الجي

**الجي** (Algae) ٻوٽن جي دنيا ۾ سادي ۾ سادو گروپ آهي. هي روشنائي ترڪيب وسيلي پنهنجو کاڌو پاڻ ٺاهي ٿي. ٻين ٻوٽن وانگر هن ۾ به سائو مادو، ڪلوروفل ٿئي ٿو. هن جي اصل جاءِ پاڻي آهي ۽ هي مٺي توڙي کاري پاڻي ۾ پيدا ٿئي ٿي. اهڙي طرح هي وهندڙ ندي نالن، ڍنڍن ۽ سمنڊ ۾ ٿئي ٿي. الجي عام طرح پاڻي ۾ ترندي رهي ٿي يا پٿرن وغيره سان چنبڙيل هوندي آهي. بناوٽ جي لحاظ کان الجي ٻن قسمن جي يعني هڪڙي هڪ گھرڙي واري ۽ ٻي گھڻن گھرڙن واري ٿئي ٿي. نيري سائي الجي کانسواءِ الجي جي ٻين سڀني گروهن جي جيو گھرڙي جي اندر نيوڪليس ۽ ٻيون بناوٽون موجود هونديون آهن. هي روشنائي ترڪيب وسيلي پنهنجو کاڌو پاڻ ٺاهڻ ٿيون. ڪجهه گھڻ گھرڙن واري الجي جي بناوٽ ڌاڳي نما (Fintamentous) جھڙي ٿئي ٿي.
 
الجي جون 20,000 کان به وڌيڪ جنسون آهن، جن کي رنگن ۽ بناوٽ جي بنياد تي مختلف گروهن ۾ ورهايو ويو آهي، جيئن ڪلئميڊوموناس يا گھڻ گھرڙن وارا يولوٽرڪس ۽ اسپائرو گائرا ٿين ٿا. پاڻي واري ماحول ۾ ٿيندڙ روشنائي ترڪيب جو تقريباً 90 سيڪڙو الجي جي ڪري ٿئي ٿو. انهيءَ عمل جي دوران پيدا ٿيندڙ آڪسيجن مان ٻوٽا ۽ جانور ساهه کڻندا آهن. الجي روشنائي ترڪيب وسيلي صرف پاڻ لاءِ خوراڪ پيدا ڪنديو آهن. پر انهيءَ ماحول ۾ رهندڙ جانورن لاءِ کاڌي جو وڏو ذريعو آهن. اهڙي طرح هي پاڻي جي غذائي زنجير ۾ بنيادي حيثيت رکن ٿيون.

**الجي** (**<small>Algae</small>؛ <small>واحد:الجا</small>**) ڪنهن به جاندار جي هڪ وڏي ۽ متنوع گروپ جي ڦوٽوسنٿيٽڪ يوڪريوٽس لاء، جنهن ۾ ڪيترن ئي مختلف ڪليڊن مان نوعون شامل آهن، هڪ غير رسمي اصطلاح آهي. اهڙا جاندار هڪ گھرڙي واري مائڪرو الجي جهڙوڪ ڪلورلا، پروٽوٿڪا ۽ ٻن گهرڙن واري (diatoms) کان وٺي گهڻ گهرڙن واري ميڪروالجي جهڙوڪ جائنٽ ڪيلپ (giant kelp)، هڪ وڏو ناسي الجا جيڪو ڊيگهه ۾ 50 ميٽر (160 فٽ) تائين وڌي سگهي ٿو، ٿي سگهن ٿا. اڪثر الجي آبي جاندار آهن ۽ انهن ۾ مختلف جيو گھرڙا ۽ بافتن جا ڪيترائي قسم نه آهن، جهڙوڪ اسٽومئٽا، زائلم ۽ فلوئم وغيره جيڪي زمين جي ٻوٽن ۾ مليا آهن. سڀ کان وڏي ۽ سڀ کان وڌيڪ پيچيده سامونڊي الجي کي سامونڊي گاهه (seaweeds)  سڏيو ويندو آهي. ان جي ابتڙ، سڀ کان وڌيڪ پيچيده مٺي پاڻيءَ جون شڪليون ڪئروڦائٽا (Charophyta)، سائي الجي جو هڪ ڀاڱو، جنهن ۾ اسپائرو گائرا (Spirogyra) ۽ اسٽون وورٽ (stoneworts) شامل آهن. الجي جيڪي غير فعال طور تي پاڻيءَ جي مٿاڇري تي تيرن ٿيون، پلاڪٽن، خاص طور تي فائٽوپلانڪٽن آھن.

الجي Algae هڪ polyphyletic گروهه ٺاهيندا آهن ڇاڪاڻ ته انهن ۾ هڪ عام ابا ڏاڏا شامل نه آهن، ۽ جيتوڻيڪ انهن جي ڪلوروفيل برداشت ڪندڙ پلاسٽيڊس هڪ واحد اصل (سائنوبيڪٽيريا سان symbiogenesis کان) لڳي ٿو، اهي مختلف طريقن سان حاصل ڪيا ويا آهن. سائي الجي (Green algae) الجي جو هڪ نمايان مثال آهي، جن وٽ پرائمري ڪلوروپلاسٽس آهن جيڪي Endosymbiont cyanobacteria مان نڪتل آهن. Diatoms ۽ brown algae algae جا مثال آھن ثانوي chloroplasts سان جيڪي endosymbiotic red algae مان نڪتل آھن، جيڪي ھنن phagocytosis ذريعي حاصل ڪيا آھن. Algae وڏي پيماني تي پيدا ٿيندڙ حڪمت عملين جي نمائش ڪري ٿو، سادي غير جنسي سيل ڊويزن کان وٺي اسپورز ذريعي جنسي پيدائش جي پيچيده شڪلن تائين. Algae ۾ مختلف ڍانچين جي کوٽ آھي جيڪي ٻوٽن جي خصوصيت ڪن ٿيون (جيڪي تازي پاڻيءَ جي سائي الجي مان اڀريا آھن)، جھڙوڪ فيلڊس (پتي جھڙي جوڙجڪ) ۽ rhizoids of bryophytes (non-vascular plants)، ۽ جڙ، پن ۽ ٻيا زائليڪ/فلوميڪ عضوا مليا آھن. عام ۾.

Algae constitute a polyphyletic group since they do not include a common ancestor, and although their chlorophyll-bearing plastids seem to have a single origin (from symbiogenesis with cyanobacteria), they were acquired in different ways. Green algae are a prominent example of algae that have primary chloroplasts derived from endosymbiont cyanobacteria. Diatoms and brown algae are examples of algae with secondary chloroplasts derived from endosymbiotic red algae, which they acquired via phagocytosis. Algae exhibit a wide range of reproductive strategies, from simple asexual cell division to complex forms of sexual reproduction via spores.

Algae lack the various structures that characterize plants (which evolved from freshwater green algae), such as the phyllids (leaf-like structures) and rhizoids of bryophytes (non-vascular plants), and the roots, leaves and other xylemic/phloemic organs found in tracheophytes (vascular plants). Most algae are autotrophic, although some are mixotrophic, deriving energy both from photosynthesis and uptake of organic carbon either by osmotrophy, myzotrophy or phagotrophy. Some unicellular species of green algae, many golden algae, euglenids, dinoflagellates, and other algae have become heterotrophs (also called colorless or apochlorotic algae), sometimes parasitic, relying entirely on external energy sources and have limited or no photosynthetic apparatus. Some other heterotrophic organisms, such as the apicomplexans, are also derived from cells whose ancestors possessed  chlorophyllic plastids, but are not traditionally considered as algae. Algae have photosynthetic machinery ultimately derived from cyanobacteria that produce oxygen as a byproduct of splitting water molecules, unlike other organisms that conduct anoxygenic photosynthesis such as purple and green sulfur bacteria. Fossilized filamentous algae from the Vindhya basin have been dated to 1.6 to 1.7&nbsp;billion years ago.

Because of the wide range of algae types, they have increasingly different industrial and traditional applications in human society. Traditional seaweed farming practices have existed for thousands of years and have strong traditions in East Asian food cultures. More modern algaculture applications extend the food traditions for other applications, including cattle feed, using algae for bioremediation or pollution control, transforming sunlight into algae fuels or other chemicals used in industrial processes, and in medical and scientific applications. A 2020 review found that these applications of algae could play an important role in carbon sequestration to mitigate climate change while providing lucrative value-added products for global economies.
**الجي** (Algae) ٻوٽن جي دنيا ۾ سادي ۾ سادو گروپ آهي. هي روشنائي ترڪيب وسيلي پنهنجو کاڌو پاڻ ٺاهي ٿي. ٻين ٻوٽن وانگر هن ۾ به سائو مادو، ڪلوروفل ٿئي ٿو. هن جي اصل جاءِ پاڻي آهي ۽ هي مٺي توڙي کاري پاڻي ۾ پيدا ٿئي ٿي. اهڙي طرح هي وهندڙ ندي نالن، ڍنڍن ۽ سمنڊ ۾ ٿئي ٿي. الجي عام طرح پاڻي ۾ ترندي رهي ٿي يا پٿرن وغيره سان چنبڙيل هوندي آهي. بناوٽ جي لحاظ کان الجي ٻن قسمن جي يعني هڪڙي هڪ گھرڙي واري ۽ ٻي گھڻن گھرڙن واري ٿئي ٿي. نيري سائي الجي کانسواءِ الجي جي ٻين سڀني گروهن جي جيو گھرڙي جي اندر نيوڪليس ۽ ٻيون بناوٽون موجود هونديون آهن. هي روشنائي ترڪيب وسيلي پنهنجو کاڌو پاڻ ٺاهڻ ٿيون. ڪجهه گھڻ گھرڙن واري الجي جي بناوٽ ڌاڳي نما (Fintamentous) جھڙي ٿئي ٿي.
 
الجي جون 20,000 کان به وڌيڪ جنسون آهن، جن کي رنگن ۽ بناوٽ جي بنياد تي مختلف گروهن ۾ ورهايو ويو آهي، جيئن ڪلئميڊوموناس يا گھڻ گھرڙن وارا يولوٽرڪس ۽ اسپائرو گائرا ٿين ٿا. پاڻي واري ماحول ۾ ٿيندڙ روشنائي ترڪيب جو تقريباً 90 سيڪڙو الجي جي ڪري ٿئي ٿو. انهيءَ عمل جي دوران پيدا ٿيندڙ آڪسيجن مان ٻوٽا ۽ جانور ساهه کڻندا آهن. الجي روشنائي ترڪيب وسيلي صرف پاڻ لاءِ خوراڪ پيدا ڪنديو آهن. پر انهيءَ ماحول ۾ رهندڙ جانورن لاءِ کاڌي جو وڏو ذريعو آهن. اهڙي طرح هي پاڻي جي غذائي زنجير ۾ بنيادي حيثيت رکن ٿيون.

## حوالا

زمرو:الجي
زمرو:نباتيات
زمرو:ٽيڪسانومي (حياتيات)
زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)