عالم چنا

**عالم چنا** (Alam Channa)، حاجي محمد عالم چنا (1953ع - 2 جولاءِ 1998ع) پاڪستان جي صوبي سنڌ سان تعلق رکندڙ هڪ هاري هو، جيڪو 7.8 فوٽ (2.4 ميٽر) جي اوچائي سان گڏ سڀ کان وڌيڪ قد جي رهندڙ ماڻهن مان هڪ هو. گينيز بڪ آف ورلڊ رڪارڊ موجب، دنيا جو سڀ کان ڊگهو جيئرو انسان (1982ع کان 1998ع جي وچ ۾) پاڪستان جو محمد عالم چنا هو. 1998ع ۾ هن جي موت کان اڳ، چنا 7.7 فوٽ (2.3 ميٽر) ڊگهو هو. 

سال 1953ع ۾ سيوهڻ (پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شهر) ۾ جنم وٺندڙ عالم چنا بابت چيو وڃي ٿو ته هو 18 سالن جي عمر ۾ 6 فوٽ 4 انچ بيٺو هو ۽ 26 سالن جي عمر تائين ڊگھو ٿيندو رهيو. چنا هڪ ​​غريب سنڌي خاندان مان هو. هن ڪا به قابل ذڪر تعليم حاصل نه ڪئي هئي. هن جي خاندان جا مرد روايتي طور تي سيوهڻ ۾ مشهور صوفي بزرگ لعل شهباز قلندر جي درگاهه تي معمولي خدمت ڪندا هئا. هتي اهو آهي جتي چنا پڻ پنهنجي سال جو گهڻو حصو گذاريو، هن کي مزار جي ڪجهه علائقن کي صاف رکڻ جي ذميواري ڏني وئي. چنا جي خاندان جي بزرگن موجب، چنا مزار تي هفتي ۾  صرف 15 رپيا ڪمائي رهيو هو. پوءِ جڏهن سرڪس کيس روپيا ڏنا. 160 هڪ مهيني، هن فوري طور تي آڇ کي قبول ڪرڻ جو فيصلو ڪيو. سرڪس چنا کي مقامي اسٽار ۾ تبديل ڪيو. هو ان سان گڏ سڄي سنڌ جو سفر ڪندو هو. هن کي بس ان وقت داخل ٿيڻو هو، جڏهن ٻه ننڍڙا ماڻهو جوڪر جي لباس ۾ پنهنجي معمول موجب وڃي رهيا هئا. هو اندر هليو ويندو هو ۽ اڳتي هلي جهولن کي مٿي کڻندو هو (جيڪي ديو کان ڀڄڻ جو ڊرامو ڪندا هئا). چنا انهن کي پڪڙي پوءِ پنهنجي ڪلهن تي رکي. 

سال 1981ع ۾ هڪ شخص جنهن چنا کي سرڪس ۾ ڏٺو هو، ان مشهور گينيز بڪ آف ورلڊ رڪارڊ جي ايڊيٽرن کي خط لکيو. خط سان گڏ هن چنا جون ڪجهه تصويرون به موڪليون هيون جيڪي هن سرڪس ۾ ورتيون هيون. مھينن کان پوءِ گنيز جا ڪي آفيسر سنڌ جي گاديءَ واري شھر ڪراچيءَ ۾ آيا ۽ اتان سيوھڻ پهتا، جتي ھنن چنا سان ملاقات ڪئي. انهن هن کي 7 فوٽ 8 انچ ماپ ڪيو. برطانيه واپسي تي، انهن ماڻهن چنا جو نالو گينيز بڪ ۾ زمين تي سڀ کان ڊگهو زنده انسان طور داخل ڪيو. هو گردن جي ناڪامي ۽ هاءِ بلڊ پريشر ۾ مبتلا هو. حڪومت فيصلو ڪيو ته کيس آمريڪا موڪليو وڃي ۽ سندس علاج لاءِ مالي مدد ڪئي وڃي. هن کي نيويارڪ جي والهالا ۾ ويسٽ چيسٽر ميڊيڪل سينٽر ۾ داخل ڪيو ويو پر اتي 2 جولاءِ تي وفات ڪيائين. کيس سيوهڻ ۾ دفن ڪيو ويو آهي.

**Haji Mohammad Alam Channa** (1953 – 2 July 1998) was a Pakistani farmer who was one of the tallest living people with the height of . According to the Guinness Book of World Records, the tallest living man in the world (between 1982 and 1998), was Pakistan's Mohammad Alam Channa. Before his death in 1998, Channa was reported to be  tall.

Born in 1953 in the city of Sehwan (in Pakistan's Sindh province), Alam Channa is said to have stood 6&nbsp;ft 4 inches by the time he was 18. He continued to grow taller till he was 26.

Channa came from an impoverished Sindhi family. He did not receive any noteworthy education. The male members of his family had traditionally served as minor retainers at the famous shrine of Sufi saint, Lal Shahbaz Qalandar, in Shewan. Here is where Channa too spent most of his years, tasked to keep certain areas of the shrine clean. According to Channa's paternal side of the family, Channa was making just Rs. 15 a week at the shrine. So when the circus offered him Rs. 160 a month, he decided to immediately accept the offer.

The circus turned Channa into a local star. He would travel with it across the length and breadth of Sindh. All he had to do was to make an entry just when two short men dressed as jokers were going through their routine. He would walk in and proceed to lift up the jokers (who would pretend to run away from the giant). Channa would grab them and then put them on his shoulders.

In 1981 a man who had watched Channa at the circus wrote a letter to the editors of the famous Guinness Book of World Records. With the letter he also sent some photos of Channa he had taken at the circus.

Months later some officials from Guinness landed in Sindh's capital city, Karachi, and from there they reached Sehwan where they met and measured Channa. They measured him at being 7&nbsp;ft 8 inches. On their return to the UK, the men entered Channa's name in the Guinness book as the tallest living human on earth.

He suffered from kidney failure and high blood pressure. The government decided to send him to the US and finance his treatment. He was admitted to the Westchester Medical Center in Valhalla, New York but died there on 2 July. He is buried in Sehwan.

دنيا جو سڀ کان قدآور (ڊگهو) انسان ٿي گذريو آهي. هن کي اهو اعزاز 1985ع ۾ حاصل ٿيو. گڙدن جي تڪليف سبب 2 جولاء 1998ع تي نيو يارڪ اسپتال ۾ وفات ڪيائين. سندس مڙهه سيوهڻ ۾ مٽي ماءُ حوالي ڪيو ويو.

1981ع تائين ڳوٺ ۾ دربدر رهندڙ عالم چنا جڏهن ڳوٺ مان نڪري شهر پهتو ته هو مشهور ٿي ويو. سندس ڊگهي قد سبب جتي هن کي انيڪ مشڪلاتون پيش آيون اتي هن کي تمام گهڻي شهرت به ملي. 1986ع ۾ عالم چنا جو نالو گنيز بوڪ آف ورلڊ رڪارڊ ۾ ان وقت جي سڀ کان ڊگهي شخص طور تسليم ڪيو ويو. عالم چنا 1956ع ۾ سيوهڻ شريف ويجهو ڳوٺ بچل چنا ۾ پيدا ٿيو. ننڍپڻ ۾ ئي سندس قد عام ٻارن جي مقابلي ۾ تيزي سان وڌندو رهيو. يارهن ڀائرن ۽ ڀينرن جو قد بلڪل عام ۽ ٻين ماڻهن وانگر هيو. 1981ع ۾ دنيا جي سڀ کان ڊگهي شخص ڊان ڪوهلر جي وفات کانپوءِ عالم چني کي اهو عالمي رڪارڊ حاصل ٿيو، ان وقت سندس قد 7 فوٽ ۽ 9 انچ هو. 1991ع ۾ اهو رڪارڊ موزمبيق جي جي جبريل مونجاني وٽ ويو جنهن جو قد 8 فوٽ هو. 1991ع ۾ جبريل جي وفات کانپوء اهو رڪارڊ ٻيهر عالم چنا کي مليو.
عالم چنا قد سبب پيشان به رهندو هو جو جهاز، ريل ۽ گاڏين ۾ اٿڻ، ويهڻ ۽ بيهڻ ۾ هن کي وڏي تڪليف محسوس ٿيندي هئي. عالم چنا قد جي مشهوري سبب دنيا جي 100 کان وڌيڪ ملڪن جو سرڪاري خرچ تي دورو ڪيو ۽ ڪيترن ئي ملڪن کيس شهريت ڏيڻ جي پڻ آڇ ڪئي. کيس سڄي دنيا مان 300 کان وڌيڪ اوارڊ مليا. اڳتي هلي کيس گردن جي تڪليف ٿي پئي ۽ 1998ع ۾ ان وقت جي وزير اعظم نواز شريف جي هدايتن تي کيس علاج لاءِ آمريڪا نيو ويو پر هو ان موذي مرض مان نجات ماني نه سگهيو ۽ 2 جولاءِ 1998ع تي نيويارڪ جي اسپتال ۾ انتقال ڪيائين. سندس ميت پاڪستان آڻي کيس سنڌڙي جي شهباز لعل قلندر  جي شهر ۾ شهباز ڪالوني  ۾ دفن ڪيو ويو.

## پڻ ڏسو
* شبيران چنا

## حوالا

زمرو:ماڻھو
زمرو:سنڌي ماڻھو
زمرو:1953ع جون پيدائشون
زمرو:1998ع جون فوتگيون