open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رواج الميسار

اهل سنت جو **رواج الميسار** يا مطعه جي باري ۾ فقه جعفريه جي فتوا سان اختلاف رهندو پئي آيو آهي. پر سعودي عرب جي شهر مڪي شريف ۾ اسلامي فقه اڪيڊميءَ پنهنجي ارڙهين اجلاس ۾ هڪ تمام اهم فتوا جاري ڪئي آهي. اها فتوا ڏيڻ کان پهرين اسلامي فقه اڪيڊميءَ جي عالمن، نه رڳو ان موضوع تي اسلامي مفڪرن جي لکيل هزارين ڪتابن، روايتن، حديثن ۽ قران پاڪ جي ڪيترين ئي آيتن جو جائزو پڻ ورتو.
اسلامي فقه اڪيڊمي اصل ۾ رابطه عالم اسلامي تحت هڪ پاڻمرادو يا خودمختيار اسلامي علمي ادارو آهي، جيڪو فقه ۾ مسلم اُمت جي چونڊيل عالمن جو ڪَٺ آهي، ان جي ارڙهين اجلاس ۾ سٺ عالمن شرڪت ڪئي. فتوا طلاق سان لاڳاپيل شادي، عارضي شادي، ڳُجھو وهانءُ (ڳُجھي شادي) روايتي وهانءُ،  فرينڊ شپ شادي،  سول ميرج ۽ تجرباتي وهانءَ (تجرباتي شاديءَ) جي باري ۾ آهي، جنهن ۾ رواج الميسار تحت اهڙن وهانئن (شادين) جي اجازت ڏني وئي آهي.

فتوا جاري ڪندڙ ڪندڙ عالمن موجب رواج الميسار سان نه رڳو معمر ڪنوارپڻي جو خاتمو ايندو، پر ان سان سيٽلائيٽ چئنلن طرفان پکيڙيل فحاشي ۽ ان جي محرڪ طور پيدا ٿيل اخلافي انحراف، نافرماني يا بي چيائيءَ کي به جھل ايندي.

فتوا جاري ڪندڙ عالمن موجب حلال شادين ۾ سولائي پيدا ڪرڻ سان نوجوان مسلمان مرد ۽ مايون غلط راھ تي وڃڻ کان پڻ بچي وينديون. فتوا موجب، سڄي دنيا ۽ انسانيت لاءِ اسلام ئي انسانيت جو فڪري اثاثو يا طرز حيات آهي. جيڪو فطري گھرجن آهر هڪ انصاف ڀريئي توازن سان نه رڳو مرد ۽ مائي (عورت) کي برابريءَ جا حق ڏئي ٿو، پر ڪيترن ئي لاڳاپن، تعلقاتن ۽ معاملن ۾ نارين کي وڌيڪ پُروقار اختيارن سان گڏوگڏ عزت به ڏي ٿو. پر ان جي اُبتڙ ڪجهه خاص علاقائي ثقافتن ۽ ڪجهه قبيلائي روايتن کي هروڀرو اسلام جي روپ ۾ پيش ڪري، اسلام جي اصل روح کي هاڃو پھچايو ويو آهي.

https://en.wikipedia.org/wiki/Misyar_marriage

## حوالا

زمرو:اسلامي اصطلاح
زمرو:اسلام سان لاڳاپيل تڪرار
23 آڪٽوبر

**23 آڪٽوبر** ، عيسوي سال جو 296 هون  (ليپ سال 297 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 69 ڏينهن (ليپ سال 70 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1942ع]]** – هيمون ڪالاڻي ۽ سندس ساٿين انگريزن جي گولابارود سان ريل گاڏيءَ کي ڪيرائڻ جي ڪوشش ڪئي، جتي هيمون گرفتار ٿيو.
* **[[1990ع]]** – ڄام صادق علي پاران پاڪستان پيپلز پارٽي ۾ فارورڊ بلاڪ قائم ڪيو ويو.

## پيدائش

* **[[1920ع]] ـــ [https://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D9%BD%D8%A7%D9%84%D9%BE%D8%B1%20%D9%85%D9%8A%D8%B1%20%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84%20%D8%A8%D8%AE%D8%B4%20%D8%AE%D8%A7%D9%86 مير رسول بخش ٽالپر]**،  سياستدان
***[[1926ع]] ـــ [https://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=سدورو%20مل%20ايم%20راجپوت سدورو مل ايم راجپوت]**، ليکڪ ۽ صحافي
## وفات

***[[1986ع]] ــ [[محمد سومار شيخ]]**، اديب، شاعر، محقق ۽ نقاد

* **[[2009ع]]** – سھراب فقير، سنڌي فنڪار
* **[[2011ع]]** –  نصرت ڀٽو، پاڪستاني سياستدان
*2'''016ع''' **ــ [https://tribune.com.pk/story/1207796/transitions-veteran-politician-qamar-zaman-shah-passes-away/ سيد قمرالزمان]** شاھ، سياستدان
* **[[2017ع]]** – حامد علي مرزا، قانوندان

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*24 آڪٽوبر
*25 آڪٽوبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:آڪٽوبر
1165ھ

## واقعا

## پيدائش

## فوتگيون
* 14 صفر – شاهہ عبداللطيف ڀٽائي، سنڌي شاعر
شاھ عبداللطيف ڀٽائي جو عرس

**شاھ عبداللطيف ڀٽائي جو عرس**  هر سال 14 صفر تي سنڌي جي شاعر شاھ عبداللطيف ڀٽائي جي وفات واري ڏينهن تي ملهايو ويندو آهي. هن ڏينهن تي سڄي سنڌ ۾ عام موڪل هوندي آهي. شاھ جي عرس جون تقريبون ٽي ڏينهن جاري رهنديون آهن. جنهن موقعي تي ميلو لڳندو آهي، ملاکڙي جا مقابلا ۽ راڳ جي تقريب ٿيندي آهي. سرڪار پاران پھريون ڀيرو 18 جون 1932ع تي باضابطا طور عرس ملھايو ويو، جيڪو ٽن ڏينھن تائين جاري رھيو.

## حوالا

زمرو:سنڌ ۾ عام موڪل
24 آڪٽوبر

**24 آڪٽوبر** ، عيسوي سال جو 297 هون  (ليپ سال 298 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 68 ڏينهن (ليپ سال 69 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا

*'''1945ع''' ــ گڏيل قومن جي اداري جو بنياد پيو

* **[[1953ع]]** – سنڌ حڪومت ڀٽ شاھ تي داراللطيف ٺاهڻ جو اعلان ڪيو.
* **[[1954ع]]** – گورنر جنرل ملڪ غلام محمد آئين ساز اسيمبلي ٽوڙي ڇڏي، محمد علي بوگرا کي پاڪستان جو نئون وزير اعظم مقرر ڪيو ويو.

## پيدائش
* **[[1632ع]]** ــ انتوني وان ليونھوئڪ، ڊچ مائڪرو بائيوولوجسٽ ۽ مائڪرو اسڪوپسٽ
***[[1931ع]]** – نور محمد لاشاري، سنڌي ڪلاڪار
***[[1950ع]]** – اعجاز علي خواجه، قومي ڪارڪن
***[[1971ع]]** ــ  روبينا ابڙو،  شاعر

## وفات
* **[[1975ع]] ــ [[:en:Agha_Shorish_Kashmiri|آغا شورش ڪشميري]]**، شاعر، صحافي، سياستدان
* **[[1991ع]]** ــ عصمت چغتائي، اردو ليکڪ ۽ فلمساز
* **[[2000ع]]** – زخمي چانڊيو، شاعر

## عام موڪل ۽ ڏڻ

* آفريقي ملڪ زمبيا جي آزاديءَ جو ڏھاڙو
## وڌيڪ ڏسو
*25 آڪٽوبر
*26 آڪٽوبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:آڪٽوبر
5 جنوري

**5 جنوري** ، عيسوي سال جو پنجون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 360 ڏينهن (ليپ سال 361 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1948ع]]** -

## وفات

## پيدائش

* 1928ع ــ **[[ذوالفقار علي ڀٽو]]** پاڪستان جو نائون وزيراعظم ۽ چوٿون صدر

## وڌيڪ ڏسو
*6 جنوري
*7 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
6 جنوري

**6 جنوري** ، عيسوي سال جو ڇهون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 359 ڏينهن (ليپ سال 360 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1948ع]]** -

## وفات

## پيدائش

## وڌيڪ ڏسو
*7 جنوري
*8 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
7 جنوري

**7 جنوري** ، عيسوي سال جو ستون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 358 ڏينهن (ليپ سال 359 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1948ع]]** - 
*1904 ع . 

## وفات

## پيدائش

## 17 جنوري 1904 سنڌ جي سيد محترم جي ايم سيد جنم ورتو
*8 جنوري
*9 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
9 جنوري

**9 جنوري** ، عيسوي سال جو نائون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 356 ڏينهن (ليپ سال 357 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1948ع|2014ع]]** - چوڏھن سالن جي نوجوان ڇوڪري اعتزاز احسن پنھنجي شھر ھنگو جي اسڪول ۾ ھڪ آپگھاتي بمبار کي روڪيندي شھادت جو جام پيتو.

## وفات
* '''1776ع''' ــ '''مخدوم عبداللطيف ٺٽوي'''، عالم، فقھ جو ڄاڻو
* '''1960ع''' ــ '''حاجي محمود خادم'''، شاعر، صحافي ۽ سماج سڌارڪ
* '''1981ع''' ــ '''خواجھ محمد حسن لنواريءَ وارو'''، روحاني بزرگ، مرشد
* '''1996ع''' ــ '''سلطان راهي'''، پنجابي فلمن جو اداڪار
* '''1997ع''' ــ '''روشن علي تنيو'''، ڪهاڻيڪار ۽ ڊراما نگار
* '''2001ع''' ــ '''جهامنداس عاشق'''، صحافي ۽ اديب

## پيدائش
* **1920ع** ــ '''حڪيم محمد سعيد'''، همدرد فائونڊيشن جو باني ۽ سنڌ جو اڳوڻو گورنر
* '''1922ع''' ــ هر گوبند کُرانا، پاڪستان ڄائو آمريڪي سائنسدان، ميڊيسن جو نوبيل انعام حاصل ڪندڙ ماهر
* '''1982ع''' ــ '''شهزادي ڪيٽ''' (Kate) ، برطانيا جي شهزادي

## وڌيڪ ڏسو
*10 جنوري
*11 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
10 جنوري

**10 جنوري** ، عيسوي سال جو ڏهون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 355 ڏينهن (ليپ سال 356 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1948ع]]** - 

## وفات
* '''2001ع''' ــ جلال چانڊيو  سنڌي لوڪ فنڪار

## پيدائش

## وڌيڪ ڏسو
*11 جنوري
*12 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
ٻٽو نظام

**سنڌ پيپلز لوڪل گورنمينٽ آرڊيننس 2012ع** ، جيڪو عام طور سنڌ ۾ **ٻٽي نظام** طور مشهور ٿيو، 7 سيپٽمبر 2012ع تي پاڪستان پيپلز پارٽي پاران سنڌ ۾ لاڳو ڪيل هڪ آرڊيننس جو نالو هو، جنهن تحت سنڌ ۾ ٻه مختلف نظام لاڳو ڪيا ويا هئا. هن نظام تحت ڪراچي، حيدرآباد، سکر، ميرپورخاص، ۽ لاڙڪاڻي ۾ ميٽروپوليٽن ڪارپوريشنون قائم ڪيون ويون، سنڌ جي ٻين ضلعن ۾ ضلعي ڪائونسلون بحال رکيون ويون. هن نظام تحت ڪراچي جا پنج ضلعا ختم ڪري 18 ٽائون ۽178 يونين ڪائونسلن کي بحال ڪيون ويون.

## پسمنظر
بينظير ڀٽو جي قتل کان پوءِ، پاڪستان پيپلز پارٽي سنڌ ۽ وفاق ۾ گڏيل حڪومت قائم ڪئي. 2 سيپٽمبر 2012ع تي پاڪستان جي تڏھوڪي صدر آصف علي زرداري اعلان ڪيو تہ عام چونڊن کان اڳ مقامي چونڊون ٿينديون ۽ سنڌ ۾ نئون مقامي نظام لاڳو ڪيو ويندو. نئين نظام لاءِ سنڌ حڪومت ۾ پ پ پ جي اتحادين، عوامي نشنل پارٽي، پاڪستان مسلم ليگ فنڪشنل، اين پي پي سان رابطن جو پڻ چيو. 6 سيپٽمبر تي ٽن ڏينھن کان ڳالھين بعد پ پ پ ۽ ايم ڪيو ايم جي وچ ۾ نئين نظام جي مسودي کي آخري شڪل ڏني وئي ۽ 7 سيپٽمبر تي اھو نظام لاڳو ڪيو ويو.

## آرڊيننس

## ميئر جا اختيار

## رد عمل

## نتيجو

## حوالا
مواصلات جي تاريخ

**مواصلات جي تاريخ** (History of Telecommunication) مواصلات عام طور تي ھڪ جديد خيال تصور ڪيو ويندو آهي پر حقيقت ۾ ان جي ھڪ تاريخ آهي جنھن تحت منزلون طئي ڪندي اڄ انٽرنيٽ تائين پھتي آھي.ان جي ابتدائي شڪل ٽيليگرافي ھئي.

ٽيليگراف جي ابتدا  آپٽيڪل ٽيليگراف سان ٿي جنھن ۾ دونھين جا سگنل يا جبلن جي چوٽين تي باھ ٻاري سگنل ڏيڻ سان ٿي ھئي اھو رابطي جي قسم قديم دؤر ۾ مروج ھيو. بندرگاھن تي منارن ذريعي باھ جا سگنل، اڳتي ھلي ريلوي نظام ۾ بتي ذريعي اشارا ڏيڻ وغيره آپٽيڪل ٽيليگراف ۾ شامل آهن.

1792 ۾ فرانس جي ڪلاڊ چيپ سيمافور ڪميونيڪيشن ايجاد ڪئي جيڪا 1846 تائين استعمال ۾ رهي. اھو بہ اشارتي مواصلات جو نظام ھيو جنھن جو استعمال نيپولين بونا پارٽ فوج ۾ ڪيو ۽ اھو يورپ کان آمريڪا تائين استعمال ۾ آيو . آخري استعمال سويڊن جي ڪمرشل سيمافور لنڪ ذريعي 1890 ۾ ڪيو ويو.

1832 ۾ بيرن شلنگ برقي مقناطيسيت وارو ٽيليگراف ايجاد ڪيو جنھن جو سڀ کان اول ڪمرشل استعمال  سر چارلس وھيٽ اسٽون ۽ سر وليم فوٿرگل ڪڪ گريٽ ويسٽرن ريلوي ۾ ڪيو. اھو استعمال 13 ميلن جي فاصلي تي ٻن ريلوي اسٽيشنن:پيڊنگٽن اسٽيشن  ۽ ويسٽ ڊريٽن، جي وچ ۾ 9 اپريل 1839 ۾ ٿيو. ھن قسم جي ٽيليگراف جو حق محفوظ ۾ رجسٽريشن 1837 ۾ يونائيٽيڊ ڪنگڊم ۾ ٿي. ھن برقي مقناطيسي ٽيليگراف کان پوءِ يونائيٽيڊ اسٽيٽس ۾ سموئيل مورس بہ 1837 ۾ برقي ٽيليگراف حق محفوظ  ۾ رجسٽر ڪرايو جنھن مورس ڪوڊ پڻ متعارف ڪرايو جنھن سان ھن الفابيٽ جي استعمال ڪندي پنھنجي مددگار الفرڊ وائل سان رابطو ڪري ڏيکاريو، جنھن بعد ايندڙ ويھن سالن ۾ ھي نظام تيزي سان مروج ٿي ويو. 27 جولاءِ 1866 ۾ پھرين اينٽلانٽڪ سمند کي پار ڪندڙ ٽيليگراف ڪيبل جو ڪم ڪاميابي سان مڪمل ڪيو ويو جنھن سان آمريڪا ۽ يورپ وچ ۾ مواصلاتي رابطن جي شروعات ٿي. ان کان اڳ 1857 ۽ 1858 ۾ سمنڊ ھيٺ تار وڇائي وئي پر اھو رابطو صرف چند ڏينھن رھيو ۽ پراجيڪٽ ناڪام ويو.ان بعد تار کان سواءِ ٽيليگرافي ، ٽيليگرام، ريڊيو، ٽيليويزن ۽ انٽرنيٽ جو دؤر شروع ٿيو.

## خارجي ڳنڍڻا
*Useful links to Telecom Resources
*"Wiring up the 'Victorian internet'" at BBC News, 29 November 2005
*The Victorian Internet  by Tom Standage

زمرو:ربطيات
زمرو:ٽيڪنالاجي
زمرو:ٽيليڪميونيڪيشن
جيمس هائلمين

**جيمس ايم. هائلمين**  ڪينيڊا جو شهري آهي، جيڪو پيشي حوالي سان طبيب آهي ۽ هنگامي طب جي شعبي ۾ مهارت رکي ٿو، ان سان گڏ هي وڪيپيڊيا برادري جو حصو آهي، جتي طب ۽ صحت جي حوالي سان مواد جي بهتري جو وڪيل آهي. هي طب سان لاڳاپيل ماڻهن کي ڄاڻ چيڪلي ۾ بهتري لاءِ ڪم ڪرڻ تي اتساهي ٿو.

هي وڪيپيڊيا تي ”ڊاڪ جيمس“ جي کاتي هيٺ ڪم ڪري ٿو، ان سان گڏ هي وڪي منصوبي طب جو متحرڪ رڪن آهي، هي وڪيپيڊيا ۾ منتظم پڻ آهي. هي 2010ع کان 2013ع تائين وڪيميڊيا ڪينيڊا جو صدر پڻ رهيو ۽ وڪي منصوبي ميڊيسن فائونڊيشن جو سابقه صدر پڻ آهي. وڪي منصوبي طب جي مترجم عملي جو باني پڻ آهي. جون 2015ع تي هي وڪي ميڊيا فائونڊيشن بورڊ آف ٽرسٽيز طور منتخب ٿيو، 28 ڊسمبر 2015ع تي هن کي ان عهدي تان هٽايو ويو. 2017ع تي هن کي ٻيهر وڪي ميڊيا فائونڊيشن بورڊ آف ٽرسٽيز طور منتخب ڪيو ويو.

هي برٽش ڪولمبيا يونيورسٽي جي شعبي هنگامي طب ۾ اسسٽنٽ پروفيسر ۽ ڪرين بروڪ، برٽش ڪولمبيا ۾ واقع اوڀر ڪوئنٽي ۾ علائقائي اسپتال جي شعبي هنگامي طب جو سربراهه آهي، سندس رهائش ڪرين بروڪ ۾ آهي.

## ابتدائي زندگي ۽ تعليم
جيمز ساسڪچيوان ۾ پيدا ٿيو، ۽ اتي ئي وڏو ٿيو. هن يونيوسٽي آف ساسڪچيوان مان 2000ع ۾ اناٽومي تي بيچلر جي سند حاصل ڪئي ۽ اتان ئي ڊاڪٽر آف ميڊيسن جي سند پڻ حاصل ڪيائين.  پوءِ هن برٽس ڪولمبيا مان طبي مهارت ۾ تربيت حاصل ڪئي.

## طبي زندگي
جيمز موس جاو ساسڪچيوان ۾ واقع موس جاو يونين اسپتال ۾ سن 2010ع تائين ڪم ڪيو. ان کان پوءِ اوڀر ڪوٽنئي علائقائي اسپتال ۾ ڪم ڪرڻ شروع ڪيائين، جتي هن کي 2012ع تي هنگامي طب واري شعبي جو سربراهه مقرر ڪيو ويو.  سن 2014ع تي ”ڪرين بروڪ ڊيلي ٽائونس مين“ نالي اخبار کي ٻڌايائين ته هر سال 22 هزار مريضن جو اوڀر ڪوٽنئي اسپتال ۾ علاج ڪيو ويندو آهي.

## ذاتي زندگي
جيمز انتهائي وڏي ڊوڙ  ۽ انوکيون ڊوڙيون پسند ڪري ٿو، هي ان جي ساٿي (گرل فرينڊ) 2008ع تي ”گوبي مارچ“ نالي ڊوڙڻ جي مقابلي ۾ حصو ورتو هو. هي ”Marathon des Sables“، ۔”Adventure Racing World Championships“ ۽ ”Saskatchewan Marathon“ نالي ڊوڙ وارين مقابلن ۾ حصو وٺي چڪو آهي.

## حوالا

زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيئريون شخصيتون
زمرو:ويهين صدي جون پيدائشون
زمرو:ويهين صدي جي پيدائش
زمرو:وڪيپيڊيا شخصيتون
زمرو:ڪينيڊين اسپتال جا منتظيمن
زمرو:جيوت ماڻهو
پاڪستان ۾ غيرت جي نالي تي قتل

**ڪارو ڪاري** يا **پاڪستان ۾ غيرت جي نالي ۾ قتل عام** ، پاڪستان ۾ غيرت جي نالي ۾ ٿيل قتل عام جي لاءِ استعمال ڪيل اصطلاح آهي، ڪارو ڪاري جا واقعا سڄي دنيا ۾ سڀ کان وڌي پاڪستان ۾ ٿين ٿا؛ سڄي دنيا ۾ ڪارو ڪاري جي نالي ۾ 5 هزار قتل ٿيا، جنهن ۾ صرف پاڪستان ۾ هڪ هزار قتل ڪيا ويا. ڪارو ڪاري مردم ڪشي آهي، جيڪو هڪ سماجي گروهه يا خاندان ٻي سماجي گروه يا خاندان خلاف ڪري ٿو، سندس خيال موجب برادري يا خاندان جي ڪنهن فرد جي هاڻ معاشري ۾ عزت باقي ناهي رهي. جنهن لاءِ کيس قتل ڪيو وڃي ته جيئن معاشري ۽ برادري ۾ عزت ٻيهر بحال ٿي سگھي.

پاڪستان ۾ شامل علائقن ۾ هزارين سالن کان اها رسم هلندي اچي، توڙي جو ويجهي ماضي ۾ ان ڏوهه کي روڪڻ لاءِ قانون ضرور پاس ٿيا آهن، پر اڄ به اها رسم عام آهي. انساني حقن لاءِ جاکوڙيندڙ تنظيمون، ۽ ڪارڪن مسلسل جدوجهد ۾ مصروف آهن ته اها رسم ڪنهن صورت ۾ ختم ٿي، پر سندن خيال آهي جيسيتائين عام ماڻهو ان جي مذمت نٿو ڪري ان وقت تائين ڪارو ڪاري کي روڪڻ مشڪل آهي.

## پسمنظر
غير جي نالي ۾ قتل، خون ڪرڻ جي زمري ۾ اچي ٿو، جنهن ۾ ڪنهن انسان کي سندس نامناسب رويي، جنسي خيال پيش ڪرڻ، خاندان جي مرضي مطابق شادي نه ڪرڻ، طلاق وٺڻ، جنسي ڏاڍي جهڙن مسئلن کي سامهون رکي ڪنهن عورت يا اڪثر ان سان گڏ ڪنهن مرد کي قتل ڪيو ويندو آهي..

مخصوص ريتن ۽ رسمن موجب، عورتون اڪثر اتنهائي پابندي واري خانداني ضابطن موجب زندگي گذارين ٿيون. عورت پاڻ کي عزتدار ثابت ڪرڻ لاءِ ضروري آهي ته معاشري يا خاندان جي ضابطن جي پاسداري ڪري، جيئن پردو ڪرڻ وغيره. ڪارو ڪاري جو مسئلو انتهائي پيچده آهي، جتي ڪا عورت ضابطن جي خلاف ورزي نه به ڪري ته سندس کي نشانو بڻائي سگھجي ٿو، جيئن خانداني جهڙن ۾ عورتن کي قتل ڪرڻ، ٻي شادي ڪرڻ لاءِ الزام هڻي زال کي قتل ڪرڻ وغيره جهڙا مسئلا ڪنهن عورت کي ڪاري ڪري قتل ڪرڻ لاءِ عام آهن. پاڪستان جي انساني حقن جي تنظيمن مطابق اڪثر ڪارو ڪاري جا واقعا ان وقت پيش ايندا آهن جڏهن ڪا عورت سندس مرضي مطابق شادي ڪرڻ چاهي،.   اهڙن موقعن تي مرد نه چاهيندا آهن ته عورت جي ورثي ۾ آيل ملڪيت جو ڪو ٻيو مالڪ بڻجي

1999ع تي ايمنسٽي انٽرنيشل جي هڪ رپورٽ موجب،  ادارا ڪارو ڪاري کي روڪڻ، جوابدان کي سزا ڏڻ وارن معاملن ۾ ناڪام ثابت ٿيا آهن. عورتن جي حقن لاءِ ڪم ڪندڙن جي مطابق، عورت کي ذاتي ملڪيت سمجهڻ، معاشري ۾ عزت، سياسي ۽ معاشي حال پاڪستان ۾ هڪ ٻي سان ڳنڍيل مسئلا   آهن. ان لاءِ اڪثر ڪري، اهڙن واقعن کي نظرانداز ڪيو ويندو آهي. اڪثر قبائلي علائقا نيم خودمختيار آهن، جتي اصل حڪمراني انتهاپسندن جي آهي، ۽ سرڪاري ادارن پاران ملوث ماڻهن کي گرفتار ڪري سزا ڏيڻ پڻ انتهائي مشڪل آهي.

### اصطلاح
ڪارو ڪنهن به مرد کي ڪوٺيو وڃي ٿو، جڏهن ڪاري مان مراد عورت هجي ٿي،عام وصف ۾ جڏهن ڪو مرد ۽ عورت شادي کان سواءِ جنسي لاڳاپا قائم ڪن ته کين ڪارو ۽ ڪاري ڪوٺيو ويندو آهي. عام طور غيرت جي نالي ۾ قتل کي ان لاءِ ڪارو ڪاري ڪوٺيو ويندو آهي. ڪارو ڪاري جو اصطلاح سنڌ ۾ وڌيڪ استعمال ٿيندو آهي.

جڏهن هڪ دفعي ڪنهن عورت کي ڪاري قرار ڏنو وڃي، ته خاندان کي اها اجازت ملي ويندي آهي ته ڇوڪري ۽ ان سان گڏ ڪارو قرار ڏنل مرد کي قتل ڪري عزت ٻيهر بحال ڪن.

## وڌيڪ ڏسو

*جيئندي بهڻ
*غيرت
*ڪارو ڪاري
*حدود آرڊيننس
* پاڪستان ۾ جنسي ڏاڍائي

## حوالا

## خارجي ڳنڍڻا
*شرم (2005ع تي پاڪستان ۾ ڪارو ڪاري متعلق ٺهيل فلم) 


زمرو:پاڪستان ۾ انساني حق
25 آڪٽوبر

**25 آڪٽوبر** ، عيسوي سال جو 298 هون  (ليپ سال 299 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 67 ڏينهن (ليپ سال 68 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[2000ع]]** – نيب بينظير ڀٽو، ۽ آصف علي زرداري جا 1.5 ارب ڊالرن جا اثاثا ظاهر ڪيا.
* **[[2002ع]]** – پاڪستان پينل ڪوڊ ۾ آرڊيننس نمبر 85 تحت قلم 489F شامل ڪيو ويو، جنهن تحت بي ايماني سان ڏيتي ليتيءَ يا قرض عيوض جاري ٿيل چيڪ جي بينڪ مان پاس نہ ٿيڻ کي ڏوھ قرار ڏنو ويو.
* **[[2018ع]]** – سهالي ورڪ زيوڊي ايٿوپيا جي پهرين عورت صدر چونڊي وئي.

## پيدائش

* **[[1866ع]] ــ [https://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=سترام%20داس%20سنت سترام داس سنت]**،  مشھور ڀڳت

* **[[1881ع]] ــ [[:en:Pablo_Picasso|پبلو پڪاسو (Publo Picasso)]]**، جڳ مشھور مصور، مجسمہ ساز ۽ چترڪار
*'''1904ع''' **_ [http://www.encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%DA%80%DA%B3%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%DA%BB%D9%8A%20%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B3%20%DA%AA%D9%8A%D9%88%D9%84%D8%B1%D8%A7%D9%85 سترامدام ڪيولرام ڀڳواناڻي]**، ليکڪ ۽ شاعر
*1906ع ــ مرزا قنبر علي بيگ حيدري، وڪيل ۽ شاعر
***[[1926ع]] ــ [[:en:Ismail_Gulgee|اسماعيل گل جي]]**،  چترڪار
*1956ع ــ سلمہ آغا، پاڪستان ڄائي برطانوي ڳائڻي ۽ اداڪار
*1961ع ــ شاھدہ کوکر، شاعرہ ۽ ليکڪہ
## وفات

* **[[1980ع]] ــ [http://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%8A%20%D9%81%D9%82%D9%8A%D8%B1 شادي فقير]**، راڳيندڙ
*1980ع ــ ساحر لڌيانوي، شاعر
***[[1995ع]] ــ [https://sindhipeoples.blogspot.com/2012/08/blog-post_7285.html نجم عباسي]**، ليکڪ، ڪھاڻيڪار

* **[[2005ع]]** – زرينه بلوچ، لوڪ فنڪاره
## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*26 آڪٽوبر
*27 آڪٽوبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:آڪٽوبر
27 آڪٽوبر

**27 آڪٽوبر** ، عيسوي سال جو 300 هون  (ليپ سال 301 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 65 ڏينهن (ليپ سال 66 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1958ع]]** – صدر اسڪندر مرزا پنهنجا سمورا اختيار جنرل محمد ايوب خان جي حوالي ڪري ڇڏيا، ايوب هڪ ڏهاڪي کان وڌيڪ ملڪ تي حڪمراني ڪئي.
* **[[1959ع]]** – ايوب خان اقتدار تي پنهنجي قبضي جي پهرين سالگره جي موقعي تي ملڪ ۾ بنيادي جمهوريتن جي نظام جو اعلان ڪيو۔ ان نظام جي تحت ملڪ کي 80,000 انتخابي حلقن ۾ ورهايو ويو۔
* **[[1991ع]]** – ترڪمانستان سويت يونين کان آزادي حاصل ڪئي.
* **[[2000ع]]** –   احتسابي عدالت بينظير ڀٽو خلاف ضمانت نه ٿيڻ جوڳا وارنٽ جاري ڪيا.

## پيدائش
* **[[1959ع]]** – غلام مصطفيٰ شاھ، پاڪستاني سياستدان

## وفات
* **[[1605ع]]** – جلال الدين اڪبر، مغل بادشاهه
* **[[1959ع]]** – اختر ھالائي، شاعر
 
## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*28 آڪٽوبر
*29 آڪٽوبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:آڪٽوبر
28 آڪٽوبر

**28 آڪٽوبر** ، عيسوي سال جو 301 هون  (ليپ سال 302 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 64 ڏينهن (ليپ سال 65 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1886ع]]** – آزادي جي مجسمي کي آمريڪي صدر گرور ڪليولينڊ پاران باضاطه سرڪاري طور مخصوص ڪيو ويو، هي مجسمو فرانس جي ماڻهن طرفان تحفي ۾ ڏنو ويو هو.
* **[[1998ع]]** – وزيراعظم نواز شريف ايم ڪيو ايم کان حڪيم محمد سعيد جي قتل ۾ ملوث مبينا ملزمن کي حڪومت حوالي پيش ڪرڻ جي گھر ڪئي.
* **[[2001ع]]** – بهاولپور چرچ تي حملي جي نتيجي ۾ 18 ماڻهو اجل جو شڪار ٿيا.
* **[[2009ع]]** – پشاور بم ڌماڪي جي نتيجي ۾ 137 ماڻهو اجل جو شڪار ۽ 213 زخمي ٿيا.

## پيدائش

* 1955ع **ـــ**  بل گيٽس  (Bill Gates)،  ڪمپيوٽر سافٽويئر جو ماھر، مائڪروسافٽ ڪارپوريشن جو باني

* **[[1967ع]]** – جوليا رابرٽس، آمريڪي اداڪاره
* **[[1976ع]]** – اديتي رائو حيدري، هندوستاني اداڪاره
*1973ع ـــ مريم نواز، پاڪستاني سياستدان، پاڪستان جي اڳوڻي وزيراعظم نواز شريف جي ڌيءَ

## وفات

* **[[1958ع]] ــ** '''پرسرام ضياء،''' سنڌي شاعر

* **[[2002ع]]** – تاج صحرائي، شاعر ۽ قديم آثارن جو ماهر

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*29 آڪٽوبر
*30 آڪٽوبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:آڪٽوبر
11 جنوري

**11 جنوري** ، عيسوي سال جو 11 هون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 354 ڏينهن (ليپ سال 355 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1948ع]]** - 

## وفات
* **[[1938ع]]** ــ '''حڪيم بصرالدين سيوهاڻي'''، مشهور حڪيم
***[[1966ع]]** ــ '''لال بهادر شاستري'''، ڀارت جو اڳوڻو وزيراعظم
* **[[1978ع]]** ــ '''ابن انشاء''' ، اردو شاعر
* **[[1993ع]]** ــ **[[طالب الموليٰ|مخدوم محمد زمان طالب الموليٰ]]**، برک اديب، سياستدان ۽ روحاني پيشوا
* **[[1998ع]]** ــ '''دادا سنڌي'''، ليکڪ، تاريخ نويس
* **[[2002ع]]** ــ '''خدابخش ناشاد'''، ليکڪ ۽ اسٽيج فنڪار

## پيدائش
* **[[ 1812ع ]]** ــ  جان جيڪب ، برطانيه جي ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ جو آفيسر، جيڪب آباد شهر جو بنياد رکندڙ
* **[[ 1932ع]]** ــ '''خادم حسين شاھ'''، سياستدان ۽ سماج سڌارڪ
* **[[1954ع]]** ــ '''ڀون سنڌي'''، سنڌي ليکڪ ۽ تعليمي ماهر
* **[[1973ع]]** ــ راهول ڊريوڊ (Rahul Dravid)، ڀارتي ڪرڪيٽر

## وڌيڪ ڏسو
*12 جنوري
*13 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
12 جنوري

**12 جنوري** ، عيسوي سال جو 12 هون ڏينهن آهي. سال پوري ٿيڻ ۾ 353 ڏينهن (ليپ سال 354 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1948ع]]** -

## وفات
* **[[2017ع]]** - ڪريما مختيار، مصري اداڪارہ

## پيدائش

## وڌيڪ ڏسو
*13 جنوري
*14 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
29 آڪٽوبر

**29 آڪٽوبر** ، عيسوي سال جو 302 هون  (ليپ سال 303 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 63 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[2005ع]]** – هندوستاني شهر دهلي ۾ بم ڌماڪن جي نتيجي ۾ 60 ماڻهو اجل جو شڪار ٿيا.
* **[[2015ع]]** – چين هر خاندان هڪ ٻار واري پاليسي 35 سالن کان پوءِ ختم ڪري ڇڏي.

## پيدائش

## وفات
* **[[2005ع]]** – انور الدين شيخ، تعليمدان
## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*30 آڪٽوبر
*31 آڪٽوبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:آڪٽوبر
31 آڪٽوبر

**31 آڪٽوبر** ، عيسوي سال جو 304 هون  (ليپ سال 305 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 61 ڏينهن (ليپ سال 62 ڏينهن) باقي آهن.

## واقعا
* **[[1984ع]]** – هندوستاني وزيراعظم اندرا گانڌي کي سندس ئي محافظ گوليون هڻي قتل ڪري ڇڏيو.
* **[[2011ع]]** – دنيا جي آبادي ست ارب کان وڌي وئي. هن ڏينهن کي گڏيل قومن جي اداري ست ارب جو ڏينهن طور مقرر ڪيو آهي.
* **[[2018ع]]** – پاڪستان جي سپريم ڪورٽ آسيه بيبي جي سزاءِ موت ختم ڪئي وئي.
***[[2019ع]]** __ پاڪستاني ريل گاڏي تيزگام ايڪسپريس ۾ باھ لڳڻ سبب 70 کان مٿي مسافر اجل جو شڪار ٿيا.

## پيدائش
* **[[1795ع]]** – جان ڪيٽس، انگريز شاعر
***[[1943ع]]** _ '''رشيدہ حجاب''' **،** برک ليکڪہ
* **[[1944ع]]** – ڄام ساقي، سياستدان
* **[[1966ع]]** – اي جي چانڊيو، ليکڪ

## وفات
* **[[1984ع]]** – اندرا گانڌي، هندوستاني وزيراعظم
***[[1997ع]]** _  چاڪر علي جوڻيجو، سنڌ جو سياستدان
***[[1972ع]]** _ علوي اوج علوي، سنڌي شاعر ۽ اديب
***[[2005ع]]** _ امرتا پريتم، ننڍي کنڊ جي نامور شاعرہ ۽ ليکڪہ

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*1 نومبر
*2 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:آڪٽوبر
سنڌ يونائيٽڊ پارٽي

**سنڌ يونائيٽڊ پارٽي** يا **سنڌ اتحاد پارٽي**  برطانوي سنڌ جي هڪ سياسي تنظيم هئي. هي تنظيم جون 1936ع تي قائم ڪئي وئي، ساڳي سال جنهن سال سنڌ بمبئي کان آزادي حاصل ڪري الڳ صوبو بڻي. هن تنظيم پنجاب يونينسٽ پارٽي جي طرز جي هئي.  هن تنظيم جو مکيه سبب هندو ۽ مسلمانن ۾ اتحاد ۽ ڀائيچارو پيدا ڪرڻ هو. حاجي عبدالله هارون هن تنظيم جو شريڪ باني ۽ اڳواڻ هو. سر شاھنواز ڀٽو هن تنظيم جو نائب چيئرمين هو.  جي ايم سيد پڻ هن تنظيم جي بانين مان هڪ هو. Tهن ۾ تنظيم ۾ وڏيرا پڻ شامل هئا جيئن،  الله بخش سومرو ۽ يار محمد جوڻيجو پڻ شامل هئا.

1937ع تي سنڌ قانون ساز اسيمبلي جي چونڊن ۾ هن تنظيم مسلمانن لاءِ مقرر ڪيل 34 سيٽن مان 21 سيٽون کٽيون ۽ اسيمبلي جي اڪثريتي پارٽي بڻجي وئي.  هن چونڊن ۾ ڪو به هندو هن تنظيم پاران چونڊن ۾ نه بيٺو. هن تنظيم جي مکيه اڳواڻن مان هارون ۽ ڀٽو ڪامياب نه ٿيا، سنڌ جي گورنر اڪثريتي پارٽي سنڌ يونائيٽڊ جي بجاءِ اقليتي تنظيم سنڌ مسلم پوليٽڪل پارٽي کي حڪومت ٺاهڻ جي دعوت ڏني. ان جي ڪري سنڌ يونائيٽيڊ پارٽي جا ڪيترا ئي اڳواڻ تنظيم ڇڏي ويا. 

الله بخش سومرو سنڌ جو 23 مارڇ 1938ع کان 18 اپريل 1940ع تائين ان وقت تائين سنڌ جو وزيراعظم رهيو جيسيتائين سندس جي خلاف مسلم ليگ ۽ انڊين نيشنل ڪانگريس عدم عتماد جي ڪامياب رٿ پيش نه ڪئي. ان کان پوءِ هي ٻيهر اقتدار تي محدود وقت 27 مارچ 1942ع کان 14 آڪٽوبر 1942ع تائين رهيو، هندوستان خالي ڪيو تحريڪ جي حمايت سبب گورنر هن کي عهدي تان هٽائي ڇڏيو.

## وڌيڪ ڏسو
*سنڌ يونايئٽيڊ پارٽي (جلال شاھ)

## حاشيو

*  ان وقت سنڌ جي وڏي وزير کي وزيراعظم چيو ويندو هو.

## حوالا

زمرو:هندوستان جون ختم ٿيل سياسي پارٽيون
زمرو:1936ع ۾ ٺاهيل سياسي پارٽيون
زمرو:سنڌ جي سياست
سنڌ قانون ساز اسيمبلي جون چونڊن، 1937ع

**سنڌ قانون ساز اسيمبلي جون 1937ع واريون چونڊن**، سنڌ جي بمبئي کان علحدگي کان پوءِ پهريون صوبائي چونڊون هيون. 1932ع جي ڪميونل ايوارڊ جي مطابق سنڌ جي اسيمبلي لاءِ 60 سيٽون مقرر ڪيون ويو، جنهن جي ذريعي سنڌ صوبي کي پنهنجي اسيمبلي جوڙڻي هئي.

مقرر سيٽين کي مختلف حصن ۾ ورهايو ويو، جنهن ۾  ٻهراڙي جي مسلمانن لاءِ 31 سيٽون، شهري مسلمانن لاءِ 2 سيٽون، شهري مسلمان عورتن لاءِ 1 سيٽ، عام ٻهراڙي لاءِ 15 سيٽون، عامر شهري لاءِ 3 سيٽون، عام شهري عورتن لاءِ 1 سيٽ، يورپين لاءِ 2 سيٽون، زميدارن لاءِ 2 سيٽون، معاشتدانن لاءِ 2 سيٽون ۽ مزردون لاءِ 1 سيٽ رکي وئي. هن چونڊن ۾ اهل ووٽر جو تعداد 639،043 هو.
## حوالا
ٽرانس نسٽريا

thumb|right|200px|
خشڪي سان گھيريل يوڪرائين ۽ مالڊووا جي وچ م واقع ٽرانس نسٽريا جو علائقو

**ٽرانس نسٽريا** سرڪاري نالو پرائڊنيسٽروويئن مالڊووين ريپبلڪ اٿس . اھا ھڪ اھڙي رياست آھي جنھن کي دنيا اڃان تسليم نہ ڪيو آھي. ملڪ جو علائقو پھريون مالڊووا جي سويت سوشلسٽ ريپبلڪ جو حصو ھيو ۽ سويت يونين جي ٽٽڻ کان پوء مالڊووا کيس پنھجو انتظامي صوبو يا انتظامي يونٽ قرار ڏنو.

## نالو
300px|thumb|200px|ٽرانس نسٽريا  جو عام نقشو

انگريزي م ھن خطي جو نالو ٽرانس نئيسٽر پڻ آھي.ثرانس ڊينيسٽريا.اصل ۾ لفظ ٽرانس نسٽريا روماني ٻولي جو ھڪ فقرو آھي جنھن جي معنیٰ آهي: نيسٽر يا ڊنيسٽر ندي(Dniester River) جي ٻئي پار. نيسٽر ندي (ڊنيسٽر ندي) جي کاٻي پاسي واقع ھجڻ ڪري کيس مالڊووا ۾ ان نالي سان سڏيندا هئا. لفظ نسٽريا جي معني آهي نيسٽر ندي جي ڀر واري سرزمين.

thumb|right|200px|ٽرانس نسٽريا جو سياسي نقشو

## حوالا

زمرو:اوڀر يورپي ملڪ
زمرو:روسي-ڳالهائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
1 نومبر

**1 نومبر** ، عيسوي سال جو 305 هون  (ليپ سال 306 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 60 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1973ع]]** – هندوستاني رياست ميسور جو نالو تبديل ڪري ڪرناٽڪ رکيو ويو.
* **[[1981ع]]** – اينٽيگا ۽ باربوڊا برطانيا کان آزادي حاصل ڪئي.
* **[[1993ع]]** – ماسٽرچٽ معاهدو عمل ۾ آيو، جنهن تحت يورپي اتحاد وجود ۾ آيو.

## پيدائش

* **[[1910ع]]** ــ '''جسٽس حمودالرحمان،''' قانوندان، سپريم ڪورٽ جو چيف جسٽس
* **[[1931ع]]** – الھه بخش شاھ بخاري، سنڌي لئنگئيج اٿارٽيءَ جو سيڪريٽري
***[[1945ع]]** ــ **[[:en:Chaudhry Pervaiz Elahi|چوڌري پرويز الاھي]]** ،    پاڪستاني سياستدان
* **[[1945ع]]** – عبدالقادر جوڻيجو، ليکڪ
***[[1946ع]]** ــ عبدالرحمٰن '''عبدالرحمان جتوئي،'''  ليکڪ ۽ مترجم
***[[1947ع]]**  ــ  پرديسي سيتائي '''پيرل پرديسي،'''  شاعر
* **[[1960ع]]** – ٽم ڪُڪ، سي اِي او ايپل
***[[1973ع]]** ــ **[[:en:Aishwarya Rai|ايشوريا راءِ،]]**  ڀارتي فلمي اداڪارہ ۽ اڳوڻي مس ورلڊ

## وفات
* **[[790ع]]** ــ خليل بن احمد الفرھدي، عرب لغت نويس، گرامر جو ماھر
* **[[1903ع]]** ــ  الدين عاصي شمس الدين عاصي،  غزل گو شاعر
* **[[1939ع]]** – ڀڳت ڪنور رام، فنڪار
***[[1970ع]]** ــ غلام علي نانا '''خانبھادر غلام علي نانا،''' تعليمي ماھر ۽ انتظامي سربراھ
***[[1986ع]]** ــ **[https://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=اسماعيل عرساڻي محمد اسماعيل عرساڻي،]** تعليمي ماھر، ليکڪ ۽ انتظامي سربراھ
***[[2004ع]]** ــ ممتاز راشدي '''بيگم ممتاز راشدي،''' سماج سڌارڪ ۽ ليکڪہ
***[[2005ع]]** ــ چانڊيو '''چاڪر چانڊيو،''' لوڪ فنڪار

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*2 نومبر
*3 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
محمد الرقاد

thumb
**محمد ڪاسب الرقاد** ، اردني طبيب، اردن رئيل ميڊيڪل سروسز ۾ برگيڊيئر جنرل آهي، ۽ طبي جينيات ۾ صلاحڪار آهي. هن جي شهرت جو سبب الرقاد سينڊورم جي کوجنا ڪرڻ آهي، جيڪو سندس نالي سان منصوب ڪيو ويو آهي.

## اهليت
* دوائن ۽ جراحت ۾ ايم بي بي ايس جي سند 9 جون 1991ع تي يونيورسٽي آف اردن مان حاصل ڪيائين.
* پي ايڇ ڊي جي سند گڏيل بادشاهت مان طبي جينيات شعبي ۾ 2011ع تي حاصل ڪيائين.
* گلاسگو يونيورسٽي مان ايم ايس سي جي سند 3 ڊسمبر 2004ع تي حاصل ڪيائين.
* اردني ٻارن جي علاج جو بورڊ، سيپٽمبر 1997، اردني ميڊيڪل ڪائونسل پاران جاري ڪيل.
* ٻارن جي دوائن جي مستقل استعمال وارا اجازتنامو 1997ع تي جاري ٿيو.
* دوائن جي مستقل استعمال وارو اجازت نامو، اردن 1992ع

## عهدا ۽ سماجي خدمتون
* ڪنگ حسين طبي مرڪز جي راڻي رانيا ال عبدالله ٻارن جي اسپتال ۾ صلاحڪار.
* راڻي رانيا ال عبدالله ٻارن جي اسپتال ۾ طبي جينيات شعبي جو سربراهه
* 2011ع کان اردن يونيورسٽي آف سائنس ۽ ٽيڪنالاجي ۾ ليڪرچر
* فلسطين جي رملاح علائقي ۾ مئي کان جون 2002ع تائين ٻاران جي فيلڊ اسپتال ۾ خدمتون سرانجام ڏنائين.
* غزه ۾ اردني فليڊ اسپتال ۾ اپريل کان جون 2013ع تائين ڊائريڪٽر طور خدمتون سرانجام ڏنائين.
* اردني طبي ايسوسيئشن جو رُڪن.
* اردني ٻارن جي ڊاڪٽرن جي ايسوسيئشن جو رُڪن.

## ايوارڊ
* ڪنگ عبدالله پاران سائنسي خدمتن عيوض کيس مليٽري آرڊر آف ميرٽ جو ايوارڊ 10 جون 2015ع تي ڏنو ويو.
* ڪوسوو ۾ 1999ع کان 2000ع تائين ٻارن جي اسپتال ۾ خدمتون سرانجام ڏيڻ تي کيس نيٽو ميڊل سان نوازيو ويو.

## خارجي ڳنڍڻا
* الرقاد لکڻيون، گوگل اسڪالر.

## حوالا

زمرو:1967ع جون پيدائشون
زمرو:اردني تعليمدان
زمرو:اردني فوج جا سپاهي
زمرو:اردني ٻارن جا طبيب
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيئريون شخصيتون
زمرو:جيوت ماڻهو
ٽوالو

**ٽوالو** (انگريزي: Tuvalu؛  يا   )، پراڻو نالو **ايلس جا ٻيٽ،** پولينيشيا جو ھڪ ٻيٽن وارو ملڪ آهي جيڪو اوشينيا کنڊ ۾ ھوائي ۽ آسٽريليا جي وچ ۾ پيسفڪ سمنڊ ۾ واقع آهي. ھي ملڪ ٽن ساحلي ٽڪرين وارن ٻيٽن ۽ ڇهه ڇلي نما ٻيٽن (Atolls) تي مشتمل آهي. راڄڌاني جو نالو فونافوٽي آهي.

## تاريخ

ايلس ٻيٽ پھرين گلبرٽ ٻيٽن جي برطانوي ڪالوني جي  مائڪرونيشيا جي پولينيشيا ھيو پر 1974 ۾  نسلي ثڪرائن جي ڪري ھنن ٻيٽن جي ماڻھن گلبرٽ ٻيٽن جي مائڪرونيشيا کان علحدگي لاءِ ووٽ ڏنو ۽ ٻئي سال ايلس وارا ٻيٽ برطانيا جي الڳ ڪالوني ٿي ويا جن جو نالو ٽوالو رکيو ويو. 1978 ۾ ھي ملڪ برطانيا کان آزاد ٿي ويو.

## جاگرافي

thumb|right|upright=1.35|ٽوالو جا ٻيٽ
ھن ملڪ جي جاگرافيائي بيهڪ 8 00 S, 178 00 E آھي ۽ نقشي ۾ اھو اوشيانا ۾ ڏيکاريل آھي. ملڪ جي پکيڙ 26 چورس ڪلوميٽر آهي جيڪا سموري خشڪي آھي.دنيا ۾ پکيڙ ۾ ھن ملڪ جو نمبر 239 آهي. ملڪ جي بحري سرحد 24 ڪلوميٽر آهي، سامونڊي حد سان علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميل ۽ ان سان گڏوگڏ علائقو 24 ناٽيڪل ميل ۽ خاص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميل آھي. سراسري بلندي 2 ميٽر ۽ سڀ کان اوچو مقام 5 ميٽر اٿس. قدرتي وسيلن ۾ مڇي ۽ ناريل شامل اٿس.

## آبهوا
ھتان جي آبهوا وچولي اھي مارچ کان نومبر تائين اوڀر گھلندو آھي ۽ ڊسمبر کان فبروري تائين اولھ جون طوفاني ھوائون ۽ برسات پوندي آھي.

thumb|right|فونافوٽي وٽ طوفان جي آمد ظاهر ڪندڙ سامونڊي منظر

## زراعت

ھتان جي 60 سيڪڙو زمين زرعي آھي جيڪا پوک جي لائق ناھي. ھتي چراگاھ ڪانہ آھي باقي 33 سيڪڙو زمين تي ٻيلا آهن.

## ٽوالوئي ماڻھو

thumb|upright|ٽوالوئن رقاصہ
جولاءِ 2017 ۾ ھن ملڪ جي آبادي 11,052 ھئي ۽ آبادي ۾  دنيا جو 223 ملڪ ھيو. ماڻھن کي ٽوالوئن چوندا آھن ۽ سنڌي ۾ ٽوالوئي ماڻھو چوندا آهن. ماڻھن ۾ 86.8 سيڪڙو ماڻهو ٽوالوئن آھن. 5.6 سيڪڙو ڪربتي  آھن.  ملڪ جي سرڪاري ٻولي ٽوالوئن ٻولي ۽ انگريزي آھي. سامائوئن ۽ ڪربتي ٻوليون بہ ڳالھائيون وينديون آھن . ماڻھن جو 92.4 سيڪڙو پروٽسٽنٽ مذھب سان تعلق رکندڙ آهي.

## نالو
ملڪ جو نالو ٽوالو آھي جنھن جي معنیٰ قطار ۾  اٺن جو گروپ. ملڪ جي اٺن ٻيٽن تي ماڻھو آباد آھن جنھن ڪري اھو نالو ملڪ تي پيو.

## سياسي نظام
thumb|سرڪار جي آفيس جي عمارت
ملڪ ۾ سياسي نظام آئيني بادشاھت تحت پارلياماني جمهوريت آھي جيڪا ڪامن ويلٿ ريلم ۾ شامل آھي. حڪومتي گادي فونافوٽي شھر ۾ آھي جيڪو ھڪ ڇلي نما ٻيٽ ۾ واقع آهي
thumb|upright=1.15|ٽوالو جو نقشو
ملڪ جي تقسيم ھڪ شھر ۽ ستن ڪائونسلن ۾ ٿيل آهي. شھر جو نالو فونافوٽي ۽ ڪائونسلون : نئنوميگا، نئنوميا، نيئوتائو، نوئي، نوڪوفيتائو، نوڪولائيلائي ۽  وائيتوپو.

موجوده آئين پھرين آڪٽوبر 1986 ۾ لاڳو ٿيو. ملڪ جي رياستي سربراھ ملڪہ ايلزبيٿ II جنھن جو نمائندو گورنر جنرل آھي ۽ حڪومتي سربراهه وزيراعظم آھي.

## حوالا

زمرو:ٽوالو
زمرو:اوشينيا جا ملڪ
زمرو:عيسائي رياستون
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
4 نومبر

**4 نومبر** ، عيسوي سال جو 308 هون  (ليپ سال 309 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 57 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1928ع]]** – حيدرآباد ۾ سوين ماڻهن سائمن ڪميشن جي وفد جي آمد خلاف جلوس ڪڍيا.
*'''1946ع''' ــ گڏيل قومن جو تعليم، سائنس ۽ ڪلچر جو ادارو (UNESCO) قائم ٿيو.
* **[[1956ع]]** – هينگري جي ڪميونسٽ حڪومت خلاف بغاوت کي چٿڻ لاءِ سوويت فوجون هنگريءَ جي گاديءَ جي هنڌ بڊاَپيسٽ ۾ داخل ٿيون.
*'''2001ع''' ــ ھيري پوٽر سيريز جي پھرين فلم لنڊن ۾ رليز ٿي.
*'''2008ع''' ــ براڪ اوباما آمريڪا جو صدر بنيو. ھو پھريون آفريقن آمريڪن ھو جنھن اھو اعزاز ماڻيو.
* **[[2018ع]]** – نيو ڪيليڊونيا جي ماڻهن آزادي لاءِ ٿيل ريفرينڊم ۾ فرانس سان رهڻ جو فيصلو ڪيو.

## پيدائش

* '''1962ع''' ــ '''خواجہ سعد رفيق'''، پاڪستاني سياستدان، ريلوي جو اڳوڻو وفاقي وزير
## وفات

* '''1957ع''' ــ '''پلي خليفو محمد امين درس'''، شاعر ۽ محقق

* '''1991ع''' ــ '''عبدالڪريم پلي'''، اديب ۽ شاعر

* **[[1994ع]]** – استاد فدا حسين خان، پاڪستاني فنڪار
* **[[1999ع]]** – اشتياق اظھر، سياستدان

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*5 نومبر
*6 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
5 نومبر

**5 نومبر** ، عيسوي سال جو 309 هون  (ليپ سال 310 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 56 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1996ع]]** – پاڪستان جي صدر فاروق احمد خان لغاري پاران وزيراعظم بينظير ڀٽو جي حڪومت کي ختم ڪري قومي اسيمبلي ٽوڙي ڇڏي.
* **[[2007ع]]** – گوگل پاران موبائيل آپريٽنگ سسٽم اينڊروئيڊ جاري ڪيو ويو.
* **[[2013ع]]** – هندوستان پهريون دفعو مريخ تي خلائي جهاز منگليان روانو ڪيو.

## پيدائش
* **[[1933ع]]** – غلام رباني آگرو، اديب
*'''1964ع''' ــ '''امين اڏيرائي'''، شاعر ۽ نثرنويس

## وفات
* **[[1929ع]]** – تاج محمود امروٽي، تحريڪ آزادي جو ڪارڪن
* **[[1996ع]]** – احسان علي شاھ، تعليمدان
* **[[2009ع]]** – آصف مٺياڻوي، شاعر

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*6 نومبر
*7 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
6 نومبر

**6 نومبر** ، عيسوي سال جو 310 هون  (ليپ سال 311 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 55 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1012ع|2012ع]]** – بارڪ اوباما کي آمريڪا جي ماڻهن ٻيهر صدر طور چونڊيو.

## پيدائش

* '''1950ع''' ــ '''شيخ رشيد احمد،''' پاڪستاني سياستدان

* **[[1955ع]]** – ايس. جي. ڀاڳيا، شاعر

## وفات
* **[[1996ع]]** – اين. ايم. عقيلي، اقتصادياتي ماهر
* **[[2008ع]]** – محمود ھارون، سنڌ جو گورنر

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*7 نومبر
*8 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
7 نومبر

**7 نومبر** ، عيسوي سال جو 311 هون  (ليپ سال 312 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 54 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1913ع]]** – سائوٿ آفريڪا ۾ مظاهري جي اڳواڻي ڪرڻ سبب گانڌي کي گرفتار ڪيو ويو.
* **[[1973ع]]** –  ذوالفقار علي ڀٽو هڪ ڇرڪائيندڙ بيان ۾ چيو ته ايوب خان تاشقند معاهدي دوران ملڪي سلامتي تي سودو ڪرڻ لاءِ تيار هو.
* **[[1987ع]]** – تونسيا ۾ صدر حبيب بورقيبہ جي حڪومت کي وزيراعظم زين العابدين بن علي نااهل قرار ڏئي ختم ڪري ڇڏيو. 1975ع تي کيس تاحيات ملڪ جو صدر چونڊيو ويو هو.

## پيدائش

## وفات
* **[[1938ع]]** – امام بخش صابر، سياستدان ۽ شاعر
* **[[2003ع]]** – سومار خان ڪنگراڻي، آبادگار

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*8 نومبر
*9 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
2 نومبر

**2 نومبر** ، عيسوي سال جو 306 هون  (ليپ سال 307 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 59 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1917ع]]** – برطانيه جي خارجه سيڪريٽري آرٿر بالفور اعلان ڪيو ته فلسطين جي علائقي ۾ يهودين لاءِ ملڪ قائم ڪيو ويندو، ان اعلان کي بالفور اعلان جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو.
*'''1936ع''' ــ برٽش براڊڪاسٽنگ ڪارپوريشن (BBC) پنھنجو پھريون ٽيليويزن چئنل قائم ڪيو. ھيءُ دنيا جو پھريون باقائدہ نشريات شروع ڪرڻ وارو چئنل پڻ ھو.
* **[[2004ع]]** – آمريڪي صدارتي چونڊن ۾ جارج ڊبليو بش، جان ڪيري کي شڪست ڏئي آمريڪا جو ٻيون دفعو صدر چونڊجي ويو.
* **[[2009ع]]** – راولپنڊي جي شاليمار پلازه ويجهو بم ڌماڪي جي نتيجي ۾ 33 ماڻهو اجل جو شڪار ٿي ويا.

## پيدائش

* **[[1815ع]]** ــ '''جارج بُول (George Boole)'''، جڳ مشھور رياضيدان جنھن بُولين آلجبرا (Boolean Algebra) جو بنياد وڌو.
***1844ع** ــ '''جان جيڪب لائوڊ (John Jacob Loud)'''، دنيا جي پھرين بال پوائنٽ پين ايجاد ڪندڙ سائنسدان

* **[[1857ع]]** – پير تراب علي شاھ، خلافت تحريڪ جو سرگرم ڪارڪن
*'''1877ع''' ــ **[[:en:Aga_Khan_III|آغا خان ٽيون]]**، اسماعيلين جو 48ھون امام ۽ آل انڊيا مسلم ليگ جو پھريون صدر
***[[1902ع]]** ــ '''ثاقب منگي'''، شاعر
*1929ع ــ رفيق احمد تارڙ، پاڪستان جو نائون صدر
* **[[1949ع]]** – آغا رفيق، ليکڪ
* **[[1965ع]]** – شاه رخ خان، هندوستاني اداڪار

## وفات

* '''1841ع''' ــ **[[:en:Alexander_Burnes|سر اليگزينڊر برنس (Sir Alexander Burnes)]]**، برطانوي سياح ۽ ڊپلوميٽ

* **[[1950ع]]** – جارج برنارڊشا، ڊرامه نگار، اديب ۽ سوشلسٽ
***[[2018ع|2004ع]]** ــ '''شيخ زيد بن سلطان ال نھيان'''، متحدہ عرب امارات جو پھريون صدر
***[[2010ع]]** ــ '''چڪوري'''، فلمي اداڪارہ
***[[2017ع]]** ــ '''دينا واڊيا'''، قائداعظم محمد علي جناح جي ڌيءَ

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*3 نومبر
*4 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
3 نومبر

**3 نومبر** ، عيسوي سال جو 307 هون  (ليپ سال 308 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 58 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[644ع]]** – مسلمانن جي ٻئي خليفي عمر بن خطاب کي مدينه ۾ قتل ڪيو ويو.
* **[[1493ع]]** – ڪرسٽوفر ڪولمبس ڪيريبئن سمنڊ ۾ ڊومينيڪا ڳولي لڌو.
***[[1957ع]]** ــ روس خلائي سيارو اسپتنڪ ٻيو (Sputnik II) خلا ۾ موڪليو. ھن سياري ۾ لائيڪا (Laika) نالي ھڪ ڪتي کي بہ خلا ۾ موڪليو ويو ھو. ھي ڪتو دنيا جي پھرين جاندار شئي ھئي جنھن کي خلا ۾ موڪليو ويو.

## پيدائش
* **[[1604ع]]** – عثمان ٻيون، سلطنت عثمانيه جو سلطان
* **[[1618ع]]** – اورنگزيب عالمگير، مغل بادشاهه
* **[[1916ع]]** – احمد محمد قاضي، تعليمدان
* **[[1982ع]]** – ڦُلو ميگهواڙ، لساني ماهر
***[[1950ع]]** ـــ '''سردار نواب شبير احمد خان چانڊيو،''' سياستدان ۽ چانڊيا قبيلي جو سردار
* **[[1957ع]]** – اسد جمال پلي،  نثر نويس

## وفات

* **[[1873ع]]** ــ '''حامداللّھ حامد تنيو،'''  بزرگ، عالم ۽ شاعر

* **[[1984ع]]** – ماسٽر چندر، ڪلاڪار
* **[[2003ع]]** – رسول حمزه توف، شاعر
***[[2013ع]]** ــ '''ريشمان'''، پاڪستان جي لوڪ فنڪارہ
***[[2016ع]]** ــ '''پروانو ڀٽي،'''  اديب، شاعر ۽ صحافي

## عام موڪل ۽ ڏڻ

* **ڊومينيڪا (Dominica) جي آزاديءَ  جو ڏينھن**

* جاپان جو ثقافتي ڏينهن

## وڌيڪ ڏسو
*4 نومبر
*5 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
10 نومبر

**10 نومبر** ، عيسوي سال جو 314 هون  (ليپ سال 315 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 51 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1962ع]]** – پنجاب يونيورسٽي جي سينڊيڪيٽ ۾ فيصلو ڪيو ويو ته يونيورسٽي جي نصاب ۾ سنڌي، پشتو ۽ پنجابي ٻولين کي مضمون طور شامل ڪيو ويندو.
* **[[1977ع]]** – پاڪستان جي سپريم ڪورٽ نصرت ڀٽو ڪيس جو فيصلو ٻڌائيندي ملڪ ۾ لڳل مارشل لا کي جائز ۽ وقت جي ضرورت قرار ڏنو.
*'''1983ع''' ــ دنيا جو پھريون ڪمپيوٽر وائرس آمريڪي شاگرد فريڊ ڪوھن (Fred Cohan) متعارف ڪرايو.

## پيدائش
* **[[1910ع]]** – ڪيپٽن محمد سرور، پاڪستاني فوجي
* **[[1943ع]]** – استاد وريلداس، فنڪار
* **[[1945ع]]** – انور علي سرھيو، ليکڪ

## وفات
* **[[1938ع]]** – ڪمال اتاترڪ، ترڪ سياستدان

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*11 نومبر
*12 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
11 نومبر

**11 نومبر** ، عيسوي سال جو 315 هون  (ليپ سال 316 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 50 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

* **[[1918ع]]** ــ پھرين عالمگير جنگ جو خاتمو ٿيو.

* **[[1950ع]]** – خيرپور رياست پاران پنجاب ۾ آيل ٻوڏ بعد 25 هزار رپين جي امدادي رقم موڪلي.
* **[[2014ع]]** – سکر ويجهو بس حادثي ۾ 58 ماڻهو اجل جو شڪار ٿيا.
* **[[2004ع]]** – فلسطين لبريشن آرگنائيزيشن، سندن اڳواڻ ياسر عرفات جي وفات جي تصديق ڪئي. محمود عباس کي  پي ايل او جي نئين چيئرمين طور چونڊيو ويو.

## پيدائش

* '''1888ع''' ــ '''ابوالڪلام آزاد'''، مفڪر، عالم، ھندستان جو پھريون تعليم جو وزير

* '''1916ع''' ــ '''پير محمد زمان شاھ ھاشمي'''، موسيقيءَ جو ڄاڻو، سماج سڌارڪ

* '''1920ع''' ــ '''علي احمد بروھي'''، مزاح نگار، صحافي ۽ ليکڪ

* **[[1888ع]]** – ابو الڪلام آزاد، عالم دين
* **[[1930ع]]** – ايشوري جوتواڻي،  ليکڪا ۽ تعليمدان
*'''1945ع''' ــ '''قاضي خادم'''، ڊراما نگار، ڪھاڻيڪار، مترجم ۽ نقاد
* **[[1947ع]]** – بدرالدين اڄڻ، ليکڪ
* **[[1957ع]]** – امير حسن، راڳي
*'''1960ع''' ــ ماڪن شاھ رضوي، ليکڪ ۽ ريڊيو ڪمپيئر

## وفات
* **[[1938ع]]** – اين. جي. مجمدار،  قديم آثارن جو ماهر
* **[[1944ع]]** – بيرنگ بادشاهه، شاعر راڳي
***[[1980ع]]** ــ '''حاجي عبدالرحيم لغاري'''، مفتي ۽ ديني عالم
* **[[2004ع]]** – ياسر عرفات، فلسطيني اڳواڻ
***[[2012ع]]** ̞ــ '''اقبال حيدر'''،  پاڪستاني سياستدان، اٽارني جنرل ۽ سينيٽر

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*12 نومبر
*13 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
12 نومبر

**12 نومبر** ، عيسوي سال جو 316 هون  (ليپ سال 317 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 49 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

## پيدائش
* **[[1966ع]]** – 

## وفات

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*13 نومبر
*14 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
14 نومبر

**14 نومبر** ، عيسوي سال جو 318 هون  (ليپ سال 319 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 47 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

## پيدائش

* '''1889ع''' ــ '''جواھر لال نھرو'''،  ھندستان جو پھريون وزيراعظم

***[[1944ع]]** – '''الطاف شيخ'''،  سفرنامن جو ليکڪ
*'''1948ع''' ــ '''چارلس'''، ويلس جو شھزادو (Prince of Wales)

## وفات

* '''1972ع''' ــ '''مولانا ظھورالحسن درس'''،  ديني عالم

* '''1994ع''' ــ '''در محمد اوستو'''،  پاڪستاني سياستدان

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*15 نومبر
*16 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
17 نومبر

**17 نومبر** ، عيسوي سال جو 321 هون  (ليپ سال 322 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 44 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1939ع]]** – سنڌ حڪومت مسجد منزل گاھ تحريڪ ھلائيندڙن خلاف ڪاروائي ڪندي جي ايم سيد، آغا نظر علي ۽ ٻين ڪيترن ئي اڳواڻن کي گرفتار ڪري ورتو. ھن جھيڙي ۾ اٽڪل 151 ھندو ۽ 14 مسلمان مارجي ويا.
* **[[1988ع]]** – پاڪستان اليڪشن ڪميشن پاران عام چونڊن جا نتيجا جاري ڪيا ويا، جنھن تحت پ پ پ 92، آئي جي آئي 54 ۽ 40 آزاد اميدوار چونڊجي آيا.

## پيدائش
* **[[1952ع]]** – رونا ليليٰ، فنڪارھ

## وفات
* **[[1858ع]]** – رابرٽ اووين، سوشلسٽ اڳواڻ

## موڪلون ۽ ڏڻ
* شاگردن جو عالمي ڏينهن

## وڌيڪ ڏسو
*18 نومبر
*19 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
8 نومبر

**8 نومبر** ، عيسوي سال جو 312 هون  (ليپ سال 313 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 53 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[2016ع]]** – آمريڪي صدارتي چونڊن ۾ ڊونلڊ ٽرمپ 204 سيٽون کٽي آمريڪا جو صدر چونڊجي ويو.
* **[[2016ع]]** – هندوستاني وزيراعظم نرندرا مودي 500 ۽ 1000 هزار جي نوٽن کي فورن منسوخ ڪري نوان نوٽ جاري ڪرڻ جو اعلان ڪيو.

## پيدائش
* **[[1936ع]]** – امر جليل، ڪهاڻيڪار

## وفات
* **[[1674ع]]** – جان ملٽن، ليکڪ سياستدان
* **[[2002ع]]** – جون ايليا، شاعر
* **[[2008ع]]** – آتم تلريجا، اداڪار

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*9 نومبر
*10 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
9 نومبر

**9 نومبر** ، عيسوي سال جو 313 هون  (ليپ سال 314 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 52 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

*'''1921ع''' ــ البرٽ آئنسٽائن کي فزڪس جو نوبيل انعام مليو
*'''1962ع''' ــ يوم سنڌي زبان
***[[1965ع]]** ــ برطانيہ ۾ موت جي سزا ختم ڪئي وئي.
***[[1989ع]]** ــ اولھ ۽ اوڀر جرمنيءَ جي وچ ۾ کڙي ڪيل برلن ڀِت کي کوليو ويو.
***[[1994ع]]** – ڪيميائي عنصر ڊارمسٽاڊيئم دريافت ٿيو.
*'''2020ع''' ــ وزيراعظم عمران خان ڪرتارپور راھداريءَ جو افتتاح ڪيو.

## پيدائش
* **[[1877ع]]** – علامه اقبال، شاعر
*'''1880ع''' ــ '''حاجي شير محمد شيرل'''،  شاعر ۽ اديب
*'''1922ع''' ــ  .**ڊوروٿي ڊينڊرج ([[:en:Dorothy_Dandridge|Dorothy Dandridge]]**), مشھور آمريڪي ڳائڻي ۽ اداڪارہ، پھرين آفريقي آمريڪي اداڪارہ جنھن کي بھترين عورت اداڪارہ طور اڪيڊمي ايوارڊ لاءِ نامزد ڪيو ويو. 
* **[[1936ع]]** – آتم تلريجا، اداڪار
*'''1960ع''' ــ سيد پريل شاھ،  مجسماساز

## وفات

* **[[1911ع]]** ــ '''ھرگوبند کرانا'''،  ميڊيسن جو نوبيل انعام حاصل ڪندڙ پاڪستان ڄائو آمريڪي سائنسدان

***[[1953ع]]** ــ '''ابن سعود'''،  سعودي عرب جو بادشاھ
***[[1971ع]]** ــ حفيظ شيخ، ڪھاڻيڪار
***[[1986ع]]** ــ ڪريم بخش چنہ، تعليمي ماھر ۽ انتظامي سربراھ
*'''2009ع''' ــ '''عزيز پلي'''، ليکڪ ۽ استاد

* **[[2017ع]]** – محمد ابراهيم جويو، اديب

## عام موڪل ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*10 نومبر
*11 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
19 نومبر

**19 نومبر** ، عيسوي سال جو 323 هون (ليپ سال 324 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 42 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1946ع]]** – افغانستان، آئس لينڊ، ۽ سويڊن گڏيل قومن جا رڪن ٿيا.
* **[[1994ع]]** – ھندوستاني اداڪارھ ايشوريا راءِ 21 سالن جي عمر ۾ مس ورلڊ چونڊي وئي. 
* **[[1995ع]]** – اسلام آباد ۾ مصر جي سفارتخاني ۾ ٿيل بم ڌماڪي ۾ 17 ماڻھو اجل جو شڪار ۽ 60 کان وڌيڪ زخمي ٿي پيا.

## پيدائش

* '''1828ع''' ــ '''لڪشمي ٻائي'''، جھانسيءَ جي راڻي

* '''1914ع''' ــ '''حافظ عبداللہ حامدي'''، ديني عالم

* **[[1917ع]]** – اندرا گانڌي، هندوستان جي وزيراعظم
*'''1951ع''' ــ زينت امان، باليوڊ اداڪارہ 

## فوتگيون

* '''1799ع''' ــ '''سيد محمد عابد شاھ'''، عالم ۽ بزرگ

* **[[1957ع]]** – سر شاھنواز ڀٽو، سنڌي سياستدان
*'''2002ع''' ــ '''جمال رند'''، اديب ۽ تعليمي ماھر
* **[[2008ع]]** – الھه بخش شاھ بخاري، اديب ۽ ليکڪ

## ڏڻ ۽ عام موڪل

## وڌيڪ ڏسو
*20 نومبر
*21 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
20 نومبر

**20 نومبر** ، عيسوي سال جو 324 هون (ليپ سال 325 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 41 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1979ع]]** – حج جي دوران 200 جي لڳ ڀڳ سني مسلمانن  مسجد الحرام تي قبضو ڪري 6 ھزار حاجين کي يرغمال ڪري ورتو. سعودي حڪومت پاڪستان جي اسپيشل فورسز جي مدد سان قبضو خالي ڪرايو.
* **[[1985ع]]** – مائڪروسافٽ ونڊوز 1.0 جاري ڪيو.

## پيدائش
* **[[1903ع]]** – اشتياق حسين قريشي، ماھر تعليم، محقق، تاريخدان ۽ ڊراما نويس
***[[1911ع]]** ــ '''پروفيسر رام پنجواڻي'''، اديب، شاعر، راڳي ۽ اداڪار
* **[[1920ع]]** – الياس ابڙو، سنڌ يونيورسٽيءَ جو وائيس چانسلر
***[[1951ع]]** ــ **[[عبدالغفار تبسم]]**، شاعر

## فوتگيون

* **[[1984ع]]** ــ '''فيض احمد فيض'''، شاعر
* **[[2009ع]]** – غلام مصطفيٰ خان جتوئي، سياستدان

## ڏڻ ۽ عام موڪل
* ٻارن جو ڏينھن

## وڌيڪ ڏسو
*21 نومبر
*22 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
21 نومبر

**21 نومبر** ، عيسوي سال جو 325 هون (ليپ سال 326 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 40 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[1979ع]]** – اسلام آباد ۾ واقع آمريڪا جي سفارتخاني تي ھڪ جٿي پاران حملو ڪري باھ ڏني وئي، جنھن جي نتيجي ۾ چار ڄڻا اجل جو شڪار ٿيا.
* **[[2002ع]]** – نيٽو، بلغاريھ، اسٽونيا، ليٽويا، ليٿوانيا، رومانيا، سلوواڪيا ۽ سلووينيا کي رڪن ٿيڻ لاءِ دعوت ڏني.
* **[[2017ع]]** – رابرٽ موگابي زمبابوي جي صدارت تان استعفي ڏني، ھي 37 سالن تائين صدر رھيو.

## پيدائش
* **[[1665ع]]** – شاهه بهارو، ڪلھوڙا دور جو سپھ سالار
* **[[1694ع]]** – والٽئر، فلسفي ۽ شاعر
* **[[1982ع]]** – آرتي ڇاٻڙيا، ھندوستاني اداڪارھ

## فوتگيون
* **[[2007ع]]** – مير بالاچ مري، بلوچ قومپرست
* **[[2015ع]]** – مخدوم امين فھيم، سياستدان

## ڏڻ ۽ عام موڪل

## وڌيڪ ڏسو
*22 نومبر
*23 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
24 نومبر

**24 نومبر** ، عيسوي سال جو 328 هون (ليپ سال 329 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 37 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا
* **[[2015ع]]** – ترڪي جي ايئرفورس، روسي ايئرفورس جي جھاز سکوئي ايس يو 24 کي شام ترڪي بارڊر وٽ ڪرائي وڌو، جنھن جي نتيجي ۾ ٻھ پائلٽ اجل جو شڪار ٿيا. 

## پيدائش
* **[[1632ع]]** – برووخ اسپنوزا، فلسفي
*'''1950ع''' ــ '''اندرا شبنم پوناوالا''' ، ڀارت جي سنڌي ليکڪا ۽ شاعرہ
* **[[1952ع]]** – پروين شاڪر، اردو شاعر
*'''1961ع''' ــ ارون ڌتي راءِ، ڀارتي ليکڪا ۽ سماجي ڪارڪن
***[[1972ع]]** ــ سورج سجاولي، ليکڪ ۽ صحافي

## فوتگيون

* '''1962ع''' ــ '''ڀائي لعل محمد استاد'''،  موسيقار

* '''1967ع''' ــ **[http://www.encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D8%AC%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%84%20%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%87%20%D9%85%D8%B3%D8%AA جھنگل شاھ مست]**، بزرگ ۽ صوفي شاعر

* '''1977ع''' ــ '''محبوب علي چنہ سيوھاڻي'''،  تعليمي ماھر، ليکڪ ۽ شاعر
*'''2004ع ـ'''ـ '''ڊاڪٽر پرسو جي گدواڻي'''، ليکڪ، محقق ۽ سنڌي ٻوليءَ جو ماھر
*'''2012ع''' ̠ــ '''ارد شير ڪائوسجي'''،  صحافي، سماج سڌارڪ ۽ واپاري شخصيت

* **[[2015ع]]** – مريم مُختيار، پاڪستان جي ھوائي فوج ۾ پھرين سنڌي عورت ھواباز

## ڏڻ ۽ عام موڪل

## وڌيڪ ڏسو
*25 نومبر
*26 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
25 نومبر

**25 نومبر** ، عيسوي سال جو 329 هون (ليپ سال 330 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 36 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

## پيدائش

## فوتگيون

## ڏڻ ۽ عام موڪل

* عورتن تي ٿيندڙ تشدد جي خاتمي جو ڏينھن
## وڌيڪ ڏسو
*26 نومبر
*27 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
26 نومبر

**26 نومبر** ، عيسوي سال جو 330 هون (ليپ سال 331 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 35 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

## پيدائش
* **1919ع - [[ديپڪ آشا]]** ،  سنگيتڪار، فلم ھدايتڪار ۽ اداڪار

## فوتگيون

## ڏڻ ۽ عام موڪل

## وڌيڪ ڏسو
*27 نومبر
*28 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
30 نومبر

**30 نومبر** ، عيسوي سال جو 334 هون (ليپ سال 335 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 31 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

## پيدائش

## فوتگيون

## ڏڻ ۽ عام موڪل

## وڌيڪ ڏسو
* 1 ڊسمبر
* 2 ڊسمبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
آبادان شهرستان

**آبادان شهرستان** ، ايران جي خوزستان صوبي ۾ واقع هڪ شهرستان جو نالو آهي. هن شهرستان جو گادي وارو هنڌ آبادان آهي. 2006ع جي آدمشماري موجب، هن جي آبادي 58،870 خاندان تي مشمتل 275،126 هئي.  هي شهرستان ٻن ضلعن، مرڪزي ۽ اروندڪنارا ضلعن تي مشتمل آهي. هن شهرستان ۾ ٽي مکيه شهر، آبادان، اروندڪنارا، ۽ چويبده تي مشتمل آهي.

## حوالا


زمرو:خوزستان صوبي جا شهرستان
29 نومبر

**29 نومبر** ، عيسوي سال جو 333 هون (ليپ سال 334 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 32 ڏينهن باقي آهن.

## واقعا

* '''2013ع'''  ــ جنرل راحيل شريف پاڪستان آرميءَ جو چيف بنيو.
## پيدائش

* '''1929ع''' ــ '''منير حسن'''،  ڪرڪيٽ ڪمينٽيٽر

* **[[1939ع]]** ــ '''ممتاز مرزا'''،  ليکڪ، موميقيءَ ۽ ثقافت جو ڄاڻو
* **[[1977ع]]** ــ '''يونس خان'''، پاڪستان جو اڳوڻو ڪرڪيٽر
*'''1981ع''' ــ '''فواد خان'''، پاڪستاني اداڪار، ماڊل ۽ گلوڪار

## فوتگيون

* '''1938ع''' ــ '''پرمانند ميوارام'''، سنڌ ۾ عيسائي مذھب جو پرچارڪ

* '''1970ع''' ــ '''مولانا مفتي محمد اسماعيل سومرو'''، جيد عالم، فقہ ۽ تفسير جو ڄاڻو

* '''2005ع''' ــ '''شاھ اسد'''،  سنڌي فلمن جو پروڊيوسر، ڊائريڪٽر، ھدايتڪار، اداڪار ۽ شاعر
*'''2011ع''' ــ '''فياض ھاشمي'''، پاڪستاني شاعر، فلمي مڪالمن جو ليکڪ
***[[2014ع]]** ــ '''ڊاڪٽر خالد محمود سومرو'''، سياستدان، خطيب، ديني عالم
*'''2015ع''' ــ '''مومن بُلو'''، صحافي، ليکڪ
## ڏڻ ۽ عام موڪل

* فلسطيني عوام سان يڪجھتيءَ جو عالمي ڏينھن
## وڌيڪ ڏسو
* 30 نومبر
* 31 نومبر

## حوالا

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:نومبر
ايران جا صوبا

thumb|280x280px|2014ع جي آدمشاري ۾ آبادي جو تناسب
ايران 31 صوبن تي مشتمل ملڪ آهي، ايران ۾ صوبن کي **استان** ڪوٺيو وڃي ٿو. هر صوبي کي مقامي شهر مان انتظامي طور سنڀاليو ويندو آهي، جيڪو اڪثر صوبي جو وڏو شهر هوندو آهي، جنهن کي *[[مرڪز]]* ڪوٺيو ويندو آهي. هر صوبي جو اڳواڻ گورنر جنرل هوندو آهي. گورنر جنرل ڪابينا جي راضپي کان پوءِ گھرو وزارت مقرر ڪندو آهي.

## صوبن جی فھرست

## حوالا

زمرو:ملڪ جي لحاظ کان پهرين سطح جي انتظامي ورهاست
زمرو:ايران جا صوبا
سهالي ورڪ زيوڊي

**سهالي ورڪ زيوڊي** (امهري: ሳህለወርቅ ዘውዴ، ڄم 21 فيبروري 1950ع) ايٿوپيا جي ڇوٿين ۽ موجوده صدر آهي، هي ملڪ جي پهرين عورت صدر آهي. پيشي جي لحاظ کان هڪ سفارتڪار آهي، جنهن کي 25 آڪٽوبر 2018ع تي وفاقي پارلياماني اسيمبلي صدر طور چونڊيو. 

## حوالا

زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
حاڪم چانڊيو

**حاڪم چانڊيو** 1 آگسٽ 1973 تي ڳوٺ ڪريمداد چانڊيو، ويجهو سيتاروڊ، تعلقي خيرپور ناٿن شاھ ضلعي دادو ۾ پيدا ٿيو. سندن جي تعليم ايم اي سنڌي ادب آھي. پاڻ صحافي ۽ قلمڪار آھن.،پاڻ سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان سنڌي ادب ۾ فرسٽ ڪلاس فرسٽ پوزيشن حاصل ڪيل آهي، جڏهن ته سندس صحافت سان تعلق هجڻ ڪري گذريل 30 ورهين کان سنڌي ۽ اردو اخبارن ۽ ٽي وي چينلز جي رپورٽنگ ڪرڻ سان گڏ مختلف صحافتي ادارن ۾ نيوز ايڊيٽر، سب ايڊيٽر ۽ ڪميوٽر آپريٽر طور خدمتون سرانجام ڏيندو رهيو آهي، سندس رهائش درسگاهن واري واري ڄامشورو شهر ۾ آهي، پاڻ تحقيق ڪندڙ صحافت، پروفائيل ليکڪ آهي پاڻ ڪيترين ئي شخصيتن  ۽ ادارن جا پروفائيل لکي چڪو آهي، جڏهن ته مختلف ڪتابن جا مهاڳ پڻ لکيل اٿس، پاڻ هيڪ جي رجسٽرڊ ۽ شاهه عبداللطيف چيئر ڪراچي يونيورسٽي مان شايع ٿيندڙ رسالي ڪلاچي جنرل ۾ پڻ تحقيقي مضمون شايع ٿيل اٿس، ان کان علاوه سندس هڪ ناول شايع ٿيل آهي، پاڻ ڪيترن ڪتابن لکڻ وارو ڪم پڻ ڪري رهيو آهي، سندس ٻه ڪتاب ڇپائي جي مرحلي م آهن.