انجڻ

**انجِڻ** (Engine) هڪ مشين آهي جيڪا توانائي جي هڪ يا وڌيڪ شڪلن کي ميڪنيڪل توانائي ۾ تبديل ڪري ٿي. هي توانائي مفيد مشيني ڪم لاءِ استعمال ٿئي ٿي.  

موجود توانائيءَ جي ذريعن ۾ امڪاني توانائي (مثال طور ڌرتيءَ جي ڪشش ثقل واري ميدان جي توانائي جيئن ته هائيڊرو اليڪٽرڪ پاور جنريشن ۾ استعمال ٿئي ٿي)، گرمي توانائي (مثال طور جيوٿرمل)، ڪيميائي توانائي، برقي توانائي ۽ ايٽمي توانائي (ايٽمي فيشن يا نيوڪليئر فيوزن مان). انهن مان ڪيترائي عمل گرمي پيدا ڪن ٿا هڪ وچولي توانائي جي صورت ۾، تنهنڪري گرمي انجڻين کي خاص اهميت حاصل آهي. ڪجھ قدرتي عمل، جيئن ته ماحوليات جي ڪنوڪشن سيلز ماحولياتي گرمي کي حرڪت ۾ تبديل ڪندا آهن (مثال طور اڀرندڙ هوا جي وهڪرن جي صورت ۾). مشيني توانائي ٽرانسپورٽ ۾ خاص اهميت رکي ٿي، پر ڪيترن ئي صنعتي عملن ۾ پڻ ڪردار ادا ڪري ٿي جهڙوڪ ڪٽڻ، پيسڻ، ڪرشنگ ۽ ملائڻ.  

## اخراج/ضمنی پراڊڪٽس
سڀ ڪيميائي ايندھن وارا گرمي انجڻ خارج ڪرڻ واري گيس کي خارج ڪن ٿا. صاف ترين انجڻ صرف پاڻي خارج ڪن ٿا. سخت صفر۔اخراج جو مطلب عام طور تي پاڻي ۽ پاڻي جي بخارن کان سواءِ صفر جي اخراج جو مطلب آهي. صرف گرمي انجڻون جيڪي خالص هائڊروجن (ايندھن) ۽ خالص آڪسيجن (آڪسائيڊائزر) کي باهه ڏين ٿيون، سخت تعريف سان صفر۔اخراج حاصل ڪن ٿيون (عملي طور تي، راڪٽ انجڻ جو هڪ قسم). جيڪڏهن هائيڊروجن کي هوا سان گڏ ساڙيو وڃي ٿو (سڀني ايئر بريٿنگ انجڻ)، هڪ طرفي رد عمل ٿئي ٿو هوا جي آڪسيجن ۽ فضائي نائيٽروجن جي وچ ۾ جنهن جي نتيجي ۾ NOx جو ننڍڙو اخراج ٿئي ٿو. جيڪڏهن هڪ هائيڊرو ڪاربن (جهڙوڪ الکوحل يا گيسولين) ٻارڻ جي طور تي ساڙيو وڃي ٿو، CO2، هڪ گرين هائوس گيس، خارج ٿئي ٿو. هوا مان هائيڊروجن ۽ آڪسيجن NOx جي پاسي جي پيداوار کان سواء ايندھن جي سيل ذريعي پاڻي ۾ رد عمل ڪري سگهجي ٿو، پر هي هڪ اليڪٽررو ڪيميڪل انجڻ آهي نه گرمي انجڻ. ==اصطلاح==
**انجِڻ** (Engine)، جيڪو ٻاڦ ۽ تيل جي توانائيءَ سان هلندڙ ڪنهن وڏي ڪَلَ لاءِ استعمال ٿيندو آهي. مثلاً ريلوي انجڻ، پاڻيءَ جي جهاز جي انجڻ، هوائي جهاز جي انجڻ، ڪپهه ٽاڻڻ جي ڪارخاني جي انجڻ، موٽر گاڏين (بسن، ڪارن، رڪشائن، ٽرڪن) جي انجڻ وغيره. 
## تاريخ
"انجڻ" جي ايجاد ريلوي انجڻ سان لنڊن ۾ ٿي. انهيءَ ايجاد ۾ رچرڊ ٽريویٿڪ، جارج اسٽيفنسن، جان اسٽيونز، پيٽر ڪوپر، مٿائيس بالڊون شامل هئا. جارج اسٽيونس 1829ع ۾، "راڪٽ" نالي سان، آمريڪا ۾ پهرين اسٽيم انجڻ ٺاهي، ان جو عملي مظاهرو ڪيو. پيٽر ڪوپر 1930ع ۾ آمريڪا جي پهرين ڪارآمد ريلوي انجڻ ٺاهي ۽ انجڻ جا ٻه حصا ڪري، انهن کي چُڙ ۽ ڇلي سان ڳنڍيو. اهڙيءَ طرح انجڻ جو موڙ ڪاٽڻ زياده آسان ۽ محفوظ ٿي ويو. هلندڙ دور ۾ ريلوي انجڻ بنيادي طرح اسٽيم انجڻ ۽ بائلر تي مشتمل آهي.
## قسم
مشيني گرمي انجڻ مختلف ٿرموڊائنامڪس عملن ذريعي گرميء کي ڪم ۾ تبديل ڪري ٿي. اندروني ڪمبسشن انجڻ شايد مشيني گرمي انجڻ جو سڀ کان عام مثال آهي، جنهن ۾ ٻارڻ جي باهه جي گرمي سبب ڪمبشن چيمبر ۾ گيس جي ڪمبسٽيشن پراڊڪٽس تي تيز دٻاءُ پيدا ٿئي ٿو، جنهن جي ڪري انهن کي وسعت ڏيڻ ۽ هلائڻ لاءِ پسٽن جو رخ ٿئي ٿو. ڪرینڪ شافٽ اندروني ڪمبشن انجڻ جي برعڪس، هڪ رد عمل انجڻ (جهڙوڪ جيٽ انجڻ) نيوٽن جي حرڪت جي ٽين قانون جي مطابق، رد عمل جي ماس کي خارج ڪندي زور پيدا ڪري ٿو.  

گرميءَ جي انجڻن کان سواءِ، برقي موٽرون برقي توانائيءَ کي ميخانياتي حرڪت ۾ تبديل ڪن ٿيون، نيوميٽڪ موٽرز ڪمپريسڊ ايئر استعمال ڪن ٿيون، ۽ ونڊ اپ رانديڪن ۾ ڪلاڪ ورڪ موٽر لچڪدار توانائي استعمال ڪن ٿا. حياتياتي نظامن ۾، ماليڪيولر موٽرز، عضلات ۾ مائوسين وانگر، ڪيميائي توانائي استعمال ڪن ٿيون قوتون ٺاهڻ ۽ آخرڪار حرڪت (هڪ ڪيميائي انجڻ، پر گرمي انجڻ نه).  

ڪيميائي گرمي انجڻ جيڪي هوا کي استعمال ڪن ٿا (محيطي ماحولي گيس) ايندھن جي رد عمل جي حصي طور ايئر بريٿنگ انجڻ جي طور تي شمار ڪيا ويا آهن. ڪيميائي گرمي انجڻون جيڪي ڌرتيءَ جي ماحول کان ٻاهر ڪم ڪرڻ لاءِ ٺهيل آهن (مثال طور راڪيٽ، گهيري هيٺ آيل آبدوزون) انهن کي ايندھن جو اضافي جزو کڻڻو پوندو آهي جنهن کي آڪسائيڊائيزر سڏيو ويندو آهي (جيتوڻيڪ اتي موجود سپر آڪسائيڊرز موجود آهن جيڪي راڪيٽ ۾ استعمال لاءِ موزون آهن، جهڙوڪ فلورائن، هڪ وڌيڪ طاقتور آڪسائيڊينٽ. آڪسيجن پاڻ)؛ يا ايپليڪيشن کي غير ڪيميائي طريقن سان گرمي حاصل ڪرڻ جي ضرورت آهي، جهڙوڪ ايٽمي ردعمل جي ذريعي. 
## ڪارڪردگي
## استعمال ۾ انجڻ
## پڻ ڏسو
* حرارتي انجڻ
* ٻاڦ وارو انجڻ
* ٿرموڊائنامڪس 
* ڪارنو انجڻ 
* ٻاهريان ساڙ وارو انجڻ
* اندرين ساڙ وارو انجڻ
* اليڪٽرڪ موٽر
* گاڏين جا انجڻ  
* گئسولين انجڻ 
* هيسلمين انجڻ 
* سولڊ اسٽيٽ انجڻ 
* مائڪرو موٽر 
* نئنو موٽر 
* هوائي جهاز جو انجڻ 
* گهڻ ٻارڻ رد عمل انجڻ 
* گرمي انجڻ ٽيڪنالاجي جي ٽائم لائن 
* موٽر ۽ انجڻ ٽيڪنالاجي جي ٽائم لائن

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* 
* Detailed Engine Animations 
* Working 4-Stroke Engine – Animation 
* Animated illustrations of various engines
* 5 Ways to Redesign the Internal Combustion Engine 
* Article on Small SI Engines.
* Article on Compact Diesel Engines. 
* Types Of Engines
* Motors (1915) by James Slough Zerbe.

## حوالا

زمرو:انجن
زمرو:ميڪانيات
زمرو:سائنسي ايجادون 
زمرو:ميڪينيڪل انجنيئرنگ