open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
باسمتي چانور

**باسمتي** (Basmati) ڊگهي، پتلي داڻي واري، خوشبودار چانورن جي هڪ قسم آهي. جيڪا ننڍي ​​مان، خاص طور تي نيپال، سنڌ ۽ پنجاب، پاڪستان ۽ پنجاب، هريانا ۽ ڀارت جي ڪيترن ئي ٻين رياستن ۽ صوبن ۾ ٿيندي آهي. سال 2019ع تائين، ڀارت جو باسمتي چانورن جي بين الاقوامي واپار ۾ حصو 65 سيڪڙو هو، جڏهن ته باقي 35 سيڪڙو پاڪستان جي حصي ۾ آيو.  ڪيترائي ملڪ مقامي طور تي پوکيل باسمتي چانورن جي فصلن کي استعمال ڪن ٿا، پر باسمتي چانور جي اصل پوک جاگرافيائي طور تي ڀارت ۽ پاڪستان جي ڪجهه ضلعن تائين مخصوص آهي. 

پاڪستان ۾ باسمتي چانور سنڌ، پنجاب، ڪشمير ۽ خيبر پختونخواه جي ڪجهه علائقن ۾ ٿيندو آهي. انهن چانورن جا به گهڻائي قسم آهن. "سيلا" باسپتي چانورن جو هڪڙو جدا قسم آهي، جنهن کي جوشي به چوندا آهن. انهن چانورن جي سارين کي فصل لهڻ کانپوءِ وڏن لوهي ڪڻاهن ۾ وجهي، ٽهڪائيندا آهن.

انڊين ايگريڪلچرل اينڊ پروسيسڊ فوڊ پراڊڪٽس ايڪسپورٽ ڊولپمينٽ اٿارٽي (APEDA) باسمتي چانور جي تعريف هن طرح ڪري ٿو؛
 "چانور جي هڪ قسم کي باسمتي سڏڻ لاء ضروري آهي ته ٻين پيرا ميٽر سان گڏ، پچائڻ کان اڳ ان جي داني جي سراسري ڊيگهه گهٽ ۾ گهٽ 6.61 ملي ميٽر (0.260 انچ) ۽ ويڪر 2 ملي ميٽر (0.079 انچ) تائين هجي."

## نالو
لفظ باسمتي سنسڪرت جي ٻن بنيادي لفظن، "واس" معنيٰ خوشبو ۽ "ميوپ" معنيٰ موجود يا جڙيل، مان نڪتل آهي. جڏهن ٻنهي کي گڏ ڪيو ويندو آهي، تڏهن ميوپ "متي" طور مختصر ٿي ويندو آهي ۽ نتيجي طور پورو نالو "واسمتي" بڻجي ٿو، جيڪا عام طور تي "باسمتي" تلفظ ڪيو ويندو آهي.

## تاريخ
باسمتي چانورن کي صدين کان ننڍي کنڊ ​​۾ پوکيو ويندو رهيو آهي. باسمتي چانورن جو پهريون ذڪر "هير رانجھا"، پنجابي شاعر وارث شاهه پاران 1766ع ۾ لکيل هڪ داستان، ۾ ڪيو ويو.

## پيداوار ۽ پوک
## خوشبو ۽ ذائقو
باسمتي چانورن ۾، نامياتي مرڪب 2-ايسٽيل-1-پائرولين جي ڪري، هڪ عام پئنڊين، پئنڊئنس امريلي فوليئس پنن، جهڙو ذائقو هوندو آهي. باسمتي جي داڻي ۾ قدرتي طور تي هن خوشبودار ڪيميائي مرڪب جو 0.09 ذرڙا في ملين (ppm)، هڪ سطح جيڪا غير باسمتي چانورن جي قسمن کان تقريباً 12 ڀيرا وڌيڪ آهي، هوندا آهن، جيڪا باسمتي چانور کي ان جي مخصوص خوشبو ۽ ذائقو ڏين ٿا. هي قدرتي خوشبو پنير، ميون ۽ ٻين اناج ۾ پڻ ملي ٿي. 

پچائڻ دوران، 2-ايسٽيل-1-پائرولين (pyroline)-2-acetyle)-1) جي سطح گهٽجي ويندي آهي، پر چانورن کي پچائڻ کان اڳ 30 منٽن لاءِ پاڻيء ۾ رکڻ سان پچائڻ جو وقت 20 سيڪڙو گهٽ لڳندو آهي ۽ هن طور 2- ايسٽيل-1-پائرولين جي مقدار کي وڌيڪ محفوظ رهندي آهي.  
## گليسيمڪ انڊيڪس
## قسمون ۽ ميلاپ
## دنيا جي چوڌاري لاڳاپيل قسمون
## باسمتي سرٽيفڪيشن
## ملاءُ ۽ نقلي قسمون
## پيٽنٽ جي جنگ
## پڻ ڏسو
 
* سُغداسي چانور 
* ايري-370 
* جاسمين چانور 
* چانورن جي قسمن جي فهرست 
* اورزا ستيوا

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*Basmati rice at *[[Great Norwegian Encyclopedia]]*
*Basmati at TasteAtlas
زمرو:چانور
زمرو:زراعت
زمرو:نباتيات
زمرو:باسمتي چانور
زمرو:چانور جي قسمون
زمرو:ڀارت جي معيشت
زمرو:پاڪستان ۾ زراعت
زمرو:پاڪستان جي پوکون
زمرو:پاڪستان جي معيشت
زمرو:ڀارت ۾ چانورن جي پيداوار 
زمرو:پاڪستان ۾ چانورن جي پيداوار 
زمرو:سنڌ ۾ جاگرافيائي اشارا 
زمرو:پنجاب ۾ جاگرافيائي اشارا 
زمرو:اتر پرديش ۾ جاگرافيائي اشارا 
زمرو:هريانه ۾ جاگرافيائي اشارا 
زمرو:ڄمون ۽ ڪشمير ۾ جاگرافيائي اشارا 
زمرو:هماچل پرديش ۾ جاگرافيائي اشارا 
زمرو:خيبر پختونخوا ۾ جاگرافيائي اشارا
جامع مسجد مڪلي

**جامع مسجد مڪلي** هيءَ مسجد شيخ حماد جماليءَ جي مدرسي لڳ ھن وقت زبون حالت ۾ موجود آھي. مسجد جي -اتر- اولھه ۾ شيخ حماد جماليءَ جو مقبرو آهي. ھن کي مائي مڪلي جي مسجد به چوندا آھن، جو مسجد لڳ مائي مڪليءَ جي قبر آھي. ھيءَ مسجد قاضي عبدالله جي مزار جي اتر- اولھه ڪنڊ تي آھي.

روايتن موجب ڄام تماچي بن ڄام انڙ جڏھن دھليءَ کان آزاد ٿي -ٺٽي- پھتو. تڏھن سلطان فيروز شاھ -تغلق- وفات ڪري چڪو ھو. 1388ع ۾ کيس -ٺٽي- جي -تخت- تي ويھاريو ويو. ھن ھيءَ مسجد، حماد جماليءَ جي مدرسي لڳ ٺھرائي. ھي -ان- وقت -جامع مسجد- ھئي. ھن وقت ھيءَ مسجد ڪجهه ڊٺل صورت ۾ موجود آھي، پر نشان ٻڌائين ٿا ته -اوڀر- ۾ وڏي ڀت ڏنل ھئي، جيڪا نمازين لاءِ اڏاوت کان ٻاھر ھوا ۾ نماز پڙھڻ جي جاءِ ھئي. مسجد 64x29 فوٽن جي ايراضيءَ ۾ پکڙيل آھي، جنھن کي ٽي ونگاوان دروازا آھن. ڏکڻ- -اتر- ۽ -اوڀر- وارا دروازا نوڪي ڪمانن تي بيٺل آھن. ديوارن کي چن گاري سان اندران ٻاھران لنبيو ويو آھي. ھيٺ فرش پٿرائون آھي. اندريون ھال مختلف قسم جو ڏيک ڏئي ٿو. ھي ھڪ ڪشادو ڪمرو آھي، درين کي پويان يا اندران بيم ڏنل آھن. وچين دري يا کائنچو ٻين ٻن کان وڏو آھي. وچين دري عمودي نموني خاص شڪل جي ونگن تي بيٺل آھي. اولهه ۾ محراب اٿس، جيڪو -ٽڪنڊي- ڊول جو آھي. ھي سما دور جي اڏاوت جو بھترين نمونو آھي. هن وقت ھي ماڳ -پاڪستان- آرڪيالاجيءَ کاتي جي نظرداريءَ ھيٺ آھي.

## حوالا
ايليا ڪازان

**ايليا ڪازان** ( انگريزي: Elia Kazan) (ولادت:9 سيپٽمبر، 1909ء، قسطنطنيه، سلطنت عثمانيه موجوده استنبول، ترڪي - وفات: 28 سيپٽمبر، 2003ء، مين هيٽن، نيويارڪ شهر، رياست نيو يارڪ، آمريڪا) هاليوڊ جو معروف فلم ساز، هدايت ڪار، اداڪار ۽ فلم نويس هيو۔ ۔ايليا ڪازان جو تعلق هڪ يوناني خاندان سان هيو۔ جڏهن هن جي عمر چار سال هئي ته هن جا والدين آمريڪا ۾ رهڻ اچي ويا۔ ايليا ڪازان پنهنجو ڪيريئر براڊوي تي اسٽيج ڊرامن جي هدايتڪاري سان شروع ڪيو۔ 1948ء ۾ هن کي هن جي فلم ’جينٽل مينز ايگريمينٽ‘ جي لاء بهترین هدايتڪار جو آسڪر ايوارڊ ڏنو ويو۔ هن فلم جو اهم اداڪار گريگري پيڪ هيو ۽ فلم جو موضوع آمريڪي معاشري ۾ يهودين جي خلاف تعصب هيو۔

ڇهن سالن بعد هن کي ’آن دا واٽر فرنٽ‘ جي لاء پھر بهترين هدايتڪار جي آسڪر ایوارڊ سان نوازيو ويو۔ هن فلم ۾ مارلن برانڊو بهترين اداڪاري ڪئي ۽ هي ڊاڪ يارڊ مافيا جي خلاف مزدورن جي مزاحمت جي ڪهاڻي هئي۔ ايليا ڪازان جي هڪ ٻي مشهور فلم ’ايسٽ آف ايڊن‘ هئي جنهن ۾ جيمز ڊين يادگار ڪردار ادا ڪيو۔

90 سالن جي عمر ۾ هن کي فلم اڪيڊمي جي طرفان ايوارڊ سان به نوازيو ويو۔ ايليا ڪازان جي فلمن آمريڪا ۾ سماجی ۽ خانداني مسئلن کي انتهائي حقيقت پسند ۽ مضبوط انداز ۾ بيان ڪيو.

زمرو:1909ع جون پيدائشون
زمرو:1909ء جون پيدائشون
زمرو:2003ء جو وفاتون
زمرو:آمريڪي فلم اداڪار
زمرو:هاليوڊ هدايتڪار
عبدالله بن عثمان

**عبدالله بن عثمان** حضرت عثمان رض ۽ حضرت رقيه بنت محمد رض جو صاحبزادو هيو جن جي ٻن سان جي عمر ۾ ئي وفات ٿي وئي هئي۔
زمرو:اهلبيت
زمرو:صحابه
ولي عهد

[250px|thumb|[هيروهيتو جي ولي عهدي جي موقعي جي تصوير]]
**ولي عهد** (Crown prince) (جنهن کي **جانشين** ۽ **گادي نشين** به چيو ويندو آهي) بادشاهت ۾ تخت جي واضع وارث کي چيو ويندو آهي۔ 

زمرو:شهزادا
زمرو:شاهي لقب
ٽوگو

**ٽوگو** (Togo)، سرڪاري نالو "ٽوگاليز ريپبلڪ"، اولھه آفريڪا جو ھڪ خودمختيار ملڪ آھي جنھن جون سرحدون اولھه م گھانا، اوڀر ۾ بينن، اتر ۾ برڪينا فاسو ۽ ڏکڻ ۾ گني جي نار سان ملن ٿيون. ھن ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ لومي شھر آھي جيڪو گني جي نار تي واقع آهي. ٽوگو جي پکيڙ 57,000 چورس ڪلوميٽر آهي اھڙي طرح آفريڪا جي ننڍڙن ملڪن ۾ شامل آھي جنھن جي آبادي اٽڪل ڏھه لک جي لڳ ڀڳ آهي. 

ھن ملڪ واري خطي ۾ يارھين کان سورھين صديءَ دوران مختلف قبيلا لڏي ڦھلجندا ويا. ملڪ جو ساحلي علائقو غلامن جي خريد۽ فروخت جو مرڪز ھيو جتي يورپي واپاري اچي خريداري ڪندا هئا. ان واپار ھن ملڪ جي ساحل کي غلامن جي ساحل طور مشھوري ڏني. سال 1884ع ۾ جرمني ھن علائقي کي "ٽوگولينڊ" جي نالي سان پنھنجو زير نگراني علائقو (Protectorate) بڻائي ڇڏيو. پھرين مهاڀاري جنگ ۾ ھن ملڪ جي حاڪميت فرانس جي حوالي ٿي. سال 1960ع ۾ ھن ملڪ فرانس کان آزادي ورتي. سال 1967ع ۾ ڪميونسٽ مخالف، نيسنگبي آياديما فوجي بغاوت ذريعي ملڪ جي اقتدار تي قبضو ڪري ھڪ جماعتي ڊڪٽيٽر شپ قائم ڪئي. سال 1993ع م ھتي گھڻ جماعتي صدارتي چونڊون ٿيون جن م ھي ڌانڌلي جي الزامن ۾ کٽي آيو ۽ اھڙي طرح ملڪ جو لاڳيتو ٽي ڀيرا صدر رھيو ۽ مرڻ تائين ملڪ جو صدر رھيو. ان وقت ھن جو صدارتي عھدي جو لاڳيتو ڪل مدو 38 سال ھجڻ جي ڪري آفريڪا جو سڀ کان گھڻي دير تائين صدر رھڻ جو اعزاز رکندڙ حاڪم ھيو. سال 2005ع م سندس پٽ، فوري نيسنگبي (Faure Gnassingbé) صدر چونڊجي آيو.

ٽوگو جو موسم گرم آھي ۽ ھتان جا ماڻھو صحارا جي قوم سڏبا آهن جن جي معيشت زراعت تي دارومدار رکندڙ آھي ۽ اھا موسم سندن پوکن ۾ فائدو پھچائيدڙ آهي. ھن ملڪ جي سرڪاري ٻولي فرينچ يا فرانسيسي آھي. ماڻھن جو مذھب روايتي آفريڪي عقيدي تي مشتمل آهي پر عيسائي ۽ مسلمان بہ ھتي نمايان اقليتون آھن.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:ملڪ
زمرو:ٽوگو
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:وچ آفريڪا جا ملڪ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
سينگاپور

thumb|سنگاپور جو جھنڊو
**سنگاپور** (Singapore) ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ هڪ ننڍڙو ملڪ آهي. هن جو رقبو 683 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ هن جي آبادي 5500000 آهي. سنگاپور جي اتر ۾ ملائيشيا آهي، جيڪو هن جو واحد پاڙيسري آهي. سنگاپور جا مقامي ماڻهو ٽن قسمن جا آهن، چيني، ماليَ ۽ تامل انڊين. ان کان سواءِ سنگاپور جي 36% آبادي غير ملڪين جي آهي، جيڪي سڄي دنيا مان آيل آهن. سنگاپور ۾ مختلف ٻوليون ڳالهايون وينديون آهن جن ۾ انگريزي، چيني، ماليَ شامل آهي، ۽ انگريزي لڳ ڀڳ هر ڪو سمجھي سگهندو آهي. سنگاپور هڪ ترقي ڪيل ملڪ، ۽ اهو ئي سبب آهي جو سڄي دنيا مان ماڻهو هن ڏانهن رخ ڪن ٿا.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:ملڪ
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:سنگاپور
زمرو:ايشيا ۾ ملڪ
زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون
زمرو:ٻيٽ وارا ملڪ
زمرو:جمهوريتون
زمرو:آسيان جون ميمبر رياستون
زمرو:ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:مالي ٻولي ڳالھائڻ وارا ملڪ ۽ علائقا
جوھري ھٿيار

**ائٽم بم** (Nuclear Weapon) هڪ جنگي هٿيار آهي. انهيءَ جي تياري اهڙي اصول تي ٻڌل آهي ته جيڪڏهن ”فشن چين ريئيڪشن“ يعني ”ائٽم جي اُمکڻ جو لاڳيتو ردعمل“ شروع ٿئي ۽ بنا ضابطي جي جاري رهي، ته بي انداز گرميءَ جو مقدار خارج ٿئي ٿو. يورينيم جي مايي جا ٻه سب ڪرٽيڪل (sub critical) مايا خالي ٽيوب جي ٻن ڇيڙن تي رکجن ٿا. جڏهن به بم استعمال ڪرڻو هوندو آهي ته ٻنهي ڇيڙن تي رکيل ماين کي ڪنهن ڌماڪي خيز مايي وسيلي پاڻ ۾ ملائڻ سان ڪِرٽيڪل مايو ٺهي پوي ٿو، جنهنڪري بي ضابطه فشن چين ائڪشن شروع ٿيڻ جي ڪري بم ڦاٽي پوي ٿو. ائٽم بم جي ڦاٽڻ ڪري ايتري ته گرمي پيدا ٿئي ٿي جو انهيءَ سان سڄو هڪ ننڍو شهر تباهه ٿي وڃي ٿو. ائٽم بم يورينيم ۽ پلاٽينيم جهڙن وزني ڌاتن تي مشتمل هوندو آهي، جنهن جي ڦاٽڻ سان تمام وڏو ڌماڪو ٿيندو آهي ۽ ڪيترن ئي ميلن جو علائقو هر شيءِ سميت تباهه ٿي ويندو آهي. هوا ۾ اٿندڙ دونهي سان گهيري ۾ آيل سمورا جاندار مري ويندا آهن ۽ وڻ زهريلا ٿي پوندا آهن. بم ڦاٽڻ ۾ هڪ سيڪنڊ کان به گهٽ وقت لڳندو آهي.

ائٽم بم آئن اسٽائن ايجاد ڪيو هو. ان جو پهريون تجربو 16 جولاءِ 1945ع تي آمريڪا جي علائقي نيو ميڪسيڪو ۾ ڪيو ويو هو، ۽ ان کان پوءِ ٻيءَ مهاڀاري لڙائيءَ ۾ ڇهين آگسٽ 1945ع تي جاپان جي شهر هيروشيما تي اڇليو ويو. ان بم جو وزن نو هزار پائونڊ (20,000 ٽن) هو ۽ ان بم جو نالو ”لٽل بواءِ“ هو، جيڪو 600 ميٽرن جي اوچائيءَ تان اڇليو ويو هو، جنهن سان هڪ لک جي لڳ ڀڳ ماڻهو مئا ۽ ايترا زخمي ٿيا هئا. 9 آگسٽ 1945ع تي ٻيو بم به جاپان جي شهر ناگاساڪيءَ تي ”نئٽ بواءِ“ معنيٰ ”ٿلهي ڇوڪري“ جي نالي سان اڇليو ويو، جنهن ۾ اٽڪل هڪ لک ماڻهو مئا ۽ زخمي ٿيا هئا. ٻيءَ مهاڀاري لڙائيءَ کان پوءِ روس، انڊيا، چين، اسرائيل وغيره ائٽم بم ٺاهيا.

جڏهن ائٽم بم ٺاهيو ويو، تڏهن آئن اسٽائن جو خيال هو ته ائٽم کي توانائيءَ ۾ منتقل ڪيو ويندو، پر پوءِ ائٽم بم جي ٺاهيندڙ، آئن اسٽائن، ان وقت پڇتايو هو، جڏهن آمريڪا، ائٽم بم هيروشيما ۽ ناگاساڪيءَ تي استعمال ڪري، هن جي ايجاد کي انسان ذات جي ڀلائيءَ بجاءِ ان لاءِ هاڃيڪاريءَ ۾ تبديل ڪري ڇڏيو.
## حوالا

زمرو:نيوڪليئر هٿيار
زمرو:سائنسي ايجادون
زمرو:نيوڪليئر فزڪس
زمرو:جنگي هٿيار
يوسف جو گنبذ

**يوسف جو گنبد** يا **[[گنبد يوسف]]** (; ) حرم قدسي شريف ۾ قبۃ الصخرۃ جي ڏکڻ ۾ عليحده گنبد آهي۔ ان کي سڀ کان پهرين  ٻارهين صدي ۾ صلاح الدرن ايوبي  تعمير ڪرايو، جڏهن ته ان کان بعد ڪافي دفعا هن جي مرمت ٿي چڪي آهي۔ 
هن تي ٻه ڪتبه موجود آهن هڪ ٻارهين صدي جنهن تي صلاح الدين جو نالو ۽ تاريخ 1191 درج آهي، جڏهن ته ٻيو سترهين صدي جو آهي جس تي يوسف آغا جو نالو آهي جيڪو غالباََ يرووشلم جو عثماني گورنر هيو، ۽ تاريخ 1681 درج آهي۔ 

## حوالا

زمرو:اسلامي جايون
نڪول ڪڊمين

thumb|نڪول ڪڊمين

نڪول ميري ڪڊمين (Nicole Mary Kidman) (پيدائش: 20 جون 1967ء) آمريڪا ۾ پیدا ٿيڻ واري هڪ آسٽريلوي اداڪاره، فيشن ماڊل، گلوڪاره ۽ انسان دوست شخصيت آهي۔ 2006ء ۾ هن کي آسٽريليا جو سڀ کان وڏو شهري اعزاز ڪمپينيئن آف دي آرڊر آف آسٽريليا ڏنو ويو۔ 2006ء ۾ ئي هو فلمي صنعت ۾ سڀ کان وڌيڪ معاوضو حاصل ڪرڻ واري اداڪاره بڻين۔

ڪڊمين پهريون دفعو 1989ء ۾ سنسني خيز فلم ڊيڊ ڪام (Dead Calm) جي ذريعي منظر عام تي آئي۔ ڊيز آف ٿنڊر (Days Of Thunder) (1990ء)، ٽو ڊائي فار (To Die For) (1995ء) ۽ مولن روج! (Moulin Rouge!) (2001ء) ۾ هن جي ڪارڪردگي کي ناقدن ڀرپور انداز ۾ سراهيو ۽ دي آورز (The Hours) (2002ء) ۾ اداڪاري تي هن کي ڪافي معروف فلمي اعزازن سان نوازيو ويو جن ۾ بهترين اداڪاري جي لاء اڪيڊمي ايوارڊ، بافٽا ايوارڊ ۽ گولڊن گلوب ايوارڊ شامل آهن۔

هن هاليوڊ جي معروف فلمي اداڪار ٽام ڪروز سان شادي به ڪئي جڏهن ته هن وقت هو معروف موسيقار ڪيٿ اربن جي گهرواري آهي۔

جيئن ته هو هوائي ۾ آسٽريلوي جوڙي جي گھر پیدا ٿي، ان ڪري هو آسٽريليا ۽ آمريڪا ٻنهي جي شهريت رکي ٿي۔

## حوالا

زمرو:1967ء جون پيدائشون
زمرو:آسٽريلوي فلمي اداڪاريون
زمرو:آمريڪي فلمي اداڪاريون
زمرو:اداڪاره
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:هالي وڊ
زمرو:جيوت ماڻهو
درويش

مسلمان فقير جيڪي پنهنجي مخصوص عقيدن ۽ آئين ملي جي رو سان غربت ۽ عسرت جي زندگي گذارڻ جا پابند هوندا آهن۔ انهن جا بيشمار سلسلا آهن۔ اڪثر سيلاني زندگي جا عادی هوندا آهن. اسانجي ملڪ ۾ قلندرن جا ڪجهه گروهه هن ذیل ئي زمري ۾ اچن ٿقا۔ انهن ۾ ڪجهه عورتن وانگر رنگين ڪپڙا ۽ زيور پائيندا آهن۔ انهن جو خيال آهي ته جهڙي طرح سينگار واري عورت مرد کي وڻندي آهي۔ ساڳي طرح هو به خدا جي ويجھو مقبول ٿيندا۔ درويشن جا چار بنيادي سلسلا آهن۔

1۔ نقشبندي

2۔ سهروردي

3۔ قادري

4۔ چشتي

پنهنجي سلسلي ۾ آخر ڪار انهن مان ڪنهن هڪ سان تعلق رکي ٿو۔ حضرت معين الدين چشتیي اجمير ۔ خواجه بختيار ڪاڪي دهلوي ۔ چشتيه سلسلي سان تعلق رکن ٿا۔ سهروردي سلسلي جو سڀ کان معزز درويش حضرت بہا الدين زڪريا ملتاني ٿيا هن جن جي مزار ملتان جي قلعي ۾ آهي۔ فارسي جو مشهور شاعر حضرت سعدي به هن سلسلي جو درويش هيو ۽ هن سلسلي جو باني حضرت شهاب الدين سهروردي جيو مريد خاص هيو۔ نقشبندي سلسلي ۾ حضرت مجدد الف ثاني جي نالي سانب هر مسلمان واقف آهي۔ سلسلي قادريه جي بزرگن جون گديون ملتان ، اُچ ۽ بغداد ۾ آهن۔

### اسلامي لقب
* اميرالمومنين
* امير
* بيگ
* خليفو
* داعي
* درويش
* امام
* والي
* مير (لقب)
* مرزا (لقب)
* شيخ
* سيد
* شاهه
* سلطان

## تصويرون

فائل:Wrau-dervishes-damascus-cropped.jpg|
فائل:Dervish, 1913.jpg|
فائل:Muhammad Ahmad al-Mahdi.jpg|
فائل:Keskul GrantBowl.JPG|


زمرو:افغانستان ۾ اسلام
زمرو:پاڪستان ۾ اسلام
زمرو:پاڪستان ۾ تصوف
زمرو:تصوف
زمرو:رهبانيت
زمرو:سادي زندگي
زمرو:صوفي
سلطنت اڪد

**سلطنت اڪد** (Akkadian Empire) هڪ سلطنت هئي جنهنجو مرڪز اڪد شهر هيو هي قديم بين النهرين جي چوڌاري علائقن ۾ قائم هي۔

## حوالا

زمرو:اڳوڻيون ​​سلطنتون
سلطنت ڪانم

**سلطنت ڪانم** (Kanem Empire) هاڻوڪي چاڊ، نائجيريا۽ لبيا جي ملڪن ۾ واقع هئي۔ پنهنجي عروج  جي دور ۾ هي نه صرف چاڊ بلڪه ڏکڻ لبيا (فزان)، اوڀر نائيجر، اتر اوڀر نائجيريا ۽ اتر ڪيمرون جي علائقن جو احاطو ڪندي هئ

## حوالا

زمرو:چاڊ
زمرو:آفريڪا جي تاريخ
سلطنت خمير

**سلطنت خمير** (Khmer Empire)
(خمير&#x3A; ចក្រភពខ្មែរ) يا **سلطنت انگڪور** (Angkor Empire) 
(خمیر&#x3A; ចក្រភពអង្គរ) جنهن کي هاڻي ڪمبوديا جي طور تي سڃاتو ويندو آهي ، ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ هڪ طاقتور خمير هندو ٻڌ سلطنت هئي۔ سلطنت جو بنياد اڳوڻي مملڪت فونان ۽ مملڪت چينلا کان پيو جيڪي هڪ وقت ۾ گھڻي سرزمين ڏکڻ اوڀر ايشيا تي قائم رهي، جيڪا هاڻوڪي دور جي لائوس، ٿائيلينڊ، ۽ ڏکڻ ويتنام جو حصو آهي۔  
سلطنت خمير جي سڀ کان وڏي ميراث **انگڪور** هاڻوڪي ڪمبوڊيا ۾، سلطنت جي عروج جي داستان بيان ڪري ٿي۔ انگڪور جون عظيم آليشان يادگارون مثلاََ انگڪور وات ۽ بايون سلطنت جي امارت ۽ طاقت جو اندازو لڳائي سگھجي ٿو۔ هاڻوڪي هٿرادو سياري جي تصوير ڪشي سان انڪشاف ٿيو آهي ته انگڪور صنعتي دور کان پهرين دنيا جو سڀ کان وڏو شهري مرڪز هيو۔ 

## مندرن جون تصويرون

### انگڪوري مندر ڪمبوڊيا ۾

Angkor Wat.jpg|
The Bayon Angkor Thom Cambodia.jpg|
Banteay Samre, Cambodia (2211425643).jpg|
Ta Prohm, Angkor temples.JPG|
Ta Keo 3.jpg|
Prè Rup (Angkor) (6953384297).jpg|
Gopura est du temple Preah Khan (Angkor) (6983006145).jpg|


### انگڪوري مندر ٿائيلينڊ ۾

Phanom Rung Wikimedia Commons.jpg|
Entrance-phimai.jpg|
Lopburi Prang Sam Yot.jpg|
Prasat Sikhoraphum - Sikhoraphum.jpg|
Prasat Muang Tam-027.jpg|


### انگڪوري مندر لائوس ۾

Wat Phu Champasak - Laos - 01.JPG|
Wat Si Muang.jpg|


## حوالا


زمرو:اڳوڻيون ​​سلطنتون
سلطنت اويو

thumbnail|سلطنت اويو 1625
**سلطنت اويو** (Oyo Empire) **يوروبا قوم** جي سلطنت جيڪا جديد نائجيريا ۾ قائم هئي۔
سلطنت عدل

**سلطنت عدل** (Adal Sultanate) (صوماليه: Saldaanada Adaal، گعز:  አዳል ʾAdāl, عربي: سلطنة عدل) ایک قرون وسطيٰ جي گهڻي ڀاڱي نسلي مسلم آفريڪي سلطنت هئي جيڪا قرن آفريڪا ۾ واقع هئي۔
سلطنت غلدي

**سلطنت غلدي** یا گليدي سلطنت (عربي: **سلطنة غلدي**؛ صومالي**: Saldanadda Geledi؛** انگریزي**:Geledi sultanate)**، گوبيرون خاندان، جنهن سترهين صدي جي آخر کان ويهين صدي جي شروعات تائين قرن آفريڪا جي وڏي حصي تي حڪومت ڪئي، جي تحت هڪ صومالي سلطنت هئي. 

سلطنت تي گوبيرون خاندان جي حڪومت هئي. اها گليدي سپاهي ابراهيم عدير طرفان قائم ڪئي وئي هئي، جنهن اجوران سلطنت جي مختلف ويڙهاڪن کي شڪست ڏنيو ۽ اهم سياسي طاقت حاصل ڪرڻ لاءِ گوبيرونن کي تيار ڪيو. محمود ابراهيم جي مضبوط ٿيڻ کان پوءِ، خاندان هن جي پٽ، يوسف محمود ابراهيم جي سربراهي ۾ پنهنجي عروج تي پهچي ويو، جنهن گليدي معيشت کي ڪاميابيءَ سان جديد بڻايو ۽ سال 1843ع ۾ برديره جي فتح سان علائقائي خطرن کي ختم ڪيو ۽ سلطنت عمان جي سلطان سعيد بن سلطان کان خراج وصول ڪرڻ لاءِ اڳتي وڌو. گليدي سلطانن جا مضبوط علائقائي لاڳاپا هئا ۽ هنن سواحلي ساحل تي پيٽ ۽ ويتو سلطانن سان اتحاد قائم ڪيا. سال 1878ع ۾ مشهور سلطان احمد يوسف جي وفات تائين واپار ۽ گليدي طاقت مضبوط رهي. سلطنت سال 1911ع ۾ اٽلي جي قبضي کانپوء اطالوي صومالي لينڊ ۾ شامل ڪئي وئي.

## حوالا

زمرو:صوماليا
زمرو:آفريڪا جي تاريخ
زمرو:اڳوڻا ملڪ
زمرو:اڳوڻيون ​​سلطنتون
زمرو:صوماليه جي تاريخ
زمرو:آفريڪا ۾ اڳوڻي سلطنتون
سلطنت عفت

**سلطنت عفت** (Ifat Sultanate) وچ اوڀر جي هڪ صومالي  مسلم سلطنت هئي.

## حوالا

زمرو:اڳوڻا ملڪ
سلطنت بينن

**سلطنت بينن** (Benin Empire) جديد نائجيريا ۾ نئين آبادياتي کان پهرين هڪ آفريڪي رياست هئي۔

زمرو:نائجيريا جي تاريخ
سلطنت ايٿوپيا

**سلطنت ايٿوپيا** (Ethiopian Empire) (امهاري: የኢትዮጵያ ንጉሠ መንግሥተ ነገሥት) جنهن کي **حبشه** (Abyssinia) به چيو ويندو آهي هاڻوڪي دور جي اڌ اترين ايٿوپيا ۽ اريتريا جي جاگرافيائي علائق جو احاطو ڪري ٿي آدھے۔

## حوالا

زمرو:عيسائي رياستون
زمرو:اڳوڻيون ​​سلطنتون
زمرو:اڳوڻيون بادشاهتون
سلطنت اطاليه

**سلطنت اطاليه** (Italian Empire) (اطالوي: Impero Italiano) مملڪت اطاليه  ٻين يورپي طاقتن ۾ شموليت ڪئي ته جيئن ٻاهرين ملڪن تي ڪنٽرول حاصل ڪري سگهجي.۔

## تصويرون

فائل:Italian empire 1914.png|
فائل:Italy and Posessions September 1939.png|
فائل:ST-Massowa.jpg|
فائل:Italian mounted infantry in China 1900 HD-SN-99-01989.jpg|
فائل:Vlora zur Zeit der italienischen Besatzung 1916-1920.jpg|
فائل:Mogadishu1936.jpg|
فائل:Soldatietiopia.jpg|
فائل:Visita del RE a Bengasi.JPG|
فائل:Unione tunisi 31octobre1938.jpg|


زمرو:سلطنت اطاليه
زمرو:سمنڊ پار سلطنتون
زمرو:اڳوڻيون ​​سلطنتون
دراني سلطنت

**دراني سلطنت** (Durrani Empire) (پشتو: د واکمني درانیانو) جنهن کي آخري افغان سلطنت به چيو ويندو آهي  احمد شاهه دراني جي سربراهي ۾ 1747 قائم ٿي هن جي گادي جو هنڌ قندھار هيو۔

## حوالا

زمرو:خيبر پختونخواهه جي تاريخ
زمرو:خیبر پختونخوا جي تاريخ
زمرو:دراني سلطنت
سلطنت اشانتي

**سلطنت اشانتي** (Ashanti Empire) اشانتي خطي ۾ اڪان قوم جي اولهه آفريڪا ۾ هڪ هڪ رياست هئي۔

زمرو:سلطنتون
زمرو:اڳوڻيون ​​سلطنتون
آب گم ريلوي اسٽيشن

**آب گم** بلوچستان، پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشن جو نالو آهي۔ انکي سال 1886ع ۾ قائم ڪيو ويو۔ هي چلتن جي سامهون ۽ ڪوئٽا کان قريبا 50 ڪلوميٽر دکن ۾ آهي۔

آب گم فارسي ٻولي جو لفظ آهي جنهن جو مطلب آهي پاڻي گم ٿي ويو۔ ان علائقي جو نالو ان لاء آب گم آهي جو پاڻي جو هڪ چشمو هتي اچي زمين ۾ گم ٿي ويندو آهي۔

## پڻ ڏسو
* فهرست پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشنون
* پاڪستان ريلويز

زمرو:بلوچستان جا ريلوي اسٽيشن
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
سلطنت ورسنجلي

thumb| کنڊر, لاس قري
**سلطنت ورسنجلي** (Warsangali Sultanate) (صومالي: Saldanadda Warsangeli، عربص: سلطنة الورسنجلي) اتر اوڀر ۽ ڏکڻ اوڀر صوماليه جي ڪجهه حصن ۾ مرڪوز صومالي شاهي خانداني سلطنت هئي۔

زمرو:آفريقا جا اڳلا ملڪ
زمرو:صوماليه جي تاريخ
زمرو:سلطنتون
زمرو:صومالي سلطنتون
سلطنت سور

سوري سلطنت (پشتو:د سوريانو ټولواکمني) هندستان جي مسلمانن جي هڪ سلطنت هئي جنهن تي پشتون سور قبيلي جا حڪمران هيا۔ان حڪومت جي گادي جي هنڌ دهلي هئي ۽ ٻوليون پشتو ۽ فارسي هيون۔سور سلطنت جو بنياد شير شاهه سوري  ان وقت رکيو جڏهن هن جنگ چونسا (پٽنا جي ويجھو) مغل شهنشاهه همايون کي شڪست ڏني ۽ مغل سلطنت کي سور سلطنت ۾ تبديل ڪري ڇڏيو۔هي سلطنت سورنهن سال (1540ء؁ کان 1556ء؁ ) تائين قائم رهي ۽ هن تي ست سلطان فائز رهيا ان کان بعد 1556ء ۾ هن سلطنت جو خاتمو ٿيو ۽ مغل سلطنت وري وجود ۾ آئي۔

## پڻ ڏسو
* دراني سلطنت
* مغل سلطنت

سلطنت سور
زمرو:ايشياء جا اڳلا ملڪ
زمرو:بنگال جي تاريخ
زمرو:بنگلا ديش جي تاريخ
زمرو:تاريخ پاڪستان
زمرو:هندوستان جي تاريخ
زمرو:پنجاب جي تاريخ
زمرو:پنجاب جي تاريخ
زمرو:پنجاب جي تاريخ
سلطنت هوبيو

**سلطنت ھوبيو** (Sultanate of Hobyo) (صومالي: Saldanadda Hobyo، عربي: سلطنة هوبيو) جديد اتر صوماليه ۾ اڻويهين صدي ۾ هڪ صومالي سلطنت هئي.   هن کي سلطان يوسف علي ڪينادد‎ سلطنت مجيرطين کان الڳ ڪري قائم ڪيو، جيڪو سلطنت مجيرطين جي شاهه عثمان محمود جو سوٽ هيو.

## حوالا

زمرو:آفريڪا
زمرو:صوماليا
زمرو:اڳوڻا ملڪ
زمرو:آفريڪا جي تاريخ
زمرو:صوماليه جي تاريخ
زمرو:آفريڪا ۾ اڳوڻي سلطنتون
لاڙ ريلوي اسٽيشن

**لاڙ ريلوي اسٽيشن**  پاڪستان ۾ واقع آهي۔

## تاريخ

## ريلوي اسٽيشن ڪوڊ
پاڪستان ريلويز جي سرڪاري ویب سائيٽ جي مطابق لاڙ ريلوي اسٽيشن جو ڪوڊ LAZ آهي

## موجوده حالت
هن وقت هي اسٽيشن  پاڪستان ريلويز جي استعمال ۾ آهي ۔

## جڳهه واقع
لاڙ ريلوي اسٽيشن  لاڑ، ملتان ۾ واقع آهي

## رابطي جي ڄاڻ

## تصويرون

## پڻ ڏسندا
* پاڪستان ريلويز
* ريلوي اسٽيشن

## خارجي ڳنڍڻا
* پاڪستان ريلوي جي ويب سائيٽ 

زمرو:پاڪستان ۾ پٽڙي اچ وڃ
زمرو:تعميرون
زمرو:پاڪستان جون ريلوي اسٽيشنون
لنڊي خانا ريلوي اسٽيشن

**دبيز متن**

thumb|لنڊي خانا ريلوي اسٽيشن

**لنڊي خانا ريلوي اسٽيشن** پاڪستان جي قصبي تورخم ۾ واقع هيو، جيڪو خيبر ايجنسي ۾  پاڪ افغان سرحد جي قريب واقع آهي۔ هي ريلوي اسٽيشن 23 اپريل 1926ء ۾ برطانوي راڄ جي دور ۾ تعمير ڪيو ويو۔ هن ريلوي اسٽيشن کي افغان حڪومت جي درخواست تي 15 نومبر 1932ء ۾ بند ڪيو ويو۔   

## پڻ ڏسندا
* پاڪستان ريلويز
* ريلوي اسٽيشن

## خارجي ڳنڍڻا
* پاڪستان ريلوي جي ويب سائيٽ
زمرو:خیبر پختونخوا ۾ ريلوي اسٽيشن
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
لنڊي ڪوٽل ريلوي اسٽيشن

**لنڊي ڪوٽل ريلوي اسٽيشن** پاڪستان جي قصبي لنڊي ڪوٽل ۾ واقع آهي، جيڪو خيبر ايجنسي جو حصو آهي۔

## تاريخ
هي ريلوي اسٽيشن 1925ء ۾ برطانوي راڄ جي دور ۾ تعمير ڪئي وئي۔

## موجوده حالت
هن ريلوي اسٽيشن کي 2006ء ۾ پشاور - لنڊي ڪوٽل ريلوي لائن ٻوڏ ۾ ٻڏي وڃڻ جر سبب بند ڪئي وئي۔

## ريلوي اسٽيشن ڪوڊ
پاڪستان ريلويز جي سرڪاري ويب سائيٽ جي مطابق لنڊي ڪوٽل ريلوي اسٽيشن جو ڪوڊ LKL آهي

## پڻ ڏسندا
* پاڪستان ريلويز
* ريلوي اسٽيشن

## خارجي ڳنڍڻا
* پاڪستان ريلوي جي ويب سائيٽ

زمرو:خیبر پختونخوا ۾ ريلوي اسٽيشن
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
ڪوئي لانڊي ريلوي اسٽيشن

**ڪوئي لانڊي ريلوي اسٽيشن** ڪيرلا صوبي جي شهر ڪوئي لانڊي ۾ منگلور - شورنور  ريلوي لائن تي واقع آهي۔ 

هن اسٽيشن کان ريليون ڀارت جي مختلف شهرن ڏانهن وينديون آهن جن ۾ ممبئي، دهلي، حيدر آباد، چنئي (مدراس)، بنگلور، ڪولڪتا ۽ ٻين وڏا شهر آهن۔

## پڻ ڏسندا
* انڊين ريلويز
* سٿرن ريلويز

زمرو:ڪا لي ڪٽ ضلعو (ڪوڙي ڪوڊ)
2015ع حج ڀڄ ڊڪ

24 سيپٽمبر 2015ء تي خميس جي صبح مني ۾ جمرات پل جي سامهون شارع العرب (شارع 204) تي حج جي دوران ڀڄ ڊڪ ٿيڻ تي717 کان وڌيڪ حاجي شهيد، جڏنهن ته 863 زخمي ٿيا، ان َ وڌيڪ تعداد عورتن ۽ سن رسيده شخصن جو آهي۔ هي حادثو ان وقت پيش آيو جڏنهن حاجي جمره عقبه جي طرف رمي جمار جي لاء وڃر رهيا هيا۔ هي 1990ء جي ٿيڻ واري ڀڄ ڊڪ کان پوء سڀ کان وڏيون هلاڪتون آهن۔

2006ء ۾ انهي طرح ٿيڻ واري ڀڄ ڊڪ ۾ 346 فردَ جان بحق ٿيا هيا، جنهن کان پوء سعودي حڪومتَ وڌيڪ اصلاحتون ڪيون هيون۔  نيز انهي سال حج جي دوران 11 ستمبر کو 118 فردَ مڪو ڪرين حادثو ۾ نذر ٿيا۔

## پس منظر
[250px|thumb|منٰي ۾ [جمره کي ڪنڪريون ماريندي]]
حج جيڪو هر مسلمان تي زندگي ۾ هڪ دفعو فرض آهر۔هڪ حاجي حج جر مختلف منسڪن کي پورا ڪندو آهي، ان منسڪن مان هڪ رمی جمار (شيطان کي ڪنڪريون هڻڻ) آهي ۔رمي جمار جو منسک منٰي ۾ پورو ڪيو ويندو آهي جيڪو سعودي عرب جي  صوبي مڪي هڪ ضلعو آهي ۔ اڪثر ماڻهون حج جي ان منسڪ کي خطرناڪ سمجهندا آهن ڇو ته شروع ۾ جمره ننڍو هيو ۽ حاجين جي تعداد گهڻي هئي، ماڻهون جيئن ئي جمره کي پٿر مارڻ وڃن ته جڳهه گهٽ هئڻ جي سبب سان بڄ ڊڪ شروع ٿي ويندي سوين حاجين جي لاء جان ليوا ٿي ويندو هيو۔ 2006ء ۾ ان ئي جڳهه تي ڀڄ ڊڪ شروع ٿي جنهن سان 346 فردَ جان بحق ٿيا، ان کان علاوه به ڪيترا ئي دفعا منٰي ۾ اهڙا واقعا سامهون آيا آهن، انهي واقعن جي پيش نظر سعودي حڪومتَ منٰي شهر ۾ اهڙن واقعن کان بچڻ لاء قدم وڌايا، پر حاجين جي هڪ وڏي تعداد جي سبب هڪ دفعو ٻيهر 24 سيپٽمبر 2015ء تي ڀڄ ڊڪ جو هي واقعو سامهون آيو جنهن ۾ 763 فردَ جان بحق ۽ 1000 کان وڌيڪ زخمي ٿي ويا جن ۾ ڪن جي حالت نازڪ آهي۔

## واقعو
350px|250px|thumb|نقشي ۾ اها جڳهه جاٿي ڀڄ ڊڪ ٿر۔
ڀڄ ڊڪ جو هي واقعو منٰي جي جڳهه تي پيش آيو جيڪو مڪي مڪرم کان پنج ڪلوميٽر جي فاصلي تي واقع آهي۔ حاجي منٰي ۾ هڪ رڪن رمي جمرات جي ادائي لاء ويندا آهن،سعودي عرب جي محڪمة شهري دفاع جي ترجمان جي مطابق هي حادثو ان وقت پيش آيو هيو جڏنهن حاجي جمرات تي ڪنڪريون اڇلڻ  جي لاء شارع نمبر 204 ۽ 223 جي دوراهي تي موجود هيا۔ان وقت ان پُل تي حاجين جي وڏي تعداد جي هڪ جڳهه تي موجودگي جي وجه سان ڀڄ ڊڪ ٿي جنهن جي نتيجي ۾ ڪيترائي حاجي زمين تي ڪري پيا ۽ چيڀاٽجڻ جي سبب جان بحق ٿي ويا۔

الا اسوفو  جيڪو هن  حادثي جو عيني  شاهد  آهي ان جو چوڻ آهي ته:

## رد عمل
: ولي عهد مملڪت محمد بن نايف، حادثي کان پوء حاجين جي حفاظتي اهلڪارن جو هنگامر اجلاس طلب ڪيو، ۽ حادثي جي سببن جي مڪمل تفتيش جي لاء هڪ ڪميٽي جوٽ ڙي ۽ شاه سلمان بن عبد العزيز کي نتيجن کان آگاه ڪيو.

## پڻ ڏسندا
* حج جي دوران حادثا
* مڪو ڪرين حادثو

## حوالا

## خارجي ڳنڍڻا
*Tweet from the Saudi Civil Defense Directorate

زمرو:حج
زمرو:انساني آفتون
زمرو:حج جي تاريخ
زمرو:سعودي عرب ۾ انساني آفتون
زمرو:سعودي عرب جي تاريخ
1951ع

## واقعا
* **[[9 جنوري]]** — نيويارڪ ۾ گڏيل قومن جي دفتر جو باقاعده افتتاح
* **[[13 جُولاءِ]]** — مسلم ليگ پنجاب مان 474 عهديدارن ۽ ڪارڪنن کي پارٽي مفادن خلاف ڪم ڪرڻ جو الزام هڻي نيڪالي ڏني وئي.
* **[[16 جُولاءِ]]** — لياقت علي خان ڪراچي ۾ ريڊيو پاڪستان جي نئين برادڪاسٽنگ گھر جو افتتاح ڪيو.
* **[[17 جُولاءِ]]** — لبناني وزير اعظم رياض بن صالح کي گولي هڻي هلاڪ ڪيو ويو.

## پيدائش
* **[[1 جنوري]]** — اشفاق حسين زيدي، اردو شاعر
* **[[17 فيبروري]]** — راشد منهاس، پاڪستاني پائليٽ
* **[[19 فيبروري]]** — ڊاڪٽر محمد طاهرالقادري عالم دين
* **[[10 جُولاءِ]]** — راجناٿ سنگھ، ھندوستاني سياستدان
***[[26 آڪٽوبر]]** – الياس شاڪر، صحافي

## فوتگييون
* **[[20 جُولاءِ]]** — عبدالله بن حسين کي مسجد اقصيٰ ۾ قتل ڪيو ويو.
* **[[16 آڪٽوبر]]** — وزيراعظم پاڪستان لياقت علي خان کي قتل ڪيو ويو۔

زمرو:ويهين صدي
زمرو:1951ء
زمرو:سال
ڪوئٽا ريلوي اسٽيشن

thumb|ڪوئيٽا ريلوي اسٽيشن
**ڪوئيٽا ريلوي اسٽيشن** بلوچستان صوبي جي شهر ڪوئيٽا ۾ روهڙي۔ڪوئيٽا برانچ ريلوي لائن تي واقع آهی۔ هتان کان هڪ ريلوي لائن سرحدي قصبي چمن ويندي آهي۔ 
هن اسٽيشن کان ريليون پاڪستان جي مختلف شهرن ڏي وينديو  آهن جن ۾ ڪراچي، لاهور، راولپنڊي، سبي، جيڪب آباد، سکر، رحيم يار خان، بهاولپور، ملتان، خانيوال، فيصل آباد، جهلم، گجرات، لاڙڪاڻو ۽ ڪوٽڙي شامل آهن۔

## پڻ ڏسندا
* ريلوي اسٽيشن
* پاڪستان ريلويز
* فهرست پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشنون

## خارجي ڳنڍڻا
* پاڪستان ريلوي جي ويب سائيٽ

## حوالا

زمرو:پاڪستان ريلويز
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
زمرو:بلوچستان جا ريلوي اسٽيشن
سبي ريلوي اسٽيشن

**سبي ريلوي اسٽيشن** بلوچستان صوبي جي شهر سبي ۾ روهڙي - ڪوئٽا  برانچ ريلوي لائن تي واقع آهي۔ هي سبي - هرنائي ريلوي لائن جو جنڪشن به هيو۔  2006ء ۾ هي ريلوي لائن تخريب ڪارن جي هٿان پلن تباهه ٿيڻ جي وجه سان بند ٿي وئي۔   

هن اسٽيشن کان ريليون پاڪستان هي مختلف شهرن ۾ وينديو آهن جن ۾ ڪراچي، لاهور، راولپنڊي، ڪوئٽا، جيڪب آباد، سکر،  رحيم يار خان، بهاولپور، ملتان، خانيوال، فيصل آباد، جهلم، گجرات، لاڙڪاڻو ۽ ڪوٽڙي شامل آهن۔ 

## پڻ ڏسندا
* پاڪستان ريلويز
* ريلوي اسٽيشن

## خارجي ڳنڍڻا
* پاڪستان ريلوي جي ويب سائيٽ

## حوالا

زمرو:بلوچستان جا ريلوي اسٽيشن
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
1954ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[4 جنوري]]** – گورنر جنل غلام محمد هندوستان مان آيل پناهگيرن لاءِ ٺهرايل ڪالوني لطيف آباد جو افتتاح ڪيو.
***[[5 جُولاءِ]]** – بي بي سي روزاني ٽي وي خبرن جي نشريات شروع ڪئي.
***[[24 جُولاءِ]]** – پاڪستان ۾ ڪميونسٽ پارٽي کي غيرقانوني قرار ڏنو ويو.
***[[31 جُولاءِ]]** – دنيا جي بلند ترين چوٽي ڪي ٽو (K2) کي اٽلي جي جبل چاڙهو پروفيسر ڊيسو سر ڪري ورتو.
***[[4 آگسٽ]]** – حڪومت پاڪستان پاران قومي تراني کي منظور ڪيو ويو، جيڪو حفيظ جالندري جو لکليل آهي.
***[[13 آگسٽ]]** – ريڊيو پاڪستان تي پهريون دفعو پاڪستان جو قومي ترانو هليو.
***[[21 آگسٽ]]** – جنيوا معاهدي کان پوءِ ويت نام ۾ جنگ بندي ٿي ۽ ملڪ کي ٻن حصن ۾ ورهايو ويو.
***[[24 آڪٽوبر]]** – گورنر جنرل ملڪ غلام محمد آئين ساز اسيمبلي ٽوڙي ڇڏي، محمد علي بوگرا کي پاڪستان جو نئون وزير اعظم مقرر ڪيو ويو.

## پيدائش
***[[18 سيپٽمبر]]** – مرتضي ڀٽو، سنڌي سياستدان

## فوتگيون

زمرو:1954ع
زمرو:سال
1955ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جنوري]]** – بلوچستان، اولھ پاڪستان تي مشتمل ون يونٽ ۾ شامل ٿيو.
***[[17 جُولاءِ]]** – خان غفار خان ون يونٽ خلاف پشاور کان تحريڪ جو آغاز ڪيو.
***[[18 جُولاءِ]]** – برايوني ڪانفرنس يوگو سلاويا جي ٻيٽ برايوني ۾ منعقد ٿيو.
***[[6 آگسٽ]]** – ميجر جنرل اسڪندر مرزا کي پاڪستان جو وقتي گورنر جنرل مقرر ڪيو ويو.
***[[7 آگسٽ]]** – محمد علي بوگرا وزيراعظم جي عهدي تان استعفي ڏئي ڇڏي.
***[[11 آگسٽ]]** – چوڌري محمد علي پاڪستان جو وزيراعظم ٿيو.
***[[12 آگسٽ]]** – سڪندر مرزا پاران پاڪستاني وزير اعظم محمد علي بوگره جي حڪومت ختم ڪئي وئي.
***[[17 آگسٽ]]** – ريڊيو پاڪستان حيدرآباد اسٽيشن جو آغاز ڪيو ويو.
***[[23 آگسٽ]]** – تڪراري ون يونٽ بل پاڪستان جي دستور ساز اسيمبلي ۾ پيش ڪيو ويو.
***[[17 سيپٽمبر]]** – خان عبدالغفار خان بلوچستان ۾ داخلا تي لڳل پابندي باوجود بلوچستان پهتو ته کيس گرفتار ڪيو ويو.

## پيدائش
***[[26 جُولاءِ]]** – آصف علي زرداري، صدر پاڪستان
***[[24 نومبر]]** – ايئن بوٿم، مشهور ڪرڪيٽ رانديگر

## فوتگيون
***[[13 جُولاءِ]]** — روٿ ايلس کي لنڊن ۾ ڦاسي ڏني وئي، هي برطانيا جي آخري عورت هئي جنهن کي موت جي سزا ملي.
## حوالا

زمرو:1955ع
زمرو:سال
1956ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[1 جنوري]]** – سوڊان ۾ مصر ۽ برطانيہ جي گڏيل راج جو خاتمو آيو.
* **[[23 مارچ]]** – پاڪستان ۾ پهريون آئين نافذ ڪيو ويو.
* **[[31 جُولاءِ]]** – جم ليڪر ٽيسٽ ڪرڪيٽ جي تاريخ جو پهريون کلاڙي ٿيو، جنهن هڪ اننگ ۾ 10 وڪيٽون حاصل ڪيو.
* **[[10 سيپٽمبر]]** – وزير اعظم چوڌري محمد علي جي ڪابينا جي تشڪيل نو کان انڪار کان پوءِ پاڪستان ۾ سياسي بحران جنم ورتو.
* **[[12 سيپٽمبر]]** – حسين شهيد سهروردي پاڪستان جي وزير اعظم جو قسم کنيون.
* **[[17 آڪٽوبر]]** – ڪوئيٽا ۾ ريڊيو پاڪستان جي تجرباتي نشريات شروع ڪئي وئي.

## پيدائش
* **[[3 جنوري]]** – ميل گبسن، آمريڪي اداڪار ۽ فلمساز

## فوتگيون

1956ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1953ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جنوري]]** – گورنر جنرل غلام محمد قومي ميوزيم ڪراچي جو افتتاح ڪيو.
***[[10 آگسٽ]]** – سانگھڙ ضلعي جو قيام عمل ۾ آيو، ٿرپارڪر جي تعلقن سانگھڙ سنجهورو، پٿورو ۽ نوابشاهه جي تعلقي شهدادپور کي سانگهڙ ضلعي ۾ شامل ڪيو ويو.
***[[22 آڪٽوبر]]** – پاڪستان مسلم ليگ پارلياماني پارٽي ٺهراءُ منظور ڪيو ته پاڪستاني جو رياستي سربراهه مسلمان هندو.
***[[24 آڪٽوبر]]** – سنڌ حڪومت ڀٽ شاھ تي داراللطيف ٺاهڻ جو اعلان ڪيو.

## پيدائش
***[[3 جنوري]]** – محمد وحيد حسن، مالديپ جو صدر
***[[21 جُونِ]]** – **[[بينظير ڀٽو]]**، پاڪستاني سياستدان ۽ ملڪ جي اڳوڻي وزيراعظم

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1953ع
زمرو:سال
1952ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[23 جُولاءِ]]** – جمال عبد الناصر جي قيادت ۾ مصري فوج شاهه فاروق جو تخت اونڌو ڪري ڇڏيو.
* **[[11 آگسٽ]]** – حسن بن طلال اردن جو بادشاهه ٿيو.
* **[[17 آگسٽ]]** – لياقت علي خان جي قتل جي حوالي سان ڪميشن رپورٽ کي پڌرو ڪيو، جنهن ۾ ڪنهن کي به زميوار نه ڄاڻايو ويو.
* **[[3 آڪٽوبر]]** – برطانيا ايٽمي ڌماڪو ڪري دنيا جو ٽيون ايٽمي طاقت بڻجي ويو.
* **[[16 آڪٽوبر]]** – پاڪستانَ پنهنجي پهرين ٽيسٽ ميچ ڀارت ڪرڪيٽ ٽيم جي خلاف کيڏيو۔

## پيدائش
* **[[25 آگسٽ]]** — عمران خان، پاڪستاني ڪرڪٽر ۽ سياستدان

## فوتگيون

1952ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
زمرو:ويهين صدي
1957ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[11 جُولاءِ]]** – پرنس ڪريم حسيني، ٽئين آغا خان جي وفات بعد اسماعيلي شيعہ جماعت جو 49ھون امام مقرر ٿيو.
***[[15 جُولاءِ]]** – مغربي پاڪستان مان  3 مهينا 25 ڏينهن تائين رهندڙ صدارتي نظام ختم ڪيو ويو.
***[[21 جُولاءِ]]** – بلوچستان ۾ سون جون کاڻيون لڌيون ويون.
***[[24 جُولاءِ]]** – مولانا ڀاشاني نيشنل عوامي ليگ ٺاهڻ جو اعلان ڪيو.
***[[25 جُولاءِ]]** – پاڪستان نيشنل پارٽي جو قيام ٿيو، جيڪا اڳتي هلي نيشنل عوامي پارٽي ٿي.
***[[3 آگسٽ]]** – ملائيشيا جي آزادي کان پوءِ شهزادي عبدالرحمن حڪومت سنڀالي.
***[[18 آڪٽوبر]]** – آءِ آءِ چندريگر پاڪستان جو ڇهون وزير اعظم مقرر ٿيو.

## پيدائش
* **[[7 آگسٽ]]** – غلام شاھ جيلاني، پاڪستاني سياستدان
* **[[3 نومبر]]** – اسد جمال پلي،  نثر نويس

## فوتگيون
***[[11 جُولاءِ]]** – پرنس آغا خان ٽيون، اسماعيلي فرقي جو امام

زمرو:1957ع
زمرو:سال
1959ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جنوري]]** – الاسڪا آمريڪا ۾ 49 رياست جي طور تي شامل ٿيو.
***[[27 آڪٽوبر]]** – محمد ايوب خان اقتدار تي پنهنجي قبضي جي پهرين سالگره جي موقعي تي ملڪ ۾ بنيادي جمهوريتن جي نظام جو اعلان ڪيو۔ ان نظام جي تحت ملڪ کي 80,000 انتخابي حلقن ۾ ورهايو ويو۔

## پيدائش
***[[8 جُولاءِ]]** – حفيظ قريشي، جيئي سنڌ هلچل جو اڳواڻ
***[[24 آگسٽ]]** – مجيب ظفر انوار حميدي، پاڪستاني اديب
* **[[27 آڪٽوبر]]** – غلام مصطفيٰ شاھ، پاڪستاني سياستدان

## فوتگيون
***[[10 آڪٽوبر]]** – آغا تاج محمد خان، خيرپور رياست جو ڊائريڪٽر آف اسڪولس 
***[[27 آڪٽوبر]]** – اختر ھالائي، شاعر

زمرو:1959ع
زمرو:سال
1961ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جنوري]]** – آمريڪا ڪيوبا سان سياسي رابطا ختم ڪري ڇڏيا.
***[[28 آگسٽ]]** – ڊاڪٽر عبدالسلام کي سائنس ۽ ٽيڪنالاجي بابت صدر جو صلاحڪار مقرر ڪيو ويو.
***[[18 سيپٽمبر]]** – گڏيل قومن جو سيڪريٽري جنرل ڊيگ هميرس شولڊ جهاز حادثي ۾ فوت ٿي ويو.
***[[28 سيپٽمبر]]** – شام ۾ فوجي بغاوت کان پوءِ، گڏيل عرب جمهوريه جو خاتمو آيو، ان اتحاد ۾ مصر ۽ شام شامل هئا.

## پيدائش
* **[[21 جُونِ]]** — جوڪو ودودو، انڊونيشيا جو سياستدان ۽ ملڪ جو ستون صدر
* **[[27 جُونِ]]** — آمنہ جي محمد، برطانوي نائيجيريا سفارتڪار ۽ سياستدان
***[[30 آڪٽوبر]]** – انس راڄپر، ليکڪ

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1961ع
1962ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[8 جون]]** – پاڪستان ۾ جنرل محمد ايوب خانَ ٻيون آئين نافذ ڪيو.
***[[15 جُولاءِ]]** – الجيريا عرب ليگ جو رُڪن ٿيو.
***[[16 جُولاءِ]]** – مسلم ليگ ۽ جماعت اسلامي تان پابندي ختم ڪري سياسي هلچل جي اجازت ڏني وئي.
***[[29 جُولاءِ]]** – اسلامي نظرياتي ڪائونسل پاڪستان جو قيام عمل ۾ آيو، جسٽس محمد اڪرام چيئرمين نامزد ٿيو.
***[[5 آگسٽ]]** – نيلسن منڊيلا کي جيل ۾ وڌو ويو، اتان هو 1990ع تي آزاد ٿيو.
***[[4 آڪٽوبر]]** – نيشنل عوامي ڊيموڪريٽڪ فرنٽ وجود ۾ آئي، هن اتحاد ۾ جماعت اسلامي، عوامي ليگ، نيپ، ڪائونسل مسلم ليگ، ڪشڪ سرمڪ پارٽي، ريپبلڪن پارٽي ۽ ٻيون پارٽيون شامل هيون.

## پيدائش
***[[29 جنوري]]** – اسماعيل هانيه، حماس جو سياسي اڳواڻ
***[[3 مارچ]]** – عشرت العباد خان، گورنر سنڌ
* **[[24 جُونِ]]** – گوتم آداٹي، ھندوستاني واپاري ۽ صعنت ڪار
***[[3 جُولاءِ]]** – ٽام ڪروز،  آمريڪي اداڪار ۽ فلمون ٺاهيندڙ

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1962ع
1964ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[6 جُولاءِ]]** – ملاوي آزادي جو اعلان ڪيو، اڳ ھي گڏيل بادشاھت جي زير ااثر ھئي.
* **[[21 جُولاءِ]]** – ايران، پاڪستان ۽ ترڪي جي وچ ۾ ٽه طرفو معاھدو علائقائي تعاون براءِ ترقي طئي ٿيو.
* **[[8 سيپٽمبر]]** – فاطمه جناح ايوب خان سامهون صدارتي چونڊون وڙهڻ جو اعلان ڪيو.
* **[[25 سيپٽمبر]]** – پرتگال خلاف موزمبيق جي آزادي جي جنگ شروع ٿي.
* **[[16 آڪٽوبر]]** – چائينا پهرين دفعي ائٽم بم جو تجربو ڪيو.
* **[[22 آڪٽوبر]]** – فرانسيسي فلسفي ۽ اديب زان پال سارتر ادب جو نوبل انعام وٺڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو.
* **[[23 نومبر]]** – ايوب خان فاطمھ جناح خلاف صدارتي فارم جمع ڪرائي سندس خلاف چونڊ وڙھڻ جو اعلان ڪيو.

## پيدائش
* **[[18 آڪٽوبر]]** – بخشڻ مهراڻوي، سنڌي شاعر

## فوتگيون

1964ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1965ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[12 جُولاءِ]]** – آمريڪا پاڪستان جي فوجي امداد، پاڪ – ڀارت جنگ کان ڪجهه مهينا اڳ ئي بند ڪري ڇڏي.
***[[24 جُولاءِ]]** – پاڪستان فوج طرفان آپريشن جبرالٽر جو آغاز ٿيو، مقصد، سرينگر جي آس پاس هندوستان جي خلاف بغاوت پيدا ڪرڻو هو، هي آپريشن ناڪام ويو.
***[[26 جُولاءِ]]** – مالديپ برطانيا کان آزادي ورتي.
***[[24 آگسٽ]]** – اسلام آباد ۾ اسلامڪ ريسرچ انسٽيٽيوٽ جو قيام عمل ۾ آيو.
***[[6 سيپٽمبر]]** – هندوستان ۽ پاڪستان جي وچ ۾ جنگ جي شروعات ٿي.
***[[22 سيپٽمبر]]** – پاڪستان ۽ ڀارت جي وچ ۾ جنگ بندي عمل ۾ آئي.
***[[22 سيپٽمبر]]** – پاڪستان روس پاران تاشقند ۾ سڏايل ايوب، شاستري ڳالهين جي دعوت قبول ڪئي.

## پيدائش
***[[3 جُولاءِ]]** – امين ارباب،  شاعر، صحافي ۽ براڊ ڪاسٽر
***[[31 جُولاءِ]]** – جي .ڪي.رولنگ، برطانيوي ليکڪہ
***[[12 آڪٽوبر]]** – اعجاز منگي، سنڌي اديب
***[[18 آڪٽوبر]]** – ذاڪر نائيڪ، اسلامي عالم

## فوتگيون

## ڏڻ ۽ عام موڪل
***[[6 سيپٽمبر]]** – يوم دفاع، پاڪستان

زمرو:سال
زمرو:1965ع
1966ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جنوري]]** – ايوب خان، لال بهادر شاستري سان گڏ ڳالھ ٻولھ جي لاءِ گول ميز ڪانفرنس ۾ شرڪت جي لاءِ تاشقند روانو ٿيو.
***[[4 جنوري]]** – 1965ع واري جنگ کان پوءِ روس جي دعوت تي، ازبڪستان جي مرڪز تاشقند ۾ پاڪستان ۽ هندوستان جون ڳالهيون شروع ٿيون.
***[[30 سيپٽمبر]]** – بچوانا لينڊ پنهنجي آزادي جو اعلان ڪيو ۽ عوامي جمهوريه بوٽسوانا بڻجي ويو.

## پيدائش
***[[3 جُونِ]]** – وسيم اڪرم، پاڪستاني ڪرڪيٽر
***[[6 جُونِ]]** – سائرہ افضل تارڙ، پاڪستاني سياستدان
***[[31 آڪٽوبر]]** – اي جي چانڊيو، ليکڪ

## فوتگيون

زمرو:1966ع
زمرو:سال
1968ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[19 جُونِ]]** – ڍاڪا ۾ **[[اگرتلا سازش ڪيس]]** جي شروعات ٿي، جسٽس ايس اي رحمان جي سربراھي ۾ ھڪ خصوصي ٽربيونل ڪاروائي ھلائي.

## پيدائش
* **[[16 جُولاءِ]]** - ليري سينگر، وڪيپيڊيا جي بانين مان ھڪ باني
* **[[5 آگسٽ]]** -  فرانسيسي سياستدان مارين لوپون

## فوتگيون
* **[[19 فيبروري]]** — محمد هاشم گزدر، سنڌ جو سياستدان

## حوالا

1968ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
زمرو:ويهين صدي
1967ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[16 جُولاءِ]]** – گل ياسمين  (چنبيلي) کي پاڪستان جو قومي گل قرار ڏنو ويو.
***[[26 جُولاءِ]]** – لاهور ۾ مينار پاڪستان جو تعميراتي ڪم مڪمل ٿيو.
***[[1 آگسٽ]]** – اسرائيل اوڀر بيت المقدس تي قبضو ڪيو.
***[[6 آگسٽ]]** – حيدرآباد ضلعو تيز برسات ۽ ٻوڏ سبب سخت متاثر ٿيو. جنهن ڪري حڪومت کي ايمرجنسي لاڳو ڪرڻي پئي.
***[[8 آگسٽ]]** – انڊونيشيا، ملائيشيا، فليپائن، سنگاپور ۽ ٿائي لينڊ گڏجي ڏاکڻ اوڀر جي ايشيائي قومن جي تنظيم ٺاهي.
***[[8 سيپٽمبر]]** – يوگينڊا ۾ قديم قبيلائي نظام جو خاتمو آيو ۽ ريپبلڪن حڪومت قائم ٿي.
***[[8 آڪٽوبر]]** – گوريلا اڳواڻ چي گويرا ۽ سندس ساٿي بوليويا ۾ گرفتار ٿيا.
***[[21 آڪٽوبر]]** – ويٽنام جنگ جي خلاف هڪ لک کان وڌيڪ ماڻهن واشنگٽن ڊي سي ۾ احتجاج ڪيو، ساڳي قسم جا احتجاج يورپ ۽ جاپان ۾ پڻ ڪيا ويا.

## پيدائش
* **[[20 جُونِ]]** – نڪول ڪڊمين، آمريڪا ۾ پیدا ٿيڻ واري هڪ آسٽريلوي اداڪاره، فيشن ماڊل، گلوڪاره ۽ انسان دوست شخصيت
* **[[18 جُولاءِ]]** – ون ڊيزل، آمريڪي فلمي اداڪار ، پروڊيوسر، ھدايتڪار ۽ اسڪرين رائيٽر
* **[[18 آگسٽ]]** – دلير مھندي، ڀارتي پنجابي ڳائڻو
* **[[28 آڪٽوبر]]** – جوليا رابرٽس، آمريڪي اداڪاره

## فوتگيون

زمرو:سال
زمرو:1967ع
1969ع

## واقعا
***[[11 جُولاءِ]]** – انسٽيٽويٽ فار اسلامڪ ريسرچ پاڪستان، جي اڳوڻي ڊائريڪٽر فضل الرحمان پاران اسلام تي لکيل ڪتاب تي پابندي هئي وئي.
***[[16 جُولاءِ]]** – نيل آرمسٽرانگ اپالو يارهن خلائي جهاز جي ذريعي چنڊ طرف روانو ٿيو.
***[[16 جُولاءِ]]** – مخدوم طالب الموليٰ پاڪستان پيپلز پارٽي ۾ شموليت اختيار ڪئي.
***[[20 جُولاءِ]]** – پهريون دفعو ڪنهن ماڻهو چنڊ تي قدم رکيو، اهو اعزاز آمريڪي خلاباز نيل آرمسٽرانگ کي حاصل آهي.
***[[28 جُولاءِ]]** – سوات، دير ۽ چترال وارن علائقن کي اولھ پاڪستان ۾ شامل ڪيو ويو.
***[[24 آگسٽ]]** – افغانستان جي بادشاهه ظاهر شاهه پختونن جي ڌار وطن پختونستان جي قيام واري جدوجهد جي حمايت جو اعلان ڪيو.
***[[1 سيپٽمبر]]** – ڪرنل معمر قذافي پاران شاهه ادريس جي حڪومت جو تختو اونڌو ڪيو ويو.
***[[15 سيپٽمبر]]** – پاڪستان حڪومت ججن تي ڪابه نوڪري حاصل ڪرڻ تي لڳايل پابندي هٽائي ڇڏي.
***[[24 سيپٽمبر]]** – رباط اسلامي سربراهي ڪانفرنس ۾ ڀارتي نمائندي جي شرڪت تي صدر يحيي خان پاران بائيڪاٽ ڪيو

## پيدائش

## فوتگيون

زمرو:1969ع
زمرو:سال
صدقو

**صدقو** اهو مال متاع آهي جيڪو الله تعاليٰ جي رضا ۽ خوشنودي جي لاء ڏنو ويندو آهي ۽ هي خالص عبادت آهي هن ۾ ڪنھن خاص شخص جو تعين نہ هجڻ گهرجي ۽ نہ ان جي طرفان ڪو غرض رکڻ گهرجي، پر هي صدقي جي اهل مقام ۾ هجڻ گهرجي مثلاََ ضرورتمندن جي لاء.

زمرو:مذهبي اصطلاحون
زمرو:زڪوات
زمرو:صدقو
زمرو:اسلامي اصطلاح
زمرو:اسلامي معاشيون
سدپاره ڍنڍ

[thumb|سدپاره ڍنڍ، [اسڪردو، گلگت بلتستان]]
**سدپاره ڍنڍ** يا **ستپاره ڍنڍ** (Satpara Lake) سمنڊ جي  سطح کان اٺ هزار پنج سو فٽ جي اوچائي تي اسڪردو شهر کان ڪجهه پري واقع آهي. هي خوبصورت ڍنڍ مٺي پاڻي سان لبريز آهي ۽ هن جي ٻه ٽي طرف سنگلاخ ٽڪر آهن. سياري  جي موسم ۾ هن ٽڪرن  تي برف پوندي آهي ۽ جڏهن گرمين جي شروعات  ۾، جڏهن هي برف پگھرجڻ شروع ٿيندي آهي ته نه صرف انهن جو بلڪه ڪجهه  ڪلاڪن  جي مسافري تي واقع ديوسائي نيشنل پارڪ کان نڪرڻ وارن قدرتي ندي نالن جو پاڻي به وهندو هن ۾ ڪرندو آهي.

## نالي جو سبب
سدپاره بلتي ٻولي جو لفظ آهي جنهن جي معنيٰ آهي ست دروازا هن جو سبب هي هڪ ديومالائي ڪهاڻي آهي، جيڪا هي آهي:
”جنهن جڳهه هي ڍنڍ آهي اتي صديون پهرين هڪ ڳوٺ هوندو آهي۔ چوندا آهن ته هڪ ڏينهن هن ڳوٺ ۾ ڪو بزرگ فقير جي ويس ۾ ماڻهن کي آزما.ڻ جي لاء آيو۔هن وستي وارن کان کائڻ پيئڻ جي شيء گھري۔ سواء هڪ ٻڍڙي جي ڪنهن به هن جي مدد نه ڪئي۔ هن بزرگ وستي وارن کان ناراض ٿي ڪري انهن کي بددعا ڏني پر گڏوگڏ هي دعا به ڪئي نيڪ بڍڙي جنهن هن جي مدد ڪئي هئي، انکي ڪجهه نقصان نه پهچي۔ دعا قبول ٿي ۽  راتون رات ڳوٺ اٽلي پيو ۽  ان جي جاء پاڻي جو چشمو نڪري پيو ۽ ڏندي ئي ڏسندي هي پاڻي  هڪ  وڏي  ڍنڍ ۾ تبدیل ٿي ويو۔ البته حیرت جي ڳالهه اها ٿي ته جنهن جڳهه نيڪ دل ٻڍڙي جو گھر هيو اتي پاڻي هن سے کان وري رهيو۔ اهڙي طرح هي ٻيٽ اڄ به سلامت آهي.“

## خارجي ڳنڍڻا
* Photos from Satpara Lake by Waqas Usman
*- Imran Ahmed's Photo Gallery

## حوالا

زمرو:ڍنڍون
زمرو:سياحتي جڳهون
زمرو:پاڪستان جون ڍنڍون
زمرو:گلگت بلتستان جون ڍنڍون
زمرو:گلگت بلتستان جي جاگرافي
راڌڻ ريلوي اسٽيشن

**راڌڻ ريلوي اسٽيشن**, () سنڌ جي ضلعي دادو جي ھڪ ننڍڙي شھر راڌڻ ۾ واقع آھي

## ريلوي اسٽيشن ڪوڊ
پاڪستان ريلويز جي سرڪاري ويب سائيٽ جي مطابق راڌڻ ريلوي اسٽيشن جو ڪوڊ RDH آهي

## موجودهه حالت
هن وقت هي اسٽيشن  پاڪستان ريلويز جي استعمال ۾ آهي۔

## واقع
راڌڻ ريلوي اسٽيشن پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ميهڙ تعلقه ۾ آھي

## رابطي جي معلومات

## تصويرون

## پڻ ڏسندا
* پاڪستان ريلويز
* ريلوي اسٽيشن

## خارجي ڳنڍڻا
* پاڪستان ريلوي جي ويب سائيٽ

زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
1963ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جُونِ]]** – ٺيڙهي ۾ عاشور جي ڏينھن تي شيعن مٿان حملي ۾ 118 ماڻھو قتل ٿي ويا. 
***[[18 جُولاءِ]]** – شام ۾ فوجي حڪومت جو خاتمو ٿيو.
***[[27 جُولاءِ]]** – جنرل امين الحفيظ شام جو صدر ٿيو.

## پيدائش

## فوتگيون
***[[13 جُولاءِ]]** – بابا صلاح الدين، پير

زمرو:1963ء
زمرو:سال
زمرو:ويهين صدي
جنيد جمشيد

250px|thumb|جنيد جمشيد

**جنيد جمشيد** اڳوڻو پاپ گلوڪار ۽ نعت خوان ھو۔ هن پاپ موسيقي گروپ وائٽل سائنز جي نمائنده گلوڪار جي حيثيت سان شهرت حاصل ڪئي۔ هو يونيورسٽي آف انجينئرنگ اينڊ ٽيڪنالوجي، لاهور جو فارغ التحصيل ھو۔ 1987ء ۾ دل دل پاڪستان جي رليز سان گڏ ئي هو شهرت جي بلندين تائين پهچي ويو۔ هن جي پاپ گلوڪاري جي دور ۾ هيٺ ڏنل البمز رليز ٿيا۔
* جنيد آف وائٽل سائنز 1994ع
* اس راھ پر 1999ع
* دل ڪي بات 2002ع

ان سان گڏ هن جو رجحان اسلامي تعليمات جي طرف وڌي ويو ۽ آهستي آهستي هو موسيقي جي صنعت کي خير آباد چئي ڪري نڪري آيو۔ بعد ۾ ھو نعت خوان ۽ بزنس مين جي طور تي ڄاتو وڃڻ لڳو۔ هن جي بوتيڪ جون شاخون سڄي ملڪ ۾ آهن۔

جنيد جمشيد ۽ سندس زال 7 ڊسمبر 2016 تي ان وقت فوت ٿي ويا جڏھن پي آءِ اي جي اڏام 661 چترال کان اسلام آباد ويندي ڪري تباھ ٿي وئي. ھو چترال ۾ تبليغي جماعت جي سلسلي ۾ ويل ھو ۽ اسلام آباد واپس اچي رھيو ھو.

## حوالا

زمرو:راڳي
زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:1964ع جون پيدائشون
زمرو:2016ع جون وفاتون
زمرو:پاڪستاني گلوڪار
زمرو:پاڪستاني ماڻهو
زمرو:پاڪستاني مسلم شخصيتون
زمرو:پاڪستاني نعت خوان
زمرو:قرآن جا قاري
زمرو:ڪراچي جا ماڻھو
پاڪستان سپر ليگ

**پاڪستان سپر ليگ** هڪ پروفيشنل ٽي/20 ڪرڪيٽ ليگ آهي جيڪا اٺن شهرن جي ٽيمن تي مشتمل هوندي.جنهن جو هيڊ ڪوارٽر لاهور ۾ آهي.

پاڪستان سپر ليگ 2016 ۾ منعقد ڪيئي ويندي جيڪا 4 فيبروري کان 24 هين فيبروريءَ تائين هلندي.هن ليگ ۾ دنيا جا مشهور رانديگر پڻ حصو وٺندا.

## تاريخ

### ٽي ٽونٽي ڪپ
پاڪستان سپر ليگ جي ابتدا هائير ٽي ٽوينٽي ڪپ جي اختتام تان ٿي.هائير ٽي ٽوينٽي ڪپ 2004 شروع ٿيو جنهن ۾ ڪل 14 ڪلبن جي ٽيمن حصو ورتو جنهن ۾ 13 ملڪي ۽ هڪ افغانستان جي ٽيم پڻ شامل هئي.پاڪستان اهو واحد ملڪ آهي جنهن ۾ T20 مقابلا گهريلو سطح تي ڪرايا ويا.سڀ کان وڌيڪ ڪپ سيالڪوٽ جي ڪلب ڇھہ ڀيرا کٽيا آهن.

## ليگ جي بناوٽ
سيپٽمبر 2015 ۾ ان جي باقائده ابتدا ڪئي وئي.اڳوڻو ڪپتان وسيم اڪرم ۽ رميز راجا ايلچي مقرر ڪيا ويا.20 سيپٽمبر 2015 تي علي ظفر گانو هاڻي کيڏي ڏيکار (اب کيل کي دکا) ڳايو.ان سان گڏوگڏ 3D لوگو جي بہ نمائش ڪئي وئي.

### قدر
ھن ليگ جي ڪُل ماليت 93 ملين آمريڪي ڊالر آھي ۔

### نيلامي
پاڪستان سپر ليگ جي پنچ فرنچائز کي 93 ملين آمريڪي ڊالر جي عيوض ڏھ سال جي لاءِ وڪيو ويو۔

#### رانديگرن جي نيلامي
پاڪستان سپر ليگ جي لاءِ رانديگرن کي پنچ درجن ۾ ورهايو ويو۔ رانديگر جي وڌ کان وڌ نيلامي قيمت 140,000 آمريڪي ڊالر ھئي۔ پاڪستان رانديگرن جي لاءِ 2 ملين آمريڪي ڊالر جو ويمو(انشورنس) ڪرائي ۽ غير ملڪي رانديگرن جي آمدني کي ٽيڪس کان مستثنيٰ قرار ڏنو ويو۔ 

### رانديگر
پاڪستان ڪرڪيٽ بورڊ پھرين ٽي سالن جي لاءِ ليگ پنچ ٽيمن تي مشتمل ھوندي ۽ ھر ٽيم ۾ 6 غير ملڪي ۽ 10 مقامي رانديگر ۽ 2 اڀرندڙ(امرجنگ) رانديگر شامل ھوندا۔ 

### سيزن
افتتاحي سيزن 4 کان 23 فيبروري شارجہ ۽ دبئي ۾ کيڏي وئي، سيمي فائنل تائين ھر ٽيم ٻئي ٽيم کان ٻہ ميچ کيڏيا ۔فائنل ۾ اسلام آباد يونائيٽيڊ ڪوئيٽا گليڊيئيٽرز کي 6 وڪيٽن تان هارائي چيمپئن ٿيڻ جو اعزاز حاصل ڪيو ويسٹ انڊيز جي ڊيوائن سمٿ کي ميچ جو بھترين رانديگر قرار ڏنو ويو ۔ ان ٽورنامينٽ ۾ پاڪستان جي عمر اڪمل 335 رنز سان ٽاپ اسڪورر جڏنھن تہ ويسٹ انڊيز جو آندري رسل ٽاپ وڪيٽ وٺندڙ رھيو ۔

## ڪلبن جا نالا

اهي پنج ئي ڪلب 3 ڊسمبر 2015 تي وڪيا ويا جنهن ۾ مهانگو ڪراچيءَ جو ڪلب وڪرو ٿيو جنهن جي لاگت 2.6 آمريڪي ڊالر آهي.

## ٽيمون

* لاھور قلندرز
* اسلام آباد يونائيٽڊ
* ڪراچي ڪنگز
* ڪوئيٽا گليڊيئيٽرز
* پشاور زلمي

## پروڊڪشن
پهرين آڪٽوبر 2015 تي سن سيٽ ميڊيا کي حق ڏنا ويا.جيڪي 2016 کان 2020 تائين هلندا.

ٻيو ڪمپنيون

##### نشرياتي حق

## ڪمشنر

پاڪستان سپر ليگ جو ڪمشنر نجم سيٺي آهي.

## پڻ ڏسو

* پاڪستان ڪرڪيٽ بورڊ
* گهريلو ٽوينٽي20 ڪرڪيٽ مقابلن جي فهرست

## خارجي ڳنڍڻا
* Official Website of Pakistan Super League 

پاڪستان سپر ليگ
زمرو:پاڪستان ۾ پيشي وراڻي راندين جون ليگون
زمرو:پاڪستان ۾ ڪرڪيٽ ليگون
زمرو:وڪي منصوبو پاڪستان سپر ليگ مضمون
زمرو:وڪي منصوبو پاڪستان سُپر ليگ مضمون
1971ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[5 آگسٽ]]** – حڪومت پاڪستان اوڀر پاڪستان جي صورتحال تي وائيٽ پيپر جاري ڪيو.
***[[9 آگسٽ]]** – شيخ مجيب الرحمان خلاف بغاوت جو ڪيس فوجي عدالت ۾ هلائڻ جو فيصلو ڪيو ويو.
***[[14 آگسٽ]]** – بحرين برطانيا کان آزادي حاصل ڪئي.
***[[21 سيپٽمبر]]** – بحرين، ڀوٽان ۽ قطر گڏيل قومن جا رڪن ٿيا.
***[[16 ڊسمبر]]** – مشرقي پاڪستان ۾ پاڪستان فوج هٿيار فٽا ڪيا، سقوط ڍاڪا جي نتيجي ۾ نئون ملڪ بنگلا ديش وجود ۾ آيو.

## پيدائش
***[[2 جُولاءِ]]** – بدر سميجو، ليکڪ، سماجي اڳواڻ
***[[3 جُولاءِ]]** – جوليان اسانج، آسٽريلوي صحافي، وڪي ليڪس جو باني ۽ سماجي ڪارڪن

## فوتگيون
***[[20 آگسٽ]]** –  راشد منهاس، پاڪستاني هوا باز

زمرو:سال
زمرو:1971ع
1974ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[15 جُولاءِ]]** – قبرص ۾ فوجي بغاوت ٿي، صدر ميڪاريوس کي جلاوطن ڪيو ويو.
***[[20 جُولاءِ]]** – ترڪي ڏکڻ قبرص تي قبضو ڪيو.
***[[8 آگسٽ]]** – آمريڪي صدر رچرڊ نڪسن استعفا ڏيئي ڇڏي.

## پيدائش
***[[22 جُونِ]]** – جوزف وجي، ڀارتي اداڪار
***[[25 جُونِ]]** – ڪرشما ڪپور، ھندوستاني اداڪارہ
***[[8 جُولاءِ]]** – ماسٽر منظور، راڳي

## فوتگيون
***[[18 جُولاءِ]]** – ساغر صديقي، اردو شاعر

زمرو:ويهين صدي
زمرو:سال
زمرو:1974ع
1972ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[2 جنوري]]** – پاڪستان جي تمام اهم صنعتن کي قومائيو ويو.
* **[[2 جنوري]]** – محمد ضيا الحق جي حڪم تي ملتان ٽيڪسٽائيل مل جي ملازمن تي فائرنگ ڪئي وئي، جنهن ٻه کان وڌيڪ پورهيت اجل جو شڪار ٿيا.
* **[[2 جُولاءِ]]** – سنڌي ٽائپ رائٽر مارڪيٽ ۾ وڪري لاءِ آندو ويو، ان کان اڳ سنڏي ۾ ٽائپ رائٽنگ نہ ٿي سگھندي ھئي.
* **[[7 جُولاءِ]]** – سنڌي ٻولي جو بل سنڌ اسيمبلي مان پاس ٿيو.
* **[[8 جُولاءِ]]** – سنڌي ٻولي بل پاس ٿيڻ کان پوءِ ھنگاما تيز ٿي ويا، فوج طلب ڪئي وئي ۽ 12 ڄڻا اجل جو شڪار ٿيا.
* **[[11 جُولاءِ]]** – ٻولي وارن فسادن سبب ٺٽو پڻ سخت متاثر ٿيو، اتي 144 قلم لاڳو ڪيو ويو.
* **[[24 جُولاءِ]]** – ڪراچي ۾ بيهر وڳوڙ شروع ٿيا ۽ حڪومت کي ڪرفيون فافظ ڪرڻو پيو.
* **[[9 آگسٽ]]** – سنڌ ۾ قومپرستن خلاف وڏي پيماني تي ڪريڪ ڊائون ڪيو ويو، انتظاميا جي ايم سيد کي پڻ گرفتار ڪري ورتو.
* **[[22 آگسٽ]]** – روڊيشيا کي نسل پرست روين سبب عالمي اولمڪ ڪميٽي مان نيڪالي ڏني وئي.
* **[[22 آگسٽ]]** – پ پ پ گلگت ۽ بلتستان وارن علائقن ۾ شاهي خاندان جي گھڻي عرصي کان الڳ الڳ حڪمراني ختم ڪري ڇڏي.
* **[[8 آڪٽوبر]]** – اسرائيل پاران شام ۽ مصر تي حملا ڪيا ويا.

## فوتگيون
* **[[3 جنوري]]** – موهن راڪيش، ڀارتي قلم ڪار
* **[[6 جُولاءِ]]** – آندل فقير، شاعر

زمرو:1972ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1975ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[25 مارچ]]** – سعودي بادشاهه فيصل بن عبدالعزيز آل سعود کي ان جي ڀاڻيجي قتل ڪري ڇڏيو۔
* **[[25 جُونِ]]** – موزمبيق پرتگال کان آزادي حاصل ڪئي.
* **[[5 جُولاءِ]]** – ڪيپ ورڊي پورچوگال کان آزادي حاصل ڪئي.
* **[[6 جُولاءِ]]** – ڪوموروس فرانس کان آزاد جو اعلان ڪيو.
* **[[15 آگسٽ]]** – بنگلاديش ۾ فوجي بغاوت، شيخ مجيب الرحمان کي خاندان سميت قتل ڪيو ويو.
* **[[20 آگسٽ]]** – سنڌو درياھ ۾ اتنهائي درجي جي ٻوڏ ڊڪليئر ڪئي وئي. ٻوڏ سبب سنڌ جا ڪيترائي علائقا پاڻي هيٺ اچي ويا.
* **[[4 سيپٽمبر]]** – عرب اسرائيل تنازعو، سنائي عبوري امن مهادو طئي ٿيو.
* **[[16 سيپٽمبر]]** – پاپوا نيوگني آسٽريليا کان آزادي ورتي.

## پيدائش
* **[[13 آگسٽ]]** - شعيب اختر ، پاڪستاني ڪرڪيٽر

## فوتگيون

زمرو:1975ع
1973ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[10 اپريل]]** – اسلامي جمهوريه پاڪستان جو آئين 1973ع منظور ٿيو۔
***[[10 جُولاءِ]]** – بهاماس گڏيل بادشاھت کان آزادي ورتي.
***[[17 جُولاءِ]]** – افغانستان جي جنرل سردار دائود خان، ظاهر شاهه جي حڪومت جو خاتمو آندو.
***[[27 جُولاءِ]]** – جماعت اسلامي بنگلاديش کي تسليم نه ڪرڻ جو مطالبو ڪيو.
***[[30 جُولاءِ]]** – فورسز مري ۽ مينگل قبيلن جي علائقن تي چڙهائي ڪري ڏني، پهرين ڏينهن تي 8 کان وڌيڪ ماڻهو مارجي ويا.
***[[10 آگسٽ]]** – پاڪستان جي قومي اسيمبلي ۾ بنگلاديش کي تسليم ڪرڻ واري قرارداد پيش ٿي.
***[[10 آگسٽ]]** – ويسٽ انڊيز جي رياست بهاماس برطانيا کان آزادي حاصل ڪئي.
***[[14 آگسٽ]]** – ذوالفقار علي ڀٽو وزيراعظم پاڪستان جي حيثيت سان حلف کنيو۔
***[[14 آگسٽ]]** – فضل الاهي چوڌري پاڪستان جي صدر جي حيثيت سان قسم کنيو.
***[[7 سيپٽمبر]]** – احمديه فرقو پاڪستان ۾ ڪافر قرار ڏنو ويو.
***[[1 نومبر]]** – هندوستاني رياست ميسور جو نالو تبديل ڪري ڪرناٽڪ رکيو ويو.

## پيدائش
* **[[21 جُونِ]]** — زوزانا چاپوتووا، چيڪوسلوواڪيا جي سياستدان ۽ وڪيل
***[[15 آگسٽ]]** — عدنان سميع، موسيقار

## فوتگيون

زمرو:ويهين صدي
زمرو:سال
زمرو:1973ع
1977ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جنوري]]** – ايپل ڪمپيوٽر وجود ۾ آئي. 
***[[27 جُونِ]]** – جبوتي فرانس کان آزادي حاصل ڪئي. ھن کان اڳ جبوتي فرانسيسي صومالي لينڊ جو حصو هيو.
***[[30 جُونِ]]** – ڏاکڻي اوڀر ايشيائي معاهدن جي تنظيم کي ختم ڪيو ويو. 
***[[5 جُولاءِ]]** – [محمد ضیا الحق]] پاڪستان جي وزيراعظم ذوالفقار علي ڀٽو جي حڪومت جو ختم ڪري فوجي راڄ لاڳو ڪيو.
***[[13 جُولاءِ]]** – آمريڪي شهر نيويارڪ ۾ 25 ڪلاڪن تائين بجلي بند ٿي وئي.
***[[18 جُولاءِ]]** – ويٽنام گڏيل قومن جو رُڪن ٿيو.
***[[31 جُولاءِ]]** – احمد رضا قصوري جي درخواست سندس والد نواب قصوري جي قتل ڪيس جي ٻڌڻي شروع ٿي.
***[[1 سيپٽمبر]]** – لائلپور جو نالو تبديل ڪري فيصل آباد رکيو ويو.
***[[14 آڪٽوبر]]** – پاڪستان جي پهرين عورت ڊبٽي اسپيڪر بيگم اشرف عباسي کي گھر ۾ نظربند ڪيو ويو.

## پيدائش
***[[29 نومبر]]** – يونس خان، پاڪستاني ڪرڪيٽر

## وفات
***[[20 آڪٽوبر]]** – مير احمد يار خان، خان آف قلات
***[[26 آڪٽوبر]]** – ابراهيم جليس، ليکڪ

زمرو:1977ع
1978ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[7 جُولاءِ]]** – سولومن آئلينڊز برطانيہ کان آزادي حاصل ڪئي.
***[[25 جُولاءِ]]** – دنيا جو پهريون ٽيسٽ ٽيوب ٻار پيدا ٿيو.
***[[8 سيپٽمبر]]** – ايراني انقلاب، مظاهرن جي جواب ۾ شاهه ايران جي حڪومت مارشل لا جو اعلان ڪيو ته ايراني فوج تهران ۾ 88 مظاهرين کي فائرنگ ڪري قتل ڪري ڇڏيو.
***[[17 سيپٽمبر]]** – اسرائيل ۽ مصر ڪيمپ ڊيوڊ معاهدي تي صحيحون ڪيون.
***[[17 آڪٽوبر]]** – پوليٽيڪل پارٽيز ايڪٽ ۾ ترميم ڪئي وئي، جنهن تحت سرڪار کي ڪنهن به پارٽي تي ملڪ دشمني جو الزام هڻي پابندي هڻڻ جو اختيار ملي ويو.

## پيدائش

## فوتگيون
***[[11 جنوري]]** — ابن انشا، اردو شاعر۔

زمرو:سال
زمرو:1978ع