حيدار عليئيف انٽرنيشنل ايئرپورٽ

**حيدر عليئيف بين الاقوامی هوائي اڏو** **حيدار عليئيف انٽرنيشنل ايئرپورٽ** () (*Azerbaijani: Heydər Əliyev Beynəlxalq hava limanı*) باڪو ۾ حيدار عليئيف بين الاقوامي هوائي اڏو انهن ڇھن بين الاقوامی هوائي اڏن منجهان هڪ آهي جيڪي آذربائيجان ۾ خدمتون  ڏئي رهيا آهن. پهرئين هي باڪو جي هڪ پسگردائي علائقي جي نالي سان **بينا انٽرنيشنل ايئرپورٽ** سڏبو هيو. 10 مارچ 2004 تي، آذربائيجان جي ٽئين ۽ اڳوڻي صدر، حيدر عليئيف جي نالي پُٺيان هن هوائي اڏو (ايئرپورٽ) جو نالو رکيو ويو هيو. هوائي اڏو باڪو جي اُتر اَوڀر ۾ 20 ڪلوميٽر پَري موجود آهي، جيڪو شهر سان هڪ جديد شاهراهہ (هاءِ وي) جي ذريعي ڳنڍيل آهي، جنهن کي سن 2008 ۾ عمل ۾ آندو ويو. هوائي اڏو آذربائيجان ايئرلائنز ۽ بوٽا ايئرويز جي اندرون ملڪ قومي بارکڻي ويند اڏو جو ڪم ايندو هيو. هوائي اڏي ۾ روانگي (ڊپارچر) ۽ پهچندڙ (ارائيول) ٻنهين حصن ۾ دڪان، ريستورانٽ ۽ ڪيفي سميت ڊيوٽي فري اسٽورن ڪُشادي رينج موجود آهي. انکانسواءِ، ٽرمينل 1 ۾ پنج لائونجز سان گڏوگڏ هڪ سپا (Spa) پڻ  آهي. باڪو حيدار عليئيف بين الاقوامي هوائي اڏو عالمي گُهرجُن ۽ سهلوليتن موجب آهي. ان جو جاگرافيائي لوڪيشن اوڀَر ۽ اوله ۽ اُتر ۽ ڏکڻ جي وچ۾ اُڏامن جي سهوليت ڏئي ٿو.

## سهوليتون
thumb|حيدار عليئيف انٽرنيشنل ايئرپورٽ

### ٽرمينلز
thumb|Interior of Terminal 1
حيدار عليئيف بين الاقوامي هوائي اڏو تي ٻہ مسافر ٽرمينلز ۽ ٻہ ڪارگو ٽرمينلز ڪم ڪن ٿا. سوويت زماني ۾ بڻايل پُراڻو ٽرمينل پُوريءَ ريت ڊنهي ويو آهي ۽ ان جي جڳهہ نئون ٽرمينل 1 لڳايو ويو هيو. چار-سطحي انجينئرنگ جو تصور اروپ ڪمپني طرفان 2010 ۾ تيار ڪيو ويو هيو، جنهن ۾ ٽي شاخ ٽوپي (ٽن سنڱن واري) شڪل ۽ نيم-شفاف ڇِت هئي.

داخلي (انٽيريئر) کي، ترڪي جي ڪمپني آٽوبان پاران ڊيزائن ڪيو ويو هو، ان ۾ شاهہ بلوط ڌات (اوڪ-وينر) جي هڪ سيريز "ڪوڪون" شامل آهي. ٽرمينل 1 ۾ وانڊرلينڊ بيگز- هينڊلنگ سسٽم سان گڏوگڏ سامان جي اندروني ڍانچي جي هڪ تهه واري تصوير حاصل ڪرڻ جي لاءِ ڊزائن ڪيل مڪمل سامان جو معائنو ۽ اسڪينرز جي لاءِ L-3 اوزار آهي. ٽرمينل 1 ساڳئي وقت ۾ 12 جهازن کي ڀليڪار ڪرڻ جي قابل جيٽ پُل هلائي ٿو. جيٽ جون ٻہ پُليون دنيا جي سڀ کان وڏي مسافر هوائي جهاز ايئربس A380 کي ايڊجسٹ ڪرڻ جي لاءِ بڻائي وئي آهي.

ٽرمينل 1 ۾ 30 شنڊلر اسڪيليٽرز (بجلي سان هلندڙ متحرڪ ڏاڪڻ) ۽ 21 لفون نصب ٿيل آهن. ٽرمينل 1 بلڊنگ مينجمنٽ سسٽم (بي ايم ايس) جي بنياد تي تيار ڪيل آهي جيڪو طريقيڪار (پراسيسز) ۽ قانوني ڪارروائين کي پاڻمُرادو طريقي سان تيار ڪرڻ جي لاءِ ڊزائن ڪيو ويو آهي جيڪو جديد عمارتن ۾ نافذ آهي ۽ نام-نهاد ذهين عمارتن (انٽيليجنٽ بلڊنگس) جي ٽيڪنيڪل بنياد آهي، اهڙي ريت، ٽرمينل 1 وسيلن جي مدد جي الڳ نظام، جهڙوڪ بجلي، لائٽنگ، وينٽيليشن، هيٽنگ، ايئر ڪنڊيشنگ، پاڻيءَ جي فراهمي ۽ نيڪاسي(سيوريج) سميت موجود آهي.

ٽرمينل 1، اپريل 2014 ۾ شروع ٿيو. ان جي ڪُل پکيڙ 65،000 چورس ميٽر آهي. هي ٽرمينل هر سال 60 لک مسافرن جي لاءِ ڊزائن ڪيو ويو آهي. هِنَ وقت هي هر سال 3 لک مسافرن کي خدمتون پيش ڪري ٿو. 600 گاڏين جي لاءِ پارڪنگ جي ڪُل پکيڙ 20 000 m2 آهي.

مئي 2018 ۾، ٽرمينل 1 کي برطانيا ايئرلائن- ۽ هوائي اڏن جي درجا بندي ڪندڙ ڪمپني اسڪائٽراڪس پاران "5 اسٽار" جو درجو ڏنو ويو هو.

آرڪيٽيڪٽ ڊينيسوف وڪٽر واسيليويچ ٽرمينل 2 جي ان منصوبي جو سرجڻهار (تخليقڪار) آهي، جيڪو ان وقت گهريلو (ڊوميسٽڪ) اُڏامن (ڏکڻ داخلي رستو) ۽ گهٽ لاڳت واري ايئرلائنز (اُتريون داخلي رستو) جي بين الاقوامي اُڏامن جو ڪم ڏيندو هو. ان پروجيڪٽ کي مقابلي ۾ پهريون انعام 1981 ۾ ڏنو ويو هو. ان رِٿا (پروجيڪٽ) کي 1989 ۾ لاڳو ڪيو ويو هيو.

## رن ويز
هوائي اڏي جا ٻہ رن ويز آهن. رن وي 16/34 جيڪو 60 ميل  (13،107 کان 197 فوٽ)  3،995 آهي، رن وي 17/35  3،200 بائيوميٽر 45 (10،499 ذريعي 148 فوٽ)  آهي.
thumb|Site Map of Baku Airport

## ايئرلائنز ۽ مقام

### مسافر

### ڪارگو

## انگ اَکر

## انفراسٽرڪچر
**هوٽلَ**
شيرٽن باڪو ايئرپورٽ هوٽل، 205 ڪمرن تي ٻَڌل آهي، جيڪو حيدر عليئيف بين الاقوامي هوائي اڏي (ايئرپورٽ) جي ڀرسان آهي.

**ٻچن ٻارن سان گڏ ايندڙ مسافر**
بين الاقوامي ٽرمينل ٻچن ٻارن جي سارَسنڀال جو ڪمرو (روم)، راند کيڏڻ جي جاءِ سان گڏوگڏ ڊائيپر کي ۾َٽائڻ (تبديل) واريون ميزون (ٽيبل) پڻ آڇي ٿو.

**ٻاهر گهٽ اچ وڃ ڪندڙ مسافرن لاءِ خدمتون**
ايرپورٽ طرفان معذور مسافرن  کي ذاتي سهائتا ڏئي ٿو، جِن لاءِ خاص پارڪنگ جون جڳهون، ڄاڻ ڏيڻ واري (انفارميشن ڊيسڪ) ۽ چيڪ-اِن ڪائونٽرز، 24/7 ميڊيڪل سينٽر سروس، جيڪڏهن ضروري هجي تہ،آن بورڊ جهاز منجهان کڻي اچڻ (پڪ اَپ) جي لاءِ امبو لفٽون (ambulifts) فراهم ڪري ٿو. هوائي اڏي جو عملو رجسٽرڊ مسافرن کي لائونج ۽ وري بورڊنگ گيٽ تائين ساڻ حفاظت سان گڏ وٺِي ويندو آهي.

## ٽرانسپورٽ
**بس ۽ ٽيڪسي**
باڪوبس H1 لاريون (بسون) 28 مئي ميٽرواسٽيشن کان باڪو هوائي اڏو (ايئرپورٽ) تائين 24 ڪلاڪ هلنديون آهن. ٽريفڪ جو وقفو منجهند ۾ 30 منٽ ۽ رات ۾ هڪ ڪلاڪ آهي. هوائي اڏي تائين باڪو (ڏانهن وڃڻ ۽ واپس موٽي اچڻ) نجي (پرائيوٽ) ٽيڪسي جي ذريعي  20 منٽن ۾ پهچي سگهجي ٿو.

**ٽرانسپورٽ ۽ پارڪنگ**
راڄڌاني کان ڪنهن ڪار جي ذريعي يا حيدرعليئف اَيونيو جي ذريعي هوائي اڏي تان يا نوبل ايوينيو جي رستي زيخ شاهراهہ تي ڪار ۾ چڙهي هوائي اڏي تائين پهچي سگهجي ٿو. گڏيل (مجموعي) طور 1،600 کان وڌيڪ ڪارين جي لاءِ ڊزائن ڪيل پارڪنگ لاٽ هر ٽرمينل جي سامهون ملي ويندو آهي.

## پڻ ڏسو

## حوالا

## ٻاهِريان ڳَنڍڻا

* Heydar Aliyev International Airport official website
* 
* 
* Heydar Aliyev International Airport Renovation Project 

زمرو:آذربائيجان جا هوائي اڏا
زمرو:باڪو ۾ اڏاوتون ۽ عمارتون