وڪيپيڊيا

**وڪيپيڊيا** (**Wikipedia**) (اچار:  يا ؛  **يا** ؛) هڪ مفت آن لائن، گھڻ-لساني کليل مواد ڄاڻ چيڪلو آهي، جيڪو رضاڪارن جي هڪ برادري، جن کي وڪيپيڊين جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، پاران کليل تعاون ۽ وڪي سافٽ ويئر "ميڊيا وڪي" ذريعي لکيو ۽ سنڀاليو ويندو آهي. جمي ويلز ۽ لئري سئنگر پاران سال **2001ع** ۾ قائم ڪيل، وڪيپيڊيا سال **2003ع** کان وڪي ميڊيا فائونڊيشن، هڪ آمريڪي غير منافع بخش تنظيم، جيڪا بنيادي طور تي صارفين جي عطين جي ذريعي هلائي ويندي آهي، پاران سنڀاليو ويندو آهي. وڪيپيڊيا تاريخ ۾ سڀ کان وڏو ۽ سڀ کان وڌيڪ پڙهيل حوالن جو ڪم آهي.

## تاريخ

هيءُ ڄاڻ چيڪلو دنيا جي 253 ٻولين ۾ ڀاڱيوارائي طور رضاڪار لکي رهيا آهن، جيڪي سڄي دنيا ۾ پکڙيل آهن. اڪثر مقالا کليل مواد آهن، جن کي ڪو به ترميمي سگھي ٿو. هيءَ رٿا بنا نفعي نقصان جي بنياد تي ڪم ڪندڙ وڪيذريعات پيڙهڪا هلائي رهي آهي. جيڪڏهن وڪيپيڊيا يُوزر کي ڳڻپيوڪر (ڪمپيوٽر)، سمارٽ فون، انٽرنيٽ ڪنيڪشن، ۽ هڪ ويب جھانگُوءَ جي سهوليت ميسر آهي تہ هُو وڪيپيڊيا تي اڳي ئي موجود صفحن کي سنواري سگھي ٿو ۽ نوان صفحا پڻ متعارف ڪرائي سگھي ٿو، جيڪي پڻ کليل مواد تصور ڪيا ويندا. ھِن رِٿا جو بُنياد جنوري 15، 2001ع، تي رکيو ويو، ۽ اڄ وڪيپيڊيا انٽرنيٽ تي موجود وڏي ۾ وڏو، تڪڙي ۾ تڪڙو وڌندڙ ۽ مقبول ترين عام حواليه ڄاڻ جو خزانو آهي. نومبر 2007ع تائين، وڪيپيڊيا تي 253 ٻولين ۾ 91 لک مضمون لکجي چڪا هئا. انگريزي وڪيپيڊيا سيپٽمبر 9، 2007ع تي 20 لک مضمونن جو حدف پورو ڪيو. پنهنجي وڌندڙ مقبوليت باعث، هن وقت وڪيپيڊيا انٽرنيٽ تي گھڻي ۾ گھڻو گُھمجندڙ 10 ويب سائيٽن ۾ شمار ٿي ٿِي.
وڪيپيڊيا جو مواد کليل هُئڻ ڪري، ان جي قابل اعتبار ۽ تز هئڻ تي سوال اُٿاريا ويندا رهيا آهن. وڪيپيڊيا تي ٿيندڙ تنقيد جو مرڪز واندائپ آهي، جنهن جو نشانو وڪيپيڊيا ٿي سگھي ٿي؛
جنهن ۾ بي معنيٰ ۽ بي مقصد اکر يا جملا وجھڻ، غير درست ڄاڻ رکڻ، جانبداريءَ تي ٻڌل ڄاڻ رکڻ، وغيره وغيره شامل آهن. تجربو ٻڌائي ٿو تہ واندائپ تمام ننڍو مُدو رهي سگھندي آهي. 
وڪيپيڊيا جي سنڌي ورزن، سنڌي وڪيچيڪلو جو بُنياد 21هين فيبروري 2006ع تي جناب احسان احمد عرساڻيءَ وِڌو. هن وقت سنڌي وڪيچيڪلو تي **'
مضمون لکجي چڪا آهن.

[thumb|alt=Logo reading "Nupedia.com the free encyclopedia" in blue with large initial "N".|Wikipedia originally developed from another encyclopedia project, [Nupedia]]

## پڻ ڏسندا
*وڪيپيڊيا

## خارجي ڳنڍڻا

* &nbsp;– multilingual portal (contains links to all language editions)
** 
** 
* 
* 
* 
* Wikipedia topic page at *[[The New York Times]]*
* Video of TED talk by Jimmy Wales on the birth of Wikipedia 
* Audio of interview with Jimmy Wales about Wikipedia in general on the EconTalk podcast
* Wikipedia and why it matters&nbsp;– Larry Sanger's 2002 talk at Stanford University; video archive  and 
* , describing an intelligence project utilizing Wikipedia, and how Wikipedia articles could be auto-generated from web content
* ''Community Performance Optimization: Making Your People Run as Smoothly as Your Site'', talk presented at OOPSLA 2009 by the وڪي ذريعات پيڙهڪا's senior software architect and former chief technology officer Brion Vibber, comparing the challenges of a large community of editors with those of a large community of software developers
* WikiPapers&nbsp;– compilation of conference papers, journal articles, theses, books, datasets and tools about Wikipedia and wikis
* Open Wikipedia Ranking

## حواشِي

زمرو:ڄاڻ
زمرو:اطلاع
زمرو:سماجي اطلاعاتي عملڪاري
زمرو:گهڻ اللساني ويب سائيٽون
زمرو:مجازي سماج(Virtual communities)
زمرو:وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون
زمرو:وڪي
زمرو:وڪيپيڊيا
زمرو:وڪيز
زمرو:وڪي ذريعات منصوبا
زمرو:همڪاري منصوبا
زمرو:آزاد ڄاڻ چيڪلو (انسائيڪلوپيڊيا)
زمرو:آمريڪي ويب سائيٽون