غير ڪارگر ڪٽنب

هڪ **غير فعال خاندان** (dysfunctional family) اهو خاندان هوندو آهي جنهن ۾ تڪرار، بدتميزي، ۽ اڪثر ڪري ٻارن جي غفلت يا انفرادي والدين جي طرفان ٻارن سان بدسلوڪي مسلسل ۽ باقاعدگي سان ٿيندي رهندي آهي. اهڙن خاندانن ۾ وڏا ٿيندڙ ٻار شايد ائين سمجهندا آهن ته اهڙي صورتحال نارمل آهي. غير فعال خاندان بنيادي طور تي ٻن بالغن جو نتيجو هوندا آهن، جن مان هڪ عام طور تي ظاهري طور تي بدسلوڪي ڪندڙ هوندو آهي ۽ ٻيو هم-انحصار (codependent) هوندو آهي. اهڙا خاندان منشيات جي استعمال، ٻين لتن، يا اڪثر ڪري غير علاج ٿيل ذهني بيماري سبب متاثر ٿي سگهن ٿا.
## مثال
غير فعال خاندان جي ميمبرن ۾ خانداني بناوٽ اندر سندن تجربن جي نتيجي ۾ ڪي گڏيل خاصيتون ۽ رويي جا نمونا هوندا آهن. هي خانداني اڪائي مختلف عنصرن کان متاثر ٿي سگهي ٿي.

### غير فعال خاندانن جون خاصيتون

#### لڳ ڀڳ آفاقي
ڪجهه خاصيتون اڪثر غير فعال خاندانن ۾ عام هونديون آهن:
* ڪجهه خانداني ميمبرن جي لاءِ همدردي، سمجھ ۽ حساسيت جي کوٽ، جڏهن ته هڪ يا وڌيڪ ميمبرن (جن جون ضرورتون حقيقي يا محسوس ڪيل هجن) جي لاءِ انتها درجي جي همدردي يا خوشامد جو اظهار ڪرڻ. ٻين لفظن ۾، خاندان جو هڪ ميمبر مسلسل پنهنجي حق کان وڌيڪ حاصل ڪري ٿو، جڏهن ته ٻيو نظرانداز ڪيو وڃي ٿو.
* انڪار (بدسلوڪي واري رويي کي تسليم ڪرڻ کان انڪار، يا اها پروڙ نه هجڻ ته صورتحال خراب آهي).
* نا مناسب يا غائب حدون (مثال طور جسماني، جذباتي يا جنسي بدسلوڪي کي برداشت ڪرڻ؛ اهم واعدا بلا جواز ٽوڙڻ).
* تڪرار جي انتها (يا ته تمام گهڻو وڙهڻ يا ميمبرن جي وچ ۾ پرامن بحث جي کوٽ).
* غير مساوي يا غير منصفانه رويو جيڪو ٻارن جي پيدائش جي ترتيب، صنف، عمر، جنسي لاڙو، يا نسل جي بنياد تي هجي.

#### غير آفاقي
جيتوڻيڪ هي خاصيتون سڀني غير فعال خاندانن ۾ نه هونديون آهن، پر اهي عام آهن:
* حسد جو غير معمولي وڌيڪ سطح يا ڪنٽرول ڪندڙ رويو.
* ٻارن جو گهر جي حالتن بابت ڳالهائڻ کان ڊڄڻ.
* خاندان جي ميمبرن جي وچ ۾ گڏيل وقت گذارڻ جي کوٽ.
* ميمبرن جو هڪ ٻئي کي عاق ڪرڻ (disown) يا عوامي طور تي گڏ ظاهر ٿيڻ کان انڪار ڪرڻ.

### مخصوص مثال
ڪجهه مخصوص حالتن سبب خاندان غير فعال ٿي سگهن ٿا، جهڙوڪ نئين ثقافت ۾ شامل ٿيڻ ۾ ڏکيائي، ٻارن جو بغاوتي مرحلو، يا نظرياتي اختلاف.=== لانڊري لسٽ (Laundry List) ===
Adult Children of Alcoholics پروگرام ۾ هڪ "لانڊري لسٽ" شامل آهي، جنهن ۾ 14 بيان آهن جيڪي شرابي والدين جي ٻارن تي اثرن کي بيان ڪن ٿا. ان ۾ "محبت ۽ ترس جي وچ ۾ منجهيل رهڻ"، "گهٽ خود اعتمادي"، ۽ "سڃاڻپ جي گمشدگي" شامل آهن.
## ٻارن جي پرورش (Parenting)
### غير صحتمند نشانيون
غير صحتمند پرورش جون نشانيون، جيڪي خاندان کي غير فعال بڻائي سگهن ٿيون، انهن ۾ شامل آهن:
* غير حقيقي توقعات.
* مشروط محبت (Conditional love).
* بي عزتي؛ خاص ڪري حقارت.
* سماجي اڪيلائي (پنهنجي ٻار کي دوست ٺاهڻ کان روڪڻ).
* ڪاوڙ يا جذبات تي ٻڌل غلط نظم و ضبط.
* ٻار کي قرباني جو ٻڪري بڻائڻ (Scapegoating).

### غير فعال انداز (Dysfunctional styles)
* **ٻارن کي هٿيار طور استعمال ڪرڻ:** والدين پاران ٻارن کي هڪ ٻئي جي خلاف استعمال ڪرڻ يا جاسوسي ڪرائڻ.
* **استعمال ڪندڙ (Using):** خودپسند والدين جيڪي خوف ۽ مشروط محبت ذريعي حڪومت ڪن ٿا.
* **ڪمال پسند (Perfectionist):** ٻارن کي ڪنهن به ناڪاميءَ کان روڪڻ ۽ رڳو ظاهر تي ڌيان ڏيڻ.
* **هيلوڪاپٽر پيرينٽنگ (Helicopter parenting):** ٻارن جي زندگيءَ جي ننڍين ننڍين ڳالهين ۾ مداخلت ڪرڻ.== ٻار ==
طلاق جي برعڪس، هڪ گڏ رهندڙ پر غير فعال خاندان جو رڪارڊ اڪثر موجود ناهي هوندو، جنهن ڪري دوست ۽ استاد صورتحال کان بي خبر رهجي ويندا آهن.

### ڇهہ بنيادي ڪردار
غير فعال خاندانن ۾ وڌندڙ ٻار اڪثر هيٺيان ڇهه ڪردار اختيار ڪندا آهن:
* **گهر جو هيرو (The Hero):** اهو ٻار جيڪو هر شيءِ ۾ ڪمال حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو ته جيئن خاندان جو نالو روشن ٿئي.

* **قرباني جو ٻڪرو (The Scapegoat):** اهو ٻار جنهن تي سڀئي الزام لڳايا ويندا آهن.
* **گم ٿيل ٻار (The Lost Child):** جيڪو خاموش رهندو آهي ۽ نظر انداز ڪيو ويندو آهي.
* **مسخرو (The Mascot):** جيڪو مذاق ذريعي ڇڪتاڻ گهٽائڻ جي ڪوشش ڪندو آهي.
* **سنڀاليندڙ (The Caretaker):** جيڪو هر ڪنهن جي جذبات کي سنڀاليندو آهي.
* **استعمال ڪندڙ (The Mastermind):** جيڪو پنهنجي ضرورتن لاءِ ٻين کي استعمال ڪندو آهي.

## حوالا