وائٽ بورڊ

هڪ **وائيٽ بورڊ** (جنھن کي مارڪر بورڊ، ڊراءِ ايريز بورڊ ۽ پين بورڊ پڻ چيو ويندو آهي) هڪ چمڪندڙ، عام طور تي اڇي رنگ جي سطح هوندي آهي جنهن تي غير مستقل لکڻيون لکيون وينديون آهن. وائيٽ بورڊ ڪاري بورڊ وانگر ئي هوندا آهن، پر انهن جي سطح وڌيڪ لسو هوندي آهي جنهن جي ڪري انهن تي لکڻ ۽ لکيل کي مٽائڻ تيزي سان ٿي سگهي ٿو. 1990 واري ڏهاڪي جي وچ ڌاري وائيٽ بورڊن جي مقبوليت ۾ تيزي سان اضافو ٿيو ۽ هاڻي اهي ڪيترن ئي آفيسن، گڏجاڻين جي ڪمرن، اسڪولن جي ڪلاسن ۽ ٻين ڪم واري هنڌن جو لازمي حصو بڻجي ويا آهن.

اصطلاح "وائيٽ بورڊ" استعاري طور ڪمپيوٽر سافٽ ويئر ايپليڪيشنن جي خاصيتن لاءِ پڻ استعمال ٿيندو آهي جيڪي وائيٽ بورڊ جي نقالي ڪن ٿيون. اهڙا "ورچوئل ٽيڪ وائيٽ بورڊ" هڪ يا وڌيڪ ماڻهن کي هڪ خالي ڪينواس تي لکڻ يا تصويرون ٺاهڻ جي اجازت ڏين ٿا. هي ڪيترن ئي ورچوئل گڏجاڻين، تعاون واري سافٽ ويئرن، ۽ فوري پيغام رسائي (Instant Messaging) جي ايپليڪيشنن جي هڪ عام خصوصيت آهي.
## تاريخ

عام طور تي رپورٽ ڪيو ويو آهي ته ڪورين جنگ جي ويڙهاڪ ۽ فوٽوگرافر مارٽن هيٽ (Martin Heit) ۽ الائنس ڪمپني جي ملازم البرٽ اسٽالين (Albert Stallion) کي 1950 واري ڏهاڪي ۾ وائيٽ بورڊ جي ايجاد جو ڪريڊٽ ڏنو وڃي ٿو. ساڳئي وقت برطانيه ۾ ايسمونڊ هيلرمين (Esmond Hellerman) پڻ موجود بليڪ بورڊن کي چمڪندڙ مواد سان ڍڪي وائيٽ بورڊ ايجاد ڪيو هو. جيتوڻيڪ هيٽ ۽ اسٽالين وائيٽ بورڊ کي مقبول بڻايو، پر حقيقت ۾ وائيٽ بورڊ جي تاريخ ان کان اڳ جي آهي. هڪ تفصيلي جائزي مان معلوم ٿئي ٿو ته وائيٽ بورڊ جو تصور ٻه ڏهاڪا اڳ ميڪنيڪل انجنيئر ايوري ڊي بٽلر (Avery D. Butler) متعارف ڪرايو هو، جنهن 1937 ۾ ايلگن، ايلينوائي جي هڪ ڪلاس روم ۾ هڪ بورڊ لڳايو هو.

وائيٽ بورڊ 1960 واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ تجارتي طور تي دستياب ٿيا، پر 30 سالن کان پوءِ تائين اهي وڏي پئماني تي استعمال نه ٿيا هئا. شروعاتي وائيٽ بورڊن کي آلي ڪپڙي سان صاف ڪرڻو پوندو هو ۽ مارڪرن جا نشان مٽائڻ کان پوءِ به باقي رهجي ويندا هئا.

1974ع ۾، سوويت اسڪولن لاءِ اضافي سامان طور وائيٽ بورڊن جي تجويز ڏني وئي هئي.

وائيٽ بورڊن جو ڪاروبار ۾ عام استعمال 1990 واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ شروع ٿيو. 1990 واري ڏهاڪي دوران ڪلاسن ۾ اهي ان ڪري به وڌيڪ مقبول ٿيا جو چاڪ جي مٽيءَ سان ٻارن کي الرجي ٿيڻ جو خدشو هو ۽ چاڪ جي مٽي ڪمپيوٽرن کي پڻ نقصان پهچائي سگهي ٿي. 1990 جي ڏهاڪي جي آخر تائين، اٽڪل 21 سيڪڙو آمريڪي ڪلاس رومز بليڪ بورڊ مان وائيٽ بورڊ ۾ تبديل ٿي چڪا هئا.

## قسم

### چٽڪندڙ (Adhesive) وائيٽ بورڊ
وائيٽ بورڊ جو مواد رولز، شيٽس ۽ تيار ٿيل بورڊن جي صورت ۾ خريد ڪري سگهجي ٿو. چٽڪندڙ وائيٽ بورڊ هڪ شيٽ يا رول جي صورت ۾ اچن ٿا جنهن جي پٺيان چٽڪندڙ مادو لڳل هوندو آهي، جنهن جي مدد سان واپرائيندڙ پنهنجي مرضيءَ جي سائيز جو بورڊ ٺاهي سگهي ٿو.

### ڊراءِ ايريز وائيٽ بورڊ
ڊراءِ ايريز وائيٽ بورڊ سڀ کان وڌيڪ استعمال ٿيندڙ قسمن مان هڪ آهن. اهي لکڻ کان پوءِ آساني سان مٽائڻ جي اجازت ڏين ٿا، جنهن ڪري اهي تعليمي ادارن ۾ تمام گهڻو مقبول آهن.

### سطح جو مواد
* شيشو (Glass): شيشي جا وائيٽ بورڊ جديد ڏيک ڏين ٿا ۽ تمام گهڻو پائيدار هوندا آهن. انهن تي نشان باقي نه رهندا آهن.
* پورسلين (Porcelain): پورسلين يا سيرامڪ وائيٽ بورڊ اسٽيل جي مٿان سيرامڪ جي تهه چڙهائي ٺاهيا ويندا آهن. اهي سخت استعمال لاءِ بهترين آهن.
* ميلامائين (Melamine): هي هڪ سستو مواد آهي جيڪو ريزن مان ٺهيل هوندو آهي. هي عام طور تي آفيس سپلائي اسٽورن تي ملي ٿو پر گهڻي استعمال سان ان جي سطح خراب ٿي سگهي ٿي.
* ڊراءِ ايريز پينٽ: هي هڪ خاص قسم جو رنگ هوندو آهي جيڪو سڌو سنئون ڀت تي لڳائي سگهجي ٿو، جنهن کانپوءِ اها ڀت وائيٽ بورڊ طور استعمال ٿي سگهي ٿي.

## حوالا