موزمبيق

**موزمبيق** (Mozambique)، سرڪاري نالو جمهوريه موزمبيق، آفريڪا جي ڏکڻ-اوڀر ۾ هڪ ملڪ آهي. ان جون حدون اوڀر ۾ ھندي سمنڊ، اتر ۾ تنزانيا، اتر-اولھه ۾ ملاوي ۽ زيمبيا، اولھه ۾ زمبابوي ۽ ڏکڻ-اولھه ۾ اسواتيني ۽ ڏکڻ آفريڪا سان ملن ٿيون. موزمبيق چينل هن کي اوڀر ۾ ٻيٽ واري ملڪن، جزائر القمر، مڊگاسڪر ۽ فرانس جي انحصاري علائقي، مايوٽي کان سامونڊي طور ڌار ڪندي آهي. گاديءَ جو هنڌ ء سڀ کان وڏو شهر مپوتو آهي. سرڪاري ٻولي پرتگالي آهي ۽ ڪرنسي جو نالو ميٽيڪل (MZN) آهي.

ستين ۽ يارهين صديءَ جي وچ ۾. انهيءَ علائقي تي سواحلي بندرگاهه شهرن جو هڪ سلسلو ترقي ڪئي. جنهن هڪ الڳ سواحلي ثقافت ۽ لهجي جي ترقي ۾ حصو ورتو. وچين دور جي آخر ۾. انهن شهرن ۾ صوماليا، ايٿوپيا، مصر، عرب، فارس ۽ هندستان جا واپاري اڪثر ايندا ويندا هئا. (1498 ۾ واسڪو ڊي گاما جو سفر) پرتگالي جي آمد جي نشاندهي ڪئي. جن 1505 ۾ نوآبادياتي ۽ آبادڪاري جو بتدريج عمل شروع ڪيو. چار صدين کان وڌيڪ پرتگالي حڪمراني کان پوءِ. موزمبيق 1975 ۾ آزادي حاصل ڪئي. ٿوري دير کان پوءِ عوامي جمهوريه موزمبيق بڻجي ويو.

## تاريخ

پھرين کان پنجين صدي عيسويءَ م اتر ۽ اولھ وارن پاسن کان ھن ملڪ واري سرزمين ۾ بانٽو ٻولي ڳالھيندڙ ماڻھو لڏي اچي آباد ٿيا. اتر موزمبيق ۾ ھندي سمنڊ جي سانوڻ واريون ھوائون گھلنديون آھن. ستين ۽ يارھين صدي عيسويءَ دوران ھتي ننڍا ننڍا سواحلي بندرن وارا شھر قائم ٿيا جن م سواحلي ثقافت ۽ سواحلي ٻولي جو فروغ ٿيو ۽ اتي صوماليا، ايٿوپيا، مصر، عربستان، ھندوستان ۽ فارس جا واپاري ڪثرت سان ايندا ھيا   1498ع ۾ ھتي واسڪو ڊي گاما جي آمد ٿي جنھن بعد 1505ع ۾  ھتي پورچوگيزن جي  بيٺڪن جي شروعات ٿي ۽ پورچوگيز چئن صدين تائين ھن سرزمين تي قابض رهيا. 1975ر م ھن ملڪ پورچوگال کان آزادي ماڻي ۽ جلد ئي ٻن سالن بعد عوامي جمهوريه موزمبيق ٿي ويو ۽ پوء ھتي گھرو ويڙھ شروع ٿي وئي جيڪا 1977 کان 1992 تائين جاري رھي. 1994ع ۾ ھتي ڪثير جماعتي عام چونڊون ٿيون جنھن بعد ھتي صدارتي نظام شروع ٿيو. 2013 کان ھتي رينامو (RENAMO) پارٽي جو ھٿياربند باغيانه سرگرميون شروع ٿيون جيڪي جاري آھن.
## معيشيت
ھي ملڪ تمام گھڻن قدرتي وسيلن سان مالامال آهي. ملڪ جي معيشت گھڻي ڀاڱي زرعي آھي ۽ صنعتي ترقيءَ ۾ پڻ اضافو ٿي رهيو آهي جن ۾ کاڌي، ڪيميائي مادن ، اليومونيم، پيٽرول جي شين ۽ شربتن جون صنعتون شامل آهن. ھن وقت سياحت ۾ پڻ اضافو آيو آھي. سائوٿ آفريڪا ھن ملڪ جو وڏو واپاري ڀائيوار ملڪ آھي جنھن ھن ملڪ ۾ وڏي سيڙپ ڪئي آھي. ان کان سواءِ بيلجيم، برازيل، پورچوگال ۽ اسپين پڻ ھن جا واپاري شراڪتدار آھن. 2001ع کان وٺي ھن ملڪ جي سالياني جي ڊي پي جي سراسري واڌ دنيا  جي ملڪن م ڏاڍي اوچي رھي آھي پر پوء بہ ھي ملڪ اڃان تائين دنيا جي غريب ترين ملڪن ۾ شمار ٿئي ٿو ڇو ته ان جي في ڪس آمدني قوت خريد جي لحاظ کان تمام گھٽ آهي

## ٻاهريان ڳنڍڻا

**Government:**
* Republic of Mozambique Official Government Portal

**General information:**
* Social Atlas from World Bank
* Country Profile from BBC News
* Mozambique . *[[The World Factbook]]*. Central Intelligence Agency.
* Mozambique from UCB Libraries GovPubs
* 
* Key Development Forecasts for Mozambique from International Futures
* Mozambique Population Worldometer

**Tourism:**
* —Niassa National Reserve official website

**Health:**
* The State of the World's Midwifery – Mozambique Country Profile

زمرو:موزمبيق
زمرو:ملڪ
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:اوڀر آفريڪا جا ملڪ
زمرو:ڏاکڻي آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گهٽ ترقي وارا ملڪ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:ڏکڻ اوڀرين آفريڪا جا ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:سواحلي ٻولي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
زمرو:پرتگالي ٻولي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
زمرو:ڪميونٽي آف پرتگيز لئنگئيج ڪنٽريز جون ميمبر رياستون

## حوالا