سول شادي

**سول ميريج** يا **سول شادي** هڪ اهڙي شادي آهي جيڪا ڪنهن سرڪاري آفيسر پاران ڪرائي وڃي، رڪارڊ ڪئي وڃي ۽ حڪومت ان کي تسليم ڪري. اهڙي شادي ڪنهن مذهبي اداري پاران به ڪرائي سگهجي ٿي جنهن کي رياست تسليم ڪري، يا اها مڪمل طور تي سيڪيولر ٿي سگهي ٿي، جنهن کي **سيڪيولر شادي** چيو ويندو آهي.

## تاريخ
جيڪي ملڪ پنهنجن رهواسين جو آبادياتي رجسٽر رکن ٿا، اهي انهن جي ازدواجي حيثيت جو رڪارڊ رکندا آهن، ۽ گڏيل قومن (UN) جي سمورن ميمبر ملڪن، سواءِ ايران، صوماليه، ڏکڻ سوڊان، سوڊان، ۽ ٽونگا جي، گڏيل قومن جي شادي لاءِ رضامندي، شادي جي گهٽ ۾ گهٽ عمر ۽ شادي جي رجسٽريشن بابت ڪنوينشن (1962) يا گڏيل قومن جي عورتن خلاف هر قسم جي متڀيد جي خاتمي بابت ڪنوينشن (1979) تي صحيحون يا توثيق ڪئي آهي، جيڪي شادي جي رجسٽريشن جي ذميواري لاڳو ڪن ٿا. اڪثر ملڪ سول شادي جي شرطن کي مذهبي ضرورتن کان الڳ بيان ڪن ٿا. ڪجهه رياستون، جهڙوڪ اسرائيل، جوڙن کي صرف ان صورت ۾ رجسٽر ڪرڻ جي اجازت ڏين ٿيون جڏهن انهن پهريان رياست جي تسليم ٿيل مذهبي تقريب ۾ شادي ڪئي هجي، يا ڪنهن ٻئي ملڪ ۾ شادي ڪئي هجي.

### انگلينڊ ۾
قرون وسطيٰ جي يورپ ۾، شادي ڪينن لا (مذهبي قانون) جي تحت هلندي هئي، جنهن ۾ صرف انهن شادين کي صحيح تسليم ڪيو ويندو هو جتي ٻنهي ڌرين هڪ ٻئي کي مڙس ۽ زال طور قبول ڪيو هجي، چاهي گواهه هجن يا نه. تنهن هوندي به، ڪنهن سرڪاري يا مذهبي شخص جي موجودگي ضروري نه هئي. اها روايت انگلينڊ ۾ ميريج ايڪٽ 1753 جي نفاذ سان ختم ڪئي وئي، جنهن تحت شادي جي قانوني حيثيت لاءِ ضروري قرار ڏنو ويو ته اها رياست جي تسليم ٿيل مذهبي جڳهه (جهڙوڪ چرچ آف انگلينڊ، ڪويڪرز، يا يهودي تقريب) ۾ سرڪاري طور تي ڪرائي وڃي. ان کان سواءِ ٻيا سمورا طريقا ختم ڪيا ويا. ان ايڪٽ تحت غير قانوني قرار ڏنل يونين مان پيدا ٿيندڙ ٻارن کي والدين جي ملڪيت يا خطابن جي وراثت جو حق نه هو. تاريخي سببن جي ڪري، هي ايڪٽ اسڪاٽ لينڊ تي لاڳو نه ٿيو. نتيجي طور، 1940 تائين اسڪاٽ لينڊ ۾ اهو ڪافي هو ته هڪ مرد ۽ عورت گواهن جي موجودگي ۾ هڪ ٻئي سان واعدو ڪن ته اها شادي قانوني سمجهي ويندي هئي. ان ڪري انگلينڊ جي سرحد سان ملندڙ اسڪاٽش شهرن ۾ "تڪڙي شادين" جي صنعت شروع ٿي وئي؛ خاص طور تي گريٽنا گرين جو شهر ان لاءِ مشهور ٿيو. ميريج ايڪٽ 1836 مذهبي تقريب جي شرط کي ختم ڪري ڇڏيو، ۽ رجسٽر آفيس جي رجسٽرارن کي مذهبي اڳواڻ جي موجودگي کان سواءِ شاديون رجسٽر ڪرڻ جو اختيار ڏنو ويو.

### ٻين يورپي ملڪن ۾
ڪيترن ئي يورپي ملڪن ۾ ڪامن لا ميريج جهڙا ادارا موجود هئا. پر ڪيٿولڪ چرچ چوٿين ليٽرن ڪائونسل (1215) ۾ خفيه شادي کي منع ڪري ڇڏيو، جنهن تحت ضروري هو ته شادي جو اعلان چرچ ۾ پادريءَ طرفان ڪيو وڃي. 1566 ۾، ڪائونسل آف ٽرينٽ جي فرمان ذريعي ڪيٿولڪ عيسائين لاءِ اهڙي ڪنهن به شادي کي رد ڪيو ويو جيڪا پادري ۽ ٻن گواهن جي موجودگي ۾ مذهبي تقريب کان سواءِ ڪئي وئي هجي.

جنيوا جي پروٽسٽنٽ عالم جان ڪيلون اهو حڪم ڏنو ته شادي تڏهن صحيح تسليم ڪئي ويندي جڏهن اها مذهبي تقريب سان گڏ رياست وٽ به رجسٽر ٿيل هجي.

1792ع ۾، فرانسيسي انقلاب سان گڏ، فرانس ۾ سول شادي جو بنياد وڌو ويو ۽ ان کي مذهبي شادي کان آزاد ڪيو ويو. 1802 ۾، نيپولين مذهبي ۽ سول شادي کي هڪ سرڪاري طريقي سان ملائڻ لاءِ اهو قانون بڻايو ته مذهبي تقريب صرف انهن جوڙن لاءِ ٿي سگهندي جن پهريان سول شادي ڪئي هجي. نيپولين اها روايت تقريبن سڄي يورپ ۾ پکيڙي ڇڏي. اڄوڪي فرانس ۾ صرف سول شادي کي قانوني حيثيت حاصل آهي. مذهبي تقريب صرف سول يونين کان پوءِ ٿي سگهي ٿي ۽ ان جي ڪا قانوني حيثيت ناهي. فرانس ۾ جيڪڏهن ڪو مذهبي پيشوا سول شادي کان اڳ مذهبي شادي ڪرائي ٿو ته کيس فوجداري سزا ٿي سگهي ٿي.
جرمني ۾، نيپولين جو قانون صرف انهن علائقن ۾ هو جيڪي هن فتح ڪيا هئا. هن جي سلطنت جي خاتمي کانپوءِ سول شادي جو رواج ختم ٿيڻ لڳو. پر ڪجهه جرمن رياستن سول شادي کي لازمي يا اختياري طور متعارف ڪرايو. 1871 ۾ جرمني جي اتحاد کان پوءِ، چانسلر آٽو وون بسمارڪ جي ڪوششن سان 1875 ۾ "سول ميريج قانون" منظور ڪيو ويو؛ تڏهن کان وٺي جرمني ۾ صرف سول شاديون تسليم ڪيون وڃن ٿيون. مذهبي تقريبون جوڙي جي مرضي تي آهن.

## جديد دنيا ۾

### انگلينڊ ۽ ويلز
اڄڪلهه انگلينڊ يا ويلز ۾ شاديون منظور ٿيل جڳهن تي ٿيڻ گهرجن، جن ۾ رجسٽر آفيسون، هوٽلون، قلعا يا اهي گرجا گھر شامل آهن جيڪي رجسٽرار جنرل وٽ شادي لاءِ رجسٽر ٿيل آهن.
سول شاديءَ لاءِ سرٽيفڪيٽ ۽ لائسنس جي ضرورت هوندي آهي. رجسٽر آفيس ۾ هڪ ننڍي غير مذهبي تقريب ٿيندي آهي جنهن ۾ رجسٽرار، جوڙو ۽ ٻه گواهه موجود هوندا آهن. ان تقريب ۾ خدا، ڪنهن معبود يا ڪنهن خاص مذهب جو ذڪر ڪرڻ جي اجازت ناهي هوندي ۽ هي قانون سختي سان لاڳو ڪيو ويندو آهي.

### گڏيل عرب امارات ۾ سول شادي
گڏيل عرب امارات هڪ وفاقي رياست آهي جتي هر امارت جو پنهنجو عدالتي نظام ۽ فيملي لا آهي. ان ڪري سول شادي سڄي ملڪ ۾ هڪجهڙي ناهي.

ابو ظهبي ۾، 2021 جي قانون نمبر 14 تحت سول شادي متعارف ڪرائي وئي. هي قانون سيڪيولر آهي ۽ مذهب کان مٿانهون آهي، جيڪو ابو ظهبي سول فيملي ڪورٽ ذريعي هلايو ويندو آهي. هتي مسلمان ۽ غير مسلم ٻئي شادي ڪري سگهن ٿا ۽ رهواسي هجڻ جي شرط به ناهي. ابو ظهبي ۾ 2022 کان 2025 جي آخر تائين اٽڪل 53,000 سول شاديون رجسٽر ٿيون.
ٻين امارتن جهڙوڪ دبئي ۽ راس الخيمه ۾ وفاقي قانون (قانون نمبر 41 سال 2022) لاڳو آهي، جيڪو صرف غير مسلم رهواسين تائين محدود آهي.

### آمريڪا
آمريڪا ۾ شادي اڪثر رياستي قانونن جي تحت هوندي آهي، پر سپريم ڪورٽ کي غير آئيني قانونن کي ختم ڪرڻ جو اختيار حاصل آهي (ڏسو: *[[لوونگ بمقابله ورجينيا]]* ۽ *[[اوبرج فيل بمقابله هوجز]]*).

سمورين رياستن ۾ شاديءَ جو لائسنس مقامي سول اختيارين کان وٺڻ لازمي هوندو آهي. مذهبي پيشوا (پادري، ربي) ۽ سرڪاري آفيسر (ميئر، جج، جسٽس آف پيس) ٻئي شادي ڪرائڻ جا مجاز آهن.

### اهي ملڪ جتي سول شادي لازمي آهي
اڪثر يورپي ۽ لاطيني آمريڪي ملڪن ۾ سول تقريب لازمي آهي. مذهبي شادي جي ڪا قانوني حيثيت ناهي. بيلجيم ۽ نيدرلينڊ جهڙن ملڪن ۾ ڪيترائي جوڙا بنا ڪنهن مذهبي تقريب جي رڳو ٽائون هال ۾ شادي ڪندا آهن.

### اهي ملڪ جتي سول شادي ناهي
ڪيترن ئي وچ ايشيائي ۽ وچ اوڀر جي ملڪن جهڙوڪ اردن، فلسطين، سعودي عرب، قطر، ايران، لبنان، اسرائيل، ليبيا ۽ انڊونيشيا ۾ سول شادي ناهي. اتي شاديون صرف مذهبي اختيارين پاران ڪيون وينديون آهن. اسرائيل ۽ لبنان ۾ ٻاهرئين ملڪ ڪيل سول شادين (حتيٰ ته ويڊيو ڪانفرنس ذريعي ڪيل شادين) کي تسليم ڪيو ويندو آهي.

ملائيشيا ۽ گڏيل عرب امارات ۾ مختلف فريم ورڪ تحت سول شادي جي اجازت آهي.

## حوالا

زمرو:خانداني قانون