بشار الاسد

**بشار الاسد** (پيدائش 11 سيپٽمبر، 1965ع) هڪ شامي سياستدان ۽ فوجي آفيسر آهي جنهن شام تي سال 2000ع کان ڊڪٽيٽر جي حيثيت سان حڪومت ڪئي جيستائين ڊسمبر، 2024ع ۾ شام جي باغين طرفان سندس حڪومت جو تختو اونڌو ڪيو ويو. شام جي 19 هين صدر جي حيثيت ۾، اسد شام جي هٿياربند فوج جو ڪمانڊر-ان-چيف ۽ مرڪزي ڪمانڊ آف عرب سوشلسٽ بعث پارٽي جو سيڪريٽري جنرل هو. هو حافظ الاسد جو پٽ آهي، جنهن 1971ع کان 2000ع ۾ سندس وفات تائين شام تي حڪومت ڪئي.

1980ع جي ڏهاڪي ۾، اسد هڪ ڊاڪٽر بڻجي ويو ۽ 1990ع جي شروعات ۾ هو لنڊن ۾ هڪ اکين جي ماهر جي طور تي تربيت حاصل ڪري رهيو هو. سال 1994ع ۾، سندس وڏو ڀاءُ باسل الاسد ڪار حادثي ۾ فوت ٿيڻ کان پوءِ اسد کي شام واپس گهرايو ويو ته جيئن باسل جي ڪردار کي ظاهر ڪري وارث طور سنڀاليو وڃي. اسد فوجي اڪيڊمي ۾ داخل ٿيو ۽ سال 1998ع ۾ لبنان تي شام جي قبضي جو چارج سنڀاليو. 17 جولاءِ 2000ع تي، اسد پنهنجي پيءُ جي جاءِ تي  صدر ٿيو، جيڪو 10 جون 2000ع تي وفات ڪري ويو هو. سال 2001-2002ع ۾ ڪريڪ ڊائون جو هڪ سلسلو "دمشق بهار"، هڪ دور، شفافيت ۽ جمهوريت لاءِ نشان لڳل، کي ختم ڪري ڇڏيو . 

تعليمي ماهرن ۽ تجزيه نگارن اسد جي صدارت کي هڪ انتهائي شخصيت پرست آمريت قرار ڏنو، جنهن شام کي هڪ مطلق العنان پوليس رياست طور حڪومت ڪيو ۽ ڪيترن ئي انساني حقن جي ڀڃڪڙي ۽ سخت جبر جي نشاندهي ڪئي وئي. جڏهن ته اسد حڪومت پاڻ کي سيڪيولر قرار ڏنو، مختلف سياسي سائنسدانن ۽ مبصرن نوٽ ڪيو ته سندس حڪومت ملڪ ۾ فرقيوارانه تڪرارن جو استحصال ڪيو. جيتوڻيڪ اسد وراثت ۾ طاقت جي جوڙجڪ ۽ شخصيت جي ثقافت کي پنهنجي پيء پاران پاليو ويو، هن کي پنهنجي پيءُ طرفان مليل وفاداريءَ جي کوٽ هئي ۽ هن جي حڪمراني جي خلاف وڌندڙ ناراضگي کي منهن ڏيڻو پيو. نتيجي طور، سندس پيءُ جي حڪومت مان ڪيترن ئي ماڻهن استعيفيٰ ڏنيا يا انهن کي صاف ڪيو ويو ۽ سياسي اندروني حلقو علوي قبيلن مان سخت وفادارن جي بدلي ڪيو ويو. 

اسد جي شروعاتي معاشي لبرلائيزيشن پروگرام سماجي مساوات کي خراب ڪيو ۽ شام جي ڳوٺاڻن آبادي، شهري پورهيت طبقن، واپارين، صنعتڪارن ۽ ڪنهن زماني جي روايتي بعث جي مضبوط قلعن جا ماڻھن کي ڌار ڪري، اسد خاندان جي وفادار دمشق جي اشرافيه جي سماجي سياسي طاقت کي مرڪزي بڻايو. لبنان ۾ ديودار انقلاب فيبروري 2005 ۾. اهو لبناني وزير اعظم رفيق الحريري جي قتل جي ڪري شروع ٿيو، اسد کي لبنان تي شام جي قبضي کي ختم ڪرڻ تي مجبور ڪيو.

In the 1980s, Assad became a doctor, and in the early 1990s he was training in London as an ophthalmologist. In 1994, after his elder brother Bassel al-Assad died in a car crash, Assad was recalled to Syria to take over Bassel's role as heir apparent. Assad entered the military academy and took charge of the Syrian occupation of Lebanon in 1998. On 17 July 2000, Assad became president, succeeding his father, who had died on 10 June 2000. A series of crackdowns in 2001–02 ended the Damascus Spring, a period marked by calls for transparency and democracy.

Academics and analysts characterized Assad's presidency as a highly personalist dictatorship, which governed Syria as a totalitarian police state, and was marked by numerous human rights violations and severe repression. While the Assad government described itself as secular, various political scientists and observers noted that his regime exploited sectarian tensions in the country. Although Assad inherited the power structures and personality cult nurtured by his father, he lacked the loyalty received by his father and faced rising discontent against his rule. As a result, many people from his father's regime resigned or were purged, and the political inner-circle was replaced by staunch loyalists from Alawite clans. Assad's early economic liberalisation programs worsened inequalities and centralized the socio-political power of the loyalist Damascene elite of the Assad family, alienating the Syrian rural population, urban working classes, businessmen, industrialists and people from once-traditional Ba'ath strongholds. The Cedar Revolution in Lebanon in February 2005, triggered by the assassination of Lebanese Prime Minister Rafic Hariri, forced Assad to end the Syrian occupation of Lebanon.

Assad's deadly crackdown on Arab Spring protesters during the events of the Syrian revolution led to outbreak of the Syrian civil war in 2011, which culminated in the fall of the Assad regime in 2024. The civil war has killed over 580,000 people, of which a minimum of 306,000 deaths are non-combatant; according to the Syrian Network for Human Rights, pro-Assad forces caused more than 90% of those civilian deaths. The United States, European Union, and the majority of the Arab League called for Assad to resign in 2011, but he refused and the war continued. The Assad government perpetrated numerous war crimes during the course of the Syrian civil war, while its army carried out several attacks with chemical weapons (most notably, a sarin gas strike in Ghouta on 21 August 2013). The UN High Commissioner for Human Rights stated that findings from an inquiry by the UN implicated Assad in war crimes, and he faced international investigations and condemnation for his actions. In November 2024, a coalition of Syrian rebels mounted several offensives against the country with the intention of ousting Assad. On the morning of 8 December, as rebel troops first entered Damascus, Assad fled to Moscow and was granted political asylum by the Russian government. Later that day, Damascus fell to rebel forces, and Assad's regime collapsed.
**بشار الاسد** (پيدائش 11 سيپٽمبر، 1965ع) هڪ شامي سياستدان ۽ فوجي آفيسر آهي جنهن شام تي سال 2000ع کان ڊڪٽيٽر جي حيثيت سان حڪومت ڪئي جيستائين ڊسمبر، 2024ع ۾ شام جي باغين طرفان سندس حڪومت جو تختو اونڌو ڪيو ويو. شام جي 19 هين صدر جي حيثيت ۾، اسد شام جي هٿياربند فوج جو ڪمانڊر-ان-چيف ۽ مرڪزي ڪمانڊ آف عرب سوشلسٽ بعث پارٽي جو سيڪريٽري جنرل هو. هو حافظ الاسد جو پٽ آهي، جنهن 1971ع کان 2000ع ۾ سندس وفات تائين شام تي حڪومت ڪئي.

## پڻ ڏسو
## حوالا

زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:سياست
زمرو:شام
زمرو:عرب شخصيتون
زمرو:1965ع جنمَ