بوٽسوانا

**بوٽسوانا** (**Botswana**)، سرڪاري نالو "ريپبلڪ آف بوٽسوانا"، ڏاکڻي آفريڪا جو خشڪي سان گھيريل ملڪ جو نالو آهي. ھي ملڪ برطانوي بيٺڪ ھيو جنھن جو نالو بيچوئانالينڊ ھيو ۽ 30 سيپٽمبر 1966ع ۾ ٻين ملڪن سميت قومن جي دولت مشترڪه مان آزاد ٿيو. تڏھن کان ھي ملڪ تسلسل سان روايتي جمھوري رستي تي گامزن آهي. سال 1998ع ۾ ھي ملڪ دنيا جي ڪرپٽ ترين ملڪن ۾ شامل ھو. ھن ملڪ جو 70 سيڪڙو ڪالاھاري بيابان تي مشتمل آهي. ھن جي ڏکڻ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ ڏکڻ آفريڪا، اولھه ۽ اتر ۾ نميبيا، اتر-اوڀر ۾ زمبابوي ۽ اتر ۾ زيمبيا واقع آهي. ھن جي گادي جي هنڌ جو نالو، گئبورون آهي.

ھي ملڪ دنيا جي سڀ کان وڌيڪَ ڇڊي آبادي وارن ملڪن ۾ شامل آهي. ھن ملڪ جي آبادي جو ڏھه سيڪڙو گاديءَ واري شهر گئبورون ۾ رھندڙ آھي. دنيا جي غريب ترين ملڪن م شامل ھي ملڪ ھن وقت معاشي طور تي تيزي سان اڀرندڙ ملڪن ۾ شامل آھي 

## جاگرافي

thumb|right|ليچوي ڊيلٽا
ھي ڏکڻ آفريقي ملڪ سائوٿ آفريڪا ملڪ جي اتر ۾  جاگرافيائي بيهڪ  22 00 S, 24 00 E تي واقع آهي. ھن ملڪ جي پکيڙ 581,730 چورس ڪلوميٽر آهي جنھن مان 566,730 چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 15000 چورس ڪلوميٽر پاڻي اٿس. ھي پکيڙ ۾ دنيا جو 49ھون وڏو ملڪ آهي. ھن جي زميني سرحد
4,347.15  ڪلوميٽر آهي جيڪا چئن ملڪن سان ملي ٿي جنھن مان 1544 ڪلوميٽر ناميبيا سان، 1969 ڪلوميٽر سائوٿ آفريڪا سان، 15 ڪلوميٽر زيمبيا سان ۽ 834 ڪلوميٽر زمبابوي سان مليس ٿي. ھن ملڪ جي ڪابه بحري سرحد ڪانہ اٿس ڇو ته خشڪي سان گھيريل ملڪ آھي
ھن ملڪ جي سراسري بلندي 1013 ميٽر آھي ۽ بلند ترين مقام سوڊائلو جي ٽڪري آهي جنھن جي اوچائي 1489 ميٽر آھي.

## آبھوا

thumb|
ڪوپن ڪلائيميٽ جي درجہ بندي جو نقشو
ھن ملڪ جي آبهوا بياباني يا برسات جي قلت واري آھي. ھتي سياري ۾ سخت سيءُ ۽ اونھاري ۾ سخت گرمي ٿيندي آهي

## معدنيات ۽ قدرتي وسيلا

ھتان جي قدرتي وسيلن ۽ معدنيات ۾ ھيرا، ٽامو، نڪل، لوڻ، سوڍا واري خاڪ، پوٽاش، ڪوئلو، ڪچو لوھ ۽ چاندي شامل آهن

## زراعت

thumb|بوباب جو وڻ

ملڪ جي 45.8 سيڪڙو زمين زرعي آھي جنھن مان پوکي لائق 0.6 سيڪڙو اھي. پر مستقل پوکي ڪانہ ٿيندي آھي.. ملڪ ۾ ۾ زرعي زمين جو 45.2 سيڪڙو چراگاھون آھن ۽ 19.8 سيڪڙو ٻيلا آھن. 2012  ۾ ملڪ جي آبپاشي واري زمين 20 چورس ڪلوميٽر ھئي.

## بوٽسوانا جا ماڻهو

thumb|اوڪاونگو ڊيلٽا ۾ ھڪ ڇوڪري

2017 ۾ ھن ملڪ جي آبادي  2,214,858 ھئي ۽ آبادي ۾ ھن ملڪ جو دنيا ۾ 144 نومبر آھي. ھن ملڪ جي آبادي جو 77.3 سيڪڙو ماڻهو ٽسوانا نسل جا ماڻهو آھن، 7.4 سيڪڙو ڪالنگا ، 11 سيڪڙو باساروا، 7 سيڪڙو گورا آھن. ملڪ جا 77.3 سيڪڙو ماڻهو سيٽسوانا ٻولي ڳالهائيندڙ آھن، 7.4 سيڪڙو سيڪالنگا ٻولي ، 3.4 شيڪگالاگادي ٻولي، 2.8 سيڪڙو انگريزي، 2 سيڪڙو  زيزورو، 1.7 سيڪڙو سيساروا ٻولي، 1.6 سيمبوڪوشو ٻولي ڳالھائيندا آھن. ھتان جي 79.1 سيڪڙو ماڻھن جو  مذھب عيسائيت، 4.1 سيڪڙو باديمو مذھب، 1.4 سيڪڙو ماڻهو باھائي مذھب، ھندوازم ۽ اسلام مذھبن سان تعلق رکندڙ آهي
thumb|ڪالاھاري بيابان لڳ ھڪ رھائش

## نالو
ھن ملڪ جو نالو جمھوريہ بوٽسوانا آهي. مختصر نالو بوٽسوانا اٿس . پراڻو نالو بيچوئانا لينڊ ھيس. لفظ جي معنیٰ آھي **ٽسوانا جي سرزمين** ٽسوانا ملڪ جو سڀ کان وڏو نسلي گروھ آھي.

## سياسي نظام

فائل:Districts of Botswana (image map).svg|thumb|upright=1.8|بوٽسوانا جا ضلعا
poly 250 100 625 100 625 200 775 200 775 400 625 400 625 500 250 500 w:North-West District (Botswana)
rect 900 75 650 200 w:چوبي ضلعو
poly 800 225 900 225 1075 425 1075 600 1375 600 1075 850 900 850 650 500 650 400 800 425 w:Central District (Botswana)
rect 1400 400 1075 600 w:North-East District (Botswana)
poly 250 500 625 500 825 775 800 825 125 825 125 650 250 650 w:Ghanzi District
rect 900 825 525 950 w:Kweneng District
rect 1350 875 900 1025 w:Kgatleng District
rect 550 825 100 1300 w:Kgalagadi District
rect 850 1000 650 1150 w:Southern District (Botswana)
rect 1110 1000 850 1150 w: سائوٿ ايسٽ ڊسٽرڪٽ (بوٽسوانا)

ھن ملڪ جو رياستي نظام پارلياماني ريپبلڪ آھي جنھن جي گاديءَ جو هنڌ گيبرون آھي جنھن جي جاگرافيائي بيهڪ ڏکڻ ۾ 24 38 ۽ اوڀر ۾ 54 25 آھي. ھن ملڪ ۾  ڏھ ضلعا ۽ ڇھ ٽائون ڪائونسلون آهن. ضلعا: سينٽرل، چوبي، گانزي، ڪگالاگادي، ڪگاتلينگ،  ڪوينينگ، نارٿ ايسٽ، نارٿ ويسٽ، سائوٿ ايسٽ، سووا ٽائون
ٽائون ڪائونسلون:فرانسس ٽاؤن، گئبورون، جوانينگ، لوباٽسي، سيليبي فڪوي، سدرن ٽائون

thumb|بوٽسوانا جي نيشنل اسيمبلي
ملڪ جو نظام صدارتي آھي ۽ حڪومت ۽ رياست جو سربراھ صدر آھي. ملڪ جي پارليامينٽ ھڪ ايواني آھي جنھن جو نالو نيشنل اسيمبلي آھي جنھن جون 65 سيٽون آھن جن مان 57 تي سڌي چونڊ پنجن سالن لاءِ ٿيندي آهي ٿيندي آهي، 6 جي نامزدگي صدر ڪندو آهي ۽ باقي 2 ايڪس آفيشو ھوندا آھن.

## حوالا

زمرو:ملڪ
زمرو:بوٽسوانا
زمرو:زمين بند ملڪ
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:ڏاکڻي آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون