بنگالي ٻولي

***بنگالي''' '''ٻولي''' (انگريزي: Bengali؛ بنگالي: (বাংলা) هڪ هند-آريائي ٻولي آهي جيڪي هند-يورپي ٻولي خاندان جي هند-ايراني شاخ سان تعلق رکي ٿي. اها ڏکڻ ايشيا جي علائقي، بنگال (بنگلادیش ۽ ڀارتي رياستون اولهه بنگال ۽ تریپورا) جي مقامي ٻولي آهي.  سال 2025ع تائين 24 ڪروڙ 20 لک کان وڌيڪ مقامي ڳالهائيندڙن ۽ 4 ڪروڙ 30 لک ٻئي ٻولي طور ڳالهائيندڙن سان، بنگالي ٻولي ڇهين سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ مادري ٻولي ۽ دنيا ۾ ڳالهائيندڙن جي ڪل تعداد جي لحاظ کان ستين سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي.''

''بنگالي ٻولي بنگلاديش جي سرڪاري، قومي ۽ سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي، جئين ته 98 سيڪڙو بنگلاديشي بنگالي کي پنهنجي پهرين ٻولي طور استعمال ڪن ٿا. اها ڀارت ۾ ٻي سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي ۽ ڀارت جي رياستن اولهه بنگال، تریپورا ۽ آسام (بارڪ وادي جو علائقو) جي سرڪاري ٻولي آهي. سيپٽمبر 2011ع کان وٺي، اها ڀارت جي رياست جھارکنڊ جي ٻي سرڪاري ٻولي پڻ آهي. اها انڊمان ۽ نڪوبار ٻيٽن (بنگال جي نار ۾) ۾ سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي ۽ ڀارت جي ٻئي رياستن، بهار، اروناچل پرديش، دهلي، ڇتيس ڳڙهه، ميگھاليه، ميزورام، ناگالينڊ، اوڙيسه ۽ اتراکنڊ ۾ وڏي آبادي بنگالي ٻولي ڳالهائي ٿي. بنگالي ٻولي يورپ، اتر آمريڪا، وچ اوڀر ۽ ٻين علائقن ۾ بنگالي ڊائاسپورا (بنگلاديشي ۽ ڀارتي بنگالي) پڻ ڳالهائي ٿي.''

''بنگالي ٻولي کي ڀارت جي حڪومت پاران 3 آڪٽوبر 2024ع تي هڪ ڪلاسيڪل ٻولي جو درجو ڏنو ويو.''  

''[[بنگلاديش]] (اتر بنگال) ۽ ڪلڪتي (اولهه بنگال) هندوستان ۾ ڳالهائي وڃي ٿي. ڳالهائيندڙن جو تعداد 50 ملين جي لڳ ڀڳ آهي.''

==خاندان==




***بنگالي** **ٻولي** (انگريزي: Bengali؛ بنگالي: (বাংলা) هڪ هند-آريائي ٻولي آهي جيڪي هند-يورپي ٻولي خاندان جي هند-ايراني شاخ سان تعلق رکي ٿي. اها ڏکڻ ايشيا جي علائقي، بنگال (بنگلادیش ۽ ڀارتي رياستون اولهه بنگال ۽ تریپورا) جي مقامي ٻولي آهي.  سال 2025ع تائين 24 ڪروڙ 20 لک کان وڌيڪ مقامي ڳالهائيندڙن ۽ 4 ڪروڙ 30 لک ٻئي ٻولي طور ڳالهائيندڙن سان، بنگالي ٻولي ڇهين سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ مادري ٻولي ۽ دنيا ۾ ڳالهائيندڙن جي ڪل تعداد جي لحاظ کان ستين سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي.''

''بنگالي ٻولي بنگلاديش جي سرڪاري، قومي ۽ سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي، جئين ته 98 سيڪڙو بنگلاديشي بنگالي کي پنهنجي پهرين ٻولي طور استعمال ڪن ٿا. اها ڀارت ۾ ٻي سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي ۽ ڀارت جي رياستن اولهه بنگال، تریپورا ۽ آسام (بارڪ وادي جو علائقو) جي سرڪاري ٻولي آهي. سيپٽمبر 2011ع کان وٺي، اها ڀارت جي رياست جھارکنڊ جي ٻي سرڪاري ٻولي پڻ آهي. اها انڊمان ۽ نڪوبار ٻيٽن (بنگال جي نار ۾) ۾ سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي آهي ۽ ڀارت جي ٻئي رياستن، بهار، اروناچل پرديش، دهلي، ڇتيس ڳڙهه، ميگھاليه، ميزورام، ناگالينڊ، اوڙيسه ۽ اتراکنڊ ۾ وڏي آبادي بنگالي ٻولي ڳالهائي ٿي. بنگالي ٻولي يورپ، اتر آمريڪا، وچ اوڀر ۽ ٻين علائقن ۾ بنگالي ڊائاسپورا (بنگلاديشي ۽ ڀارتي بنگالي) پڻ ڳالهائي ٿي.''

''بنگالي ٻولي کي ڀارت جي حڪومت پاران 3 آڪٽوبر 2024ع تي هڪ ڪلاسيڪل ٻولي جو درجو ڏنو ويو.''


known by its [[endonym and exonym|endonym]] **Bangla*' (,  ), is an [[Indo-Aryan languages|Indo-Aryan language]] belonging to the [[Indo-Iranian languages|Indo-Iranian]] branch of the [[Indo-European languages|Indo-European]] language family. It is native to the [[Bengal region]] ([[Bangladesh]], [[India]]'s [[West Bengal]] and [[Tripura]]) of [[South Asia]]. With over 242 million (24.2 crore) [[native speakers]] and another 43 million (4.3 crore) as [[second language]] speakers as of 2025, Bengali is the [[List of languages by number of native speakers|sixth most spoken native language]] and the [[List of languages by total number of speakers|seventh most spoken language]] by the total number of speakers in the world.

Bengali is the [[Official language|official]], [[National language|national]], and most widely spoken language of [[Bangladesh]], with 98% of [[Bangladeshis]] using Bengali as their first language. It is the second-most widely spoken [[scheduled languages of India|language in India]]. It is the official language of the Indian states of [[West Bengal]], [[Tripura]] and the [[Barak Valley]] region of the state of [[Assam]]. It is also the second official language of the Indian state of [[Jharkhand]] since September 2011. It is the most widely spoken language in the [[Andaman and Nicobar Islands]] in the [[Bay of Bengal]], and is spoken by significant populations in other states including [[Bihar]], [[Arunachal Pradesh]], [[Delhi]], [[Chhattisgarh]], [[Meghalaya]], [[Mizoram]], [[Nagaland]], [[Odisha]] and [[Uttarakhand]]. Bengali is also spoken by the Bengali diasporas ([[Bangladeshi diaspora]] and Indian Bengalis) across Europe, North America, the Middle East and other regions.

Bengali was accorded the status of a [[Classical languages of India|classical language]] by the [[government of India]] on 3 October 2024. It is the second most spoken and fifth fastest growing [[languages of India|language in India]], following [[Hindi]], [[Kashmiri language|Kashmiri]], [[Gujarati language|Gujarati]], and [[Meitei language|Meitei]] ([[Manipuri language|Manipuri]]), according to the [[2011 census of India]].

Bengali has developed over more than 1,400 years. [[Bengali literature]], with its millennium-old literary history, was extensively developed during the [[Bengali Renaissance]] and is one of the most prolific and diverse literary traditions in Asia. The [[Bengali language movement]] from 1948 to 1956 demanding that Bengali be an official language of Pakistan fostered [[Bengali nationalism]] in [[East Bengal]] leading to the [[Independence of Bangladesh|emergence of Bangladesh]] in [[Bangladesh Liberation War|1971]]. In 1999, [[UNESCO]] recognised [[Language Movement Day|21 February]] as [[International Mother Language Day]] in recognition of the language movement.




*هيءَ ٻولي هند آريائي ٻوليءَ جي نک مان آهي. 11 صدي عيسويءَ کان اڄ تائين هن ٻوليءَ جو چلتو ۽ لکت ملي ٿي. زنده ٻولين مان آهي. بشنامينا پوري، مالاچالام هن جون واسطيدار ٻوليون آهن.*

== *لپي* ==

*هيءَ ٻولي پروٽو بنگالي لپيءَ ۾ لکي وڃي ٿي، جيڪا برهمي لپيءَ مان ورتل آهي. آسامي اوريائي، مني پوري ۽ ميٿلي واسطيدار لکتون اٿس. لکت جو نمونو ديوناگريءَ وانگر آهي، جيڪا کاٻي کان ساڄي (ابوگدا) طرف لکي وڃي ٿي. ديوناگري پڻ برهميءَ تان ورتل آهي.*

*1977ع ۾ چارلس ويڪنس باضابطه لپي تشڪيل ڏني ۽ رواج هيٺ آندي، پوءَ به اڄ تائين ڪن خطن ۾ صورتخطي مستحڪم نه ٿي سگهي آهي. ڍاڪا ۽ ڪلڪتي ۾ لکجندڙ صورتخطي هڪ ٻئي کان قدري مختلف آهي. هن ٻولي ۾ حرفِ علت جا 11 حرف آهن، جڏهن ته حرفِ صحيح 35 حرف آهن.''

## حوالا

زمرو:بنگالي ٻولي
زمرو:ٻوليون
زمرو:ايشيائي ٻوليون
زمرو:ڏيهي آريائي ٻوليون
زمرو:بنگله ديش جون ٻوليون
زمرو:ڀارت جون ٻوليون