فائلم

**حياتياتي بڻياد** يا **فائلم** (phylum؛ ) جنھن جو جمع فائلا (phyla) آھي، حياتياتي درجابندي يا ٽيڪسانومي جي گروھه بندي جو ھڪ گروھه يا درجو آھي جيڪو ڪنگڊم کان پوءِ جو درجو آھي. زندگيءَ جا ٽي دائرا جن جي گروھه بندي ڪنگڊمن ۾ ٿيل آھي. ھر ڪنگڊم جي گروھه بندي وري بنيادن يا فائلا ۾ ٿيل آھي ۽ ھر حياتياتي بڻياد يا فائلم وري طبقن يا ڪلاسن ۾ ورھايل آھي. حياتياتي بڻياد يا فائلم بہ ھڪ قسم جي تقسيم آھي. اينيميليا ڪنگڊم 32 فائلا ۾ ورھايل آھي. پلانٽا ڪنگڊم 14 ۽ فنگس ڪنگڊم 8 فائلا (بنياد) ۾ ورھايل آھي. فائلوجينياتيات (Phylogenetics) ۾ موجوده تحقيق، وڏين ڪلئڊن، جهڙوڪ ايڪڊيسوزوآ ۽ ايمبريوفائٽا ۽ فائلا جي وچ ۾ لاڳاپن کي پڌرو ڪري ٿو.

## تفصيل
اصطلاح، "فائلم" سال 1866ع ۾ ارنسٽ هيڪل پاران يوناني لفظ، "فائلون" (φῦλον، معني "نسل") مان ٺاهي وئي، جيڪا "فائل" (φυλή، معني"قبيلي") سان لاڳاپيل آهي. هيڪل نوٽ ڪيو ته ذاتون مسلسل نئين نسلن ۾ ترقي ڪنديون رهيون آهن جيڪي پاڻ ۾ ڪجهه لاڳيتي خاصيتون برقرار رکنديون آهن ۽ تنهن ڪري ڪجهه خاصيتون جيڪي انهن کي هڪ گروهه ("هڪ خودمختاري اتحاد") جي طور تي فرق ڪن ٿيون: 

"شايد اهڙي حقيقي ۽ مڪمل طور تي خودمختاري اتحاد سڀني نسلن جو مجموعو آهي، جيڪي آهستي آهستي هڪ ئي عام اصل شڪل مان نڪرندا آهن، مثال طور، سڀئي فقرا. "

ٻوٽن جي درجه بندي ۾، آگسٽ ڊبليو. ايکلر (1883) ٻوٽن کي پنجن گروپن ۾ ورهايو، جنهن جو نالو "ڊويزن" آهي، اصطلاح جيڪي اڄ به ٻوٽن، الجي ۽ فنگس جي گروپن لاءِ استعمال ۾ اچي ٿي. حيواني  فائلا جون وصفون ڇهن لينيئن طبقن ۽ جارجز ڪيوئر جي چئن شاخن ۾ انهن جي اصليت کان تبديل ٿي چڪيون آهن. 

غير رسمي طور تي، فائلا کي جسم جي منصوبي جي عام خاصيتن جي بنياد تي جاندارن جي گروپن جي طور تي سمجهي سگهجي ٿو. بنيادي طور تي، هڪ فائلم کي ٻن طريقن سان بيان ڪري سگهجي ٿو: جاندارن جي هڪ گروهه جي طور تي هڪ خاص حد تائين مورفولوجيڪل يا ترقياتي هڪجهڙائي (فينيٽڪ وصف)، يا هڪ خاص درجي جي ارتقائي تعلق سان، جاندارن جو هڪ گروهه (فائلوجينياتياتي تعريف). (ارتقائي) لاڳاپن جي حوالي کان سواءِ لينئي جي درجي بندي جي سطح کي بيان ڪرڻ جي ڪوشش غير اطمينان بخش رهندي آهي، پر هڪ مورفولوجيڪل نوعيت جي سوال، جهڙوڪ مختلف جسماني منصوبا ڪيئن ڪامياب هئا؟، کي خطاب ڪندي، هڪ فينيٽڪ تعريف مفيد آهي.

term phylum was coined in 1866 by Ernst Haeckel from the Greek  (, "race, stock"), related to  (, "tribe, clan"). Haeckel noted that species constantly evolved into new species that seemed to retain few consistent features among themselves and therefore few features that distinguished them as a group ("a self-contained unity"): "perhaps such a real and completely self-contained unity is the aggregate of all species which have gradually evolved from one and the same common original form, as, for example, all vertebrates. We name this aggregate [a]  [i.e., stock / tribe] ()." In plant taxonomy, August W. Eichler (1883) classified plants into five groups named divisions, a term that remains in use today for groups of plants, algae and fungi.
The definitions of zoological phyla have changed from their origins in the six Linnaean classes and the four  of Georges Cuvier.

Informally, phyla can be thought of as groupings of organisms based on general specialization of body plan. At its most basic, a phylum can be defined in two ways: as a group of organisms with a certain degree of morphological or developmental similarity (the phenetic definition), or a group of organisms with a certain degree of evolutionary relatedness (the phylogenetic definition). Attempting to define a level of the Linnean hierarchy without referring to (evolutionary) relatedness is unsatisfactory, but a phenetic definition is useful when addressing questions of a morphological nature—such as how successful different body plans were.

### جينياتيات جي بنياد تي تعريف

مٿين تعريفن ۾ سڀ کان اهم مقصدي طريقو، ”ڪجهه درجو“ آهي. اهو بيان ڪري ٿو ته ڪيئن مختلف جاندارن کي مختلف فيلا جا ميمبر ٿيڻ گهرجن. گھٽ ۾ گھٽ ضرورت اھا آھي ته فيلم ۾ موجود سڀئي جاندار ھڪ ٻئي سان واضع طور تي ڪنھن ٻئي گروھ جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ ويجھا ھجن. جيتوڻيڪ اهو مسئلو آهي ڇو ته گهرج جو دارومدار جاندارن جي رشتن جي ڄاڻ تي آهي: جيئن وڌيڪ ڊيٽا دستياب ٿئي ٿي، خاص طور تي ماليڪيولر مطالعي مان، اسان بهتر طور تي گروپن جي وچ ۾ لاڳاپا طئي ڪرڻ جي قابل آهيون. تنهن ڪري فائلا کي ضم يا ورهائي سگهجي ٿو جيڪڏهن اهو ظاهر ٿئي ٿو ته اهي هڪ ٻئي سان لاڳاپيل آهن يا نه. مثال طور، ڏاڙهي وارا ڪيڙا 20 صدي جي وچ ڌاري هڪ نئين فائيلم (پوگونوفورا) جي طور تي بيان ڪيا ويا، پر ماليڪيولر ڪم تقريبن اڌ صدي کان پوءِ انهن کي اينيليڊس جو هڪ گروهه مليو، تنهن ڪري فائلا  کي ضم ڪيو ويو (ڏاڙهي وارا ڪيڙا هاڻي هڪ اينيليڊ خاندان آهن). ٻئي طرف، انتهائي پرازيتي طفيلي فائيلم، ميسوزوئا (Mesozoa) کي ٻن فائلا؛ رومبوزووا (Rhombozoa)   ۽ آرٿونيڪٽيڊا (Orthonectida)، ۾ ورهايو ويو جڏهن اهو دريافت ڪيو ويو ته آرٿونيڪٽيڊا شايد ڊيوٽروسٽومس آهن ۽ رومبوزوا پروٽوسٽومس آهن. 

فائلا جي هي تبديليون، ڪجهه حياتيات جي ماهرن کي، گروپ سائيز جي ڪنهن به رسمي درجه بندي کان سواءِ، ڪليڊن (Clades) کي درجه بندي جي ميمبر طور، فائلا کي ختم ڪرڻ جي طرف وٺي ويون.

most important objective measure in the above definitions is the "certain degree" that defines how different organisms need to be members of different phyla. The minimal requirement is that all organisms in a phylum should be clearly more closely related to one another than to any other group. Even this is problematic because the requirement depends on knowledge of organisms' relationships: as more data become available, particularly from molecular studies, we are better able to determine the relationships between groups. So phyla can be merged or split if it becomes apparent that they are related to one another or not. For example, the bearded worms were described as a new phylum (the Pogonophora) in the middle of the 20th century, but molecular work almost half a century later found them to be a group of annelids, so the phyla were merged (the bearded worms are now an annelid family). On the other hand, the highly parasitic phylum Mesozoa was divided into two phyla (Orthonectida and Rhombozoa) when it was discovered the Orthonectida are probably deuterostomes and the Rhombozoa protostomes.

This changeability of phyla has led some biologists to call for the concept of a phylum to be abandoned in favour of placing taxa in clades without any formal ranking of group size.

### جسماني منصوبي جي بنياد تي تعريف
جسماني منصوبي جي بنياد تي فائلم جي هڪ تعريف،  پيلينٽالوجسٽ گراهام بڊ ۽ سورن جينسن پيش ڪي وئي آهي  (جيئن ته هيڪل هڪ صدي اڳ ڪيو هو). تعريف پيش ڪئي وئي ڇاڪاڻ ته ناپيد جاندارن جي درجه بندي ڪرڻ تمام مشڪل آهي: اهي اهي شاخون ٿي سگهن ٿيون جيڪي فيلم جي لڪير کان ڌار ٿي ويا آهن ان کان اڳ جيڪي ڪردارن کي جديد فيلم جي وضاحت ڪن ٿا اهي سڀ حاصل ڪيا ويا. بڊ ۽ جينسن جي وصف موجب، هڪ فيلم جي وضاحت ڪيل ڪردارن جي هڪ سيٽ سان ڪئي وئي آهي جنهن جي سڀني جاندار نمائندن طرفان حصيداري ڪئي وئي آهي. 

اهو طريقو ڪجهه ننڍا مسئلا آڻيندو آهي؛ مثال طور، ابن ڏاڏن جا اکر جيڪي اڪثر فائلم جي ميمبرن ۾ عام هوندا آهن، شايد ڪجهه ميمبرن کان گم ٿي ويا هجن. انهي سان گڏ، هي تعريف وقت جي هڪ خودمختيار نقطي، "حال" تي ٻڌل آهي. بهرحال، جيئن ته اهو ڪردار تي ٻڌل آهي، اهو فوسل رڪارڊ تي لاڳو ڪرڻ آسان آهي. هڪ وڏو مسئلو اهو آهي ته اهو هڪ موضوعي فيصلي تي ڀاڙي ٿو جنهن بابت جاندارن جي ڪهڙن گروپن کي فيلا سمجهيو وڃي. 

اهو طريقو ڪارائتو آهي ڇاڪاڻ ته اهو ناپيد ٿيندڙ جاندارن کي ”اسٽيم گروپس“ جي درجي بندي ڪرڻ آسان بڻائي ٿو، جنهن سان اهي سڀ کان وڌيڪ مشابهت رکن ٿا، رڳو ٽيڪنيڪي لحاظ کان اهم مماثلتن جي بنياد تي. بهرحال، اهو ثابت ڪرڻ ته فوسل جو تعلق فيلم جي تاج گروپ سان آهي، ڇاڪاڻ ته ان کي لازمي طور تي تاج گروپ جي هڪ ذيلي سيٽ لاءِ منفرد ڪردار ڏيکارڻ گهرجي. ان کان علاوه، هڪ فيلم جي اسٽيم گروپ ۾ موجود جاندارن کي فيلم جي "جسم جو منصوبو" حاصل ڪري سگهي ٿو، ان ۾ شامل ٿيڻ جي سڀني خاصيتن کان سواء. هي ان خيال کي ڪمزور ڪري ٿو ته هر هڪ فيلا هڪ الڳ جسماني منصوبي جي نمائندگي ڪري ٿو.

هن وصف کي استعمال ڪندي هڪ درجه بندي شايد نادر گروپن جي بقا جي موقعي تي سختي سان متاثر ٿي سگهي ٿي، جيڪو هڪ فيلم کي ان کان وڌيڪ متنوع بڻائي سگهي ٿو جيڪو ٻي صورت ۾ هوندو.

definition of a phylum based on body plan has been proposed by paleontologists Graham Budd and Sören Jensen (as Haeckel had done a century earlier). The definition was posited because extinct organisms are hardest to classify: they can be offshoots that diverged from a phylum's line before the characters that define the modern phylum were all acquired. By Budd and Jensen's definition, a phylum is defined by a set of characters shared by all its living representatives.

This approach brings some small problems—for instance, ancestral characters common to most members of a phylum may have been lost by some members. Also, this definition is based on an arbitrary point of time: the present. However, as it is character based, it is easy to apply to the fossil record. A greater problem is that it relies on a subjective decision about which groups of organisms should be considered as phyla.

The approach is useful because it makes it easy to classify extinct organisms as "stem groups" to the phyla with which they bear the most resemblance, based only on the taxonomically important similarities. However, proving that a fossil belongs to the crown group of a phylum is difficult, as it must display a character unique to a sub-set of the crown group. Furthermore, organisms in the stem group of a phylum can possess the "body plan" of the phylum without all the characteristics necessary to fall within it. This weakens the idea that each of the phyla represents a distinct body plan.

A classification using this definition may be strongly affected by the chance survival of rare groups, which can make a phylum much more diverse than it would be otherwise.

## ڄاتل فائلا
### حيوانات

ڪل انگ تخمينو آهن؛ مختلف ليکڪن جا انگ اکر مختلف آهن، گهٽ ۾ گهٽ نه ته ڪجهه بيان ڪيل نوعن تي ٻڌل آهن ۽ ڪجهه غير بيان ڪيل نوعن جي انگن اکرن جي رد و بدل (extrapolation) تي ٻڌل آهن. مثال طور، نيماٽوڊز جي تقريبن 25,000 کان 27,000 نوعن جو بيان ڪيو ويو آهن، جڏهن ته نيماٽوڊز جي شايع ٿيل تخميني نوعن جي ڪل تعداد ۾ 10,000 کان 20,000؛ پنج لک؛ هڪ ڪروڙ ۽ ڏهه ڪروڙ تائين شامل آهن.

### ٻوٽا

ٻوٽن جي بادشاھت (Kingdom Plantae) مختلف حياتيات جي ماهرن طرفان، مختلف طريقن سان بيان ڪئي وي آهي. سڀني تعريفن ۾ زنده ايمبريوفائٽس (زمين جا ٻوٽا) شامل آهن، جنهن ۾، ڪلئڊ، وريڊيپلانٽائي (Viridiplantae) ٺاهڻ لاء  ٻه سائي الجي جا ڊويزن؛ ڪلوروفائٽا ۽ ڪروفائٽا، شامل ڪيا ويا آهن. هيٺ ڏنل جدول "پلانٽائي" (Plantae) کي " آرڪئيپلاسٽيڊا" (Archaeplastida)،  هڪ گروپ جنهن ۾ ويريڊيپلانٽائي ۽ الجي جا ڊويزن، روڊوفائٽا ۽ گلوڪوفائٽا، شامل آهن، سان برابر ڪرڻ ۾، ڪيواليئر-اسمٿ نظام (Cavalier-Smith System) جي پيروي ڪري ٿو.

ڊويزن جي سطح تي ٻوٽن جي تعريف ۽ درجه بندي پڻ هڪ کان ٻئي ذريعي تائين مختلف آهن ۽ تازيء سالن ۾ ترقي سان تبديل ٿي وئي آهي. اهڙيءَ طرح ڪجهه ذريعا هارس ٽيل کي ڊويزن، آرٿروفائٽا (Arthrophyta) ۾ ۽ برسيان (Ferns) کي  ڊويزن، مونيلوفائٽا (Monilophyta) ۾ رکن ٿا، جڏهن ته ٻيا ان ٻنهي کي هڪئي مونيلوفائٽا ۾ رکن ٿا، جيئن هيٺ ڏنل جدول ۾ ڏيکاريل آهي. ڊويزن، پائنوفائٽا (Pinophyta) سڀني جمنواسپرمز (يعني سائڪڊز، جنگوز ۽ نيٽوفائٽس سميت)،   يا اڪيلي ڪونيفيرن لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي، جهڙوڪ هيٺ ڏنل آهي.

سال 1998ع ۾ اي پي جي نظام (APG System) جي پهرين اشاعت کان وٺي، جن ۾ اينجيوسپرمز جي آرڊر جي سطح تائين جي درجه بندي جي تجويز ڏني وئي، ڪيترن ئي ذريعا، ترتيب (Order) کان اعلي درجن کي، غير رسمي ڪلئڊن (informal clades) طور تي استعمال ڪرڻ لاء ترجيح ڏنا. هيٺ ڏنل روايتي ڀاڱن کي، جتي رسمي درجا مهيا ڪيا ويا آهن، تمام گھڻي هيٺين سطح، مثال طور ذيلي ڪلاس، تائين گهٽايو ويو آهي.

### فنگس

Phylum Microsporidia is generally included in kingdom Fungi, though its exact relations remain uncertain, and it is considered a protozoan by the International Society of Protistologists (see Protista, below). Molecular analysis of Zygomycota has found it to be polyphyletic (its members do not share an immediate ancestor), which is considered undesirable by many biologists. Accordingly, there is a proposal to abolish the Zygomycota phylum. Its members would be divided between phylum Glomeromycota and four new subphyla *[[incertae sedis]]* (of uncertain placement): Entomophthoromycotina, Kickxellomycotina, Mucoromycotina, and Zoopagomycotina.

### پروٽسٽا

Kingdom Protista (or Protoctista) is included in the traditional five- or six-kingdom model, where it can be defined as containing all eukaryotes that are not plants, animals, or fungi. Protista is a paraphyletic taxon, which is less acceptable to present-day biologists than in the past. Proposals have been made to divide it among several new kingdoms, such as Protozoa and Chromista in the Cavalier-Smith system.

Protist taxonomy has long been unstable, with different approaches and definitions resulting in many competing classification schemes. Many of the phyla listed below are used by the Catalogue of Life, and correspond to the Protozoa-Chromista scheme, with updates from the latest (2022) publication by Cavalier-Smith. Other phyla are used commonly by other authors, and are adapted from the system used by the International Society of Protistologists (ISP). Some of the descriptions are based on the 2019 revision of eukaryotes by the ISP.

The number of protist phyla varies greatly from one classification to the next. The Catalogue of Life includes Rhodophyta and Glaucophyta in kingdom Plantae, but other systems consider these phyla part of Protista. In addition, less popular classification schemes unite Ochrophyta and Pseudofungi under one phylum, Gyrista, and all alveolates except ciliates in one phylum Myzozoa, later lowered in rank and included in a paraphyletic phylum Miozoa.  Even within a phylum, other phylum-level ranks appear, such as the case of Bacillariophyta (diatoms) within Ochrophyta. These differences became irrelevant after the adoption of a cladistic approach by the ISP, where taxonomic ranks are excluded from the classifications after being considered superfluous and unstable. Many authors prefer this usage, which lead to the Chromista-Protozoa scheme becoming obsolete.

### بئڪٽيريا

Currently there are 41 bacterial phyla (not including "Cyanobacteria") that have been validly published according to the Bacteriological Code
# Abditibacteriota
# Acidobacteriota, phenotypically diverse and mostly uncultured
# Actinomycetota, High-G+C Gram positive species
# Aquificota, deep-branching
# Armatimonadota
# Atribacterota
# Bacillota, Low-G+C Gram positive species, such as the spore-formers Bacilli (aerobic) and Clostridia (anaerobic)
# Bacteroidota
# Balneolota
# Bdellovibrionota
# Caldisericota, formerly candidate division OP5, *Caldisericum exile* is the sole representative
# Calditrichota
# Campylobacterota
# Chlamydiota
# Chlorobiota, green sulphur bacteria
# Chloroflexota, green non-sulphur bacteria
# Chrysiogenota, only 3 genera (*Chrysiogenes arsenatis*, *Desulfurispira natronophila*, *Desulfurispirillum alkaliphilum*)
# Coprothermobacterota
# Deferribacterota
# Deinococcota, *Deinococcus radiodurans* and *Thermus aquaticus* are "commonly known" species of this phyla
# Dictyoglomota
# Elusimicrobiota, formerly candidate division Thermite Group 1
# Fibrobacterota
# Fusobacteriota
# Gemmatimonadota
# Ignavibacteriota
# Kiritimatiellota
# Lentisphaerota, formerly clade VadinBE97
# Mycoplasmatota, notable genus: *[[Mycoplasma]]*
# Myxococcota
# Nitrospinota
# Nitrospirota
# Planctomycetota
# Pseudomonadota, the most well-known phylum, containing species such as *[[Escherichia coli]]* or *[[Pseudomonas aeruginosa]]*
# Rhodothermota
# Spirochaetota, species include *[[Borrelia burgdorferi]]*, which causes Lyme disease
# Synergistota
# Thermodesulfobacteriota
# Thermomicrobiota
# Thermotogota, deep-branching
# Verrucomicrobiota

### آرڪيا

Currently there are 2 phyla that have been validly published according to the Bacteriological Code
# Nitrososphaerota
# Thermoproteota, second most common archaeal phylum
Other phyla that have been proposed, but not validly named, include:
# "Euryarchaeota", most common archaeal phylum
# "Korarchaeota"
# "Nanoarchaeota", ultra-small symbiotes, single known species

## پڻ ڏسو
:باب:حياتيات
* ڪلئڊسٽڪس 
* فائلوجينياتيات 
* نظميات
* ٽيڪسانومي

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* Are phyla "real"? Is there really a well-defined "number of animal phyla" extant and in the fossil record?
* Major Phyla Of Animals 

## حوالا

زمرو:حياتيات
زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن
زمرو:ٽيڪسانومي (حياتيات)