open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سينٽ ڪٽس ۽ نيوس

**سينٽ ڪٽس ۽ نيوس** جو سرڪاري نالو سينٽ ڪرسٽوفر ۽ نيوس جو وفاق آھي. اھو ويسٽ انڊيز ۾ واقع ھڪ ملڪ آھي جيڪو ٻيٽن تي مشتمل آهي. ڌرتيءَ جي اولھندي اڌ گول ۾ پکيڙ ۽ آبادي ٻنھي جي لحاظ کان سڀ کان ننڍڙو ملڪ آهي. ملڪ جي رياستي سربراھ برطانيا جي راڻي ايلزبيٿ II آهي ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ باستيئر شھر آھي جيڪو ملڪ جي سڀ کان وڏي ٻيٽ ڪٽس ۾ واقع آهي. ننڍي ۾ ننڍو ٻيٽ نيوس اتان ٽن ڪلوميٽرن جي فاصلي تي ڏکڻ-اوڀر ۾ واقع آهي. برطانوي ڊپينڊنسي اينگويلا ماضي ۾ سينٽ ڪٽس ۽ نيوس جي اتحاد جو حصو ھئي ۽ ان وقت ان جو نالو سينٽ ڪرسٽوفر-نيوس-اينگويلا ھيو پر بعد ۾ اينگويلا ان اتحاد کان ڌار ٿي برطانيا جو سمنڊ پار علائقو بڻجي ويو. ھن ملڪ جي اتر-اوڀر ۾ سينٽ ايوسٽيٽيس، سابا، سينٽ بارٿيليمي، سينٽ مارٽن ۽ اينگويلا جا ٻيٽ واقع آھن. اوڀر ۽ اتر-اوڀر ۾  اينٽيگوا ۽ باربوڊا، ڏکڻ-اوڀر ۾ ريڊونڊا ۽ مونٽي سيراٽ ٻيٽ واقع آھن. سينٽ ڪٽس ٻيٽ ۽ نيوس ٻيٽ انھن ٻيٽن ۾ شامل آهن جن کي سڀ کان اول يورپين آبادڪاري شروع ڪئي ھئي ان ڪري انھن کي ويسٽ انڊيز جي سڀني ڪالونين جي ماء جو لقب مليل آهي.

## حوالا

زمرو:ملڪ
زمرو:وچ آمريڪا
زمرو:وچ آمريڪا جا ملڪ
زمرو:اتر آمريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
ويمنزم

thumb|"مذهب ۾ هڪ هزار عورتون" ڪتاب جو مهاڳُ ۽ ان جي اندر جو مواد
**ويمنزم، عورتيت، ناريزم** () هڪ سماجي نظريو آهي، جيڪو تاريخ ۽ روزاني زندگي جي تجربن تي ٻڌل هوندو آهي. هي رنگ واري عورتن سان تعلق رکي ٿو، خاص طور ڪارو رنگ جي  عورتن بابت هوندو آهي. عورت پسند تحقيڪار ليليٰ ماپاريان (فلپس) (Layli Maparyan (Phillips)) مطابق عورتيت (ويمنزم) جي اها ڪوشش آهي تہ "ماڻهن ۽ ماحول/ قدرت جي وچ ۾ توازن ٻيهر قائم ڪيو وڃي ۽ انساني زندگي کي روحانيت جي رُخ ڏانهن وٺي وڃجي."  ليکڪا ايلس واڪر هڪ اصطلاح عورت پسند (ويمنزم) پنهنجي افسانو "وڇڙي وڃڻ" (Coming Apart) ۾ واضع ڪئي هئي جيڪو 1979ع ۾ ڇپيو هيو. واڪر جي شروعاتي استعمال کانپوءِ هن اصطلاح کي مختلف المعاني تعبيرن کان گزرڻو پيو، جنهن ۾ نسوانيت، مردن، ماڻهن ۽ ڪارو رنگ شامل آهن.

## تڪرار
جينياتي تڪرار جي عورتيت (ويمنزم) ۾ شروعائي مذهبي بيان پڻ ٿي سگهي ٿو، بدسلوڪي جسم جي حصو کي پاڪ ڪرڻ جو طريقو، خدا جي طرف کان ضروري آهي، يا رڳو مرد خوشي ۾ اضافو ڪرڻ آهي. ايف جي ايم، جينياتي ڪاٽنيي يا عورت جي سنت طور پڻ ڄاتو ويندو آهي، 30 کان وڌيڪ ملڪن ۾ مشق ڪيو ويندو آهي. انهن ۾ ڪيترائي ملڪ مساوات جي اُتر اوڀر علائقي ۾ واقع بيلٽ ۾ آهن.

ثبوت سان پروڙ پئي ٿي تہ ايف جي ايم جنسي طور منتقلي بيمارين جي لاءِ عورت جي خطري ۾ اضافو نٿو ڪري. اهو يقيني طور پڻ حفاظتي ناهي. گهڻن کان گهڻن ملڪن ۾ جتي نسواني توهر تي عمل ڪيو ويندو آهي، عورتون جن کي متغير ڪرڻ واري آپريشن سان سندن ذات کي گزرڻ تي مجبور ڪيو آهي، اهو جنسي طور تي منتقلي جي بيمارين جي انهيءَ شرح جي حصيدار رهيون آهن، جن جي جسمن ۾ اڪثر هي مرضَ (بيماريون) پنهنجي مُڙس يا جنسي ساٿيءَ جي ويجهڙائي (قرُبت داري) جي وسيلي نہ رُڳو منتقل ٿيندا آهن، پر برقرار پڻ رهندا آهن. تنهن هوندي بہ، عورتن جو جينياتي تنازعو (تڪرار)، نسواني توهر (ختنو) ۽ ايڊز جي وڌندڙ خطري ۾ عورتن کي جڏهن هي سمورا طريقيڪار کين نشان بڻائين ٿا يا سولائيءَ سان مُتاثر هئڻ جي موقف ۾ رکندا آهن، تڏهن ڪيترن ئي  عورتيت (خاتونيت، ويمنزم) ۾ شامل بحثن کي ٻيهر سگهہ (تقويت) ملندي آهي.

## وڌيڪ ڏسو
* نسوانيت
* عورتن کي بااختيار بڻائڻ

## حوالا

زمرو:فيمينسٽ تحريڪون ۽ نظريا
گارگي واچڪنوي

**گارگي واچڪنوي** () مسيح کان ست سئو سال اڳ جي هڪ آڳاٽي ڀارتي فلسفي هئي. ويدڪ ادب ۾، هوءَ هڪ عظيم قدرتي فلسفي، ويدن جي معروف عالم، ۽ برهمڻ وديا جو علم رکڻ واري برهمن عالما (اسڪالر) طور سُڃاتي ويندي آهي. برهدارنياڪ اپنشد جي ڇهين ۽ اَٺين برهمنا ۾ سندس نالو انهيءَ ڪري نمايان آهي، ڇاڪاڻ تہ هوءَ وديا جي راجا جنڪ جي طرفان منعقد ٿيندڙ فلسفياڻو بحثن ۾ برهمانا ۾ حصو وٺندي هئي ۽ روح جي مسئلن تي مُنهجهائيندڙ سوالَ پڇڻ وسيلي بابا ياجاوالڪيا کي چيلنج ڪندي هئي. اهو پڻ چيپ ويندو آهي تہ رگ ويد ۾ ڪيترائي سندس ڀڄن لکيل آهن. سندس برهمني اڀياس کي روايتي هندن انهيءَ عبادت ۾ آڻيو آهي.

## احوالُ
واچڪنوي جو زمانو گرڪ زمانو (800- 500 قبل مسيح) هيو، سندس پيءُ **بابا واچنڪو** هيو. گارگي جو نالو سندس پيءُ جي نالو سبب گارگي واچڪنوي سڏيو ويو آهي، ننڍپڻ کان ئي هن ويدن جي لکتن (متَ) ۽ فلسفو ۾ گهڻي دلچسپي شروع ڪري ڌني هئي. هوءَ ان ميدان ۾ گهڻي قابل ۽ پنهنجي زماني جي استاذ سمجهي ويندي هئي.هوءَ ويدڪ زمانو ۾ ويدن ۽ اپنشدن جو گهڻو وڏو علم رکندڙ مشهور هئي، ٻين فلسفين سان گڏجي فڪري بحث مناظرا پڻ ڪندي هئي. واچڪنوي هڪ مهارِشي (هندن جي وڏي مذهبي شخصيت) جي ڌيءُ هئي، جنهن جو نالو واچڪان هيو. هو گرگ گوتر کان هجڻ سبب گارگي جو نالو سان مشهور آهي.

## ڌرمي ڪتابن ۾ ذڪر
برهدارنياڪ اپنشد ۾ ياجاوالڪيا جي سان گڏ هڪ گهڻي سُهڻي (خوبصورت) مناظرو جو ذڪر اچي ٿو. هر ڀيري، مهاراجا جنڪ  خيال ۽ عقيدن خاص ڪري روح سان لاڳاپيل مناظرو ۽ بحث جي لاءِ هڪ مجلس سڏائي ۽ هڪ هزار ڳئون پڻ گهرايون. سمورن فلسفين  چيو تہ هو انهن ڳئونِ کي زندهہ وٺِي وڃڻ چاهين ٿا، پر ڪير بہ ڊَپَ کان اڳتي نہ وَڌيو. تڏهن ياجولنڪيا جي پنهنجي هڪ شاگرد کي چيو تہ: ٻچا! انهن ڳئونِ کي پنهنجي پاڻ سان گڏ هتان کان وَٺي وَڃ. 

اهو ٻُڌي، سڀني شاگردن  ياجولنڪيا جي کان پڇڻ شروع ڪيو. ياجولنڪيا جي جيتري جلدي ممڪن ٿيو سڀني جي سوالن جا جوابَ ڏنا. ان گڏجاڻي (مجلس) ۾ برهما گارگي جي کي پڻ سڏايو ويو هيو، هوءَ ياجولنڪيا جي سان ڳالهہ ٻولهہ ڪرڻ جي لاءِ اُٿي بيٺِي. ان پُڇيو تہ: خدايا! جهڙي ريت هي سمورا مادا، پاڻيءَ ۾ ڀريل آهن، انهيءَ ريت پاڻي ڪنهن ۾ ڀريل آهي.؟

## حوالا

زمرو:ڀارتي ناري شاعر
جمهوريا ڪانگو

**جمهوريه ڪانگو** (Republic of Congo) ھڪ وچ آفريڪا جو ملڪ آھي، جن کي ڪانگو-برازاول پڻ سڏيو وڃي ٿو. ھي ملڪ وچ آفريڪا جي اولهائين سامونڊي ڪناري جي لڳ واقع آهي. هن جون سرحدون اولھه ۾ گيبون، اتر-اولھه ۾ ڪيمرون، اتر-اوڀر ۾ ڪانگو ندي جي پار سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ سان، ڏکڻ-اوڀر ۾ جمهوري جمهوريا ڪانگو، ڏکڻ ۾ انگولا جي ٻاهرين علائقي، ڪائبنڊا ۽ ڏکڻ-اوڀر ۾ ائٽلانٽڪ سمنڊ سان ملن ٿيون. گادي جو هنڌ برازاويل آهي.

## تاريخ
ٽي ھزار سال اڳ ھن خطي ۾ بانٽو  ڳالھائيندڙ قبيلن جو غلبو ٿيو جن درياء ڪانگو ذريعي واپار شروع ڪيو. ھي ملڪ آزادي کان اڳ فرانس جي قبضي ھيٺ ھيو  28 نومبر 1958ع ۾ ڪانگو جي ريپبلڪ وجود ۾ آئي پر ملڪ کي فرانس کان آزادي 1960ع ۾ ملي. 1969ع کان 1992ع تائين ھي رياست ڪميونسٽ رھي ۽ ان جو نالو پيپلز ريپبلڪ آف ڪانگو ھيو. 1992 کان پوءِ ھتي ڪثير جماعتي چونڊون ٿيون. 1997 ۾ ھتي جي چونڊيل حڪومت کي ختم ڪيو ويو.

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*Presidency of the Republic  
*Chief of State and Cabinet Members 
*Country Profile from BBC News
*Republic of the Congo from *UCB Libraries GovPubs*
*

زمرو:ملڪ
زمرو:جمهوريا ڪانگو
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:زمين بند ملڪ
زمرو:وچ آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:فرانسيسي ٻولي ڳالهائيندڙ ملڪ ۽ علائقا

## حوالا
ڪويت

**ڪويت** (Kuwait)، سرڪاري نالو "دولت الڪويت"، اولھ ايشيا ۾ فارس جي نار تي واقع ھڪ عرب ملڪ آھي، جنھن جون سرحدون عراق ۽ سعودي عرب سان ملن ٿيون. ھن ملڪ جي آبادي اٽڪل 45 لک آھي جنھن ۾ 13 لک مقامي ۽ باقي 32 لک غيرملڪي آهن. غيرملڪي ڪل آبادي جو 70 سيڪڙو آھن. 

سال 1938ع ۾ ھتي تيل جا ذخيرا دريافت ٿيا. سال 1946ع ۾ ھن ملڪ پھريون ڀيرو ڪچو تيل برآمد ڪرڻ شروع ڪيو. سال 1946ع کان 1982ع تائين ھي ملڪ وڏي پيماني تي جدت واري مرحلن مان گذريو. سال 1990ع ۾ عراق ھن ملڪ تي قبضو ڪري، ان کي پنھنجي ملڪ جي ھڪ گورنري جو درجو ڏئي، پنھنجي ملڪ ۾ شامل ڪري ڇڏيو، جنھن ڪري نار واري جنگ لڳي، جنھن ۾ اتحادي فوجن آمريڪا جي سرپرستي ۾ عراق تي حملو ڪيو ۽ ڪويت کي عراقي تسلط مان آزاد ڪرايو. ڪويت جا چين سان بہ ويجھا تعلقات آھن. ملڪ هڪ آئيني خود مختيار رياست آهي، جن ۾ نيم جمھوري سياسي نظام لاڳو آھي. تيل جي دنيا ۾ ڇھين نمبر تي پيداوار جي ڪري ھن ملڪ جي آمدني تمام مٿين سطح واري آهي. ملڪ جي ڪرنسي ڪويتي دينار آھي، جنھن جو قدر تمام اوچو آهي. ملڪ ۾ 1962ع ۾ آئين جو نفاذ ڪيو ويو.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:ملڪ
زمرو:ڪويت
زمرو:بادشاهتون
زمرو:ايشيا ۾ ملڪ
زمرو:وچ اوڀر جا ملڪ
زمرو:اولھه ايشيا جا ملڪ
زمرو:عربستان جا ملڪ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:عرب ليگ جا ميمبر ملڪ
زمرو:عربي ٻولي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
زمرو:عربي سرڪاري ٻولي وارا ملڪ ۽ علائقا
ممتاز راشدي

بيگم ممتاز راشدي, (مارچ 1934ع کان 1 نومبر 2004ع) هڪ پاڪستاني سوشل ورڪ ۽ اديب ھئي. سنڌ جي نامور عالم ۽ سياستدان علي محمد شاھ راشدي جي گهرواري، 8 مارچ 1934ع تي ڪلڪتي ۾ ڄائي.

## ننڍپڻ ۽ تعليم
شروعاتي تعليم 1947ع ۾ انڊيا جي دارجيلنگ ضلعي   جي ڊائوهل اسڪول مان حاصل ڪيائين. 1952ع ۾ ايڊن گرلس ڪاليج ڍاڪا مان آرٽ جي اعليٰ امتحان ۾ پهرين پوزيشنحاصل ڪيائين. سندس مضمونن ۾انگريزي، معاشيات، منطق، علم سياسيات ۽ سنڌ جي تاريخ ۽ تصوف شامل هئا. ڍاڪا يونيورسٽيءَ مان انگريزي ادب ۽ ٻوليءَ ۾ پهرين پوزيشن ۾ بي. اي پاس ڪيائين. 55- 1954ع ڌاري ڍاڪا يونيورسٽيءَ مان پهرين پوزيشن ۾ ايم. اي پاس ڪيائين. 56- 1955ع ۾ آمريڪا جي نارٿ ڊئم انڊيانا يونيورسٽيءَ مان صحافت ۾ ڊپلوما ڪيائين. انگريزي اردو فارسي سنڌيءَ تي مهارت حاصل هئي. 

## سنڀاليندڙ
بيگم ممتاز راشدي 1955ع ۾ شاديءَ کان پوءِ سنڌ جي ٻهراڙيءَ وارن علائقن ۾ ٻارن جي صحت، عورتن جي رتبي جي واڌاري لاءِ سماجي ڪمن ۾ حصو ورتو. 1959ع ڌاري فلپائين ۾ وومين لايرس جي سيمينار جي صدارت ڪيائين. 1984ع کان 1986ع تائين پاڪستان سرڪار جي ڪئبينيٽ ڊويزن هيٺ عورتن جي بهبود ۽ ڀلائيءَ واري ڪميشن جي ميمبر پڻ رهي. سنڌ ۾ سماج سڌار تحريڪ جي صدر رهي، هن عورتن ۽ ٻارڙن جي ڀلائيءَ لاءِ سوشل ويلفيئر آرگنائيزيشن پڻ ٺاهي، سنڌ ۽ بلوچستان ۾ ٻهراڙيءَ جي عورتن جي ترقيءَ وارن منصوبن واري نئشنل پاڪستان وومين ائسوسيئيشن'>آلپاڪستان وومين ائسوسيئيشن جي ايڊوائيزر ۽ ڪوآرڊينيٽر رهي. 1986ع ۾پاڪستان طرفان سارڪ ڪانفرنس ڍاڪا ۾ شرڪت لاءِ وفد جي اڳواڻي ڪيائين. 1959ع ۾ يونيسڪو ڪانفرنس منيلا ۾ شرڪت ڪيائين. 1961ع ۾ منيلا ۾ اسلامجي ترقيءَ بابت يونيسيف ڪانفرنس ۾ شريڪ ٿي. ان کان سواءِ هن پاڪستانطرفان ڪيترن ئي ملڪن ۾ ٿيل سيمينارن ۽ ڪانفرنسن ۾ شرڪت ڪئي. 1984ع ۾ سندس ’ڊان‘ ۾ ڇپيل علمي ڪالمن جياردو ترجمي جو ڪتاب ”سنڌ نگاههِ قدر شناس“ ڇپيو، جڏهن ته ”ايرانين بليو انسنڌ“ ۽ ”اسلامڪ آرٽ اينڊ ڪلچر آف سنڌ“ ڪتابڙن مان پهريون ڇپيل آهي. 1986ع کان 1989ع تائين قائداعظم اڪيڊمي جي بورڊ آف گورنرس جي ايگزيڪيوٽو ڪاميٽيءَ جي ميمبر چونڊي وئي. پاڻ پاڪستان نئشنل ڪائونسل آف آرٽس، اسلام آبادجي بورڊ آف گورنرس جي ميمبر پڻ رهي. 1987ع کان 1990ع تائين يونيسڪو سان سهڪار بابت پاڪستاني ڪميشن جي بورڊ آف گورنرس جي ميمبر رهي. 1989ع ۾ بيگم ممتاز راشديءَ کي تعليم واري وفاقي وزارت پاران آثار قديمه بابت بينالاقوامي ڪميشن جو ميمبر پڻ چونڊيو ويو. سنڌ زرعي يونيورسٽي ٽنڊي ڄام جي سينيٽ ۽ سنڊيڪيٽ جي ميمبر پڻ رهي

1975ع واري ”سنڌ ٿرو سينچري انٽرنيشنل ڪانفرنس“ ڪراچي جي فعال ۽ متحرڪ ميمبر رهي. 
## ليکڪار جي حيثيت سان
محترمه راشدي مختلف اخبارن ۾ باقاعده لکڻيون شامل آهن، جن ۾ ڊان، مارننگ نيوز ۽ ڊي سن شامل آهن.
*سنڌ ۽ نگاھي قدرشناس
*سنڌ جي اسلامي فن ۽ ثقافت

## موت
سندس وفات پهرين نومبر 2004ع تي ٿي، ۽ کيس ميوا شاهه قبرستان ۾ سندس مڙس علي محمد شاھ راشدي جي ڀرسان دفن ڪيو ويو. سندس اولاد ۾ پٽ عادل ۽ نياڻي عنادل آهن.
## ڏسو
راشدي خاندان

## حوالو
زمرو:پاڪستاني سماجي ڪارڪن
زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:پاڪستاني عورتون
زمرو:راشدي خاندان
زمرو:سنڌي ادب
زمرو:سنڌي عورتون
زمرو:سنڌي عورت ليکڪائون
زمرو:سنڌي ليکڪ
زمرو:ڪراچي جا ليکڪ
زمرو:ڪولڪتا جا ماڻهو
زمرو:ڪولڪتا کان ليکڪاري
زمرو:1934ع جون پيدائشون
زمرو:2004ع جون وفاتون
راشدي خاندان

سنڌ جي **راشدي خاندان** جو بنياد روضي ڌڻي سيد محمد راشد شاہ رکيو. سندس نالي راشد سبب ئي پونئير راشدي سڏجڻ لڳا ۽ انھن کي راشدي پير پڻ سڏيو وڃي ٿو. 

محمد راشد شاہ چار شاديون ڪيون، انھن شادين مان ھڪ پٽ صبغت اللہ شاھہ جي نالي سان پيدا ٿيو، جنھن تي پڳ آئي، ان خاندان جي پوئلڳن کي پير پاڳارو (پير پڳ وارو) چيو ويندو آھي. 

ٻي شادي مان ھڪ پٽ سيد ياسين شاھہ پيدا ٿيو، جنھن کي *جاين وارو* پڻ سڏيو وڃي ٿو، ان جي حصي ۾ جھنڊو آيو، ان لاءِ ھن جي پوئرن کي جھنڊي وارو پير سڏيو وڃي ٿو، ھي خاندان ضلعي مٽياري جي پير جھنڊو ۾ رھي ٿو. صوفي شاعر اعجاز شاھہ راشدي، عالم دين بديع الدين راشدي، محب اللہ راشدي جو تعلق ھن ئي خاندان سان آھي.    

## حوالو
روبي مائرز

**روبي ميئر** () يهودي نسل جي ڀارتي فلمي اداڪارِ هُئي. هيءَ هڪ بغدادي يهودي خاندان سان تعلق رکندي هئي. هن 1907ع ۾ پوني، بمبئي پريزيڊنسي ۾ جنم ورتو هيو.

## ڪيريئر جي شروعات
Sulochana Indira M.A. (cropped).jpg|150px|left
روبي هڪ ٽيليفون آپريٽر جي ڪم سان پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ڪئي. سندس خوبصورتي کان مُتاثر ٿي ڪوهہ نور فلم ڪمپني جي مالڪ موهن ڀائوناني هن سان رابطو ڪيو ۽ فلم ۾ ڪم ڪرڻ جي آڇ ڪئي، پر روبي ان آڇَ (آفر) کي جوابَ ڏئي ڇڏيو، ڇوتہ ان وقت فلمن ۾ عورتن جو ڪم ڪرڻ ڏاڍو خراب سمجهيو ويندو هيو، پر هدايتڪار موهن پاران کيس هر ڀيري زور ڀرڻ تي هيءَ فلم ۾ ڪم ڪرڻ جي لاءِ ها ڪري ويٺِي ۽ تڏهن سندس فلمي نالو سلوچنا رکيو ويو هيو. روبي ٽيهہ جي ڏهاڪو ۾ خاموش فلمن (سائلينٽ موويز) جي وڏي اداڪارا مڃي ويندي هئي. فلم ويربالا جي ڪاميابي کيس رات وچ ۾ اسٽار بڻائي ڇڏيو، تنهنکانپوءِ هن پوئتي مُري ڪينَ ڏٺو.

## عروج وارو زمانو
**ٽيليفون گرل، علي بابا چاليهہ چور، وائلڊ ڪيٽ آف بامبي، ديا جي ديوي ماڌوري، انارڪلي، اندرا ايم اي** جهڙيون ڪيتريون ئي ڪامياب فلمون هن ڏنيون، سندس پنهنجي نالو سلوچنا تي پڻ هڪ فلم ٺهي هُئي، اداڪار ڊي بلي موريا سان گڏ هن جي فلم هيررانجها ۾ چُمي ڏيڻ وارو منظر (ڪِسنگ سين) ڏيڻ تي وڏو هُلڙ هنگامو ٿيو هيو، کيس 'رومانس جي راڻي ' ۽ ' سپنن جي راڻي ' جي نالن سان مقبوليت ملي. هڪ وقت ۾ هيءَ بمبئي جي گورنر کان بہ وڌيڪ ڏوڪڙ (پئسا) ڪمائيندي هئي، هن وٽ شيوورلٽ ڪار پڻ هئي، جيئن هوءَ پاڻ هلائيندي هئي، پر پوءِ خاموش (سائلينٽ) فلمن کانپوءِ آواز واري فلمن جو دور آيو ۽ روبي کي گهٽ فلمون ملڻ لڳيون، ڇوتہ هوءَ سُٺي هندي ۽ اردو نہ ڳالهائي سگهندي هئي، انهيءَ ڪري هن هڪ سال تائين فلمن کان موڪَل ورتي ۽ هندي ٻولي سکڻ لڳي ۽ ٻيهر فلمن ۾ شاندار واپسي ڪيائين. سال 1930ع جي وچ واري زماني ۾ هن پنهنجي فلم پروڊڪشن هائوس **روبي پڪس** جي نالو سان کوليو، جنهن ۾ هن پنهنجي خاموش فلمن کي ڳالهائيندڙ (آواز واريون) فلمن ۾ ٻيهر ٺاهڻ شروع ڪيو جِن کي وڏي شهرت ملي.

## فلم انارڪلي
فلم **انارڪلي** جيڪا ٽي ڀيرا ٺهي، ٽنهين ڀيري روبي انهن ۾ ڪم ڪيو، پهريون ڀيرو خاموش فلم ۾ انارڪلي جو ڪردار نڀائيائين پوءِ ڳالهائيندڙ فلم ۾ پڻ انارڪلي جو ڪردار نڀائيائين. آخري ڀيرو انارڪلي فلم ۾ هن شهزادو سليم جي ماءٌ وارو ڪردار نڀايو. نئين اداڪارن ثريا، نور جهان، خورشيد جي اچڻ سان روبي جي چمڪ ڦڪي پوڻ (گهٽجڻ) لڳي. کيس سائيڊ رول ملڻ شروع ٿي ويا. ناليوارو ڀارتی سياستدان مورار جي ديسائي فلم جگنو ۾ پروڊيوسر بڻيو. دليپ ڪمار جو روبي تي ڏوري وجهڻ اخلاقيات جي خلاف لڳو، جنهن جي ڪري دليپ ڪمار کي ان فلم ۾ روڪَ (بين) پڻ لڳو هيو. ڊي بلي موريا سان سندس افيئرجو وڏو چئوٻول (چرچو) ٿيڻ لڳو. ڊي بلي موريا خاموش فلمن جو سپر اسٽار هيو. شاهہ خرچ روبي پيسن جي تنگي پڻ ڏٺِي، هندستاني حڪومت کينس 1973 ۾ دادا صاحب ڦالڪي ايوارڊ پڻ ڏنو هيو. هدايتڪار اسماعيل مرچنٽ پاران فلم **مهاتما اينڊ دي بيڊ بوائي** ۾ کيس ڀيٽا (خراج عقيدت) پيش ڪئي وئي.
Ruby Myers in 2013 stamp of India|thumb

## وفات
روبي 10 آڪٽوبر 1983 تي بمبئي ۾ پلوڪ پَڌاري (وفات ڪري) وئي.

## حوالا

زمرو:1907ع جون پيدائشون
زمرو:1983ع جون فوتگيون
زمرو:ممبئي جون اداڪارائون
زمرو:ويهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون
زمرو:ھندي سنيما ۾ اداڪارائون
هانگ ڪانگ

**ھانگ ڪانگ**,  عوامي جمهوريه چين جي مخصوص انتظامي ريجن جو نالو آهي جيڪا چين جي ڏکڻ اوڀر ۾ پرل ندي جي ڇوڙ لڳ واقع آهي. ھانگ جي آبادي اٽڪل 74 لک آھي جنھن ۾ ڪيترن ئي قوميتن جا ماڻھو شامل آهن. ان جي پکيڙ 1104 چورس ڪلوميٽر آهي. ھي شھر دنيا جي سڀ کان وڌيڪَ گھاٽي آبادي واري شھرن ۾ شامل آهي. 

1842ع ۾ پھريون جنگ آفيم جي پڄاڻي بعد ھي شھر برطانوي ايمپائر جي ڪالوني ٿي ويو 1997ع ۾ ان جو انتظامي اختيار چين جي حوالي ٿيو مخصوص انتظامي ريجن جي حيثيت ڪري ھن شھر جو معاشي نظام چين جي معاشي نظام کان الڳ آھي. ھتان جا ماڻھو پاڻ کي چيني سڏائڻ جي ڀيٽ ۾ ھانگڪانگي يا ھانگڪانگر سڏائڻ پسند ڪندا آهن شروع ۾ ھتي جي آبادي تمام ڇڊي ھئي جنھن ۾ مھاڻن جا ڳوٺ شامل ھئا پر پوء اھو دنيا جو وڏو مالياتي مرڪز ۽ واپاري بندرگاھن وارو شھر بڻجي ويو  اھو 2019ع م دنيا ۾ برآمدات ۾ ڏھون نمبر ۽ درآمدات ۾ نائون نمبر وڏو شهر هو ۽ دنيا جو ستون وڏو واپاري مرڪز ھيو ھانگ ڪانگ جو ڊالر  پرڏيهي مٽاسٽا ۾ دنيا جي 13 وڏي واپاري ڪرنسي ھئي ھن شھر کي عالمي شھر واري ترتيب ۾ الفا پلس جو درجو ڏنل آهي ھن شھر کي ڪثيرالتعداد فلڪ بوس عمارتن جو شھر پڻ سڏيندا آهن جن مان گھڻي کان گھڻيون وڪٽوريا ھاربر جي چوڌاري واقع آهن.
شھر جي 90 سيڪڙو کان مٿي آبادي پبلڪ ٽرانسپورٽ استعمال ڪندڙ آھي.

## حوالا
حق مھر

**حق مھر** يا **ڪابينو** شادي يا نڪاح ۾ زال جو ھڪ مالي حق آهي جنھن کانسواءِ نڪاح ممڪن ناھي. نڪاح جي آڇ ان حق سان مشروط ھوندي آھي جيڪڏھن عورت قبول ڪندي تہ نڪاح ٿيندو آهي. اسلام ۾ مھر ٻن قسمن جو ھوندو آھي:
* مؤجل عندالطلب 
*موجل 
قرآن سورہ النساء جي آيت نمبر 4 ۾ فرمايو آھي ته:

حضرت عمر ۽ قاضي شريح جي فيصلي مطابق جيڪڏهن ڪنھن عورت پنھنجي مڙس کي سڄو حق مھر يا ان جو ڪجهه حصو معاف ڪري ڇڏيو ھجي ۽ بعد ۾ ان جو ٻيھر مطالبو ڪري تہ ان صورت ۾ مڙس کي مجبور ڪيو ويندو ته کيس ادا ڪري. ڇوته ان جو اھو ٻيھر مطالبو ٻڌائي ٿو ته ھوء پنھنجي خوشي سان پورو مھر يا ان جو ڪجهه حصو ڇڏڻ نہ ٿي چاھي.

## حوالا
زمرو:خانداني قانون
زنا

**زنا** اسلامي شريعت ۾ ناجائز جنسي فعل کي چوندا آهن جنهن کي عام طور تي بدفعلي پڻ چوندا آهن ان ۾ ٻئي شادي شده ۽ غيرشادي شده ماڻھو شامل آهن. جيڪڏهن انھن جي وچ ۾ تعلق شريعت مطابق جائز ناھي تہ انھن جو جنسي فعل زنا سڏبو آھي  جيڪڏهن معاشي مقصد لاء طوائف ذريعي ٿئي تہ بہ اھا زنا سڏبي آھي. جيڪڏهن اھا ڪنھن سان زبردستي ڪئي وڃي ته ان کي زنابالجبر چوندا آھن. جيڪڏھن رت جي رشتي واري ڪنھن عزيز سان ڪيو وڃي تہ اھو بہ زنا سڏبو آهي قرآن سورہ النساء جي آيت نمبر 15 ۽ 16 ۾ فرمائي ٿو ته:

مٿين ٻنھي آيتن ۾ قرآن زنا جي سزا بيان ڪئي آهي. پھرين آيت صرف زاني عورت جي لاءِ آھي جنھن لاء سزا اھا آھي ته ٻئي حڪم تائين کيس قيد ۾ رکيو وڃي. ٻين آيت زاني عورت ۽ زاني مرد ٻنھي لاء آھي تہ ٻنھي کي ايذاء پھچايو وڃي يعني مارڪٽ ، سختي سان ڳالھايو وڃي ۽ انھن جي تذليل ڪئي وڃي. اھو زنا متعلق قرآن جو ابتدائي حڪم ھيو بعد ۾ سورہ النور نازل ٿي جنھن ۾ مرد ۽ عورت ٻنھي لاء ساڳيو حڪم آيو ته کين 100 100 ڪوڙا لڳايا وڃن. مفسر سدي جي مطابق آيت نمبر 15 نڪاح وارين عورتن لاءِ نازل ٿي ھئي ۽ آيت نمبر 16 غير شادي شدہ مرد ۽ عورتن لاء ھئي. ابو مسلم اصفحاني مطابق پھرين آيت عورت جي عورت سان ناجائز تعلق متعلق ھئي ۽ ٻي مرد جي مرد سان تعلق جي متعلق ھئي.

## حوالا
زمرو:اسلامي اصطلاح
توبھ

**توبھ** يا  عربي ٻولي جو لفظ آهي جنھن جي معني آهي موٽڻ يا رجوع ڪرڻ آھي. بندي جو گناھ ڪرڻ بعد خدا آڏو توبھ ڪرڻ  جو مطلب آهي ھڪ غلام جيڪو پنھنجي آقا جو نافرمان ٿي منھن ڦيرڻ بعد پنھنجي ان عمل تي پشيمان ٿئي ۽ اطاعت يا فرمانبرداري طرف موٽي اچي.  خدا جي پاسي کان بندي جي توبھ جو مطلب اھو ھوندو آھي تہ غلام طرف جيڪا مالڪ جي عنايت جي نظر جيڪا ڦري وڃي اھا ٻيھر بندي تي ٽڪي بيھي. سوره النساء م قرآن فرمائي ٿو ته:

## حوالا
جبت

**جبت** عربي ٻولي جو لفظ آهي جنھن جو ذڪر سوره النساء جي آيت نمبر 51 ۾ ھيٺين طرح ڪيو ويو آهي:

جبت جي اصل معنيَ آهي بي حقيقت، بي اصل ۽ بي فائده چيز. اسلام مطابق جادو، ڪاھنيت يا جوتش، فالگيري، ٽوڻا ڦيڻا، شگن، مھورت ۽ سموريون وھمي ۽ خيالي ڳالهيون جبت آهن. حديث ۾ آيو آھي تہ جانورن جي آوازن مان فال وٺڻ، زمين تي جانورن جي پيرن جي نشانن مان شگن ڪڍڻ، فالگيري جا ٻيا طريقا سڀ جبت جي مفھوم ۾ اچن ٿا. ان کي وھم سڏيندا آهن.

## حوالا
طاغوت

**طاغوت** قرآن ۾ استعمال ٿيل ھڪ لفظ آهي جنھن جو ذڪر سورة البقرة جي آيت 256 ۽ سورة النساء جي آيت نمبر 51 ۾ ٿيل آهي. ان جي لغوي معنيٰ آهي ھر اھو شخص جيڪو پنھنجي جائز حد اورانگھي چڪو ھجي. قرآن ۾ ان جو مطلب اھو بندو آهي جيڪو بندگي جي حد اورانگهي خود آقا ۽ خداوندي جي دعوا ڪري ۽ خدا جي بندن کان پنھنجي بندگي ڪرائي. خدا جي مقابلي ۾ ڪنھن بندي جي سرڪشي جا ٽي درجا آهن: ھڪ اھو تہ بندو خدا جي فرمانبرداري جي حق کي مڃي پر عملن ان جي حڪمن جي خلاف ورزي ڪري. ان قسم جي سرڪشي کي فسق چيو ويندو آهي؛ ٻيو اھو تہ خدا جي فرمانبرداري کان اصولن منحرف ٿي وڃي ۽ يا تي خودمختيار ٿي وڃي يا ڪنھن ٻئي جي بندگي ڪري. ان کي ڪفر چيو ويندو آهي.؛ ٽيون اھو تہ اھو مالڪ کان باغي ٿي ان جي ملڪ ۽ رعيت تي پنھنجو حڪم ھلائي. ان قسم جي درجي کي طاغوت سڏيو ويندو آهي. ڪوبہ شخص صحيح معني ۾ الله جو مومن نہ ٿو ٿي سگهي جيستائين طاغوت جو منڪر نہ ھجي.

## حوالا
اولي الامر (ڪتاب)

هن ڪتاب جو مصنف خواجه سلطان علي فدائي هو. هيءُ ڪتاب اسماعيليه ائسوسيئيشن فار -پاڪستان- ڪراچيءَ، ڇپائي پڌرو ڪيو. ڪچي جلد ۽ 82 صفحن جي ڪرائون سائيز واري ڪتاب جي قيمت هڪ رپيو ڄاڻايل آهي. هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، -تاج محل- پريس، حيدرآباد مان 1956ع ۾ شايع ٿيو.
صديق

**صديق** جو مطلب آهي اھڙو شخص جيڪو راستباز ھجي، جنھن جي اندر ڪمال جي درجي جي صداقت پسندي ۽ حق پرستي ھجي، جيڪو پنھجي معاملن ۽ رويي ۾ ھميشه سڌو ۽ صاف طريقو اختيار ڪري. جيڪو سچي دل سان حق ۽ انصاف جو ساٿ ڏئي ۽ جنھن چيز کي حق جي خلاف ڏسي ان سان مضبوط ٿي مقابلو ڪري ۽ ڪمزوري نہ ڏيکاري.

## حوالا
ماتا ترپتا

**ماتا ترپتا** سک مت جي پهرئين گرو، باني ۽ گرو نانڪ جي ماءُ هئي، جنهن گرونانڪ کي 15 اپريل 1469ع تي لاهور کان 40 ڪلوميٽر پَري شيخوپوره جي هڪ ڳوٺ رائي ڀوئي دي ۾ جنم ڏنو هيو. ان جڳهہ جو نالو پوءِ ننڪانا صاحب رکيو ويو آهي. هوءَ هڪ هندو خاندان منجهان پيدا ٿي هئي، پر جڏهن سچ گرو (نانڪ) کي الهام لٿو (انڪشاف ٿيو) تہ هيءَ  سک بڻجي وئي. ڳوٺ جو نالو گرو کي ڀيٽا ڏيڻ جي لاءِ نانڪانا صاحب نالو ڏانهن تبديل ڪيو ويو. گرو نانڪ ديو جو پيءُ مهتا ڪالو هو. هن جي هڪ وڏي  ڀيڻ هئي جنهن جو نالو بيبي نانڪي هيو.

اهڙِي ريت، اهو ڪيينڊا جي سريري ميموريل اسپتال ۾ فيملي برٿنگ يونٽ جو نالو پڻ آهي

ماتا ترپتا ۽ سندس مهتا ڪالو پنجاب جي علائقي تالونڊي ۾ رهندا هيا، جيڪو هاڻي پاڪستان جو حصو آهي.ٿڪجي پيل سنت ۽ 'فقير' اتي آرام ڪندا هيا، ۽ ماتا ترپتا انهن سمورن راهگيرن کي آڌرڀاءٌ (ڀليڪار) ڪندي هئي ۽ انهن جي خدمت ڪندي هئي.

ٻين جي خدمت جي لاءِ سندس جاکوڙ جي نيٺ کيس بدلو مليو جڏهن کيس نانڪ 1469 ۾ پيدا ٿيو.

## مهربان، ذميدار ۽ پيار پاٻوهہ واري ماتا
ماتا ترپتا هڪ مهربان ناري هئي. نوجوان نانڪ هڪ ملنسار طبيعت جو هيو، تنهنڪري، ان جا ڪيترائي دوست هيا. هو انهن سان گڏ اڪثر سٺو سلوڪ ڪرڻ پسند ڪندو هيو. هم زباني تاريخ جي روايت منجهان پروڙ ملي ٿي تہ ماتا ترپتا پنهنجي ساٿين تي خرچ ڪرڻ جي لاءِ ڪڏهن ڪڏهن کيس ٻہ سڪا پڻ سلپ ڪري ڏيندي هئي. هو گهڻي ريت پنهنجي پٽ کي پنهنجي ساٿين سان گڏ ورهائڻ جي لاءِ مٺائيون پڻ ٺاهي ڏيندي هئي. هيءَ پنهنجي پٽ سان بي حد پيار ڪندي هئي، پر روايت ۽ رسم ۽ رواج کي ڌتڪارڻ سندس مڙس مهتا ڪالو جي لاءِ مستقل اذيت جو باعث هيو.

گرو نانڪ جي پنهنجي تلوندي کان پنهنجي سفر تان واپسي تي، ماتا ترپتا ڄاڻي پئي ته آخرڪار سندس وقت پورو ٿيو، تنهنڪري هن کيس چيو ته هو اتي ئي کيس سان گڏ رهي. جڌهن گرو نانڪ پنهنجي نعمتن کي حاصل ڪرڻ لاءَ پنهنجي ماءٌ جي پيرن کي هٿ لاتو، ته هن کيس آخري ڀيرو محبت سان پنهنجي سيني سان لاتو. اهو سال 1522 هيو ته هوءَ هي جهان ڇڏي پلوڪ پڌاري وئي. گرو نانڪ پنهنجي ماءُ جون آخري رسمون پاڻ  ڪيون ۽ سڀني کي هدايت ڪئي ته هو ڪنهن به رسمن جي ڪا ضرورت ناهي، ۽ هر ڪنهن کي خدا جي نالي تي ڌيان ڏيڻ گهرجي ۽ پنهنجي حڪم کي قبول ڪيو وڃي، جيئن ته زندگي جي لاءِ مراقبت ۽ عبادت صرف هن لاءِ واحد صورت ۽ انعام آهي.

## حوالا

زمرو:سک مت
زمرو:پنجابي عورتون
زمرو:هندستاني سک
بيبي نانڪي

**بي بي نانڪي** يا **بيبي نانڪي** (جنم 1464–وفات 1518) سک مت جي پهرئين گرو ۽ باني، گرو نانڪ جي وڏي ڀيڻ هئي. نانڪي سک مت ۾ اهم هستي آهي ۽ پهرئين گرسکھ سڏرائبي آهي. هن سڀ کان اڳ پنهنجي ڀاءُ جي ”روحاني سالڪي (بزرگي)“ محسوس ڪئي.

## شروعاتي زندگي
هن سال 1464ع ۾ لاهور جي ڀرسان چاهل (هاڻوڪو قصور ضلعو) ۾ جنم ورتو هيو. نانڪي ۽ هن جو ڀاءُ نانڪ ڪالو ۽ ترپتا جا ٻچا هيا. نانڪي جو نالو سندس نانا ناني رکيو هيو، پنجابي ۾ "نانڪياں" نانا ناني جي گهر کي سڏيندا آهن.

نانڪي جي شادي اُپل کتري ذات جي جئيرام سان ٿي هئي، جيڪو دهلي سلطنت جي دور ۾ لاهور جو گورنر دولت خان جي مودي خانو ۾ هڪ ملازم هيو. جئيرام گرو نانڪ کي سلطان پور جي مودي خانو ۾ نوڪري ڏيارڻ ۾ مدد ڪئي هئي.

## ڀيڻ ڀائر
بي بي نانڪي کي پنهنجي ڀاءٌ سان وڏو چاهہ هيو ۽ هوءَ ان جي "روحاني روح" کي سڀ کان اڳ سُڃاڻيندڙن منجهان هئي. هيءَ پنهنجي ڀاءٌ کان پنج سال ڄمار ۾ وڏي هئي، پر انهن جي لاءِ هڪ ماءٌ جو ڪردار نڀائيائين. هنن رڳو پنهنجي پيءٌ سان گرو نانڪ جي حفاظت ڪئي، پر هو کين بنا شرط پيار ڪندي هئي. گرو نانڪ کي بي بي نانڪي سان گڏ رهڻ جي لاءِ موڪليو ويو هيو جڏهن هو رڳو پندرنهن سال جو هيو. ان کي آزادي ڏيڻ جي لاءِ بي بي نانڪي ان جي لاءِ هڪ زال جي ڳولها ڪئي. بي بي نانڪي پنهنجي مڙس سان گڏجي هڪ ڇوڪري ڳولهي ۽ اها گرو سان شادي ڪرڻ جي لاءِ ماتا سلکني کي ڳولهيو. جيئن تہ بي بي نانڪي کي پنهنجو ڪوبه اولاڌ نہ هيو، انڪري هيءَ پنهنجي ڀاءُ جي ٻچن، سري چند ۽ لکمي چند کي پالڻ ۾ مدد ڪندي هئي.

بي بي نانڪي کي گرو نانڪ جي پهرئين پُوئلڳ (پيروڪار ) جي روپ ۾ سُڃاتو ويندو آهي. هيءَ سدائين انهن جي لاءِ وقف هئي. گڏوگڏ هيءَ خدا جي ڀڳتي جي هڪ اوزار جي روپ ۾ راڳ (موسيقي) جو استعمال ڪرڻ ۾ گرو نانڪ کي ڌيان ڏيارڻ جي لاءِ سُڃاتي ويندي آهي. اهو ڄاڻي تہ ان وٽ موسيقي جو هنر آهي، هن کيس پنهنجي موسيقي کي اڳتي وڌائڻ ۾ مدد ڪرڻ جي لاءِ هڪ رباب خريد ڪيو.

## وفات
بي بي نانڪي جي وفات 1518 ۾ ٿي هئي. سندس پڇاڙيءَ جي خواهش هئي تہ سندس ڀاءٌ گرو نانڪ سندس پڇاڙيءَ جي ڏيهن ۾ هن سان گڏ رهي. سندس آخري ساهہ جپجي صاحب کي ٻُڌندي گُذري ويون.

## حوالا

زمرو:سک مت
زمرو:پنجابي ماڻهو
زمرو:هندستاني سک
زيب النساء حميد اللّه

زيب النساء حميد اللّه 25 ڊسمبر 1918 - 10 سيپٽمبر 2000) هڪ پاڪستاني اديب ۽ صحافي هئي. هوءَ انگريزي ادب جي هڪ اعلي علمي ۽ صحافت هئي.۽ پاڪستان ۾ فيمليزم جو هڪ اعلي علمي پڻ آهي. هوء پاڪستان جي پهرين خاتون جي ڪالمنسٽ (انگريزي ۾)، ايڊيٽورڪ، پبلشر ۽ سياسي مبصر هئي. ڪراچيء ۾ زبوننسا .اسٽيٽ هن جي نالي پٺيان رکيو ويو.

آزادي 1947 کان اڳ، هن ڪيترن ئي ڀارتي اخبارن لاء لکيو، ۽ هڪ انڊوني اخبار ۾ ڪالمن کي لکڻو پهرين مسلمان عورت هئي. آزادي کان پوء، ڊان اخبار ۾ سندس ڪالمن کيس پاڪستان ۾ پهرين خاتون سياسي ناظير بڻايو. هوء ڊان کان پوء، هوء آئيني جي باني ۽ ايڊيشنل پبلشر، پاڪستان ۾ پهريون سماجي چمڪندڙ رسالو بڻجي. ان جي حيثيت ۾ پاڪستان جي پهرين خاتون ايڊيٽورڪ جي حيثيت ۾ هوء اها پهرين عورت بڻجي وئي جيڪا ٻين ملڪن ڏانهن موڪليو ويندو. ان نمائندن مان هڪ 1955 ع ۾، هوء مصر ۾ قاهره جي قديم الازهر يونيورسٽي ۾ ڳالهائڻ لاء پهرين عورت بڻجي وئي.

## شروعاتي زندگي
زيب النساء 1921 ۾ ادبي خاندان ۾ ڪلڪتي ۾ ڄائي. هن جي پيءُ، واجد علي ھو. هو مشهور شاعر محمد اقبال جي آثارن جي ترجمي ڪرڻ لاء پهريون ماڻهو هو، بنگالي بنگلاديش ۾، ۽ انڊين قوم پرست ۽ اديب هو. هوء ٻه ڀائر هئا، ۽ هڪ اڌ ڀاءٌ پنهنجي ماءٌ جي ڀيٽ ۾ ٻئي شادي ڪئي. هوء هڪ مضبوط-اينٽي-اي اين-اي-گهيل گهراڻي جي ڄمار ۾ عمر جي بنگالي سوچن ۽ فلسفن سان ڀريل هئي، جيئن ته هن جي پيءُ جو 48، Jhootalla روڊ، ڪلي جي لاء هڪ ملاقات جو ھنڌ هو.هوءَ شروعاتي طور تي لکڻ شروع ڪيو، ۽ ان جي انگريزي ماءٌ ۽ بنگالي پيءُ جي ٻنهي سهولتن مان حاصل ڪئي .هڪ اڪيلو ٻار، زيب غير نيسا پنهنجي خيالن ۽ جذبات کي ظاهر ڪرڻ لاء هڪ وسيلي طور لکڻ جي ڪوشش ڪئي.هن بعد ۾ لکڻ جو اثر بنگال ۽ پنجاب جي ڳوٺاڻن علائقن ۾ هو، هن جي پيءُ جي ڄمڻ واري هنڌ تاجپور جي بنگالي گولي شامل هئي. هوءَ Loreto هائوس ڪنوينشن تي تعليم ڪئي وئي هئي.

## شادي

1940 ع ۾، خليفي محمد حميدالله سان شادي ڪئي. ان وقت جي نڪاح جي ابتڙ، ان جي شادي نه ڪئي وئي هئي.هوءَ ان سان گڏ سندس شادي بعد پنجاب ڏانهن ويو. هن اتي باٽا شوز ڪمپني لاء ايگزيڪيوٽو طور ڪم ڪيو . 1947 ع ۾ آزاديء دوران، هوءَ ۽ هن جي زال پناهگير کي هندستان کان سرحد پار اچڻ جي مدد ڪئي.

هن جي مڙس هڪ مشهور پنجابي خاندان سان واسطو رکن ٿا. سندس والد، خليفا محمد اسدالله،ڪلڪتا (هاڻي ڪولڪتا) جي شاهي لائبريري جو لائبريرئين هيو.

## حوالا

زمرو:1918ع جون پيدائشون
زمرو:2000ع جون فوتگيون
زمرو:20هين صدي جا ليکڪ
زمرو:پاڪستاني صحافي
زمرو:پاڪستاني ڪالم نگار
زمرو:ڪولڪتا کان ليکڪاري
ڪانگريس ڪنٽرول نمبر لائبريري

**لائبريري آف ڪانگريس ڪنٽرول نمبر (LCCN)** گڏيل آمريڪي رياستن ۾ لائبريري آف ڪانگريس ۾ فهرست بندي جي رڪارڊن جو هڪ سلسلو تي ٻَڌل سرشتو (نظام، سسٽم) آهي. ان جو ڪنهن بہ ڪتاب جي مندرجات سان ڪوئي ڏيتي ليتي يا واسطو ناهي، ۽ انکي لائبريري آف ڪانگريس درجابندي سان مُنجهايو نہ وڃِي.

## حوالا
ناليني ملاڻي

**ناليني ميلاڻي** جو جنم 1946، ڪراچي، برطانوي هندستان، هاڻوڪي پاڪتان) ۾ ٿيو. هيءَ هڪ هندستاني آرٽسٽ آهي. پنهنجي پيشيور (ڪيريئر) جي مُنڍَ ۾ هن گهڻي ريت پينٽنگ ۽ ڊرائنگ جي شعبي(فيلڊ) ۾ ڪم ڪيو آهي. 1990 جي ڏهاڪو کان وٺي سندس ڪم کي وڊيو، فلم ميڊيا ۽ اينيميشن تائين پکڙجي ويو.۔
هوءِ آرٽسٽ جي حيثيت سان هڪ سماجي ڪارڪن جي نظريو تي قائم  آهي. سندس چٽسالي فن پارا اڪثر سياسي سوچ جي حوصلي افزائي ڪندا آهن. هوءَ لڏپلاڻ (نقل مڪاني)، تڪرار، بين الاقوامي سياست، صنفي ڪردارن جي تنقيدي جانچ پڙتال، عالمگيريت ۽ واهپيندڙن جي اهميت جي  موضوعن تي ڪم کي ڌيان ڏيندي آهي.

پنهنجي فني ڪيريئر دوران، هن تاريخي  ڏاڍ سان پُٺتي پيل ماڻهن جي ڪهاڻين کي  چٽسالي وسيلي آواز ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي آهي، جنهن ۾ هن تڪرار، استحصالي ۽ استحصال جو شڪار ٿيندڙن جي وچ ۾ لاڳاپو جي انساني ۽ سرشٽي (آفاقي) پاسن تي ڌيان ڏنو آهي. ميلاڻي جي لاءِ ادب سدائين متاثر ڪندڙ ۽ حوصلو وڌائيندڙ رهيو آهي.

### مُنڍائتي زندگي ۽ تعليم
1946  ۾ ڪراچي ۾ جنم ورتائين، ميلاڻي جي ڪُٽنب(خاندان) هندستان جي ورهاڱو مهل هندستان ۾ پناهہ حاصل ڪئي. هوءَ ورهاڱو کان ڪُجھ دير اڳ ئي ڪولڪاتا هلي وئي هئي، ۽ سال 1958 ۾ ممبئي ڏانهن لڏپلاڻ ڪري وئي.  پنهنجو گهر ڇڏڻ ۽ مهاجر بڻجڻ جي تجربي جي اونهائيءَ ملياڻي جي فن پارن تي اونهو اثر وڌو آهي.  ميلاڻيءَ ممبئي ۾ فائن آرٽس جو اڀياس ماڻيو آهي. ۽ هن 1969 ۾ سر جمسيٽجي جيجيڀائي اسڪول آف آرٽ کان فائن آرٽس ۾ ڊپلوما حاصل ڪيو. ان زماني دوران، هن ڀولا ڀائي ميموريل انسٽيٽيوٽ، بمبئي جو هڪ اسٽوڊيو جتي فنڪارن، راڳين (موسيقارن)، ناچڻين (رقاصائن) ۽ ٿيٽر جي ماڻهن بابت انفرادي ۽ اجتماعي طور ڪم ڪندي هئي. اتي ئي هن ٿيٽر جهڙوڪ فني مشقن سان واڳيل فنڪارن سان ملڻ ۽ انهن جو تعاون حاصل ڪرڻ جو موقعو مليو. هن فرانسيسي حڪومت کان پيرس ۾ فنون لطيفا (فائن آرٽس) جي تعليم جي لاءِ 1970 کان 72 تائين اسڪالرشپ حاصل ڪئي. هوءَ 1984-89 دوران حڪومت هندستان طرفان آرٽ فيلوشپ جي اسڪالرشپ ماڻيندڙ پڻ هئي.

## ڪم جو نماءُ
ميلاڻي جو ڪم ڪيترن ئي بين الاقوامي عجائب گهرن (ميوزيئم) ۾ نمائش جي لاءِ پيش ڪيو ويو آهي، جن ۾ اسٽيڊيلڪ ميوزيئم (stedelijk museum) ۽ ميوزيم آف ماڊرن آرٽ (MOMA) شامل آهن.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
* ناليني ملاڻيءَ جي اوفيشل پيب پَنو (ويب پيج)
* http://www.galerie-lelong.com/en/oeuvres-nalini-malani-235.html  at Galerie Lelong (French representing gallery)
**[https://bhupenkhakharcollection.com/figures-of-thought-film-by-arun-khopkar/ Figures of Thought],* Arun Khopkar, 1990.
**[https://www.youtube.com/watch?v=_3HkZuMsMbk The Broken Spine: Art as the Will to Survive]*, Lall Ein, 2001.
**[https://www.youtube.com/watch?v=kMXJEoepMZk Nalini Malani - You Can't Keep Acid in a Paper Bag]*, The Wall TV, 2014.
**[https://www.youtube.com/watch?v=LAbr15WdAOk Nalini Malani about Transgressions]*, Stedelijk Museum Amsterdam, 2017.

زمرو:1946ع جون پيدائشون
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:سنڌي ماڻھو
زمرو:سنڌي نسل جا هندوستاني ماڻھو
زمرو:جيوت ماڻهو
چٽسالي

**چٽسالي**، نقاشي، مصوري، رنگ سازي، ڪمانگري يا رنگڪاري (painting)، رڱڻ، رنگي، رنگ يا ٻين وسلين جي ڪنهن سطح تي لاڳاپو آهي.

فنيات ۾ اِن اِصطلاح کان عمل (act) ۽ نتيجو، جنهنکي چٽ، يا نقش (a painting) سڏيو ويندو آهي، ٻنهين مان مراد آهي.

**نقاشي** ڪاٺ، ٺڪر، يا مٽيءَ جي شين تي نقش چٽڻ ۽ سونهن خاطر تصويرون يا لکتون ٺاهڻ جو فن نقاشي سڏبو آهي.

## حوالا

زمرو:فن
زمرو:مصوري
صلواة خوف

thumb | ساڄو | الجزائري مجاھدن جو ھڪ گروھ فرانسيسي بيٺڪيت (1954–1962ع) دوران ھڪ جنگ ۾ نماز ادا ڪندي**صلواة خوف** جو ذڪر قرآن ۾ سوره النساء ۾ ھيٺين طرح آيل آهي:

صلواة خوف جو حڪم ان صورت ۾ ھوندو آھي جڏھن دشمن جي حمل جو خطرو تہ ھجي پر عملي طور تي قتال شروع نہ ٿيو ھجي. جنگ جي وقت حنفي فقه جي مطابق نماز ڇڏي ويندي آهي. امام مالڪ ۽ امام ثوري مطابق جنگ دوران جيڪڏهن رڪوع ۽ سجدو ممڪن نہ ھجي تہ اشارن سان پڙھي وڃڻ کپي. نبي  جن کان ثابت آھي تہ خندق جي جنگ دوران چار نمازون ڇڏيون ھيون جيڪي بعد م ترتيب سان ادا ڪيون، باجود ان جي تہ صلواة خوف جو حڪم خندق جي جنگ کان اڳ اچي چڪو ھيو. ھن نماز جي ترڪيب جو مدار جنگي حالتن تي ھوندو آھي. نبي  جن مختلف حالتن ۾ مختلف طريقن سان نماز پڙھائي. ھن نماز جو ھڪ طريقو 
ابن عباس مطابق ھي آھي تہ فوج جو ھڪ حصو امام سان گڏ نماز پڙھي ۽ ٻيو حصو دشمن سان مقابلي تي ھجي ۽ جڏھن رڪعت پوري ڪري تہ سلام ورائي مقابلي ۾ وڃي ۽ پھريون حصو اچي ٻي رڪعت ۾ امام سان شامل ٿي وڃي اھڙي طرح امام جون ٻہ رڪعتون ٿينديون ۽ فوج جي ھڪ رڪعت. ٻيو طريقو عبدالله بن مسعود مطابق اھو اھي تہ مٿئين طريقي سان ھڪ ھڪ رڪعت امام پٺيان پڙھڻ بعد فوجي واري سان پنھجي ڇڏيل ٻي رڪعت پڻ پوري ڪن. ٽيون طريقو حسن بصري مطابق اھو آھي تہ امام چار رڪعتون پڙھي ۽ فوجي مٿئين پھرين طريقي سان ٻہ ٻہ رڪعتون امام پٺيان پڙھن.

## حوالا
عزت

**عزت** يا **مان**  ھڪ مثبت احساس يا عمل جو نالو آهي جنھن ذريعي ڪنهن ماڻھو کي اھم سمجھيو ويندو آھي ۽ ان لاء وڌ کان وڌ ادب جو اظھار ھوندو آھي. اھو ڪنھن جي سٺي صلاحيتن جي واکاڻ وارو اظھار ھوندو آھي.  قرآن م سوره النساء ۾ فرمايو ويو آهي ته:

عزت جو مفھوم عربي ٻولي ۾ اردو جي ڀيٽ ۾ گھڻو وسيع آهي. اردو ۾ عزت رڳو احترام ۽ قدر جي معني ۾ استعمال ٿئي ٿو، جڏھن تہ عربيءَ ۾ عزت جو مفھوم اھو آھي تہ ڪنھن شخص کي اھڙي بلند ۽ محفوظ حيثيت حاصل ٿي وڃي جو ڪوئي ان جو ڪجهه بگاڙي نہ سگھي. ٻين لفظن م عزت *ناقابل ھتڪ حرمت* جي ھم معنيَ آهي.
زمرو:انساني رويا
زمرو:ثقافتي رواج
زمرو:شخصي تعلقات
شڪر

**شڪر** يا **شڪرگذاري** جي اصل معنيَ آهي اعتراف نعمت يا احسان مندي. سوره النساء جي آيت نمبر 147 ۾ قرآن فرمائي ٿو ته:

ھڪ محسن جي مقابلي ۾ صحيح احسانمنداڻو رويو اھو ئي ٿي سگھي ٿو ته ماڻھو دل سان ان جي احسان جو اعتراف ڪري، زبان سان اقرار ڪري ۽ عمل سان احسانمندي جو ثبوت ڏئي. انھن ٽنھي جي مجموعي جو نالو شڪر آهي. جيڪڏھن خدا جي طرفان بندي لاء شڪر ھجي تہ اھا قدرداني يا خدمت جو اعتراف سمجھبو. قدردان دراصل شاڪر ھوندو آھي.

## حوالا
شعار

**شعار** جي معني نشاني يا علامت آهي. ھر اھا شئي جيڪا ڪنھن مسلڪ يا عقيدي يا طرز فڪر ۽ عمل يا ڪنھن نظام جي نمائندگي ڪري اھا ان جو شعار سڏبي آھي ڇوتہ اھا ان جي علامت يا نشاني جو ڪم ڪندي آهي. سرڪاري جهنڊا، فوج ۽ پوليس وغيره جا يونيفارم، سڪا، نوٽ، ٽڪليون وغيره حڪومتي شعار ھوندا آھن. ۽ اھي پنھنجي محڪمن سان، بلڪہ جن جن تي ان جو زور ھلي سڀني کان انهن نشانين جي احترام جو مطالبو ڪندا آهن. گرجا، قربانگاھ ۽ صليب عيسائيت يا مسيحيت جا شعار آھن. چوٽي، زنار ۽ مندر برھمڻن جا شعار آھن. ڪيس، ڪڙو ۽ ڪرپان سک مذهب جا شعار آھن. ھٿوڙو ۽ ڏاٽو اشتراڪيت جا شعار آھن. سواستيڪا آريا نسل جو شعار آھن. اھي سڀ مسلڪ پنھنجي پوئلڳن کان پنھنجي شعارن جي احترام جي گهر ڪن ٿا. جيڪڏهن ڪوئي ڪنھن نظام جي شعار جي توھين ڪري ٿو تہ ان جو مطلب آهي تہ اھو ان نظام جي خلاف دشمني رکي ٿو ۽ اھو توھين ڪندڙ خود ان ئي نظام سان تعلق رکندڙ آهي تہ ان جو اھو فعل پنھنجي نظام کان ارتداد ۽ بغاوت جي مترادف آهي.

## حوالا
شرڌا آريا

**شرڌا آريا** () هڪ هندستاني اداڪارا آهي، هيءَ 17 آگسٽ 1987 تي پيدا ٿي هئي. هيءَ ڊريم گرل، تمهاري پاکي، ۾ لڪشمي تيري آنگن جي ڊرامو سيريل ۾ ڪم ڪري چڪي آهي.۔ هن نيشبد ۽ پاٺ شالا نالي فلمن ۾ پڻ ڪم ڪيو آهي، ڪجهہ وڏي برانڊز جي اشتهاري مهم ۾ پڻ حصو ورتو هيائين، جن ۾ ٽي وي ايس سڪوٽي، پيئرز، جانسن اينڊ جانسن شامل آهن. سال 2017 کان وٺي هيءَ زي ٽي وي جي ٽي وي ڊرامو ڪنڊلي ڀاگيا ۾ ڊاڪٽر پريتا اروڙا جو ڪردار نڀائي رهي آهي.

## شروعاتي زندگي
شرڌا آريا 17 آگسٽ 1987 تي نئين دهلي، هندستان ۾ جنم ورتو هيو. هيءَ ممبئي يونيورسٽي منجهان معاشيات (اڪنامڪس) ۾ ڊگري حاصل ڪري رهي آهي. سال 2005 ۾ هيءَ سدائين جي لاءِ ممبئي ڏانهن اچي رهڻ لڳي تہ جيئن شوبز جي دنيا ۾ پنهنجو ڪيريئر ٺاهي سگهي.۔
## پروفيشنل زندگي
آريا پنهنجي ڪيريئر جي شروعات زي ٽي وي ٽيلنٽ هنٽ شو "انڊياز بيسٽ سني سٽارز ڪي کوج" سان ڪيو.، هيءَ ان شو جي پهرئين رنراَپ بڻجي وئي. هن اداڪاري جي شروعات تامل فلم "ڪلوانن ڪڍالي" سان ڪيو، جنهن ۾ سندس گڏ اداڪار، هدايتڪار ايس جي سوريا هيو. تنهنکانپوءِ هن بالي ووڊ ۾ پنهنجي پهرئين فلم رام گوپال ورما سان گڏ ڪئيي جنهن جو نالو نيشبد آهي. هن مشهور بالي ووڊ اداڪار شاهد ڪپور جي فلم پاٺ شالا ۾ پڻ جلوا ڏيکاريا. تامل ۽ هندي فلمن سميت هيءَ تيلگو ۽ ڪناڊا ۽ مليالم فلمن ۾ پڻ ڪم ڪري چڪي آهي. تيلگو فلمن ۾ گوڊاوا، ڪوٺي مڪا، روميو شامل آهن.

## مشهوري جي شروعات
سال 2011 ۾ آريا ٽي وي سوپ سيريل "مئين لڪشمي تيري آنگن ڪي" سان پنهنجو ٽي وي ڪيريئر شروع ڪيو. لائف اوڪي تمهاري پاکي ۾ هن پاکي جو ڪردار نڀايو ۽ اهائي سُٺي اداڪاري سندس سُڃاڻپ بڻجي وئي. انکانپوءِ هن جي شهرت عائشا جي ڪردار سان وڌي وئي، جيڪو هن "ڊريم گرل - اڪ لڙڪي ديواني سي" ۾ نڀايو هيو.
ڊريم گرل ۽ پاکي جي پرفارمنس تي کيس ڪيترائي ايوارڊز پڻ مليا هيا، جنهن ۾ ناڪاري ڪردار ۾ بهترين اداڪارا جو اڊين ٽيلي ايوارڊ، کيس ڊريم گرل جي لاءِ مليو، کيس مليل ٻين ايوارڊن ۾ زي گولڊ ايوارڊز ۾ بهترين جوڙو ايوارڊ، لائف اوڪي طرفان هيرو آف دي منٿ ايوارڊ ۽ ويمن ايچيور ايوارڊ 2016 شامل آهن. ۔ سال 2016 ۾ آريا پاران ايڪتا ڪپور ۽ شوڀا ڪپور جي ٺاهيل ڪاميڊي شو "مذاق مذاق ۾" جي ميزباني ڪئي هئي.

## حوالا

زمرو:1987ع جون پيدائشون
زمرو:ايڪيهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:ممبئي يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد
زمرو:ڀارتي فلمي اداڪارائون
زمرو:ھندي سنيما ۾ اداڪارائون
زمرو:مليالم سئنيما ۾ اداڪارڻيون
زمرو:تامل سئنيما ۾ اداڪارائون
زمرو:تيلگو سئنيما ۾ اداڪارائون
زمرو:ڀارتي اداڪارائون
زمرو:جيوت ماڻهو
قتل خطا

**قتل خطا** قتل جو ھڪ اھڙو قسم آھي جنھن ۾ نيت يا ارادي جو عمل دخل نہ ھوندو آھي. تعزيرات پاڪستان جي مجموعي جي قلم 318 ۾ ھن ڏوھ جي تعريف مطابق " ڪوبہ ماڻھو ، ڪنھن کي مارڻ يا نقصان پھچائڻ جي نيت کانسواءِ،  پنھنجي ڪنھن عمل جي غلطي سان يا حقيقت کي سمجھڻ جي غلطي سان، جيڪڏهن ڪنھن کي موت رسائيندو تہ ان کي قتل خطا سڏيو ويندو. ان جو مثال ايئن آھي تہ جيڪڏهن ڪو شخص ھرڻ جو نشانو وٺي بندوق جو فائر ڪري پر ان فائر سان ڀرسان بيٺل ماڻھو کي ماري وجھي تہ اھو فائر ڪندڙ قتل خطا جو ڏوھاري سڏبو. ٻيو مثال ايئن آھي تہ ڪو ماڻھو ڪنھن شئي کي رڇ سمجھي فائر ڪري پر پوء خبر پئي تہ اھو فائر ۾ مرندڙ رڇ نہ پر ماڻھو ھيو تہ فائر ڪندڙ قتل خطا جو ڏوھاري سڏبو. اھو ڏوھ پاڪستان پينل ڪوڊ ۾ ڪرمنل لا (امينڊمينٽ) ايڪٽ II, 1997ع ذريعي شامل ڪيو ويو. ھن ڏوھ جي سزا قلم 319 پاڪستان پينل ڪوڊ جي تحت ديت آھي. پر جي اھو ڏوھ ڪرڻ ۾ غفلت ۽ لاپرواهي بہ شامل ھجي تہ پوء ديت کان علاوه پنجن سالن تائين قيد جي تعزيري سزا پڻ رکيل آهي. ديت جي سزا لڳڻ بعد جيڪڏهن مجرم ديت جي رقم يڪمشت ادا نه ڪري سگھي تہ ان کي ٽن قسطن ۾ ادائيگي جي سھولت ڏئي سگھجي ٿي.  ديت جي رقم ادا نہ ڪري سگھڻ جي ڪري مجرم کي جيل ۾ رکڻ سان فوتي جي خاندان جو ڪو فائدو نہ ٿيندو.ان ڪري مجرم کي ٽن سالن جي ضمانت تي آزاد ڪري سگھجي ٿو تہ جيئن ھو قسطين ۾ رقم جي ادائگي ڪري سگھي. قتل خطا پاڪستان جي ڪرمنل پروسيجر ڪوڊ تحت پوليس جي ٻڌڻ جوڳو ڏوھ آهي جنھن جي ايف آء آر داخل ٿيندي آهي پر اھو ڏوھ قابل ضمانت آھي.

## اسلامي قانون
قتل خطا کي قصاص ۽ ديت جي شرعي قانونن جي روشني ۾ ڏوھ قرار ڏنو ويو آهي. قرآن فرمائي ٿو ته:

مٿين آيت جو نزول ان وقت ٿيو جڏھن مسلمان مان ڪجهه حقيقي مجبوري جي ڪري اسلام دشمن قبيلن جي وچ ۾ رھيل ھيا ۽ اڪثر اھڙا واقعا پيش اچڻ شروع ٿيا تہ مسلمانن جي ڪنھن دشمن قبيلي تي حملي ڪرڻ وقت غلطي سان ڪو مسلمان مري پوندو ھو جنھن ڪري الله اھو حڪم ڏنو. نبي  قتل خطا جي خون بھا جو مقدار 100اٺ ، يا 200 ڳئون، يا 2000 ٻڪريون مقرر ڪيون. نبي  جن جي زماني ۾ نقد خون بھا ۾ 800 دينار، يا 8000 درھم مقرر ھئا. حضرت عمر پنھنجي زماني ۾ فرمايو تہ اٺن جي قيمت وڌي وئي آهي تنھنڪري سونن سڪن مان ھڪ ھزار دينار يا چانديءَ جي سڪن مان 12000 درھم خون بھا  ڏياريو وڃي. واضع رھي تہ خون بھا جي اھا رقم قتل عمد لاء نہ ھئي پر قتل خطا لاء ھئي. جيڪڏهن مقتول دارالعرب جو رھاڪو ھوندو  تہ قتل خطا جي خون بھا سان گڏ خدا کان پنھجي ڏوھ جي معافي وٺڻ لاء ھڪ غلام بہ آزاد ڪرڻو پوندو .  پر جيڪڏهن دارلحرب جو رھاڪو ھوندو تہ صرف غلام آزاد ڪرڻو پوندو  ۽ ان جي خون بھا نہ ھوندي.

## حوالا
ڪويتا نسرين رضوي

ڪويتا (نسرين رضوي) .فلمي فلم اداڪار آهي، جيڪو فلمن لاء مشهور آهي Tere Tere Sapne (1975)، سوسائٽي گرل، محبت اور مهانگائي (1976)، ڪڀي ڪڀي (1978)، ممتي ڀول (1978)، ميان باوي راز (1982) قسم.

هن پنهنجي وڌيڪ نامور وڏي ڀيڻ سنگيتا جي روپ ۾ ٺاهيو ۽ هدايت ڪئي وئي هئي. ڪويتا 1974ع جي 1993ع جي 18 سالن واري هنري دوران تقريبا 70 فلمن ۾ ڪم ڪيو. 1993 ۾، هوءَ پاڪستاني فلم انڊسٽري ڇڏڻ ۽  آمريڪا ۾ آباد ڪرڻ جو فيصلو ڪيو. 

هن پنهنجي وڌيڪ نامور وڏي ڀيڻ سنگيتا جي روپ ۾ ٺاهيو ۽ هدايت ڪئي وئي هئي. ڪويتا 1974ع جي 1993ع جي 18 سالن واري هنري دوران تقريبا 70 فلمن ۾ ڪم ڪيو. 1993 ۾، هوءَ پاڪستاني فلم انڊسٽري ڇڏڻ ۽  آمريڪا ۾ آباد ڪرڻ جو فيصلو ڪيو. 

## ذاتي زندگي
اداڪار ڪيتتي يا ڪائيتا ناصرين رضوي جي حيثيت ۾ ڄائي هئي.  هوءَ انگريز آمريڪي اداڪارا جهان خان جي چاچي پڻ آهي.

## ايوارڊ
ڪـــيفٽيٽ 2 اينگر انٽرنيشنل جي حيثيت ورتي- پهريون ڀيرو Tere Tere Mare Sapne (1975)، تيري ميري سپنہ پوء ٻئي نمبر 1976 ۾ 'بهترين سپورٽ اداکار' لاء سوسائٽي گرل
## سوسائٽي گرل
سوسائٽي وارو ڇوڪرو هڪ 1976 ء تي پاڪستاني ڊراما فلم سنگيتا پاران هدايت ڪئي ۽ سيد نور پاران لکيل آهي.فلم ٺهيل رضا علي رضوي سان موسيقي نذير علي ۽ ٽيلي فلم گيت طسليم فزيلي جي گيت آهي. فلمي تارا سنجنا، غلام محي الدين، ڪيٽا، اسلم پرويزند نوشو ڪردار ادا ڪن ٿا.
1976 کے هن تجارتي طور تي ڪامياب فلمي هدايت ڪرڻ لاء سنجيگي کي هڪ 'خاص' نگار انعام حاصل ڪيو
*سانگيتي جيئن جلي
*غلام محي الدين (اداڪار) غلام محي الدين جيئن آصف
*ڪيٽاٽا مونا وانگر
* قوي خان وانگر ڊاڪٽر
* اسلم پرويز جيئن سٿ
*بهار بيگم مامي وانگر
* شيشو شيشو جي حيثيت سان
* سقي
* ابراهيم نفيز

## ميان بيوي راضي

ميان باوي رازي 1982 ع ۾ مزاحيه ڊراما فلم سينگاري طرفان ترتيب ڏني آهي، اقبال رضوي جي لکيل ۽ سيد طيباب علي طرفان ترتيب ڏيندي.فلمي تارا نديميم بيگ، طاهر نقوي، ڪيٽاتا، آغا سڪندر ۽ ساقي.اهو 29 جنوري 1982 تي جاري ڪيو ويو، هڪ باڪس آفيس آف مارڪيٽ هو ۽ هو 1982 جي پلاٽينم جوبلي فلم ختم ٿي ويو.اهو طاهر نويوي جي آخري اداڪار ڪردار هو. هوء ڪينسر جي مري ويو فلم جي رليف کانپوء ڇهه مهينا.
*نديم بيگ
* طاهر نقوي
* ڪويتا
* آغا سڪندر
* سقي

# ڀيرهن Hun Bhuki هزاره دين چئو، پاران ناهيد اختر، دائيس فاضل فالي طرفان
# Ishq Na Dekay Oonch Neech Ko
# موسوام سوحنا موسوام، سيگ . Nayyar، سعيد گيلاني پاران دھن
# شهري بابو چيو آهي ته سرڪل ناهدي اختر سان دڙي شوادي، مين ڊوهو،] دانه خواجه پرويز
# سونهن تجه جيوان، تون نائي بکراء رنگ پي ڪء، ناهدي اختر ۽ الف. Nayyar، سعيد گيلاني پاران دھن

## چونڊيل فلمون

* *تيري ميري سپنہ* (1975)
* *مجھي گلي لگا لو* (1976)
* *[[سوسائٽي گرل (1976 film)|Society Girl]]* (1976)
* *محبت اور مھنگائي* (1976)
* *ڪڀي ڪڀي* (1978)
* *مُٺي ڀر چاول* (1978)
* *مھندي لگي ميري ھاٿ* (1980)
* *[[ميان بيوي راضي]]* (1982)
* *جاني نھي دونگي * (1985)
* *داکيٽ* (1989)
* *منيلا ڪا جانباز* (1989)
* *سرن* (1990)
* *ھجرت* (1992)
* *قسم* (1993)

## حوالا

زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:نگار اعزاز کٽيندڙ شخصيتون
زمرو:1960ع جون پيدائشون
زمرو:ايڪيهين-صديءَ جون پاڪستاني اداڪارائون
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:پاڪستاني فلمي اداڪارڻيون
ڪريبتي

**ڪیريباتي**  جو سرڪاري نالو جمهوريه ڪیريباتي آهي. ھي ملڪ پيسفڪ سمنڊ جي وچ ۾ واقع آهي. 2015ع جي ڪاٿي مطابق ھن ملڪ جي آبادي 1,10,000 کان مٿي ھئي جنھن مان اڌ کان مٿي تراوا ائٽول تي رھندڙ ھئي. ائٽول (Atoll) ٻيٽ جو ھڪ قسم ھوندو آھي جنھن جي بناوٽ ڇلي وانگر ھوندي آھي. ڪیريباتي ۾ اھڙا 32 ٻيٽ يا ائٽول آهن. انھن سڀني جي پکيڙ 800 چورس ڪلوميٽر آهي. ھن ملڪ برطانيا کان سال 1979ع ۾ آزادي ورتي ھئي. ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ ڏکڻ تراوا آهي جيڪو ننڍڙن ٻيٽن سان ڳنڍيل آهي ۽ تراوا ائٽول ۾ واقع آهي. ھي ملڪ پيسيفڪ ڪميونٽي، ڪامن ويلٿ نيشنز، انٽرنيشنل مانيٽري فنڊ ۽ ورلڊ بينڪ جو رڪن آهي. سال 1999ع ۾ گڏيل قومن جو باقاعده رڪن ٿيو.

## حوالا

زمرو:ڪيريباتي
زمرو:ملڪ
زمرو:جمهوريتون
زمرو:عيسائي رياستون
زمرو:ٻيٽ وارا ملڪ 
زمرو:اوشينيا جا ملڪ
زمرو:اوشينيا ۾ ملڪ
زمرو:مائڪرونيشيا ۾ ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ 
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
ڪوسٽا ريڪا

**ڪوسٽا ريڪا**   جي لفظي معني امير ساحل آهي. ان جو سرڪاري نالو جمهوريه ڪوسٽا ريڪا آهي. وچ آمريڪا ۾ واقع ھن ملڪ جون سرحدون اتر ۾ نڪاراگوا سان، اتر-اوڀر ۾ ڪيريبين سمنڊ سان، ڏکڻ-اوڀر ۾ پاناما سان، ڏکڻ-اولھ ۾ پيسيفڪ سمنڊ سان ۽ ان جي ڪوڪوس ٻيٽ جي ڏکڻ ۾ ايڪويڊور سان ملن ٿيون. ھن ملڪ جي آبادي پنجاھ لکن کان مٿي آھي ۽ پکيڙ 51,060 چورس ڪلوميٽر آهي. ھن ملڪ جي گادي جو هنڌ سان جوز آھي جيڪو ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر آهي جنھن جي آبادي 333980 آھي.
ھي ھڪ خودمختيار ۽ وحداني رياست آھي جنھن  ۾ صدارتي نظام لاڳو آھي، ۽ ملڪ آئيني ريپبلڪ آھي جنھن م پراڻي دور کان جمھوريت قائم آهي. ملڪ جي ٻولي اسپيني آهي ۽ ھتان جو مزدور طبقو تعليم يافتہ آهي. ملڪ جي بجيٽ جو 2016 جي ڊيٽا مطابق 6.9 سيڪڙو تعليم تي خرچ ٿيندو آهي. ملڪ جي معيشت زرعي آھي. ھتي ٽيڪس کان مستثنیٰ صنعتي زون پڻ آهن. انساني ترقي جي اشاريي مطابق ھن ملڪ جو دنيا جي ملڪن ۾ درجو 68 نمبر وارو آھي ۽ لاطيني آمريڪا ۾ ان جو پنجون نمبر آهي.

## تاريخ

ھن ملڪ کي امريڪي انڊين ماڻھن وسايو جنھن بعد سورھين صدي عيسويءَ ۾  اسپيني اتي ايا ۽ ملڪ تي قبضو ڪيو. اسپين کان آزادي وقت ھي ملڪ پھرين ميڪسيڪن ايمپائر جو حصو ھيو. جنھن بعد ھي ملڪ وچ آمريڪا جي گڏيل صوبن جو ميمبر ٿيو ۽ 1847ع ۾ ان کان آزادي جو اعلان ڪري ڌار ٿيو. 1948 ۾ گھرو ويڙھ شروع ٿي جنهن بعد 1949 م ھن ملڪ مستقبل بنياد تي فوج جي خاتمي جو اعلان ڪيو ۽ دنيا جي انھن ڪجهه ملڪن ۾ شامل ٿي ويو جن ۾ فوج ناھي.

## حوالا

زمرو:اتر آمريڪا جا ملڪ
زمرو:عيسائي رياستون
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:ملڪ
زمرو:وچ آمريڪا
زمرو:وچ آمريڪا جا ملڪ
سوچيتا دلال

**سوچيتا دلال** () ڀارتي ليکڪا ۽ صحافڻ آهي.  هيءَ دي ٽائمز آف انڊيا سان 1997 تائين فائنانشيل ايڊيٽر طور ڪم ڪندي رهي ۽ پوءِ وري انڊين ايڪسپريس گروپ جي ڪنسلٽنگ ايڊيٽر هئي. هن 2008 تائين انڊين ايڪسپريس ۽ فائنانشيل ايڪسپريس جي لاءِ ڪالم لکيا آهن. هن 1992 ۾ ناري صحافي جي لاءِ چميلي ديوي جين ايوارڊ جو اعزاز ماڻيو. ۽ تعليم ۽ ادب ۾ پنهنجي ڪارڪردگيءَ جي عيوض 2006 ۾ پدم شري ايوارڊ حاصل ڪيائين.۔ سوچيتا 6 سال تائين ڪارپوريٽ معاملن جي وزارت جي رڪن رهي آهي.
## شروعاتي زندگي ۽ تعليم
سوچيتا دلال جي پيدائش 1961 ۾ ممبئي ۾ ٿي هئي. هن ڪرناٽڪ ڪاليج، ڌارواڙ کان شماريات (اسٽيٽيسٽڪس) ۾ بي-ايس-سي جي ڊگري حاصل ڪئي ۽ بمبئي يونيورسٽي (هاڻي ممبئي يونيورسٽي ) کان ايل-ايل-بي ۽ ايل-ايل-ايم جي تعليمي سند حاصل ڪئي.

## ڪيريئر
سچيتا دلال 1990 جي ابتدائي زمانو ۾ ممبئي جي مشهور اخبار ٽائمز آف انڊيا جي واپار ۽ معيشت جي ونگ سان بطور صحافي لاڳاپيل رهي. هن ڪيترن ئي حساس مسئلن جي تحقيق ڪئي، جنهن جي سبب سماجي سرگرمين ڏانه ۽ صحافت جي ٻين شعبن ۾ سچيتا معروف ٿي. انهن حساس مسئلن ۾ 1992 جو *هرشد مهتا اسڪيم*، 2001 جو *اينرون اسڪينڊل* کانسواءِ انڊسٽريل *ڊيوولوپيمنٽ بينڪ آف انڊيا اسڪيم*, 2001 جو *ڪيتن پارڪيک اسڪيم* وغيرہ شامل آهن. هن گريش سنت، ڊيباشس باسو، شانتانو ڊڪشت ۽ پرديمنا ڪول جهڙن نامور ۽ تجزبيڪار صحافین سان گڏ ڪم ڪيو. ٽائمز آف انڊيا ۾ سچيتا فائنانشيل ايڊيٽر جي مقام تائين پهتي هئي.
ڀارتي اسٽاڪ مارڪيٽ، واپرا، واهپيندڙن جو تحفظ، بنيادي ڍانچو (انفراسٽرڪچر) ۽ بجيٽ سان لاڳاپيل ڪيتريون ئي تحقيقي رپورٽن جي سبب کان سچيتا معروف آهي. سال 1992 جي اسڪيم، جيڪا تڏهن تائين ڀارت جي سڀکان وڏي معاشي اسڪيم هئي، ان تي سچيتا پنهنجي تحقيقي رپورٽن جي سبب کان وڏي شهرت حاصل ڪئي.

## لکڻيون
سوچيتا دلال پنهنجي مڙس ڊيباشس باسو سان گڏ *دي اسڪيم، هو وون، هو لوسٽ، هو گاٽ ايوي* {The Scam: Who Won, Who lost, Who Got away}} جي نالي سان هڪ ڪتاب لکيو هيو. اي،ڊي شراف: ٽائٽن آف فائينانس اينڊ فري اينٽرپرائز (A. D. Shroff: Titan of Finance and Free Enterprise) جي نالي سان سوچيتا ٻيو ڪتاب لکيو هيو.

## ايوارڊ
سچيتا دلال کي ڪيترائي اعزا مليا جن منجهان ڪُجهہ ذڪر لائق اعزاز هيٺ درج ڪيل آهن:
* ممتاز ناري صحافي لاءِ چميلي ديوي جين اعزا، 1992
* پدم شري ايوارڊ، 2006

## حوالا

زمرو:1962ع جون پيدائشون
زمرو:ادب ۽ تعليم ۾ پدما شري حاصل ڪندڙ
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:ممبئي يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد
زمرو:جيوت ماڻهو
برکا دت

**برکا دت** () ڀارتي صحافي ۽ ليکڪا آهي. برکا اين ڊي ٽي وي سان 13 سال تائين لاڳاپيل ڪم ڪندي رهي، ۽ جنوري 2017 ۾ ان کان الڳ ٿي وئي. ڀارت ۽ پاڪستان جي وچ۾ ڪارگل جنگ 1999 جي رپورٽنگ کانپوءِ برکا صحافت جي ميدان ۾ اُڀري. ڀارت جو چوٿون وڏو شهري انعام پدم شري کانسواءِ برکا کي ڪيترن ئي پرڏيهي ملڪن ۽ بين الاقوامي تنظيمن پاران انعام مليا آهن. برکا انهن ڪجهہ اهم صحافين منجهان هڪ آهي، جن جو واسطو راڊيا ٽيپ تڪرار سان آهي. اين ڊي ٽي وي تي برکا هفتيوار شو وي دي پيپل (We The People) ۽ روزانو پرائم ٽائم شو دي بڪ سٽاپس هيئر (انگريزي: The Buck Stops Here) جي هوسٽ هئي.

## ذاتي زندگي
برکا نئي دهلي ۾ 18 ڊسمبر 1971 تي ايس۔پي دت ۽ پرڀا دت جي گهر ۾ جنم ورتو هيو. برکا جو پيءُ ايس۔پي دت ايئر انڊيا جو هڪ آفيسر هيو، ۽ ماءُ هندستان ٽائمز سان واڳيل هڪ صحافڻ هئي. برکا پنهنجي صحافت سان لاڳاپيل صلاحيتن جي واسطي پنهنجي ماءُ جون مهربانون مڃيندي آهي. برکا جي ننڍي ڀيڻ بهار دت پڻ هڪ ٽيلي ويزن صحافي آهي. ۽ سي اين اين آءِ بي اين سان واڳيل آهي. مذهبي خيالن جي حوالي کان برکا پاڻ کي لاادري قرار ڏيندي آهي. برکا يونيفارم سول ڪوڊ جي حامي آهي. برکا ٽن طلاقن جي خلاف پڻ پنهنجا ويچارَ ونڊيا آهن.

## تعليم
برکا سينٽ اسٽيفنز ڪاليج، دهلي کان انگريزي ادب ۾ بي۔اي جي ڊگري حاصل ڪئي آهي. هن جامعہ مليہ اسلاميہ منجهان ماس ڪميونيڪيشن (انگريزي: Mass communication) ۾ ايم۔اي ڪئي آهي. برکا ڪولمبيا يونيورسٽي جي گريجوئيٽ اسڪول آف جرنلزم منجهان صحافت ۾ ايم۔اي جي ڊگري پڻ ماڻي آهي.

## ڪيريئر
برکا پنهنجي صحافي زندگي جي شروعات اين ڊي ٽي وي تان شروع ڪئي. سال 1999 ۾ ڪارگل جنگ تي رپورٽنگ ڪيائين، جنهن ۾ برکا طرفان هڪ ميجر وڪرم باترا جو انٽرويو پڻ ڪيو ويو هيو، ان کانپوءِ برکا کي پوري ڀارت ۾ شهرت ملي هئي. انکانپوءِ برکا ڪشمير، پاڪستان، افغانستان ۽ ايران جي تڪرارن کي ڪوريج ڏني آهي.
سال 2002 ۾ گجرات وڳوڙن کي رپورٽ ڪرڻ مهل برکا حملو ڪندڙن ۽ متاثر ماڻهن کي هندو ۽ مسلم سان سُڃاتو، جيڪو پريس ڪائونسل آف انڊيا جي اصول ۽ ضابطو کان ڀڃڪڙي ڪرڻ برابر هيو. برکا پنهنجي ڪيترن ئي ڪمن تي ناڪاري راءِ ماڻي آهي.
برکا اين ڊي ٽي وي جي گروپ ايڊيٽر هئي، ۽ فيبروري 2015 ۾ صلاحڪار ايڊيٽر هئي. برکا 21 سال کانپوءِ جنوري 2017 ۾ اين ڊي ٽي وي کان الڳ ٿي وئي.

## لکڻيون
* دي اِن ڪوئٽ لينڊ (انگريزي ٻولي: The Unquiet Land)

## حوالا

زمرو:1971ع جون پيدائشون
زمرو:ادب ۽ تعليم ۾ پدما شري حاصل ڪندڙ
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
گواتيمالا

**گواتيمالا** (Guatemala) جو سرڪاري نالو جمهوريه گواتيمالا آھي. اھو وچ آمريڪا ۾ واقع ملڪ آهي جنھن جون سرحدون اتر ۽ اولھه ۾ ميڪسيڪو، اتر-اوڀر ۾ بيليز ۽ ڪيريبئن سمنڊ، اوڀر ۾ ھونڊرس، ڏکڻ-اوڀر ۾ ايل سيلويڊور ۽ ڏکڻ ۾ پيسفڪ سمنڊ سان ملن ٿيون. ان کي گادي جي هنڌ ۽ سڀ کان وڏي شھر جو نالو نوئيوا آهي جنھن کي گواتيمالا شهر پڻ سڏيندا آهن.

## تاريخ
ھن ملڪ جي سرزمين مايا تھذيب جو مرڪز ھئي جيڪا ميسو-آمريڪا تائين ڦھليل ھئي. سورھين صدي عيسويءَ ۾ اسپين ھن ملڪ جي سرزمين تي قابض ٿيو ۽ ان کي نئين اسپين جي وائسرائلٽي جو حصو بڻايو. 1821ع م گوئٽي مالا وچ آمريڪا جي وفاقي ريپبلڪ جي حصي جي حيثيت م آزاد ٿيو. 1841ع م اھو وفاق ثٽي ويو. ويھين صديءَ جي شروع ۾ ھتي لاڳاتار آمرن يونائيٽيڊ فروٽ ڪمپني، يونائيٽيڊ اسٽيٽس جي ٽيڪ تي حڪومتون ڪيون. 1944ع ۾ جارج اوبيڪو نالي آمر کي جمھوريت جي حق م ڪيل فوجي انقلاب ذريعي ھٽايو ويو ۽ ملڪ م سماجي ۽ معاشي سڌارا آيا. 1954ع ۾ يونائيٽيڊ اسٽيٽس جي مدد سان فوجي بغاوت ٿي جنھن سان ان انقلاب جو خاتمو آندو ويو. 1960 کان 1996 تائين يونائيٽيڊ اسٽيٽس جي حمايت يافتہ حڪومتن ۽ کاٻي ڌر جي باغين وچ ۾ گھرو ويڙھ ھلي. بعد م گڏيل قومن جي مدد سان امن معاھدو عمل ۾ آيو.

## حوالا

زمرو:اتر آمريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:ملڪ
زمرو:وچ آمريڪا
زمرو:وچ آمريڪا جا ملڪ
اديتي ڀاٽيا

**اديتي ڀاٽيا** () ڀارتي اداڪارِ ۽ ماڊل آهي. اسٽار پلس جي سيريئل يہ هين محبتين ۾ اديتي روحي ڀلا جو ڪردار نڀائيندي هئي. وواهہ، شوٽ آئوٽ ايٽ لوکنڊوالا، سرگوشيان آپ ڪي، سندس اهم فلمون آهن. هن ڪيترن ئي سيرئيل پروگرامن ۾ پڻ ڪم ڪيو آهي، جن ۾ يہ هين محبتين، جيڪو ڏاڍو مشهور آهي. چانس پہ ڊانس ۾ اديتي  مشهور باليووڊ اداڪار شاهد ڪپور سان گڏ ڪم ڪيو آهي، ۽ عمران خان جي فلم سرگوشيان ۾ فريدهہ جلال وغيرہ سان گڏ ڪم ڪيو اٿس.

## جنم ۽ تعليم
اديتي ڀاٽيا 29 آڪٽوبر 1999 تي ڀارت جي مشهور شهر ممبئي، مهاراشٽرا م جنم ورتو هيو. اديتي جي ماءُ بينا ڀاٽيا ڪُرت جي لحاظ کان اُستادياڻي آهي.  ۔ اديتي جي تعليم ٺاڪر پبلڪ اسڪول ۽ ٺاڪر ڪاليج آف سائنس اينڊ ڪامرس منجهان ٿيل آهي. اديتي 2018 ۾ مهاراشٽرا اسٽيٽ بورڊ آف سيڪينڊري اينڊ هائر سيڪينڊري ايجوڪيشن منجهان ٻارنهين درجي جو امتحان سُٺن نمبرن سميت پاس ڪيو هيو.

## ڪيريئر
اديتي ڀاٽيا  2006 ۾ ٻار اداڪار (چائلڊ اِيڪٽر) طور پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ڪئي، ۽ ڪُجهہ اشتهارن ۾ پڻ ڪم ڪرڻ کانپوءِ ڪيترن ئي فلمن ۾ پنهنجو ڪردار نڀايو آهي. وواهہ (انگريزي:Vivah)، شوٽ آئوٽ ايٽ لوکنڊوالا (انگريزي: Shootout at Lokhandwala)، دي ٽرين (انگريزي: The Train)، چانس پہ ڊانس (انگريزي: Chance Pe Dance) ۽ سرگوشيان (انگريزي: Sargoshiyan) نالي سان فلمن ۾ آديتي ڪم ڪيو آهي.
2015 ۾ زي-ٽي جي تاشان عشق سيريئل ڀاٽيا ببلي تانيجا جو ڪردار نڀايو هيو. 2016 کان وٺِي 2019 تائين هن پاران اسٽار پلس جي ڊرامو يہ هين محبتين سيريئل ۾ روحي ڀلا جو ڪردار نڀايو هيو.ڀاٽيا  ڪلرز ٽي وي جي سيريئل ڪاميڊي نائٽس بچاءٌ تازا (انگريزي: Comedy Nights Bachao Taaza) ۾ پڻ حصو ورتو هيو. سال 2018 ۾ حقيقت تي ٻَڌل شو ڪاميڊي سرڪس (انگريزي: Comedy Circus) ۾ هن حصو ورتو هيو، ۽ سال ن2019 ۾ ڪلرز ٽي وي جي خطرہ خطرہ خطرہ ۾ پڻ نظر آئي هئي.

## فلمون
آديتي ڀاٽيا جون نمايان فلمون هن ريت آهن:

## ٽيلي ويزن
اديتي ڀاٽيا جا ڪُجهہ ٽيلي ويزن پروگرام هيٺين ريت آهن: 

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
* اديتي ڀاٽيا انسٽاگرام تي
* آديتي ڀاٽيا فيس بڪ تي
زمرو:1999ع جون پيدائشون
زمرو:ايڪيهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو