جان مڪين

**جان سڊني مڪين (ٽيون)**: (August 29, 1936&nbsp;– August 25, 2018) ھڪ آمريڪي سياستدان ۽ آمريڪي بحريہ جو آفيسر ھيو. آمريڪا جي رياست ايرزونا مان 1987 کان پنھنجي وفات تائين (25 آگسٽ 2018) تائين  آمريڪي سينيٽر رھيو. ان کان اڳ ٻہ دفعا آمريڪي ھائوس آف ريپريزنٽيٽوز جو ميمبر پڻ رهيو. 2008 جي صدارتي اليڪشن ۾ آمريڪا جي ريپبلڪن پارٽي جو صدارتي اميدوار پڻ ھيو پر براڪ اوباما کان اليڪشن ھارائي ويو.

## ذاتي زندگي
جان مڪين 29 آگسٽ 1936 ۾ پاناما ۾ پاناما ڪئنال واري زون ۾ واقع آمريڪا جي نيول ايئر بيس ڪوڪو سولو ۾ پيدا ٿيو. ان وقت پاناما آمريڪا جي ڪنٽرول ۾ ھو.ھن جي پيء جو نالو جان ايس مڪين جونيئر ۽ ماء جو نالو رابرٽا رائيٽ ھيو.ھن جي ننڍي ڀاءُ جو نالو جو مڪين(Joe McCain) ھيو ۽ سندس وڏي ڀيڻ جو نالو سئنڊي (Sandy) ھيو. ھن جا وڏا اسڪاٽ آئرش ۽ انگريزي نسل جا هئا.ھي زندگيءَ ۾ 20 اسڪولن ۾ پڙھيو ھو. 1951 ۾ ھن جي خاندان اتر ورجينيا ۾ رھائش اختيار ڪئي، جتي مڪين اليگزنڊريہ جي  ايپيسڪوپل ھاء اسڪول (Episcopal High School) ۾ داخل ٿيو ۽ خانگي بورڊنگ هائوس ۾ رھيو ھن پيءُ ۽ ڏاڏي وانگر ميري لينڊ،
ايناپولس (Annapolis) ، آمريڪي نيول اڪيڊمي ۾ داخل ٿيو جتي ھن گھڻا دوست ٺاھيا ۽ ليڊرن وانگر گذاريائين. اتي ھي ھلڪي وزن وارو (lightweight) باڪسر بہ ٿيو. تعليمي ميدان ۾ مڪين تاريخ ۽ ادب جي مضمونن ۾ ڀڙ ھيو ۽ ھن انھن مضمونن تي ڌيان گھڻو ڏنو جن کيس مشڪلات ٿيندي ھئي جن ۾ رياضي سرفهرست ھيو. ھن 1958 ۾ پنھنجي گريجوئيشن مڪمل ڪئي. تاريخ 3 جولاءِ 1965 ۾ 28 سالن جي عمر ۾  ھن جي شادي ڪيرول شيپ (Carol Shepp) سان ٿي جيڪا فلاڊليفيا م ھڪ ماڊل ھئي..ڪيرول کي شادي کان اڳ ٻہ ٻار ڊوگلس ۽ اينڊريو پڻ ھيا جيڪي مڪين ھن سان شادي ڪري ايڊاپٽ ڪيا.. شادي کان پوءِ ھنن کي ھڪ ڌيءُ ڄائي جنھن جو نالو سڊني ھيو.. ويٽنام جي جي قيد مان آزادي بعد جڏهن مڪين گھر موٽي آيو تہ خبر پيس تہ 1969 ۾ سندس زال جو بہ روڊ تي حادثو ٿي چڪو ھو. ھاڻي ماڻھن ۾ مڪين کي وڏي مشھوري ملي چڪي ھئي.

thumb|alt=White-haired man in thirties sitting in a chair, pack of cigarettes readily available|ليفٽيننٽ ڪمانڊر مڪين  اپريل 1973 ۾ آمريڪا ۾ واپسي کانپوءِ انٽرويو ڏيندي
thumb|right|ليفٽيننٽ ڪمانڊر مڪين مئي 1973 ۾ آمريڪي صدر نڪسن سان ملندي

اپريل 1979 ۾ ھن ملاقات سنڊي ھينسلي سان ٿي جيڪا ٽيچر ايروزينا جي  شھر فونيڪس ۾ ھئي ۽ ان جي پيء جم ھينسلي کي بيئر جي ڊسٽربيوشن ڪمپني ھئي مڪين ۽ سنڊي پاڻ ۾ محبت جون ملاقاتون ڪرڻ شروع ڪيون جنھن بعد مڪين پنھنجي زال ڪيرول کي طلاق لاء زور ڀريو آخرڪار ڪيرول کيس فبروري 1980 ۾ طلاق ڏئي ڇڏي .طلاق جي عيوض ڪيرول ھن کان ڀہ گھر ۽ مالي مدد ورتي. طلاق بعد ڻہ سندن تعلق خوشگوار رھيو. جنھن بعد 17 مئي 1980 ۾ مڪين ھينسلي سان شادي ڪئي جنھن ۾ سينيٽر وليم ڪوھين ۽ سينيٽر گيري ھاٽ پڻ شرڪت ڪئي. ھن جي ٻارن شادي ۾ شرڪت نہ ڪئي پر بعد ۾ اھي ساڻس پرچي ويا.شادي کان پوءِ ھن نيوي کان رٽائرمينٽ ورتي

## فوجي ڪيريئر

ھن پنھنجي پيء ۽ ڏاڏي وانگر آمريڪا جي نيول اڪيڊمي مان 1958 ۾ گريجوئيشن ڪئي.
[upright=1.35|thumb|McCain at the [United States Naval Academy|Naval Academy, 1954|alt=Formal portrait of young, dark-haired man in white naval uniform]]
سندس پيء جان ايس مڪين جونيئر ۽ ڏاڏو کان ايس مڪين سينيئر آمريڪي بحريہ ۾ ايڊمرل رھي چڪا ھئا.فلوريڊا جي پينساڪولا
(Pensacola) ۾ اڍائي سالن جي تربيت مڪمل ٿيڻ بعد 1960 ۾ فلائيٽ اسڪول مان فارغ ٿي  ھي بحريہ جو ھواباز (naval aviator) ٿيو. ۽ ويٽنام جنگ ۾ ھوائي جھازن واري ٻيڙي تان زميني حملي وارو جھاز اڏائيندو رھيو جو کيس اي-ون اسڪاء ريڊر اسڪواڊرن ۾ ذميواري سونپي وئي.جنگ ۾ حصي وٺڻ جي درخواست خود مڪين جي پنھنجي ھئي.جنھن بعد ھن کي آپريشن رولنگ ٿنڊر۾ شريڪ ڪيو ويو. 29 جولاءِ 1967 ۾ جڏھن ھي ليفٽيننٽ ڪمانڊر ھو تہ يو ايس ايس ٻيلي جي باھ جي مرڪز ۾ باھ لڳل جيٽ جھاز مان  ٻئي پائليٽ جي مدد لاءِ نڪتو جنھن جي جھاز کي بہ باھ لڳي ھئي ان وچ ۾ ھڪ بم ڦاٽو ۽ ان جا ٽڪرا ھن جي سيني ۽ ٽنگن ۾ لڳا ۽   ذري گھٽ مري چڪو هو. ويٽنام ۾ آمريڪي فوجي آپريشن رولنگ ٿنڊر دوران بمباري جي 23 مشن تي 26 آڪٽوبر 1967 ۾ ھنوئي مٿان بمباري دوران ھن جو A-4E اسڪاء ھاڪ جھاز کي ميزائيل سان ڪيرايو ويو. ھن جھاز مان سيٽ سميت ٽپو (ejected) ڏنو  جنھن ۾ سخت زخمي ٿي پيو جو ڌماڪي وقت ھن جون ٻئي ٻانهون ۽ ٻئي ٽنگون ڀڄي پيون ھي پيراشوٽ جي مدد سان ھڪ ڍنڍ ۾ لٿو جتان کيس ويٽ ڪانگ ٻاھر ڪڍي آيا ۽ سندس ڪلھن کي رائفل جي بٽن جي  ڌڪن سان چٿي ڇڏيو ۽ کيس سنگين جو ڌڪ پڻ ھنيائون کيس گرفتار ڪري ھنوئي جي جيل ۾ بند ڪيائون. ھن جو شروع ۾ علاج ڪرڻ کان جواب ڏنو ھئائون ۽ ھن مٿان تشدد ڪري ھن کان تفتيش ڪرڻ لڳا . جڏهن کين معلوم ٿيو تہ ھي ھڪ آمريڪي ايڊمرل جو پٽ آھي تہ پوءِ کيس علاج مھيا ڪيو ويو ۽ کيس جنگي قيدي قرار ڏنو ويو ۽ کيس ڇھ ھفتا اسپتال۾رکيو ويو. ھن جو 50پائونڊ(,23ڪلوگرام) وزن گھٽجي چڪو ھو. اسپتال کان پوء ھن کي ھنوئي جي ارد گرد مختلف ڪئمپن ۾ رکيو ويو. مارچ 1968 ۾ ھن کي قيد تنهائي ۾ رکيو ويو جتي ھن  ٻہ سال گذاريا. ھن جو قيد دوران عام اقبالي بيان بہ ڪرايو ويو جنھن لاء سندس چوڻ ھو تہ اھو مسلسل تشدد ذريعي ورتو ويو. جتي 1973 تائين تقريبن ساڍا پنج سال  جنگي قيدي ٿي رھيو آخرڪار 14 مارچ 1973 ۾ کيس آزاد ڪيو ويو.  زخمن ھن ۾ تاحيات جسماني معزوريون پيدا ڪري ڇڏيون.ھي پنھنجون ٻانھون مٿي کان مٿي نہ ڪري سگھندو ھو آزادي کان پوءِ ھي گھر پنھنجي زال سنڊي ۽ ٻسرن سان گڏ رھيو
.1981 ۾ ھن نيوي مان ڪيپٽن جي عھدي تي اچي رٽائرمينٽ ورتي ۽ ايرزونا لڏي آيو جتي سياست جو پيشو اختيار ڪيائين.

## سياسي ڪيريئر

1982 ۾ مڪين آمريڪا جي ھائوس آف ريپريزنٽيٽوز جو ميمبر چونڊيو ويو ۽ ان ايوان ۾ ھن ٻہ دفعا پنھنجون خدمتون سرانجام ڏنيون. 1987 ۾ مڪين ايرزونا رياست مان سينيٽر چونڊيو ويو ۽ ٽوٽل پنج دفعا ان پوزيشن تي چونڊجندو رھيو ۽ آخري دفعو 2016 جي اليڪشن ۾ چونڊجي آيو ۽ پنھنجي 25 آگسٽ 2018 تي وفات تائين ان عھدي تي قائم رهيو.1990 جي ڏھاڪي ۾ ھن جي ئي ڪوششن سان آمريڪا ۽ ويٽنام جا سفارتي تعلقات بحال ٿيا. ھي عراقي جنگ کي آمريڪا جي مڪمل ڪاميابي تائين جاري رکڻ جو حامي هو. ھي سينيٽ جي ڪامرس واري ڪميٽيءَ جو 2003 کان 2005 تائين چيئرمين رھيو. 2000 ۾ ريپبلڪن پارٽيءَ اندر پنھجي صدارتي نامينيشن لاء مھم ھلائي پر ناڪام ٿيو، پارٽي ھن جي بدران ٽيڪساس رياست جي گورنر جارج ڊبليو بش جو نالو صدارتي چونڊ لاءِ منظور ڪيو. نيٺ 2008  ۾ ريپبلڪن پارٽي ھن کي صدارتي اميدوار طور چونڊيو پر صدارتي اليڪشن ۾ ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ جي اميدوار براڪ اوباما کيس 365–173 جي فرق سان شڪست ڏئي. ھن خارجي پاليسي ۾ قدامت پسند رجحان رکندي اوباما جي سخت مخالفت ڪئي. 2015 ۾ سينيٽ جي فوجي ملازمتن واري ڪاميٽيءَ جو چيئرمين مقرر ٿيو.2017 ۾ڪينسر جي بيماري لڳڻ جي ڪري پنھنجي وفات تائين سينيٽ کي باقاعده وقت نہ ڏئي سگھيو

## وفات
2017 ۾ مڪين دماغي ڪينسر ۾ مبتلا ٿي ويو ۽ ان بيماري جي ڪري 81 سالن جي عمر ۾ 25 آگسٽ 2018 تي وفات ڪري ويو.

## حوالا

زمرو:1936ع جون پيدائشون
زمرو:2018ع ۾ وفات