open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جمشيد ڪوارٽرز

**جمشيد ڪوارٽرز**  ڪراچي ايسٽ ضلعي جي ھڪ يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا ان ضلعي جي تعلقي جمشيد ڪوارٽرز سب ڊويزن  ۾ واقع آهي. ان جي اوڀر ۾ يو سي فاطمه جناح ڪالوني ۽ اتر ۾ يو سي گارڊن ايسٽ ۽ اولھ ۾ بھائينڊ جيڪب لائنز ۽ ڏکڻ ۾ سينٽرل جٽ لينڊ لائينز واقع آهي. 2013 کان اڳ ان جو درجو جمشيد ٽائون جي ساڳي نالي سان يونين ڪاؤنسل نمبر 10 ھيو جنھن کي ٽوڙي ٻہ يونين ڪاميٽيون جوڙيون ويون جن م  يونين ڪاميٽي جمشيد ڪوارٽرز ۽ يونين ڪاميٽي فاطمه جناح ڪالوني شامل آهن. 

سال 2013 ۾ انھن کي جمشيد ڪوارٽرز جي نالي سان بحال ٿيل تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو.  ھن يو سي ۾ اردو ڳالهائيندڙ اڪثريت ۾ آھن ان کان سواءِ سنڌي پنجابي پٺاڻ، سرائڪي ماڻھو پڻ رھندڙ آھن. 2015 ۾ ھن يونين ڪاميٽي ۾ چيئرمين ، وائس چيئرمين ۽ ڪائونسلرن جي چونڊ لاءِ بلدياتي اليڪشن ٿي ھئي ھتي دادا ڀائي نوروجي روڊ، شاھراھ قائدين، جناح پارڪ، ايم اي جناح روڊ، جگر مراد آبادي روڊ، اينيبيسنٽ روڊ،   محمد فاروق موٽلاڻي روڊ،  انصاري روڊ  جمشيد ڪوارٽرز روڊ،  جھانگير روڊ، قريشي روڊ،  فيروز شاھ ڪوٽلا روڊ،  نائڊو روڊ، جمشيد روڊ، سيڪريٽريٽ چورنگي، گلوب چورنگي، سوسائٽي آفيس چورنگي، ھاسا سنگھ پارڪ،  چائنا گرائونڊ ،  مزار قائد، عامل ڪالوني، خداداد ڪالوني، الخدمت ڪراچي ھيڊ ڪوارٽر، ڪورٽ ريزيڊنسي، آل پاڪستان ميمڻ فائونڊيشن آفيس،  ميٽرو ڪلب، بنوري ٽائون مسجد، سينٽ لارنس گورنمينٽ ڊگري ڪاليج،  ڪراچي پبلڪ اسڪول مسلم آباد ڪيمپس،  گورنمينٽ اسلاميه سائنس ڪاليج ( جمشيد ڪوارٽرز)، سينٽ پيٽرز ھاء اسڪول، دائود يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي، 
بيڪن سٽي اسڪول مين ڪيمپس (جمشيد ڪوارٽرز)، علامه اقبال لائبريري، جمشيد ڪوارٽرز ٿاڻو واقع آھن.

## حوالا

زمرو:ڪراچي جا پاڙا
زمرو:ڪراچي جا تاريخي علائقا
جٽ لائن

گارڊن ايسٽ ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آهي. 

هتي سنڌي،مهاجر،پٺاڻ،بوهري،اسماعيلي،ميمن،ڪشميري رهندا آهن.

هتي جي هڪ اندازي موجب آبادي 100000 آهي.

هتي جي اڪثريت اسلام سان تعلق رکندر آهي.
## حوالا

زمرو:ڪراچي جا گردونواح
اعظم بستي

**اعظم بستي** (Azam Basti) ڪراچي ايسٽ ضلعي جي ھڪ يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا ان ضلعي جي تعلقي فيروز آباد سب ڊويزن ۾ واقع آهي. ان جي اتر ۾ چنيسر ڳوٺ ۽ اوڀر ۽ ڏکڻ ۾ اختر ڪالوني اهن. 2013ع کان اڳ ان جو درجو جمشيد ٽائون جي يونين ڪاؤنسل نمبر 3 جو ھيو. 2013ع ۾ ان کي فيروز آباد جي نالي سان نئين قائم ٿيل تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو. ھن ڪالوني ۾ پنجابي ۽ اردو ڳالهائيندڙن کان سواءِ سنڌي، پٺاڻ، سرائيڪي ماڻھو رھندڙ آھن. ان آبادي جي اڪثريت مسلمان آهي پر اقليت ۾ آبادي جو ھڪ نمايان حصو عيسائيت سان تعلق رکندڙ آهي. سال 2015ع جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي م چيئرمين جي سيٽ تي عبدالخالق چونڊجي آيو ۽ وائيس چيئرمين جي سيٽ تي طاھر جميل چونڊجي آيا ۽ ٻئي آزاد اميدوار ھيا. ھن يو سي ۾ پکيڙ جي لحاظ کان آبادي گھاٽي آھي. ھن يو سي جي علائقن ۾ اعظم بستي ۽ اعظم ٽائون وارا علائقا شامل آهن. ھتي شھيد بينظير ڀٽو گورنمينٽ گرلز ڊگري ڪالج، سينٽ پيٽرز اينڊ پال ھاء اسڪول، اي.آر.پي. چرچ، ھولي روزاري ڪيٿولڪ چرچ، اعظم بستي قبرستان، النور سيڪنڊري اسڪول، بخت بھاري ھاسپيٽل ۽ فاطمه جناح ڊينٽل ڪاليج واقع آھن.

## حوالا

زمرو:ڪراچي جا گردونواح
زمرو:ڪراچي جون يونين ڪاؤنسلون
اختر ڪالوني

**اختر ڪالوني** (Akhter Colony) ڪراچي ايسٽ ضلعي جي ھڪ يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا ان ضلعي جي تعلقي فيروز آباد سب ڊويزن ۾ واقع آهي. ان جي اتر ۾ اعظم بستي، ڏکڻ ۾ مين ڪورنگي روڊ، اوڀر ۾ ڪشمير ڪالوني، اولھه ۾ ڊفينس فيز-1 واقع آهي. 2013ع کان اڳ ان جو درجو جمشيد ٽائون جي يونين ڪاؤنسل نمبر 1 جو ھيو. شھري حڪومت واري نظام جي خاتمي سان ۽ ضلعن جي بحالي سان ان کي يونين ڪاميٽي جو درجو ڏئي فيروز آباد جي نالي سان نئين قائم ٿيل تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو. ھي ڪالوني پنج سيڪٽرن: سيڪٽر A، سيڪٽر B، سيڪٽر C، سيڪٽر D ۽ سيڪٽر E ۾ ورھايل آھي. ھن ڪالوني ۾ پنجابي ۽ اردو ڳالهائيندڙن کان سواءِ سنڌي، پٺاڻ، سرائيڪي ماڻھو رھندڙ آھن. هتان جي آبادي ھڪ اندازي موجب 1,00,000 جي لڳ ڀڳ آھي. اڪثريت اسلام سان تعلق رکندڙ آهي ۽ اقليت ۾ عيسائي مذھب وارن جو وڏو تعداد ھتي رھندڙ آھي. سال 2015ع جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي ۾ چيئرمين جي سيٽ تي نديم آرائين چونڊجي آيو ۽ وائيس چيئرمين جي سيٽ تي مسز بملا روز چونڊجي آئي، ٻنھي جو تعلق مسلم ليگ نواز سان آھي. ھن يو سي ۾ زيادہ تر غريب آبادي رھندڙ آھي. پکيڙ جي لحاظ کان ھتي آبادي گھاٽي آھي ان ڪري ھتي گھر ننڍڙا ۽ گھٽيون سوڙھيون آھن. ھن يو سي ۾ رھائشي منصوبه بندي جو فقدان رھيو آھي. ھتي کوڙ مسجدن سميت کوڙ چرچ سينٽ پال، ھولي چرچ آف ڪرائسٽ، سينٽ پيٽرز چرچ ۽ بيٿل چرچ جي نالي سان واقع آهن. ھتي سالويشن آرمي سيڪنڊري اسڪول ۽ ھڪ پوسٽ آفيس پڻ واقع آهي. ھن يو سي ۾ تعليم ۽ صحت جي سھولتن جو وڏو فقدان آھي. يونين ڪاميٽي جي آفيس سيڪٽر B ۾ واقع آهي.

## حوالا

زمرو:ڪراچي جا گردونواح
زمرو:ڪراچي جون يونين ڪاؤنسلون
سولجر بازار

**يو سي سولجر بازار**   ڪراچي ايسٽ ضلعي جي ھڪ يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا ان ضلعي جي تعلقي جمشيد ڪوارٽرز سب ڊويزن  ۾ واقع آهي. ھن يو سي جي اتر ۾ گارڊن ايسٽ ۽ پٽيل پاڙو، اولھ ۾ جمشيد ڪوارٽرز،  اوڀر ۾ دولي کاتا ۽ ڏکڻ ۾ يو سي بھائينڊ جمشيد ڪوارٽرز واقع آھن. 2013 کان اڳ ان جو درجو جمشيد ٽائون جي ساڳي نالي سان يونين ڪاؤنسل نمبر 12 جو ھيو. 2013 ۾ ان کي جمشيد ڪوارٽرز جي نالي سان بحال ٿيل تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو. ھن يو سي ۾ اردو ڳالهائيندڙ اڪثريت ۾ آھن ان کان سواءِ سنڌي پنجابي پٺاڻ، سرائڪي ماڻھو پڻ رھندڙ آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي م چيئرمين جي سيٽ تي نوشاد خان چونڊجي آيو ۽ وائيس چيئرمين جي سيٽ تي افتخار کٽاڻي  چونڊجي آيا. ٻنھي جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي.   ھن يو سي ۾  شامل آهن. ھن يو سي جي مشھور جاء ھتان جو نشتر پارڪ آھي جنھن جو پراڻو نالو پٽيل پارڪ ھيو. پاڪستان ٺھڻ بعد ان جو نالو بدلائي سردار عبدالرب نشتر جي نالي تي نشتر پارڪ رکيو ويو. ھي پارڪ ڪراچي م سياسي اجتماعن جي ڪري مشھور آھي. ان کان علاوه ھتي جي مشهور جاين ۾ گل رانا ڪالوني، ڊاڪٽر ابڙو روڊ، مدينه روڊ، سولجر بازار روڊ، ڪليٽن روڊ،  انڪل سريا ھاسپيٽل، ميجر بڪلنڊ روڊ، ڀرڳڙي روڊ، نزرٿ روڊ، سچل فقير روڊ، شاھاڻي اسٽريٽ، ڪراچي گرلس ڪاليج (نزد نشتر پارڪ)، سينٽ لارنس ڪانوينٽ گرلس اسڪول (گارڊن ايسٽ) ، ماڻڪجي اسٽريٽ، سينٽ لارنس چرچ، فاطمه ڪاليج، ڪراچي نيشنل پرائيويٽ ھاسپيٽل، آدمجي گورنمينٽ سائنس ڪاليج (گارڊن ايسٽ)، نور ڪاليج آف پروفيشنل ايجوڪيشن، آج ٽي وي ھيڊ آفيس،  ابراھيم شاھ درگاه گرومندر، پنچمکي ھنومان مندر واقع آھن.

## حوالا
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
زمرو:ڪراچي جا تاريخي علائقا
ابيسينيا لائنز

**ابيسينيا لائنز** ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آهي. هتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ، بوهري، اسماعيلي ،ميمڻ، ڪشميري رهن ٿا. هتان جي هڪ اندازي موجب آبادي 100000 آهي. اڪثريت اسلام سان تعلق رکندڙ آهي.

## حوالا

زمرو:ڪراچي جا پاڙا
زمرو:ڪراچي جا تاريخي علائقا
بلوچ ڪالوني

**بلوچ ڪالوني** ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آهي. 
هتي سنڌي ،مهاجر ،پٺاڻ، بوهري ،اسماعيلي،ميمن۽ ڪشميري رهندا آهن.

هتان جي هڪ اندازي موجب آبادي 100000 آهي.اڪثريت اسلام سان تعلق رکندڙ آهي.
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
سننٽس ٽائون

**سننٽس** هڪ يهودي هو جنھن جي نالي پٺيان ان علائقي جو نالو **سننٽس ٽائون** رکيو ويو. ھاڻي ھي ٽائون ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آھي.

هتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ ،بوهري ،اسماعيلي، ميمڻ  ۽ ڪشميري آباد آھن.

هتان جي آبادي جي هڪ اندازي موجب 100000 جي لڳ ڀڳ آھي.
هتان جي اڪثريت اسلام سان تعلق رکندڙ آھي.
پاڪستان ڪوارٽرز

**يو سي پاڪستان ڪوارٽرز  ** ڪراچي ايسٽ ضلعي جي ھڪ يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا ان ضلعي جي تعلقي جمشيد ڪوارٽرز سب ڊويزن  ۾ واقع آهي. ان جي اوڀر ۾ نواب صادق علي خان روڊ ۽ اتر ۾ لياري ايڪسپريس وي ۽ ڪراچي سينٽرل ضلعو، ۽ اولھ ۾ گارڊن ويسٽ ۽ ڏکڻ ۾ گارڊن ايسٽ واقع آهي. 2013 کان اڳ ان جو درجو گلشن ٽائون جي ساڳي نالي سان يونين ڪاؤنسل نمبر 13 ھيو. 2013 ۾ ان کي جمشيد ڪوارٽرز جي نالي سان بحال ٿيل تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو. ھن يو سي ۾ اردو ڳالهائيندڙ اڪثريت ۾ آھن ان کان سواءِ سنڌي پنجابي پٺاڻ، سرائڪي ماڻھو پڻ رھندڙ آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي م چيئرمين جي سيٽ تي سيد محمد شعيب چونڊجي آيو ۽ وائيس چيئرمين جي سيٽ تي سرور حسين چونڊجي آيا. ٻنھي جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي ھتي نسيم ڪلاٿ مارڪيٽ، ابراهيم علي ڀائي آڊيٽوريم، پلاٽينيم ھائوسنگ سوسائٽي،  گورنمينٽ ايليمينٽري ڪاليج آف ايجوڪيشن فار وومين ( پاڪستان ڪوارٽرز)، ايس ايم بي فاطمه جناح گورنمينٽ گرلس ڪاليج، عبدالرب نشتر روڊ، منگھو پير روڊ، اورينج اسٽريٽ، جگو مائي ڀگو مل اسٽريٽ، ادئي رام اسٽريٽ، ڊي سلوا اسٽريٽ، ٺارو لين پلي گرائونڊ،  پاڪستان ڪوارٽرز پارڪ واقع آھن. ھن يونين ڪاميٽي جو نالو پاڪستان ڪوارٽرز ان ڪري آھي جو اتي پاڪستان جي وفاق جي پاڪستان ڪوارٽرز جي نالي سان 32 ايڪڙن تي مشتمل ھڪ پراڻي رھائشي اسڪيم واقع آهي. پاڪستان ٺھڻ بعد ڪراچي وفاق جي حوالي ٿيڻ کان پوءِ اتي وفاق جي سرڪاري ملازمن لاءِ اھو وفاقي رھائشي منصوبو مڪمل ڪيو ويو ھو. انھن ڪوارٽرز مان 254 ڪوارٽرن تي ناجائز قبضا آھن جن کي خالي ڪرائڻ لاء وفاق پاران ڪاروائي ٿيڻي آهي.

## خالي ڪرائڻ لاءِ ڪاروائي
24 آڪٽوبر 2018ع تي سپريم ڪورٽ جي حڪم تي پاڪستان ڪوارٽرز کي خالي ڪرائڻ لاءِ پوليس ڪاروائي ڪئي، جنهن کان پوءِ رهائشين ۽ پوليس ۾ ڇڪتاڻ وڌي ويو، جنهن واقعي جو پاڪستان جو چيف جسٽس ثاقب نثار نوٽيس ورتو ۽ کيس ڪوارٽر خالي ڪرڻ لاءِ وڌيڪ ٽن مهينن جو وقت ڏنو.

## حوالا

زمرو:ڪراچي جا گردونواح
پي اي سي ايچ ايس

**پي اي سي ايچ ايس** (پاڪستان ايمپلائز ڪوآپريٽو هائوسنگ سوسائٽي) ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آهي. 
هتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ، بوهري، اسماعيلي، ميمڻ ۽ ڪشميري آباد آھن.

هتان جي آبادي ھڪ اندازي موجب 100000 آهي.
هتان جي اڪثريت اسلام سان تعلق رکندڙ آهي.

زمرو:ڪراچي جا گردونواح
ڊيفينس ويو

**ڊيفينس ويو**  ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آهي.

هتي سنڌي،مهاجر،پٺاڻ،بوهري،اسماعيلي،ميمن،ڪشميري رهندا آهن.

هتي جي هڪ اندازي موجب آبادي 100000 آهي.

هتي جي اڪثريت اسلام سان تعلق رکندر آهي.هتي اقراء يونيورسٽي جو مرڪز به آهي

## حوالا
گارڊن ويسٽ

**گارڊن ويسٽ** ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آهي. هتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ، بوهري، اسماعيلي، ميمڻ ۽ ڪشميري رهن ٿا. هتان آبادي ھڪ اندازي موجب 1,00,000 جي لڳ ڀڳ آهي. هتان جي اڪثريت اسلام سان تعلق رکندڙ آهي. هتي ڪراچي جا مشهور ريسٽورينٽ آهن.
## حوالا

زمرو:ڪراچي جا تاريخي علائقا
زمرو:ڪراچي جي جاگرافي
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
دارالعلوم ديوبند

**دارالعلوم ديوبند ** انڊيا جي رياست اتر پرديش جي ضلعي سھارنپور جي شھر ديوبند جي ھڪ اسلامي يونيورسٽي جو نالو آهي.
1857ء جي جنگ آزادي ۾ شڪست کان ڏھ سال بعد 1867 ۾  هي مدرسو ان وقت جي برک اسلامي عالمن ديوبند شھر ۾ قائم ڪيو. انھن عالمن ۾ مولانا محمد قاسم نانوتوي (1832-1877) پڻ شامل ھيو جيڪو شاھ ولي الله جي سلسلي وارن عالمن جو شاگرد هو ۽ ھن مدرسي جو پھريون پرنسپال ٿيو.هن مدرسي جو بنياد 31 مئي 1866 عيسوي ، 15 محرم 1283ء انارن جي هڪ وڻ جي هيٺ  رکيو ويو.پر ان جي رسمي شروعات ڏھ سال پوءِ ٿي.

## قيام جو مقصد
 
ھن مدرسي جي قيام جو مقصد ھندوستان ۾ مسلمانن جي شرعي ۽ روحاني رھنمائي لاء عالمن جو ھڪ نئون حلقو پيدا ڪرڻ ھيو تہ جيئن ھدايت لاء وچ اوڀر مان عرب عالمن جي ضرورت نہ پئي. ان جي قيام جو ھڪ ٻيو مقصد عيسائي تبليغي جماعتن جي وڌندڙ اثر کي روڪڻ پڻ ھيو

## مدرسي جو نصاب
ھن مدرسي جو نصاب حنفي مڪتبه فڪر جو آھي ۽ اھو فقه جي مٿين سطح وارو آھي. ھي مدرسو ڦھلجي 8000 اسڪولن ۽ ادارن جو مرڪز بڻجي ويو آهي جن کي ھر قسم جون ھدايتون ڏيندو آهي. دھلي، لکنؤ ۽ خيرآباد ۾ وڏا اسلامي مدرسا ڪم ڪري رهيا هئا.  دھلي واري اداري ۾ قرآن جي تفسير ۽ حديث جو علم پڙھايو ويندو ھو. لکنؤ واري ڪيمپس ۾ فقه پڙھائي ويندي ھئي ۽ خيرآباد ۾ دينيات ۽ فلسفو پڙھايو ويندو هو. ھن مدرسي انھن سڀني کي ملائي ھڪ نصاب شاھ ولي الله جي تعليم جي روشنيءَ ۾ نصاب جوڙيو. ديوبند جو نصاب پوري ھندوستان ۾ ھڪ معياري نصاب آھي. مدرسي جي شروعاتي ستن سالن جي نصاب ۾ عربي ٻولي، سيرت حضرت محمد ، قرآن جي تلاوت ۽ فقه شامل آهن. اٺين ۽ آخري سال ۾ رڳو حديث جو علم شامل ھوندو آھي. 
## مدرسي جون ڊگريون
ھن مدرسي ۾ ماسٽرز جي ڊگري فقه، قرآن جي تفسير، دينيات ۽ ادب ۾ ڏني ويندي آهي. 
## علمي ڪاوشون
ديوبند جي مرڪز ۾ ماڻھن جي سماجي معاملن تي فتوائون پڻ جاري ڪيون وينديون آهن. ھي مدرسو تبليغ جي پڻ مرڪز آهي. ھي مدرسو پراڻن ۽ ھاڻوڪي عالمن جا ڪتاب پڻ ڇپائيندو آھي ۽ اخبار پڻ شايع ڪندو آهي. ھن مدرسي جو ڪنھن بہ سياسي پارٽي سان سڌوسنئون تعلق ناھي پر ھن مدرسي جو مسلمان سياست تي وڏو اثر رھيو آھي. جميعت علماءِ ھند، جمعيت علماء پاڪستان ۽ جميعت علماءِ اسلام جي قيادتن جو گھڻي ڀاڱي تعلق ھن مدرسي جي شاگردن سان رھيو آھي. ھن مدرسي انتهاپسند نظرين کي فروغ ڏنو. طالبان جي تحريڪ ان جو ھڪ مثال آهي.

## مدرسي جا استاد

هن مدرسي جا پهريان استاد مولانا محمود صاحب ء محمودالحسن هو جيڪي بعد ۾ تاريخ ۾ شيخ الهند مولانا محمودالحسن  جي نالي سان مشهور ٿيا.ھن مدرسي جا وائس چانسلر ۽ پرنسپال وڏا ناليوارا عالم رھي چڪا آهن جن ۾ شيخ الھند مولانا محمود الحسن (1851–1920), مولانا محمد انور شاھ ڪشميري (1875–1933) ۽ مولانا سيد حسين احمد مدني (18791957) شامل آهن.

## حوالا
آل پاڪستان ايجوڪيشنل ڪانفرنس

**آل پاڪستان ايڊيوڪيشنل ڪانفرنس** شروع ۾ هڪ ادارو آل انڊيا محمدن ايڊيوڪيشنل ڪانفرنس جي نالي سان گڏيل هندستان ۾ سرگرم عمل هو، جنهن جو بنياد سر سيد احمد خان وڌو هو.
## تاريخ
پاڪستان ٺهڻ کان پوءِ هن اداري جو ناظم سيد الطاف علي بريلوي 1950ع ۾ پاڪستان لڏي آيو ۽ 1951ع ۾ پاڪستان ايڊيوڪيشنل ڪانفرس، آل پاڪستان ايڊيوڪيشنل ڪانفرنس جي نالي سان ان جو بنياد رکيائين. ابتدا ۾ هن جي آفيس ڪراچيءَ جي صدر علائقي ۾ ميجر شمس الدين جي ڪوٺيءَ جي هڪ ڪمري ۾ هئي، بعد ۾ سنڌ مدرسي جي هڪ ڪمري ۾ ۽ ان کان پوءِ مسواڙ تي جاءِ وٺي اداري جو ڪم ڪار هلايو ويندو هو. هينئر اداري جي آفيس ناظم آباد (ڪراچيءَ) ۾ پنهنجي هڪ عاليشان عمارت ۾ آهي. 
## مقصد
هيءُ ادارو هڪ علمي، تعليمي ۽ ثقافتي ادارو آهي. پاڪستان ۾ مسلمانن جي تعليمي ۽ لساني ترقي، اصلاح ۽ تحفظ هن جا بنيادي مقصد آهن. انهن مقصدن جي حاصلات لاءِ جيڪي طريقا طئي ڪيا ويا آهن، انهن ۾ تصنيف ۽ تاليف، تعليمي ادارن جو قيام، عورتن جي تعليم جي ترقي، لائق استادن ۽ استادياڻين جي تياري، صحيح قسم جي مذهبي تعليم جو پرچار، ابتدائي تعليم کي عام، مفت ۽ لازمي ڪرائڻ، تعليم ۾ سائنس ۽ صنعت جي مضمونن کي شامل ڪرڻ، اسڪولن، ڪاليجن ۽ يونيورسٽين ۾ فوجي تعليم لازمي ڪرائڻ، عربي زبان ۾ تعليم جو واڌارو، مرڪزي ڪتب خانو قائم ڪرڻ، ڪانفرنسون ڪوٺائڻ، رسالا جاري ڪرڻ، بالغن جي تعليم، ۽ ناخواندگيءَ ختم ڪرڻ جون تدبيرون ۽ جسماني تربيت کي نصاب ۾ داخل ڪرائڻ جون ڪوششون شامل آهن. 
## حال
ڪانفرنس جيتوڻيڪ پنهنجا سڀئي مقصد حاصل نه ڪري سگهي آهي، پر اُن کي سٺي ڪاميابي ضرور حاصل ٿي آهي. اُن جي تصنيف ۽ تاليف واري اڪيڊميءَ جي ڪارڪردگي بهتر آهي. هيستائين تعليم، نفسيات، فلسفي، سائنس، ٻوليءَ، ادب، سيرت، سوانح، تاريخ، سماجيات وغيره تي هڪ سؤ کان به وڌيڪ ڪتاب شايع ٿي چڪا آهن. ڪانفرنس جو ٽه ماهي علمي ادبي رسالو ’العلم‘ 1951ع کان مسلسل شايع ٿيندو رهي ٿو. ڪانفرنس جي نظرداريءَ هيٺ علمي ۽ ادبي مجلسون ٿينديون رهن ٿيون. ناظم آباد ۾ سر سيد گرلز ڪاليج، هن ڪانفرنس جو ڪارنامو آهي.

زمرو:تعليم
آل پاڪستان ميمڻ فيڊريشن

**آل پاڪستان ميمڻ فيڊريشن** ميمڻ برادريءَ جي مختلف سماجي ڪمن جي انجمنن جي فيڊريشن آھي. هيءَ تنظيم 28 آگسٽ 1953ع ۾ قائم ٿي. اُن جو پھريون صدر (1953ع کان 1956ع تائين) حاجي عبدالشڪور حاجي علي محمد تمبي هو. پاڪستان ۾ رهندڙ 66 مختلف ميمڻ برادرين جي تنظيمن تي مشتمل هن فيڊريشن جو بنياد ان ڪري وڌو ويو ته جيئن ميمڻ برادريءَ لاءِ فلاح ۽ بھبود جي ڪوششن کي گڏيل طريقي سان سرانجام ڏنو وڃي. هيءَ تنظيم رضاڪاراڻي طور تي تعليم، صحت ۽ سماجي ڀلائيءَ جي ڪيترن ئي فلاحي ادارن کي مدد ڪندي رهندي آهي. هن تنظيم شادي مراديءَ ۾ غيراسلامي ۽ فضول رسمن جي خاتمي لاءِ ڪيترائي سماجي ضابطا جوڙي ۽ عملي طور تي نافذ ڪري، تقريبن ۾ سادگيءَ جي واڌاري لاءِ ڪيتريون ڪوششون ڪيون آهن. مرحوم جسٽس عبدالحفيظ ميمڻ بہ ان جو چيئرمين رهي چڪو آهي. هن تنظيم جون سنڌ جي مختلف شھرن ۽ ڳوٺن ۾ سنڌي ميمڻن تي مشتمل شاخون پڻ آهن جيڪي تعليم، صحت ۽ سماجي ڀلائيءَ جي شعبن ۾ خير جا ڪم ڪن ٿيون.

## حوالا

زمرو:سماجي تنظيمون
آل پاڪستان نيوز پيپرز سوسائٽي

**آل پاڪستان نيوز پيپرز سوسائٽي** پاڪستان جي اخبارن ۽ رسالن جي ملڪ گير تنظيم (APNS) جو بنياد 1958ع ڌاري پيو. هيءَ تنظيم هڪ طرف تہ اخبارن جي حقن ۽ مفادن جو تحفظ ڪندي آهي تہ ٻئي طرف صحافين سان دوستاڻا تعلقات قائم رکڻ کان سواءِ اشتھاري ايجنسين سان ڪاروباري تعلق قائم ڪندي آهي. ان کان سواءِ هيءَ تنظيم مختلف موضوعن تي صحافتي اوارڊ ۽ اشتھاري ايجنسين کي تشھيري اوارڊ بہ ڏيندي آهي. هن تنظيم سان لاڳاپيل روزاني اخبارن، هفتيوار مئگزينن، ماهوار رسالن ۽ ڊائجسٽن جو تعداد 185 کان وڌيڪ آهي. تنظيم پاران منظور ڪيل اشتھاري ايجنسيون 68 آهن. هن تنظيم جو پھريون چونڊيل صدر ”ڊان“ (DAWN) اخبار جو اي. جي مرزا هو. ان کان پوءِ ساليانين چونڊن ۾ ٿيندڙ صدرن ۾ مير خليل الرحمان، محمود هارون، يوسف هارون، عزيز احمد، قاضي محمد اڪبر، مجيد نظامي، حميد هارون، فصيح اقبال، فرهاد زيدي، مصطفيٰ صادق، مير شڪيل الرحمان، قاضي اسد عابد ۽ ٻيا شامل آهن.

## حوالا

زمرو:صحافتي تنظيمون
فاطمه زهرا جي گهر تي باه

ڪجهه ماڻهن جن اهلبيت کان منهن ڦيريو ۽ وفات رسول خدا (ص) کان پوءِ مولا علي (ع)۽ سائڻ زهرا(س) جي دروازي تي باهه کڻي آهيا.

## پورو واقعو

عمر جڏهن سچي سائڻ جي دروازي تي آيو ۽ چيائين

ای رسول خدا جي نياڻي! خدا جو قسم آه اسان وٽ توهان جي والد کان پوءِ ڪو به عزيز ۽ محبوب نه آهي ۽ ان کان پوءِاگر ڪو اسان وٽ محبوب ۽ عزيزآهي ته توهان جي ذات اقدس آهي!  اسلم چوي ٿو ته: جئين عمر سائڻ جي دروازي تان موٽي ويو حضرت علي عليه السلام ۽ زبير گھر ۾ داخل ٿيا.
                                  
بس سيده فاطمه الزهرا سلام الله عليها فرمايو: ((توهان ڄاڻو ٿا عمر مون وٽ آيو هيو ۽ خدا جو قسم کڻي چيائين اگر علي عليه السلام گھر موٽي اچن ۽ ابو بڪر جي بيعت نه ڪن ته مان توهان جي گھر کي باهه سان ساڙيندم.

علي مولا فرمائن ٿا خدا جو قسم عمر ضرور باهه کڻي ايندو
ابوبڪر علي عليه السلام ڏانهن پيغام موڪليو ته منهنجي بيعت ڪريو ليڪن امير المومنين قبول نه ڪريو ان کان پوءِ عمر سائڻ جي دروازي تي باه کڻي آيو ته زهرا سلام الله فرمايو
 
یابن خطاب انراک محرقا علی بابی؟! قال نعم

 
ترجمو: (( ايابن خطاب! مان ڏسان ٿي  ته تون منهنجي دروازي تي باه کڻي آيو آهين ته ڇا تون منهنجي گھر کي باهه ڏيندي؟! عمر چيو: ها مان گھر کي باهه ڏيندم)

## باهه کڻي آيا انهن جا نالا

عمربن خطاب، خالدبن وليد، عبدالرحمن بن عوف، ثابت ابن عميس شماس، زيدن بن لبيد، سلمة بن سالمة بن وقش، زيدبن اسلم، اسيربن حضين.

## حوالا

## حوالا
آل پاڪستان هالائي مسلم کتري فيڊريشن

هيءَ هالائي مسلم کترين جي ملڪ گير تنظيم آهي. پاڪستان ٺهڻ کان اڳ به هالائي ڪميونٽي پنهنجي ڀلائي ۽ ترقيءَ لاءِ جاکوڙ جاري رکندي پئي آئي ۽ ان مقصد لاءِ سندن جنرل ڪانفرنسون ٿينديون رهنديون هيون. پهرين جنرل ڪانفرنس، پهرين جولاءِ 1923ع تي جيت پور (ڀارت) ۾؛ ٻي ڪانفرنس ڊسمبر 1923ع ۾ ڄام نگر (ڀارت) ۾؛ ٽين جنرل ڪانفرنس 9 مارچ 1932ع تي؛ چوٿين جنرل ڪانفرنس 3 آڪٽوبر 1933ع تي؛ پنجين جنرل ڪانفرنس 
6 جون 1937ع تي، ۽ ڇهين ڪانفرنس 1960ع ۾ ڌوراجيءَ ۾ ٿيون. هالائي مسلم کترين جو مرڪز جيئن ته گجرات ۾ (ڪاٺياواڙ) هو، تنهنڪري اهي سڀئي ڪانفرنسون ڪاٺياواڙ ۾ ٿيون. 
ستين جنرل ڪانفرنس 8 مئي 1982ع تي جهوناڳڙهه ۾ ٿي، جنهن ۾ اهو فيصلو ڪيو ويو ته جيئن ته هالائي ڪميونٽيءَ جي اڪثريت، هاڻي پاڪستان ۾ آباد آهي، تنهنڪري اُتي هڪ فيڊريشن قائم ڪئي وڃي. مئي 1986ع تي پاڪستان ۾ هيءَ جماعت قائم ٿي، ۽ 27 نومبر 1986ع تي مجلس عامله جون چونڊون ٿيون ۽ فيڊريشن جا مقصد ۽ متا طئي ٿيا. هيستائين هن فيڊريشن جو مقصد شادي مراديءَ جي رسمن ۽ ٻين ريتن رواجن ۾ سادگيءَ کي زور وٺرائڻ تائين محدود رهيو آهي. هاڻي هن جو دائرو وڌايو پيو وڃي. فيڊريشن جي هيڊ آفيس ڪراچيءَ ۾ آهي.

## حوالا

زمرو:سماجي تنظيمون
آل پارٽيز حريت ڪانفرنس

**آل پارٽيز حريت ڪانفرنس** ڪشمير جي 26 سياسي، سماجي ۽ مذهبي تنظيمن جو هڪ گڏيل اتحاد آهي۔

 
.

## بنياد
حريت ڪانفرنس جو بنياد 10 مارچ 1993ع تي پيو

## مقصد
جيئن ته حريت لفظ جي معنيٰ آزادي آهي تنهنڪري ان اتحاد جو مقصد اقوام متحده جي سلامتي ڪونسل جي ٺهراءَ نمبر 47 مطابق ڪشميرين لاءِ حق خود اراديت حاصل ڪرڻ آهي۔

## ميمبر
ڪانفرنس جي قيام وقت ان جي ميمبرن ۾ ”ڄمون ائنڊ ڪشمير لبريشن فرنٽ“ (JKPL) جو رهنما ياسين ملڪ، "ڄمون ائنڊ ڪشمير پيپلز ليگ" (JKPL) جو رهنما شيخ يعقوب، ”پيپلز ڊيموڪرِئٽڪ فرنٽ“(PDF) ”اتحاد المسلمين“ جو مولانا عباس انصاري، ”اسلامڪ اسٽوڊنٽس ليگ“ ۽ مسلم ڪانفرنس جو پهريون اڳواڻ عبدالغني بَٽ، مير واعظ عمر فاروق شامل آهن. مير واعظ عمر فاروق بعد ۾ "ڄمون ائنڊ ڪشمير عوامي ائڪشن ڪميٽيءَ" جو چيئرمئن پڻ ٿيو. انهن سمورن آل پارٽيز حريت ڪانفرنس جي قيام ۾ وڏو ڪردار ادا ڪيو.

## تقسيم
سال 2002ع وارين عام چونڊن کانپوءِ آل پارٽيز حريت ڪانفرنس ٻن ڌڙن ۾ ورهائجي وئي. ان جو سبب اهو هو ته حريت جي آئين جي ابتڙ ڪجهه اتحادين چونڊن ۾ حصو ورتو. تنهن کانپوءِ هڪ ڌڙي جو اڳواڻ سيد علي شاهه گيلاني ۽ ٻئي ڌڙي جو مير واعظ عمر فاروق ٿيو۔

## موجوده ميمبر
جنوري 2010 ۾ تابش ڀٽ آل پارٽيز حريت ڪانفرنس جو اڳواڻ چونڊيو ويو. موجوده آل پارٽيز حريت ڪانفرنس جي ميمبرن ۾:

1۔ مير واعظ عمر فاروق (عوامي ائڪشن ڪميٽي) 

2۔ مولانا محمد عباس انصاري (اتحاد المسلمين)

3۔ محمد عمر فاروق (انجمن اوقافِ جامع مسجد)

4۔ سـيـد قـاسـم شاهه بخاري (انـجـمـن تـبليغ الاسلام) 

5۔ قاضي غلام محمد (امت اسلامي) 

6۔ اشتياق قادري (آل ڄمون ائنڊ ڪشمير ایمـپـلائـيـز ڪـنـفـيـڊريـشـن) 

7۔ مــولانا طـاهـري (جـمــاعت اَهِــل حــديــث) 

8۔ عبدالغني اظهري (جمیعت علماءِ اسلام) 

9۔ مولانا محمد ياسين همداني (جماعت همدانيه)
 
10۔ پروفیسر عبدالغني لون (ڄمون ائنڊ ڪشمير پيپلز ڪانفرنس)

11۔ محمد ياسين ملڪ (ڄمون ڪشمير لبريشن فرنٽ)

12۔ نور الحسن (ڄمون ائنڊ ڪشمير هيومن رائيٽس ڪميٽي)

13۔ مفتي بهاءُالدين فاروقي (ڄمون ائنڊ ڪشمير پيپلز بئسڪ رائيٽس پروٽيڪشن ڪـمـيـٽي) 
 
14۔ مولانا محمد عباس انصاري (لبریشن ڪائونسل)
 
15۔ مولانا محمد مبارڪي (ڪشمير بَزمِ توحيد)  

16۔ ميان عبدالقيوم (ڪشمير بار ائسوسيئيشن) 

17۔ مس زمردہ حبيب (مسلم خواتين مرڪز)
 
18۔ پروفيسر عبدالغني بٽ (مسلم ڪانفرنس) 

19۔ عبدالصمد (پوليٽيڪل ڪانفرنس)

20۔ ثاقب ڀٽ (تحريڪ حريت ڪشميري) 

21۔ شيخ يعقوب (پيپلز ليگ)

22۔ شڪيل بخشي (اسلامڪ اسٽوڊنٽس ليگ) 

23۔ رفيق احمد مير (امام احمد رضا اسلامڪ مشن)

24۔ مولانا عبدالرشيد دائود 

25۔ محمد فاروق رحماني (ڄمون ائنڊ ڪشمير پيپلز فريم ليگ) شامل آهن.

## حوالا

زمرو:پاڪستان جي سياسي جماعتن جا اتحاد
زمرو:پاڪستان ۾ 1993ع ۾ پيل بنيادون
زمرو:سياسي جماعتون
ديوبندي

**ديوبندي**:  ھڪ اسلامي سني حنفي تحريڪ جو نالو آهي.جيڪا برٽش انڊيا جي شھر ديوبند ۾ 1867ع ۾ شروع ٿي ھئي ۽ جنھن انڊيا، پاڪستان، افغانستان ۽ بنگلاديش کي مرڪز بڻائي يونائيٽيڊ ڪنگڊم ڏکڻ آفريڪا جي مسلمانن تائين ڦھلجي ويئي. ان جو نالو انڊيا جي شھر ديوبند جي نالي تي پيو جتي دارالعلوم ديوبند قائم ٿيو. ھن تحريڪ واري مسلڪ جا دنيا ۾ 25 کان 36 ڪروڙ پيروي ڪندڙ آھن. ان تحريڪ جا بانيمولانا محمد قاسم نانوتوي، مولانا رشيد احمد گنگوھي، شاھ رفيع الدين، سيد محمد عابد، ذولفقار علي، فضل الرحمان عثماني ۽ ٻيا عالم ھيا. جن اسلامي مدرسي دارالعلوم ديوبند جو بنياد وڌو. ان تحريڪ جي عالمن 1919 ۾  جميعت علماءِ ھند کي جنم ڏنو ۽ تبليغي جماعت کي پڻ جنم ڏنو جن ان مسلڪ کي ڦھلايو. ھن مسلڪ جا مخالف خاص ڪري شيعا ۽ بريلوي ان کي وھابي سڏيندا آهن پر درحقيقت وھابي تحريڪ ۽ ديوبندي تحريڪ باوجود ڪجهه ساڳين خيالن جي ٻہ علحده مسلڪ آھن.

## حوالا

زمرو:اسلام
زمرو:سني اسلام
زمرو:فقه حنفيه
زمرو:ڀارت ۾ اسلامي فرقا
زمرو:پاڪستان ۾ اسلامي فرقا
زمرو:بنگلاديش ۾ اسلامي فرقا
زمرو:اسلام ۾ مذھب ۽ فرقا
آل پاڪستان وومين ائسوسيئيشن

**آل پاڪستان وومين ائسوسيئيشن** پاڪستاني عورتن جي مُلڪي تنظيم، جيڪا ”اَپوا“ (APWA) جي نالي سان مشهور آهي، اُن تنظيم جو بنياد فيبروري 1949ع ۾ بيگم رعنا لياقت علي خان رکيو. هيءَ پاڪستان جي سڀ کان پراڻي ۽ عورتن جي سڀ کان وڏي انجمن آهي، جنهن جا هيٺيان مقصد رکيا ويا هئا: (1) ملڪ جي ترقيءَ ۾ پاڪستاني عورتن جي شرڪت. (2) پاڪستاني عورتن جي سياسي، سماجي، معاشرتي ۽ اقتصادي حقن ۽ مفادن جو تحفظ ۽ ان ذريعي فلاح ۽ ترقي. (3) عورتن جي تعليمي ۽ ثقافتي سرگرمين جو واڌارو. (4) پاڪستاني عوام جي صحت ۽ ڀلائيءَ لاءِ پروگرام بنائڻ. (5) بين الاقوامي خير سگالي ۽ انساني اخوت جو واڌارو.

اپوا جي هيڊ آفيس ڪراچيءَ ۾ آهي ۽ ان جون شاخون تقريباً سنڌ ۽ ملڪ جي هر وڏي شهر ۾ موجود آهن، سنڌي عورتن مان ڪيتريون ناليواريون عورتون هن تنظيم سان لاڳاپيل رهيون آهن جن ۾ ليڊي صغريٰ هدايت الله، آپا شمس عباسي وغيره شامل آهن. اپوا جون شاخون هيٺين رٿائن ذريعي قومي خدمتون سرانجام ڏئي رهيون آهن: معاشرتي ترقيءَ جا ڪم، عورت رضاڪارن جي تربيت، صحت ۽ تعليم جا پروگرام، ڳوٺاڻي ترقيءَ جا پروگرام، ڪلينڪون ۽ اسپتالون کولڻ، گهريلو دستڪاريءَ جو واڌارو، قانوني امداد، سيلاب، زلزلي يا ٻين مصيبتن ۾ امدادي ڪارروايون، ثقافتي پروگرام، سيمينار، گڏيل قومن جي ذيلي ايجنسين سان تعاون وغيره. اپوا جو الحاق ٻين وڏين وڏين بين الاقوامي تنظيمن، انٽرنئشنل ڪائونسل فار وومين، جنرل فيڊريشن آف وومين ڪلب وغيره سان پڻ آهي.

## حوالا
آلاپ وطن

هيءُ ڪتاب ڀيرومل ايسرداس جڳتياڻيءَ جو لکيل آهي. هن ڪرائون سائيز ڪتاب ۾ 44 صفحا آهن ۽ قيمت 2 -آنا- ڄاڻايل آهي. قومي ساهتيه منڊل حيدرآباد طرفان هن ڪتاب جو ڇاپو پهريون، ٻاپا پرنٽنگ ورڪس مان 1944ع ۾ ڇپيو.

زمرو:ڪتاب
فريال ٽالپور

فريال تالپور هڪ سياستدان پيپلز پارٽي جي رڪن آهي

## خاندان

### پي

فريال ٽالپور 16 جولائي 1958ء ۾ حاڪم علي زرداري جي گهر ۾ پيدا ٿي.

### ڀاءَ

فريال ٽالپورآصف علي زرداري جي ڀيڻ آهي.

### شادي

فريال ٽالپور جو مڙس نالي واڙو سياستدان منور ٽالپور آهي.

## سياست

فريال ٽالپور سندس سياسي زندگي جو آغاز سن 1999ء ۾ بينطير ڀٽو جي آڇ تي ان وقت جي اليڪشن ۾ ڀيٺي.
ديوار مهرباني

**ديوار مهرباني** ايران ۾ شروع ڪيل هڪ ايثار جو هڪ نئون قسم آهي، ۽ سرديءَ جي موسم جو لباس سميت متفرقہ مفيد شين کي عطيو ڪرڻ جي لاءِ ماڻهن جي حوصلي افزائي ڪئي وئي. اها مُهم هڪ گمنام ايراني شخص پاران شروع ڪئي وئي هئي  ، ۽ ڏسندي ڏسندي تمام تيزيءِ سان سڄي ملڪ ۾ ڦهلجي وئي. هڪ گُمنام سَخي انسان سڄي ملڪ ۾ ڀتين تي “ديوار مهربانی” لکي ڇڏي ۽ ٽنگڻين (هينگر) جي قطار لڳائي ڇڏيائين، ڀرسان گذرندڙن کي دعوت ڏنل هئي ته جيڪڏهن انهن وٽ بچيل هجن ته هو پنهنجا گرم ڪپڙا هتي ڇڏي وڃن يا کين ڪپڙن جي ضرورت آهي ته هتان کڻي وڃن.
هن مُهم جو نعرو ٻه جملا آهن، جيڪي هنن ڀتين تي چٽيل آهن، "ڦٽو ڪيو جيڪڏهن توهانکي ضرورت ناهي" () ۽ "کڻو [اهو] جيڪڏهن توهانکي ضرورت آهي" (). 

خاص ڪري هي ايران جي گاديءِ جي هنڌ، تهران جي بي گهر ماڻهن جي لاءِ هي عمل سندن ماڻهن جي ضرورت جي لاءِ خدمت جو موقعو ڏئي ٿو. سماجي رابطن (سوشل ميڊيا) جي جواب ۾، ماڻهن جو وڏو تعداد ان مُهم ۾ حصو وٺي رهيو آهي، ۽ سرد سياري جي مند ۾ ان مُهم مان ڪيترن ئي بي گهر ۽ ضرورتمند ماڻهن کي فائدو پيو آهي.

انهيءَ طرح جي هڪ پَهل،کُليل فرجُن سان تهران مان ٻين شهرن ۾ پکڙجي وئي. بُڪ شيلف پڻ انهن مهربانيءَ جي ڀتين ۾ جوڙي پئي وڃي ته جيئن ڪتاب عطيو ڪيا وڃن خاص طور غريب باڙن جي لاءِ

## پاڪستان جي ديوار مهرباني
پاڪستان ۾ پڻ اهڙي مُهم شروع ڪئي وئي، جنهن تحت 16 جنوري 2016 تي ڪراچيءَ ۾ اهڙي ديور شروع ڪئي وئي  ، جيڪا پشاور جي مُک روڊ تي پڻ لڳائي وئي. چين ۾ پڻ 29 جنوري 2016 تي اهڙي مُهم شروع ڪئي وئي.

## حوالا

## External links
"Iranians set up ‘wall of kindness’ to help homeless in winter", in Daily Times

زمرو:خيرات
زمرو:ايثار
زمرو:ايران ۾ خيرات
زمرو:پاڪستان ۾ خيرات
زمرو:چين ۾ خيرات
آلجبرا (ڪتاب 1)

**الجبرا ڪتاب**  (ڪتاب پھريون) سنڌي ۾ ڇپجندڙ الجبرا جي مضمون تي شروعاتي ڪتابن مان ھڪ آھي. ھن ڪتاب جو مترجم اڌنمل سترامداس آهي. ڊيمي سائيز واري هن ڪتاب ۾ 515 صفحا آهن. ناشر ۽ قيمت ڄاڻايل ناهي. پهريون ڇاپو، ڪمشنر پرنٽنگ پريس، ڪراچيءَ مان سال 1893ع ۾ ڇپيو. هن موضوع تي ٻيا هيٺيان ڪتاب به ڇپيل آهن: -آلجبرا- بابت ڪمشنر سنڌ جي محرر خاص وشوناٿ نارائڻ منڊ ليڪ کان سنڌيءَ ۾ پروفيسر ينگ صاحب جي انگريزيءَ الجبرا جو ڪتاب ننديرام -ٿڌي- مل ميراڻيءَ جي پٽ -تعليم- کاتي جي منشي جي مدد سان ترجمو ڪيو ۽ سن 1859ع ۾ پهريون ڇاپو سرڪاري ڇاپخاني مان ڇپيو هو.

## حوالا

زمرو:آلجبرا
زمرو:آلجبرا جي درسي ڪتابون
آلجبرا (ڪتاب 2)

ڪتاب **آلجبرا** نورجهان عبدالفتاح مغل ۽ ساٿين جو گڏجي لکيل آهي. ڪرائون سائيز واري هن ڪتاب ۾ 209 صفحا آهن ۽ قيمت 3 رپيا آهي. ڇاپو ٻيو، اردو اڪيڊمي، ڪراچيءَ وارن حيدري پريس، حيدرآباد مان سال 1971ع ۾ ڇپايو.

## حوالا

زمرو:آلجبرا
زمرو:آلجبرا جي درسي ڪتابون
آل عمران (سورة)

220px|thumbnail|right|نيشاپور جي علي ابن موسي الرضا مسجد جي سر تي لکيل سورہ آل عمران جي 193 نمبر آيت

**آل عمران**  عربي زبان جو مرڪب لفظ آهي؛ جنهن جي لغوي معنيٰ آهي: ”عمران جو اولاد“. **عمران** ٻن نبين؛ حضرت موسيٰ عليه السلام ۽ حضرت هارون عليه السلام  جن جو پيءُ هو. بائيبل ۾ ان عمران جو نالو عمرام لکيو ويو آهي.
 
قرآن پاڪ جي 116 سورتن مان ٽيون نمبر سورت جو نالو ”آل عمران“ آهي، جيڪا مديني منوره ۾ نازل ٿي هئي، جنهن ۾ ٻه سئو آيتون ۽ ويهه رڪوع آهن. 

هيءَ سورة مبارڪ هجرت جي پهرين سال نازل ٿيڻ شروع ٿي ۽ 9 هجريءَ تائين پوري ٿي، جنهن ۾ حضرت موسيٰ عليه السلام جي موڪلاڻي ۽ سندس پشت مان حضرت عيسيٰ عليه السلام جي عقيدتمندن جي گمراهين ۽ اخلاقي ڪمزورين بابت تفصيلي ذڪر آيل آهي. -ان- کان پوءِ فرمايل آهي ته هي قرآن مجيد ۽ رسول (حضرت محمد ) اُنهيءَ دين (-اسلام-) طرف سڏي رهيا آهن، جنهن جي دعوت، نبي سڳورا شروع کان ئي ڏيندا آيا آهن، جيڪا -باري- تعاليٰ جي قدرت ڪامله طرفان هڪ حقيقي دين لاءِ دعوت آهي. انهيءَ رستي کان ڀُلجي جيڪي ٻيون راهون اوهان اختيار ڪيون آهن، اُهي انهن ڪتابن ۾ موجود نه آهن، -جن- کي توهان -آسماني ڪتاب- سڏيو ٿا. 

دراصل هيءَ سورة عيسائين جي ڪوڙين دعوائن کي رد ڪرڻ خاطر پاڻ سڳورن صه تي -ان- وقت نازل ٿي هئي، جڏهن عيسائي، يهودين جي پٺڀرائيءَ لاءِ مديني شريف ۾ ساڻن مناظري لاءِ آيا هئا. 
سورت ”آل عمران“ ۾ -جنگ بدر- (2ھ/623ع) جي ڪاميابين ۽ -جنگ اُحد (4ھ/625ع) جي غلطين ۽ ڪوتاهين جي نشاندهي ڪندي، خدا پاڪ جي -جلال-، مسلمانن کي صحيح رستي تي اچڻ طرف ڌيان ڏياريو آهي ۽ انهن کي اِهو پڻ يقين ڏياريو آهي، ته جيڪڏهن توهان حقيقي دين تي ثابت قدم رهيا ته توهان جي لاءِ ڪاميابيءَ جون تمام راهون کلي پونديون.
تفھيم القرآن ۾ مولانا مودودي مطابق ھن سورة ۾ ھڪ ھنڌ آل عمران جو ذڪر آيل آهي ۽ ان کي علامت طور ھن سورة جو نالو بڻايو آهي.

## حوالا

زمرو:قرآن
زمرو:اسلام
آلا نيڻ بهارن جا

ڪتاب **آلا نيڻ بهارن جا** فياض ڏاهريءَ جو شعري مجموعو آهي. ڊيمي سائيز، رنگين ٽائيٽل ۽ پڪي جلد واري هن ڪتاب ۾ صفحا 176 آهن. ڪويتا پبليڪيشن حيدرآباد طرفان هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو 2006ع ۾ شايع ٿيو. جنهن ۾ نظم، گيت ۽ غزل شامل آهن. هن ڪتاب جو مهاڳ عبدالواحد آريسر لکيو آهي. ڪتاب جي قيمت 120 روپيا ڄاڻايل آهي.

## حوالا
آلجبرا (ڪتاب 3)

ڪتاب **آلجبرا** غلام رسول جو ترجمو ڪيل آهي. ڊيمي سائيز واري هن ڪتاب جو ڪچو جلد آهي، جنھن ۾ 217 صفحا آهن ۽ قيمت ٻہ رپيا پنجهتر پئسا ڄاڻايل آهي. ڇاپو پهريون، عجائب اسٽور سکر، سال 1972ع ۾ ڇپايو.
## حوالا

زمرو:آلجبرا
زمرو:آلجبرا جي درسي ڪتابون
زمرو:1972ع ۾ ڇپيل سنڌي ڪتاب
آلندي سيلويڊار

thumb|
چليءَ جو سوشلسٽ ليڊر ۽ صدر **آلندي سيلويڊار**، سال 1908ع ۾ ڄائو هو ۽ 1973ع ۾ ماريو ويو. آخري دم تائين هار نه مڃيائين ۽ مشين گن هلائيندي وڙهندو رهيو. شايد ٻئي ڏينهن تي هن جو دوست راڳي شاعر وڪٽر هارا به ماريو ويو. هن جي زال، جون هارا جي ڪتاب “Victor, The Unfinished Song” ۾ آلندي جو ذڪر آهي. آلندي هڪ پڪو مارڪسٽ هو، جيڪو ڏکڻ آمريڪا ۾ هڪ آزاد اليڪشن ۾ کٽي ويو هو. هو چليءَ جي سوشلسٽ پارٽيءَ جو 1943ع ۾ سيڪريٽري جنرل ٿيو، جيتوڻيڪ هڪ سوشلسٽ جي حيثيت ۾ انهيءَ سوشلسٽ گروپ جي خلاف ڪامياب ٿيو هو، جيڪو ڪميونسٽ ڌر جو حامي هو، پر پوءِ هن ڪميونسٽن سان تعاون جي ضرورت محسوس ڪئي ته جيئن چليءَ ۾ انقلابي تحريڪ ڪمزور نه ٿئي. 1948ع ۾ هو سوشلسٽ پارٽيءَ کي صدر گبرئيل گونزاليز وڊيلا جي حڪومت ۾ شامل ٿيڻ تي آماده نه ڪري سگھيو، نه وري ڪميونسٽ پارٽيءَ جي حمايت تي آماده ڪري سگھيو. هن سوشلسٽ پارٽيءَ کي الوداع ڪري، هڪ ٻي سوشلسٽ پارٽي ٺاهي، جنهن کي ”پاپولر سوشلسٽ پارٽي“ نالو ڏنو ويو. جڏهن 1952ع ۾ ان پارٽيءَ اڳئين آمر جنرل ڪارلوس ابنيز کي چونڊ ۾ اميدوار جي حيثيت ۾ مدد ڪئي ته آلندي پي. ايس. پي ڇڏي، اصلي سوشلسٽ پارٽيءَ ۾ موٽي آيو. هن کي ڪميونسٽن مدد جي آڇ ڪئي ۽ سوشلسٽن چونڊن ۾ کيس صدارت لاءِ اميدوار چونڊيو. ٻنهي پارٽين اتحاد ڪيو، جنهن کي ”پاپولر ائڪشن فرنٽ“ ڪوٺيو ويو، جنهن ٽي ڀيرا 1952ع، 1958ع ۽ 1964ع ۾ آلندي کي صدارتي اميدوار جي حيثيت ۾ مدد ڪئي، پر ڪامياب نه ٿيا. فرنٽ جي جاءِ تي پوءِ ”پاپولر يونٽي“ ٺاهي وئي، جنهن ۾ ريڊيڪل پارٽيءَ جا ميمبر، ڪميونسٽ، سوشلسٽ ۽ اهي ڪرسچن ڊيموڪرئٽ، جيڪي پنهنجي پارٽيءَ سان اختلاف رکندا هئا، شامل ٿيا. 1970ع جي اليڪشن ۾ آلندي کٽي ويو، پر جيئن ته کيس واضح اڪثريت نه هئي، ان ڪري اُتان جي قانون مطابق هن جي اليڪشن کي قومي اسيمبليءَ بحال ڪيو، ڪرسچن ڊيموڪرئٽن، آلنديءَ جي ان شرط تي حمايت ڪئي ته هو آئين کي نه ٽوڙيندو. آلندي جي پروگرام ۾ بئنڪن ۽ خانگي ڪمپنين کي قومي تحويل ۾ وٺڻ به هو ۽ زرعي سڌارا به هئا. زرعي سڌارا تيز ڪيا ويا، 1972ع تائين سموريون وڏيون جاگيرون قوميايون (Nationalize) ويون. آلندي جي سرڪار جو آمريڪا سان ان وقت ٽڪراءُ ٿيو، جڏهن آمريڪا جا ٽامي جا ڪارخانا قومي ملڪيت ۾ ورتا ويا ۽ انهن لاءِ ڪافي معاوضو نه ڏنو ويو. وچولي طبقي جي وڌندڙ ڪرتوتن سبب آلندي خلاف 1972ع ۽ 1973ع ۾ هڙتالون ۽ مظاهرا ٿيا. 1973ع جي اونهاري تائين آلندي جي پورهيت حامين ۽ وچولي طبقي جي ڌرين ۾ اختلاف وڌي ويا. 11 سيپٽمبر 1973ع ۾ آلندي جي حڪومت جو تختو ملٽري ڪُو (Coup) ذريعي اونڌو ڪيو ويو ۽ آلندي محل اندر وڙهندي مارجي ويو.

## حوالا

زمرو:1908ع جون پيدائشون
زمرو:1973ع جون فوتگيون
زمرو:1973ع جون وفاتون
آلو بخارو

**آلو بخارو** (Plum) ھڪ پھاڙي وڻ جو ميوو آهي، جيڪو کاڌي ۽ دوائن ۾ ڪم ايندو آھي. ھن جا صوفي ٻير جيڏا داڻا، ڪاراڻ مائل، ڳاڙھي رنگ جا ٿيندا آھن. ذائقو کٽو يا کٽمٺڙو اٿس. آلو بخارو سرءُ جو ميوو آھي. ھيءُ خوباني ۽ آڙوءَ جو ويجھو رشتيدار آھي. غذائي لحاظ کان آلو بخارو وڏيءَ اھميت وارو ميوو آھي. ھن ۾ کنڊ، ڪئلشيم، فاسفورس ۽ فولاد ڪافي مقدار ۾ ٿئي ٿو. ان کان سواءِ ان ۾ وٽئمن اي. بي ۽ سيءَ کان سواءِ پروٽين جو نشاستو به ٿئي ٿو. ھيءُ ميوو ٿڌو اثر رکي ٿو ۽ قبض ڪشا آھي. طبي لحاظ کان گھڻي اڃ ۽ وات جي خشڪيءَ کي گھٽائي ٿو. تپ، مٿي جي سور ۽ الٽين وغيره لاءِ مفيد علاج سمجهيو آھي.

هي ميوو کائڻ ۾ سخت آهي تنهن ڪري رڌي کائيندا آهن، يا مربي ۽ ٻين کاڌي جي قسمن ۾ ڪم آڻيندا آهن. آلو بخارا ته مشهور آهن؛ هر سال ڪابل کان سڪل ايندا آهن. انهن جو وڻ پنجاب ۽ مٿين پرڳڻن ۾ چڱو ٿو ٿئي، جنهن ميوي کي هندستاني آلوچا چون ٿا، سو به آلو بخارا جهڙو آهي؛ مگر اصل يورپ جو آهي جنهن کي انگريزيءَ ۾ پلَم چون ٿا. هن جو وڻ شفتالوءَ وانگي پوکبو آهي. هن جو پيوند شفتالوءَ تي لڳي سگهي ٿو. اک به لڳندي آهي. ٽَڪر تي چڱو ٿيندو آهي. هي ميوو سيپٽمبر ۽ آڪٽوبر ۾ پچندو آهي. هماليه ۾ تہ مينهن جي موسم ۾ پچندو آهي.

## حوالا

زمرو:ميوا
زمرو:پاڪستان جا ميوا
آلو فقير

**آلو فقير** نالي بزرگ ذات جو چانڊيو هو ۽ مشھور بزرگ شاھ گودڙئي جو پوئلڳ ۽ پنھنجي وقت جو سخي ۽ سپھ سالار ٿي گذريو آهي. سلطان غياث الدين بلبن جي وفات کان پوءِ جڏهن سندس پوٽو 689ھ/1290ع ۾ تخت تي ويٺو ۽ سندس حڪومتي دور ۾ ملڪ اندر افراتفريءَ جو ماحول وڌي ويو ۽ لاقانونيت کي هٿي ملي، تڏهن مرزاڻي قبيلي جي ماڻهن حمل خان مرزاڻي چانڊئي جو مال اچي ڦريو، ڦريل مال واپس ڪرائڻ لاءِ ٻين چانڊين سان گڏ هي درويش بہ ساڻن ويو. ٻنهي قبيلن وچ ۾ جنگ لڳي، جنھن ۾ ٻين ڪيترن ماڻهن سان گڏ هيءُ بہ قتل ٿي ويو. آلو فقير کي 7 رجب 691ھ مطابق 1292ع تي اتي ئي جنگ جي ميدان ۾ دفن ڪيو ويو.

## حوالا

زمرو:1292ع جون وفاتون
آليون اکيون اڻڀا وار

**آليون اکيون اڻڀا وار** عوامي شاعر سرويچ سجاوليءَ جي شاعريءَ جو پھريون ڪتاب آهي، جيڪو ڊيمي سائيز ۾ ڪچي جلد سان آهي. منجهس 144 صفحا آهن ۽ قيمت 5 روپيا ڄاڻايل آهي. ڪتاب جو پھريون ڇاپو، لاڙ پبليڪيشن، سجاول پاران 1972ع ۾ وفائي پرنٽنگ پريس، ڪراچيءَ مان ڇپجي پڌرو ٿيو هن جا ٻہ ٻيا ڇاپا بہ شايع ٿيا آهن. هن ڪتاب ۾ سرويچ سجاوليءَ جا ڊگها عوامي ۽ قومي نظم شامل آهن.

## حوالا

زمرو:1972ع جا ڪتاب
آمرو

گدامريءَ جي وڻ جون ڪچيون ڦريون. جھنگ جليبيءَ جي ڦرين واري ميوي کي به آمرا چوندا آھن، جيڪي ميوي طور کاڌا وڃن ٿا.
## حوالا

زمرو:ميوا
آمرڪي

**آمرڪي** يا **آمڙڪي** تعلقي ٽنڊي محمد خان جي هڪ ديھ، جنهن ۾ ڇهہ ڳوٺ آباد آهن.

## حوالا

زمرو:سنڌ جون ديھون
آمري (قديم آثار)

thumb|آمريءَ جي دڙي جو ھڪ ڏيک
**آمري** (Amri) جا قديم آثار ڄامشورو ضلعو سنڌ پاڪستان جي آمري شهر جي لڳ اُتر ۾ موجود آهن. قديم آثارن جي ماهر اين جي مجمدار 1927ع کان 1931ع تائين باقياتي کوجنائون ڪري، ٻين قديم سنڌو سڀيتا جي ماڳن سان گڏ آمري (Amri) جا قديم آثار به ڳولهي لڌا.
اين جي مجمدار، هن قديم ماڳ جي مڪمل کوٽائي ڪرائي نه سگهيو. جنهن ڪري 1959ع ۾ فرانسيسي ماهر مونس ۽ جين ميري ڪاسل جي نگراني هيٺ پاڪستان جي آرڪيالاجي واري کاتي طرفان هت کوٽائي ڪرائي وئي، جيڪا 1962ع تائين هلي. کوٽائي ڪندڙ فرانسيسي ماهرن جو چوڻ آهي ته ان تهه مان تعميراتي آثار ڪو نه مليا آهن. صرف مٽيءَ جون ڪنيون، دکيون ۽ ٻيا هٿ جا ٺهيل ٿانون وڏي تعداد ۾ مليا آهن. هتان پٿر جا چهنبدار ڪات، پٿر جا گولا، پڪل مٽيءَ جا داڻا، سپن جون ٺهيل چوڙيون پڻ مليون آهن. جيڪي وچين پٿر دور جون شيون آهن.

سنڌ جي قديم آثارن ۾ تمام اهم حيثيت جا هي دڙا ′26◦ 10 اتر ويڪرائي ڦاڪ 68◦ 01′ ڊگھائي ڦاڪ تي آمري (Amri) شھر کان اتر اتر اولهه اٽڪل 250 ميٽرن تي سيوھڻ-ڪوٽڙي روڊ جي ڀرسان ڄام شوري ضلعي ۾. انڊس ھائي وي جي ٻنھي پاسي واقع آهن. انهن دڙن جو صفا مٿيون تهه اسلامي دور گھڻو ڪري مغل دور جو آهي . ٻئي تهه ۾ جھڪر ۽ چانھون دڙو / سنڌو سڀيتا جا آثار آهن ۽ ٽيون تهه آمري ثقافت سان لڳاپيل آهي. فرانس جي قديم آثارن جي ڄاڻن پاڪستاني قديم آثارن جي محڪمي جي تعاون سان 1959ع کان 1962ع تائين کوٽايون ڪيون. اوڀر واري دڙي مان ٽي رھائشي تهه کوٽيا. صفا مٿئين تهه مان اسلامي خاص طور تي مغل دور جا آثار مليا آھن. ھن دور جون اڏاوتون گھڻو ڪري ڪچين سرن جون آھن، پر پڪيون سرون به مليون آھن. ٻئي تهه مان ٽئين سھيسر ق- م جا آثار ملن ٿا. مٿان مليل ٺڪراٺي کي جھڪر ۽ چانھون جي ٺڪراٺي سان ڀيٽي سگھجي ٿو. ٽئين تهه مان ساماڻل سنڌو سڀيتا جي وٿن جھڙيون وٿون مليون آھن. ھنن آثارن سان گڏ پڪين سرن جو ھڪ خانو مليو آھي. جيڪو کوري طور ڪم آندل ٿي ڏٺو. ھن کان ھيٺ جيڪي شيون مليون آھن، تن کي آمري ثقافت سان لاڳاپيل سمجھجي ٿو. آمري دور جو ٺڪراٺو گھڻو ڪري چڪ تي لٿل آھي. پر ڪجهه ھٿ سان ٺھيل ڪڍنگو ٺڪراٺو به ملي ٿو. ڪوري زمين جي مٿان موجود ثقافتي ڪٽي کي ڇڏي، باقي مڙني تهن ۾ اڏاوت جا آثار ملن ٿا. ھتي اھڙيون اڏاوتون به مليون آھن، جيڪي چوڌاري بند آھن. نه در نه دري. ھي شڪل ۾ چورس آھن. ھنن ڪوٺين ۾ ھڪ ٿلھي ۽ کھري نادي رکيل ھئي، جنھن جي تري ۾ رک، جيڪا ڄمي سيمنٽ ٿي وئي؛ سا پيل ھئي. ناديون گھڻو ڪري ڀڳل ھيون. ان مان سمجھجي ٿو ته شايد ڪي ساميون ھيون جن جي نادين ۾ رکيل ھاٺي ھوندي. ٻئي تهه مان ملندڙ ٺڪراٺو ڳاڙھي رنگ جو آهي جنھن تي ڪاري تي ڳاڙھا پٽا آھن. اھو مشھور سنڌوءَ وارو ٺڪر آھي. ان کان سواءِ سنھي ڀت سان، ننڍي ڳچيءَ واري ٿانون جو ٺڪر، ڳاڙھسري ناسي پٽن سان، اندران چاڪليٽي ليڪون نڪتل ٿانون وارو ٺڪر ملي ٿو. دنيا ۾ ”آمري ٺڪر“ کي الڳ سڃاڻپ آھي. ھن قسم جو ٺڪر بلوچستان جي به ڪيترن ماڳن تي مليو آھي. ميٽوڙي رنگ (pale) جو ٺڪر جنھن تي مختلف نموني جا چٽ نڪتل ھجن سو آمري ٺڪر طور سڃاپجي ٿو. ھي ٺڪر چڪ تي لٿل آھي. ھتي مسٽر مجمدار ٻه کڏا کوٽيا ھئا.

## حوالو

زمرو:قديم آثار
زمرو:سنڌ ۾ قديم آثار
زمرو:ڄامشورو ضلعو
زمرو:پاڪستان ۾ قديم آثار جا ماڳ
زمرو:ضلعو حيدرآباد، سنڌ
آمري (ديھ)

**آمري** نالي سان تعلقي ٽنڊي الھيار ۽ تعلقي ڪوٽڙيءَ ۾ ٻہ ديھون موجود آھن. تعلقي ٽنڊي الھيار واريءَ ديھ ۾ 13 ڳوٺ ۽ تعلقي ڪوٽڙي واري ديھ ۾ 9 ڳوٺ موجود آھن.

## حوالا

زمرو:سنڌ جون ديھون
آمري شهر

**آمريءَ** (انگريزي: Amri) جو ڳوٺ سنڌو درياهه جي ساڄي ڪناري تي، موھن جي دڙي کان 85 ميل، لڪي شاھ صدر کان 6 ميل ڏکڻ طرف ۽ سن شھر کان 9 ميل اتر، تعلقي ڪوٽڙيءَ جي ديهه ’ڇڇر‘ ۾ آباد آھي، جنھن جي آبادي ھن وقت پنجن ھزارن جي لڳ ڀڳ آھي، ھتي ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين لاءِ الڳ الڳ اسڪول موجود آھن. ھن ڳوٺ ۾ ھڪ ڊسپينسري به آھي. 
آمريءَ جو احوال ابتدائي ڪتابن مان تاريخ تحفة الڪرام ۾ تفصيل سان آيل آھي. ھتي آڳاٽي وقت کان وٺي لڪي واري سيد علي جي اولاد مان حضرت لڪي شاھ صدر ۽ سندس ٻيا رشتيدار برزگ سيد رھندا ھئا. حضرت لڪي شاھ صدر، لڪي شاھ صدر  شهر ڏانهن لڏپلاڻ ڪئي پر ٻيا آمري ۾ ئي رهيا. سندن اولاد ھن وقت به ھتي رھندو آھي، انھن ۾ ھڪ سيد الھرکيو شاھ ٿي گذريو آھي، مسڪين ماڻھن جي پر گھور لھندو ھو. پاڻ وقت جو وڏو زميندار ھو ۽ 1952ع ڌاري 60 سالن جي عمر ۾ وفات ڪيائين، کيس ٽي فرزند ٿيا. مقبول شاھ، غلام رسول شاھ، ۽ محمد حسن شاھ. ان وقت آمريءَ ۾ مھر، سيد، ماڇي، ميربحر، خاصخيلي، ٻجورا، ڏونگر، ۽ دنڀڙ ذاتيون رھنديون ھيون. ھندو به ڪافي تعداد ۾ ھوندا ھئا. سنڌ جو نالي وارو مصور ۽ سنڌ ميوزيم حيدرآباد جو اڳوڻو ڊائريڪٽر مرحوم ظفر ڪاظمي ۽ ناميارو فنڪار علڻ فقير به ھن ڳوٺ ۾ پيدا ٿيا، ھتي ريلوي اسٽيشن به آھي. آمريءَ کان ٿوري مفاصلي تي ٻه قديم دڙا آھن، جيڪي آثار قديمه جي ماھرن جي توجھ جو مرڪز بنيل رھيا آھن. اصل آمريءَ جو شھر اھو ھو، جيڪو اليگزينڊر برنس جي چوڻ مطابق قديم زماني ۾، ھڪ وڏو شھر ۽ راجائن جي رھڻ جو ماڳ ھو. پر سنڌو درياھ جي ٻوڏن سبب تباھ ٿي ويو.

## حوالا

زمرو:ڪوٽڙي تعلقو
زمرو:ڄامشورو ضلعي جا قصبا ۽ شهر
زمرو:ڄامشورو ضلعي جون آباد جڳهيون
آمري ڍنڍ

**آمري شهر** جي اوڀر ۾ سنڌو درياھ وڏي اٿل کان پوءِ ٻہ درياهي، يعني نئون وهڪرو ڪيو. انهيءَ وهڪري کي پُراڻ سڏيو ويو، جيڪو اندازاً ڇھ ڪلو ميٽر ڊگهو هو. پراڻ جي پيٽ، سياري جي مند ۾ ڍنڍ جي صورت اختيار ڪئي، پر ٻئي سال درياھ آمري پراڻ ڇڏي وهڪرو مٽائي ويو ۽ ڍنڍ رهجي وئي. ٻين ڍنڍن وانگر ڍنڍ جو ٺيڪو نيلام ٿيندو آهي. آمري ڍنڍ ۾ مڇي وڏي تعداد مري ٿي ۽ پراڻي دادو ضلعي جي قديم ڍنڍن ۾ شمار ٿيندي آهي.

## حوالا
آمري (وڻ)

ھڪ قسم جو وڻ ۽ ان جو ڦر، سڄي سنڌ ۾ ٿئي، گھڻو ڪري چيڪي مٽيءَ واري ايراضيءَ ۾ ٿئي ٿو. 80 فوٽن تائين اوچو ٿيندو آھي. ھيءُ وڻ شايد ھمالياتي جابلو ايراضيءَ مان ڪنھن آڳاٽي دور ۾ سنڌو درياءَ جي وسيلي سنڌ ۾ پھتو. ھيءُ وڻ چئن پنجن سون سالن جي عمر جو به ٿيندو آھي. آمريءَ جي وڻ جا پن ٻٻر جي پنن وانگر سھڻا ۽ کنڀن جي شڪل وانگر ٿين ٿا. ھن وڻ جا پن ۽ ڦر کٽو ٿئي ٿو. ڦر ڇڳن ۾ ڦرين جي صورت ۾ ٿئيس، جن کي ”آمرا“ چوندا آھن. آمرا ڪچا ھوندا ته ساوا ۽ کٽا ۽ پچڻ تي معمولي مٺاڻ وارا، پر کٽا ٿيندا آھن. آمريءَ جي ڦري ٻاھران سخت ھوندي آھي، پر ان جي اندران تيزابي رس واري ڳر يا گودو ٿئي ٿو، انھيءَ ڪري پڪل ۽ ڳر واري ڦر کي ”گدامري“ به چوندا آھن. گدامريءَ ۾ مٺاڻ کان سواءِ ٻيا به ڪئين تيزاب ھوندا آھن. ھن وڻ جي گلن جو رنگ نارنگي ٿيندو آھي. عام طرح گدامري ٻوڙ ڀاڄيءَ ۾ مصالحي طور استعمال ڪئي ويندي آھي، چٽڻي ٺاھڻ ۾ گھڻي استعمال ٿئي ٿي پر ساون آمرن جي چٽڻيءَ جو مزو ئي مختلف ٿيندو آھي ۽ عورتون اھا وڏي شوق سان کائينديون آھن.
## حوالا

زمرو:وڻ
زمرو:سنڌ جا وڻ
آمريڪي ڪپھ

thumb|ڪپھ جو ٻوٽو
تاندورن وارن فصلن مان ڪپھ ھڪ اھم فصل آھي، جنھن تي پاڪستان جي ملڪي معيشت جو مدار آھي، سنڌ ۾ ڪپھ جا ٻہ مشھور قسم پوکيا ويندا آھن: **ھڪ آمريڪي**، ٻيو ديسي. ديسيءَ ۾ سنڌي ۽ مصري ڪپھ پوکبي آھي. آمريڪي ڪپھ جا مشھور قسم بي 5570، ايم. اين. ايڇ 93 ۽ بي. ايس 1 آھن، جيڪي سٺين تندن واري ڪپھ جي وڌيڪ پيداوار ڏيندا آھن. ھن وقت بہ وڌيڪ ۽ سٺي پيداوار ڏيڻ لاءِ تجربا ھلندڙ آھن، جن مان ايڪسپريس، ايل. ايڇ 62 ۽ ايل ايڇ 71 اھڙيون جنسون آھن، جيڪي آئندي لاءِ نفعي بخش ثابت ٿينديون. اھي قسم خاص ڪري ان لاءِ سٺا آھن، جو وقت کان اڳي ڦٽندڙ آھن، ٻيو تہ جيتن جي حملي خلاف دفاعي قوت پڻ رکندڙ آھن.

## پڻ ڏسو
*ڪپھ

## حوالا

زمرو:ڪپهه
زمرو:فصل
زمرو:آمريڪا جون پوکون
زمرو:آئي يو سي اين غير محفوظ جنسن جي ڳاڙهي فهرست
زمرو:آئي يو سي اين غير محفوظ جنسن جي ڳاڙهي فهرست
آمريڪي لوڪ ڪھاڻيون (ڪتاب)

**آمريڪي لوڪ ڪھاڻين** تي مشتمل هيءُ ڪتاب علي بخش ميمڻ جو ترجمو ڪيل آهي. هن ڪرائون سائيز ڪتاب جو جلد ڪچو آهي، جنھن ۾ 310 صفحا آهن ۽ قيمت 4 روپيا ڄاڻايل آهي. ڇاپو پھريون، سنڌي ادبي بورڊ، حيدرآباد 1958ع ۾ ڇپيو.

## حوالا

زمرو:1958ع جا ڪتاب
آمريو

هيءُ ڳوٺ تعلقي مٺيءَ جي ديهه ’جوڙوئي‘ ۾ آباد آهي، جنهن جي آدمشماري هڪ هزار جي لڳ ڀڳ آهي. هتي پرائمري اسڪول موجود آهي. هن ڳوٺ جي اُستاد سرڳواسي ڏيوجي مل جو، ضلعي جي ذهين استادن ۾ شمار ٿيندو هو، شاهه جو سٺو ڄاڻو هو، سندس فرزند اوم پرڪاش ”آزاد“ پڻ استاد ۽ شاعر آهي.

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
آمنه بنت وهب

آنحضرت محمد مصطفيٰ صلي الله تعاليٰ عليه وسلم جن جي والده سڳوري، حضرت بيبي آمنه بنت وهب بن عبدالمناف قريش جي قبيلي، ٻنو زهره جي نهايت ئي پاڪدامن ۽ نيڪ صورت عورت هئي.

## احوال زندگي
سندس والد بنو زهره جو سردار ۽ قريش قبيلي ۾ نهايت محترم ۽ عزت وارو ليکيو ويندو هو. سندس والده جو نالو برة بنت عبدالغزيٰ -بن- ڪلاب هو. بيبي صاحبه جو نڪاح، آنحضرت صلي -الله- عليه وسلم -جن- جي والد بزرگوار، حضرت عبدالله سان ٿيو. حضرت عبدالله شاديءَ کان ستت ئي پوءِ خاندان سان گڏ واپار سانگي شام ملڪ ڏانهن ويو. واپسيءَ تي پنهنجي والد عبدالمطلب جي هدايت موجب، مدينه طيبه ۾ کجور جي واپار خاطر رهي پيو. مڄاڻ جو اتي بيمار ٿي پيو ۽ 25 ورهين جي ڄمار ۾ دارالبقا ڏانهن راهي ٿيو. کيس مديني منوره ۾ دفنايو ويو. سندس وفات کانپوءِ بيبي آمنه سڳوري اڪيلي ٿي پئي. آنحضرت صلي -الله- عليه وسلم -جن- اڃا سندس شڪم مبارڪ ۾ ئي هئا. ستت ئي حضور اڪرم صلي -الله- عليه وسلم جو ظهور 12 ربيع الاول سنه 1 ”عام الفيل“ 22 -اپريل- 571ع ۾ مڪي پاڪ ۾ ٿيو. عرب جي دستور موجب کين چار سال، دائي حليمه وٽ کير پيئڻ، تربيت ۽ ڳوٺاڻي -ٻولي- سکڻ لاءِ ڇڏيو ويو. جڏهن حضور ڪريم صلي -الله- عليه وسلم -جن- جي عمر ڇهه ورهيه ٿي، ته بيبي آمنه سيده کي خيال ٿيو ته پنهنجي مڙس جي مزار جي زيارت ڪريان ۽ پيڪن کان به ٿي اچان. انهيءَ ارادي سان حضور صلي -الله- عليه وسلم -جن- کي ۽ پنهنجي ورثي ۾ مليل ٻانهي، ”اُم ايمن“ کي ساڻ ڪري، مديني پاڪ پهتي. بيبي آمنه مديني ۾ دارا النابغه ۾ هڪ مهينو ٽِڪي، پوءِ جيئن ئي واپسيءَ جي سفر تي اُسهي ۽ منزل آبواءَ پهتي ته سندس زندگيءَ جا ڏينهن پورا ٿيا، سندس آخري آستانو به اتي ئي ٿيو.

## حوالا

زمرو:محمد
زمرو:عورتون
زمرو:بنو زهره
زمرو:تاريخ اسلام
امینه خميساڻي

**امینه خميساڻي** (انگريزي:Amina Khamisani) (جنم:16 اپريل 1919ع- وفات: 12 ڊسمبر 2007ع) برطانوي هندستان ۾ سنڌ ۾ پيدا ٿيندڙ ليکڪ، پروفيسر ۽ تعليمي ماهر هئي.

## زندگي جو احوال
تعليمي ماھر ۽ استاد، پروفيسر امینه خميساڻي ضلعي دادوءَ جي پاٽ شھر ۾، 16 اپريل 1919ع تي ڄائي، سکر جو اڳوڻو ڪليڪٽر علي بخش چنو سندس والد ھو، مئٽرڪ جو امتحان ڪراچيءَ جي سينٽ جوزف اسڪول مان پاس ڪيائين. بي اي 1943ع ۾ پنجاب يونيورسٽي مان ۽ ايم اي انگلش، 1955ع ۾ سنڌ يونيورسٽيءَ مان ڪيائين ۽ ساڳئي ئي سال سنڌ يونيورسٽيءَ ۾ انگريزي شعبي جي ليڪچرر مقرر ٿي، سموري حياتي تعليم جي خدمت لاءِ وقف ڪندڙ ھن خاتون، 1963ع ۾، آڪسفورڊ يونيورسٽيءَ مان ’سترھين صديءَ جي انگريزي ادب‘ جي موضوع تي ڊپلوما ڪئي. 1969ع کان 1974ع تائين سنڌ يونيورسٽيءَ جي انگريزي شعبي سان وابسته رھي. هن سبجيڪٽ ايڪسپرٽ طور پشاور يونيورسٽي، بلوچستان يونيورسٽي ۽ سنڌ زرعي يونيورسٽي ٽنڊي ڄام ۾ پڻ پنھنجون خدمتون سرانجام ڏنيون. 1983ع ڌاري اقوام متحده جي جنرل اسيمبليءَ جي اٺٽيھين اجلاس ۾ نمائندگي ڪيائين. پاڻ عورتن واري رتبي جي پاڪستاني ڪميشن جي ميمبر ۽ ساڳي ڪميشن جي 1984ع واري ڇپيل رپورٽ جي سھڪاري ايڊيٽر پڻ رھي. 
آمنه خميساڻيءَ مختلف موضوعن تي ڪيترائي تحقيقي مضمون لکيا، جن مان ’سنڌ جي عورت‘،’ڪربلا کان اڳ ۽ پوءِ‘،’اسلام ۾ عورت جو مقام‘ ۽ ٻيا موضوع شامل آھن، ان کان سواءِ انگريزي ادب ۾ ملڪي ۽ غير ملڪي معاملن تي ڪيترائي ڪتاب لکيائين، جن ۾ 
#“Drama Between Two World Wars”, 
#“Casual Peeps at English Literature”, 
#“Sindh‘s Contribution to English”, 

مشهور آھن. تعليمي ميدان ۾ وڏو ڪردار ادا ڪندڙ امینه خميساڻي 1985ع ۾ وزٽنگ پروفيسر جي عهدي تان رٽائر ٿي. سندس وڏو ڪارنامو شاهه جي رسالي جو نثر ۾ مڪمل انگريزي ترجمو آهي، جيڪو ثقافت کاتي سنڌ پاران 2001ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو آهي. هيءَ وڏي تعليمي ماهر 12 ڊسمبر 2007ع ۾ ڪراچي ۾ وفات ڪري ويئي.

## حوالا

زمرو:ادب
زمرو:ليکڪ
زمرو:ماهر تعليم
زمرو:سنڌي شخصيتون
زمرو:پاڪستاني عورتون
آمريءَ جو مقام

ميرپورخاص ضلعي ۾ ٽنڊي جان محمد لڳ پراڻ جي ڪناري تي هڪ قبرستان آهي، جيڪو **آمريءَ جي مقام** جي نالي سان مشهور آهي. هيءُ قبرستان 700 سال پراڻو مسلم دور جو چيو وڃي ٿو. 11 ھين صدي عيسويءَ ۾ ھن علائقي تي قرامطي خاندان جي حڪومت ملتان تائين ھئي. ھي ماڳ مڪليءَ کان 300 سال پراڻو آھي. روايت آھي ته محمود غزنوي ھتان، سکر ۽ شڪارپور کان ٿيندي موٽيو ھو ته سندس لشڪر ۾ وبا پکڙجي وئي ۽ ھزارين فوجي مري ويا، جن کي اجتماعي قبرن ۾ دفنايو ويو. تحفة الڪرام موجب هن جاءِ تي شيخ بهاءُ الدين ملتاني آمريءَ جو هڪ وڻ پوکايو هو، جيڪو بعد ۾ خدا وارن بزرگن جي مشهور زيارتگاهه بنجي ويو. شيخ بهاءُ الدين جي سلسلي جا فقير هن هنڌ سماع ۽ صحبت ڪندا هئا ۽ اهو سلسلو اڄ تائين جاري آهي. هڪ ٻي روايت موجب غوث بهاءُ الدين ذڪريا ھتي چلو به ڪڍيو. گدامڙيءَ جو وڻ ڪنھن بزرگ لڳايو ھو، جنھن جي اڳتي ھلي پوڄا ٿي ته عبدالرحيم گرھوڙيءَ ان کي وڍائي ڇڏيو. مشھور ھندو ڀڳت ھنس نارائڻ جي سماڌي ۽ مندر به ھتي آھي. قبرستان جي حالت زبون آھي، ڪنھن به اداري جي سنڀال ھيٺ ڪونه آھي. ڪلر جي ڪري ھتان جون سڀ تربتون ۽ مقبرا ختم ٿي ويا آھن. ھڪ مقبرو ڪجهه حال ۾ آھي، جنھن اندر چٽساليءَ جا نمونا بيٺل آھن. ھن قبرستان ۾ ستن ماموين جون قبرون پڻ موجود آھن، جن تي ڦرھي (ٻارن واري) جا نشان اڪريل آھن. ھتي شاهه ڪريم جي دور جو ميھار فقير نوھڙي به دفن آھي. ھي قبرستان 10 بلاڪن تي پکڙيل آھي. هن جاءِ تي ڪيترائي اهل الله آرامي ٿيا ۽ اتي تمام وڏو قبرستان ٺهي ويو. آمريءَ جي وڻ جي نسبت سان هن قبرستان کي آمريءَ جو مقام سڏجي ٿو. ميين شاهه عنات رضويءَ به پنهنجي ڪلام ۾ هن مقام جو ذڪر ڪيو آهي.

زمرو:قبرستان
آمريڪا ۾ سنڌين جون تنظيمون

آمريڪا ۾ سنڌين جون ڪيتريون ئي ننڍيون وڏيون تنظيمون آهن، جيڪي سنڌ جي مسئلن جي نشاندهي ڪري رهيون آهن. آمريڪا ۾ هيٺيون سنڌي تنظيمن ڪم ڪري رهيون آهن:

*سنڌي ائسوسيئيشن آف ڪيليفورنيا 
*سنڌي ائسوسيئيشن آف لانگ آئلينڊ 
*سنڌي ائسوسيئيشن آف نارٿ آمريڪا SANA 
*سنڌي ائسوسيئيشن آف نارٿ ۽ سائوٿ ڪارولينا 
*سنڌي ائسوسيئيشن آف نيو جرسي 
*سنڌي ائسوسيئيشن آف واشنگٽن ڊي سي 
*سنڌي سڀا آف جارجيا 
*سنڌي سرڪل آف نيويارڪ 
*مشيگان ائسوسيئيشن آف سنڌي ڪميونٽي 
*ورلڊ سنڌي ڪانگريس W.S.C 
*ورلڊ سنڌي انسٽيٽيوٽ 
اهي تنظيمون انهن سنڌين تي مشتمل آهن جيڪي سنڌ ۽ هند کان هتي نوڪرين ۽ واپار لاءِ اچي آباد ٿيا آهن. انهن تنظيمن جو ڪم سنڌ جا مسئلا کڻڻ، انهن جو حل ڳولڻ ۾ مدد ڪرڻ. پرديس ۾ آيل سنڌين جي رهنمائي ۽ اخلاقي مدد ڪرڻ ۽ سال ۾ ڪنوينشن ۽ ڪجهه سماجي گڏجاڻيون ڪرڻ ۽ ميلا لڳائڻ آهي. 
مٿين سڀني سنڌي تنظيمن ۾ ڏٺو وڃي ته سنڌي ائسوسيئيشن آف نارٿ آمريڪا (سانا) سڀني کان وڌيڪ فعال آهي جنهن جو هر سال 4 جولاءِ تي ساليانو ڪنوينشن ٿيندو آهي جنهن ۾ هو هند ۽ سنڌ مان اهم سياسي ۽ سماجي شخصيتن کي گهرائي سنڌ جي اهم معاملن بابت گڏجاڻيون ڪندا آهن. ان کان علاوه ورلڊ سنڌي انسٽيٽيوٽ WSI آهي جنهن کي ڪجهه گهٽ عرصو ٿيو آهي، جنهن جو بنياد 1997ع ڌاري پيو. اها هڪ رجسٽرڊ تنظيم آهي، جنهن جي هيڊ آفيس آمريڪا جي گاديءَ واري شهر واشنگٽن ڊي سي ۾ آهي. هن جون شاخون انگلينڊ کان سواءِ ڪئناڊا ۾به آهن. هيءُ تنظيم Sindh Watch نالي مئگزين به ڪڍي ٿي، جنهن جا مختلف ملڪن ۾ نمائندا آهن. سنڌ واچ جو اهم ڪم سنڌين کي هڪ ٻئي جي خبر چار ڏيڻ، سنڌ سان لاڳاپيل مختلف مسئلا جيڪي ماحوليات، ميڊيڪل، تاريخ، سياست انساني حقن ثقافت، ٻولي، تعليم، معاشيات، مطلب ته زندگيءَ جي هر شعبي سان سلهاڙيل آهن، تن کي لکت ۾ آندو وڃي ٿو. سنڌ واچ مئگزين جو مکيه مقصد اهو به آهي ته مختلف سنڌي تنظيمن، گروپن ۽ ماڻهن جي وچ ۾ هڪ پائيدار ڳانڍاپو پيدا ڪجي.

## حوالا

زمرو:سماجي تنظيمون
پنجاب صوبائي اسيمبلي

**پنجاب جي صوبائي اسيمبلي** (Provincial Assembly of the Punjab) پاڪستان جي صوبي، پنجاب جو سپريم قانون ساز ايوان آھي. ھن جي گڏجاڻي گاديءَ واري هنڌ، لاھور ۾ اسيمبلي جي عمارت ۾ ٿيندي آهي. اها چونڊيل نمائندن جو هڪ ايواني قانون ساز ادارو آهي ۽ پاڪستان جي آئين جي آرٽيڪل 106 جي تحت قائم ڪيو ويو آهي. ايوان جي 371 سيٽون آھن، جن مان 305 تي سڌي سنئين چونڊون منعقد ٿينديون آھن، جڏھن ته 66 سيٽون عورتن لاء ۽ 8 سيٽون غير مسلم اقليتن لاءِ مخصوص آھن، جيڪا متناسب نمائندگي تحت ڏني وينديون آهن.

## تفصيل
## پڻ ڏسو
*  :باب:پاڪستان 
*  :باب:پنجاب
* پاڪستان جو آئين 
* سنڌ صوبائي اسيمبلي 
* بلوچستان صوبائي اسيمبلي
* خيبرپختونخوا صوبائي اسيمبلي
* پاڪستان جي اسيمبلين جا تڪ
* پاڪستان جي صوبائي اسيمبلين جي فهرست

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* official website of  
* 
* 

## حوالا

زمرو:حڪومت پاڪستان
زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:حڪومت پنجاب، پاڪستان
زمرو:پاڪستان جون صوبائي اسيمبليون
پاڪستان پيپلز پارٽي

[thumb|جماعت جو باني - [ذوالفقار علي ڀٽو|قائد عوام]]
**پاڪستان پيپلز پارٽي** پاڪستان جي ھڪ سياسي جماعت آھِ ۽ ھن وقت پاڪستان جي ٻين وڏي جماعت آھي۔

پيپلز پارٽي جو بنياد ذوالفقار علي ڀٽو رکيو۔ ھن پارٽي 1970 جون چونڊون اولھه پاڪستان ۾ واضع اڪثريت سان کٽي ورتيون۔

فوج جڏھن اڪثريتي پارٽي عوامي ليگ کي اقتدار ڏيڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو ته اسنجو نتيجو اوڀر پاڪستان جي عليحدگي جي شڪل ۾ نکتو۔ ھن مشڪل صورت حال ۾ پيپلز پارٽي ذوالفقار علي ڀٽو جي قيادت ۾ ملڪ جي بڄ ڊڪ سنڀالي۔ 1977 ۾ فوج ماضي کان سبق حاصل ڪئي بغير ٻيھر اقتدار تي قبضو ڪري ورتو ۽ ھڪ فرضي مقدمي ۾ پاڪستان جي تاريخ جي مقبول ترين وزيراعظم کي موت جي سزا ڏني وئي۔ تمام تر رياستي بندوبست جي باوجود پيپلز پارٽي کي ختم نہ ڪري سگھيو ويو۔ محترمہ بينظير ڀٽو جي قتل کان بعد ھن جي قيادت عملاََ آصف علي زرداري جي ھٿ ۾ آھي۔ پاڪستان پيپلز پارٽي ھاڻي به پاڪستان جي وڏي جماعت آھي۔

## پيپلز پارٽي جون ڪاميابيون
* ملڪ جي تاريخ ۾ پھريون ڀيرو ھڪ متفقہ آئين بڻايو ۽ نافذ ڪيو۔
* پاڪستان جو ایٽمي پروگرام شروع ڪيو۔
* پاڪستان اسٽيل مل ۽ ھيوي انڊسٽريز ٽيڪسلا شروع ڪيو۔
* لاھور ۾ ٻين اسلامي سربراھي ڪانفرنس منعقد ڪئي۔
* 1971ء جي جنگ کان بعد ڀارت جي قيد کان 90 ھزار فوجين کي آزاد ڪرايو۔

## تنقيد
* سوشلزم جو نفاذ صنعتن تي سوچڻ سمجھڻ بغير ڪيو ويو۔
* جاگيردارن کي پارٽي ۾ آندو ويو۔
* مخالفتن کي دشمني سمجھيو ويو۔
* جنرل ضياء الحق کي فوج جو سربراھ تعينات ڪيو ويو۔

### موروثي
جماعت کي موروثي جائيداد جي طور تي ھلايو ويندو آھي ۽ جماعت جي اندر چونڊن سان رھنما چونڊڻ جو جمھوري طريقو نہ اپنايو ويندو آھي۔

## پڻ ڏسو
* پاکستان پیپلز پارٹی پارلیمنٹیرینز
* پیپلز امن کمیٹی

## خارجي ڳنڍڻا
* ایک تینتالیس سالہ کی کہانی
* پیپلز پارٹی کے44 سال

زمرو:پاڪستان پيپلز پارٽي
زمرو:پاڪستان جون اسلامي سياسي جماعتون
زمرو:پاڪستان ۾ سياسي پارٽيون
آمڻ ٻير

**آمڻ ٻير** ھڪ قسم جو وڻ ۽ -ان- جو ڦر، ھن جو -ٿڙ- ٿلھو ۽ ٽاريون وڏيون ٿينديون آھن. نومبر مھيني ۾ ھن ۾ ٻور ٿيندو آھي ۽ -ان- کان پوءِ -ٻير- جھليندو آھي، جيڪي بيحد مٺا ھوندا آھن. ھن وڻ جي ڪاٺي به سگھي ٿيندي آھي، تنھنڪري انھيءَ مان کٽن جا -پاوا-، ايسون ۽ اوپرا، اٺن جا پاکڙا، گھوڙن جا ھنا ۽ گڏھن جا ’جنڊا“ به ٺھندا آھن. -ٿر- ۾ سنڌي ٻيريون گھٽ آھن، البت -آمڻ ٻير- -جام- ٿئي ٿي، جيڪا ماڻھو گھرن ۾ پوکيندا آھن، -ٿري- ماڻهو ٻيرن کي ميوي طور استعمال ڪندا آھن.

## حوالا

زمرو:سنڌ جا وڻ
آمڻ سير

**آمڻ سير** ھڪ قسم جو پسارڪو وکر اھي جيڪو جبل جي پيدائش آھي. ھي ٻن قسمن جو ٿيندو آھي:
# ھيڊي رنگ تي ڦٽڪيءَ وانگر ڳنڍ
# ٿوري ھيڊاڻ ۽ اڇاڻ تي اٽي وانگر چلڪيدار
 
طبي لحاظ سان ڏندن جي سور ۽ ڦٽن ڦرڙين صاف ڪرڻ ۽ ڌوئڻ جي ڪم ايندو آھي. نوشادر ۽ پاري وغيره سان ملائي صنعتي ڪم ۾ به ڪتب آڻيندا آھن.

## حوالا

زمرو:دوائون