يوٽاہ

**يوٽاہ** (Utah؛   ،   ) آمريڪا جي گڏيل رياستن جي هڪ رياست آهي. يوٽا (انگريزي: Utah) ھڪ لينڊ لاڪڊ رياست آھي جيڪو مائونٽين ويسٽ آمريڪا جي مغربي علائقي ۾ آھي. ان جي اوڀر ۾ ڪولوراڊو، ان جي اتر اوڀر ۾ وومنگ، ان جي اتر ۾ آئيڊاهو، ان جي ڏکڻ ۾ ايريزونا، ۽ ان جي اولهه ۾ نيواڊا جون سرحدون آهن. يوٽا پڻ ڏکڻ اوڀر ۾ نيو ميڪسيڪو جي هڪ ڪنڊ کي ڇڪي ٿو. آمريڪا جي پنجاهه رياستن مان، يوٽا علائقي جي لحاظ کان 13هين وڏي رياست آهي؛ ٽن ملين کان وڌيڪ آبادي سان، اهو 30 هون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ۽ 11 هون گهٽ ۾ گهٽ گنجان آباد آهي. شهري ترقي گهڻو ڪري ٻن علائقن ۾ مرڪوز آهي: رياست جي اتر-مرڪزي حصي ۾ واساچ فرنٽ، جيڪو آبادي جو تقريباً ٻه ٽيون حصو آهي ۽ ڏکڻ اولهه ۾ واشنگٽن ڪائونٽي، 1,80,000 کان وڌيڪ رهاڪن سان  ۽ گاديءَ جو شهر، سالٽ ڍنڍ شهر شامل آهي. يوٽا جي اولهندي اڌ جو گهڻو حصو عظيم بيسن ۾ آهي. 

يوٽا هزارين سالن کان آباد آهي مختلف مقامي گروهن جهڙوڪ قديم Puebloans، Navajo ۽ Ute. اسپيني پهرين يورپي هئا جيڪي 16 صدي جي وچ ڌاري آيا، جيتوڻيڪ علائقي جي ڏکئي جاگرافي ۽ سخت آبهوا ان کي نيو اسپين ۽ بعد ۾ ميڪسيڪو جو پردي وارو حصو بڻايو. جيتوڻيڪ اهو ميڪسيڪو جو علائقو هو، يوٽا جا ڪيترائي ابتدائي آبادي آمريڪن هئا، خاص طور تي Mormons آمريڪا کان مارمون ٽريل ذريعي پسماندگيءَ ۽ ظلم کان ڀڄي رهيا هئا. 1848 ۾ ميڪسيڪو آمريڪي جنگ جي پٺيان، علائقي کي آمريڪا طرفان ملائي ڇڏيو ويو، يوٽا جي علائقي جو حصو بڻجي ويو، جنهن ۾ شامل ڪيو ويو جيڪو هاڻي ڪولوراڊو ۽ نيواڊا آهي. غالب Mormon برادري ۽ وفاقي حڪومت جي وچ ۾ تڪرار يوٽا کي رياست طور داخل ڪرڻ ۾ دير ڪئي؛ 1896ع ۾ ڪثرت ازدواج کي غيرقانوني قرار ڏيڻ کان پوءِ ئي ان کي 45هين قرار ڏنو ويو. يوٽا جا ماڻهو Utahns طور سڃاتا وڃن ٿا. سڀني يوٽاهن جي اڌ کان ٿورو مٿي Mormons آهن، جن مان وڏي اڪثريت چرچ آف جيسس ڪرائسٽ آف ليٽر-ڊي سينٽس (LDS چرچ) جا ميمبر آهن، جنهن جو عالمي هيڊ ڪوارٽر سالٽ ڍنڍ شهر ۾ آهي؛ يوٽا واحد رياست آهي جتي آبادي جي اڪثريت هڪ واحد چرچ سان تعلق رکي ٿي. LDS چرچ تمام گهڻو متاثر ڪري ٿو Utahn ثقافت، سياست ۽ روزاني زندگي، جيتوڻيڪ 1990s کان وٺي رياست وڌيڪ مذهبي طور تي متنوع ۽ سيڪيولر بڻجي وئي آهي. يوٽا هڪ انتهائي متنوع معيشت آهي، جنهن ۾ وڏن شعبن سميت ٽرانسپورٽ، تعليم، انفارميشن ٽيڪنالاجي ۽ تحقيق، سرڪاري خدمتون، کان کني، ملٽي ليول مارڪيٽنگ، ۽ سياحت شامل آهن. يوٽا 2000 کان تيز ترين وڌندڙ رياستن مان ھڪڙي رھي آھي، 2020 جي يو ايس جي مردم شماري سان 2010 کان وٺي ملڪ ۾ سڀ کان تيز ترين آبادي جي واڌ جي تصديق ڪئي وئي آھي. سينٽ جارج 2000 کان 2005 تائين آمريڪا ۾ تيز ترين وڌندڙ ميٽروپوليٽن علائقو ھو. يوٽا ۾ شامل آھي ميٽرڪ ۾ مجموعي طور تي بهترين رياستون جهڙوڪ صحت جي سار سنڀار، گورننس، تعليم، ۽ انفراسٽرڪچر. ان ۾ 12 هين اعليٰ ترين اوسط اوسط آمدني آهي ۽ ڪنهن به آمريڪي رياست جي گهٽ ۾ گهٽ آمدني عدم مساوات آهي.

**Utah** ( ,  ) is a landlocked state in the Mountain West subregion of the Western United States. It borders Colorado to its east, Wyoming to its northeast, Idaho to its north, Arizona to its south, and Nevada to its west. Utah also touches a corner of New Mexico in the southeast. Of the fifty U.S. states, Utah is the 13th-largest by area; with a population over three million, it is the 30th-most-populous and 11th-least-densely populated. Urban development is mostly concentrated in two areas: the Wasatch Front in the north-central part of the state, which is home to roughly two-thirds of the population and includes the capital city, Salt Lake City; and Washington County in the southwest, with more than 180,000 residents. Most of the western half of Utah lies in the Great Basin.

Utah has been inhabited for thousands of years by various indigenous groups such as the ancient Puebloans, Navajo, and Ute. The Spanish were the first Europeans to arrive in the mid-16th century, though the region's difficult geography and harsh climate made it a peripheral part of New Spain and later Mexico. Even while it was Mexican territory, many of Utah's earliest settlers were American, particularly Mormons fleeing marginalization and persecution from the United States via the Mormon Trail. Following the Mexican–American War in 1848, the region was annexed by the U.S., becoming part of the Utah Territory, which included what is now Colorado and Nevada. Disputes between the dominant Mormon community and the federal government delayed Utah's admission as a state; only after the outlawing of polygamy was it admitted in 1896 as the 45th.

People from Utah are known as Utahns. Slightly over half of all Utahns are Mormons, the vast majority of whom are members of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (LDS Church), which has its world headquarters in Salt Lake City; Utah is the only state where a majority of the population belongs to a single church. The LDS Church greatly influences Utahn culture, politics, and daily life, though since the 1990s the state has become more religiously diverse as well as secular.

Utah has a highly diversified economy, with major sectors including transportation, education, information technology and research, government services, mining, multi-level marketing, and tourism. Utah has been one of the fastest growing states since 2000, with the 2020 U.S. census confirming the fastest population growth in the nation since 2010. St. George was the fastest-growing metropolitan area in the United States from 2000 to 2005. Utah ranks among the overall best states in metrics such as healthcare, governance, education, and infrastructure. It has the 12th-highest median average income and the least income inequality of any U.S. state. Over time and influenced by climate change, droughts in Utah have been increasing in frequency and severity, putting a further strain on Utah's water security and impacting the state's economy.
thumb|يوٽاہ

## حوالا

زمرو:يوٽاه
زمرو:مائونٽين ويسٽ
زمرو:اولهائين مائونٽين ويسٽ گڏيل رياستون
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جون رياستون