قصور

**قصور** يا  پاڪستان جي صوبي پنجاب جو ھڪ شھر جيڪو لاھور جي ڏکڻ ۾ ڀارت جي سرحد ڀرسان واقع آهي. ھي شھر قصور ضلعي جو صدر مقام پڻ آهي.1525 ۾ پختون مھاجرن ھن شھر جو بنياد وڌو ھو. ھي شھر آبادي ۾ پاڪستان جو ويھون وڏو شھر آھي. ھي شھر مشھور صوفي شاعر بابا بلي شاھ جي مزار جي ڪري مشھور آھي.

## نالي جي معني
قصور جو لفظ عربي ٻوليءَ جو آھي جنھن جي معني جاء يا قلعو آھي . ھندو روايتن مطابق قصور جو نالو رامائڻ واري ڪوشا جي نالي تان پيو  جيڪو رام ۽ سيتا جو پٽ ھو. تاريخ جو رڪارڊ ان ڏند ڪٿائي روايت کي رد ڪري ٿو ۽ ظاھر ڪري ٿو تہ ھن شھر جو بنياد لڳ ڀڳ 1525 ۾ ھاڻوڪي اتر اولھ پاڪستان ۽ افغانستان مان ھجرت ڪري آيل پختونن جي ڪيشگي قبيلي اتي قلعي بند وسندي قائم ڪري وڌو 

## شھر جي تاريخ

thumb|ٽڪري جي چوٽي تي واقع شاھ ڪمال چشتي جي مزار.

سنڌو ماٿري واري تھذيب ۾ قصور ھڪ زرعي علائقو ھيو جنھن ۾ ٻيلا پڻ واقع ھيا. 1525 ۾ محمد زئي پٺاڻن جي کيشگي قبيلي وارن ھتي لڏي اچي وسندي قائم ڪئي بابر بادشاھ ھن علائقي ۾ کوڙ ننڍڙا قلعا ٺھرايا ان دؤر ۾ پنجاب جا ماڻھو صوفي بزرگن جي ڪوششن سان مسلمان ٿي مذھبي اڪثريت ٿي چڪا ھئا. مغلن جي دؤر ۾ ھن شھر ترقي ڪئي ۽ زراعت ۽ صنعت ۾ نمايان ٿي ويو.ھڪي بلي شاھ جھڙو عظيم صوفي شاعر سترھين صديءَ ۾ پيدا ٿيو ۽ پنھنجي شاعري سان ھن شھر کي مشھور ڪري ڇڏيائين.مغلن جي زوال بعد قصور احمد شاھ دراني جي قبضي۾ آيو سکن ٻہ دفعا دراني سامراج جي قبضي مان کسي پنھنجي قبضي ۾ آندو ھڪ دفعو 1747 ۾ جاسا سنگھ اھلواليا جي قيادت ۾  ۽ ٻيو دفعو 1763 ۾ دراني جي افغانستان موٽي وڃڻ بعد. 1807 ۾ رنجيت سنگھ جي سک ايمپائر ھن شھر تي قبضو ڪيو  برٽش انڊيا جي دؤر ۾ ھتي آبپاشي جا ڪئنال کوٽيا ويا جن سان قصور جي علائقي جون زمينون وڏي پيماني تي آباد ٿيون. 1908 ۾ ھتي ھندو مسلم سک فساد گوشت جي وڪري واري معاملي تي ڇڙي پيا  12اپريل 1919 تي جليانوالا باغ واري قتل عام جي رد عمل م ھن شھر ۾ فساد ڇڙي پيو جنھن ۾ سرڪاري ملڪيتن کي ساڙيو ويو جن ۾ شھر جي ريلوي اسٽيشن بہ شامل ھئي.. جنھنڪري 16 اپريل 1919 ۾ مارشلا لڳائي وئي

thumb|1947 ۾ قصور جي علائقي بالوڪي ۾ پناھ وٺندڙ ماڻهو پاڪستان جي قيام بعد اقليتي ھندو ۽ سک ھتان لڏي ويا ۽ڀارت مان مسلمان ھتي اچي قصور ۾ آباد ٿيا.آزادي بعد قصور چمڙي جي تياري جو اھم مرڪز بڻجي وي ۽ چمڙي جي صنعت جو ٽيون حصو ھن شھر ۾ آھي  انڊيا جي فوج 9 سيپٽمبر 1965 ۾ قصور تي حملو ڪيو . پر پاڪ فوج شھر جو ڪاميابي سان دفاع ڪيو. ٻارن جي لاڳاتار ريپ ۽ قتل ٿيڻ بعد جنوري ۾ ھڪ ستن سالن جي ٻارڙي زينب جي ريپ ۽ قتل ٿيڻ جي ڪري شھر م پوليس انتظاميا جي خلاف فساد شروع ٿي پيو جنھن ۾ ٻہ شھري پڻ مارجي ويا  شھرين جي زبردست احتجاج پوري ملڪ مان احتجاجي تحريڪ کي جنم ڏنو ۽ حڪومت معاملي کي سنجيدگي سان وٺي جاج جي جديد طريقن جي استعمال سان زينب جي قاتل جي گرفتاري ڪرائي جنھن کي دھشتگردي جي عدالت موت جي سزا ٻڌائي چڪي آهي.

## جاگرافي

قصور جي اتر ۾ لاھور ، ڏکڻ ۽ اوڀر ۾ پاڪ- ڀارت جي سرحد آھي . ھي شھر ان سرحد جي ويجھو واقع آهي. سرحد تي واگھا بارڊر وانگر گانڊا سنگھ والا بارڊر آھي جتي ٻنھي ملڪن جي جھنڊن لاھڻ ۽ چاڙھڻ جون تقريبون ٿينديون آهن.

## اھم شخصيتون
* بلي شاھ صوفي شاعر
* حافظ غلام مرتضيبلي شاھ جو استاد
* نورجھان ڳائڻي.
* ملڪ معراج خالد اڳوڻو نگران وزيراعظم
* احمد رضا قصوري سياستدان
* ارشاد احمد حقاني صحافي ۽ ليکڪ
* آصف احمد علي اڳوڻو وزير خارجه
* خورشيد احمد قصوري اڳوڻو وزير خارجه
* بڙي غلام علي خان ڪلاسيڪل راڳي
* برڪت علي خان ھندوستاني ڪلاسيڪل راڳي
* پراڻ ڪمار شرما ھندوستاني ڪارٽونسٽ
* نجم سيٺي صحافي
* سردار عارف نڪئي اڳوڻو وزير اعلي پنجاب

## حوالا

زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام
زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
زمرو:قصور ضلع جون آباد جڳھون