open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شاھپور جھانيان

**شاھپور جھانيان** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي نوشهرو فيروز  جو  ھڪ شھر جيڪو اين 5 ھاء وي تي موري ۽ دولت پور جي وچ ۾ واقع ھڪ يونين ڪائونسل آهي. ھن شھر جي آبادي اٽڪل 40 ھزار آھي . ھتي النور گروپ  جون النور شگر مل ۽ لاثاني بورڊن جي ميڊيئم ڊينسٽي فائبر بورڊ واري فئڪٽري پڻ واقع آھن. 

## حوالا

## حوالا

زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
چمبڙ

**چمبڙ** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٽنڊو الهيار جو ھڪ شھر ۽ چمبڙ تعلقو جو صدر مقام آھي. ھي شھر ٻن يونين ڪاؤنسلن ۾ ورھايل آھي . ھن شھر جو جاگرافيائي مقام اتر ۾
25°18' اوڀر ۾ 68°49' ڊگرين تي 39 فٽن جي الٽيٽيوڊ تي واقع آھي.ھي شھر ڪلھوڙو جي دؤر ۾ ھڪ ڳوٺ چوڻ ۾ اچي ٿو . ھن شھر جي لڳ انور مجيد نالي سرمائيدار جي چمبڙ شگر مل واقع آهي.

## حوالا

زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون
زمرو:سنڌ جون يونين ڪائونسلون
سيالڪوٽ

**سيالڪوٽ** (Sialkot) پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ شھر جيڪو پاڪستان جو 13 وڏو شهر ۽ ضلعي صدر مقام آهي. ۽ اتر اوڀر پنجاب جي سڀ کان وڏي صنعتي علائقي ۾ واقع آهي. ھي شھر ٻين صنعتي شھرن جھڙوڪ گجرات ۽ گجرانوالا سان ملي ڪري صنعتي شھرن جي گولڊن ٽرائينگل جو حصو بڻجي ٿو جيڪو برآمدي صنعت جو مرڪز آھي. سيالڪوٽ لاءِ خيال آهي ته اھو قديم شھر سگالا جي جاءِ تي اَڏيل شھر آھي جنھن کي سڪندر اعظم 326 ق.م. ۾ ٺھرايو ھو ۽ ان کي ٻين صدي ق.م. ۾ ميناندر پھرين انڊو۔گريڪ بادشاھت جو گاديءَ جو هنڌ بڻايو ھيو ۽ ان وقت ھي شھر ترقي ماڻي واپاري مرڪز بڻيو. پھرين ملينيئم دوران لاھور جي عروج تائين ھي شھر سياست جو مرڪز پڻ رھيو جنھن بعد ان جي اھميت لاھور جي ڪري گھٽجي وئي ۽ وري برٽش دور ۾ وري اھميت حاصل ڪيائين ۽ ھن وقت پاڪستان جو اھم صنعتي مرڪز آھي. سيالڪوٽ ڏکڻ ايشيا جي امير ترين شھرن ۾ شامل آھي سال 2014ع ۾ ان جي نامينل پر ڪيپيٽا انڪم 2800 آمريڪي ڊالر ھئي. علامہ اقبال جو تعلق بہ ھن شھر سان آھي.
thumb|سيالڪوٽ ۾ واقع اقبال منزل جتي علامہ اقبال پيدا ٿي وڏو ٿيو

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا شهر
زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام
ڪوٽ غلام محمد

**ڪوٽ غلام محمد ڀرڳڙي** يا *ڪوٽ غلام محمد*  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ميرپورخاص جو ھڪ شھر ۽ تعلقي ڪوٽ غلام محمد جو صدر مقام آهي. ھن شھر جو پراڻو نالو جيمس آباد ھيو پر پوء نالو تبديل ڪري بئريسٽر غلام محمد ڀرڳڙي جي نالي تي ڪوٽ غلام محمد ڀرڳڙي رکيو ويو.  شھر ميرپورخاص جي ڏکڻ اوڀر ۾ 45 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي ، سامارو جي اولھ ۾ ۽ ڊگھڙي جي اتر ۾ واقع آهي.هيءُ شهر مشهور انگريز جيمس برنس اوڻيهين صديءَ ۾ جوڙايو. 1920ع ۾ هن کي تعلقي جي حيثيت ملي. هن شهر ۾ هڪ ٽائون ڪميٽي پڻ جوڙي وئي آهي. روڊ رستي هيءُ شهر ميرپورخاص سان ڳنڍيل آهي. هن وقت جيمس آباد کي سنڌ جي محب وطن سياستدان، غلام محمد ڀرڳڙيءَ جي نالي ’ڪوٽ غلام محمد ڀرڳڙي‘ سان سڏيو وڃي ٿو. شهر جي ڀرسان ملڪ جو وڏي ۾ وڏو خانگي فروٽ فارم ’ڪاڇيلو فارم‘ پڻ موجود آهي.

## حوالا
درازا

**درازا** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي خيرپورميرس جي تعلقي صوڀوديرو جي شھر راڻي پور جي ڀرسان واقع ھڪ مشھور ڳوٺ جتي سنڌ جي مشھور صوفي بزرگ ۽ شاعر ھفت زبان فقير عبدالوهاب فاروقي معروف سچل سرمست جي مزار واقع آهي. 1700 ايڪڙن تي مشتمل ھي ڳوٺ درازا شريف سڏبو آهي. لفظ درازا فارسي ٻولي جي لفظ در راز "Dar-e-raaz" جي بگڙيل صورت آهي جنھن جي معنيَ آهي خدائي رازن جو دروازو.  ان جو جاگرافيائي مقام 30°18'22N
68°51'36E طرف 154 فٽن جي الٽيٽيوڊ تي واقع آهي.

## تاريخ

مرزا علي قلي بيگ لکيو آهي ته: ڪلهوڙن جي دور حڪومت ۾، سچل سرمست جي فاروقي خاندان جي وڏي عزت ٿي. کين گنبٽ ۽ راڻيپور جي وچ ۾ جاگيرون مليون. فاروقي بزرگن اهي جاگيرون پنهنجن ٻن خاص مريدن، هر هڪ: ’دراز ونڊير‘ ۽ ’ڪاجن ونڊير‘ کي آباد ڪرڻ لاءِ ڏنيون، جن اتي پنهنجا ڳوٺ ٻَڌايا. ڪاجن ونڊير جو ڳوٺ درازا جي اتر  اولهه ۾ هو، جيڪو اڳتي هلي ڦِٽي ويو، پر درازا ونڊير جو ڳوٺ، جو پوءِ ’درازا  شريف‘ جي نالي سان مشهور ٿيو، اڄ به موجود آهي ۽ درازا جي  نالي سان سڏجي ٿو. ٿوري عرصي کانپوءِ سچل سرمست جو ڏاڏو ميان صاحب ڏنو ۽ ٻيا مخدوم به ٻين هنڌن تان لڏي اچي درازين داخل ٿيا.

## حوالا

زمرو:خيرپور ضلعو
زمرو:خيرپور ۾ گُنجان آباديون
بھاول نگر

**بھاول نگر** پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ڏکڻ اوڀر واري علائقي ۾ واقع هڪ شھر ۽ بھاول نگر ضلعي جو صدر مقام آھي. ھن شھر جو پراڻو نالو روجھان والي/اڀا (Rojanwali/Ubbha) ھيو 1904 ۾ ان جو نالو تبديل ڪري بھاولپور جي پرنسلي اسٽيٽ (جيڪا موجوده بھاولپور، بھاول نگر۽ رحيم يار خان ضلعن تي مشتمل ھئي) جي حاڪم نواب بھاول خان چوٿون جي نالي تي بھاول نگر رکيو ويو. شھر لاھور کان ڏکڻ طرف 192 ميلن جي ۽ بھاولپور کان اوڀر طرف 120 ميلن جي مفاصلي تي واقع آهي. شھر جي اتر طرف 6 ميلن تي ستلج ندي وھي ٿي.

## تاريخ

ھي شھر جيڪو روجھان والي سڏبو ھو. شروع ۾ ھڪ ننڍڙي آبادي تي مشتمل ھيو. اڄ بہ روجھانوالي نالي سان ڳوٺ شھر جي اسٽيشن کان ڏيڍ ميل تي واقع آهي.اسثيشن جو قيام 1895 ۾ بھاول نگر جنڪشن ريلوي اسٽيشن جي نالي سان عمل ۾ آيو. اھا بھاول نگر ۽ ڀاٽنڊا جي وچ ۾ جنڪشن ھئي. ڪراچي کان دھليءَ تائين ريلن جو گذر ھن اسٽيشن کان ٿيندو ھو.
شروع ۾ ھتي ڪجهه جھوپڙيون ھونديون ھيون ۽ پوء اسٽيشن جي ڪري  دڪان ۽ گھر ٺھندا ويا. فورڊواھ ڪئنال جي ٺھن کان پوءِ علائقي ۾ وڏي زرخيزي آئي.1900 يا 1901 ۾ ھن شھر جي پھرين پوليس پوسٽ قائم ٿي ۽ 1902 يا 1903 ۾ پھريون پرائمري اسڪول قائم ٿيو. 1906 ۾ شھر جي پنچائت ڪميٽي قائم ٿي.1914 ۾ ھن شھر کي تحصيل بنائڻ جي سفارش ٿي.1922 ۾ ھتي ميونسپل ڪميٽي قائم ٿي.

## حوالا

زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام
صادق آباد، پنجاب

**صادق آباد**  پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي رحيم يار خان جو شھر ۽ صادق آباد تحصيل جو صدر مقام آھي جيڪو سنڌ پنجاب سرحد تي واقع آهي.

## حوالا

## حوالا
رحيم يار خان

**رحيم يار خان** پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ڏکڻ ۾ واقع هڪ شهر ۽ رحيم يار خان ضلعي جو صدر مقام آھي. شھر 9 يونين ڪائونسلن ۾ تقسيم ٿيل آھي. ھن شھر پھرين لورستان  سڏبو هو پر 1881 ۾ نواب آف لورستان ھن شھر جو نالو پنھنجي ولي عهد پٽ پرنس رحيم خان جي نالي تي رحيم يار خان رکيو..

## حوالا

زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام
زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
ڊيرا غازي خان

**ديرا غازي خان** پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ڏکڻ اولھ ۾ واقع ھڪ شھر جيڪو ساڳي نالي سان ضلعي جو صدر مقام آهي. ھن شھر جو بنياد 15 صدي عيسويءَ ۾ غازي خان پٽ حاجي خان ميراڻي نالي ھڪ طاقتور بلوچ سردار رکيو جنھن جا پندرهن نسل ھن شھر جا حاڪم رهيا

## حوالا

زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:پاڪستان جا شهر
زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
زمرو:ڊيرا غازي خان ضلعي جون آباد جڳهيون
چنيوٽ

**چنيوٽ** پاڪستان جي صوبي پنجاب جو چناب ندي جي ڪناري تي واقع ھڪ شھر جيڪو ساڳي نالي سان ھڪ ضلعي جو صدر مقام پڻ آهي. ھي شھر ڪاٺ جي ھنر ۽ فرنيچرسازي جي صنعت جي ڪري مشھور آھي. ھي شھر عمارت سازي، سھڻين مسجدن ۽ عمر حيات محل جي ڪري بہ مشھور آھي.شھر فيصل آباد جي اتر ۾ 38 ڪلوميٽرن تي واقع آهي. ھي شھر 10 چورس ڪلوميٽر جي ايراضي ۾ سمنڊ جي سطح کان 587 فٽن جي اوچائيءَ تي واقع آهي. احمدين جو ربوا سٽي پڻ ھن شھر ويجھو واقع آهي.

## تاريخ
مغلن جي دؤر ۾ ھي شھر لاھور صوبي جو حصو ھيو. ان دور ۾ جڏھن شاھجھان جي وقت 1640 کان 1656 جي عرصي ۾ نواب سعدالله خان ٿهيم گورنر ھيو ته ھي شھر پنھنجي عروج تي پھتو. ان دور ۾ چنيوٽ جي شاھي مسجد تعمير ٿي. ھتان جي ڪاريگرن تاج محل ۽ وزير خان مسجد جي سينگارڻ وارو ڪم پڻ ڪيو مغلن کان پوءِ ھي شھر پھريون سيال حاڪمن ۽ پوء سکن جي حڪمراني هيٺ رھيو.1849 کان برٽش راڄ ۾ آيو.1862 ۾ ھن شھر کي ميونسپلٽي جو درجو مليو
1875 ۾ ھن شھر جي آبادي 11999 رڪارڊ ڪئي وئي. برطانوي دور ۾ آبپاشي نظام ذريعي ڪئنالن جو ڄار وڇايو ويو جنھن سان ھن شھر جي چوڌاري نئين آبادين جو بنياد پيو. ھتان جو مشھور عمر حيات محل ڪلڪتي جي ھڪ واپاري 1923 کان 1935 جي عرصي ۾ تعمير ڪرايو.

## حوالا

زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام
زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
پليجاڻي

**پليجاڻي** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي ھڪ يونين ڪائونسل ۽ ننڍڙي شھر جو نالو آهي جيڪو روڊ رستي مٽياري شھر سان ڳنڍيل آهي. ھن شھر ۾ پليج، خاصخيلي ۽ ٻين ذاتين جا ماڻهو رھندڙ آھن. شھر لڳ ھڪ ريلوي اسٽيشن پڻ آهي جنھن کي پليجاڻي ريلوي اسٽيشن سڏين ٿا.

## حوالا
چڪوال

**چڪوال** پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ شھر ۽ چڪوال ضلعي جو صدر مقام جو نالو آهي جيڪو اسلام آباد جي ڏکڻ اوڀر ۾ 90 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي ۽ لاھور کان 270 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي.  .ھي شھر جھلم ضلعي جي اڳوڻي تحصيل ھيو ۽ ان جو وقوع اتر پنجاب جي  پوٽوھار واري ميدان ۾ ڌني خطي (Dhanni Region) آهي. 1857 ۾ ھتان جي چوڌرين انگريزن  جو ساٿ ڏنو ھو ۽ ان جي بدلي۾ کين جاگيرون ۽ خلعتون مليون. چڪوال مشھور شخصيتن جو شھر آھي جن ۾ انڊيا جو اڳوڻو وزيراعظم من موھن سنگھ، اڳوڻو ڪمانڊر ان چيف پاڪستان ايئر فورس ايئر مارشل نور خان، ليفٽيننٽ جنرل عبدالقيوم، اسپيشل سروس گروپ جو ميمبر ۽ آء ايس آء جو ڪرنل امام، جنرلسٽ اياز امير، ڪرڪيٽر عامر سھيل شامل آهن.

## حوالا

## حوالا

زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
ٽيڪسيلا

**ٽيڪسيلا** (Taxila) پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ قديم شھر جيڪو ٽيڪسيلا ضلعي جو صدر مقام پڻ آهي. لفظ ٽيڪسيلا سنسڪرت ٻولي مان نڪتل آهي جنھن جي معنيَ آهي ترشيل پٿرن وارو شھر. ھي شھر اسلام آباد کان 32 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي.ٽيڪسلا جي ھڪ ھزار سال قبل مسيح وارا قديم تھذيب جا آثار پڻ شھر کان ڪجهه فاصلي تي واقع آھن.

## حوالا

زمرو:قديم آثار
زمرو:پنجاب، پاڪستان ۾ قديم آثار
زمرو:پاڪستان ۾ قديم آثار
زمرو:پاڪستان ۾ قديم آثار جا ماڳ
زمرو:يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثي جا ماڳ
زمرو:پاڪستان ۾ يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثي جا ماڳ
زمرو:ايشيا ۾ يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثي جا ماڳ
زمرو:پهريون هزار سال مسيح کان اڳ ۾ قائم ٿيل آباد هنڌ
ڊگھڙي

**ڊگھڙي** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ميرپورخاص جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي سان ھڪ تعلقي جو صدر مقام آهي. ھن شھر جي آبادي اٽڪل 50000 آهي. ھتي جي اڪثر آبادي سنڌي ڳالهائيندڙ آھي. ٻين ٻولين ۾ پنجابي ۽ اردو شامل آهن. شھر ۾ آرائين قبيلي جي ماڻهن جي وڏي اڪثريت آھي. ھتي بلوچ ڪميونٽي ۾ جدگال اڪثريت ۾ رھن ٿا. ٻين ذاتين ۾ ڪاپڙي، ڪولھي ۽ مينگهواڙ پڻ شامل آهن. ھتي ھڪ شگر مل ڊگھڙي شگر مل جي نالي سان واقع آهي. اھو چوڻ ۾ اچي ٿو ته ھن شھر جو نالو ھڪ ڊگھي عورت جي ڪري پيو.

## حوالا
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
سجاول جوڻيجو

**سجاول جوڻيجو** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جو ھڪ شھر ۽ تعلقي سجاول جوڻيجو جو صدر مقام جيڪو شھدادڪوٽ رتوديرو ھاء وي تي واقع آهي. 2004 ۾ ھن شھر کي تعلقي جي صدر مقام جو درجو مليو  برٽش دور ۾ بہ ھن شھر کي 1876 ۾ تعلقي جو درجو مليو ھيو. جيڪو 1915 تائين برقرار رھيو.پھرين ھن شھر جو نالو صرف سجاول ھيو پر 2000 ۾ ان کي سجاول جوڻيجو جو نالو ڏنو ويو.
 
## حوالا

## حوالا
سنڌڙي

**سنڌڙي** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ميرپورخاص جو ھڪ شھر جيڪو سنڌڙي تعلقي جو صدر مقام آهي. ماضي ۾ ھي شھر ٿرپارڪر جو حصو ھيو. ھي شھر اڳوڻي وزيراعظم محمد خان جوڻيجو جو اباڻو ڳوٺ آھي

## حوالا

زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
زمرو:ضلعو ٿرپارڪر
دولت پور

**دولت پور** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي نوشهرو فيروز جو ھڪ شھر جيڪو شاھپور جھانيان۽ قاضي احمد جي وچ ۾ واقع آهي.

## حوالا
نواب ولي محمد ٽائون

**نواب ولي محمد  ** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي  شھيد بينظير ڀٽو جو ھڪ شھر جيڪو  قاضي احمد جي ڀرسان واقع آهي. ھن شھر جو نالو ٽالپرن جي ھڪ جنرل ۽ امير نواب ولي محمد لغاري جي نالي تي رکيو ويو. 
## حوالا
شجاع آباد

**  شجاع آباد** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ميرپورخاص جو ھڪ شھر ۽ تعلقي شجاع آباد جو صدر مقام آھي. ھي شھر ٻھراڙيءَ ۾ شمار ٿئي ٿو. ھتان جو لوڪل گورنمينٽ جو ادارو اتان جي ٽائون ڪميٽي آھي جنھن جو سربراھ ان جو چيئرمين ھوندو آھي.
جھول

** جھول** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي سانگهڙ جي تعلقي سانگهڙ جي يونين ڪائونسل ۽ ھڪ ننڍڙو شھر  آھي. ھي شھر ٻھراڙيءَ ۾ شمار ٿئي ٿو. شھر سانگھڙ کان پنجن ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي.

## حوالا
ننگريجا

** ننگريجا** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي خيرپورميرس جي تعلقي ڪوٽ ڏيجي جو ھڪ ننڍڙو شھر جيڪو ننگريجا چؤڪ جي نالي سان مشھور آھي ھي شھر  ننگريجا ذات جي ڪري آباد ٿيو ۽ ان جو اڃان شمار ٻھراڙيءَ ۾  ٿئي ٿو.  ننگريجا چؤڪ ڪنب نوابشاھ روڊ ۽ راڻيپور ۽ بوزدار وڏا روڊ جي ھڪ ڪراسنگ آھي جتي ھاڻي پيٽرول پمپ، سي اين جي اسٽيشن ، ھوٽل ۽ ريسٽورنٽ ۽ دڪانن جي  آبادي ٿي وئي آهي. ھن شھر ۾ گيس, بجلي واٽر سپلاء اسڪول اسپتال جي سھولت موجود آھي. 

**ننگريجا شھر ۾ ۽ آس پاس ۾ رھندڙ ذاتون.**

ننگريجا شھر ۾ ھي ذاتون آباد آھن. 

# ننگريجا 
# خاصخيلي 
# جتوئي  
# وساڻ .  
# سولنگي .  
# ماڇي   
# بروھي .  
# شيخ .  
# اڄڻ .  
# مرکنڊ .  
# شر .  
# سوڍڙا .  
# لنڊ  .  
# پلھ .  
# ماڙيچا .  
# ميربحر .  
# شنباڻي .  
# گوپانگ .  
# پنجابي.
# حاجي راڄپر .  

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## حوالا
شيوارام ڦيرواڻي

**شيوارام ڦيرواڻي** برٽش دؤر ۾ شڪارپور ۾ پيدا ٿيو ۽ بمبئي يونيورسٽيءَ ۾ سوشالاجي جو پروفيسر هو.نوڪري ڇڏي شڪارپور آيو ته . شھر ۾ تعليم جي فروغ جي لاءِ ڪوششون ورتيون. گرلس هاءِ اسڪول شڪارپور جو بنياد سندس ڪوششن سان پيو. ميونسپل اسڪولس بورڊ جو چيئرمين بڻيو. سي اينڊ ايس ڪاليج جي وجود ۾ به بانيڪارن جو ساٿ ڏنائين.  سول اسپتال شڪارپور جي وجود کان شروعات تائين هن شخص پڻ ڪردار ادا ڪيو.  شڪارپور ۾ هي پهريون سنڌي هو جنهن برف جو ڪارخانو ۽ ڪپڙي جي مل کولي.

## حوالا
الٽراسانڪ ڪلينر

thumb|300px|الٽراسانڪ ڪلينر جي ھڪ تصوير ۾ سن جو ٻاھر نڪرندڙ ڇڪو ۽ ٻي تصوير ۾ ويجھو کان ان جو ٽائيمر ڏيکاريل

**الٽراسانڪ ڪلينر ** ھڪ اوزار جنھن ۾ الٽراسائونڊ جي ذريعي ( يعني 20 کان 40 ڪلو ھاٽز (KHz) تائين)  پاڻي کي جوش ڪيو ويندو آهي. ان سسٽم ۾ پاڻي جي جاء تي کار جو محلول استعمال ٿيندو آهي  جيڪو شين کي لڳل مٽي جي حساب سان ٺاھيو ويندو آهي. عام طور تي الٽراسانڪ صفائي ۾ ٽي کان ڇھ منٽ لڳندا آهن پر اھا 20 منٽن تائين بہ جاري رکي سگھجي ٿي جنھن جو دارومدار صاف ڪئي ويندڙ چيز تي ھوندو آھي. الٽراسانڪ صفائي جي طريقي سان مختلف چيزن کي صاف ڪيو ويندو آهي جن  ۾ زيور، اکين جا لينس، واچون، ڏندن جا ۽ جراحي جا اوزار، ٻيا اوزار، سڪا، مس واريون پينون، گولف راند جون ھاڪيون، مڇي پڪڙڻ جو اوزار جا ريل، درين جون ڇپريون، ھٿيار، ڪار جي پيٽرول وارو انجيڪٽر،  سازن وارو سامان،  گراموفون جو رڪارڊ، ۽ ٻيا صنعتي ۽ برقي اوزار صاف ڪيا ويندا آهن. صفائي جي ھن طريقي ۾ شين جا مٿاڇرا صاف ڪيا ويندا آهن. ھن طريقي جي صفائيءَ جي لاء سڀ کان اول ڪمرشل استعمال 1950 واري ڏهاڪي ۾ ڪيو ويو. 1970 بعد مغرب ۾  گھرن ۾ سستا الٽراسانڪ ڪلينر عام ٿي ويا. صنعتي طور تي ھن قسم جي صفائي جي نظام جو استعمال ڪافي ڏھاڪن کان ٿيندو پيو اچي جنھن ۾ ننڍڙن۽ پيچيده شين جي صفائي ڪئي وڃي ٿي.

## حوالا

## حوالا
قبو سعيد خان

** قبو سعيد خان** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جو ھڪ شھر جيڪو شھدادڪوٽ شھر کان 20 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آهي. ھي شھر ھڪ ٽائون ڪاميٽي آھي جنھن کي 2004 ۾ تعلقي جو درجو مليو ۽ شھر ان جو صدر مقام بڻيو. ھن شھر ۾ مگسي، بروھي، کوسن ۽ ٻين ذاتين جا ماڻهو رهن ٿا.  ھن شھر کان ڪچي پل جي پاسي کان بلوچستان ڏي روڊ وڃي ٿو. شھر کان 35 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي کيرٿر جبلن جي قطار آهي. 

## حوالا
چارو

thumb|250px|right|ڪتر جي فيڪٽري ۾ چارو تيار ٿيندي

**چارو ** پالتو جانورن ۽ چوپائي مال جي کاڌي جو ھڪ قسم آھي جنھن ۾ گاھن جا قسم ، پلال، بھ وغيره جي ڪتر شامل ھوندي آھي. دنيا ۾ جانورن جي خوراڪ جي صنعت جي پيداوار 2011 ۾ 87 ڪروڙ 30 لک ٽن ھئي. ۽ فيڊ انڊسٽري فيڊريشن مطابق جلد ئي اھا پيدوار ھڪ ارب ٽن تائين پھچڻ واري ھئي. ۽ ان جي سالياني واڌ 2 سيڪڙو تائين رھڻ جو پڻ ڪاٿو ھيو.

thumb|250px|تنزانيا۾ ھڪ شخص سائو چارو ڪٽي چوپائي مال لاءِ کڻي ويندي ڏيکاريل

## حوالا

## حوالا
ڪيٽ گرينول

**ڪيٿرائين اليزبيٿ گرينول** (گرين ول) آسٽريليا جي ليکڪا آهي جيڪا 14 آڪٽوبر 1950 ۾ سڊني ۾ پيدا ٿي جنھن آتم ڪٿا، فڪشن ۽ غير فڪشن موضوعن تي 15 ڪتاب لکيا آهن. 2001 ۾ کيس دي آئيڊيا آف پرفيڪشن (*The Idea of Perfection*) لکڻ تي فڪشن وارو اورينج پرائيز مليو. 2006 ۾ کيس دي سيڪريٽ رور(*The Secret River*) ڪتاب لکڻ تي کيس ڪامن ويلٿ رائيٽرس پرائيز مليو. ساڳيو ڪتاب مين بروڪر پرائيز (Man Booker Prize)جي لاء پڻ منتخب ٿيو ھيو. ھن جي ناولن جا مختلف ٻولين ۾ ترجما ٿي چڪا آهن ۽ کيس عالمي سطح تي پذيرائي ملي ۽ سندس ٽي ناولن جي بنياد تي فيچر فلمون پڻ ٺھيون آھن

## ڪتابن جا نالا
### ناول
* لليئنس اسٽوري*Lilian's Story*
(1985), 
**Dreamhouse* (1986), 
* جون ميڪس ھسٽري*Joan Makes History: A Novel* (1988), 
*ڊارڪ پليسز *Dark Places* (1994),  (alternative title: *Albion's Story*)
* دي آئيڊيا آف پرفيڪشن*[[The Idea of Perfection]]* (1999)
* دي سيڪريٽ رور*[[The Secret River]]* (2005)
* دي ليفٽيننٽ*[[The Lieutenant (novel)|The Lieutenant]]* (2008)
* سارا ٿارن ھل*[[Sarah Thornhill]]*, sequel to *The Secret River*, (2011)
### غير فڪشن
*دي رائيٽنگ بڪ: اي مينيوئل فار فڪشن رائيٽرس*The Writing Book: A Manual for Fiction Writers* (1990), 
*ميڪنگ اسٽوريز: ھائو ٽين آسٽريلين ناولز ور رٽن*Making Stories: How Ten Australian Novels Were Written* (1993), with Woolfe, Sue 
*رائيٽنگ فرام اسٽارٽ ٽو فنش ، اآ سڪس اسٽيپس گائيڊ*Writing from Start to Finish: a Six-Step Guide* (2001)
*سرچنگ فار دي سيڪريٽ رور*Searching for the Secret River* (2006), 
*ون لائيف: ماء مڌرس اسٽوري*One Life: My Mother's Story* (2015), 
**The Case Against Fragrance* (2017), .

## خارجي ڳنڍڻا

ويب سائيٽ
* Kate Grenville – Allen and Unwin Book Publishers
*Podcast of Kate Grenville discussing ''The Secret River'' on the BBC's *[[World Book Club]]*
* VIDEO: Kate Grenville at the Melbourne Festival of Ideas, talking about Artists, Writers and Climate Change on ABC Fora
*Transcript of interview with Ramona Koval, *[[The Book Show]]*, ABC Radio National, 1 October 2008.
*MP3 of Interview with Kate Grenville speaking about her book ''The Idea of Perfection'' from Radio 3RRR 
*[AustLit Resource Author Entry.](http://www.austlit.edu.au/run?ex=ShowAgent&agentId=A(pO)
*Kate Grenville's site by Canongate 
* 
*Online interview from CBC ''Words at Large''

## حوالا

زمرو:1950ع جون پيدائشون
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
ھاشومر

**ھاشومر** (, 
ھڪ يھودي نيم فوجي تنظيم جو نالو آهي. لفظ ھاشومر عبراني ٻوليءَ جو لفظ آهي جنھن جي معني آھي *چوڪيدار*. ھن تنظيم جو بنياد 12 اپريل 1909 ۾ يھودي آبادين جي حفاظت لاء پيو. اھا بار گيورا (Bar-Giora) گروپ جو اضافو ھيو. 1920 ۾ ھگانا جي بنياد پوڻ تي ھن تنظيم کي ختم ڪيو ويو.
right|thumb|300px|ھاشومر جا رڪن 1909 ۾

ھن تنظيم جو بنياد سوشلسٽ صيھونيت جي پوئلڳن وڌو. ان کان اڳ بار گيورا جو بنياد 29 سيپٽمبر 1907 ۾ پيو ھو.ھي تنظيم مقامي يھودين کي تحفظ ڏيڻ ۾ ڪامياب وئي. 1920 ۾ ھڪ وسيع پيماني تي دفاعي تنظيم ٺاھڻ جي ضرورت پيدا ٿي جنھن مطابق ھگانا جو بنياد رکي ھن تنظيم کي ٽوڙي ختم ڪيو ويو.
## حوالا

زمرو:اسرائیل
زمرو:صيهونيت
زمرو:دهشتگردي
زمرو:اسرائيل جي تاريخ
زمرو:دهشتگرد تنظيمون
چمبل ندي

300pxچمبل ندي جو ڍولپور، راجھستان وٽان ھڪ منظر

**چمبل ندي** وچ انڊيا ۾ جمنا نديءَ جي ھڪ شاخ جيڪا گنگا نديءَ جي نيڪال واري نظام جو حصو بڻجي ٿي. ھي ندي اتر ۽ اتر اوڀر کان شروع ٿي  راجھستان کان ٿيندي مڌيا پرديش کان گذري اتر پرديش ۾ داخل ٿي جمنا نديءَ سان ملي ٿي.  ھن ندي جو ذڪر قديم ڪتابن ۾ بہ ٿيل آھي. ھن جي شروعات ڏکڻ  ۾ مھائو (Mhow) شھر ، مني پور، اندور جي ڀرسان کان ٿئي ٿي جتي ونڌيا جبلن جي قطار جي ڏاکڻي لاھي آھي. ھي مدي مڌيا پرديش جي اتر اولھ ۾ مالوا واري خطي مان گذري ٿي جتان بناس ندي جي صورت ۾ ان جي ھڪ شاخ راجھستان جي اراوالي جبلن مان وھي ھن نديءَ سان ملي ٿي. چمبل ندي جو ڇوڙ اتر پرديش ۾ ڀاريھ ويجھو ڀنڊ (Bhind) ۽ اٽاوا (Etawah) ضلعن جي سرحدن تي پاچندا (Pachnada) جي مقام تي پنجن ندين جي سنگم تي ٿئي ٿو جن ۾ چمبل ندي، ڪواري ندي، جمنا ندي، سنڌ ندي ۽ پھوج ندي شامل آهن.چمبل ندي جو شمار گدلاڻ کان پاڪ ندين ۾ ٿئي ٿو. ھن ۾ موجود دريائي جاندارن ۾ واڳن جا مختلف قسم جنھن ۾ مڱر، گھڙيال ، تازي پاڻيء وارين ڪمين جا اٺ قسم, لسي کل وارو لڌڙو (otter), گنگا نديءَ واري ڊالفن شامل آهن.

300px|انڊيا جو دريائي نقشو

## حوالا

## حوالا
سنڌ ندي

:*[[سنڌو درياھ]] سان ڀُل نه ڀائنجو.*

 
انڊيا ۾ ساوا ماڌوپور جي مقام تان سنڌ نديءَ جو منظر

**سنڌ ندي**  جمنا ندي جي ھڪ شاخ جو نالو جيڪا مڌيا پرديش کان وھي اتر پرديش داخل ٿي جمنا ندي سان ملي ٿي. ھن ندي جي شروعات مڌيا پرديش جي اتر ۽ اتر اوڀر ۾ وديشا ضلعي ۾ مالوا جي زميني ميدان مان ٿئي ٿي ۽ اھا مڌيا پرديش جي گونا، اشوڪ نگر شوپوري، داتيا، گواليار، ڀنڊ ضلعن مان وھي اتر پرديش جي جالائون ضلعي ۾ جمنا ندي ۾ چمبل ندي واري سنگم لڳ ڇوڙ ڪري ٿي.ھن ندي جي ڊيگھ 470 ڪلوميٽر آهي جنھن مان 461 ڪلوميٽر مڌيا پرديش ۾ ۽ 9 ڪلوميٽر اتر پرديش ۾ آهي.

250px جمنا ندي۽ ان جون سنڌ ندي سميت شاخون

ھن ندي تي شوپوري ضلعي ۾ ھڪ ڊيم پڻ اڏيل آھي جنھن جو نالو مانکيدا ڊيم آهي. 

## حوالا

## حوالا
جي آء ايف

**گرافڪس انٽرچينج فارميٽ**  جيڪو مختصر صورت ۾ **جي آء ايف** چئبو آهي ھڪ تصويري فائيل جو ھڪ فارميٽ يا نمونو آهي جنھن کي آن لائين سروس مھيا ڪندڙ ڪمپيو سرو (CompuServe) ٽيم ھڪ آمريڪي ڪمپيوٽر جي سائنسدان اسٽيو ولھائيٽ 
(Steve Wilhite) جي نگرانيءَ 15 جون 1987 ۾ ۾ تيار ڪيو.  جلد ئي  www تي مقبول ٿي ويو. ھي فارميٽ ۾ عڪس جو في پڪسيل اٺ بٽ جي ٽيڪ وارو آھي جيڪو اڪيلي عڪس کي 24 بٽ آر جي بي رنگن جي جاءِ مان 256 تائين مختلف رنگن جي چونڊ ڪري ھڪ جدا تختيجي صورت ڏيندو آهي. اھو تصويرکي متحرڪ ڪرڻ ۾ مدد ڏئي ٿو ۽ 256 رنگن تائين جدا تختين کي ھڪ فريم ۾ آڻڻ ۾ مدد ڏئي ٿو.

## حوالا

## حوالا
ڪمپيو سرو

**ڪمپيو سرو**  جيڪا عام طور تي ** ڪمپيو سرو انفارميشن سروس** يا سي آء ايس (**CIS**) جي نالي سان سڃاتي وڃي ٿي، آمريڪا جي پھرين وڏي ڪمرشل آنلائن سروس پرووائيڊر ڪمپني آھي جيڪا 1980وارہ ڏھاڪي کان کان 1990  واري اڌ ڏھاڪي تائين  ملڪ ۾ ڇانيل ھئي. ھي ڪمپني آن لائين چيٽ سسٽم، ميسيج سسٽم، ڪيترن ئي ڪمپيوٽر پليٽفارمن لاءِ سافٽويئر لائبريري ۽ کوڙ مشھور آن لائين راندين، جي آء ايف فائيل فارميٽ جي تعارف ۽ جي آء ايف فائيلن جي  مٽاسٽا جي نظام جي ڪري مشھوري ماڻي. 1991 کان پرسنل ڪمپيوٽرن جي مارڪيٽ ۾ اي او ايل جي اچڻ تي ھن ڪمپني جي زوال جي شروعات ٿي. اي او ايل ھڪ ڪلاڪ جا $2.95 ڊالر وصول ڪندي ھئي جڏھن تہ ھي ڪمپني ڪلاڪ جا پنج ڊالر چارج ڪندي ھئي. اڳتي ھلي  1996 ۾  اي او ايل ڪمپني ڪلاڪ جي اڳاڙي جي سسٽم کي مھيني جي اڳاڙي ۾ تبديل ڪيو ۽ گرافيڪل يوزر انٽرفيس پڻ متعارف ڪرايو. 1997 ۾ ڪمپيو سرو جي بنيادي ڪمپني پنھنجي ھن شاخ کي وڪرو ڪرڻ جو فيصلو ڪيو اھڙي طرح اي او ايل ڪمپني جن ذيلي شاخ کي خريد ڪيو.

  
## حوالا
ماءُ جو ڏھاڙو

**ماءُ ڏھاڙو**، ماءُ جو عالمي ڏھاڙو، **امڙين جو ڏينهن** يا **مائرن جو ڏينهن (****)**  هر سال ھي ڏھاڙو مختلف مُلڪن ۾ مَلھايو ويندو آهي، ان ڏينھن کي ملھائڻ لاءِ دنيا ۾ ڪا بہ ھڪ متفق تاريخ نه آهي، اهو ڏينهن مختلف ملڪن ۾ مختلف تاريخن تي  ملھايو ويندو آهي. پاڪستان ۽ اٽليءَ سميت گهڻا ملڪ، ھي ڏھاڙو مئي مهيني ۾ ھفتي جي ٻئي  آچر تي ملھائيندا آھن، ۽ اهڙا ڪيترائي ملڪ پڻ آھن جيڪي اھو ڏينھن جنوري، مارچ، نومبر يا آڪٽوبر ۾ مَلھائيندا آھن. هن ڏينهن کي مَلِھائڻ جو مقصد پنھنجي ماءُُ جي اهميت جو احساس ڪرڻ، سندس خدمت ڪرڻ، ۽ امڙ کي خوشي ڏيڻ آهي.

مائرن جو ڏھاڙو موڪل طور پھريون ڀيرو 1908ع ۾ ملھايو ويو، جڏھن انا جروس پنھنجي ماءُ کي ڀيٽا ڏيڻ لاءِ يادگيري طور سينٽ اينڊريئو ميٿئيوڊسٽ چرچ، گرافٽن اولھ ورجينيا ۾ ملھايو. انا جوروس جو چوڻ ھيو تہ ”تحفا ۽ ٺھيل ڪارڊ وٺڻ بدران ماڻھو پنھنجي امڙ کيََ جَسسس ڏيڻ، ڀيٽا ڏيڻ ۽ ساراھڻ لاءِ ھٿ سان لکيل خط محبت جي اظھار طور ڀيٽا ڏين“.

ھن ڏينھن تي پرنٽ توڙي اليڪٽرانڪ ميڊيا خاص پروگرام ھلائيندا آھن، جڏھن تہ ماڻھو پنھنجي امڙين کي مانُ ڏيڻ لاءِ تحفا ڏيندا آھن ۽ سندن خدمتن جي ساراھ ڪندا آھن. جِِن ماڻھن جون مائر فوت ٿي ويون ھونديون آھن سي پنھنجي ماءُ لاءِ دعا گھرندا آھن، سندن قبر تي ويندا آھن، اسڪول مائرن کي خدمتن جي مڃتا لاءِ خاص پروگرام منعقد ڪري ڀيٽا پيش ڪندا آھن.

### پاڪستان
پاڪستان ۾ ماءُ جو ڏھاڙو مئي جي ٻئي آچر تي ملهايو ويندو آهي.

## حوالا

## پڻ ڏسو

* پيئرن جو ڏينهن

زمرو:نومبر جون تقريبون
زمرو:مئي جون تقريبون
زمرو:سرگرم موڪلون
زمرو:مارچ جون تقريبون
زمرو:مادريت
زمرو:فيبروري جون تقريبون
زمرو:سوويت يونين ۾ عوامي موڪلون
زمرو:ڊسمبر جون تقريبون
زمرو:جون ۾ تقريبون
زمرو:جولاءِ ۾ تقريبون
زمرو:جنوري ۾ تقريبون
زمرو:آگسٽ ۾ تقريبون
زمرو:آڪٽوبر ۾ تقريبون
زمرو:اپريل جون تقريبون
اسٽيو ولھائيٽ

**اسٽيو ولھائيٽ** ڪمپيوٽر جي ھڪ آمريڪي سائنسدان جو نالو آهي جنھن ڪمپيو سرو ڪم ڪيو ۽ جي آء ايف (GIF) فائيل فارميٽ جو خالق آهي. اھو فائيل فارميٽ پي اين جي  واري فائيل فارميٽ جي ٺھڻ تائين انٽرنيٽ تي اٺ بٽ واري رنگين عڪس لاء ھڪ عام معيار ھيو.  ھن جي آء ايف جو فارميٽ 1987 ۾ تيار ڪيو ۽ 2016 تائين ھي فارميٽ ويب سائيٽ ڊزائين، سوشل ميڊيا جي پوسٽن، ورڪ فلو ڊاڪيومينٽس ۽ ھائو-ٽہ-گائيڊس  لاءِ سڀ کان وڌيڪ استعمال ٿيندڙ فارميٽ ھيو. ڪمپيو سرو انفارميشن مينيجر ٿيڻ کان اڳ ھي ڪمپيو سرو جي ھڪ ٽيم ۾ ڪم ڪندڙ ھيو جنھن پي ڊي پي 10 سسٽم ڪمپيوٽرن تي رن ٽائيم جا سسٽم  ٺاھيا جيڪي ڪمپيو سرو جا سڀ کان وڌيڪ استعمال ٿيندڙ پليٽفارم ھيا جن ۾ فورٽران ۽ بيسڪ (BASIC) ڪمپائيلر ۽ رن ٽائيم سسٽم شامل آهن ۽ بلس (BLISS) پروگرامن جي ٽيڪ لاء انھن جي مکيہ لائبريري بي ٽولس (BTOOLS) آھي.جي آء ايف کي جف jif اچارڻ سان اڪثر ولھائيٽ جو نالو موضوع بحث رھندو آھي .  آڪسفورڊ ڊڪشنري ان جف (jif) اچار کي مڃي ٿي .

## حوالا

زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:آمريڪي ڪمپيوٽر سائنسدان
زمرو:1948ع جون پيدائشون
مساڪو نڪاتا

**مساڪو نڪاتا**  پھرين ڊسمبر 1910ع ۾ پيدا ٿيندڙ  جپان جي انھن پھرين ٽن عورتن مان ھڪ آھي جيڪي عورتن ۾  سڀ کان اول 1940ع ۾ جپان جي بار يا وڪيلن جي تنظيم جون ميمبر ٿيون ھيون. نڪاتا بعد ۾ جپان جي بار ايسوسيئيشنن جي فيڊريشن جي ڊائريڪٽر پڻ بڻي. 15 آڪٽوبر 2002ع ۾ 91 سالن جي عمر ۾ وفات ڪيائين.

## حوالا

زمرو:1910ع جون پيدائشون
زمرو:2002ع جون فوتگيون
ڪريڪٽبل ايئر بامب

thumb|KAB-500Kr

**ڪريڪٽبل ايئر بامب**
**KAB-500Kr** 500 ڪلو گرام ٽي اين ٽي بارود جي برابر طاقت رکندڙ اليڪٽرو آپٽيڪل ٽيليويزن ذريعي گائيڊ ٿيندڙ فائر اينڊ فرگيٽ بم آھي جيڪو 1980 واري ڏھاڪي ۾ سوويت ايئر فورس تيار ڪيو. اھو بم دولت مشترڪه وارن خودمختيار ملڪن  سميت کوڙ ٻين برآمداتي گراھڪن کي وڪرو ڪيو ويو. ھي بم آمريڪي جي بي يو 15 بم جھڙو آھي. ھي بم جي ڊيگھ 10 فٽ ۽ وزن ۾ 520 ڪلوگرام اٿس . ڌماڪي سان ھي بم ري اينفورسمينٽ ڪنڪريٽ ۾ 4 فٽ 11 انچ تائين تباھ ڪرڻ جي صلاحيت رکي ٿو. حد نظر جي شرط سان ھن بم کي  15 کان 17 ڪلوميٽرن جي فاصلي تائين نشانو چٽي سگھجي ٿو.

 
## حوالا
فائل نالو جو واڌارو

**فائل نالو جو واڌارو** ڪمپيوٽر جي فائل نالو جو واڌارو يا ايڪسٽينشن اصل ۾ فائل جي سڃاڻپ ڪندڙ واڌارو ھوندو آھي جنھن مان خبر پوندي آهي تہ ان فائيل جو خصوصيت ڪھڙي آھي يا اھو فائيل جي ڊيٽا ڪھڙي مقصد لاءِ آھي، يا ان فائيل جي گنجائش ڪيتري آهي ، يا ان فائيل جو فارميٽ ڪھڙو آھي. فائيل جي عام نالي جي آخر ۾ فل اسٽاپ (.)  لڳائي يا ننڍي ليڪ (-) لڳائي اکرن جي پڇڙ (suffix) لڳائي اضافو ڪيو ويندو آهي. ان واڌارو يا ايڪسٽينشن کي ڪمپيوٽر جي ٻوليءَ ۾ ميٽا ڊيٽا (Metadata) چوندا آهن. اھا واڌارو فائيل ۾ محفوظ ڪيل ڊيٽا متعلق  ڄاڻ کي بہ ظاهر ڪندي آهي. فائيل جي نالي جو ڪھڙو حصو ان جو واڌارو يا ايڪسٽينشن آھي ان کي ڄاڻڻ لاءِ فائيل سسٽم جا قائدا متعين ٿيل آھن. 

## فائيل نالي جي اضافي جي سڃاڻپ

فائيل جو نالو جيڪڏهن `readme.txt` آھي تہ ان جي پڇڙ `txt` فل اسٽاپ يا ٽٻڪي (.) کان پوء ڏنل آهي اھا ان جو واڌارو آھي. ساڳي طرح `mysite.index.html` فائيل جي نالي ۾ `html` ان جي پڇڙ (suffix)  جي صورت ۾ واڌارو يا ايڪسٽينشن آھي جيڪا فائيل جي فارميٽ، ڊيٽا متعلق ڄاڻ، قسم، ۽ فائيل جي خصوصيتن وغيره کي ظاھر ڪندڙ آھي. ونڊوز فائيلن ۾ `[[EXE]]`
يا `COM` يا `BAT` وغيره فائيل نالي جو واڌارو يا ايڪسٽينشن جا مثال آهن. فائيل سسٽم ۾ ڪجهه فائيل نالن جي ڪابہ واڌارو نہ ھوندي آھي، ڪن جي ھڪ واڌارو ھوندي آھي ۽ ڪن جي ھڪ کان وڏيڪ واڌارو ھوندي آھي جيئن مثال طور : `files.tar.gz` فائيل نالي ۾ ٻہ واڌارو آهن جن مان `.tar` واڌارو ٻڌائي ٿي ته فائيل ٽار آرڪائيو (tar archive) وارو آھي ۽ `.gz` واڌارو  ٻڌائي ٿي ته ٽار آرڪائيو فائيل جي زپ (gzip) سان گھٽايل آھي.

## حوالا

## حوالا
ميڊيا ٽائيپ

**ميڊيا ٽائيپ** جنھن کي شروع ۾ **ايم آء ايم اي ٽائيپ** يا *ملٽي پرپز انٽرنيٽ ميل ايڪسٽينشن* (Multipurpose Internet Mail Extensions)چوندا ھيا. انٽرنيٽ تي منتقل ٿيندڙ فائيل فارميٽ ۽ فائيل جي جزن کي ٻٽي سڃاڻپ ڪندڙ آھي.انھن جي درجہ بندي جي اشاعت ۽ معيار برقرار رکڻ لاءِ انٽرنيٽ اسائينڊ نمبرز اٿارٽي (Internet Assigned Numbers Authority) يا آء اي اين اي (IANA) ھڪ متعلقه اختياري آهي. ميڊيا ٽائيپس جي وضاحت نومبر 1996 ۾  رڪئيسٽ فار ڪمينٽس 2045 ۾  ملٽي پرپز انٽرنيٽ ميل ايڪسٽينشن جي خصوصيتن جي حصي طور ٿيل آهي جيڪو برقي-ميل (email) جي ميسيج جي متن ۽ شاملات جي نمونن کي ظاھر ڪندڙ آھي. ان ڪري ميڊيا ٽائيپ ٻين انٽرنيٽ جي پروٽوڪولن لاء پڻ استعمال ٿيندو آهي مثال طور: ايڇ ٽي ٽي پي(HTTP)،
 ۽ ڊاڪيومينٽ فائيل فارميٽ  مثال طور:ايڇ ٽي ايم ايل (HTML)، 
, 
## حوالا
ٿائيلينڊ جو قومي نشان

**ٿائيلينڊ جو قومي نشان** جنھن ۾ گرودپکي ڏيکاريل آهي.  ھندو ڏند ڪٿا مطابق  گرود پکي وشنو جي سواري ھيو. وشنو کي ٿائيلينڊ ۾ نارائن چوندا آھن. اھو نشان سرڪاري طور تي بادشاھ وجيرا ووڌ (راما ڇھون) 1911 ۾ شروع ڪيو. ان کان اڳ بہ جي پکي بادشاھي نشان طور صدين کان استعمال ٿيندو رهيو. گرود مھرن ۾ بہ ڏيکاريل آهي. ھي پکي ھندو ۽ ٻڌ روايتن ۾ ملي ٿو. ٿائيلينڊ جا قديم بادشاھ روحاني بادشاھت ۾ يقين رکندڙ ھيا ۽ پاڻ کي نارائن جو مظھر سمجھندا ھيا تنھنڪري گرود کي اھي ديوتا جي طاقت يا بادشاھ جي اختياري سان تعبير ڪندا ھيا. انڊونيشيا جي قومي نشان ۾ پڻ گرود ڏيکاريل آهي ۽ ساڳيو پکي منگوليا جي گادي جي هنڌ الانباتور جي قومي نشان ۾ بہ ڏيکاريل آھن.

 
## حوالا
گوڏي جي آرٿروپلاسٽي

**گوڏي جي آرٿروپلاسٽي** يا گوڏي جي تبديلي  ھڪ جراحي يا سرجري جو اھڙو پروسيجر آهي جنھن ۾ سور ۽ معذوري هي ختم ڪرڻ لاء گوڏي جي جوڙ جا وزن برداشت ڪندڙ حصا تبديل ڪيا ويندا آهن. اھا اڪثر آسٽئو آرٿرائيٽس  ۽ ٻين گوڏن جي بيمارين ۾ ڪئي ويندي آهي جن ۾ رھيوميٽئائڊ آرٿرائيٽس پڻ شامل آهي. اھا سرجري جزوي تبديلي جي  بہ ٿي سگھندي آهي ۽ مڪمل تبديلي جي بہ.  سرجري ۾ بيماري ورتل يا خراب ٿيل جوڙن جي حصن کي پلاسٽڪ يا ڌاتو جي ٺھيل حصن سان تبديل ڪري جوڙن کي چرپر جي قابل بڻايو ويندو آهي. ھن سرجري کان پوء مريض کي ڪافي سور جي تڪليف برداشت ڪرڻي پوندي آهي ۽ توانو ٿيڻ ۾ ڪافي ھمٿ کان ڪم وٺڻو پوندو آهي. صحتيابي ۾ ڇھ ھفتا يا وڌيڪ وقت لڳندو آهي ۽ گھمڻ ۾ واڪنگ فريم ، بيساکين وغيره جي  ٽيڪي جي ضرورت پڻ پوندي آهي. ھڪ تخميني مطابق  گوڏن جي تبديلي جي ٽوٽل جو 82 سيڪڙو 25 سالن تائين ڪم ڪندو آھي. 

 

ھن قسم جي سرجري انھن مريضن جي ٿيندي آھي جن جو رواجي علاج ممڪن نہ رھيو ھجي ۽ انھن ۾ آسٽئو آرٿرائيٽس جي بگاڙ آخري سطح تي پھچي .  

## حوالا

## حوالا
گروڙا

**گروڙا،** **گرود** يا **گارود** ھندو، ٻڌ ۽ جين ڏند ڪٿا جو ھڪ بازپکي-جهڙو خدائي جاندار جو نالو آهي. اھو وشنو جي سواري سمجھيو ويو. ان کي پکين جو بادشاھ ۽ سرڻ جي شڪل وانگر سمجھيو ويندو ھو اھو يا تہ حيواني شڪل وارو وڏو پکي ٿورن کليل پرن وارو ڏيکاريو ويو يا وري انساني روپ وارو ھڪ مرد پرن ۽ پکين جي مھانڊن وانگر ڏيکاريو ويو. اھو عام طور تي ھڪ محافظ سمجھيو ويندو ھو جيڪو وڏي تيزي سان ھلندو ھيو ۽ نانگ جو ويري ھيو . . گرود انڊيا، ميانمار، ٿائيلينڊ، ڪولمبيا ۽ انڊونيشيا جو رياستي نشان آهي. انڊونيشيا ۾ ان جي نشان کي گرود پينڪيسيلا سڏبو آهي. انڊين ايئرفورس جو نشان پڻ گرود آھي. ان جي ھڪ اسپيشل آپريشن يونٽ جو نالو گرود ڪمانڊو فورس آھي. 

## حوالا

زمرو:ديومالائي گاڏڙ انسان
زمرو:هندو ڀگوان
زمرو:ٻڌ ڀڳوان
زمرو:هندو ديوتا
ڊوريمان

**ڊوريمان** جپاني مينگا وارو سلسليوار ڪارٽون جو ھڪ ڪردار آھي. ان سلسليوار ڪارٽون جو ليکڪ ۽ تصويري خاڪو ٺاھيندڙ فيوجڪو ايف فيوجيو، جيڪو ڊئو ھيروشي فوجيموتو ۽ ماتو ابيڪو جو قلمي نالو آھي. ڊوريمان ھن ڪارٽون جي ڪھاڻي جو ھڪ مرڪزي ڪردار آھي جيڪو 22 صدي جو ھڪ ٻلي جي صورت ۾ روبوٽ آھي ۽ ٽائيم ٽريول ذريعي ماضيءَ ۾ داخل ٿي نوبيتا نوبي نالي ھڪ ڇوڪر جي مدد ڪندو آھي.
ڊوريمان مينگا جو سلسلو سڀ کان اول ڊسمبر 1969 ۾ ڇھ مختلف رسالن ۾ ڇپيو هو. ۽ اصل سلسلي ۾ 1345 ڪھاڻيون ٺاھيون ويون هيون جن کي شوگاڪوڪان شايع ڪرايو ھو. اھو دنيا جو بھترين وڪري وارو مينگا جو سلسلو ھيو جنھن جون ڏھ ڪروڙ ڪاپيون وڪرو ٿيون. ٽرنر براڊ ڪاسٽنگ ھن ڪارٽون جا حق خريد ڪيا . 1980 جي ڏھاڪي ۾ ھن ڪارٽون جو انگريزي ترجمو آمريڪا مان جاري ٿيو. 

## حوالا

## حوالا
ٻيراڻي

**ٻيراڻي** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي سانگهڙ جي تعلقي ڄام نواز علي جو ھڪ ننڍڙو شھر ۽ يونين ڪائونسل جو نالو آهي.

## حوالا
سنجھورو

**سنجھورو** (Sinjhoro) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي سانگهڙ جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي سان تعلقي جو صدر مقام آهي، جيڪو سانگھڙ شھر کان 12 ڪلوميٽر جي فاصلي تي سانگھڙ-شھداد پور روڊ تي واقع آهي. ھتي جي ميونسپلٽي جو قيام ۽ شھر کي تعلقي جو درجو برٽش دؤر ۾ ڏنو ويو. شھر ريلوي لائين ذريعي نوابشاھه سان ڳنڍيل ھيو پر ريلوي سسٽم ڪافي عرصي کان غير فعال آھي. ھن شھر ۾ رھندڙ ماڻھن جو مختلف ذاتين سان تعلق آهي جن ۾ مھاراج، لوھاڻا، ڀيل، ميگهواڙ، بجير، شيخ، 
خاصخيلي، نوري، چانڊيا، قريشي، مڱريا، سومرا، نظاماڻي وغيره شامل آهن.

## حوالا

زمرو:سانگهڙ ضلعو
زمرو:سنڌ جا ننڍا شهر ۽ قصبا
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
جھنڊو مري

**جھنڊو مري** (Jhando Mari) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٽنڊو الهيار جو ھڪ شھر ۽ ساڳي نالي سان ھڪ تعلقي جو صدر مقام آهي.
ٽنڊي الهيار جي اتر ۾ واقع آهي. شھر جي آبادي 30384 آهي. ھن شھر جو پوسٽل ڪوڊ يا زپ ڪوڊ 69001 آھي. ھن شھر م بابا سيد نانگو شاھ مذھبي سياحت جو مرڪز آھي.

## حوالا

زمرو:ٽنڊو الهيار ضلعو
زمرو:ٽنڊو الهيار ضلعي جون يونين ڪائونسلون
زمرو:ٽنڊو الهيار ضلعي جي آبادي واري جايون
زمرو:سنڌ جا ننڍا شھر ۽ گوٺ
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
احمد پور شرقيه

**احمد پور شرقي** پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي بھاولپور جو ھڪ شھر ۽ تحصيل صدر مقام جو نالو آهي جتي مشھور تاريخي صادق ڳڙھ محل واقع آهي. ھي شھر آبادي ۾ پاڪستان جو 38ھون وڏو شھر آھي. ماضي ۾ ھي شھر بھاولپور رياست جو گادي جو هنڌ پڻ رھيو آھي ان وقت صادق ڳڙھ محل رياست جو مرڪز ھيو. شھر جو نالو نواب صادق محمد خان پھرين جي ماسات احمد خان پٽ گھپا خان پارجاڻي جي نالي تي پيو جيڪو نواب مبارڪ خان جي دعوت تي پنهنجي خاندان ۽ قبيلي ۽ مددگارن سميت ھتي لڏي اچي ويٺو ۽ اھڙي طرح ھي شھر آباد ٿي ويو.

## حوالا

زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
بلڙي شاھ ڪريم

**بلڙي شاھ ڪريم ** پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٽنڊو محمد خان جو هڪ شھر آهي جيڪو بلڙي شاھ ڪريم تعلقي جو صدر مقام آهي. ھن شھر جو نالو سنڌ جي مشھور بزرگ ۽ شاعر شاھ عبدالڪريم بلڙي واري جي نالي تان پيو جيڪو شاھ عبداللطيف ڀٽائي جو ڏاڏو ھيو. شھر جو شروع ۾ نالو بلڙي ھيو. شاھ عبدالڪريم  (1536-1623)  مٽياري ۾ ڄائو ھو ۽ پوء لڏي بلڙي ۾ آيو جنھن ڪري ھن شھر جو نالو بلڙي شاھ ڪريم پئجي ويو. چوڻ ۾ اچي ٿو ته بلڙي ھڪ عورت جو نالو ھيو. ان جي مزار پڻ ھتي واقع آهي جيڪا ھن شھر جي سياحت جو مرڪز آھي. ھن شھر م لکي محلو ۽ شيدي محلو واقع آهن. شھر م ھڪ سرڪاري اسپتال چوويھ ڪلاڪ صحت جي سھولت مھيا ڪري ٿي. ھن شھر کان پنج ڪلوميٽرن جي فاصلي تي جھوڪ شريف واقع آهي جتي صوفي شاھ عنايت شھيد جي درگاھ آھي جتي ھر سال ھزارين ماڻھو زيارت لاءِ ايندا آهن. ھن شھر جو هي پوسٽل ڪوڊ يا زپ ڪوڊ 73020 آھي.
## آبادي
 
2017ع جي آدمشماري مطابق ھن شھر جي آبادي  6,382 ھئي.

## تعليم
ھن شھر م پرائمري، مڊل، سيڪنڊري ۽ ھڪ ھائر سيڪنڊري تعليم جي سھولت لاء اسڪول موجود آهن. گريجوئيشن لاء پڻ ھتي گورنمينٽ ڊگري ڪاليج واقع آهي.

## ٽائون ڪاميٽي
بلڙي شاھ ڪريم شھر ٻہ وارڊن تي مشتمل آهي جنھن ۾ ھڪ ميمڻ محلو ۽ ٻئي ۾ لکي محلو اچي وڃن ٿو. شھر جو درجو ٽائون ڪاميٽي وارو آھي. ھر وارڊ مان ھڪ جنرل ڪائونسلر سڌي چونڊ وسيلي چونڊجندو آهي. ڪل ڪائونسلر گڏجي شھر جي ٽائون ڪميٽي جي چيئرمين ۽ وائس چيئرمين کي چونڊيندا آهن.

## حوالا
وهاڙي

**وھاڙي** پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي وھاڙي جو شھر۽ ضلعي صدر مقام آهي جيڪو ملتان کان 100 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي 443 فٽن جي الٽيٽيوڊ تي واقع آهي.  

## حوالا

## حوالا
واچوڙو

200px|left|thumb|ڪريڪائو ، پولينڊ ۾ واچوڙي جو ڏيک
**واچوڙو** يا *مٽي جو واچوڙو * ھڪ ڊگھو دير تائين ھلندڙ ھوا جو ڦيرو آھي جنھن ۾ مٽي مٿي گولائي ۾ اڏرندي پاڻي جي ڪن وانگر ڦرندي آهي. ان ڦيري جي ٿولھ اڌ ميٽر کان 10 ميٽرن تائين ۽ ان جي زمين کان مٿي تائين ڊيگھ ڪجهه ميٽرن کان 1000 ميٽرن تائين ٿيندي آھي. اھي نقصانڪار نہ ھوندا آھن ۽ ان ۾ ھوا جو گول ڦيرو ھيٺان کان مٿي ھوندو آھي. ان جو ڏيک واچوڙي واري طوفان (tornado) وانگر ھوندو آھي

## حوالا
لافٽس روڊ اسٽيڊيم

**لافٽس روڊ اسٽيڊيم** اولھ لنڊن جي ضلعي شيفرڊس بش ۾ واقع ھڪ فٽبال اسٽيڊيم آهي جيڪو ڪئينز پارڪ رينجرز نالي سان فٽبال ٽيم جو مرڪز آھي. 1981 ۾ ھن اسٽيڊيم جي ميدان تي ڇٻر ڪڍي مصنوعي گاھ وارو تھ يا اوميٽرف لڳايو ويو جيڪو 1988 تائين برقرار رھيو پر پوء وري ڇٻر لڳائي وئي.

## حوالا

## حوالا
اوويديا يوسيف

**اوويديا يوسيف** يا عربي ۾ عبيدالله يوسف 24 سيپٽمبر 1920 ۾ عثماني خلافت واري بغداد ۾ پيدا ٿيو ۽ 7 آڪٽوبر 2013 ۾ وفات ڪيائين. ھي مشھور تلمودي عالم ۽ پازيڪ( يھودين جو مفتي) ھيو. 1973 کان 1983 تائين اسرائيل جو سفادي چيف ربي جي عھدي تي فائز رھيو ء ڳچ وقت اسرائيل جي وڌيڪ قدامت پسند سياسي تنظيم شيث پارٽي جو روحاني پيشوا رھيو.  

## حوالا

زمرو:اسرائيلي شخصيتون
زمرو:يھوديت جا ڪاھن
زمرو:1920ع جون پيدائشون
پازيڪ

thumb|300px|''توليدوت ھا پازڪم، يھودي قانون جي تاريخ'', از:ڪيم چيرنووٽز

**پازيڪ** جمع پازڪيم  جي معني آهي يھودي قانون يا ھلاکا تحت فيصلو ڏيندڙ. جڏھن پراڻا فيصلا ناڪافي ھجن تہ پازيڪ يھودي قانون جي بنياد تي فيصلو ڏيندو آهي. پازيڪ جي يھوديت ۾ حيثيت ايئن ھوندي آھي جيئن  مسلمانن ۾ مفتي جي. ھي ھڪ مذھبي عالم ھوندو آھي. جيئن مفتي جي فيصلي کي فتوا چون ٿا تيئن يھوديت ۾ پازيڪ جي فيصلي کي پساڪ دين يا پساڪ ھلاکا چوندا آهن جنھن جي معني آهي قانون تي فيصلو

## حوالا
ڊاڪيومينٽا

[thumb|
[فيڊريسيانم ڊاڪيومينٽا 13 جي وقت]]

**ڊاڪيومينٽا** جرمني جي ڪاسل ۾ واقع فيڊريسيانم ميوزيم ۾ ھمعصر فن  جي نمائش جو نالو آهي جيڪا ھر پنجين سال ان جاء تي منعقد ٿيندي آھي.ان جي شروعات ھڪ فنڪار، استاد ۽ ڪيوريٽر ارنالڊ بوڊ 1955 ۾ وفاقي باغباني جي تقريب ۾ ڪئي جيڪا ڪاسل ۾ منعقد ٿي ھئي. ان جو مقصد جرمني ۾ جديد فن کي فروغ ڏيارڻ ھو.
 پھرين ڊاڪيومينٽا کوڙ فنڪارن کي سامھون آندو جيڪي عام طور تي جديد آرٽ تي اھم اثر وجھندڙ ھيا جن ۾ پڪاسو، ويزلي، ڪينڊينسڪي شامل ھيا. ھر ڊاڪيومينٽا 100 ڏينھن جي نمائش تائين محدود آھي ان جي ڪري ان کي **ھڪ سؤ ڏينھن جو ميوزيم** سڏيندا آهن. ڊاڪيومينٽا  وڪري واري نمائش ناھي.

## حوالا

## حوالا
فيڊريسيانم

thumb|
فيڊريسيانم

**فيڊريسيانم** يا فريڊريسيانم  جرمني جي ڪاسل ۾ واقع ھڪ ميوزيم جو نالو آهي جيڪو 1779 ۾ ٺھيو ۽ اھو ھن وقت يورپ جي سڀ کان پراڻن پبلڪ ميوزمن مان ھڪ آھي. 1955 کان اتي ھر پنجين سال ڊاڪيومينٽا جی نالي سان ھڪ تقريب ٿي ٿيندي آهي جيڪو ھڪ سؤ ڏينھن جاري رھندي آھي.نمائش واري عمارت جي 1982 ۾ پوري مرمت ٿي ھئي. ھيسي ڪاسل جي نواب فريڊرڪ II پنھنجي اميرن جي مدد سان اھو دنيا جو پھريون پبلڪ ميوزيم تعمير ڪرايو جيڪو ڪاسل جي تازو پريڊ چوڪ واري جاء تي اڏيو ويو. ان کي سائمن لوئيس ڊيو ري نالي آرڪيٽيڪٽ ڊزائين ڪيو ۽ ان کي 1797 ۾ ماڻھن لاءِ کوليو ويو. فيڊريسيانم ۾ ھڪ لائبريري پڻ موجود آهي 100000 ڪتابن جا جلد رکيل آهي.

## حوالا

## حوالا
ڪاسل

**ڪاسل** جرمني جي رياست نادرن ھيسي (northern  Hesse ) ۾ فولڊا ندي جي ڪناري تي واقع ھڪ شھر جو نالو آهي جيڪو جرمني جو ضلعو پڻ آهي ۽ ان جي ڊسمبر 2015 ۾ آبادي 200507 آهي. ھي شھر ڊاڪيومينٽا جي ڪري مشھور آھي. ھن شھر ۾ ھڪ يونيورسٽي پڻ آهي جنھن ۾ 25000 شاگرد تعليم پرائيندڙ آھن.

thumb|يونيورسٽي آف ڪاسل

## حوالا
زمرو:جرمني ۾ يونيورسٽي شهر
فولڊا ندي

**فولڊا ندي** جرمني جي رياستن ھيسي ۽ سيڪسني ۾ واقع ھڪ ندي جو نالو آهي جنھن جي ڊيگھ 220.4 ڪلوميٽر آهي.ايڊر ندي سان ملڻ کان پوءِ اتر ۾ ڪاسل تائين سڌو وھي ٿي پوء اتر اوڀر طرف وڃي ٿي ۽ لوئر سيڪسيني ۾  ويرا نالي مقام تي ختم ٿئي ٿي جتان فلوڊا ندي ۽ ويرا پاڻ ۾ ملي ويسر ندي بڻجي اڳتي وھن ٿيون.

## حوالا

زمرو:جرمني
زمرو:جرمني جي جاگرافي
ٿوھي واري ڊالفن

**ٿوھي واري ڊالفن** سوئسا نسل سان تعلق رکندڙ آهي. ھي ڊالفن پٺي تي ٿوھي ۽ وڏي کنڀڙي ھجڻ جي ڪري ان نالي سان سڃاتي ويندي آهي. آھي اولھ آفريڪا جي سامونڊي ڪناري جي ڀرسان، ۽ ڏکڻ آفرڪا کان آسٽريليا جي وچ ۾ واقع ھندي سمنڊ ۾ ملنديون آهن. انھن جي خوراڪ مليٽ مڇي ۽ ٻيون مڇيون آهن.ھي مڇيون نابودي جي خطري واري درجي ۾ شامل آهن.

## حوالا

زمرو:ڊولفن
زمرو:مڇيون
زمرو:سامونڊي مماليا
زمرو:سامونڊي حيات
زمرو:ڪرنگھيدار جانور
ڪاري مٿي واري فارسي رڍ

[thumb|250px|[ڏکڻ آفريڪا جي شھر پريٽوريا ۾ ڪاري مٿي واري فارسي رڍ]]

**ڪاري مٿي واري فارسي رڍ** آفريڪا سان تعلق رکندڙ ٿلھي پڇ واري نسل جي ھڪ پالتو وارن واري رڍ جو نالو آهي جيڪا ان يا پشم نہ ڏيندي آهي. ان رڍ جو اصل تعلق صوماليا سان آھي ۽ اھا صومالي نسل جي رڍ مان پيدا ٿيل جنس آھي. گرمي کي ان وارين رڍن کان وڌيڪ برداشت ڪندڙ ھن رڍ جي پرورش عام طور تي گوشت ۽ چرٻي حاصل ڪرڻ لاءِ ٿيندي آهي. ڪاري مٿي ۽ اڇي جسم جي ڪري ان کي ڪاري مٿي واري رڍ سڏين ٿا.ھن رڍ جي نر ۽ مادي ٻنھي کي سڱ ڪانہ ٿيندا آهن. ھن جا لڙڪندڙ ڪن ڊگھا ٿين ٿا. ان جي پڇ جي بنياد ۾ چرٻي ھجڻ جي ڪري ٿولھ ھوندي آھي. ان جي سراسري واڌ واري نر گھٽي جو وزن اٽڪل 68 ڪلوگرام ۽ مادي رڍ جو 52 ڪلوگرام ھوندو آھي. ماديون 84 ڏينھن تائين کير ڏينديون آهن ۽ ھڪ رڍ جي کير جي سراسري پيداوار 50 ڪلو ھوندي آھي. ڄمڻ وقت نر ۽ مادي جو سراسري وزن 2.6 ڪلوگرام ھوندو آھي .

## حوالا

## حوالا
نيپچون پائن

**نيپچون پائن**  ھڪ الڳ يا خودڪار کليل جي ايس ايم واري سمارٽ واچ آهي.ھي ھڪ مڪمل سمارٽ واچ آهي جيڪا ڪيناڊا جي صارفن جي اليڪٽرانڪس ۽ پائڻ جوڳن شين جي ٽيڪنالاجي واري نيپچون ڪمپيوٽر انڪارپوريشن ٺاھي. ان جي تيار ڪرڻ جو اعلان سائمن تيان جنوري 2013 ۾ ڪيو ۽ نومبر 2013 ۾ اھا مارڪيٽ ۾ جاري ڪئي وئي. ڪمپني جي شروعاتي مھم ۾  صرف 27 ڪلاڪن ۾ ھڪ لک ڊالر جي امدني ٿي ۽ 30 ڏينهن ۾ اٺ لک ڊالرن تائين پھتي.

## حوالا
ڀت جبل

**ڀت جبل**انگريزي ٻولي ( Bhitt Mountain) کيرٿر جبل جو هڪ سلسلو آهي جيڪو دادو ضلعي جي جوهي تعلقي ۽ ڄامشورو ضلعي جي سيوهڻ شريف تعلقي ۾ اچي وڃي ٿو. ڏکڻ طرف بڊو جبل سان ملي ٿو.

## حوالا

زمرو:سنڌ جا جابلو سلسلا
زمرو:سنڌ جا جبل
پيمريڊيا

**پيمريڊيا** جيتن جو ھڪ نسل آھي جنھن جون ٻہ جنسون ملن ٿيون جن ۾ پيمريڊيا مارلوٿي ۽ پيمريڊيا راريڊلئي شامل آهن.جيڪي اھڙن ٻوٽن ۾ رھندا آھن جيڪي پنھنجي وارن جھڙن تندن مان چنبڙندڙ مادي جي ذريعي ڪجهه جيتن کي ڦاسائيندا آھن جن کي پيمريڊيا جا ھي جيت کائيندا آھن ۽ شڪار ھضم ڪري جيڪو نيڪال ڪڍندا آهن اھو ٻوٽا جذب ڪندا. ھنن جيتن جي بقا انھڻ ٻوٽن جي بقا تي منحصر آھي جن ذريعي خوراڪ حاصل ڪندا آهن. انھن کي پر ھوندي بہ گھٽ اڏرندا آھن.
فائميٽورس

**فائميٽورس**ليئولائيميڊ (Liolaemidae) خاندان جي اگوانا ڪرڙين جي ھڪ نسل جو نالو آهي جيڪو روايتن اگوانيڊ نالي ذيلي خاندان ۾ شامل ڪيون ويون ھيون پر تازو ان کان الڳ قرار ڏنيون ويون آهن. پنھنجي خاندان ۾ فائميٽورس وچولي سائيز جو نسل آھن جن جون 47 جنسون ملن ٿيون جن ۾ تقريبن نيون مليل جنسون شامل آهن ۽ اڃان نئين جنسن جي ملڻ جو سلسلو جاري آهي 
 ھن قسمن جون ڪرڙيون ڏکڻ آمريڪا کنڊ جي ڏکڻ ۾ چلي ۽ ارجنٽينا جي ڏاکڻي علائقي پيٽاگونيا جي علائقي جي جابلو علائقي اينڊين ۾ ملن ٿيون. جبلن ۾ رھندڙ ھنن ڪرڙين جو کاڌو ٻوٽا آهن ۽ مڪمل ٻچا ڄڻينديون آھن

{{columns-list|colwidth=35em|
**[[Phymaturus calcogaster]]* Scolaro & Cei, 2003.

## حوالا

## حوالا
17 جنوري

**17 جنوري** عيسوي سال جو 17 هون ڏينهن آهي.

زمرو:جنوري
زمرو:سال جا ڏينهن
سمٿ اينڊ ويسن ماڊل 29

**سمٿ اينڊ ويسن ماڊل 29** ڇھ ڦيرو ٻٽي ايڪشن وارو ريوالور جنھن ۾ .44 ميگنم بور جون گوليون پونديون آهن. ھي ريوالور آمريڪا جي ڪمپني سمٿ اينڊ ويسن جي مينيوفيڪچرنگ آهي. ماڊل 29 کي  نرين ۾ ھڪ معياري ماڊل ڪڍيو ويو. نري جي ٻي ماپ وارا ريوالور اسپيشل آرڊر تي ٺاھيا ويندا آهن 

thumb|left|سمٿ اينڊ ويسن ماڊل 29 نرين سان
thumb|left|سمٿ اينڊ ويسن مائونٽين ھن 1995

## حوالا
ڳاڙھا گلوب

thumb|ڳاڙھا گلوب

**ڳاڙھا گلوب** وڏي سائيز وارا ٻجن وارا ڳاڙھا انگور جن جو ماس سخت نموني ٿيندو آهي. اھي گرم علائقن ۾ ٿيندا آهن ، ۽ چلي، ڪيليفورنيا ۽ آسٽريليا ۾ ٿيندا آهن پر ڪيترن ئي ملڪن ۾ انھن جي پيداوار گرين ھائوس ۾ ٿيندي آھي.آمريڪا ۽ آسٽريليا مان گھڻي ڀاڱي ھي انگور ايشيا ۾ برآمد ڪيا ويندا آهن  اھي تازہ کاڌا ويندا آهن انھن کي سڪائي ڪشمش بہ ٺاھي ويندي آهي. انھن جو جوس بہ پيتو ويندو آهي. ٿڌ ۾ ڄمي برف ٿي وڃڻ تي انھڻ جو استعمال شربتن ۾ برف جي ڪيوبن طور بہ ڪيو ويندو آهي

## حوالا
26 جنوري

**26 جنوري** عيسوي سال جو 26 هون ڏينهن آهي.

## تاريخ

## واقعا

## پيدائش

## وفات
* **[[2023ع]]** – غلام حسين شاهه بخاري، مذھبي عالم

## موڪلون ۽ ڏڻ

## وڌيڪ ڏسو
*27 جنوري
*28 جنوري

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:جنوري
27 جنوري

**27 جنوري** عيسوي سال جو 27 هون ڏينهن آهي.
## پيدائشون
* '''1942ع''' ــ '''چوڌري شجاعت حسين،''' پاڪستاني سياستدان

زمرو:جنوري
زمرو:سال جا ڏينهن
29 جنوري

**29 جنوري** ، عيسوي سال جو 29 هون ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 336 ڏينهن (ليپ سال 337 ڏينهن) باقي آهن.
## واقعا
## پيدائشون
***[[29 جنوري]]** – اسماعيل هانيه، حماس جو سياسي اڳواڻ

## فوتگيون

## حوالا

زمرو:جنوري
زمرو:سال جا ڏينهن
فيبروري 1

**1 فيبروري** عيسوي سال جو 32 هون ڏينهن آهي.
## واقعا
## پيدائشون
* **[[1893ع]]** — محمد هاشم گزدر، سنڌ جو سياستدان

## وفاتون

زمرو:سال جا ڏينهن
زمرو:فيبروري
2020ع

__NOTOC__

## فوتگيون

2020ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
2023ع

__NOTOC__

## واقعا
## پيدائش
## وفاتون
* **[[26 جنوري]]** – غلام حسين شاهه بخاري، مذھبي عالم
* **[[13 آگسٽ]]** – جان محمد مھر، صحافي

## خارجي ڳنڍڻا

زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
زمرو:2023ع
2024ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[13 جُولاءِ]]:** — اڳوڻو آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ پينسلوانيا ۾ ٿيل ھڪ قاتلاڻي حملي ۾ محفوظ رھيو.
* **[[5 آگسٽ]]** – احتجاج تحريڪ جي نتيجي ۾ بنگلاديش جي وزيراعظم حسينا واجد استعفي ڏئي ڇڏي.

## پيدائش
## وفاتون
***[[18 جُونِ]]:** — ويلي ميس، آمريڪي بيس بال کلاڙي
* **[[8 جُولاءِ]]** — رام بخشاڻي، ليکڪ، ڪاروباري شخصيت
* **[[17 جُولاءِ]]** — سوڍل فقير، صوفي راڳي
* **[[31 جُولاءِ]]** — اسماعيل هانيه، حماس جو سياسي اڳواڻ

## خارجي ڳنڍڻا

زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
زمرو:2024ع
مئومينٽس پيڪلي

**مئومينٽس پيڪولي** مينٽوڊ يا شڪاري بيبي گھوڙن جون جنسون آھن جيڪي مئومينٽس سڏبيون آهن.   ان جي جنسن ۾ مصري بيبي گھوڙو ، ايبيسينائي بيبي گھوڙو فيرونيڪا بيبي گھوڙو (mantis) شامل آهن. جي جنسون آفريڪا جي ملڪن مصر، آئيوري ڪوسٽ، گھانا، يوگنڊا، سينيگال  ٽوگو سان گڏوگڏ ايشيا جي ملڪ اسرائيل ۾ پڻ  ملن ٿيون., ۽ وچ اوڀر ۾ پڻ ملي ٿو. ان جو جوان جيت 3.5 کان 4.5 سينٽي ميٽر ڊگھو هوندو آهي.

## حوالا

## حوالا
ڦاٽل دھل

thumb|left|225px|باميلڪي دھلاري ڪيمرون جي الهندي صوبي ۾ ڦاٽل دھل وڄائيندي
**ڦاٽل دھل**  يا **چيريل دھل**  ھڪ سکڻو ڏوڪلن وارو موسيقي جو ساز آھي. ڏسڻ ۾ دھل نہ لڳندو آهي. ان کي ڪاٺي ۾ ڪوري دھل وانگر سکڻو کوکو ڪري يا وري بانس مان ٺاھيو ويندو آهي ۽ ان کي مٿان کان ھڪ يا وڌيڪ چير نموني سوراخ ڇڏيا ويندا آهن. اڪثر ھڪ چير واري سوراخ وارا ھوندا آھن. ھڪ کان وڌيڪ چير انگريزي جي اکر  **H**  جي نموني ھوندا آھن. ھي ڊرم پوري آفريڪا ۾ عام آھن ۽ ڏکڻ اوڀر ايشيا سميت اوشيانا ۾ بہ وڄايا ويندا آهن

thumb|left|سريلي آواز جا ڪاٺي جا دھل جن جي گنجائش سي 3-سي 4 آهي

## حوالا
ايسوسيئيشن آف انٽرنيشنل ڪلر

**ايسوسيئيشن آف انٽرنيشنل ڪلر** يا *رنگن جي بين الاقوامي انجمن* (*Association Internationale de la Couleur (AIC)*, ھڪ لرنيڊ سوسائٽي آهي جنھن جو مقصد دنيا جي اندر رنگن جي باري ۾ تحقيق جي ھمٿ افزائي ڪرڻ، رنگن جي ڄاڻ کي ڦھلائڻ۽ عالمي سطح تي سائنس، آرٽ، ڊزائين ۽ صنعت جي ميدانن ۾ رنگن جي مسئلن جو حل ڪڍڻ آهي. ھن انجمن جو دنيا جي ٻين لاڳاپيل تنظيمن سان رنگن جي باري ۾  قريبي سھڪار آھي جن ۾ انٽرنيشنل ڪميشن فار اليومنيشن، انٽرنيشنل آرگنائيزيشن فار اسٽينڊرڊائيزيش ۽ انٽرنيشنل ڪميشن فار آپٽڪس شامل آهن .2009 ۾ جن تنظيم رنگن جو عالمي ڏينهن ملھائڻ جي شروعات ڪئي.

## تاريخ
اي آي سي جو بنياد 21 جون 1967 ۾ آمريڪي شھر واشنگٽن ڊي سي ۾ سي آء اي (CIE) جي سورهين اجلاس ۾ پيو.

## حوالا

## حوالا
نيو ييئر بيبي

**نيو ييئر بيبي**(نئين سال جو ٻار)  ھڪ دستاويزي فلم جو نالو آهي جيڪا 2006 ۾ ٺاھي وئي. ان ۾ ھڪ خاندان جي ڪھاڻي ٻڌائي وئي آهي جيڪو ڪولمبيائي نسل ڪشي دوران بچي نڪتو ۽ آمريڪا ۾ نئين زندگي شروع ڪئي. ھن فلم 2007 ۾  انٽرنيشنل ڊاڪيومينٽري فلم فيسٽيول ايمسٽرڊيم (IDFA) جو **موويز دئٽ ميٽرس** ("Movies That Matter") ايوارڊ کٽيو ۽ اٺ ٻيا بين الاقوامي اوارڊ کٽيا. اھا فلم نيشنل پي بي ايس تي 2008 ۾  نشر ٿي.

## فلم جي ڪھاڻي
فلم جو مکيہ ڪردار سوچيئيتا ٿائيلينڊ ۾ پناهگيرن جي ڪيمپ ۾ پيدا ٿئي ٿي جتي سندس خاندان ڪمبوڊيا ۾ جاري نسل ڪشي کان ڀڄي اچي پناھ ورتي هئي جنھن بعد انھن آمريڪا جي رياست ٽيڪساس ھجرت ڪئي جتي نئين زندگيءَ جي شروعات ڪئي. ڪھاڻي ۾ سوچيئيتا ھڪ ڪرسمس تي گھر موٽي ٿي تہ گھر اندر سندس ماء گھر فردن جي گڏجاڻي ڪوٺي ٿي جنھن ۾  سوچيئيتا آڏو اھو راز کلي ٿو تہ سڄي خاندان کيس پنھنجو ڪيو ھو. سندس ٻہ ڀينر ھن جون اصل ڀينر نہ ھيون پر سوٽ ھيون. سندس ڀاء بہ بہ ويڳي پئ مان ھو، سندس ماء سوچيئيتا جي ڄمڻ کان اڳ ٻي شادي ڪئي هئي. سندس خاندان ڪميونسٽ پارٽي آف ڪمپوچيا (کمر روگ) جي ھڪ ليبر ڪيمپ ۾ جڙيو ٺھيو پر اھو ڪمبوڊيائي نسل ڪشي ۾ ٽڪرا ٽڪرا ٿي ويو. ان راز کلڻ کان پوءِ سندس ماء ئي پئ کيس ڪمبوڊيا گھمڻ لاء دعوت ڏني ۽ ھوءَ راضي ٿي خاندان متعلق ٻين رازن جاچڻ لاءِ رواني ٿي ۽ خاندان جي ماضيءَ کي جاچڻ شروع ڪيو. ليبر ڪيمپ مان ھن جي سوٽ ڀينرن جي پي کي کڻي ويا ۽ اھو وري ڪانہ موٽيو ۽ سندن ماء بک وگھي مري وئي ۽ ٻئي يتييم ٿي ويون جن کي سوچيئيتا جي ماء پنھنجو ڪيو. سوچيئيتا جي ماء کي جڏھن ليبر ڪيمپ ۾ کڻي آيا تہ ان جو مڙس ۽ پٽ بہ ساڻس گڏ هئا جنھن بعد سندس مڙس مارجي ويو ۽ ھن پنھنجي پٽ ۽ مڙس جي ٻن ڀائٽين کي سنڀاليو. ليبر ڪيمپ ۾ سوچيئيتا جي پئ سان ملي ۽ انھن شادي ڪئي. سوچيئيتا ۽ سندس خاندان ان سفر ۾ خاندان جي ماضيءَ سان لاڳاپيل جايون گھميون سندس سؤٽ ڀينرن جي پئ جي قبر ڏٺي ۽ ٻين عزيزن کي ڳولھي انھن سان مليا. جڏھن ھن جو خاندان ويڙھ جي خاتمي بعد کمر روگ ڪيمپ مان ازاد ٿيو تہ سوچيئيتا جو سؤٽ ڀينر پنھنجي پاليندڙ پئ ماء کان وڇڙي ويون ھيون ۽ ڪافي مھينن بعد لڀيون جنھن بعد سندس پيء سرحد تان خاندان کي سمگل ڪري ٿائيلينڊ جي اندر ڪمبوڊيا واري سرحد تي پناھگير ڪيمپ ۾ وٺي آيو جتي سوچيئيتا پيدا ٿي. فلم ۾ سوچيئيتا ۽ سندس خاندان ٽيڪساس موٽي اچن ٿا جتي ھوء پنھنجي پيءُ ماء جي شادي جي سالگره ملهائي ٿي.
## وڌيڪ پڙھو

* سوچيئيتا پوو جي سوانح پي ڊي ايف فارميٽ ۾ "Biography: Socheata Poeuv", ويب سائيٽ:*socheatapoeuv.com*
امبابورا صوبو

**امبابورا صوبو**  () ايڪئيڊور ملڪ جو ھڪ صوبو آهي جنھن جي گادي جو هنڌ ابارا شھر آھي. ھن صوبي جي ماڻھن جي ٻولي اسپيني ۽ امبابوري ٻولي آھي. مائونٽ امبابورا نالي ٻرندڙ جبل ھن صوبي ۾ واقع آهي. 
## انتظامي ورھاست
ھن صوبي ۾ انتظامي ورھاست واري ايڪي کي ڪينٽن چوندا آھن. صوبو ڇھ ڪينٽنن ۾ ورھايل آھي جيڪي ھيٺ فھرست ۾  2010 جي ٿيل آدمشماري سميت ظاهر ڪيل آهن.

thumb|left|250px|ڪوٽاڪاچي نالي ٻرندڙ جبل جو امبابورا جي ڪوٽاڪاچي شھر وٽان ھڪ منظر

## حوالا

## حوالا

زمرو:ايڪواڊور جا صوبا
ڪيرسٽيني پري

**ڪيرسٽيني پري** پائوڊر واري پٽن جي پري سنھي ڀنڀوري جي ھڪ جنس جو نالو آهي جيڪا ڪوئيناگرائونيڊا خاندان سان تعلق رکندڙ آهي ۽ دنيا ۾ انگولا، بينن، بورڪينا فاسو، ڪيمرون، سينٽرل افريڪن ريپبلڪ، چاڊ ، ريپبلڪ آف ڪانگو، آئيوري ڪوسٽ، ، استوائي گني، ايٿوپيا، گھانا، گني، ڪينيا، ملاوي، مالي، موزمبيق، ناميبيا،  نائجيريا، صوماليا، سائوٿ آفريڪا، ٽونگو، سوڊان، تنزانيا، يوگينڊا، زيمبيا  زمبابوي ۽ برونڊي ۾ ملندڙ آھي. اھا اڪثر ندي يا پاڻي جي ڪنارن تي رھندي آھي.

 

left|thumb|ڪيرسٽيني پرئ جي مادي

## خارجي ڳنڍڻا
*
*
* ''Pseudagrion kersteni''   تي African Dragonflies and Damselflies Online 
* Illustration (watercolour) by Sélys
جيني شپلي

**ڊيمي جينيفر ميري شپلي**{{ٻيا نالا|انگريزي= **Dame Jennifer Mary Shipley **   نيوزيلينڊ جي اڳوڻي سياستدان ۽ ملڪ جي ڇٽيھين وزيراعظم آهي. اھا 1997 کان 1999 تائين ملڪ جي وزيراعظم رھي ۽ ان کي نيوزيلينڊ جي پھرين عورت وزيراعظم ٿيڻ جو اعزاز حاصل آهي.ھي نيوزيلينڊ جي نيشنل پارٽي جي پھرين ۽ واحد عورت سربراھ ھئي.نيوزيلينڊ جي ڏاکڻي ٻيٽ جي ڏاکڻي علائقي سائوٿ لينڊجي شھر گور ۾ پيدا ٿي. ھي ٻھراڙيءَ واري علائقي ڪينٽربري ۾ وڏي ٿي ۽ مارلبورو گرلس ڪاليج ۽ ڪرائسٽ چرچ ڪاليج آف ايجوڪيشن ۾ تعليم حاصل ڪيائين. سياست ۾ اچڻ کان اڳ اسڪول ۾ استاد ھئي ۽ کوڙ ڪميونٽي تنظيمن ۾ سرگرم ھئي. 1987 جي عام چونڊن ۾ اشبرٽن واري تڪ مان پارليامينٽ جي ميمبر ٿي. ان تڪ جو بعد ۾ نالو 1990 واري چونڊن ۾  ريڪائيا رکيو ويو.ان ئي سال نيوزيلينڊ نيشنل پارٽي اقتدار ۾ آئي ۽  ھي جم بولگر جي ڪابينه ۾ سوشل ويلفيئر جي ۽ بعد ۾ عورتن جي معاملن جي، وري بعد ۾ صحت کاتي ۽ آخر ۾ ٽرانسپورٽ جي وزير بڻي. ڊسمبر 1997 ۾ جڏهن پارٽي ۾ اعتماد وڃائڻ ڪري استعفیٰ ڏني تہ شپلي ملڪ جي پھرين عورت وزيراعظم بڻي.

thumb|250px|شپلي۽ آمريڪي صدر بل ڪلنٽن 15 سيپٽمبر 1999 ۾ ڪرائسٽ چرچ ۾ رائل نيوزيلينڊ ايئرفورس ميوزيم ۾ ھڪ تقريب ۾ جام کڻندي
ھن جي حڪومت مخلوط ھئي جنھن ۾ ونسٽن پيٽرز جي پارٽي نيوزيلينڊ فسٽ سندن اتحادي ھئي پر اھو حڪومتي اتحاد آگسٽ 1998 ۾ ٽٽي ويو پر ھن مئوري پيسيفڪ نالي نيوزيلينڊ فسٽ جي ھڪ ڌڙي جي مدد سان پنھنجي حڪومت برقرار رکي. 1999 جي عام چونڊن ۾ شپلي جي پارٽي کي ھيلن ڪليرڪ جي نيوزيلينڊ ليبر پارٽي کان شڪست ملي. جنھن بعد شپلي پارليامينٽ ۾ آڪٽوبر 2001 تائين مخالف ڌر جي اڳواڻ رھي. سياست ڇڏڻ کان پوء ھن پنھنجي ڪاروبار ۽. خيراتي ڪمن ۾ مصروفيت اختيار ڪئي ۽ عالمي عورت اڳواڻن جي ڪائونسل جي پڻ ميمبر آھي.

## حوالا

## حوالا

زمرو:1952ع جون پيدائشون
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو