عبدالماجد ڀرڳڙي

**عبد الماجد ڀرڳڙي** سنڌي ٻولي ۾ ڪمپيوٽنگ جو باني آهي. هو لاڙڪاڻو، سنڌ، پاڪستان سان تعلق رکي ٿو، ۽ هاڻي سياٽل، آمريڪا ۾ رھي ٿو. سال 1987-1988ع کان سندس ڪم ذاتي ڪمپيوٽرن تي سنڌي جي استعمال کي فعال بڻايو ۽ سنڌي اشاعتي ادارا ۽ اشاعتي صنعت ۾ انقلاب آندائين.

سال 2000-2001ع کان، ڀرڳڙي، پهريان سنڌي يونيڪوڊ جا اکر تيار ڪيا، مائيڪروسافٽ ونڊوز جي پليٽ فارم تي سنڌي لاء حمايت حاصل ڪئي، ونڊوز آپريٽنگ سسٽم تي معياري سنڌي جي استعمال کي يقيني بڻائڻ لاءِ وسيلا تيار ڪيا، ۽ انٽرنيٽ تي انهن وسيلن کي مفت فراھم ڪيو.

سال 2002ع ۾ ڀرڳڙي مائيڪروسافٽ ڏانھن ھڪ مقالو لکيو جنھن جو ٽائيٽل ھو ”پاڪستاني ٻولين کي يونيڪوڊ ذريعي قابلِ ڪار بڻائڻ“. ڀرڳڙي جي مقالي کي نظر ۾ رکندي، مائيڪرو سافٽ جي مائيڪل ايس. ڪپلان پنھنجي بلاگ تي لکيو، ” اھا ڪافي دلچسپي جي ڳالھه آھي، جيتوڻيڪ ھڪ لمحي تي سنڌي وسٽا لاءِ ڌيان ۾ رکي پئي وڃي (پر حتمي طور نه ڪئي وئي). مون کي لڳي ٿو ته عبدالماجد ڀرڳڙي (جنھن سان آءُ سال 2007ع ۾ سنڌي ۽ اردو بابت رابطي ۾ ھيس) سنڌيءَ زبان کي آخرڪار ونڊوز 8 شامل ٿيندي ڏسي ڪري، خوش ٿيندو.

## ابتدائي زندگي
ڀرڳڙي 8 فيبروري، 1948ع تي ڳوٺ غلام نبي ڀرڳڙي،  تعلقي شهداد ڪوٽ، لاڙڪاڻو (هاڻي قمبر شهدادڪوٽ) ضلعي، پاڪستان جي صوبي سنڌ ۾ جو حصو جي ڳوٺ ۾ پيدا ٿيو. سندس پيء، عبدالغفور ڀرڳڙي، هڪ وڪيل، سياستدان ۽ اديب هو. سندس ماء، خورشيد بانو، هڪ گھريلو عورت هئي.

## تعليم
ڀرڳڙي لاڙڪاڻو ۾ سندس پرائمري تعليم، پهریون پی وی اسڪول ۾ ۽ بعد ۾ شاهه محمد اسڪول سان مڪمل ڪئي. هن ميونسپل هاء اسڪول، لاڙڪاڻي ۾ سندس ثانوي تعليم شروع ڪئي ۽ گورنمينٽ هاء اسڪول، لاڙڪاڻي ۾ ان کي مڪمل ڪيو.

هو سنڌ يونيورسٽي ويو، جتي هن بی.ای. عام تاريخ ۾ اعزاز سان حاصل ڪئي. هن ان کان پوء پاڪستان جي اعليٰ خدمتن جي امتحانن لاء تيار ٿيڻ جو فيصلو ڪيو ۽ لاڙڪاڻو ۾ قانون واري ڪاليج ۾ قانون جي بيچلرس، ایل ایل بی پروگرام لاء داخلا گھري.

سال 1983ع ۾، هو ايريزونا يونيورسٽي ٽوسان جي ايم بي اي پروگرام ۾ داخل ٿي. ھو ناڻي ۾ هڪ زور سان سال 1985ع ۾ گريجویٽ ٿيو. اهو ايريزونا يونيورسٽي ۾ پنهنجي پڙهائي دوران هو ته هن کي ڪمپيوٽر ٽيڪنالاجي سان متعارف ڪرايو ويو.

## ڪاروھنوار واري زندگي
آڪٽوبر 1971ع ۾، ڀرڳڙي پاڪستان جي اعليٰ خدمتن وارو امتحان ڏنو. هو پاس ٿيو ۽ پاڪستان ٽيڪسيشن سروس لاءِ ڪم ڪرڻ جي لاءِ چونڊيو ويو، جيڪو ھن 13 نومبر 1972ع تي جوائن ڪيو. هن والٽن، لاھور جي ويجھو، ۾ مالي خدمتن جي اڪيڊمي ۾ ھڪ سال جي تربيت ورتي. ان کانپوءِ، هن کي ڇهن مهينن جي لاء وڌيڪ کاتيوار تربيت ملي.

جولاء 1974ع ۾، هن کي هڪ انڪم ٽيڪس آفيسر طور لاڙڪاڻو ۾ ڀرتي ڪيو ويو. هو اتي ٽن سالن لاء رھيو. 1977ع ۾، ھن کي حيدرآباد منتقل ڪيو ويو،۽ بعد ۾ ڪراچي 1980ع ۾.

هو سال 1980-1983 کان موڪل تي ويو، ۽ جڏهن موڪل تي، هن کي انڪم ٽيڪس جي اضافي ڪمشنر ڏانھن فروغ ڏنو ويو. پنهنجي موٽڻ تي، هن کي ڪراچي ۾ ڀرتي ڪيو ويو. 1990ع ۾، هو پاڪستان جي بين الاقوامي ايئر لائن تي معاشي خريدارين لاءِ جنرل مينيجر ٿيو. تقريبن ڇهن مهينن کان پوء، هو پگھار کان سواء موڪل تي آمريڪا ويو. اتي، هڪ سليڪان ويلي فرم، ايڊوانسڊ سرچ، لاء هڪ صلاحڪار ۽ مشير جي طور تي نوڪري جي آڇ ڪئي هئي، جيڪا ھڻ قبول ڪئي.

## سنڌي ڪمپيوٽرائز ڪمپوزنگ
سال 1987ع ۾، ڀرڳڙي هڪ دوست جي سهڪار سان هڪ ڊيسڪ ٽاپ پبلشنگ ڪاروبار سيٽ اپ ڪرڻ جو فيصلو ڪيو. هن مقصد لاء، هن هڪ ميڪنٽاش ذاتي ڪمپيوٽر ۽ هڪ ليزر پرنٽر خريد ڪيو. جڏھن ھو سامان پهچڻ لاء انتظار ڪري رھيو ھو، سندس ڀاڱيدار، جنھن کي سهوليت سيٽ اپ ڪرڻي ھئي، چيائين ته هو ذاتي exigencies جي ڪري ائين نه ڪري سگهيو. جڏھن سامان نيٺ آڪٽوبر 1987ع جي آس مھيا ڪيو ويو، ڀرڳڙي ان ۾ ڦاسي پيو. ان کان پوء هو ته هن ذاتي ڪمپيوٽرن تي سنڌي جي استعمال، خاص طور لفظ پروسيسنگ ۽ ڊيسڪ ٽاپ پبلشنگ جي مقصدن لاء لاء هڪ حل تي ڪم ڪرڻ جو فيصلو ڪيو.

نومبر، 1987ع ۾، چند هفتن لاء تجربا ڪرڻ کان پوء، ڀرڳڙي ڪاميابي سان هڪ صفحي تي سنڌيء ۾ ليزر پرنٽر تي طباعت ڪئي. سنڌي روزانه ھلالِ پاڪستان خبر ٻڌائي. جلد ئي، اخبار انعام شيخ جو لکيل هڪ ڪالم شايع ڪيو ۽ ڀرڳڙي جي ميڪنٽاش ڪمپيوٽر تي typeset. ڀرڳڙي به نقوش جي سنڌي ڀاڱي لاءِ typeset، ڪراچي ۾ هڪ ڪاليج جو رسالو. هي سنڌي ڪمپيوٽنگ جو آغاز ھيو، جنهن ايندڙ ڪجهه سالن ۾ سنڌي ڇپائيء ۽ اشاعت جي صنعت ۾ انقلاب آندو ء اوائلي ترتيب وار ٽائپ سيٽنگ کان ڪمپيوٽر تي ٻڌل ٽائپ سيٽنگ جي نئين دور طرف وڌڻ جي اجازت ڏني.

مارچ، 1988 تائين، ڀرڳڙي سنڌي ڊيسڪٽاپ ڪمپوزنگ جی هڪ وڌيڪ مستحڪم نسخو سان آيو. جولاء، 1988ع ۾، ايپل لاء پاڪستان جي تقسيم ڪارن سرڪاري طور ڪراچي ۾ هڪ تقريب ۾ سنڌي ڊيسڪ ٽاپ ڪمپوزنگ جو اعلان ڪيو، ۽ ڀرڳڙي جي ڀاڱيدار جو اعتراف ڪيو.

روزاني ھلالِ پاڪستان هن نظام کي استعمال ڪرڻ واري پهرين سنڌي اخبار هئي. روزاني عوامي آواز چار ڪمپيوٽرن ۽ هڪ ليزر پرنٽر سان شايع ڪرڻ شروع ڪيو. عبرت، ڪاوش، آفتاب، ۽ ٻين اخبارن ۽ رسالن پڻ ان جي پوئلڳي ڪئي.

سال 2000-2001ع ۾، ڀرڳڙي مائيڪروسافٽ سان سھڪار ڪئي ۽ سنڌي ٻوليء جي لاء هڪ يونيڪوڊ حل سان آيو. يونيڪوڊ معيار انٽرنيٽ تي سنڌي جي استعمال کي فعال بڻايو ۽ اهڙيء طرح عالمي طور سنڌي ڳالهائيندڙ ۾ رابطي جو ھڪ دور آڻي ڇڏيو. ڀرڳڙي مفت ۾ ورهائڻ لاء پنهنجي ويب سائيٽ تي سندس مشهور سنڌي انسٽالر اپلوڊ ڪيو. 

وڌيڪ لاءِ پڙهو تفصيلي مضمون: 
سنڌي ڪمپيوٽرائز ڪمپوزنگ

## ذاتي زندگي
سال 1969ع ۾، جڏھن ھو پنھنجي خاندان سان گڈ ڪوئيٽا ۾ گرمي جون موڪلون گذاري رھيو ھو، ڀرڳڙي ھڪ ڪشميري ڇوڪري، نرگس نالي سان مليو، جن سان ھن سال 1970ع ۾ شادي ڪئي. نرگس 25 اپريل، 2008ع تي وفات ڪئي.

ڀرڳڙي کي ٽي پٽ آھن؛ عبدالمصور، عبدالباسط ۽ عبدالباري ۽ ھڪ ڌيءُ عائشه آھي. ان سڀني جي شادي ٿيل آھي ۽ سياٽل ۾ رھن ٿا. ننڍي ۾ ننڍو پٽ، عبدالباري، پنھنجي سئوٽ سارہ ڀرڳڙيءَ سان پرڻيل آھي، ھن جا ٻه پٽ عبدالرحمان ۽ عبدالهادي آھن.

## ايوارڊ
ڀرڳڙي کي 26 نومبر، 2015ع تي سنڌ جي حڪومت کان لطيف ايوارڊ مليو ۽ اتر آمريڪا جي سنڌ واري تنظيم کان ڊاڪٽر فيروز احمد يادگار ايوارڊ ملیو.

## پڻ ڏسو
* ڀرڳڙي
* لاڙڪاڻو
* سنڌي

## حوالا

زمرو:اضافي حوالن جي ضرورت جا تمام صفحا
زمرو:اضافي حوالن جي ضرورت جا صفحا
زمرو:اھي صفحا جيڪي سانچن جي سڏن ۾ ٻٽيون شيون استعمال ڪن ٿا
زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:سافٽ ويئر انجنيئرڱ
زمرو:سليڪان ويلي جا ماڻهو
زمرو:سنڌي شخصيتون
زمرو:سنڌ جون شخصيتون
زمرو:صفائي گهربل سڀئي صفحا
زمرو:صفائي گهربل مضمون
زمرو:فرسودہ پيراميٽرز جو استعمال ڪندڙ خانو معلومات شخص
زمرو:ڪمپيوٽر سائنس
زمرو:ڪمپيوٽنگ
زمرو:1948ع جون پيدائشون
زمرو:Articles with hCards