open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نٿر

**ديھ نٿر**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آبڙي تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1889 کان 1890ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڏنو تونيو، ڳوٺ مسو ڀٽو، ڳوٺ خير محمد ميتلو، مغيرين جو ڳوٺ ۽ ھڪ ڏنو تونيو جي لڳ اولھ پاسي ھڪ غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. 1889ع ۾ لاڙڪاڻو کان خيرپور جاگير (ھاڻي: خيرپور جوسو) روڊ ھن ديھ جي ڏاکڻي دنگ کان گذرندڙ ھيو ھاڻي اھو روڊ ڪانھي ۽ بعد م لاڙڪاڻي وڳڻ روڊ ديھ کان ڪافي فاصلي تي ٺھيو جيڪو خيرپور جوسو کان گذرندڙ آھي. ھاڻي ھن ديھ م ڳوٺ علي شير تونيو، ڳوٺ خير محمد ميتلو، آرائين مسو، ڳوٺ راول مياڻي ۽ ڳوٺ اعظم واقع آهن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ آبڙي ء ديھ رتوڪوٽ، اوڀر ۾ ديھ رتوڪوٽ ۽ لاڙڪاڻو تعلقو، اولھ ۾ ديھ شريفاڻي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ خيرپور جوسو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,571 ھئي جيڪا  412 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
نوزمان

**ديھ نوزمان**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا باغ تپي ۾ واقع آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ وارياسو ۽ ديھ وڪڙو، اوڀر ۾ ديھ ڦتوھل واھ، اولھ ۾ ديھ غيبي ديرو جاگير 3 ۽ ڏکڻ ۾ ديھ باغ جاگير واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ م ڳوٺ محمد فائق عاجباڻي ۽ ڳوٺ اعتبار قراباڻي واقع آھن.
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4،579 ھئي جيڪا 650  خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
پکو (قمبر)

**ديھ پکو** (Deh Pakho) سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا خيرپور جوسو تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1909 کان 1962ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳڙهي سرائي غلام علي خان اسراڻ، ڳوٺ سڀاڳو رند، ڳوٺ موسرذن رند، ڳوٺ سجاول رند، ڳوٺ ديدڙ، ڳوٺ علي محمد ورک،  ڳوٺ پناھ کچي ۽ ڳوٺ پکو واقع ھئا. 1909 ۾ اھا ديھ تپو ميل ۾ واقع ھئي. بورڊ آف روينيو سنڌ جي 1889ع جي ڀولا ڪلهوڙا ديھ جي نقشي ۾ ھن ڳوٺ جو نالو پوڪن جو ڳوٺ ڏيکاريل ھيو ۽ ايئن لڳي ٿو تہ ويھين صديءَ جي شروعات ۾ ان جو نالو پوڪن مان پکو ٿي ويو ھوندو. پاڪستان ٺھڻ کان پوء جڏھن تپو خيرپور جوسو قائم ڪيو ويو تہ ھن ديھ کي ان نئين تپي ۾ شامل ڪيو ويو. ھاڻي ان ديھ ۾ واقع ڳوٺن جا نالا ڳوٺ ڦاڪيو، ڳوٺ سڀاڳيو خان مغيري، ڳوٺ پکو،  ڳوٺ سرائي غلام علي اسراڻ، ڳوٺ يار محمد مغيري، ڳوٺ ديدڙ، ڳوٺ گھوگھاري، ۽ نئون ڳوٺ آھن. ڳوٺ پناھ کچي ھاڻي گھوگھاري ڳوٺ سڏجي ٿو. ديدڙ ۽ پناھ کچي وچ ۾ واقع ڳوٺ علي محمد ورک ھاڻي بہ قائم آھي پر اھو غيرمعروف ٿي چڪو آهي. رندن جا ڳوٺ ھاڻي ڦٽي چڪا آهن ۽ مغيرين جا ڳوٺ ۽ ڳوٺ ڦاڪيو ويھين صديءَ ۾ قائم ٿيا.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ خيرپور جوسو، اوڀر ۾ تعلقو لاڙڪاڻو، اولھ ۾ ديھ ڀولا ڪلهوڙا، ديھ گھوگھارو ۽ نصيرآباد تعلقي جي ديھ چؤديرو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ نصيرآباد تعلقي جي ديھ ڏيرا واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ڳوٺ ديدڙ کان ھڪ ڪلوميٽر ۽ ڳوٺ گھوگھاري کان اڌ ڪلوميٽر جي فاصلي تي لنگھ ڍنڍ واقع آهي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 9,014 ھئي جيڪا  1,487 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
پنھوارو (قمبر)

**ديھ پنھوارو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا پنھوارو تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1882 کان 1934ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڦٽل ڳوٺ سومر ٻرڙو، ڦٽل ڳوٺ پنھوارو، ڦٽل ڳوٺ ورايو ٻرڙو، ڦٽل ڳوٺ سونو وڳڻ ۽ ھڪ غيرمعروف ڳوٺ سان گڏ ھڪ غيرمعروف ڦٽل ڳوٺ واقع ھيا.  ھاڻي اتي ڳوٺ پنھوارو ٻيھر آباد ٿيل آھي، پراڻو غيرمعروف ڳوٺ ھاڻي ڳوٺ گولا سڏجي ٿو ۽ ڳوٺ کنڊو 1 1934 کان پوء جو آباد ڪيل ڳوٺ آھي.
## جاگرافي

ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ نوزمان جاگير، ديھ ڦتوھل واھ ۽ ديھ کاھي مينھون، اوڀر ۾ ديھ ڀنگر آچا، اولھ ۾ ديھ باغ جاگير ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڪنور ۽ ديھ پوٺو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ جي وچ ۾ پنھوارو شاخ وھندڙ آھي. دوست علي کان وارھ تعلقي ويندڙ ۽ قمبر کان غيبي ديرو ويندڙ روڊ پڻ ھتان گذرندڙ آھي.
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي1,145 ڳوٺن جي ڪل آبادي 6,647 ھئي جيڪا   خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
پيروز ڀٽي

**ديھ پيروز ڀٽي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ميھيون تپي ۾ واقع آهي.
 
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1881کان 1953ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ لوھو مغيري، ڳوٺ شاھو شيخ، ڳوٺ محمد ڀٽي، ڳوٺ دلو ڀٽي، ڳوٺ ڌڻي بخش مغيري ۽ ڳوٺ بکو واقع ھيا. ھاڻي بہ ڳوٺ ڌڻي بخش مغيري، محمد ڀٽي اڃان قائم آھن. ڳوٺ ھيدن مغيري، ڳوٺ سارنگ کھاوڙ، ڳوٺ سومر لورڙ، ڳوٺ فتح محمد کھاوڙ ۽ ڳوٺ چڀڙ خان مغيري 1953 کان پوء جا آباد ٿيل آھن.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ لشڪري خان چانڊيو، اوڀر ۾ ديھ ميھيون، اولھ ۾ ديھ ميڻا ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڀرمي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ڪور ڏاتو ھن ديھ مان گذرندڙ آھي.
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,985 ھئي جيڪا 409 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
پوٺو ابراهيم

**ديھ **  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا دوآبو تپي ۾ واقع آهي. 
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1936ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ در محمد چانڊيو، ڳوٺ الھندو ھليو، ڳوٺ ڪريم ڏنو ھليو، ڳوٺ نورل ھليو، ڳوٺ قادربخش ميتلو، ڳوٺ سومار ھليو، ڳوٺ خيرمحمد ھليو، ڳوٺ صاحب خان ڳرڙ، ڳوٺ ملان مراد ھليو، ڳوٺ دودو ھليو ۽ ڳوٺ حاجي ھليو واقع ھيا.  انھن ڳوٺن مان ڳوٺ حاجي ھليو، ڳوٺ دودو ھليو، ملان مراد ھليو ۽ صاحب خان ڳرڙ ھاڻي بہ ساڳي نالن سان معروف آھن. ڳوٺ نورل ھليو ھاڻي ڳوٺ نور محمد ھليو ۽ ڳوٺ خيرمحمد ھليو ھاڻي ڳوٺ يارمحمد ھليو سڏجي ٿو. باقي ٻيا پراڻا ڳوٺ غيرمعروف ٿي ويا يا ڦٽي ويا آهن.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ايلچي، ديھ دوآبو ۽ ديھ اھير ، اوڀر ۾ لاڙڪاڻو تعلقو، اولھ ۾ ديھ آبڙي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ رتوڪوٽ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. اتر م ريلوي رستو گذرندڙ آھي ء اتر اولھ کان لاڙڪاڻو قمبر روڊ ۽ نورنگ واھ گذرندڙ آھن.
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,774 ھئي جيڪا 447 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## مشھور شخصيتون
سنڌ ھاء ڪورٽ جي جج جسٽس آفتاب احمد ڳرڙ جو تعلق ھن ديھ جي ڳوٺ صاحب خان ڳرڙ سان آھي.

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
پنا

**ديھ پُنا**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا بوھڙ تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1935 کان 1957ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ دڙو خوشحال جنھن لڳ تنين جو مقام، شابراڻين جو ڳوٺ جنھن جي اولھ م ڪافي فاصلي تي شابراڻين جو مقام واقع ھيا. ھاڻي شابراڻين وارو ڳوٺ حبيب ڳوٺ جي نالي سان معروف آھي. دڙو خوشحال ھاڻي ھڪ ننڍڙو غيرمعروف ڳوٺ آھي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڀنگر آچا ۽ ديھ ڊٻ مٺو، اوڀر ۾ ديھ بوھڙ، اولھ ۾ ديھ ڪنور ۽ ڏکڻ ۾ تعلقو وارھ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. وارھ برانچ، جکرو مائينر، پنا شاخ ۽ ڪنور شاخ پڻ ھن ديھ مان گذرندڙ آھي.
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,001 ھئي جيڪا  236 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
رانوتي

**ديھ رانوتي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا رانوتي تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾  برٽش انڊيا واري دؤر جي واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ تپو قمبر ۾ واقع ھئي ء ان وقت ھن ديھ ۾ ڳوٺ صوبدار چانڊيو، ڳوٺ ڪلھوڙن جو، ڳوٺ دريا خان چانڊيو، ڳوٺ غلام محمد چانڊيو ۽ ڳوٺ رانوتي واقع ھيا. ھاڻي ھي ديھ تپو رانوتي جو حصو آهي ۽ ھن ديھ م رانوتي ڳوٺ، ڳوٺ الھڏنو چانڊيو ۽ ڳوٺ دين پور واقع آھن ٻيا ڳوٺ غيرمعروف ٿي ويا يا ڦٽي ويا آهن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ميڻا، اوڀر ۾ ديھ ميڻا، اولھ ۾ ديھ حاصلا ۽ ميروخان تعلقي جي ديھ بٺي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ھليا واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ان جي اتر ۽ اوڀر پاسي کان ديھ ميڻا جي دنگ تي ڪور ڏاتو گذرندڙ آھي. ميروخان قمبر روڊ پڻ ھتان گذرندڙ آھي.
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,501 ھئي جيڪا  455 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
رتوڪوٽ (قمبر)

**ديھ رتوڪوٽ** (Deh Ratokot) سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آبڙي تپي ۾ واقع آهي.

بورڊ آف ريوينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1892ع کان 1931ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ خيرپور تپي (خيرپور جاگير جيڪا ھاڻي خيرپور جوسو سڏجي ٿي) ۾ واقع ھئي، پوء پاڪستان ٺھڻ بعد آبڙي تپي جي قيام سان ھن ديھ کي ان نئين تپي جو حصو بڻايو ويو. پراڻي نقشي مطابق ان وقت ان ديھ ۾ ڳوٺ وکار نواب فتح محمد خان، ڳوٺ نائچ، ڳوٺ شيرو چاوڙو، ڳوٺ بھادر شيخ، ڳوٺ علي بخش ميتلو، ڳوٺ محمد ميتلو ۽ ڳوٺ وريو واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ وکار ساڳيو قائم آھي. ڳوٺ شيرو چاوڙو ھاڻي ڳوٺ گل چاوڙو يا ھاشم چاوڙو سڏجي ٿو. ڳوٺ بھادر شيخ جو ھاڻي نالو ڳوٺ راوت شيخ آھي. ڳوٺ علي بخش ميتلو ھاڻي ڳوٺ غلام حسين ميتلو سڏجي ٿو. ڳوٺ خير محمد ميتلو ھن ديھ ۾ معروف آھي جيڪو 1931 تائين واقع نہ ھيو پر بعد م قائم ٿيو. ھن ديھ جو نالو ڪوٽ رتو جي واقع ھجڻ ڪري پيو جيڪو ھن وقت ھن ديھ جي لڳ اوڀر ۾ لاڙڪاڻي تعلقي ۾ واقع آهي

## جاگرافي
 
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ پوٺو ابراهيم، اوڀر ۾ تعلقو لاڙڪاڻو، اولھ ۾ ديھ آبڙي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ نٿر واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,986 ھئي جيڪا  334 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
شريفاڻي

**ديھ شريفاڻي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آبڙي تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1889 کان 1962ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ وڪا، ڳوٺ بھارو، بچو مغيري جا گھر ۽ ڳوٺ شريفاڻي واقع ھيا. واقع ھيا. ھاڻي بچو مغيري ھڪ ڳوٺ بڻجي ويو آهي. شريفاڻي ۽ بھارو پڻ اڃان تائين معروف ڳوٺ آھن. وڪن وارو ڳوٺ ھاڻي ونير وڪو سڏجي ٿو.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ آبڙي، اوڀر ۾ ديھ نٿر، اولھ ۾ ديھ ڀولا ڪلهوڙا، ديھ ڏيرا ۽ ديھ فيض محمد سيال ۽ ڏکڻ ۾ ديھ خيرپور جوسو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي اولھ واري دنگ تي نورنگ واھ وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,105 ھئي جيڪا 440  خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
وڌا (قمبر)

**ديھ وڌا**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لاکا تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1879 کان 1941ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ سيدن جو ڳوٺ، پليو مگسي جا گھر، سومر خان چانڊيو جا گھر، علي ترڪ جا گھر واقع ھيا. ھاڻي بہ اھو سيدن وارو ڳوٺ واقع آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ حاصلا ء ميروخان تعلقي جي ديھ ڪڙيو ڄام، اوڀر ۾ ديھ عيسو، اولھ ۾ ديھ ڪمال خان ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڇڄڙا واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي ڏاکڻ دنگ تي نور واھ وھندڙ آھي.
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,106 ھئي جيڪا 606  خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قنبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
غيبي جاگير نمبر 3

**ديھ غيبي ديرو جاگير 3**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي  جنھن ۾ ڪوبہ ڳوٺ يا وسندي ڪانہ آھي. بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود ھن ديھ جي 1960ع تائين واري نقشي مطابق ھن ٽڪنڊي ديھ جي اتر ۾ ديھ غيبي ديرو جاگير 2 ۽ اوڀر ۾ ديھ نوزمان، ڏکڻ ۾  ديھ غيبي ديرو جاگير 4 ۽ اولھ ۾ ديھ غيبي ديرو جاگير 6 واقع آهن.

## حوالا
تپو گاجي کھاوڙ

**تپو گاجي کھاوڙ **  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾  ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن:گاجي کھاوڙ ديھ ديھ بشارت کھاوڙ ، ديھ ڳڙھي ماڪوڙو ۽ ديھ جوڻاڻي.

## آبادي
ھن تپي جي  2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 13,035 ھئي جيڪا 2,332 خاندانن تي مشتمل ھئي

## حوالا
تپو جوڳي

**تپو جوڳي**  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي وارھ تعلقو جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 3 ديھون شامل آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ چڪ آباد ديھ جوڳي.۽ ديھ آنهون

## آبادي
ھن تپي جي  2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 11,935 ھئي جيڪا 1,989 خاندانن تي مشتمل ھئي

## پڻ ڏسو
* جوڳي
* جوڳي ويرو
* جوڳي (وارھ)
* جوڳي (ديھ)
* جوڳيڙو

## حوالا
تپو وڳڻ

**تپو وڳڻ**  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 4 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ بند جاني، ديھ حسن ھوري، ديھ ياروديرو ۽ ديھ عبيداڻي. وڳڻ شھر پڻ ھن تپي ۾ واقع آھي.

## آبادي
ھن تپي جي  2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 32,607 ھئي جيڪا 5,454 خاندانن تي مشتمل ھئي وڳڻ شھر جي آبادي 15,836 آھي، ٻھراڙيءَ جي آبادي ياروديرو ۾ 8,395 ۽ ٻين ديھن جي 8,376 آھي.

## حوالا
تپو وارھ

**تپو وارھ**  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 2 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ نواب ڪلھوڙو ۽ ديھ وارھ ھن تپي ۾ وارھ شھر واقع آهي.

## آبادي
ھن تپي جي  2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 48,068 ھئي جيڪا 8،789 خاندانن تي مشتمل ھئي. وارھ شھر جي ميونسپل ڪاميٽي جي آبادي 37,931 ھئي ۽ ٻھراڙيءَ جي آبادي 10,137 ھئي.

## حوالا
علي اصحابو

**ديھ اصحابو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آباد تپي ۾ واقع آهي.
 
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ علي اصحابو جنھن لڳ مقام پير اصحابو، ڳوٺ باري کٽياڻ ۽ لائق آباد واقع ھيا. ان وقت ھي ديھ تپو پيچوھا ۾ واقع ھئي پر پاڪستان ٺھڻ بعد سنڌ ۾ نون تپن جي قيام بعد ھن ديھ کي تپو آباد ۾ شامل ڪيو ويو. ھاڻي ھن ديھ ۾ واقع پراڻن ڳوٺن مان رڳو ڳوٺ علي اصحابو قائم آھي نئين قائم ٿيل ڳوٺن ۾ ڳوٺ ڏاتو تيوڻو ۽ ڳوٺ مالڪڏنو مغيري واقع آهن. 
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ پيچوھا، ديھ لالو رائنڪ ۽ ديھ ملڪاڻي، اوڀر ۾ ديھ عبيداڻي، اولھ ۾ ديھ مڱڻيجا ۽ ڏکڻ ۾ ديھ آباد ۽ ديھ بند جاني واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان ڪور ھاشم ڊسٽري گذرندڙ ھئي. ڳوٺ علي اصحابو وڳڻ نصيرآباد روڊ کان 5 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي. 
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,458 ھئي جيڪا 547  خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
آھون

ديھ **آنھون**   سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا جوڳي تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1935 کان 1957ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ جوڳي تپي ۾ شامل ھئي ۽ ان وقت ھن ديھ ۾ واقع ڳوٺن جا نالا ڳوٺ ڪولاب آھون، ڳوٺ کھاوڙ جا ڀاڻ، ڳوٺ بالو ماڇي، لاڙن جو ڳوٺ، ڳوٺ بيبي شاھل ۽ ھڪ غيرمعروف ڳوٺ ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ بيبي شاھل جو نالو ڳوٺ مائي شاھل چانڊيو، لاڙن جي ڳوٺ جو نالو ڳوٺ لاڙ، کھاوڙ جا ڀاڻ جو نالو ڳوٺ ڀاڻ آھي. 1957 کان بعد ھڪ ڳوٺ محمد ابراهيم پنھور پڻ قائم ٿي چڪو آهي. ڪولاب آنھون پڻ ھڪ وڏو ڳوٺ آهي جنھن جي نالي تان آھون نالو ھن ديھ تي پيو.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ گاجي کھاوڙ، اوٻر ۾ تعلقي نصيرآباد جي ديھ کاڏھڙي ۽ ديھ جلباڻي، اولھ ۾ ديھ جوڳي ۽ ڏکڻ ۾ ضلعو دادو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ جي ڏکڻ واري دنگ تي ڌامراھ واھ وھي ٿو.

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
بشارت ڪاڇڙي

**ديھه بشارت ڪاڇڙي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي وارھه تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حمل تپي ۾ واقع آهي. ھي ديھ يونين ڪاؤنسل حمل چڪ آباد ۾ شامل آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1901ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ تڪيو ميان لاکو ۽ گھر، ڳوٺ قادربخش رند واقع ھيا. ھن ديھ ۾ ھاڻي ڳوٺ ڳھڻو ديرو ۽ ڳوٺ محبوب خان لاشاري نالي ڳوٺ پڻ قائم ٿي چڪا آهن جيڪي 1901 ۾ ڪونہ ھيا. ڳوٺ قادربخش رند ھاڻي ھڪ وڏو ڳوٺ آھي. 1901 ۾ حمل ڍنڍ ھن ديھ جي اتر اوڀر ۾ ڪجهه فاصلي تي ھئي پر ھاڻي اھا ھن ديھ ۾ پڻ واقع آهي. ميان گاجي خان کھاوڙ پنھنجي قبيلي جو چڱو مڙس ۽ ميان نصير احمد ڪلھوڙو جو مريد ھيو جنھن کي ڪلھوڙن وڏي جاگير ڏني ھئي. ان جي ناني جو نالو بشارت کھاوڙ ھيو جنھن کي گاجي خان ھن علائقي ۾ زمين ڏني جنھن بشارت کھاوڙ نالي ڳوٺ پڻ ٻڌايو. ھي ديھ ڪاڇي طرف واقع ھئي ۽ بشارت کھاوڙ جي زمين ھجڻ ڪري ان تي بشارت واري ڪاڇڙي نالو پئجي ويو.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چڪ فريدآباد ۽ چڪ فريدآباد 1، اوڀر ۾ دادو ضلعو ، اولھ ۾ قمبر تعلقو ۽ ڏکڻ ۾ ميھڙ تعلقي جي ديھ فريدآباد واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. حمل ڍنڍ روڊ ھن ديھ جي اوڀر واري حصي مان گذرندڙ آھي. ڪاڇي يا جبلن جي ڪڇ جي ويجھو ھجڻ ڪري ڪاڇڙي سڏجي ٿو. 
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1781 ھئي جيڪا  269 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
هرب گوبند ڳورانا

هِر گوبند خراسان هڪ هندستاني آمريڪن سائنسدان هو
زمرو:پنجاب يونيورسٽي جا شاگر
زمرو:1922ع جون پيدائشون
بشارت کھاوڙ

**ديھ بشارت کھاوڙ**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي وارھه تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا گاجي کھاوڙ تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1935 کان 1960ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ احمد آباد، ڳوٺ مرکنڊ ۽ ان لڳ مرکنڊن جو مقام، ڳوٺ بشارت کھاوڙ، شيخن جو مقام، گاجي کھاوڙ وارو مقام، ڳوٺ ميرو ملاڻو، ڳوٺ گلھي ملا جو واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ م ڳوٺ مائد شھيد، ڳوٺ مرکنڊ، ڳوٺ رضا محمد چانڊيو، ڳوٺ علي شير ملاڻو، ڳوٺ افضل شاھ، بشارت کھاوڙ ۽ ڳوٺ رستم لاشاري واقع آھن. تاريخي روايتن مطابق ميان گاجي خان کھاوڙ پنھنجي قبيلي جو چڱو مڙس ۽ ميان نصير احمد ڪلھوڙو جو مريد ھيو جنھن کي ڪلھوڙن وڏي جاگير ڏني ھئي. ان جي ناني جو نالو بشارت کھاوڙ ھيو جنھن کي گاجي خان ھن علائقي ۾ زمين ڏني جنھن پنھنجي نالي تي بشارت کھاوڙ  ڳوٺ پڻ ٻڌايو جنھن جي ڀرسان گاجي کھاوڙ واري مقام ۾ ميان گاجي خان کھاوڙ جي قبر واقع آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ٿاڻو ۽ ديھ جوڻاڻي، اوڀر ۾ نصيرآباد تعلقي جي ديھ علي بھار، اولھ ۾ ديھ ڳڙھي ماڪورو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ گاجي کھاوڙ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. 
## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,717 ھئي جيڪا  780 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
بڪيجاڻي

**ديھ بڪيجاڻي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لالو رائنڪ تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1902 کان 1954ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ موليڏنو ماڇي، گھر ميرن جا، گھر حسين ماڇي وارن جا، ڳوٺ نندو مل، ڳوٺ ورند ماڇي، ڳوٺ بڪيجاڻي ۽ ھڪ ٻيو غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ بڪيجاڻي قائم آھي باقي نوان ڳوٺ قائم ٿي چڪا آهن جن ۾ ڳوٺ فقير تاج محمد ۽ ڳوٺ محمد خان بروھي شامل آهن. 

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ملڪاڻي، ديھ جکر ۽ ديھ لالو رائنڪ، اوڀر ۾ ديھ لالو رائنڪ ۽ ديھ اصحابو، اولھ ۾ ديھ سفير تونيو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ مڱڻيجا ۽ ديھ صفر تونيو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. وارھ لالو رائنڪ روڊ ھن ديھ مان گذرندڙ ۽ نصير واھ ھتان وھندڙ آھي. بڪيجاڻي ھن ديھ جو سڀ کان وڏو ۽ پراڻو ڳوٺ آهي جنھن جو نالو ھن تي پيل آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 8,113 ھئي جيڪا  1467 خاندانن تي مشتمل ھئي.. 

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
بند جاني

**ديھ بند جاني**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لالو رائنڪ تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880 کان 1964ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ سانڀل ۽ ان سان لڳولڳ ڳوٺ ابڙيپوٽا ۽ قاسم شاھ جو مقام جن کي چؤڌاري بند ڏنل ھيو. ان کان سواءِ ھن ديھ ۾ تيوڻن جو ڳوٺ پڻ واقع ھيا.  ڳوٺ سانڀل ۽ ڳوٺ ابڙيجا ھڪ ٿي وڃڻ جي ڪري جاني بند سڏبا آهن. ھن وقت جاني بند قائم آھي. تيوڻن جو ڳوٺ ھاڻي ڏاتو تيوڻو سڏجي ٿو.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ عبيداڻي ۽ ديھ اصحابو، ديھ ، اولھ ۾ ديھ آباد، اوڀر ۾ ديھ حسن ھوري، نصيرآباد تعلقي جي ديھ چؤديرو ۽ ڏکڻ ۾ پڻ نصيرآباد تعلقي جون ديھون گل سنگھر ۽ مرادي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان نصيرآباد قمبر روڊ گذرندڙ ۽ ميرواھ وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,645  ھئي جيڪا 723 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا
چڪ فريدآباد

**ديھ چڪ فريدآباد**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا غير آباد آهي..

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1986ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ غيرآباد ھئي ۽ ان کي اڃان ڪنھن تپي ۾ شامل نہ ڪيو ويو ھو. 
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چڪ بشارت ڪاڇڙي ۽ مرزاپور جاگير، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ چڪ فريدآباد 1، اولھ ۾ ديھ غيبي ديرو جاگير 6 ۽ ڏکڻ ۾ ديھ بشارت ڪاڇڙي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي ۽ ان م ڪل 136 بلاڪ آھن.

## حوالا
لزبن

**لزبن** () پرتگال جي گاديءَ جو هنڌ ۽ وڏو شهر آهي، جنهن جي 100.05 ڪلوميٽر جي ايراضي ۾ پنهنجي انتظامي حدن اندر 508،368 جي آبادي آهي.

## حوالا

زمرو:لزبن
زمرو:پرتگال
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
زمرو:پرتگال ۾ شهر
زمرو:پرتگال ۾ آباد ساحلي هنڌ
چڪ فريدآباد 1

**ديھ چڪ فريدآباد 1**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا غيرآباد ھجڻ سبب ڪنھن بہ تپي ۾ ناھي.

### جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ حمل ڪاڇڙي ۽ چڪ بشارت ڪاڇڙي، اوڀر ۾ ديھ ميرپور، اولھ ۾ ديھ چڪ فريدآباد ۽ ڏکڻ ۾ ديھ بشارت ڪاڇڙي ۽ تعلقو ميھڙ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ جي اترئين ڀاڱي ۽ وچ وارو وڏو حصو حمل ڍنڍ ۾ شامل آھي.

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
چڪ آباد

**ديھ چڪ آباد**  سنڌ جي  قمبر شهدادڪوٽ ضلعو  وارھ تعلقو جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا تپو جوڳي ۾ واقع آهي

### تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1931 کان 2004ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق اھا ديھ تپو ميرپور ۾ واقع ھئي بعد م تپو جوڳي ۾ شامل ڪئي وئي. روينيو رڪارڊ موجب 1882 جي سروي وقت  ھن ديھ ۾ رڳو پنج ڳوٺ هئا جن ۾ 1 ڳوٺ آڍو خان لاشاري 2 ڳوٺ لشڪر خان لاشاري 3 ڳوٺ چنو ھي ڳوٺ غلام علي اوڍاڻو سان مشهور 4 شڪارين جو ڳوٺ سروي نمبر 357 ۾ واقع ھيو 5 ڳوٺ خان محمد چانڊيو شامل آهن، 

## ڳوٺ
ھاڻي ھن ديھ ۾ 12 ڳوٺ آهن جن ۾
* 1 ڳوٺ آڍو خان لاشاري
* 2 ڳوٺ لشڪر خان لاشاري
* 3 ڳوٺ ڪڙيو سبڙ خان (پراڻو نالو ڳوٺ خان محمد چانڊيو) 
* 4 ڳوٺ خاطر خان ساکاڻي 
* 5 ڳوٺ پير صالح شاھ 
* 6 ڳوٺ عبدالله چانڊيو 
*7 ڳوٺ ڌڻي بخش اوڍاڻو 
* 8  ڳوٺ فتح علي 
* 9 ڳوٺ غلام قادر اوڍاڻو 
* 10 ڳوٺ لڌو خان ساکاڻي شامل آھن. 
اوائلي ڳوٺن مان 2 ڳوٺ ختم ٿي ويا آهن جن ۾ سروي نمبر 357 ۾ 1 شڪارين جو پراڻو ڳوٺ ۽ 2 ڳوٺ چنو جيڪو ڳوٺن غلام علي اوڍاڻو جي نالي سان مشهور ھي بہ مڪمل طور ختم ٿي ويو آهي

### جاگرافي
ھن ديھ جي اوڀر ۾ ديھ جوڳي، اتر ۾ بہ ديھ جوڳي ۽ ديھ ميرپور اولھ ۾ ديھ سانھاري ۽ ڏکڻ ۾ تعلقي ميھڙ جي  ديھ گل محمد واھ واقع آهن. ھن ديھ جي روينيو رڪارڊ مطابق مڪمل سروي ٿيل آھي.

### آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي سڀني ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,549 آھي ٽوٽل 977 خاندانن تي مشتمل آهن..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
http://map.sindhzameen.gos.pk/GIS%20EGP%20Files1/GIS/JPG/Kamber%20Shahdad%20Kot/warah/Chak%20Abad.JPG
چندني جاگير

**ديھ چندني جاگير**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حمل تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1893ع کان 1962ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ چندني ۽ ڳوٺ بخش ٻرڙو واقع ھيا. 1962ع تائين اھا ديھ ڪنھن بہ تپي ۾ شامل نہ ھئي پر پوء ان کي حمل تپي ۾ شامل ڪيو ويو. ھاڻي ان ديھ ۾ چندني ڳوٺ حمل ڍنڍ جي لڳ قائم آھي هن وقت ديھ جنداني جو وڏو ۾ وڏو ڳوٺ ڳڙواهڻ واھڻ ۽ محمد زمان غيبياڻي  سڏجي ٿو جتي ڪٿي ڪٿي ماڻھن جا گھر پنھنجا واقع آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڳڙھي جاگير، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ حامد واھ ۽ ديھ نانگ دڙو، اولھ ۾ ديھ مرزاپور جاگير ۽ ڏکڻ ۾ ديھ حمل ڪاڇڙي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. 

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڪل آبادي  00 ڏيکاري وئي.. 1962 کان بعد ھن ديھ کي حمل تپي ۾ شامل ڪري ڍل جي وصولي جي شروعات پڻ ڪئي وئي پر 2017 جي آدمشماري ۾ ھن ديھ جي آبادي ڳڻپ ۾ ناھي اچي سگھي جنھن جو سبب انتظامي ڪوتاھي ٿي سگھي ٿو.

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
چڪ بشارت

**ديھ چڪ بشارت**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حمل تپي ۾ واقع آهي.
### تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1986ع واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ اڃان ڪنھن تپي ۾ شامل نه هئي. ان وقت اھا ديھ 186 بلاڪن ۾ ورھايل ھئي ۽ اتي ڪوبه ڳوٺ واقع نہ ھيو. پر بعد ۾ ھن ديھ کي حمل تپي جو حصو بڻايو ويو. ھاڻي ھن ديھ ۾ ھي غيرمعروف ڳوٺ واقع آهي جتي ڇڊا گھر پکڙيل آهن. ان جي محل ۽ وقوع ڄاڻخاني ۾ ڏنل آهي. 
### جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چڪ بشارت ڪاڇڙي ۽ ديھ مرزاپور جاگير، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ حمل ڪاڇڙي، اولھ ۾ ديھ مرزاپور جاگير ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چڪ فريدآباد ۽ ديھ چڪ فريدآباد 1 واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ جو آخري اوڀر حمل ڍنڍ جو حصو آهي.

### آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 405  ھئي جيڪا 57 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
گاجي کھاوڙ ديھ

د**يھ گاجي کھاوڙ**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا گاجي کھاوڙ تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ رڳو ٽي ڳوٺ گاجي کھاوڙ، سلطان جتوئي ۽ دوست محمد جتوئي واقع ھيا. ھاڻي گاجي کھاوڙ شھر ۾ تبديل ٿي چُڪو آهي ۽ جتوئين جا مٿيان ٻئي ڳوٺ جوناڻي واري روڊ جي ٻنھي پاسن کان ڪجهه فاصلي تي قائم آھن. ھڪ نئون ڳوٺ ڇٽل ڀنڀل پڻ قائم ٿي چڪو آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ بشارت کھاوڙ ۽ ديھ ڳڙھي ماڪورو، ديھ ، اوڀر ۾ نصيرآباد تعلقي جي ديھ جلباڻي، اولھ ۾ ديھ جوڳي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ جوڳي ۽ ديھ آھون واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ جي ڏکڻ اوڀر واري ڪنڊ تي گاجي کھاوڙ شھر واقع آهي. ھن ديھ مان نواب شاخ گذرندڙ آھي. گاجي کھاوڙ وارھ کان 9 ڪ م، نصيرآباد سان 9 ڪ م ۽ ميھڙ سان 20 ڪ م جي فاصلن تي الڳ روڊن ذريعي ڳنڍيل آهي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ٻھراڙيءَ واري ڪل آبادي  4,717 ھئي جيڪا 780 خاندانن تي مشتمل ھئي.. ديھ جي شھري آبادي گاجي کھاوڙ شھر ۾ رھندڙ آھي جيڪا 
15,470 ھئي ۽ 2,948 خاندانن تي مشتمل ھئي. ديھ جي ڪل شھري ۽ ٻھراڙيءَ جي آبادي 20,587 ھئي جيڪا 3,728 خاندانن تي مشتمل ھئي.
## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
مسايوشي سون

مسايوشي سون (انگريزي: Masayoshi Son)، پيدائش 11 آگسٽ 1957ع، جاپاني، ارب پَتي، ٽيڪنالاجي جو ڪاروبار ڪندڙ، سيڙپڪار ۽ انسان دوست. ھي زينچي ڪورين (انگريزي: Zainichi Korean) جو ٽين پيڙھيءَ مان آھي، کيس 1990ع ۾ جاپان جي شھريت ڏني وئي. ھي جاپاني ڪمپني سافٽ بينڪ جو بانيڪار ۽ چيف اگزيڪٽو آفيسر آھي. اُن سان گڏ ھي سافٽ بينڪ موبائيل جو چيف اگزيڪٽو آفيسر ھُجٹ سان گڏ برطانيا ۾ موجود آرم ھولڊنگس (انگريزي: Arm Holdings) جو پٹ چيئرمين آھي.

04 جولاءِ 2021ع تي فوربز مئگزين پاران دُنيا جي سڀني کان وڌيڪ سُکين ماٹھن جي فھرست ۾ کيس 29 ھين نمبر تي رکيو ويو آھي. سندس ملڪيت جو ڪُل ڪاٿو 35$ ارب آمريڪي ڊالر لڳايو ويو آھي. 

## حوالا
زمرو:1957ع جون پيدائشون
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
ايجيئن سمنڊ

**ايجيئن سمنڊ** (Aegean Sea) ائينين سمنڊ جو هڪ حصو آهي ، بلقان جزائر ۽ اناطوليا جي وچ ۾ يا عام طور تي يونان ۽ ترڪي جي وچ ۾ آهي. اتر ڏانهن اهو مارمرا سمنڊ ۽ ڪاري سمنڊ سان ڊينئل پاس ۽ باسفورس اسٽريٽ سان ڳنڍيل آهي.

هن سمنڊ جي نمايان سوين ٻيٽ آهن. ايجيئن سمنڊ 2,14,000 چورس ڪلوميٽر جي ايراضي تي ڪيل آهي ۽ 610 ڪلوميٽر ڊگهو ۽ 300 ڪلوميٽر ويڪرو آهي. ان جي وڌ کان وڌ کوٽائي 3,543 ميٽر آهي.

## حوالا

زمرو:يورپي سمنڊ
زمرو:رومي سمنڊ جا حاشيائي سمنڊ
ڳڙھي جاگير

**ديھ ڳاڙھي جاگير**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حامد واھ تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1916 کان 1961ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ رڳو ھڪ ڳوٺ عالم خان چانڊيو واقع ھيو. ھاڻي ھن ديھ جا معروف ڳوٺن ۾ ڳوٺ ملا عبدالڪريم، ڳوٺ شاھ محمد چانڊيو ۽ ڳوٺ مور مارفاڻي شامل آهن جيڪي ننڍڙا ۽ گھٽ آبادي وارا آھن.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ قمبر تعلقي جي ديھ ڪاروھار جاگير، اوڀر ۾ ديھ گل ٻرڙو ۽ ديھ حامد واھ، اولھ ۾ ديھ مرزاپور جاگير ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چندني جاگير واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ڪنور شاخ ھن ديھ ۾ وھندڙ آھي. دوست علي روڊ پڻ اتان گذرندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي  1,921 ھئي جيڪا 299 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
ڪنگڊم فورس

**ڪنگڊم فورس** () هڪ ڪينيڊين سي جي آئي آهي متحرڪ ٻارن جو ٽيليويزن سيريز آهي جيڪو متي فرنينڊس پاران ٺاهيل آهي. سيريز هڪ جانورن جي سپر هيمو ٽيم جي مہم سان آهي. پنجن مختلف بادشاهتن مان گهرايو ويو ، هيرو پنج بچاءُ وارا گاڏيون جيڪي وشال روبوٽ ٺاهي رهيا آهن - الفا ميچ.

## ڪهاڻي
اهو وقت آهي *ڪنگڊم فورس* کي سڏڻ جو: تيز ترين ، صحيح ۽ تمام هيرو ریسکيو يونٽ جيڪو توهان ڪڏهن ڏٺو آهي. امپيرل ڪور 5 هيرو جي مشاهدي جي پيروي ڪري ٿو جيڪي پنج خاص جانورن جي سلطنتن جي دفاع لاءِ دلچسپ ۽ هيرو ڪارناما سرانجام ڏين ٿا. لوڪا ، بي خوف وڪري جي اڳواڻي ڪندي ، ٽيم حيران ڪندڙ طور تي خطرناڪ حالتن ۾ شامل ٿي وئي ، پر ڪو ڪم ناهي جيڪو اهي وڏي بچاءُ واري روبوٽ ، الفا روبوٽ جي مدد سان حل نه ڪري سگھن. چاهي ڪيترو به پريشاني هجي ، نن  يا وڏو ، هي هيرو هڪ گڏجاڻي ۾ اچن ٿا ۽ شاهي ڪور ٻيهر متحد ٿي وڃن ٿا.

## حوالا

## خارجي ڳنڍڻا
* 

زمرو:انگريزي زبان جا ٽيليويزن شو
ڳڙھي ماڪورو

**ديھ ڳڙھي ماڪورو** يا **ديھ ڳڙھي ماڪوڙو**   سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا گاجي کھاوڙ تپي ۾ واقع آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ جوناڻي، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ بشارت کھاوڙ، اولھ ۾ ديھ نانگ دڙو ۽ ديھ ميرپور ۽ ڏکڻ ۾ ديھ گاجي کھاوڙ ۽ ديھ جوڳي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.  ديھ منجھان نواب ڊسٽري وھندڙ آھي. گاجي ديرو روڊ پڻ گذرندڙ آھي. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڳڙهي ماڪورو، ڳوٺ ٻڊاپور ۽ ڳوٺ جاھڊاھي واقع آھن

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي  3,010 ھئي جيڪا 566 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
گل ٻرڙو

**ديھ گل ٻرڙو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حامد واھ تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1935 کان 1962ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ تپي حمل ۾ واقع ھئي پر بعد م ان کي نئين تپي حامد واھ جو حصو بڻايو ويو. 1962ع تائين ھن ديھ م رڳو ھڪ ڳوٺ گل ٻرڙو واقع ھيو.ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ گل ٻرڙو مٿيون معروف آھي.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ کنڊو ۽ ديھ ڪلر، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ نواب ڪلھوڙو، ديھ جوناڻي ۽ ديھ وارھ، اولھ ۾ ديھ ڳڙھي جاگير ۽ قمبر تعلقي جي ديھ ڪاروھر جاگير ۽ ڏکڻ ۾ ديھ حامد واھ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان ڪنور شاخ وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,018  ھئي جيڪا 340 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
حمل ڪاڇڙي

**ديھ حمل ڪاڇڙي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حمل تپي ۾ واقع آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ مرزاپور جاگير ۽ ديھ چندني جاگير، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ نانگ دڙو ۽ ديھ ميرپور، اولھ ۾ ديھ مرزاپور جاگير ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چڪ بشارت ڪاڇڙي ۽ چڪ فريدآباد 1 واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ان جو اوڀر وارو وڏو ڀاڱو حمل ڍنڍ جو حصو آهي. اھا ديھ حمل ٿاڻو جي حدن م واقع آهي. ٿاڻو ديھ جي آخري اوڀر ۾ ڪينال جي ڪپ تي واقع آهي ان جو سڀ کان معروف ڳوٺ گاھي آھي جيڪو روڊ رستي حمل ٿاڻي کان 4 ڪ م جي فاصلي تي واقع آهي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,739  ھئي جيڪا 438 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا
حامد واھ

**ديھ حامد واھه**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھه تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حامد واھه تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1934 کان 1962ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ساماڻو، ڳوٺ غلام محمد، جليل جا گھر ۽ ھڪ غيرمعروف واقع ھيا.
ھاڻي ھن ديھ م جليل وارا گھر ڳوٺ جليل چولياڻي ۾ تبديل ٿي ويا آهن. غيرمعروف ڳوٺ 
قاسم خان چولياڻي سڏجي ٿو. باقي ڳوٺ الھ رکيو چولياڻي ۽ ڳوٺ بچل خان چولياڻي واقع آھن. ھي ديھ 1962 کان پوء ڪڍي حمل تپي مان حامد واھ تپي ۾ شامل ڪئي وئي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ گل ٻرڙو، اوڀر ۾ ديھ جوڻاڻي، اولھ ۾ ديھ چندني جاگير ۽ ڳاڙھي جاگير ۽ ڏکڻ ۾ ديھ نانگ دڙو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. 

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي  1,749 ھئي جيڪا 321 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
لادينيت

**لادينيت** () مذهب جي غير موجودگي، مذهب کان لاپرواهي يا رد مذهب آهي. دنيا جي 16 سيڪڙو آبادي سيڪيولر آهي.

## حوالا
حسن ھوري

**ديھ حسن ھوري**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا وڳڻ تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ رڳو ٻہ ڳوٺ واقع ھيا جيڪي ڳوٺ ابراهيم وڳڻ ان سان لڳولڳ ڳوٺ ماڏو تونيو ھيا. ھاڻي ان ديھ جي معروف ڳوٺن ۾ ڳوٺ ملوڪ تونيو ۽ ڳوٺ خيرو خان جتوئي شامل آهن. 
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ وڳڻ ۽ ديھ ياروديرو، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ چؤديرو، اولھ ۾ ديھ عبيداڻي ۽ ديھ بند جاني ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چؤديرو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. وڳڻ نصيرآباد روڊ ھن ديھ جي وچان گذرندڙ آھي. ڪور ھاشم ڊسٽري ھن ديھ مان وھندڙ آھي. 

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 835  ھئي جيڪا 141 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
جکر

**ديھ جکر**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا تپو جکر تپي ۾ واقع آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ قمبر تعلقي جي ديھ پنا ۽ ديھ بوھڙ، اوڀر ۾ ديھ ملڪاڻي، اولھ ۾ ديھ ڪلر ۽ ڏکڻ ۾ ديھ بڪيجاڻي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. پنا ڊسٽري ۽ وارھ برانچ ھن ديھ مان وھندڙ آھن. ھن ديھ ۾ واقع ڳوٺن جا نالا ڳوٺ جکر، ڳوٺ نھال تونيو، ڳوٺ بستي ھاجران، ڳوٺ نورپور، ڳوٺ بستي ھميدان، ڳوٺ بابوصابو، ڳوٺ حاجي محمد زمان ۽ ڳوٺ بستي صغرانا آهن. ڳوٺ جکر ۾ تاجل پير جو مقبرو آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي  10,717 ھئي جيڪا 1766 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا
جوڳي (وارھ)

**ديھ جوڳي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا جوڳي تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1931 کان 1963ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ مراد ڀٽي، ڳوٺ واحد بخش، ڳوٺ محمدي، ڳوٺ قالم گورو، ڳوٺ غلام محمد کھاوڙ ۽ ھڪ غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. ديھ م ھاڻي ڳوٺ ڀاڻ ۽ ڳوٺ ڀنڀو خان گاڏھي معروف ڳوٺ آھن.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ گاجي کھاوڙ ۽ ديھ ڳڙھي ماڪورو، اوڀر ۾ ديھ آھون، اولھ ۾ ديھ ميرپور ۽ ديھ چڪ آباد ۽ ڏکڻ ۾ تعلقو ميھڙ جون ديھون گلاب پور ۽ بندگاھي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي ڏاکڻي حصي مان ڌامراھو برانچ وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 6,386  ھئي جيڪا 1,012 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## پڻ ڏسو
* جوڳي
* جوڳي ويرو
* جوڳي (ديھ)
* جوڳيڙو

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
جوڻاڻي

**ديھ جوڻاڻي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا گاجي کھاوڙ تپي ۾ واقع آهي.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ وارھ ۽ ديھ گل ٻرڙو، اوڀر ۾ ديھ ٿاڻو، اولھ ۾ ديھ حامد واھ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڳڙھي ماڪورو ء ديھ بشارت کھاوڙ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي اولھ واري دنگ تي نصير ڊسٽري ۽ وچ مان نواب ڊسٽريوھندڙ آھن. جوڻاڻي ۾ درگاھ جوڻاڻي شريف واقع آهي. ھاڻي ھن ديھ جي معروف ڳوٺن ۾ شامل آهن: ڳوٺ جوڻاڻي، ڳوٺ رمضان گاڏھي، ڳوٺ صاحب خان ۽ ڳوٺ الھ جڙيو سرويئري.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,308  ھئي جيڪا 986 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
ڪلر (وارھ)

**ديھ ڪلر**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ڪلر تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ رڳو ھڪ ڳوٺ سيد ۽ ان جي لڳ مقام سيد ۽ ديھ جي ٻين حصن ۾ ڪجهه مقام واقع ھيا. پر بعد م ھي ديھ آباد ٿيڻ شروع ٿي ء ڪافي ڳوٺ ٻڌجي ويا. ھاڻي اتي ڳوٺ نورل گاڏھي، ڳوٺ بدرالدين ابڙو، ڳوٺ ڍوليو،  ٻرڙو، ڳوٺ شجاع الدين ابڙو، ڳوٺ انور آباد ۽ مائد شھيد ڳوٺ ھن ديھ جا معروف ڳوٺ آھن.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ قمبر تعلقي جي ديھ ڪنور، اوڀر ۾ ديھ جکر، اولھ ۾ ديھ پوٺو ۽ ديھ کنڊو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ نواب ڪلھوڙو، ديھ صفر تونيو ۽ ديھ گل ٻرڙو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. وارھ برانچ ۽ ڪنور ڊسٽري ھن ديھ منجھان وھندڙ آھن.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي  5,613 ھئي جيڪا 1118 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا
لالو رائونڪ

**ديھ لالو رائنڪ**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لالو رائنڪ تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880 کان 1961ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ميان نورو، ڳوٺ لالو رائنڪ، ولايت شاھ جو مقام، ڳوٺ ڊنگل ماڇي، ڌڱاڻو کٽياڻ جو مقام، بوھڙن جو مقام، ڳوٺ عرضي مرکنڊ، وڪن جو ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ لالو رائنڪ ھاڻي شھر بڻجي ويو آهي ۽ ان سان لڳولڳ بستي قيصراڻي واقع آهي، وڪن جو ڳوٺ ھاڻي خير محمد وڪو سڏجي ٿو. ديھ جي بعد ۾ قائم ٿيل ڳوٺن ۾ ڳوٺ گنھور خان مغيري ۽ ڳوٺ ساٿياڻي مغيري معروف ڳوٺ آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ھني ۽ ديھ بوھڙ، اوڀر ۾ ديھ پيچوھا، اولھ ۾ ديھ ملڪاڻي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ  بڪيجاڻي ۽ ديھ اصحابو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ان ديھ منجھ نصير برانچ وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي  16,857 ھئي جيڪا 2,649 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
مڪلاڻي

**ديھ مڪلاڻي**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا جکر تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1904 کان 1935ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ماڇين جو ڳوٺ، ڳوٺ پير بخش جت، جوڻيجن جا گھر پنھنجا، ڳوٺ سومر چولياڻي، ڳوٺ ھرچو مل، ٻه غيرمعروف ڳوٺ ۽ ھڪ ڦٽل ڳوٺ واقع ھيا ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ پيرو جج، سنجر ڳوٺ، شافي ڳوٺ، ڳوٺ بنجار، ڳوٺ مصري جج، ڳوٺ سومر چولياڻي، ڳوٺ پنھل بليدي ۽ ڳوٺ جمال چانڊيو معروف آھن.
## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ بوھڙئ، اوڀر ۾ ديھ لالو رائنڪ، اولھ ۾ ديھ جکر ۽ ڏکڻ ۾ ديھ بڪيجاڻي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. 

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي  5,947 ھئي جيڪا 994 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا
مڱڻيجا (وارھ)

**ديھ مڱڻيجا**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آباد تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1881 کان 1938ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ مڱڻيجا، ڪلھوڙن جو ڳوٺ، کٽياڻن جو ڳوٺ، ڳوٺ محمد لاشاري، ڳوٺ ڀورو گوگاڻي واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ پير بخش مڱڻيجا، ڳوٺ امام بخش بروھي، ڳوٺ مڱڻيجا ڳوٺ محمد کٽياڻ ۽ ڳوٺ ڌڱاڻو کٽياڻ معروف ڳوٺ آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ بڪيجاڻي، اوڀر ۾ ديھ اصحابو، اولھ ۾ ديھ صفر تونيو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ آباد واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,901 ھئي جيڪا 1,060 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا
چوهاڻ

**چوهاڻ.**

**چوهاڻ** ذات جا ماڻهو سنڌ ۾ خاص تعداد ۾ رهن ٿا .چوهاڻ پاڻ کي راجائي نسل جي 36 نکن مان هڪ نُک سڏين ٿا ،جيڪا راجپوتن جي وڏي نُک ليکي وڃي ٿي .چوهاڻ راجپوت بهادر رهيا آهن ۽ هندستان جي حڪمران راج چوهاڻ پرٿوي راج چوهاڻ سان واسطو رکن ٿا .

## رھائش پذيرائي
چوهاڻن جا دهليءَ جي آسپاس ڪجهه ڳوٺ آهن .سوني پٽ تعلقي ۾ به سندن جهڪائولي نالي هڪ ڪالوني آهي ،اتي هي هارپي جو ڪم ڪن ٿا .هندستان جي وچين( Central )۽ الهندي( Western )ضلعن ۾ هي راجپوت به سڏجن ته جٽ به ،جيئن سيالڪوٽ پنجاب جا چوهاڻ سڏجن ٿا .امرتسر ۾ چوهاڻ هاري قبيلي ۾ شمار ٿين ٿا ۽ اتي به جت ،راجپوت ۽ گجر سڏجن ٿا ،جڏهن ته منٽگمري ۽ شاهپور ۾ راجپوت ۽ جت سڏائين ٿا .بهاولپور ۾ سندن ٽي قبيلا ،خالص ،هشميرا ۽ کچي رهن ٿا .هشميرا مسلمان ،کچي خان جا پونير آهن ،جيڪو ڪجهه سئو سال اڳ اجمير جو حڪمران هو .هنن مان ڪي کٽي ،ڪي واڍا سڏائين ٿا .ملتان جا چوهاڻ زميندار آهن .پنجاب ۾ جتن جا ڪيترا قبيلا پاڻ کي چوهاڻ سڏائين ٿا ،جن ۾ وڙائچ ۽ کچي اچي وڃن ٿا.

## تاريخ
ذاتين جي انسائيڪلوپيڊيا موجب چوهاڻ ،راجپوت نسل مان اصل ۾ گرجو يا گجر قوم جي هڪ شاخ آهن .اوڏ ۽ ’ديوڙا ‘به چوهاڻن مان آهن ،۽ چندر ونسي آهن.

هندستان جي الهندن صوبن جا چوهاڻ پنهنجون نياڻيون ڪڇ واهن ،بدورين ،بينگلن ۽ راٺوڙن کي ڏيندا آهن .ڇتيسڳڙهه جا چوهاڻ چوڪيداري ۽ مزدوري ڪن ٿا .اتي هي چنڊال به سڏجن ٿا ،حقيقت ۾ سندن اصل وطن مڻيپور آهي ۽ اتان جا اصل راجپوت آهن .هندو چوهاڻ درگا ديويءَ ۽ کوڙيار ماتا( مالهڻ )جي پوڄا ڪندا آهن ۽ ديويءَ جي آڏو ٻڪر يا ٻڪريءَ جي قرباني ڪندا آهن ،ان کي ’جهاٽڪو ‘چون .هي مڙدن کي ساڙيندا آهن ،پر ٻارن کي پوريندا آهن .ٽن کان ستن ڏينهن تائين تڏو ڪندا .ڏهين ڏينهن سُوءَ لاهين ،گهر جي صفائي ڪن .وهنجن ۽ رڌو پڪو ڪن.

سنڌ ۾ رهندڙ اڪثر چوهاڻ مسلمان به آهن ته هندو به .هندو ذاتين :راجپوتن ،سوٽهڙن ،ميگهواڙن ۽ ڪولهين ۾ به چوهاڻ نُک آهي .سنڌ ۾ چوهاڻ ٿرپارڪر ضلعي کان سواءِ نوابشاهه( بينظيرآباد )ضلعي ۾ به جام رهن ٿا .سڪرنڊ تعلقي ۾ سندن ڪيترائي ڳوٺ آهن ،جن ۾ جمعو چوهاڻ ،نورمحمد چوهاڻ ،چوهاڻ ڪالوني وغيره اچي وڃن ٿا.

زمرو:سنڌ جون ذاتيون
زمرو:سنڌي ذاتيون ۽ قبيلا
ڪشمور بند

**ڪشمور بچاء بند**  سنڌ ۾ سنڌوندي جي ساڄي ڪپ واري پاسي ڪشمور ضلعي م واقع  ٻوڏ جي امڪان کي روڪڻ لاءِ ھڪ بچاء بند آھي  جنھن جي ڊيگھ 73 ميل (117.47 ڪ م) آهي. ان کي ڪي ڪي بچاء بند پڻ سڏين ٿا.

## حوالا
سکر بيگاري بند

**سکر بيگاري بچاء بند**  سنڌ ۾ سنڌوندي جي ساڄي ڪپ واري پاسي سکر ضلعي ۾ واقع  ٻوڏ جي امڪان کي روڪڻ لاءِ ھڪ بچاء بند آھي  جنھن جي ڊيگھ 46.5 ميل (74.83 ڪ م) آهي. ان بند جو 0 کان 4 ميل تائين وارو حصو سکر شھر جو ٻوڏ کان بچاء ڪري ٿو.

## حوالا
عزيز آباد ، ڪراچي

**عزيز آباد** پاڪستان سنڌ جي ڪراچي سينٽرل ضلعي ۾ هڪ پاڙيسري شھر آهي.

## به ڏسو
* ڪراچي سينٽرل ضلعو

## حوالا

زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
 
* ڪراچي ويب سائيٽ .

زمرو:ڪراچي جا گردونواح
رولاڪ

**رولاڪ**  ھڪ پکي جو نالو آهي جيڪو سنڌ م ملي ٿو. ان جو حيواناتي نالو *پيريڪراڪوٽس* آھي. اھو ھڪ ننڍڙي ڦوسڙي يا ڦدي جو ھڪ قسم آھي جيڪو ڏکڻ ايشيا ۽ انڊونيشيا ۾ عام آھي

## حوالا
اطلس

**اطلس** (Atlas Mountains) اتر اولهه آفريڪا ۾ جابلو سلسلو آهي، جيڪو مراڪش، الجيريا ۽ تيونس جي وچ ۾ 2،400 ڪلوميٽر تائين آهي. رينج ۾ سڀ کان وڌيڪ چوٽي، ڏکڻ اولهه مراڪش ۾ 4167 ميٽر ماؤنٽ ٽوبگل آهي. هي جبل جو سلسلو ميڊيٽرينين سمنڊ ۽ ائٽلانٽڪ کي مين لينڊ کان ڌار ڪري ٿو.

ائٽلس جبل اتر آفريڪا ۾ المغرب (تيونس، الجیریا، مراڪش) جو هڪ جبل آهي. اهو صحارا ريگستان کي ميڊيٽرينين سمنڊ ۽ ائٽلانٽڪ سمنڊ کان جدا ڪري ٿو. ائٽلانٽڪ سمنڊ جو نالو "ائٽلانٽڪ" جبل جي حد مان نڪتل آهي، جيڪو مراکش، الجيريا ۽ تيونس جي وچ ۾ تقريبا 2,500 ڪلوميٽر (1,600 ميل) تائين پکڙيل آهي. رينج جي بلند ترين چوٽي توبڪال آهي، جيڪا مرڪزي مراکش ۾ آهي، جنهن جي اوچائي 4,167 ميٽر (13,671 فوٽ) آهي. ائٽلس جبل بنيادي طور تي بربر جي آبادي سان آباد آهن. 

'جبل' جا اصطلاح ڪجهه بربر ٻولين ۾ ادرار ۽ ادراس آهن ۽ انهن اصطلاحن کي مڃيو وڃي ٿو ته مٿيون نالو ائٽلس جي سڃاڻپ آهي. جبل ڪيترن ئي جانورن ۽ ٻوٽن جو گهر آهن جيڪي گهڻو ڪري آفريڪا ۾ مليا آهن پر انهن مان ڪجهه يورپ ۾ ملي سگهن ٿا. انهن مان گھڻا جنسون خطري ۾ آھن ۽ ڪجھ اڳ ئي ناپيد آھن. موسم عام طور تي ٿڌي هوندي آهي پر اونهاري ٿڌڙي هوندي آهي، ۽ سراسري گرمي پد °25 سينٽي گريڊ هوندو آهي.

ائٽلس جبلن سان گڏ آباد ٿيندڙ اڪثريت مراڪش ۾  بربر ۽ الجيريا ۾ عرب نسل سان آهن.

## حوالا

زمرو:جبل
زمرو:آفريڪا
زمرو:جبلن جا سلسلا
زمرو:جاگرافي آفريڪا
ميرپور (وارھ)

**ديھ ميرپور**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ميرپور تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود برٽش انڊيا واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ٻہ غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ غلام محمد ٻرڙو، ڳوٺ ڪرم الله چانڊيو ۽ ڳوٺ دُر ماڇي معروف ڳوٺ آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ نانگ دڙو، اوڀر ۾ ديھ ڳڙھي ماڪوڙو ۽ ديھ جوڳي، اولھ ۾ ديھ چڪ فريدآباد 1 ۽ ديھ حمل ڪاڇڙي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ سانھاري، ديھ چڪ آباد ۽ ديھ ٺيٺ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي اوڀر واري دنگ تي نصير ڊسٽري وھندڙ ھئي. اتر اوڀر وارو دنگ حمل ڍنڍ سان لڳولڳ وھندڙ واھ سان ملي ٿو.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 1,829 ھئي جيڪا 410 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
مرزاپور (وارھ)

**ديھ مرزاپور جاگير**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي وارھه تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حمل تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1914 کان 1940ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ جي سروي ڪانه ٿيل ھئي. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ مرزاپور، ڳوٺ ساکاڻي، ڳوٺ مينھون خان رند ۽ ڳوٺ گاجي خان معروف ڳوٺ آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ غيبي ديرو جاگير 6، اوڀر ۾ ديھ چندني جاگير ۽ ديھ ڳاڙهي جاگير، اولھ ۾ ديھ ڪوھستان ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چڪ فريدآباد، ديھ چڪ بشارت ڪاڇڙي، ديھ حمل ڪاڇڙي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ڪانہ ٿي آهي. ھن ديھ جو اڌ کان بہ وڌيڪ اوڀر وارو حصو حمل ڍنڍ ۾ شامل آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,719 ھئي جيڪا 545 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
پيچوھا (وارھ)

**ديھ پيچوھا**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لالو رائنڪ تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1911 کان 1957ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ پيچوھا، ڳوٺ محبوب خان، ٿيٻن جو ڳوٺ، ڳوٺ ابلداس ۽ مغيرين جو ڳوٺ، لاکي جو مقام ۽ مھتاب شاھ جو مقام واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ پيچوھا ۽ ڳوٺ جيئند مغيري معروف ڳوٺ آھن باقي ٻيا غيرمعروف ٿي ويا آهن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ حني ، اوڀر ۾ ديھ ياروديرو ۽ ديھ عبيداڻي، اولھ ۾ ديھ لالو رائنڪ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ اصحابو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي و مان وارھ وڳڻ روڊ گذرندڙ آھي. ڳوٺ پيچوھا ھڪ وڏو ڳوٺ آهي جنھن ۾ ٻوھيا محلو ۽ پيچوھن جو محلو واقع آھن. ھي ڳوٺ لالو رائنڪ کان ھڪ ڪ م جي فاصلي تي واقع آهي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 9,174 ھئي جيڪا 1,779 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
نانگ دڙو

**ديھ نانگ دڙو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ميرپور تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
اھا ديھ شروع ۾ ٻن حصن ديھ نانگ دڙو 1 ۽ ديھ نانگ دڙو 2 ۾ ورھايل ھئي. انھن مان نانگ دڙو 1 تپو ميرپور ۾ ۽ نانگ دڙو 2 تپو حمل ۾ واقع ھيا.  بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1934 کان 1957ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي اترئين ڀاڱي واري نقشي مطابق ھن ديھ ۾ رڳو ڪوٽ ھر نالي وسندي واقع ھئي. 1934ع واري ديھ نانگ دڙو 2 جي نقشي مطابق ھن ديھ جي ڏاکڻي ڀاڱي م رڳو ھڪ ڳوٺ حاجي خان چانڊيو واقع ھيو. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ سليمان پيرزادو، ڳوٺ پڃيل خان چولياڻي، ڳوٺ خيرمحمد ٻرڙو، ڳوٺ محمد بخش چولياڻي ۽ ڳوٺ محمد صلاح چولياڻي معروف ڳوٺ آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ حامد واھ، اوڀر ۾ ديھ ڳڙھي ماڪوڙو ، اولھ ۾ ديھ چندني جاگير ۽ ديھ حمل ڪاڇڙي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ميرپور واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ان جي اوڀرندي حصي مان نصير ڊسٽري وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,468 ھئي جيڪا 668 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
نواب ڪلھوڙو

**ديھ نواب ڪلھوڙو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا وارھ تپي ۾ واقع آهي.
## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1934 کان 1962ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ مير محمد ڪلھوڙو، ڳوٺ رتو ڪلھوڙو، ماڇي ڳوٺ، ڳوٺ گل ٻرڙو، جتن جو ڳوٺ ۽ نواب شاخ لڳ ڳوٺ محمد علي کھاوڙ واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ ڪلھوڙا ڪلھوڙو معروف ڳوٺ آھي. ان کان علاوه ڳوٺ گل ٻرڙو ھيٺيون ھن ديھ ۾ واقع آهي جڏهن تہ ان ڳوٺ جي نالي سان ديھ گل ٻرڙو جو دنگ ان ڳوٺ جي لڳولڳ واقع آهي جنھن ديھ ۾ ڳوٺ گل ٻرڙو مٿيون واقع آهي. ڳوٺ رتو ڪلھوڙو، ماڇي ڳوٺ ۽ جتن جو ڳوٺ ھاڻي غيرمعروف ٿي يا ڦٽي ويا آهن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڪلر ، اوڀر ۾ ديھ  صفر تونيو، اولھ ۾ ديھ گل ٻرڙو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ وارھ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي اتر اولھ ۽ اولھ واري دنگ سان گڏ وارھ برانچ وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,724 ھئي جيڪا 865 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:قمبر تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
سانھاري

**ديھ سانھاري**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ميرپور تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1898 کان 1960ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ گرڪڻ تپي ۾ واقع ھئي. ان وقت ھن ديھ ۾ ھڪ غير معروف ڳوٺ  واقع ھيو. ھاڻي اھو ڳوٺ لشڪر خان لاشاري جي نالي سان معروف آھي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ميرپور، اوڀر ۾ ديھ چڪ آباد، اولھ ۾ ديھ ٺيٺ ۽ ڏکڻ ۾ تعلقو ميھڙ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ جي ڏکڻ واري دنگ تي ڌامراھ واھ وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,998 ھئي جيڪا 616 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
ٿرڙي ھاجران

**ديھ ٿرڙي ھاجران**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهداد ڪوٽ جي وارھه تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا تپو وارھه تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880 کان 1960ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ٿرڙي حاجران، ڳوٺ ساڌو رام، مسڻن جو ڳوٺ، مقام گدا علي، منزل گاھ ۽ ان سان لڳولڳ باغ ۽ بيراج بنگلو واقع ھيا. ھاڻي انھن پراڻن ڳوٺن مان ھن ديھ ۾ ڳوٺ ٿرڙي حاجران يا ھاجران قائم آھي باقي ڦٽي ويا يا غيرمعروف ٿي ويا ۽ نوان ڳوٺ وسند ڇٽو، ڳوٺ خان محمد جوڻيجو، ڳوٺ عبدالعزيز بروھي ۽ ڳوٺ قادن ڇٽو  قائم ٿي چڪا آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ صفر تونيو، اوڀر ۾ ديھ آباد ۽ ديھ واھوچا، اولھ ۾ ديھ ٿاڻو ۽ ديھ وارھ ۽ ڏکڻ ۾ تعلقي نصيرآباد جون ديھون ڦيڪراٺو ۽ ديھ علي بحر  واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. وارھ لالو رائنڪ روڊ ۽ وارھ نصيرآباد روڊ ھن ديھ مان گذرندڙ آھن.

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
ٿاڻو

**ديھ ٿاڻو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا وارھ تپي ۾ واقع آهي.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ وارھ، اوڀر ۾ ديھ ٿرڙي ھاجران، اولھ ۾ ديھ جوڻاڻي ۽ ڏکڻ ۾ ديھ بشارت کھاوڙ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ م ڳوٺ علي حيدر گائينچو، ڳوٺ ممتاز آباد، ڳوٺ بھلول آباد ۽ ڳوٺ واحد بخش ڇٽو واقع آهن. وارھ گاجي کھاوڙ روڊ ھن ديھ مان گذرندڙ آھي.

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:وارھ تعلقي جون ديھون
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
پوٺو

**ديھ پوٺو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھه تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ڪلر تپي ۾ واقع آهي.

## تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1880 کان 1930ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڏاتو لاکو، ڳوٺ حاجي رب رکيو، ڦٽل ڳوٺ تنين جو، ڦٽل ڳوٺ ڳڙهي موندر لاکو، ڦٽل ڳوٺ محمد مسلم لاکو، ڦٽل ڳوٺ گرگيز، ۽ ھڪ غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. پنھور شاخ تي ھڪ بيراج بنگلو پڻ واقع ھيو. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ ٺوڙڪي چانڊيو، ڳوٺ عبدالرزاق چانڊيو ۽ ڳوٺ قاضي بروھي معروف ڳوٺ آھن.

## جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ باغ جاگير ۽ ديھ غيبي ديرو جاگير 4 ، اوڀر ۾ ديھ ڪنور، اولھ ۾ ديھ  غيبي ديرو جاگير 5 ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڪلر ۽ ديھ کنڊو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ھن ديھ مان پنھور ڊسٽري وھندڙ آھي.

## آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 6,330 ھئي جيڪا 1,021 خاندانن تي مشتمل ھئي..

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:سنڌ جون ديھون
زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون