طرفه

**طرفه** بن عبد ( / ايلہ-ايل سي: *Ṭarafah ibn al-‘Abd ibn Sufyān ibn Sa‘d Abū ‘Amr al-Bakrī al-Wā’ilī*؛ 543–569ع)، عربستان جو هڪ شاعر هو، جيڪو بڪر قبيلي سان واسطو رکندڙ هو۔ هو قديم عربي شاعري جي سڀ کان مشهور مجموعي *[[معلقات]]* جي ستن شاعرن مان هڪ آهي، جيتوڻيڪ ان ۾ سندس فقط هڪ نظم شامل آهي۔ هن مجموعي ۾ محفوظ سندس ٻين همعصر شاعرن ۾ النابغه، عنترا بن شداد، زهير بن أبي سلما، علقما بن عبدا ۽ امرئو قيس شامل آهن۔

## نسب
هو طرفة، ۽ ڪي چون ٿا عمرو، ۽ ڪي وري عُبيد بن عبد بن سفيان بن سعد بن مالڪ بن ضبيعه بن قيس بن ثعلبه بن عڪابه بن صعب بن علي بن بڪر بن وائل بن قاسط بن هنب بن أفصي بن دعمي بن جديلا بن أسد بن ربيعه بن نزار بن معدّ بن عدنان هو۔

## زندگي
طرفه، مرثيه گو شاعره خِرنق بنت بدر جو ويڳو ڀاءُ يا ڀاڻيجو هو۔ هو پنهنجي مامي متلمس سان گڏ الحيره جي بادشاهه عمرو بن هند جي درٻار ڏانهن ويو، ۽ اتي وڃي بادشاهه جي ڀاءُ جو ساٿي بڻيو۔ هڪ ڏندڪٿا موجب، بادشاهه کي ڪجهه شعرن ۾ طنز جو نشانو بڻائڻ کان پوءِ، کيس بحرين جي حاڪم ڏانهن هڪ خط سان موڪليو ويو، ۽ ان خط ۾ ڏنل حڪمن مطابق کيس زنده دفن ڪيو ويو۔

## سندس ورثو
سندس شاعريءَ جو ديوان آهي، جنهن ۾ سڀ کان مشهور سندس معلقو آهي... اهو نظم شاعر ان کان پوءِ چيو، جڏهن هن کي پنهنجي سؤٽ کان خراب سلوڪ مليو ۽ پنهنجي مائٽن کان ظلم ۽ ڏاڍ ڀوڳڻو پيو۔ معلقو ٽن وڏن حصن ۾ ورهايل آهي: (1) غزلي حصو (1–10)، (2) وصفي حصو (11–44)، (3) اخباري حصو (45–99)۔

جيڪڏهن معلقو هڪ ئي ڀيري نظم ڪيو ويو هجي، ته ان جي سبب سندس سؤٽ جي ڪوتاهي، ايذاءُ، بخل، خودغرضي ۽ محبت کان منهن موڙڻ هئا۔ ۽ شايد هي قصيدو مختلف وقتن ۾ نظم ٿيو هجي، ڇاڪاڻ⁠تہ اُٺڻيءَ جو ڊگهو بيان بي گهر ۽ ڀٽڪندڙ زندگيءَ جي پيداوار لڳي ٿو، جڏهن⁠تہ لهو و لعب ۽ مستيءَ جو بيان ان ڳالهه کي وڌيڪ ممڪن بڻائي ٿو ته اهو ڀٽڪڻ کان اڳ چيو ويو هجي۔ ۽ ٿي سگهي ٿو ته سندس سؤٽ بابت ملامتي شعر، سندس ڀاءُ معبد سان اختلاف کان پوءِ نظم ڪيا ويا هجن۔

## معلقه جي شهرت ۽ اهميت

ڪجهه نقادن طرفه جي معلقه کي سڄي جاهلي شاعري کان مٿانهون قرار ڏنو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان ۾ انساني احساس، ٽڪراءُ وارا جذبا، زندگي ۽ موت بابت خيال، وصف جي جماليات، تشبيهه جي ڪمال ۽ هڪ جوان نفس جي حالتن جو زبردست نقشو ملي ٿو۔ ممڪن آهي ته سندس نسبت جزيرہ العرب جي وڌيڪ شهري علائقن مان هڪ، يعني بحرين جي صوبي، سان هجڻ سبب سندس شاعريءَ ۾ اهو انساني رنگ ٻين جاهلي شاعرن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ نمايان ٿيو هجي۔ اسان کي طرفه هڪ وڏو شاعر ڏسڻ ۾ اچي ٿو، جيڪو جاهلي نوجوان شاعرن جي صف ۾ اچي ٿو۔ سندس معلقه ۾ تاريخي فائدن جو به وڏو خزانو آهي، ۽ اها عربن جي اعليٰ اخلاقي قدرن جي وسيع تصوير پيش ڪري ٿي، ساڳي وقت عربن جي صنعتن، ملاحت ۽ اوزارن بابت به ڄاڻ ڏئي ٿي۔

## سندس معلقه مان نمونو

**سنڌي ترجمو:**خوله جا نشان برقہ ثهمد ۾ رهجي ويا آهن،   جيئن هٿ جي مٿاڇري تي پراڻي نقش (وشم) جا نشان نظر اچن ٿا۔
منهنجا ساٿي پنهنجن سواريءَ سان اتي بيهي رهيا،  
۽ چيائون: غم ۾ پاڻ کي نه هلاڪ ڪر، صبر ڪر ۽ همت رک۔
صبح جو مالڪي قافلن جون محملون اهڙيون لڳن ٿيون،  جهڙوڪ هوائن سان هلندڙ ٻيڙين جا  سڙھ
اهي يا ته عدولي ٻيڙيون آهن يا ابن يامن جي ٻيڙين جهڙيون،  جن کي ڪڏهن ملاح ڀٽڪائي ٿو ته ڪڏهن سڌو رستو ڏيکاري ٿو۔
انهن جا اڳيان حصا پاڻيءَ جي لهرن کي چيرين ٿا،  
جهڙوڪ ڪو مضبوط ماڻهو هٿ سان مٽيءَ کي ورهائي ڇڏي۔
۽ انهيءَ قبيلي ۾ هڪ سُهڻو نوجوان هرڻ وانگر آهي،  
جنهن جي ڳچيءَ تي موتين ۽ زبرجد جا هار جڙيل آهن۔هو شرميلو آهي، جهنگ ۾ هرڻين جي ميڙ کي سنڀالي ٿو،  ۽ ٻير جي ٽارين مان چونڊي کائي ٿو۔}}

## حوالا ۽ ٻاهريان ڳنڍڻا

*University at Albany: The Mu'Allaqa of Ibn Tarafa 
*
*Mohammadi Malayeri, M.: *Tarikh va Farhang-e Iran* Vol. I, Yazdan Publishers, Tehran 1372 Hsh. pp.&nbsp;242، 267، 291، 292، 374.
* 

## حوالو

## ٻاهريان ڳنڍڻا
*
*

زمرو:540ع ۾ پيدائشون
زمرو:569ع ۾ وفاتون
زمرو:بحرين جا شاعر
زمرو:ڇهين صديءَ جا عربي ٻوليءَ جا شاعر
## جديد ترجما

**The Divans of the Six Ancient Arabic Poets, Ennabiga, 'Antara, Tharafa, Zuhair, 'Alqama and Imruulqais*, Trübner & co., London, 1870 (انگريزي ۾)؛ *[[ديوان (شاعري)|ديوان]]* (گڏ ڪيل شاعري) جو مجموعو، جنهن کي ولھيلم اهلورڊٽ ترتيب ڏنو۔
جڏهن⁠تہ سندس ڪجهه شعرن جا ترجما لاطيني ۾، بي. وانڊنهوف جي نوٽن سان، شايع ٿيا (برلن, 1895)، تڏهن طرفه ۽ شاعر امرؤ القيس کي ٿيئوڊور نولڊيکه پنهنجي ڪتاب *Fünf Moallaqat, übersetzt und erklärt* (ويانا، 1899–1901) ۾ شامل نه ڪيو۔
**The seven golden odes of pagan Arabia : known also as the Moallakat*؛ انگريزي ترجمو اين بلنٽ، ليڊي ۽ ولفريڊ اسڪاوين بلنٽ طرفان (لنڊن، چيزيڪ پريس، 1903)۔