open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بلومفونٽين

**بلومفونٽين** (Bloemfontein)، جيڪو "بلوم" جي نالي سان پڻ مشهور آهي، ڏکڻ آفريڪا ۾ فري اسٽيٽ صوبي جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. اهو اڪثر ڪري ۽ روايتي طور تي، قانون سازي جي گاديءَ، ڪيپ ٽائون ۽ انتظامي راڄڌاني پريٽوريا، سان گڏ، ملڪ جي "عدالتي راڄڌاني" طور حوالو ڏنو ويو آهي. جيتوڻيڪ ڏکڻ آفريڪا ۾ اعليٰ ترين عدالت، آئيني عدالت، سال 1994ع کان جوهانسبرگ ۾ آهي.

**Bloemfontein** ( ; ), also known as **Bloem**, is the capital and the largest city of the Free State province in South Africa. It is often, and has been traditionally, referred to as the country's "judicial capital", alongside the legislative capital Cape Town and administrative capital Pretoria, although the highest court in South Africa, the Constitutional Court, has been in Johannesburg since 1994.

Situated at an elevation of  above sea level, the city is home to 256,185 (as of 2011) residents and forms part of the Mangaung Metropolitan Municipality which has a population of 747,431. It was one of the host cities for the 2010 FIFA World Cup.

The city of Bloemfontein hosts the Supreme Court of Appeal, the Franklin Game Reserve, Naval Hill, the Maselspoort Resort and the Sand du Plessis Theatre. The city hosts numerous museums, including the National Women's Monument, the Anglo-Boer War Museum, the National Museum, and the Oliewenhuis Art Museum. Bloemfontein also hosts the first digital planetarium in the southern hemisphere, the Naval Hill Planetarium, and Boyden Observatory, an astronomical research observatory.

Bloemfontein is popularly and poetically known as "the city of roses" for its abundance of these flowers and the annual rose festival held there. The city is situated in the middle of the country; hence it is referred to as "Central South Africa". The city's Sesotho name is *Mangaung*, meaning "place of cheetahs".
**بلومفونٽين** (Bloemfontein)، جيڪو "بلوم" جي نالي سان پڻ مشهور آهي، ڏکڻ آفريڪا ۾ فري اسٽيٽ صوبي جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. اهو اڪثر ڪري ۽ روايتي طور تي، قانون سازي جي گاديءَ، ڪيپ ٽائون ۽ انتظامي راڄڌاني پريٽوريا، سان گڏ، ملڪ جي "عدالتي راڄڌاني" طور حوالو ڏنو ويو آهي. جيتوڻيڪ ڏکڻ آفريڪا ۾ اعليٰ ترين عدالت، آئيني عدالت، سال 1994ع کان جوهانسبرگ ۾ آهي.

## پڻ ڏسو
## حوالا

زمرو:بلومفونٽين
زمرو:ڏکڻ آفريڪا
زمرو:آفريڪا ۾ شهر
زمرو:ڏکڻ آفريڪا ۾ شهر
زمرو:ڏکڻ آفريڪا ۾ راڄڌانيون
ڪيپ ٽائون

**ڪيپ ٽائون** (Cape Town) ڏکڻ آفريڪا جو قانون ساز گاديءَ جو هنڌ آهي. اهو ملڪ جو پراڻو شهر آهي ۽ ڏکڻ آفريڪا جي پارليامينٽ جي سيٽ آهي. اهو، جوهانسبرگ کان پوءِ، ملڪ جو ٻيو نمبر وڏو شهر ۽ مغربي ڪيپ ۾ سڀ کان وڏو شهر آهي. شهر ڪيپ ٽائون ميٽروپوليٽن ميونسپلٽي جو حصو آهي.

هي شهر پنهنجي بندرگاهه، ڪيپ فلورسٽڪ علائقي ۾ پنهنجي قدرتي جوڙجڪ ۽ نشانن جهڙوڪ ٽيبل مائونٽين ۽ ڪيپ پوائنٽ لاءِ مشهور آهي. سال 2014ع ۾ نيو يارڪ ٽائمز طرفان ڪيپ ٽائون کي دنيا جي بهترين جڳھه جو نالو ڏنو ويو ۽ ساڳئي طرح سال 2016ع ۽ 2023ع ۾ دي ڊيلي ٽيليگراف پاران پهرين نمبر تي رکيو ويو.

ٽيبل بي (Table Bay) جي ڪناري تي واقع، ڪيپ ٽائون جو سٽي باؤل علائقو مغربي ڪيپ جو قديم ترين شهري علائقو آهي، جنهن ۾ اهم ثقافتي ورثو آهي. اهو ڊچ ايسٽ انڊيا ڪمپني (VOC) پاران اوڀر آفريڪا، هندستان ۽ ڏور اوڀر ڏانهن ويندڙ ڊچ جهازن لاءِ سپلائي اسٽيشن طور قائم ڪيو ويو. جان وان ريبيڪ اچڻ کان پوء 6 اپريل، 1652ع تي ڊچ ايسٽ انڊيا ڪمپني جي،  ڏکڻ آفريڪا ۾ پهرين مستقل يورپي آبادي، ڪيپ ڪالوني قائم ڪئي. ڪيپ ٽائون پنهنجي اصل مقصد کي اڳتي وڌايو جيئن پهرين يورپي چوٽي جي حيثيت سان قلعي گڊ هوپ تي، ڪيپ ڪالوني جو اقتصادي ۽ ثقافتي مرڪز بڻجي ويو. وٽواٽرزرئنڊ گولڊ رش (Witwatersrand Gold Rush) ۽ جوهانسبرگ جي ترقيءَ تائين، ڪيپ ٽائون ڏکڻ آفريڪا جو سڀ کان وڏو شهر هو. 

ميٽروپوليٽن علائقو ائٽلانٽڪ سمنڊ تي هڪ ڊگهو ساحل آهي، جنهن ۾ فالس بي شامل آهي ۽ اوڀر ڏانهن هوٽين ٽوٽس (Hottentots) هالينڊ جبلن تائين پکڙيل آهي. ٽيبل مائونٽين نيشنل پارڪ شهر جي حدن اندر آهي ۽ اتي ڪيترائي ٻيا فطرتي ۽ سامونڊي محفوظ علائقا آهن، جيڪي شهر جي اندر ۽ ڀرپاسي ۾ آهن، جيڪا مختلف زميني ۽ سامونڊي قدرتي ماحول جي حفاظت ڪن ٿا.

## تاريخ

## جاگرافي

## سياست

## آباديات

## معيشت

## ٽرانسپورٽ

## ثقافت

## پڻ ڏسو
## ٻاهريان ڳنڍڻا

* of the City of Cape Town
* of the Western Cape
* of Cape Town Tourism

زمرو:ڪيپ ٽائون

زمرو:ڪيپ ٽائون
زمرو:ڏکڻ آفريڪا
زمرو:آفريڪا جا شهر
زمرو:ڏکڻ آفريڪا ۾ شهر
زمرو:ڏکڻ آفريڪا ۾ راڄڌانيون
زمرو:ڏکڻ آفريڪا ۾ آباد ساحلي هنڌ
زمرو:آفريڪا ۾ بندرگاهه وارا شهر
زمرو:ڏکڻ آفريڪا جا بندرگاهه وارا شهر

## حوالا
اينجامينا

**اينجامينا (N'Djamena)** جمهوريه چاڊ جو سڀ کان وڏو شهر ۽ گادي جو هنڌ آهي. اها هڪ خاص حيثيت جو علائقو پڻ آهي، جيڪا 10 ضلعن ۾ ورهايل آهي. شھر چاڊ ۾ اقتصادي ۽ تجارتي سرگرمين جو مرڪز آهي. گوشت، مڇي ۽ ڪپهه جي پراسيسنگ مکيه صنعتون آهن ۽ اهو مال مويشي، لوڻ، کجور ۽ اناج لاء هڪ علائقائي مارڪيٽ آهي.

اهو هڪ بندرگاهه شهر آهي جيڪو لوگون نديءَ جي سنگم تي چاري نديءَ سان گڏ آهي، ٻئي نديون ڪوسري (ڪيمرون ۾) شهر، جيڪو اولهه ڪناري تي آهي، سان گڏ هڪ ٽرانس بارڊر مجموعو ٺاهڻ ٿيون، جيڪا ڊپارٽمينٽ آف لوگون-اي-چاري جي گاديءَ جو هنڌ آهي.
## حوالا

زمرو:چاڊ
زمرو:چاڊ ۾ آباد جڳهيون
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:آفريڪا ۾ راڄڌانيون
هونشو

**هونشو** (جاپاني: 本州؛ انگريزي: Honshu؛ معني، مکيه ٻيٽ)، تاريخي طور تي اڪتسوشيما (秋津島؛ Akitsushima؛ معني ڊريگن فلائي ٻيٽ) جي نالي سان مشهور آهي، جاپان جي چئن مکيه ٻيٽن مان سڀ کان وڏو آهي. اهو پيسفڪ سمنڊ (اوڀر) ۽ جاپان جي سمنڊ (اولهه) جي وچ ۾ آهي. اهو دنيا جو ستين نمبر وڏو ٻيٽ آهي ۽ انڊونيشيا جي ٻيٽ، جاوا کان پوءِ ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ٻيٽ آهي.

هونشو جي آبادي سال 2017ع تائين ڏهه ڪروڙ ۽ چاليهه لک (104 ملين) هئي،  جيڪا جاپان جي پوري آبادي جو 81.3 سيڪڙو هئي. آبادي گهڻو ڪري ساحلي علائقن ۽ ميداني علائقن ۾ مرڪوز هئي. ڪل آبادي جو تقريباً 30 سيڪڙو گريٽر ٽوڪيو ايريا ۾ ڪانٽو (Kantu Plain) ميدان تي رهي ٿو. جاپاني ثقافتي ۽ سياسي طاقت جي تاريخي مرڪز جي طور تي، ٻيٽ ۾ ماضي جون ڪيتري ئي راڄڌانيون شامل آھن، جن ۾ ڪيوٽو، نارا ۽ ڪاماڪورا شامل آھن. ٻيٽ جي ڏاکڻي ڪناري جو گهڻو حصو تائهائيو بيلٽ، هڪ ميگالوپولس جيڪو ڪيترن ئي جاپاني ٻيٽن تي پکڙيل آهي، جو حصو آهي. هونشو ۾ جاپان جو بلند ترين جبل، فيوجي ۽ ان جي سڀ کان وڏي ڍنڍ، ڍنڍ بيوا پڻ شامل آهي.  

جاپان جي صنعت جو گهڻو حصو هونشو جي ڏاکڻي ساحل تي هلندڙ بيلٽ، ٽوڪيو کان ناگويا، ڪيوٽو، اوساڪا، ڪوبي ۽ هيروشيما تائين، ۾ واقع آهي. هي ٻيٽ ٻين ٽن وڏن جاپاني ٻيٽن سان ڪيترن ئي پلن ۽ سرنگن سان ڳنڍيل آهي. ٻيٽ بنيادي طور تي ٻن موسمن کي حصيداري ڪري ٿو، اتر هونشو ۾ چار موسمون آهن جن ۾ گرمي پد مختلف آهي جڏهن ته ڏکڻ ۾ ڊگهو، گرم اونهارو ۽ ٿڌي کان ٿڌي سياري جو تجربو آهي.

## نالو

## تاريخ

## جاگرافي

## معيشت

## ٽرانسپورٽ

## انتظامي علائقا ۽ صوبا

## پڻ ڏسو
:باب:جاپان
## ٻاهريان ڳنڍڻا
*

زمرو:جاپان
زمرو:هونشو
زمرو:ٻيٽ
زمرو:جاپان جا ٻيٽ
زمرو:جاپان جي جاگرافي
زمرو:جاپاني ٻيٽن جو ميڙ
زمرو:پئسفڪ وڏي سمنڊ جا ٻيٽ

## حوالا
ناگويا

**ناگويا** (جاپاني: 名古屋市 ؛ انگريزي: Nagoya) جاپان جي چوبو علائقي جو سڀ کان وڏو شهر آهي. اهو جاپان جو چوٿون نمبر وڏو آبادي وارو شهر آهي، جنهن جي آبادي سال 2020ع ۾ 23 لک هئي ۽ اها چوڪيو ميٽروپوليٽن علائقي جو پرنسپل شهر آهي، جيڪو هڪ ڪروڙ هڪ لک ڏهه هزار (10.11 ملين) جي آبادي سان جاپان جو ٽيون نمبر وڏو آبادي وارو ميٽروپوليٽن علائقو آهي. وچ هونشو ۾ پئسفڪ ساحل تي واقع، اهو ايچي صوبي جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. بندرگاهه ناگويا جاپان جي سڀ کان وڏي بندرگاهه آهي.

سال 1610ع ۾، جنگجو سردار ٽوڪوگاوا آئياسو، اودا نوبوناگا جو هڪ برقرار رکڻ وارو، اواري صوبي جي گاديءَ جو هنڌ ڪيوسو کان ناگويا منتقل ڪيو. هن دور ۾ ناگويا قلعي جي مرمت ٿي. 20 هين صدي جي اچڻ سان معاشي عنصرن جو ميلاپ آيو جنهن ميجي بحالي دوران ناگويا ۾ تيزيءَ سان ترقي ڪئي ۽ جاپان لاءِ هڪ وڏو صنعتي مرڪز بڻجي ويو. ٽائيم پيس، سائيڪلن ۽ سلائي مشينن جي روايتي تيار ڪرڻ کان پوء خاص اسٽيل، سيرامڪ، ڪيميائي، تيل ۽ پيٽروڪيميڪل جي پيداوار ۽ ان کان پوء علائقي جي گاڏين، هوائي جهازن ۽ جهازن جي صنعتن جي ترقي ڪئي وئي. اها عنصر ٻي مهاڀاري جنگ جي دوران، شهر کي پئسفڪ جنگ ۾ هوائي حملن جو نشانو بڻاين جا ڪارڻ بڻجي ويا.

جنگ جي پٺيان، ناگويا جي معيشت متنوع ٿي وئي، پر شهر جاپان ۾ صنعت ۽ ٽرانسپورٽ لاء هڪ اهم مرڪز رهي ٿو. اهو ٽوڪيو، ڪيوٽو ۽ اوساڪا سان ٽوڪيڊو شنڪانشين سان ڳنڍيل آهي ۽ ناگويا اسٽاڪ ايڪسچينج، ان سان گڏ ٻين جي وچ ۾ برادر صنعتن، آئبانيز، ليڪسس ۽ ٽويوٽا Tsusho جي هيڊ ڪوارٽرن جو گهر آهي. ناگويا ڪيترن ئي تعليمي ادارن، جهڙوڪ ناگويا يونيورسٽي، ناگويا انسٽيٽيوٽ آف ٽيڪنالاجي، ۽ ناگويا سٽي يونيورسٽي جو گهر آهي. شهر جي مشهور نشانين ۾ اتسوتا مزار، هگاشي ياما زو ۽ نباتاتي باغ، ناگويا پورٽ جو عوامي ايڪويريئم، ناگويا جو قلعو ۽ هيسايا اودوري پارڪ شامل آهن ۽ ناگويا ٽي وي ٽاور، جاپان جي قديم ترين ٽي وي ٽاورن مان هڪ آهي. سال 1958ع ۾ ٽوڪيو ۽ سال 1994ع ۾ هيروشيما کان پوءِ اهو سال 2026ع جي ايشين گيمز جي ميزباني ڪرڻ وارو ٽيون جاپاني شهر هوندو.

## نالو

## تاريخ

## جاگرافي ۽ انتظامي ڊويزنون

## عوامي خدمتون

## معيشت

## ٽرانسپورٽ

## تعليم

## ثقافت

## رانديون

## پڻ ڏسو
## ٻاهريان ڳنڍڻا
## حوالا

زمرو:شهر
زمرو:جاپان
زمرو:وڏا شهر
زمرو:جاپان ۾ شهر
زمرو:ايشيا جا شهر
زمرو:جاپان ۾ آباد ساحلي هنڌ
ايراضي جي لحاظ کان ٻيٽن جي فهرست

هن فهرست ۾ 1,000 چورس ڪلوميٽر (390 چورس ميل) کان وڏا دنيا جا سڀ ٻيٽ شامل آھن. سائيز ۽ مقام جي حوالي لاء، چار براعظمي زمينون پڻ ڏيکاريل آھن.
## براعظمي زمينون

براعظمي زمينن کي عام طور تي ٻيٽن جي طور تي درجه بندي نه ڪيو ويندو آهي جيتوڻيڪ هو مڪمل طور تي پاڻي سان گھريل آهن. جيتوڻيڪ، ڇاڪاڻ ته براعظم جي تعريف جاگرافي دان جي وچ ۾ مختلف آهي، آمريڪا ڪڏهن ڪڏهن ٻه الڳ براعظمن جي طور تي بيان ڪيا ويا آهن جڏهن ته سرزمين آسٽريليا ڪڏهن ڪڏهن هڪ ٻيٽ ۽ هڪ براعظم طور بيان ڪيو ويندو آهي. تنهن هوندي به، هن فهرست جي مقصدن لاءِ، سرزمين آسٽريليا سان گڏ ٻين وڏن زميني ماڳن کي مقابلي لاءِ براعظمي زميندارن جي طور تي درج ڪيو ويو آهي. انگ اکر لڳ ڀڳ آهن ۽ صرف چئن وڏن براعظمن جي زمينن لاءِ آهن.    مصنوعي پاناما ۽ سويز واهن کي نظرانداز ڪيو ويو آهي، ڇاڪاڻ ته اهي قدرتي پاڻي نه آهن جيڪي براعظمن کي جدا ڪن ٿا. 

## ٻيٽ
### 1,000 چورس ڪلوميٽر ۽ وڌيڪ ايراضي وارا ٻيٽ

### Islands

### Islands

### Islands

### Islands

### Islands

### Islands of unconfirmed area

## پڻ ڏسو
## ٻاهريان ڳنڍڻا
## حوالا

زمرو:ٻيٽ
زمرو:ٻيٽن جون فهرستون
زمرو:جاگرافي-سان لاڳاپيل فهرستون
زمرو:ارضيات سان لاڳاپيل فهرستون
مونروويا

**مونروويا** (Monrovia) آفريڪا جي ملڪ، لائيبيريا جي انتظامي راڄڌاني ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. سال 1822ع ۾ قائم ٿيو، اهو ائٽلانٽڪ ساحل تي ڪيپ ميسورادو تي واقع آهي ۽ سال 2022ع جي مردم شماري جي مطابق، هن جي آبادي 17,61,032 هئي، جيڪي لائيبيريا جي ڪل آبادي جو %33.5 آهي.  ان جو وڏي ۾ وڏو شهري ميٽرو علائقو، جنهن ۾ مونٽسيراڊو ۽ مارگيبي ڪائونٽيون شامل آهن، سال 2022ع جي مردم شماري جي موجب 22,25,911 رهواسين جو گهر هو.

ملڪ جي بنيادي شهر جي طور تي، مونروويا اقتصادي، مالي ۽ ثقافتي مرڪز آهي. ان جي معيشت بنيادي طور تي ان جي بندرگاهن ۽ لائيبيرين حڪومت جي سيٽ جي حيثيت ۾ ان جي ڪردار تي مرڪوز آهي. شهر جي معيشت گهڻو ڪري لائيبيريا جي چيف ايٽلانٽڪ بندرگاهه جي حيثيت سان پنهنجي پوزيشن تي مبني آهي، منروويا جي فري پورٽ سان گڏ شهر ۾ ملڪ جي سڀ کان وڏي ۽ مکيه بندرگاهه آهي. 

اها زمين جتي هي شهر اهي، روايتي طور تي وائي ماڻهن، اولهه آفريڪا جو هڪ نسلي گروهه، جي زمين هئي. اهو 5 اپريل، 1822ع تي، آمريڪي ڪالونائيزيشن سوسائٽي (ACS) جي ميمبرن طرفان هڪ تنظيم جي طور تي آمريڪا ۾ پيدا ٿيل اڳوڻي غلامن کي آفريڪا ڏانهن موٽڻ لاء قائم ڪيو ويو . 

## نالو

## تاريخ

## جاگرافي

## معيشت

## ٽرانسپورٽ

## حڪومت ۽ انتظاميه

## ثقافت ۽ ميڊيا

## تعليم

## پڻ ڏسو
:باب:آفريڪا
## ٻاهريان ڳنڍڻا

* City Map 
* Map of Greater Monrovia showing population densities

## حوالا

زمرو:راڄڌانيون
زمرو:لائبيريا
زمرو:لائبيريا جا شهر
زمرو:آفريڪا جا شهر
زمرو:آفريڪا ۾ راڄڌانيون
زمرو:لابيريا ۾ آباد ساحلي هنڌ
زمرو:لائبيريا جا بندرگاهه وارا شهر
زمرو:آفريڪا ۾ بندرگاهه وارا شهر
جهانگيره تعلقو

**جهانگيره** (Jahangira) پاڪستان جي صوبي، خيبر پختون خواهه جي ضلعي، نوشهره جو هڪ تعلقو آهي.    هن تعلقي جو نالو جهانگيره شهر جي نالي پٺيان پيو، جيڪو جي ٽي روڊ تي واقع آهي. هڪ ڳوٺ حسن دره به تعلقي جهانگيره ۾ موجود آهي.
## پڻ ڏسو
* خيبر پختونخوا جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:خیبر پختونخوا جا تعلقا
مڇلو قبيلو

مڇلو (*Machhilo*) ھڪ لاڏائو قبيلو آھي، جنهن  جي سماجي زندگي ۾ خاص طور تي جنسي معاملن م ڇڙواڳي آھي، شاديون گھٽ ڪندا آھن، اسان وٽ ھاڻ ان قبيلي جا ماڻھو ٿورا آھن، ھندستان واري خاص طور تي گجرات واري پاسي وڌيڪ. ٻي ڳالھ ته  ٻولين ۾ طبقاتي رتبي موجب تشريجو ٿين ٿيون، شروعاتي دور۾ ھن قبيلي جي ذات گار جي معنا استمعال نه  ٿيندي ھئي ۽ پو۽ جڏھن   اھو لاڏائو قبيلو غربت ۽ سماجي پستي جي انتھا جي لڪير کان ھيٺ ھليو ويو هو ته  پوءِ ان ذات جي بيحرمتي ڪرڻ لا۽ مڇلو معني ورتي وئي ھوندي. 

## حوالا

زمرو: سنڌ
زمرو: ڀارت
زمرو: تاريخ
زمرو: ذاتيون
بٽگرام تعلقو

**بٽگرام (Battagram)** پاڪستان جي خيبر پختونخوا صوبي جي بٽگرام ضلعي جو هڪ تعلقو آهي.  اهو تعلقي هيڊ ڪوارٽر طور ڪم ڪري ٿو ۽ ڪل ايراضي 300 چورس ميل (780 چورس ڪلوميٽر) تي پکڙيل آهي. بٽگرام تعلقو سال 1993ع ۾ ضلعي جو درجو حاصل ڪرڻ کان اڳ هڪ انتظامي علائقي طور پاڪستان ۾ ضم ٿي ويو. 8 آڪٽوبر، 2005ع تي ڪشمير ۾ 7.6 جي شدت وارو زلزلو علائقي کي تمام گهڻو متاثر ڪيو.
## پڻ ڏسو
:باب:خیبر پختونخوا
* خیبر پختونخوا جي تعلقن جي فهرست

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:خیبر پختونخوا جا تعلقا
ڪالاهاري ريگستان

**ڪالاهاري ريگستان** (Kalahari Desert) ڏاکڻي آفريڪا ۾ هڪ وڏو نيم خشڪ ريگستاني سوانا آهي جيڪا **9,00,000** چورس ڪلوميٽر (**3,50,000** چورس ميل) جي ايراضي تي پکڙيل آهي. هن ۾ بوٽسوانا جو گهڻو حصو، گڏوگڏ نميبيا ۽ ڏکڻ آفريڪا جا ڪجهه حصا شامل آهن.

ان کي انگولا، نميبيا ۽ ڏکڻ آفريڪا جي ناميب ريگستان سان نه ملايو وڃي، جنهن جو نالو، کوئيکوئيگوواب آهي، جن جو مطلب، "وڏي جڳهه" آهي.
## نالو
## تاريخ
## جاگرافي
## موسم
## ٻوٽا ۽ نباتات
## جانور
## محفوظ علائقا
ڪالاهاري ۾ هيٺيان محفوظ علائقا قائم ڪيا ويا آهن؛
* مرڪزي ڪالهاري گيم ريزرو 
* ڪگالاگادي ٽرانس فرنٽيئر پارڪ 
* کوٽس ريزرو  
## آبادي
## ڪالاهاري، سان ۽ هيرا
## ڪالاهاري ۾ آباديون
**[[بوٽسوانا]]** 
* گئبيرون
* گانڌي 
* اورپا 
* شابونگ 
* تيشن 

**[[نميبيا]]** 
* گوبيس 
* مارينٽل 

**[[ڏکڻ آفريڪا]]** 
* اپنگٽن 
* نوئيپٽ
* ريٽفونٽين 
## پڻ ڏسو
:باب:آفريڪا
* ٿر 
* صحارا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
* 
* "Cry of the Kalahari"
* Kalahari desert's forgotten influence on carbon levels

## حوالا

زمرو:ڪالاهاري ريگستان
زمرو:ريگستان
زمرو:آفريڪا جا ريگستان
زمرو:آفريڪا جي طبعي جاگرافي
اٽاڪاما ريگستان

**اٽاڪاما ريگستان** (اسپيني: Desierto de Atacama) ھڪ ريگستاني پليٽيو آھي جيڪو چلي جي اتر ۾ ڏکڻ آمريڪا جي پئسفڪ ساحل تي واقع آھي. 1,600-ڪلوميٽر-ڊگهي (1,000-ميل) زمين جي پٽي تي پکڙيل اينديز جبلن جي اولهه ۾، اها 1,05,000 چورس ڪلوميٽر (41,000 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي، جيڪا 1,28,000 چورس ڪلوميٽر (90,000 چورس ميل) تائين وڌي ٿي، جيڪڏهن انڊيز جي بنجر هيٺيون سلپون به شامل ڪئي وڃڻ.

The **Atacama Desert** () is a desert plateau located on the Pacific coast of South America, in the north of Chile. Stretching over a  strip of land west of the Andes Mountains, it covers an area of , which increases to  if the barren lower slopes of the Andes are included.

The Atacama Desert is the driest nonpolar desert in the world, and the second driest overall, behind some specific spots within the McMurdo Dry Valleys. It is the only true desert to receive less precipitation than polar deserts, and the largest fog desert in the world. The area has been used as an experimentation site for Mars expedition simulations due to its similarities to the Martian environment.

The constant temperature inversion caused by the cool north-flowing Humboldt ocean current and the strong Pacific anticyclone contribute to the extreme aridity of the desert. The most arid region of the Atacama Desert is situated between two mountain chains, the Andes and the Chilean Coast Range, which are high enough to prevent moisture advection from either the Pacific or the Atlantic Ocean, creating a two-sided rain shadow effect.
**اٽاڪاما ريگستان** (اسپيني: Desierto de Atacama) ھڪ ريگستاني پليٽيو آھي جيڪو چلي جي اتر ۾ ڏکڻ آمريڪا جي پئسفڪ ساحل تي واقع آھي. 1,600-ڪلوميٽر-ڊگهي (1,000-ميل) زمين جي پٽي تي پکڙيل اينديز جبلن جي اولهه ۾، اها 1,05,000 چورس ڪلوميٽر (41,000 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي، جيڪا 1,28,000 چورس ڪلوميٽر (90,000 چورس ميل) تائين وڌي ٿي، جيڪڏهن انڊيز جي بنجر هيٺيون سلپون به شامل ڪئي وڃڻ.

## حوالا

زمرو:ريگستان
زمرو:ڏکڻ آمريڪا جا ريگستان
زمرو:ڏکڻ آمريڪا ۾ زميني شڪليون
زمرو:ڏکڻ آمريڪا جي طبعي جاگرافي
ناميب ريگستان

**ناميب** (انگريزي:Namib; پرتگالي: Namibe) ڏاکڻي آفريڪا ۾ هڪ ساحلي ريگستان آهي. وسيع تر تعريف موجب، ناميب ائٽلانٽڪ ساحلن سان گڏ انگولا، نميبيا ۽ اتر-اولهه ڏکڻ آفريڪا، ڏکڻ طرف انگولا ۾ ڪارنجامبا نديءَ کان وٺي، نميبيا ۽ اولهه ۾ اولفنٽس نديءَ، ڪيپ، ڏکڻ آفريڪا تائين، 2,000 ڪلوميٽر (1,200 ميل) کان وڌيڪ تي پکڙيل آهي.  

ناميب جو اتر وارو حصو، جيڪو انگولا-نميبيا جي سرحد کان 450 ڪلوميٽر (280 ميل) تائين پکڙيل آهي، ان کي موڪاميڊيس ريگستان (Moçâmedes Desert) سڏيو وڃي ٿو، جڏهن ته ان جو ڏاکڻو حصو پاڙيسري ڪالاهاري ريگستان تائين پهچي ٿو. ائٽلانٽڪ سامونڊي ڪناري کان اوڀر طرف، ناميب آهستي آهستي بلندي تي چڙهندو، 200 ڪلوميٽر (120 ميل) اندر اندر عظيم اسڪارپمينٽ جي پيرن  تائين پهچي ٿو. 2 ملي ميٽر (0.079 انچ) کان 200 ملي ميٽر (7.9 انچ) تائين سالياني ورهاڱي جي حد خشڪ علائقن ۾ آهي، جيڪا ناميب کي ڏاکڻي آفريڪا ۾ واحد حقيقي ريگستان بڻائي ٿو. لڳ ڀڳ 55-80 ملين سالن تائين خشڪ يا نيم خشڪ حالتن کي برداشت ڪرڻ بعد، ناميب دنيا جو سڀ کان پراڻو ريگستان ٿي سگهي ٿو  ۽ دنيا جي ڪجهه خشڪ علائقن تي مشتمل آهي، جنهن ۾ صرف اولهه ڏکڻ آمريڪا جو اٽاڪاما ريگستان آهي جيڪا هن کي عمر ۽ خشڪي جي معيارن لاءِ چيلينج ڪري سگهي ٿو.

ريگستاني ارضيات ساحل جي ويجهي واريءَ جي سمنڊن تي مشتمل آهي, جڏهن ته بجری جا ميدان ۽ ڇڙيل جبلن جا ٽڪرا وڌيڪ اندرئين پاسي واقع آهن. واريءَ جا ٽڪرا، جن مان ڪجهه 300 ميٽر (980 فوٽ) اوچا آهن ۽ 32 ڪلوميٽر (20 ميل) ڊگها آهن. اهي چين ۾ بدين جاران ريگستان جي ٽڪرن کان پوءِ دنيا ۾ ٻئي نمبر تي سڀ کان وڏا آهن. ساحل تي گرمي پد مستحڪم آهي ۽ عام طور تي هر سال 9-20 °C (48-68 °F) جي وچ ۾ هوندو آهي. جڏهن ته وڌيڪ اندروني سطح تي گرمي پد متغير هوندو آهي. اونهاري جي ڏينهن جو گرمي پد 45 °C (113 °F) کان وڌيڪ ٿي سگهي ٿو. جڏهن ته راتيون منجهيل (freezing) ٿي سگهن ٿيون. ڪوهيڙو جيڪو ٿڌي بينگويلا ڪرنٽ ۽ هيڊلي سيل مان گرم هوا جي ٽڪراءَ مان سمنڊ ڪناري پيدا ٿئي ٿو, هڪ ڪوهيڙي جو پٽو ٺاهين ٿا, جيڪو اڪثر ريگستان جي حصن کي ڍڪيندو آهي. ساحلي علائقا سال ۾ 180 ڏينهن کان وڌيڪ ٿلهي ڪوهيڙي جو تجربو ڪري سگهن ٿا.     جڏهن ته اهو جهازن لاءِ هڪ وڏو خطرو ثابت ٿيو آهي. هڪ هزار کان وڌيڪ ملبا اسڪيلٽن ڪوسٽ کي گندو ڪن ٿا. اهو ريگستاني زندگي لاءِ نمي جو هڪ اهم ذريعو آهي. 

ناميب تقريبن مڪمل طور تي انسانن کان خالي آهي. سواءِ ڪيترن ئي ننڍين آبادين ۽ مقامي چراگاهن جي گروهن جي. جن ۾ اتر ۾ اووهيمبا ۽ اوباتجيمبا هيرو ۽ مرڪزي علائقي ۾ ٽوپنار ناما شامل آهن. پنهنجي قديمي هجڻ جي ڪري، ناميب شايد دنيا جي ڪنهن به ٻئي ريگستان جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ مقامي نسلن جو گهر هجي. ريگستاني جهنگلي جيوت جو گهڻو حصو آرٿروپوڊس ۽ ٻيا ننڍا جانور آهن. جيڪي ٿوري پاڻيءَ تي رهن ٿا. جيتوڻيڪ وڏا جانور اترين علائقن ۾ رهن ٿا. ساحل جي ويجهو. ٿڌو سمنڊ جو پاڻي مڇي مارڻ جي وسيلن سان مالا مال آهي ۽ ڀوري فر سيل ۽ ساحلي پکين, جيڪي اسڪيلٽن ڪوسٽ جي شينهن لاءِ شڪار طور ڪم ڪن ٿا, جي آبادي کي سهارو ڏئي ٿو. وڌيڪ اندروني, ناميب-نوڪلفٽ نيشنل پارڪ جبل زيبرا ۽ ٻين وڏن ٿلهي جانورن جي آبادي کي سهارو ڏئي ٿو. اسڪيلٽن ڪوسٽ جي ويجهو وڌيڪ اتر ۾ شينهن، هاٿي ۽ گينڊا ملي سگهن ٿا. جيتوڻيڪ ٻاهريون ناميب گهڻو ڪري ٻوٽن کان خالي آهي, ساحلي علائقن ۾ لائڪن ۽ سوڪليٽ مليا آهن, جڏهن ته گھاس، ٻوٽا ۽ عارضي ٻوٽا اسڪارپمينٽ جي ويجهو وڌندا آهن. ڪيترن ئي قسمن جا وڻ پڻ انتهائي خشڪ آبهوا ۾ زنده رهڻ جي قابل آهن.

## پڻ ڏسو

* ڪالاهاري ريگستان
* آفريڪا جي جاگرافي

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:ناميب ريگستان
زمرو:ريگستان
زمرو:آفريڪا جا ريگستان
زمرو:آفريڪا جي طبعي جاگرافي
ملتان خورد تعلقو

**ملتان خورد** ( [پنجابي، اردو: ملتان خورد) [پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي، تله گنگ جو هڪ تعلقو آهي. 
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:پنجاب جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
تله گنگ تعلقو

**تله گنگ** (Talagang) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي تله گنگ جو هڪ تعلقو آهي. تله گنگ شهر ان جي هيڊ ڪوارٽر طور ڪم ڪري ٿو ۽ ضلعو ميانوالي ڊويزن جو حصو آهي.
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:تله گنگ ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
عيسي خيل تعلقو

**عيسي خيل** (اردو: تحصِيل عِيسىٰ خيل)، پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي ميانوالي جو هڪ تعلقو آهي. عيسيٰ خيل شهر هن تعلقي جو صدر مقام آهي جيڪو انتظامي طور تي 3 ميونسپل ڪميٽين ۽ 13 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي. اهو °32 ۽ °33 اتر ۽ °71 ۽ °71 اوڀر جي وچ ۾ آهي، هن جي ايراضي 1,760 چورس ڪلوميٽر (678 چورس ميل) آهي ۽ عيسيٰ خيل، ڪمر مشاني ۽ ڪالاباغ جي شهرن تي مشتمل آهي.
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:ميانوالي ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
ڪلورڪوٽ تعلقو

**ڪلورڪوٽ** (اردو: تحصِيل كلُوركوٹ)، پنجاب، پاڪستان جي ضلعي ڀڪر جو هڪ تعلقو آهي. ڪلورڪوٽ شهر تعلقي جو صدر مقام آهي، ۽ سال 1982ع ۾ ان کي ضلعي جو درجو ڏنو ويو.

ڪلورڪوٽ ڀڪر ضلعي جو گاديءَ جو هنڌ ۽ وڏو شھر آھي. اهو سمنڊ جي سطح کان 187 ميٽر (614 فوٽ) جي اوچائي تي واقع آهي ۽ ان جي آبادي 35,574 آهي. اهو °37 اوڀر ۽ °71 اتر تي 187 ميٽر (614 فوٽ) جي اوچائي تي، سنڌو درياهه جي کاٻي ڪناري تي واقع آهي. ان جي آبادي سال 2017ع جي تخميني مطابق لڳ ڀڳ 2,53,758 هئي.
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:پنجاب جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
دريا خان تعلقو

**دريا خان** (اردو: تحصِيل درياخان) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي ڀڪر جو هڪ تعلقو آهي. دريا خان جو قصبو هن تعلقي جو صدر مقام آهي.

سال 2017ع جي مردم شماري ۾، تعلقي جي آبادي 3,60,427 هئي، جڏهن ته سال 1998ع جي مردم شماري ۾ 2,33,410 هئي.
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:ڀڪر ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
بوسٽن

**بوسٽن** (Boston) گڏيل رياستن جي مئساچوسٽس جي دولت مشترڪه جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. هي شهر نيو انگلينڊ، اتر اوڀر آمريڪا جو هڪ علائقو، جي ثقافتي ۽ مالي مرڪز طور ڪم ڪري ٿو. ان جي ايراضي 48.4 چورس ميل (125 چورس ڪلوميٽر) آهي ۽ 2020ع جي مردم شماري جي مطابق 6,75,647 جي آبادي هئي، اهو نيو يارڪ شهر ۽ فلاڊيلفيا کان پوء اتر اوڀر آمريڪا ۾ ٽيون نمبر وڏو شهر آهي. سال 2023ع تائين، وڏي گريٽر بوسٽن ميٽروپوليٽن شماريات واري علائقي جي آبادي 49 لک هئي، اها نيو انگلينڊ ۾ سڀ کان وڏي ۽ ملڪ ۾ يارهين نمبر تي وڏي آبادي آهي.

بوسٽن جو بنياد سال 1630ع ۾ شاموت پيننسولا تي انگريز پيوريتان آبادڪارن طرفان رکيو ويو. هنن هن شهر جو نالو انگلينڊ جي لنڪن شائر، بوسٽن جي مارڪيٽ ٽائون جي نالي تي رکيو ويو. آمريڪي انقلاب دوران، بوسٽن ڪيترن ئي واقعن جو گھر هو جيڪي انقلاب ۽ بعد ۾ انقلابي جنگ جو مرڪز ثابت ٿيا، جن ۾ بوسٽن قتل عام (1770ع)، بوسٽن ٽي پارٽي (1773ع)، پال ريور جي مڊ نائيٽ رائڊ (1775ع)، بنڪر جي جنگ، هيل (1775ع) ۽ بوسٽن جو محاصرو (1775-1776ع) شامل آهن. برطانيه کان آمريڪي آزاديءَ کان پوءِ، شهر هڪ بندرگاهه، پيداواري مرڪز، ۽ تعليم ۽ ثقافت جي مرڪز طور اهم ڪردار ادا ڪندو رهيو.  شهر پڻ سمنڊ جي ڀرائي ۽ پاڙيسري شهرن کي ملائڻ سان اصل پيننسولا کان گهڻو اڳتي وڌيو. بوسٽن ڪيترن ئي معاملن ۾ اول هو، جنهن ۾ آمريڪا جو پهريون پبلڪ پارڪ (بوسٽن ڪامن، 1634ع)، پهريون پبلڪ اسڪول (بوسٽن لاطيني اسڪول، 1635ع)  ۽ پهريون سب وي سسٽم (ٽريمونٽ اسٽريٽ سب وي، (1897) شامل آهن.

بوسٽن اعليٰ تعليم ۽ تحقيق ۾ عالمي اڳواڻ ۽ دنيا ۾ سڀ کان وڏي بايو ٽيڪنالاجي حب طور اڀري آيو آهي.  هي شهر سائنسي تحقيق، قانون، طب، انجنيئرنگ ۽ ڪاروبار ۾ پڻ قومي اڳواڻ آهي. لڳ ڀڳ 5,000 شروعاتي ڪمپنين سان گڏ، شهر کي جدت ۽ ادراڪ ۾ ۽ تازو مصنوعي ذهانت ۾ عالمي علمبردار سمجهيو ويندو آهي. بوسٽن جي معيشت ۾ فنانس،  پيشه ورانه ۽ ڪاروباري خدمتون، انفارميشن ٽيڪنالاجي ۽ سرڪاري سرگرميون پڻ شامل آهن. بوسٽن جا گھراڻا ملڪ ۾ انسان دوستي جي بلند ترين سراسري شرح مهيا ڪن ٿا ۽ شھر جا ڪاروبار ۽ ادارا ملڪ ۾ ماحولياتي استحڪام ۽ نئين سيڙپڪاريءَ لاءِ مٿئين نمبر تي آھن.   

## نالو

## تاريخ

## جاگرافي

## آباديات

## معيشت

## تعليم

## حڪومت

## عوامي حفاظت

## فن ۽ ثقافت

## رانديون

## پارڪ ۽ تفريح

## ميڊيا

## انفراسٽرڪچر

## بين الاقوامي لاڳاپا

## پڻ ڏسو
* :باب:اتر آمريڪا
* :باب:آمريڪا
* :باب:شهر
* بوسٽن ٽي پارٽي
## ٻاهريان ڳنڍڻا

*
*Visit Boston, official tourism website
*
*Historical Maps of Boston from the Norman B. Leventhal Map Center at the Boston Public Library

زمرو:بوسٽن
زمرو:مئساچوسيٽس
زمرو:مئساچوسيٽس جا شھر
زمرو:اتر آمريڪا جا بندرگاهه شھر
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر
زمرو:گڏيل رياستن ۾ رياستي راڄڌانيون
زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا

## حوالا
نورپور ٿل تعلقو

**نورپور ٿل تعلقو** (اردو: تحصیل نورپور تھل) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي خوشاب جو هڪ تعلقو آهي. نورپور ٿل شهر هن تعلقي جو صدر مقام آهي جيڪو انتظامي طور 11 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي. ان ۾ ٿل ريگستان جو وڏو حصو شامل آهي. سال 2023ع جي آدمشماري جي مطابق تعلقي جي آبادي 264,597 آهي.

اڪثريت جو مذهب اسلام آهي، جڏهن ته مکيه ٻولي پنجابي آهي، جيڪا آبادي جي 94.6 سيڪڙو جي مادري ٻولي آهي.

## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:خوشاب ضلعو
زمرو:پنجاب جا تعلقا
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
قائد آباد تعلقو

**قائدآباد تعلقو** (اردو، پنجابي: تحصِيل قائِدآباد)، صوبي پنجاب، پاڪستان جي ضلعي خوشاب جو هڪ تعلقو آهي. تعلقي جو هيڊ ڪوارٽر قائد آباد شهر آهي. سال 2023ع جي آدمشماري جي مطابق تعلقي جي آبادي 274,959 آهي. 

اهو اسلام آباد کان 283 ڪلوميٽر ۽ لاهور کان 295 ڪلوميٽر اتر-اولهه پنجاب ۾ واقع آهي. اهو مکيه لاهور-ميانوالي روڊ تي، سرگوڌا کان 90 ڪلوميٽر ۽ خوشاب کان 40 ڪلوميٽر جي مفاصلي تي واقع آهي. ان جو بنياد سردار عبدالرب نشتر سال 1951ع ۾ قائد اعظم (پاڪستان جي باني) جي نالي پٺيان رکيو.

ان ۾ مشهور "ورچا" لوڻ جي کاڻ آهي. ان جو روڊ رستا ٿل ريگستان جي زرعي علائقي سان ۽ سون وادي جي جبل سان ڳنڍيل آهن. اهو قومي اسيمبلي جي تڪ اين اي-88  ۽ پنجاب جي صوبائي اسيمبلي جي تڪ پي پي-83 جو حصو آهي.

## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:خوشاب ضلعو
زمرو:خوشاب ضلعو
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
سناتن ڌرم

“سناتن” سنسڪرت ٻوليءَ مان ورتل لفظ آهي، جيڪو لغوي معنيٰ ۾ “قديم، دائمي، اَبدي يا اڻ بدلجندڙ” جي مفهوم کي ظاهر ڪري ٿو.

اشتقاق جي لحاظ کان: 

لفظ “سناتن” سنسڪرت ۾ ٻن حصن مان ٺهيل آهي:

1. “سن” (San) - جنهن جي معنيٰ آهي “سدا، هموار، يا دائمي”.

2. “اتن” (Atan) - جنهن جو مطلب آهي “جاري رهندڙ، قائم، يا وجود رکندڙ”.

انهن ٻنهي حصن جي گڏيل معنيٰ ٿئي ٿي:
“اهو جيڪو قديم ۽ دائمي آهي ۽ سدا لاءِ قائم دائم رهي ٿو”.

استعمال:

• ڌرمي حوالي سان: سناتن لفظ عام طور تي “سناتن ڌرم” جي حوالي سان استعمال ٿئي ٿو، جيڪو هندومت لاءِ استعمال ٿيندڙ هڪ اصطلاح آهي. ان جو مطلب آهي “ابدي ڌرم” يا اهو نظامِ حيات جيڪو ازل کان جاري آهي.

• ادبي ۽ فڪري استعمال: هن لفظ کي انساني قدرن، اصولن، يا روايتن لاءِ به استعمال ڪيو ويندو آهي، جيڪي اڻ بدلجندڙ يا دائمي سمجهيا وڃن.
مثال:

• سناتن اصول: اڻ بدلجندڙ ۽ ابدي اصول.

• سناتن ڌرم: دائمي ۽ قديم ڌرمي اصول.

## حوالا

زمرو:هندو مذھب
زمرو:سنڌ ۾ مذهب
ساهيوال تعلقو، سرگوڌا

**ساهيوال** (اردو، پنجابي: تحصِيل ساہِيوال)، پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي سرگوڌا جو هڪ تعلقو آهي. اهو مکيه سرگوڌا-ملتان هاءِ وي تي، سرگوڌا کان لگ ڀگ 40 ڪلوميٽر جي مفاصلي تي آهي. اهو انتظامي طور تي 14 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي، جن مان ٻه تعلقي ساهيوال جي گاديءَ جو هنڌ ۾ آهن. شهر جي آبادي 4,07,487 (سال 2023 ع جو اندازو) آهي. آبادي جي اڪثريت مسلمان ۽ پنجابي ڳالهائيندڙ آهي. جهلم درياهه ڀرسان لنگهي ٿو.
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:سرگوڌا ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
سرگوڌا تعلقو

**سرگوڌا** (اردو: تحصِيل سرگودها)، پاڪستان جي صوبي پنجاب ۾ ضلعي سرگوڌا جو هڪ تعلقو آهي. هن تعلقي کي 62 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايو ويو آهي، جن مان 22 سرگوڌا شهر ٺاهن ٿيون.
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:سرگوڌا ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
شاهپور تعلقو

**شاهپور** (Shahpur Tehsil) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي سرگوڌا جو هڪ تعلقو آهي. ان جو گاديءَ جو هنڌ شاهپور شهر آهي ۽ انتظامي طور تي 16 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي.  آبادي 3,53,325 (سال 2017ع جي مطابق) آهي ۽ اڪثر ڪري مسلمان ۽ پنجابي ڳالهائيندڙ آهي. شاهپور جو نالو شيرازي سيد جي ڏاڏاڻي ۾ هڪ بزرگ، شاهه شمس شيرازي سان جڙيل آهي. قريشي، ماڪن ۽ ٽوانه خاندان هن علائقي جا وڏا زميندار آهن. 

شاهپور جا ماڻهو هاڻي سينٽرل سپيريئر سروسز آف پاڪستان ۾ داخل ٿي رهيا آهن جن ۾ ٽي آفيسر هن وقت پوليس سروس آف پاڪستان ۽ پاڪستان ايڊمنسٽريٽو سروس ۾ خدمتون سرانجام ڏئي رهيا آهن.
## تاريخ
سال 1914ع ۾ ضلعي جو هيڊڪوارٽر شاهپور کان سرگوڌا منتقل ڪيو ويو، جيتوڻيڪ اهو ضلعو شاهپور جي نالي سان مشهور رهيو. سال 1960ع ۾ سرگوڌا ضلعو بڻايو ويو ۽ شاهپور کي ان جو تعلقو بڻايو ويو. 
## جاگرافي
شاهپور تعلقو سرگوڌا ضلعي جي ٻيو وڏو تعلقو آهي، جنهن جي پکيڙ 787 چورس ڪلوميٽر آهي. شاهپور تعلقو گهڻو ڪري زرخيز ميدانن تي مشتمل آهي ۽ درياهه جهلم الهندي ۽ اتر-اولهه طرف وهي ٿو.
## شاهپور تعلقي جا سي ايس پي آفيسر
* ميان اسماعيل قريشي - اڳوڻو وفاقي سيڪريٽري 
* ميان ظفر احمد قريشي - اڳوڻو انسپيڪٽر جنرل آف پوليس 
* ميان محمد آصف قريشي - اڳوڻو ڪمشنر ڊيرا غازي خان
* فضل عباس ماڪن، اڳوڻو وفاقي سيڪريٽري 
* جناب مبشر ماڪن، پوليس سروس آف پاڪستان 33هون ڪامن 
* جناب حسيب اشرف ماڪن، پوليس سروس آف پاڪستان 49هون ڪامن 
* ڊاڪٽر رانا حسيب احمد، پاڪستان ايڊمنسٽريٽو سروس 50هون ڪامن

## ٽرانسپورٽ
شاهپور تعلقي مان ڪيترائي رستا، جهڙوڪ سرگوڌا-ميانوالي روڊ، ڀيره-جهاوريان روڊ ۽ شاهپور-ڀلوال روڊ، هلن ٿا.ان کان علاوه شاهپور تعلقو ريلوي لائن سان به ڳنڍيل آهي ۽ شاهپور صدر هڪ ريلوي اسٽيشن آهي. 
## تفريحي جايون
جهلم نديءَ جو ڪنارو هڪ سٺي شام ۾ لطف اندوز ٿيڻ لاءِ اهم هنڌ آهي. شاهپور مان لنگھندڙ واهه سان گڏ رستو، سائيڪل هلائڻ جو هڪ پرسڪون تجربو مهيا ڪري ٿو ۽ اهو رستو پڻ مکيه رستن سان ڳنڍيل آهي. 
## يونين ڪائونسلون
يونين ڪائونسلن جا نالا: 
# جهاوريان 
# خواجه آباد 
# ڪالرا 
# مانڪئواله 
# گهنگوال 
# ڪوٽ ڀائيخان 
# ڪوٽ پهلوان 
# بکر بار 
# شاهپور صدر 
# عاقل شاهه 
# شاهپور شهر 
# ڪندن 
# منگوال 
# جهان آباد 
# سابووال 
# جلال پور جديد 
# گوندل 
# چڪرالا

## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:سرگوڌا ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
ڪوڏ ۽ ڪوڏِي

ڪوڏ، ڪوڏيءَ کان جسامت ۾ وڏيڙو ٿتندو آھي.
گھڻو ڪري اوٺار اٺن جي پاکڙن جي سجاوٽ ۾ استعمال ڪندا ھيا.
ڪوڏِي، ڪنھن زماني ۾ سِڪي جي طور تي پڻ رھي ڪتب ايندي رھي آھي ۽ ڪوڏ پڻ. 
ان حساب سان ڪوڏ، پڻ قيمتي، ڪارائتو، ڪمائتو ۽ ڪشش رکڻ سبب ڪُڏائجندو رھيو آھي.
ڪُڏڻ، کيڏڻ يا نچڻ جي معنيا رکڻ ۾ پڻ استعمال ٿيندو رھيو آھي جو چوندا آھن؛ ”فلاڻي جو ته لڻ به ڪُڏڻو آھي.“ يا فلاڻو ته ڪُڏَ کائيندو ٿو اچي. ورجيسي طور تي ڪُڏ، خوشيءَ جي معنيٰ ۾ پڻ استعمال ھيٺ رھيو آھي. 

## حوالا

زمرو: سنڌ
زمرو: تاريخ
آسٽن

**آسٽن** (Austin) آمريڪا جي رياست، ٽيڪساس جو گاديءَ جو هنڌ آهي ۽ ڪائونٽي سيٽ ۽ ٽريوس جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي، جنهن جا حصا هيس ۽ وليمسن ڪائونٽيز ۾ پکڙيل آهن. 27 ڊسمبر، 1839ع تي شامل ڪيو ويو، اهو آمريڪا جو 26هون وڏو ميٽروپوليٽن علائقو ۽ 11هون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر, هوسٽن، سان انٽونيو ۽ ڊلاس کان پوءِ رياست جو چوٿون نمبر وڏو شهر آهي. فينڪس، ايريزونا جي گاديءَ واري هنڌ کان پوءِ ٻيو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو رياستي گاديءَ وارو شهر آهي. اهو سال 2010ع کان وٺي آمريڪا جي تيز ترين وڌندڙ وڏن شهرن مان هڪ آهي. ڊائون ٽائون آسٽن ۽ ڊائون ٽائون سان انٽونيو لڳ ڀڳ 80 ميل (129 ڪلوميٽر) جي فاصلي تي آهن ۽ ٻئي انٽر اسٽيٽ 35 ڪوريڊور سان گڏ ٿين ٿا. سان انتونيو-آسٽن جي هن گڏيل ميٽروپوليٽن علائقي ۾ لڳ ڀڳ 50 لک ماڻهن جي آبادي آهي. آسٽن گڏيل رياستن جو ڏاکڻي ترين گاديءَ جو هنڌ آهي ۽ گاما+ سطح جو عالمي شهر سمجهي وڃي ٿو جيئن گلوبلائيزيشن ۽ ورلڊ سٽيز ريسرچ نيٽ ورڪ پاران درجه بندي ڪئي وئي آهي.

سال 2024ع تائين آسٽن جي آبادي اندازاً 9,84,567 ۽ سال 2020ع جي مردم شماري ۾ 9,61,855 کان مٿي هئي. شهر آسٽن-راؤنڊ راڪ ميٽروپوليٽن شمارياتي علائقي جو ثقافتي ۽ اقتصادي مرڪز آهي. جنهن جي آبادي 1 جولاءِ 2023ع تائين 24,73,275 هئي. وڏي ٽيڪساس هِل ڪنٽري اندر سينٽرل ٽيڪساس ۾ واقع آهي. اهو ڪيترن ئي ڍنڍن، دريائن ۽ پاڻي جي رستن جو گهر آهي. ڪولوراڊو نديءَ تي ليڊي برڊ ڍنڍ ۽ ڍنڍ ٽريوس شامل آهن. بارٽن اسپرنگس، ميڪني فالز ۽ ڍنڍ والٽر اي. لانگ

آسٽن جا رهواسي آسٽنائٽس جي نالي سان سڃاتا وڃن ٿا. انهن ۾ سرڪاري ملازمن، ڪاليج جي شاگردن، موسيقارن، هاءِ ٽيڪ ورڪرز ۽ بليو ڪالر ورڪرز جو هڪ متنوع ميلاپ شامل آهي. شهر جو سرڪاري نعرو آسٽن کي "دنيا جي لائيو ميوزڪ ڪيپيٽل" طور فروغ ڏئي ٿو. شهر جي ڪيترن ئي موسيقارن ۽ لائيو ميوزڪ وينيو جو حوالو. انهي سان گڏ ڊگهي عرصي کان هلندڙ پي بي ايس ٽي وي ڪنسرٽ سيريز "آسٽن سٽي لمٽس". آسٽن سائوٿ بائي سائوٿ ويسٽ (SXSW) جو هنڌ آهي، جيڪو متوازي فلمن جو هڪ ساليانو مجموعو آهي. انٽرايڪٽو ميڊيا ۽ ميوزڪ فيسٽيول. شهر 1990 جي ڏهاڪي ۾ "سلڪون هيلز" کي لقب طور پڻ اختيار ڪيو. ٽيڪنالاجي ۽ ڊولپمينٽ ڪمپنين جي تيز آمد جي ڪري. تازن سالن ۾. ڪجهه آسٽن وارن غير رسمي نعرو "ڪيپ آسٽن ويرڊ" اختيار ڪيو آهي  جيڪو ننڍن، منفرد ۽ مقامي ڪاروبارن کي وڏين ڪارپوريشنن جي قبضي کان بچائڻ جي خواهش جو حوالو ڏئي ٿو. جاري تيز ترقي ۽ نرمي ان جي بوهيمين جڙڙن کي چئلينج ڪري ٿي ۽ "پراڻي آسٽن" لاءِ يادگيري کي باهه ڏئي ٿي. 19 صدي جي آخر کان وٺي، آسٽن کي سج لهڻ کان پوءِ ٽڪرين تي رنگين چمڪ جي ڪري "وائلٽ ڪرائون جو شهر" پڻ سڏيو ويندو آهي.

حڪومت ۽ تعليم تي مضبوط معاشي ڌيان مان نڪرندڙ، آسٽن 1990 جي ڏهاڪي کان ٽيڪنالاجي ۽ ڪاروبار جو مرڪز بڻجي چڪو آهي. آسٽن ۾ ٽيڪنالاجي جون پاڙون 1960 جي ڏهاڪي ۾ ڳولي سگهجن ٿيون، جڏهن دفاعي اليڪٽرانڪس ٺيڪيدار ٽريڪور (هاڻي BAE سسٽم) 1962 ۾ شهر ۾ ڪم شروع ڪيو. IBM 1967 ۾ ان جي پيروي ڪئي، پنهنجي سليڪٽر ٽائيپ رائٽر ٺاهڻ لاءِ هڪ سهولت کوليو. ٽيڪساس انسٽرومينٽس ٻن سالن بعد آسٽن ۾ قائم ڪئي وئي، ۽ موٽرولا (هاڻي NXP سيمي ڪنڊڪٽرز) 1974 ۾ سيمي ڪنڊڪٽر چپ ٺاهڻ شروع ڪيو.

## تاريخ
## جاگرافي
## آباديات
## معيشت
## بنيادي ڍانچو
## ثقافت
## حڪومت
## تعليم
## ميڊيا
## قابل ذڪر ماڻهو
## بين الاقوامي تعلقات
## پڻ ڏسو

* :باب:شهر
* :باب:آمريڪا

## حوالا

زمرو:آسٽن
زمرو:ٽيڪساس رياست
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر
زمرو:گڏيل رياستن ۾ رياستي راڄڌانيون
زمرو:سلجھائپ صفحا
زمرو:جڳھ جو نالو سلجھائپ صفحا
سان ڊياگو

**سان ڊياگو** (San Diego؛  , ) ڏکڻ ڪيليفورنيا جي پئسفڪ ساحل تي هڪ شهر آهي، جيڪو ميڪسيڪو-آمريڪا جي سرحد جي ڀرسان آهي. 13 لک کان مٿي جي آبادي سان، اهو آمريڪا ۾ اٺين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي ۽ ڪيليفورنيا جي رياست ۾ ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. سان ڊياگو سان ڊياگو ڪائونٽي جي سيٽ آهي، جنهن جي آبادي لڳ ڀڳ 33 لک آهي. اهو ان جي سال جي وڌيڪ حصي جي ميڊيٽرينين آبهوا، وسيع ساحل ۽ پارڪ، گڏيل رياستن جي نيوي سان ڊگهي وابستگي ۽ تازو اڀرندڙ هڪ صحت جي سار سنڀار ۽ بايو ٽيڪنالاجي ترقي مرڪز جي طور تي مشهور آهي.

Historically home to the Kumeyaay people, San Diego has been referred to as the *Birthplace of California*, as it was the first site visited and settled by Europeans on what is now the West Coast of the United States. Upon landing in San Diego Bay in 1542, Juan Rodríguez Cabrillo claimed the area for Spain, forming the basis for the settlement of Alta California 200 years later. The Presidio and Mission San Diego de Alcalá, founded in 1769, formed the first European settlement in what is now California. In 1821, San Diego became part of the newly declared Mexican Empire, which reformed as the First Mexican Republic two years later. California was conquered by the U.S. in 1848 following the Mexican–American War and was admitted as the 31st state in 1850.

The largest sectors of the economy of San Diego include military and defense-related activities, tourism, international trade, research, and manufacturing. The city is home to several universities, including UC San Diego, San Diego State University, and the University of San Diego. San Diego is the economic center of the San Diego–Tijuana region, the second-most populous transborder metropolitan area in the Western Hemisphere, home to an estimated five million people as of 2022. The primary border crossing between San Diego and Tijuana, the San Ysidro Port of Entry, is the busiest international land border crossing in the world outside of Asia (fourth-busiest overall). San Diego International Airport is the busiest single-runway airport in the United States.
**سان ڊياگو** (San Diego) ڏکڻ ڪيليفورنيا جي پئسفڪ ساحل تي هڪ شهر آهي، جيڪو ميڪسيڪو-آمريڪا جي سرحد جي ڀرسان آهي. 13 لک کان مٿي جي آبادي سان، اهو آمريڪا ۾ اٺين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي ۽ ڪيليفورنيا جي رياست ۾ ٻيو نمبر سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. سان ڊياگو سان ڊياگو ڪائونٽي جي سيٽ آهي، جنهن جي آبادي لڳ ڀڳ 33 لک آهي. اهو ان جي سال جي وڌيڪ حصي جي ميڊيٽرينين آبهوا، وسيع ساحل ۽ پارڪ، گڏيل رياستن جي نيوي سان ڊگهي وابستگي ۽ تازو اڀرندڙ هڪ صحت جي سار سنڀار ۽ بايو ٽيڪنالاجي ترقي مرڪز جي طور تي مشهور آهي.

## پڻ ڏسو
:باب:شهر
:باب:آمريڪا
## حوالا

زمرو:ڪيليفورنيا
زمرو:سان ڊيگو
زمرو:رياست ڪيليفورنيا جا شهر
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر
اوڪاڙه تعلقو

**اوڪاڙه** (Okara Tehsil) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي اوڪاڙه جو هڪ تعلقو آهي. اهو انتظامي طور تي 41 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي، جن مان 11 تعلقي جي گاديءَ جو هنڌ اوڪاڙه ۾ آهن.

## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* :باب:پاڪستان
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
* پاڪستان جي تعلقن جي فهرست

## حوالا

زمرو:اوڪاڙا ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
مري تعلقو

**مري** (اردو:تحصیل مری) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي مري جي ٻن تعلقن مان هڪ آهي.

مري تعلقو صوبي پنجاب جي اترئين حصي ۾ واقع آهي جتي ان جي سرحد خيبر پختونخوا صوبي سان ملي ٿي. هن علائقي جي گاديءَ جو هنڌ هل ريزورٽ وارو شهر، مري آهي.

## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* :باب:پاڪستان
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
* پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:پنجاب جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
ساهيوال تعلقو

**ساهيوال (Sahiwal Tehsil)** ساهيوال ضلعي، پنجاب، پاڪستان جو هڪ تعلقو آهي. ان جي گاديءَ جو هنڌ ساهيوال شهر آهي.
## پڻ ڏسو
* :باب:پنجاب
* :باب:پاڪستان
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
## حوالا

زمرو:ساهيوال ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
آئريڊڪٽومي

**اريڊڪٽومي** (iridectomy)، جنهن کي اکين جي پتلين (Iris) جي جراحي يا ڪريڪٽومي (corectomy) جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، جراحي طور تي اک جي پتلين (Iris) جي حصي کي هٽائڻ آهي. اهو طريقو گهڻو ڪري بند ٿيل زاويي وارو ڪاري موتيو (Glucoma) ۽ آئرس ميلانوما جي علاج لاء ڪيو ويندو آهي.
## ليزر سرجري (Nd:YAG iridotomy) سان مقابلو
## حالتون جنهن ۾ هي طريقو استعمال ڪيو ويندو آهي
اريڊڪٽومي جراحي عام طور تي، هيٺين صورتن ۾ ڪيو ويندو آهي: 
* ڪاري پاڻي (Glucoma) جي مريض ۾ موتيو جي سرجري 
* موتيا ۽ گلوڪوما لاء گڏيل طريقيڪار 
* شديد بند زاويي وارو گلوڪوما 
* پوسٽريئر ڪيپسولر ڳوڙها لاهڻ واري ويٽرس جي نقصان سان 
* اڳئين چيمبر IOL جو لڳائڻ

وٽروريٽينل طريقي ڪار جنهن ۾ سليڪون تيل جو انجيڪشن شامل آهي. اهڙين حالتن ۾ اريڊڪٽومي جو وقت 6:00 وڳي تي هوندو آهي، جيئن ته 11:00 کان 13:00 وڳي تائين معمول جي اريڊڪٽومي جي مخالفت ڪئي ويندي آهي. هن جو هي سبب آهي ته سليڪون تيل پاڻيء کان گهٽ گهاٽائي وارو هوندو آهي.
## پتلين (Iris) جو ٽراما
## اريڊڪٽومي جو قسمون
* هڪ اينٽي-فوجسٽڪ اريڊڪٽومي اکين جي سوزش واري حالتن ۾ اندروني دٻاء کي گهٽائڻ لاءِ پتلين  (iris) جي حصي کي جراحي طور تي هٽائڻ آهي. * هڪ بنيادي اريڊڪٽومي هڪ اريڊڪٽومي آهي جنهن ۾ پتلين (Iris) جي پاڙ شامل آهي. 
* هڪ بصري اريڊڪٽومي آهي جراحي طور تي پتلي (iris) جي حصي کي هٽائڻ لاء موجوده پتلين (Pupillae) کي وڌائڻ لاء، يا هڪ مصنوعي پتلي ٺاهڻ، جڏهن قدرتي پتلي غير موثر ٿي ويندي آهي. 
* پيريفيرل اريڊڪٽومي ان جي جڙ جي علائقي ۾ پتلي (iris) جي هڪ حصي کي جراحي طور تي هٽائڻ آهي، جنهن ۾ پپلري مارجن (pupillary margin) ۽ اسفنڪٽر پپلائي (sphincter pupillae) جي عضون کي برقرار رکيو وڃي ٿو. اهو ڪاري پاڻي (glaucoma) جي علاج ۾ استعمال ڪيو ويندو آهي. 
* هڪ ابتدائي اريڊڪٽومي (preparatory iridectomy)، سرجري طور تي آئرس جي حصي کي ختم ڪرڻ کان اڳ واري موتي جي ڦڦڙن کي ڪڍڻ آهي. اهو موتيابي لينس کي ختم ڪرڻ جي سهولت ڏئي ٿو. 
* اسٽينوپيڪ اريڊڪٽومي هڪ تنگ ڦاٽ (iris) جي هڪ منٽ واري حصي کي جراحي طور تي هٽائڻ آهي، جنهن ۾ اسفنڪٽر پيپلي جي عضلات کي برقرار رکيو ويندو آهي. 
* هڪ علاج واري اريڊڪٽومي هڪ اکين جي بيماري جي علاج يا روڪٿام لاء iris جي هڪ حصي کي جراحي هٽائڻ آهي. 
## پڻ ڏسو
* اکين جي سرجري 
* گلوڪوما سرجري 
* سرجري جي فهرست قسمن جي لحاظ کان 
## حوالا

زمرو:طب
زمرو:جراحي
زمرو:سرجيڪل پروسيجر
ميلانوما

**ميلانوما** (Melanoma) چمڙي جي ڪينسر جو سڀ کان خطرناڪ قسم آهي؛ اهو ميلانين پيدا ڪندڙ جيو گهرڙن مان پيدا ٿئي ٿو جيڪو ميلانوسائٽس طور سڃاتو وڃي ٿو. اهو عام طور تي چمڙي ۾ ٿئي ٿو پر شايد گهٽ ۾ گهٽ وات، اندرين يا اکين ۾ پڻ ٿئي ٿو (يوول ميلانوما).

عورتن ۾ عام طور تي پيرن (legs) تي ٿينديون آهن؛ جڏهن تي مردن ۾، پوئتي (back) تي ٿيندو آهي. ميلانوما کي اڪثر ڪري "خطرناڪ ميلانوما" (malignant melanoma) طور حوالو ڏنو ويو آهي. تنهن هوندي، طبي برادري زور ڏئي ٿو ته اتي ڪا به شيء "ھلڪو ميلانوما" (Benign melanoma)  ناهي ۽ سفارش ڪري ٿو ته اصطلاحن جي هلڪي ۽ خطرناڪ جو استعمال بيڪار آهي ۽ ھلڪو اڳ وڌي خطرناڪ ٿي ويندو آهي ۽ سڀني جان ليوا آهن.

اٽڪل 25 سيڪڙو ميلانوما تل (mole) مان پيدا ٿين ٿا. هڪ تل ۾ تبديليون جيڪي ميلانوما ۾ اضافو ظاهر ڪري سگھن ٿيون ۾، سائيز ۾ خاص طور تي تيزيءَ سان واڌ، بي ترتيب ڪنڊن، رنگ ۾ تبديلي، خارش، يا چمڙي جي خراب ٿيڻ شامل آهن. ميلانوما جو بنيادي سبب، چمڙي جي رنگت ميلانين جي گهٽ سطح سان، ڊارڪ ڪرڻ لاء، الٽرا وائلٽ لائيٽ (UV) جي نمائش آهي، جن ۾  UV روشني سج يا ٻين ذريعن، جهڙوڪ ٽيننگ ڊوائيسز کان ٿي سگهي ٿي. جن وٽ ڪيترائي ٿلها تل آهن، متاثر ٿيل جي خانداني تاريخ (family history) ۽ خراب مدافعتي ڪارڪردگي وڌيڪ خطرو آهن. ڪيتريون ئي ناياب جينياتي حالتون، جهڙوڪ چمڙي جي اندرين کي رنگن (xeroderma pigmentosum)، پڻ خطرو وڌائي ٿو.

تشخيص بايوپسي جي ذريعي ڪئي ويندي آهي ۽ ڪنهن به چمڙي جي زخم جو تجزيو ڪيو ويندو آهي جنهن ۾ امڪاني طور تي سرطان جا نشان آهن. الٽرا وائليٽ UV روشني کان بچڻ ۽ روشن سج جي حالتن ۾ سن اسڪرين استعمال ڪرڻ شايد ميلانوما کي روڪي سگھي ٿو يا هن جي خطري کي ڪم ڪري سگهي ٿو. 

علاج ۾ عام طور تي ميلانوما جي سرجري ذريعي متاثر تل يا حصي کي ۽ ممڪن طور تي متاثر ٿيل ويجھي ٽشو ميلانوما جي سرحد سان، هٽايو ويندو آهي. انهن ۾ جيڪي ٿورڙا وڏا ڪينسر آهن، ويجھي لمف نواز ۾ ڦهلائڻ (Metastasis) جو سبب ٿي سگهجي ٿو. گهڻا ماڻهو علاج ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا آهن جيڪڏهن ميٽاساساسس نه ٿيو آهي. انهن لاءِ جن ۾ ميلانوما پکڙجي چڪو آهي، اميونوٿراپي، حياتياتي علاج، تابڪاري جو علاج، يا ڪيموٿراپي بقا کي بهتر بڻائي سگهي ٿي. علاج سان، آمريڪا ۾ پنجن سالن جي بقا جي شرح 99 سيڪڙو آھي، جن ۾ مقامي بيماري %65، جڏھن ته لمف نوڊز تائين پکڙيل بيماري %25 آھي.
## پڻ ڏسو
* پروسٽيٽ ڪينسر
* ڇاتين جو ڪينسر
* دماغ جو ڪينسر

## ٻاهريان ڳنڍڻا

## حوالا

زمرو:طب
زمرو:بيماريون
زمرو:سرطان جا قسم
سنڌ ۾ ذات پات ۽ نسلي تڪرار

سنڌ ۾ ذات جي درجي بندي آھي، سيدن، پيرن ۽ ٻين عرب نسل وارن کي کي درجي بندي مطابق اوچي ذات ۾ شامل ڪيو ويو آھي، انهن کي آبادي جي تناسب سان نمائندگي ۽ اثرائتي نمائندگي ڏني  ڪئي وئي آھي. ھنن ذاتين کي اشراف ۽ اُتم سمجھيو وڃي ٿو.

ان کان پوءِ مسلمان راجپوت اچي وڃن ٿا، جن کي سنڌ ۾ سماٽ چيو وڃي ٿو. هي کتري ذاتون آهن، جن عربن جي سنڌ فتح ڪرڻ کان پوءِ جلد اسلام قبول ڪيو، ۽ جن کي عام طور تي سومرن ۽ سَمن قبيلن مان نڪتل ذاتيون سمجهيو وڃي ٿو.

ان کان پوءِ، سنڌ ۾  بلوچ، خان ۽ ترڪ قبيلا آهن، جن جي رڳن   ”سٺو“ غير سنڌي رت وهي ٿو ۽ جن جو سنڌي ڪلچر ۾ سڀ کان وڌيڪ جامع ميلاپ آهي. گذريل 500 سالن ۾ بلوچستان مان سنڌ ۾ وڏي انگَ ۾ لڏپلاڻ ٿيندي رهي آهي، ان سان گڏوگڏ سنڌ جي حڪمران خاندانن مان هڪ ٽالپر خاندان به بلوچ نسل جو هو.

ان کان پوءِ سنڌ ۾  هيٺيون سنڌي مسلمان ذاتيون آهن، جيڪي يا ته راجپوت نه هيون ۽ نه وري پيشيوارڻو ڪم ڪنديون هيون جهڙوڪ مھاڻا (ماهيگير) يا خود مختيار هندو ذاتيون جهڙوڪ لوهاڻا جن گهڻو پوءِ اسلام قبول ڪيو، مثال طور، سنڌي شيخ يا ميمڻ، اهي ذات جي درجابندي تي ٻين جي ڀيٽ ۾ تمام گهٽ آهن.

ان جي پٺيان، آخر ۾، توهان وٽ دلت آهن، جن کي ڪيترن ئي ماڻهن جو چوڻ آهي ته سنڌ ۾ موجود ناهي. جڏهن ته ٿرپارڪر ۽ عمرڪوٽ ۾ ”هندو“ آباديءَ جي اڪثريت ميگهواڙ، ڪولھي وغيره قبيلن مان دلت آهن، اهي ذات وارا هندو نه آهن، هي اهي ماڻهو آهن، جن کي تاريخي طور تي هندو نه سمجهيو ويندو هو. تنهن هوندي به، هاڻي انهن هندو رسمن سان گڏو گڏ ڪجھ مسلمان رسمون پڻ شامل ڪيون آهن. اسان جي آدمشماري انهن کي ”شيڊول ڪاسٽ“ سڏين ٿا.

ان کان سواءِ اسان وٽ شيدي ۽ مڪراني ماڻهو آهن، جن کي غلام بڻائي سنڌ ۾ آندو ويو ته جيئن سنڌي اڳواڻن جي خدمت ڪن. تنزيلا قمبراڻي پهرين شيدي سنڌياڻي عورت آهي، جنهن سنڌ ۽ پاڪستان جي تاريخ ۾ ڪنهن به حڪمراني واري طبقي جي حيثيت ۾ خدمتون سرانجام ڏنيون. اهي دلت ذاتين کان وڌيڪ مظلوم آهن.

ورهاڱي کان پوءِ، سنڌ جي آبادي بلڪل تبديل ٿي وئي، هاڻي 20 سيڪڙو اردو ڳالهائيندڙ مهاجرن جي آبادي آهي، جن جون  پڻ پنهنجون ذاتيون آهن، جيڪي سنڌي ذات جي درجي بندي کان الڳ آهن، جيتوڻيڪ سيدن/عربن جي حد کان وڌيڪ نمائندگيءَ جو سلسلو جاري آهي.
ورهاڱي کان پوءِ به ڪافي پختون ماڻهن کي سنڌ ۾ آندو ويو، خاص ڪري ڪراچي ۾ ۽ هاڻي اتي چونڊيل نمائندا آهن، جن جي نمائندگي پشتون عوام (نه مهاجر پٺاڻ، نه سنڌي خان، پر پشتون عوام) ڪري رهيا آهن. اهڙي طرح ورهاڱي کان اڳ، خاص ڪري انگريزن جي دور ۾، پنجابين جو ڪافي تعداد سنڌ ۾ لڏي آيو ھو، ۽ هاڻي اهي سنڌ جي ڪجھ تڪن تي ايم پي ايز جي حيثيت سان ڪنٽرول ڪن ٿا. 

## حوالا

زمرو: تاريخ
زمرو: سنڌي ذاتيون
زمرو: سنڌ
مقناطيسي ليويٽيشن

**مقناطيسي ليويٽيشن** (ميگليو) يا مقناطيسي معطلي هڪ طريقو آهي جنهن جي ذريعي ڪنهن شئي کي (مقناطيسي اثر کان سواءِ) ڪنهن به مدد جي بغير معطل (Suspend) ڪيو ويندو آهي. مقناطيسي قوت ڪشش ثقل جي قوت ۽ ٻين قوتن جي اثرن کي منهن ڏيڻ لاءِ استعمال ٿيندي آهي.

مقناطيسي ليوٽيشن ۾ شامل ٻه بنيادي مسئلا آهن؛ 

 کڻڻ واريون قوتون: ڪشش ثقل کي منهن ڏيڻ لاءِ ڪافي مٿي واري قوت مهيا ڪرڻ، ۽ 

 استحڪام: انهي ڳالهه کي يقيني بڻائڻ ته سسٽم غير معمولي طور تي اهڙي ترتيب ۾ سلائڊ يا فلپ نه ڪندو، جتي لفٽ غير جانبدار آهي. 

مقناطيسي ليويٽيشن ميگليو ٽرينن، رابطي کان سواء ڌاتن جي پگھلائن (Contactless Melting)، مقناطيسي بيئرنگ ۽ مصنوعات جي نمائش جي مقصدن لاء استعمال ڪي ويندي آهي. قديم ڀارت ۾ سومناٿ جي مندر ۾ هڪ مورتي پڻ اها ٽيڪنڪ استعمال ڪندي فضا ۾ معلق ڪيو ويو هو.

## کڻڻ
## استحڪام
## طريقا
## استعمال
## تاريخي عقيدا
## تاريخ

## پڻ ڏسو
* :باب:طبعيات
* باب:ٽيڪنالاجي
* مقناطيسيت
* برقناطيسيت 
* صوتي ليوٽيشن 
* ايرودائنامڪ ليويٽيشن 
* ايرواسٽيٽڪ ليويٽيشن 
* سائڪلوٽرون مقناطيسي فيلڊ ۾ چارج ٿيل ذرات کي گردش ڏئي ٿي 
* انڊڪٽريڪ؛ هڪ خاص سسٽم جيڪا هالباخ قطارن ۽ انڊڪٽيو ٽريڪ لوپن تي ٻڌل آهي 
* لوپ لانچ ڪرڻ 
* ليويٽرون 
* لينيئر موٽر 
* مقناطيسي بيئرنگ 
* مقناطيسي انگوزي گھمڻ 
* ناگاهوري سورومي-ريوڪوچي لائن (جاپان) 
* اتر آمريڪي ميگليو ٽرانسپورٽ انسٽيٽيوٽ 
* بصري ليوٽيشن 
* لينيئر موٽر پروپلشن استعمال ڪندي تيز ٽرانزٽ 
* اسٽار ٽرام ڪيترن ئي ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي سپر ڪنڊڪٽرز ذريعي ليويٽيشن لاءِ هڪ انتهائي مفيد تجويز آهي 
* زپ-قسم جو سينٽرفيوج؛ مقناطيسي لفٽ ۽ استحڪام لاء ميڪنيڪل سوئي استعمال ڪندو آهي

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*Maglev Trains Audio slideshow from the National High Magnetic Field Laboratory discusses magnetic levitation, the Meissner Effect, magnetic flux trapping and superconductivity
* Magnetic Levitation – Science is Fun
* Magnetic (superconducting) levitation experiment (YouTube)
* Superconducting Levitation Demos
* Maglev video gallery
* How can you magnetically levitate objects? 
* Levitated aluminum ball (oscillating field)
* Instructions to build an optically triggered feedback maglev demonstration
* Videos of diamagnetically levitated objects, including frogs and grasshoppers
* Larry Spring's Mendocino Brushless Magnetic Levitation Solar Motor
* A Classroom Demonstration of Levitation...
* 25kg MAGLEV suspension setup
* 25kg MAGLEV suspension control via Classical control strategy
* 25kg MAGLEV suspension via State feedback control strategy
* Frogs levitate in a strong enough magnetic field
* Example of Mechanical Constraint Levitation

## حوالا

زمرو:ٽيڪنالاجي
زمرو:مقناطيسيت
زمرو:برقناطيسيت
ميگليو

**ميگليو** (Maglev) (مقناطيسي ليويٽيشن مان نڪتل) ريل ٽرانسپورٽ جو هڪ نظام آهي جنهن جي رولنگ اسٽاڪ کي ڦيٿي تي ڦري وڃڻ جي ڀيٽ ۾، رولنگ جي مزاحمت کي ختم ڪندي، برقي مقناطيسن (Electric Magnets) جي مٿان تيرايو (Levitate) ويندو آهي. (ڏسو: مقناطيسي ليويٽيشن)

روايتي ريل گاڏين جي مقابلي ۾، ميگلو ٽرينون اعليٰ ترين رفتار، اعليٰ تيز رفتاري ۽ گھٽتائي، گھٽ سار سنڀال جا خرچ، بهتر گريڊينٽ ھينڊلنگ، ۽ گھٽ شور رکي سگھن ٿيون. بهرحال، اهي تعمير ڪرڻ لاء وڌيڪ مهانگيون آهن، اها گاڏيون موجود انفراسٽرڪچر کي استعمال نٿي ڪري سگهن ۽ تيز رفتار تي وڌيڪ توانائي استعمال ڪن ٿيون.

ميگليو ٽرينون ڪيترائي رفتار رڪارڊ قائم ڪيا آهن. 603 ڪلوميٽر في ڪلاڪ (375 ميل في ڪلاڪ) جي ٽرين جي رفتار جو رڪارڊ سال 2015ع ۾ تجرباتي جاپاني L0 سيريز ميگليو پاران قائم ڪيو ويو. سال 2002ع کان 2021ع تائين، 431 ڪلوميٽر في ڪلاڪ (268 ميل في ڪلاڪ) جي مسافر ٽرين جي بلند ترين آپريشنل رفتار جو رڪارڊ شنگھائي ميگليو ٽرين ذريعي قائم ڪيو ويو، جيڪا جرمن ٽرانس رئپڊ ٽيڪنالاجي استعمال ڪري ٿي. سروس شنگھائي پدونگ جي بين الاقوامي هوائي اڏي ۽ مرڪزي پدونگ، شنگھائي جي ٻاهرين کي ڳنڍي ٿي. ان جي تاريخي تيز رفتار تي، ان 30.5 ڪلوميٽر (19 ميل) جي فاصلي کي صرف 8 منٽن ۾ پورو ڪيو. 

مختلف ميگلو سسٽم مختلف طريقن سان ليوٽيشن حاصل ڪن ٿا، جيڪي وسيع طور تي ٻن ڀاڱن ۾ ورهايل آهن:
# برقياتي مقناطيسي معطلي (EMS) ۽ 
# برقياتي معطلي (EDS) 

پروپلشن عام طور تي هڪ لينيئر موٽر پاران مهيا ڪيل آهي. ليويٽيشن لاءِ گهربل طاقت عام طور تي تيز رفتار ميگليو سسٽم جي مجموعي توانائي جي استعمال جو وڏو سيڪڙو نه آهي. ان جي بدران، ڇڪڻ (dragg) تي غالب سڀ کان وڌيڪ توانائي وٺندي آهي. وڪٽرين (Vactrain) ٽيڪنالاجي، هن حد کي ختم ڪرڻ لاء، هڪ وسيلو طور پيش ڪيو ويو آهي.

هڪ صدي کان وڌيڪ تحقيق ۽ ترقيءَ جي باوجود، اڄڪلهه فقط ست آپريشنل ميگلو ٽرينون آهن؛ چار چين ۾، ٻه ڏکڻ ڪوريا ۾ ۽ هڪ جاپان ۾.
## تاريخ
## ٽيڪنالاجي
## اقتصاديات
## ريڪارڊ
## نظام
## تجويز ڪيل ميگليو نظام
## حادثا

## پڻ ڏسو
* :باب:توانائي
* :باب:ٽرينون
* باب:ٽيڪنالاجي
* شنڪانسن
* هائپر لوپ
* زميني اثر واري ٽرين 
* مقناطيسي ليويٽيشن
* ريل گاڏين لاء رفتار جا ريڪارڊ 
* بمبارڊيئر ايڊوانس رئپڊ ٽرانزٽ؛ لينيئر انڊڪشن موٽر استعمال ڪندي ٽرانزٽ سسٽم  
* لانچ لوپ؛ مدار ڏانهن لانچ ڪرڻ يا فرار جي رفتار لاءِ هڪ ميگليو سسٽم آهي
* ماس ڊرائيور 
* ناگاهوري تسورومي-ريوڪيوچي لائن (جاپان) 
* اوليگ ٽوزوني، هڪ شايع ٿيل غير لينيئر موٽر سان مستحڪم ميگليو ڊيزائن تي ڪم ڪيو 
* اسٽارٽرام؛ هڪ ميگليو لانچ سسٽم 
* منتقلي ٽيبل

## ٻاهريان ڳنڍڻا
*
*United States Federal Railroad Administration
*US MagneticGlide
*The International Maglev Board Maglev professionals' info platform for all maglev transport systems and related technologies.
*Maglev Net – Maglev News and Information
*Japanese Railway Technical Research Institute (RTRI)
*Magnetic Levitation for Transportation 

## حوالا

زمرو:ٽرانسپورٽ
زمرو:ٽيڪنالاجي
زمرو:برقناطيسيت
پنير ڏوڏِي

"پنير ڏوڏِي" (Paneer Doddi) کي عام طور تي انگريزي ۾ Withania coagulans يا Indian Rennet جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. اها روايتي دوائن ۾ استعمال ٿيندي آهي، خاص طور تي آيورويدڪ ۽ يوناني طريقن ۾، ان جي صحت جي فائدن ۾،رت جي شگر جي ضابطي ۽ هاضمي ۾ مدد شامل ڏيڻ آهن. اها پنير ٺاهڻ ۾ قدرتي ڪوئگولنٽ طور پڻ استعمال ٿيندي آهي. 

## حوالا
زمرو:طبي ٻوٽا
زمرو:جڙي ٻوٽيون