هماليا

**ھماليه** (Himalayas) ڏکڻ ۽ اوڀر ايشيا ۾ هڪ جبل وارو سلسلو آهي جيڪا تبت واري پليٽون کان انڊين ننڍو کنڊ جي ميدانن کي جدا ڪري ٿو. رينج نيپال ۽ چين جي سرحد تي سڀ کان وڌيڪ زميني چوٽي ، بشمول سڀ کان وڌيڪ ، مائونٽ ايورسٽ سميت، هماليه پچاس کان مٿي جبلَ 7،200 ميٽر (23،600 فوٽ) اوچائيءَ ۾ شامل آهن، چاليهه 8،000 ميٽر چوٽي جا ڏهه به آهن انجي ابتڙ، ايشيا کان ٻاهر تمام وڏي چوٽي (ايڪانگوا، اينڊیز جبل ۾) 6،961 ميٽر (22،838 فوٽ) قد آهي.

هماليه، يا هماليه ايشيا ۾ هڪ جبل جو سلسلو آهي، جيڪو هندستان جي برصغير ​​​​جي ميدانن کي تبت جي پليٽ کان جدا ڪري ٿو. هن رينج ۾ ڌرتيءَ جي ڪجهه بلند ترين چوٽيون آهن، جن ۾ مائونٽ ايورسٽ به شامل آهي. 100 کان وڌيڪ چوٽيون 7،200 ميٽر (23،600 فوٽ) جي اوچائي کان مٿي سمنڊ جي سطح کان مٿي هماليه ۾ واقع آهن. 

هماليه پنجن ملڪن کي پار ڪري ٿو: نيپال، چين، پاڪستان، ڀوٽان ۽ انڊيا. ڪشمير جي علائقي ۾ رينج جي خودمختياري هندستان، پاڪستان ۽ چين جي وچ ۾ تڪرار آهي. هماليه جي حد اتر اولهه ۾ قراقرم ۽ هندو ڪش جي حدن سان، اتر ۾ تبت جي پليٽ ۽ ڏکڻ ۾ هند-گنگا جي ميدانن سان لڳل آهي. دنيا جون ڪي وڏيون نديون، سنڌو، گنگا، ۽ سانگپو- برهم پترا، هماليه جي ڀر ۾ اڀرن ٿيون، ۽ انهن جي گڏيل نيڪاليءَ جو بيسن 60 ڪروڙ (600 ملين) ماڻهن جو گهر آهي؛ پنج ڪروڙ 30 لک (53 ملين) ماڻهو هماليه ۾ رهن ٿا. هماليه ڏکڻ ايشيا ۽ تبت جي ثقافتن کي وڏي پيماني تي شڪل ڏني آهي. هماليه جون ڪيتريون چوٽيون هندو ۽ ٻڌمت ۾ مقدس آهن. گهڻن جي چوٽي؛ ڪنگچنجنگا (هندستاني پاسي کان)، گنگڪر پوينسم، ماچاپوچاري، نندا ديوي، ۽ تبت ٽرانسشماليا ۾ ڪيلاش - چڙهندڙن لاءِ حد کان ٻاهر آهن. 

يوريشين پليٽ جي هيٺان هندستاني ٽيڪٽونڪ پليٽ جي ذيلي ذخيري ذريعي، هماليه جبل جو سلسلو اولهه-اتر-اولهه کان اوڀر-ڏکڻ اوڀر ۾ 2.400 ڪلوميٽر (1,500 ميل) ڊگهو قوس ۾ هلندو آهي. ان جو الهندي لنگر، نانگا پربت، سنڌو نديءَ جي اترئين موڙ جي بلڪل ڏکڻ ۾ واقع آهي. ان جو اڀرندي لنگر، نمچا باروا، يارلونگ سانگپو نديءَ جي عظيم موڙ جي فوري اولهه ۾ واقع آهي. اها حد ويڪر ۾ مختلف آهي 350 ڪلوميٽر (220 ميل) اولهه ۾ 150 ڪلوميٽر (93 ميل) اوڀر ۾.
## نالو
رينج جو نالو سنسڪرت هماليه (هماليا 'برف جو گهر')، هيما (هيم 'ٿڌ/ٿڌي') ۽ علايا (آلائي 'رهائش/گھر') مان ورتل آهي. اهي هاڻي "هماليا جبل" طور سڃاتل آهن، عام طور تي "هماليا" کي مختصر ڪيو ويندو آهي. جبلن کي نيپالي ۽ هندي ۾ هماليا (ٻئي لکيو ويو هماليه)، ڪومائونيءَ ۾ هماليه (همال)، هماليه (ཧི་མ་ལ་ཡ་) يا 'The Land of Snow' (གངས་ཅཽནཽནགངས་. تبليغن ۾، پڻ سنهالا ۾ هن کي پڻ sinala (ass)، هنگليا جبل جي ردن ۾ (হিমালয়) روايتي چيني: 喜馬拉雅山脉؛ پنين: Xǐmǎlāyǎ Shānmài) چيني ۾. سنسڪرت جي مهاڀارت سميت پراڻين لکڻين ۾ حد جو نالو ڪڏهن ڪڏهن هيماون به ڏنو ويندو آهي. هماوت (سنسڪرت: हिमवत्) يا Himavan Himavān (سنسڪرت: हिमवान्) هڪ هندو ديوتا آهي جيڪو هماليه جي جبل جي حد جو مجسمو آهي. ٻين تصنيفات ۾ شامل آهن هماراجا (سنسڪرت: हिमराज, lit. 'برف جو بادشاهه') يا پاروتيشور (سنسڪرت: पर्वतेश्वर, lit.' جبلن جو مالڪ'). مغربي ادب ۾ ڪي اديب ان کي هماليه سڏين ٿا. اهو پڻ اڳ ۾ هماليه جي نالي سان نقل ڪيو ويو آهي، جيئن ايملي ڊڪسنسن جي شاعري ۽ هينري ڊيوڊ ٿوورو جي مضمونن ۾. 
## جاگرافي ۽ اهم خاصيتون
## ارضيات
## هائيڊولوجي
## موسم
## ماحوليات
## موسمي انصاف
## مذهب
## وسيلا
## پڻ ڏسو
## خارجي لنڪس

* The Digital Himalaya research project at Cambridge and Yale (archived)
* Geology of the Himalayan mountains 
* Birth of the Himalaya
* South Asia's Troubled Waters Journalistic project at the Pulitzer Centre for Crisis Reporting (archived)
* Biological diversity in the Himalayas Encyclopedia of Earth

## حوالا

زمرو:هماليه
زمرو:ايشيا جي جاگرافي
زمرو:جبلن جا سلسلا
زمرو:ڏکڻ ايشيا جي جاگرافي