ابو ايوب انصاري

**حضرت ابو ايوب انصاري رضی اللہ تعالٰی عنہ**
حـضـور نبي ڪريـم صلي الله عليه وسلم جا جان نثار اصحابي ھئا ء ھجرت کانپوء حضور نبي ڪريـم صلي الله عليه وسلم جا میزبان ھئا. نالو "خالد بن زيد" ء ڪنيـت "ابو ايوب" ھئي.

## احوال زندگي
سندس اصل نالو خالد هو . سندس نسب جو سلسلو هن ريت آهي: خالد -بن- زيد -بن- ڪليب -بن- ثعلبه -بن- غنم -بن- مالڪ -بن- نجار . سندس والده جو نالو زهراء بنت سعد -بن- قيس -بن- عمرو -بن- امرؤ القيس هو . هن جو تعلق انصارن جي قبيلي خزرج جي شاخ بنو نجار سان هو . رسول اڪرم صلي -الله- عليھ وسلم جي پڙ ڏاڏي هاشم -بن- عبد مناف بنو نـجـار جي هڪ نيڪ خصلت خاتون سلميٰ سان شادي ڪئي هئي . پاڻ ڪريمن صلي -الله- عليھ وسلم جو ڏاڏو عبدالمطلب هن جي پيٽان ڄائو هو . انهي نسلي تعلق سبب انصارن جي ٻين قبيلن کان بنو نجار کي وڌيڪ عزت ۽ احترام جي نظر سان ڏٺو ويندو هو . حضرت ابو ايوب -انصاري- بنو نجار جو سردار هو . ابو ايوب اُن جي ڪنيت هئي . اعلان نبوت جي ٻارهين سال حضرت مصعب -بن- عمير رضي -الله- عنه -اسلام- جو پهريون داعي بنجي مديني شريف آيو ته ٻين انصارن سان گڏ 18 سالن جي نوجوان حضرت ايوب -انصاري- به سندس هٿ تي -اسلام- قبول ڪيو . نبوت جي تيرهين سال -انصاري- اصحابن مڪي شريف طرف منيٰ جي جبلن جي لڪ عقبھ وٽ وڃي حضور نبي ڪريم صلي -الله- عليھ وسلم -جن- سان -بيعت- ڪئي هئي ، حضرت ايوب -انصاري- انهن ۾ مکيه هو ، هن -بيعت- کي ” -بيعت- عقبھ “ چيو وڃي ٿو ، اُن ڪري ابو ايوب -انصاري- کي -انصاري- ، نجاري کان سواءِ عقبي جي لقب سان به ياد ڪيو ويندو آهي . حضورصه -جن- جڏهن مڪي مان هجرت ڪري مديني پهتا ته سندن ڏاچي حضرت ابو ايوب -انصاري- جي گهر وٽ گوڏا کوڙي ويهي رهي ۽ مديني ۾ رسول پاڪصه سندن مهمان بڻيو . سيرت الحلبيه جي روايت آهي ته ڪجهه انصارن ڏاچيءَ کي اتان اٿارڻ جي ڪوشش ڪئي پر ڏاچي اتان نه اٿي ۽ اهو عظيم اعزاز حضرت ابو ايوب انصاريءَ کي حاصل ٿيو . حضرت ابو ايوب انصاريءَ جي جاءِ جا هيٺ ۽ مٿي ٻه طبقا هئا . پاڻ ڪريمصه -جن- هيٺئين طبقي ۾ رهڻ پسند فرمايو . ڪجهه وقت کان پوءِ هن کي خيال اچي ٿيو ته محبوب هيٺ هجن ۽ مان مٿان رهان ، اها بي ادبي آهي . سو کين راضي ڪري مٿي رهايائين ۽ پاڻ هيٺ رهڻ لڳو . مسجد نبويءَ جي جاءِ ٻن يتيمن جي هئي جيڪا هن جي گهر جي ڀرسان هئي پاڻ سڳورن اها خريد ڪري مسجد ٺاهڻ ٿي چاهي . انهن يتيمن اها جاءِ مفت ڏيڻ ٿي چاهي . پر پاڻ سڳورن قبول نه ڪئي ، آخر -ان- جي ڏهه دينار رقم مقرر ٿي ، جا حضرت ابو ايوب انصاريءَ ادا ڪئي ۽ مسجد نبويءَ جي تعمير ۾ -ان- وقت ڪليدي ڪردار ادا ڪيائين . -ان- کان پوءِ حرمِ نبويءَ جي حجرن جي اڏاوت جو ڪم شروع ٿيو . حضرت ايوب -انصاري- حرمِ نبويءَ جي زمين جي حصول ۽ انهن جي اڏاوت ۾ وڏي جوش ۽ جذبي سان ڀرپور حصو ورتو . پاڻ ڪريم -جن- ست مهينا حضرت ابو ايوب -انصاري- جي گهر ۾ مهمان طور رهيا ، -ان- کان پوءِ مڪي مان پنهنجي گهر وارن کي مديني گهرائي پنهنجي حرمن سان حجرن ۾ رهيا . حضرت ابو ايوب -انصاري- جي مواخات ( ڀائپي ) حضرت مصعب -بن- عميررضه سان ٿي . حضرت ابو ايوب -انصاري- -جنگ- -بدر- ، احد ، خيبر ، -بيعت رضوان- ، حديبيه ، فتح مڪه ، حنين ، تبوڪ ۽ هر انهيءَ مهم ۾ ڀرپور حصو ورتو ، جنهن ۾ رسول خدا شرڪت ڪئي . ابن حجر عسقلاني لکي ٿو ته: ” رسول -الله- صلي -الله- عليھ وسلم -جن- جي وصال کان پوءِ به حضرت ابو ايوب -انصاري- سدائين جهاد ڪندو رهيو . -تان- جو قسطنطنيه واري مهم ۾ وفات ڪيائين . “ -اسد- الغابه جو بيان آهي ته: سواءِ هڪ سال جي ڪڏهن به جهاد کان پوئتي نه رهيو . -ان- سال هڪ نوجوان کي لشڪر جو ڪمانڊر مقرر ڪيو ويو . -ان- ڪري ابو ايوب -انصاري- -ان- جي ماتحتي ۾ وڙهڻ پسند نه ڪيو ، بعد ۾ هن -ان- تي پڇتايو ۽ چوندو هو ته منهنجو -امير- ڪير آهي ، -ان- جو مون تي ڪو بار ڪونهي ، مون کي هر حال ۾ وڙهڻو آهي . هن برن ۽ بحرن ۾ جهاد ڪيو . حضرت ابو ايوب -انصاري- جڏهن سامونڊي جنگين ۾ شريڪ ٿيو ، تڏهن سندس عمر 76سال هئي . مسلمانن جي چئني اميرن ( خلفاء الراشدين ) سان هر معاملي ۾ گڏ رهيو . هو علم حلم ۾ ، جهاد ۽ ملڪي معاملات ۾ فضيلت وارو هو . حضرت ايوب انصاريرضه 52ھ ۾ قسطنطنيه ۾ وفات ڪئي ، -ان- وقت سندس عمر ٻياسي ورهيه هئي .

ابو ايوب -انصاري- مشهور -اصحابي- ٿي گذريو آهي. سندس نالو ’خالد‘ هو. ’ابو ايوب‘ سندس ڪنيت هئي. سندس واسطو مديني جي قبيلي ’بنونجار‘ سان هو. حضرت محمد صلي -الله- عليه وسلم -جن- جڏهن مڪي مان هجرت ڪري مديني ۾ آيا ته هر مسلمان جي اها -آس- هئي ته پاڻ سڳورا انهن وٽ رهن. پاڻ سڳورن اهڙي صورتحال ڏسندي فيصلو ڪيو ته جنهن گهر وٽ سندن ڏاچي (جنهن تي پاڻ سڳورا سوار هئا) اچي بيهندي، -ان- شخص وٽ رهائش اختيار ڪبي. پاڻ ڪريم صلي -الله- عليه وسلم -جن- جي سواري حضرت ابو ايوب انصاريءَ جي گهر وٽ اچي ويٺي ۽ پاڻ سڳورا سندن گهر ۾ ست مهينا رهيا. حضرت ابو ايوب انصاريءَ -اسلام- جي حرمت لاءِ ڪيئي جنگيون به وڙهيون، -ان- ڪري کيس انهن اصحابن ۾ ڳڻيو ويندو آهي، جيڪي -اصحابي- هجڻ سان گڏ مجاهد پڻ هئا. 42ھ/ 662ع ۾ قسطنطنيه ۾ وفات ڪيائين.

## حوالا

زمرو:انصار
زمرو:صحابه
زمرو:بدري صحابه
زمرو:اسلامي شخصيتون