سنڌ هاء ڪورٽ

**سنڌ هاءِ ڪورٽ** () (en: Sindh High Court) پاڪستان جي صوبي سنڌ جو اعليٰ ترين عدالتي ادارو آهي. هن عدالت جو قيام 1906ع ۾ ٿيو، ۽ اها صوبي جي گادي واري شهر ڪراچي ۾ واقع آهي. سول ۽ فوجداري معاملن ۾ سنڌ لاءِ اعليٰ ترين اپيل ڪورٽ هجڻ سان گڏ، ڪراچي بابت هي عدالت اڳ ۾ ضلعي عدالت ۽ سيشن ڪورٽ طور به ڪم ڪندي رهي آهي.

## تاريخ

21سنڌ صوبي لاءِ هڪ صدر عدالت (صدر ڪورٽ) بمبئي ايڪٽ XII سن 1866 تحت قائم ڪئي وئي. هي سدر ڪورٽ سنڌ ۾ ديواني ۽ فوجداري معاملن ۾ سڀ کان وڏي اپيل واري عدالت هئي، ۽ ان جي صدارت هڪ جج ڪندو هو، جنهن کي “جوڊيشل ڪمشنر آف سنڌ” چيو ويندو هو. سن 1906ع ۾ بمبئي ايڪٽ XII سن 1866 ۾ سنڌ ڪورٽس ترميمي ايڪٽ (Bom. I of 1906) ذريعي ترميم ڪئي وئي، ۽ سدر ڪورٽ کي ٽن يا وڌيڪ ججن تي مشتمل “ڪورٽ آف دي جوڊيشل ڪمشنر آف سنڌ” ۾ تبديل ڪيو ويو. سنڌ ۾ ديواني ۽ فوجداري معاملن ۾ سڀ کان وڏي اپيل واري عدالت هجڻ کان علاوه، هي عدالت ڪراچي لاءِ ضلعي عدالت ۽ سيشن ڪورٽ پڻ هئي. 21 آگسٽ 1926ع تي سنڌ ڪورٽس ايڪٽ (Bom. VII of 1926) منظور ڪيو ويو، جنهن تحت سنڌ صوبي لاءِ هڪ چيف ڪورٽ قائم ڪرڻ جي قانوني فراهمي ڪئي وئي.

گورنمينٽ آف انڊيا ايڪٽ، 1935 جي حصي سوم جي نفاذ سان، 1 اپريل 1937ع تي سنڌ هڪ الڳ صوبو بڻجي ويو، ۽ سنڌ جي جوڊيشل ڪمشنر ڪورٽ جي ججن کي برطانوي حڪومت طرفان شاهي وارنٽ ذريعي مقرر ڪيو ويو.

ڇو⁠تہ سنڌ ڪورٽس ايڪٽ، 1926 گهڻو ڪري بمبئي هاءِ ڪورٽ جي ليٽرز پيٽنٽ جي طرز تي تيار ڪيو ويو هو، ان ڪري اهو محسوس ڪيو ويو ته صوبي جي فوري ضرورت ان ايڪٽ کي نافذ ڪرڻ سان پوري ٿي سگهي ٿي، جنهن سان عدالت جو درجو سنڌ جي چيف ڪورٽ تائين وڌي وڃي. آخرڪار حڪومتِ هند ايڪٽ، 1935 ۾ پارليامينٽ طرفان مناسب ترميم ڪئي وئي، ۽ 15 اپريل 1940ع تي سنڌ ڪورٽس ايڪٽ، 1926 نافذ ڪيو ويو، جنهن ڏينهن سنڌ جي جوڊيشل ڪمشنر جي ڪورٽ، سنڌ جي چيف ڪورٽ بڻجي وئي.

سن 1907ع ۾ عدالت هڪ جوڊيشل ڪمشنر ۽ ٽن اضافي جوڊيشل ڪمشنرن تي مشتمل هئي. البت 1935ع ۾ اضافي جوڊيشل ڪمشنرن جو تعداد ٽن مان وڌائي چار ڪيو ويو. ان وقت هيٺيان جج خدمتون سرانجام ڏئي رهيا هئا:

* جوڊيشل ڪمشنر آف سنڌ: وي. ايم. فوريس، ايسق، آءِ. سي. ايس. (مئي 1935ع ۾ رٽائرڊ)، ۽ گاڊفري ڊيوس، ايسق، آءِ. سي. ايس. (جون 1935ع کان)
* اضافي جوڊيشل ڪمشنر آف سنڌ:
** روپچند بيلارام، ايسق، بي. اي، ايل ايل بي
** داديو سي. مهتا، ايسق، ايم. اي، ايل ايل بي
** ايم. اي. هيولي والا، ايسق، بار-ايٽ-لا
** چارلس ايم. لوبو، ايسق، بي. اي، ايل ايل بي (عارضي)

1937ع ۾ آرڊر ان ڪائونسل ذريعي جوڊيشل ڪمشنرن کي جج نامزد ڪيو ويو. اهم ڳالهه اها آهي ته 1938ع ۾ پهريون ڀيرو هڪ مسلمان، مسٽر حاتم بي. طيبجي، بار-ايٽ-لا، عدالت جو قائم مقام جج مقرر ٿيو.

1947ع ۾ مسٽر حاتم بي. طيبجي سنڌ چيف ڪورٽ جو چيف جج بڻيو، ۽ ان وقت عدالت هيٺين ججن تي مشتمل هئي:
* آنريبل مسٽر ڊينس نيل او سليوان، بار-ايٽ-لا
* آنريبل مسٽر ٽي. وي. ٺاڏاني، بار-ايٽ-لا
* آنريبل مسٽر جارج بيڪسينڊل ڪانسٽينٽائن، بي. اي (آڪسفورڊ)، آءِ. سي. ايس، بار-ايٽ-لا
* آنريبل مسٽر حسن علي جي. آغا، بي. اي، ايل ايل بي
* مسٽر مانيڪشا رستمجي مهر، آءِ. سي. ايس (عارضي)

اولهه پاڪستان هاءِ ڪورٽ جي قيام وقت ڪراچي بينچ ۾ ججن جو تعداد لڳ ڀڳ ساڳيو هو، پر پوءِ ان کي وڌائي 15 ڪيو ويو. سنڌ ۽ بلوچستان هاءِ ڪورٽن جي جدا ٿيڻ بعد 12 جج سنڌ هاءِ ڪورٽ ۽ 3 جج بلوچستان هاءِ ڪورٽ کي الاٽ ڪيا ويا. هن وقت ججن جي منظور شده تعداد 40 آهي.

## عمارت جو ڪمپليڪس

موجوده مکيه عمارت جي تعمير 1923ع ۾ شروع ٿي، جنهن جو اندازي مطابق خرچ 39,75,248 رپيا هو، پر اها 22-11-1929ع تي مڪمل ٿي، ۽ حقيقت ۾ خرچ 30,35,000 رپيا آيو. هي عمارت 1929ع ۾ 5 ججن لاءِ، ۽ ڪجهه واڌاري جي گنجائش سان ٺاهي وئي هئي؛ پر هاڻي ان ۾ بينچون، عدالت جا ڪمرا ۽ 18 ججن لاءِ چيمبر موجود آهن. ڪجهه ججن کي چيمبرن ۾ ئي عدالت هلائڻي پوي ٿي. ان کانسواءِ، هن عمارت ۾ اٽارني جنرل، ڊپٽي اٽارني جنرل، فيڊرل شريعت ڪورٽ جي رجسٽري، ايڊووڪيٽ جنرل سنڌ، ايڊيشنل ايڊووڪيٽ جنرل سنڌ، اسسٽنٽ ايڊووڪيٽ جنرل سنڌ ۽ هاءِ ڪورٽ بار لائبريري جا آفيس پڻ قائم آهن. سپريم ڪورٽ جي رجسٽري کي هاءِ ڪورٽ جي احاطي مان منتقل ڪرڻ کان اڳ، سپريم ڪورٽ جي ججن لاءِ ٻه عدالت جا ڪمرا ۽ ٽي چيمبر استعمال ٿيندا هئا. جڏهن سپريم ڪورٽ وڏي تعداد ۾ ڪراچي اچي ٿي، ته سپريم ڪورٽ جي ججن لاءِ ڪجهه وڌيڪ چيمبر فراهم ڪيا ويندا آهن.

1974ع ۾ هاءِ ڪورٽ جي احاطي جي اتر-اوڀر پاسي هڪ اينڪسي (Annexe) عمارت 4.4 ملين رپين جي خرچ سان تعمير ڪئي وئي، پر ان سان حالتن ۾ گهڻو سڌارو نه اچي سگهيو، ڇو⁠تہ ان ۾ هن عدالت جا آفيس به آهن ۽ ان سان گڏ سيڪريٽري، وزارتِ انصاف ۽ پارلياماني معاملن، اسٽينڊنگ ڪائونسل، آفيسر اسائين، اسپيشل بئنڪنگ ڪورٽ، فيڊرل شريعت ڪورٽ جي رجسٽري ۽ سنڌ بار ڪائونسل لاءِ پڻ آفيس جي جاءِ مهيا ڪئي وئي آهي. انهيءَ ڪري، رهائش ۽ آفيسن جي گنجائش بابت شديد کوٽ موجود آهي.

صوبائي حڪومت موجوده عمارت جي ڏکڻ-اوڀر پاسي اينڪس عمارت جي تعمير لاءِ هلندڙ سال دوران هڪ لاک رپين جي علامتي رقم مختص ڪئي آهي، ته جيئن هي اسڪيم جاري اسڪيم طور شامل رهي. 1984ع ۾ هن عمارت جي اندازي مطابق لاڳت 13.35 ملين رپيا هئي. هاڻي مهانگائي سبب خرچ ٿورو وڌي سگهي ٿو. جيستائين وفاقي حڪومت فنڊ فراهم نه ڪري يا صوبائي حڪومت هن تعمير کي ترجيح ڏئي ضروري فنڊ مهيا نه ڪري، تيستائين اها عمارت هڪ يا ٻن سالن اندر مڪمل ٿيڻ جو امڪان ناهي.

## بينچ

پاڪستان جي آئين 1973ع ۾ 18هين ترميم بعد، هاءِ ڪورٽ جي جج جي مقرري آرٽيڪل 175(A) تحت ٿيندي آهي. هن آرٽيڪل موجب، پاڪستان جي چيف جسٽس جي سربراهيءَ ۾ هڪ جوڊيشل ڪميشن اهل اميدوارن جا نالا تجويز ڪري ٿي، جيڪي پارلياماني ڪميٽي ڏانهن موڪليا وڃن ٿا.

پارلياماني ڪميٽي چودهن (14) ڏينهن اندر اڪثريت سان اميدوارن جي توثيق ڪري ٿي، ٻي صورت ۾ اهي پاڻمرادو منظور سمجهيا وڃن ٿا. تصديق ٿيل نالا وزيراعظم ڏانهن موڪليا وڃن ٿا، جيڪو انهن کي صدرِ پاڪستان ڏانهن مقرري لاءِ موڪلي ٿو.

ڪوبه شخص هاءِ ڪورٽ جو جج مقرر نٿو ٿي سگهي، جيستائين هو پاڪستان جو شهري نه هجي، عمر ۾ چاليهه سال جو نه هجي، ۽ هاءِ ڪورٽ جو وڪيل يا گهٽ ۾ گهٽ ڏهه سال عدالتي عهدو سنڀالي چڪو هجي، ۽ گهٽ ۾ گهٽ ٽن سالن تائين ضلعي جج طور خدمتون سرانجام ڏنيون هجن. هاءِ ڪورٽ جو جج باسٺ (62) سالن جي عمر تائين عهدي تي رهندو آهي، سواءِ ان جي جو هو اڳ ۾ استعيفيٰ ڏئي يا آئين مطابق هٽايو وڃي.  
**نوٽ:** آرٽيڪل 175(A) بابت وڌيڪ تفصيل سپريم ڪورٽ آف پاڪستان جي ويب سائيٽ (www.supremecourt.gov.pk) تي ڏسي سگهجن ٿا. سنڌ هاءِ ڪورٽ جو مرڪزي هنڌ ڪراچي ۾ آهي، جڏهن⁠تہ ان جي بينچ سکر ۾ ۽ سرڪٽ ڪورٽون حيدرآباد, لاڙڪاڻي ۽ ميرپورخاص  ۾ قائم آهن. گورنر، ڪابينا جي صلاح سان ۽ هاءِ ڪورٽ جي چيف جسٽس سان مشوري بعد، ٻين هنڌن تي به بينچون قائم ڪري سگهي ٿو ۽ انهن جي دائري اختيار جو تعين ڪري سگهي ٿو.

## پي سي او 25 مارچ 1981
* جسٽس آغا علي حيدر – سنڌ هاءِ ڪورٽ جي چيف جسٽس طور پي سي او هيٺ حلف نه کنيو؛ فيڊرل شريعت ڪورٽ جي جج طور پي سي او هيٺ حلف کنيو
*  جسٽس عبدالحئي قريشي – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس عبدالحفيظ ميمڻ – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس ظفر حسين مرزا – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس نعيم الدين احمد – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس ايس. اي. نصرت – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس جي. ايم. شاھ – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس اجمل ميان – نئين جج طور پي سي او هيٺ نئون حلف کنيو
* جسٽس محمد ظھورالحق – نئين جج طور پي سي او هيٺ نئون حلف کنيو
*جسٽس سجاد علي شاھ – نئين جج طور پي سي او هيٺ نئون حلف کنيو
* جسٽس غوث علي شاھ – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس ڊاڪٽر تنزيـل الرحمٰن – نئين جج طور پي سي او هيٺ نئون حلف کنيو
* جسٽس سعيد الزمان صديقي – نئين جج طور پي سي او هيٺ نئون حلف کنيو
* جسٽس غلام محمد ڪوريجو – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس ناصر اسلم زاهد – نئين جج طور پي سي او هيٺ نئون حلف کنيو
* جسٽس ڪي. اي. غني – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس سليم اختر – نئين جج طور پي سي او هيٺ نئون حلف کنيو

## پي سي او 26 جنوري 2000
* جسٽس ناظم حسين صديقي – چيف جسٽس طور پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس افتخار محمد چوڌري – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس ڊاڪٽر غوث محمد – حلف لاءِ نه سڏايو ويو / عهدي تان الڳ
* جسٽس مشتاق ميمڻ – حلف لاءِ نه سڏايو ويو / عهدي تان الڳ
* جسٽس رشيد رضوي – حلف لاءِ نه سڏايو ويو / عهدي تان الڳ
* جسٽس سيد ديدار حسين – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس امان الله عباسي – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس حامد علي مرزا – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس عبدالحميد ڊوگر – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس سيد سعيد اشاد – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس عبدالغني شيخ – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس محمد روشن عيساڻي – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس ايس. اي. سرور – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس زاهد قربان علوي – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس شبير احمد – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس عطاالرحمٰن – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس غلام رباني – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس سرمد جلال عثماني – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس انور ظهير جمالي – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس ايس. اي. رباني – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس ايم. اشرف لغاري – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس واحد بخش بروهي – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس صبيح الدين احمد – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس رانا ڀڳوان داس – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس غلام نبي سومرو – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس مشير عالم – پي سي او هيٺ حلف کنيو

## پي سي او 3 نومبر 2007
* جسٽس صبيح الدين احمد – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو (چيف جسٽس)
* جسٽس سرمد جلال عثماني – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس انور ظهير جمالي – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس مشير عالم – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس محمد موسيٰ ڪي. لغاري– پي سي او هيٺ حلف کنيو، سپريم ڪورٽ ڏانهن ترقي ڪئي
* جسٽس ضياءَ پرويز – پي سي او هيٺ حلف کنيو، سپريم ڪورٽ ڏانهن ترقي ڪئي
* جسٽس افضل سومرو – پي سي او هيٺ حلف کنيو، چيف جسٽس بڻيو
* جسٽس رحمت حسين جعفري – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس عزيزالله ميمڻ – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس خلجي عارف حسين – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس امير هاني مسلم – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس گلزار احمد – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس مقبول باقر – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس منيب احمد خان – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس محمد اَطھر سعيد – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس ياسمين عباسي – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس مسز قيصر اقبال – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس علي سائين ڏنو ميٽلو – پي سي او هيٺ حلف کنيو
* جسٽس فيصل عرب – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس سجاد علي شاھ – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو
* جسٽس نديم اظهر صديقي – پي سي او هيٺ حلف کنيو (ايڊيشنل جج)
* جسٽس عبدالرشيد ڪلوڙ – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو (ايڊيشنل جج)
* جسٽس سلمان انصاري – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو (ايڊيشنل جج)
* جسٽس ارشد سراج ميمڻ – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو (ايڊيشنل جج)
* جسٽس ظفر احمد خان شيرواني – پي سي او هيٺ حلف نه کنيو (ايڊيشنل جج)
* جسٽس محمود عالم رضوي – پي سي او هيٺ حلف کنيو (ايڊيشنل جج)
* جسٽس عبدالرحمٰن فاروق پيرزاده – پي سي او هيٺ حلف کنيو (ايڊيشنل جج)

**[[Additional Judges Appointed under PCO|پي سي او هيٺ مقرر ٿيل ايڊيشنل جج]]**
* جسٽس خواجه نويد احمد
* جسٽس قاضي خالد
* جسٽس رانا شميم
* جسٽس آغا رفيق احمد خان
* جسٽس سيد پير علي شاھ
* جسٽس بن يامين
* جسٽس ارشد نور
* جسٽس ڊاڪٽر قمرالدين بوهرا
* جسٽس غلام دستگير شاهاني
* جسٽس فرخ زيا شيخ
* جسٽس عبدالقادر خان

## اڳوڻا چيف جسٽس

# جسٽس عبدالقادر شيخ (01-12-1976 کان 30-06-1979)
# جسٽس آغا علي حيدر (01-07-1979 کان 24-03-1981)
# جسٽس عبدالحئي قريشي (25-03-1981 کان 19-01-1986)
# جسٽس نعيم الدين احمد (21-01-1986 کان 03-09-1988)
# جسٽس اجمل ميان (04-09-1988 کان 12-12-1989)
# جسٽس سيد سجاد علي شاه (13-12-1989 کان 04-11-1990)
# جسٽس سعيد الزمان صديقي (05-11-1990 کان 21-05-1992)
# جسٽس ناصر اسلم زاهد (23-05-1992 کان 15-04-1994)
# جسٽس عبدالحفيظ ميمڻ  (16-04-1994 کان 14-04-1996)
# جسٽس مامون قاضي (15-04-1996 کان 04-11-1997)
# جسٽس وجيھ الدين احمد (05-11-1997 کان 04-05-1998)
# جسٽس ڪمال منصور عالم (05-05-1998 کان 21-04-1999)
# جسٽس ناظم حسين صديقي (22-04-1999 کان 03-02-2000)
# جسٽس سيد ديدار حسين شاه (04-02-2000 کان 27-04-2000)
# جسٽس سيد سعيد اشھد (28-04-2000 کان 04-04-2005)
# جسٽس صبيح الدين احمد (05-04-2005 کان 03-11-2007)
# جسٽس افضل سومرو (03-11-2007 کان 15-05-2008)
# جسٽس عزيزالله ايم ميمڻ  (15-05-2008 کان 27-08-2008)
# جسٽس انوار ظھير جمالي (28-08-2008 کان 02-08-2009)
# جسٽس سرمد جلال عثماني (03-08-2009 کان 13-02-2011)
# جسٽس مشير عالم (14-02-2011 کان 19-09-2013)
# جسٽس مقبول باقر (20-09-2013 کان 16-02-2015)
# جسٽس فيصل عرب (17-02-2015 کان 13-12-2015)
# جسٽس سجاد علي شاه (14-12-2015 کان 14-03-2017)
# جسٽس احمد علي شيخ (15-03-2017 کان 02-10-2023)
# جسٽس عرفان سادات خان  (03-10-2023 کان 02-11-2023)
# جسٽس عقيل احمد عباسي (قائم مقام) (03-11-2023 کان 18-12-2023)
# جسٽس عقيل احمد عباسي  (19-12-2023 کان 25-06-2024)
# جسٽس محمد شفيع صديقي (قائم مقام) (25-06-2024 کان 12-07-2024)
# جسٽس محمد شفيع صديقي  (13-07-2024 کان 14-02-2025)
* محمد جنيد غفار (قائم مقام) (14-02-2025 07-07-2025)
* محمد جنيد غفار  (08-07-2025 کان 13-09-2025 )
* جسٽس ظفر احمد راجپوت (قائم مقام) (15-09-2025 کان 06-12-2025)
* جسٽس ظفر احمد راجپوت  (06-12-2025 کان ........)

29
Mr. Justice Muhammad Junaid Ghaffar (Acting Chief Justice)	from 14-02-2025 to 07-07-2025
30
Mr. Justice Muhammad Junaid Ghaffar (Chief Justice)	from 08-07-2025 to 13-09-2025
31
Mr. Justice Zafar Ahmed Rajput (Acting Chief Justice)	from 15-09-2025 to 06-12-2025
32
Mr. Justice Zafar Ahmed Rajput (Chief Justice)	from 06-12-2025 to Till

## ججن جي ٻيهر مقرري
* عام چونڊن ۽ جنرل پرويز مشرف جي استعيفيٰ کان پوءِ، پاڪستان پيپلز پارٽي (PPP) جي اڳواڻي واري حڪومت 1973ع جي آئين تحت ججن کي ٻيهر مقرر ڪرڻ جو فيصلو ڪيو ۽ کين نئون حلف ڏياريو ويو۔ ڪجهه ججن آئين تحت نئون حلف کڻڻ تي اتفاق ڪيو ۽ کين **27 آگسٽ 2008ع** ۽ **6 سيپٽمبر 2008ع** تي ٻيهر مقرر ڪيو ويو۔
* **آگسٽ 2008ع ۾ ٻيهر مقرر ڪيل جج**
** Anwar Zaheer Jamali – چيف جسٽس مقرر ڪيا ويا
**  جسٽس خلجي عارف حسين
** جسثامير هاني مسلم
**جسث فيصل عرب
** جسٽس سجاد علي شاه
**نسث عبدالرشيد ڪلوار
**جسث سلمان انصاري
**جسٽس ظفر احمد خان شيرواني
* **6 سيپٽمبر 2008ع تي ٻيهر مقرر ڪيل**
** صبيح الدين احمد – سپريم ڪورٽ ۾ ترقي ڏني وئي
**جسٽس سرمد جلال عثماني – سپريم ڪورٽ ۾ ترقي ڏني وئي
**جسٽس گلزار احمد
** نسٽمحمد اَٿر سعيد
* **ڊسمبر 2008ع ۾ ٻيهر مقرر ڪيل**
** جسٽس آغا محمد رفيق – اصل سينيئرٽي سان، وفاقي سيڪريٽري قانون ۽ انصاف طور مقرر ڪيا ويا. 

## ججن جي بحالي
وڪيلن ۽ مخالف سياسي پارٽين جي ڊگهي لانگ مارچ کان پوءِ، **16 مارچ 2009ع** تي حڪومت معزول ٿيل عدليه کي بحال ڪيو. بهرحال، ٻه جج ٻيهر بحالي قبول ڪرڻ کان انڪار ڪيو:
* جسٽس مشير عالم
* جسٽس مقبول باقر

## سنڌ چيف ڪورٽ

سنڌ چيف ڪورٽ جو قيام ۽ ارتقا (1940–1976)
15 اپريل 1940ع تي سنڌ ڪورٽس ايڪٽ 1926ع  لاڳو ٿيو، جنهن جي نتيجي ۾ سنڌ جي جوڊيشل ڪمشنر جي عدالت کي تبديل ڪري سنڌ چيف ڪورٽ (Sindh Chief Court) قائم ڪئي وئي. ان سان سنڌ ۾ برطانوي دور تحت هڪ خودمختيار اعليٰ عدالت جو بنياد وڌو ويو. سنڌ چيف ڪورٽ 1940ع کان 1976ع تائين، ويسٽ پاڪستان ھاء ڪورٽ جي قيام ۽ خاتمي واري عرصي کان اڳ ۽ پوء, ڪم ڪندي رهي. هن دور ۾ هي عدالت سنڌ جي اعليٰ عدالتي اداري طور ڪم ڪندي رهي ۽ ان وٽ سول، فوجداري ۽ آئيني نوعيت جا معاملا ٻڌڻ جو اختيار هوندو هو. 1947ع ۾، پاڪستان جي قيام کان پوءِ، جسٽس حاتم بدرالدين طيبي کي سنڌ چيف ڪورٽ جو چيف جج مقرر ڪيو ويو. هو ان دور ۾ هن عدالت جو سڀ کان نمايان سربراهه هو، جنهن تحت سنڌ جي عدالتي نظام کي نئين رياست پاڪستان جي آئيني ڍانچي سان هم آهنگ ڪيو ويو. سنڌ چيف ڪورٽ 1976ع تائين برقرار رهي، جڏهن ان کي ٻيهر منظم ڪري سنڌ هاءِ ڪورٽ ۾ تبديل ڪيو ويو، جنهن سان سنڌ جي جديد عدالتي نظام جو نئون باب شروع ٿيو.

## سنڌ چيف ڪورٽ جا جج

# جسٽس حاتم بدرالدين طيبي
# جسٽس آغا حسن علي 
#جسٽس ايم آر ميھر 
#جسٽس ويلاني 
#جسٽس ڪنسٽنٽائين 
#جسٽس او.سليوان 
#جسٽس ٺڊاني 
جسٽس محمد بچل 
#

## حوالا