بنگالي ثقافت ۾ ڀوت

[thumb|راجا جي محلات ۾ [ڊيمن|رکخوشي راڻي جو عڪس، بنگالي لوڪ داستانن جي ڪلاسيڪل مجموعو *ٺڪرمار جھولي* (1907) مان هڪ مثال، دڪشينارجن مترا مجومدار]]
ڀوت بنگال جي جاگرافيائي ۽ نسلي-لساني علائقي جي سماجي-ثقافتي بناوت جي لوڪ ڪهاڻين جو هڪ اھم حصو آهن، جيڪو هن وقت بنگلاديش ۽ هندستاني رياستن اولهه بنگال ۽ تريپورا تي ٻَڌل آهي. بنگالي لوڪ ڪهاڻيون ۽ بنگالي ثقافتي سڃاڻپ اهڙي طرح ڳنڍيل آهن جو ڏيکاريل ڀوت ان ثقافت کي ظاهر ڪن ٿا جنهن ۾ اهو پيدا ٿئي ٿو.  پراڻيون ۽ نئين ٻئي پريون ڪهاڻيون اڪثر ڀوتن جي تصور کي ڪم آڻين ٿيون.

ڀوتن جا حوالا اڪثر ڪري جديد بنگالي ادب ، سينيما، ريڊيو ۽ ٽيليويزن ميڊيا ۾ ملن ٿا. علائقي ۾ پڻ ڀوتن جا هنڌ آهن. بنگالي ۾ ڀوتن لاءِ عام لفظ *ڀوتا* يا *ڀوت* آهي (بنگالي)، جيڪو سنسڪرت لفظ "ڀوت" مان ورتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "گذريل" يا "ڪجهه اهڙو جيڪو گذري ويو آهي". ان کان سواءِ، لفظ *[[پريتا|"پريت"]]* (سنسڪرت "پريتا" مان نڪتل آهي) بنگالي ۾ "ڀوت" جي معنيٰ لاءِ ڪم ڏيندو آهي. اهو لفظ عام طور تي فوت ٿيل ماڻھوءَ جي آتما، يا وجود ڏانهن اشارو ڪري ٿو جيڪو گذاري چڪو آهي.

بنگالي مسلمانن ۾، مافوق الفطرت هستيون وڏي پيماني تي *جن* ، يا *جن ڀوت* ( بينگالي جي نالي سان سڃاتل آهن. ) (عربي ' جن ' مان نڪتل). بنگال ۾، ڀوتن کي انسانن جا ڀٽڪيل روح سمجهيو ويندو آهي جيڪي مرڻ کان پوءِ سڪون نه ٿا ڳولي سگهن يا انهن ماڻهن جا روح جيڪي غير فطري يا غير معمولي حالتن جهڙوڪ ھچا، آپگھات يا حادثن ۾ مري ويا آهن.

## ڀوتن ۽ ٻين مافوق الفطرت هستين جا قسم
بنگالي سنسڪرتيءَ ۽ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪيترائي قسم جا ڀوت ۽ مافوق الفطرت وجود اڪثر سامهون اچن ٿا. ڀوت بنگالي ماڻهن جي سماجي-ثقافتي عقيدن، وهمن ۽ مشهور وندر ۾ اهم رهيا آهن. انهن مان ڪجهه مافوق الفطرت وجودن جو هتي ذڪر ڪيو ويو آهي.        

### جن
بنگال جي مسلم برادري اڪثر مڃيندي آهي ته جن مافوق الفطرت مخلوق آهن جيڪي عام طور تي لڪل ۽ پنهنجي ڪمن سان جاندارن کي متاثر ڪرڻ جوڳا سمجهيا ويندا آهن. جنن جو هڪ اهم پهلو اهو آهي ته انهن کي انسانن جي حيثيت سان خدا جي نظر ۾ پنهنجن ڪمن لاءِ جوابده سمجهيو ويندو آهي. جن ضروري طور تي سٺا يا خراب نه آهن، پر انهن کي ذهين ۽ نازڪ مخلوق طور ڏٺو ويندو آهي. انهن وٽ آزاد مرضي آهي، ۽ هڪ مسلمان اهو مڃي سگهي ٿو ته جڏهن ڪو جن انهن جي زندگي تي اثر انداز ٿي رهيو آهي.  ڪجهه پنهنجي زندگي ۾ حالتن کي جنن جي مداخلت جو ڪارڻ بڻائي سگهن ٿا ۽ ڪجهه ڳوٺاڻن علائقن ۾، اهو ٿي سگهي ٿو جتي انهن کي ڀڄائڻ لاءِ شمن پرست رسمون ڪيون وڃن ٿيون ( تعويذ ، دعا، وغيره). ڪجهه جن روپ بدلائڻ ۽ نانگن يا انسانن وانگر پرگھٽ ٿيڻ پسند ڪن ٿا، ۽ جيڪڏهن ڪنهن انسان طرفان پريشان يا نقصان پهچايو وڃي ته اهي بدڪار ٿي سگهن ٿا. ڪجهه جن انساني رهائش، ڪاڪوس، ڍنڍون، قبرستان، مرده گھرن، اسپتالون ۽ ايستائين جو بيابان ۾ به شڪار ڪري سگهن ٿا.

### بوبا جن
بنگالي روايتن ۾ ننڊ جي فالج کي اڪثر ڪري هڪ مافوق الفطرت هستي سان جوڙيو ويندو آهي جنهن کي "بوبا" جو جن سڏيو ويندو آهي (بنگالي ) *(معنى گونگا )* يا "بوبا جن" ( بنگالي ). هي وجود متاثر کي ننڊ ۾ گلا ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو. متاثرين پاڻ کي ڳالهائڻ يا چرپر ڪرڻ کان لاچار هجڻ جي رپورٽ ڪن ٿا ۽ اڪثر ڪري ڀوائتي وجود کي پنهنجي سيني تي ويٺل ڏسندا آهن جڏهن اهو انهن کي گلا ڪري ٿو. بنگلاديش ۾، هن رجحان کي *بوباي ڍورا* (بوبا پاران مارڻ) سڏيو ويندو آهي.

### پاري / پوري
thumb|ہڪ پری جی ڪلیگھاٽ پینٽنگ
بنگلاديشي لوڪ ڪهاڻين ۾، پوري (جنهن کي پاري به چيو ويندو آهي) هڪ مافوق الفطرت هستي جو ڏانھن اشارو ڏئي ٿو، جيڪا پري وانگر آهي، جنهن کي اڪثر ڪري هڪ سھڻو، پرن واري مخلوق جھڙو ڏيکاريو ويندو آهي جنهن جو تعلق اسلامي / فارسي ڏند ڪٿا سان آهي. اهي پنهنجي آسماني سونھن ۽ اڻ ڏٺل دائري سان لاڳاپي لاءِ سڃاتا وڃن ٿا، ڪڏهن ڪڏهن انسانن سان ھاڪاري ۽ ناڪاري طور تي رابطو ڪندا آهن. 

## حوالا

زمرو:بنگال جي ثقافت