open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گریز نيشنل پارڪ

thumb|مشڪي هرڻ
**گریز نيشنل پارڪ**، جنهن کي مشڪی ھرن نيشنل پارڪ به چيو ويندو آهي، پاڪستان جي محفوظ علائقن مان هڪ آهي. اهو آزاد ڪشمير جي ضلعي نيلم جي گریز وادي ۾ واقع آهي. اهو بلند هماليه جبل ۽ پير پنجال جي وچ ۾ واقع آهي. اهو  تعلقي گریز کان 35 منٽن جي ڊرائيو تي  آهي. اهو گريز وادي نيشنل پارڪ جي نالي سان پڻ مشهور آهي.

## مقام

گريز نيشنل پارڪ آزاد ڪشمير جي نيلم ضلعي ۾ واقع آهي ۽ ضلعي جي اڀرندي حصي تي مشتمل آهي، ان جي ايراضيءَ جو 14.5 سيڪڙو حصو آهي. اهو نيلم شهر کان ٽيهه منٽن جي ڊرائيو تي آهي. اهو هماليه جي دامن ۾ پير پنجال رينج ۽ لوئر هماليه رينج جي وچ ۾ واقع آهي.

## جاگرافي
هي پارڪ اتر-اولهه ۾  هماليه جبل جي دامن ۾ واقع آهي. سمنڊ جي سطح کان 3,000 ميٽر جي اوچائي تي، پارڪ تائين پهچڻ جو واحد وسيلو هڪ ٻرندڙ جبل وارو رستو آهي. سراسري بلندي 1,500 کان -3,000 ميٽر تائين آهي. قدرتي مٺي پاڻيءَ جا وهڪرا هتان گذرڻ سان نيلم نديءَ کي سيراب ڪن ٿا. اهو سال 2007 ۾ نيشنل پارڪ جي طور تي نامزد ڪيو ويو ۽ هماليه وائلڊ لائف فائونڊيشن پاران منظم ڪيو ويو آهي. پارڪ 52,815 هيڪٽرن (528.15 اسڪوائر ڪلوميٽر) جي ڪل ايراضي تي پکڙيل آهي. 
## بوٽا
[تصغیر|[گلاب|مشکی گلاب]]
هتان جي رهائش مڪمل طور تي مغربي هماليه جي سب الپائن ڪوني فر ٻيلن تي مشتمل آهي، جيڪي خاص طور تي وڻن سان ڍڪيل آهن جهڙوڪ نیرو پائن، ديودار ۽ بيٽلا يوٽيليس، پيسيا سمٿيانا، ايبيس پنڊرو سان گڏ ڪجهه خطري واري تيڪساس بيد Taxus wallichiana يا چنار Himalayan Yew جي آخري اسٽينڊن سان. عام گلن واري ٻوٽن ۾ مشڪي ڪارو گلاب (Rosa moschata) ۽ جڙي ٻوٽي ۽ گھاس شامل آهن جهڙوڪ اسڪيميا لورولا ۽ سينوپوڊوفيلم جيڪي هيٺين ٻوٽن جي نباتات کي ٺاهيندا آهن.

[تصغیر|[دیودار]]
[تصغیر|[صنوبر (درخت)|صنوبر]]

## جانور
نيشنل پارڪ ختم ٿيڻ جي حدن تي پھتل مشڪی هرن کي بچائڻ لاء، قائم ڪيو ويو. مجموعي طور تي اهو ڪجهه 19 ٿلهي جانورن، 100 پکين ۽ ڪجهه ريپٽيلز جو گهر آهي. هماليه مشڪ هرڻ هتي ملي ٿو ۽ ڪل آبادي ممڪن طور تي 50 کي پار ڪري سگهي ٿي.

ٿلها جانور: 

1. هندستاني چيتو (Panthera pardus)
 
2. برفاني چيتو، (پينٿرا انڪيا). 

3. پنٿر ٻلي (Prionaillurus bengalensis)

4. هماليه جو ڀورو رڇ (Ursus arctos)

5. هماليه جو ڪارو رڇ (Ursus thibetanus)

6. هماليه جي بگھڙ

7. پيلو ٿلهو مارٽن (مارٽس فلاويگولا فلاويگولا) 

8. بيچ مارٽن (مارٽس فينا) 

9. ڳاڙهی وشال اڏامندڙ گلھری (پيٽوريسٽا البيونٽر) 

10. ڊگھي پڇ وارو مارموٽ، مارموٽا ڪيڊيٽا اوريا. 

11. ڪشميری بارو سنگھو

12. هماليه مشڪی هرڻ (Moschus leucogaster) 

13. ڪشميري مشڪی هرڻ (Moschus cupreus)
 
پکي: 

1. هماليه جي برفانی ڪڪڙ (ٽيٽروگلس هيمالائينس)
 
2. هماليه مونال (لوفوفورس امیجانس)

3. ڪوڪلاس فيزنٽ (پڪراسيا مالفورا)

4. هماليائي گدھ (جپس هيمليئنسس) 

ريپٽائل: 

1. لداخي مرڪي (Laudakia agrorensis) 

2. لداخي گرگٽ (لوداڪيا ٽيوبرڪولاٽا)

## حوالا

زمرو:قومي پارڪ
زمرو:آزاد ڪشمير
زمرو:پاڪستان ۾ سياحت
زمرو:ايشيا ۾ قومي پارڪ
زمرو:پاڪستان جا قومي پارڪ
جزائر القمر ۾ اسلام

thumb|جزائر القمر جی ھڪ مسجد
اسلام جزائر القمر (ڪومورس ٻيٽن) ۾ غالب مذهب آهي. يو ايس اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ جي سال 2006ع جي تخميني مطابق، ڪوموروس جي لڳ ڀڳ 98 سيڪڙو آبادي مسلمان آهي. قمر جزائر ۾ لڳ ڀڳ سڀئي مسلمان شافعي فقه سان تعلق رکندڙ سني مسلمان آهن. اڪثر پيروڪار سواحلي۔عرب آهن، پر هندستاني پڻ آهن جن مان اڪثر ڪري گجراتي نسل جا آهن.

## تاريخ
مقامي روايتن جي مطابق، اسلام نبي محمد ﷺ جي حياتيءَ ۾ ٻيٽن تي آندو ويو هو. اهو ٻن ڪوموري ماڻهن في بيدجا موامبا ۽ متسوا مواندزي پاران آندو هو، جيڪا مڪي جو دورو ڪيا هئا. پرڏيهي مسلمان واپارين جي موجودگي جا ثبوت 9هين يا 10 هين صدي تائين علائقي ۾ ملڻ ٿا، ڇاڪاڻ ته ڪومورس ان وقت هندي سمنڊ جي واپار ۾ سرگرم طور تي شامل هو. اهو به ممڪن آهي ته مقامي ڪومورين جي ننڍين اقليتون ان وقت دوران اسلام قبول ڪيو هجڻ.

تاريخي ثبوتن مان ظاهر ٿئي ٿو ته عرب واپاري ۽ زيدي فارسي شيرازي شهزادا پهريون ڀيرو اسلام کي هتان متعارف ڪرايو. اسلام ڊگهي عرصي کان ڪومورس ۾ مرڪزي ڪردار ادا ڪيو آهي. حڪمران خاندان عربي سکيا ۽ ٻين مسلم علائقن؛ ڪلوا، زنجبار ۽ حضرموت سان لاڳاپا برقرار رکيا. ڪيترائي صوفي طريقا، جنهن ۾ شاذلي، قادريه ۽ رفاعي شامل آهن، پڻ سرگرم آهن. 

حسن بن عيسيٰ، 16هين صدي جو هڪ شيرازي سردار، جيڪو  پيغمبر محمد ﷺ جي آل کان هو، مقامي ابادي کي اسلام ڏانهن راغب ڪيو ۽ ڪيتريون ئي مسجدون تعمير ڪرايون. 19هين صدي ۾، شيخ عبدالله درويش رح هتان شاذلي طريقو متعارف ڪرايو. گرانڊ ڪومور ۾ پيدا ٿيندڙ، شيخ درويش سڄي وچ اوڀر ۾ سفر ڪيو ۽ پوء سيد محمد المعروف (وفات: 1904ع) کي اسلام ۾ داخل ڪيو، جيڪو پوء شاذيليه جو اعليٰ رهنما بڻيو.

Sheikh Al-Ami ibn Ali al-Mazruwi (d. 1949) was the first of the region's *[[ulama]]* to author Islamic literature in Swahili. Al-Habib Omar b. Ahmed Bin Sumeit (d. 1976) studied in Arab countries before serving as teacher and *[[qadi]]* in Madagascar, Zanzibar, and, after 1967, the Comoros.

## مسجدون ۽ مقدس جايون
## موڪلون ۽ تهوار
## سياسي اسلام
1975ع ۾ آزادي کان وٺي افراتفري واري معاشي ۽ سياسي ماحول انساني حقن ۽ سماجي انصاف جي ترقي لاءِ نقصانڪار رهيو آهي. مخالف ڌڙن سياسي طاقت ۽ سماجي عدم مساوات کي برقرار رکڻ ۽ مقابلو ڪرڻ لاءِ مذهبي حمايت کي متحرڪ ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي آهي. سياسي مخالفن قرآن ۽ حديث جي پنهنجي تشريح تي ڀروسو ڪيو آهي، سياسي بدعنواني کي درست ڪرڻ لاءِ شريعت جي وڪالت ڪئي آهي. مقابلي ڪندڙ اسلامي خيال سياست ۾ داخل ٿيا آهن، حڪومت کي جائز قرار ڏيڻ ۽ چئلينج ڪرڻ لاءِ. يورپي تربيت يافته سرڪاري عملدارن مغربي سياسي نظرين ۽ سيڪيولرزم کي اختيار ڪيو آهي جڏهن ته اسلامي برادري جي اڳواڻن جي حمايت جاري رکي آهي. اسلاميت ۽ وهابيت وڌي وئي آهي جڏهن شاگرد ٻاهرين ملڪن ۾ اسلامي تعليم مان واپس آيا آهن. ڪومورين حڪومت اندر سمجھي ويندڙ ناانصافي ۽ انتشار جي جواب ۾، اسلام پسند هڪ اسلامي جمهوريه ٺاهڻ جي اميد رکن ٿا. شڪي القاعده ميمبر فضل عبدالله محمد ڪومورين جي موروني ۾ پيدا ٿيو هو ۽ ان وٽ ڪينيا ۽ ڪومورين شهريت پڻ آهي. 

## پڻ ڏسو

## حوالا

زمرو:ڪوموروس
زمرو:آفريڪا ۾ اسلام
زمرو:اسلام بلحاظ ملڪ
اين اي-73 (سيالڪوٽ-4)

**اين اي-73 (سيالڪوٽ-4)** () پاڪستان جي قومي اسيمبلي جو هڪ حلقو آهي. اهو تعلقي ڊسڪہ تي مشتمل آهي.
## جنرل اليڪشن 2002
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2002
## جنرل اليڪشن 2008
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2008
## جنرل اليڪشن 2013
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2013
## جنرل اليڪشن 2018
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2018
## جنرل اليڪشن 2024
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2024

پاڪستان جي قومي اسيمبلي جون عام چونڊون 8 فيبروري، 2024ع تي ٿيون. 

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا قومي تڪ
زمرو:پنجاب ۾ قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا انتخابي تڪ
زمرو:پاڪستان جي قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پاڪستان جي قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا انتخابي تڪ
بلڍير ريلوي اسٽيشن

**بلڍير ريلوي اسٽيشن** () ڳوٺ بلڍير، صوبي خيبر پختون خوا جي ضلعي هري پور ۾ واقع آهي.
## پڻ ڏسو
* پاڪستان ريلويز
* خنجراب ريلوي
* پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشنن جي فھرست
## حوالا

زمرو:خیبر پختونخوا ۾ ريلوي اسٽيشن
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
شمیل ڳوٺ

**شمیل ڳوٺ**، ايران جي، صوبي هرمزگان جي، بندر عباس شهر جي شمبل حصي جي، ڳوٺن مان هڪ آهي. هن ڳوٺ جو مرڪز شمیل شهر آهي.

## آبادي
2015 ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري مطابق، **شمل ڳوٺ جي** آبادي **8,721** ماڻهن جي برابر هئي. 

## حوالا

https://qavanin.ir/Law/TreeText/131173

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
ڳوٺ حسن لنگي

**حسن لنگي ڳوٺ** ايران جي صوبي هرمزگان جي بندر عباس شهر جي شمل حصي جي ڳوٺن مان هڪ آهي. هن ڳوٺ جو مرڪز حسن لنگي بالا ڳوٺ آهي.

## آبادي

ڪريو 2015ع ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري مطابق، حسن لانگي ڳوٺ جي آبادي 7,747 ماڻهن جي برابر هئي.

## حوالا

https://dotic.ir/news/8038

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
اعجاز الحق

**محمد اعجاز الحق** ( ؛ 20 فيبروري 1952ع) هڪ پاڪستاني سياستدان آهي جيڪو پاڪستان مسلم ليگ (ض) جو صدر آهي. هن سال 2004ع کان سال 2007ع تائين جنرل پرويز مشرف جي حڪومت ۾ مذهبي معاملن ۽ اقليتن جو وزير رهيو، سال 1990ع کان سال 1993ع تائين نواز شريف جي حڪومت ۾ محنت، افرادي قوت ۽ اوورسيز پاڪستانين جو وزير رهيو.

سدرن الينوئي يونيورسٽي جو گريجوئيٽ اعجاز الحق سال 1988ع ۾ سياست ۾ اچڻ کان اڳ، پاڪستان جي ڇهين صدر،  پنهنجي والد ۽ صدر محمد ضياءُ الحق جي وفات کان پوءِ،  بئنڪر طور ڪم ڪيو. هو نومبر سال 1990ع کان آڪٽوبر 1993ع تائين، نومبر 2002ع کان نومبر 2007ع تائين ۽ جون 2013ع کان مئي 2018ع تائين پاڪستان جي قومي اسيمبلي جو ميمبر منتخب رهيو.
زمرو:پاڪستاني مسلم شخصيتون
زمرو:پاڪستان مسلم ليگ (ن) جا ايم اين اي
زمرو:پنجابي ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:راولپنڊي جا سياستدان
زمرو:1952ع جون پيدائشون
زمرو:2013ع کان 2018ع تائين جا پاڪستاني قومي اسيمبلي جا رڪن
شمیل سيڪشن

**شمیل ضلعو** ايران جي صوبي هرمزگان جي بندر عباس شهر جي ضلعن مان هڪ آهي. هن حصي جو مرڪز شمیل شهر آهي. 
thumb| آصف بصري، هرمزگان جمعه امام پاليسي ڪائونسل جو سربراھ

## ملڪ ڊويزن

* **شمل سيڪشن**
** شمل ڳوٺ
** ڳوٺ حسن لنگي

شهر = **شمیل**

## آبادي
2015 ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري مطابق، **شمیل ضلعي جي** آبادي **17,922** ماڻهن جي برابر هئي. 

## حوالا

https://dotic.ir/news/8038

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
بندر عباس شهر

**بندر عباس شهر**، ايران جي ڏکڻ ۾ صوبي هرمزگان جي شهرن مان هڪ آهي. هن شهر جو مرڪز بندر عباس شهر آهي

## جاگرافيائي مقام‌
  
بندر عباس شهر جي سرحد اتر ۾ حاجي آباد شهر، اوڀر ۾ مناب شهر ۽ رودن شهر، اولھ ۾ فارس صوبي جو شهر لارستان ۽ خمر شهر ۽ ڏکڻ کان خليج فارس سان لڳل آهي.

## ملڪ ڊويزنون
 
بندر عباس شهر ۾ 6 ضلعا، 13 ڳوٺ ۽ 7 شهر آهن.

## آبادي
ڪريو 2015ع ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري مطابق، بندر عباس شهر جي آبادي 680,366 ماڻهن جي برابر هئي

## حوالا
https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
شمیل

**شمیل** شايد هيٺ ڏنل مان هڪ ڏانهن اشارو ڪيو:

* شمیل (بندر عباس)
* شمیل (نیڪ شهر)
شمیل (بندر عباس)

**شمیل** ايران جي صوبي هرمزگان ۾ بندر عباس شهر جي شمل ضلعي جو هڪ شهر آهي. هي شهر شمل ضلعي جو مرڪز آهي.

## آبادي
ڪريو 2015ع ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ جي مردم شماري مطابق، شمل شهر جي آبادي 1,455 ماڻهن (438 گهرن) جي برابر هئي.

## حوالا

https://www.irna.ir/news/85399018/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF
https://dotic.ir/news/8037
https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
گجگ پشتڪوه

**گجگ پشتڪوہ**  ( )، ايران جي ھڪ ڳوٺ جو نالو آھي، جيڪو هرمزگان صوبي ۾ واقع آھي. 2006ع جي آدمشماري موجب ھن ڳوٺ جي آبادي 135 ماڻھن تي مشتمل آھي.

## حوالا
اين اي-122 (لاهور-6)

**اين اي-122 (لاهور-6)** () پاڪستان جي قومي اسيمبلي جو هڪ تڪ آهي. ان ۾ خاص طور تي لاهور ڪينٽ تعلقی سان گڏ ماڊل ٽائون تعلقی ۽ شاليمار تعلقي جا علائقا شامل آهن.
## جنرل اليڪشن 2002
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2002
## جنرل اليڪشن 2008
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2008
## جنرل اليڪشن 2013
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2013
## جنرل اليڪشن 2018
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2018
## جنرل اليڪشن 2024
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2024

پاڪستان جي قومي اسيمبلي جون عام چونڊون 8 فيبروري، 2024ع تي ٿيون. 

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا قومي تڪ
زمرو:پنجاب ۾ قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا انتخابي تڪ
زمرو:پاڪستان جي قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پاڪستان جي قومي اسيمبلي جا تڪ
ڪوھ لھرو

**ڪوھ لھرو** هڪ ڳوٺ شمل دهستان، شمل ضلعي، بندر عباس ڪائونٽي، هرمزگان صوبي، ايران ۾ آهي.
 
## آبادي
  
2015ع ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري جي بنياد تي، هن ڳوٺ جي آبادي 121 ماڻهن (31 گهرن) جي برابر هئي.

## حوالا
https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
ڪوھ دازان

**ڪوھ دزان** هڪ ڳوٺ شمل ڳوٺ، شمل ضلعي، بندر عباس شهر، هرمزگان صوبي، ايران ۾ آهي.

## آبادي
274 ماڻهو (مردم شماري 95)
شمارياتي ڪوڊ
252963

2016ع ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري مطابق، هن ڳوٺ جي آبادي 274 ماڻهن (85 گهرن) جي برابر هئي.

## حوالا

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
گردنه پشتکوه

**گردنه پشتڪوه** (Gardaneh-ye Poshtkuh؛ فارسي: گردنه پشتكوه)، ساڳيو "گردنه" به چيو وڃي ٿو، ايران جي صوبي، هرمزگان جي شهرستان، بندر عباس جي ڏيهي ضلعي شمل جو هڪ ڳوٺ آهي. سال 2006ع ان جي آبادي 51 خاندان سان 215 جي هئي.

سال 2016ع ۾ عام آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري جي بنياد تي، هن ڳوٺ جي آبادي 142 ماڻهن (62 گهرن) جي برابر هئي.

## حوالا
https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395

زمرو:ايران ۾ آباديون جڳهيون
قلم (بندر عباس)

**قلم** (بندرعباس) هڪ ڳوٺ آهي شمل ضلعي، شمل ضلعي، بندر عباس ڪائونٽي، هرمزگان صوبي، ايران.
 
## آبادي
 
2015ع ۾ عام آدمشماري ۽ هائوسنگ مردم شماري مطابق، هن ڳوٺ جي آبادي 106 ماڻهن (37 گهرن) جي برابر هئي.

## حوالا

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
ڪنار سياھ

* ڪنار سياھ (بسٽڪ)
هي ڳوٺ بستڪ شهر جي مرڪز کان 75 ڪلوميٽر اولهه ۽ جناح کان 30 ڪلوميٽر اولهه ۾ واقع آهي، جنهن جو پراڻو نالو ڪووار يا ڪووال هو.

* ڪنار سیاھ (بندر عباس)

* ڪنارسیاھ (قشم)
پیر پیائي ريلوي اسٽيشن

**پير پیائي ريلوي اسٽيشن** ( ؛ )  پاڪستان جي صوبي خيبر پختون خواهه جي ضلعي نوشهره جي  پير پائي ۾ واقع آهي.
## پڻ ڏسو
* پاڪستان ريلويز
* ڪراچي۔پشاور ريلوي لائين
* پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشنن جي فھرست
## حوالا

زمرو:خیبر پختونخوا ۾ ريلوي اسٽيشن
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
جھمپير ريلوي اسٽيشن

**جھمپير ريلوي اسٽيشن** (اردو: جھمپیر ریلوے اسٹیشن) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ٺٽي جي ڳوٺ جھمپير ۾ واقع آهي. اهو ڪراچي کان 114 ڪلوميٽر (71 میل) جی مفاصلي تي آهي۔ جھمپير ونڊ پاور پلانٽ پاڪستان جو پهريون ونڊ پاور پلانٽ آهي.

## پڻ ڏسو
* پاڪستان ريلويز
* ڪراچي۔پشاور ريلوي لائين
* پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشنن جي فھرست
## حوالا

زمرو:ٺٽو ضلعو
زمرو:سنڌ ۾ ريلوي اسٽيشنون
زمرو:ٺٽي ضلعي جا ريلوي اسٽيشن
زمرو:ڪراچي-پشاور لائين ML-1 جا اسٽيشن
زمرو:Articles containing Urdu-language text
زمرو:مضمون جن ۾ سنڌي ٻوليءَ جو متن شامل آهي
ميرپور خاص ريلوي اسٽيشن

**ميرپور خاص جنڪشن ريلوي اسٽيشن** () ھڪ جنڪشن آھي جيڪو ميرپور خاص شھر جي وچ ۾ حيدرآباد۔کوکروپار برانچ ريلوي لائين تي واقع آھي. اسٽيشن تي اسٽاف موجود آهي ۽ بڪنگ آفيس پر موجود آهي.
## پڻ ڏسو
* پاڪستان ريلويز
* ڪراچي۔پشاور ريلوي لائين
* پاڪستان ۾ ريلوي اسٽيشنن جي فھرست
## حوالا

زمرو:سنڌ ۾ ريلوي اسٽيشنون
زمرو:پاڪستان جا ريلوي اسٽيشن
ڪوئيٽا انٽرنيشنل ايئرپورٽ

**ڪوئيٽا انٽرنيشنل ايئرپورٽ** ( اردو: کوئٹہ بين الاقوامي ہوائي اڈا) بلوچستان جي صوبائي راڄڌاني، ڪوئيٽا ۾ واقع آهي. ايئرپورٽ پاڪستان جو چوٿون بلند ترين (1605 ميٽر سمنڊ جي سطح کان مٿي) ايئرپورٽ آهي۔  هي ملڪ جي ڏکڻ واري علائقي ۾ ٻيو نمبر وڏو ايئرپورٽ ۽ بلوچستان صوبي جو سڀ کان وڏو ايئرپورٽ آهي. اهو ڪوئيٽا شھر جي ڏکڻ-اولهه م 12 ڪلوميٽر جي مفاصلي  تي 35 ایڪڑ (14 ھیڪٽر) ایراضي تي پکڑیل آهي&nbsp;.  سال 2007ع ۾ 1332 سراسري طور تي مقرر ڪيل پروازون ۽ 247 غير شيڊول ٿيل پروازون  ۽ ڪل رڪارڊ ٿيل مسافرن جو وهڪرو 1,52,698 هو.

پاڪستان جا هوائي اڏا

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
اسلام آباد انٽرنيشنل ايئرپورٽ

**اسلام آباد انٽرنيشنل ايئرپورٽ** () () (**گنڌارا انٽرنيشنل ايئرپورٽ** جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو) هڪ بين الاقوامي هوائي اڏو آهي جيڪو پاڪستان جي راڄڌاني شھر، اسلام آباد ۽ راولپنڊي جي خدمت ڪري ٿو. اهو اسلام آباد شھر جي ڏکڻ-اولهه م 25 ڪلوميٽر (16 میل) جی مفاصلی تی واقع آهي ۽ سرينگر هاءِ وي ذريعي پهچندي آهي.

ايئرپورٽ مڪمل آپريشنز 6 مئي، 2018ع ۾ ختم ٿيل بينظير ڀٽو انٽرنيشنل ايئرپورٽ جي جائي تي شروع ڪيو، جيڪو هاڻي پي اي ایف بيس نور خان جو حصو بڻجي ٿو. هي پاڪستان جو سڀ کان وڏو ڪارگو ايئرپورٽ آهي ۽ ايراضي ۽ مسافرن جي گنجائش جي لحاظ کان پڻ، هر سال 9 ملين مسافرن جي خدمت ڪرڻ جي قابل آهي.  مستقبل ۾ وڌيڪ توسيع ان کي هر سال 25 ملين مسافرن جي خدمت ڪرڻ جي اجازت ڏيندو. اهو جناح انٽرنيشنل ايئرپورٽ ، ڪراچي کان پوءِ مسافرن جي ٽريفڪ جي لحاظ کان پاڪستان جو ٻيو مصروف ترين ايئرپورٽ آهي. ٽرمينل ۾ 15 دروازن سان گڏ ڏهه ريموٽ دروازا، ڊيوٽي فري شاپس، هڪ فوڊ ڪورٽ ۽ 42 اميگريشن ڪائونٽر شامل آهن.  پاڪستان سول ايوي ايشن اٿارٽي ٽيون رن وي ٺاهڻ لاءِ 2,833 ايڪڙ (11.46 چورس ڪلوميٽر/4.42 اسڪوائر ميل) زمين حاصل ڪري رهي آهي۔ هي پاڪستان جو پهريون ۽ واحد ايئرپورٽ آهي جيڪو ايئربس A-380 کي سنڀالڻ جي قابل آهي.
## حوالا

زمرو:اسلام آباد
زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
زمرو:اسلام آباد ۾ ايئرپورٽ
علامه اقبال انٽرنيشنل ايئرپورٽ، لاھور

**علامه اقبال انٽرنيشنل ايئرپورٽ** (اردو: علامہ اقبال انٹرنیشنل ائیرپورٹ) پاڪستان ۾ ٽريفڪ جي لحاظ کان، جناح انٽرنيشنل ايئرپورٽ، ڪراچي ۽ اسلام آباد انٽرنيشنل ايئرپورٽ کان پوءِ، ٽيون وڏو سول ايئرپورٽ آھي۔ اهو  پنجاب جي راڄڌاني، لاهور  جیڪا پاڪستان جو ٻيو نمبر وڏو شهر آهي، جی خدمت لاء آھی۔ اهو پڻ پنجاب صوبي جي ٻين علائقن مان سياحن جو هڪ وڏو حصی جو خدمت ڪري ٿو. اصل ۾ لاهور بين الاقوامي هوائي اڏي جي نالي سان مشهور آهي، ان جو نالو عظیم شاعر ۽ فلسفي ڊاڪٽر علامه اقبال جي نالي تي رکيو ويو آهي، جيڪو پاڪستان جي قيام جو سبب بڻيو. ايئرپورٽ جا ٽي ٽرمينل آهن: علامه اقبال ٽرمينل، حج ٽرمينل ۽ هڪ ڪارگو ٽرمينل۔ ايئرپورٽ لاھور شهر جي مرڪز کان تقريبا 15ڪلوميٽر جی مفاصلی تی آهي. 
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
زمرو:لاهور
باچا خان انٽرنيشنل ايئرپورٽ، پشاور

**باچا خان انٽرنيشنل ايئرپورٽ**  اڳ ۾ **پشاور انٽرنيشنل ايئرپورٽ** جي نالي سان مشهور آهي، هڪ بين الاقوامي هوائي اڏو آهي جيڪو پاڪستان جی صوبي خيبر پختون خواه جی شھر  پشاور ۾ واقع آهي. ھئی پشاور شهر جي ڏکڻ۔اولهه ڪناري تی واقع آهي، اهو پاڪستان جو چوٿون مصروف ترين ايئرپورٽ آهي.

ايئرپورٽ جي مکيه رن ويز مان هڪ  کي  هڪ ريلوي لائين  پار ڪي وڃي ٿی، جيڪا خيبر ٽرين سفاري جي نالي سان مشهور آهي، جيڪا سياحت جي ايڪسپريس مقصد لاءِ خيبر پاس ۾ لنڊي ڪوتل شهر ڏانهن هلي ٿي. 27 جنوري، 2012ع تي ايئرپورٽ جو نالو خدائي خدمتگار جي اڳواڻ ۽ پشتون قوم پرست شخصيت عبدالغفار خان (*باچا خان* جي لقب سان) رکيو ويو.  ايئرپورٽ کي سال 2016ع کان 2018ع تائين وڏي پيماني تي تعمير ڪيو ويو.
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
اين اي-155 (لوڌران-2)

**اين اي-155 (لوڌران-2)** () پاڪستان جي قومي اسيمبليءَ جو هڪ حلقو آهي. اهو گهڻو ڪري لوڌران تعلقي تي مشتمل آهي ۽ دنيا پور تعلقي جا ڪجهه علائقا شامل آهن.
## جنرل اليڪشن 2002
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2002
## جنرل اليڪشن 2008
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2008
## جنرل اليڪشن 2013
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2013
## جنرل اليڪشن 2018
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2018
## جنرل اليڪشن 2024
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2024

پاڪستان جي قومي اسيمبلي جون عام چونڊون 8 فيبروري، 2024ع تي ٿيون. 

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا قومي تڪ
زمرو:پنجاب ۾ قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا انتخابي تڪ
زمرو:پاڪستان جي قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پاڪستان جي قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا انتخابي تڪ
سلينڊر

**سلينڊر** (cylinder) ھڪ گول جاميٽريڪل شڪل ھوندي آھي جنھن جا پاسا سڌا ھوندا آھن.
ٽڪنڊو

**ٽڪنڊو** ھڪ جاميٽريڪل شڪل آھي، جنھن کي ٽي ڪنڊون ھونديون آھن.

زمرو: ٽڪنڊو
چورس

**چورس** (square) جاميٽري جي ھڪ شڪل آھي جنھن کي چار ڪنڊون ھونديون آھن.
چوڪنڊو

**چوڪنڊو** (quadrilateral) جاميٽري اھڙي شڪلين کي چوندا آھن جن کي چار ڪنڊون ھجن.
گول

**گول** (circle) جاميٽري ۾ اھڙي بند شڪل کي چوندا آھن جنھن کي ڪا بہ ڪنڊ نہ ھجي. گول ماپ ۾ ھر پاسي کان ھڪ جيترو ھوندو آھي.

زمرو:جاميٽري
شڪل

جاميٽري ۾ **شڪل** (shape) مان مراد مختلف بناوٽون ھونديون آھن، جھڙوڪ: گول، ٽڪنڊو، چورس وغيرہ.

زمرو:ساخت
زمرو:شڪليات
باگڙجي (شھر)

**باگڙجي** سکر ضلعي جي نئين سکر تعلقي ۾ ھڪ شھر آھي. ھي شھر چانورن جي ڪاروبار جي ڪري مشھور آھي.

زمرو:سکر ضلعو
ڪاز

**ڪاز** بدڪ جي نسل جو ھڪ جانور آھي جيڪو ڏسڻ ۾ بدڪ جھڙو ھوندو آھي پر بدن تمام وڏو ۽ ڳيچي بدڪ جي مقابلي ۾ ڪافي ڊگهي ٿيندي اٿس.
اين اي-154 (لوڌران-1)

**اين اي-154 (لوڌران-1)** () پاڪستان جي قومي اسيمبلي جو هڪ تڪ آهي.
## جنرل اليڪشن 2002
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2002
## جنرل اليڪشن 2008
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2008
## جنرل اليڪشن 2013
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2013
## جنرل اليڪشن 2018
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2018
## جنرل اليڪشن 2024
اصل آرٽيڪل|پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2024

پاڪستان جي قومي اسيمبلي جون عام چونڊون 8 فيبروري، 2024ع تي ٿيون. 

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا قومي تڪ
زمرو:پنجاب ۾ قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا انتخابي تڪ
زمرو:پاڪستان جي قومي اسيمبلي جا تڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا انتخابي تڪ
فيصل آباد انٽرنيشنل ايئرپورٽ

**فيصل آباد انٽرنيشنل ايئرپورٽ**  هڪ بين الاقوامي هوائي اڏو ۽ پاڪستان ايئرفورس جو اسٽينڊ بائي فوجي اڏو آهي جيڪو جھنگ روڊ تي پاڪستان جي صوبي پنجاب ۾ فيصل آباد شهر جي مرڪز سان 10 ڪلوميٽر (6.2 میل) ڏکڻ اولهه ۾ واقع آهي۔ ايئرپورٽ ٻن فلائنگ اسڪولن جو گھر آھي جيڪي ايئر فيلڊ کي نون ڪيڊٽس ۽ هوائي جهازن جي شوقينن جي باقاعدي تربيت لاءِ استعمال ڪن ٿا.

ايئرپورٽ فيصل آباد ۽ ڪيترن ئي مقامي شهرن جهڙوڪ تاندليانوالا، ڪماليا، جڙانوالا، جھنگ، چنيوٽ، گوجرہ، ڊجڪوٽ، سمندري، کريانوالا، سانگله هل، ٽوبا ٽيڪ سنگھ، چناب نگر، سرگوڌا، ڀوانا، پیر محل، چڪ جھمره، کچيان، جهانگير ڪلان ء لاليان جي آبادي جي خدمت ڪري ٿو.

پرڏيهه ۾ رهندڙ فيصل آبادين جي هڪ وڏي ڊایاسپورا سان، پاڪستان سول ايوي ايشن اٿارٽي هڪ نئين اوپن پاليسي تي دستخط ڪيو آهي ته جيئن شهر مان وڌيڪ ايئر لائنز کي هلائڻ جي اجازت ڏني وڃي. ايئرپورٽ هڪ وڏي تبديليءَ سان گذریو جتي ٽرمينل جي عمارت وڏي جهاز ۽ مسافرن جي لوڊشيڊنگ کي سنڀالڻ لاءِ مڪمل طور تي نئين سر ٺاهي وئي. نئون ٽرمينل سال 2018ع جي شروعات ۾ کوليو ويو۔
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
ملتان انٽرنيشنل ايئرپورٽ

**ملتان انٽرنيشنل ايئرپورٽ**  هڪ بين الاقوامي هوائي اڏو آهي جيڪو ملتان شھر جی اولهه م 4 ڪلوميٽر جی مفاصلی تي واقع آهي.  ايئرپورٽ ڏکڻ پنجاب جو سڀ کان وڏو ۽ مصروف ترين ايئرپورٽ آهي. ملتان انٽرنيشنل ايئرپورٽ سڄي پاڪستان ۾ پروازن جي آڇ ڪري ٿو، انهي سان گڏ بحرين، عمان، قطر، سعودي عرب ۽ متحده عرب امارات ڏانهن سڌو پروازن جي آڇ ڪري ٿو۔

مارچ، 2015ع ۾ پاڪستان جو وزيراعظم، ميان محمد نواز شريف نئين ٽرمينل بلڊنگ جو باضابطه افتتاح ڪيو.  نئين ٽرمينل جي کولڻ کان پوءِ، مسافرن جي ٽريفڪ 2014-2015 ۾ 3,84,571 کان وڌي 2015-2016 ۾ 9,04,865 تائين تی وئي. 

## حوالا

زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
تربت انٽرنيشنل ايئرپورٽ

**تربت انٽرنيشنل ايئرپورٽ**  (بلوچي: تربت ميان اُستماني بالي پٹ) صوبي بلوچستان جی تربت شھر ۾ واقع آهي. اهو بلوچستان صوبي اندر سڀ کان وڏو زميني علائقی وارو ایرپورٹ آهي. هي ڪوئيٽا انٽرنيشنل ايئرپورٽ کانپوءِ بلوچستان جو ٻيو نمبر وڏو ايئرپورٽ آهي. ايئرپورٽ شهر جي ڏکڻ ۾ 5 ڪلوميٽر جی مفاصلی تی واقع آهي۔
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
بينظير ڀٽو انٽرنيشنل ايئرپورٽ

**بينظير ڀٽو انٽرنيشنل ايئرپورٽ** 12 مئي، 2021ع تائين پاڪستان ۾ هوائي ٽريفڪ جي لحاظ کان ٻيو نمبر وڏو ايئرپورٽ هو، جڏهن ان کي نئين اسلام آباد انٽرنيشنل ايئرپورٽ طرفان تبديل ڪيو ويو. اھو **چڪلالا ايئر بيس** جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، ان جو نالو تبديل ڪري پاڪستان جي مرحوم وزيراعظم بينظير ڀٽو (1953-2007) جی نالی تی جون 2008ع ۾ رکيو۔  ايئرپورٽ سال 2010-2011 ۾ 36,10,566 مسافرن کي سنڀاليو، ان جي مقابلي ۾ سال 2015-2016 ۾ 47,67,860 مسافرن کي سنڀاليو۔ 
ايئرپورٽ راولپنڊي جي علائقي چکلالہ ۾ واقع هو، جنهن جی ڀرسان اسلام آباد آهي. نئين اسلام آباد انٽرنيشنل ايئرپورٽ قيام کان پوءِ، ايئرپورٽ هاڻي سول ايوي ايشن لاءِ استعمال نه ڪيو ويو آهي ۽ هاڻي ڀرسان پي اي ايف بيس نور خان (جنهن کي پي اي ايف بيس چڪلالہ به چيو ويندو آهي) جو هڪ حصو آهي.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:اسلام آباد
زمرو:پاڪستان جا هوائي اڏا
زمرو:ايشيا جا هوائي اڏا
زمرو:اسلام آباد ۾ ايئرپورٽ
روجھان تعلقو

**روجھان** () پاڪستان جو هڪ تعلقو آهي جيڪو صوبي پنجاب جي ضلعي راجن پور ۾ واقع آهي. اهو انتظامي طور تي 8 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي۔ تعلقي جو هيڊڪوارٽر سليمان رينج جي پاڙن ۾ ۽ سنڌو درياهه جي الهندي ڪناري تي روجھان شهر ۾ واقع آهي. اهو پنجاب، پاڪستان جي ٽن سرحدن واري علائقي ۾ واقع آهي. روجھان تعلقي جي سرحد ڏکڻ۔اولهه ۾ بلوچستان، ڏکڻ ۾ سنڌ ۽ اولهه ۾ رحيم يار خان ضلعي سان ملي ٿي. اهو مزاري قبيلي جو مضبوط قلعو آهي.
## حوالا

زمرو:راجن پور ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
راجن پور تعلقو

**راجن پور** () پاڪستان جو هڪ تعلقو آهي جيڪو صوبي پنجاب جي ضلعي راجن پور ۾ واقع آهي. هي انتظامي طور 16 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي، جن مان ٻه تعلقي جی راڄڌاني راجن پور ٺاهين ٿيون.
## حوالا

زمرو:راجن پور ضلعو
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
خوازہ خيله تعلقو

**خوازہ خیلہ** (؛ ) پاڪستان جي صوبي خيبرپختونخواه جی ضلعي سوات جو هڪ شهر ۽ هڪ انتظامي سب ڊويزن (تعلقو) آهي. خوازہ خيلہ جو نالو يوسف زئي جي خوازہ خيل قبيلي مان ورتل آهي.

خوازہ خيله شهر (تعلقو) ۾ 16 ڳوٺ آهن، جنهن کي آزی خيل سڏيو وڃي ٿو. آزی خيل جا ماڻهو يوسف زئي خاندان سان تعلق رکن ٿا. خوازہ خيلہ ۾ رهندڙ مشهور پختون قبيلن م سيدان، خادي خيل، اُمي خيل، ظريف خيل، بارا خيل ۽ گجر آهن. 

خوازہ خيله اولياءَ جي قبرستانن جي ڪري مشهور آهي. جن مان ڪجھ ميان بابا، ديرائي بابا، چنار بابا ۽ بئنی بابا آهن. ميان بابا ۽ بائنی بابا سيد خاندان جا مشهور جنگجو هئا ۽ چنار بابا شما خيل خاندان مان هو.

خوازہ خيله کي به سوات جي مرڪز ۾ رهڻ جو شرف حاصل آهي. ان جي اتر۔اوڀر سرحد شانگلا وادي سان آهي، جيڪا شانگلا جي ماڻهن لاءِ هڪ وڏو واپاري رستو آهي. اتر طرف ان جي سرحد بحرين تعلقي سان ملي ٿي. ڏاکڻي سرحد چارباغ تعلقي ء مغربي سرحد سوات نديءَ جي ڪناري سان وابسته آهي۔
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:خیبر پختونخوا جا تعلقا
پسني تعلقو

**پسني** ()، پاڪستان جي صوبي بلوچستان جی ضلعي گوادر جو هڪ سب ڊويزن (تعلقو) آهي. اهو انتظامي طور تي چئن يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي، جن مان ٻه تعلقي راڄڌاني پسني ٺاهين ٿيون.
## حوالا

زمرو:گوادر ضلعو
زمرو:بلوچستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
سمبازا

**سمبازه** (Sambaza) پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ضلعي ژوب ۾ هڪ آبادي وارو هنڌ آهي.

## حوالا

زمرو:زوب ضلعو
پي بي-48 (پشين-2)

**پي بي-48 (پشين-2)** () بلوچستان جي صوبائي اسيمبلي جو هڪ تڪ آهي.
## جنرل اليڪشن 2002
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2002
## جنرل اليڪشن 2008
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2008
## جنرل اليڪشن 2013
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2013
## جنرل اليڪشن 2018
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2018
## جنرل اليڪشن 2024
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2024

بلوچستان جي صوبائي اسيمبلي جون عام چونڊون 8 فيبروري، 2024ع تي ٿيون۔

## حوالا

زمرو:بلوچستان صوبائي اسیمبلي جا تڪ
زمرو:پاڪستان جا صوبائي تڪ
پوجا هيگڊ

پوجا هيگڊ (انگريزي: Pooja Hegde)، پيدائش 13 آڪٽوبر 1990ع)، ھڪ هڪ هندستاني اداڪاره آهي جيڪا گهڻو ڪري تيلگو، هندي ۽ تامل فلمن ۾ نظر اچي ٿي.  هن پنهنجي ڪيريئر جي شروعات هڪ ماڊل طور ڪئي ۽ 2010 جي I Am She – مس يونيورس انڊيا جي مقابلي ۾ سيڪنڊ رنر اپ جي حيثيت سان تاج ڪيو ويو.  هن پنهنجي اداڪاري جي شروعات تامل فلم *موگامودي* (2012) سان ڪئي ۽ هن جي پهرين تيلگو ريليز *اوڪا ليلا ڪوسم* (2014) ۾ ٿي.  هيگڊ پاڻ کي تيلگو سئنيما جي معروف اداڪارائن مان هڪ طور قائم ڪيو آهي. هيگڊ کي بهترين اداڪارا لاءِ SIIMA ايوارڊ حاصل ڪيو - تيلگو ۾ سندس ڪارڪردگيءَ لاءِ ”آلا وائڪنٿا پوررامولو“ (2020) ۽ ”مسٽ ايليجيبل بيچلر“ (2021).  هن کي فلم فيئر ايوارڊ لاءِ بهترين اداڪارا لاءِ نامزد ڪيو ويو – تيلگو لاءِ *اوڪا ليلا ڪوسم*، *آلا ويڪونٿا پوررامولو* ۽ *اروندا سامٿا ويرا راگھوا* (2018).  هن جون ٻيون تجارتي طور تي ڪامياب فلمون شامل آهن *دووادا جگناڌام* (2017)، *مهارشي* (2019)، *گدلاڪنڊا گنيش* (2019) ۽ *هاؤس فل 4* (2019).

## حوالا
زمرو:1990ع جون پيدائشون
زمرو:ايڪيهين صدي جون ڀارتي اداڪارائون
زمرو:ھندي سنيما ۾ اداڪارائون
زمرو:تيلگو سئنيما ۾ اداڪارائون
زمرو:ڀارتي فلمي اداڪارائون
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:ممبئي جون اداڪارائون
زمرو:تامل سئنيما ۾ اداڪارائون
ڀاگ تعلقو

**ڀاگ تعلقو** (اردو: بهاگ تحصيل) پاڪستان جي بلوچستان صوبي جي ضلعي ڪڇي جو ھڪ تعلقو آھي. سال 2013ع کان اڳ، ڀاڳ تعلقو ڪڇي ضلعي ۾ شامل هو، ان کان اڳ جو اهو سبي ڊويزن ۾ لهري ضلعي (لهري تعلقي سان گڏ) جو حصو بڻجي ويو، جيڪو (لهري ضلعو) بعد ۾ 2018 ۾ سبي ضلعي ۾ ضم ٿي ويو. انهي سان گڏ، بولان ۽ ڪڇي کي هڪ ٻئي جي بدلي طور استعمال ڪيو ويندو آهي.

ڀاگ تعلقي ۾ هڪ ميونسپل ڪميٽي ۽ چار يونين ڪائونسلون آهن. ميونسپل ڪميٽي جو ڀاگ  نالي سان آهن ۽ يونين ڪائونسلن ۾؛ نوشهره، جلال خان، ڇلگري ۽ محرم شامل آھن.

## حوالا

زمرو:ڪڇي ضلعو
زمرو:بلوچستان جا تعلقا
پاڪستان جا تعلقا

پاڪستان ۾ **[[تعلقو]]** ضلعي جو هڪ انتظامي سب ڊويزن آهي.

هتي صوبن جي لحاظ کان سڀني تعلقن جي فھرست جي ڏجي ٿي:
* آزاد ڪشمير جي تعلقن جي فهرست
* بلوچستان جي تعلقن جي فهرست 
* گلگت بلتستان جي تعلقن جي فهرست
* خيبرپختونخواه جي تعلقن جي فهرست
* پنجاب، پاڪستان جي تعلقن جي فهرست
* سنڌ جي تعلقن جي فهرست

## حوالا

زمرو:پاڪستان
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جي انتظامي ورهاست جي فهرست
زمرو:پاڪستان جي چوٿين درجي جي انتظامي ورھاست
زمرو:ملڪن جي لحاظ کان چوٿين درجي جي انتظامي ورهاست
اورماڙہ تعلقو

**اورماڙہ تعلقو** (Ormara بلوچستان (پاڪستان) جي ضلعي گوادر جو هڪ تعلقو آھي. اهو ڪراچي کان 240 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي، گوادر طرف واقع آهي. ان جو مکيه شهر اورماڙہ سڏجي ٿو. 99 سيڪڙو ماڻهو مسلمان آهن. هتي هڪ ننڍي بندر آهي ۽ پاڪستان نيوي جو هڪ بيس آهي جنهن کي جناح نيوي بيس سڏيو وڃي ٿو.

## حوالا

زمرو:گوادر ضلعو
زمرو:بلوچستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
ڪردگاپ تعلقو

**ڪردگاپ** پاڪستان جي ضلعي مستونگ جو هڪ تعلقو آهي. اهو بلوچستان صوبي جي اتر اولهه ۾ واقع آهي.
## حوالا

زمرو:مستونگ ضلعو
زمرو:بلوچستان جا تعلقا
حب تعلقو

**حب تعلقو** ()  حب ضلعي (اڳوڻو ضلعو لسبيلا 2022 کان اڳ)، بلوچستان، پاڪستان ۾ واقع آهي.  ان جو گادي حب شهر ۾ آهي. سال 2023ع جي آدمشماري  جي مطابق تعلقي جي آبادي 233,443 آهي. تعلقو انتظامي طور ست يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهي.

## حوالا

زمرو:حب ضلعو
زمرو:بلوچستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زوب ندي

**زوب ندي** ( ؛  ) بلوچستان ۽ خيبر پختون خواهه، پاڪستان ۾ واقع آهي. ژوب نديءَ جي ڪل ڊيگهه 410 ڪلوميٽر آهي ۽ اهو عام طور تي اتر۔اوڀر سمت وهندو آهي.
## حوالا

زمرو:دریاھہ ۽ نديون
زمرو:پاڪستان جا دریاھہ
زمرو:بلوچستان، پاڪستان
زمرو:بلوچستان، پاڪستان جي جاگرافي
اٿل تعلقو

**اٿل** ( ) پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ضلعي لسبيلا جو هڪ تعلقو آهي. هن تعلقي کي انتظامي طور ست يونين ڪائونسلن ۾ ورهايو ويو آهي ۽ ان جو هيڊ ڪوارٽر اٿل شهر ۾ آهي. سال 2023ع جي آدمشماري جي مطابق تعلقي جي آبادي 88,933 آهي.

## حوالا

زمرو:لسٻيلا ضلعو
زمرو:بلوچستان جا تعلقا
ڪنھار ندي

**ڪنڙ ندي** کی چترال ندی بہ چيو وڃي ٿو، چترال جو سڀ کان وڏو دريا آهي. ان کان سواءِ تورکو ندي ۽ مورکو ندي به چترال جي وڏن دريائن مان آهن. ڪنھار درياهه ڪابل نديءَ سان ملي ڪري ڪابل درياهه ٺهي ٿو.

**ڪنھار ندي** (پشتو: د کونړ سيند؛ دري: رودخانه کنر؛ خوار: کونڑ سيند)، چترال ندي (اردو: دریائے چترال)، مستوج ندي (پشتو: مستوج سيند) ۽ ڪاما ندي (خوار: کامے سيند) )، اتر پاڪستان ۽ اڀرندي افغانستان ۾ هڪ 480 ڪلوميٽر (300 ميل) ڊگهو درياهه آهي. اهو پاڪستان جي خيبرپختونخواه صوبي جي اپر چترال ضلعي ۾ بروغل لڪ جي ڏکڻ ۾ نڪرندو آهي. اهو بعد ۾ افغانستان جي صوبي ننگرهار ۾ ڪابل نديءَ سان ملي ٿو. نديءَ جو سرشتو هندو ڪش جبلن جي گليشيئرن ۽ برف جي پگھلڻ سان ڀريو پيو آهي. ڪنڙ درياهه ڪابل نديءَ جو هڪ شاخ آهي، جيڪو بدلي ۾ سنڌو نديءَ جو هڪ شاخ آهي.
## اصل ۽ وهڪري جو رستو
هيءُ درياهه پاڪستان جي چترال جي ڏاکڻي اتر جي برفاني جبلن مان وهندو آهي، جتي ان کي چترال ندي چيو ويندو آهي.  ڪنڙ نديءَ مان نڪرندڙ ساليانو 60 سيڪڙو کان 70 سيڪڙو پاڻي چترال مان نڪرندو آهي. مستوج شهر جي هيٺان وهڪري کي مستوج ندي سڏيو وڃي ٿو، جيستائين ان جو سنگم لٽڪو ندي سان ٿئي ٿو. ڪنڙ دریاھہ وري ڏکڻ طرف افغانستان جي اپر ڪنڙ وادي ۾ اچي ٿو. اسد آباد ۾ سنگم تي، اهو پيچ درياهه سان ملي ٿو ۽ آخر ۾ افغانستان جي جلال آباد شهر جي اوڀر ۾ ڪابل درياهه ۾ ڇوڙ ڪري ٿو. گڏيل درياءَ وري اوڀر طرف وهي پاڪستان ۾ داخل ٿين ٿا ۽ اٽڪ شهر وٽ سنڌو درياهه ۾ ملن ٿا.

## پڻ ڏسو
* چترال 
* ڪابل ندي
* ڪنڙ ڊيم
* ڪنڙ صوبو
* ڪنڙ وادي

## حوالا

زمرو:دریاھہ ۽ نديون
زمرو:خيبر پختونخوا
زمرو:پاڪستان جا دریاھہ
زمرو:افغانستان جي جاگرافي
سالٽ رینج

**سالٽ رينج** (اردو: سلسلہ کوہ نمک) پاڪستان جي پنجاب  صوبي جي اتر ۾ هڪ جبل جو سلسلو آهي، جنهن جو نالو پٿر جي لوڻ جي وسيع ذخيرن تان پيو آهي.   هي سلسلو پوٽوهار جي سطح مرتفع جي ڏکڻ ۽ جهلم نديءَ جي اتر ۾ پکڙيل آهي. سالٽ رينج ۾ کيوڙہ، ڪالاباغ ۽ ورچہ جون وڏيون کاڻون شامل آهن، جن مان لوڻ جو وسيع رسد پيدا ٿئي ٿو.  وچولي معيار جو ڪوئلو پڻ ملي ٿو.  لوڻ جو سلسلو اوڀر ۾ بڪڙالا ۽ ٽلا جوگيان جی لهرانن کان شروع ٿئي ٿو ۽ درياهه جهلم جي اولهه تائين پکڙيل آهي. 

هماليه ۽ سالٽ رينج ۾، جبلن ۾ سامونڊي حياتيات جا فوسل شامل آهن، جیڪا ايڊياڪاران دور (570 ملين سال اڳ تائين) ڏانهن وڃن ٿا، جنهن مان ظاهر ٿئي ٿو ته اهي جبل سمنڊ جي ٿڌن مان پيدا ٿيا آهن، ۽ اهو آهي ته اسان وٽ هماليه جبل ڪنهن زماني ۾ سمنڊ ھو. 

* سڪیسر، سالٽ رينج جي بلند ترين چوٽي آهي.
* نمل ڍنڍ، کبيڪي ڍنڍ ۽ اچالي ڍنڍ سالٽ رينج جون ڍنڍون آهن.
## حوالا

زمرو:سالٽ رينج
زمرو:جبلن جا سلسلا
زمرو:ايشيا جا جبل
زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:پاڪستان جا جبل
زمرو:ايشيا جي جاگرافي
زمرو:پاڪستان جي جاگرافي
زمرو:پاڪستاني پنجاب جي جاگرافي
سوات ندي

**سوات دریاھہ** ( ؛  ) پاڪستان جي صوبي خيبر پختون خواهه جي اتر واري علائقي ۾ هڪ دائمي درياهه آهي. نديءَ جو سرچشمو هندو ڪش جبلن جي بلند برفاني وادين ۾ آهي، جتان پوءِ سوات جي وسيع وادي جي اسپائن ٺاهڻ کان اڳ ڪالام وادي ۾ وهي ٿو.
## حوالا

زمرو:دریاھہ ۽ نديون
زمرو:خيبر پختونخوا
زمرو:پاڪستان جا دریاھہ
پير پنجال جبلن جو سلسلو

thumb|پير پنجال جبلن جو سلسلو

**پير پنجال** هڪ جبل جو سلسلو آهي جيڪو پاڪستان جی ریاست جموں و آزاد کشمیر ۽ ڀارت جی رياست هماچل پرديش مان لنگهي ٿو. گلمرگ ۽ پهلگام جا مشهور سياحتي جڳهون هڪ ئي جبل جي سلسلي ۾ واقع آهن.
## حوالا

زمرو:جبلن جا سلسلا
زمرو:پاڪستان جا جبل
زمرو:پاڪستان جي جاگرافي
زمرو:آزاد ڪشمير جي جاگرافي
لال سوهنڙو قومي پارڪ

**لال سوهنڙا قومي پارڪ** پاڪستان جو هڪ قومي پارڪ آهي جيڪو صوبي پنجاب جي ضلعي بهاولپور ۾ واقع آهي. اهو ڏکڻ ايشيا جي سڀ کان وڏي قومي پارڪن مان هڪ آهي ۽ يونيسڪو جو اعلان ڪيل بايوسفيئر ریزرو آهي. لال سوهنڙا قومي پارڪ پنهنجي منظرنامي جي تنوع لاءِ قابل ذڪر آهي، جنهن ۾ ريگستان، ٻيلا ۽ ويٽ لينڊ جا ماحولياتي نظام شامل آهن. 
هتي قديم سنڌو ماٿري جي تهذيب جا آثار موجود آهن، جيڪي ڪنهن زماني ۾ گهگهر۔هاڪڙا نديءَ (سرسوتي ندی) جي ڪناري سان ڦهليل هيون.

## حوالا

زمرو:قومي پارڪ
زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:پاڪستان جا قومي پارڪ
زمرو:بهاولپور ضلعو
هنگول نيشنل پارڪ

**هنگول نيشنل پارڪ** () پاڪستان جي سڀ کان وڏي قومي پارڪن مان هڪ آهي، جيڪو مڪران جي ساحلي علائقي ۾ واقع آهي. پارڪ اٽڪل 6,100 چورس ڪلوميٽر (2,400 چورس میل) جی ایراضی تی پکڑیل آھی ۽ ڪراچي کان 190 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي بلوچستان جي ٽن ضلعن گوادر، لسبيلا ۽ آواران ۾ واقع آهي. هنگول کي سال 1988ع ۾ نيشنل پارڪ قرار ڏنو ويو. 

پارڪ جو نالو هنگول نديءَ جي ڏاکڻي حصي جي نالي تي رکيو ويو آهي، جيڪو عربي سمنڊ جي ڪناري سان وهندو آهي ۽ وڏي تعداد ۾ آبي پکين ۽ سامونڊي زندگيءَ جي دولت جو گهر آهي. هنگول نيشنل پارڪ ۾ ڇهه مختلف ماحولياتي نظام شامل آهن، گڏوگڏ ريگستاني ۽ ميداني علائقا، ان کي پاڪستان جي قومي پارڪن ۾ منفرد بڻائي ٿو. 

هن پارڪ جي اتر ۾ هڪ گهاٽو ٻيلو آهي، ڏکڻ ۾ هڪ بنجر جبل جو سلسلو آهي ۽ هنگول نديءَ جي شاخ آهي، جيڪا هزارين لڏپلاڻ ڪندڙ پکين ۽ دلدلی مگرمچن جو گهر آهي. عمان جو نار ۽ عربي سمنڊ به ڏکڻ ۾ آهن.

پارڪ جون منفرد پٿر جون شڪليون ڪجهه وقت کان سڄي ملڪ مان سياحن کي راغب ڪري رهيون آهن، خاص ڪري سال 2004ع ۾ مڪران ڪوسٽل هاءِ وي جي مڪمل ٿيڻ کان پوء۔

## حوالا

زمرو:قومي پارڪ
زمرو:بلوچستان، پاڪستان
زمرو:پاڪستان ۾ سياحت
زمرو:ايشيا ۾ قومي پارڪ
زمرو:پاڪستان جا قومي پارڪ
زمرو:پاڪستان جا صحرا
سيف الملوڪ نيشنل پارڪ

**سيف الملوڪ نيشنل پارڪ** () پاڪستان جي صوبی خيبرپختونخواه جي ضلعي مانسهره جي وادي ڪاغان ۾ واقع آهي. پارڪ کي سرڪاري طور تي سال 2003 ۾ اعلان ڪيو ويو. ۽ الپائن سيف الملوڪ ڍنڍ جي ارد گرد آهي.
## حوالا

زمرو:قومي پارڪ
زمرو:خيبر پختونخوا
زمرو:پاڪستان ۾ سياحت
زمرو:پاڪستان جا قومي پارڪ
پي ايس 6

**پي ایس 6، دا للي دیویرو بلیڪ  اسڪول**، ھڪ پبلڪ ايليمينٽري اسڪول آھي جيڪو اپر ايسٽ سائڊ آف مينهٽن نيو يارڪ سٽي تي واقع آھي. سال 1894ع ۾ ٺهرايو ويو، پي ایس 6 کي نيو يارڪ شهر ۾ اعليٰ پرائمري اسڪول سمجهيو ويندو آهي. 

## حوالا

زمرو:نيو يارڪ
زمرو:نيو يارڪ رياست
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن ۾ سکيا
پي ايس-40 (سانگهڙ-1)

**پي ايس-40 (سانگهڙ-1)** () سنڌ جي صوبائي اسيمبلي جو هڪ تڪ آهي. 
## جنرل اليڪشن 2002
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2002
## جنرل اليڪشن 2008
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2008
## جنرل اليڪشن 2013
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2013
## جنرل اليڪشن 2018
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2018
## جنرل اليڪشن 2024
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2024

سنڌ جي صوبائي اسيمبلي جون عام چونڊون 8 فيبروري، 2024ع تي ٿيون۔
 
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا صوبائي تڪ
زمرو:سنڌ جا انتخابي تڪ
عنايت علي خان

**پروفيسر عنايت علي خان** 10 مئي، 1935ع تي ریاست ٽونڪ ۾ پيدا ٿيو. نومبر، 1948ع ۾ هجرت ڪري پاڪستان آيو ۽ حيدرآباد سنڌ ۾ اچي آباد ٿيو. مئٽرڪ گورنمينٽ اسڪول حيدرآباد مان ۽ بي اي سٽي ڪاليج حيدرآباد مان پاس ڪيائين. سال 1962ع ۾ سنڌ يونيورسٽيءَ مان ايم اي جو امتحان ڏنو ۽ سڀني يونيورسٽين ۾ پهريون نمبر آيو. هن سنڌ صوبي جي مدرسن لاءِ اردو درسي ڪتاب مقابلي جي بنياد تي لکيا ۽ ڇهن ڪتابن تي انعام حاصل ڪيائين. درس و تدريس ۾ مشغول رهيو. بنيادي طور تي مزاحيه شاعر هو، ان انداز سبب کيس اڪبر ثاني به سڏيو ويندو هو، سندس انداز اڪبر الآباديءَ جهڙو هو. پروفيسر عنايت علي خان ٻارن لاءِ ڪهاڻيون ۽ نظمن جا ٻه ڪتاب پڻ لکيا، سندس نظم ”بول ميري مڇلي“ ڪيترن ئي مزاحيه سٽن جي ڪري مشهور ٿيو.
گورنمينٽ ڪاليج آف ايجوڪيشن سکر

**گورنمينٽ ڪاليج آف ايجوڪيشن سکر** () سنڌ جي شهر سکر ۾ واقع ھڪ سرڪاري تربيتي ادارو آھي، جيڪو خاص طور تي استادن جي پيشورانہ تعليم ۽ تربيت لاءِ قائم ڪيو ويو آھي. ھي ڪاليج بنيادي طور تي پري سروس استادن کي تربيت ڏيڻ لاءِ قائم ڪيو ويو آھي ۽ ھن وقت چار سالن تي مشتمل بي ايڊ آنرس پروگرام آڇي ٿو. ڪاليج جو الحاق شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور سان آھي.

هي ادارو سکر جي شڪارپور روڊ تي واقع آهي ۽ سنڌ جي اترين ضلعن مان ايندڙ شاگردن کي استادن جي تعليم مھيا ڪري ٿو. ڪاليج ۾ داخلا ميرٽ جي بنياد تي ڏني ويندي آهي.
## تاريخ

گورنمينٽ ڪاليج آف ايجوڪيشن سکر جو بنياد 21 ڊسمبر 1962ع تي رکيو ويو. ان وقت خيرپور ڊويزن جي ڪمشنر چوڌري نياز احمد طرفان هن اداري جو افتتاح ڪيو ويو. قيام جو بنيادي مقصد سنڌ جي مختلف علائقن لاءِ تربيت يافتہ استاد تيار ڪرڻ هو.

وقت سان گڏ هن اداري ۾ تدريسي پروگرام ۽ سھولتون وڌايون ويون، جنھن سبب هي ادارو سنڌ جي اهم استادن جي تربيتي ادارن مان هڪ بڻجي ويو آهي.

## تدريسي پروگرام
ڪاليج ۾ هن وقت هي اهم پروگرام هلن ٿا:

* بي ايڊ آنرس (چار سالن جو پروگرام)
* تدريسي عملي لاءِ عملي تربيت (Teaching Practice)
* تعليمي تحقيق (Research Thesis)

پروگرام دوران شاگردن کي تدريسي طريقا، ڪلاس روم مينيجمينٽ، تعليمي نفسيات، ۽ نصاب جي منصوبابندي بابت تربيت ڏني ويندي آهي. آخري سال ۾ شاگردن لاءِ تحقيقاتي ٿيسز ڪرڻ لازمي هوندي آهي.

## سھولتون
ڪاليج ۾ شاگردن جي سکيا ۽ تربيت لاءِ مختلف سھولتون موجود آهن، جن ۾ شامل آهن:

* لائبريري
* ڪمپيوٽر ليب
* سائنس ليبارٽري
* ريسورس سينٽر
* آڊيٽوريم هال
* اسپورٽس هال
* شاگردن لاءِ هاسٽل (في الحال بند)

## شاگرد
ڪاليج ۾ هر سال لڳ ڀڳ 250 شاگرد تعليم حاصل ڪن ٿا۔ شاگردن کي نظرياتي تعليم سان گڏ عملي تربيت لاءِ مختلف اسڪولن ۾ ٽيچنگ پريڪٽس پڻ ڪرائي ويندي آهي۔

## انتظاميہ
ڪاليج جو موجوده پرنسپال پروفيسر **عطاءُ الله سميجو** آهي، جيڪو اداري جي تعليمي ۽ انتظامي معاملن جي نگراني ڪري ٿو.

## پڻ ڏسو
* شاھ عبداللطيف يونيورسٽي
* سکر
* سنڌ ۾ تعليم

## ٻاھريان ڳنڍڻا
* فيسبڪ تي ڪاليج جو سرڪاري صفحو

زمرو:سکر
زمرو:سکر ۾ تعليم
زمرو:سکر جا ڪاليج
زمرو:سنڌ ۾ تعليم
زمرو:سکر جا تعليمي ادارا
زمرو:سنڌ جا تعليمي ادارا
بلوچستان جي تعلقن جي فهرست

پاڪستان ۾ هڪ **[[تعلقو]]** ضلعي جو هڪ انتظامي ذيلي ڊويزن آهي. اها مزید يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهن. هتي بلوچستان صوبي جي سڀني تعلقن جي هڪ فهرست آهي.

## بلوچستان جا تعلقا

## آبادي جي لحاظ کان
# بوري تعلقو
# میختر تعلقو
# دڪي تعلقو
# درگ تعلقو 
# ڪنگري تعلقو 
# موسيٰ خيل تعلقو
# توئي سر تعلقو
# آواران تعلقو
# گشڪور تعلقو
# جهل جهائو تعلقو
# ڪورڪ جاهو تعلقو
# ماشڪئي تعلقو
# قلات تعلقو
# منگوڇر تعلقو
# سوراب تعلقو
# گازگ تعلقو
# جوھان تعلقو
# خاران تعلقو 
# سر-خاران تعلقو
# توھوملڪ تعلقو
# خضدار تعلقو
# نال تعلقو 
# وڍ تعلقو
# زھري تعلقو
# باغبانه تعلقو
# آرینجي تعلقو
# گريشڪ تعلقو
# ڪرخ تعلقو
# مولا تعلقو 
# ارناخ تعلقو
# سارونا تعلقو
# حب تعلقو
# ساڪران تعلقو
# اٿل تعلقو
# سونمياڻي تعلقو
# گڊاني تعلقو
# ٻيلا تعلقو
# لاکڙا تعلقو
# دریجي تعلقو
# ڪنراج تعلقو
# لياري تعلقو
# مستونگ تعلقو
# ڪردگاپ تعلقو
# کڏ ڪوچا تعلقو
# دشت تعلقو 
# بسيمه تعلقو
# ماشخیل تعلقو
# واشڪ تعلقو 
# ناگ تعلقو
# شاهگوري تعلقو
# گوادر تعلقو 
# جيوڻي تعلقو
# اورماڙہ تعلقو
# پسني تعلقو
# سنتسر تعلقو 
# مند تعلقو 
# تمپ تعلقو
# تربت تعلقو
# بلنڱور تعلقو 
# بليده تعلقو
# دشت تعلقو 
# زامران تعلقو
# گياب تعلقو
# سولبند تعلقو
# گوارگو تعلقو
# پنجگور تعلقو
# پاروم تعلقو
# گِچڪ تعلقو 
# گنداخه تعلقو 
# جھٽ پٽ تعلقو
# اوسته محمد تعلقو
# گنداوہ تعلقو
# جھل مگسي تعلقو 
# ميرپور تعلقو
# ڍاڊر تعلقو
# بالاناري تعلقو 
# کٽن تعلقو 
# مڇ تعلقو
# ساني تعلقو
# بابا ڪوٽ تعلقو 
# ڊيرا مراد جمالي تعلقو
# تمبو تعلقو 
# ڇتر تعلقو 
# مير حسن تعلقو
# فريد آباد تعلقو 
# حيروي تعلقو
# مانجهي پور تعلقو
# صحبتپور تعلقو
# دالبندين تعلقو 
# نوڪنڊي تعلقو
# تفتان تعلقو 
# چاغئي تعلقو
# چمن تعلقو 
# گلستان تعلقو 
# قلعو عبدالله تعلقو 
# دوبندي تعلقو
# نوشڪي تعلقو
# داڪ تعلقو 
# برشور تعلقو 
# حرمزئي تعلقو
# ڪاريزات تعلقو 
# خانوزئي تعلقو
# پشين تعلقو 
# سرانان تعلقو 
# چلتن تعلقو 
# زرغون تعلقو 
# پنجپائي تعلقو
# ڪوئيٽا صدر تعلقو 
# ڪچلاڪ تعلقو
# سرياب تعلقو
# ڊيرا بگٽي تعلقو
# ڦيلاواڱ تعلقو 
# سوئي تعلقو 
# بائڪر تعلقو
# هرنائي تعلقو 
# شاهرگ تعلقو 
# خوست تعلقو
# ڪاهان تعلقو
# ڪوهلو تعلقو 
# ميوند تعلقو
# تنبو تعلقو
# گرسيني تعلقو 
# سبي تعلقو 
# ڪٽمنڊائي تعلقو 
# سنگان تعلقو
# ڀاگ تعلقو 
# لھڙي تعلقو 
# زيارت تعلقو 
# سنجاوي تعلقو
# شيراني تعلقو
# قمر دين ڪاريز تعلقو 
# زوب تعلقو 
# اشوت تعلقو 
# ڪشتو تعلقو
# سمبازا تعلقو 
# قلعو سيف الله تعلقو 
# لوئی بند تعلقو 
# مسلم باغ تعلقو
# باديني تعلقو 
# ڪان مھترزئي تعلقو 
# شنڪي تعلقو
# بارکان تعلقو

## حوالا

زمرو:بلوچستان، پاڪستان
زمرو:بلوچستان جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:درجو چوٿون انتظامي ملڪي ذيلي ورهاست
مدر ٽريسا

هڪ عيسائي نن جنھن پاڻ کي انسانيت جي خدمت لاء وقف ڪري ڇڏيو. بلقان ۾ جنم وٺندڙ نن پنھنجي زندگي غريبن ۽ مسڪينن جي خدمت لاءِ وقف ڪري ڇڏي هئي ۽ هن سٺ سال ڪلڪتي ۾ غريبن ۽ بيمارن جي سنڀال ڪندي گذاريا. مدر ٽريسا 1910ع ۾ اسڪوپيي، مقدونيا ۾ پيدا ٿي. الباني ۽ مقدونيئن طرفان انھن تي هڪجيترو دعويٰ ڪيو وڃي ٿو ڇاڪاڻ تہ ان وقت مقدونيہ نالي ڪو ملڪ نہ هو، پر اهو شھر عثماني سلطنت جو حصو هو.

## ڀلائي جا ڪم
هن 1950ع ۾ پنھنجي اداري جو بنياد فقط ٻارهن راھبائن ساڻ رکيو، جنھن جو تعداد اڳتي هلي ساڍا چار سئو ٿي ويو ۽ ان جو دائرو هڪ سئو ٽيٽيھ ملڪن تائين پھتو.

مدر ٽريسا کي سندس ڏهاڪن تائين غريبن ۽ ضرورتمندن جي خدمت ڪرڻ جي بدلي ۾ 1989ع ۾ نوبل انعام ڏنو ويو. ان کان سواءِ پوپ روم مدر ٽريسا کي ”بابرڪت“ شخصيت قرار ڏنو. اھا سعادت عيسائيت جي تحت ”سينٽ“ قرار ڏيڻ يا ”ولايت“ جي حيثيت حاصل ڪرڻ جي عمل جي مرحلن ۾ آخري مرحلو ھوندو آهي.

## وفات
5 سيپٽمبر 1997ع تي رات جو 9:30 PM، مدر ٽريسا ڪلڪتي ۾ ھن جھان مان لاڏاڻو ڪيو.

## پڻ ڏسو

* نوبل امن انعام

## حوالا

زمرو:هندو ديويون
زمرو:Short description matches Wikidata
زمرو:هندستاني سماجي ڪارڪن ناريون
زمرو:1997ع جون فوتگيون
زمرو:1910ع جون پيدائشون
زمرو:سماجي ڪم ۾ پدما شري حاصل ڪندڙ

## ڪولڪتہ آرڪڊيوسيس جي ڪو سرپرست

4 سيپٽمبر 2017ع تي، هڪ جشن دوران هن جي ڪيننائزيشن جي پھرين سالگره جي اعزاز ۾، سسٽر ميري پريما پيئرڪ، مشنريز آف چيئرٽي جي سپريئر-جنرل، اعلان ڪيو تہ مدر ٽريسا کي ڪلڪتي ۾ 6 سيپٽمبر 2017ع تي سڀ کان وڌيڪ مقدس روزي جو چرچ هڪ ميس جي دوران ڪلڪتي جي آرڪيڊيوسس جو ڪو سرپرست بڻايو ويندو. 5 سيپٽمبر 2017ع تي، آرچ بشپ ٿامس ڊي سوزا، جيڪو ڪلڪتي جي رومن ڪيٿولڪ آرڪيڊيوسس جي سربراھ طور ڪم ڪري ٿو، تصديق ڪئي تہ مدر ٽريسا کي فرانسس زيويئر سان گڏ ڪئالالمپور ڊائوسيس جي ڪو-سرپرست نامزد ڪيو ويندو.  6 سيپٽمبر 2017ع تي، اٽڪل 500 ماڻهن هڪ گرجا گهر ۾ ماس ۾ شرڪت ڪئي جتي ڊومينڪ گومز، مقامي ويڪر جنرل، هن کي آرڪيڊيوسيس جي ٻئي سرپرست سينٽ جي حيثيت سان قائم ڪرڻ وارو فرمان پڙهيو. تقريب جي صدارت پڻ ڊي سوزا ڪئي ۽ هندستان ۾ ويٽيڪن جي سفير گيامبٽيسٽا ڊيڪاترو، ھن ماس جي اڳواڻي ڪئي ۽ هڪ ٻار کڻي مدر ٽريسا جي چرچ ۾ هڪ برونز جي مجسمي جو افتتاح ڪيو.

ڪيٿولڪ چرچ سينٽ فرانسس زيويئر کي 1986ع ۾ ڪلڪتي جو پھريون سرپرست بزرگ قرار ڏنو.

## ٻاھريان ڳنڍڻا

* 
* Mother Teresa memorial with gallery  
* 
* 
* 
* مدر ٽريسا مشنريز آف چيئرٽي فادرز جي ويبسائيٽ 
* 
* 
* 
* مدر ٽريسا سان ملندڙ جلندڙ:
** 
**
مومل راڻو (فلم)

***مومل راڻو*** جنھن جو اڳوڻو عنوان آهي ***محبت ڪي آخري ڪھاني*** هڪ پاڪستاني مختصر فلم آهي جنھن جو هدايتڪار سراج الحق آهي. ان ۾ احسن خان ۽ صبا قمر مرڪزي ڪردار ادا ڪري رهيا آهن ۽ ظفر معراج ان جو ليکڪ آهي.  ھي شارٽ فلم زيل فار يونٽي فيسٽيول جي حصي طور زي ٽي وي پروڊڪشن پاران تيار ڪئي پئي وڃي. 

## پلاٽ
مومل راڻو سرمد ۽ نگار جي ڪھاڻي آهي، جيڪي اڄ ڪلھ جا روميو ۽ جوليٽ آھن ۽ ڳوٺ جي حويلي ۾ اڪثر اچي رهيا آهن، جتي اهي ننڍپڻ کان ئي لوڪ ڪھاڻيون پيار جون ڳالھيون ٻڌي رهيا آهن. جڏهن سرمد ۽ نگار گڏجي رهڻ جو فيصلو ڪن ٿا تہ انھن جي پيار کي نہ مڃيو وڃي ٿو ۽ انهن جي مخالفت بہ ڪئي ٿي وڃي. اهو ماڻھن سندن خلاف ٿي وڃن ٿا جن کين پيار جو سبق سيکاريو آهي. آخرڪار، ٻئي هڪ افسوسناڪ قسمت سان ملن ٿا، جيئن انھن کي آنر ڪلنگ (ڪارو ڪاري) جي نالي تي گوليون هڻي ماريو وڃي ٿو. محبت جي آخري ڪھاڻي غيرت جي نالي تي قتل جي اونداهي حقيقت کي بي نقاب ڪري ٿي، جيڪو سرحد جي ٻنھي پاسن تي هڪ ٻرندڙ مسئلو آهي.

ننڍپڻ جا عاشق سرمد ۽ نگار ننڍي عمر ۾ ئي هڪ ٻئي سان پيار جي رشتي ۾ ٻڌجي ويا، ان حقيقت جي باوجود تہ انھن جي خاندانن جي پاڻ ۾ نہ ٺھڻ جي ھڪ ڊگهي تاريخ آھي.

## ڪاسٽ

### ليڊ

* صبا قمر بطور نگار
* احسن خان سرمد

### ٻيا ڪردار

* سلمان سعيد زمان جي حيثيت ۾
* زينب جميل راڻي جي روپ ۾
* اسد قريشي

## پروڊڪشن
فلم جي شروعات ۾ *”محبت جي آخري ڪھاڻي“* جو نالو هو پر ٺاهيندڙن ان کي بدلائي *مومل راڻو* ڪري ڇڏيو.  16 سالن جي ڪيريئر ۾ سراج الحق وٽ ٽي وي سيريز جھڙوڪ *ساري ڀول ھماري ٿي* ۽ *بنٽي آءِ لو يو*، فلمون ۽ دستاويزي فلمون سندس ڪريڊٽ تي آهن. مشھور فلم *خاموش پاڻي* لاءِ اسسٽنٽ ڊائريڪٽر جي حيثيت سان ڪاميابي حاصل ڪرڻ کان پوءِ، هن پنھنجي پھرين فيچر فلم، چاندني ٺاهڻ لاءِ قدم اڳتي وڌايو. مومل راڻو جو لکيل آهي ظفر معراج ۽ فلم ڀارت ۾ فلم فيسٽيول ۾ ڏيکاري ويندي.  احسن خان کي فلم لاءِ مين مرد (ميل) ۽ صبا قمر کي ليڊ فيمل طور چونڊيو ويو آھي. هڪ انٽرويو ۾ صبا ٻڌايو تہ هوءَ هڪ سنڌي ڇوڪريءَ جو ڪردار ادا ڪندي.

## موسيقي
موسيقي قاسم اظھر پاران ڏني وئي آهي ۽ او ايس ٽي ليريڪس عظميٰ افتخار جا آهن. جڏهن تہ صوفي شاعري شاھ عبداللطيف ڀٽائيءَ جي آهي.

## حوالا

## ٻاھريان ڳنڍڻا

* 
* http://zealforunity.com/ - زيل فار يونٽي
زمرو:سنڌي ٻولي جون فلمون
زمرو:2017 فلمون
سر سيد يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي

**سر سيد يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي** (  ) ("SSUET" جي نالي سان مشهور) هڪ خانگي تحقيقي يونيورسٽي آهي جيڪا ڪراچي، سنڌ ، پاڪستان جي شهري علائقي ۾ واقع آهي.  يونيورسٽيءَ کي 19هين صديءَ جي مشهور هندستاني مسلمان سڌارڪ ۽ فلسفي، سر سيد احمد خان جي نالي سان نوازيو ويو آهي. 

## حوالا

زمرو:ڪراچي ۾ تعليم
زمرو:سنڌ ۾ يونيورسٽيون
زمرو:ڪراچي ۾ يونيورسٽيون
زمرو:ڪراچي جا تعليمي ادارا
زمرو:پاڪستان ۾ 1993ع ۾ پيل بنيادون
سید منور حسن

**سيد منور حسن** ( ؛ 5 جنوري 1940 26 جون 2020) هڪ پاڪستاني سياستدان هو جنهن سال 2009ع کان 2014ع تائين جماعت اسلامي جي چوٿين امير طور خدمتون سرانجام ڏنيون.  سال 1977ع ۾ ڪراچيءَ مان پاڪستان جي قومي اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ويو.

## حوالا

زمرو:1941ع جون پيدائشون
زمرو:2020ع جون فوتگيون
زمرو:ڪراچي جا سياستدان
قاضي حسين احمد

**قاضي حسين احمد** (؛ پيدائش:12 جنوري، 1938ع- 5جنوري، 2013ع) هڪ اسلامي اسڪالر، جمهوريت پسند ۽ جماعت اسلامي جو اڳوڻو امير، پاڪستان ۾ اسلامي نظام جو داعي هو. هن پاڙيسري افغانستان ۾ طالبان خلاف جنگ ۾ آمريڪا جي شموليت جي مخالفت ڪئي. 
## حوالا

زمرو:پاڪستاني شخصيتون
زمرو:پاڪستاني سياستدان
زمرو:1938ع جون پيدائشون
زمرو:جماعت اسلامي جا سياستدان
پي ايس-74 (سجاول-2)

**پي ايس-74 (سجاول-2)** () سنڌ جي صوبائي اسيمبلي جو هڪ تڪ آهي. 
## جنرل اليڪشن 2002
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2002
## جنرل اليڪشن 2008
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2008
## جنرل اليڪشن 2013
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2013
## جنرل اليڪشن 2018
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2018
## جنرل اليڪشن 2024
اصل آرٽيڪل: پاڪستان جون جنرل اليڪشن 2024

سنڌ جي صوبائي اسيمبلي جون عام چونڊون 8 فيبروري، 2024ع تي ٿيون۔
 
## حوالا

زمرو:پاڪستان جا صوبائي تڪ
زمرو:سنڌ جا انتخابي تڪ