open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سنگت

**سنگت** (fraternity) مان مراد ڪو ڀائي چارو (brotherhood) آهي، پر هي اِصطلاح ڪنهن عام تنظيم ۽ خفيه سماج (secret society) جي طرف به اِشارو ڪندي آهي.*

[[فائل:Community.gif|thumb]]

== *تفصيل* ==

*ڀائيچاري، عزازت، هڪ ڪُڙم. هيءُ اصطلاح وسيع معنيٰ ۾ ڪم ايندو آهي، جنهن ۾ عزازت ۽ مٽي مائٽي به شامل آهي، پر ساڳيءَ ذات وارن يعني شريڪن جي لاءِ به استعمال ٿيندو آهي. شريڪ اُهي، جن سان رت جو رشتو ڳنڍيل نه هجي، فقط ذات ڀائي هجن. اوڙي پاڙي ۾ رهندڙ، جن سان مرڻي پرڻي جي سڏ صلح وارو وهنوار هجي، اهي به برادريءَ ۾ اچي ويندا آهن. اهڙيءَ طرح ساڳئي ڳوٺ ۾ رهندڙ به برادريءَ جا شريڪ آهن. ساڳئي پورهيي يا ڌنڌي وارا به برادريءَ ۾ لکيا ويندا آهن، مثلاً لوهار، لوهار جي سڏ تي وڃي، ڪنڀار ڪنڀار جي تڏي تي وڃي وغيره. اڄڪلهه برادري لفظ، انگريزي لفظ ڪميونٽي (Community) جي معنيٰ ۾ به ڪم ايندو آهي، جهڙوڪ: ميمڻ برادري ۽ خواجه برادري وغيره.''

## حوالا

زمرو:سنگت
زمرو:سماج
زمرو:سماجي تنظيمون
زيمبيا

**زيمبيا** (Zambia)، سرڪاري طور تي ريپبلڪ آف زیمبيا، مرڪزي، ڏاکڻي ۽ اوڀر آفريڪا جي سنگم تي آفريڪا جي ڏاکڻي حصي ۾ موجود هڪ زمين بند ملڪ آهي. اهو عام طور تي ڏکڻ-وچ آفريڪا يا ڏاکڻي آفريڪا ۾ هجڻ جو حوالو ڏنو ويو آهي. هن جي سرحد اتر ۾ جمهوريه  جمهوري ڪانگو ، اتر-اوڀر ۾ تنزانيا، اوڀر ۾ مالاوي، ڏکڻ ۾ موزمبيق، ڏکڻ ۾ زمبابوي ۽ بوٽسوانا، ڏکڻ ۾ نميبيا ۽ اولهه ۾ انگولا سان لڳل آهي.   ان جي سرحد اتر ۾ جمهوريه  جمهوري ڪانگو ء مالاوي، اتر-اوڀر ۾ تنزانيا، اوڀر ۾ زمبابوي، ڏکڻ ۾ بوٽسوانا ۽ اولهه ۾ انگولا سان ملي ٿي. ملڪ جو گاديء وارو شھر، لوساڪا ملڪ جي ڏکڻ-مرڪزي حصي ۾ واقع آهي. آبادي خاص طور تي ڏکڻ ۾ لوساڪا ۽ اتر ۾ ڪاپر بيلٽ صوبي، ملڪ جو بنيادي معاشي مرڪز، جي چوڌاري مرڪوز آهي. 

اصل ۾ خوئیسن (Khoisan) قومون آباد هيون، هي علائقو تيرهين صدي عيسويءَ جي بنتو جي توسيع کان متاثر ٿيو. 18هين صديءَ ۾ يورپي مھم جوئن جي پٺيان، انگريزن هن علائقي کي 19هين صديءَ جي آخر تائين باروٽزيلينڊ-اتر-اولهه روڊيشيا ۽ اتر-اوڀر روڊيشيا جي برٽش محافظ رياستن ۾ آباد ڪيو. اهي سال 1911ع ۾ ملائي ويا ته اتر روڊيشيا ٺاهي. نوآبادياتي دور جي اڪثر وقت تائين، زامبيا هڪ اداري طرفان سنڀاليو ويو جيڪو لنڊن مان برطانوي ڏکڻ آفريڪا ڪمپني جي صلاح سان مقرر ڪيو ويو. 

24 آڪٽوبر 1964ع تي زامبيا برطانيه کان آزاد ٿيو ۽ وزيراعظم ڪينيٿ ڪونڊا افتتاحي صدر ٿيو. ڪونڊا جي سوشلسٽ يونائيٽيڊ نيشنل انڊيپينڊنس پارٽي (UNIP) 1964ع کان 1991ع تائين اقتدار سنڀاليو. ڪائونڊا، ڏاکڻي روڊيشيا (زمبابوي)، انگولا ۽ نميبيا ۾ تڪرارن جي حل جي ڳولا ۾ آمريڪا سان ويجهي تعاون ڪندي، علائقائي سفارتڪاري ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.   سال 1972ع کان 1991ع تائين زامبيا هڪ پارٽيءَ واري رياست هئي، جيڪا UNIP سان گڏ واحد قانوني سياسي پارٽي هئي، جنهن جو مقصد صدر ڪونڊا   ”هڪ زامبيا، هڪ قوم“ ٺهرايو هو. سال 1991ع ۾ ملٽي پارٽي ڊيموڪريسي لاءِ سوشل-ڊيموڪريٽڪ موومينٽ فار سماجي-اقتصادي ترقي جو فريڊرڪ چيلوبا ڪامياب ٿيو ۽ حڪومت جي غير مرڪزيت جي دور جي شروعات  ٿيو. زامبيا هڪ گهڻ پارٽي رياست بڻجي چڪو آهي ۽ اقتدار جي ڪيترن ئي پرامن منتقلي جو تجربو ڪيو آهي. 

زامبيا قدرتي وسيلن تي مشتمل آهي، جن ۾ معدنيات، جهنگلي جيوت، ٻيلن، تازو پاڻي، ۽ قابل زراعت زمين شامل آهن. سال 2010ع ۾، ورلڊ بئنڪ زامبيا کي ورلڊ بئنڪ جي ايز آف ڊوئنگ بزنس انڊيڪس ۾ مٿين 10 سڌارڪن ۾ شامل ڪيو. مشرقي ۽ ڏاکڻي آفريڪا لاءِ عام بازار (COMESA) جو هيڊ ڪوارٽر لوساڪا ۾ آهي.
thumb|زيمبيا جو جھنڊو

## حوالا

زمرو:زيمبيا
زمرو:ملڪ
زمرو:عيسائي رياستون
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:زمين بند ملڪ
زمرو:ڏاکڻي آفريڪا جا ملڪ
زمرو:اوڀر آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:ملڪ ۽ علائقا جتي انگريزي هڪ سرڪاري ٻولي آهي
بورڊ آف انٽرميڊيٽ اينڊ سيڪنڊري ايجوڪيشن، لاڙڪاڻو

**بورڊ آف انٽرميڊيٽ اينڊ سيڪنڊري ايجوڪيشن، لاڙڪاڻو** هڪ تعليم جو بورڊ آهي جيڪو سنڌ جي لاڙڪاڻو ڊويزن ۾ واقع آهي.

## دائرهه ڪار

لاڙڪاڻو بورڊ جي دائري ڪار هنن ضلعن ۾ آهي:

* لاڙڪاڻو
* قمبر شهدادڪوٽ
* شڪارپور
* جيڪب آباد
* ڪشمور
* دادو
* خيرپور

## پڻ ڏسندا

* لاڙڪاڻو
* لاڙڪاڻو ضلعو

## خارجي ڳنڍڻا
* آفيشئل ويب سائيٽ بائيس لاڙڪاڻو
**  لاڙڪاڻو بورڊ رزلٽ  
**  پاڪستان بورڊز رزلٽ

## حوالا

زمرو:لاڙڪاڻو ڊويزن
زمرو:پاڪستان جا تعليمي بورڊ
فهرست لاڙڪاڻو جا پارڪ ۽ باغ

هي لاڙڪاڻي جي پارڪن ۽ باغن جي هڪ فهرست آهي۔

## پارڪ ۽ باغ
* جناح باغ
* ذوالفقار باغ

## حوالو

زمرہ:لاڙڪاڻي جا پارڪ

زمرو:لاڙڪاڻي متعلق فهرست
زمرو:لاڙڪاڻي جي طرز تعمير
زمرو:پاڪستان ۾ باغ
پير

left|thumb| پير
left|thumb|468x468px|کاٻي پير جو ترو
**پير** انساني جسم جو حصو آهي جيڪو ٽنگ جي آزاد حصي جو آخري ۽ هيٺيون جز آهي۔ عموماً انسانن جا ٻه پير هوندا آهن ۽ هر پير پندلي کان هيٺ هوندو آهي ۽ ان ۾ چار آنڱريون، هڪ آنڱوٺو ۽ کڙي اور ترو هوندو آهي۔  انساني پير ۾ ڪافي قسم جا جوڙ موجود آهن۔ ٻين جانورن کي به پير هوندا آهن۔
زمرو:انساني جسم
آڱوٺو

thumb|آڱوٺي جو هي مخصوص نشان جيڪو ڪافي تهذيبن ۾ تائيد جي علامت سمجھيو ويندو آهي
آڱوٺو انساني پنجي جو نهایت اهم جزو آهي۔ آڱوٺو گھڻو ڪري انساني هٿ ۾ موجود سڀ کان پهرين آڱر جيڪا ٻين آڱرين جي نسبت ۾ ٿوري موٽي ۽ ننڍي هجڻ جي باوجود نهایت مضبوط ۽ شيون پڪڙڻ ۾ انتهائي اهم هوندي آهي۔
هٿ جي پنجن آڱرين مان سڀ کان ڌار بيٺل آڱر، جنهن کان سواءِ ڪا شيءِ جهلڻ ممڪن نه آهي. اصطلاحي طور ’آڱوٺو ڏيکارڻ‘ بنهه جواب ڏئي ڇڏڻ کي چئبو آهي. ان-لاءِ ٻيو لفظ ’ٺـٺيو‘ به استعمال ٿيندو آهي. سنڌ ۾ ان جو استعمال ناڪاري معنيٰ رکي ٿو، جڏهن ته يورپ ۾، خاص ڪري انگلنڊ ۾ آڱوٺو ڏيکارڻ معنيٰ ’ها‘ يا مثبت جواب. آڱوٺو ڏيکاري لفٽ ورتي ويندي آهي. آڱوٺي جو رخ هيٺ ڪري اشارو ڪرڻ جو مطلب آهي ’ڪم ڪونه ٿيو يا خراب ٿيو‘. 
اڻپڙهيل ماڻهو صحي ڪرڻ بدران ڪاغذ تي آڱوٺو هڻندا آهن، ان ڪري اڻ پڙهيل ماڻهوءَ کي ’آڱوٺي ڇاپ‘ به چوندا آهن.

## حوالا

زمرو:آڱريون
زمرو:اساسي طبي علم
زمرو:تشريح انسان
هٿ

left|thumb| Tupaia javanica, Homo sapiens
**هٿ** انساني جسم جو حصو آهي جيڪو ٻانهن جي آزاد حصي جو آخري جز آهي۔ عموماً انسانن جا ٻه هٿ هوندا آهن ۽ هر هٿ ويڻي کان بعد شروع ٿيندو آهي ۽ ان ۾ چار آنڱريون، هڪ آنڱوٺو ۽ تري هوندي آهي۔ اگر هٿ جون سڀ آنڱرين کي موڙي ڪري تري تي جمع ڪري ڇڏجي ته “مڪ“ ٺهي ويندي آهي۔ انساني هٿ نسبتاً لچڪدار هوندو آهي جنهن جي ڪري ان ۾ ڪافي قسمن جا جوڙ  موجود آهن۔ ڪافي ٻين جانورن جا به هٿ هوندا آهن پر ارتقاء جي ڪري یا ته ختم ٿي ويا یا وري انهن کي صحيح معني ۾ هٿ نٿو سمجھي سگھجي۔ 
انساني جسم جو حصو هجڻ کان علاوہ لفظ “هٿ“ تاش جي راند ۾ به استعمال ٿيندو اهي جيڪو ڪنهن به کلاڙي  وٽ موجود تاش جي پتن کي چيو ويندو آهي۔ هي پتا صرف اهوئي کلاڙي  ڏسي سگھي ٿو۔
پارڪري

پارڪري __(Parkari)

سنڌ جي ٿر واري علائقي جي پارڪر واري ٽڪري ۾ هڪ خاص قسم جي ٻولي/لهجو ڳالهايو ويندو آهي، جنهن کي پارڪري چئبو آهي. هن لهجي جو گجراتي سان قريبي رشتو آهي، پر پارڪري تي گهڻو اثر آهي. 
پارڪري ٻولي گجراتي ٻولين جي نُک مان آهي. هي ٻولي ٿرپارڪر ۽ ان جي ڀرپاسي وارن علائقن ۾ ڳالهائبي آهي.

پاڪستان ۾ پارڪري ٻولي عربي رسم الخط ۾ سنڌي لپيءَ سان لکبي آهي،  مگر منجهس ٽي اکر واڌارا آهن.

* ۮ (06EE)
* ۯ (06EF)
* ۿ (06FF)

پارڪري ٻوليءَ جا هيٺيان لهجا آهن:
* ميواسي
* ٿرادري
* ڪڇي
* ساچوري
* وڍياڙي

هن ٻوليءَ ۾ پهريون ڪمپيوٽر تي ٽائپ ٿيل ڪتاب ڪِرپن واوَ آهي جيڪو 1985 ۾ ڇپيو.

## حوالا

* http://www.encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%AA%D8%B1%D9%8A
* http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?item_id=wrSys_detail_sym&key=kvx-Arab
* http://www.unicode.org/L2/L2001/01427-parkari_additions.pdf

زمرو:ٻوليون
زمرو:سنڌي ٻولي
عرف

** عرف** اهو نالو هوندو آهي جيڪو اصل نالي جي جڳھ تي استعمال ٿي، اهڙا عرفي نالن ۾ ڪنھن بپ وجھ، خوبي يا خامي جو هجڻ  ضروري نہ آهي، جيئين عام ماڻهن جا نالا بگڙجي ويندا آهن يا مختصر ڪري ڇڏبا آهن، جيئن خيرالدين مان خيرو، ان ۾ "خيرو" عرف آهي پر هي ڪنھن خاص وجھ (خوبي يا خامي) سان نہ بدلايو ويو آهي، بس هڪ نالي خيرالدين کي مختصر ڪيو ويو آهي.

## حوالا
سورج مکي

**سورج مکي** هڪ گل جو نالو آهي هي گل هڪ ٻوٽي تي ڦٽندو آهي ۽ ڦڪي رنگ جو هوندو آهي هن جون ڪيتريون ئي پتڙيون هونديون آهن ۽ وچ ۾ سورج مکي ٻج هوندا آهن هن گل کي سورج مکي اِن ڪري چيو ويندو آهي ڇو تہ هي گل سج جي رخ ۾  رهندو آهي يعني صبح جو هن گل جو رُخ اوڀر جي طرف هوندو آهي ۽ شام جو هن جو رُخ اولھ جي طرف هوندو آهي. هن گل جي ٻجن کي ڪوڪنگ آئل ٺاهڻ لاء استعمال ڪيو ويندو آهي.
230px|thumb|Helianthus whorl

هي گل هندستان ۾ مشهور آهي. هن جا ڪيترا ئي قسم آهن. ڏيهي خواه ولايتي. حقيقت ڪري هيءَ گلن جي هڪڙيءَ سڄي ذات يا جماعت جو نالو آهي، جنهن هيٺ ڪيترا ٻين نالن وارا گل اچي وڃن ٿا. انهن مان ڪي مکيہ اسين هيٺ هن فصل جي پڇاڙيءَ تائين ڏينداسين. انهيءَ ذات جو نالو انگريزيءَ ۾ اسٽار (يعني ستارو يا تارو) آهي. ڪي دهليا بہ سڏيندا اٿس. خاص سورج يا سورج مکي گل، جنهن کي انگريزيءَ ۾ سن فلائوئر چون ٿا، سو سهڻو يڪ – سالو گل آهي، اهو قد ۾ تمام وڏو آهي. ڪي تہ ڳُورا ۽ ڀريل ٿيندا آهن، ڄڻ تہ گلن جي اندر گل ڳُتيل آهن. رنگ جا پيلا ٿين ٿا. ڪو قسم اڇن پنن وارو ٿيندو آهي. هي وڻ قد ۾ بہ وڏو ٿيندو آهي. سڀ کان وڏو ڏهن فوٽن تائين بہ لکيو اٿن. هن جو ٻج جولاءِ ۾ پوکڻ گهرجي. هي گهڻي ٻي پرداخت ڪا نہ گهرندا آهن. رڳو جيڪي ڊگها ٿيندا آهن، تن کي ڪنهن ڪاٺيءَ سان اٽڪائي ڇڏجي، نہ تہ هوا جي جهوٽي سان ڀڄي يا پاڙئون پٽجي نہ پون.

## طب

ھن جو اثر گرم خشڪ آھي. گرم مزاجن ۽ ٻرهل لاءِ نقصانڪار آھي. ميل: شڪنجبين ۽ ماکي، عيوض: زعفران، وزن: ٽي ماسا.

هي وڻ قد ۾ پورو پنو ٿئي ٿو. هن جو گل هيڊي رنگ تي سج جي شڪل وانگر گول ٿيندو آهي. جگر، دماغ ۽ معدي جي طاقت لاءِ هن جو گل سڪائي ڪٽي، ماکيءَ ۾ گڏي کارائڻ گهرجي. ٻرهل ۽ جگر جي سدن کي تحليل ڪري ٿو. هن جي ٻج جو تيل سنڌن جي سور، عرق النسا تي مالش ڪرائڻ گهرجي. قوت باھ وڌائڻ ۽ آلت جي نبضن جي ڍرائيءَ ۽ طرفين جي لذت لاءِ بہ هن جي مالش مفيد آهي. هن جا پن بواسير، يرقان، قولنج، جلندر، مثاني جي پٿري، بلغمي اُلٽين کي فائدو ڪن ٿا، هن جي لپري سوڄ تي ٻڌبي تہ ان کي نرم ڪري ڦاڙيندي.

## حوالا

زمرو:گل
زمرو:باغباني
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست
سڀ کان اوچن جبلن جي فهرست

left|thumb|400x400px|مائونٽ ايورسٽ دنيا جو سڀ کان اوچو جبل

## تصويرون

Everest kalapatthar crop.jpg|1. ماؤنٹ ایورسٹ
K2 2006b.jpg|2. کے ٹو
Kangch-Goechala.jpg|3. کنگچنجنگا
LhotseMountain.jos.500pix.jpg|4. لہوٹسے
Makalu.jpg|5. مکلو
ChoOyu-fromGokyo.jpg|6. چو اویو
Dhaulagiri from ramrekha.jpg|7. دہولاگری
Sunrise, Manaslu.jpg|8. مناسلو
Nanga Parbat 029.jpg|9. نانگا پربت
Annapurna South Face.jpg|10. اناپورنا
HiddenPeak.jpg|11. گاشر برم -1
7 15 BroadPeak.jpg|12. بروڈ پیک
Gasherbrum2.jpg|13. گاشر برم -2
Shishapangma.jpg|14. شیشاپانگما
صحافي

thumb|هڪ عورت صحافي مائيڪ پڪڙي ڪيمرا جي سامهون بيٺل آهي۔

**صحافي**: : صحافتي لکڻين جي ليکڪ کي صحافي چيو ويندو آهي. صحافيءَ لاءِ اديب هئڻ هروڀرو ضروري نه آهي. صحافيءَ لاءِ مشاهدو ڪرڻ ضروري آهي. صحافيءَ کي صحافت جي زبان لکڻ گهرجي، اديب کي ادب جي زبان ۾ لکڻو آهي. 
صحافي هڪ اهڙي شخص کي چيو ويندو آهي جيڪو مختلف خبرون آڻيندو آهي مختلف ٽي وي چينلن ۽ اخبارڻ جي لاء ۽ در در گھمي ڦري مختلف تازيون ترين خبرون ڏيندا آهن انهن جي هن ڪم کي صحافت چيو ويندو آهي۔2005 تائين ته پاڪستان هن شعبي ۾ ايترو اڳتي نه هيو پر هاڻي پاڪستان هن شعبي ۾ انتهائي ترقي ڪري رهيو آهي ۽ اڄڪلهه 30 کان وڌيڪ پاڪستان جا نيوز چینلز آهن۔هڪ صحافي معاشري ۾ بیداري پیدا ڪرڻ ۾ وڏو ڪردار ادا ڪري سگھي ٿو۽ هڪ خبر کي اتي پهچائي ٿو جتي شايد عام انسان جي لاء ناممڪن هجي.

## حوالا

زمرو:صحافي
زمرو:صحافت
زمرو:ابلاغ عامه جا ماڻهو
پُل

thumb|سان فرانسسڪو جي مشهورِ زمانه گولڊن گيٽ پُل
**پُل** هڪ اهڙي اڏاوت هوندي آهي جيڪا اچ وڃ ۾ رڪاوٽ ٿيڻ واري ڪنهن شيء جيئن درياهه ، ڪئنال ، سڙڪ يا سمنڊ وغيره کي پار ڪرڻ جي لاء ٺاهي ويندي آهي ته جيئن اچ وڃ ۾ آساني پيدا ڪري سگھجي۔ 
[thumb|[بنغازى جي مشهورِ رات پُل]]

## تصويرون

فائل:Stralsund, Rügendammbrücke, Ziegelgrabenbrücke und neue Rügenbrücke über den Strelasund (2011-05-21) 3.JPG|
فائل:Brooklyn Bridge - New York City.jpg|
فائل:COLLECTIE TROPENMUSEUM Brug van bamboe over de Kali Serayu bij Wonosobo TMnr 10026487.jpg|
فائل:Pulteney Bridge, Bath 2.jpg|
فائل:Sydney Habour Bridge (5890646192).jpg|
فائل:Spain Andalusia Cordoba BW 2015-10-27 12-11-57.jpg|
فائل:Vallorcine footpath bridge 2003-12-13.jpg|
فائل:Pottery tower 6.JPG|
فائل:Ponte Vecchio.jpg|
فائل:Sankt Petersburg 2005 i.jpg|
فائل:Shehara 02.jpg|
فائل:Bridge Astore.jpg|
فائل:Kingston-Rhinecliff Bridge2.JPG|
فائل:Elbbrücke1990Tangermünde.png|
فائل:Stari Most22.jpg|
فائل:Mehmed_Paša_Sokolović_Bridge,_Višegrad.JPG|
فائل:AbetxukoBridge.jpg|
فائل:Feccia Culvert 2011 SE.jpg|
فائل:Bridge-across-Tunga-at-Thirthahalli.jpg|
فائل:Bosphorus Bridge-1.jpg|
فائل:Pont Alexandre III - 01.jpg|


## حوالا

زمرو:پل
زمرو:ڍانچو
زمرو:تعميراتون
زمرو:عمارتون ۽ ساختون
زمرو:عمارتون ۽ ساختون بلحاظ قسم

زمرو:روڊ ۽ شاھراھون
زمرو:ڍانچو
زمرو:تعميراتون
زمرو:ٽيڪنيڀياس
زمرو:عمارتون ۽ ساختون

زمرو:بندرگاھون
زمرو:پاڪستان ۾ نقل ۽ حمل
زمرو:عمارتون ۽ ساختون بلحاظ قسم
روسي

روسي هيٺ ڏنل مان ڪنهن هڪ جي متعلق چئي سگھجي ٿو: 
* روس: پکيڙ يا ايراضي جي لحاظ سان دنيا جو سڀ کان وڏو ملڪ 
* سوويت يونين: اڳوڻي روسي رياست
* روسي رهاڪو: روس جو رهڻ وارو 
* روسي ٻولي: روس ۾ ڳالهائي ويندڙ ٻولي

زمرو:روس
ايمسٽرڊيم (سلجهائپ)

**[[ايمسٽرڊيم]]** نيدرلينڊز جو گادي جو هنڌ آهي۔

**ايمسٽريم** (Amsterdam ) جي لاء توهان هيٺين مان ڏسو سگهو ٿا۔

## مقام
### گڏيل رياست

زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
زمرو:سلجهائپ صفحا
سعيدالله

**سعيدالله** جنهن کي پشتون ماڻهون ملا مستون يا ملا ليوني جي نالي سان سڃاڻيندا آهن  جانتے انهن کي انگريزن عظيم فقير ۽ چريو فقير جهڙا نالا ڏنا ۔چيو ويندو آهي ته هو هڪ صاحب ڪرامت صوفي بزرگ هو پر ان جي وجه شهرت انگریزن جي خلاف ڪئي ويئي مالاڪنڊ ۾ بغاوت جي سرخيلي هئي جنهن جي وجه ڊيورنڊ لائن جي تقسيم هئي۔

زمرو:مسلم عالم
زمرو:پشتون شخصيتون
1942ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[2 جنوري]]** – ٻين جنگ عظيم: فلپائن جي گادي جي هنڌ منيلا تي جاپاني فوجن قبضو ڪري ورتو.
***[[14 جُولاءِ]]** – ھندوستاني شھر ورڌا ۾ ٿيل انڊين نيشنل ڪانگريس جي گڏجاڻي ۾ ھندوستان ڇڏي وڃو تحريڪ بابت قرارداد منظور ڪري، گانڌي کي برطانيہ کان آزادي لاءِ تحريڪ ھلائڻ جي اجازت ڏني وئي.
***[[9 آگسٽ]]** – آل انڊيا ڪانگريس ڪاميٽي ”هندوستان ڇڏيو“ تحريڪ تحريڪ شروع ڪئي.
***[[23 آگسٽ]]** – ٻين مهاڀاري جنگ: اسٽالن گراڊ جي لاڙائي شروع ٿي.
***[[23 آڪٽوبر]]** – هيمون ڪالاڻي ۽ سندس ساٿين انگريزن جي گولابارود سان ريل گاڏيءَ کي ڪيرائڻ جي ڪوشش ڪئي، جتي هيمون گرفتار ٿيو.

## پيدائش
***[[7 جُولاءِ]]** – ايشور ڀارتي، ڪھاڻيڪار

## فوتگيون

زمرو:1942ع
زمرو:سال
1943ع

## واقعا
***[[28 جُولاءِ]]** – اٽلي جي حڪمران مسوليني استيعفا ڏئي ڇڏي.
## پيدائش
***[[12 جنوري]]** – ظهير الاسلام عباسي، پاڪستاني جنرل
***[[21 مارچ]]** – افتخار عارف، اردو شاعر

## فوتگيون
***[[14 فيبروري]]** – ڊيوڊ ھلبرٽ، جرمن رياضيدان

زمرو:1943ع
زمرو:1943ء
زمرو:سال
ڀريا روڊ

**ڀريا روڊ** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شھيد بينظيرآباد ڊويزن جي نوشھروفيروز ضلعي جي ڀريا تعلقي جي صدر مقام ڀريا شھر کان 9 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي نيشنل ھاء وي (اين 5) تي واقع ھڪ ننڍڙو شھر آھي.

## حوالا

زمرو:نوشهرو فيروز ضلعو
1944ع

## واقعا
* **[[20 جُولاءِ]]** – حڪومتي انگ اکرن مطابق ممئبي ۾ مليريا وگھي 3 مهينن ۾ 34 هزار ماڻهو اجل جو شڪار ٿيا.
* **[[19 آگسٽ]]** – پيرس جرمني جي قبضي مان آزاد ٿيو.
* **[[4 سيپٽمبر]]** – ٻين مھاڀاري جنگ، فن لينڊ سوويت يونين سان جنگ جو خاتمو ڪري ڇڏيو.

## پيدائش
* **[[4 آگسٽ]]** – امجد اسلام امجد، اردو شاعر
* **[[10 آگسٽ]]** –    جلال چانڊيو، سنڌي لوڪ فنڪار
***[[17 آگسٽ]]** – ليري ايليسن، واپاري، سيڙپڪار، انسان دوست شخصيت
* **[[11 آڪٽوبر]]** – امداد علي اعواڻ، وڪيل
* **[[16 آڪٽوبر]]** – فادر ڪوٽواڻي، پهريون سنڌي ڪئٿولڪ
* **[[25 آڪٽوبر]]** – محمد محفوظ، پاڪ فوج
* **[[31 آڪٽوبر]]** – ڄام ساقي، سياستدان

## فوتگيون

1944ع
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
پن

left|thumb|پن
**پن** ٻوٽي جو هڪ حصو هوندو آهي جيڪو زمين کان مٿي هوندو آهي ۽ انجو ڪم روشني جي ذريعي ٻوٽي جي لاء خوراڪ ٺاهڻ آهي. پن سنهو ۽ سڌو هوندو آهي تہ جيئن انجي گهڻي کان گهڻي حصي تي سج جي روشني پئجي سگهي. گهڻو ڪري ٻوٽن ۾ ساھ کڻڻ جو عمل  پنن جي ذريعي هوندو آهي. پنن ۾ خوراڪ ۽ پاڻي بہ ذخيرو ڪيو ويندو آهي.

پن بي شمار شڪلين ۾  هوندا آهن. هي انسانن ۽ جانورڻ جي خوراڪ جي طور تي بہ ڪم ايندا آهن.

## تصويرون

فائل:Leaf.jpg
فائل:Leaves.jpg
فائل:Leaf.png
1945ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[1 جنوري]]** – فرانس جي گڏيل قومن جو رڪن ٿيو.
* **[[16 جُولاءِ]]** – آمريڪا پهرين ائٽم بم جو تجربو ڪيو.
***[[6 آگسٽ]]** – ٻين مھاڀاري جنگ  ۾ جپان جي شهر هيروشيما تي ائٽم بم ڪيرايو ويو.
***[[9 آگسٽ]]** – آمريڪا پاران جاپان جي شهر نگاساڪي ۾ ٻيو ائٽم بم ڪيرايو ويو.
***[[9 آگسٽ]]** – گريس هوپر پهريون ماڻهو جنهن ڪمپيوٽر ۾ پهريو مسئلو (بگ) دريافت ڪيو.

## پيدائش
* **[[25 جنوري]]** - انور پيرزادو، سنڌي ليکڪ
* **[[3 جُولاءِ]]** – انب شيدي، سنڌي شاعر
* **[[13 سيپٽمبر]]** - عبدالقادر جوڻيجو، ليکڪ

## فوتگيون

زمرو:1945ع
زمرو:سال
1946ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[4 جُولاءِ]]** — مسلسل 381 سالن تائين مختلف ملڪن جي غلامي ھيٺ رھندڙ فلپائن آمريڪا کان آزادي ورتي.
***[[21 جُولاءِ]]** — سنڌ جي قانونساز اسيمبلي جي چونڊ نتيجن کي ظاهر ڪيو ويو. جي ايم سيد پنهنجي پارٽي جي سخت مخالفت ۽ مداخلت باوجود پنهنجي سيٽ کٽي ويو. مسلم ليگ 27 ڪانگريس 21 ۽ جي ايم سيد گروپ 4 سيٽون کٽيون.
***[[29 جُولاءِ]]** — مسلم ليگ پاران ڪيبنٽ پلان منظور ڪرڻ کان انڪار ڪيو ويو.
***[[16 آگسٽ]]** —  مسلم ليگ عوامی سطح تي يوم راست اقدام ملهائڻ جو فیصلو ڪيو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1946ء
زمرو:سال
1948ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[1 جنوري]]** – هندستان جي ورهاڱي کان بعد ڀارت پاڪستان کي واجب الادا پنج سو پنجاھ ملين روپيا ڏيڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو.
* **[[4 جنوري]]** – ميانمار برطانيه کان آزادي حاصل ڪئي.
* **[[14 جُولاءِ]]** – قائد اعظم طبيعت خراب ٿي پوڻ سبب زيارت هليو ويو. وفات تائين باقي وقت زيارت ۾ ئي رهيو.
* **[[17 جُولاءِ]]** – قلات رياست جي انتظاميا 1930ع ۾ ٺهيل نيشنل پارٽي کي غير قانوني قرار ڏئي ڇڏيو.
* **[[22 جُولاءِ]]** – ڪراچي جو سڄو علائقو وفاقي حڪومت جي ڪنٽرول ۾ ڏني وئي. قائد اعظم بيماري سبب زيارت هو ۽ اهڙو نوٽيفڪشن قائم مقام گورنر جرنل لياقت علي خان جاري ڪيو.
* **[[1 آگسٽ]]** – لاهور جي منٽو پارڪ جو نالو تبديل ڪري اقبال پارڪ رکيو ويو.
* **[[4 آگسٽ]]** – سياستدان عبدالصمد اچڪزئي کي نظربند ڪيو ويو.
* **[[9 آگسٽ]]** – پاڪستان ۾ پهرين ٽپال ٽڪيٽن جو سيٽ جاري ٿيو.
* **[[12 آگسٽ]]** – خان عبدالغفار خان جي ڪيترن ئي حامين کي فائرنگ ڪري قتل ڪيو ويو، فائرنگ جو حڪم ان وقت جي وزير اعلي خان قيوم ڏنو هو.
* **[[14 آگسٽ]]** – ريڊيو پاڪستان ڪراچي اسٽيشن جو قيام عمل ۾ آيو.
* **[[24 آگسٽ]]** – ڀارت مان ايندڙ پناهگيرن مٿان ساهيوال وٽ مڇريل ماڻهن فائرنگ ڪري ڏني، جنهن جي نتيجي ۾ 5 پناهگير قتل ۽ 7 زخمي ٿي پيا.
* **[[4 سيپٽمبر]]** – ڀارتي حڪومت پاڪستان جي مشهور اخبار ڊان جي پنهنجي ملڪ ۾ مارڪيٽنگ تي پابندي لڳائي ڇڏي.
* **[[14 سيپٽمبر]]** – خواجا ناظم الدين کي پاڪستان جو گورنر جنرل مقرر ڪيو ويو.
* **[[15 سيپٽمبر]]** – نورالامين جي ڪابينا اوڀر پاڪستان ۾ قسم کنيو.
* **[[20 سيپٽمبر]]** – رياست حيدرآباد دکن تي هندوستان فوج چڙهائي ڪئي.
* **[[5 آڪٽوبر]]** – اشڪ آباد زلزلي ۾ 1 کان 1 لک 10 هزار تائين ماڻهو اجل جو شڪار ٿي ويا.

## پيدائش
* **[[14 مئي]]** – باب وولمر، برطانوي ڪرڪٽر ۽ پاڪستاني ڪوچ
* **[[13 آڪٽوبر]]** – نصرت فتح علي خان، پاڪستاني ڪلاڪار
* **[[16 آڪٽوبر]]** – هيما مالهني، هندوستاني اداڪار ۽ سياستدان

## فوتگيون
* **[[27 جُونِ]]** – ڪيپٽن محمد سرور، نشانِ حيدر حاصل ڪندڙ پھريون پاڪستاني فوجي
* **[[6 جُولاءِ]]** – ڄيٺمل پرسرام، ليکڪ 
* **[[11 سيپٽمبر]]** – محمد علي جناح، باني پاڪستان

زمرو:1948ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1949ع

## واقعا
***[[14 جُولاءِ]]** – سوويت يونين پهريون ايٽمي ڌماڪو ڪيو.
***[[20 جُولاءِ]]** – اسرائيل ۽ شام 19 مهينن جي جنگ کان پوءِ جنگ ختم ڪرڻ جي مهادي تي صحيون ڪيون.
***[[22 جُولاءِ]]** – سر شاهنواز ڀٽو جي ممبئي ۾ موجود ملڪيت کي ضبط ڪيو ويو.
***[[26 جُولاءِ]]** – پاڪستان ۽ ڀارت ڄمون ۽ ڪشمير ۾ سيزفائز تي اتفاق ڪري ورتو.
***[[2 آگسٽ]]** –  سردار عبدالرب نشتر اولهه پنجاب جي گورنر طور حلف کنيو.
***[[31 آگسٽ]]** – وزير اعظم لياقت علي خان سنڌ يونيورسٽي ۾ پهرين ڪانووڪيشن جي صدارت ڪئي.
***[[9 سيپٽمبر]]** – پاڪستان ڪشمير مسئلي تي ايڊمرل چسٽر نمز جي ثالثي قبول ڪئي.

## پيدائش
* **[[27 جُونِ]]** – خان محمد پنھور، صحافي ۽ سماجي اڳواڻ
* **[[9 آگسٽ]]** – خواجا محمد آصف، پاڪستاني سياستدان
* **[[11 آڪٽوبر]]** – عبدالواحد آريسر، سنڌي قومپرست اڳواڻ

## فوتگيون
* **[[18 جون]]** — جوان سوار محمد حسين شهيد، نشان حيدر ماڻيندڙ پاڪستان فوج جو آفيسر

زمرو:1949ع
1950ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[11 جُولاءِ]]** – پاڪستان بين الاقوامي مالياتي فنڊ ۽ عالمي بينڪ جي رڪنيت اختيار ڪئي.
***[[21 جُولاءِ]]** – سورهيه بادشاهه جا ٻه پٽ پرڏيهه مان سنڌ واپس آيا. انهن کي انگريزن پاران جلاوطن ڪيو ويو هو.
***[[11 آگسٽ]]** – پاڪستان آئي ايم ايف ۽ عالمي بينڪ جو رُڪن ٿيو.
***[[13 آگسٽ]]** – چوڌري خليق الزمان پاڪستان مسلم ليگ جي صدارت تان رٽائر ٿي ويو.
***[[25 آگسٽ]]** – صدر هيري ٽرومين پاران هڙتال کان بچڻ لاءِ آمريڪي فوج کي حڪم جاري ڪيو ته اهي روڊ ۽ رويلوي جو اتنظام سنڀالين.
***[[26 آگسٽ]]** – هندوستان مان آيل پناهگيرن جي بحالي لاءِ پاڪستان جي سڀني شهرين تي مهاجر ٽيڪس لاڳو ڪيو ويو.
***[[4 سيپٽمبر]]** – گڏيل قومن جي ڪشمير بابت جوڙيل ڪميشن آزاد ڪشمير حڪومت کي تسليم ڪري ورتو.
***[[19 سيپٽمبر]]** – گڏيل قومن جي اداري چين جي رڪنيت مسترد ڪري ڇڏي.

## پيدائش
***[[17 آگسٽ]]** – ناصر الملڪ پاڪستاني سپريم ڪورٽ جو جج ۽ اڳوڻو نگران وزيراعظم
***[[18 آڪٽوبر]]** – اوم پوري، هندوستاني اداڪار
***[[21 آڪٽوبر]]** – حسين هارون، سنڌي سياستدان
***[[24 آڪٽوبر]]** – اعجاز علي خواجه، قومي ڪارڪن
***[[24 ڊسمبر]]** – معين اختر، پاڪستاني اداڪار

## فوتگيون
***[[7 جُولاءِ]]** – ڀيرو مل مهرچند آڏواڻي، سنڌي ٻوليءَ جو مشهور اديب

زمرو:سال
زمرو:1950ع
ڪراسويل

**ڪراسويل** (Crossville) جي لاء توهان هيٺ ڏسي سگهو ٿا۔

## مقام
### گڏيل رياست
*ڪراسويل، الاباما
*ڪراسويل، الينوائي
*ڪراسويل، ٽينيسي

زمرو:نالو مقام صفحا صفحا
ڊيوس

**ڊيوس** (Davis) جي لاء توهان هيٺين صفحن کي ڏسي سگهو ٿا۔

## مقام
### گڏيل رياست
* ڊيوس، ڪيليفورنيا
* ڊيوس، الينوائي
* ڊيوس، ميساچوسٽس
* ڊيوس، شمالي ڪيرولينا
* ڊيوس، اوڪلاهوما
* ڊيوس، جنوبي ڊڪوٽا
* ڊيوس، مغربي ورجينيا
* فورٽ ڊيوس، الاسڪا

زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
زمرو:نالو مقام صفحا صفحا
ڊالٽن (سلجهائپ)

**ڊالٽن** (Dalton) جي لاء توهان هيٺين صفحن کي ڏسي سگهو ٿا۔

## مقام
### ڪينيڊا
* ڊالٽن، الگوما ضلعو، انٽاريو
* ڊالٽن ٽاؤن شپ، انٽاريو
* ڊالٽن اسلحه خانو

### گڏيل مملڪت
* ڊالٽن، ڪامبريا
* ڊالٽن، لنڪاشائر
* ڊالٽن، هيمبليٽن
* ڊالٽن، رچمنڊشائر
* ڊالٽن، جنوبی يارڪشائر
* ڊالٽن، مغربي يارڪشائر
* ڊالٽن بدرڪس
* ڊالٽن، ڊمفريز اور گيلووي

### گڏيل رياست
* ڊالٽن، ڪيليفورنيا
* ڈالٽن، جارجيا
* ڊالٽن گارڊنز، ايڊاهو
* ڊالٽن شهر، الينوائي
* ڊالٽن، انڊيانا
* ڊالٽن ٽاؤن شپ، وين ڪاؤنٽي، انڊيانا
* ڊالٽن، ڪنساس
* ڊالٽن، ميساچوسٽس
* ڊالٽن ٽاؤن شپ، مشي گن
* ڊالٽن، مينيسوٽا
* ڊالٽن، مسوري
* ڊالٽن، نيبراسڪا
* ڊالٽن، نيو هيمپشائر
* ڊالٽن، نيو يارڪ
* ڊالٽن، اوهائيو
* ڊالٽن، پنسلوانيا

زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
زمرو:نالو مقام صفحا صفحا
ڪراؤن پوائنٽ

**ڪراؤن پوائنٽ** (Crown Point) جي لاء توهان هيٺيان صفحا ڏسي سگهو ٿا۔

## مقام
### گڏيل رياست
*ڪراؤن پوائنٽ، الاسڪا
*ڪراؤن پوائنٽ، انڊيانا
*ڪراؤن پوائنٽ، نيو يارڪ

زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
زمرو:نالو مقام صفحا صفحا
ڊيوس، اولهي ورجينيا

**ڊيوس، اولھ ورجينيا** ( انگريزي: Davis, West Virginia) گڏيل رياست آمريڪا  جو هڪ قصبو  جيڪو Tucker County ۾ واقع آهي۔

## تفصيلون
ڊيوس، اولهي ورجينيا جو رقبو 4.74 مربع ڪلوميٽر آهي، ۽ ان جي مجموعي آبادي 660 فردن تي مشتمل آهي ۽ 945 ميٽر سطح سمنڊ جي بلندي تي واقع آهي۔

## پڻ ڏسندا
* گڏيل رياست آمريڪا
* فهرست گڏيل رياست آمريڪا جا شهر

## حوالو

## حوالا
ڪرائسٽ چرچ (سلجهائپ)

**[[ڪرائسٽ چرچ]]** نيوزي لينڊ جو ٽئون سڀ کان وڏو شهري علائقو آهي۔

ڪرائسٽ چرچ جي لاء توهان هيٺين صفحن کي ڏسي سگهو ٿا:

## مقام
* ڪرائسٽ چرچ، ڊورسٽ
* ڪرائسٽ چرچ، بارباڊوس
* ڪرائسٽ چرچ، نيوپورٽ

زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
زمرو:سلجهائپ صفحا
زمرو:نالو مقام سلجهائپ صفحا
صومالي

* صومالي قوم - نسلي گروهه آهي جيڪو قرن آفريقا (صومالي ٻيٽ نما) ۾ رهندي آهي۔

* صومالي ٻولي
* صوماليه
* صومالي لينڊ
* صومالي جمهوري جمهوريه
* اطالوي صومالي لينڊ
* برطانوي صومالي لينڊ
* فرانسيسي صومالي لينڊ
* رياست صومالي لينڊ
* صوماليه اعتمادي علائقو
* جمهوريه صومال
* صومالي علائقو
* صومالي (ٻلي)

زمرو:سلجهائپ صفحا
زمرو:نالو مقام سلجهائپ صفحا
ڪرائسٽ چرچ

**ڪرائسٽ چرچ** (Christchurch)
(تلفظ: ; ) نيوزي لينڊ جو هڪ شهر آهي۔ 5 مارچ، 2013ء جي آدمشماري جي مطابق ڪرائسٽ چرچ شهر جي آبادي 352،592 هئي۔ 

## آبادیون

## حوالا

زمرو:ڪرائسٽ چرچ
زمرو:نيوزي لينڊ
زمرو:اوشينيا جا شهر
زمرو:نيوزيلينڊ جا شهر
زمرو:نيوزيلينڊ ۾ يونيورسٽي شهر
خشڪافزه تيل

**خشڪافزه تيل** هڪ اهڙو تيل هوندو آهي جيڪو هوا سان تعرف جي نتيجي ۾ سخت ٿي هڪ ساڪته يا فلم جي شڪل اختيار ڪرندو آهي- آئل پينٽنگ ۾ ان جو ڪثرت سان استعمال ٿيندو آهي-
زمرو:فن مواد
ڪرائسٽ چرچ، ڊورسٽ

**ڪرائسٽ چرچ، ڊورسٽ** ( انگريزي: Christchurch, Dorset) برطانيا  جو هڪ رهائشي علائقو جيڪو انگلستان ۾ واقع آهي۔

## تفصيلون
ڪرائسٽ چرچ، ڊورسٽ جو رقبو 50.4 مربع ڪلوميٽر آهي ۽ ان جي مجموعي آبادي 54,210 فردن تي مشتمل آهي۔

## پڻ ڏسندا
* برطانيا
* فهرست برطانيا جا شهر

## حوالو

## حوالا

زمرو:ڊورسٽ جا شهر
آصف علي زرداري

**آصف زرداري** () پاڪستان جي اڳوڻي وزيراعظم شهيد محترمه بينظير ڀٽو جو گھر وارو ۽ اڳوڻو صدر پاڪستان نوابشاهه هاڻي) بينظيرآباد ( ضلعي جي زميندار ۽ سياستدان حاڪم علي زرداري جو فرزند آهي . آصف علي زرداري جو اصل نالو سجاول آهي . جيڪو سندس پڙ ڏاڏي جو هو. سندس والده بلقيس خانم خانبهادر حسن علي آفندي جي پوٽي هئي . آصف علي زرداري 26 جولاءِ 1955ع تي نوابشاه لڳ ڳوٺ مير خان زرداريءَ )بلاول جا قبا( ۾ ڄائو . هن ابتدائي تعليم مريم اسڪول نوابشاهه ۽ سينٽ پيٽرڪس اسڪول، ڪراچي مان حاصل ڪئي . ان بعد پيٽارو ڪاليج مان 1974ع ۾ انٽر پاس ڪيائين . هن جنهن کانپوءِ لنڊن اسڪول آف اڪنامڪس اينڊ بزنس مان ڊپلوما ڪيائين . هن 1968ع ۾ هڪ اردو فلم ) منزل دور نهين( ۾ چائلڊ اسٽآر طور اداڪاري به ڪئي . ماضي ۾ گھوڙي سواريءَ جو شوقين رهيو آهي ۽ سندس پولو ٽيم زرداري فور جي نالي سان سڃاتي ويندي آهي . 1980ع کانپوءِ هنسياسي سرگرمين ۾ حصو ورتو. 1987ع جوسال آصف زرداري لاءِ سڀ کان وڌيڪ فيصلائتو سال ثابت ٿيو . جڏهن سندسويڳي ماءُ ٽمي بخاري ۽ بيگم نصرت ڀٽو بينظير جو رشتو آصف زرداري سان طئه ڪيو . 18 ڊسمبر 1987ع تي سندس شاديyمحترمه بينظير بٽو سان ڪراچي ۾ ٿي . نومبر 1988ع جي عام چونڊن جي نتيجي ۾ جڏهن محترمه بينظير ڀٽو}}پاڪستان{{جي وزيراعظم ٿي ته ان وقت جيتوڻيڪ آصف زرداري کي رسمي طور حڪومت ۾ ڪو عهدو نه هو پر هن وزيراعظم هائوس جا وڻ وسايا ۽ سندس سياسي زندگي جي شروعات ٿي. ۽ مٿس دوست نوزي جا الزام لڳا مٿس 1990ع ۾ بينظير ڀٽو جي حڪومت جي خاتمي کانپوءِ ڪيس داخل ڪري کيس جيل ۾ وڌو ويو پهرئين دور ۾ کيس ٻن سالن کانپوءِ کيس آزاد ڪيو ويو . 1993ع جي چونڊن ۾ هي نوابشاه مان قومي اسيمبلي جو ميمبر چونڊيو ويو ۽ بلخ شير مزاري جي نگران ڪابينا ۾ وزير رهيو . بينظير ڀٽو جي ٻيهر ملڪ جي وزيراعظم ٿيڻ واري ٻئي دور ۾ قومي اسيمبلي جو ميمبر ۽ ماحوليات ۽ سيڙپڪار جو وزير ٿيو. آصف علي زرداري تي سنگين الزام لڳا جن جي بنياد تي 6 نومبر 1986ع تي ان وقت جي صدر فاروق احمد لغاري بينظير ڀٽو جي حڪومت برطرف ڪئي . ۽ آصف زرداري کي ٻيهر جيل وڌو ويو 1997ع کان 1999ع تائين سينيٽ ۾ ميمبر ٿي رهيو 1990 کان 2004 وارا 14 سال آصف زرداري لاءِ زندگي جا وڌيڪ ڏکيا سال گذريا 1996ع ۾ مرتضي ڀٽو قتل ڪيس ۾ سندس نالو شامل ڪيوويو.

آصف علي زرداري جو نالو پاڪستان ۾ ڪرپشن جي ڪري به مشهور آهي. مٿس مالي ڪرپشن جا اڻڳڻت الزام آهن. بينظير ڀٽو جي دؤر ۾ آصف علي زرداري کي مسٽر ٽين پرسينٽ چيو ويندو هو، جو مبينه طور هو ادارن جي سربراهن کان ڏھ سيڪڙو ڪميشن وصول ڪندو هو.

2008 کان 2013 تائين پيپلز پارٽي پاڪستان جي مرڪزي حڪومت سنڀالي. ان دوران ڪرپشن جا ريڪارڊ ٽٽي ويا ۽ پارٽي جا وزير توڙي مشير اربين روپين جا مالڪ بڻجي ويا.

2015 ۾ ڪراچيءَ ۾ رينجرز آپريشن دؤران مبينه طور ظاهر ٿيو ته ڪراچي جي پاڻي ٽينڪر مافيا، جيڪا سرڪاري پاڻي چوري ڪري غير قانوني طور وڪڻندي آهي، ڏهاڙي ڏھ ڪروڙ روپيا ڪميشن بلاول هاؤس ۾ پهچائي ٿي.

## پڻ ڏسو


## حوالا

زمرو:پاڪستان
زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:پاڪستان پيپلز پارٽي جا سياستدان
زمرو:پاڪستان جا صدر
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:سنڌي سياستدان
زمرو:ڪراچي جا سياستدان
زمرو:ڪراچي جا ماڻھو
زمرو:نوابشاهه ضلعي جا سياستدان
زمرو:دبئي کان ماڻهو
سيد رشيد احمد شاه

**سيد رشيد احمد شاه** نوابشاه جي هڪ گھڻورخي شخصيت هئي هڪ وڪيل ، سياستدان ۽ بهترين شاعري جي ڪري شهرت حاصل هئي. رشيد احمد شاه ڊسمبر1918 ع ۾ لکنو ۾ پيدا ٿيو . پرائمري تعليم ڪانپور ۽ باقي تعليم لکنوءَ مان حاصل ڪئي . سنه 1942ع ۾ وڪالت جي ڊگري حاصل ڪري لکنوءِ ۾ وڪالت شروع ڪئي . سندس مامو منشي مادي علي علم ادب جو شوق رکندڙ هو. جنهن پنهنجي آخري زندگي جي آخري هفتي ۾ اخبارجو ايڊيٽرت تي ڪم ڪيائين جنهن جي اثر هيٺ سيد رشيد احمد شاه جي شخصيت پروان چڙهي رشيد احمد شاه پنهنجي تعليم مڪمل ڪئي ته ان وقت سندس والد چٽگام هجرت ڪري ويو هو. پاڪستان بنجڻ بعد سندس والد چٽگام ۾ سڪونتحاصل ڪئي ۽ اتي ئي  فوت ٿي ويو.سيدرشيد احمد شاه 1981ع ۾ پنهنجي ڪٽمب سميت چٽگام پهتو. ۽ اتي سياسي ۽ ادبي سرگرميون جاري رکيون جتي هن انجمن مهاجرين ۽ انجمن تعمير ادب قائم ڪيون . سياسي طور تي هي عوامي ليگ جو نائبصدر چونڊيو ويو ۽ پوءِ 1987ع ۾ ڪليمز آفيسر جي عهدي تي مقرر ٿي سکر ۽ نوابشاه پنهنجون خدمتون سرانجام ڏنائين .  هي کاتو 1960ع ۾ ختم ٿيو ته پاڻ نوابشاه ۾ مستقل سڪونت اختيار ڪري وڪالت جو پيشو شروع ڪيائين رشيد احمد شاه  هميشه کاٻي ڌر جي سلسلن ۽ پارٽين سان وابسته رهيو. شاگردن واري زماني کان عملي سياست ۾ حصو وٺندو رهيو. جنهن ۾ هي اسٽوڊنٽس فيڊريشن جو سرگرم ميمبر رهيو . هي مارڪسزم کان متاثر هو ۽ اڪثر مزدور هڙتالن۾ حصو وٺندو هو
صابر آفاقي

**صابر آفاقي** (Sabir Afaqi) اردو، فارسي ۽ گوجري ٻولين جو شاعر آهي. پاڻ سال 1933ع ۾ مظفرآباد، آزاد ڪشمير جي نواحي علائقي ۾ پيدا ٿيو. مظفرآباد يونيورسٽي ۾ فارسي ٻولي جو مدرس رهيو. سال 1973ع میں دانشگاهه ايران کان فارسي ادب ۾ ڊاڪٽريٽ جي سند حاصل ڪئي. سال 1974ع ۾ ان جو مجموعه ڪلام "گلهائي ڪشمیر" شايع ٿيو.

## حوالا

زمرو:شاعر
زمرو:آزاد ڪشمير
سيد محمد عبدالرشيد فاضل

فاضل 1909 ۾ راجستان ہند ۾ پيدا ٿيو. پوء ڪراچي ۾ لڏي آيو.وفاقي اردو يونيورسٽي ڪراچي ۾ فارسي پڙهائيندا رهيا.ان جا اردو و فارسي ڪليات بنالو "نقوش جاوداني" 1973 ۾ ڪراچي کان شايع ٿيا

### نمونو ڪلام فارسي
آنڪه داند لذت آزارها
بر نشايد پرسش غمخوارها
زنده باش چشم خون افشان من
در اسيري ديده ام گلزارها
امام بخش زرداري

**امام بخش زرداري** ولد مير متارو زرداري 1962ع ۾ ڳوٺ ٻاڪي تعلقي قاضي احمد ضلعي شهيد بينظيرآباد ۾ پيدا ٿيو. راڳ جي شروعات 1984ع کان ڪئي، راڳ ۾ سندس استاد مٺل فقير هو. 600 جي لڳ ڀڳ آڊيو ۽ وڊيو ڪيسٽون رڪارڊ ڪرايون. حيدرآباد ۽ مير پور خاص ريڊيو اسٽيشن تي ڪيترائي سنڌي سرائڪي ڪلام رڪارڊ ڪرايا. پي ٽي وي تي 10 کان وڌيڪ ڪلام رڪارڊ ڪرايا. کيس جلال چانڊيو فلم تي ايوارڊ پڻ مليو. سڄي ملڪ ۾ نجي توڙي سرڪاري محفلن ۾ فن جو مظاهرو ڪري چڪو آهي.
آلان ڪردي

**آلان ڪردي **  (جيڪو ذرائع ابلاغ ۾ ايلان جي نالي سان معروف آهي) هڪ ٽن سالن جو ڪرد شامي ٻار آهي۔آلان جي هڪ تصوير دنيا ڀر جي اخبارن ۾ ڇپي آهي جنهن ۾ هي ننڍو ٻار ترڪي جي جڪ ساحل تي مرده حالت ۾ پيو آهي۔ آلان جي والد عبدالله ڪردي پنهنجي خاندان سميت شام ۾ جاري دهشت گردي جي خدشن جي سبب شام ڇڏي ڪري ڪينيڊا وڃي رهيا هئا۔ان جو تعلق شام جي شهر ڪوباني سان آهي۔رات جي  وقت ٻن ٻيڙين جي ڪلٽي ٿيٻ جي سبب ڪل 12 فردَ هلاڪ ٿي ويا، ان هلاڪ ٿيڻ واري فردن ۾  آلان جو چار سالن جو ڀاءُ غالب ۽ ان جي والده ريحانه به شامل آهن۔ اخبارن جي مطابق جنگ زده علائقي مان تعلق رکڻ وارو هي خاندان امن جي تلاش ۽ بهتري زندگي جي اميد سان گڏ ڪينيڊا وڃڻ جي ڪوشش ۾ هيو۔
www آلان جي والد عبدالله ڪرُدي جو چوڻ آهي ته سمنڊ ۾ اٿڻ واري وڏين موجُن جي سبب ڪشتي جو ڪپتان افراتفري جو شڪار ٿي ويو ۽ ان سمنڊ ۾ ٽپو ڏئي راه فرار اختيار ڪري ڇڏي۔ جنهن کان پوء ان ڪشتي کي سنڀالڻ جي ڪوشش ڪئي پر گنجائش کان وڌيڪ ماڻهن سان ڀريل رٻڙ جي ڪشتي الٽي پوڻ جي فوراﹰ بعد ئي عبدالله سمجهي ويو هيو ته ان جا ٻار ۽ ان جي زال ٻڏي ويا آهن۔

## متعلق مضمون
* شامي پناه گزين

## حوالو

## حوالا

## خارجي ڳنڍڻا
* شورش زده شام تي هڪ وڪي جي شڪل ۾ ڄاڻ يڪجا ڪرڻ جو منصوبو

زمرو:2015ء جون وفاتون
زمرو:وفاتون بلحاظ شخصيتون
يان وين آئيڪ

[thumb|200px|''[ارنالفني پورٽريٽ*, 1434. [[نيشنل گيلري (لنڊن)]]]]

*'يان وين آئيڪ'''  ھڪ فليمش پينٽر ھيو جيڪو موجوده بيلجيم جي شھر بروش (Bruges)  ۾ مصروف رھيو ۽ نيدرلينڊ جي شروعاتي پينٽنگ جو باني ھيو،  ۽ شروعاتي جاڳرتا واري آرٽ جو اھم ترجمان ھيو. 1422 ۾ ھن کي ھيگ شھر جي لڳ ڀڳ ويجھو بويريا جي ڊيوڪ جان III، ھالينڊ جو حاڪم، طرفان پينٽنگ جو روزگار مليو ھو. ھن کي درٻاري پينٽر مقرر ڪيو ويو. 1429 ۾ ھي بروش موٽي آيو جتي باقي زندگي گذاريائين. فلپ ھن کي تمام گھڻي عزت ڏني ۽ کوڙ دفعا کيس سفارتي وفد ۾ ٻاھر موڪليائين. ھي ھڪ دفعو لزبن پڻ ويو ھن وقت ويھ کن بچيل پينٽنگون جن جي نالي سان منصوب آھن. ھن سيڪيولر ۽ مذھبي ٻنھي موضوعن تي ڪم ڪيو. فلپ ھن کي سٺو اجورو ڏنو

## حوالا

زمرو:1380ع جي ڏهاڪي جون پيدائشون
زمرو:1441ع جون وفاتون
عثماني خلافت

**خلافت عثمانيه** سلطنت عثمانيه جي عثماني خاندان کي مصر جي خلافت مملوڪ کان هي ذميداري وراثت ۾ ملي۔ انجي پوٽي سليم پهريون جون فتحون اسلامي مقدس زمينن تائين وسيع ٿي ويون ۽ هو عثماني خلافت جي علم بردار بڻجي ويو ۔

## نشان

فائل:Caliphate standard of Abdulmejid II (1922–1924).svg|خلافت جو جهنڊو (1922–1924)


## خلافت عثمانيه (1517ء - 1924ء)
thumb|خلافت عثمانيه (1683)

زمرو:خلافتون
مڪو ڪرين حادثو

سعودي عرب جي شهر مڪي مڪرم ۾ مسجد الحرام ۾ تعميراتي مقام تي طوفاني هوائن سان ڪرين ڇت ڦاڙي حاجين تي ڪري پئي، سعودي شهري دفاع جي مطابق ان حادثي 107 حجاج جان بحق ۽ 238 زخمي آهن۔
حادثي جي جاء تي موجود هڪ عيني شاهد جي مطابق،مقامي وقت 5:45 پر ڪرين صفا و مروه جي مٿان مسجد حرام جي ٽين منزل جي ڇت کي ڦاڙي اندر داخل ٿي.

## پس منظر

حج جا ڏينهن سامهون آهن جنهن جي وجه سان لکين حاجي سڳورا مسجد حرام حج جي نيت سان ويا آهن۔ 11 سيپٽمبر تي  شام جو وقت هيو جڏنهن ڪيترائي حاجي سڳورا طواف ۽ سعي ۾ مصروف هيا۔ پوئين هڪ هفتي کان حرم شريف ۽ سامهون وارن علائقن ۾ طوفاني آنڌي هلي رهي هئي۔جيئن ته هڪ طويل عرصي کان مڪي شريف ۾ مسجد حرام جي توسيع جو ڪم جاري آهي ان لاء ڪيترائي سے ڪرين ۽ ٻيون تعميراتي ڪلون (مشينون) تعينات ڪيو ويون آهن۔ ااچتو تيز هوائن سبب صفا و مروه ۾ تعميراتي ڪم جي لاء تعينات ڪرين عازمن تي وڃي ڪري، ان کان پوء سعودي دفاعي اداري 19 07 شهيد ۽ 200 کان وڌيڪ زخمين جي تصديق ڪئي۔
مسجد حرم ۾ موجود هڪ عيني شاهد جو چوڻ آهي ته 

## رد عمل
* – ڀارتي نا‏ئب صدرحامد انصاري افسوس جو اظهار ڪيو ۽ هر ممڪن حد تائين مدد فراهم ڪرڻ جي يقين دهاني ڪرائي۔ انهن جان بحق ٿيڻ وارن جي اهل خانن سان همدري ۽ زخمين جي جلد صحت يابي جي لاء نيڪ خواهشن جو اظهار ڪيو۔
* — وزير اعظم نواز شريف ان واقعي تي گهري رنج جو اظهار ڪيو ۽ سعودي عرب ۾ پاڪستاني سفير کي هدايت ڪئي ته هو ذاتي طور تي اسپتالن ۾ وڃي زخمن جي هر ممڪن مدد ڪري۔
* – وزيراعظم نجيب رزاق ملائيشيا جي زخمي ٿيڻ وارن حاجين جي فوري طبي امداد جو مطالبو ڪيو آهي۔

## خارجي ڳنڍڻو
* ڪرين ڪرڻ جو هڪ وڊيو

## حوالو

## حوالا

زمرو:حج
زمرو:2015ء ۾ آفتون
زمرو:مڪو
زمرو:سعودي عرب ۾ حادثاتي موتون
زمرو:2015 ۾ سعودي عرب
بلاول ڀٽو زرداري

**بلاول ڀٽو زرداري** پاڪستان پيپلز پارٽي پارليامينٽيرين جو سربراهه آهي۔ هو 21 سيپٽمبر، 1988ع تي پيدا ٿيو. بلاول اڳوڻي وزير اعظم پاڪستان محترمه بينظير ڀٽو ۽ موجوده شريڪ چيئرمين پاڪستان پيپلز پارٽي پارلمينٽرين آصف علي زرداري جي اولاد ۾ سڀ کان وڏو آهي. اهڙي طرح هو ذوالفقار علي ڀٽو جو ڏوهٽو به آهي.

## تعليم
پنهنجي والده جي ٻي دور حڪومت جي دوران بلاول ڪراچي گرامر اسڪول، ڪراچي مان ابتدائي تعليم حاصل ڪئي۔ هن فوربلز انٽرنيشنل اسڪول، اسلام آباد مان به ابتدائي تعليم حاصل ڪئي۔ بعد ۾ جبڏهن هو دبئي منتقل ٿيا ته هن پنهنجي تعليم راشد پبلڪ اسڪول، دبئي ۾ جاري رکي۔ جتي هو اسٽوڊنٽ ڪائونسل جو نائب چيئرمين هيو۔ راشد پبلڪ اسڪول، دبئي جي شهزادن ۽ اميرن جي ليء خاص اسڪول آهي۔ هو تائيڪوانڊو ۾ بليڪ بيلٽ به رکي ٿو۔ هاڻي هو ڪرائسٽ چرچ اسڪول، جامعه آڪسفورڊ ۾ زير تعليم آهي۔ 2008ء ۾ اتي هن جو پهريون تعليمي سال هيو۔ هن جامعه ۾ انجي ناني ۽ والده به تعليم حاصل ڪئي.

## مشغلا
بلاول کي گھوڙي سواري، تيراڪي ، نشاني بازي پسند آهي۔

## سياسي پارٽي جي سربراهي
بلاول، پنهنجي والده جي قتل کان بعد 30 ڊسمبر، 2007ء تي پاڪستان پيپلز پارٽي جو سربراهه نامزد ٿيو۔ پر جئن ته اڃان تعليم مڪمل نه آهي ان ڪري والد آصف علي زرداري پارٽي جو شريڪ سربراهه آهي جيڪو جماعت کي هلائي رهيو آهي۔ والده جي قتل کان بعد هن جو نالي بلاول علي زرداري مان تبدیل ڪري بلاول بڀٽو زرداري ڪيو ويو هو ڇو ته پيپلز پارٽي پنهنجي باني ذوالفقار علي ڀٽو جي ڪرشماتي شخصيت جي ڪري ملڻ واري شهرت کي وڃائڻ نٿي چاهي "ڀٽو عنصر" جو استعمال ئي بلاول جي نالي جي تبديلي جو سبب بڻيو۔ هن جي پيپلز پارٽي جي چيئرمين جي عهدي تي تعيناتي کي ملڪ جي جمهوري حلقن چڱي نگاهه سان نه ڏٺو ڇو ته ملڪ جي سڀ کان وڏي جمهوري قوت هجڻ جي ناطي پيپلز پارٽي کي پنهنجي سربراهه جو انتخاب جمهوري طريقي سان ڪرڻ گھرجي ها۔ ٻي طرف پيپلز پارٽي جي اعلٰي حلقن (بشمول آصف زرداري) جو چوڻ آهي ته بينظير ڀٽو پنهنجي وصيت ۾ وفات کان بعد آصف زرداري کي جماعت جي قيادت ڏيڻ جو مطالبو ڪيو هو پر آصف قيادت جو وزن بلاول جي ڪلهن تي وجھي ڇڏيو۔

## مستقبل
هن وقت بلاول جي پهرين ترجیح پنهنجي تعليم مڪمل ڪرڻ آهي۔ تعليم مڪمل ڪرڻ بعد ئي هن جو سياست ۾ اچڻ جو ارادو آهي۔

## حوالا

## خارجي ڳنڍڻا

* Musharraf 'murdered my mother': Bilawal Bhutto Zardari, Geo News Pakistan, 28 May 2012]
* 

## حوالا

زمرو:سياست
زمرو:سنڌي سياستدان
زمرو:سنڌي شخصيتون
زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:پاڪستاني سياستدان
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:ڪراچي جا ماڻھو
زمرو:ڪراچي جا سياستدان
حيدرآباد جو نظام

thumb|250px|نظام حيدرآباد جو نشان

نظام الملڪ حيدرآباد جنکي عموماً **نظام حيدرآباد** جي نالي سان ڄاتو ويندو هو، 1724ء کان1948ء تائين قائم رياست حيدرآباد جر حاڪمن کي چيو ويندو هو۔ هي خطاب مملڪت آصفيه جي حڪمرانن جي لاء استعمال ٿيندو هيو۔ سطح مرتفع دڪن ۾ هي حڪومت مغلن جي زير اثر مقامي نواب مير قمر الدين صديقر  قائم ڪئي هئي جنهن 1724ء ۾ آصف جاهه جو لقب اختيار ڪيو ۽ خود مختيار ٿي ويو۔ هي 1707ء ۾ اورنگزيب عالمگير جي وفات کان بعد تيموري سلطنت کي پهچڻ وارو تمام وڏو لوڏو هيو۔

1798ء کان بعد رياست حیدرآباد برطانوي هند جي زير اثر رياستن مان هڪ هئي پر نظام امدروني معاملا خود حل ڪندو هيو۔

1947ء ۾ هندستان جي ورهاست تائين ٻن صدين ۾ ست نظامن نے حيدرآباد تي حڪومت ڪئي۔ تقريبن هي تمام ئي آصف جاهي حڪمران ادب، فن، طرز تعمير، ثقافت، زيورات ۽ جواهرن جا تمام وڏا سرپرست ۽ شوقين هيا۔

نظام حيدرآباد جي هي حڪومت 17 سيپٽمبر 1948ء تي ڀارت جي عسڪري مهم جي خاتمي تائين قائم رهي۔ ان جي نتيجي ۾ نظام کي ڀارتي فوجن جي سامهون هٿيار ڦٽا ڪرڻا پيا۔ گڏيل قومن ۽ لنڊن ۾ حڪومت برطانيا کي موڪليل وفد ۾ دير جي ڪري ڀارت جي سرزمين تي هن آزاد رياست جو وجود ختم ٿي ويو۔ ابتدائي طور تي انکي  هندي اتحاد ۾ شامل ڪيو ويو ۽ 1956ء ۾ لساني بنيادن تي ڀنڃي ڪري پاڙيسري رياستن آنڌرا پرديش، ڪرناٽڪ ۽ مهاراشٽر ۾ ورهائي ڪري ختم ڪيو ويو۔

## فهرست حيدرآباد جا نظام

زمرو:ڀارتي مسلم شخصيتون
زمرو:نظام حيدرآباد
زمرو:ڀارتي لقب
زمرو:مملڪت آصفيه
زمرو:شاهي خطاب
سنڌ جي وادي جا اناج ۽ جانور

### زراعت ، وڻ ، ٻوٽا
 

	جيئن ته سنڌ جي وادي جي تهذيب تجارت ۽ صنعت سان لاڳاپيل وچولي طبقي کي ثابت ڪري ٿي ۔ پر سنڌ سلطنت جي بنيادي معيشت لازماً زرعي هئي ۔ وڏا اناج ڪڻڪ ۽ جوئر هيا ۔ ڪڻڪ پٿر جي اکري ۾ پٿر جي ئي مهري  سان پيٺي ويندي هئي ۽ جيڪي ڪاٺ جي اکري ۾ ڪاٺ جي ئي  مهري سان جھڑے؟ ويندا هئا ۔ مٽر ، گدرو ۽ تر به هوندا هيا ۔ ڇو ته انهن جا ٻج هڙپه مان مليا آهن ۔ موهن جو دڙو ۾ ڪجهه پٿر جو کارڪون ۽ پٿرائي کوکڙيون مليون آهن ، ٿانون تي ٺهيل وڻن ۾ کجي جو وڻ ، ناريل جو ميوو ، ڏاڙهون ۽ ڪيلو به  نظر اچي ٿو ۔ موهن جو دڙو مان ٽامي ۽ چاندي جي شين سان گڏ سوٽي ڪپڙي جا ٽڪرو به مليو آهي ۔ موهن جو دڙو مان پٽ سن جو ريشو به مليو آهي ۔ لهذا پٽ سن جون رسيون ۽ ٻوريون عام استعمال ٿينديون هيون ۔ هڪ جڳهه مڇي پڪڙڻ جو ڪانٽو ۽ ان سان گڏ پٽ سن جو ريشو ويڙهيل مليو هو۔

### جانور

	ڪتا ، ڏاند ، ڳئون ۽ مينهون عام پاليا ويندا هئا ۔ ڪجهه جڳهن تي سوئر جون هڏرون به مليون آهن ۔ گھوڙا به هيا۔ گڏهه ۽ خچر کي به شامل سمجھڻ گهرجي ۔ چانيھو جو دڙو مان هڪ سر ملي آهي جنهن تي ٻلي جي پيرن جا نشان آهن ۽ ان جي پويون گهڻي قدر هڪ ڪتي جي پيرن جا نشان آهن ۔ هي ٻئي ڀڄن پيا۔ جڏهن ڪچي سر تي انهن جا پير آيا هو ٻنهي جي دٻاء سان انهن جي رفتار جو تخمينو لڳائي سگهجي ٿو ۔ 

	ٻلي يقينن پالي ويندي هوندي ۔ ڇو ته اناج جر وسيع ذخيرن کي ڪوئن کان بچائڻ ضروري هيو ۔ ٻين جانورن يا پکين جي وجود جا ثبوت مليا آهن ۔ انهن ۾ سهو ، باندر ، ڳيرو ، طوطو ، وغيره شامل آهن ۔ ننڍا ننڍا مٽي جا پنڃرا مليا آهن ۔ جن مان ظاهر ٿي ٿو ته ڇنڇن ڪرڻ وارو جھينگر ۽ ٻيا موسيقار جيت پاليا ويندا هئا ۔ جيئن چين ۾ رواج هيو۔ 

	جهنگلي جانورن ۾ سان �â بائي سن �á گينڊو ، شينهن ، سانڀر هرڻ ، چٽڪٻرو هرڻ ، ڦاڙهو هرڻ وغيره عام هيا ۔ 

اخذ	 ٿيل

يحيٰ امجد ۔ تاريخ پاڪستان قديم دور
شيخ حميدالدين ناگوري

641ھ

صوفي بخارا ۾ پيدا ٿيو. خواجه بختيار ڪاڪي جو دوست ۽ شيخ شهاب الدين سهروردي جو مريد هيو۔ اصل نالو محمد هيو مگر حميد الدين جي نالي سان مشهور ٿيا۔ والد جو نالو عطار الله محمود هيو۔ جيڪو شهاب الدين غوري جي زمانر ۾ بخارا کانهندستان آيو. ۽ دهلي ۾ مقيم ٿيو۔ شيخ حميد الدين ظاهري علمن ۾ درجه ڪمال کي پهتل هيو ۽ درس ڏيندو هيو۔ بادشاهه توهان کي ناگور جو قاضي مقرر ڪيو۔ هن منصب تي ٽن سال تائين فائز رهيا۔ پء بغداد پهچي ڪري شيخ شهاب الدين سهروردر جي خدمت ۾ حاضر ٿيا۔ انهن سان بيعت ڪئي ۽ مجاهدا ۽ رراضتون ڪيون۔ خواجه بختيار ڪاڪي به بغداد ۾ مقيم هيو۔ انهن سان گهرا تعلق قائم ٿي ويا۔ بغداد ۾ هڪ سال گزارڻ کان بعد مديني تشريف کڻي ويا ۽ هڪ سال تائين روضه اطهر جا مجاور رهيا۔ پوء ٽن سالن تائين مڪي ۾ رهڻ بعد سلطانالتتمش جي زماني ۾ دهلي تشريف آندئون۔ سلطان اوهان جي وڏي قدر ۽ منزلت ڪئي۔ اوهان کي سماع جو تمام وڏو  شوق هيو۔ ۽ ان ڪري تمام گهڻا عالم وقت توهان جي سخت خلاف هيا۔ توهان کي بابا فريد سان به تمام محبت ۽ عقيدت هئي۔ بابا فريد توهان جي ٻن ڪتابن ، تواريخ ، ۽ ’راحته الارواح جو حوالو پنهنجي ملفوظات ۾ ڏنو آهي۔ ’’سیر العارفين‘‘ ۾ هڪ ٻي ڪتاب ’’لوائح ‘‘ جو به ذڪر آهي۔

زمرو:صوفي
رنگ دي بسنتي

*رنگ دي بسنتي* (هندي: रंग दे बसंती) ڀارت جي هڪ فلم آهي جيڪا 26 جنوري 2006ء تي نمائش جي لاء پيش ڪئي وئي۔ هن جي هدايتڪاري راڪيش اوم پرڪاش مهرا  ڪئي جڏهن ته عامر خان، سوها علي خان، آر ماڌون، ڪنول ڪپور، سڌارت نارائن، شرمن جوشي، اٽل ڪلڪرنر، برطانوي اداڪاره ايلس پيٽن، وحيدہ رحمٰن، اوم پورر، ڪرن کير ۽ انوپم کير هن فلم جا اهم اداڪار هيا۔ فلم جي موسيقي اي آر رحمٰن  ترتيب ڏني جنهن خوب شهرت ماڻي۔ فلم دنيا ڀر ۾ تمام گهڻو پسند ڪئي وئي۔ 
گولڊن گلوب ۽ 79 هين اڪيڊمي ايوارڊ  جي لاء ڀارت هن فلم کي نامزد ڪيو پر هي حتمي مقابل تائين پهچڻ ۾ ناڪام رهي۔ پر هي فلم برٽش اڪيڊمي آف فلم اينڊ ٽيليويزن "بافٽا" ايوارڊز جي لاء نامزد ٿي پر حريف فلم جي مقابلي ۾ نه کٽي سگهي۔ عالمي ايوارڊز جي حاصل ڪرڻ ۾ ناڪامي جي باوجود رنگ دي بستي 2007ء فلم فيئر ايوارڊز ۾ بهترين فلم جو اعزاز حاصل ڪيو۔  

## حوالو


زمرو:2006ء جون فلمون
زمرو:هندي فلمون
زمرو:پنجابي فلمون
زمرو:ڀارتي فلمون
عزيز ڀٽي پارڪ

thumbnail|عزيز ڀٽي پارڪ جو هڪ منظر
1965ع جي پاڪ ڀارت جنگ جي هيرو ميجر راجا عزيز ڀٽي شهيد نشان حيدر جي نالي سان سڏجندڙ هي پارڪ ڪراچي جي مشهور شاهراھ يونيورسٽي روڊ تي اردو سائنس ڪاليج جي ويجهو واقع آهي. هي پارڪ ڪراچي جي شهري حڪومت جي انتظام ھيٺ آهي. ڪنهن زماني ۾ هي پارڪ شهر جي خوبصورت پارڪن ۾ شمار ٿيندو ھيو پر لاڳاپيل محڪمن جي لاپرواھي جي ڪري هي پارڪ هڪ تباھ حال چمن جي صورت پيش ڪري ٿو. پر هاڻي بلديه عظميٰ ڪراچي هن پارڪ جي بهتري جي لاء ڪم ڪري رهي آهي.

## تصويرون

فائل:Aziz Bhatti Park Lake, Karachi, Pakistan.jpg|
فائل:Aziz Bhatti Park, Karachi, Pakistan 02.jpg|
فائل:Aziz Bhatti Park, Karachi, Pakistan 03.jpg|
فائل:Aziz Bhatti Park, Karachi, Pakistan 04.jpg|
فائل:Aziz Bhatti Park, Karachi, Pakistan 05.jpg|


## حوالا

زمرو:ڪراچي جون تفريحي جڳهون
زمرو:ڪراچي جون سياحتي جڳهون
مارگلہ هل نيشنل پارڪ

**مارگلا هلز نيشنل پارڪ** پاڪستان جو هڪ قومي پارڪ آهي جيڪو اسلام آباد جي گاديءَ واري علائقي ۾ واقع آهي، ان جي اترين سرحد هري پور ضلعي، خيبر پختونخواهه سان لڳل آهي. پارڪ ۾  شڪر پڙيان پارڪ ۽ راول ڍنڍ سان گڏ مارگلا جي ٽڪريون شامل آهن، جيڪي هماليه جي دامن ۾ شامل آهن. پارڪ سال 1980ع ۾ قائم ٿيو، پارک 17,386 ايڪڙ جي ايراضي سان گڏ،  پاڪستان جو ٽيون نمبر وڏو قومي پارڪ آهي.

ٽلا چارووني، 1604 ميٽر جي اوچائي سان، پارڪ ۾ سڀ کان وڏي چوٽي آهي. هي پارڪ هڪ اهم سياحتي ماڳ آهي، جنهن ۾ دامن ڪوه ۽ پير سوهاوا مشهور هيل اسٽيشنن طور ڪم ڪري رهيا آهن، جڏهن ته مونال ريسٽورنٽ، شڪرپاريان ڪلچرل ڪمپليڪس ۽ ليڪ ويو پارڪ مشهور پکنڪ اسپاٽ آهن. پارڪ حياتياتي تنوع ۾ مالا مال آهي، خاص طور تي چين-هماليا جي جانورن ۾ مالا مال آهي، خاص طور تي گرين گورل، ڀنگ هرڻ ۽ چيتا.   

گڏيل طور تي،  مارگلا هلز نيشنل پارڪ  تقريبن 600 ٻوٽن جي نسلن، 402 پکين جي قسمن، 38 ٿلهي جانورن ۽ 27 ريپٽيلز جي نسلن جو گهر آهي.پاڪستان ٽوئرزم ڊولپمينٽ ڪارپوريشن هن وقت پارڪ ۾ چيئر لفٽ جو منصوبو ٺاهي رهي آهي.
## حوالا

زمرو:اسلام آباد
زمرو:قومي پارڪ
زمرو:پاڪستان جا قومي پارڪ
خنجراب نيشنل پارڪ

**خنجراب نيشنل پارڪ** اترين علائقن ۾ بالائي ھنزه، پاڪستان ۾ واقع آهي. خنجراب نيشنل پارڪ پاڪستان جو ٽيون وڏو قومي پارڪ آهي ۽ اهو چين ۾ تاشقرغان نيچرل رزرو جي ڀرسان آهي. دنيا ۾ بلند ترين مقامن ۾ ملڻ وارو هي پارڪ تمام ئي ناياب جنگلي جيوت جو مسڪن آهي۔
[thumb|right|250px|[برفاني چيتو، جيڪو خنجراب نيشنل پارڪ ۾ ملي ٿو]]

## حوالا

زمرو:قومي پارڪ
زمرو:گلگت بلتستان
زمرو:پاڪستان جا قومي پارڪ
چترال گول نيشنل پارڪ

thumb|چترال گول نيشنل پارڪ جا چراگاھ
thumb|Right|200px| چترال جي جبلن ۾ جنگلي حيات جي ناياب نسل موجود آهي
پاڪستان جي ضلعي چترال ۾ "چترال گول نيشنل پارڪ" جي نالي سان ڇترار گول جي مقام تي هڪ نيشنل پارڪ واقع آهي جنهن ۾ جنگلي جيوت جي چڱي تعداد موجود آهي-

زمرو:ضلعو چترال
الادين پارڪ

خانگي ملڪيت واري هي تفريح گاهه ڪراچي جي مشهور شاهراهه راشد منهاس روڊ تي واقع آهي.بنيادي طور تي هي هڪ واٽر پارڪ آهي جتي نوجوانن ۽ ٻارن جي تفريح جو ڀرپور انتظام موجود آهي. فيملي پارڪ هجڻ جي سسب هتي صرف فيمليز کي ئي اندر اچڻ جي اجازت آهي پر اڪثر اوقات هتي رومانوي جوڙا پريشاني جو سبب بڻبا آهن. پارڪ ۾ هر اقسم جا  جھولا ۽ سلائيڊ موجود آهن.

زمرو:ڪراچي جون تفريحي جڳهون
هل پارڪ

thumb|هل پارڪ، ڪراچي جو هڪ منظر
هي پارڪ ڪراچي جي مشهور شاهراهه شهيدملت روڊ تي واقع آهي.بنيادي طور تي هي هڪ جابلو ٽڪرو آهي جنهن کر خوبصورتي سان هڪ پارڪ جي شڪل ڏني وئي آهي.هتي هڪ ڀوت بنگلو به موجود آهي جيڪو شوقينن جي توجهه جو مرڪز بڻيو رهي ٿو.

زمرو:ڪراچي جا سياحتي مقام
زمرو:ڪراچي جون تفريحي جڳهون
زمرو:ڪراچي جون سياحتي جڳهون
هيورڊ ليڪ

ڪينيڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ واقع هڪ ڍنڍ-

زمرو:برٽش ڪولمبيا جون ڍنڍون
جان ايف ڪينيڊي

[thumb|جان ڪينيڊي سوويت وزيراعظم [نڪيتا خروشيف سان گڏ ملاقات دوران، 1961ء]]
جان فٽزجيرالڊ ڪينيڊي المعروف جان ايف ڪينيڊي يا جي ايف ڪي (پيدائش: 29 مئي 1917ء، وفات: 22 نومبر 1963ء) ریاستہائے متحدہ امریکہ جو 35 هو صدر هيو۔ هو 1961ء کقن 1963ء ۾ پنهنجي قتل تائين هن عهدي تي فائز رهيو۔ هو آمريڪا جي تاريخ جو سڀ کان ننڍي عمر وارو واحد رومن ڪيٿولڪ صدر هيو۔

هن جو قتل به اڄ تائين هڪ معمو بڻيل آهي۔ پوليس جو چوڻ آهي ته هن کي لي هاروي اوسوالڊ نالي هڪ شخص قتل ڪيو جڏهن ته عوام سمجهندو آهي ته هن کي آمريڪي حڪومت قتل ڪرايو۔

ڪينيڊي هڪ امير ۽ بااثر خاندان سان تعلق رکندو هيو.

آمريڪا جي شهر نيويارڪ جو هائي اڏو ان جي نالي سان "جان ايف ڪينيڊي ايئرپورٽ" سڏيو ويندو آهي۔

## حوالا

زمرو:شخصيتون
زمرو:گڏيل رياستون
زمرو:آمريڪا جون گڏيل رياستون
زمرو:آمريڪا جي گڏيل رياستن جو صدر
زمرو:آمريڪي شخصيتون
زمرو:آمريڪي صدر
زمرو:1917ع جون پيدائشون
زمرو:1963ع جون فوتگيون
زمرو:1963ء جون وفاتون
فقہ

**فقه**(; اسلام ۾ قانون جي سائنس جو  نالو آهي. فقه جو استعمال اسلامي شريعت جي سمجھ طور ڪيو ويندو آهي  اھو علم شريعت ۾ قرآن ۽ سنت جي روشنيءَ ۾ اجتھاد جي ذريعي واڌارو ڪري ٿو ۽ ان واڌاري کي فقيھن جي فتوائون ذريعي لاڳو ڪري ٿو. فقه ۾ غلطي جي گنجائش ھوندي آھي ۽ اھا تبديل پڻ ٿي سگھندي آھي. موجوده دور۾ سني اسلام ۾ چار فقھي مذھب آھن ۽ شيعه اسلام ۾ ٻہ فقھي مذھب آھن.

## لغوي معنيَ
فقه جي لغوي معنيَ آهي ڪنهن شئي جو علم۽ فھم، ڪنھن شئي کي کولڻ۽ نکيڙڻ ۽ ان جي اونھائي ۾ وڃي حقيقت ڳولي لھڻ۽ ان کي پڌرو ڪرڻ، اصطلاحي طور فقه جي معني شريعت جي حڪمن ۾ سمجھ پيدا ڪرڻ آھي. قرآن شريف ۾ سورة التوبہ ۾ آيت نمبر 122 ۾ فقه لفظ جو استعمال ھيٺ ڏجي ٿو:

## حوالا

زمرو:اسلامي اصطلاح
پان

**پن** یا "پان" مزي جي لاء کائڻ جي هڪ شيء آهي۔ هي پن جي ساون پنن جو ويڙهيل ٽڪرو هوندو آهي جنهن ۾ خاص مقدار ۾ ڪٽيل ڇاليه، چونو، ڪٿا، وڏف ۽ اگر دل چاهي ته گلقند به شامل ٿيندو آهي۔ شوقرن ماڻهو هن کي منهن ۾ وجهي ڪري چٻاڙيندا رهندا آهن ۽ ڳاڙهي رنگ جي ٿڪ جنهن کي پيڪ چوندا آهن اڇلائيندا رهندا آهن۔ پن جا شوقين ڀارت، پاڪستان ۽ بنگلاديش ۾ ملن ٿا۔

غير شوقين حضرات کي نسوار جي طرح پان جو فائدو معلوم ناهي پر هو هن جي پيڪ کان عاجز رهندا آهن ڇو ته ان جي ڪري جڳهه جڳهه تي گندگي پکڙيل هوندي آهي۔

## تصويرون

فائل:Bà Cả giã trầu-27012009677.jpg|
فائل:Eating Pinang prohibited.jpg|
Image:Kin Mak.JPG|
Image:South Indian style Paan, Dakshin Sheraton, Bangalore.jpg|
Image:Chocolate_Paan.JPG|
فائل:Abu'l-Kharid Nur al-Hasan Khan - Betel or Paan Box with Inscription and Floral Scrolls - Walters 53153.jpg|
فائل:Bình vôi (lime container) 6.JPG|
فائل:Cold Sweet Paan - International Kolkata Book Fair 2013 2013 - Milan Mela Complex - Kolkata 2013-02-03 4260.JPG|


پان
زمرو:انڊونيشي ثقافت
زمرو:ايشيائي ثقافت
زمرو:پاڪستاني ثقافت
زمرو:تمباڪو
زمرو:سنڌي کاڌا
زمرو:فلپائني ثقافت
زمرو:ملائيشيا جي ثقافت
زمرو:ڀارتي ثقافت
بهاولپور ضلعو

thumb|درواڙ قلعو
**بهاولپور ضلعو** (اردو: ضلع بہاول پور)  پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي، جنهن جي گاديءَ جو هنڌ بهاولپور شھر آهي. سال 1998ع جي مردم شماري مطابق هن جي آبادي 24,33,091 هئي، جنهن مان 27.01 سيڪڙو شهري هئا. بهاولپور ضلعو 24,830 چورس ڪلوميٽر تي پکڙيل آهي. ضلعي جو لڳ ڀڳ ٻه ٽيون حصو (16,000 چورس ڪلوميٽر) چولستان ريگستان سان ڍڪيل آهي، جيڪو هندستان جي ٿر ريگستان تائين پکڙيل آهي. هي ضلعو ڪپهه جو وڏو پيداوار ڪندڙ آهي.

پنجاب صوبي جي ڏکڻ ۾ بهاولپور ضلعو آهي، ان جي ڏکڻ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ هندستان، اتر-اوڀر ۾ بهاولنگر ضلعو، ان جي اتر ۾ وهاڙي، لوڌران ۽ ملتان جا ضلعا، اولهه ۾ رحيم يار خان ضلعو ۽ اتر۔اولهه ۾ مظفر ڳڙهه ضلعو آهي.
 
## تاريخ
## جاگرافي
## انتظاميه
## ڊيموگرافڪ
## ٽرانسپورٽ
بهاولپور ۽ پاڪستان جي ٻين وڏن شهرن جي وچ ۾ روزانو بسون هلن ٿيون. پاڪستان جو سڀ کان ڊگھو قومي شاهراهه N-5 پڻ شهر مان لنگھي ٿو، جيڪو بهاولپور کي ڪراچي ۽ لاهور سان ڳنڍي ٿو. 
## معيشت
## پڻ ڏسو
• چولستان ريگستان 

• دڙاوڙ قلعو

• بهاولپور ايئرپورٽ 

• بهاولپور ريلوي اسٽيشن

## حوالا

زمرو:بهاولپور ضلعو
زمرو:پاڪستان جا ضلعا
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
ڀڪر ضلعو

**ڀَڪَر ضلعو** پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ميانوالي ڊويزن جو هڪ ضلعو آهي.

## حوالا

زمرو:ڀڪر ضلعو
زمرو:ميانوالي ڊویزن
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
چڪوال ضلعو

**چَڪوال** (اردو: ضلع چکوال)  پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي،جيڪا پوٺوھار پليٽيو تي واقع آھي. اها صوبي پنجاب جي اتر-اولهه واري علائقي ۾ واقع آهي. انهن جي ڏکڻ ۾ ضلعو تله گنگ،اتر-اوڀر ۾ راولپنڊي ۽ اوڀر ۾ جهلم جا ضلعا آهن. هي ضلعو سال 1985ع ۾ جهلم ۽ اٽڪ جي ضلعن جي ڪجهه حصن مان ٺاهيو ويو.
## تاريخ
انگريزن جي دور ۾ چڪوال جهلم ضلعي جو هڪ تعلقو هئو، جنهن جي آبادي سال 1891ع جي آدمشماري موجب 1,64,912 هئي جيڪا سال 1901ع ۾ گهٽجي 1,60,316 ٿي وئي، جنهن ۾ چڪوال ۽ ڀون جا شهر ۽ 248 ڳوٺ هئا. سال 1903-1904 ۾ زمينن جي آمدني ۽ محصول جي رقم 33,00,000 هئي. مسلمانن جي اڪثريت مسلم ليگ ۽ پاڪستان تحريڪ جي حمايت ڪئي. سال 1947ع ۾ پاڪستان جي آزاديءَ کان پوءِ، اقليتي هندو ۽ سک هندستان لڏي ويا ۽ بعد ۾ 1 جولاءِ 1985ع تي ان کي ضلعي طور اپ گريڊ ڪيو ويو.
## انتظامي ڊويزنون
## انتظاميه
## چونڊون
## جاگرافي
## آباديات
## تعليم
## تعليمي ادارا
## قابل ذڪر ماڻهو
## پڻ ڏسو
* چکوال 
* راولپنڊي ڊويزن 
* چڪوال ريلوي اسٽيشن 
* پاڪستان جا ضلعا 
* کنڊوا ڍنڍ
* ڪٽس راج مندر 

**چَڪوال ضلعو** پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي.
## ٻاهريان ڳنڍڻا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
## حوالا
 
زمرو:پاڪستان جا ضلعا
زمرو:پنجاب پاڪستان جا ضلعا
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
سيد پپو شاه

**سيد پپو شاه** ضلعي بدين جو هڪ پراڻو سياستدان آهي جيڪو مختلف وقتن ۾ فنڪشنل ليگ، مسلم ليگ نون ۽ مسلم ليگ قاف سان جُڙيل رهيو آهي. سيپٽمبر 2015 ۾ هڪ اڻڄاتل رقم جي عيوض پپو شاه پنهنجي گهرواريءَ سان گڏ پاڪستان پيپلز پارٽيءَ ۾ شموليت اختيار ڪئي [روزاني ڪاوش].

پپو شاه 29 سالن تائين پی‏پي مخالف سياست ڪئي. 1985 ۾ مسلم ليگ (جوڻيجو) جي پليٽ فارم تان ايم پي اي بڻيو. 1988 کان 2013 تائين پيپلز پارٽي جي مخالفت ۾ صوبائي توڙي قومي اسمبلي جي اليڪشن وڙهندو رهيو پر گهڻو ڪري هارائيندو رهيو. 1996 ۾ فنڪشنل ليگ ۽ پي پي مخالف اتحاد کي سرگرم ڪرڻ ۾ سيد پپو شاه سرفهرست رهيو. سندس گهرواري ياسمين شاه سينيٽر رهي چڪي آهي. هوءَ پڻ پي پي مخالف سياست ۾ سرگرم رهي.

سيپٽمبر 2015 ۾، جڏهن پيپلز پارٽي جو گراف بلڪل ڪري چڪو هو، سيد پپو شاه گهرواريءَ سميت پارٽيءَ ۾ شموليت اختيار ڪئي. ان جي ٻي ڪا به وجه نظر نه ٿي اچي، سواءِ ان جي ته کيس پارٽيءَ طرفان چڱي رقم آڇي وئي هوندي.