پدماناڀاپورم محل

**پدمانابھاپورم محل**، جنهن کي **ڪالڪولم محل** پڻ سڏيو ويندو آهي، هڪ ٽراوانڪور دور جو محل آهي جيڪو هندستان جي رياست تامل ناڊو جي ڪنياڪماري ضلعي ۾ پدماناڀپورم ۾ واقع آهي. محل جي ملڪيت، سنڀاليندڙ ۽ سنڀاليندڙ ڪيرالا حڪومت جي طرفان آهي. ↵پدمانابھاپورم اڳوڻي راڄڌاني ٽراوانڪور جي اڳوڻي راڄڌاني جو شهر آهي. اهو نگرڪول کان 20 ڪلوميٽر (12mi)، ڪنياڪماري شهر کان 39km (24mi) ۽ ڪيرالا ۾ ترواننت پورم  کان 52km (32mi) آهي. محلات جو ڪمپليڪس چار ڪلوميٽر ڊگهو هڪ پراڻي گرينائيٽ قلعي اندر واقع آهي. محل ويلي جبلن جي پيرن تي واقع آهي، مغربي گھاٽ جو حصو. وَلي نديءَ ڀرسان وهي ٿي.

## تاريخ
محل 1601 عيسوي جي آس پاس اروي ورما ڪولشيخرا پيرومل طرفان تعمير ڪيو ويو، جنهن 1592 کان 1609 جي وچ ۾ ويناڊ تي حڪومت ڪئي. جديد ٽراوانڪور جو باني، بادشاهه انزم ٿرونل مارٿنڊا ورما (1706-1758) جنهن 1729 کان 1758 تائين ٽراوانڪور تي حڪومت ڪئي. بادشاهه مارٿانڊا ورما بادشاهت کي پنهنجي خانداني ديوتا سري پدماناڀ لاءِ وقف ڪيو، جيڪو رب وشنو جو هڪ روپ آهي ۽ بادشاهي پدماناڀ دسا يا رب پدماناڀ جي خادم جي حيثيت سان حڪومت ڪندو هو. ان ڪري نالو پدمانابھاپورم محل يا لارڊ پدمانابھا جو شهر.

1795ع ۾ ٽراوانڪور جي گاديءَ جو هنڌ هتان منتقل ڪيو ويو، اتان کان ٿرواناٿپورم، ۽ اها جاءِ پنهنجي اڳوڻي شان وڃائي ويٺي. 1839ع کان وٺي، نوراتري فيسٽيول محلات ۾ نه رهي هئي، جنهن ان جي وڌيڪ زوال ۾ مدد ڪئي.

1935ع ۾ ٽراوانڪور جي شاهي خاندان جي مدد سان محلات کي ميوزيم ۾ تبديل ڪيو ويو. جڏهن هندستان جي رياستن کي لساني بنيادن تي ٻيهر منظم ڪيو ويو، ۽ ڪنيا ڪماري کي تامل ناڊو ڏانهن منتقل ڪيو ويو، اهو محل ڪيرالا جي حڪومت جي ملڪيت ۽ ڪنٽرول هيٺ رهيو. هن محل کي آرڪيالاجي ڊپارٽمينٽ، گورنمينٽ آف ڪيرالا طرفان سنڀاليو ويندو آهي.

## اڏاوت
محلات جو ڪمپليڪس روايتي ڪيرالا جي فن تعمير جي بهترين مثالن مان هڪ آهي، ۽ وسيع ڪمپليڪس جا ڪجهه حصا پڻ روايتي ڪيرا طرز جي فن تعمير جو نشان آهن.

## منفرد ڪمرا
thumb| منترشالا (ڪنگس ڪائونسل چيمبر)
thumb| ڊانس هال ، ناٽڪسالا
thumb| ٽيڪ ڪوٽرام ورثو ميوزيم (اڳوڻي سمر محل)
پدمانابھاپورم محل پيچيده ڪيترن ئي اڏاوتن تي مشتمل آهي:

* منتر شالا، بادشاهه جي ڪائونسل چيمبر
* ٿائي ڪوٽارام ( مالايالم)، 1550 کان اڳ تعمير ڪيو ويو
* ناٽڪسالا؛ پرفارمنس هال
* ڪمپليڪس جي مرڪز ۾ هڪ چار ماڙ حويلي
* ٺڪي ڪوٽارام؛ ڏاکڻي محل
* اندرا ولاسوم، مهمانن ۽ غير ملڪي معززين جي ميزباني لاءِ ٺهيل هڪ گيسٽ هائوس

### مرڪزي حويلي
چار ماڙ عمارت محلات جي ڪمپليڪس جي مرڪز ۾ واقع آهي. گرائونڊ فلور شاهي خزانو رکي ٿو. پهرين منزل تي بادشاهه جا ڪمرا آهن. آرائشي پلنگ 64 قسم جي جڙي ٻوٽين ۽ دوائن جي ڪاٺ مان ٺهيل آهي، ۽ ڊچ واپارين طرفان هڪ تحفو هو. هتي جا اڪثر ڪمرا ۽ محلات جي ڪمپليڪس جي ٻين حصن ۾ تلوارن ۽ خنجر جهڙن هٿيارن کي رکڻ لاءِ ديوارن ۾ ٺهيل رستا ٺهيل آهن. ٻئي منزل تي بادشاهه جي آرام ۽ مطالعي جا ڪمرا آهن. هتي بادشاهه روزو رکڻ وقت گذاريندو هو. مٿين منزل (جنهن کي اپريڪا ملڪيڪا سڏيو ويندو آهي) شاهي گهراڻي جي عبادت گاهه طور ڪم ڪيو ويندو هو. ان جون ديوارون 18هين صديءَ جي شاندار ديوارن سان ڍڪيل آهن، جن ۾ پراڻن جا منظر ۽ ان وقت جي ٽراوانڪور جي سماجي زندگيءَ جا ڪجهه منظر پڻ شامل آهن. مٿين منزل تي سري پدماناڀ سوامي جو ڪمرو هوندو هو. هيءَ عمارت بادشاهه مارٿندورما جي دور حڪومت ۾ ٺاهي وئي هئي. هن کي پدماناڀا داسا جي نالي سان پڻ نامزد ڪيو ويو هو ۽ سري پدماناڀ سوامي جي خادم جي حيثيت سان ٽراوانڪوور جي سلطنت تي حڪومت ڪندو هو.

### ڏاکڻي محل
ساڄو|thumb| قديم گراموفون ٽرنٽيبل
thumb| پراڻا گهرو سامان
ڏاکڻي محل، جنهن کي ٿاڪي ڪوٽارام يا نيرپورا جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، محلات جي ڪمپليڪس کان هڪ عوامي روڊ ذريعي جدا ٿيل آهي. هي رهائشي ڪمپليڪس ٽن عمارتن تي مشتمل آهي. بنيادي رهائشي عمارت کي ٿائي ويدو سڏيو ويندو آهي. ان جو منهن اوڀر طرف آهي، اصل محلات جي برعڪس جنهن جو منهن اولهه طرف آهي. داخل ٿيڻ جي سامهون ٺڪٿ (نجي عبادت جي جڳهه) آهي. ٽين عمارت ڪولپورا (غسل گھاٽ ۽ پناهه گاه) هڪ تلاءَ جي ويجهو آهي.

ٿيڪي ڪوٽارام کي 1993ع ۾ هڪ ورثي ميوزيم ۾ تبديل ڪيو ويو، جنهن ۾ قديم گهرن جي شين ۽ تجسس جي نمائش ڪئي وئي هئي. شين جو مجموعو اڳئين دور ۾ روايتي ڪيرالا جي گهرن جي سماجي ۽ ثقافتي اخلاقيات جي باري ۾ هڪ بصيرت ڏي ٿو.

### اپريڪا ملڪيڪا
thumb| اپريڪا ملڪيڪا
ٿائي ڪوٽرام جي اتر اولهه ۾ شاهي ڪمپليڪس جي سڀ کان وڌيڪ قابل ذڪر حصن مان هڪ آهي، اپريڪا ملاڪامليالم . هي ڪمپليڪس 1745ع ۾ بادشاهه انيظام ٿرونل مارٿانڊا جي عمارت جي زميني منزل تي تعمير ڪرايو هو. هن خزاني جي مٿان بادشاهه جو بسترو هو، جنهن ۾ مليالم ، 64 بادشاهه جو ڪمرو اسان کي سندس روزو رکڻ واري ڪمري ڏانهن وٺي وڃي ٿو، جتي بادشاهه عبادت ۾ روزو رکڻ وقت رهندو هو.

## گيلري

فائل:Padmanabhapuram_Palace_exterior_facade.jpg|alt=Padmanabhapuram Palace exterior facade| پدمانابھاپورم محل جو ٻاهرئين پاسو
فائل:Padmanabhapuram_Palace_1.jpg|alt=Padmanabhapuram Palace (Side View)| پدمانابھاپورم محل ( پاسي جو ڏيک )
فائل:Forecourt_Padmanabhapuram_Palace_Mar24_A7C_10099.jpg| پدمانابھاپورم محل
فائل:Padmanabhapuram_Palace_5.jpg|alt=Padmanabhapuram Palace| پدمانابھاپورم محل
فائل:Padmanabhapuram_Palace_7.jpg|alt=Padmanabhapuram Palace and Pond| پدمانابھاپورم محل ۽ تلاءُ
فائل:Kuthira_Vilakku_1.jpg|alt=Kuthira Vilakku| ڪتيرا ولاڪڪو
فائل:Clock_Tower_Padmanabhapuram_Palace_Mar24_A7C_10102.jpg|alt=Clock tower| ڪلاڪ ٽاور
فائل:Floral_Beams_Uppirikka_Malika_Padmanabhapuram_Palace_Mar24_A7C_10142.jpg|alt=Engraved wooden ceiling, Uppirikka Malika| اُڪريل ڪاٺ جي ڇت ، اُپريڪا مالڪي


## پڻ ڏسو

* ڪتلام محل ، تامل ناڊو، پڻ ڪيرا حڪومت جي ملڪيت هيٺ. 
* ڪيرالا ۾ رياست جي محفوظ يادگارن جي فهرست
* هندستان ۾ عالمي ورثي سائيٽن جي عارضي فهرست
* ايرانيل
* *مارٿندورما* (ناول)

## حوالا

زمرو:ڀارت
زمرو:تاريخي ماڳ
زمرو:انڊيا جون حويليون
زمرو:ھندستان جا شھر، وسنديون ۽ واھڻ