open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نعت

**نعت** عربي ٻوليءَ جو لفظ آهي، جنهن جي لفظي معنيٰ آهي ”مدح، صفت، تعريف“.نعت نظم جو اھو قسم اھي جنھن ۾ حضرت محمد جي تعريف ڪئي ويندي آھي. سٽاءَ جي حساب سان ھي گيت يا نظم جھڙو ٿيندو اھي. نعت اڪثر مذھبي موقعن، محفلن ۽ مسجدن وغيره ۾ ڳائي ويندي اھي **نعت** آقاء عالم حضرت محمد مصطفيٰ جي ثناء کي چئبو آھي. هن وقت دنيا ۾ لکين نعت خوان آقا جي ثنا پڙھي رهيا آھن. نعت ۽ حمد ٻنھي جي معني تعريف يا ثنا آھي پر انھن جو مطلب ساڳيو نہ ھندو آھي ڇوتہ حمد صرف خدا جي تعريف لاءِ مخصوص ھوندو آھي..

## تاريخ
ھڪ روايت مطابق سڀ کان پھريون ڀيرو نعت  حضرت محمد  جي چاچي ابوطالب چئي ھئي. ھڪ ٻي روايت مطابق "تبان اسعد ابو ڪلیڪرب"  ۽ "ورقه بن نوفل" پڻ حضرت محمد   جي شان ۾ نعت چئي ھئي. اردو جي مشھور نعت واري شاعر فصیح الدین سھروردی مطابق حضرت محمد  جي چاچي ابوطالب ۽ اصحابي حسان بن ثابت  سڀ کان پھريان نعت چوندڙ شاعر ۽ نعت خوان ھيا جنھن سبب کين شاعر درٻار رسالت سڏيو ويندو آهي. ان کان سواءِ ڪعب بن زبير ۽ عبدالله بن رواحه ترنم سان نعت پڙھندا ھيا. حضرت محمد  خود حسان بن ثابت کان نعت ٻڌڻ فرمائي ۽ ان کان علاوه ٻين صحابين کان پڻ ٻڌ . 

## تاريخ جا مشھور نعت خوان
اصحابين ۾ مشهور نعت خوان حسان بن ثابت, اسود بن سریع, عبد الله بن رواحه, عامر بن اڪوع, عباس بن عبد المطلب, ڪعب بن زہیر, نابغه جعدي  شامل ھيا.  ھڪ روايت مطابق حضرت محمد  جي ھجرت وقت مديني آمد دوران مديني جي انصاري ٻارن نعت چئي سندن استقبال ڪيو ھو. تاريخ ۾ مشھور  اوليائن ۾ شيخ عبدالقادر جيلاني، بابا فرید الدین گنج شڪر، سلطان باھو، بابا بلي شاھ، خواجہ نظام الدین اولیاء، امیر خسرو،
خواجہ عثمان ھاروني، مخدوم علاؤ الدین علي احمد صابر ڪلیري ۽
پير مھر علي شاھ شامل آهن. مشھور عالمن ۾ امام ابو حنیفو، مولانا روم، شیخ سعدي، مولانا جامي، امام بوصیري، حڪیم محمد اختر،  احمد رضا خان، علامه ریاض الدین سھروردي، محمد قاسم نانوتوي، حڪیم الاسلام طیب قاسمي ۽ سید نفیس الحسیني شاھ شامل آهن. ٻين نالن ۾ شامل آهن: مجيب الرحمٰن حسيني، حسن رضا خان، امیر مینائي، الطاف حسین حالي، صائم چشتي، ادیب رائيپوري، علامه اقبال، خواجه بیدم وارثي، محمد علي ظھوري، مظھر الدین مظھر، حفیظ تائب،حامد یزداني، مولانا ڪوثر نیازي، بھزاد لکنوي،
عبدالستار نیازي، ریاض حسین چوڌري،
ضیاء نیر، حسین محي الدین،
قمر الدین انجم، پروفیسر اقبال عظیم، خالد محمود نقشبندي، مولانا ظفر علي خان، علیم ناصري، یزداني جالنڌري،
منصور آفاق، مقصود احمد تبسّم، خالد علیم، تنویر ڦول، اعجاز رحماني، پیر نصیر الدین نصیر گیلاني،
مولانا الیاس قادري،  شاڪرالقادري،
عباس عدیم قریشي، ندیم رضا فارق،
مرزا حفیظ اوج، آصف قادري، نذر صابري، صبا اڪبرآبادي، مظفر وارثي،صبیح رحماني، صھبا اختر. موجوده زماني جا مشھور نعت خوانن ۾ شامل آهن:  محمد علي ظھوري، اعظم چشتي،
اختر قریشي، نصر الله خان نوري،
قاری زبید رسول، محمد شڪیل قادري،
الحاج عمران شیخ قادري، 
محمد اویس رضا قادري، عبد الرؤف روفي، خورشید احمد، صبیح رحماني،
مشتاق قادری، محمد افضل نوشاھي،
عبدالستار نیازي، مرغوب احمد ھمداني،
طاھر قادري،سید منظور الکونین، سید بلال منظور، سید باغ علي شاھ
سید امین گیلاني، قاری حنیف شاھد رامپوري، سید سلمان گیلاني، شاھد عمران عادفي، حافظ ابوبکر مدني

## غير مسلم نعت خوان

پاڪستان جي مشهور  جسٽس رانا ڀڳوانداس پڻ نبي پاڪ  جي شان ۾ نعت لکندڙ ھيو. ان جا ڪجهه شعر ھيٺ ڏجن ٿا

نبیي مڪرم شنھشاہ عالي
بہ اوصافِ ذاتي و شانِ ڪمالي
جمالِ دو عالم تري ذاتِ عالي 
دو عالم ڪي رونق تري خوش جمالي
خدا کا جو نائب ھوا ھي یہ انسان
یہ سب ڪڇ ھي تیري ستودہ خصالي


## حوالا

زمرو:اسلامي اصطلاح
زمرو:اسلامي شاعري
زمرو:شاعري
زمرو:عقيدتي ادب
محمدالياس قادري

امير اھلسنت حضرت علامه مولانا ابوبلال **محمد الياس عطارقادري رضوي** **ضيائي دامت برڪاتهم العاليه** 26 رمضان المبارڪ 1369ھ/1950ع ڌاري ڪراچيءَ ۾ ڄاوا. شروعاتي -تعليم- ڪراچيءَ ۾ ئي حاصل ڪيائون. سندن والد صاحب جو نالو حاجي عبدالرحمان قادري هو، جيڪو هڪ ديندار ماڻهو هو ۽ هڪ اداري ۾ ملازمت ڪندو هو. پاڻ ننڍا هئا ته سندن والد صاحب حج تي ويو، -جتي- منيٰ ۾ لُڪَ لڳڻ سبب وفات ڪري ويو. اصل ۾ سندس وڏا ڪڇ جي ”ڪُنڀار“ شهر جا رهاڪو هئا. قيام پاڪستان جي لڏپلاڻ دؤران پهريائين حيدرآباد ۾ قيام فرمائون، پوءِ اُتان وري ڪراچيءَ ۾ رهائش پذير ٿيا. 
پاڻ خليفه اعليٰ سيدي قطب مدينه حضرت علامه مولانا ضياءُ الدين احمد مدني قادري رضويءَ جا مريد آهن. کين چئني سلسلن جي خلافت حاصل آهي، پاڻ هڪ ديني ”عاشقان رسول صلي اللہ عليه وآله وسلم جن جي مدني تحريڪ“ جو آغاز 1401ھ/1982ع ۾ ڪرڻ فرمايائون، جيڪا ڏسندي ڏسندي دنيا جي 100 کان وڌيڪ ملڪن تائين پکڙجي وئي. هن تحريڪ جو نالو دعوت اسلامي رکيو ويو. دنيا ۾ سندن لکين مريد آهن. هن جماعت جو ساليانو اجتماع ملتان ۾ ٿيندو هو، جنهن ۾ لکن جي تعداد ۾ ماڻهو شرڪت ڪندا هئا. کين نعتيه شاعريءَ سان ڪافي لڳاءُ آهي. سندن ڪافي تصنيفون آهن، -جن- ۾ ’فيضان سنت‘ ، جنهن جو دنيا جي 15 زبانن ۾ ترجمو ٿيل آهي. ’آداب طعام‘، ’فيضانِ رمضان‘، ’پردي جي باري ۾ سوال جواب‘، ’رسائل عطاريه‘، ’نماز جا احڪام‘، ’رفيق الحرمين‘، ’چندي جي باري ۾ سوال جواب‘، ’مدني پنج سوره‘، `ڪفريا ڪلمات جي باري ۾ سوال جواب` ’عقيقي جي -باري- ۾‘، ’خودڪشيءَ جو علاج سوال جواب‘، ’امام حسين جون ڪرامتون‘، ’40 روحاني علاج‘، ’گهريلو علاج‘ مشهور آهن. ’مغلانِ مدينه‘  ’ارمغانِ مدينه‘۽ وسائل بخشش سندن نعتيه شاعريءَ جا ڪتاب آهن. پاڻ 2008ع ۾ هڪ اسلامي چينل شروع ڪيائون جنهن جو نالو مدني چينل آهي. جيڪو سڄي دنيا ۾ ڏٺو ويندو آهي۔

## حوالا

زمرو:ميمڻ ماڻهو
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:ميمڻ شخصيتون
زمرو:ڪراچي جا ماڻھو
زمرو:اسلامي شخصيتون
زمرو:ڪراچي جون شخصيتون
زمرو:1950ع جون پيدائشون
سامونڊي لوڻ

**سامونڊي لوڻ** (Sea salt) سامونڊي لوڻ سامونڊي پاڻي جي عمل تبخير مان حاصل ٿيڻ وارو لوڻ آھي. ھي کاڌي پچائڻ ۽ زيبائشي شين ۾ استعمال ڪيو ويندو آھي۔

ان کي بي لوڻ (bay salt)  يا شمسي لوڻ (solar salt)  بہ چيو ويندو آھي.

## تصويرون

Salt Farmers - Pak Thale-edit1.jpg|سامونڊي لوڻ، ٿائيلينڊ
Marakkanam Salt Pans.JPG|سامونڊي لوڻ، ڀارت
FleurDeSel.JPG|سامونڊي لوڻ
Salt collector in Lake Retba.jpg|سامونڊي لوڻ، سينيگال
Dead Sea, Jordan 02.jpg|لوڻ جا ذخيرا، بحيرا مردار، اردن
Saltmill.jpg|سامونڊي لوڻ


## حوالا

زمرو:خوردني لوڻ
پاڪستاني نعت خوانن جي فهرست

هيء فهرست پاڪستان جي ريڊيو ۽ ٽيليوزن نعت خوانن جي آهي.

## ج
* جنيد جمشيد

## ف
* فرحان علي قادري

## ق
* قاري وحيد ظفر قاسمي

## م
* مجيب الرحمان
* مشتاق قادري
* اويس رضا قادري

## ن
* نصرت فتح علي خان

## حوالا

زمرو:شاعري
زمرو:اسلام سان لاڳاپيل فهرستون
زمرو:پاڪستان سان لاڳاپيل فهرستون

نعت خوان
چورس فوٽ

thumb|زميني ايراضي جو ايڪو (يونٽ)، چورس فوٽ

**چورس فوٽ** (Square foot) شاھي نظام اوزان ۽ امريڪا روايتي اڪائيون (غير میٽرڪ نظام ۽ غير بين الاقوامي نظام اڪائيون) جي رقبي جي اڪائي آھي جيڪا  بنیادي طور تي رياست متحده امريڪا، ڪينيڊا، برطانيا، بنگلا ديش، ڀارت ۽ پاڪستان ۾ استعمال ٿيندي آھي۔

## حوالا

زمرو:رقبي جو اڪائيون
زمرو:برطانوي اڪائيون
ميٽرڪ نظام

thumb|350px|

**میٽرڪ نظام** (Metric system) پيمائش جو ھڪ بين الاقوامي سطح تي متفق اعشاري نظام آھي۔

عشاريه نظام: مفاصلي ماپڻ جو بنيادي -ايڪو- ” ميٽر “ آهي ، جيڪو خط استوا کان وٺي اُتر قطب تائين واري مفاصلي جو هڪ ڪروڙئون حصو آهي ، يعني خط استوا کان وٺي اُتر قطب تائين مفاصلي ۾ هڪ ڪروڙ ميٽر ٿين ٿا . ميٽر جي ڊيگهه عام طرح 37 ء 39 -انچ- آهي . 
مفاصلي ماپڻ جي -جدول- ۾ 10 ميٽر= ڊيڪا ميٽر ، 100 ميٽر = هيڪٽو ميٽر ، 1000 ميٽر = ڪلو ميٽر ، 1/10 ميٽر = ڊيسي ميٽر ، 1/100 ميٽر = سينٽي ميٽر . نهرين شين جو وزن يا -تور- جي ماپ جو بنيادي -ايڪو- ” گرام “ آهي: 10 گرام = ڊيڪا گرام ، 100 گرام = هيڪٽو گرام ، 1000 گرام = ڪلو گرام ، 1/10 گرام = ڊيسي گرام ، 1/100 گرام = سينٽي گرام ، 1/1000 گرام = ملي گرام . 
پاڻياٺ وارين شين جي -تور- جو بنيادي پيمانو ” لٽر “ آهي: 
10 لٽر = ڊيڪا لٽر ، 100 لٽر = هيڪٽو لٽر ، 1/1000 لٽر = ملي لٽر ، 1/10لٽر = ڊيسي لٽر ، 1/100 لٽر = سينٽي لٽر . 
ڏهاڪي جي ڳڻپ واري -ان- نظام کي -اعشاريه نظام- چئبو آهي.
200px|ميٽرڪ نظام

## حوالو

## حوالا

زمرو:بين الاقوامي نظام اڪائيون
قيد خانو

[200px|[زندان ابوغريب|ابوغريب قيد خاني جو ھڪ منظر]]

**قيد خانو** (Prison) **[[جيل]]** (Jail) يا **[[زندان]]** ھڪ  اھڙي جڳھ آھي جاٿي ماڻھن کي زبردستي رکيو ويندو آھي ۽ سزا جي طور تي  رياستي عمل داري جي تحت مختلف قسم جوم آزاديون کان محروم ڪريو ويندو آھي۔ 

## حوالو

## حوالا

زمرو:علم سزا
زمرو:قيد خانو
ٿري

نوٽ: ھن پيج ۾ ٿري جي لوڪيشن غلط آھي ان کي ڪوئي درست ڪري

**ٿري** ()   ھڪ وڏو ڳوٺ آھي جيڪو ضلعي لاڙڪاڻي، سنڌ، پاڪستان ۾ واقع آھي. ھي شھر  26°57'10N 67°38'30E 24میٽرن تي (82 فٽن جي الٽيٽيوڊ) تي واقع آھي.

## حوالا

## پڻ ڏسو
* سومرن جي سنڌ تي حڪومت
* لاڙڪاڻو

زمرو:ضلعو لاڙڪاڻو
آر جي بي رنگ ماڊل

200px|آر جی بی رنگ

**آر جي بي رنگ ماڊل** () ھڪ ماڊل آھي جنھن ۾ جمعي رنگ **ريڊ- آر** ڳاڙهو، **گرين - جي** سائو، ۽ **[[نيرو]] - بي** بلو يا نيري رنگ جي روشنين جي امتزاج سان مختلف رنگ ٺاھيا ويندا آھن۔

زمرو:رنگ فضا
زمرو:رنگ
نقش رستم

**نقش رستم** (Naqsh-e Rustam) (فارسي: نقش رستم) ھڪ قديم قبرستان آھي جيڪو ايران جي صوبو فارس جي شهر تخت جمشيد کان تقريبا 12 ڪلوميٽر شمال مغرب ۾ واقع آھي۔ ھي نقش رجب کان ٿورڙا سو ميٽر جي فاصلے تي واقع آھي۔ 


عڪس:Naqsh-e Rustam 1865.jpg|نقش رستم
عڪس:Naqshe Rostam 1.JPG|نقش رستم
عڪس:Bas relief nagsh-e-rostam couronnement.jpg|نقش رستم
عڪس:Bas relief nagsh-e-rostam al.jpg|نقش رستم


زمرو:نقش رستم
قبلو

}

عرفِ عام ۾ قبلي مان مراد خانہ ڪعبو آھي جيڪو مسجد الحرام، مڪو، سعودي عرب ۾ واقع آھي ۽ مسلمان ان جي طرف رخ ڪري نماز پڙھندا آھن۔ ان کان علاوه احتراماً بہ ڪنھن شخص کي قبلو يا قبلو و ڪعبو چيو ويندو آھي۔

تصغیر|300px|مسجد اقصي بيت المقدس
اسلام ۾ ھڪ مديني ڏانهن هجرت واري دؤر ۾ مسلمانن جو قبلو تبديل ٿيو ۽ آھي ڪعبي جي بدران بيت المقدس ڏانھن رخ ڪري نماز پڙھندا ھيا جيڪو مديني م رھندڙ يھودين جو به مقدس مقام ھيو. سن ٻہ ھجري ۾ رجب يا شعبان جي مھيني ۾ حضرت محمد صہ بشر بن براء بن معرور جي دعوت تي ويل ھو جتي ظھر جو وقت ھيو تہ پيغمبر صه نماز پڙھائڻ شروع ڪئي ۽ ٻہ رڪعتون فرض پڙھائي چڪو ھو ته ٽين رڪعت دوران سورة البقرة جي144 نازل ٿي جنھن ۾ قبلو تبديل ڪرڻ جو حڪم مليو ۽ نماز دوران ئي قبول بيت المقدس کان وري ڪعبي طرف تبديل ڪري نماز مڪمل ڪئي وئي. تفھيم القرآن مٿئين آيت جي تفسير ۾ ٻڌائي ٿو ته مٿئين واقعي جي روايت ابن سعد ڪئي آهي. مولانا مودودي مطابق بيت المقدس مديني جي بلڪل اتر طرف ھيو ۽ ڪعبو ڏکڻ طرف ان ڪري نماز دوران رخ تبديل ڪرڻ ۾ مقتدين کي رخ مٽائڻ سان گڏ ڪجهه پنڌ ڪري نيون صفون ٺاھڻيون پيون ھونديون.
ڪعبو جي معني آھي چوڪنڊو . اھا مسجدالحرام جي وچ ۾ ھڪ چورس عمارت آھي . مسلمانن جو يقين آھي تہ اھا عمارت دنيا جي پھرين انسان آدم خدا جي حڪم سان تيار ڪئي ھئي جيڪا نوح جي دور م آيل ٻوڏ ۾ تباھ ٿي ويئي ۽ پوء ابراهيم ۽ ان جي پٽ اسماعيل خدا جي حڪم سان پراڻي بنياد تي سن جي نئين سر اڏاوت ڪئي ھئي.تفھيم القرآن مطابق مسجدالحرام جي معني آهي حرمت واري مسجد. حرمت جو مطلب عزت آھي يعني عزت واري مسجد.

thumb|ڪعبي جي ڊرائينگ
thumb|ڪعبي جي فني ڊرائينگ

## گئلري


فائل:Gate of Ka-bah.JPG|باب التواب
فائل:Kaaba mirror edit jj.jpg|ڪعبي جو طواف
فائل:Maqam Ibrahim, Makkah.jpg|مقام ابراهيم
فائل:Meezab -e- rehmat.jpg|مزاب الرحمہ


### قبلي جو رخ
تفھيم القرآن مطابق قرآن ۾ قبلي جي طرف منھن ڪرڻ جو حڪم آهي ان جو مطلب بلڪل سڌ ناھي.جنھن به طرف لاء اسان کي امڪاني تحقيق مان غالب گمان حاصل ٿئي تہ ان طرف ڪعبو آھي تہ اوڏاھن منھن ڪري نماز پڙھڻ يقينن صحيح آهي. پر جي ڪٿي اھڙي تحقيق ممڪن نہ ھجي مثلاً ريل يا ٻيڙي ۾ تہ جنھن طرف بہ قبلي جو گمان ھجي ء جيتري قدر رخ ڪرڻ ممڪن ھجي نماز پڙھي سگھجي ٿي . جيڪڏهن نماز دوران صحيح رخ معلوم ٿي وڃي ۽ صحيح طرف منھن ڪرڻ ممڪن ھجي ته نماز دوران رخ تبديل ڪري سگھجي ٿو.

## حوالا

زمرو:اسلامي اصطلاح
زمرو:اسلامي معماري
زمرو:عربي اصطلاح
زمرو:معماري مسجدون
زمرو:نماز
زمرو:ڪعبو
عاد بن عوض

عاد حضرت نوح عليہ السلام جي چوٿين پشت مان هڪ اشخصيت جو نالو آھي۔ عاد بن عوض بن ارم بن سام بن نوح ئي جي نالي سان قومِ عاد مشهور ٿي جيڪا الله جي عذاب سان ھميشہ جي لاء تباھ ٿي ويئي۔ ان قوم جو تذڪرو قرآن ۾ آيو آھي.

زمرو:تاريخ عرب
ھفتي جا ڏينھن

ھڪ ھفتو ست ڏينھن تي مشتمل عرصي جو نالو آھي۔ ھفتي جي ڏينھن جا سنڌي ۾ نالا ھيٺين ريت آھن.

زمرو:اسماء
زمرو:تاريخ نجوم
زمرو:تاريخ فلڪيات
زمرو:وقت جون اڪائيون
زمرو:ھفتي جا ڏينھن
لويہ جرگہ

**لويہ جرگہ** (Loya Jirga) افغانستان جي پشتوئن جي هڪ اجلاس کي چيوويندو آھي۔ جنهن ۾ پشتوئن جي علاوه ٻيا ماڻھو بہ شامل ٿيندا آھن۔ ان ۾ روايتاً قبيلائي سردار شامل ٿيندا آھنن۽ ان جي رواج جو ثبوت تقريباً هڪ ھزار سال پهريان بہ ملندو آھي۔ ھي جرگو اهم فيصلا ڪرندو آھي جن کي قبيلا مڃڻ جا پابند ھوندا آھن۔ 2003ء ۾ بہ افغانستان ۾ آئرن ٺاھڻ لاء ھڪ لویہ جرگي جو انعقاد ٿيو هيو۔ 

زمرو:افغان ثقافت
زمرو:حڪومت افغانستان
زمرو:حڪومت پاڪستان
زمرو:پشتون ثقافت
زمرو:پاڪستان جي قبيلائي علائقن جي سياست
زمرو:افغانستان
الله بچايو (فلم)

***الله بچايو*** () هڪ پاڪستاني فلم آهي جنهن کي گلو شاه پروڊيوس ڪيو هيو. هن جو ڊائريڪٽر حبيب آهي. هيء 28 ڊسمبر 1992 تي رليز ٿي.

## پڻ ڏسندا
* سنڌي سنيما
* سنڌي فلمن جي فهرست

## وڌيڪ مطالعو

* Pakistan Film Magazine 

زمرو:سنڌي فلمون
زمرو:پاڪستاني فلمون
زمرو:1992 جون فلمون
رڪوع

رڪوع مسلمانن جي نماز جو هڪ رڪن آھي جنهن ۾ ھٿ گوڏن تي رکيو ويندو آھي ۽ ايئن جهڪندا آھن جو چيلھ بالڪل سڌي ٿي وڃي۔

زمرو:نماز
زمرو:اسلامي اصطلاح
ارم

__DISAMBIG__ 

ارم مان مراد ھي ٿي سگهي ٿي۔ ان جي لاء هي صفحا ڏسو۔

* ارم (شخص) جي لاء ڏسو ارم بن سام
* ارم (شھر) جي لاء ڏسو ارم ذات العماد 
* ارم (جنت) جنهن کي شداد تعمير ڪيو هيو، ڏسو ارم (شداد جي جنت)

زمرو:سلجهائپ صفحا
سنڌي سنيما

سولي وڊ پاڪستاني فلمي صنعت جي مرڪز کي چيو ويندو آھي۔ ان ۾ *[[سنڌي فلمن جي فھرست|سولي وڊ]]* - پاڪستان جي صوبي سنڌ مان ورتو ويو آھي جاٿي هي صنعت قائم آھي۔

## سنڌي فلم سنسار جو اتهاس
سنڌي سينيما يا سنڌي فلم صنعت پهرئين سنڌي فلم ايڪتا 1940 (1940) ۾ جاري (رليز) ٿي ان فلم جو ٺاهيندڙ رئيس ڪريم بخش نظاماڻي هيو ۽ ان فلم جو هدايتڪار هومي واڊيا، ليکڪ کيئلداس فاني، موسيقار گلشن صوفي، گُلوڪارَ بيگم ڪوشليا ۽ گلشن صوفي هيا. اداڪارَن ۾ ڪوشليا بيگم، ڪريم بخش نظاماڻي، سڪندر نوحاڻي، فاني، هري شوداساڻي، پانڊو شوداساڻي، مايا ديوي، رام پنجواڻي ۽ گلشن صوفي هيا. ان فلم جي گيتَ (ٻولَ) هي هيا؛

پهرئين سنڌي فلم ايڪتا 1940 (1940) ۾ جاري (رليز) ٿيڻ کانپوءِ سنڌي سينيما جون وڌيڪ فلمون ٺهڻ شروع ٿي ويون. اباڻا فلم 1958 ۾ ٺهي. آخري سنڌي فلم 1970 (1970) ۾ ٺهي جنهن جو نالو همٿ هيو، همٿ فلم کانپوءِ سنڌي سيمينا جون فلمون ٺهڻ بند ٿي ويون ۽ سنڌي فلمي صنعت جو هڪ باب پڻ پُڄاڻي تي پهتو.

مشتاق چنگيزي جو اصل نالو مشتاق ملاڻو هو. هن 60 کان وڌيڪ سنڌي فلمن ۾ ڪم ڪيو. سنڌي ٻولي ۾ 1951 کان 1997 تائين 83 فلمون ٺھيون ھيون. سنڌالاجي پاران حيدرآباد ۾ آڪٽوبر 2018 ۾ منعقد ٿيل سنڌي فلم فيسٽيول ۾ اداڪار مصطفي قريشي سنڌ حڪومت کي سنڌ فلم ڊولپمينٽ ڪارپوريشن ٺاھڻ جو مشورو ڏنو ۽ پي ٽي وي جي جھوني ھدايتڪار ڊاڪٽر غلام مصطفي سولنگي فيسٽيول ۾ سنڌي فلم جي تاريخ تي پنھنجي ٺاھيل دستاويزي فلم ڏيکاري..

### ڪلاسيڪل سنڌي فلمون

#### ڪلاسيڪل سنڌي فلمن جي فهرست
   

### هاڻوڪو دور
اڳوڻي صدر پريز مشرف جي دور ۾ پاڪستان ۾ نوان نجي ٽي وي چينل کُلڻ جي اجازت ڏني وئي ۽ پوءِ سنڌي اليڪٽرانڪ ميڊيا پڻ نئين دور ۾ داخل ٿي، سنڌي ٽي وي چينل کُلڻ شروع ٿيا جِن ۾ ڪي ٽي اين ٽي وي، سنڌ ٽي وي، آوزا ٽي وي، ڪشش ۽ ٻيا خبرن جا چينل کُليا.
ڪي ٽي اين ٽي وي ۽ سنڌ ٽي وي پاران سنڌي ٽيلي فلمون ٺاهيون ويون آهن.

#### جديد دور جون سنڌي فلمون
* پيار ڪري ڏس (فلم) ، پروڊيوسر منگهارام هرواڻي 2007 ۾ 1 ڪروڙ جي بجيٽ سان هيءَ فلم ٺاهي.

## سنڌي فلمي ستارا
* مصطفيٰ قريشي،
* عبدالحق ابڙو
* مشتاق مغل
* قربان جيلاني
* محبوب عالم
* ساقي
* رشيد هميراڻي
* پروانو ڀٽي
* ڪامران ڀٽي
* ڪمال ايراني
* قمر ميمڻ
* انور سولنگي
* شهباز دراني
* آفندي
* ملڪ انوکو
* مشتاق جسڪاڻي
* اي آر بلوچ
* نور محمد لاشاري
* منصور بلوچ
* نادر بلوچ
* ابوبلال
* رشيد خمار
* گلاب چانڊيو
* منظور مراد
* يعقوب زڪريا
* شفيع محمد شاھ
* اسد قريشي
* صلاح الدين تنيو
* محمود صديقي
* سوزي ڊينيئل
* جميلا رزاق
* بينا
* غزالا رفيق
* روشن عطا
* شهزادي
* ڪرن
* عشرت
* نيما
* سئنيان
* انيلا نياز
* گلبانو
* جينا شيرازي
* شهناز ڀٽي
* ممتاز ڪنول
* نجما ڪاوش
* نسرين ناز
* شاهده ملڪ
* شيرين اشتياق
* يار محمد شاھ
* نظير بيگم
* نگهت سلطانا
* مشتاق چنگيزي
* ماهپارا
* ريٽا
* چڪوري 
* سعيدهه
* وسيم اداڪار

## پڻ ڏسندا
* پاڪستاني سنيما
* سنڌي فلمن جي فھرست

## ٻَاهِريان ڳنڍِڻَا
* سنڌي فلمي سينيما جي تاريخ
## حوالا

زمرو:سنڌ
زمرو:سولي وڊ
زمرو:سنڌي ثقافت
زمرو:سنڌي ميڊيا
زمرو:سنڌي ٻولي
زمرو:پاڪستان جي سنيما
زمرو:پاڪستان ۾ فن
زمرو:پاڪستاني فلمون
زمرو:سنڌي ٻولي جي ماس ميڊيا
زمرو:سنڌ ۾ ماس ميڊيا
سسئي پنهون (1958 فلم)

***سسئي پنهون*** () هڪ پاڪستاني فلم آهي جنهن کي سيد اي.هارون پروڊيوس ڪيو هيو. هن جو ڊائريڪٽر اڪبر علي آهي. هيء 30 مئي 1958 تي رليز ٿي.

## پڻ ڏسندا
* سسئي پنهون
* سنڌي سنيما
* سنڌي فلمن جي فهرست

## وڌيڪ مطالعو
* غزدار, مشتاق. 1997. *پاڪستان سنيما, 1947-1997*. ڪراچي: اوڪسفورڊ يونيورسٽي پريس.
* Pakistan Film Magazine 

زمرو:1958 جون فلمون
زمرو:پاڪستاني فلمون
زمرو:سنڌي فلمون
زمرو:سنڌي ٻولي جون فلمون
1641ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:سال
الاهو درياھ

thumb|الاھو درياھ جي گذرگاھن وٽ ڪريڪ
**الاهو درياء** ڪينيڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ وهڻ وارو هڪ درياھ آھي.

زمرو:برٽش ڪولمبيا جا درياھ
1606ع

## واقعا
***[[25 آگسٽ]]** – گليليئو گليليئي وينس جي اسيمبلي جي رڪنن کي پنهنجي دوربين جي ڪم بابت سمجهايو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1606ع
1605ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش

## فوتگيون
***[[27 آڪٽوبر]]** – جلال الدين اڪبر، مغل بادشاهه

زمرو:1916ع
زمرو:سال
اردني ڪميونسٽ پارٽي

**اردني ڪميونسٽ پارٽي**، اردن ۾ ھڪ سياسي جماعت آھي۔ منير حمارنة جماعت جو منھدار آھي۔ 1993 تائين جماعت غير قانوني هئي۔

زمرو:اردن جون سیاسي جماعتون
ڪوئينز

**ڪوئينز** جي آمريڪا جي رياست نيويارڪ جي ھڪ ڪاؤنٽي آھي.

## نگار خانو

فائل:59thstbridge2007.jpg|
فائل:Hell Gate and Triborough Bridges New York City Queens.jpg|
فائل:Aerial View of the Throgs Neck Bridge.jpg|
فائل:Air Train JFK Van Wyck jeh.jpg|
فائل:R62a7train.jpeg|


زمرو:نيویارڪ جون ڪاؤنٽيون
ھمرڪز خوردبيني

**هم مرڪز خوردبيني** (Confocal Microscopy)، اڪثر ڪري هم مرڪز ليزر اسڪيننگ مائڪروسڪوپي (CLSM) يا هم مرڪز ليزر اسڪيننگ خوردبيني (LSCM)، تصوير جي ٺهڻ ۾ فوڪس کان ٻاهر روشني کي بلاڪ ڪرڻ لاءِ،  هڪ اسپاٽيئل پن هول استعمال ڪندي، مائڪروگراف جي بصري تصميم (Optical resolution) ۽ ڪنٽراسٽ کي وڌائڻ لاءِ هڪ بصري اميجنگ جي ٽيڪنڪ آهي، جيڪي نموني ۾ مختلف کوٽائي تي ڪيترن ئي ٻه طرفي (2D) تصويرن کي پڪڙڻ، هڪ شئي جي اندر ٽي-طول عرض جوڙجڪ (3D-Structures) جي تعمير نو، هڪ عمل جيڪو آپٽيڪل سيڪشننگ جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، جي قابل بڻائي ٿي. هي ٽيڪنڪ سائنس ۽ صنعتن ۾ وڏي پيماني تي استعمال ڪئي ويندي آهي ۽ عام ايپليڪيشنن ۾ زندگي جي سائنس، سيمي ڪنڊڪٽر (Semi-conductor) انسپيڪشن ۽ مواد سائنس شامل آهن.

روشني هڪ روايتي خوردبين جي تحت نموني (sample) جي اندر گذري ٿي، جيترو نموني ۾ داخل ٿي سگهي ٿي، جڏهن ته هڪ ڪنفوڪل خوردبين صرف روشني جي هڪ ننڍڙي شعاع، هڪ وقت ۾ هڪ تنگ کوٽائي جي سطح تي ڌيان ڏئي ٿي. هم مرڪز ليزر اسڪيننگ مائڪروسڪوپي (CLSM) فيلڊ جي ڪنٽرول ٿيل ۽ انتهائي محدود کوٽائي حاصل ڪري ٿي.

## نگار خانو

فائل:Tetrachimena_Beta_Tubulin.png|
فائل:Confocal measurement of 1-euro-star 3d and euro.png|
فائل:Confocal measurement of 1-euro-star 3d Reflection.png|
فائل:Confocal measurement of 1-euro-star 3d profile 200.svg|

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*ورچوئل CLSM (جاوا تي ٻڌل) 
*
http://toutestquantique.fr/en/microscopy/فلوروسينٽ ۽ ڪنفوڪل مائڪروسڪوپس سميت مختلف قسمن جي خوردبيني تي اينيميشن ۽ وضاحتون (يونيورسٽي پيرس سڊ) 
*[جا جز، جنهن کي ڄاڻڻ جي ضرورت آهي.
[زمرو:امريڪي ايجاد]
زمرو:بصريات
زمرو:بصري فنون
زمرو:ٽيڪنالاجي
زمرو:خوردبيني حيات
زمرو:سائنس ۽ ٽيڪنالاجي
زمرو:فلوروسينس ٽيڪنڪ
زمرو:وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون
زمرو:آپٽيڪل مائڪروسڪوپي ٽيڪنڪ
زمرو:1847ع جون پيدائشون
زمرو:1922ع جون فوتگيون
1628ع

__NOTOC__

## فوتگيون
* **[[16 جنوري]]** – شھزادو شھريار خان، مغل شھنشاھ

1628ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1629ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[30 جُولاءِ]]** – نيپلز اٽلي ۾ زلزلي سبب 10 کان وڌيڪ ماڻهو اجل جو شڪار ٿي ويا.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
1630ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:سال
ميلادالنبي

**ميلاد النبي** - هڪ تهوار يا خوشي جو ڏينهن آھي جنهن کي اڪثر مسلمان ملهائيندا آھن۔ هي ڏينهن مسلمان هر سال پنهنجي نبي محمد جي ولادت جي مناسبت سان ملهائيندا آھن۔ هي ربيع‌الاول جي مهيني ۾ ايندو آھي جو اسلامي تقويم جي لحاظ سان ٽيون مهينو آھي۔

### حديثون
صحيح بخاري جي ٻين جلد ۾ ڄاڻايل آھي تہ ابو لھب جي مرڻ کان پوءِ عباس ان کي خواب ۾ ڏاڍي خراب حالت ۾ ڏٺو ۽ پڇيو ، مرڻ کان پوء تهنهجو ڪهڙو حال رهيو؟ ابو لهب چيو، تي کان جدا ٿي مان ڪائي راحت ناهي حاصل ڪئي سواءِ ان جي جو سيراب ڪيو ويندو آھي ڇو تہ مان محمد جي پيدائش جي خوشي ۾ پنهنجي لونڊي ثویيہ کي آزاد ڪيو هو۔ امام ابن جزري فرمائن ٿا تہ جڏھن محمد جي ميلاد جي خوشي جي وجہ سان ابو لهب جهڙي ڪافر جو هي حال آھي جو ان جي عذاب ۾ گهٽتائي ڪئي ويندي آھي ۔ حالانڪہ ان جي مذمت ۾ قرآن نازل ٿيو تہ محمد جي مومن امتي جو ڇا حال ٿيندو، جو ميلاد جي خوشي ۾ محمد جي محبت جي سبب مال خرچ ڪرندو آھي. قسم آھي منهنجي عمر جي، ان جي جزا اها آھي تہ اللہ ان کي پنهنجي افضل و ڪرم سان جنت نعيم ۾ داخل فرمائي ۔

#### روايتون
آمنہ فرمائي پئي تہ ( مان ٽي جھنڊا بہ ڏٺا، هڪ مشرق ۾ ھنيو ويو، ٻيو مغرب ۾ ۽ ٽيون جھنڊو خانہ ڪعبي جي ڇت تي لهرايو وڃي پيو)  هيءَ حديث (الوفابا حوال المصطفي) ۾ محدث ابن جوزي جن بہ روايت ڪئي آھي. ان مان ميلادالنبي جي موقعي تي جھنڊا لڳائڻ جي اصل بہ ثابت ٿي۔

## پڻ ڏسندا
* عيد الفطر
* عيدالاضحي

## حوالا

زمرو:اسلامي اصطلاح
زمرو:اسلامي مقدس ڏينھن
زمرو:باب اسلام
زمرو:بنگلاديش ۾ عام موڪلون
زمرو:جنم ڏينهن
زمرو:سري لنڪا ۾ عام موڪلون
زمرو:محمد
زمرو:مصر ۾ عام موڪلون
زمرو:ميلاد
1658ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[31 جُولاءِ]]** – اورنگزيب هندستان جي شهنشاهه هجڻ جو اعلان ڪيو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
1632ع

__NOTOC__

## واقعا
## پيدائش
* **[[24 آڪٽوبر]]** ــ انتوني وان ليونھوئڪ، ڊچ مائڪرو بائيوولوجسٽ ۽ مائڪرو اسڪوپسٽ
## وفاتون

زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
شنعار

**شنعار** (Shinar) (تلفظ: ; عبراني  *Šinʻar*, يوناني توريت Σεννααρ *Sennaar*) بين النھرين (ميسوپوٽاميا) ۾ غير يقيني حدن جو ھڪ بائبل جاگرافيائي مقام آھي۔ نالو عبراني جي بگڙيل ھجي **Shene neharot** (ٻہ درياء)، **Shene arim** (ٻہ شھر) يا اڪادي ٻولي جو لفظ **Sumeru** ٿي سگھي ٿو۔

## حوالو

## حوالا

زمرو:بين النھرين
زمرو:توريت جا مقام
1694ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[27 آگسٽ]]** – برطانيا جي مرڪزي بينڪ، بينڪ آف انگلينڊ کي قانوني حيثيت ڏني وئي.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1694ع
تحويل صورت

**تَحويل صورت** (shapeshifting)؛  علم الاساطير ۽  ماثورا  جر ڪھاڻين ۾ ملندڙ ھڪ معروف ۽ اہم موضوع آھي؛ ان کان علاوه ھي تصور،  علمي حڪايتون ۽   تَخَیُّلو  ۾ بہ ڪثرت سان ملندو آھي. تحويل صورت جي تصور جو بنيادي خيال ھي ھوندو آھي تہ ڪوئي جاندار جسم پنھنجي ھڪ صورت کي ڇڏي ڪري ٻي صورت اختيار ڪرندو آھي، مثال جي طور تي ھڪ انسان جو ڪنھن ٻي انسان يا جانور روپ ڏيڻ يا ھڪ حيوان جو انسان جو روپ اختيار ڪرڻ.

زمرو:تحويل صورت
زمرو:قصص السائنسي موضوع
ڌاڙو

[thumb|[رونین جاپان ۾ هڪ واپاريءَ جي گهر ۾ ڌاڙو هڻندي 1860ع دوران]]
**ڌاڙو** () اھڙو ڏوھ آھي جنھن ۾ ڌاڙو ھڻندڙ قيمتي شيون کڻي ويندا آھن يا کڻڻ جي ڪوشش ڪندا آھن، طاقت جي استعمال، يا طاقت جي استعمال جي ڌمڪي، يا ھدف کي خوف ۾ مبتلا ڪرڻ کانپوءِ. ڌاڙو چوري کان ڪجهه ھن طرح مختلف آھي جو ھن ۾ دھشت يا ڊيڄارڻ ۽ ڌمڪائڻ جو استعمال ڪيو ويندو آھي.

## حوالا

زمرو:ڦرلٽ
زمرو:تشدد وارو ڏوهه
زمرو:غير قانوني پيشا
معراج نامو

**اسلامي اصناف شاعري** جي ھڪ صنف، جنھن ۾ حضرت محمد  جي ھڪ معجزي، جنھن کي معراج جي نالي سان دڃاتو ويندو آھي، جو حال بيان ڪيو ويندو آھي۔مسلمانن جو مڃڻ آھي تہ محمد  کي راتو رات مڪي شھر کان بيت المقدس تائين اتان کان ستن آسمانن، ۽ جنت ۽ ٻين شين ۽ مقامن جي سير ڪرائي وئي۔ھن عظيم روحاني واقعي جو بيان شاعري جي صورت ۾ مسلمان شاعر ڪرندا آيا آھن، ۽ مولود نامو، نور نامو، وفات نامو جي وانگر اسلامي شاعري ۾ معراج نامو بہ ھڪ الڳ صنف شاعري آھي۔ وڌيڪ تر معراج ناما اردو، فارسي، ۽ عربي ٻولين ۾ لکيا ويا آھن۔

## تاريخ
## ھيت
## موضوع
## اھم معراج ناما
### اردو معراج ناما
### فارسي معراج ناما
### ٻين ٻولين ۾

## پڻ ڏسندا
* اصناف ادب
زمرو:نعتيہ شاعري
زمرو:قصيدو
زمرو:اصناف ادب
زمرو:معراج

}}
## حوالو
مبشر

ھڪ مسيحي اصطلاح، **مبشر** جو مطلب آھي بشارت ڏيڻ وارو، خوشخبري ٻڌائٻ وارو، ھي انھي يوناني لفظ (euangelizo)کان نڪتو آھي جنھن کان انجيل جو لفظ بڻايو ويو ھيو۔يوناني ۾ ھن لفظ (euangelion)جي معني آھي، خوشخبري۔
ھي لفظ تمام حوارين تي چيو ويندو آھي، تمام حواري مبشر بہ ھيا۔ مسيحيت ۾ نبي و رسول کان پوء مبشر جو درجو مڃيو ويندو آھي۔

## پڻ ڏسندا
* حواري

## حوالو


زمرو:مذھبي اصطلاح
زمرو:مسيحي اصطلاح
حواري

بمعنيٰ ساٿي۔ اڇي پوشاڪ يا اڇي چمڙي وارو۔ ھي لفظ قبطي ٻولي کان ورتو ويو آھي۔ ۽ بالعموم حضرت عيسي جي ساٿين جي لاء استعمال ٿيندو آھي انھن جي تعداد 12 ھئي۔ حضور جن بہ ٻين بيعت عقبہ جي موقعي تي انصار کي حواري بڻايو ھيو جن مان 9 بنو خزرج جا ۽ ٽي بنو اوس جا ھئا۔ ڪجهه ماڻھن جو خيال ھي سڀ قريش ئي ھئا۔ حضرت زبير بن العوام کي بہ حواري چيو ويندو ھيو۔

زمرو:مذھبي اصطلاح
زمرو:اصطلاح قرآن
ڪنري تعلق

ڪنري تعلقو (اُچار: ڪُنرِي تالُڪو)   پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي عمرڪوٽ جو هڪ تعلقو آهي جنھن جو صدر مقام ڪنري شھر آھي. هيءُ تعلقو 7 يونين ڪا‏ؤنسلن ۾ ورهايل آهي. اڍائي لک کان وڌيڪ آبادي وارو هي تعلقو ڪنري مرچ جي ڪاشت ۾ سڀ کان اهم علائقو آهي۔ مرچ جي فصلن سان روزانو ڪروڙين رپين جو ڪاروبار ڪرڻ واري هيء هڪ وڏي مرچ جي منڊي آهي جيڪا ايشيا م مرچن جي سڀ کان وڏي منڊي آهي.

## حوالا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
ڪورائي

**ڪورائي** جلال خان ولد ھرين بلوچ جو پٽ ھو. انھيءَ جي اولاد کي ڪورائي چوندا آھن. اُھي بھاولپور ۾ گھڻا آھن ۽ روھڙيءَ جي پاسي ۽ سرحد سنڌ ۾ به آھن. انھن جون مکيه شاخون ھي آھن: ڪورائي، پتافي، دستي ۽ ٻڍاڻي

## حوالا
عبدالملڪ بن ھشام

ابن هشام- عربي ٻوليءَ جو تمام وڏو تاريخدان، سيرت نگار ۽ حديثون لکندڙ ٿي گذريو آهي. سندس پورو نالو عبدالملڪ -بن- هشام الحميري هو. هو بصري ۾ ڄائو. هن حضور اڪرم صلي -الله- عليه وسلم -جن- جي زندگيءَ تي هڪ ڪتاب لکيو. حديث ۽ -تاريخ- جي موضوع تي سندس لکيل ڪتاب ’سيرة -ابن هشام-‘ ڏاڍو مقبول ٿيو. هُن 218ھ/833ع ۾ قاهره ۾ وفات ڪئي.

## حوالا

زمرو:مؤرخ
پنھنجي پاسي گول

ڪنھن راند ۾ مرد يا عورت کلاڙي کان پنھنجي ئي خلاف گول ڪرڻ۔ اھڙو عام طور تي حادثاتي ٿيندو آھي۔

## پڻ ڏسندا
* گول

## حوالو

زمرو:انگريزي جملا
زمرو:راند جس حادثا
گلشن اقبال، ڪراچي

**گلشن اقبال** ، ڪراچي جي گلشن ضلعي ۾ واقع وچولي ۽ مٿئين طبقي جو رھائشي ۽ واپاري علائقو آھي، ڪراچي جي ھي انتظامي ايڪائي 1 کان 18 بلاڪن ۾ ورھايل آھي، ھن کي اڳ گلشن ٽائون جي زير اثر سنڀاليو ويندو ھو جيڪو 2011ع تي ختم ڪيو ويو.

## تاريخ
گلشن اقبال کي 1966ع ۾ ڪراچي ڊولپمينٽ اٿارٽي جي اسڪيم 24 تحت آباد ڪيو ويو. ”گلشن اقبال“ جي معنيٰ آهي ”اقبال جو باغ“، جيڪو پاڪستان جي قومي شاعر علامہ محمد اقبال جي نالي پٺيان رکيو ويو.

گلشن اقبال  1992ع کان خراب حالت ۾ آهي، خاص ڪري گلشن بلاڪ 1 ايريا جون گهٽيون جُولاءِ کان سيپٽمبر جي مهينن دوران برسات جي موسم ۾ عام ماڻھن لاءِ تڪليف جو باعث بڻجن ٿيو.

## آبادي
گلشن اقبال ۾ اردو ڳالھائيندڙن جي گهڻائي آھي. 2017ع جي آدم شماري مطابق  گلشن اقبال جي آبادي 841،800 آھي، جنھن ۾ 433،347 مرد، 408،298 عورتون ۽ 155 کدڙا آھن.

## ذيلي ڊويزن
گلشن اقبال کي ٻن ذيلي ڊويزنن ۾ ورھايو ويو آھي.
* گلشن اقبال - I
* گلشن اقبال - II

## تعليمي ادارا
* ڪراچي يونيورسٽي
* اين اي ڊي يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي
* وفاقي اردو يونيورسٽي
* انڊس يونيورسٽي

## حوالا

زمرو:ڪراچي اوڀر ضلعو
زمرو:ڪراچي جا پاڙا
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
زمرو:گلشن ضلعو
زمرو:گلشن ضلعي جا پاڙا
موقوف

علم حديث ۾ ھن مان مراد اھا حديث آھي جنھن ۾ سلسلو سند ڪنھن صحابي تي ختم ٿيندو آھي يعني ڪنھن صحابي جي قول، فعل يا تقرير کي **حديثِ موقوف** چوندا آھن۔

زمرو:حديث جا قسم بلحاظ سند
زمرو:حديث جا قسم
زمرو:حديث جا اصطلاح
21 ڊسمبر

## واقعا
* 1847ء:عبدالقادر الجزائري جن فرانسيسي فوجن جي سامھون ھٿيار ڦٽا ڪيا۔

## موڪلون ۽ ڏڻ

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:سال جا ڏينھن
زمرو:ڊسمبر
لانگ جين سلور

**لانگ جين سلور** (لاطيني: Long Jeanne Silver) ھڪ فحش اداڪارا آھي۔

## رابطا
* فهرست فحش اداڪاريون
* فحش فلم
* فحش نگاري

## حوالو

## حوالا

زمرو:امريڪي فحش اداڪاريون
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:حيات شخصيتون
زمرو:ڪچو
زمرو:جيوت ماڻهو
مير مختار اخيار

**مير مختار اخيار** بلتستان جي اولين مبلغين اسلام مان ھئا پاڻ سلسلہ نوربخشہ جا صوفي بزرگ ھئا۔

زمرو:1131ع جون وفاتون
زمرو:1064ع جون پيدائشون
زمرو:گلگت بلتستان جون شخصيتون
زمرو:ڄمون و ڪشمير جون شخصيتون
زمرو:ضلعو گانڇي جون شخصيتون
زمرو:پاڪستاني صوفي
زمرو:تاريخ بلتستان
زمرو:بلتي شخصيتون
اظھر علي

** اظھر علي** ( پيدائش:19 فيبروري 1985ء، لاھور) پاڪستان ڪرڪيٽ ٽيم جو هڪ رانديگر آھي جنھن ھن وقت تائين 27 ٽيسٽ میچون ۽ 14 ھڪ ڏينھن واريون ڪرڪيٽ ميچون کيڏيون آھن ۔

## حوالا

زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:پاڪستاني ماڻهو
زمرو:1985ع جون پيدائشون
زمرو:1985ء جون پيدائشون
زمرو:پاڪستان جا هڪ ڏهاڙو بين الاقوامي ڪرڪيٽ رانديگر
زمرو:پاڪستان جا ٽيسٽ ڪرڪيٽ رانديگر
زمرو:پاڪستان جا ھڪ ڏينھن واري ڪرڪيٽ جا رانديگر
زمرو:پاڪستاني ماڻهو
زمرو:پاڪستاني ڪرڪيٽ رانديگر
زمرو:پاڪستاني ڪرڪيٽ ڪپتان
زمرو:پنجابي ماڻهو
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:لاھوري شخصيتون
زمرو:جيوت ماڻهو
چار آئينو

فولاد جون چار پليٽون ۔ جيڪي سيني ، پويان ۽ ٻنھي رانن تي وڙھڻ جي موقعي تي ٻڌيون وينديون ھيون۔ ان تي تيز تلوار ، ڀالو ۽ نيزو  بہ اثر نہ ڪرندا ھئا۔

زمرو:جنگي ھٿيار
فراھمي (طب)

علم طب بطور خاص علم التشريح (anatomy) جي بيانن ۾ **فراھمي** جي لفظ مان مراد ڪنھن شريان جي وسيلي رت حاصل ڪرڻ وارن حصن يا عضون جي ھوا ڪرڻ آھي جنھن کي انگريزي جي ٻولي ۾ supply چيو ويندو آھي. حڪمت جي ڪتابن ۾ ھن قسم جي فراھمي جي لاء ترويد جو لفظ بہ ايندو آھي جنھن جو جمع توريديون (supplies) ڪيو ويندو آھي.

زمرو:طبي اصطلاح
شريان

**شريان** (artery) رت جي اھڙي رڳن کي چيو ويندو آھي جيڪا رت کي دل مان حاصل ڪري جسم جي ٻين حصن تائين پھچائيندي آھي. ان جي برعڪس جيڪي رڳون رت کي جسم مان واپس دل ۾ وٺي ويندي آھي ان کي وريدون (veins) چيو ويندو آھي 

## عڪس

فائل:Blausen 0051 Artery.png|


زمرو:شريانون
ڪيننگٽن ڪروس

لنڊن جي ليمبيٿ بورو جو ھڪ علائقو يا ضلعو-

زمرو:ليمبيٿ جا ضلعا
متحرڪ

**متحرڪ** جو مطلب ھوندو آھي تہ في الوقت جاري آھي يا ڪم ڪري رھيو آھي۔انگريزي ۾ ھن کي (active) چوندا آھن۔

زمرو:سلجھائپ صفحا
ٽيران (اسٽارڪرافٽ)

**ٽيران** اسٽارڪرافٽ راندين ۽ ڪتابن ۾ ھڪ نسل آھي۔ ان کي ھر قسم جو کلاڙي پسند ڪرندو آھي۔

زمرو:افسانوي ڪردار
سينٽ پال اسڪول

thumb|ڪراچي، پاڪستان ۾ سينٽ پال اسڪول جو ڏيک
زمرو:ڪراچي جا مشھور اسڪول
.بز

**.بز** ، انٽرنيٽ اندر ھڪ ڊومين نالو  آھي، جيڪو اڪثر واپار متعلق استعمال ٿيندڙ وي بسائيٽن جي آخر ۾ ايندو آھي، بز انگريزي لفظ بزنس جي مان نڪتل آھي.

## حوالا

زمرو:ڪمپيوٽر
زمرو:نظام اسم ساحه
محمد دوم

بھمني حڪمران 12 مئي 1378ء تا 20 اپريل 1397ء۔

زمرو:بهمني حڪمران
جزائر ڪينٽن و اينڊربري

200px|thumb|جزائر ڪينٽن و اينڊربري

**جزائر ڪينٽن و اينڊربري** (Canton and Enderbury Islands) سطي بحر الڪاھل ۾ ھوائي جي جنوب ۾ 1،850 ميل (3،000 ڪلوميٽر)  جي فاصلي تي جزيرا ڪينٽن جي مرجاني جزائر ۽  جزيرا اينڊربري تي مشتمل آھي جيڪو جزائر فينڪس جو شمال مشرقي حصو آھي۔۔

زمرو:جزائر  فينڪس (ڪيريباتي)
1701ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:سال
1712ع

## واقعا

## پيدائش
* **[[28 جُونِ]]** ــ * 1712ع ــ جين جيڪس روسو، فلسفي ۽ ليکڪ
## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
زمرو:1712ع
1719ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش

## فوتگيون
***[[18 سيپٽمبر]]** – يار محمد ڪلهوڙو، ڪلهوڙا دور جو پهريون حڪمران

زمرو:1719ع
1723ع

__NOTOC__

## واقعا
## پيدائش
## وفاتون
* **[[26 آگسٽ]]** ــ خليل بن احمد الفرھدي، عرب لغت نويس، گرامر جو ماھر

زمرو:سال
1747ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش
* **[[16 آڪٽوبر]]** – آخوند عزيزالله ميمڻ، حديث، تفسير، فقهه، تصوف ۽ معقولات جو ماهر

## وفات
* **[[19 جُونِ]]** – نادر شاھ، ايراني بادشاھ

## حوالا

زمرو:1747ع
نفاذ قانون جا ادارا (پاڪستان)

thumb|سنڌ پوليس جو هڪ اهلڪار (ڪانسٽيبل)
*قانون نافذ ڪرڻ وارا ادارا* پاڪستان جا اھي ادارا آھن جن کي آئين پاڪستان حق ڏنو آھي تہ اھي پاڪستان جي سرزمين تي قانون جو نفاذ ڪرن۔
زمرو:پاڪستان ۾ نفاذ قانون
1748ع

__NOTOC__

## فوتگيون
* **[[1 جنوري]]** – جون برنولي، مشهور رياضي دان

1748ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1759ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[16 سيپٽمبر]]** – برطانيا ڏکڻ آفريڪا جي شهر ڪيپ ٽائون تي قبضو ڪري ورتو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1759ع
1762ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[6 آڪٽوبر]]** – برطانيه پاران منيلا تي قبضو ڪيو ويو، ان جنگ کان اڳ منيلا اسپين جي قبضي ۾ هو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1762ع
زمرو:سال
1755ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:سال
1774ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[21 جُولاءِ]]** – سلطنت روس ۽ سلطنت عثمانيه جي وچ ۾ معاهدو ڪوچڪ ڪناري طئي ٿيو.
***[[1 آگسٽ]]** – فرانسيسي سائنسدان جورف پريسٽلي آڪسيجن گيس دريافت ڪئي.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
1778ع

## واقعا

## پيدائش

## فوتگيون
***[[2 جُولاءِ]]** – جين جيڪس روسو، فلاسفر

زمرو:سال
1772ع

## مئي
22 مئي - رام موھن راء جي پيدائش

## نومبر
18 نومبر - مرھٽا حڪمران مادھوراؤ پيشوا جو انتقال

## ڊسمبر

زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1783ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 آگسٽ]]** – جاپان ۾ آتش فشان ڦاٽڻ سبب 35 هزار ماڻهو اجل جو شڪار ٿي ويا.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1783ع
1788ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[26 جُولاءِ]]** – نيو يارڪ آمريڪا جي يارهين رياست ٿي وئي.

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1781ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش
***[[5 جُولاءِ]]** – سرٿامس اسٽئمفورڊ رئفلس، انگريز سياستدان

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1781ع
1790ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[16 جُولاءِ]]** – واشنگٽن ڊي سي کي آمريڪا جي گڏيل رياستن جو گادي وارو شھر بڻايو ويو.
***[[2 آگسٽ]]** – آمريڪا ۾ پهرين مردم شماري ٿي، ان وقت آمريڪا جي آبادي 3,929,214 هئي.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
محمد صديق پرهيار

**محمد صديق پرهيار** (Muhammad Siddique Parhyar) ولد محمد هاشم پرهيار 1936ع ۾ ڳوٺ گهنور پرهيار ( موجود تعلقي قاضي احمد ضلعي نواب شاهه) ۾ پيدا ٿيو. استاد محمد عثمان ڀنگر جي مدرسي ۾ قرآن شريف، فارسي۽ عربي جي ابتدائي تعليم ورتائين. هو سنڌي فائنل ۽ سنڌي ادب پاس هو. 1956ع ۾ پرائمري استاد مقرر ٿيو. پرائمري ٽيچر ايسوسيئيشن ۾ 1964ع کان وٺي آخر تائين مختلف عهدن تي رهيو. ضلعي نوب شاهه جو صدر تعلقي موري ۽ ضلعي نواب شاهه جو جنرل سيڪريٽري ٿي رهيو. هن کي ابتدا کان وٺي ڊرامن سان دلچسپي هئي، 1957ع ۾ موري ڀرسان ساوڙي ۾ مرزا قليچ بيگ جو ڊرامو لالا مجنون ۽ 1959ع ۾ انگريزي ڊرامي ٽيلمسن جو ترجمو ٿيل ڊرامو اسٽيج ڪيائين. رٽائر ٿيڻ کان پوءِ شاهه لطيف آرٽ ڪائونسل مورو قائم ڪري ان طرفان 300 کان مٿي ڊراما اسٽيج ڪيائين. خود به سٺو ڊراما نگار هو. هن 200 کن ڊراما لکيل آهن۽ هڪ ئي وقت هدايت ڪار، صداڪار، اداڪار هو. سندس ڊرامٽڪ سوسائيٽي ۾ ڪيترائي استاد ۽ فنڪار شامل هئا. هن جي اسٽيج ڊرامن مان هيٺيان مشهور آهن؛ جاهل، چرٻٽ جو موت، عمر مارئي، پٿر، ميان نور محمد ڪلهوڙو، سسئي پنهون، ليليٰ مجنون، مارئي جون ست راتيون، ڪاتي هيٺيان ڪنڌ، طوفان جي تمنا، مفت جو ڦل، ميندي رتا هٿ، قرباني، آخري گولي، ڪين چري کي چور، دوست دشمن ۽ سونٽي کي سلام. محمد صديق پرهيار سنڌي ادبي سنگت موري جو سڪريٽري رهيو ۽ ڪيترائي ادبي حلقي ۾ وڏي عزت ۽ اهميت حاصل هئس. کيس پنجن پٽن ۽ هڪ نياڻي جو اولاد آهي. محمد صديق پرهيار دم جي بيماري سبب 25 اپريل 2008ع تي موري ۾ وفات ڪيائين.
درياء ميڪانگ دھانا (ويتنام)

thumb|250px|درياء ميڪانگ دھانا (ويتنام)

**درياء ميڪانگ دھانا** () ويتنام جي علائقن مان ھڪ آھي۔

## پڻ ڏسندا
* ويتنام جا علائقا

زمرو:ويتنام جون تغیيات ارض
زمرو:درياء ميڪونگ
زمرو:بحيرا جنوبي چين
زمرو:درياء ميڪانگ دھانا (ویتنام)
زمرو:ويتنام جا علائقا
زمرو:جاگرافياء ويتنام
بلديت

thumb|250px|ھڪ بلديت دفتر

**بلديت** (Municipality) عام طورتي ھڪ شھري انتظامي تقسيم آھي، جيڪا ڪارپوريٽ حيثيت ۽ عام طور تي خود حڪومت يا دائري اختيار رکندو آھي۔

زمرو:انتظامي تقسیمون
زمرو:بلديتون
ڏکڻ اوڀاريون (ويتنام)

thumb|250px|ڏکڻ اوڀاريون (ويتنام)
**ڏکڻ اوڀاريون** (Đông Nam Bộ) ويتنام جي علائقن مان ھڪ آھي.

## پڻ ڏسندا
* ويتنام جا علائقا
## حوالا

زمرو:ويٽنام
زمرو:ويٽنام جي جاگرافي
1795ع

## واقعا

## پيدائش
***[[31 آڪٽوبر]]** – جان ڪيٽس، انگريز شاعر

## فوتگيون

زمرو:1795ع
1794ع

__NOTOC__

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:سال
ويتنام جا صوبا

thumb|250px|ويتنام

**[[ويتنام]]** انتطامي طور تي 58 صوبن (ويتنامي: tỉnh) اور 5 بلدیتن جيڪا صوبوں جي ئي سطح تي موجود آھي۔ صوبن کي ضلعن (huyện)، صوبائي شھرن (thành phố trực thuộc tỉnh) ۽ ضلع سطح جي ٽاؤن (thị xã) ۾ تقسيم ڪيو ويو آھي۔ 

## حوالو

زمرو:ويتنام جا صوبا
زمرو:ويتنام جي ذيلي تقسيم
زمرو:فھرست ملڪي تقسیمون
زمرو:ايشياء جي ملڪي ذيلي تقسيم
زمرو:درجا اول انتظامي ملڪي ذيلي تقسيم
زمرو:ملڪ جي لحاظ کان پهرين سطح جي انتظامي ورهاست
زمرو:ويٽنام جا صوبا
1799ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[6 آگسٽ]]** – رنجيت سنگھ لاهور تي قبضو ڪري ورتو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1990ع
زمرو:سال

زمرو:سال
زمرو:1799ع
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2015ع

ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2015ء ، 14 فيبروري کان 29 مارچ 2015ء تائين، آسٽريليا ۽ نيوزي لينڊ ۾ گڏيل ميزباني ھيٺ منعقد ٿيو۔ 
ھن ۾ ڪل 14 ٽيمون ﺷﺮڪت ڪئي، 14 ميدانن تي ڪل 49 ميچون کيڏيون ويون۔ آسٽريليا جي ميدانن تي ڪل 26 ميچون ايڊيليڊ ، برسبيب , ڪينبرا ، ھوبارٽ ، ميلبورن ، پرٿ ۽ سڊني ۽ نيوزي لينڊ ۾ 23 ميچون آڪلينڊ ، ڪرائسٽ چرچ ، ڊنيڊن ، ھيلمٽن ، نيپئر ، نيلسن ۽ ويلنگٽن .‏ فائنل ميلبورن ڪرڪيٽ گراؤنڊ تي کيڏيون ويون ۔

## ٻولی
زمرو:مستقبل جا واقعا

## انعامي رقمون

## ترتیب بندی
## شريڪ ملڪ
360px|thumb|2015 ڪرڪيٽ عالمي ڪپ ۾ شرڪت ڪرڻ وارا ملڪ۔

## ذرائع ابلاغ ۽ اشتھاربازي
### ريڊيو ٽي وي  ۽ انٽرنيٽ

## ميدان

## انتظاميا

ایمپائر انتخاب کمیٹی نے کل 20 ایمپائروں کو منتخب کیا۔ : آسٹریلیا اور انگلينڊ کے 5، 5, ایشیا سے 5, نیوزی لینڈ اور جنوبی افریقہ اور 1  ویسٹ انڈیز سے.

;آسٽريليا
*  Bruce Oxenford
*  Paul Reiffel
*  Steve Davis
*  Rod Tucker
*  Simon Fry

;ڏکڻ آفريڪا
*  Marais Erasmus
*  Johan Cloete

;انگلينڊ
*  Ian Gould
*  Nigel Llong
*  Richard Illingworth
*  Richard Kettleborough
*  Michael Gough

;نيوزي لينڊ
*  Billy Bowden
*  Chris Gaffaney

;ڀارت
*  S. Ravi

;پاڪستان
*  عليم ڊار

;سري لنڪا
*  Kumar Dharmasena
*  Ranmore Martinesz
*  Ruchira Palliyaguruge

;ويسٽ انڊيز
*  Joel Wilson

## وارم اپ ميچون

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## گروپ مرحلہ
### گروپ اي

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### گروپ بي

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## ڪوارٽر فائينل

----

----

----

## ناڪ آؤٽ مرحلو

### سيمي فائنل

----

### فائنل

## وڌيڪ ڏسندا

* ڪرڪيٽ ورلڊ رڪارڊن جي فھرست

## حوالو

## ملاحظا

## رابطا
* Official 2015 World Cup site
* ICC Cricket World Cup 2015 at ESPNcricinfo

زمرو:ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2015
زمرو:ڪرڪيٽ عالمي ڪپ
زمرو:2015 ۾ ڪرڪيٽ
زمرو:2015 ۾ آسٽريليا
زمرو:2015 ۾ زمبابوي
زمرو:2015ء
زمرو:2015 ۾ رانديون
زمرو:2015 ۾ براعظم آسٽريليا
سڪندر خان کوسو

**مير سڪندر خان کوسو.**

مير صاحب بلوچ قوم جي کوسہ قبيلي مان بکراڻي پاڙي جو فرد ھو. ھن جي ولادت 1916ع ۾ پنھنجي ڳوٺ بھادر پور ۾ ٿي سندن والد جو نالو مير بھادر خان ھو. 1857ع جي جنگ.  آ زادي جو مجاھد مير دلمراد خان کوسو مرحوم مير صاحب جو ڏاڏو ھو. پاڻ جيڪب آباد ضلعي جي وڏي ۾ وڏي زميندارن مان ھو. ملڪ ۽ پنھنجي ضلعي  اندر سياسي ، سماجي ۽ مالي حيثيت سان وڏو اثر و رسوخ  رکندڙ  شخصيت ھو. 

زمرو:1912ع جون پيدائشون
زمرو:1975ع جون فوتگيون
عبدالله بن عبدالعزيز

thumb|'''شاهه عبد الله بن عبد العزيز'''
** شاهه عبدالله ** (پورو نالو مع عربي لقب: صاحب السموء الملڪ و خادم الحرمين شريف الملڪ عبدالله بن عبدالعزيز آل سعود)، سعودي عرب جو ڇهون بادشاهه هيو، 1 آگسٽ 1924 تي پيدا ٿيو ۽ 23 جنوري 2015 تي وفات پاتئون۔شاهه فهد جي وفات کان پوء پاڻ شاهي تخت تي پھرين آگسٽ 2005 تي ويٺا۔فورب ميگزين جي مطابق پاڻ [//en.wikipedia.org/wiki/Forbes_list_of_The_World%27s_Most_Powerful_People دنيا جو اٺون طاقتور ترين انسان] هيو۔

## تعارف
شاهه عبدالله بن عبدالعزيز بن عبدالرحمن بن فيصل بن ترڪي بن عبدالله بن محمد بن سعود، خادم الحرمين الشريفين ،پهرين آگسٽ 1924ء تي پيدا ٿيا۔پهرين آگسٽ 2005ء تي انهن پنهنجي رضاعي ڀاءُ شاهه فهد جي وفات کان پوء تخت کي ڪاميابي سان سنڀاليو. 23 جنوري سن 2015 تي خميس ۽ جمعي جي وچ واري رات مقامي وقت جي مطابق هڪ بجي 91 سال جي عمر ۾ انتقال ڪري ويو- هڪ وڏي عرصي سان شاهه عبدالله جي منظر عام تي نه اچڻ تي سوشل ميڊيا تي گذريل سال کان ان جي طبيعت انتهائي ناساز هئڻ جون افواهون گردش ڪرڻ لڳيون هيون۔ چيلهه ۾ تڪليف جي ڪري ان جون ٻه آپريشن ٿي چڪيون هيون، جن ۾ 13 ڪلاڪن جي هڪ طويل آپريشن به شامل آهي۔ 2010 ۾ هو ٽي مهينن تائين آمريڪا ۾ به زير علاج رهيو هئو۔۔

## شروعاتي زندگي
شاهه عبدالله بن عبد العزيز السعود ابن سعود جي اٺين زال فهده بنت عاصي الشريم جي بطن مان رياض ۾ پيدا ٿيو ۔ ان جي والدهه جو تعلق سعودي عرب جي قبيلي شمر سان هو۔ انهن ان کان پهريان انهن ڏهين راشدي امير سعود سان شادي هئي جنهن کي 1920ء ۾ قتل ڪيو ويو هيو.

## دولت
شاهه عبدالله جو شمار دنيا جي امير ترين شخصن ۾ ٿيندو آهي۔ ان جي دولت جو اندازو 21 ارب آمريڪي ڊالر تائين آهي۔

## وفات
سعودي عرب جي حاڪمن جي مطابق ملڪ جي بادشاهه عبدالله بن عبدالعزيز 91 سالن جي عمر ۾ انتقال ڪري ويو۔
## جانشين
شاهه عبدالله جي جڳهه ان جي 79 سالن جي ڀاءُ شاهه سلمان بن عبدالعزيز سعودي عرب جو نئون بادشاهه ٿيو آهي جنهن کي ٻه سال اڳ شهزادي نائف بن عبدالعزيز جي وفات کان پوء ولي عهد جو منصب عطا ڪيو ويو هيو۔ 

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:شاهه عبدالله بن عبدالعزيز آل سعود
زمرو:سعودي شخصيتون
زمرو:سعودي عرب
زمرو:آل سعود
زمرو:سعودي عرب جا شاهه
زمرو:عرب شخصيتون
زمرو:سعودي شخصيتون
زمرو:1924ع جون پيدائشون
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 1999

## بيروني رابطا
* ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 1999  ڪرڪ انفو

## وڌيڪ ڏسندا
* ڪرڪيٽ عالمي ڪپ
* ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2003

## حوالو

زمرو:ڪرڪيٽ عالمي ڪپ
زمرو:ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 1999
زمرو:1999 ۾ ڪرڪيٽ
زمرو:1999 ۾ راند
زمرو:انگلستان ۾ ڪرڪيٽ
زمرو:انگلستان ۾ ڪرڪيٽ جا عالمي مقابلا
زمرو:انگلستان ۾ راندين جا عالمي مقابلا
زمرو:اسڪاٽ لينڊ ۾ ڪرڪيٽ
زمرو:اسڪاٽ لينڊ ۾ ڪرڪيٽ جا عالمي مقابلا
زمرو:اسڪاٽ لينڊ ۾ راندين جا عالمي مقابلا
زمرو:آئرلينڊ ۾ ڪرڪيٽ
زمرو:آئرلينڊ ۾ ڪرڪيٽ جا عالمي مقابلا
زمرو:آئرلينڊ ۾ راندين جا عالمي مقابلا
زمرو:نيڌرلينڊز ۾ ڪرڪيٽ
زمرو:نيڌرلينڊز ۾ ڪرڪيٽ جا عالمي مقابلا
زمرو:نيڌرلينڊز ۾ راندين جا عالمي مقابلا
1826ع

## واقعا
***[[14 جُونِ]]** – سلطنت عثمانيہ ۾ يني چري جي دستن جي بغاوت جو آغاز۔ اھا بغاوت ان جي خاتمي جو باعث بہ ٿي۔

## پيدائش

## فوتگيون
***[[5 جُولاءِ]]** – سرٿامس اسٽئمفورڊ رئفلس، انگريز سياستدان

زمرو:سال
زمرو:1826ع
1821ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[17 جُولاءِ]]** – اسپين فلوريڊا کي آمريڪا جي حوالي ڪري ڇڏيو.
* **[[10 آگسٽ]]** – مسوري آمريڪا ۾ 24هين رياست طور شامل ٿي.

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1821ع
زمرو:1953ع
1822ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:1822ء
زمرو:سال
1823ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[24 جُولاءِ]]** — چلي ۾ غلامي جو قانون ختم ڪيو ويو.

## پيدائش

## فوتگيون
 

زمرو:1823ع
زمرو:سال
1824ع

## واقعا
* **[[4 آگسٽ]]** – ترڪن ۽ يونانين جي وچ ۾ جنگ ڪوس وڙهي وئي.

## فوتگيون

1824ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1810ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[18 سيپٽمبر]]** – چلي اسپين کان آزادي حاصل ڪئي.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1810ع
1828ع

## ڊسمبر

زمرو:1828ء
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1829ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[23 جُولاءِ]]** — "ٽائپو گرافر" جي نالي واري مشين جا حق ۽ واسطا وليم آسٽن برڊ جي نالي محفوظ ٿيا، اها مشين اڳتي هلي ٽائپ رائٽر جي نالي سان مشهور ٿي.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1829ع
زمرو:سال
1817ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش
***[[17 آڪٽوبر]]** – سيد احمد خان، مسلمان سياستدان

## فوتگيون

زمرو:1817ع
زمرو:سال
1812ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[18 سيپٽمبر]]** – ماسڪو ۾ باهه لڳڻ سبب 90 سيڪڙو گھر ۽ هڪ هزار کان وڌيڪ گرجا گھر سڙي رک ٿي ويا.

## فوتگيون

1812ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1820ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[20 آڪٽوبر]]** – اسپين فلوريڊا جو ڪجهه حصو آمريڪا کي پنج ملين ڊالر ۾ وڪرو ڪيو.

## فوتگيون

1820ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
سنڌي وڪيپيڊيا

**[[سنڌي ٻولي|سنڌي]] وڪيپيڊيا** () کليل ڄاڻ چيڪلو وڪيپيڊيا جو سنڌي نسخو آھي، جنھن جي شروعات 6 فيبروري، 2006ع تي ٿي. سنڌي وڪيپيڊيا جو بنياد انجنيئرڱ ۽ ٽيڪنيڀياس جي مهراڻ يونيورسٽي جي پروفيسر احسان احمد عرساڻيءَ  رکيو. ھن وقت سنڌي وڪيپيڊيا ۾  مضمون موجود آھن ۽ انهن مضمون ۾ لاڳيتو واڌارو ٿيندو رهي ٿو ۽ سنڌي وڪيپيڊيا بلحاظ تعداد مضمون 139 هين درجي تي آھي. هن وقت سنڌي وڪيپيڊيا تي رُڪنن جو تعداد  آهي جنهن مان  منتظمين آهن.

## 2016 کان 2017ع
هنن سالن ۾ سنڌي وڪيپيڊيا تي گهڻو ڪم ٿيو آهي، ٽيڪنيڪي بنيادن ۽ ذمري بندي يا ڏَس بندي طور پڻ، جنهن ۾ وڌيڪ ڀاڱيدار ڪجهه وڪيپيڊيا واهپيدار (يوزرس) آهن. سنڌي وڪيپيڊيا ۾ 2015 کان سٺو واڌارو آيو آهي. تازو 2017ع ۾ وڪيميڊيا فائونڊيشن ۽ سنڌ ثقافت ٽوئرزم ائنڊ اينٽيڪيوٽيز ڊپارٽمنٽ جي سهڪار سان پاڪستان ۾ پهريون سنڌي وڪيپيڊيا آگاهي ورڪشاپ ڪيو ويو، جيڪو ممتاز مرزا آڊيٽوريم، ڪراچيءَ ۾ مئي 24، 2017ع تي ٿي گذريو. ان ورڪشاپ ۾ اردو ڊڪشنري بورڊ جو سربراھ عقيل عباس جعفري خصوصي مهمان، جڏنهن ته وفاقي اردو يونيورسٽي جي سنڌي شعبي جو ان وقت چيئرمين ۽ سنڌي اديب ڊاڪٽر ڪمال ڄامڙو اعزازي خصوصي مهمان طور شريڪ ٿيو. ان ورڪشاپ جو مقصد پاڪستان ۽ خاص طور تي سنڌي ماڻهن ۾ وڪيپيڊيا خاص ڪري سنڌي وڪيپيڊيا بابت آگاهي پيدا ڪرڻ هيو. ان ورڪشاپ ۾ پاڪستان جي ٻين ٻولين جي وڪيپيڊيا جهڙوڪ اردو وڪيپيڊيا، پنجابي وڪيپيڊيا، پشتو وڪيپيڊيا، ڪشميري وڪيپيڊيا ۽ انهن ٻولين ۾ وڪشنري (وڪي لُغت) جو تعارف پڻ پيش ڪيو ويو. ان ورڪشاپ جي منتظمن ۾ سنڌي وڪيپيڊيا جو منتظم **[[جوڳي اسد راڄپر]]**، اردو وڪيپيڊيا جو منتظم محمد عارف سومرو، ويجهڙ ۾ سنڌي وڪيپيڊيا تي سڀ کان وڌيڪ ڀاڱيداريون ڏيندڙ مهتاب احمد سولنگي ۽ ناميارو سنڌي ڊراما نويس ۽ سنڌي وڪيپيڊئن پروفيسر عزيز ڪنگراڻي شامل هيا۔ ورڪشاپ جي آرگنائيزر جوڳي اسد راڄپر ورڪشاپ ۾ شرڪت ڪندڙن کي وڪي پيڊيا تي پنهنجيون ڀاڱيداريون شامل ڪرڻ لاءِ همٿايو ۽ وڪيپيڊيا تي ڪم ڪيئن ڪجي جو طريقيڪار پڻ ٻڌايو۔

## رڪن ۽ ترميمون




## سنگ ميل
* 15 مارچ، 2015ع تي 1,000 مضمون مڪمل ٿيا.
* 2 جون، 2018ع تي 10,000 مضمون مڪمل ٿيا. 
* 31 ڊسمبر، 2024ع تي 18,600 مضمون مڪمل ٿيا.
* 30 جنوري، 2026ع تائين 20,000 مضمون مڪمل ٿيا.

## حوالا

## خارجي ڳنڍڻا
*  سنڌي وڪيپيڊيا
*  سنڌي وڪيپيڊيا نسخو موبائل ڏيکُ
* وڪيپيڊيا زيرو

زمرو:2006 ع ۾ قائم انٽرنيٽ پراپرٽي
زمرو:روئي خط ڄاڻ چيڪلو
زمرو:سنڌي ٻولي جون ويب سائٽس
زمرو:سنڌي ٻولي جي ماس ميڊيا
زمرو:سنڌي ڄاڻ چيڪلو
وڪيپيڊيا
زمرو:وڪيپيڊيا بلحاظ ٻولي
1834ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:1834ء
زمرو:سال
1835ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[30 آگسٽ]]** – آسٽريليا جي شهر ملبورن جا بنياد رکيا ويا.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1835ع
1838ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش
***[[26 آڪٽوبر]]** – امين محمد ثالث عرف پکن ڌڻي، سروري درگاهه جو تيرهون سجاده نشين

## فوتگيون

زمرو:1838ع
زمرو:سال
1840ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[26 آگسٽ]]** – انگريز عملدار ليفٽيننٽ لوڊي کي قلات ۾ بروهي برادري جي ماڻهن اغوا ڪري ورتو، سندن مطالبو هو ته قلات بابت انگريز پنهنجيون پاليسيون تبديل ڪن.

## فوتگيون

1840ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1832ع

## ڊسمبر

زمرو:1832ء
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1831ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[21 جُولاءِ]]** — بيلجيم، هالينڊ کان آزادي ورتي.
## پيدائش

## فوتگيون
***[[4 جُولاءِ]]** — جيمز مونرو،  آمريڪي صدر

زمرو:1831ع
زمرو:سال
1839ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 فيبروري]** – انگريزن ڪراچي جيڪو ان وقت ھڪ ننڍو شھر ھيو، تي قبضو ڪيو

## پيدائش

## فوتگيون
* **[[27 جُونِ]]** — رنجيت سنگھ، پنجاب ۾ سک سلطنت جو باني

زمرو:1839ء
زمرو:سال
برطانوي ٻوليون

__DISAMBIG__

**برطانوي ٻوليون**:
* برطانيہ جون ٻوليون
* بريطاني ٻوليون
1843ع

## واقعا
***[[16 فيبروري]]** —  مياڻي وٽ سنڌي فوجن جو لشڪر ڪٺو ٿيو، جنهن جو انگ ٻاويهه هزار هو.
***[[18 فيبروري]]** —  مير نصير خان پنجن ميرن سان گڏ پنهنجون تلوارون ڇوڙي، انگريز فاتح اڳيان پٽ تي رکيون.
***[[13 جُولاءِ]]** — چارلس نيپئر سنڌ تي پورو قبضو ڪري ورتو.
## پيدائش
## فوتگيون

زمرو:1843ء
زمرو:سال
1846ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:1846ء
زمرو:سال
1848ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[12 سيپٽمبر]]** – سوئيزرلينڊ وفاقي رياست بڻجي وئي.

## فوتگيون

1848ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1844ع

## ڊسمبر

زمرو:1844ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1850ع

## واقعا
## پيدائش
## فوتگيون
* **[[18 آگسٽ]]** – بالزاڪ، فرانسيسي ناول نگار

زمرو:1850ع
زمرو:سال
1851ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[6 سيپٽمبر]]** – انگريزن اعلان ڪيو ته سنڌ ۾ نوڪري صرف ان کي ڏني ويندي جنهن کي سنڌي ٻولي ڳالهائڻ اچي.
***[[11 آڪٽوبر]]** – بمبئي حڪومت ڪيپٽن اسٽيڪ طرفان ڏنل عربي اکر، سنڌي رسم الخط ۾ شامل ڪرڻ جي منظوري ڏني.
## پيدائش

## فوتگيون

زمرو: 1851ع
1852ع

## ڊسمبر

زمرو:1852ء
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1858ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش

## فوتگيون
* **[[18 جُونِ]]** – جهانسي جي راڻي، جھانسي رياست جي آخري حڪمران

1858ع
زمرو:سال
1854ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[25 جُولاءِ]]** – چارلس نيپئر بگٽي قبيلي خلاف آپريشن شروع ڪري ڏنو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1854ع
زمرو:سال
1866ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[27 جُولاءِ]]** – ٻہ دفعا ناڪامي کان پوءِ سائرس فيلڊ ڏکڻ آمريڪا ۽ يورپ جي وچ ۾ وڇايل ڪيبل جي مدد سان دنيا جو پهريون ٽيليگراف موڪليو ويو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1866ع
1867ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[14 جُولاءِ]]** – سويڊن جي سائنسدان الفريڊ نوبل (تصوير) پهرين دفعا ڊائنا مائيٽ جي ڌماڪي مظاهرو ڪيو.

## پيدائش
***[[15 آڪٽوبر]]** – آخوند حافظ ولي محمد، مخدوم محمد زمان طالب الموليٰ جو استاد 

## فوتگيون

زمرو:1867ع
زمرو:سال
1868ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[13 آگسٽ]]** – اريڪا ۾ آيل زلزلي سبب 25 هزار کان وڌيڪ ماڻهو اجل جو شڪار ٿي ويا.

## فوتگيون

1868ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1869ع

__NOTOC__

## واقعا

## پيدائش
***[[2 آڪٽوبر]]** – موهنداس ڪرمچند گانڌي، هندوستاني سياستدان

## فوتگيون

زمرو:1869ع
زمرو:سال
جنگ ڪوسووو

200px|جنگ ڪوسووو
**جنگ ڪوسووو** (Battle of Kosovo) (سربيائي: Косовска битка, ترڪي: Kosova Meydan Savaşı) سربيائي شھزادي لازار ھربلجانوچ (Lazar Hrebeljanović) ۽ سلطنت عثمانيہ جي سلطان مراد اول جي وچ ۾ 15 جون 1389 تي وڙھي وئي۔

زمرو:تاريخ ڪوسووو
زمرو:محاربو قرون وسطي
1857ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[2 جنوري]]** – برطانوي فوجين  ڀارتي شهر ڪلڪتي تي قبضو ڪيو.
***[[24 جنوري]]** – ڪلڪتا يونيورسٽي جو قيام عمل ۾ آيو.
***[[10 مئي]]** – ميرٺ جي فوجي ڇاؤڻي سان ھندوستان جي پھرين جنگ آزادي جو آغاز ٿيو.

## پيدائش
***[[17 آڪٽوبر]]** – الھه آندو شاھ، سنڌي سياستدان

## فوتگيون

زمرو:1857ع
زمرو:سال
1862ع

## جنوري
23 جنوري مشھور جرمن رياضي دان ڊيوڊ ھلبرٽ جي پيدائش۔

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ
* 24 جولاءِ-مارٽن وان بورن، اٺين آمريڪي صدر جي وفات

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

زمرو:1862ء
زمرو:سال
1876ع

## ڊسمبر
* 25 ڊسمبر - باني پاڪستان قائد اعظم محمد علي جناح ڪراچي ۾ پيدا ٿيا۔

زمرو:1876ء
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1872ع

__NOTOC__

## پيدائش
* **[[1 جنوري]]** – عبدالله هارون، سنڌي سياستدان

## فوتگيون

1872ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1870ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[19 جُولاءِ]]** — فرانس، پروشيا سان جنگ جو اعلان ڪيو.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1870ع
1880ع

## واقعا

## پيدائش
***[[27 جُونِ]]** – هيلن ڪيلر، آمريڪي ليکڪہ، سماجي ڪارڪن

## وفات

زمرو:1880ع
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
باز بهادر

thumb|باز بھادر ۽ روپمتي گھوڙي تي سوار ٿيل سامھون ڪرم چارين سان گڏ
ملڪ بايزيد ۔ اُترئين مالوھ سلطنت جو حڪمران ۔ 1554ء ۾ تخت نشين ٿيو۔ راڳ رنگ جو رسيو هيو۔ هڪ حسين مغنيه روپ متي سان ان جي عشق جي داستان مشهور آھي۔ 1570ء ۾ اڪبر اعظم جي سردار ادهم خان، باز بهادر کي شڪست ڏيئي ان جي رياست کي سلطنت مغليه ۾ شامل ڪري ڇڏيو۔ هڪ روايت جي مطابق باز بهادر ۽ روپ متي جون قبرون اجين جي مقام تي آھن۔

زمرو:تاريخي شخصيتون
زمرو:ڀارتي مسلمان
جامعہ نظاميہ رضويہ لاھور

لاهور جي اندرين حصي لوهاري گيٽ ۾ هڪ عظیم الشان ديني دانش گاهه آھي۔

مجلس علماء نظاميه جو ڳنڍڻو

## حوالا

زمرو:پاڪستان ۾ مدرسا
زمرو:پاڪستان ۾ قائم تعليمي تنظيمون
پڙ ڏاڏو

ڪنھن ٻار جي والد جي ڏاڏي کي پرڏاڏو چيو ويندو آھي۔

## حوالا

زمرو:رشتا
زمرو:خاندان
1877ع

## واقعا
***[[11 جُولاءِ]]** – اليگزينڊر گراھم بيل (تصوير) ميبل هبارڊ سان شادي ڪئي.

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1877ع
زمرو:سال