open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
وليم ھيوسن

**وليم ھيوسن** 14 نومبر 1739 ۾ ڄائو ۽ پھرين مئي 1774 ۾ وفات ڪيائين. ھي ھڪ برطانوي جراح (surgeon)، ايناٽامسٽ ۽ فزيولاجسٽ ھيو ھيو جنھن کي ھيميٽالاجي جو ابو سمجھيو ويندو ھو.

## سوانح

ھي اتر اولھ انگلينڊ ۾ واقع نارٿمبرلينڊ ڪائونٽي جي شھر ھيڪسم ۾ پيدا ٿيو. ھن شروعاتي تعليم 1753 ۾ نيو ڪاسل شفاخاني ، جيڪو بعد ۾ رايل وڪٽوريا انفرمري جي نالي سان مشھور ٿيو.ھن تعليم ان شفاخاني جي باني رچرڊ ليمبرٽ وٽ حاصل ڪئي. 1762 ۾ ھن ايڊنبرگ ۾ وليم ھنٽر وٽ تعليم حاصل ڪئي ۽ پوء ان جو اسٽنٽ بڻيو. ھن کي 1769 ڪاپلي ميڊل مليو. 1770 ۾ رايل سوسائٽي جو ميمبر ٿيو.  ھن جي وڏو ڪردار رت جي ڪلاٽنگ يا ڪئاگليشن (coagulation) مان اھم پروٽين ، فبرين کي الڳ ڪرڻ ھيو. ھن جڏهن جانورن جي اندر لمف نسن جي موجوگي ثابت ڪئي ۽ انھن جي ڪم جي باري ۾ جانورن کي مثال بڻائي سمجھايو تہ انسان اندر بہ اھڙي طرح لمفيٽڪ سسٽم موجود آهي. ھن اھو بہ ثابت ڪري ڏيکاريو تہ رت جا ڳاڙها گھرڙا بال وانگر گول نہ پر ٿالھي جي شڪل وارا ھوندا آھن.ھن جي ھڪ دعویٰ غلط ھئي تہ رت جي گھرڙن جا ڪارا مرڪز انھن جا نيوڪليس آھن. 1773 ۾ ھن رت جي ڳاڙھن گھرڙن ۾ سيل ميمبرين جي خيال جي حق ۾ شاھدي پيش ڪئي پر ھن جي ان ڪم کي نظرانداز ڪيو ويو. 10 جولاء 1770 ھن ميري اسٽيونسن، جيڪا وڌيڪ پولي جي نالي سان سڃاتي ويندي ھئي، سان شادي ڪئي جيڪا لنڊن جي ھئي ۽ بينجمن فرينڪلن جي دوست ھئي. سيپٽمبر 1772 کان ھن 36 ڪري ون اسٽريٽ، لنڊن ۾ ايناٽامي جو اسڪول کوليو. ان جاء تي بينجمن فرينڪلن رھندو ھو ۽ ھاڻي اھا بينجمن فرينڪلن ھائوس سڏبي آھي.1998 ۾ ان گھر جي مرمت لاء انساني ڍانچا ۽  ھڏا مليا جيڪي ڪارائي سان ڪٽيل ھيا. جيڪي چيو وڃي ٿو تہ ان وقت جا ھيا جڏهن اھو گھر ٻہ سال بينجمن فرينڪلن جي مرضي سان ھيوسٽن جي استعمال ۾ ھيو. ان جي تصديق آرڪيالاجي وارن بہ ڪئي ۽ انھن تجربن جو ذڪر ھيوسن پڻ لکت ۾ ڪيو ھو.ھي ھڪ مردہ انساني جسم کي شاگردن آڏو ڪٽيندي سيپسس (sepsis) جو شڪار ٿي پيو ۽  ھن پھرين مئي 1774 ۾ وفات ڪئي

## حوالا

## حوالا

زمرو:1739ع جو پيدائشون
راڪيٽ پراپيلڊ گرنيڊ

[thumb|ھيٺين پاسي کان راڪيٽ پراپيلڊ گرنيڊ ۽ مٿئين پاسي [آر پي جي- 7 لانچر. راڪيٽ پراپيلڊ گرنيڊ جو سنھو گول پاسو لانچر ۾ فائر ڪرڻ لاء وجھبو آھي
]]
[thumb|سوويت روس جا راڪيٽ لانچر مٿان کان هيٺ: [آر پي او-سي شميل، آر پي جي-22،آر پي جي-26۽ آر پي جي-18]]

**راڪيٽ پراپيلڊ گرنيڊ** يا راڪيٽ سان اڳتي ڌڪجندڙ گرنيڊ جنھن کي مختصرن آر پي جي (RPG) سڏبو آهي. اھو ڪلھي تي لانچر رکي فائر ڪيو ويندو آهي. اھو ٽينڪ کي تباھ ڪندڙ ھٿيارن وارو سسٽم آھي جنھن ۾ راڪيٽ ۾ بارود لڳائي فائر ڪيو ويندو آهي. اڪثر آر پي جي فوجي پاڻ کڻي ھلندو آھي. راڪيٽ جو مارٽر اصل ۾ انجڻ ھوندو آھي جنھن جي اڳيان وار ھيڊ (بم يا بارود) لڳايو ويندو آهي ۽ پوءِ ان کي لانچر مان فائر ڪرڻ سان راڪيٽ جو مارٽر ٽارگيٽ طرف ھلڻ شروع ڪندو آهي فائر ڪرڻ وقت کنڀڙين واري راڪيٽ ۾ کنڀڙيون يا ننڍا پر ان کي اڏامڻ ۾ طاقت ڏيندا آهن.

[thumb|[ھاء ايڪسپلوسو اينٽي ٽينڪ يا (HEAT) راڪيٽ جي مٿي ۾ لڳل مارٽر 
يا انجڻ جي اڳيان لڳل گرنيڊ جو اندريون پاسو جيڪو ڌماڪو ڪري تباھي ڪندو آھي]]

thumb|right|200px|راڪيٽ جي گرنيڊ جو ڊائگرام جنھن ۾ : 1.ايئروڊائنامڪ ڪور؛ 2. ھوا سان ڀريل خانو؛ 3.ڪون وانگر لائينر؛ 4.ڊٽونيٽر؛ 5.ڌامڪو ڪندڙ مادو؛ 6.پيزو برقي ٽرگر.

ھي ھٿيار ويھين صديءَ جي پيداوار آھن جيڪي ٽينڪ کي تباھ ڪرڻ لاء ٺاھيو ويو ھو

[thumb|عراقي سيڪيورٽي فورس جو فوجي [آر پي جي-7 لانچر ۾ آر پي جي لوڊ ڪري م ٽارگيٽ وٺندي. آر پي جي جي پائيپ جو اڳين حصي جي ٿولھ ۾ اڳيون اڌ گرنيڊ يا وار ھيڊ آھي جنھن ۾ بارود ۽ ڊٽونيٽر آهي ۽ ان جو پويون اڌ مارٽر يا انجڻ آھي]]
ايڊورڊ ٽيون

**ايڊورڊ ٽيون** 1327 کان 1377 تائين   انگلينڊ جو بادشاھ ۽ آئرلينڊ جو لارڊ ھيو. ھن پنھنجي والد جي وڃايل شاھي طاقت بحال ڪئي ۽ انگلينڊ کي يورپ جي وڏي فوجي طاقت بڻايائين. انگلينڊ جي پارليامينٽ جي ارتقا ھن جي پنجاھ سالہ دؤر ۾ ٿي. ھي 14 سالن جي عمر ۾ تخت تي ويٺو ڇوتہ ھن جي ماء اسابيلا (فرانس) ۽ ان جي چاھيندڙ راجر مارٽيمر ھن جي پيء کي بادشاھيءَ تان معزول ڪيو ھيو. انگلينڊ جي بادشاهي حقيقت م راجر مارٽيمر جي ھٿ ۾ ھئي. 17 سالن جي عمر ۾ ھن راجر مارٽيمر جي خلاف ھڪ ڪامياب ڪوديتا (فوجي بغاوت) ڪئي جنھن بعد انگلينڊ تي ھن جي حاڪميت جو آغاز ٿيو. اسڪاٽلينڊ فتح ڪرڻ کان پوء 1337 ۾ فرانس جي تخت جي حقيقي وارث ھجڻ جي دعوا ڪئي جنھن سان فرانس ۽ انگلينڊ وچ ۾ سؤ سالا جنگ جي شروعات ٿي. ڪجهه شروعاتي ناڪامين بعد ھي جنگ انگلينڊ جي فائدي ۾ وئي.ڪريسي واري جنگ (Battle of Crécy) ۽ پوئٽيئي واري جنگ (Battle of Poitiers) ۾ انگلينڊ جي ڪاميابي سان انگلينڊ جي فائدي وارو بريٽنگني وارو معاھدو عمل ۾ آيو جنھن تحت انگلينڊ کي علائقا مليا جن جي بدلي ايڊورڊ فرانس جي تخت جي دعويداري ترڪ ڪئي. جنگن جي ھن مرحلي کي ايڊورڊ واريون جنگون سڏيو ويندو آهي. ان بعد ھن اندروني ۽ بيروني معاملن ۾ الجھيل رھيو.

thumb|ويسٽ منسٽر ايبي۾ رکيل ايڊورڊ ٽئين جي پتلي جي ڊرائينگ

## حوالا

## حوالا
1 مَئي

**1 مئي** عيسوي سال جو 122 هون (ليپ سال 123 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 244 ڏينهن (ليپ سال 245 ڏينهن) باقي آهن.
## واقعا
## پيدائشون
## وفاتون

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:مئي
ڪوپول

**ڪوپول** انڊيا جي رياست آنڌرا پرديش جي پراڪسم ضلعي ۾ اونگول شھر جي ٻن ڊويزنن جو ڳانڍاپو 

## حوالا

## حوالا
کميل نٽسڪاء اوبلاسٽ

[thumb|250px|
[ازياسليف شھر ۾ برنارڊن خانقاھ جو منظر]] 

**کميل نٽسڪاء اوبلاسٽ** يا *کميل نٽسڪاء صوبو* يوڪرائن جي اولھندي پاسي ۾  ھڪ صوبي جو نالو جنھن جو گاديءَ جو هنڌ کميل نٽسڪاء شھر آھي. ھن صوبي جي آبادي 2004 ۾ 1,401,140 ھئي. ھي صوبو 22 سيپٽمبر 1937 ۾ قائم ٿي. يوڪرين ۾ صوبي کي اوبلاسٽ ۽ ضلعي کي ريئان چوندا آھن. ھن صوبي ۾ 20 ريئان يا ضلعا آهن جن ۾ 6 ميونسپلٽيون ۽ 13 شھر آھن 24 ننڍڙا شھر ۽ 1417 ڳوٺ واقع آھن. 

thumb|250px|کميل نٽسڪاء شھر ۾ پروڪروسڪا گھٽي جتان شھر شروع ٿئي ٿو

thumb|250px|ڪميانيٽس پوديلسڪاء وارو قلعو.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:کميلنتسا اوبلاسٽ
زمرو:يوڪرين جا اوبلاسٽ
اواجي صوبو

**اواجي صوبو** يا اواجي نوڪوني جپان جو پراڻو صوبو ھيو جيڪو اواجي ٻيٽ تي واقع ھيو جيڪو ستين صدي عيسويءَ ۾ نانڪائڊو جي حصي طور قائم ٿيو ھيو. اواجي ٻيٽ ھانشو ۽ شڪاڪو جي وچ تي واقع آھي. ھن وقت جپان جي ورھاست 47 پرہفيڪچرن ۾ ٿيل آهي ۽ ھن پراڻي صوبي جو علائقو ھاڻي ھيئوگو پريفيڪچر ۾ شامل آهي. اواجي لفظ جي معني آھي اوا طرف رستو. جي علائقو ھاڻي ٽن ميونسپل حصن ۾ ورھايل آھي جن ۾ اتر پاسي اواجي ، سوموٽو ۽ ڏکڻ پاسي منامي اواجي.

## حوالا

## حوالا
جامعه ھمدرد نيو دھلي

**جامعہ ھمدرد** انڊياجي رياست دھلي جي شھر نيو دھلي ۾ واقع ھڪ اعلي تعليمي ادارو آهي جنھن کي انڊيا جي نيشنل اسيسمينٽ اينڊ اڪريڊٽيشن ڪائونسل پاران  A  گريڊ واري يونيورسٽي جھڙي اداري جو درجو ڏنل آهي. ھي سرڪاري يونيورسٽي آھي.انڊيا جي فارميسي جي ادارن ۾ ھي ادارو انڊيا جينيشنل انسٽيٽيوٽ فريمورڪ رينڪنگ پاران 2019 ۾  پھرين نمبر تي قرار ڏنو ويو.  ھن جو قيام 1989 ۾ ٿيو ۽ رسمن سرڳواسي شري راجيو گانڌي پھرين آگسٽ 1989 ۾ ان جو افتتاح ڪيو ھو.

## حوالا

## حوالا
يا

*يا*
**Ya** (Я&nbsp;я; italics: *Я&nbsp;я* لکڻ ۾ انگريزي لفظ **آر** کي کاٻي پاس ڦيرائي لکڻ سان **يا** ٿي پوندو.  سريلڪ لکت يا سول لکت جو ھڪ اکر آھي. اھو اکر موجوده اوڀر سلاوڪ ٻولين ۽ بلغاريائي، منگوليائي، کوڙ يوارلڪ ٻولين، ڪوھ قافي ۽ ترڪ ٻولين جي الف بي ۾ شامل آھي.
زمرو:سلجھائپ صفحا
زاهده تاج ابڙو

**زاهده تاج ابڙو** 29 مئي 1970ع تي ڪامريڊ تاج محمد ابڙي جي گهر لاڙڪاڻي ۾ پيدا ٿئي. سندس والد جج هو. جنهن جي بدلي جي ڪري پرائمري تعليم سنڌ جي مختلف شهرن مان حاصل ڪيائين. جن ۾ حيدرآباد، سکر، نوابشاه ۽ جيڪب آباد شامل آهن. ميٽرڪ گورنمينٽ هاءِ اسڪول خيرپور مان ڪيائين. ۽ انٽر زبيده ڪاليج حيدرآباد مان ۽ جڏهن تہ گريجويشن ۽ ماسٽرس شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور مان ڪيائين. 

هن لکڻ جي شروعات پنجين درجي ۾ پڙهڻ دوران ڪهاڻين کان ڪئي. ۽ جڏهن تہ پوءِ ادب جي ٻيئن صنفن شاعري، ناول ۽ ڪالمن تي طبع آزمائي ڪيائين. هن وقت تائين سندس هيءُ ڪتاب "عشق لامحدود" (ناول) "دنيا آکيرو" (شاعري) شايع ٿي چڪا آهن. 

هوء ڪافي عرصي کان مهراڻ ٽي ويء تي عورتن جي پروگرام "حوا ڄائي" ۾ ميزباني جون ذميواريون نڀائي رهي آهي.

## حوالا
پاڪي رائنوسار

**پاڪي رائنوسار**  (معنيَ: ٿلھي نڪ وارو ڪرڙ). يوناني ٻوليءَ ۾ پاڪي معنيَ ٿلھو يا گھاٽو، رائنو جي معنيَ آھي نڪ ۽ سارس جي معنيَ ڪرڙ آھي. ھي جانور دنيا مان نابود يا ختم ٿي ويو آهي. اتر آمريڪا ۾ رھندڙ ھي جانور جيولاجڪ دؤر ۾ ڪريٽاسيئس مان نڪتل سينٽروسارين سيراٽوپسيڊ ڊائنوسار جي ھڪ جنس ھيو. ھن جي ڍانچي جي حصن جي  دريافت سڀ کان اول ڪيناڊا جي علائقي البرٽا مان چارلس ايم اسٽرن برگ 1946ع ۾ ڪئي ۽ 1950ع ۾ ان کي پاڪي رائنوسار جو نالو ڏنائينس. البرٽا مان ملندڙ کوپڙين ۽ ھڏن مان ٽن جنسن جي دريافت ٿي جن ۾ پاڪي رائنوسار پڻ شامل ھئي. 

thumb|left|ٻن نوجوان پاڪي رائنوسارن جي بحالي
سڀ کان وڏي مليل پاڪي رائنوسار جي ڊيگھ اٺ فٽ آهي  
ان جو وزن چار ٽن تائين ھوندو ھو ۽ اھي گاھ کائيندڙ جاندار ھيا ۽ انھن جون ھوڙون ڏاڍيون مضبوط ھيون ۽ اھي سخت ڪاٺيون بہ چٻاڙي ويندا ھئا. انھن کي سڱ واري جڳھ  تي ٿلھا بونبڙا ۽ نڪ تي بہ ھڪ بونبڙو ھين.

## حوالا

زمرو:قديم آثار
پروين موسيٰ ميمڻ

ڊاڪٽر پروين موسي ميمڻ ضلعي ٿر پارڪر جي ڏيپلي شهر ۾ 1958ع ۾ پيدا ٿئي. سندس والد سنڌ جي ڪيترن ئي شهرن ۾ رونيو کاتي ۾ مختيارڪار ٿي رهيو. پيء جي بدليء سانگي سندس پرائمري تعليم سنڌ جي مختلف شهرن ڏيپلي، مٺي، ماتلي، عمرڪوٽ ۽ ميرپورخاص ۾ ٿي.1973ع ۾ ميٽرڪ فرسٽ ڪلاس ۾ ۽1975ع ۾ انٽرميڊيٽ فرسٽ ڪلاس ۾ پاس ڪرڻ کان پوءِ پرائمري استاد طور مختلف سرڪاري اسڪولن ۾ مقرر رهي. 1983ع ۾ ايم اي انگريزي ادب ۾ ۽ 1988ع ۾ ايم اي سنڌي ادب ۾ پاس ڪيائين. 

سندس ننڍپڻ کان ئي ادب طرف لاڙو هيو. ادبي زندگيءَ ۾ سندس پهرين ڪهاڻين "چري" جي عنوان سان شايع ٿي. ٻيو "ماء جو دلاسو" (خليل جبران جي ڪهاڻين جو ترجمو) شايع ٿيا. ته سندس لاڙو تحقيق جي موضوع طرف مڙي ويو. 

هن وقت تائين سندس هيٺيان ڪتاب ڇپجي چڪا آهن. 

"وکر سو وهاء" (ڪالم /مضمون) 

"سون ورنيون سوڍيون" (مرتب) 

"آٿي رائو ريل" (لوڪ ادب، لساني ۽ ادبي تحقيق) 

"پلئہ پايو سچ" (لوڪ ادب، لساني ۽ ادبي تحقيق) 

## حوالا

## حوالا
گوراوادي غارون

**گوراوادي غارون** جن کي گوراواديشور يا شيلاروادي غارون پڻ سڏين ٿا، ٻڌن جون اھي غارون انڊيا جي رياست مھاراشٽر جي شھر پوني کان 25 ڪلوميٽر جي فاصلي تي اتر اولھ طرف اين ايڇ 4 جي لڳ واقع آھن. ھنن غارن ۾ ٻڌ ۽ ھندو مذھب جي ديوتائن جا بت رکيل آھن. ھي غارون ٽين يا چوٿين صدي عيسويءَ ۾ ھڪ پھاڙ کي ٽڪي ان جي چوٽيءَ تي ٺاھيون ويون ھيون. چ ۾ انتر ڌيان يا مراقبي لاء نو ڪمرا ٺھيل آھن. ھندو درويش ٽڪارام بہ ھنن غارن ۾ مراقبا يا انتر ڌيان ڪندو ھيو 

 

 


009 Unoccupied Vihara and Cistern (33565064691).jpg|وھارا يعني ٻڌن جي خانقاھ ھاڻي خالي پيل.
017 Vihara now Occupied (33565047641).jpg|وھارا خانقاھ جي ھاڻوڪي جاء 
فائل:012 Shrine in Vihara (33653544526).jpg|وھارا خانقاھ کي ھاڻي ھندن جي مندر ۾ تبديل ڪيو ويو آهي 
فائل:015 Shaivite Shrine (33538101702).jpg|شواتي زيارت
زايوچيڪائٽلي

thumb|زايوچيڪائٽلي ڪوڊيڪس بورجيا

**زايوچيڪائٽلي**  ازيٽڪ ديومالا يا ميڪسيڪو جي پراڻي ڏند ڪٿائن مطابق باھ، ڏينهن ۽ گرمي جو ديوتا ھيو. ٻرندڙ جبلن جو بہ ديوتا آھي. ھي آخرت جي زندگي، سردي ۾ گرمي، اوندھ م باھ جي روشني ۽ ڏڪار م کاڌو پڻ سمجھيو ويندو ھو.

## حوالا
سائبيريائي ٻگھو

**سائيبيريائي ٻگھو** جنھن کي برف وارو ٻگھ بہ چوندا آهن گروئڊ خاندان جو ھڪ ٻگھو آھي. اھي عام ٻگھ  کان مختلف ٿين ٿا. روس جي اوڀر وارا سائبيريائي ٻگھ سياري ۾ چين جو رخ ڪندا آهن ۽ اولھ روس جي پاسي وارا پھرين انڊيا ۽ نيپال ۽ ھاڻي ايران ويندا آهن. ٻگھن ۾ ھي سائبيريائي ٻگھا سڀ کان ڊگھي فاصلي تائين ھجرت ڪندا آهن.اولھ پاسي وارن ٻگھن جي شڪار جي ڪري آبادي گھٽجي وئي آهي
 
## حوالا

## حوالا

زمرو:آئي يو سي اين ناپيد ٿيڻ وارين جنسن جي ڳاڙهي فهرست
بوني ٽوپ

thumb|بوني ٽوپي جنھن ۾ ڪيموفلاج ڇاپيل آھن

thumb|ٻہ آمريڪي فوج جا جوان 2001 ۾ بوني ٽوپ سان ڏيکاريل

**بوني ٽوپ** جيڪا **گگل ٽوپ**   بہ سڏبي آھي ھڪ وڏي ٽوپي جو قسم آھي جنھن جي گولائيءَ جو ڪني ڪشادي ھوندي آھي ۽ عام طور تي فوجن ۾ استعمال ٿيندي آھي. ھن ثوپي جو نمونو بڪيٽ ٽوپ وانگر ٿئي ٿو پر ھن جي گولائي جو ڪنارو پڪو ھوندو آھي. اڪثر ڪري ڪپڙي جي پٽي ٽوپ جي مٿي ۾ ٻيڻي ٽيڻي ڪري سبي ان سان ڳنڍي ويندي آهي. ان جي پرنٽ ۾ ساوڪ جو ڪيموفلاج ڇپيل ھوندو آھي ۽ گول پٽي ٽوپ کي مضبوطي ڏيندي آهي. ٽوپ ۾ سنھا سوراخ پڻ ھوندا اٿس تہ جيئن اندر ھوا جو گذر ٿئيس. 1994 ۾ آمريڪي فوج جي جنگ واري وردي ۾ ھن ٽوپ کي شامل ڪيو ويو.

## حوالا
بئانڪا 218

**بئانڪا 218** ھڪ ننڍڙو سيارو  آھي جيڪو سيارچن جي وڏي پٽي ۾ شامل آهي ۽ ايس ٽائيپ سيارچو آھي جنھن کي جوھان پليسا 4 سيپٽمبر 1880 ۾ پولا ۾  دريافت ڪيو ۽ ان تي ھڪ آسٽرو ھنگيري ڳائڻي بائنڪا بائنڪي جو نالو ڏنائين. 

## حوالا
بئبليڪ اسڪول

thumb | ساڄو | بئبليڪ اسڪول
**بئبليڪ اسڪول** ھڪ ڪو ايجوڪيشن اسڪول آھي جيڪو انگلينڊ جي شھر ڪووينٽري ۾ واقع آهي جيڪو 1344 ۾ انگلينڊ جي بادشاهه ايڊورڊ II جي بيواہ  فرانس جي اسابيلا قائم ڪيو ھو ۽ اھو برطانيا جو سڀ کان پراڻو اسڪول آھي.

## حوالا
ليھ ضلعو

**ليھ** انڊيا جي قبضي ۾ جمون ۽ ڪشمير جي رياست ۾ 
لداخ جي ٻن ضلعن مان ھڪ ضلعو آهي، ٻيو ضلعو ڪارگل آهي جيڪو اولھندي پاسي آھي. ھن ضلعي جي پکيڙ *'45,110 *km*<sup>*2'' آھي. ھي ضلعو ڪڇ ضلعي کانپوءِ انڊيا جو ٻيون نمبر وڏو ضلعو آهي. اتر ۾ ھن ضلعي جي سرحد پاڪستان جي  گلگت بلتستان جي ضلعي گانچي سان ملي ٿي ۽ ٿوري چين سان بہ ملي ٿي. اولھ ۾ ڪرگل ضلعو، ڏکڻ ۾ لاھل ۽ سپيتي. ھن شھر جو صدر مقام ليھ شھر  آھي. پھرين جولاءِ 1979 تائين سمورو لداخ ليھ جي انتظاميه جو حصو ھيو پر پوءِ ان تاريخ تي ڪرگل ء ليھ ٻہ ضلعا ٺاھيا ويا. ھن ضلعي جي آبادي مسلمان ۽ ٻڌ آھي. ڄمون ۽ ڪشمير جو سڀ کان گھٽ آبادي وارو ضلعو ڪرگل آھي ۽ 2011 ۾ ٻيون نمبر ليھ آھي.2017  ۾ ھن قلعي کي تماڪ کان پاڪ زون قرار ڏنو ويو.

## حوالا

## حوالا
احمد شهزاد

**احمد شهزاد** (پيدائش: 23 نومبر 1991ع لاهور) پاڪستان ڪرڪيٽ ٽيم جو رانديگر آهي.

زمرو:1991ع جون پيدائشون
زمرو:پاڪستان جا عالمي ٽوئنٽي/20 ڪرڪيٽ رانديگر
زمرو:پاڪستان جا هڪ ڏهاڙو بين الاقوامي ڪرڪيٽ رانديگر
زمرو:پاڪستان جا ٽيسٽ ڪرڪيٽ رانديگر
زمرو:پاڪستان جا ڪرڪيٽ رانديگر
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2011 جا رانديگر
زمرو:آفريدي ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
ينگ انڊيا (ھفتيوار)

thumb|ھفتيوار  :  ''ينگ انڊيا''

**ينگ انڊيا** ھفتيوار اخبار يا جنرل ھيو جيڪو انگريزي ۾ موهنداس ڪرمچند گانڌي 1919 کان 1931 تائين شايع ڪيو. ھن م گانڌي ڪيترائي مقالا لکيا جن ماڻھن کي اتساھيو. ھن ينگ انڊيا ذريعي ماڻھن ۾ پنھنجن عدم تشدد يا اھنسا وارن خيالن جي پرچار ڪئي. ھن کان پوء گانڌي 1933 ۾ ھفتيوار ھريجن شروع ڪيو. ھريجن معنيَ آھي خدا جا ماڻھو. گانڌي ڪم ذات يا شودرن کي ھريجن نالو ڏنو ھيو.

## حوالا
ڀنگ

کاٻو|thumb|250x250 عڪسلون| هندستان جي علائقي راجسٿان ۾ ڀنگ جي ھڪ دڪان
**ڀنگ** يا **ڀانگ** قنب هندي مادي ٻوٽي جي گُلن ۽ پَتن سان تيار ٿيندڙ ھڪ نشي واري ترڪيب آھي. چَرس ۽ سلاجيت پڻ ساڳئيءَ ٻوٽي مان حاصل ٿيندي آھي. ڀارت ۽ پاڪستان ۾ روايتي طور تي نشي جي لاءِ استعمال ٿيندي رھي آھي. اهو خيال پڻ عام آهي ته انهي ۾ نشي سان گڏوگڏ ڪجهه طبي فائدا پڻ آهن. پاڪستان ۽ پنجاب ۾ سردائي ۽ هندستان  جي ٻين علائقن ۾ ڀنگ لسي جي شڪل ۾ ان جو استعمال ڪرڻ ڏسڻ ۾ اچي ٿو. 

ڀنگ هڪ قسم جي ديسي مٺاڻ شربت آهي. اها عام طور تي تقريبن يا ڪجهه ميلن جي موقعي تي پيتي ويندي آهي. ان کي خاص پَتن سان ٺاهيو ويندو آهي. 

سائنسي تحقیقن سان اھو ثابت ٿيو آھي تہ ڀنگ جو استعمال انعام حاصل ڪرڻ جي خوشيءَ سان واڳيل آھي۔ انھيءَ تحقيق جي نتيجن منجھان اھا پَرُوڙَ پئي آھي تہ ڇوڪرن ۾ ڇوڪرين جي ڀيٽ ۾ انعام حاصل ڪرڻ جي حساسیت ۽ مزو محسوس ڪڻ جي جستجو وڌيڪ ھوندي آھي. 

## حوالا

زمرو:منشيات
زمرو:ديسي ثقافت
زمرو:پاڪستاني مشروب
زمرو:ڀارتي مشروب
زمرو:اترپرديشي کاڌا
بھادر شاھ پھريون

**بھادر شاھ پھريون** ({{lang-fa|}  (14 October 1643&nbsp;–&nbsp;27 February 1712) جيڪو محمد معظم ۽ شاھ عالم جي نالن سان بہ سڃاتو وڃي ٿو.انڊيا جو  ستون مغل شھنشاھ ھيو جنھن 1707 کان 1712 تائين حڪومت ڪئي. جواني ۾ ھن اورنگزيب جو تختو اونڌو ڪرڻ جي بہ ڪوشش ڪئي ھئي. اورنگزيب کيس کوڙ دفعا جيل ۾ بند ڪيو ھو. 1663 ۾ ھن کي مرھٽن بہ ست سال جيل ۾ بند ڪيو ھو. ھي آگرو، ڪابل ۽ لاھور جو گورنر پڻ رھيو. اورنگزيب جي وفات کان پوءِ ان جو ملڪہ مان وڏو پٽ محمد اعظم شاھ تخت جو دعويدار ٿيو پر ٿوري عرصي ۾ بھادر شاھ پھرين کيس جاجئو واري جنگ ۾ شڪست ڏئي دستبردار ڪيو. بھادر شاھ اول جي دؤر ۾ راجپوت رياستون جوڌپور ۽ امبر مغل ايمپائر ۾ شامل ڪيون ويون پر ٿوري عرصي بعد ڌار ٿي ويون

  
## حوالا
نيفرٽيٽي

**نيفرٽيٽي** ( 
(1370 کان 1330 ق م) قديم مصر جي ھڪ راڻي جو نالو آهي جيڪا اخيناٽن نالي فرعون جي زال ھئي. اھي ٻئي زال مڙس مذھبي انقلاب جي ڪري مشھور ٿيا. اھي صرف ھڪ ديوتا اٽين  جي عبادت ڪندا هئا. ھن مصر تي تڏھن حڪمراني ڪئي جڏهن مصر سڀ کان وڌيڪ دولتمند ھيو. ڪن تاريخدانن جو خيال آهي تہ ھن ٿورو وقت حڪومت ڪئي جڏهن ھن جو مڙس وفات ڪري ويو ۽ ھن جو راڄ توتنخامن نالي فرعون جي تاج پوشي تائين جاري رھي.

## حوالا

## حوالا
بيڪٽريائي جھنگلي اٺ

**[[بيڪٽريا|بيڪٽريائي]] جھنگلي اٺ** , حياتياتي نالو **ڪيميلس فروس** اتر چين ۽ ڏکڻ منگوليا جي ٻن ٿوھن واري اٺن جو ھڪ قسم آھي جيڪي سينٽرل ايشيائي بيڪٽريا واري علائقي جي اٺن مان آھن.  ھي اٺ ٽيھن تائين ٽولن ۾ ھلندا آھن. عام طور تي انھن جا ٽولا 6 کان 20 تائين ھوندا آھن.ٽولي جي تعداد جو دارومدار ان علائقي جي اندر خوراڪ جي مقدار جي موجودگي تي آھي. اھي ھڪ ھنڌ کان ٻئي ھنڌ ھجرت ڪندا آهن. انھن جي سراسري حياتي 40 سال آھي. سياري ۾ ٻچا ڏيندا آهن. مادي پنجن سالن جي عمر ۾ ٻچا ڏيڻ شروع ڪندي آهي. ھي اٺ جبلن۽ غير آباد ميدانن ۾ رھندا آھن جتي پاڻي تمام گھٽ ھوندو آھي ۽ ننڍا ٻوٽا ڦٽل ھوندا آھن جيڪي انھن جي خوراڪ آھن. اھي ڊگھ. فاصلن تائين ھلندا رھندا آھن ۽ چشمن مان پاڻي پيئندا آهن.

## حوالا

زمرو:اٺ
زمرو:جهنگلي جانور
زمرو:سبزي خور مماليا
زمرو:ايشيا جا جانور
زمرو:آئي يو سي اين خطري ۾ جنسن جي ڳاڙهي فهرست
العوذلي

**العوذلي****العوذلي سلطنت** برطانيا جي نگراني واري عدن جي علائقي جي ھڪ رياست جو نالو ھيو.اھا سلطنت ڏکڻ واري گڏيل امارتن جي 1959 ۾ قائم ٿيندڙ وفاق ۽ 1963 ۾ ان وفاق جي جاء تي ٺھندڙ فيڊريشن آف سائوٿ عريبيہ جي باني رڪن ھئي جنھن جو گاديءَ جو هنڌ زارا ھي.

العوذلي سلطنت 1890 ۾ برطانوي نگراني ۾ آئي ھئي. ان جو آخري سلطان صالح ابن الحسين بن جبل العوذلي کي 1967 ۾ ھٽائي عوامي جمھوريہ يمن قائم ڪري ھن سلطنت کي ختم ڪيو ويو ۽ العوذلي سلطنت جو علائقو ھاڻي يمن جو حصو آهي. العوذلي جا حاڪم **سلطان السلطنت العوذليہ** سڏبا ھئا .

## حوالا

## حوالا
8 فيبروري

## واقعا
## پيدائشون
**8 فيبروري [[1875ع]] مخدوم محمد عثمان قريشي (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1935ع]] ليکڪ، صحافي ۽ تعليمي ماهر پروفيسر ڊاڪٽر [[اسحاق ابڙو]] جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1942ع]] موسيقار ۽ گلوڪار ناري شرما ([[حيدرآباد، سنڌ|حيدر آباد]] / [[الھاس نگر|الهاس نگر]]) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1944ع]] ليکڪ پرتاب پرسواڻي (رستم / [[ممبئي|بمبئي]]) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1946ع]] اسڪالر ڊاڪٽر غلام رسول سومرو [[لاڙڪاڻو|(لاڙڪاڻو]]) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1941ع]] گلوڪار ۽ غزل جي بادشاهه [[جگجيت سنگهه]] جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1943ع]] [[اردو|اردو ٻولي]] جي اسڪالر، شاعر ۽ تعليمي ماهر، [[ڪراچي يونيورسٽي]] جي اڳوڻي وي سي پيرزاده قاسم جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1948ع]] [[سنڌي ڪمپيوٽنگ]] جي اهم شخصيت [[عبدالماجد ڀرڳڙي]] جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1953ع]] سگهڙ صالح فقير ([[دادو، پاڪستان|دادو]]) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1957ع]] گلوڪاره وملا ڀاٽيا (نئين دهلي) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1965ع]] ليکڪ محمد عمر سومرو ([[جيڪب آباد]]) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1968ع]] صحافي نماڻو نوراني ([[ٺل]]) جو جنم ڏينهن آهي.**

**8 فيبروري [[1987ع]] ليکڪ اعجاز علي چنا جو جنم ڏينهن آهي.**

## وفاتون
8 فيبروري 1931ع خيرپور رياست جي اڳوڻي حڪمران مير امام بخش خان ٽالپر جو انتقال ٿيو.

8 فيبروري 1942ع موسيقار ۽ گلوڪار استاد سينڌو خان جو انتقال ٿيو.

8 فيبروري 1948ع سياستدان علي محمد شاه (نوابشاه) لاڏاڻو ڪري ويو.

8 فيبروري 1975ع پ پ پ اڳواڻ حيات محمد خان شيرپائو بم ڌماڪي ۾ مارجي ويو.

8 فيبروري 1988ع ناليواري ليکڪا بادام ناتوان (شڪارپور) جو انتقال ٿيو.

8 فيبروري 2015ع سچل سرمست جي درگاهه جو گادي نشين سخي قبول محمد فاروقي لاڏاڻو ڪري ويو.
زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:فيبروري
9 فيبروري

## واقعا
## پيدائشون
9 فيبروري 1904ع اديب گوڌومل بيلاڻي جو جنم ڏينهن آهي.

9 فيبروري 1915ع اديب موتي لاتي بداڻي (سيوهڻ / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي.

9 فيبروري 1928ع اديب چندر ناري سنگهاڻي (ڏيپارجا / اجمير) جو جنم ڏينهن آهي۔

9 فيبروري 1975ع اديب همدم لاشاري جو جنم ڏينهن آهي۔

9 فيبروري 1983ع اداڪار فھيم يحيٰ ڀٽو جو جنم ڏينهن آهي۔

## وفاتون
9 فيبروري 1935ع اديب گوڌومل بيلاڻي ديهانت ڪري ويو.

9 فيبروري 1942ع اديب سيد جمال شاهه بخاري جو انتقال ٿيو.​
زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:فيبروري
19 فيبروري

## واقعا
## پيدائشون
## وفاتون
* **[[1968ع]]** — محمد هاشم گزدر، سنڌ جو سياستدان
زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:فيبروري
23 فيبروري

## واقعا
## پيدائشون
## فوتگيون
* **[[1951ع]] ــ [[غلام احمد نظامي]]**، برک شاعر
زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:فيبروري
ڪالئائڊ

[thumb|[کير ھڪ پاڻياٺي ڪالئائڊ آھي جنھن ۾ مکڻ واري چرٻي جا ننڍڙا گولڙا پاڻي واري محلول ۾ ڦھليل ھوندا آھن.]]

**ڪالئائڊ** (Colloid) علم ڪيميا يا ڪيمسٽري ۾ ھڪ مرڪب جو نالو آهي. خوردبيني تي نظر ايندڙ ذرڙن جي مختلف قلمي مادن جي مرڪب(mixture) کي ڪالئائڊ چوندا آهن. اھو مرڪب اڪثر پاڻياٺ وارو ھوندو آھي. محلول (Solution) واري مرڪب ۾ مختلف مادن جا ذرا ھڪ ٻئي سان ملي حل ٿي ويندا آهن. سسپينشن واري مرڪب ۾ مادن جا ذرا وڏا ٿيندا آھن ۽ مادن جا قلم مرڪب ۾ برقرار رھندا آھن ۽ ايترا وڏا ھوندا آھن جو انھن کي سکڻي اک سان ڏسي سگھجي ٿو، ۽ اھي سطح ۽ تري جي وچ ۾ پاڻياٺ ۾ اٿيل رھندا آھن يعني ھيٺ تري ۾ لھي نہ ايندا آهن. ڪالئائڊ م مرڪب سسپينشن وانگر ھوندو آھي پر ان ۾ مادن جا قلم اکين سان ڏسي نہ سگھبا آھن پر انھن کي ڏسڻ لاءِ عام خوردبين جي ضرورت پوندي آهي. ڪالئائڊ مرڪب ۾ بہ ذرڙا پاڻياٺ جي سطح کان تري وچ ۾ برقرار رھن ٿا ۽ گھڻي عرصي گذرڻ بعد بہ ترو (sedimentation) نہ وٺندا آهن. ڪالئائڊ جي مرڪب ۾ ڦھليل قلمي ذرڙن جو قطر ھڪ کان ھڪ ھزار نينو ميٽرن تائين ھوندو آھي. انھن قلمن مان ڪجهه اليڪٽرانڪ خوردبين کانسواءِ ڏسي نہ ٿا سگھجن انھن م 250 نینو ميٽرن واري قطر ۽ ان کان گھٽ وارا ذرڙا شامل آهن. ھن قسم جا مرڪب سائنس جي ھڪ شاخ انٽرفيس اينڊ ڪالئائڊ سائنس جو موضوع آھن جيڪا سال 1845ع ۾ اٽليءَ جو ڪيمسٽ فرانسسڪو سيلمي متعارف ڪرائي، ۽ ان جي وڌيڪ تحقيق سال 1861ع کان اسڪاٽلينڊ جي ڪيمسٽ ٿامس گراھم ڪئي.
## حوالا

زمرو:ڪيميا
زمرو:مادي جي حالتون
زمرو:ڪيميائي اصطلاحون
ٽامب اسٽون نشاني

**ٽامب اسٽون**  يا **ھيلموس**  يا **اينڊ آف پروف** ، يا **ڪيو اي ڊي مارڪ** (جن جو اظھار "∎" يا "□" يا "▯" ٿيندو آھي) جو استعمال عام طور تي رياضي ۾ ٿيندو آهي. ڪيو اي ڊي مارڪ جو مطلب آھي."*quod erat demonstrandum* جيڪو ھڪ لاطيني محاورو آھي جنھن جي معني آهي " جيڪو ڏيکارڻو هو". ھن نشاني جو استعمال رسالن ۾ بہ مقالن جي آخر ۾  اڪثر ٿيندو آهي. ھن نشاني کي مستطيل ۽ چورس ۾ ڏيکاريو ويندو آھي جيڪي يا تہ ڪاري رنگ سان ڀريل يا وري خالي ڏيکاربا ويندا آهن. يونيڪوڊن ۾ ان کي يونيچر طور ڏيکاريندا آهن. اي ايم ايس ليٽيڪس ۾ ھي نشان لکت جي سڀني پروفن جي آخر ۾ لڳايو ويندو آهي. ھن کي ڪڏهن ڪڏهن ھيلموس بہ چوندا آهن جيڪو نالو ان تي پاؤل ھيلموس نالي رياضيدان جي نالي تان پيو ھو جنھن سڀ کان اول ھن نشاني کي رياضي ۾ استعمال ڪيو. ھن کي اھو خيال ان ڪري آيو تہ اھا نشاني عام طور تي رسالن ۾ مقالن جي خاتمي واري جاء تي استعمال ٿيندڙ ھئي.

## حوالا
وڪٽوريا ڪراس

**وڪثوريہ ڪراس ** 
The **Victoria Cross** جنھن کي
**VC** پڻ لکندا آهن ، برطانيا جو سڀ کان وڏو فوجي اعزاز آهي جيڪو بھادري جي وڏي ڪارنامي تي ڏنو ويندو آهي جيڪو دشمن آڏو سرانجام ڏنو ويو ھجي. اھو موت کان پوءِ بہ ڏنو ويندو آهي. شروع ۾ برطانوي دولت مشترڪه جي ملڪن ۾ بہ ڏنو ويندو ھو جتي ھاڻي ٻيا اعزاز قائم
ٿي چڪا آهن ۽ برطانوي اعزاز ھاڻي بند ٿي ويا آھن. ھي اعزاز شھرين کي بہ ملي سگھي ٿو پر 1879 کان وٺي اڃان ڪنھن بہ شھرن کي نہ مليو آهي. 1857 ۾ پھريون اعزاز راڻي وڪٽوريا عطا ڪيو ھو. تقريبن ٻہ ڀاڱي ٽي اعزاز شاھي سربراھ پاران خود ڏنا ويا آهن جن جي تقريب بڪنگهم محل ۾ ٿيندي آھي. ھي اعزاز 29 جنوري 1856 ۾ راڻي وڪٽوريا ڪرائيميا واري جنگ دوران متعارف ڪرايو ۽ ان ڏينھن کان وٺي 1358 ڄڻن کي ملي چڪو آهي 1355 ڄڻن پاڻ ورتو.

## حوالا
وئمر

**وئمر**   جرمني جي رياست ٿرنجيا جي ھڪ شھر جو نالو آهي جيڪو وچ جرمنيءَ ۾ لئپزگ شھر کان 80 ڪلوميٽرن ۽ نورمبرگ کان 170 ڪلوميٽرن تي واقع آهي. ھن شھر جي آبادي 65000 تائين آھي. ھي شھر 1948 تائين ٿرنجيا جو گاديءَ جو هنڌ ھيو.

thumb|left|وئمر جو مارڪيٽ وارو ڇؤڪ جتي سورھين صدي وارا گھر اڃان واقع آھن

thumb|گرينڊ ڊيوڪل پيليس
thumb |نيشنل ٿيئيٽر جي سامھون گوئٽي ۽ شلر جي پتل جي مجسمن وارو يادگار

## حوالا

## حوالا
ڊٽيفاس آبشار

**ڊٽيفاس آبشار** اتر اوڀر آئس لينڊ ۾ ويٽنايوڪل نيشنل پارڪ ۾ واقع آهي جيڪو يورپ جو سڀ کان وڌيڪ طاقتور آبشار سمجھيو ويندو آھي. جي آبشار جيڪولسا اي فيوئلم ندي تي واقع آھي جيڪا ويٽنايوڪل گليشيئر کان شروع ٿئي ٿي. ھي آبشار 100 ميٽر ويڪرو آھي ۽ 44 ميٽرن تائين ھيٺ پاڻي ڪيرائي ٿو. آئس لينڊ جو ھي سڀ کان وڏو آبشار ھڪ سيڪنڊ ۾ 193 ڪيوبڪ ميٽر پاڻي وھائي ٿو.  ھي آبشار آئس لينڊ جو ھڪ مشھور سياحتي مرڪز پڻ آھي.

## حوالا

## حوالا
صوفي قبول محمد فاروقي

**صوفي قبول محمد فاروقي**  ھي بزرگ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي خيرپور جي ڳوٺ درازا شريف سان تعلق رکندڙ ھيو ۽ سچل سرمست جي چاچي جي اولاد مان ھيو ۽ خواجہ نجم الدين فاروقي جو پٽ ھيو.سائين جي ايم سيد مطابق سخي ميان قبول محمد سن 1261ھ، 1842ع ۾، درازن جي ڳوٺ ۾ تولد ٿيو. هن ابتدائي تعليم راڻيپور جي هڪ مولويءَ ۽ سندن عزيز ميان عبدالقادر فقير وٽ سنڌيءَ ۽ فارسيءَ ۾ ورتي. سندن والد، خواجه نجم الدين، ٽيويهن سالن جي ڄمار ۾، سنه 1272ھ ۾ وفات ڪري ويو، جڏهن هي اڃا يارهن ورهين جو مـَـس هو. ان کانپوءِ کين درگاهه جي مسند تي ويهاريو ويو. مسند نشينيءَ کانپوءِ پاڻ پڙهڻ ڇڏي ڏنائون، سارو وقت ذڪر فڪر ۾ گذارڻ شروع ڪيائون. هي بزرگ پرهيزگار، ڪم سخن ۽ صاحب حال شخص هو..اڪثر درگاهن جي سجاده نشينن وانگر، هي به درگاهه جي مقرر ڪيل حد کان ٻاهر نه نڪتو. هن جي مسند نشينيءَ جو جملي عرصو ايڪهتر سال رهيو. هن انهيءَ عرصي ۾ سچل سرمست جي شروع ڪيل تحريڪ کي نئين سر منظم ڪيو. سندس ڪشش ۽ ڪوشش سان وٽس جملي مذهبن جا ماڻهو بنا ڪنهن فرق جي ڪـَـٺا ٿي، صوفيانه تعليم جي بنيادي متن ۽ مقصدن مان واقف ٿيڻ لڳا.سخي صاحب کي چار فرزند ٿيا: (1) ميان محمد بچل، (2) ميان محمد پريل، (3) ميان صاحبڏنو، (4) ميان رستم علي. پهريان ٻه فرزند سندن حياتيءَ ۾ وفات ڪري ويا هئا، جنهن ڪري سندن 23- ذوالقعد 1343ھ مطابق 15 جون 1925ع تي وفات کانپوءِ، سندن جاءِ تي ميان صاحب ڏنو مسند نشين ٿيو..

## حوالا

## حوالا
صوفي عبدالستار (جھوڪ وارو)

**صوفي عبدالستار** پير غوث محمد جھوڪ شريف واري جو پٽ ھيو.جنب گذاريم جن سين ۾ سائين جي ايم سيد لکي ٿو تہ:هي سن 1902ع ۾ ڄائو هو. جهوڪ شريف جي شهر ۾ ئي سنڌي تعليم ورتائين. ان کانپوءِ مولوي نواز علي خيرپوريءَ وٽ پارسي ۽ ٿوري عربي پڙهيائين. پوءِ پڙهڻ ڇڏي ڏنائين، ليڪن ڪتابن جي مطالعي جو کيس ڪافي شوق هوندو هو ۽ چڱو ذخيرو ڪتابن جو گڏ ڪيو هئائين. سندس والد جي وفاتيءَ بعد کيس مسند تي ويهاريو ويو. هي پنهنجي بزرگن جي نيڪ راويت قائم رکيو آيو، ۽ هندو مسلمان درگاهه تي ايندا رهيا.شاهه شهيد جي درگاهه تي ساليانو ميلو تاريخ 17 - صفر تي لڳندو آهي. جنهن موقعي تي درگاهه جا اڪثر طالب اچي حاضر ٿيندا آهن ۽ راڳ ۽ سماع جون مجلسون قائم ٿينديون آهن..
صوفي ميان عبدالستار عابد، حليم، خوش خلق، تعصب ۽ دوئيءَ جي خرابين کان خالي، ڪم آزار ۽ يار ويس بزرگ هو. سندس صحبت ۾ راحت پيئي ايندي هئي. رات جو اڪثر فقير ارجنداس کان صوفيانه ڪلام ٻڌندو هو. سندس خوراڪ ۽ پوشاڪ نهايت سادي هوندي هئي.. 

## حوالا

## حوالا
مير الله بخش ٽالپر

**مير الله بخش خان ٽالپر** 
شاهواڻي ٽالپرن جي شاخ سان تعلق رکندڙ ھيو ۽ 1899ع ۾ سانگھڙ ضلعي جي جهول جي ڳوٺ ۾ ڄائو هو. اڃا ٽن سالن جي عمر ۾ سندس والد، مير فضل محمد خان، 1901ع ۾ گذاري ويو. خاندان ۾ باقي صغير اولاد ۽ بيوهه عورتون وڃي رهيون، تنهن ڪري هي اتان لڏي وڃي ٽنڊي جان محمد تعلقي ڊگڙيءَ ۾ عزيزن وٽ رهيا. ابتدائي تعليم مڪاني اسڪول ۾ ورتائين. 1911ع ڌاري، پٿوري جي مدرسي ۾ چئن درجن تائين تعليم ورتائين: پوءِ اتان اچي ڪراچيءَ جي سنڌ مدرسي ۾ داخل ٿيو، جتان 1918ع ۾ مئٽرڪ جو امتحان پاس ڪيائين. ان کان پوءِ اعليٰ تعليم لاءِ جهونا ڳڙهه ڪاليج ۾ داخل ٿيو، ۽ جڏهن اتان غير ڪاٺياواڙي شاگردن کي ڪڍيو ويو، ته هن واپس سنڌ ۾ اچي، ڊي. جي سنڌ ڪاليج ڪراچيءَ ۾ داخلا ورتي..
1920ع ڌاري جڏهن خلافت هلچل شروع ٿي، ته مير صاحب تعليم ڦٽي ڪري وڃي تحريڪ خلافت ۾ حصو ورتو، ۽ ٿرپارڪر ضلعي خلافت ڪاميٽيءَ جو سيڪريٽري ٿي ڪم ڪرڻ لڳو. 1924ع ۾ جڏهن خلافت هلچل جهڪي ٿي ويئي، ته هن ٿر پارڪر ضلعي جي زميندار ايسوسيئيشن برپا ڪرڻ ۾ حصو ورتو، جنهن جو صدر خانبهادر غلام نبي شاهه ٿيو ۽ پاڻ سيڪريٽري ٿي ڪم ڪرڻ لڳو..
سال 1927ع ۾ کيس "الوحيد" ۾ اسسٽنٽ ايڊيٽر ڪري رکيو ويو. 1928ع ۾ جڏهن قاضي عبدالرحمان ضلعي لوڪل بورڊ ڪراچيءَ جو چيف آفيسر مقرر ٿيو، ته ڪجهه وقت لاءِ هن ايڊيٽريءَ جا فرائض به بجا آندا. اُتان، اکين جي خراب ٿيڻ ڪري، استعيفا ڏيئي، ڳوٺ موٽي آيو.
1930ع ۾ پهرين سنڌ هاري ڪانفرنس، ميرپورخاص ۾، مسٽر جمشيد ميهتا جي صدارت هيٺ ڪٺي ٿي، مير صاحب ان ۾ به حصو ورتو. 1937ع ۾ پاڻ خاڪسار هلچل ۾ شريڪ ٿيو، ۽ ان طرفان "خاڪسار سپاهي" نالي رسالو ڪڍندو هو. خاڪسار تحريڪ ۾ گهڻي وقت تائين ڪم ڪندو رهيو. 1945ع ۾، ان سلسلي ۾، دهليءَ ۾ ٿوري وقت لاءِ گرفتار ٿي جيل ۾ ويو. 22 جولاءِ 1953ع تي، موٽر جي حادثي ۾ وفات ڪيائين.

## حوالا

## حوالا
مولوي محمد معاذ پيرزادو

**مولوي محمد معاذ پيرزادو** سن 1896ع ڌاري قطاد شاھ ڳوٺ، تعلقي سڪرنڊ ۾، هڪ علمي گهراڻي ۾ ڄائو هو. هن جو والد هارپ جو ڌنڌو ڪندڙ ۽ مسڪين هو. هن کي ستن سالن جي عمر ۾ ڳوٺ جي آخوند واليڏني وٽ قرآن شريف پڙهڻ لاءِ ويهاريو ويو. ڏهن سالن جي عمر ۾، هن کي ڳوٺ پير جهنڊي ۾ مدرسه دارالارشاد ۾ پڙهڻ لاءِ موڪليو ويو. ان وقت مولانا عبيد الله سنڌي اتي رهندو هو. هن ابتدائي سنڌي ۽ فارسي پڙهڻ بعد عربي پڙهڻ شروع ڪئي. اصل سندس نالو محمد پناهه هو، جو مولانا سنڌي صاحب، هن جي والد جي اجازت سان بدلائي محمد معاذ رکيو. ان کانپوءِ هو انهيءَ نالي سڏبو اچي. جناب پير صاحب جهنڊي وارو، ميان رشد الله شاهه صاحب، هن تي خاص مهربان هوندو هو. هـُـن، 1913ع تائين، عربيءَ جي درس نظاميءَ جي تعليم اُتي پوري ڪري ورتي.
سنه 1914ع جي ابتدا ۾ معاذ صاحب دهليءَ ويو. اتي مدرسه طبيه، مسيح الملڪ حڪيم اجمل خان ۾ داخلا ورتائين. اتي ٻه مهينا رهڻ بعد هن ميرٺ ۾ وڃي مولوي عبدالمؤمن، داماد شيخ الهند مولانا محمود الحسن، وٽ حديث جا ڪتاب پڙهيا. اتان هـُـو لکنؤ ويو، جتي تڪميل الطب ڪاليج جهوانئي ٽولا ۾ وري طبي تعليم لاءِ پڙهڻ ويٺو، ۽ اُتي طبي ڪورس عربيءَ ۾ سنه 1917ع ڌاري پورو ڪري، سند ورتائين. اتان اپريل 1917ع ۾ سنڌ واپس اچي نوابشاهه ۾ دواخانو کوليائين. 1919ع ۾ جڏهين خلافت هلچل شروع ٿي، ته هن ان ۾ بهرو ورتو. هندو مسلم اتحاد ان وقت زور تي هو. ٿوري وقت کانپوءِ،سنه 1924ع ڌاري، جڏهن خلافت هلچل ترڪن جي خلافت ختم ڪرڻ ڪري جهڪي ٿي، ته هن جا تعلقات ڪانگريس سان رهڻ لڳا- جهڙيءَ طرح جمعيت العلماءَ هند جي ٻين عالمن جا هئا. هن سنڌ جي جدائيءَ واري تحريڪ ۾ حصو ورتو هو. سنه 1937ع ۾ چونڊن وقت هن شيخ عبدالمجيد سنڌي صاحب جي آزاد پارٽيءَ جو ساٿ ڏنو..
سنه 1939ع ۾ نوابشاهه جي شهر کي ميونسپالٽي ملي، جنهن ۾ سورهن ميمبر چونڊجڻا هئا، جن ۾ يارهن هندن ۽ پنجن مسلمانن لاءِ جايون مقرر ٿيل هيون. ان ۾ مولوي محمد معاذ صاحب ڪانگريس طرفان اُميدوار بيٺو. چونڊ کان هڪ رات اڳ شهر جي چونڪ ۾ هڪ جلسو ٿيو، جنهن ۾ شيخ عبدالمجيد صاحب ۽ حاجي عبدالله هارون مسلم ليگ اُميدوارن لاءِ تقريرون ڪيون. هن جي لاءِ مولوي محمد عثمان ۽ محمد امين کوسو پڻ ورڪ ڪرڻ لاءِ آيا هئا. ان چونڊ ۾، باوجود سخت مخالفت جي، هي ڪامياب ٿيو. ان کانپوءِ به ڪيترو ئي عرصو هي ميونسپالٽيءَ تي چونڊبو آيو. سنه 1947ع ۾ جڏهين مسلم ليگ ۽ ڪانگريس فيصلو ڪري پاڪستان ۽ ڀارت جي نالي سان ملڪ جو ورهاڱو ڪيو، ۽ مسلم قوم پرست ڪارڪنن لاءِ سياسي ميدان ۾ ڪم ڪرڻ واسطي ماحول نه رهيو، ته هن سياست ۾ بهرو  وٺڻ ڇڏي ڏنو. ان کانپوءِ هو هاري تحريڪ ۾ غريب هارين کي بهبوديءَ لاءِ ڪوشش ڪندو رهيو. اڳتي هلي، جڏهين "متحده محاذ" قائم ٿيو ته ان ۾ به هو شريڪ ٿيو ۽ پوءِ ان کي نئشنل عوامي پارٽيءَ ۾ تبديل ڪرڻ بعد به ان ۾ ساڳيءَ طرح حصو وٺندو آيو. سنه 1951ع ۾ کيس سيفٽي ائڪٽ هيٺ کهڙي وزارت پهرين حيدرآباد پوءِ سکر جيل ۾ موڪليو، جتان 2 آگسٽ تي آزاد ڪيو ويو..

## حوالا

## حوالا
ڊيموڪريٽڪ پيپلز پارٽي، ترڪي

**ڊيموڪريٽڪ پيپلز پارٽي** (, DEHAP) ڪردن جي قومپرست، 
سياسي جماعت آهي جنھن جو بنياد 24 آڪٽوبر 1997 ۾ پيو. اصل ۾ اھا پيپلز ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ جو تسلسل آهي جنھن تي مارچ 2003 ۾ ترڪي جي آئيني عدالت بندش وجھي ڇڏي ڇوتہ ان ڪردستان ورڪرز پارٽي جي حمايت ڪئي هئي. .
17 آگسٽ 2005 تي ھن پارٽي ۽ ليله زينہ جي  ڊيموڪريٽڪ سوسائٽي موومينٽ پاڻ ۾  انضمام ڪري ڊيموڪريٽڪ سوسائٽي پارٽي ٺاھي  

## حوالا

## حوالا
المانسا واري جنگ

thumb|left|150px|جيمز فٽز جيمز،  بيروڪ جو ڊيوڪ

**المانسا جي جنگ** 25 اپريل 1707 ۾ اسپين جي تخت جي لاءِ اسپين جي فلپ پنجون جي فوجين ۽ پاڪ رومن ايمپائر جي چارلس ڇھون جي فوجين جي وچ ۾ لڳي جيڪا اسپين واري فوج يا بوربن فوج کٽي ورتي جنهن جي قيادت انگلينڊ جي جيمز ٻيون جو ناجائز پٽ جيمز فٽز جيمز، بيروڪ جو ڊيوڪ يا نواب ڪري رھيو ھو جڏھن تہ ھئبسبرگ جي فوج يا رومن ايمپائر  جي فوج جي قيادت فرانس جو جلاوطن ھينري ڊي مئسو ڪري رھيو ھو جيڪو گيلوي جو ارل يا نواب ھيو. تاريخ ۾ اھا پھرين جنگ ھئي جنھن ۾ انگلينڊ جي فوج ھڪ فرينچ جنرل جي ڪمان ۾ وڙھي.

## حوالا

## حوالا
سالاري نئن

**سالاري نئن**  انگريزي (Salari Nain) کيرٿر جبل جنهن کي مقامي ماڻهو ڪارو جبل پڻ چوندا آھن، مان نڪرندڙ وڏيُن نَئيُن مان ھڪ آھي**.** جيڪا کيرٿر جبل  منجهان دادو ضلعي  خيرپور ناٿن شاه تعلقي، يوسي ٻُرڙا جي قديم ڳوٺ سالاري جي اولهہ طرف کان نڪري ٿي.
 
سالاري نئين ڳوٺ سالاري ۽ ان ۾ شامل پنجن ديهن سالاري-1، سالاري-2، سالاري-3، سالاري-4، سالاري-5، ۽ ديهہ مالم-1 ۽ ديهہ مالم-2 ۽ ديهہ بُگَ سميت ڳوٺن ھر ھڪ ڳوٺ حملاڻي، ڳوٺ روحل گاڏهي ۽ ڪاڇي جي ڳوٺن قصبن ۽ ديهہ بُگ جي باراني زمين کي آباد ڪندي اچي ڳوٺ ٻُرڙا کان ايف پي بند ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. سالاري نئين جي منهن ۾ عام ڏينهن ۾ بہ پاڻي جي موجودگي ممڪن آهي، باقي سندس اھو وھڪرو جو ڪاڇي جي صحرا کي سيرآب ڪري اچي ايف پي بند ۾ موجزن ٿئي اھو البتہ برسات جو احتياج رکي ٿو.

## حوالا

زمرو:سنڌ جون نئيون
زمرو:دادو ضلعي جون نئيون
آرٿر ليپ ورٿ

**آرٿر ليپ ورٿ** ايف آر ايس اسڪاٽش ڪيمسٽ ھيو جيڪو 10 آڪٽوبر 1872 ۾ اسڪاٽ لينڊ جي شھر گيليشيلس ۾  پيدا ٿيو ۽ 5 اپريل 1941 ۾ وفات ڪيائين.

[thumb|right|[ميسن سائنس ڪاليج، برمنگھم موجوده يونيورسٽي آف برمنگھم جتي آرٿر ليپ ورٿ پڙھيو]]

ھن جو پيءُ چارلس ليپ ورٿ جيولاجسٽ ھيو. ھن سينٽ اينڊريو اسڪول ۽ ڪنگ ايڊورڊ اسڪول، برمنگھم ۾ تعليم حاصل ڪئي ۽ ميسن سائنس ڪاليج، برمنگھم مان ڪيمسٽري ۾ گريجوئيشن ڪئي. 1893 کان 1895 تائين ھن سٽي اينڊ گائيڊز آف لنڊن انسٽيٽيوٽ ۾ اسڪالرشپ تي ڪافور جي ڪيمسٽري ۽ ان جي خوشبو جي نعم البدلن جي ٽن ميڪينيڪي اصولن تي ڪم ڪيو. ھن جي پھرين مقرري 1895 ۾ بلومسبري ۾ يونيورسٽي آف لنڊن جي اسڪول آف فارميسي ۾ ڊمانسٽريٽر جي حيثيت ۾ ٿي، ۽ اتان پوءِ  گولڊ سمٿ انسٽيٽيوٽ ۾ ڪيمسٽري جي شعبي جي سربراھ طور مقرري ٿي، جتان پوءِ 1909 ۾ ھي يونيورسٽي آف مانچسٽر  ۾ غير نامياتي ۽ طبعي ڪيمسٽري جو سينيئر ليڪچرار ٿيو. 1913 ۾ ھي نامياتي ڪيمسٽري جو پروفيسر مقرر ٿيو. ھي طبعي نامياتي ڪيمسٽري جي بنياد وجهندڙن ۾ شمار ٿئي ٿو. ھن جي بينزوئن کي پاڻياٺ يا ٺوس حالت ۾ تبديل ڪرڻ لاء ردعمل واري ميڪانيڪي اصول جي رٿ نامياتي ڪيمسٽري کي اڄوڪي دؤر ۾ سمجھڻ لاء بنياد آھي  مئي 1910 ۾ ھي فيلو آف رايل سوسائٽي ۾ چونڊيو ويو ۽ کيس 1931 ۾ ان سوسائٽي جو ڊيوي ميڊل مليو.
1935 ۾ رٽائر ٿي ويو ۽ مانچسٽر ۾ وفات ڪيائين.

## شادي

ھن جي 1900 ۾ ڪئٿلين ھالينڊ سان شادي ٿي جنھن کي ٻہ ڀينر ھيون جيڪي بہ ٻن سائنسدانن، فريڊرڪ اسٽينلي ڪپنگ ۽ وليم ھينري پرڪن جونيئر، جون زالون ھيون

## حوالا

زمرو:1872ع جون پيدائشون
زمرو:1941ع جون فوتگيون
ڪمينئس فائونڊيشن

**ڪمينئس فائونڊيشن فار چائلڊ ڊولپمينٽ** يا **ڪمينئس فائونڊيشن** پولينڊ جي شھر وارسا ۾ صفر مقام رکندڙ ھڪ نان گورنمينٽ آرگنائيزيشن آهي جيڪا سيپٽمبر 2003 ۾ قائم ٿي. ھن فائونڊيشن جو مقصد 3 کان 5 سالن جي ٻارن کي برابر تعليمي موقعا فراهم ڪرڻ آهي خاص طور تي پولينڊ جي ٻھراڙيءَ جي انتھائي بيروزگاري وارن علائقن ۾ جتي پري اسڪول ايجوڪيشن ۾ تمام ڪمي ٿي آھي.رڳو  3 کان 5 سالن جي عمر وارن ٻارن جو
38% سيڪڙو پري اسڪول ۾ داخل ٿين ٿا جنھن جو مطلب آهي ته 750,000 ٻار پر اسڪول ڪيئر کان محروم رھن ٿا. ٻھراڙيءَ ۾ داخلا رڳو % 10 آهي. جيڪا سڄي يورپي يونين ۾ سڀ کان گھٽ آھي. فائونڊيشن استادن جي تربيت جا پروگرام پڻ آرگنائيز ڪندي آهي.

## حوالا
سائنٽولاجي

**سائنٽولاجي**  مذھبي عقيدن تي مشتمل نفس جو ھڪ ضابطي جو نالو آهي. لفظ سائنٽولاجي مئي 1952 ۾ آمريڪي ليکڪآيل.ران ھوبارڊ (1911–86)  متعارف ڪرايو. ھن ابتدائي طور تي ان خيال تي مشتمل ھڪ پروگرام ڊائنيٽڪس (Dianetics) جوڙيو جيڪو ڊائنيٽڪس فائونڊيشن ذريعي ورھايو ويندو ھو.اھا فائونڊيشن 1952 ڏيوالي نڪرڻ جي ڪري پوري ٿي وئي ۽ ڊائنيٽڪس: دماغي صحت لاء ھڪ جديد سائنسجي شايع ڪرڻ جا حق ۽ واسطا وڃائي ويٺو. ھن پوء ان مذھبي ضابطي جون وصفون نئين سر بيان ڪندي ان کي سائنٽولاجي جو نالو ڏنو  ھن مذھبي ضابطي جي عمل ۾ اي ميٽر (e-meter) ۽ آڊٽنگجي استعمال کي برقرار رکيو .
سال اندر ھن ڊائنيٽڪس جا حق ۽ واسطا ٻيھر حاصل ڪيا ۽ ٻنھي موضوعن کي چرچ آف سائنٽولاجي جي نالي سان برقرار رکيو. 

## حوالا
رجب آزاد سولنگي

**رجب آزاد سولنگي**(انگريزي ٻولي :Rajib Azad Solangi)  سنڌي ٻوليءَ جو بهترين جديد شاعر، ڊراما نگار ۽ ڪهاڻيڪار آهي. سندس ڪافي ڪتاب شايع ٿيل آهن.

## زندگي جو احوال
رجب آزاد سولنگي  جو اصل نالو رجب علي آهي. 15 سيپٽمبر 1961ع تي محمد بچل سولنگي جي گهر ۾ ڳوٺ ننڍي سيتا دادو ضلعي  سنڌ پاڪستان ۾ پيدا ٿيو پر رڪارڊ ۾ سندس جنم جو هنڌ ڳوٺ آباد وارھ تعلقو لاڙڪاڻو ضلعو درج ٿيل آهي. هن سيڪنڊري تعليم هاءِ اسڪول نصيرآباد مان حاصل ڪئي. بعد ۾ بي اي، بي ايڊ ۽ ايم اي جي تعليم حاصل ڪيائين. پرائيمري استاد طور سرڪاري ملازمت اختيار ڪيائين.

## ادبي خدمتون
رجب آزاد جو ڪاليج ۾ پڙهائي دوران ميل جول حافظ محمد احسن چنا سان ٿيو. هن شاعري کان علاوه ڪماڻيون، ڊراما ۽ مضمون لکڻ شروع ڪيا.سنڌي ادبي سنگت شاخ دادو سان سلهاڙيل رهيو آهي جنهن جو سيڪريٽري به رهيو آهي. رجب آزاد سولنگي سنڌي ادبي سنگت ضلعي دادو جو رابطه سيڪريٽري پڻ رهيو آهي.

## ڪتاب
سندس ڪهاڻين جو ڪتاب ڪارو چشمو 2005 ۾ ڇپيل آهي.
## حوالا

زمرو:ڪهاڻيڪار
زمرو:ڊرامه نگار
زمرو:سنڌي شاعر
زمرو:سنڌي ليکڪ
فارم ڪوو مشاھداتي تجربيگاھ

**فارم ڪوو مشاھداتي تجربيگاھ**, مختصر نالو ايف سي او
(FCO) نيوزيلينڊ جي شھر آڪلينڊ جي ويجھو ھڪ علائقي پڪورينگا ۾ واقع غير پيشورانہ فلڪياتي مشاھداتي تجربيگاھ آهي جتي  **جيني ميڪ ڪورمڪ** سيپٽمبر 2009 ۾  ننڍن سيارچن جو وڏو پٽو 386622 نيوزيلينڊ دريافت ڪيو.
 ھي تجربيگاھ 2000 ۾ ٺهي جنھن ۾ ميئڊي (Meade) اوزار واري LX200R 14" شمڊ ڪاسگرين (Schmidt-Cassegrain) نالي ايف /10 دوربيني لڳل آھي جيڪا اوھيو اسٽيٽ يونيورسٽي جي فلڪياتي شعبي کان ڪجهه روڪ پئسن ۽ ڪجهه قرض تي خريد ڪئي وئي. ھن  مشاھداتي تجربيگاھ ۾ ڊگھي ST8XME CCD ڪيمرا چٽي ڪرڻ واري فلٽر سميت استعمال ڪئي ويندي آهي جيڪا آسٽروفزڪس جي بيڪ يارڊ نالي مرڪز طرفان ڏنل آهي. ھي تجربيگاھ صرف فلڪياتي مشاھدي لاءِ ڪم ڪندي آهي. اپريل 2004 ۾ اوھيو اسٽيٽ يونيورسٽي 
۾ پروفيسر اينڊريو گولڊ جي سربراهي ۾ ڪوو مشاھداتي تجربيگاھ مائڪرو فن(MicroFUN) تعاون ۾ شامل ٿي
https://web.archive.org/web/20060830235602/http://www-astronomy.mps.ohio-state.edu/~microfun/microfun.html 
مائڪرو فن مھم جو مقصد ستاري ۽ سياري جو وچ ۾ ايندڙ سيارہ يا سيارچا جاچڻ ھيو جنھن کي ڪشش ثقل واري مائڪرو لينسنگ چوندا آھن.  عدسي شيشي ذريعي عڪس جي تمام گھڻي وڏائي سان تمام گھڻي فوٽو ميٽرڪ چوڪسي ذريعي نظر ايندڙ ستاري جي مدار ۾ چڪر لڳائيندڙ سيارن ۽ سيارچن کي ڳولڻ ھيو. پھرين ڪاميابي اپريل 2005 ۾ ٿي جڏهن ھڪ بيروني سيارو اوگل 2005 BLG 071  لڌو ويو https://web.archive.org/web/20051218154559/http://www-astronomy.mps.ohio-state.edu/~microfun/ob05071/ https://arxiv.org/abs/astro-ph/0505451. اھا دريافت 31 پيشيواراڻن ۽ ٻہ غير پيشيواراڻن ڏانهن منصوب ڪئي وئي ان واقعي ۾ ھن تجربيگاھ 12 ڪلاڪن جو مشاھدو حصي ۾ ڏنو. ھي نئون بيروني سيارو نظام شمسي جي مشتري کان ٽيڻو وڏو ھيو ۽ زمين کان 15000 نوري سال پري گيليڪٽڪ بلج ۾ واقع ھيو. ھن ٽيڪنڪ وسيلي اھو ٻيو بيروني سيارو ھيو جيڪو دريافت ڪيو ويو

## حوالا

## حوالا
هڪ ڏهاڙو بين الاقوامي

[thumb|[ملبورن ڪرڪيٽ گرائونڊ ۾ کيڏيل هڪ ڏينهن بين الاقوامي]]
**هڪ ڏينهن بين الاقوامي** (One Day International) محدود اوورز ۾ ڪرڪيٽ جو هڪ روپ آهي جيڪا بین الاقوامي حیثیت سان ٻن ٽيمن جي وچ ۾ کيڏي ويندي آهي. ڪرڪيٽ عالمي ڪپ ساڳئي روپ ۾ کيڏيو ويندو آهي. 

پهريون هڪ ڏينهن بین الاقوامي ڪرڪيٽ میچ 5 جنوري 1971ع تي آسٽريليا قومي ڪرڪيٽ ٽيم ۽ انگلينڊ قومي ڪرڪيٽ ٽيم جي وچ ۾ ملبورن، وڪٽوريا، آسٽريليا ۾ ملبورن ڪرڪيٽ گرائونڊ تي کيڏيل ويو. حقيقت ۾ هي هڪ ٽيسٽ میچ هيو پر مينهن جي سبب پهرين ٽي ڏينهن راند نه ٿي سگهي، جنهنجي سبب کان ٽيسٽ میچ کي ختم ڪري اٺن بالن جي 40 اوورز جو میچ ڪيو ويو. انهيءَ ۾ آسٽريليا 5 وڪٽن تان ميچ کٽيو. پهرين هڪ ڏينهن میچ ۾ اڇي ڪٽ ۽ ڳاڙهي بال سان کيڏيو ويندو هو.

## حوالا

زمرو:ڪرڪيٽ
ھيپاٽائٽس اي

** ھيپاٽائٽس اي **  جيري يا جگر جي ھڪ بيماري آھي جيڪا ھيپاٽووائرس اي يا (HAV) جي ڪري ٿيندي آھي.  کوڙ مريضن 
خاص طور تي ننڍڙي عمر وارن کي ٿورڙن آثارن سان يا بغير آثارن جي ٿيندي آهي. بيماري جي انفيڪشن ۽ آثارن ظاھر ٿيڻ جي وچ وارو وقت ٻہ کان ڇھ ھفتن جو ھوندو آھي. بيماري جا آثار شروع ٿيڻ بعد اٺن ھفتن تائين جاري رھندا آھن ۽ ان جا کوڙ آثار ھوندا آھن جن۾ دل ڪچي ٿيڻ، الٽي، دست، ڪامڻ، بخار ۽ پيٽ جو سور شامل ھوندا آھن. جيري يا جگر جي مڪمل نڪارگي ڪڏهن ڪڏهن ٿيندي آھي سابہ وڏي عمر جي مريضن ۾ .وائرس واري گنھ لڳل کاڌي يا پاڻي واپرائڻ ڪري ھيپاٽووائرس جسم اندر داخل ٿي انفيڪشن پيدا ڪندو آهي ۽ اھڙي طرح اھا بيماري گنھ ذريعي ڦھلجندي آهي. ڪچي رڌل کوپي واري مڇي مان بہ ڦھلجندي آهي . اھا انفيڪشن واري ماڻھو سان ويجھو ٿيڻ تي بہ ڦھلجندي آهي. ٻارن م آثار ظاھر نہ ٿيڻ جي ڪري انھن مان ٻين ڏي جلدي ڦھلجندي آهي . ھڪ دفعو ٿيڻ کان پوءِ ان ماڻھوءَ کي زندگيءَ ۾ ٻيھر نہ لڳندي آهي.

## حوالا

## حوالا

زمرو:بيماريون
زمرو:جگر جون بيماريون
چين لائوس سرحد

thumb|upright=1.2| ين سائي رنگ سان ۽ لائوس نارنگي رنگ سان ڏيکاريل

**چين لائوس سرحد** 423 ڪلوميٽر آهي جيڪا اتر لائوس جي صوبن لئانگ نمٿا (Luang Namtha), آيوڊومڪسي (Oudomxai) ۽ فونگسالي (Phongsali) صوبن کي چين جي صوبن ينان (Yunnan) کان ڌار ڪري ٿي. اوڀر جي ڪنڊ تي چين لائوس ۽ ويٽنام جون سرحدون پاڻ ۾ ملن ٿيون ۽ اولھ واري ڪنڊ تي چين لائوس۽ ميانمر جون سرحدون پاڻ ۾ ملڻ ٿيون.

## حوالا
مَکِي نئن

مکي نئن انگريزي(Makhi Nai)دادو ضلعي خيرپور ناٿن شاه تعلقي جي حدن ۾ کيرٿر مان وهندڙ برساتي نئن سالاري جي ڏکڻ طرف کيرٿر عرف ڪاري جبل جي ھراڙ واري علائقي کان ڳوٺ راڄي جو کوھ جي ڏکڻ اولھ طرف کان نڪري ٿي، مَکي وھڪري جي اعتبار کان نئين سالاري کان ٻئي نمبر تي آهي.

مَکي نئين جو وھڪرو ديھ مَکي 1 ديھ مَکي 2 ديھ ريڍي ۽ ديھ مالم جي باراني زمين کي آباد ڪندي بالآخر ڳوٺ ٺوڙِھِي جي ويجهو ايف پي بند ۾ ڇوڙ ڪري ٿو.

## حوالا

زمرو:سنڌ جون نئيون
زمرو:دادو ضلعي جون نئيون
مناميفورانو

**مناميفورانو** جپان جي ھوڪائڊو صوبي يا پريفيڪچر جي ڪاميڪاوا ڊويزن يا سب پريفيڪچر جي ضلعي سوراچي ۾ واقع هڪ شھر آھي. سيپٽمبر 2016 ۾ ھن شھر جي آبادي 2611 ھئي ۽ آبادي جي گھاٽائي 3.9 ماڻھو في چورس ڪلوميٽر ھئي. شھر جي علائقي جي پکيڙ 665.52 چورس ڪلوميٽر ھئي 

## حوالا

زمرو:جاپان
زمرو:جاپان ۾ شهر
گريوزينڊ

**گريوزينڊ**   انگلينڊ جي ڪينٽ نالي ڪائونٽي جي اتر اولھ ۾ واقع ھڪ قديم شھر آھي. ھي شھر گريو شيم بورو جو انتظامي مرڪز آھي. ان جي جاگرافيائي بيھڪ جي ڪري ان کي تاريخ ۾ وڏي اھميت ملندي آئي آهي.

## حوالا
انگلينڊ جا خطا

**انگلينڊ جا خطا** يا **علائقا**،
جن کي پھرين سرڪاري آفيسن جا خطا سڏبو هو، انگلينڊ جي سڀ کان وڏي انتظامي ورھاست خطن ذريعي ٿيل آهي. 1994 کان 2011 تائين انگلينڊ جي اھا انتظامي ۽ شمارياتي ۽ يورپي پارليامينٽ جي تڪن جي صورت ۾ ورھاست نو خطن ۾ ٿي چڪي آهي. لنڊن واري خطي ۾ چونڊيل ميئر ۽ لنڊن اسيمبلي آھن. ڇھن خطن ۾لوڪل اٿارٽي ليڊرس بورڊ باقي ٻن خطن ۾ ڪوبہ انتظامي ڪم وارو ادارو ڪانھي. پھرين اتي بہ لوڪل اٿارٽي ليڊرس بورڊ ھيا پر بعد ۾ انھن کي منسوخ ڪيو ويو. 1998 ۾ اٺن خطن ۾، لنڊن واري خطي کي ڇڏي، مقامي اٿارٽين کي حڪمت عملي وارا منصوبا ء سفارشون ڏيڻ لاء علائقائي چيمبر قائم ڪيا ويا.انگلينڊ جي خطن جا نالا ۽ تفصيل ھيٺ ڏنل چارٽ ۾ ظاهر ڪجن ٿا:

**انگلينڊ جا خطا**:

## حوالا
نارٿ يارڪ شائر

**نارٿ يارڪ شائر** انگلينڊ جي خطي يارڪ شائر ۽ ھمبر ۽ نارٿ ايسٽ انگلينڊ جي خطن ۾ واقع ھڪ ڪائونٽي جو نالو جنھن ۾ يارھن ضلعا واقع آھن.2016  ۾ ھن ڪائونٽي جي آبادي جو تخمينو 602300 ھيو ان ۾ يارڪ، مڊل بورا، اسٽاڪٽن، ۽ ريڊڪار اينڊ ڪليولنڊ شامل نہ ھيا 
ھي ڪائونٽي لوڪل گورنمينٽ ايڪٽ، 1972 تحت پھرين اپريل 1974 ۾  ٺاھي وئي. ھن ڪائونٽي جي پکيڙ  آھي ۽ اھا پکيڙ ۾ انگلينڊ جي سڀ کان وڏي ڪائونٽي آھي. ھن ڪائونٽي جي 40 سيڪڙو پکيڙ نيشنل پارڪن تي مشتمل آهي. ھن ڪائونٽي جا وڏي ۾ وڏا شھر مڊل بورا (174,700), يارڪ (152,841), ھروگيٽ (73,576) ۽ اسڪار بورا  (61,749) آھن. ھن ڪائونٽي جي مڪاني ادارن ۾ خودمختيار وحداني اختياري واريون ڪائونسلون پڻ موجود آهن جن  ۾  يارڪ شھر، مڊل بورا، ريڊ ڪار اينڊ ڪليولنڊ شامل آهن.

## مڪاني حڪومت

[thumb|left|[ڪائونٽي ھال، نارٿيلرٽن]]

انگلينڊ جي ھي غير ميٽروپوليٽن ڪائونٽي جو انتظام نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي ڪائونسل جي ڪابينہ ڪائونسل جي ذريعي ھلايو ويندو آهي.. ھن ڪائونٽي ڪائونسل جا 72 ڪائونسلر ڪائونسل جي اڳواڻ کي چونڊيندا آهن جيڪو 9 وڌيڪ ڪائونسلرن جي چونڊ ڪري ايگزيڪيوٽو ڪابينہ جوڙيندو آهي جيڪا ھن غير ميٽروپوليٽن ڪائونٽي جي باري ۾ فيصلن ڪرڻ جي مجاز ھوڻدي آهي. ڪائونٽي ڪائونسل جي آفيس نارٿيلرٽن واري ڪائونٽي ھال ۾ واقع آهي. وحداني ڪائونسلون وري ھن اداري کان خودمختيار ھونديون آھن.

## ضلعا

ھن ڪائونٽي جي ضلعن متعلق تفصيل ھيٺ ڏنل چارٽ ۾ ڏجن ٿا.

## حوالا
مڊل بورا

**مڊل بورا** ( ) انگلينڊ جو ھڪ صنعتي شھر آھي.
جيڪو ٽيز ندي جي ڪناري تي نارت ايسٽ انگلينڊ جي خطيجي  نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي ۾ واقع آهي. ھي شھر 1830 ۾ قائم ٿيندڙ ٽيز وادي جي انتظامي خطي جو پڻ حصو آهي. ھتان جي مقامي ڪائونسل ھڪ وحداني اختياري آھي جنھن کي مڊل بورا ڪائونسل سڏيندا آهن. يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي 2011 واري آدمشماريءَ مطابق ھن شھر جي آبادي 138,400 آھي ۽ پسگردائيءَ وارين شھري آبادين کي ملائيدي  
174,700 آھي جنھن سبب ھي شھر نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي جي ٻيون نمبر وڏو شهر آهي. 
ھي شھر 1889 ۾ ڪائونٽي برا (ڪائونٽي جو ضلعو) بڻيو.1968 ۾ ھن ضلعي ۾ ڪجهه ٻيا علائقا شامل ڪري ٽيز ندي جي پاسي وارو ڪائونٽي برا بڻايو ويو. 1974 ۾ ان کي ڪليولنڊ ڪائونٽي ۾ شامل ڪيو ويو. 1996 ۾ ڪليولنڊکي ختم ڪيو ويو ۽ مڊل بورا جو ضلعو يا بورا ڪائونسل جي صورت ۾ ھڪ وحداني اختياري جوڙي وئي.1996 ۾ ھن شھر کي ان جي تاريخي ڪائونٽي يعني نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي ۾ شامل ڪيو ويو.

## حوالا

## حوالا

زمرو:اتر سمنڊ جا پورٽ شهر ۽ قصبا
زمرو:برطانيا ۾ يونيورسٽي شهر
کاول لڪ

**کاول لڪ**  انگريزي ٻولي (Khawal Lakk)  سنڌ پاڪستان جي کيرٿر جابلو سلسلي ۾  واهي پانڌي کان گورک هل اسٽيشنويندڙ رستي ۾ اوچي جبل وٽ لڪ آهي، لڪ جبل جي بلندي تي اچڻ وڃڻ واري سنهي پيچري کي چيو ويندو آهي جيڪو انتهائي ڏکيو ۽ اڙانگو لڪ آهي.

## حوالا

زمرو:سنڌ جا لڪ
روهيل لڪ

**روهيل لڪ** انگريزي ٻولي (Rohel Lakk)  سنڌ  پاڪستان جي دادو ضلعي جي  جوهي تعلقي جي سرحدن ۾ کيرٿر جابلو سلسلي ۾ هڪ لڪ آهي جيڪو قديم زماني کان اچ وڃ ۽ وڻج واپار لاءِ گذرگاھ آهي. اڳ  واپاري قافلا اولهندن ملڪن ڏانهن هن لڪ کان گذرندا هئي پر هاڻ صوبي بلوچستان تائين اچ وڃ محدود آهي.
## حوالا

زمرو:سنڌ جا لڪ
ڦوسياند لڪ

ڦوسياند انگريزي ٻولي (Phosiyand Lakk)  سنڌ  پاڪستان جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي سرحدن ۾کيرٿر جابلو سلسلي ۾ هڪ لڪ آهي جيڪو مقامي طور ڦوسي لڪ سان به مشهور آهي.
## حوالا

زمرو:سنڌ جا لڪ
محمد بخش سميجو

**محمد بخش سميجو** (انگريزي:Muhammad Bux Samejo) (پيدائش: 5 فيبروري 1946ع - وفات: 13 سيپٽمبر 2004ع)  پاڪستان ٽيليويزن ڪارپوريشن جو ناميارو هدايتڪار ۽ پروڊيسر هو. سندس پيش ڪش ۾ ڪيترائي سنڌي ۽ اردو ۾ ڊارما ٽيليويزن سينٽر ڪراچي تان ٽيليڪاسٽ ٿيا جيڪي عوام ۾ مقبول ٿيا.

## زندگي ۽ تعليم
محمد بخش سميجو جو اصل نالو بشير احمد هو پر سندس اسڪول رڪارڊ ۾ محمد بخش درج ڪيو ويو. هي 5 فيبروري 1946ع تي سنڌ جي دادو ضلعي جي ميهڙ تعلقي جي ڳوٺ ٻُٽَ سرائي ۾  فقير محمد سميجو جي گهر ۾ جنم ورتو. سندس پيءُ پوليس کاتي ۾ نوڪري ڪند وهو. ڪجهه وقت کان پوءِ سندس خاندان اباڻي ڳوٺ مان لڏي اچي دادو شهر جي جڳت آباد پاڙي ۾ رهائش اختيار ڪئي. هن مئٽرڪ ، انٽر ۽ بي.اي کان پوءِ ايم.اي پوليٽيڪل سائنس ۾ 1964ع ۾ پاس ڪئي. هيءُ گورنمينٽ هاءِ اسڪول ڀان سيدآباد ۾ استاد طور مقرر ٿيو پر 1972ع ۾ وڪالت جو امتحان پاس ڪرڻ بعد استادي پيشو ترڪ ڪري وڪالت جو پيشو اختيار ڪيائين. 75-1974ع ۾ پاڪستان ٽيليويزن سينٽر تي اسسٽنٽ پروڊيوسر مقرر ٿيو. ترقي ڪندي پروڊيوسر جي عهدي تي فائز ٿيو.

## خدمتون
محمد بخش سميجو جي هدايتڪاري ۽ پيش ڪش ۾ ڪيترائي سنڌي ٻولي ءُ اردو ۾  پِي ٽِي وِي ڪراچي سينٽر تان ڪيترائي ڪامياب ڊرامه نشر ٿيا. هن ڪيترائي اداڪار ۽ ليکڪ متعارف ڪرايا جن فن جي دنيا ۾ نالو ڪمايو. کيس خدمتن عيوض ڪيترائي اوارڊ پڻ مليا. کيس 1996ع ۾ سٺن ڊرامن عيوض جرمني ۾ سَنَدُون ڏنيون ويون.

## وفات
محمد بخش سميجو دل جي تڪليف سبب اسپتال داخل ٿيو. ڪافي ڏينهن اسپتال ۾ رهڻ کان پوءِ 13 سيپٽمبر 2004ع تي ڪراچي ۾ وفات ڪري ويو. کيس دادو شهر ۾ دفن ڪيو ويو.

## حوالا

زمرو:1946ع جون پيدائشون
زمرو:2004ع جون وفاتون
پارش

**پادريءَ جو علائقو/پارش** علائقي جو ھڪ قسم آھي  جيڪو عيسائيت  ۾ پادرين جي مذھبي ڪم سرانجام ڏيڻ لاءِ علائقائي حد جو تعين ٿيل ھوندو آھي جتي ھڪ چرچ قائم ٿيل ھوندو آھي جنھن ۾ ھڪ پادري مقرر ٿيل ھوندو آھي جتان ھو ان متعين حد جي ماڻهن لاء مذھبي خدمتون سرانجام ڏيندو آھي. ان کي پارش چرچ بہ چوندا آهن.

## حوالا
يارڪ

**يارڪ** انگلينڊ جي نارٿ ايسٽ خطي ۾ واقع نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي جو فوس ندي ۽ اوس ندي جي سنگم تي واقع ھڪ ڪائونٽي جو مرڪزي شھر آھي جيڪو مڪاني حڪومت جي حوالي کان ھڪ وحداني اختياري آھي جنھن ۾  ڪائونسل جي ذريعي انتظامي ڪم سرانجام ڏنا وڃن ٿا. ھن شھر جي آبادي 2017 ۾ 208,200 آھي. ھي شھر تاريخيجاين جي ڪري مشھور آھي. جن ۾ يارڪ منسٽر، يارڪ شھر جي ديوار شامل آهن. ھن شھر جو بنياد رومين سن 71 عيسويءَ ۾ رکيو. ان وقت ھن شھر جو نالو ايبورڪم ھيو جيڪو روم جي  برطانيا ادنیٰ نالي صوبي جو صدر مقام ھيو. ھي شھر پشم جي واپاري مرڪز طور اڀريو. اوڻويھين صدي ۾ ھي شھر ريلوي نيٽورڪ ۽ مٺائي جي صنعت جو مرڪز ھيو ۽ ويھين صديءَ تائين ان پنھنجي اھا سڃاڻپ برقرار رکي.  ٻي ج.گ عظيم م بمباري جي ڪري ھن شھر کي ڏاڍو نقصان پھتو ھو جنھن ڪري ھن جي نئين سر تعمير 1960 جي ڏھاڪي تائين جاري رھي.  
2000 ۾ اوس ندي جي ٻوڏ ۾ ھي،ھر ڪافي متاثر ٿيو.

## حوالا

## حوالا
مقدونيا

فائل:Animated-Flag-Macedonia.gif

**مقدونيا**:  يورپ جو ھڪ ننڍڙو ملڪ آھي جيڪو سڪندراعظم جي وطن ھجڻ ڪري مشھور آھي.
ھروگيٽ

**ھروگيٽ** ( انگلينڊ جي  نارٿ يارڪ شائر ڪائونٽي جو ھڪ شھر آھي جيڪو ھڪ سياحتي مرڪز آھي. 2013 کان وٺي ھي شھر بي حد خوش ماڻھن جو شھر سمجھيو ويندو آھي. ھتي ھڪ معدني چشمو پڻ آهي جنھن جي پاڻي ۾ لوھ، گندرف ۽ لوڻ شامل آھي. اھو چشمو سورھين صدي عيسويءَ ۾ دريافت ٿيو ۽ پوء ھتي شھر آباد ٿيو. ان کي جارجين دؤر م انگلش چشمو سڏيو ويندو هو. 2001 ۾ ھن شھر جي آبادي 71,594 ھئي.

right|thumb|ھوٽل ميجيسٽڪ ھروگيٽ جي اندر ڪانفرنس جي صنعت آھي

## حوالا

## حوالا
ڪائونٽي

**ڪائونٽي** ڪجهه ملڪن اندر انتظامي يا ٻين مقصدن خاطر ھڪ جاگرافيائي علائقو آهي. لفظ ڪائونٽي پراڻي فرينچ ٻوليءَ جي لفظ *'ڪونٽي* (*conté* يا *cunté*) مان نڪتل آهي جنھن جو مطلب اھڙو علائقو آهي جيڪو ڪائونٽ (Count) يا ارل (Earl) يا وسڪائونٽ (Viscount) جي اختيار ۾ ھجي. جڏھن نارمن ماڻھن انگلينڊ فتح ڪيو تہ اھو لفظ انھن انگلينڊ ۾ آندو. سيڪسن نسل جي ماڻھن اڳواٽ انگلينڊ ۾ ضلعا ٺاهي چڪا ھيا جيڪي نارمن فاتحن جي اچڻ بعد تاريخي ڪائونٽيون ٿي ويون جن کي شائر جو نالو شامل ڪري سڏڻ لڳا. ڪافي ڪائونٽين تي شھرن جا نالا پيا جن ۾ شائر لفظ جو اضافو ڪيو ويو جيئن گلؤسيسٽر شھر مان گلؤسيسٽر شائر (ڪائونٽي) ، وارسيسٽر مان وارسيسٽر شائر (ڪائونٽي) وغيره. شائر ۾ ايندڙ علائقو بادشاھت جي ورھاست لاءِ استعمال ٿيندو ھيو. اڳتي وفاق جي يونٽن جي ذيلي انتظامي ورھاست لاء بہ علائقا ٺاهڻ جي ضرورت پيدا ٿي. اھڙي  طرح ڪائونٽيون ٺھنديون ويون. آمريڪا ۽ جرمني ۾ به ذيلي انتظامي ورھاست ڪائونٽين ذريعي ٿيل آهي . ڪائونٽيون  وري ضلعن ۾ ورھايل ھونديون آھن. انگلينڊ م ضلعن کي بورا (Borough) پڻ چون ٿا.  ضلعن ۾ وري ننڍا وڏا شھر، سول ٽائون شپ، ٻيا انتظامي علائقا ۽ ڳوٺ ھوندا آھن.

## حوالا

زمرو:تاريخ
زمرو:يورپ
زمرو:پرڳڻا
خليل عارف سومرو

**خليل عارف سومرو** (انگريزي: Khalil Arif Soomro)  سنڌ، پاڪستان جو سنڌي ٻوليءَ جو جديد شاعر ۽ اديب آهي. سندس ڪيترائي ڪتاب شايع ٿيل آهن. سندس سنڌي ادب لاءِ ڳڻپ لائق خدمتون آهن.

## زندگي ۽ تعليم
عارف جو اصل نالو خليل احمد ۽ قلمي نالو خليل عارف سومرو آهي. هيءُ 18 نومبر 1965ع تي دادو ضلعي جي ڪاڇي واري علائقي جي جوهي شهر ۾ نامياري شاعر احمد خان مدهوش جي گهر ۾ جنم ورتو. هن پرائمري تعليم جوهيءَ جي مين پرائيمري اسڪول مان پرائي. هن بي اي ۽ ايم اي جا امتحان  سنڌ يونيورسٽي، ڄامشورو مان پاس ڪيا. هي تعليم کاتي ۾ پرائمري استاد طور مقرر ٿيو.

## ادبي خدمتون
خليل عرف سومرو شاعري جي شروعات 1978ع ۾ ڪئي. سندس پهريون شعر سنڌي ادبي بورڊ طرفان ٻارن لاءِ نڪرندڙ رسالي گل ڦُل ۾ 1980ع ۾ پڌرو ٿيو. هيل تائين سندس ڪافي شاعري شايع ٿي آهي ۽ ڪتاب پڻ ڇپيا آهن. احمد خان مدهوش اڪيڊمي جو روح روان آهي ۽ ڪيترائي پروگرام ڪرائي چُڪو آهي.

## اوارڊ
خليل عارف سومرو کي ادبي خدمتن عيوض بهترين شاعر طور به ته سندس ڪتابن تي به اوارڊ مليا آهن:

*گاج ادب ۽ آرٽ ڪلب پاران بهترين شاعر اوارڊ 1986ع
*جنگ پبلشرز پاران بهترين مصنف اوارڊ 1992ع
*آندل شاھ آرٽ سرڪل طرفان بهترين شاعر اوارڊ 2001ع
*سنڌي لينگويج اٿارٽي پاران ڪتاب “موتيون ۽ مکڙيون” تي اوارڊ 2011ع

## ڪتاب
*مهڪار، سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو، 1984ع
*موتيون ۽ مکڙيون، سنڌي ادبي بورڊ، ڄامشورو، 2010ع
*روشني آهيون اسين، سڀيتا پبليڪيشن حيدرآباد، 2018ع

## حوالا

زمرو:1965ع جون پيدائشون
زمرو:شاعر
زمرو:سنڌي ماڻهو
ڳوٺ علي مراد جمالي

ھيءَ ڳوٺ سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي نيوسعيدآباد جي مشھور ڳوٺ بکر جمالي جي ڀرسان ھالا برانچ روڊ تي موجود آھي. 
زراعت ۽ تعليم جي حوالي سان اُڀرندڙ ھن ڳوٺ جا ماٹھو نھايت محبتي ۽ مھمان نواز آھن.
ھن ڳوٺ جا نامور ماٹھو مرحوم حاجي گل محمد جمالي، مرحوم پٽيل علي مراد جمالي، مرحوم پٽيل محمد خان جمالي، پٽيل مولابخش جمالي، زميندار ميھار جمالي، سيٺ رئيس شادي خان جمالي، سرگرم سماجي اڳواٹ جعفر جمالي ۽ علائقي جي تعليم ۽ سڌاري لاءِ پاٹ پتوڙيندڙ سائين جمن جمالي آھن.