ھارڊ بورڊ

thumb|هارڊ بورڊ جو هڪ حصو
thumb|2005 ۾ هارڊ بورڊ جي پيداوار
thumb|هارڊ بورڊ
**هارڊ بورڊ** (Hardboard)، جنهن کي **هاءِ ڊينسٽي فائبر بورڊ** (**HDF**) پڻ چيو ويندو آهي، فائبر بورڊ جو هڪ قسم آهي، جيڪو هڪ دٻايل ڪاٺ يا انجنيئرڊ ووڊ پراڊڪٽ آهي. هي فرنيچر ۽ تعميراتي صنعت ۾ استعمال ٿيندو آهي.
## وضاحت
هارڊ بورڊ پارٽيڪل بورڊ ۽ ميڊيم ڊينسٽي فائبر بورڊ (MDF) سان مشابهت رکي ٿو، پر اهو وڌيڪ گهاٽو (ڊينسر)، مضبوط ۽ سخت هوندو آهي، ڇاڪاڻ ته هي ڪاٺ جي ڦاٽل ريشي (exploded wood fibers) مان ٺهيل هوندو آهي جن کي تمام گهڻو دٻايو ويندو آهي.
هارڊ بورڊ جي گهاٽائي (density)  کان وڌيڪ هوندي آهي، جيڪا عام طور تي  جي لڳ ڀڳ ٿئي ٿي.
هي پارٽيڪل بورڊ ۽ MDF کان ان ڪري مختلف آهي جو ان جي ريشي کي پاڻ ۾ جوڙڻ لاءِ ڪنهن اضافي چپڪندڙ مادي (adhesive) جي ضرورت ناهي هوندي؛ ڪاٺ جي ريشي ۾ موجود قدرتي **لگنن** (lignin) ئي هارڊ بورڊ کي پاڻ ۾ جوڙڻ لاءِ ڪافي هوندو آهي، جيتوڻيڪ ڪڏهن ڪڏهن رال (resin) پڻ شامل ڪئي ويندي آهي.
هارڊ بورڊ ٻن طريقن سان ٺاهيو ويندو آهي: آلو (wet) يا خشڪ (dry) عمل. آلو عمل، جنهن کي "ميسن طريقو" (Mason Method) چيو ويندو آهي، ان ۾ هڪ پاسو لسو ۽ ٻيو پاسو کنڊر (textured) رهجي ويندو آهي، ڇاڪاڻ ته نمي خارج ڪرڻ لاءِ تارن جي جالي استعمال ڪئي ويندي آهي. خشڪ عمل سان تيار ٿيل هارڊ بورڊ جا ٻئي پاسا لسا هوندا آهن. ميسونائيٽ صرف آلي عمل ذريعي تيار ڪيو ويندو آهي. يورپ ۾، آلي عمل سان تيار ٿيل ساڳئي قسم جي بورڊ کي *[[نيچرل فائبر بورڊ]]* (Natural Fibre Board) چيو ويندو آهي، جيڪو هڪ رجسٽرڊ ٽريڊ مارڪ آهي.
## تاريخ
هارڊ بورڊ سان ملندڙ جلندڙ هڪ پراڊڪٽ پهريون ڀيرو 1898ع ۾ انگلينڊ ۾ ردي ڪاغذ کي گرم ڪري دٻائڻ سان تيار ڪئي وئي هئي. 1900ع جي ڏهاڪي ۾ ڪئناڊا ۾ گهٽ گهاٽائي وارا فائبر بلڊنگ بورڊ ٺاهيا ويا. لڳ ڀڳ ساڳئي وقت، تجارتي طور تي پهريون MDF 1966ع ۾ ڊپوزٽ، نيويارڪ، آمريڪا ۾ تيار ڪيو ويو. 1920ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾، تيز گرمي پد تي آلي ڪاٺ جي گودي (pulp) کي دٻائڻ جي بهتر طريقن جي ڪري وڌيڪ گهاٽي پيداوار حاصل ٿيڻ لڳي.
## استعمال
اصلي ڪاٺ جي برعڪس، هارڊ بورڊ هڪجهڙائي وارو (homogeneous) هوندو آهي جنهن ۾ ڪو ريشو (grain) ناهي هوندو. ان جي مٿان ووڊ وينير (wood veneer) چاڙهي کيس اصلي ڪاٺ جهڙو ڏيک ڏئي سگهجي ٿو. ٻين تھن ۾ فارميڪا، ليمينيٽڊ پيپر ۽ وينائل شامل آهن. ان جا ڪيترائي استعمال آهن؛ هي تعميرات، ليمينيٽ فلورنگ، فرنيچر، گهريلو اوزارن، گاڏين ۽ ڪيبنيٽ سازي ۾ ڪم اچي ٿو. ان جي گهٽ قيمت سبب هي ايڪريلڪ ۽ تيل وارن رنگن (oil painting) جي چٽسالي ڪندڙن ۾ پڻ مقبول آهي (جيتوڻيڪ استعمال کان اڳ ان تي گيسو يا ڪئنوس جي ڪوٽنگ ڪرڻ ضروري آهي). هارڊ بورڊ اڪثر ڪري ڪلپ بورڊن ۾ پڻ استعمال ٿيندو رهيو آهي. هي اسڪيٽ بورڊ ريمپس ۽ هاف پائپ جي آخري تهه طور پڻ استعمال ٿئي ٿو. ان کان علاوه ٿيٽر جي اسٽيج، پزل (puzzles)، گيم بورڊز ۽ رانديڪن ٺاهڻ ۾ پڻ استعمال ٿئي ٿو.
"ٽيمپرڊ هارڊ بورڊ" (Tempered hardboard) اهڙو بورڊ آهي جنهن تي الس جي تيل جو سنهو تهه چاڙهي کيس پچايو ويندو آهي؛ ان سان ان ۾ پاڻي جي مزاحمت، مضبوطي، سختي ۽ لچڪ وڌي ويندي آهي.
thumbnail|سوراخدار هارڊ بورڊ **سوراخدار هارڊ بورڊ**، جنهن کي **پيگ بورڊ** (pegboard) پڻ چيو ويندو آهي، اهڙو هارڊ بورڊ آهي جنهن ۾ هڪ ترتيب سان سوراخ ٿيل هوندا آهن، جن ۾ اوزار ٽنگڻ لاءِ هُڪَ لڳائي سگهجن ٿا.
تازي سالن ۾ تعميراتي صنعت ۾ هارڊ بورڊ جو استعمال گهٽجي ويو آهي، جنهن جو سبب نوان ماحولياتي هدف آهن ته جيئن وڌيڪ پائيدار حفاظتي مواد استعمال ڪيو وڃي.
## پڻ ڏسو
* پلاءِ ووڊ
* او ايس بي (OSB)
* انجنيئرڊ ووڊ
## حوالا

## حوالا ڏنل ڪم
* Akers, L. E. (1966). *Particle Board and Hardboard*. Oxford: Pergamon Press. .
* Frane, J. T. (1994). *Craftsman's Illustrated Dictionary of Construction Terms*. Carlsbad, CA: Craftsman Book. .
## خارجي ڳنڍڻا

*Composite Panel Association: Hardboard
* European Panel Federation: Hardboard