فيلڪس ڊو ٽيمپل

thumb|200px|'''فيلڪس ڊو ٽيمپل ڊي لا ڪروڪ''' (1823&ndash;1890).

**فيلڪس ڊو ٽيمپل ڊي لا ڪروڪ** (جنم:18 جولاءِ 1823؛ وفات:4 نومبر 1890) جنھن کي عام طور تي **فيلڪس ڊو ٽيمپل** جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، فرانس جي بحري فوج جو ھڪ آفيسر ۽ مؤجد ھيو. فرانس جي نارمن خاندان ۾ پيدا ٿيو . ھن دنيا جي پھرين اڏرڻ واري مشين ايجاد ڪئي ھئي ۽ 1857 ۾ ان مشين ذريعي پھرين اڏام ڪئي ھئي. ھن کي دنيا ۾ سڀ کان پھرين ملڪ کان ٻاهر پنھنج ايجاد ڪيل اڏامندڙ  مشين  تي اڏام جو اعزاز حاصل آهي جيڪا ھن 1874 ۾ ڪئي.  ھي جين مري لي برس جي دؤر جو مؤجد ھيو.

## فوجي ڪيريئر

thumb|left|150px|فيلڪس ڊو ٽيمپل جڏھن نوجوان نيول آفيسر ھيو
ھي فرينچ نيوي اڪيڊمي(فرينچ:École Navale) ۾ 1838 ۾ داخل ٿيو. ھن ٻين فرينچ ايمپائر اڪثر جنگي معرڪن ۾ شريڪ ٿيو خاص طور تي ڪرائميا واري جنگ، اٽلي ۽ آسٽريا ۾ فرانس جي فوجي مداخلت ۽ ميڪسيڪو ۾ فرانس جي فوجي مداخلت ۾ شامل رھيو. 41 سالن جي عمر ۾ فرانس واپس موٽي آيو ۽ ڪيپٽن (Capitaine de Frégate) ٿيو ۽ فرانس جي پروشيا سان جنگ ڪندڙ لوئا فوج(فرينچ:Armée de la Loire) ۾  شامل ٿيو.فرانس جي تخت جي دعويدار ھينري ڪائونٽ چيمبرڊ  ۽ ليجٽيمسٽ خيال وارن جي حمايت ڪري کيس 1876 ۾ بحري فوج مان جبري نيڪالي ڏني وئي.

## اڏامندڙ مشين (جھاز) جو پيٽنٽ يا [[حق محفوظ]]

thumb|300px|1857 ۾ فيلڪس ڊو ٽيمپل جو ٺاھيل ھوائي جھاز
thumb|300px|1857 ۾ فيلڪس ڊو ٽيمپل جي ھوائي جھاز جي حق محفوظ ٿيل ڊرائينگ
فيلڪس ڊو ٽيمپل 1857 ۾ پنھنجي ايجاد ڪيل ماڊل مشين واري جھاز سان مشيني طاقت جي زور تي پھرين ڪامياب اڏام ڪئي ان ھوندي بہ 1848 ۾ جان اسٽرنگ فيلو پاران ڪيل تجربن ۾ جھاز اڏائڻ جي پھرين دعویٰ پڻ ٿيل ھئي.فيلڪس ڊو ٽيمپل 1857 ۾ پنھنجي ايجاد ڪيل ھوائي مشين جي ڊزائين پيٽنٽ يا حق محفوظ ڪرائي،  جنھن ۾ ڦيٿن کي مٿي کڻڻ ۽ ھيٺ ڪرڻ  واري گيئر، جھاز کي اڳتي چوريندڙ پکو، 6 ايڇ پي انجڻ، ڊائھيڊرل ونگ(جھاز جي پرن ۾ لڳل افقي پٽيون) جو نمونو شامل ٿيل ھو.
ھن پنھنجي ڀاءُ لوئس سان گڏجي کوڙ وڏا ماڊل ٺاھيا ھيا. ھنن جي ڪوشش اھا ھئي تہ اھڙي مشين ٺاھن جيڪا ماڻھو کي ھوا ۾ کڻي سگھي.ھنن اھو سمجھي ورتو تو ٻاڦ جي انجڻ تمام ڳوري ھجڻ ڪري اھا صلاحيت نہ پئي رکي. 1867 ۾ ھنن اسٽرلنگ انجڻ جي ڊزائين تيار ڪئي جيڪا بہ ڪافي نہ ھئي. ھنن داخلي ٻرڻ جي عمل واري گيس انجڻ جي ڊزائين ٺاھي پر ان ۾ بہ اھا صلاحيت نہ ٿي سگھي.

thumb|left|فيلڪس ڊو ٽيمپل ڊي لا ڪروڪ 1870 ۾

آخرڪار تحقيق جاري رکندي ھي انجڻ ٺاھڻ م ڪامياب ٿي ويو جيڪا گھربل صلاحيت رکندڙ ھئي. اھا مشين ھڪ ننڍي سائيز جي 39 کان 44 پائونڊ وزن رکندڙ  تيز رفتار سان ڦيرو کائيندڙ ٻاڦ جي انجڻ ھئي جنھن جي پيٽنٽ يا حق محفوظ ڪرائڻ لاء ھن 28 اپريل 1876 ۾ درخواست ڏني. انجڻ تمام ننڍڙن 1/8 انچ جي قطر وارن  پائيپن سان سٿيل ھئي تہ جيئن ٿوري جاء ۾ وڌ کان وڌ ڪم ڏيکاري سگھي. انھن پائيپن مان پاڻي تمام تيزي سان گردش ڪندو ھيو ۽ چوڌاري باھ جي شعلن ۾ ٻاڦ جي شڪل اختيار ڪندو ھو .اھا ھڪ ننڍڙي بوائلر وانگر ھئي.

## ھڪ سيٽ وارو جھاز

thumb|300px|فيلڪس ڊو ٽيمپل جو 1874 ۾ ٺاھيل ھڪ سيٽ وارو جھاز

1874 ۾ ھنن ٻنھي ڀائرنفرانس جي شھر بريسٽ ۾ اليومنيم جو ھڪ سيٽ وارو جھاز ايجاد ڪيو جنھن جي  پرن سميت ڪل موڪر 13 ميٽر ھئي ۽ ڪل وزن پائليٽ کان بغير 80 ڪلو ھيو. ڪافي مشقون ڪرڻ کان پوءِ اھا ڳالھ مڃي وئي تہ ان جھاز ۾ پنھنجي مشين جي طاقت سان اڏرڻ جي صلاحيت ھئي پر ان لاء ھوا ۾ ان کي اوچائيءَ کان ڊوڙي ھيٺ  ٽپو ڏيڻ جي ضرورت ھئي، جنھن بعد ھوا ۾ ٿورو وقت رھڻ کانپوءِ واپس زمين تي سلامتيءَ سان موٽي اچڻ جي صلاحيت ھئي.تاريخ ۾  مشين جي مدد سان انسان جي اھا پھرين اڏام ھئي. فيلڪس جو اھو ھوائي جھاز 1878 ۾ پيرس ۾ عالمي ميلي ۾ نمائش لاءِ رکيو ويو ھو.

## حوالا

زمرو:1823ع جون پيدائشون
زمرو:1890ع جون وفاتون