open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ديپڪ آشا

**ديپڪ آشا** (**[[انگريزي]]**: Deepak Asha،  جنم: 26 نومبر 1919ع، وفات: 28 جولاءِ 1993ع)  ھندستان جو فلم ڊائريڪٽر، اداڪار، ليکڪ  ۽ سنگيتڪار ھو. ھن جو اصل نالو ڌرم ڪمار تولاڻي ھو ۽ ھن جو جنم سنڌ جي شھر ٽنڊي آدم ۾ ٿيو. ھندستان جي ورھاڱي دوران ٻين سنڌي ھندوئن سان گڏ ھو پنھنجا اباڻا ڪک ڇڏڻ تي مجبور ٿيو ۽ وڃي ھندستان جي شھر ممبئيءَ جا وڻ وسايائين. ھن ممبئيءَ ۾ سنڌي راڳيندڙن جي منڊلي ٺاھي جنھن ۾ مرد توڙي عورتون شامل ھئا. ھن ڪيترن ئي سنڌي گيتن جون ڌنون ٺاھيون. ھن پروفيسر رام پنجواڻيءَ سان گڏجي ھندستان جي مختلف شھرن ۾ راڳ جون محفلون سجايون جن کي سنڌي ڳالھائيندڙن وٽان سٺي موٽ ملي. سندس ڳايل گيت ”جيئي منھنجي سنڌ“ اڄ بہ سنڌ ۽ ھند ۾ مقبول آھي.

ھن سنڌي سنسار جي نالي سان ھڪ رسالو پڻ جاري ڪيو جنھن ۾ سنڌي ماڻھن جي مسئلن کي اجاگر ڪرڻ سان گڏ سنڌي موسيقيءَ ۽ ثقافت بابت ليک ڇپبا ھئا. 

ديپڪ آشا ھڪ گھڻ رخي شخصيت جو مالڪ ھو. موسيقيءَ سان گڏ ھن ھدايتڪار طور ڪيتريون ئي فلمون ٺاھيون جن ۾ اباڻا (1958ع)، جلتي ديپ (1950ع)،  گھمنڊي (1955ع) ۽  ديوالي ڪي رات (1956ع) خاص ذڪر جي لائق آھن. ھن ھڪ اداڪار طور جن سنڌي فلمن ۾ حصو ورتو تن ۾ جھولي لال (1964ع)، لاڏلي (1966ع) ۽ شل ڌيئر نہ ڄمن (1968ع) شامل آھن. ھن ڪيترن ئي ناٽڪن ۾ بہ اداڪاري  ڪئي.  

## ديپڪ آشا جون ھدايتڪار طور سنڌي فلمون

* ڀڳت ڪنوررام (1952ع)
* انصاف ڪٿي آھي (1959ع)
* اباڻا (1958ع)
* جھولي لال (1964ع)
* شل ڌيئر نہ ڄمن (1968ع)
* رات ھڪ طوفان جي (1969)
* اڃا  تہ مان ننڍڙي آھيان (1970ع)
* جئہ جھولي لال (1989ع)
* سنت ڪنوررام (1990ع)

## ديپڪ جون ھدايتڪار طور ھندي فلمون،

* جلتي ديپ (1950ع) 
* گھمنڊي (1955)
* چلي ھين سسرال  (1966ع)
* اسپاءِ ان گئا (1966ع)
* سرفروش (1964ع)
* مين اور ميرا ڀائي (1961ع)
* روڊ نمبر 303 (1960ع)
* ايڪ سال پھلي (1965ع)
* رستم ڪون (1966ع)
* ڪيپٽن شيرو (1963ع)
* سن آف حاتم طائي (1965ع)
* ديوالي ڪي رات (1956ع

## ديپڪ جون ھدايتڪار طور پنجابي فلمون

* پاپي تيري انيڪ  (1976ع)
* ڊاج (1976ع)
* جندڙي يار دي (1978ع)
* سخي پريوار
* فوجي چاچا (1980ع)
* ڇلا
* ولايتي بابو  (1981ع)

## ديپڪ آشا جون اداڪار طور فلمون

* جھولي لال
* لاڏلي
* شل ڌيئر نہ ڄمن
* انصاف ڪٿي آ

## وفات
ديپڪ آشا 28 جولاءِ 1993ع تي پرلوڪ پڌاريو. فلم، موسيقي ۽ راڳ لاءِ سندس ڪيل خدمتن جي مڃتا طور ممبئيءَ جي ميونسپل ڪارپوريشن 1999ع ۾ ممبئيءَ جي ھڪ چوڪ جو نالو ”شري ديپڪ آشا چوڪ“ رکيو .  

## حوالا
زمرو: سنڌي ماڻھو
لکپت

**لکپت** (انگريزي:Lakhpat) ھندستان جي گجرات صوبي جو ھڪ ننڍو شھر آھي. ھي سنڌ جي سرحد ويجهو ڪوري کاريءَ (Creek) جي منھن وٽ ڪڇ ضلعي جو ھڪ شھر آھي. ھن شھر جي چوڌاري ست ڪلوميٽر ڊگھي قلعي نما ڀت ڏنل آھي. اھا ڀت ارڙھين صديءَ ۾ تعمير ڪئي وئي ھئي. ھي شھر رائو لکا جي نالي سان منسوب آھي جيڪو تيرھين صديءَ ۾ سنڌ ۽ ڪڇ جي ڪجهه علائقن جو راجا ھو.   
## تاريخ
تاريخي طور تي گڏيل ھندستان  ۾ ھي شھر سنڌ ۽ گجرات جي وچ ۾ واپار جو وڏو مرڪز ھو. پراڻي زماني ۾ سنڌو نديءَ  جي ھڪ شاخ، جنھن کي پراڻ ندي چيو ويندو ھو، لکپت شھر کان ٿيندي ڏيسالپر واري علائقي ۾ وڃي ڇوڙ ڪندي ھئي. ھن شھر جي آسپاس چانورن جو فصل تمام سٺو ٿيندو ھو.  اھي چانور سنڌ ۽ ڪڇ جي علائقن ۾ وڪرو ٿيندا ھئا جن مان چڱو ناڻو ڪمايو ويندو ھو. 1801ع ڌاري ڪڇ رياست جي جمعدار فتح محمد ھن شھر جي چوڌاري ھڪ مضبوط ڀت ڏياري. 1804ع ۾ ڪڇ رياست جي رائو جي مخالفت سبب فتح محمد کي لکپت مان تڙي ڪڍيو ويو. 1809ع ۾ ھن شھر جي رکوالي ڪندڙ ڪمانڊر مھين ميان،  راجا ھنسراج سان بغاوت ڪري ھن شھر تي قبضو ڪيو. ان زماني ۾ ھن شھر جي رھواسين جو تعداد  اٽڪل 15000 ماڻھن تي مشتمل ھو ۽ ھن شھر جي سالياني آمدني 60000 ھندستاني رپيا ھئي. 1819ع ۾ ھتي ھڪ زبردست زلزلو آيوجنھن جي نتيجي ۾ ھتي قدرتي طور تي ڇھ ميٽر اوچو ۽ 80 ڪلوميٽرن کان بہ وڌيڪ ڊگھو ٻنو ٺھي پيو جنھن ۾ پراڻ نديءَ جو پاڻي اچي گڏ ٿيندو ھو. ھي ڄڻ تہ پراڻ نديءَ جي پڇڙيءَ تي ھڪ قدرتي ڊيم ھو. جيئن تہ ھي ڊيم قدرتي طور تي ٺھي پيو ھو انڪري مقامي ماڻھن ھن کي ”اللّٰہ ڊيم“ چوڻ شروع ڪيو يعني ”اللّٰہ سائينءَ جو ٺاھيل ڊيم“. افسوس جو ٿوري ئي عرصي کان پوءِ سنڌو ندي پنھنجو رخ ڦيرائي وئي ۽ ھن علائقي ۾ ويراني ڦھلائي وئي. 1820ع تائين ھن شھر جا ڪافي ماڻھو روزگار جي سلسلي ۾ ٻين علائقن طرف لڏي ويا ۽ ھتان جي آبادي گھٽجي وڃي 6000 کن بچي. وقت سان گڏوگڏ ھي شھر وڌيڪ غربت، بدحالي ۽ بيروزگاريءَ جي ور چڙھي ويو ۽ 1880ع ۾ ھتي فقط 2500 ماڻھو وڃي بچيا. 2011ع ۾ ھتان جي آبادي 807 ماڻھن تي مشتمل ھئي. شھر جي چوڌاري ڀت اڃا بہ موجود آھي پر شھر اندر اڪثر عمارتون کنڊر بنجي چڪيون آھن.

جيئن تہ ھي شھر پاڪستان ۽ ھندستان جي وچ واري بين الاقوامي سرحد کان گھڻو پري ناھي انڪري ھن شھر جي سمنڊ واري پاسي واري ڀت تي ڀارتي فوج پنھنجا مورچا ٺاھي ڇڏيا آھن ۽ اتان سرحدي علائقي جي نگراني ڪئي وڃي ٿي.

## دلچسپيءَ  جون جايون

ھن شھر جي سڀ کان اھم ڏسڻ جھڙي جاءِ فتح محمد جي قلعي نما ڀت آھي. ناسي رنگ جي پٿر مان ٺھيل ھيءَ ڀت ست فوٽ ڊگھي آھي جنھن تي گول منارا ٺھيل آھن. ھيءَ ڀت زمين کان چڱي اوچي آھي پر گھڻي ٿلھي ناھي.

پير غوث محمد شاھ جو قبو ھتان جي تاريخي يادگارن مان ھڪ آھي. ھن بزرگ 1855ع ڌاري وفات ڪئي. پير غوث محمد جي ڀاءُ ٻاوا ميان پنھنجي مريدن جي مدد سان ھن بزرگ جي قبر تي ھڪ شاندار مقبرو تعمير ڪرايو. ھن قبي جي سامھون ھڪ تلاءُ آھي. مقامي ماڻھن جي چوڻ مطابق ھن تلاءُ ۾ وھنجڻ سان چمڙيءَ جون بيماريون ختم ٿي ٿيون وڃن. 

ھتان جا ماڻھو چون ٿا تہ سک مذھب جو باني گرونانڪ جڏھن مڪي شريف جي سفر تي روانو ٿيو تہ ھن شھر مان گذريو ھو. ھتي سکن جو ھڪ گوردوارو موجود آھي جتي گرونانڪ سان منسوب ڪجهه شيون رکيل آھن.

## حوالا
زمرو: ھندستان جا شھر، وسنديون ۽ واھڻ
لويف

**لِوِيف** يا **لِِوِِيو** (انگريزي: Lviv, يوڪريني: Львів ()، پولش: Lwów، () جرمن: Lemberg ()، روسي:  Lvov) يوڪرين جو ڇھون وڏو شھر جنھن جي آبادي 717,510 (2021ع) آھي. ھي شھر يوڪرين جو ھڪ وڏو ثقافتي مرڪز آھي.  ھن شھر تي اھو نالو روٿينيا جي بادشاھ ڊينئل جي پٽ لئو (Leo)جي ياد ۾ 1256ع ۾ رکيو ويو. ھي شھر 1272ع کان 1349ع تائين گيليشيا - وولھائينيا (Galicia–Volhynia) سلطنت جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو. 1434ع ۾ ھن شھر کي پولينڊ جي صوبي (Voivodeship) روسينين (Ruthenian) جي گاديءَ جو ھنڌ بنايو ويو. 1772ع ۾ پولينڊ جي پھرئين ورھاڱي کان پوءِ ھي شھر گيليشيا ۽ لوڊوميريا بادشاھت (Kingdom of Galicia and Lodomeria) جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو. 1918ع ۾ ٿوري عرصي لاءِ ھي شھر اولھ يوڪرين جي عوامي جمھوريہ جي گاديءَ جو ھنڌ پڻ رھيو. 1939ع ۾ ھي شھر سوويت يونين جو حصو بنجي ويو جڏھن تہ 1991ع ۾ يوڪرين جي آزاديءَ کان پوءِ انھيءَ ملڪ جو حصو بنجي ويو. ھي شھر لويف صوبي (Oblast) جي گاديءَ جو ھنڌ آھي. ھي شھر پولينڊ جي سرحد کان 70 ڪلوميٽر (43 ميل) اوڀر ۾ آباد آھي.

ھي شھر بالٽڪ سمنڊ ۽ اسود سمنڊ جي تاريخي واپاري رستي تي وسيل آھي. پولينڊ کان يوڪرين جي شھر ڪيف ڏانھن ويندڙ رستو بہ ھن شھر مان گذري ٿو، انڪري ھي شھر واپاري، ثفافتي ۽ سياسي سرگرمين جو محور رھيو آھي. 

ھن شھر جو مرڪزي حصو (City Centre) يونيسڪو جي عالمي ورثي وارن ماڳن جي فھرست ۾ شامل آھي. ھن شھر جي قومي عجائب گھر ۾ وچئين دور جي  فن ۽ نادر مذھبي نسخن جو مڪمل مجموعو سانڍيل آھي. ھن شھر ۾ ڪيتريون ئي مذھبي ۽ تاريخي عمارتون موجود آھن. مارچ 2022ع کان ھي شھر روسي فوجن جي حملن جو شڪار آھي. 

ھاڻوڪو لويف شھر يوڪرين جو ھڪ وڏو صنعتي مرڪز آھي. ھتي بسن ٺاھڻ، زرعي مشينري، سائيڪلن، ٽيليويزن سيٽ ٺاھڻ ۽ کاڌن کي دٻن ۾ بند ڪرڻ سميت ٻيا بہ ڪيترائي ڪارخانا موجود آھن.  

مارچ 2022ع کان ھي شھر روسي فوج جي حملن جي زد ۾ آھي. 26 مارچ 2022ع تي روسي فوجين ھن شھو ويجھو قائم ھوائي جھازن جي مرمت وارو پلانٽ تباھ ڪري ڇڏيو.  

## جاگرافي
ھي شھر پولينڊ جي سرحد کان 70 ڪلوميٽر (43 ميل) اوڀر ۾ آباد آھي. ھن شھر جي سامونڊي مٿاڇري کان سراسري اوچائي 296 ميٽر (997 فوٽ) آھي. شھر ۾ وسوسڪي زموڪ (Vysokyi Zamok) نالي تاريخي قلعو ھڪ جبل جي چوٽيءَ تي تعمير ٿيل آھي. شھر جي مرڪز ۾ سائي رنگ جي گنبندن وارا گرجا گھر ۽ خوبصورت تاريخي عمارتون شھر جي قدرتي سونھن کي چار چنڊ لڳائين ٿيون. پراڻو لوئيف شھر قلعي جي دامن ۾ پولٽوا نديءَ (Poltva River) جي ڪناري تي آباد ھو جنھن جي حفاظت لاءَ چوڌاري ھڪ مضبوط ڀت ڏنل ھئي. ھيءَ ندي موجودھ شھر جي مرڪزي گھٽي، فريڊم اوينيو ۽ ٿيٽر آف اوپيرا ۽ بيلٽ جي بلڪل ھيٺان وھي ٿي.  

ھن شھر جي موسم گھميل براعظمي (ڪوپن ڪلائيميٽ درجابندي: Dfb) آھي. ھتي سياري ۾ ٺيڪ ٺاڪ ٿڌ پوي ٿي ۽ اونھارا ڪنھن حد تائين گرم ھوندا آھن.  ھتي جنوريءَ ۾ سراسري گرميءَ جو درجو 30C (270F)  ۽ جولاءِ ۾ سراسري گرميءَ جو درجو 180C (640F) رھي ٿو. سال ۾ سراسري طور تي 745 ملي ميٽر (29 انچ) مينھن وسي ٿو. گھڻو  مينھن اونھاري جي موسم ۾ وسي ٿو. سراسري طور تي سال ۾ 1804 ڪلاڪ سج جي روشني موجود ھوندي آھي. 

## حوالا

زمرو:لويف اوبلاسٽ
زمرو:يوڪرين جا شهر
او سي ايل سي

آن لائين ڪمپيوٽر لائبريري سينٽر

او سي ايل سي, انڪارپوريشن.OCLC, Inc، تجارتي برانڊ جو نالو او سي ايل سي، ھڪڙي آمريڪي غير منافع بخش ماتحت تنظيم آھي، جيڪا "عوامي مقصد جي عالمي معلومات تائين رسائي کي وڌائڻ ۽ معلومات جي قيمت گھٽائڻ" لاء وقف آھي. ان جي بنياد 1967 ۾ اوهائيو ڪاليج لائبريري سينٽر جي نالي سان رکي وئي، ان کي وڌائڻ جي ڪري اها آن لائين ڪمپيوٽر لائبريري سينٽر بڻجي وئي. 2017 ۾، نالو سرڪاري طور تي "او سي ايل سي, انڪارپوريشن." ۾  تبديل ڪيو ويو ويو. او سي ايل سي ۽ ان جون ميمبر لائبريريون تعاون ڪن ٿيون ورلڊ ڪيٽ کي ترقي ۽ برقرار رکڻ لاءِ، دنيا جو سڀ کان وڏو آن لائن پبلڪ ايڪسچينج ڪيٽلاگ (OPAC) آهي. او سي ايل سي بنيادي طور تي فيسن جي ذريعي فنڊ ڪئي ويندي آهي جيڪا لائبريري مختلف خدمتن لاء (2016 تائين مجموعي طور تي 200 200 ملين سال) ادا ڪري ٿي. او سي ايل سي ڊيوي ڏهائي درجہ بندي OCLCDV (ڊيسيمل ريٽنگ سسٽم) پڻ برقرار رکي ٿو.

## حوالا
پشپا: دي رائز

پشپا: دي رائز - پارٽ 1 2021 جي هندستاني تيلگو ايڪشن ڊراما فلم آهي، جيڪا لکمار ۽ هدايتڪاري ڪئي وئي آهي سوڪمار ۽ هدايتڪار اللو ارجن. فهد فضل هن فلم سان تيلگو فلم انڊسٽري ۾ قدم رکيو آهي، هن فلم ۾ سنيل، داننجئي، اجوئي گهوش، جگديش پرتاپ بندري، انسويا ڀاردواج ۽ رائو رميش پڻ معاون ڪردار ادا ڪيا آهن.

ممٿم سٽي ميڊيا جي سهڪار سان ميٿري مووي ميڪرز پاران پروڊيوس ڪيل، فلم لکندڙ ۽ هدايتڪار سکرمار آهي. فلم نوين يارني ۽ يو روي شنڪر پاران پروڊيوس ڪئي وئي آهي. ۽ فلم ۾ موسيقي ديوي سري پرساد جي آهي،

## ڪهاڻي

پشپا راج (آلو ارجن) هڪ ٻيلي قبيلي جو ميمبر، جيڪو رضاڪارانه طور تي لال صندل (لال صندل) اسمگل ڪرڻ لاءِ تيار ٿيو هو، هڪ نادر ڪاٺ آهي، جيڪو آنڌرا پرديش ۾ چتور ضلعي جي شيشاچلم جبلن ۾ پيدا ٿئي ٿو. جڏهن ڊي ايس پي گووندپا انهن کي جنگل ۾ ڇڪيندو آهي، پشپا چالاڪي سان اسٽاڪ کي لڪائيندو آهي ۽ ان کي پنهنجي ملازم ڪانڊا ريڊي ڏانهن موٽائي ٿو، هن جو اعتماد حاصل ڪري ٿو. لال صندل (لال صندل) جي اسمگلنگ لاءِ نون خيالن جي مدد سان، پشپا جلدي صفن ۾ شامل ٿي وڃي ٿي ۽ ڪانڊا ريڊيءَ جي لال چندن جي اسمگلنگ نيٽ ورڪ ۾ شريڪ ٿئي.

## حوالا
دي ٽائمز آف انڊيا

**دي ٽائمز آف انڊيا** (The Times of India) (پڻ ان جي مخفف TOI جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو) هڪ هندستاني انگريزي-ٻولي روزاني اخبار آهي ۽ ڊجيٽل نيوز ميڊيا آهي جيڪا ٽائمز گروپ جي ملڪيت ۽ انتظام ۾ آهي. اها هندستان ۾ ٽيون نمبر وڏي اخبار آهي جيڪا گردش (سرڪيوليشن) جي لحاظ کان ۽ دنيا ۾ سڀ کان وڏي انگلش-ٻولي جي وڪرو ٿيندڙ روزاني اخبار آهي.

## حوالا

زمرو:ڀارت ۾ ڇپيل روزانو اخبارون
ڪاٿو

ڪاٿو- تخمينو- تخمينو ڪرڻ (يا اندازو لڳائڻ- تخميني ڪاري) Estimation هڪ تخمينو ڳولڻ جو عمل آهي، يا لڳ ڀڳ، جيڪو هڪ قدر آهي جيڪو ڪنهن مقصد لاءِ استعمال لائق آهي جيتوڻيڪ ان پٽ ڊيٽا اڻپورو، غير يقيني يا غير مستحڪم هجي. قيمت بهرحال قابل استعمال آهي ڇو ته اها حاصل ڪيل بهترين معلومات مان حاصل ڪئي وئي آهي.

## حوالا
رام نوامي

thumb|آرچا مندر ۾ رام جي ٻالڪ روپ ۾ پينٽنگ
راما نوامي (هندي: राम नवमी) هڪ هندن جو ڌرمي ميلو آهي، جيڪو بهار جي مُند ۾ سنڌي مهيني چيٽ جي نائين ڏينهن تي ملهايو ويندو آهي، ان ڏينهن کي وشنو جي ستين اوتار رام جو جنم ڏينهن طور ملهايو وڃي ٿو. رام خاص طور تي هندومت جي وشنويت روايت ۾ اهم آهي. اهو ميلو وشنو جي پرڪٽ ٿيڻ کي رام اوتار طور ملهايو وڃي ٿو، رام جو جنم ايوڌيا ۾ راجا دشرٿ ۽ راڻي ڪوشليا جي ذريعي ٿيو. هي ميلو بهار (وسانتا) نوراتري جو هڪ حصو آهي، ۽ سنڌي ڪيلينڊر ۾ پهريون مهينو چيٽ جي روشن اڌ (شڪلا پڪشا) جي نائين ڏينهن تي پوي ٿو. اهو عام طور تي هر سال مارچ يا اپريل جي گريگورين مهينن ۾ ٿئي ٿو. راما نوامي هندستان ۾ هڪ اختياري سرڪاري موڪل آهي.

## حوالا

زمرو:جنم ڏينهن
وواھ پنچمي

وواھ پنچمي Vivah Panchami هڪ هندو ميلو آهي، جيڪو رام ۽ سيتا جي شادي  جو جشن آهي. اهو ميٿيلي ڪئلينڊر جي مطابق اگرهاين مهيني (نومبر - ڊسمبر) ۾ شڪلا پڪشا يا چنڊ جي ميڻ ٿيڻ (چنڊ وٺجڻ) واري مرحلي جي پنجين ڏينهن تي ۽ هندو ڪئلينڊر ۾ مارگشيرش جي مهيني ۾ ملهايو ويندو آهي. اهو ڏينهن هندستان ۽ نيپال جي مٿلا علائقي ۾ شري رام سان لاڳاپيل مندر ۽ پوتر اسٿانن ۾ سيتا ۽ رام جي ويواه اُتسو جي طور تي ملهايو ويندو آهي.

## حوالا
عالمي ٻولي

عالمي ٻولي

سماجي لسانيات ۾، هڪ عالمي ٻولي (ڪڏهن ڪڏهن عالمي ٻولي، گهٽ ۾ گهٽ بين الاقوامي ٻولي) هڪ ٻولي آهي جيڪا جغرافيائي طور تي وسيع آهي ۽ مختلف ٻولين جي برادرين جي ميمبرن لاء گفتگو ڪرڻ ممڪن بڻائي ٿي. اصطلاح پڻ استعمال ٿي سگھي ٿو تعمير ٿيل بين الاقوامي معاون ٻولين جھڙوڪ ايسپرانٽو جي حوالي سان.

انگريزي سڀ کان اول آهي - ۽ ڪجهه اڪائونٽن ذريعي صرف - عالمي ٻولي. ان کان سواء، اتي ڪو به علمي اتفاق نه آهي ته ڪهڙيون ٻوليون قابل آهن؛ عربي، فرينچ، روسي ۽ هسپانوي ٻيون ممڪنه عالمي ٻوليون آهن. ڪن ليکڪن جو خيال آهي ته لاطيني اڳ ۾ هڪ عالمي ٻولي هئي.

تصور

عالمي ٻوليءَ جي اصطلاح جون مختلف معنائون تجويز ڪيون ويون آهن؛ ڪو به عام اتفاق نه آهي جنهن بابت استعمال ڪيو وڃي.

ڪانگو جي لسانيات دان ساليڪوڪو مفوين پاران پيش ڪيل هڪ وصف آهي ”ٻوليون ٻوليون ٻوليون يا ٻوليون فرانڪا پنهنجي وطن کان ٻاهر ۽ آباديءَ کان سواءِ جيڪي انهن سان نسلي يا قومي طور تي جڙيل آهن“. لسانيات دان محمد بنرابه عالمي ٻولي جي اصطلاح کي ڊچ سماجيات جي ماهر ابرام ڊي سوان پنهنجي عالمي ٻوليءَ جي سرشتي ۾ ”سپر سينٽرل ٻولين“ سان تشبيهه ڏئي ٿو.اسپيني سماجي لسانيات جي ماهر ڪليئر مار-مولينرو تجويز ڪيل تجربن جو هڪ سلسلو پيش ڪري ٿو جيڪي هڪ ٻولي کي پاس ڪرڻ جي ضرورت آهي، ڊيموگرافڪ سان لاڳاپيل، ٻولي ڏانهن رويي، ۽ سياسي، قانوني، اقتصادي، سائنسي، ٽيڪنالاجي، تعليمي، تعليمي، ۽ ثقافتي ڊومينز.

 جرمن سماجي لسانيات دان الريچ امون [de] چوي ٿو ته ڇا اهو طئي ڪري ٿو ته ڇا ڪا شيء عالمي ٻولي آهي ان جو "عالمي ڪم" آهي، جنهن کي عالمي رابطي لاء ان جي استعمال کي چوندا آهن، خاص طور تي انهن ماڻهن جي وچ ۾ جيڪي ان کي مادري ٻولي ۽ استعمال سان حصيداري نٿا ڪن. lingua franca جي طور تي - يعني رابطي ۾ جتي اها ڪنهن به شرڪت ڪندڙن جي مادري ٻولي نه آهي - سڀ کان وڌيڪ وزن کڻندي. امون عالميت جي اشارن جو هڪ سلسلو ترتيب ڏئي ٿو، يعني عنصر ان حد تائين جو اندازو لڳائڻ لاءِ ڪارآمد آهي ته ڪنهن ڏنل ٻولي کي عالمي ٻولي سمجهي سگهجي ٿو.انهن اشارن مان مکيه غير ملڪي ڳالهائيندڙن جو تعداد آهي. ٻيو اشارو آهي ڏيهي ڳالهائيندڙن جو تعداد، جيڪو جيتوڻيڪ پاڻ ۾ عالميت جو معيار نه آهي، پر تجرباتي طور ان سان مثبت تعلق رکي ٿو ۽ ٻولي کي وڌيڪ پرڪشش بڻائي اڻ سڌي طرح ان تي اثر انداز ٿي سگھي ٿو. ٻيا امڪاني اشارا آهن معاشي طاقت (ماپا ويل ڳالهائيندڙن جي جي ڊي پي جي طور تي)، انهن ملڪن جو تعداد جيڪي ٻولي کي سرڪاري ٻولي طور استعمال ڪن ٿا ۽ انهن ملڪن جي جاگرافيائي ورڇ، بين الاقوامي ڪاروباري استعمال، ۽ سائنسي اشاعتن ۾ اڳڀرائي.
مثال

عربي
----
زمرو:ثقافتي عالمگيريت
ايڪهارٽ ٽولي

**ايڪهارٽ ٽولي** (Eckhart Tolle) ( جرمن : [ˈɛkhaʁt ˈtɔlə] ڄم نالو: الريچ ليونارڊ ٽولي Ulrich Leonard Tölle، فيبروري 16، 1948) هڪ جرمن ڄائو روحاني گُرو آهي ۽ ڪئناڊا ۾ پنهنجي مدد پاڻ ليکڪ آهي. هن کي  ’’هاڻي جي طاقت‘‘ (پاور آف ناؤ The Power of Now)  ۽ ’’هڪ نئي ڌرتي‘‘ (اي نيو ارٿ A New Earth) ڪتابن جي ڪري سڃاتو وڃي ٿو. 

اوپيرا ونفري جي سفارش کان پوءِ، سندس پهريون ڪتاب، ”دي پاور آف ناؤ: اي گائيڊ ٽو اسپريچوئل انلائيٽمينٽ“، 2000 ۾ نيو يارڪ ٽائمز جي بيسٽ سيلر لسٽ تي پهتو. سندس 2005 جو ڪتاب ”اي نيو ارٿ: اويڪننگ ٽو يوور لائيف‘س پرپز“  به مشهور ڪتاب آهي.

## شروعاتي زندگي جون حالتون
ايڪارٽ ٽول 16 فيبروري 1948 تي لنن، اتر ڊارٽمنڊ، جرمني ۾ پيدا ٿيو. ايڪارٽ ٽول جي شروعاتي زندگي هڪ مشڪل هئي، ۽ هن کي پنهنجي ماءُپيءُ جي گهريلو تڪرار ۽ طلاق کانپوء هڪ هاسٽل ۾ رهڻو پيو. ان وقت تائين پهرين عالمي جنگ ختم ٿي چڪي هئي، پر سرد جنگ اڃا جاري هئي. ايڪرٽ هاسٽل ۾ جنهن عمارت جي ڀرسان راند ڪري رهيو هو، اها عمارت بم ڌماڪي سان تباهه ٿي وئي، جنهن ڪري ايڪارٽ سخت اداس ۽ سخت ڊپريشن ۾ وٺجي ويو. هن پنهنجي جيون جا پهريان 29 سال ان ئي ڊپريشن ۾ گذاريا. 13 سالن جي ڄمار ۾ هو پنهنجي پيءُ سان گڏ اسپين هليو ويو. ايڪرٽ جو پيءُ نه چاهيندو هو ته هو هاءِ اسڪول ۾ وڃي، ان ڪري کيس پڙهڻ لاءِ ڪتاب گهر آڻڻا پيا. ان دوران هن مشهور جرمن ليکڪ جوزف انتون شنائيڊر فرانڪن جا سڀئي ڪتاب پڙهيا، جن باطني علوم تي لکيو. ايڪارٽ 19 سالن جي عمر ۾ انگلينڊ روانو ٿيو ۽ لنڊن اسڪول فار لئنگويج اسٽڊيز ۾ جرمن ۽ فرينچ جو اڀياس ڪيائين. ان دوران هو ڊپريش ۽ ڊپ ۾ مبتلا ٿي ويو ۽ هو جواب ڳولهڻ جي ڪوشش ڪندو رهيو.
پنهنجي ويهن سالن ۾، ايڪرٽ فلسفو، ادب ۽ نفسيات جو اڀياس شروع ڪيو، هن لنڊن يونيورسٽي مان گريجوئيشن حاصل ڪئي، ايڪرٽ ڪيمبرج يونيورسٽي مان هڪ اسڪالرشپ ملي، جتي هو 1977 ۾ داخل ٿيو.

## ويچار
هن جو چوڻ آهي ته هو مختلف اڌياتمڪ سکيائن کان متاثر آهي پر ڪنهن به ڌرم جي نمائندگي نٿو ڪري. هو ڪنهن به مذهب سان سڃاپجڻ نٿو چاهي، پر هو انهن سڀني کي مڃي ٿو.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* 

زمرو:جرمن_مرد_غير_افسانوي_ليکڪ
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:جرمن_روحاني_ليکڪ
زمرو:جرمن_پاڻ_سهائتا_ليکڪ
زمرو:جرمن_روحاني_استاد
زمرو:نئين_سوچ_ليکڪ
زمرو:نئون_جڳ_ليکڪ
زمرو:نئين_دور_جا_روحاني_اڳواڻ
زمرو:1948ع جون پيدائشون
جيروڊ ڪارمائيڪل

روٿانيل جيروڊ ڪارميچيل (/dʒəˈrɒd/ jə-ROD؛ پيدائش اپريل 7، 1987) هڪ آمريڪي اسٽينڊ اپ ڪاميڊين، اداڪار، ۽ فلم ساز آهي. هن HBO تي ٽي اسٽينڊ اپ ڪاميڊي اسپيشل جاري ڪيا آهن: Love at the Store (2014)، 8 (2017)، ۽ Rothaniel (2022). هن نيم سوانح عمري واري اين بي سي سيٽ ڪام دي ڪارميچيل شو (2015-2017) ۾ پڻ گڏيل ٺاهي، گڏيل لکيو، پيدا ڪيو، ۽ اسٽار ڪيو.

شروعاتي زندگي 

روٿانيل جيروڊ ڪارمائيڪل 7 اپريل 1987ع تي ونسٽن-سيلم، اتر ڪيرولينا ۾ پيدا ٿيو. هن جو هڪ وڏو ڀاءُ آهي، جنهن جو نالو آهي. ڪارميچيل غريب پيدا ٿيو، جيڪو هن جي اسٽينڊ اپ مزاحيه ۾ هڪ بار بار موضوع آهي. پنجين درجي ۾، هن پنهنجي ايليمينٽري اسڪول جي مقامي رسائي چينل تي صبح جو نيوز شو جي ميزباني ڪئي. 2005 ۾، هن رابرٽ بي گلين هاء اسڪول مان گريجوئيشن ڪئي، ڪنرنسويل، اتر ڪيولينا ۾. سندس شروعاتي مزاحيه اثر جارج ڪارلن، بل ڪوسبي، رچرڊ پرائير ۽ سنباد هئا.

ڪيريئر

سالن جي ڄمار ۾، ڪارميچيل لاس اينجلس ڏانهن هليو ويو ته سندس خواب جي تعاقب لاء هڪ اسٽينڊ اپ ڪاميڊين هجڻ جي باوجود، ان کان اڳ ڪڏهن به ڪوشش نه ڪئي هئي. هن جو پهريون ڀيرو اسٽينڊ اپ ڪرڻ ويسٽ هالي ووڊ ۾ مزاحيه اسٽور تي هڪ کليل مائڪ رات هئي. ڪلبن جي ذريعي پنهنجو رستو ڪم ڪندي، هو مونٽريال ۾ 2011 ۾ Just for Laughs Festival ۾ "نئين منهن" شوڪيس ۾ ظاهر ٿيو. سندس بريڪ آئوٽ ڪردار هڪ اداڪار طور فلم Neighbours (2014) ۾ هو. هو ٽي وي شو The Goodwin Games تي پڻ هو.

ڪارميچيل گڏيل طور تي ٺاهي، گڏجي لکيو، پيدا ڪيو، ۽ ان ۾ ستارو ڪيو نيم سوانح عمري واري NBC سيٽ ڪام The Carmichael Show (2015-2017)، جنهن کي تمام گهڻو پسند ڪيو ويو ۽ ان جي لفافي کي دٻائڻ واري انداز جي لاءِ قابل ذڪر هو جيئن ته بليڪ. زندگين جو معاملو تحريڪ، LGBT مسئلن، بندوق جا حق، سياست، ۽ آمريڪا ۾ ڪارو هجڻ جي حقيقت.

ڪارميچيل جي پهرين HBO اسٽينڊ اپ ڪاميڊي اسپيشل، Love at the Store (2014)، اسپائڪ لي طرفان هدايت ڪئي وئي هئي ۽ ان کي ڪاميڊي اسٽور تي فلمايو ويو هو. سندس ٻيو، 8 (2017)، بو برنھم پاران هدايت ڪئي وئي ۽ نيو يارڪ جي ميسونڪ هال جي گرين لاج روم ۾ فلمايو ويو. ڪارميچيل سيٽ ڪام ريل لاءِ ايگزيڪيوٽو پروڊيوسر جي طور تي ڪم ڪيو ، جيڪو فاڪس پاران مئي 2018 ۾ ورتو ويو ۽ هڪ سيزن کانپوءِ منسوخ ڪيو ويو. هن ٽائلر، دي خالق جي 2019 البم IGOR تي ظاهر ڪيو، البم کي بيان ڪندي جيئن اهو اڳتي وڌي رهيو آهي ۽ ٽائلر جي (۽ عنوان جي ڪردار Igor جي) ذهن جي حالت کي سمجهڻ لاءِ مختصر سٽون ڳالهايو. انهي سال بعد ۾، هن کي Quentin Tarantino پاران نوڪريءَ تي رکيو ويو ته جيئن جيانگو/زورو ڪراس اوور مزاحيه ڪتاب سيريز جي بنياد تي هڪ فلم جي موافقت لکڻ لاءِ.

ڪارميچيل هدايت ڪئي ۽ ڪميڊي ٿرلر فلم آن دي ڪائونٽ آف ٽي (2021) ۾ ڪم ڪيو. سندس ٽيون ايڇ بي او خاص، روٿانييل (2022) پڻ برنھم طرفان هدايت ڪئي وئي هئي.

ذاتي زندگي 

هن جي دستاويزي سيريز هوم ويڊيوز (2019) دوران مردن ۽ عورتن ٻنهي سان سندس لاڳاپن تي بحث ڪندي، ڪارميچيل روٿانيل (2022) ۾ هم جنس پرست طور ٻاهر آيو. ڪارميچيل نيو يارڪ شهر ۾ رهي ٿو.

فلموگرافي

فلم
زمرو:1987ع جون پيدائشون
زمرو:جيوت ماڻهو
سليقہ جواد

سليڪا جواد (/suːˈlaɪkə dʒəˈwɑːd/ soo-LAY-kə jə-WAHD؛ عربي: سليكة جواد) هڪ آمريڪي ليکڪ، وڪيل، ۽ ترغيب ڏيندڙ اسپيڪر آهي. هوءَ دي نيو يارڪ ٽائمز ۾ ”زندگي، مداخلت“ واري ڪالم جي ليکڪ آهي ۽ ووگ، گليمر، اين پي آر جي سڀني شين تي غور ۽ عورتن جي صحت لاءِ پڻ لکيو آهي. هن جي 2021 جي يادگيري ٻن بادشاهن جي وچ ۾ نيو يارڪ ٽائمز بيسٽ سيلر هئي

Quick Facts Nationality, Education ...

Close

جڏهن جواد کي 2011 ۾ ڪينسر جي تشخيص ڪئي وئي هئي، ڊاڪٽرن چيو ته هن کي صرف 35 سيڪڙو ممڪن آهي ته هو ڊگهي عرصي تائين زندهه رهي. هوءَ بچي وئي ۽ بعد ۾ لکي ٿي ۽ پنهنجي طبي تجربن بابت وڏي پئماني تي ڳالهائي ٿي. هن جو ايمي اوارڊ کٽڻ وارو ڪالم، "زندگي، مداخلت" نيو يارڪ ٽائمز ويل بلاگ جو حصو هو.

ذاتي زندگي 

سليڪا جواد 2010 ۾ پرنسٽن يونيورسٽي مان گريجوئيشن ڪئي. جواد يو ايس جي درس و تدريس ۽ فلاحي ورڪشاپ ۾ گھمندو رهي ٿو ۽ هوءَ هاءِ اسڪولن، يونيورسٽين، اسپتالن، ڪارپوريشنز، فنڊ گڏ ڪرڻ وارن ۽ پيشه ور واقعن ۾ ڳالهائي ٿي. جواد کي NPR جي Talk of the Nation، NBC جي Weekend Today، CBS News، The Paris Review، The Los Angeles Times ۽ Darling magazine، ٻين جي وچ ۾ ڏيکاريو ويو آھي. سندس TED ٽاڪ ٽائيٽل ”ڇا لڳ ڀڳ مرڻ مون کي جيئڻ بابت سيکاريو“ جون 2019 ۾ رليز ڪيو ويو.

جواد جي شادي موسيقار جان بيٽسٽ سان ٿي، جنهن سان هوءَ 2014 کان لاڳاپن ۾ آهي. 2012 جي نيو يارڪ ٽائمز جي صحت واري مضمون، لائف، انٽرپڊڊ، جي مطابق، جنهن ۾ هن هڪ نوجوان بالغ جي طور تي ڪينسر ۾ مبتلا پنهنجي تجربن کي هفتيوار بنيادن تي بيان ڪيو، جواد لکيو آهي ته هوء پهرين بينڊ ڪيمپ ۾ هڪ نوجوان جي حيثيت ۾ Batiste سان ملي هئي. اپريل 2022 ۾، جوڙي هڪ ٽيليويزن انٽرويو ۾ انڪشاف ڪيو هو ته انهن فيبروري 2022 ۾ ڳجهي طور تي شادي ڪئي هئي، هڪ ڏينهن اڳ جواد کي بون ميرو ٽرانسپلانٽ ڪرڻو هو جڏهن هن کي ٻيو ڀيرو ليوڪيميا جي تشخيص ڪئي وئي هئي.

پبليڪيشن

ٻن بادشاهن جي وچ ۾ (2021)
زمرو:1980ع جي ڏهاڪي جون پيدائشون
زمرو:جيوت ماڻهو
سمون ايشلي

**سائمن اشوني پلائي** (Simone Ashwini Pillai؛ پيدائش: 30 مارچ، 1995ع)، جيڪو پروفيشنل طور "سائمون ايشلي" جي نالي سان مشهور آهي، هڪ برطانوي-هندستاني اداڪاره آهي. هوءَ نيٽ فلڪس (Netflix) سيريز، "جنس تعليم" (2019-2021ع) ۽ "برجرٽن" (2022-موجوده) ۾ پنهنجي ڪردار لاءِ مشهور آهي.

## ابتدائي زندگي ۽ تعليم

 هندستاني تامل ماءُ پيءُ لٿا ۽ گناسڪران ۾ ڄائو، ايشلي ڪيمبرلي، سري مان آهي ۽ هڪ وڏو ڀاءُ آهي. ايشلي جي باري ۾ ڳالهايو ويو آهي ته ڪيئن تعليمي ماهرن جي گهر ۾ وڌڻ جي باوجود، هوء هميشه تخليقي شعبن ڏانهن وڌندي هئي. ايشلي ڪلاسيڪل ميوزڪ ۽ اوپيرا ڳائيندي ۽ پيانو وڄائي وڏي ٿي. خاندان بعد ۾ بيڪن فيلڊ ڏانهن هليو ويو جڏهن ته ايشلي ڇهين فارم لاءِ ميڊن هيڊ ۾ ريڊروفس ٿيٽر اسڪول ۾ شرڪت ڪئي. هوء لنڊن ۾ آرٽس ايجوڪيشنل اسڪول ۾ اداڪاري جي تربيت حاصل ڪئي.
 ڪيريئر

 ايشلي پنهنجي فيچر فلم جي شروعات 2018 ۾ بوگي مين ۾ هڪ ننڍڙي ڪردار سان ڪئي جيئن آرتي ۽ Kill Ben Lyk ۾ هڪ نمايان ڪردار جي حيثيت سان بين لِڪ نالي ڪردارن مان هڪ آهي. 2019 ۾، ايشلي اوليويا هانان کيڏڻ شروع ڪيو، جيڪو روبي ميٿيوز جي ڪليڪ دي انٽوچبلز جي ميمبر آهي، نيٽ فلڪس ڪاميڊي ڊراما سيڪس ايجوڪيشن ۾، هڪ ڪردار جيڪو هوءَ پنهنجي ٻئي ۽ ٽئين سيريز ۾ ٻيهر ادا ڪندي. هوءَ آئي ٽي وي جي نفسياتي ٿرلر منسيريز دي سسٽر ۾ ايلس فاڪس جي روپ ۾ ظاهر ٿي.
 2020 ۾ آڊيشن ڏيڻ بعد، فيبروري 2021 ۾ اعلان ڪيو ويو ته ايشلي ليڊي ليڊي ڪيٽ جو ڪردار ادا ڪندي، جوناٿن بيلي جي سامهون اينٿوني جي روپ ۾ Netflix جي رومانوي دور جي ڊرامي برجرٽن جي ٻئي سيزن ۾. هوءَ 2023 جي لائيو ايڪشن فلم ڊزني جي The Little Mermaid جي موافقت ۾ هڪ نامعلوم ڪردار ۾ نظر ايندي.
## فلموگرافي
فلم
----More information Year, Title ...

بند ڪيو

## ٽيليويزن

More information Year, Title ...

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:1995ع جون پيدائشون
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:برطانوي شخصيتون
نبيل گبول

**سردار نبيل احمد خان گبول** هڪ پاڪستاني سياستدان آهي، جيڪو 2002ع کان 2015ع تائين پاڪستان جي قومي اسيمبليءَ جو ميمبر رهيو. هو 1988ع کان 1990ع ۽ وري 1993ع کان 1996ع تائين سنڌ جي صوبائي اسيمبليءَ جو ميمبر پڻ رهي چڪو آهي. هو گبول قبيلي جو موجوده چيف سردار (نواب) آهي.

## سياسي ڪيريئر ۽ خانداني پس منظر
نبيل گبول ڪراچي جي هڪ پراڻي سياسي خاندان سان تعلق رکي ٿو. سندس خاندان 1920ع واري ڏهاڪي کان سياست ۾ سرگرم آهي:
* **ڏاڏو:** الله بخش گبول، جيڪو سنڌ اسيمبليءَ جو پهريون ڊپٽي اسپيڪر ۽ ٻه ڀيرا ڪراچي جو ميئر رهيو.
* **چاچو:** عبدالستار گبول، جيڪو اڳوڻو وفاقي وزير ۽ ٻه ڀيرا ايم اين اي رهيو.

## صوبائي سياست
* **1988ع:** هو پهريون ڀيرو پيپلز پارٽي جي ٽڪيٽ تي تڪ پي ايس-85 (ڪراچي سائوٿ-I) تان سنڌ اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ويو. هن اسلامي جمهوري اتحاد جي اميدوار کي شڪست ڏني.
* **1993ع:** هو تڪ پي ايس-88 تان ٻيهر چونڊيو ويو ۽ آڪٽوبر 1993ع کان نومبر 1996ع تائين سنڌ اسيمبليءَ جو **ڊپٽي اسپيڪر** رهيو. هن دوران سندس جمهوري ڪوششن کي آمريڪا جي ايلينوس اسٽيٽ اسيمبليءَ ۾ به ساراهيو ويو.
* **1997ع:** هن ساڳئي تڪ تان چونڊ وڙهي پر کيس لياقت علي قريشي هٿان شڪست ملي.

## قومي سياست ۽ وفاقي وزارت
* **2002ع:** نبيل گبول تڪ اين اي 248 (ڪراچي-10) مان پهريون ڀيرو قومي اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ويو.
* **2008ع:** هو ساڳئي تڪ تان ٻيهر ايم اين اي چونڊيو ويو. نومبر 2008ع ۾ کيس وزيراعظم يوسف رضا گيلاني جي ڪابينا ۾ بندرگاهن ۽ جهاز راني (پورٽس اينڊ شپنگ) جو مملڪتي وزير بڻايو ويو. ڊسمبر 2008ع ۾ هن گوادر بندرگاهه جو افتتاح ڪيو.
* **متحده قومي موومينٽ (ايم ڪيو ايم):** مارچ 2013ع ۾ هن پيپلز پارٽي ڇڏي ايم ڪيو ايم ۾ شموليت اختيار ڪئي ۽ 2013ع جي عام چونڊن ۾ تڪ اين اي-246 تان ايم اين اي چونڊجي ويو.
* **واپسي:** فيبروري 2015ع ۾ هن ايم ڪيو ايم تان استعيفيٰ ڏني ۽ فيبروري 2017ع ۾ پنهنجي پٽ نادر گبول سميت ٻيهر پاڪستان پيپلز پارٽي ۾ شامل ٿيو.

## پڻ ڏسو
* پاڪستان پيپلز پارٽي
* گبول
* ڪراچي جي سياست

## حوالا

زمرو:پاڪستان پيپلز پارٽي جا سياستدان
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:سنڌي شخصيتون
زمرو:متحدهہ قومي موومنٽ جا ايم اين اي
زمرو:1962ع جون پيدائشون
زمرو:2008ع کان 2013ع تائين جا پاڪستاني ايم اين اي
زمرو:2013ع کان 2018ع تائين جا پاڪستاني قومي اسيمبلي جا رڪن
مبين گبول

مبين گبول ( ﻣﺒﯿﻦ ﮔﺒﻮﻝ ) جنھن کي Matkoo (مﭩﮑﻮ) جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، ھڪ پاڪستاني اداڪار ۽ مزاح نگار آھي، جيڪو پنھنجي مشھور شخصيتن جي تاثرات لاءِ سڃاتو وڃي ٿو. هو هن وقت ايڪسپريس نيوز تي ٽي وي شو خبردار ۾ نظر اچي ٿو. گبول جي شروعاتي ڪاميابي سندس پنجن سالن جي دوري (2007-2011) ۾ اڄ نيوز سيريز 4 مين شو ۾ ڪاسٽ ميمبر جي حيثيت سان هئي. 2011 ۾، گبول ۽ ٻين ڪاسٽ ميمبرن اڄ نيوز ڇڏي ۽ جيو ٽي وي سان هڪ معاهدو ڪيو. انهن هڪ اهڙو ئي شو شروع ڪيو جنهن جو نالو Banana News Network آهي. گبول مختلف پاڪستاني عوامي شخصيتن تي پنهنجي تاثرات سان شو جو اسٽار بڻجي ويو. هن شو 2014 ۾ ڇڏي ڏنو.

اداڪاري ڪيريئر

4 مين شو ۽ بي اين اين

 گبول طنزيه ٽي وي شو 4 مين شو ۾ سياسي ۽ ميڊيا جي مشهور شخصيتن جا تاثرات پيش ڪري شهرت ماڻي. سندس افسانوي ڪردار ”مٽڪو“ شو جي مقبول ترين ڪردارن مان هڪ هو. گبول ڪيترن ئي مشهور شخصيتن جا انٽرويو مٽڪو طور ڪيا. 2011 ۾، گبول شو ڇڏي ڏنو ۽ جيو ٽي وي تي بنانا نيوز نيٽ ورڪ (BNN) نالي هڪ نئون پروگرام شروع ڪي

 و.
2015-موجودا
2015 ۾، گبول، خبردار، ايڪسپريس مزاحيه طنزيه شو ۾ شامل ٿيو. هو 2018 ۾ GNN Joke Dar Joke تي پڻ ظاهر ٿيو. گبول پنهنجي لالي ووڊ جي شروعات فلم ڪٽڪشا ۾ ڪئي، هڪ نفسياتي خوفناڪ فلم.
فلموگرافي
فلم
وڌيڪ معلومات سال، عنوان ...

بند ڪيو

ٽيليويزن

وڌيڪ معلومات سال، عنوان ...

بند ڪيو

ريئلٽي شوز

وڌيڪ معلومات سال، عنوان ...

بند ڪيو

ويب شوز

وڌيڪ معلومات سال، عنوان ...

بند ڪيو
----
ڪريم بخش گبول

ڪريم بخش گبول هڪ سنڌي سياستدان آهي جيڪو آگسٽ 2018 کان سنڌ جي صوبائي اسيمبلي جو ميمبر آهي.

تڪڙا حقيقتون سنڌ جي صوبائي اسيمبليءَ جو ميمبر، تڪ...

بند ڪيو

سياسي ڪيريئر

هو 2018ع جي پاڪستاني عام چونڊن ۾ پاڪستان تحريڪ انصاف جي تڪ پي ايس-100 (ڪراچي ايسٽ-2) مان سنڌ جي صوبائي اسيمبليءَ لاءِ چونڊجي ويو.
گبول اڻي

گبولاني (جنهن کي گبولاني يا گبول جي نالي سان پڻ غلط لکيو ويو آهي) (فارسي: گبولاني، رومن ۾ گبولاني؛ پڻ ايوب بازار جي نالي سان مشهور آهي) هڪ ڳوٺ آهي باهو قلات ڳوٺاڻن ضلعي، دشتياري ضلعي، چابهار ڪائونٽي، سيستان ۽ بلوچستان صوبو، ايران. 2006 جي مردم شماري ۾، ان جي آبادي 369 هئي، 55 خاندانن ۾.

جلدي حقيقتون گبولاني، ملڪ ...

بند ڪيو
گبول توف

گبولتوف ھڪ ڳوٺ ۽ ميونسپلٽي آھي جيڪو بارديجوو ضلعي ۾ آھي، جيڪو اتر-اوڀر سلوواڪيا جي پريشوف علائقي ۾ آھي.

 تڪڙو حقيقتون ملڪ، علائقو ...

بند ڪيو

**تاريخ**

تاريخي رڪارڊ ۾ هن ڳوٺ جو ذڪر پهريون ڀيرو 1247ع ۾ ملي ٿو.

جاگرافي

ميونسپلٽي 421 ميٽر جي اوچائي تي واقع آهي ۽ 12.7321 چورس ڪلوميٽر جي ايراضيء تي پکڙيل آهي. هن جي آبادي اٽڪل 522 ماڻهن تي مشتمل آهي.

نسلي وسيلن

نسلي تحقيق جا رڪارڊ رياستي آرڪائيو  ۾ موجود آهن.

رومن ڪيٿولڪ چرچ رڪارڊ (پيدائش / شاديون / موت): 1800-1895 (پارش اي)

يوناني ڪيٿولڪ چرچ رڪارڊ (پيدائش / شاديون / موت): 1827-1934 (پارش بي)

پڻ ڏسو

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_municipalities_and_towns_in_Slovakia
ڪروڙ لعل عيسن

ڪرور لعل ايسان ( انگريزي : Karor Lal Esan ) پاڪستان جو هڪ رهائشي علائقو آهي جيڪو پنجاب، پاڪستان ۾ واقع آهي.  انگريزي وڪيپيڊيا ڪنٽريبيوٽر هڪ تحصيل آهي. [1] هن تحصيل جو گاديءَ جو هنڌ آهي. ڪروڙ. هن ۾ 14 يونين ڪائونسلون آهن. ڪروڙ لعل ايسن جو پراڻو نالو ديپال ڳڙهه آهي ۽ ڪن روايتن موجب اهو ديپال (ديپالپور) آهي. ديپال هڪ هندو راجا هو، جنهن علائقي تي پنهنجو راڄ برقرار رکڻ لاءِ ديپال ڳڙهه نالي هڪ قلعو ٺاهيو، پر 1004ع ۾ سلطان محمود غزنوي حملو ڪري ديپال ڳڙهه کي فتح ڪيو، جيڪو محمود غزنوي سان گڏ هو. محمود غزنوي حضرت سلطان حسين کي عرض ڪيو ته هن قلعي ۾ رهو ۽ سلامتيءَ سان الله جي عبادت ڪريو. سلطان حسين اها درخواست قبول ڪئي.هن قلعي ديپال ڳڙهه ۾ هڪ مسجد جو بنياد وڌو ۽ ان جو نالو مٽائي ڪوٽ ڪروڙ رکيائين ۽ پاڻ کي دين جي تبليغ لاءِ وقف ڪري ڇڏيو. حضرت بهاءُ الدين ذڪريا ملتاني به هن قريش خاندان مان آهي، سندس ولادت جو سال 566ھ آهي ۽ سندس ولادت جو هنڌ ڪوٽ ڪروڙ آهي. قريش خاندان جي غوري ۽ خلجي حڪمرانن جي دور ۾ ڪوٽ ڪروڙ جي صوبائي حيثيت بحال ڪئي وئي، پر چنگيز حملي ۾ قلعو ويران ٿي ويو ۽ صوبائي حيثيت وڃائي ويٺو، بعد ۾ جڏهن سلطان حسين لنگاهه جو دور آيو ته هن قلعي کي پنهنجو بڻايو. ڀاءُ صوبيدار کي صوبائي حيثيت ڏئي. سندس ڀاءُ جي حاڪميت سبب کيس گرفتار ڪيو ويو ۽ هي علائقو بلوچن جي حوالي ڪيو ويو، بعد ۾ اهو ڪروڙ سهراب خان جي ملڪيت ۾ ويو.سنڌ جي اولهه ۾ فتح خان ۽ اسماعيل خان جي جاگير هئي، جڏهن ته ٺل جو علائقو بابر جي جاگير ۾ شامل هو، ان جاگير تي قبضو ڪرڻ لاءِ بابر بن سهراب ملتان ويو. ڪروڙين لعلين جي تاريخ ۾ هڪ اهم باب غازي IV آهي جنهن جو دور حڪومت 1590ع کان 1614ع تائين آهي. غازي خان حضرت لعل عيسان جي لاءِ وقف ٿي ويو هو.حضرت لعل عيسان 1545ع ۾ ڪوٽ ڪروڙ جو دورو ڪيو. حضرت لعل عيسان عليه السلام پنهنجي وقت جي وڏن بزرگن مان هڪ هو، پاڻ ڪامل ۽ محبت ڪندڙ نبي هئا.ایک روایت کے مطابق آپ نے دریائے سندھ کے کنارے کھڑے ہو کر ایک کروڑ مرتبہ سورہ مزمل کا وظیفہ کیا جس کی مناسبت سے کوٹ کروڑ کا نام لعل عیسن پڑ گیا۔ دریائے سندھ جو اس زمانے سے لے کر بیسویں صدی کے تقریباً ساتویں عشرے تک کروڑ شہر کی مغربی حدود سے ٹکرا کر گزرتا تھا جو آہستہ آہستہ اب کروڑ لعل عیسن کے مغرب کی جانب تقریباً دس کلو میٹر دور چلا گیا ہے جس کی گزر گاہ کے آثار اب بھی شہر کے مغربی کنارے پر بڑے نمایاں طور پر موجود ہیں۔ شہر کے ساتھ دریا کے خشک راستے پر پڑی ایک پرانی کشتی کروڑ شہر کی صدیوں پرانی کہانی کو زبان ِحال سے دہرا رہی ہے

اوور ڪروڙ لعل آين، انتظامي ورڇ۔۔۔

بند ڪيو

تفصيل

ڪروڙين لعل ايسان 3,721 چورس ڪلوميٽر جي ايراضيء تي پکڙيل آهي ۽ هن جي ڪل آبادي 26,798 آهي ۽ سمنڊ جي سطح کان 148 ميٽر جي اوچائي تي واقع آهي. حضرت بهاءُ الدين ذڪريا ملتاني جي ولادت جو هنڌ ڪوٽ ڪروڙ آهي. حضرت مخدوم حسام الدين ترمذي، جن کي لعل عيسيٰ يا عيسان جي نالي سان سڃاتو ويندو هو، هتي اچي آباد ٿيا ۽ سندن وفات کان پوءِ هتي ئي دفن ٿيا. جنهن جي قبر عظمت جي ياد ڏياري ٿي. ڪوٽ ڪروڙ هن بزرگ جي منصوبابندي کان پوءِ ڪروڙ لعل ايسن جي نالي سان مشهور آهي.
گبول رياست

ڏکڻ بابل ۾ سڀ کان اهم آرامي قبائلي سرزمين، دجلا نديءَ جي اوڀر واري ڪناري تي، ”رياست گبولي“ سڏبي هئي. هن سرزمين کي ”باب العلم“ به سڏيو ويندو هو. هن قبائلي رياست جو پهريون باضابطه حوالو اسوري شهنشاهه سرجان II جي حڪومت دوران گبولي رياست ۾ هڪ جنگي مهم ۾ ملي ٿو. جيتوڻيڪ هن وقت قديم ايلام ۽ بابل جي سرحد تي ”گبولي“ جي آمريت جي آخري رياست جو پتو لڳائڻ مشڪل آهي، پر ان ڳالهه جا ڪافي ثبوت موجود آهن ته هيءَ رياست سنڌ جي وچ ۾ واقع هئي. تنهن ڪري، عرب مورخن جي لکڻين ۾، ڪوٽ الاماره جي وچ ۾ ۽ جارجيا جي ڀرپاسي تي واقع گبول جو جاگرافيائي علائقو اڃا تائين پنهنجو قديم نالو برقرار رکي ٿو.

هن آمريت واري رياست جي گاديءَ جو قلعو شپي بال جو شهر هو، جيڪو ٻن دريائن جي وچ ۾ واقع هو، جڏهن ته هن علائقي سان ڳنڍيل دلدل جو سلسلو خليج فارس تائين پکڙيل هو، جنهن ۾ گبول گهڻو ڪري آباد هئا. ڪڏهن ڪڏهن ان کي ”دي لينڊ آف گبول“ به سڏيو ويندو هو.

تاريخي ثبوت گبولي جي قديم رياست جي حدن کي هن ريت بيان ڪن ٿا:

رياست ايلم جي سرحد تي واقع هئي، مشهور بابل شهر اُر ۽ درياهه ڪرخ (اولائي) جي وچ ۾. ان جي اوڀر ۾ ”ايلم“، اولهه ۾ ”بابل“، ڏکڻ ۾ مشهور ڪلدين قبيلو ”بيت يقين“ ڪلڊين سلطنت جي سرزمين تي ۽ اُتر ۾ آرامي قبيلي ”بگٽي“ جي سرحد هئي. .
کير ٿرائي گبول

کير ٿري گبول جون شاخون/ شاخون

هيٺيان ڪجهه سڀ کان وڌيڪ مشهور آهن:

1. شاهو 2.   شنبهي    3. بهثي

شاهواڻي خال ۾ هيٺيان خال شامل آهن:

1. حمزاني (پگدار) 2. حجواني 3. مالواڻي 4. گنهوراڻي 5. حسوعا ني 6. بجاراڻي 7. نورنگاني 8. ڇالڪاني 9. منڌرا (سراجاڻي) 10. ڪراني 11. آخوني 12. جونگلاني 14. جنگواني 14. هزواني 15. گوريگ (گوريزي)

شنبهي کان شنباڻي پاڙو

شنبهاڻي خال ۾ هيٺيان خال شامل آهن:

1۔ اولياڻي

2۔ جلڻيانی3۔ حڻيانی 4۔ بلڻيانی 5۔ٽسڻي  

منڊو ۽ مدن، جن کي ڪزن چيو وڃي ٿو ۽ گبول قبيلي مان آهن، ٽڪر جبل تي رهندا هئا. انهن جي وچ ۾ هڪ تعلق پيدا ٿيو. ڇوڪريون منڊو ڏانهن نهاري رهيون هيون. منڊو، مدن کان گهٽ طاقتور هو، سو جوکين وٽ ويو ۽ مدد گهريائين. جڏهن مدن کي ان ڳالهه جي خبر پئي ته هو به ڄام ساقيءَ وٽ ويو ۽ چيائين ته هي معاملو اسان جي وچ ۾ آهي، تون مداخلت نه ڪر، نه ته توتي به حملو ڪندس. جوکين چيو ته ”اسان تنهنجي مدد لاءِ نه اينداسين.اهو بهتر آهي ته توهان هن کي پنهنجي علائقي مان ٻاهر نه نڪرڻ ڏيو ۽ جيڪڏهن هو اسان جي علائقي ۾ داخل ٿيو ته اسان کيس پناهه ڏينداسين. ٻنهي شرطن کي قبول ڪيو. رات جو منڊا ۽ سندس گهرواري جوکين جي حد ۾ پهتا، جڏهن مدن کي اها خبر پئي ته هو منڊا جي پٺيان لڳو، پر هن کي پنهنجي حد ۾ نه لڌو ۽ واپس موٽي آيو. مدن جي اولاد مان سڀ بلوچ، کير ٿرائي گبول مشهور ٿيا. جاگرافيائي لحاظ کان گبول جي آبادي کير ٿر جبل ۽ بدو جبل جي ٻنهي پاسن تي آهي. گبول هتي تمام سادو ۽ مهمان نواز آهي.انهن جون رسمون اڄ به قديم بلوچي دور جون آهن. سندن گذران جو دارومدار مال چارڻ ۽ زراعت تي آهي. وقت جي اهڙي تبديليءَ جي باوجود انهن روايتي بلوچي لباس، رسم و رواج ۽ بلوچي ۽ سنڌي ٻولي کي برقرار رکيو آهي. مرد پنهنجي مٿي تي پگڙي يا ٽوپي پائيندا آهن، جڏهن ته باقي لباس شلوار قميص آهي. مردن کي ڏاڙهيون هونديون آهن. کير ٿر جي گبولن ۾ تعليم جي کوٽ آهي، هتي جي گبول جبلن ۾ ڪافي اتفاق آهي. قبيلي جي سردار کي پيءُ جي برابر احترام هوندو آهي ۽ سندس هر حڪم جي تعميل ڪئي ويندي آهي. پهرين پنهنجي علائقي ۾ مسئلو حل ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي ويندي آهي ۽ جيڪڏهن ڪو حل نه ٿيو ته پوءِ مسئلو قبائلي سردار آڏو پيش ڪيو ويندو آهي. چيف جيڪو به فيصلو ڪري ان تي عمل ڪرڻ ضروري آهي. پنهنجو مسئلو حڪومت تائين پهچائڻ غلط سمجهيو ويندو آهي.
گبول جي ٽالپرن سان وڙهڻ

مير شير محمد ٽالپر ٽالپرن جي دور ۾ خيرپور رياست جو حاڪم هو. گبول قبيلي سان سندس تمام گهڻي دوستي هئي. گبول نه رڳو ٽالپرن جي فوج جو ميمبر هو پر سندس ويجهو محافظ سنڌي گبول به هو. جڏهن ٽالپرن شادي خان گبول کان زمين جو محصول گهريو ته شادي خان اهو محصول ڏيڻ کان انڪار ڪيو. ٽالپر امير شادي خان گبول کان ڏاڍو ڊڄندو هو. صورتحال ايتري ته خراب ٿي وئي جو ٽالپرن شادي خان کي قتل ڪرڻ جو ارادو ڪيو ۽ کيس پنھنجن ماڻھن هٿان قتل ڪرايو. جڏهن گبولن کي شادي خان جي موت جي خبر پيئي ته هنن سردار جي خون جو بدلو وٺڻ جو اعلان ڪيو.

جوابي ڪارروائيءَ ۾ ويهه تربيت يافته ماڻهو، جن مان ٻارهن گبول ۽ اٺ بوزدار هئا، رياست خيرپور جي حاڪم مير شير محمد کي قتل ڪرڻ لاءِ نڪتا. اتي پهچڻ تي خبر پئي ته مير شير محمد حيدرآباد ويو آهي. خيرپور رياست جي گاديءَ واري هنڌ ”ڪوٽ ڊي جي“ ۾ مير شير محمد جو سڳورو ۽ سڳورو ”گل محمد گوزي“ موجود هو. متبادل حڪمت عملي تحت حملي آور ڊي جي ڪوٽ ڏي روانا ٿيا ۽ رستي ۾ گل محمد گوزي ٽالپر وٽ پهچي ويا. سندس محافظن ۾ گبول ۽ خاصخيلي قبيلا شامل هئا. جن کي حملي آورن گھيرو ڪيو. حملي ۾ مير گل محمد گوزي ۽ سندس محافظ مارجي ويا. ٻه ڄڻا جن مان هڪ بوزدار پڻ گوليون لڳڻ سبب مارجي ويا. گبول ٽالپر امير جو سر قلم ڪري کيس نشاني بڻائي کڻي ويا.
انجینئر محمد شریف خان گبول

انجنيئر محمد شريف خان گبول 1945ع ۾ تعلقي علي پور ۾ ڄائو. مٿي ذڪر ڪيل خاندانن مان، خاص ڪري اوهان جا ابا ڏاڏا الله تعاليٰ جي طرفان بيشمار فني صلاحيتن سان نوازيل هئا.

ابتدائي ۽ اعليٰ تعليم

جيتوڻيڪ انهن ڏينهن ۾ تعليمي رجحان گهٽ هئا، پر هن پنهنجي پرائمري تعليم اعزاز سان مڪمل ڪئي، ان جي باوجود پنهنجي خاندان مان تعليم حاصل ڪرڻ ۾ ڪا به ڏکيائي پيش نه آئي. والد پرائمري اسڪول دوران گذاري ويو. ان افسوسناڪ واقعي جو کين جي زندگيءَ تي گهرو اثر پيو. ايتري ۾ بڈھانوالا کان حسن والا به آيو. 1958ع ۾ علي پور هاءِ اسڪول مان مڊل جو امتحان اعزاز سان پاس ڪيائين ۽ تعليمي بورڊ مان اسڪالر شپ به حاصل ڪيائين.1960ع ۾ علي پور هاءِ اسڪول مان مئٽرڪ جو امتحان به اعليٰ نمبرن سان پاس ڪيائين ۽ اسڪالرشپ حاصل ڪيائين. اعليٰ ثانوي تعليم لاءِ علي پور ۾ ڪو به تعليمي ادارو نه هئڻ ڪري ايمرسن ڪاليج ملتان ۾ داخلا ورتائين. ايس. سي پري انجنيئرنگ جو امتحان آنرز سان پاس ڪيو. 1966ع ۾ U.S. اي. بي اي ڊگري مڪينيڪل انجنيئرنگ UET لاهور مان.

عملي زندگي 

واپڊا پاڪستان ۾ ڊسمبر 1966ع کان فيبروري 1969ع تائين M.Sc. پ. ورڪشاپ سکر، ڄامشورو ۾ فرائض سرانجام ڏنائين. 1969ع ۾ پاڪستان آرڊيننس فيڪٽري ۾ شامل ٿيو. 1975ع کان 1969ع تائين پاڪستان آرڊيننس فيڪٽريز واهه ڪينٽ ۾ اسسٽنٽ مئنيجر مڪينيڪل جي عهدي تي رهيو. 1975ع کان 1987ع تائين مئنيجر طور ڪم ڪيائين. ان دوران 1982-1987ع ۾ (سندس قابليت جي اعتراف ۾ توهان کي سعودي عرب ۾ ”ملٽري فيڪٽري الخرج“ ۾ پاڪستان آرڊيننس فيڪٽريز (POF) جو نمائندو مقرر ڪيو ويو. واپسيءَ تي 1987ع ۾ جنرل مئنيجر جي حيثيت سان ترقي ڪري ان عهدي تي فائز ٿيو. 1994ع تائين، 1997ع کان 1994ع تائين مئنيجنگ ڊائريڪٽر رهيو.ساڳئي وقت ۾، توهان اي. هو يو اي ٽي ٽيڪسلا سنڊيڪيٽ جو ميمبر پڻ هو. 1999ع ۾ ميمبر پي. اوهه F-Bord کي جنوري 2005ع ۾ اعزازي گريڊ ۾ ترقي ڏني وئي. 1 فيبروري 2006ع تي رٽائر ٿيو. پ. اوهه ف ۾ اوهان جون خدمتون ايتريون شاندار هيون جو چيئرمين پي. توهان جي خدمتن جي اعتراف ۾ 2006 ۾ ٻيهر کوليو ويو. اوهه ايف ۾ شامل ٿيڻ جي آڇ ڪئي چيئرمين جي اصرار تي ”پي او ايف بورڊ جو ٽيڪنيڪل ڪنسلٽنٽ چيئرمين“ جي حيثيت سان پنهنجون ذميواريون ٻيهر شروع ڪيائين ۽ 2009ع تائين ان عهدي تي رهيو. هن 2009ع ۾ ذاتي واعدن جي ڪري استعيفيٰ ڏني. جڏهن ته نئون چيئرمين پ. جڏهن مون OF ۾ مختلف منصوبن تي توهان جو ڪم ڏٺو، مون توهان کي فون ڪيو. اهو لمحو توهان جي خدمتن ۽ صلاحيتن جي هڪ وڏي اعتراف هو. اوهه ايف بورڊ پنهنجون ذميواريون پوريون ڪري رهيو آهي.

ٻاهرين ملڪن جا سفر

 پ. اوهه ايف ۾ منهنجي سروس دوران توهان کي مختلف ملڪن جا سرڪاري دورا ڪرڻ جو شرف به حاصل ٿيو. چيئرمين پي. اوهه ف جي اڳواڻي ۾ جڏهن به ڪو وفد ٻاهرين ملڪ سرڪاري دوري تي ويندو هو ته توهان به ان ۾ شريڪ ٿيندا هئا. هن پهريون ڀيرو جرمني جو دورو ڪيو ۽ ڇهن مهينن جي فني تربيت حاصل ڪئي. جڏهن توهان هڪ ميمبر آهيو صنعتي ۽ تجارتي تعلقات P. اوهه ايف بورڊ جي اعزازي ميمبر جي حيثيت سان هن ٻه ڀيرا ابوظهبي، ٻه ڀيرا دبئي، ٽي ڀيرا سويڊن ۽ ٻه ڀيرا ترڪي جو دورو ڪيو. ٻين ملڪن ۾ برطانيه، مصر، مراکش، الجزائر، ايران، چين، ڏکڻ ڪوريا، سوئٽزرلينڊ، ڊنمارڪ ۽ ٻيا شامل آهن.

خراج تحسين

محمد شريف خان گبول، علي پور جي گبول قبيلي جو وڏو مشھور آھي، جنھن کي اھو شرف حاصل آھي ته ھو علي پور ۽ مظفر ڳڙھ ضلعي جو پھريون انجنيئر ھو، جنھن سان گڏ ھتي آباد ٻين قبيلن ۾ به شامل ھو.
----
گبول مير چاڪر خان جي فوج ۾

گبول مير چاڪر خان رند جي ڏاکڻي جو حصو هو. ستگهڙ جي ڀرسان سندن آباديءَ جا به ڪي ثبوت مليا آهن، تنهن ڪري ڊاڪٽر شاهه محمد مري ان حوالي سان لکي ٿو:

چيو وڃي ٿو ته هي قبيلو رند ۽ لاشاري جي جنگ (1486-1456ع) ۾ مير چاڪر جي طرفان چڱيءَ ريت وڙهيو هو. چاڪر جي طرف کان وڙهندڙ سڀئي قبيلا رند سڏجن ٿا. چاڪر خان سان گڏ بلوچستان ڇڏي پنجاب هليو ويو. مونٽگمري ۾ سکن سان ويڙهه جي نتيجي ۾ گبول سڄي پنجاب ۾ منتشر ٿي ويو. ان کان سواءِ سنڌ ۾ به پکڙجي ويو.
سيد محمد اڪرم شاھ

سيد محمد اڪرم شاهه پنجاب يونيورسٽي ۾ ليڪچرار آهي. اردو ۽ فارسيءَ ۾ شاعري ڪيائين. تنهنجو لقب ”اڪرام“ آهي.

فارسي لفظن جو نمونو

« میبدی » نکته ای آموخت که هشیار شدم

« کشف اسرار » چو خواندم همه اسرار شدم

گفت بیدار شو و باده معنی در کش

من از این گفته او یکسره بیدار شدم

باده معنی او برد مرا از خویشم

تا که از نقش رہا گشتم و بیزار شدم

عشق دلدار به دل جلوه نمود از ره لطف

من به جان در طلب جلوه دلدار شدم

یا رب آن چشم فسونکار چه تأ ثیری داشت

در دمی مست از آن چشم فسونکار شدم

چون که گل داشت به گلزار زیارم بویی

همچو بلبل به سرِ مست به گلزار شدم

بخت شاید که به « اکرام » مدد فرماید

من به خال لب آن دوست گرفتار شدم
ڪمال خجندي

ڪمال الدين مسعود خجندي، جيڪو ”شيخ ڪمال“ جي نالي سان مشهور آهي، اٺين صدي هجريءَ جو هڪ صوفي ۽ فارسي شاعر هو. هو خجند ۾ پيدا ٿيو، ٽرانسڪسيانا، پر حج کان پوءِ تبريز ۾ اچي آباد ٿيو. جيتوڻيڪ شاعري سندس مکيه ڪم نه هو، پر سندس ديوان 8000 شعرن تي مشتمل آهي.

شيخ ڪمال سلطان حسين جلير جي خدمت ۾ حاضر ٿيو. شيخ ڪمال اٺين صدي هجريءَ جو عظيم غزل گو شاعر هو. سندس غزل صوفيانه ذوق جي عڪاسي آهي. هو حافظ شيرازيءَ جو همعصر هو. حافظ جي باري ۾ فرمائن ٿا:

؎نشد به طرز غزل هم عنان ما حافظ

اگرچه در صف رندان ابوالفوارس شد

نظم جا نمونا

؎عرفات عشقبازان سر کوی یار باشد

به طواف کعبه زین درنروم که عار باشد

چو سری بر آستانش ز سر صفا نهادی

به صفا و مروه‌ای دل دگرت چه کار باشد

قدمی ز خود برون نِه به ریاض عشق، کاینجا

نه صداع نفحهٔ گل نه جفای خار باشد

به معارج اناالحق نرسی ز پای منبر

که سری شناسد این سِرّ که سزای دار باشد

ز میِ شبانه ساقی قدحی بیار پیشم

نه از آن میی که او را به سحر خمار باشد

نکند کمال دیگر طلب حضور باطن

که قرارگاه زلفش دل بی‌قرار باشد

موت

ڪمال الدين خوجندي 792ھ يا 808ھ ۾ وفات ڪئي. سندس آخري آرامگاهه تبريز ۾ آهي. هي شعر درگاهه جي تختي تي اُڪريل آهي

کمال از کعبه رفتی بر در یار

هزارت آفرین مردانه رفتی
زمرو:صوفي شاعر
محمد سعيد موسوي

آيت الله علامه سيد محمد سعيد موسوي (سعيد الملت) هڪ شيعه عالم، فقيه ۽ مجتهد هو، جيڪو لکنؤ، هندستان مان هو.

ڄمڻ

سندس ولادت 8 محرم 1333ھ تي لکنؤ ۾ ٿي، سندس والد جو نالو علامه سيد ناصر حسين موسوي (ناصر الملا) ۽ ڏاڏو علامه سيد حامد حسين موسوي هو.

تعليم

لکينءَ ۾ پنهنجي والد علامه ۽ ٻين استادن کان تعليم حاصل ڪيائين، اعليٰ تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ نجف اشرف (عراق) ويو ۽ اتي آيت الله سيد ابوالحسن اصفهاني ۽ آيت الله ضياء الدين عراقي ۽ آيت الله مرتضي امامي سرويس کان استفادو ڪيائين.

تاليفات

1: الإمام الثانی عشر

2: مسانيد الأئمۃ

3: الإيمان الصحيح

4: معراج البلاغۃ (پیغمبر اسلام کے خطبات کا مجموعہ)

5: مدينۃ العلم (حدیث أنا مدينۃ العلم وعلی بابھا کے بارے میں استدلالی بحث)

6: آيۃ التطھير

7: آيۃ الولايۃ

8: شرح خطبۃ الزھراء 

موت ۽ دفن

هن 12 جمادي الثاني 1387ھ تي لکنوءَ ۾ وفات ڪئي ۽ کيس آگره ۾ شهيد ساليس قاضي نورالله شوشتيءَ جي مقبري ۾ پنهنجي والد علامه جي ڀرسان دفن ڪيو ويو.

اولاد

کين ٽي ٻار آهن:

1 م

مولانا سيد علي ناصر سعيد ابقطي المعروف روح ملت ۽ الحاجت الادب عرف آغا روحي صاحب. پاڻ وڏو اديب ۽ شاعر پڻ هو.  

2 مولانا سيد سجاد ابقطي 

3 سيد حسين ناصر سعيد عبقاتي جيڪو پڻ تمام سٺو شاعر آهي. 

هو.
عبدالستار گبول

عبدالستار گبول سنڌ جو هڪ مشهور سياستدان ۽ لياري کان تحريڪ پاڪستان جو سرگرم ڪارڪن هو.

رهڻ جون حالتون

پاڪستان جي وجود ۾ اچڻ کان پوءِ هن 1969ع ۾ پاڪستان پيپلز پارٽيءَ جي پليٽ فارم تان عملي سياست جي شروعات ڪئي. هو ذوالفقار علي ڀٽي جو ويجهو ساٿي ۽ پيپلز پارٽي جي باني ميمبرن مان هو. گبول قبيلو لياري جي سياست ۾ ڏهاڪن کان سرگرم رهيو آهي. هو ٻه ڀيرا لياري مان قومي اسيمبلي جو ميمبر چونڊيو ويو. لنڪن ان مان بئريسٽر جي ڊگري حاصل ڪرڻ کان پوءِ پارٽي اقتدار ۾ آئي ۽ محنت ۽ افرادي قوت واري وفاقي وزير ۽ صحت واري وفاقي وزير جو قلمدان سنڀالي ورتو. گڏيل قومن سميت مختلف عالمي پليٽ فارمن تي پاڪستان جي نمائندگي ڪئي. پيپلز پارٽيءَ جي حڪومت جي خاتمي ۽ ذوالفقار علي ڀٽي جي ڦاهيءَ جو مٿس گهرو نفسياتي اثر پيو.بعد ۾ هن پنهنجي پارٽي جي سينيئر ساٿين سان سخت اختلافن سبب عملي سياست کان پاسو ڪيو. 23 جولاءِ 2006ع تي دل جي تڪليف سبب وفات ڪيائين. کيس سندس اباڻي قبرستان ”ميوا شاهه“ لياري ۾ دفن ڪيو ويو.

خراج تحسين

عبدالستار گبول سان پهرين ملاقات 1970ع ۾ ٿي جڏهن هو ڪراچي ۾ حفيظ پيرزادي سان گڏ پيپلز پارٽيءَ جي پهرين چونڊن ۾ مهم هلائي رهيو هو. مان ان وقت ضلعي مئجسٽريٽ هوس. ٽي سال جڏهن مان سنڌ ليبر ڊپارٽمينٽ ۾ هئس، تڏهن هو ليبر ۽ افرادي قوت جو وفاقي وزير هو. جڏهن مون ساڻس پهريون ڀيرو مئجسٽريٽ (جڏهن هو مهم هلائي رهيو هو) يا سيڪريٽري جي حيثيت ۾ ساڻس گڏ ڪم ڪيو هو، تڏهن مون کيس ڏاڍو باوقار ۽ غير جانبدار ڏٺو هو. مون کي ڪو به اهڙو لمحو ياد ناهي، جڏهن هن پنهنجي سرڪاري فرضن ۾ قانون جي خلاف يا ڪنهن دٻاءُ هيٺ ڪو قدم کنيو هجي، توڙي جو هو پارٽيءَ جو ميمبر هجي.جيتوڻيڪ هو هڪ قانوني ماهر هو، پر ڪجهه نه ڪجهه هو جنهن کيس پنهنجي اباڻي شهر لياري ۾ رهڻ ڏنو، پنهنجي شروعاتي زندگيءَ ۾ منافقانه سياست کان پري رهيو، ايتري قدر جو سندس آخري آچر تي خالق حقيقي سان ملاقات ٿي. لڳي ٿو ته هو پنهنجي علائقي جي غريبن جي مدد ڪرڻ ۾ ايترو ته جڙي ويو آهي جو هو ٻاهرين دنيا کي وساري ويٺو آهي ۽ دنيا کيس وساري ڇڏي آهي. سندس موت واقعي کيس ياد ڪرڻ جو موقعو فراهم ڪيو آهي. انتهائي ڪرپشن ۽ باغيانه سياست شايد کين اڪيلو رهڻ تي مجبور ڪيو هجي، پر 35 سال اڳ مون ساڻن جيڪو وقت گذاريو، ان کي ڏسندي مان يقين سان چئي سگهان ٿو ته هو ڪڏهن به ان جو حصو نه بڻجن ها.
شيراني گبول

گهوٽڪي ضلعي ۾ گبول قبيلي جو پهريون سردار

گهوٽڪي ضلعي ۾ گبول قبيلي جو پهريون سردار شيرلاني گبول هو. گهوٽڪي ضلعي ۾ گبول جي پهرين سردار جو نالو ”شادي خان“ هو. سندس جاءِ تي ”سردار شير علي گبول“ تخت نشين ٿيو. سندس نالي پٺيان ”شير علي گبول“ جو لقب اڄ به موجود آهي. شروعات ۾، هن خاندان وٽ ست ملڪيتون هيون، جيڪي ايندڙ نسلن طرفان وڪرو ڪيون ويون، ۽ ڪجهه ملڪيتون انگريزن ضبط ڪيون. هن وقت به انهن وٽ هزارين ايڪڙ زمين آهي پر سرداري ختم ٿي چڪي آهي.

شادي خان II جي اڳواڻيءَ ۾ گبول قبيلي جا ماڻهو ڏاڍا خوشحال هئا. ان دور ۾ ٽالپرن ۽ گبول قبيلي جي وچ ۾ جنگ لڳي. جڏهن بوزدارن ۽ لنڊن ۾ جهيڙو ٿيو ته گبول بوزدارن جو ساٿ ڏنو. شادي خان جي سرداريءَ کانپوءِ سندس خاندان جي سرداري ڪمزور ٿي وئي ۽ جڏهن انگريزن جو دور آيو ته انگريزن سڀني سردارن کي گهرايو. سردار شير علي گبول ۽ گهوٽڪي شهر جا ساداتن کان سواءِ ٻيا سڀ سردار انگريزن وٽ آيا. اهو رويو انگريزن لاءِ ناپسنديده هو، جنهن کان پوءِ انتقامي ڪارروائيءَ ۾ گبول سردارن جون ملڪيتون، جيڪي ست هنڌن تي مشتمل هيون، ڪنهن حد تائين ضبط ڪيون ويون.گهوٽڪي جو پراڻو نالو ”صاحبان جو لو“ (سيدن جو گھر) هو، ان کي بدلائي گهوٽڪي رکيو ويو.

جڏهن شيرلاڻي خاندان جي قيادت ڪمزور ٿي ته ”جمالاڻي“ خاندان قيادت جي دعويٰ ڪئي. جمالي گبول ڊيره غازي ضلعي مان لڏي علي پور ذريعي سنڌ ۾ داخل ٿيو. پھريائين جمالي گبول ”قاضي واھن“ اچي آباد ٿيا، جن ۾ ٽي خاندان ھئا: جمال خان، بجار خان ۽ ھيڪرا خان. شادي خان جي دور ۾ هي ٽيئي ڀائر گهوٽڪي ضلعي ۾ آيا. بعد ۾ سردار شير علي گبول کيس ٻه ايڪڙ زمين رهائش لاءِ ڏني. هي خاندان علم سان مالا مال هو. شيرلاڻي گبول جي سرداري تڏهن ختم ٿيڻ واري هئي جڏهن خاندان پنهنجي تعليم ۽ سخاوت جي ڪري سردار ٿيڻ جي دعويٰ ڪئي. پهرين ته سندس سرداري ڪمزور هئي پر ”سردار الاهي بخش خان گبول“ پنهنجي بالادستي قائم ڪئي. ان کان پوءِ ”سردار عالم خان گبول“ جو درجو ڳرو رهيو.هن قبيلي کي متحد رکيو. هن وقت سردار عالم خان گبول جو پٽ سردار خليل احمد خان گبول ضلعي گهوٽڪي جي گبول قبيلي جو سردار آهي.
پاڪستان جي وزيراعظمن جي فهرست

پاڪستان جو وزيراعظم هڪ سياسي اڳواڻ ۽ حڪومت جو سربراه هوندو آهي ۽ اهو پابند هوندو آهي ته هو ڪابينا ۽ ٻين اهم سرڪاري عهديدارن جي چونڊ ڪري ۽ اهو فيصلو ڪري ته قومي اسيمبليءَ لاءِ عام چونڊون ڪرايون وڃن يا نه. 1947 ۾ آزاد ٿيڻ کان پوء، هندستان جي آزاديء واري ايڪٽ 1947 جي تحت، هي پوسٽ پاڪستان جي قيام کان فوري طور تي پيدا ڪيو ويو.

پاڪستان جي گورنر جنرل سال 1947ع ۾ لياقت علي خان کي پاڪستان جو پهريون وزيراعظم چونڊيو، کيس 1951ع ۾ قتل ڪيو ويو. 1951ع کان 1958ع تائين ڇهه ماڻهو وزيراعظم جي عهدي تي رهيا ۽ 1958ع ۾ پاڪستان جو صدر اسڪندر مرزا ان جي جاءِ تي ويٺو. پوءِ يحيٰ خان 1971ع ۾ نورالامين کي ان عهدي لاءِ نامزد ڪيو پر هو صرف 13 ڏينهن ان عهدي تي رهيو. 1973ع جي نئين قانون موجب ان کي ٻيهر بڻايو ويو ۽ ذوالفقار علي ڀٽو سيٽ سنڀالي. هن کي ضياءُ الحق حڪومت تان هٽايو ۽ 1977ع ۾ چيف مارشل لا ايڊمنسٽريٽر جي عهدي تان استعيفيٰ ڏني. پوءِ 1985ع ۾ محمد خان جوڻيجو کي وزيراعظم چونڊيو پر 1988ع ۾ آئين جي اٺين ترميم تحت کيس هٽائي ڇڏيو.

ٻئي نواز شريف (1990-93 ۽ 1997-99) ۽ بينظير (1988-90 ۽ 1993-96) 1988 ۽ 1999 جي وچ ۾ لڳاتار ٻه ڀيرا ان عهدي تي رهيا. پاڪستان جي آئين ۾ 13 هين ۽ 14 هين ترميمن نواز شريف کي تاريخ ۾ پهريون ڀيرو پاڪستان جو طاقتور ترين وزيراعظم بڻايو. پنج سال چار مهينا اقتدار ۾ رهڻ کانپوءِ نواز شريف سڀ کان وڌيڪ عرصو خدمت ڪندڙ شخص آهي. سال 1998ع ۾ پرويز مشرف جي اڳواڻيءَ ۾ ٿيل فوجي بغاوت ۾ کيس حڪومت تان هٽايو ويو، نواز شريف 5 جون 2013ع تي مسلسل ٽيون ڀيرو وزيراعظم چونڊجي ويو ۽ پاڪستان جي تاريخ ۾ اهو پهريون ڀيرو آهي.

2002ع جي چونڊن کانپوءِ مير ظفر الله خان جمالي عهدو سنڀالڻ بعد مشرف جي بغاوت سبب اهو عهدو خالي رهيو، يوسف رضا گيلاني کي توهين عدالت جي الزام ۾ نااهل قرار ڏنو ويو. پرويز اشرف کان پوءِ مير هزار خان کوسو نگران وزيراعظم ٿيو. چونڊن کانپوءِ نواز شريف ٽيون ڀيرو پاڪستان جو وزيراعظم ٿيو، جنهن کي عدالت 2017ع ۾ نااهل قرار ڏنو هو. ان کانپوءِ شاهد خاقان عباسي مئي 2018ع تائين وزير اعظم رهيو. سندس جاءِ تي نگران وزيراعظم ناصر الملڪ آيو ۽ عمران خان 17 آگسٽ 2018ع تي پاڪستان جو وزيراعظم چونڊيو ويو، هو 3 اپريل 2022 تائين وزيراعظم رهيو. پاڪستان جو موجود وزیراعظم میان محمد شھباز شریف کی چونڊيو ویو آھی۔

چاٻي
زمرو:پاڪستان جا وزيراعظم
زمرو:پاڪستان جا وزيراعظم
زمرو:پاڪستان جا وزيراعظم
زمرو:پاڪستان جا وزيراعظم
سنڌ جا شھر

2017ع واري آدمشماريءَ مطابق سنڌ جي 40 وڏن شھرن جي فھرست ھيٺ ڏجي ٿي.[thumb|[ڪراچي]]
[thumb|220x220 عڪسلون|[حيدرآباد، سنڌ|حيدرآباد]]

[thumb|[سکر]]
[thumb|[خيرپور|خيرپور ميرس]]
[thumb|[نوابشاھ|نواب شاھ]]

## ٻيا شھر

زمرو:پاڪستان جي شھرن جي فھرست
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
زمرو:فهرست سنڌ جا شهر

## حوالا

زمرو:سنڌ
زمرو:سنڌ جا شھر
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
توسان

**تُوسان** (انگريزي: Tucson، ()) يا ٽُوسان آمريڪا جي ايريزونا رياست جو آباديءَ جي لحاظ کان ٻيو وڏو شھر آھي. ھي شھر ايريزونا جي وڏي ۾ وڏي  شھر فينڪس کان 187 ڪلوميٽر (116 ميل) ڏکڻ اوڀر ۾ سانتا ڪروز نديءَ (Santa Cruz River) جي ڪناري تي آباد آھي. 2020ع واري آدمشماريءَ مطابق ھن شھر جي آبادي 542,629 آھي. توسان ميٽروپوليٽن شمارياتي ايراضيءَ (Metropolitan Statistical Area) جي ڪل آبادي 1,043,433 آھي. ھي آمريڪا جي گڏيل رياستن جو 33ھون وڏو شھر آھي. ميڪسيڪو جي سرحد ھتان کان فقط 97 ڪلوميٽر (60 ميل) ڏکڻ ۾ واقع آھي. 

ھن شھر جو بنياد  اسپين جي فوجي جرنل ھيوگو اوڪونر ( Hugo O'Conor) 1775ع ۾ رکيو. 1881ع ۾ جڏھن ميڪسيڪو اسپين کان آزادي حاصل ڪئي تہ ھن شھر کي سونورا (Sonora) رياست جي گاديءَ جو ھنڌ بنايو ويو. 1853ع ۾ ھي شھر آمريڪا جي گڏيل رياستن جو حصو بنجي ويو ۽ 1867ع کان 1977ع تائين ايريزونا جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو. 2017ع ۾ يونيسڪو ھن شھر کي بھترين کاڌن پچائڻ (Gastronomy) جو شھر قرار ڏنو.  

ھن شھر ۾ ايريزونا يونيورسٽي 1885ع کان قائم آھي ۽ ھي شھر پيما (Pima) ڪائونٽي جي گاديءَ جو ھنڌ آھي. 

## تاريخ
ھن شھر واري علائقي ۾ اٽڪل 12000 سال پھريائين اصلوڪن آمريڪين جو پيليو (Paleo) قبيلو آباد ھو. آثار قديمہ جي ماھرن ھن قبيلي جي اٽڪل 2100 ق.م پراڻي ڳوٺ جا آثار لڌا آھن. اھو ڳوٺ ھاڻوڪي توسان شھر ويجھو سانتا ڪروز نديءَ جي ڪپ تي آباد ھو. پيليو قبيلي جا ماڻھو زمينن تي فصل پوکيندا ھئا ۽ شڪار ڪندا ھئا. فصلن کي پاڻي پھچائڻ لاءِ ھنن ڪيترائي واھ کوٽيا ھئا. ھو کاڌي رڌڻ ۽ کائڻ لاءِ ٺڪر جا ٿانو استعمال ڪندا ھئا. 600ع کان 1450ع تائين ھي علائقو اصلوڪن آمريڪين جي ھوھوڪام (Hohokam) قبيلي جي ھٿ ھيٺ رھيو. ھن قبيلي جا ماڻھو آبپاشيءَ جي نظام جا ماھر ھئا. ھنن فينڪس ۽ توسان واري علائقي ۾ ڪيترائي واھ کوٽي زمينن کي پوکيءَ جي لائق بنايو. ھو کاڌي رڌڻ ۽ کائڻ لاءِ ڳاڙھاڻ مائل ناسي رنگ جا ٺڪر جا ٿانو استعمال ڪندا ھئا. 

1692ع ۾ اسپين کان آيل پھريان يورپي توسان واري علائقي ۾ اچي آباد ٿيا. 20 آگسٽ 1750ع تي اسپين جي فوجي جرنل ھيوگو اوڪونر ھتي ھڪ قلعي جي اڏاوت شروع ڪئي. ھتي ارڙھين صديءَ جي آخري ٻن ڏھاڪن ۾ اصلوڪن آمريڪين جي قبيلي اپاچي ۽ يورپي لوڪن جي وچ ۾ ڪافي چڪريون ٿيون پر آخرڪار يورپي سوڀارا ٿيا. 1821ع ۾ ميڪسيڪو اسپين کان آزادي حاصل ڪئي ۽ توسان جو شھر ميڪسيڪو جي سونورا رياست جو حصو بنجي ويو. 6 جون 1954ع تي ھڪ معاھدي تحت گيلا نديءَ جي ڏکڻ وارا علائقا ميڪسيڪو کان آمريڪا جي گڏيل رياستن خريد ڪري ورتا ۽ ايئن توسان آمريڪا جي گڏيل رياستن جو حصو بنجي ويو. 1877ع ۾ توسان کي آمريڪي شھر طور رجسٽر ڪيو ويو. 1885ع ۾ ھتي ايريزونا يونيورسٽيءَ جو بنياد رکيو ويو. 1912ع ۾ ايريزونا کي آمريڪي رياست جو درجو ڏنو ويو ۽ انھن ئي ڏينھن کان ھن شھر جي آبادي وڌڻ لڳي. ھن وقت توسان ايريزونا رياست جو آباديءَ جي لحاظ کان ٻيو وڏو شھر آھي.

## حوالا

زمرو:ايريزونا
زمرو:توسان
زمرو:ايريزونا رياست جا شهر
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر