سامونڊي محفوظ علائقو

**سامونڊي محفوظ علائقو** (Marine Protected Area) دنيا جي سمنڊن، وڏي سمنڊن، ساحلن يا آمريڪا ۾ عظيم ڍنڍن جو هڪ محفوظ علائقو آهي. اهي سامونڊي محفوظ علائقا, جهنگلي جيوت جي پناهن کان وٺي تحقيق جي سهولتن تائين, ڪيترن ئي شڪلن ۾ اچي سگهن ٿا. سامونڊي محفوظ علائقو انساني سرگرمين کي تحفظ عام طور تي قدرتي يا ثقافتي وسيلن جي حفاظت جي مقصد لاءِ محفوظ ڪن ٿا.  اهڙا سامونڊي وسيلا مقامي، رياستي، علائقائي، مقامي، علائقائي، قومي، يا بين الاقوامي اختيارين طرفان محفوظ آهن ۽ قومن جي وچ ۾ ۽ انهن جي وچ ۾ ڪافي مختلف آهن. هن تبديلي ۾ ترقي، مڇي مارڻ جي طريقن، مڇي مارڻ جي موسمن ۽ پڪڙڻ جي حدن، مورنگ ۽ سامونڊي زندگي کي هٽائڻ يا خلل وجهڻ تي پابنديون شامل آهن. سامونڊي محفوظ علائقو مڇي مارڻ جي صنعت کي مڇي مارڻ جي ذخيرن جي بحالي ذريعي، انهي سان گڏ نوڪري جي تخليق ۽ ماحولياتي سياحت ذريعي ٻين مارڪيٽ فائدن جي مدد سان معاشي فائدا فراهم ڪري سگهن ٿا. سامونڊي محفوظ علائقو حرڪت ڪندڙ نوعن کي قدر فراهم ڪري سگهن ٿا.

وڏن سامونڊي تحفظ وارن علائقن جا ڪيترائي عالمي مثال آهن. پاپاهانوموڪوڪيا مئرين نيشنل مونومينٽ، هوائي جي چوڌاري مرڪزي پئسفڪ سمنڊ ۾ واقع آهي، جيڪو 15 لک چورس ڪلوميٽرن جي ايراضي تي پکڙيل آهي. هي علائقو جهنگلي زندگي سان مالا مال آهي، جنهن ۾ سائي ڪڇي ۽ هوائي مونڪ فش، 7,000 ٻين قسمن سان گڏ، ۽ 1 ڪروڙ 40 لک سامونڊي پکي شامل آهن. سال 2017ع ۾ ڪڪ ٻيٽن مارائي موانا ايڪٽ پاس ڪيو جنهن ۾ ملڪ جي سڄي سامونڊي خاص اقتصادي زون کي نامزد ڪيو ويو، جنهن جو علائقو 19 لک چورس ڪلوميٽر آهي جنهن جو مقصد "ڪڪ ٻيٽن جي سامونڊي ماحول جي ماحولياتي، حياتياتي تنوع ۽ ورثي جي قدرن" جي حفاظت ۽ تحفظ ڪرڻ آهي.  ٻين وڏن سامونڊي تحفظ وارن علائقن ۾ انٽارڪٽيڪا، نيو ڪيليڊونيا، گرين لينڊ، الاسڪا، ايسنشن ٻيٽ، ۽ برازيل جي چوڌاري شامل آهن.

جيئن جيئن محفوظ سامونڊي حياتياتي تنوع جا علائقا وڌندا وڃن ٿا، تيئن تيئن سامونڊي سائنس جي فنڊنگ ۾ اضافو ٿيو آهي، جيڪو سامونڊي وسيلن جي تحفظ لاءِ ضروري آهي. سال 2020ع ۾، عالمي سامونڊي علائقي جو صرف 7.5 کان 8 سيڪڙو تحفظ جي نامزدگي هيٺ اچي ٿو. هي علائقو 2 ڪروڙ 70 لک چورس ڪلوميٽر جي برابر آهي، جيڪو روس ۽ ڪينيڊا جي گڏيل زميني ايراضي جي برابر آهي, جيتوڻيڪ ڪجھ دليل ڏين ٿا ته اثرائتي تحفظ وارا علائقا (سخت ترين ضابطن سان) سامونڊي تحفظ وارا علائقا (جيئن انهن جي زميني برابر) ضابطن جي لحاظ کان مختلف آهن, سامونڊي علائقي جو صرف %5 قبضو ڪن ٿا (تقريبن روس جي زميني علائقي جي برابر). ڪجھ علائقا,  پنهنجي علائقي اندر ڪنهن به قسم جي انساني سرگرمي کي مڪمل طور تي رد ڪن ٿا. ڇاڪاڻ ته سرگرميون (جهڙوڪ مڇي مارڻ، سياحت، ۽ ٻيڙي ذريعي ضروري سامان ۽ خدمتن جي نقل و حمل) قومي رياستن جي ضرورتن جو حصو آهن.

## اصطلاحون

## تاريخ

## درجه بندي

## دٻاءُ

## معيشت

## انتظام

## بين الاقوامي ڪوششون

## علائقائي ۽ قومي ڪوششون

## تشخيص

## غلط فهميون

## تنقيد

## پڻ ڏسو
 
* قومي پارڪ 
* محفوظ علائقا 
* سامونڊي محفوظ علائقن جي فهرست

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
*
*Marine Protected Areas by Project Regeneration
*Marine Protection Atlas - an online tool from the Marine Conservation Institute that provides information on the world's protected areas and global MPA campaigns. Information comes from a variety of sources, including the World Database on Protected Areas (WDPA), and many regional and national databases.
*Marine protected areas - viewable via Protected Planet, an online interactive search engine hosted by the United Nations Environment Programme's World Conservation Monitoring Center (UNEP-WCMC).

زمرو:سامونڊي محفوظ علائقا
زمرو:سمنڊ
زمرو:محفوظ علائقا
زمرو:سامونڊي سائنس
زمرو:سامونڊي حيات
زمرو:سامونڊي ماحوليات
زمرو:سامونڊي ماحولياتي نظام
زمرو:سامونڊي ذخيرا 
زمرو:سامونڊي تحفظ 
زمرو:ماهي گيري جا قانون
زمرو:ماهي گيري جي سائنس