ڪوريا ضلعو

**ڪوريا ضلعو**، جيڪو سرڪاري طور **ڪوريا ضلعو** جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، مرڪزي ڀارت جي ڇتيس ڳڙھ رياست جي اتر-اولهه حصي ۾ واقع هڪ ضلعو آهي۔ ضلعي جو انتظامي صدر مقام بيڪُنٺپور آهي۔

## تاريخ

16هين صديءَ کان اڳ واري دور بابت هتي تمام ٿوري ڄاڻ ملي ٿي۔ ڪوريا برطانوي راڄ دوران هڪ رياستي رياست هئي؛ ٻي رياستي رياست جيڪا اڄوڪي ڪوريا ضلعي اندر هئي، اها چانگ ڀاڪَر هئي۔ 1947ع ۾ ڀارت جي آزادي کان پوءِ، ڪوريا ۽ چانگ ڀاڪَر جي حڪمرانن 1 جنوري 1948ع تي ڀارت جي يونين سان الحاق ڪيو ۽ ٻنهي کي مڌيه پرديش رياست جي سرگوجا ضلعي جو حصو بڻايو ويو۔
ڪوريا ضلعو 25 مئي 1998ع تي وجود ۾ آيو، جڏهن ان کي سرگوجا ضلعي مان جدا ڪري قائم ڪيو ويو۔ 1 نومبر 2000ع تي نئين رياست ڇتيس ڳڙھ ٺهڻ کان پوءِ ڪوريا ضلعو ان نئين رياست جو حصو بڻيو۔ هن وقت اهو ريڊ ڪوريڊور جو پڻ هڪ حصو آهي۔

## جاگرافي
ڪوريا ضلعو 22°56′ کان 23°48′ اتر ويڪرائي ڦاڪ ۽ 81°56′ کان 82°47′ اوڀر ڊگھائي ڦاڪ جي وچ ۾ واقع آهي۔ اتر-اولهه طرف ان جي حد مانيندراڳڙھ-چرمرِي-ڀارتپور ضلعو سان، ڏکڻ طرف ڪوربا ضلعو سان ۽ اوڀر طرف سوراجپور ضلعو سان ملي ٿي۔ ضلعي جي ايراضي 5977&nbsp;ڪم2 آهي، جنهن مان 59.9٪ ٻيلن تي مشتمل آهي۔ ضلعو وڏين ٽڪريلي سلسلن جو هڪ وسيع علائقو آهي۔ هيٺين ٽيبل لينڊ جي عام اوچائي سمنڊ جي سطح کان 550 ميٽر (1800&nbsp;فوٽ) آهي۔ سونهَٽ پليٽو جي وڌ ۾ وڌ اوچائي 755 ميٽر (2477&nbsp;فوٽ) آهي۔ ضلعي جو سڀ کان اوچو چوٽي ديوڳڙھ آهي، جيڪا 1027 ميٽر (3370&nbsp;فوٽ) بلند آهي۔

هتي موسم معتدل آهي: مون سون، نرم اونهارو ۽ قابلِ برداشت سيارو۔

## ورهاستون
ڪوريا ضلعو ٻن سب ڊويزنن تي مشتمل آهي: بيڪُنٺپور ۽ سونهَٽ۔ ضلعي ۾ 653 ڳوٺ، 3 جَنپد پنچايته، 236 گرام پنچايته، 2 نگر پنچايته ۽ 1 ميونسپلٽي شامل آهن۔

## آبادي

2011ع جي مردم شماري موجب ڪوريا ضلعي جي آبادي 658,917 آهي، جيڪا لڳ ڀڳ مونٽي نيگرو ملڪ يا آمريڪي رياست ورمونٽ جي برابر آهي۔ آبادي جي لحاظ کان اهو ڀارت جي 640 ضلعن مان 510هين نمبر تي اچي ٿو۔ ضلعي جي آبادي جي گھڻائي  آهي۔ 2001–2011ع واري ڏهاڪي ۾ آبادي واڌ جي شرح 12.4٪ هئي۔ ڪوريا ۾ هر 1000 مردن مقابلي 968 عورتن جو جنس تناسب آهي، ۽ خواندگي جي شرح 71.41٪ آهي۔

ورهاست کان پوءِ ضلعي جي آبادي 247,427 رهي۔ 29.30٪ آبادي شهري علائقن ۾ رهي ٿي۔ ڪوريا ۾ جنس تناسب هر 1000 مردن مقابلي 964 عورتون آهي۔ درج فهرست ذاتن ۽ درج فهرست قبيلن جو انگ ترتيبوار 20,437 (8.30٪) ۽ 97,124 (39.25٪) آهي۔

2001ع جي مردم شماري موجب ضلعي جي ڪُل آبادي 586,327 هئي، جنهن مان 51.38٪ مرد ۽ 48.62٪ عورتون هيون؛ 70.2٪ آبادي ڳوٺاڻن ۽ 29.8٪ شهري علائقن ۾ رهندي هئي؛ 8.2٪ درج فهرست ذاتن ۽ 44.4٪ درج فهرست قبيلن سان تعلق رکندي هئي۔ خواندگي جي شرح 63.1٪ هئي، جنهن ۾ مردن جي خواندگي 75.7٪ ۽ عورتن جي خواندگي 49.7٪ هئي۔

ڪوريا ضلعي جا اصل رهاڪو ڪول، گونڊ ۽ ڀُوينهار (پانڊو) هئا۔ ضلعي جي ٻيون برادريون پنهنجو اچڻ ٻاهران مان ڄاڻائن ٿيون۔ ڪوريا ضلعي ڏانهن هجرت هڪ لڳاتار عمل رهيو آهي۔ انهن مهاجرن ۾ چيروا، راجوار، ساهو، اهير، گوالا، اورائون، گدريا (گادري)، ڪوئر، برگھ، باسود، مسلمان، ڪاهار، ڪُنبي، ڪيواٽ، گپتا، جيسوال، درج فهرست ذات، اگروال، جَين ۽ پنيڪا شامل آهن۔

### ٻوليون

2011ع جي مردم شماري وقت ضلعي ۾ 68.07٪ آبادي جي پهرين ٻولي سرگوجيا هئي، 20.62٪ هندي، 3.14٪ ڪُروخ، 1.74٪ ڇتيسڳڙھي ۽ 1.12٪ ڀوجپوري هئي۔

## ثقافت
ضلعي ۾ ٽن برادري ناچن—ڪَرما، سَيلا ۽ سُووا ناچ—کي مختلف تهوارن دوران خاص طور ملهايو وڃي ٿو۔ ڀارت جا وڏا تهوار جهڙوڪ ديوالي، دشهره ۽ هولي پڻ ڪوريا ضلعي ۾ ملهايا وڃن ٿا۔ ڪوريان برادرين ۾ ڪي ٻيا تهوار پڻ خاص سمجهيا وڃن ٿا، جهڙوڪ گنگا دشهره، چارٽا، نُواخائي ۽ سُرهُل۔

## سياحتي جايون
ضلعي جون اهم سياحتي جايون هي آهن:
* گرو گهاسي داس نيشنل پارڪ۔ هتي اهو پڻ ذڪر جوڳو آهي ته هن علائقي ۾ تعاقب کان پوءِ آخري ڄاتل ڀارتي چيتو 1951ع ۾ ڪوريا ضلعي ۾ ڏٺو ويو هو۔
* مَرين فاسل پارڪ، مانيندراڳڙھ
* ڪرمگھونگها، مانيندراڳڙھ
* بوريداند جنڪشن ريلوي اسٽيشن، جيڪا مانيندراڳڙھ کان رڳو 8&nbsp;ڪم پري آهي۔ 
* سيرولي مندر، مانيندراڳڙھ
* سدھ بابا مندر، مانيندراڳڙھ
* امرتڌارا آبشار، مانيندراڳڙھ
* هسدئو درياهه، مانيندراڳڙھ
* رامدها آبشار
* گورگهاٽ آبشار، ٽرّا، سونهَٽ
* جگن ناٿ مندر، اولهه چرمرِي
* جوگي مَٺ ڪَيلشپور، سونهَٽ
* گنگي راني رامڳڙھ، سونهَٽ
* پٿرن تي تصويرڪشي بادرا، سونهَٽ
* ڪوريا محل، بيڪُنٺپور
* جهُمڪا ڊيم، بيڪُنٺپور
* گيڄ ڊيم، بيڪُنٺپور
* رامدئيا ڌام مندر، بيڪُنٺپور
* آرُني بندھ، سربهوڪا
* شري ڪارتيشور شيَو مندر، ڪٺائوٽيا، مانيندراڳڙھ

## پڻ ڏسو
* سرگوجا رياست

## وڌيڪ پڙهڻ لاءِ
* Sanjay Alung-Chhattisgarh ki Riyaste/Princely states aur Jamindariyaa (Vaibhav Prakashan, Raipur1, )
* Sanjay Alung-Chhattisgarh ki Janjaatiyaa/Tribes aur Jatiyaa/Castes (Mansi publication, Delhi6, )

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* Official website