يورپ جي ملڪن ۽ منحصر علائقن جي فهرست

هيٺ ڏنل فهرست ۾ اها سڀئي ادارا شامل آهن جيڪي جزوي طور تي يورپ جي، جاگرافيائي يا سياسي طور تي مختلف عام تعريفن مان ڪنهن به هيٺ اچن ٿا. 50 عام طور تي تسليم ٿيل خودمختيار رياستون، محدود پر اهم، بين الاقوامي سڃاڻپ سان ڪوسوو ۽ چار وڏي پيماني تي غير تسليم ٿيل ڊيفيڪٽو رياستون جن کي محدود يا ڪا به سڃاڻپ ناهي، يورپ جي علائقائي يا بين الاقوامي يورپي تنظيمن ۾ ميمبرشپ آهي. اٺ ادارا اهڙا آهن جيڪي ڪنهن يورپي رياست جا لازمي حصا نه آهن يا انهن جا خاص سياسي انتظام آهن.

## يورپ جي حدون
### جاگرافيائي
عام طور تي استعمال ٿيندڙ جاگرافيائي تعريف جي تحت، ايشيا ۽ يورپ جي کنڊن جي وچ ۾ حد يورال جبلن سان، اوڀر ۾ يورال درياء ۽ ڪيسپين سمنڊ، گريٽر قفقاز رينج ۽ ڪارو سمنڊ ان جي آئوٽليٽس سان، ڏکڻ ۾، بوسپورس ۽ ڊارڊينيلس، سان گڏ پکڙيل آهي. براعظمن جي اهڙي عام طور تي استعمال ٿيندڙ تقسيم جي بنياد تي، آذربائيجان، جارجيا، قازقستان، روس ۽ ترڪي جي بين البراعظمي ملڪن جو ايشيا ۽ يورپ ٻنهي ۾ علائقو آهي.
 
قبرص جو ٻيٽ (اولهه ايشيا ۾) اناطوليا جي ويجهو آهي، پر ان کي اڪثر يورپ جو حصو سمجهيو ويندو آهي ۽ يورپي يونين جو ميمبر آهي. ساڳئي طرح، آرمينيا پڻ مڪمل طور تي اولهه ايشيا ۾ آهي، پر ڪيترن ئي يورپي تنظيمن جو ميمبر آهي. 
### سياسي
يورپ جون سياسي حدون يورپ جي مختلف تعريفن، جيڪيون مختلف سياسي تنظيمن پاران استعمال ڪئي وينديو آهن، سان مختلف آهن. مثال طور، ڪائونسل آف يورپ ۽ يورپي ڪورٽ آف هيومن رائيٽس، يورپ جي تعريف ۾ 46 ملڪ شامل آهن. اعلي تعليم واري يورپي علائقي ۾ 48 ملڪ شامل آهن ۽ يورپي ثقافتي ڪنوينشن ۽ يورپي اولمپڪ ڪميٽيون پنهنجي تعريفن ۾ 50 ملڪ شامل ڪن ٿيون. 
## خودمختيار رياستون

هڪ خودمختيار رياست هڪ اهڙو سياسي جٿ آهي جن جو ۾ آبادي تي، جنهن لاءِ اها قومي مفاد ۾ فيصلا ڪندي آهي، اثرائتو اختيار هوندو آهي. مونٽي ويڊيو ڪنوينشن جي تعريف جي مطابق، خودمختيار رياست جي هڪ مستقل آبادي، هڪ مقرر ڪيل علائقو، هڪ حڪومت ۽ ٻين رياستن سان لاڳاپا قائم ڪرڻ جي صلاحيت  هجڻ گهرجي.

### گڏيل قومن جي ميمبر رياستون
50 خودمختيار رياستون آهن جنهن جو علائقو يورپ جي عام تعريف ۾ واقع آهي يا بين الاقوامي يورپي تنظيمن ۾ ميمبرشپ جيڪا تقريبن عالمي طور تي بين الاقوامي طور تي تسليم ٿيل آهي. سڀئي يا ته گڏيل قومن جي ميمبر رياستون آهن يا گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي (UNGA) ۾ غير ميمبر مبصر رياستون آهن ۽ بيلاروس، قازقستان، روس ۽ ويٽيڪن سٽي کانسواءِ سڀئي يورپ جي ڪائونسل جي ميمبر آهن. 44 ملڪن جو گاديءَ جو هنڌ يورپ جي اندر واقع آهي ۽ سال 2022ع تائين، انهن مان 27 يورپي يونين جي ميمبر رياستون آهن، جنهن جو مطلب آهي ته اهي هڪ ٻئي سان تمام گهڻو ضم ٿيل آهن ۽ يورپي يونين جي ادارن ذريعي پنهنجي خودمختياري شيئر ڪن ٿيون.

هيٺ ڏنل فهرست ۾ يورپ ۾ ان جي مقام جو نقشو آهي. يورپ ۾ علائقو ڳاڙهي سائي رنگ ۾ ڏيکاريو ويو آهي ۽ اهو علائقو جيڪو جاگرافيائي طور تي يورپ ۾ نه آهي، سائي رنگ جي هلڪي ڇانو ۾ ڏيکاريو ويو آهي ۽ وڌيڪ هلڪو ڇانو يورپي يونين ۾ ٻين رياستن جي نمائندگي ڪري ٿو ۽ يورپي يونين اندر سڀني علائقن جي نقشن تي ڏيکاريو ويو آهي.

### De facto states
The following five entities in Europe have partial diplomatic recognition by one or more UN member states (and therefore are defined as states by the constitutive theory of statehood) or have no diplomatic recognition by any UN member state but are defined as states by the declarative theory of statehood. None are members of the UN, Council of Europe or EU.

## غير خودمختار علائقا
### منحصر علائقا
هيٺ ڇهه يورپي وجود منحصر علائقا آهن.

### خاص خودمختياري وارا علائقا
هيٺ ڏنل جاين کي انهن مٿان مختار ملڪن جو لازمي جز خيال ڪيو ويندو آهن، پر اها هڪ بين الاقوامي معاهدي جي ذريعي هڪ سياسي انتظام رکنديون آهن.

## پڻ ڏسو

## حوالا
زمرو:يورپ
زمرو:يورپي ملڪ
زمرو:يورپ ۾ منحصر علائقا
زمرو:يورپ سان لاڳاپيل فهرستون
زمرو:جاگرافي-سان لاڳاپيل فهرستون