ٽروپوسفيئر

**ٽروپوسفيئر** يا **تائمنڊل** (Troposphere) ڌرتيءَ جي وايومنڊل (Atmosphere) جي سڀ کان هيٺئين پرت آهي. اهو نالو قديم يوناني  ٽروپوس (τρόπος, مٽڻ، تبديلي) ۽ "اسفائرا" (σφαῖρα, دائرو) مان آيو آهي. ان ۾ سياروي ماحول جي ڪل ماس جو %80 ۽ پاڻي جي بخارات ۽ ايروسول جي ڪل ماس جو %99 شامل آهي، ۽ اهو هنڌ آهي جتي گهڻا موسمي واقعا ٿين ٿا. ڌرتيءَ جي سياروي مٿاڇري کان، ٽروپوسفيئر جي سراسري اوچائي ٽراپڪس ۾ 18 ڪلوميٽر (11 ميل؛ 59,000 فوٽ)؛ وچين ويڪرائي ڦاڪ ۾ 11 ڪلوميٽر (6.8 ميل؛ 36,000 فوٽ)؛ ۽ سياري ۾ قطبي علائقن جي بلند ويڪرائي ڦاڪ ۾ 6 ڪلوميٽر (3.7 ميل؛ 20,000 فوٽ) آهي؛ اهڙي طرح ٽروپوسفيئر جي سراسري اوچائي 13 ڪلوميٽر (8.1 ميل؛ 43,000 فوٽ) آهي.

The **troposphere** is the lowest layer of the atmosphere of Earth. Pronounced , the name comes . It contains 80% of the total mass of the planetary atmosphere and 99% of the total mass of water vapor and aerosols, and is where most weather phenomena occur. From the planetary surface of the Earth, the average height of the troposphere is  in the tropics;  in the middle latitudes; and  in the high latitudes of the polar regions in winter; thus the average height of the troposphere is .

The term *troposphere* derives from the Greek words  *tropos*  (rotating) and *[[sphere|sphaira]]* (sphere) indicating that rotational turbulence mixes the layers of air and so determines the structure and the phenomena of the troposphere. The rotational friction of the troposphere against the planetary surface affects the flow of the air, and so forms the planetary boundary layer (PBL) that varies in height from hundreds of meters up to . The measures of the PBL vary according to the latitude, the landform, and the time of day when the meteorological measurement is realized. Atop the troposphere is the tropopause, which is the functional atmospheric border that demarcates the troposphere from the stratosphere. As such, because the tropopause is an inversion layer in which air-temperature increases with altitude, the temperature of the tropopause remains constant. The layer has the largest concentration of nitrogen.

**تائمنڊل** () جي ڪُل ٿولهه لڳ ڀڳ 50 ميل آهي. تائمنڊل جي ٿولهه ڌرتيءَ جي هر هنڌ تي هڪ جهڙي ناهي، ڪٿي گھٽ ته ڪِٿي وڌ آهي. مثال طور، سمنڊ جي سطح ويجھو قطبي علائقن ۾ تائمنڊل جي ٿولهه / اوچائي 6 يا 7 ميل مس ٿيندي، جڏهن ته اڌوڙڪ ڀرسان اها 10 ميل کن ۽ آمريڪا، ڪئناڊا، يورپ يا ايشيا کنڊ جي اترين علائقن ۾ ان جي ٿولهه ستن کان اٺ ميل آهي. ان ڪري چئبو ته تائمنڊل 6 کان 10 ميل ٿلهو آهي. هوا ۾ موجود ڪُل ماليڪيولي ۽ گئسي مايي (mass) جو 75 سيڪڙو ۽  ٻاڦ، دونهون، بُوءِ، دَز، وڻن ٽِڻن جو ٻُور وغيره هن ئي تهه ۾ موجود آهن. هن تهه ۾ نائٽروجن گئس جو مقدار، گھربل ۽ مناسب آهي، جڏهن ته آڪسيجن گئس جو مقدار 25.94 سيڪڙو آهي. جيڪو سڀني “ساهوارن” لاءِ ڏاڍو مناسب آهي. گھڻي کان گھڻا ڪڪر ۽ گِهم به هن ئي تهه ۾ موجود آهن جن جي ڪري موسمي تبديليون اينديون رهن ٿيون. جاچ ۽ پرک ڪندي اها ڳالهه به سامهون آئي آهي ته هن تهه (تائمنڊل) جو مٿيون پرت (جنهن جي ٿولهه ڏيڍ ميل مَس ٿيندي) جھڙوڪر سڄي تهه مٿان ڍڪڻ جو ڪم ڪري ٿو، ڇو ته ان ۾ ماٺار وڌيڪ آهي. ان پرت کي “تائڍاڪ” سڏجي ٿو. تائڍاڪ تائمنڊل ۽ ان کان مٿين تهه سنگمنڊل جي وچ ۾ ڄڻڪ هوا جو پردو آهي.

## حوالا

## ٻاهرين لنڪس

* فضا ۾ ڪيميائي رد عمل 
* 
* Chemical Reactions in the Atmosphere
 

زمرو:ٽروپوسفيئر
زمرو:وايومنڊل
زمرو:فضا 
زمرو:فضائي ٿرموڊائنامڪس
زمرو:خلا
زمرو:ڌرتي
زمرو:ارضيات
زمرو:ماحوليات
زمرو:موسميات