open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سوويت يوڪرينائي جنگ

**يوڪرينيائي–سوويت جنگ** (روسي، يوڪريني: українсько-радянська війна، يوڪرائنسڪو-ريڊيانسڪا وائنا)، اهو اصطلاح آهي جيڪو عام طور سوويت يونين ٺهڻ کان پوء يوڪرين ۾ سال 1917ع کان 1921ع تائين پيش آيل واقعن لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جنهن کي اڄڪلهه بنيادي طور يوڪريني عوامي جمهوريه ۽ بولشويڪن، سوويت يونين ۽ يوڪريني سوويت سوشلسٽ جمهوريه جي وچ ۾ جنگ طور ڏٺو وڃي ٿو. هي جنگ آڪٽوبر انقلاب کان ٿوري ئي دير پوءِ شروع ٿي جڏهن لينن انتونوو جي مهماتي فوجي گروپ کي يوڪرين ۽ ڏاکڻي روس ڏانهن موڪليو.

سوويت تاريخ نويسي مطابق بولشويڪن جي فتح کي يوڪرين کي اولهه ۽ وچ يورپ جي فوجن (جن ۾ ٻي پولش جمهوريه به شامل هو) جي قبضي کان آزادي طور پيش ڪيو ويو. ان جي ابتڙ، جديد يوڪريني مورخ ان کي يوڪريني عوامي جمهوريه طرفان بولشويڪن جي خلاف ناڪام آزاديءَ جي جنگ سمجهن ٿا. هي تڪرار هن وقت وڌيڪ پيچيده ٿي وئي، جڏهن ان ۾ يوڪريني انقلابي فوج، غير بولشويڪ روسي (سفيد روس)، ٻي پولش جمهوريه، آسٽريا-هنگري ۽ جرمن سلطنت جي فوجن سميت ٻين ڌرين جي به شموليت هئي.
## تفصيل
| commander1  = 

## تاريخ نويسي
سوويت تاريخ نويسي ۽ اصطلاحن ۾، هٿياربند تڪرار کي وڏي روسي خانہ جنگي جي حصي طور پيش ڪيو ويو آهي: يوڪرين ۾، هي جنگ قومي حڪومت (سائمن پيٽليورا جي اڳواڻي ۾) ۽ روسي بالشويڪ حڪومت (لينن جي اڳواڻي ۾) جي وچ ۾ وڙهي وئي هئي. جنگ کي ٽن مرحلن ۾ ورهائي سگهجي ٿو: 
# ڊسمبر، 1917ع - اپريل، 1918ع: انقلابي ڏينهن، بالشويڪ بغاوتن جي ڪوشش، ريڊ آرمي فارميشن پاران يوڪرين تي حملو، حفاظتي معاهدي تي دستخط، ۽ بالشويڪ کان آزادي. 
# ڊسمبر 1918ع - ڊسمبر 1919ع: يوڪرين ۾ خانہ جنگي، ريڊ آرمي پاران مڪمل پيماني تي حملو، يوڪرين جو اتحاد، سوويت مخالف هاري بغاوتون، ڊينڪن جي رضاڪار فوج ۽ اتحادي مداخلت، پولينڊ کي اولهه يوڪرين جو نقصان. 
# 1920ع جي شروعات کان 1921ع جي آخر تائين: پولش-سوويت جنگ (وارسا جو معاهدو)، روسي خانہ جنگي (بالشويڪ فوجن ۽ ڏکڻ روس جي هٿياربند فوجن جي وچ ۾)، يوڪريني گوريلا آپريشن (پهرين ۽ ٻي سياري جي مهم)، جلاوطن حڪومت. 
### اهم دستاويزون
* يوڪرين جي مرڪزي ڪائونسل (يونيورسلز) جا اعلان 
* يوڪرين جي مرڪزي ڪائونسل کي سوونارڪوم جو الٽي ميٽم 
* برسٽ-ليٽووسڪ جو معاهدو يوڪرين کي مرڪزي طاقتن جي بفر رياست جي طور تي غير جانبداري جو درجو ڏئي ٿو، انهي سان گڏ روسي سوويت فيڊريٽو سوشلسٽ ريپبلڪ جي بالشويڪ سان امن جي ڳالهين ۾ فوجي تحفظ. 
* يونيفڪيشن ايڪٽ، مغربي يوڪريني عوامي جمهوريه جو يو پي آر سان اتحاد 
* وارسا جو معاهدو، پولش-يوڪريني مخالف بالشويڪ معاهدو 
* ريگا جو امن، پولينڊ ۽ بالشويڪ يو ايس ايس آر جي وچ ۾ يوڪرين جي ورهاڱي

## پس منظر
## جنگ
## جنگ کان پوء
## پڻ ڏسو

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:جنگ
زمرو:جنگيون
زمرو:سوويت يونين
زمرو:يوڪرين جي تاريخ
زمرو:روس جي تاريخ
ترڪ ٻوليون

**ترڪ ٻوليون** (Turkic languages)، 35 کان وڌيڪ دستاويزي ٻولين جو هڪ ٻولي خاندان آهي، جيڪا اوڀر يورپ ۽ ڏکڻ يورپ کان وچ ايشيا، اوڀر ايشيا، اولهه ايشيا ۽ اتر ايشيا (سائبيريا) تائين، يوريشيا جي ترڪ ماڻهن پاران ڳالهايون وينديون آهن.

ترڪ ٻوليون اوڀر ايشيا جي هڪ علائقي، جيڪو منگوليائي پليٽو کان اتر اولهه چين تائين پکڙيل آهي،  جتي پروٽو-ترڪ ٻوليون ڳالهايون وينديون هيون، ۾ پيدا ٿيون. جتان کان اهيون، پهرين هزاري دوران   وچ ايشيا ۽ پري اولهه تائين وڌنديون ويون. انهن کي هڪ لهجي جي تسلسل طور بيان ڪيو ويندو آهي.

## خاصيتون
## ٻاهريان ڳنڍڻا

* Turkic Languages Verb Comparison
* Turkic Inscriptions of Orkhon Valley, Mongolia 
* Turkic Languages: Resources – University of Michigan
* Map of Turkic languages by Goethe University Frankfurt
* Classification of Turkic Languages by Lars Johanson
* Grouping chart of Turkic Languages
* Online Uyghur–English Dictionary
* Turkic language vocabulary comparison tool / dictionary
* Pauctle.com dictionaries of various Turkic Languages and games for learning words by Pamukkale University
* A Comparative Dictionary of Turkic Languages *Open Project*
* The Turkic Languages in a Nutshell  with illustrations.
* Turkic basic vocabularies at Zenodo
* Monumenta Altaica  (Grammar and other sources by Russian Academy of Sciences)
* Turkic Interlingua (NLP project for Turkic languages)
* Turkic Database at Elegant Lexicon (Comprehensive lexical database for Turkic languages)
* TurkLang Conference : Astana, Kazakhstan, 2013, Istanbul, Turkey, 2014 , Kazan, Tatarstan, 2015

زمرو:ترڪ ٻوليون
زمرو:ٻولي خاندان
زمرو:يورال جي تاريخ
زمرو:گڏ ڪيل ٻوليون

## حوالا
{{حوالا==
ڪرغز نيشنل يونيورسٽي

**ڪرغز نيشنل يونيورسٽي** (Kyrgyz National University)، **[[ڪرغزستان]]** جي گاديءَ واري شهر **[[بشڪيڪ]]** ۾ واقع آهي. اها ڪرغز جمهوريه جو سڀ کان پراڻو ۽ سڀ کان وڏو اعليٰ تعليمي ادارو آهي. هي ادارو 25 آڪٽوبر 1925ع تي ڪرغز انسٽيٽيوٽ آف ايجوڪيشن جي نالي سان قائم ٿيو.

آگسٽ 2023ع ۾، ڪرغز نيشنل يونيورسٽي جي فيڪلٽي آف ميڊيسن ڀارت جي ينيپويا يونيورسٽي سان هڪ ميمورينڊم آف انڊراسٽينڊنگ (MOU) تي دستخط ڪيو. ملاقات دوران، ٻنهي يونيورسٽين جي وچ ۾ تعليم، سائنس، ثقافت ۽ ٻين شعبن ۾ باهمي طور تي فائديمند تعاون قائم ڪرڻ ۽ اڳتي وڌائڻ جي معاملن تي بحث ڪيو ويو. هندستاني وفد يونيورسٽي جي ميڊيڪل فيڪلٽي ۾ پڻ دلچسپي ظاهر ڪئي. اجلاس جي آخر ۾، يونيورسٽي جو ريڪٽر، تولوبڪ عبدالرحمانوف ۽ ينيپويا يونيورسٽي جو وائس چانسلر، محمد فرهاد، ٻنهي يونيورسٽين  جي وچ ۾ تعاون جي هڪ ياداشت تي صحيحون ڪيون، جن جي مطابق بشڪيڪ ۾ قائم ينيپويا انٽرنيشنل ايجوڪيشن، سيپٽمبر، 2023ع  کان ڪرغز نيشنل يونيورسٽي لاءِ سرڪاري تعليمي ڀائيوار هوندو ۽ اهڙي طرح اها وچ ايشيا جي پهرين يونيورسٽي آهي جيڪا ڪنهن بين الاقوامي يونيورسٽي سان گڏجي فيڪلٽي آف ميڊيسن شروع ڪري رهي آهي. ڪرغز نيشنل يونيورسٽي طبي تعليم لاءِ بين الاقوامي ريگيوليٽري ادارن؛ جنهن ۾ USMLE، UKMLE، NMC، ECFMG ۽ ٻيا شامل آهن، جي گهرجن کي به پورو ڪندي.

سال 2023ع کان هن تعاون سان ڪرغز نيشنل يونيورسٽي ينپويا انٽرنيشنل ايجوڪيشن ۽ ينپويا يونيورسٽي، انڊيا جي تدريسي پليٽ فارم کي استعمال ڪندي 6 سالن جو ايم ڊي فزيشن پروگرام پيش ڪندي.

## حوالا

زمرو:بشڪيڪ
زمرو:ڪرغيزستان
زمرو:ڪرغزستان ۾ تعليم
زمرو:ڪرغزستان ۾ تعليمي ادارا
زمرو:ڪرغز نيشنل يونيورسٽي
زمرو:ڪرغزستان ۾ يونيورسٽيون

زمرو:تعليمي ادارا
زمرو:ڪرغزستان ۾ تعليم

زمرو:تعليمي ادارا
زمرو:ڪرغزستان ۾ تعليمي ادارا
زمرو:ڪرغز نيشنل يونيورسٽي
زمرو:ڪرغزستان ۾ يونيورسٽيون

 (Kyrgyz National University)، ڪرغزستان جي گاديءَ واري شهر بشڪيڪ
ماناگوا

**ماناگوا** (Managua) نڪاراگوا جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي ۽ گڏوگڏ وچ آمريڪا جي وڏن شهرن مان هڪ آهي. ڍنڍ ماناگوا جي ڪناري تي واقع، هن شهر جي آبادي سال 2020ع تائين اندازاً **10,55,247** ۽ ان جي ميٽروپوليٽن علائقي جي آبادي **14,01,687** هئي. هي شهر ماناگوا ڊيپارٽمينٽ جي گاديءَ جي هنڌ طور پڻ ڪم ڪري ٿو. 

سال 1819ع ۾ قائم ٿين وارو ماناگوا، سال 1852ع ۾ قومي گاديءَ جو هنڌ بڻيو. سال 1842 ۽ 1930ع جي وچ ۾ شهر ۾ تيزي سان واڌ ۽ شهري آبادڪاري ٿي، جنهن جي ڪري اهو وچ آمريڪا جو سڀ کان وڌيڪ ترقي يافته شهرن مان هڪ بڻجي ويو. ڪيترا ئي زلزلا، خاص طور تي 1931ع جو زلزلو ۽ 1972ع جو زلزلو، شهر جي واڌ کي متاثر ڪيا آهن، پر شهر کي ڪيترائي ڀيرا ٻيهر تعمير ڪيو ويو آهي. اڄڪلهه شهر ملڪ ۽ وچ آمريڪا ٻنهي لاءِ هڪ وڏو معاشي مرڪز آهي.

## تاريخ
## ٻاهريان ڳنڍڻا

* La Voz del Sandinismo  
* Alcaldía de Managua 

زمرو:ماناگوا
زمرو:نڪاراگوا
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:وچ آمريڪا ۾ راڄڌانيون
زمرو:اتر آمريڪا ۾ راڄڌانيون

## حوالا
جاپاني ٻيٽن جو ميڙ

**جاپاني ٻيٽن جو ميڙ** (**[[انگريزي ٻولي|انگريزي]]: Japanese archipelago؛ [[جاپاني ٻولي|جاپاني]]: 日本列島، اچار: نپون ريٽو**)، **14,125** ٻيٽن تي مشتمل هڪ ٻيٽن جو ميڙ آھي، جيڪو جاپان جو ملڪ ٺاهي ٿو. اها يوريشيا کنڊ جي پئسفڪ ساحل سان گڏ، اترين-اوڀر ۾ اوکوٽسڪ سمنڊ سان وٺي ڏاکڻي-اولھه ۾ اوڀر چين سمنڊ ۽ فلپائن سمنڊ تائين، **3,000** ڪلوميٽر (**1,900** ميل) تي پکڙيل آهي. اها اتر-ڏکڻ ۾ ٻيٽن جي ٽي قوس؛ اتر-اوڀر جاپاني قوس،  ڏکن-اولهه جاپاني قوس ۽ ريوڪو ٻيٽن جي قوس تي مشتمل آهي. ڊائي-اٽو جا ٻيٽ، ايزو-بونن-مئريانا قوس ۽ ڪورل جا ٻيٽ هن جا پاڙيسري آهن.

جاپان اوڀر ايشيا جو سڀ کان وڏو ۽ دنيا جو چوٿون وڏو ٻيٽ وارو ملڪ آهي. هن جي پکيڙ 3,77,975 چورس ڪلوميٽر (1,45,937 چورس ميل) آهي.  هن جي خاص اقتصادي زون جي پکيڙ 44,70,000 چورس ڪلوميٽر (17,30,000 چورس ميل) آهي.

## اصطلاحون
اصطلاح "مين لينڊ جاپان" جاپاني ٻيٽن جي وڏن ٻيٽن کي دور دراز، ننڍن ٻيٽن کان ڌار ڪرڻ لاءِ استعمال ڪئي ويندي آهي. اها هوڪائيڊو، هونشو، ڪيوشو ۽ شڪوڪو جي مکيه ٻيٽن ڏانهن اشارو ڪري ٿي. سال 1943ع کان وٺي پئسفڪ جنگ جي خاتمي تائين، ڪارافوٽو پريفيڪچر (ڏکڻ سخالين) کي مکيه زمين جو حصو قرار ڏنو ويو هو. جاگرافيائي طور تي، اصطلاح "مين لينڊ" جو استعمال ڪجهه حد تائين غلط آهي، جئين ته اها ڪنهن کنڊ جي زمين سان ڳنڍيل آهي، جڏهن ته هتان اها هڪ علائقي جي ڦهلائو جو حوالو ڏئي ٿي. 

اصطلاح "هوم ٻيٽ"، ٻئي مهاڀاري جنگ جي آخر ۾،
جاپاني خودمختياري ۽ ان جي شهنشاهه جي آئيني حڪمراني جي حدن کي بيان ڪرڻ لاءِ استعمال ڪئي وئي. اها اصطلاح اڄ به عام طور تي، جاپاني ٻيٽن جي ميڙ کي جاپان جي نو آبادين ۽ ٻين علائقن سان ڌار ڪرڻ لاءِ استعمال ڪئي ويندي آهي. 

## پئليوجاگرافي
## جاگرافي
## پڻ ڏسو
* جاپان جي تاريخ 
* قديم پٿر جي دور ۾ جاپان 
* جاپان جي انتهائي نقطن جي فهرست 
* جاپان جي ٻيٽن جي فهرست
## حوالا

زمرو:جاپان
زمرو:جاپاني ٻيٽن جو ميڙ
زمرو:جاپان جي جاگرافي
زمرو:جاپان جا ٻيٽن جا ميڙ
زمرو:پئسفڪ سمنڊ ۾ ٻيٽن جا ميڙ
ماله

**مالئ** (Malé)، مالديپ جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. ان جي مشترکہ جاگرافيائي ايراضي 8.30 چورس ڪلوميٽر (3.20 چورس ميل) آهي ۽  سال 2022ع تائين ان جي آبادي، ان جي انتظامي علائقي جي اندر، 2,11,908 هئي. مالئ دنيا جي سڀ کان وڌيڪ آبادي واري شهرن مان هڪ آهي. شهر جاگرافيائي طور تي اتر مالئ اٽول (ڪافو اٽول) جي ڏاکڻي ڪناري تي واقع آهي. انتظامي طور تي شهر، هڪ مرڪزي ايئرپورٽ ٻيٽ ۽ مالئ سٽي ڪائونسل جي هيٺ پنج ٻئين ٻيٽن تي مشتمل آهي.
## ٻاهريان ڳنڍڻا
*
*

زمرو:مالديپ
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون
زمرو:مالديپ جا شھر
زمرو:مالديپ جا ٻيٽ
زمرو:مالديپ جا صوبا
زمرو:مالديپ جي جاگرافي
زمرو:مالديپ ۾ گنجان آباد جڳهيون
زمرو:مالديپ ۾ گنجان آباد ساحلي جڳهيون
زمرو:مالديپ جي انتظامي ورهاستون
زمرو:بندرگاهه شھر
زمرو:هندي وڏو سمنڊ
زمرو:هندي وڏي سمنڊ جا بندرگاهه شھر ۽ قصبا
شيڪوڪو

**شيڪوڪو** (انگريزي: Shikoku؛ جاپاني: 四国، لفظي طور تي "چار صوبا")، جاپان جي چئن مکيه ٻيٽن مان سڀ کان ننڍو ٻيٽ آھي. اهو 225 ڪلوميٽر (140 ميل) ڊگهو ۽ ويڪر ۾ 50 کان 150 ڪلوميٽر (30 کان 95 ميل) آهي. ان جي آبادي 38 لک (3.8 ملين)، جاپان جي چئن مکيه ٻيٽن مان گهٽ ۾ گهٽ، آهي. اهو هونشو ٻيٽ جي ڏکڻ ۾ ۽ ڪيوشو ٻيٽ جي اتر-اوڀر ۾ آهي.  شيڪوڪو جي قديم نالن ۾ آئيو-نو-فوٽانو-شيما (伊予之二名島)، آئيو-شيما (伊予島) ۽ فوٽانو-شيما (二名島) شامل آهن ۽ ان جو موجوده نالو چار اڳوڻي صوبن؛ آوا، توسا، سانوڪي ۽ آئيو ڏانهن اشارو ڪري ٿو، جيڪا ٻيٽ ٺاهيندا هئا.

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*Kitaro Shikoku Peace Bell Project

زمرو:جاپان
زمرو:شيڪوڪو ريجن
زمرو:جاپان جا ريجن
زمرو:جاپان جا ٻيٽن جا ميڙ
زمرو:ايهائمي پريفيڪچر جا ٻيٽ
زمرو:ڪاگاوا پريفيڪچر جا ٻيٽ
زمرو:ڪوچي پريفيڪچر جا ٻيٽ
زمرو:ٽوڪوشيما پريفيڪچر جا ٻيٽ
ٽوهوڪو ريجن

**ٽوهوڪو ريجن** (東北地方، ٽوهوڪو-چينو) يا اتر-اوڀر ريجن (奥羽地方، او-چينو) يا اتر-اوڀر جاپان (東北日本، ٽوهوڪو نپون)، توهوڪو علائقو، جاپان جي سڀ کان وڏي ٻيٽ، هونشو جي اتر-اوڀر واري ڀاڱي تي مشتمل آهي. علائقو 6 پريفيڪچر (ڪين)؛ اڪيتا، اوموري، فوڪوشيما، آئيوٽي، مياگي ۽ ياماگاتا تي مشتمل آهي.

توهوڪو ريجن، هڪ ڏورانهين ۽ سخت آبهوا سان خوبصورت علائقي جي حيثيت سان شهرت برقرار رکي ٿو. 20هين صدي ۾، ريجن ۾ سياحت هڪ وڏي صنعت بڻجي وئي. 

## تاريخ
جاگرافي، موسم، شهر ۽ آبادي وارا علائقا، ڊيموگرافڪس، دلچسپي جا نقطا، پڻ ڏسو، حوالا، 

## ٻاهرين لنڪس
زمرو:ٽوهوڪو ريجن
زمرو:جاپان جا ريجن
جاپان جا ريجن

**[[جاپان]]** اڪثر ڪري ريجن (علائقن) ۾ ورهايل آهي ۽ هر هڪ ۾ ملڪ جي **47 [[جاپان جا پريفيڪچر|پريفيڪچرن]]** (صوبن) مان هڪ يا وڌيڪ شامل آهن. ڪڏهن ڪڏهن انهن کي "بلاڪ" (ブロック، بوروڪو) يا "علائقائي بلاڪ" (地域ブロック، چي-اڪي بوروڪو) سڏيو ويندو آهي. وڌيڪ ننڍي علائقائي ورهاستن جي برعڪس، اها سرڪاري انتظامي اڪائيون نه آهن. جيتوڻيڪ اها 1905ع کان وٺي سرڪاري عملدارن پاران شمارياتي ۽ ٻين مقصدن لاءِ استعمال ڪيا ويا آهن. مثال طور، اها نقشن، جاگرافي درسي ڪتابن ۽ موسم جي رپورٽن ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿيندا آهن ۽ ڪيترائي ڪاروباري ۽ ٻيا ادارا انهن جي اصل (origin) جي علائقن کي انهن جي نالن لاء پڻ استعمال ڪندا آهن، مثال طور ڪيوشو نيشنل ميوزيم، ڪنڪي نپون ريلوي، چوگوڪو بينڪ ۽ توهوڪو يونيورسٽي.

هڪ عام ورھاست، جيڪا پريفيڪچرن/صوبن کي اٺن علائقن ۾ ورهائي ٿي، ترتيب ۾ جاپان جي چئن مکيه ٻيٽن (هونشو، هوڪائيڊو، شيڪوڪو ۽ ڪيوشو) مان، هر جزو هڪ پنهنجو علائقو ٺاهيندو آهي، ڪيوشو ۾ ستسونان ٻيٽ پڻ شامل آهن. سڀ کان وڏو ٻيٽ، هونشو، 5 علائقن ۾ ورهايل آهي. اوڪيناوا پريفيڪچر کي عام طور تي ڪيوشو جو حصو سمجهيو ويندو آهي، پر ڪڏهن ڪڏهن ان کي پنهنجي نائين علائقي طور به خيال ڪيو ويندو آهي. جاپان ۾ اٺ هاءِ ڪورٽون آهن، پر انهن جا اختيار عام اٺن ريجن جي جاگرافيائي ورهاست سان نه ٿا ملن.

## جدول

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* 地方行政協議会 ''chihō gyōsei kyōkaigi'' and 地方総監府''chihō sōkanfu'' in the Japan Center for Asian Historical Records (JACAR) glossary, National Archives of Japan, retrieved December 4, 2024

زمرو:جاپان
زمرو:جاپان جا ريجن
زمرو:جاپان جي انتظامي ورهاست
زمرو:جاپان سان لاڳاپيل فهرستون

## حوالا
ڪانتو ريجن

**ڪانتو ريجن** (関東地方، ڪانتو-چيهو)، جاپان جي سڀ کان وڏي ٻيٽ، هونشو جو هڪ جاگرافيائي علائقو آهي. هڪ عام تعريف مطابق، هن ريجن ۾ "گريٽر ٽوڪيو ايريا" ۽ ست ٻيا پريفيڪچر: چيبا، گونما، ايباراڪي، ڪاناگاوا، سائتيما، ٽوچيگي ۽ ٽوڪيو پريفيڪچر شامل آهن. زميني ايراضي جو %45 کان ٿورو وڌيڪ، ڪانتو ميدان **(Kantō Plain)** آهي، باقي ايراضي ٽڪرين ۽ جبلن تي مشتمل آهي، جيڪي جاپان جي ٻين ريجن سان زميني حدون ٺاهڻ ٿيون.

جيئن ته ڪانتو ريجن ۾ جاپان جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر، ٽوڪيو به شامل آهي، اهو علائقو جاپان جي سياست ۽ معيشت جو مرڪز سمجهيو وڃي ٿو. جاپان جي شماريات بيورو پاران پهرين آڪٽوبر 2010ع تي سرڪاري مردم شماري مطابق، آبادي 4,26,07,376 (جاپان جي ڪل آبادي جو تقريباً ٽيون حصو) هئي.

## ٻيون تعريفون
ڪانتو علائقائي گورنرن جي انجمن (関東地方知事会، **ڪانتو چيھو چيجيڪائي**) ايباراڪي، ٽوچيگي، گونما، سائتاما، ڪاناگاوا، چيبا، ٽوڪيو، ياماناشي، ناگانو ۽ شيزوڪا جي پريفيڪچرن جي گورنرن تي مشتمل آهي. ڪانتو ريجنل ڊولپمينٽ بيورو (関東地方整備局، **ڪانتو چيھو سئيبي-ڪيوڪو**) وفاق ۾ لينڊ، انفراسٽرڪچر، ٽرانسپورٽ ۽ سياحت جي وزارت، عام طور تي اٺ پريفيڪچرن، ايباراڪي، ٽوچيگي، گونما، سائتاما، ڪاناگاوا، چيبا، ٽوڪيو، ياماناشي ۽ ٻن ٻين پريفيڪچر، ناگانو ۽ شيزوڪا ۾ واٽر ويز جي حصن لاء ذميوار آهي. ڪانتو جو اقتصاديات، واپار ۽ صنعت جو بيورو (関東経済産業局، ڪانتو ڪيزائي- سانگيو-ڪيوڪو) يارنهن پريفيڪچرن: ايباراڪي، ٽوچيگي، گونما، سائتاما، چيبا، ٽوڪيو، ڪاناگاوا، نيگاتا، ياماناشي، ناگانو ۽ شيزوڪا لاءِ ذميوار آهي.

## جاگرافي
## تاريخ
## ذيلي ورهاست
## معيشت
## آبادي
## پڻ ڏسو
## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:ڪانتو ريجن
زمرو:جاپان جا ريجن
چوبو ريجن

**چوبو ريجن** (中部地方، چوبو-چيھو)، مرڪزي علائقو، يا مرڪزي جاپان (中部日本، چوبو-نيهون)، جاپان جي مکيه ٻيٽ هونشو جي وچ ۾ هڪ ريجن آهي. وسيع، ڪلاسي تعريف ۾، ان ۾ نو پريفيڪچر (ڪين): ايچي، فوڪوئي، گيفو، ايشيڪاوا، ناگانو، نيگاتا، شيزوڪا، ​​توياما ۽ يامانشي شامل آهن.

اهو سڌو سنئون ڪانٽو ۽ ڪانسائي علائقي جي وچ ۾ واقع آهي ۽ ان ۾ ناگويا جو وڏو شهر، انهي سان گڏ پئسفڪ سمنڊ ۽ جاپان جي   سمنڊ جي ساحلي پٽيون،  وسيع جبلن جي تفريح گاهون ۽ ماؤنٽ فوجي شامل آهن. 

اهو علائقو هونشو جو سڀ کان ويڪرو حصو آهي (مرڪزي حصو جيڪو بلند، مضبوط جبلن سان نمايان آهي). جاپاني الپس ملڪ کي پئسفڪ پاسي (سياري ۾ سج وارو) ۽ جاپان جي سمنڊ واري پاسي (سياري ۾ برفاني) ۾ ورهائي ٿو. 

جيتوڻيڪ ميئ پريفيڪچر، روايتي جاگرافيائي علائقائي ڊويزنن ۾ مغربي جاپان، ڪانسائي علائقي جو حصو آهي اتر ميئ پريفيڪچر  ناگويا جي چوڌاري ميٽروپوليٽن علائقي جو حصو ۽ ميئ پريفڪچر  ڪيترن ئي عملي حوالي سان چوبو علائقي مرڪزي جاپان جو حصو سمجهيو ويندو آهي. ميئ پريفيڪچر سميت, چوبو جي آبادي 1 جون 2019 تائين 23,010,276 هئي.

## ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:جاپان جا ريجن
زمرو:چوبو ريجن
ڪانسائي ريجن

**ڪانسائي ريجن** (関西地方، ڪانسائي چيھو) يا ڪنڪي ريجن (近畿地方، ڪنڪي چيھو)، جاپان جي مکيه ٻيٽ، هونشو جي ڏکڻ-مرڪزي علائقي ۾ آهي. علائقي ۾ نارا، واڪاياما، ڪيوٽو، اوساڪا، هئيگو ۽ شيگا جا پريفيڪچر، اڪثر پڻ ميئي پريفيڪچر ۽ ڪڏهن فوڪوئي، ٽوڪوشيما ۽ ٽوٽوري پريفيڪچر به شامل آهن. اوساڪا-ڪوبي-ڪيوٽو جو ميٽروپوليٽن علائقو (ڪيهانشِن علائقو)، گريٽر ٽوڪيو ايريا کان پوءِ، جاپان جو ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ميٽروپوليٽن علائقو آهي.

**ڪانسائي ريجن** (関西地方، ڪانسائي چيھو) يا ڪنڪي ريجن (近畿地方، ڪنڪي چيھو)، جاپان جي مکيه ٻيٽ، هونشو جي ڏکڻ-مرڪزي علائقي ۾ آهي. علائقي ۾ نارا، واڪاياما، ڪيوٽو، اوساڪا، هئيگو ۽ شيگا جا پريفيڪچر، اڪثر پڻ ميئي پريفيڪچر ۽ ڪڏهن فوڪوئي، ٽوڪوشيما ۽ ٽوٽوري پريفيڪچر به شامل آهن. اوساڪا-ڪوبي-ڪيوٽو جو ميٽروپوليٽن علائقو (ڪيهانشِن علائقو)، گريٽر ٽوڪيو ايريا کان پوءِ، جاپان جو ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ميٽروپوليٽن علائقو آهي.

The  or the  lies in the southern-central region of Japan's main island Honshū. The region includes the prefectures of Nara, Wakayama, Kyoto, Osaka, Hyōgo and Shiga, often also Mie, sometimes Fukui, Tokushima and Tottori. The metropolitan region of Osaka, Kobe and Kyoto (Keihanshin region) is the second-most populated in Japan after the Greater Tokyo Area.

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:ڪانسائي ريجن
زمرو:جاپان جا ريجن
چوگوڪو ريجن

**چوگوڪو ريجن** (جاپاني: 中国地方، چوگوڪو-چيھو)، سانن-سانيو ريجن (山陰山陽地方، سانن-سانيو-چيھو) پڻ سڃاڻيو وڃي ٿو، جاپان جي سڀ کان وڏي ٻيٽ، هونشو جو اولهه وارو ريجن آهي. هن ۾ هيروشيما، اوڪاياما، شيمانئ، ٽوٽوري ۽ ياماگوچي جا پريفيڪچر شامل آهن. 2020ع جي آدمشماري جي مطابق، ان جي آبادي 73,28,339 آهي.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:چوگوڪو ريجن
زمرو:جاپان جا ريجن
اوڪيناوا پريفيڪچر

**اوڪيناوا** (جاپاني: 沖縄県، اوڪيناوا-ڪين؛  اوڪينا ٻولي: 沖縄県، اُچيناشي)، جاپان جو ڏور-ڏاکڻي ۽ ڏور-اولهائين   پريفيڪچر آهي. ان ۾ ٽي مکيه ٻيٽن جا گروپ؛ اوڪيناوا ٻيٽ، ساڪيشيما ٻيٽ ۽ ڊائٽو ٻيٽ شامل آهن. اها لڳ ڀڳ 1,000 ڪلوميٽر اوڀر کان اولهه ۽ 400 ڪلوميٽر اتر کان ڏکڻ پئسفڪ سامونڊي علائقي ۾ پکڙيل آهن. 2,281 چورس ڪلوميٽر (880 چورس ميل) جي معمولي زميني ايراضي هجڻ جي باوجود، آس پاس جي سمنڊن تي مشتمل اوڪيناوا جي علائقائي حد، ان جي ڪل ايراضي کي هونشو، شيڪوڪو ۽ ڪيوشو جي ٻيٽن جي گڏيل ايراضي جو اڌ بڻائي ٿي. ان جي 160 ٻيٽن مان 49 آباد آهن. سڀ کان وڏو ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ٻيٽ اوڪيناوا ٻيٽ آهي، جن تي گاديءَ جو هنڌ، **ناها** ۽ گڏوگڏ وڏا شهري مرڪز، اوڪيناوا، اُروما ۽ اُراسوئ موجود آهن. 

هن پريفيڪچر جي آبهوا ذيلي استوائي (subtropical) آهي، جيڪا تمام سال ئي گرمي جي واڌ واري پد ۽ گهڻي مقدار ۾ برسات جي خاصيتون رکي ٿي. نانسي ٻيٽ، جن ۾ اوڪيناوا ۽ ساڪيشيما ٻيٽ  ۽ ڪاگوشيما جا ڪجهه حصا به شامل آهن، جي ماڻهن کي، اڪثر ڪري گڏيل طور "ريوڪيووان" سڏيو ويندو آهي. جڏهن ته حقيقت اها آهي ته نا صرف انفرادي ٻيٽن جي وچ ۾، بلڪ مقامي برادرين جي وچ ۾ به اهم ثقافتي ۽ رواجي فرق آهن.

تاريخي طور تي ريوڪيو بادشاهت جو مرڪز اوڪيناوا، هنجي جاگرافيائي مقام جي ڪري، مقامي ۽ بين الاقوامي اثرن جي وسيع رينج حاصل ڪري، ڊگهي عرصي تائين واپار لاءِ هڪ اهم مرڪز طور ڪم ڪيو آهي. هنن هڪ گيٽ وي طور تي اهم ڪردار ادا ڪيو آهي، جن جي ذريعي براعظمي ثقافت جاپان ۾ داخل ٿي ۽ ڪيترائي ثقافتي عنصر اوڪيناوا جي ذريعي مکيه زمين جاپان ۾ پکڙجي ويا. وقت سان گڏ، اوڪيناوا پنهنجون مخصوص روايتون، کاڌا ۽ پرفارمنگ فن کي ترقي ڏنو. اڄڪلهه اوڪيناوا جي موسيقي، مشهور سانشين ساز سان گڏ،  تهوار "ائيسا" سڄي ملڪ ۾ مقبوليت حاصل ڪيا آهن.

## تاريخ
تاريخ: 
## جاگرافي
## حڪومت ۽ سياست
 ميونسپلٽيون
## آباديات
ابادي ٻولي 
## معيشت
ٽرانسپورٽ
## تعليم
## ثقافت
رانديون 
قابل ذڪر ماڻهو
## آمريڪا فوجي تنصيبات
## پڻ ڏسو

* ڪيوشو ريجن
* اوڪيناوا ٻيٽ 
* پئسفڪ سمنڊ

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*Okinawa Prefectural Government Washington DC Office 
*Official Okinawa Prefecture website 
*Official Okinawa Prefecture website 
*Ryukyu Cultural Archives
*Okinawa Prefectural Peace Memorial Museum 

زمرو:جاپان
زمرو:ڪيوشو ريجن
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
زمرو:اوڪيناوا پريفيڪچر
زمرو:ريوڪيو جا ٻيٽ
رُڪ ريلوي اسٽيشن

**رُڪ ريلوي اسٽيشن** (Ruk Railway Station) ھڪ ريلوي اسٽيشن آهي جيڪا سنڌ، پاڪستان جي شڪارپور ضلعي ۾ واقع آھي. ھي اسٽيشن 1898ع ۾ برطانوي هندستان ۾ قائم ٿي ھئي.

## پڻ ڏسندا

* پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشنن جي فهرست
* پاڪستان ريلوي

## حوالا

زمرو:گيجٽ وڪي مني ائٽلس (WikiMiniAtlas) استعمال ڪندي صفحا
گورنمينٽ اسلاميہ سائنس ڪاليج سکر

**گورنمينٽ اسلاميہ سائنس ڪاليج** (Government Islamia Science College) سکر ۾ ھڪ ڪاليج آھي. ھي ڪاليج سکر شھر جي مينارہ روڊ تي ھڪ ٽڪريءَ تي اڏيل آھي. ڪاليج ۾ يارھين درجي کان ويندي گريجوئيٽ ڊگري پروگرام ڪرايا وڃن.

زمرو:سکر جا تعليمي ادارا
گورنمينٽ اسلاميہ آرٽس اينڊ ڪامرس ڪاليج سکر

**گورنمينٽ اسلاميہ آرٽس اينڊ ڪامرس ڪاليج** (Government Islamia Arts & Commerce College) سکر، سنڌ ۾ ھڪ ڪاليج آھي. جتي گريجوئيٽ ڊگري پروگرام ڪرايا وڃن ٿا.

## حوالا

زمرو:سکر جا ڪاليج
زمرو:سکر جا تعليمي ادارا
گورنمينٽ گرلس ڊگري ڪاليج سکر

**گورنمينٽ گرلس ڊگري ڪاليج** (Government Girls Degree College) سکر، سنڌ ۾ ڇوڪرين لاءِ ھڪ ڪاليج آھي جتي، يارھين ٻارھين کان ويندي گريجوئيٽ ڊگري پروگرام ڪرايا وڃن ٿا.

زمرو:سکر جا تعليمي ادارا
گورنمينٽ ڊگري ڪاليج اينڊ پوسٽ گريجوئيٽ اسٽڊيز سينٽر سکر

**گورنمينٽ ڊگري ڪاليج اينڊ پوسٽ گريجوئيٽ اسٽڊيز سينٽر** (Government Degree College & Post Graduate Studies Centre) سکر، سنڌ ۾ ھڪ ڪاليج آھي جتي يارھين درجي کان ويندي گريجوئيٽ ڊگري پروگرامن جي تعليم ڏني وڃي ٿي.

زمرو:سکر جا تعليمي ادارا
گورنمينٽ ڪاليج آف فزيڪل ايجوڪيشن سکر

**گورنمينٽ ڪاليج آف فزيڪل ايجوڪيشن** (Government College of Physical Education Sukkur) سکر، سنڌ ۾ ھڪ ڪاليج آھي جتي جسماني ۽ تفريحي صحت جي حوالي سان بي ايس فزيڪل ايجوڪيشن (BS Physical Educationo) جي ڊگري ڪرائي وڃي ٿي. ھي ڪاليج گورنمينٽ اسلاميہ سائنس ڪاليج سکر جي پٺيان واقع آھي.

زمرو:سکر جا تعليمي ادارا
آغا بدر عالم دراني گورنمينٽ لا ڪاليج سکر

**آغا بدر عالم دراني گورنمينٽ لا ڪاليج** (Agha Badar-e-Alam Durani Government Law College) سکر، سنڌ ۾ ھڪ ڪاليج آھي جتي قانون ۾ گريجوئيٽ ڊگري پروگرام ڪرايو وڃي ٿو.

## حوالا

زمرو:سکر جا ڪاليج
زمرو: سکر جا تعليمي ادارا
گورنمينٽ ايليمينٽري ڪاليج آف ايجوڪيشن (مين) سکر

**گورنمينٽ ايليمينٽري ڪاليج آف ايجوڪيشن (مين)** (Government Elementary College of Education (Men)) سکر، سنڌ ۾ ھڪ ڪاليج آھي جتي بي ايڊ آنرس (B.Ed. (Hons.)) جي ڊگري ڪرائي وڃي ٿي، ان سان گڏوگڏ اوريئنٽل ٽيچر جو ھڪ سال جو ڪورس پڻ ڪرايو وڃي ٿو. ان کنا علاوه ھتي نون ڀرتي ٿيندڙ استادن جي تربيت جا پروگرام پڻ ٿيندا رھن ٿا. ھي ڪاليج سکر شھر ۾ شڪارپور روڊ تي شڪارپور ڦاٽڪ جي ويجهو اوڀر طرف موجود آھي.

زمرو: سکر جا تعليمي ادارا
گورنمينٽ ايليمينٽري ڪاليج آف ايجوڪيشن (وومين) سکر

**گورنمينٽ ايليمينٽري ڪاليج آف ايجوڪيشن (وومين)** (Government Elementary College of Education (Women)) سکر، سنڌ ۾ ڇوڪرين لاءِ ھڪ ڪاليج آھي جتي بي ايڊ آنرس (B.Ed. (Hons.)) جي ڊگري ڪرائي وڃي ٿي. ھي ڪاليج سکر شھر جي بئراج ڪالوني واري علائقي ۾ واقع آھي.

زمرو: سکر جا تعليمي ادارا
گورنمينٽ آغا نظام الدين آرٽس اينڊ ڪامرس گرلس ڊگري ڪاليج سکر

**گورنمينٽ آغا نظام الدين آرٽس اينڊ ڪامرس گرلس ڊگري ڪاليج** (Government Agha Nizam-u-Din Arts & Commerce Girls Degree College) سکر، سنڌ ۾ ڇوڪرين لاءِ ھڪ ڪاليج آھي. ھي ڪاليج شھر جي مينارہ روڊ تي معصوم شاھ جي ميناري جي ويجهو واقع آھي.

## حوالا

زمرو:سکر جا ڪاليج
زمرو: سکر جا تعليمي ادارا
ڪاگوشيما پريفيڪچر

**ڪاگوشيما پريفيڪچر** (鹿児島県، ڪاگوشيما-ڪين) جاپان جو هڪ پريفيڪچر آهي، جيڪو ڪيوشو ۽ ريوڪيو ٻيٽن تي آهي. ڪاگوشيما پريفيڪچر جي آبادي فيبروري، 2025ع تائين، **15,27,019** ۽ ان جو جاگرافيائي علائقو **9,187** چورس ڪلوميٽر (**3,547** چورس ميل) آهي. ڪاگوشيما پريفيڪچر اتر ۾ ڪوماموتو پريفيڪچر ۽ اتر-اوڀر ۾ ميازاڪي پريفيڪچر سان ملي ٿو.

ڪاگوشيما شهر ڪاگوشيما پريفيڪچر جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي، ٻين وڏن شهرن ۾ ڪريشيما، ڪانويا ۽ ستسوماسينڊائي شامل آهن. ڪاگوشيما پريفيڪچر ڪيوشو ٻيٽ جي ڏاکڻي نقطي تي واقع آهي ۽ ان ۾ ريوڪيو ٻيٽن جو ستسونان ٻيٽ گروپ شامل آهي. ڪاگوشيما پريفيڪچر جو مکيه زميني علائقو آريڪي سمنڊ کان پئسفڪ وڏي سمنڊ جي ساحل تي سيبوشي جي نار تائين پکڙيل آهي ۽ اهو ڪاگوشيما جي نار پاران ٺاهيل ٻن وڏن ٻيٽن جي ميڙ سان نمايان آهي. ڪاگوشيما پريفيڪچر ستسوما ڊومين، ايڊو دور ۽ ميجي بحالي جي سڀ کان اهم جاپاني ڊومين مان هڪ، جو مرڪز بڻيو ۽ هن تي ڪاگوشيما قلعي کان حڪمراني ڪئي وئي.

## تاريخ
## جاگرافي
## ميونسپلٽيون
## آباديات
## معيشت
## ٽرانسپورٽ
## تعليم
## سائنس ۽ ٽيڪنالاجي جون سهولتون
## عجائب گھر
## ثقافت
## راند ۽ تفريح
## ڏندڪٿا واري مخلوق
## قابل ذڪر ماڻهو
## بين الاقوامي لاڳاپا
## پڻ ڏسو

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
* Official Kagoshima Prefecture website  
* Official Kagoshima Prefecture Promotional Website  
* National Archives of Japan  ... Kagoshima map (1891)

زمرو:ڪاگوشيما پريفيڪچر
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
زمرو:ڪيوشو ريجن
اهيمه پريفيڪچر

**اهيمئ پريفيڪچر** (انگريزي: Ehime Prefecture؛ جاپاني: 愛媛県، اهيمئ-ڪين) جاپان جو هڪ پريفيڪچر آهي. اهو شيڪوڪو ٻيٽ تي واقع آهي. اهيمئ پريفيڪچر جي آبادي **13,34,841** آهي ۽ ان جو جاگرافيائي علائقو 5,676 چورس ڪلوميٽر (**2,191** چورس ميل) آهي. پريفيڪچر اتر-اوڀر ۾ ڪاگاوا، اوڀر ۾ ٽوڪوشيما ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ ڪوچي پريفيڪچر سان ملي ٿو. پريفيڪچر هيوتاناجيما تي هيروشيما پريفيڪچر سان پڻ 74 ميٽر (243 فوٽ) جي حد رکي ٿو.

MATSUYAMA is the capital and largest city of Ehime Prefecture and the largest city on Shikoku, with other major cities including Imabari, Niihama, and Saijō.

Notable past Ehime residents include three Nobel Prize winners: Kenzaburo Oe (1994 Nobel Prize in Literature), Shuji Nakamura (2014 Nobel Prize in Physics), and Syukuro Manabe (2021 Nobel Prize in Physics).

## حوالا
## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:شيڪوڪو ريجن
زمرو:اهيمئ پريفيڪچر
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
0ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:0ع
زمرو:0
ڪاگاوا پريفيڪچر

**ڪاگاوا پريفيڪچر** (香川県، ڪاگاوا-ڪين) ملڪ جاپان جو هڪ پريفيڪچر آهي، جيڪو شيڪوڪو ٻيٽ تي واقع آهي. پريفيڪچر جي آبادي، 2020ع تائين 9,49,358 هئي ۽ اهو 1,877 چورس ڪلوميٽر (725 چورس ميل) جي پکيڙ سان، جاگرافيائي علائقي جي لحاظ کان سڀ کان ننڍو پريفيڪچر آهي. ڪاگاوا پريفيڪچر ڏکڻ-اولهه ۾ اهيمئ پريفيڪچر ۽ ڏکڻ ۾ ٽوڪوشيما پريفيڪچر سان ملي ٿو.

تاڪاماتسو ڪاگاوا پريفيڪچر جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. ٻئي وڏي شهرن ۾ ماروگامئ، ميٽويو ۽ ڪنونجي شامل آهن. پريفيڪچر سيٽو انلينڊ سمنڊ جي پار، اوڪاياما پريفيڪچر، جيڪو هونشو ٻيٽ تي واقع آهي، سان گريٽ سيٽو پل سان ڳنڍيل آهي. پريفيڪچر ۾ شودوشيما، سيٽو انلينڊ سمنڊ ۾ ٻيو نمبر وڏو ٻيٽ ۽ سانوڪي جبلن، جنهن سان هن جي ڏاکڻي حد ٽوڪوشيما پريفيڪچر سان ٺهيل آهي، شامل آهن.

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:شيڪوڪو ريجن
زمرو:ڪاگاوا پريفيڪچر
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
فارسي عربي لکت

**فارسي-عربي لکت** (فارسي: الفبای فارسی) يا فارسي جا اکر عربي لکت وانگر ساڄي کان کاٻي لکيو ويندو آهي. فارسي لکت عربي جي اکرن تي مشتمل اهي، جن ۾ چار اضافي اکر؛ پ چ ژ گ آهن.

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:لپيون
زمرو:عربي لکت
زمرو:فارسي لکت
ڪوچي پريفيڪچر

**ڪوچي پريفيڪچر** (高知県، ڪوچي-ڪين) جاپان جو هڪ پريفيڪچر آهي جيڪو شيڪوڪو ٻيٽ تي آهي. پهرين اپريل 2023ع تائين ڪوچي پريفيڪچر جي آبادي 6,69,516 هئي ۽ ان جو جاگرافيائي علائقو 7,103 چورس ڪلوميٽر (2,742 چورس ميل) آهي. ڪوچي پريفيڪچر اتر-اولهه ۾ اهيمئ پريفيڪچر ۽ اتر-اوڀر ۾ ٽوڪوشيما پريفيڪچر سان ملي ٿو.

 is a prefecture of Japan located on the island of Shikoku. Kōchi Prefecture has a population of 669,516 (1 April 2023) and has a geographic area of 7,103 km<sup>2</sup> (2,742 sq mi). Kōchi Prefecture borders Ehime Prefecture to the northwest and Tokushima Prefecture to the northeast.

Kōchi is the capital and largest city of Kōchi Prefecture, with other major cities including Nankoku, Shimanto, and Kōnan. Kōchi Prefecture is located on Japan's Pacific coast surrounding a large bay in the south of Shikoku, with the southernmost point of the island located at Cape Ashizuri in Tosashimizu. Kōchi Prefecture is home to Kōchi Castle, considered the most intact Japanese castle, and the Shimanto River, one of the few undammed rivers in Japan.

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:شيڪوڪو ريجن
زمرو:ڪوچي پريفيڪچر
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
ساپورو

**ساپورو** (札幌市، ساپورو-شي) هوڪائيڊو، جاپان ۾ هڪ نامزد شهر آهي. اها هوڪائيڊو ٻيٽ تي  ڏکڻ-اولهه ۾ واقع آهي. اها ٽويوهيرا ندي (اشيڪاري ندي جي هڪ معاون ندي) جي گاد سان ٺھيل زمين (Alluvial fan) جي اندر واقع آهي. ساپورو هوڪائيڊو پريفيڪچر ۽ اشيڪاري سب پريفيڪچر جو گاديءَ جو هنڌ آهي. 31 جولاءِ 2023ع تائين، شهر جي آبادي 19,59,750 هئي، جيڪا ان کي هوڪائيڊو جو سڀ کان وڏو ۽ ٽوڪيو جي اتر ۾ سڀ کان وڏو شهر بڻائي ٿي. اهو جاپان ۾ پنجون نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي ۽ هوڪائيڊو جو ثقافتي، اقتصادي ۽ سياسي مرڪز آهي.

اصل ۾ هڪ ميداني علائقو جتي اينو ماڻهو آباد هئا، ايڊو دور ۾ هن علائقي ۾ متسومي ڊومين جون ڪجهه واپاري پوسٽون هيون. 1869ع ۾ هوڪائيڊو ڊولپمينٽ ڪميشن هيڊ ڪوارٽر جي قيام سان، شهر هڪ انتظامي مرڪز جي طور تي شروع ٿيو. ڪيوٽو ۽ هيجو-ڪيو جي قديم شهرن کان متاثر ٿي، هن لاء هڪ گرڊ پلان اختيار ڪيو ويو ۽ هن کي اوڊوري پارڪ جي چوڌاري وڌايو ويو. ٻئي مهاڀاري جنگ کانپوءِ، ان کي "اوتارو" جي جاء تي کي هوڪائيڊو جي تجارتي ۽ ڪاروباري مرڪز طور تبديل ڪيو ويو ۽ ان جي آبادي سال 1970ع تائين ڏهه لک کان وڌي وئي. 

سال 1940ع جا سياري جا اولمپڪس، جنهن جي ميزباني لاء ساپورو کي چونڊيو ويو هو، جنگ جي ڪارن ڇڏي ڏيڻ کانپوءِ، ساپورو 1972ع جي سرمائي اولمپڪس، ايشيا ۾ منعقد ٿيندڙ پهرين سرمائي اولمپڪس، جي ميزباني ڪئي. "ساپورو ڊوم" ۾ سال 2002ع فيفا ورلڊ ڪپ دوران ٽي ميچ ۽ سال 2019ع رگبي ورلڊ ڪپ دوران ٻه ميچ منعقد ڪيا ويا. ساپورو ۾ ٽي ڀيرا ايشيائي سرمائي رانديون؛ 1986ع، 1990ع ۽ 2017ع ۽ 1991ع جي سرمائي يونيورسٽي رانديون  منعقد ٿي چڪيون آهن.

ساليانو ساپورو برفاني ميلو، 20 لک کان وڌيڪ سياحن کي راغب ڪري ٿو. ٻين قابل ذڪر جڳهن ۾ "ساپورو بيئر ميوزيم" ۽ "ساپورو ٽي وي ٽاور"، جيڪو اوڊوري پارڪ ۾ واقع آهي،     شامل آهن. هوڪائيڊو يونيورسٽي، ساپورو ۾ آهي. شهر جي خدمت لاء به ايئرپورٽ؛ اوڪاداما ايئرپورٽ ۽ چٽوس جي ويجهو، نيو چٽوس ايئرپورٽ موجود آهن.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* Official Website
* Sapporo Travel
* Unesco Media City Sapporo

زمرو:ساپورو
زمرو:جاپان
زمرو:هوڪائيڊو
زمرو:جاپان جا شهر
زمرو:هوڪائيڊو ريجن
زمرو:هوڪائيڊو پريفيڪچر
گڏيل رياستن ۾ K-12 تعليم

**آمريڪا ۾ K–12 جي تعليم** (K-12 Education in United States) ۾ ڪنڊرگارٽن ۾ شروع ٿيندڙ پرائمري تعليم ۽ 12هين گريڊ ۾ ختم ٿيندڙ سيڪنڊري تعليم شامل آهي. سرڪاري فنڊ سان مفت اسڪول عام طور تي انهن گريڊن لاءِ مهيا ڪيا ويندا آهن. پر خانگي اسڪول ۽ گهر ۾ تعليم پڻ ممڪن آهي. گهڻا ٻار، عام طور تي پنج کان ڇهن سالن جي عمر ۾، ڪنڊرگارٽن سان ابتدائي تعليم شروع ڪندا آهن ۽ ٻارهين گريڊ سان، عام طور تي 17-18 سالن جي عمر ۾، ثانوي تعليم ختم ڪندا آهن. ڪجهه حالتن ۾، شاگردن کي ايندڙ باقاعده گريڊ کان اڳتي وڌايو وڃي ٿو. والدين گهر ۾ پنهنجن ٻارن کي تعليم ڏيڻ جو انتخاب پڻ ڪري سگهن ٿا. لڳ ڀڳ %1.7 ٻار هن طريقي سان تعليم يافته آهن.

زمرو:تعليم
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن ۾ سکيا
پنجابي ثقافت

**پنجابي ثقافت** (Punjabi Culture) پنجن دريائن جي ڪناري تي آباد ٿيل آبادين مان جنم ورتو آهي. لفظ پنجاب، ٻن فارسي لفظن "پنج" (معنيٰ پنج) ۽ "آب" (معنيٰ پاڻي) مان نڪتل آهي. هي علائقو قديم سنڌو ماٿري جي تهذيب جو حصو رهيو آهي ۽ 3000 قبل مسيح کان وٺي اوڀر جي ويجهو هڪ اهم رستو رهيو آهي.

## زراعت ۽ معيشت
زراعت پنجاب جي وڏي معاشي خاصيت رهي آهي ۽ پنجابي ثقافت جو بنياد پڻ آهي. سماجي حيثيت جو تعين اڪثر زمين جي مالڪي ذريعي ڪيو ويندو آهي. پنجاب هڪ اهم زرعي علائقي طور سڃاتو وڃي ٿو، خاص طور تي 1960ع ۽ 1970ع جي "سائي انقلاب" کان پوءِ، ان کي پاڪستان ۽ هندستان ٻنهي جي "ماني جي ٽوڪري" (Bread Basket) چيو وڃي ٿو.

## تاريخ ۽ جنگجو ڪلچر
پنجاب صدين تائين پرڏيهي حملي آورن جي واٽ تي رهيو آهي، ڇاڪاڻ ته هي علائقو هندستاني برصغير جي اتر-اولهه سرحد تي واقع آهي. ان سبب پنجاب ۾ هڪ مضبوط جنگجو ڪلچر (Warrior Culture) جنم ورتو، جنهن ۾ پنهنجي زمين ۽ "عزت" جي حفاظت لاءِ جنگ ۾ شامل ٿيڻ کي وڏي اهميت حاصل آهي.

## ثقافتي جزا

### موسيقي ۽ ناچ
پنجابي موسيقي پوري دنيا ۾ مشهور آهي. **ڀنگڙو** (Bhangra) ۽ **گڌا** (Giddha) پنجاب جا مشهور روايتي ناچ آهن. لوڪ سازن ۾ ڍول، چمٽو ۽ الورغو (تنبورو) شامل آهن.

### شاديون
پنجابي شاديون پنهنجي رونق، گيتن ۽ رسمن جي ڪري مشهور آهن. ان ۾ مهندي، جاڳو، گهوڙي چڙهڻ ۽ ٻيون رسمون وڏي جوش سان ملهايون وينديون آهن.

### کاڌو
پنجابي کاڌو سادگي ۽ ذائقي جو مجموعو آهي. مکيه کاڌن ۾ ساڳ، مڪئي جي ماني، لسي، مکڻ، تندوري ڪڪڙ (Tandoori Chicken) ۽ پرنٺا شامل آهن.

### لباس
مردن لاءِ ڪرتو، لنگي (يا پڳڙي) ۽ عورتن لاءِ شلوار قميص ۽ دوپٽو عام لباس آهن. روايتي طور تي عورتون ڪڍائي وارو "ڦلڪاري" شال پڻ پائينديون آهن.

### ٻولي ۽ ادب
پنجابي ٻولي هن ثقافت جو روح آهي. صوفي شاعرن جهڙوڪ بابا بلهي شاهه، وارث شاهه (هير رانجهو جو ليکڪ)، ۽ سلطان باهو پنجابي ادب کي وڏي اوج تي پهچايو.

### تھوار
پنجاب ۾ ويساکي (Vaisakhi)، لوهڙي، ۽ بسنت جا تھوار وڏي پيماني تي ملهايا ويندا آهن. ان کان علاوه صوفي بزرگن جا عرس پڻ ثقافتي سرگرمين جو مرڪز هوندا آهن.

## پنجابي ڪلچر جو تحفظ
جديد دور ۾ پنجابي ڪلچر کي محفوظ ڪرڻ لاءِ ادبي سنگتون، ميڊيا ۽ ثقافتي ادارا سرگرم آهن تہ جيئن نئين نسل کي پنھنجي ٻولي ۽ تاريخ کان باخبر رکي سگهجي.

## پڻ ڏسو
* پنجاب، پاڪستان
* پنجابي ماڻهو
* سنڌي ثقافت

زمرو:ثقافت
زمرو:پاڪستاني ثقافت
زمرو:پنجاب
زمرو:پنجابي ثقافت
اوموري پريفيڪچر

**اوموري پريفيڪچر** (هيراگانا: あおもりけん؛ جاپاني: 青森県، اوموري-ڪين)، جاپان جو هڪ پريفيڪچر آهي، جيڪو توهوڪو علائقي ۾ واقع آهي.  آموري شهر پريفيڪچر جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. اوموري جاپان جي مکيه ٻيٽ، هونشو تي اتر ۾ سڀ کان وڏو پريفيڪچر آهي ۽ اها اوڀر ۾ پئسفڪ سمنڊ، ڏکڻ-اوڀر ۾ اواتئ پريفيڪچر، ڏکڻ اولهه ۾ اڪيتا پريفيڪچر، اولهه ۾ جاپان جي سمنڊ ۽ اتر ۾، سوگارو اسٽريٽ جي پار، هوڪائيڊو سان لڳل آهي. اوموري پريفيڪچر 9,646 چورس ڪلوميٽر (3,724 چورس ميل) جي ايراضي سان اٺون وڏو پريفيڪچر ۽ 11 لک 80 هزار  (1.18 ملين) جي آبادي سان **31**هون سڀ کان وڏي آبادي وارو پريفيڪچر آهي. ماؤنٽ ايواڪي، هڪ فعال آتش فشان، تقريبن 1,625 ميٽر (5,330 فٽ) تي، پريفيڪچر جو سڀ کان اچو نقطو آهي.

اوموري توهوڪو علائقي ۾ ٽيون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو پريفيڪچر آهي. انسان گهٽ ۾ گهٽ 15,000 سالن کان هن صوبو ۾ آباد آهن ۽ جاپان ۾ مٽيءَ جي ٿانون جو سڀ کان پراڻو ثبوت جومون دور اوڊائي ياماموتو I سائيٽ تي دريافت ٿيو. نانبو ۽ سوگارو قبيلن جي صدين جي قبضي کانپوءِ، اوموري ميجي بحالي دوران موتسو صوبي جي اترئين حصي مان ٺهيو. اوموري پريفيڪچر سميت، سڄو توهوڪو علائقو، 20هين صدي جي آخر تائين آبادي ۽ معيشت ۾ اهم واڌ جو تجربو ڪيو. 20 صدي جي آخر ۾ آبادي ۾ هڪ اهم گهٽتائي شروع ٿي. جيتوڻيڪ پريفيڪچر ۾ بنيادي شعبي جي صنعتن، خاص طور صوف جي پيداوار جو غلبو رهي ٿو، اضافي طور تي اهو سپر فوڊ، جاپان ۾ ڪاري ثوم جو سڀ کان وڏو پيدا ڪندڙ پڻ آهي. ان جي قدرتي خوبصورتي ۽ تاريخي جڳهن جي ڪري، سياحت پڻ صوبي جي معيشت جو هڪ اهم حصو آهي.

آوموري پريفيڪچر جي هڪ مخصوص ثقافت آهي. ڪنگائي، ٿانو ۽ لوهه جو ڪم پڻ صوبي ۾ اهم دستڪاري آهن. مختلف دليا ۽ سوپ علائقي لاءِ مخصوص آهن. آوموري پريفيڪچر ۾ ڪيترائي تهوار منعقد ڪيا ويندا آهن؛ جن مان سڀ کان وڌيڪ مشهور آوموري نيبوتا ماتسوري آهي. اوموري پريفيڪچر ۾ ڪيتريون ئي ايسوسيئيشن فٽبال، بيس بال، باسڪيٽ بال ۽ آئس هاڪي ٽيمون آهن. پريفيڪچر جا مذهبي عقيدا وڏي پيماني تي شنتو ۽ ٻڌمت ۾ جڙيل آهن.

## تاريخ

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*Aomori Prefecture Official Website 
*Aomori Prefecture Official Website 

زمرو:اوموري پريفيڪچر
زمرو:ٽوهوڪو ريجن
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
زمرو:ٽوهوڪو ريجن جا پريفيڪچر
نڪوسيا

**نڪوسيا** (Nicosia)، جن کي ليفڪوشيا يا ليفڪوشا پڻ چيو ويندو آهي، قبرص جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. جاگرافيائي طور تي اها ايشيا ۾ واقع آهي ۽ يورپي يونين جي سڀني ميمبر ملڪن جي گاديءَ وارن شهرن مان سڀ کان ڏکڻ-اوڀر جو شهر آهي.

نڪوسيا 5,500 سالن کان وڌيڪ عرصي تائين مسلسل آباد رهيو آهي ۽ 10هين صدي کان وٺي قبرص جو گاديءَ جو هنڌ رهيو آهي. اهو يورپ ۾ آخري ورهايل گاديءَ جو هنڌ آهي، سال 1960ع ۾ قبرص جي برطانوي حڪمراني کان آزادي حاصل ڪرڻ کان ٽي سال پوءِ، يوناني قبرصين ۽ ترڪ قبرصين جي وچ ۾، خوني ڪرسمس تڪرار، ٻيٽ تي وسيع بين المذاهب تشدد کي جنم ڏنو ۽ سال 1964ع ۾ نڪوسيا جي يوناني قبرصي ۽ ترڪ قبرصي برادريون، ترتيب وار ڏکڻ ۽ اتر ۾ الڳ ٿي ويون. هڪ ڏهاڪي پوء، يونان جي ٻيٽ تي قبضو ڪرڻ جي ڪامياب ڪوشش کان پوءِ، ترڪي قبرص تي حملو ڪيو. قبضي جا اڳواڻ (يونان ۽ ترڪي) پوء دستبردار ٿي ويا، پر نڪوسيا ۽ ٻيٽ جي باقي حصي مان گذرندڙ ورهائيندڙ لڪير صرف ٿوري دير لاءِ برطانوي فوجي اڏن جي مداخلت جي ذريعي هڪ غير فوجي علائقو بڻجي ويو، جيڪو قبرص جي ڪنٽرول هيٺ رهي ٿو. جڏهن ته گڏيل قومن پاران نگراني لاء پوليس متعين ڪئي وئي آهي. اهو هاڻي قبرص ۾، جمهوريه قبرص، جيڪو بين الاقوامي طور تي تسليم ٿيل آهي ۽ اتر قبرص، جيڪو صرف ترڪي پاران تسليم ٿيل آهي، جي وچ ۾ گڏيل قومن جي بفر زون جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. ٻن برادرين جي وچ ۾ جاري تڪرار کي "قبرص جو مسئلو" جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. 

پنهنجي قانون سازي ۽ انتظامي ڪمن کانسواء نڪوسيا پاڻ کي ٻيٽ جي مالي گاديءَ ۽ ان جي مکيه بين الاقوامي ڪاروبار جي مرڪز طور قائم ڪيو آهي. سال 2018ع ۾، نڪوسيا نسبتي خريداري طاقت ۾ دنيا جو 32 هون امير ترين شهر هو. سال 2022ع جي GaWC درجه بندي ۾، نڪوسيا کي "بيٽا-شهر (عالمي شهر) جي طور تي درجه بندي ڪيو ويو.

## تاريخ
## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* English-language website for Municipality of Nicosia (Λευκωσια)
*
*Old maps of Nicosia, Historic Cities site
* Nicosia Tourism Board
* Lefkoşa(TR)
* Nicosia Municipality (south) website
* Nicosia Municipality (north) website
* Nicosia Municipality website – Transportation
* Cyprus Island – Nicosia 
* The World of Cyprus bilingual information portal with background on folk culture and Byzantine influences

زمرو:قبرص
زمرو:اتر قبرص
زمرو:نڪوسيا
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:قبرص ۾ شهر
زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون
زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
زمرو:قبرص جا تاريخي ماڳ
زمرو:قلعابند آباديون
سرائيڪي قومي ڏينهن

سرائيڪي ٻولي جو قومي ڏينهن 22 نومبر (9 مگهار) تي ملهايو ويندو آهي. سرائيڪي قوم هن ڏينهن کي سرائيڪي ٻولي جي واڌاري ۽ تحفظ جي عزم سان ملهائيندي آهي. دنيا جي چوڌاري سرائيڪي ماڻهو، بشمول سرائيڪي برادري، هن ڏينهن کي ملهائيندا آهن.

هن ڏينهن جي موقعي تي:

سيمينار ۽ گڏجاڻيون منعقد ڪيون وينديون آهن.

اخبارون خاص ايڊيشن شايع ڪنديون آهن.

ريڊيو ۽ ٽي وي تي سرائيڪي ٻولي بابت پروگرام ٿيندا آهن.

هي ڏينهن سرائيڪي قوم لاءِ جشن جو ڏينهن آهي. سرائيڪي ماڻهو ثقافتي ڪپڙا پائيندا آهن ۽ روايتي کاڌو پچائيندا آهن.

## سرائيڪي قومي ڏينهن
22 نومبر سرائيڪي ٻولي جو قومي ڏينهن آهي. هي ڏينهن سرائيڪي ٻولي ۽ سرائيڪي ثقافت جو گڏيل ڏينهن آهي. يعني 22 نومبر سرائيڪي قوم جو قومي ڏينهن آهي.

21 فيبروري صرف ٻولين جو عالمي ڏينهن آهي.

6 مارچ صرف سرائيڪي اجرڪ جو ڏينهن آهي.

## تاريخ
22 نومبر 2020 تي، سرائيڪي وڪيپيڊيا ۽ سرائيڪي وڪيپيڊيا جي منظوري ڏني وئي. سرائيڪي وڪيپيڊيا جي منظوري سان، سرائيڪي ٻولي هڪ نئين دور ۾ داخل ٿي چڪي آهي.

## سرائيڪي ٻولي جو قومي مهينو
ريڊيو پاڪستان ملتان 21 نومبر 1970 تي قائم ٿيو. ان سان، سرائيڪي کي ترقي ڪرڻ جو موقعو مليو. نومبر سرائيڪي ٻولي جو قومي مهينو آهي. هر سال نومبر ۾، عاشق بوزدار راجن پور جي مهر علائقي ۾ سرائيڪي ميلو منعقد ڪندو آهي. هي ميلو 1986 کان جاري آهي.
نومبر 2024 ۾، 11 هين درجي جي سرائيڪي ڪتاب پنجاب ٽيڪسٽ بڪ بورڊ لاهور پاران شايع ڪيو ويو ۽ مارڪيٽ ۾ آيو.
نومبر 2024 ۾، سرائيڪي کي ميٽا اي آءِ ۾ شامل ڪيو ويو. ميٽا اي آءِ، ورڊ پريس، فائر فاڪس، وڪيپيڊيا ۽ گوگل ۾ سرائيڪي جي شموليت سان، اهو هڪ عالمي ٻولي بڻجي وئي آهي.

## سرائيڪي قومي ڏينهن 2024
هي ڏينهن سڄي سرائيڪي وسيب ۾ 22 نومبر 2024 تي ملهايو ويو. مکيه تقريب واسيب هائوس رشيد آباد ملتان ۾ منعقد ڪئي وئي. تقريب جي صدارت ظهور ڌاريجا ۽ آصف خان لغاري آن لائن خطاب ڪيو. سرائيڪي قومي ڏينهن ڪراچي ۾ به ملهايو ويو. هن موقعي تي سرائيڪي گيت پڻ جاري ڪيا ويا.
## قومي ڏينهن ملهائڻ جو مقصد
سرائيڪي قومي ڏينهن هڪ اهم موقعو آهي جيڪو هر سال 22 نومبر تي ملهايو ويندو آهي. هن ڏينهن کي ملهائڻ جو مقصد سرائيڪي ثقافت، ٻولي ۽ تاريخ کي فروغ ڏيڻ آهي. سرائيڪي قوم جي پنهنجي منفرد سڃاڻپ آهي ۽ هن ڏينهن کي ملهائڻ سان هن سڃاڻپ جو اظهار ٿئي ٿو.

هن ڏينهن تي، سرائيڪي ماڻهو وڏي جوش ۽ جذبي سان پنهنجا ثقافتي پروگرام منعقد ڪندا آهن. هن ڏينهن تي مشاعرا، موسيقي جا ميلا ۽ روايتي رانديون منعقد ڪيون وينديون آهن. سرائيڪي ماڻهو پنهنجا روايتي ڪپڙا پائي پنهنجي ثقافت سان پنهنجي محبت جو اظهار ڪندا آهن.
هن ڏينهن کي ملهائڻ جو هڪ ٻيو مقصد سرائيڪي ماڻهن ۾ اتحاد پيدا ڪرڻ آهي. هن موقعي تي، ماڻهو گڏ ٿين ٿا ۽ هڪ ٻئي سان پنهنجون خوشيون ۽ غم شيئر ڪن ٿا. هن ڏينهن کي ملهائڻ سان، سرائيڪي ماڻهو پنهنجي ثقافت ۽ ٻولي کي پوري دنيا سان متعارف ڪرائين ٿا.
سرائيڪي قومي ڏينهن هڪ ياد ڏياريندڙ آهي ته اسان کي پنهنجي ثقافت ۽ ٻولي جي حفاظت ڪرڻ گهرجي ۽ ان کي ايندڙ نسل تائين منتقل ڪرڻ گهرجي. اسان سڀني کي گڏجي هي ڏينهن ملهائڻ گهرجي ۽ پنهنجي ثقافت ۽ سڃاڻپ تي فخر ڪرڻ گهرجي.
ڏور مستقبل جون وقت-پٽيون

[alt=A dark gray and red sphere representing the Earth lies against a black background to the right of an orange circular object representing the Sun|thumb|فنڪار جو [ڌرتي|ڌرتيءَ جو تصور 5-7.5 ارب سال اڳ، جڏهن سج هڪ ڳاڙهو ديو بڻجي چڪو آهي.]]
جڏهن ته مستقبل جي پڪ سان اڳڪٿي نه ٿي ڪري سگهجي، مختلف سائنسي شعبن ۾ موجوده سمجھ.
ڊوڊي پت سر ڍنڍ

**ڊوڊي پت سر ڍنڍ** (اردو: دودی پت سر جھیل)، جن کي "ڊوڊي پت ڍنڍ" پڻ چيو ويندو آهي، لولوسر-ڊوڊي پتسر قومي پارڪ ۾ برف سان ڍڪيل چوٽين سان گھريل هڪ ڍنڍ آهي. هي ڍنڍ اتر پاڪستان ۾ خيبر پختونخوا صوبي جي مانسهره ضلعي ۾، ڪاغان وادي جي اترئين ڇيڙي تي واقع آهي. 

## جاگرافي
## پهچ
## پڻ ڏسو
* پيالا ڍنڍ 
* آنسو ڍنڍ 
* ڪاغان وادي
* پاڪستان ۾ ڍنڍن جي فهرست 
* پاڪستان جي قومي پارڪن جي فهرست

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:مانسهره ضلعو
زمرو:ڍنڍون
زمرو:پاڪستان جون ڍنڍون
زمرو:خيبر پختونخوا جون ڍنڍون
پيالا ڍنڍ

**پيالا ڍنڍ** (اردو: پياله جهيل) خيبر پختونخوا صوبي، پاڪستان جي ضلعي، مانسهره ضلعي جي ڪاغان وادي ۾ "جل کنڊ" جي مقام تي هڪ ننڍڙي قدرتي ڍنڍ آهي. ناران کان 40 ڪلوميٽر (25 ميل) جي مفاصلي تي، هي ڍنڍ پيالي جي شڪل جي اهي، جن جي ڪارڻ ان کي اهو نالو ڏنو ويو آھي.

## حوالا

زمرو:مانسهره ضلعو
زمرو:پاڪستان جون ڍنڍون
زمرو:خيبر پختونخوا جون ڍنڍون
اڪروتري ۽ ڍيڪيليا

**اڪروتري ۽ ڍيڪيليا** (  **۽ ڍڪيليا جا خودمختيار بيس ايريا**  ( **SBA** )، هڪ برطانوي اوورسيز علائقو آهي، جيڪو قبرص جي ٻيٽ تي ٻن غير ملحق علائقن مان ٺهيل آهي. اهي علائقا، جن ۾ برطانوي فوجي اڏا ۽ تنصيبون شامل آهن جيڪي اڳ ۾ قبرص جي تاج ڪالوني جو حصو هئا، برطانيه،  يونان، ترڪي، قبرص جي صدر ۽ ترڪ قبرصي برادري جي نمائندن پاران دستخط ڪيل 1960ع جي آزادي جي معاهدي تحت برطانيه طرفان برقرار رکيا ويا هئا. هي علائقو برطانيه جي سگنل انٽيليجنس لاءِ هڪ اسٽيشن طور ڪم ڪري ٿو ۽ ان ڪري رومي سمنڊ جي علائقي ۽ وچ اوڀر ۾ برطانيه جي نگراني گڏ ڪرڻ جي ڪم جو حصو آهي.  

برطانوي ڪنٽرول هيٺ هجڻ باوجود، اڪروتري ۽ ڍيڪيليا آس پاس جي قبرصي برادرين ۽ معيشتن سان ضم ٿيل آهي.  اهي علائقا پنهنجي اسٽريٽجڪ جيو پوليٽيڪل اهميت ۽ ماحولياتي خاصيتن سان مالا مال هجڻ جي ڪري قابل ذڪر آهن، جن ۾ اکروٽيري سالٽ ڍنڍ، هڪ محفوظ آبستان شامل آهي. تعليم، پوليسنگ ۽ صحت جي سار سنڀال جي خدمتون قبرص جي جمهوريه سان هم آهنگي ۾ مهيا ڪيون وينديون آهن. ايس بي اي (SBA) اوڀرين رومي سمنڊ ۾ نگراني ۽ مواصلاتي آپريشنز ۾ پڻ اهم ڪردار ادا ڪندو آهي. جيتوڻيڪ بريڪزٽ کانپوءِ اهو يورپي يونين جو حصو نه آهي، پر علائقن تي يورپي يونين جي قانونن سان مطابقت رکن وارا پروٽوڪول نافذ آهن، جيئن ته رهواسين جي روزاني زندگي ۾ خلل نه پوي.  

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* 
* Sovereign Base Areas Administration web-pages
* Constitution
* BBC News – "UK offers to cede Cyprus land"
* BBC News – "Cyprus protesters clash at UK base"
* Cyprus Mail, Nathan Morley – "Mystery of Dhekelia Cemetery"
* Cyprus Mail, Nathan Morley – "Dhekelia at 60"
* Akrotiri . *[[The World Factbook]]*. Central Intelligence Agency.
* Dhekelia . *[[The World Factbook]]*. Central Intelligence Agency.
* The Princess Mary's Hospital RAF Akrotiri
* Cyprus Independence Agreement – Hansard Official UK Parliament Record
* James Rogers and Luis Simón. The Status and Location of the Military Installations of the Member States of the European Union and Their Potential Role for the European Security and Defence Policy (ESDP). Brussels: European Parliament, 2009. 25&nbsp;pp.

زمرو:اڪروتري ۽ ڍيڪيليا
زمرو:منحصر علائقا 
زمرو:ايشيا ۾ منحصر علائقا
زمرو:ڪپرس جي جاگرافي
زمرو:انڪليو ۽ ايڪسڪليو
اڪروتري ۽ ڍيڪيليا
اڪروتري ۽ ڍيڪيليا
زمرو:ملڪ ۽ علائقا جتي انگريزي هڪ سرڪاري ٻولي آهي
زمرو:يورپ ۾ 1960 ۾ قائم ڪيل ادارا
زمرو:1960 ۾ قائم ڪيل رياستون ۽ علائقا
زمرو:برطانوي سلطنت ۾ 1960 ۾ قائم ڪيل ادارا 
زمرو:قبرص ۽ قومن جي دولت مشترڪه 
زمرو:برطانوي فوج جي تعیناتي 
زمرو:قبرص ۾ برطانوي فوج  
زمرو:رائل ايئر فورس جي تعیناتي زمرو:خودمختار بيس ايريا 
زمرو:اڪروتري ۽ ڍيڪيليا جا خودمختيار فوجي بيس ايريا
زيان جي جامع مسجد

**زيان جي جامع مسجد** (     ) چين جي سڀ کان وڏين تاريخي مسجدن مان هڪ آهي. جيتوڻيڪ مسجد پهرين ڀيرا تانگ خاندان جي دور ۾ 742ع ۾ تعمير ٿي هئي،   پر زيان ميونسپلٽي   ( ) جي ريڪارڊ مطابق، هن جي موجوده عمارت منگ خاندان جي شهنشاهه هونگ وو جي دور ۾ 1384ع جي تعمير ٿيل آهي.

زيان جي مسلم آبادي جي اندر هڪ سرگرم عبادت جي جاءِ، هي صحن وارو ڪمپليڪس پڻ هڪ مشهور سياحتي مقام آهي. هاڻي ان جي پنجن صحن ۾ ويهه کان وڌيڪ عمارتون آهن، جيڪيون 1.23 هيڪٽرن تي پکڙيل آهن.
گونما پريفيڪچر

**گونما پريفيڪچر** (جاپاني: 群馬県، گونما-ڪين) جاپان جو هڪ خشڪي سان گھريل پريفيڪچر آهي. اها هونشو ٻيٽ تي ڪانتو ريجن ۾ واقع آهي. گونما پريفيڪچر جي آبادي آڪٽوبر 2019ع تائين  19,37,626 هئي ۽ ان جو جاگرافيائي علائقو 6,362 چورس ڪلوميٽر (2,456 چورس ميل) آهي. گونما پريفيڪچر اتر ۾ نيگاتا پريفيڪچر ۽ فوڪوشيما پريفيڪچر، ڏکڻ اولهه ۾ ناگانو پريفيڪچر، ڏکڻ ۾ سائيتيما پريفيڪچر ۽ اوڀر ۾ توچيگي پريفيڪچر سان ملي ٿو.

 is a landlocked prefecture of Japan located in the Kantō region of Honshu. Gunma Prefecture has a population of 1,937,626 (1 October 2019) and has a geographic area of . Gunma Prefecture borders Niigata Prefecture and Fukushima Prefecture to the north, Nagano Prefecture to the southwest, Saitama Prefecture to the south, and Tochigi Prefecture to the east.

Maebashi is the capital and Takasaki is the largest city of Gunma Prefecture, with other major cities including Ōta, Isesaki, and Kiryū. Gunma Prefecture is one of only eight landlocked prefectures, located on the northwestern corner of the Kantō Plain with 14% of its total land being designated as natural parks.

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:گونما پريفيڪچر
زمرو:ڪانتو ريجن
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
چيبا پريفيڪچر

**چيبا پريفيڪچر** (جاپاني: 千葉県؛ چيبا-ڪين) جاپان جو هڪ پريفيڪچر آهي، جيڪو هونشو ٻيٽ تي ڪانٽو ريجن ۾ واقع آهي. چيبا پريفيڪچر جي آبادي پهرين جون 2019ع تائين 62,78,060 هئي ۽ ان جو جاگرافيائي علائقو 5,157 چورس ڪلوميٽر (1,991 چورس ميل) آهي. چيبا پريفيڪچر اتر ۾ اِيباراڪي پريفيڪچر، اتر اولهه ۾ سائتاما پريفيڪچر ۽ اولهه ۾ ٽوڪيو پريفيڪچر سان ملي ٿو.

چيبا شهر پريفيڪچر جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. ٻين وڏن شهرن سميت فُوناباشي، ماتسودو، اِچيڪاوا ۽ ڪاشيوا شامل آهن. پريفيڪچر جاپان جي اوڀر پئسفڪ ساحل تي ٽوڪيو جي اوڀر ۾ واقع آهي ۽ اهو گريٽر ٽوڪيو ايريا، دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ميٽروپوليٽن علائقو، جو حصو آهي. چيبا پريفيڪچر ۾ گهڻو ڪري بوسو جزيره نما شامل آهي، جيڪو ٽوڪيو اپسمنڊ جي اوڀر واري پاسي کي گهيرو ڪري ٿو ۽ ان کي ڪاناگاوا پريفيڪچر کان الڳ ڪري ٿو. چيبا پريفيڪچر ۾ ناريتا بين الاقوامي هوائي اڏو، ٽوڪيو ڊزني ريزورٽ ۽ ڪيئو صنعتي زون اچي ويندا آهن.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:چيبا پريفيڪچر
زمرو:ڪانتو ريجن
زمرو:جاپان جا پريفڪچر
پاڪستان جي مردم شماري، 2023ع

**پاڪستان جي سال 2023ع جي مردم شماري** پاڪستان جي آبادي جي تفصيلي ڳڻپ ۽ ملڪ ۾ ستين قومي مردم شماري هئي.   اها پاڪستان بيورو آف اسٽيٽسٽڪس جي نگراني هيٺ ٿي.  اها پاڪستان ۾ ٿيندڙ پهرين ڪمپيوٽرائزڊ مردم شماري هئي، جيڪا ڏکڻ ايشيا جي تاريخ ۾ پهرين ڀيرا ٿي. 

مردم شماري جي مدت شروعاتي طور تي پهرين مارچ، 2023ع کان پهرين اپريل، 2023ع تائين مقرر ڪئي وئي هئي. پر ڳڻپ کي پوء ڪيترائي ڀيرن ۾ 30 مئي، 2023ع تائين وڌايو ويو، ڇاڪاڻ ته ڪراچي ، لاهور ۽ فيصل آباد جهڙن وڏن شهرن ۾ جتي گنجان ۽ وڏيون آباديون آهن ۽ ٻهراڙي بلوچستان ۾ جتي آباديون ڏورانهين ۽ وڏي ايراضي تي پکڙيل آهن، ان ڪري ڳڻپ ڪرڻ تمام ڏکيو آهي، ڳڻپ نامڪمل هئي. مدت ۾ اها واڌارو بيورو جي عملدارن ۽ آدمشماري وٺندڙن پاران معيار جي جائزي لاء ۽ چيڪ ڪرڻ لاءِ ته ڇا هر علائقي ۾ سڀني گهرن ۽ ماڻهن جي صحيح ڳڻپ ڪئي وئي آھي، لاء پڻ استعمال ڪيو ويو. سال 2023ع جي مردم شماري ۾ ملڪ جي ڪل آبادي گلگت بلتستان ۽ آزاد جمون ۽ ڪشمير کانسواءِ، **24,14,99,431** ريڪارڊ ڪئي وئي.

## پس منظر
## ڊيزائن
## ڳڻپ
## نتيجا
5 آگسٽ، 2023ع تي، گڏيل مفادن جي ڪائونسل (Council of Common Interests) "متفقه طور تي"  2023ع جي ڊيجيٽل مردم شماري جي نتيجن جي منظوري ڏني. پاڪستان جي آبادي وڌي 24 ڪروڙ، 14 لک ۽ 90 هزار (241.49 ملين) ٿي وئي.  مردم شماري جي نتيجن جي موجب سالياني واڌ جي شرح 2.55 سيڪڙو هئي. ٻهراڙي جي آبادي پاڪستان جي ڪل آبادي جو 61.18 سيڪڙو هئي، جڏهن ته شهري آبادي 38.82 سيڪڙو هئي. ڪجهه علائقن ۽ اجتماعي رهائشن جي آبادي، جن جو انگ 10,41,342 هو، آبادي جي گڻنپ ۾ صرف صنف، شهري ۽ ڳوٺاڻي آبادي جو تعين ممڪن ٿيو، جن جي ڪارڻ ٻين جدولن لاءِ ڳڻپ ڪيل آبادي جو ڪل **24,04,58,089** هو.

### مذهبي اعداد و شمار

### Language demographics

Compared to the previous census, the number of Urdu speaking people increased the most to nearly 9.3%. Balochi language increased slightly from 3% to 3.4%. However, Punjabi speaking population reduced to 37%. Sindhi, Pashto and Saraiki speaking population remained relatively stable. The question asking for respondents mother tongue also saw its number of categories increase including Shina, Balti, Kalasha, Kohistani and Mewati. Pakistan Bureau of Statistics released language results of the 2023 census on 19 July 2024, excluding data from Gilgit Baltistan and Azad Kashmir, therefore Shina and Balti population might not be exact.

## ٽائم لائن
* 23 فيبروري 2022ع: مردم شماري جي تياري لاءِ ۽ مردم شماري جي ڊيٽا ۽ معلومات جي لائيو نگراني ڪن لاء، قومي مردم شماري ڪوآرڊينيشن سينٽر (NCCC) جو افتتاح ڪيو ويو.
* 20 جولاءِ، 2022ع: مردم شماري جو پائلٽ مرحلو شروع ٿيو، جيئن ته انفارميشن ٽيڪنالاجي 429 مردم شماري بلاڪن ۾ استعمال ڪئي وئي. 
* 3 آگسٽ، 2022ع: مردم شماري جو پائلٽ مرحلو ڪاميابي سان ختم ٿيو. 
* 20 فيبروري، 2023ع: آن لائن پاڻ ڊيٽا ڀرڻ لاءِ، خود ڳڻپ پورٽل جو افتتاح ڪيو ويو. 
* 1 مارچ 2023 کان 30 مئي 2023ع: 1,21,000 کان وڌيڪ تربيت يافته فيلڊ اسٽاف سڄي پاڪستان ۾ ماڻهن سان بالمشافه ملاقات ڪيو ۽ انهن ڏنل ٽيبليٽ تي ڊيٽا گڏ ڪيا. 
* 19 جولاءِ، 2024ع: ابتدائي نتيجن جو اجرا ٿيو.
## پڻ ڏسو

* پاڪستان ۾ آدمشماري 
* پاڪستان جي آباديات 
* خود-ڳڻپ پورٽل 
* پاڪستان سٽيزن پورٽل
## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:حڪومت پاڪستان
زمرو:پاڪستان جي آباديات
زمرو:پاڪستان جي مردم شماري
زمرو:پاڪستان جي سماجي تاريخ
سيدال خان ناصر

**سردار سیدال خان ناصر** (اردو: سردار سیدال خان ناصر) هڪ پاڪستاني سياستدان آهي، جيڪو پاڪستان جي بلوچستان صوبي کان پاڪستان جي سينيٽ لاءِ چونڊيل سينيٽر آهي. هن 9 اپريل، 2024ع کان سينيٽ جي ڊپٽي چيئرمين طور خدمت سرانجام ڏئي رهيو آهي.

سيدال خان ناصر پاڪستان جي صوبي بلوچستان کان، سال 2024ع جي پاڪستاني سينيٽ جي چونڊن ۾ پاڪستان مسلم ليگ (ن) جي اميدوار طور تي جنرل سيٽ تي چونڊيو ويو.  9 اپريل، 2024ع تي، هو بغير مقابلي، پاڪستان سينيٽ جو ڊپٽي چيئرمين چونڊيو ويو.

## حوالا

زمرو:سيدال خان ناصر
زمرو:بلوچستان، پاڪستان
زمرو:پاڪستاني سياستدان
زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:پاڪستان جا سينيٽر
زمرو:بلوچستان، پاڪستان جون شخصيتون
زمرو:پاڪستان جي سينيٽ جا ڊپٽي چيئرمين
زمرو:پاڪستان مسلم ليگ (ن) جا سياستدان
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:بلوچستان، پاڪستان جا سياستدان