جيالاجيڪل سروي آف پاڪستان

**جيالاجيڪل سروئ آف پاڪستان** (GSP) پاڪستان جي قدرتي وسيلن جي ڳولا لاءِ هڪ آزاد ڪم ڪرڻ واري سائنسي ادارو آهي، هن جي مکيه ڪمن ۾ پاڪستان جو ارضياتي، ارضياتي طبيعي ۽ جيو ڪيميڪل نقشانگاري، جن جو مقصد وسيلن جي ڳولا آهي، ارضياتي انجنيئرنگ جو جائزو، ارضياتي خطرن جي اڳڪٿي ۽ روڪٿام ۽ ماحولياتي مسئلي کي حل ڪرڻ آهي.

ارضيات جي مطالعي کان سواء ان ۾ مختلف اهم سائنسي شعبا آهن، جيڪا حياتيات، انجنيئرنگ، هائيڊرولاجي، ڪيمسٽري ۽ فزڪس سان لاڳاپيل آهن. ان جي شهرت ۽ حقيقت ڳولڻ واري تحقيق تي مطالعي جي ڪري، ادارو معدنيات جي ڳولا تي مختلف ڪوششون ۽ مطالعي ڪيا آهن. 

ڪوئيٽا ۾ هيڊ ڪوارٽر رکندڙ ۽ سڄي ملڪ ۾ ٻين علائقائي آفيسن ۾ سان گڏ، ڊاڪٽر سجاد احمد جيالاجيڪل سروئ آف پاڪستان جو ڊائريڪٽر جنرل آهي. 

## تاريخ

سال 1836-1851ع جي شروعات ۾، برطانوي تاج حڪومت برطانوي هندستاني سلطنت کي ڳولڻ لاءِ برطانوي ارضيات دان ڊيوڊ وليمز جي سربراهي ۾، جنهن پوء جيالاجيڪل سروي آف انڊيا (GSI) قائم ڪيو، جيولوجيڪل سروي قائم ڪرڻ جو فيصلو ڪيو.

برطانوي راڄ کان پاڪستان جي آزادي کان پوءِ، هندستان جي جيولوجيڪل سروي جي اتر-اولهه شاخ، اسٽاف ۽ اثاثن کي پاڪستان جي جيالاجيڪل سروي (GSP) ۾ تبديل ڪيو ويو.   

ان جي قيام وقت، جيولوجيڪل سروي آف پاڪستان ۾ صرف ڇهه ارضيات دان ۽ ٻه ڪيمسٽ شامل هئا، جيڪا برطانوي سائنسدان ايڇ ايل ڪروڪشانڪ جي سربراهي ۾ هئا، جيڪو ان وقت ڪم ڪندڙ سڀ کان سينئر سائنسدان هو. فوري طور تي، ايڇ. ايل. ڪروڪشنڪ کي جي ايس پي جو پهريون ڊائريڪٽر جنرل مقرر ڪيو ويو، جيڪو سال 1955ع تائين هن عهدي تي رهيو. ڪروڪشنڪ جي دور ۾، سال 1948ع ۾ ٽيڪنيڪل اسٽاف کي 30 جيو سائنسدانن تائين وڌايو ويو. پنهنجي شروعاتي سالن ۾، جي ايس پي هائيڊروجيولوجي ۽ انجنيئرنگ ۾ اهم ڪم ڪيو، پوء انتظام فوج جي انجنيئرنگ يونٽن ڏانهن منتقل ڪيون ويون.  سال 1949-55ع ۾، جي ايس پي سرڪاري مدد سان فيلڊ جاچ جي هڪ سخت روايت شروع ڪئي ۽ ڪولمبو پلان ذريعي جاسوسي ٽيڪنالاجي کي جي ايس پي ڏانهن منتقل ڪيو ويو. انهن سرگرمين جي ڪري، ان 1955ع تائين اداري جي آپريشنل، سائنسي صلاحيتن ۽ سهولتن جي توسيع ۾ اضافو ڪيو ۽ اهو حڪومت جي اهم سائنسي ادارن مان هڪ بڻجي ويو.  سال 1955 ۾، انگريز جيولوجسٽ. اي. آر. گي اداري جو انتظام سنڀاليو، جنهن اداري لاءِ هڪ وڏي پئماني تي توسيع پروگرام شروع ڪيو، جنهن ۾ انجنيئرنگ، فوٽوجيولوجي سيڪشن ۽ انھي سان گڏ جرنل جي منظم اشاعت قائم ڪئي وئي. سال 1959ع ۾، ڪوئيٽا ۾ نئين هيڊ ڪوارٽر جي تعمير مڪمل ٿي ۽ ڊاڪٽر اين. ايم. خان اداري جو پهريون مقامي ڊائريڪٽر بڻيو.

By 1956, the GSP worked extremely close with the United States Geological Survey (USGS); the USGS established multimillion-dollar work laboratories and facilities in all over the country and cooperation continued until 1970. In 1957, the GSP discovered the large stockpiles of uranium in Sindh and Punjab.  In addition, the GSP helped established country's universities to teach geoscience and engineering as part of their university programmes.

In the 1970s, due to its expansion and scientific capabilities, the GSP was instrumental in carrying out work on nuclear geography, when its scientists frequently visited in various mountain ranges of the country. The GSP notably carried out an ingenious work on nuclear geology and geography as part of the clandestine atomic bomb project, and played an integral role in the selection of the test sites. Throughout this time, the GSP's scientists continued exploring uranium and plutonium, as well as other material sources in all over the country.

In 1992, The GSP announced the discovery of the huge deposits of coal at Thar Desert in Sindh.  The GSP sponsored and published various studies on the geology of Thar Desert. In the 1990s, the GSP issued and produced several maps of atlas of Pakistan, with mapping at 1:1 000 000 scale and a variety of themes published at 1:5 000 000. Economic liberalization policies of government in 1992 led the ADB to sponsor a 10-year-long multibillion-dollar mineral exploration programme to cover 14 identified mineralized zones in the country. In the 1990s, the GSP also discovered the large deposits of Gold and Copper in Western Balochistan, southwest Pakistan.
In the 2000s, the GSP gained international and public prominence when its scientists discovered and unearthed the first ever dinosaur fossils in Pakistan. The remains were thought to be around  ~70 million years old and were found by geologists mapping the Barkhan district of the country's arid Balochistan province. The specimens include legs and vertebrae.

### جيالاجيڪل سروئ جا هيڊ ڪوارٽر
جيالاجيڪل سروئ جا محقق، انجنيئر، ٽيڪنيشن ۽ سائنسدان پنهنجي سائنس جا نتيجا مختلف طريقن سان شايع ڪندا آهن. ڪيترائي محقق پنهنجي سائنس کي وڏي سائنسدانن لجي نظرثاني ٿيل سائنسي جرنلز ۾ ۽ گڏوگڏ مختلف سيريز مان هڪ ۾ شايع ڪندا آهن جنهن ۾ ابتدائي نتيجا، نقشن جي ڊيٽا، ۽ آخري نتيجن لاءِ سيريز شامل آهن. سڀئي اشاعتون اداري پاران شايع ڪيون وينديون آهن ۽ عوامي ڊومينز طور تي دستياب آهن.

### جيالاجيڪل سروي آف پاڪستان جا علائقائي آفيس
# ڊپٽي ڊائريڪٽوريٽ جنرل سائوٿ زون، ڪراچي
# ڊپٽي ڊائريڪٽوريٽ جنرل نارٿ زون، لاهور
# ڊائريڪٽوريٽ جيوسائنسيز ايڊوانسڊ ريسرچ ليبارٽري 
# ريجنل آفيس ڊائريڪٽر جيولوجيڪل سروي آف پاڪستان، پشاور
# ناردرن ايريا ريجنل آفيس ڊائريڪٽوريٽ
# جيالاجيڪل سروئ آف پاڪستان، اسلام آباد
# ڊائريڪٽوريٽ ريجنل آفيس، جيالاجيڪل سروئ آف پاڪستان، مظفر آباد

### ماحول ۾ تيزي سان واڌ
پن ڏسو: سال 2005ع ۾ پاڪستان ۾ زلزلو، سال 2010ع پاڪستان ۾ ٻوڏ ۽ سال 2012ع ۾ سياچن گليشيئر تي ايوالانچئ.

سال 2006ع ۾، جيولوجيڪل سروي جي ٻن سائنسدانن هڪ جائزو رپورٽ شايع ڪئي. ملڪ کي درپيش هائڊروولوجيڪل خطري جي اڳڪٿي ڪندي. سروي 2005 ۾ تباهي واري زلزلي کان فوري طور تي ڪيو ويو ۽ اداري جا سائنسدانن علائقي ۾ خطرن جو مطالعو شروع ڪيو. جيڪي اڃا تائين جيالاجيڪل طور تي غير مستحڪم هئا. 

سال 2009ع ۾، ادارو هڪ ٻي رپورٽ پيش ڪيو، جن ۾ اتر پاڪستان جي امڪاني طور تي خطرناڪ علائقن جي سفارش ڪئي وئي، جتي زلزلي ۽ زلزلي جي سرگرمين جو شڪ هو.

### List of GSP's Directors General

*1947–55 H.L. Crookshank
*1955–59 E.R. Gee
*1959-1967 Nur M. Khan
*1967–72 Abdul Mannan Khan
*1972–77 M. Mohammad Sharif
*1977-79 A.N. Khan
*1979–84 M. Mohammad Sharif
*1984–93  Asrarullah Ahmed
*1993–2000 Abdul Latif Ghulam
*2000-03: Abdul Latif
*2003–05: Ahmad Hussain
*2005-10: Mirza Talib Hassan
*2010- 2017: Imran Khan
*2017: Nazar-ul-Islam
*2018: Mrs Yasmeen Rizvi
*2018: Dr. Tanveer Ahmad Qureshi

### GSP publications

The GSP researchers, engineers, technicians, and scientists publish the results of their science in a variety of ways. Many researchers publish their science in peer-reviewed scientific journals as well as in one of a variety of series that includes series for preliminary results, maps data, and final results. All publications are published by the GSP and are available as public domains.

**Regional Offices of GSP**

# **Deputy Directorate General South Zone, Karachi:**
# **Deputy Directorate General North Zone, Lahore:**
# **Directorate Geosciences Advanced** **Research Laboratory** 
# **Regional Office Director Geological Survey Of Pakistan, Peshawar**
# **Northern Area Regional Office Directorate GSP, Islamabad.**
# **Directorate Regional Office, GSP, Muzaffarabad**

### Accelerated increase in environment

In 2006, the Geological Survey's two scientists published an assessed report, predicting the hydrological threat posed to the country.  The survey was conducted immediately after the devastated earthquake in 2005, and the GSP's scientists began to study the hazards in the region, which were still geologically unstable.

In 2009, the GSP submitted another report that recommended the potentially hazardous areas of Northern Pakistan where the earthquake and seismic activities were suspected. The survey also found out that the earthquake cracks were found in all over the Atta Abad lake region. The GSP declared the eastern part of the Atta Abad as "High Hazard" area, and recommendations were submitted to evacuate the area.

## پڻ ڏسو
* ٿر ڪول فيلڊ
* پاڪستان جي ارضيات 
## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* Official site
* Listed in Dmoz.pk 

زمرو:ڪوئيٽا ضلعو 
زمرو:پاڪستان جي ارضيات
زمرو:ڪوئيٽا ۾ قائم تنظيمون 
زمرو:پاڪستان ۾ تحقيقي ادارا 
زمرو:پاڪستان ۾ 1947ع جا ادارا
زمرو:پاڪستان جا سرڪاري ادارا
زمرو:پاڪستان جي تاريخي جاگرافي 
زمرو:پاڪستان ۾ سائنس ۽ ٽيڪنالاجي 
زمرو:1947ع ۾ قائم ٿيل سرڪاري ادارا
زمرو:پاڪستان جا وفاقي ادارا ۽ گماشتگيري
زمرو:ڌرتي سائنس جي تحقيق جا ادارا 
زمرو:قومي ارضيات جون ايجنسيون 
پاڪستان 
پاڪستان