آفريڪا ۾ عالمي ورثي جي ماڳن جي فهرست

گڏيل قومن جي تعليمي، سائنسي ۽ ثقافتي تنظيم، يونيسڪو آفريڪا ۾ 147 عالمي ورثو ماڳن کي نامزد ڪيو آهي. هي ماڳ 46 ملڪن ۾ پکڙيل آهن.
## عالمي ورثي ماڳن جي چونڊ
ايٿوپيا کي يارهن ماڳن سان برتري حاصل آهي. ان کان پوءِ ڏکڻ آفريڪا ڏهه، مراڪش ۽ تيونس ۾ نون ماڳن جو گهر آهي. پوءِ الجزائر، مصر، سينيگال ۽ تنزانيا ست نمبر تي آهن. نون ملڪن ۾ صرف ھڪڙي ھڪڙي سائيٽ آھي. ٻن ملڪن جي وچ ۾ چار سائيٽون ورهايل آهن: مالوٽي-ڊراڪنسبرگ پارڪ (ليسوٿو ۽ ڏکڻ آفريڪا)، جبل نيمبا سخت فطري ريزرو (ڪوٽ ڊي آئيور ۽ گني)، سينيگامبيا جا پٿر جا حلقا (گيمبيا ۽ سينيگال) ۽ موسي-اوا-تونيا/ وڪٽوريا آبشار (زمبيا ۽ زمبابوي) جي وچ ۾ ورهايل آهن. ٻه سائيٽون ٽن ملڪن ۾ ورهايل آهن: سانگها ٽرائي نيشنل (وچ آفريڪا، ڪيمرون ۽ ڪانگو) ۽ ڊبليو-آرلي-پينجاري ڪمپليڪس (بينن، برڪينا فاسو ۽ نائيجر جي وچ ۾ ورهايل آهي. کنڊ کان پهرين سائيٽون 1978ع ۾ لکيا ويا، جڏهن سينيگال جي گوري ٻيٽ ۽ ايٿوپيا جي راڪ-هيون گرجا گھر ۽ سيمين نيشنل پارڪ کي فهرست جي تصور دوران چونڊيو ويو. سيپٽمبر، 2017ع تائين، صوماليا وٽ ڪوبه سرڪاري عالمي ورثو سائيٽون نه آهن ڇو ته صومالي حڪومت سال 1972ع جي عالمي ورثي واري ڪنوينشن جي پارٽي نه آهي. بهرحال، اتي گهٽ ۾ گهٽ، هڪ درجن جي لڳ ڀڳ ملڪن ۾ آثار قديمه جي ماڳن جو يقين آهي ته مستقبل جي امڪاني اميدوارن جي عالمي ورثي جي حيثيت لاء، آهي. هر سال، يونيسڪو جي عالمي ورثي واري ڪميٽي نئين سائيٽن کي لسٽ ۾ شامل ڪري سگهي ٿي يا انهن سائيٽن کي خارج ڪري سگھي ٿو جيڪي هاڻي معيار کي پورا نه ڪن. چونڊ ڏهن معيارن تي ٻڌل آهي: 
* ثقافتي ورثي لاءِ ڇهه (i-vi) ۽ 
* چار قدرتي ورثي لاءِ (vii-x)
 
ڪجهه سائيٽون، نامزد ٿيل "مخلوط سائيٽون"، ٻنهي ثقافتي ۽ قدرتي ورثي جي نمائندگي ڪن ٿيون. آفريڪا ۾، 91 ثقافتي، 50 قدرتي ۽ 6 مخلوط سائيٽون آھن. سائيٽن جو تعداد وڌائڻ ۽ براعظم تي موجود ماڳن جي ورثي کي بچائڻ لاءِ ڪيتريون ئي ڪوششون وقف ڪيون ويون آھن.
 
## عالمي ورثي جا ماڳ
### ليجنڊ
هيٺ ڏنل فهرست يونيسڪو جي آفريڪا جي جيو پوليٽيڪل تعريف کي نظر انداز ڪري ٿي ۽ ان ۾  اها شامل آهن، جنهن کي يونيسڪو "عرب رياستن" ۾ ماڳن جي طور تي بيان ڪري ٿي.  مصر اتر آفريڪا جو حصو آهي. فهرست ۾ ڪيترائي ماڳ پڻ شامل آھن جن لاءِ رياستي پارٽي کنڊ کان ٻاھر آھي، پر ماڳ پاڻ آفريڪا ۾ واقع آھي؛ چار اهڙيون ماڳون ڪينري ٻيٽن تي واقع آهن (جن جو تعلق اسپين سان آهي)، هڪ ميڊيرا (پرتگال سان تعلق رکندڙ) تي، هڪ ري يونين (فرانس سان تعلق رکندڙ) ۽ هڪ ٽرسٽان دا ڪنها ٻيٽ تي (برطانيا سان تعلق رکي ٿو) آهي. 

ٽيبل مناسب ڪالمن جي چوٽي تي ڪلڪ ڪري ڪالمن جي ترتيب سان ترتيب ڏنل آهي. اکر-انگ طور ماڳ، ايراضي ۽ سال ڪالمن لاءِ؛ رياستي پارٽي طرفان بعد ۾ علائقي جي جڳهه ڪالمن لاءِ؛ ۽ معيار جي قسم جي پٺيان ملڪ طرفان معيار جي ڪالمن لاءِ.  

نثري ٽڪرو وجھو

* ماڳ: ورلڊ هيريٽيج ڪميٽي جي سرڪاري نامزدگي جي نالي پٺيان رکيو ويو.  n

* جڳھه: ملڪ طرفان ترتيب ڏنل، علائقائي يا صوبائي سطح تي علائقي جي پٺيان. ملٽي نيشنل يا ملٽي ريجنل ماڳ جي صورت ۾، نالا ترتيب ڏنل الفابيٽ سان.
* معيار: جيئن بيان ڪيل عالمي ورثو ڪميٽي پاران.
* ايراضي: هيڪٽرن ۽ ايڪڙن ۾، ڪنهن به بفر زونن کان سواء. هڪ قدر جو "-" مطلب آهي ته يونيسڪو طرفان ڪا به ڊيٽا شايع نه ڪئي وئي آهي.
* سال: جنهن دوران ماڳ عالمي ورثي جي لسٽ ۾ شامل ڪيو ويو.
* وضاحت: ماڳ بابت مختصر معلومات، بشمول ورثي واري ماڳ جي طور تي قابليت جا سبب.
*

### ماڳ

### ماڳ 10

### ماڳ 6

|-
! scope="row" | Ecosystem and Relict Cultural Landscape of Lopé-Okanda
|  || align="center" | GabOgooué-Ivindoand Ogooué-Lolo, 
|| Mixed:GabLop(iii), (iv),(ix), (x) 
||  
|| 2007 || The park features well-preserved tropical rain forests and savanna, resulting in a diverse ecosystem consisting of endangered, large mammals.
|-
! scope="row" | Ennedi Massif: Natural and Cultural Landscape
|  || align="center" | Chad{{coord|17|02|30|N|21|51|46|E 
|| 
: Natural and Cultural
   Mixed:ChaEnn(iii), (vii), (ix)
 || 
 || 2016 || 
|-
! scope="row" | Fasil Ghebbi, Gondar Region
|  || align="center" | EthAmhara Region, 
|| Cultural:EthFas(ii), (iii)
 || 
 || 1979 || The fortress was the residence of the Ethiopian emperors during the 16th and 17th century. The city remains, which feature buildings with Hindu and Arab influences, were later remodelled with Baroque-style architecture by Jesuit missionaries.
|-
! scope="row" | Fort Jesus, Mombasa
|  || align="center" | KenMombasa, 
|| Cultural:KenLak(ii), (iv) 
||  
|| 2011 || Fort Jesus is a Portuguese fort built from 1593 to 1596 on Mombasa Island to guard the old port of Mombasa, Kenya. The site's layout follows the Renaissance ideal that the human body is perfectly proportionate.
|-
! scope="row" | Forts and Castles, Volta, Greater Accra, Central and Western Regions
|  || align="center" | GhaCentral Region,Greater Accra,Volta Region,and Western Region, 
|| Cultural:GhaFor(vi)
 ||  ||1979 || The site features the remains of fortified trading posts, built along the Ghanaian coast between 1482 and 1786.
|-
! scope="row" | Fossil Hominid Sites of South Africa
|  || align="center" | SouthGauteng,Limpopo,and North West, || Cultural:SouthCra(iii), (vi)
 ||  
||1999 || The various fossil sites contain traces of human occupation and evolution dating 3.3&nbsp;million years.
|-
! scope="row" | French Austral Lands and Seas
| align=center |  || align="center" | FranceCrozet Islands,Kerguelen Islands,Île Saint-Paul,Île Amsterdam || Natural:FraAus(vii), (ix), (x) ||  || 2019 || 
|-
! scope="row" | Garajonay National Park
|  || align="center" | SpaLa Gomera, || Natural:SpaGara(vii), (ix) || || 1986 || Most of the park, in the middle of the island of La Gomera of the Canary Islands, is covered with a lush laurel forest.
|- style="background:#FFE6BD"
! scope="row" | Garamba National Park
|  || align="center" | DemOrientale, || Natural:DemGar(vii), (x) ||  || 1980 || The park has vast savannas, grasslands, and woodlands, featuring elephants, giraffes, hippopotamuses, and the white rhinoceros. Garamba was deemed to be endangered following the diminution of the white rhinoceros population in the area, but it was removed from the list in 1991. However, it later regained the status in 1996, when three rangers were killed and the population of white rhinoceros fell once again.
|-
! scope="row" | Gebel Barkal and the Sites of the Napatan Region
|  || align="center" | SudMeroë, || Cultural:SudGeb(i), (ii),(iii), (iv), (vi) 
||   || 2003 
||
The five sites in the Nile Valley feature temples that are testimonial to the Napatan and Meroitic cultures.
|-
! scope="row" | Great Zimbabwe National Monument
|  || align="center" | ZimMasvingo Province, || Cultural:ZimGre(i), (iii), (vi)
 ||  
||1986 || The city, now in ruins, was an important trading centre between the 11th and 15th centuries and was capital of the Bantu civilization.
|-
! scope="row" | Harar Jugol, the Fortified Historic Town
|  || align="center" | EthHarari Region, ||  Cultural:EthHar(ii), (iii),(iv), (v) 
||
 || 2006 || The city is on a plateau and surrounded by gorges and savanna. It contains 82 mosques, 102 shrines, and unique interior design in the townhouses. It is said to be the fourth-holiest city of Islam.
|-
! scope="row" | Historic Cairo
| align=center |  || align="center" | EgyCairo, || Cultural:EgyHis(i), (v), (vi) 
|| 
 || 1979 || One of the world's oldest Islamic cities and in the middle of urban Cairo, the site dates from the 10th century and reached its golden age in the 14th century. It contains mosques, madrasahs, hammams, and fountains.
|-
! scope="row" | Historic Centre of Agadez
|  || align="center" | Niger1Tchirozerine Department, || Cultural:Niger1Aga(ii), (iii) 
||  
|| 2013 || 
|-
! scope="row" | Historic City of Meknes
|  || align="center" | MorMeknes, || Cultural:MorHis(iv) 
||  
|| 1996 || The former capital was founded in the 11th century and turned into a city with Spanish-Moorish influence during the 17th and 18th centuries.
|-
! scope="row" | Historic Town of Grand-Bassam
|  || align="center" | CoteSud-Comoé, || Cultural:CotSud(iii), (iv) 
|| 
 || 2012 || A colonial town built during the 19th and 20th centuries, Grand-Bassam was the first Ivorian capital following French rule in the region. Its quarters, which specialised in commerce, administration and general housing, helped the city become the economic and judicial hub of the country, in addition to being its most important port.
|-
! scope="row" | Ichkeul National Park
|  || align="center" | TunBiBizerte, || Natural:TunIch(x) 
||  
|| 1980 || Ichkeul Lake and the surrounding wetlands is a destination for hundreds of thousands of migrating birds, including ducks, geese, storks, and pink flamingos. It was once part of a chain that extended across North Africa. Previously, the World Heritage Committee had designated Ichkeul National Park as an endangered site in 1996, due to construction of dams that increased the salinity of the lake and reduced its ability to support bird populations. In 2006 it was removed from the endangered list as the lake was no longer used for agriculture, reducing salinity and allowing birds to return.
|-
! scope="row" | iSimangaliso Wetland Park
|