تنزانيا

260px|thumb|دنيا جي نقشي ۾ تنزانيا جو مقام

**تنزانيا** (Tanzania)، سرڪاري نالو، يونائيٽيڊ ريپبلڪ آف تنزانيا، اوڀر آفريڪا جو ھڪ ملڪ آهي، جيڪو آفريڪا جي وڏين ڍنڍن واري علائقي ۾ شامل آھي. ان جي سرحد اتر ۾ يوگنڊا، اتر-اوڀر ۾ ڪينيا، اوڀر ۾ ھندي وڏي سمنڊ، ڏکڻ ۾ موزمبيق ۽ ملاوي، ڏکڻ اولھه ۾ زيمبيا ۽ اولھه ۾ روانڊا، برونڊي ۽ جمهوري جمهوريا ڪانگو واقع آھن. ھن جي اتر-اوڀر ۾ آفريڪا جو سڀ کان وڏو جبل ڪليمنجارو واقع آهي. گادي جو هنڌ ڊوڊوما ۽ سڀ کان وڏو شهر دارالسلام آهي.

## تاريخ
تاريخ کان آڳاٽي زماني ۾ ايٿوپيا کان ڏکڻ ڪش واري ٻوليون (South Cushitic Languages) ڳالھائيندڙ تنزانيا لڏي آيا ھئا. اوڀر ڪش وارا ماڻهو 2000 کان 4000 سال اڳ ترڪانا ڍنڊ جي اتر ۾ آيا. اھڙي طرح سوڊان مان بہ تنزانيا طرف ماڻھن جي ھجرت ٿي ۽ تنزانيا ۾ آبادي جي شروعات ٿي وئي.

[thumb|[اروشا وارو پڌرنامو|اروشا پڌرنامي جو يادگار]]

## جاگرافي
تنزانيا جي جاگرافيائي بيهڪ 6 00 S, 35 00 E آھي. ڪل پکيڙ 947,300 چورس ڪلوميٽر اٿس جنھن مان 885,800 چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 61,500 چورس ڪلوميٽر پاڻي اٿس. ھن لڪير جي پکيڙ ۾ مافيا، پيمبا، ۽ زينزيبار جا ٻيٽ پڻ شامل آهن . پکيڙ ۾ ھي ملڪ دنيا ۾ 32 نمبر تي آهي. ھن ملڪ جون خشڪي واريون سرحدون 4,161 ڪلوميٽر آھن جيڪي 8 ملڪن سان ملن ٿيون. ان مان 589 ڪلوميٽر برونڊي، 479 جمهوري جمهوريا ڪانگو، 775 ڪلوميٽر ڪينيا، 512 ڪلوميٽر ملاوي، 840 ڪلوميٽر موزمبيق، 222 ڪلوميٽر روانڊا، 391 ڪلوميٽر يوگنڊا ۽ 353 ڪلوميٽر زيمبيا سان ملن ٿيون. ملڪ جي بحري سرحد 1424 ڪلوميٽر ۽ سرحد اندر بحري علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميل آهي. مخصوص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميل اٿس. ملڪ جي سراسري بلندي 1018 ميٽر آھي ۽ سڀ کان بلند ترين مقام مائونٽ ڪليمنجارو اٿس جن جي بلندي 5,895 ميٽر آھي جيڪو پوري آفريڪا کنڊ جو بلند ترين مقام آھي.
[thumb|upright|اسپائس ٻيٽ ([زنجبار)]]

## آبهوا
ساحلي علائقن ۾ ٽراپيڪل ۽ مٿاھين ميداني علائقن ۾ ٽيمپريٽ ھوندي آھي.

## معدنيات ۽ قدرتي وسيلا

ھتي جي وسيلن ۾ ھائڊرو پاور، ٽين، فاسفيٽ، ڪچو لوھ، ڪوئلو، ھيرا، جواھر، سون، قدرتي گئس ۽ نڪل شامل آهن.

## زراعت
thumb|ٽڪويو ۾ چانھ جي پوک
ھن ملڪ جي زرعي زمين 43.7 سيڪڙو آھي جنھن مان پوکي لائق ان جو 14.3 سيڪڙو آهي، مستقل پوک 2.3 سيڪڙو، مستقل چراگاھون 27.1 سيڪڙو ۽ ٻيلا 37.3 سيڪڙو تي واقع آھن.

## تنزانيائي ماڻهو

thumb|دارالسلام ۾ ڪارياڪو مارڪيٽ ۾ تنزانيائي ماڻهو
ھن ملڪ جي آبادي 53,950,935 آھي ۽ آبادي ۾ ھي دنيا جو 26 وڏو ملڪ آهي. ھتان جي ماڻھن کي تنزانيئن چوندا آهن ۽ سنڌي ۾ کين تنزانيائي چئبو آهي. ملڪ جي آبادي جو 99 سيڪڙو آفريڪي آھن جن مان 95 سيڪڙو بانٽو نسل جي 130 کان وڌيڪَ قبيلن سان تعلق رکندڙ آھن. ھڪ سيڪڙو آبادي ۾ ايشيائي، عرب ۽ يورپي شامل آهن. ھتان جي ٻولي ڪسواحلي يا سواحلي آھي جيڪا ھتان جي سرڪاري ٻولي آھي ۽ بانٽو نسل وارن جي مادري ٻولي آهي. انگريزي بہ ھتان جي سرڪاري ٻولي آھي. زينزيبار ۾ سڀ کان وڌيڪَ عربي ڳالھائي ويندي آھي. ھتان جا 61.4 سيڪڙو ماڻهو عيسائي، 35.2 سيڪڙو مسلمان، 1.8 سيڪڙو لوڪ مذھب سان تعلق رکندڙ آھن.

## نالو
ملڪ ريپبلڪ آف تنزانيه يا جمھوريہ تنزانيا آھي. ملڪ جو نالو ٻن لفظن جي پھرين اکرن کي ملائي ٺاھيو ويو. اھي لفظ آھن : ٽانگانيڪا ۽ زانزبار
جيڪي ٻہ رياستون ھيون جن جي 1964 ۾  انضمام سان اھو نالو ان تي رکيو  ويو.
[thumb|right|[بينڪ آف تنزانيا جا جاڙا ٽاور]]

## سياسي نظام

ھتان جو سياسي نظام صدارتي ۽ جمھوري آھي. حڪومت جي گادي  ڊوڊوما شھر ۾ آھي جتي پارليامينٽ واقع آهي پر ملڪ جو انتظامي گاديءَ جو هنڌ دارالسلام آھي.ملڪ جي انتظامي ورھاست ريجن جي نالي ٿيل آهي . ملڪ ۾ ڪل 31 ريجن آھن جن جا نالا آھن؛ اروشا، دارالسلام، ڊوڊوما، گيئٽا، ارنگا، ڪاغيرا، ڪاسڪازيني پيمبا، ڪاسڪازيني انگوجا (اتر زنجبار)، ڪاٽاوي، ڪيگوما، ڪليمنجارو، ڪوسيني پيمبا ، ڪوسيني انگوجا (ڏکڻ يا وچ زنجبار)، لنڊي، مانيارا، مارا، مبييا، مجني مغربي (مغربي زنجبار)، موروگورو، مٽوارا، موانزا، نجومبي، پواني (ساحل)، رڪوا، رووما، شنيانگا، سمي يو، سنگيدا، سانگوي، ٽيبورا ۽ ٽانگا.
thumb|تنزانيه جا ريجن
ھتان جو قانوني نظام انگريزي ڪامن لا وارو آھي. بين الاقوامي قانون ۾ ھي ملڪ بين الاقوامي عدالت جي اختيار کي تسليم ڪندڙ آھي.ھتي ووٽ جو حق 18 سالن جي عمر ۾ حاصل ٿيندو آهي.

## حوالا

زمرو:ملڪ
زمرو:تنزانيا
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:اوڀر آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:ڏکڻ اوڀرين آفريڪا جا ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:سواحلي ٻولي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا