open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لطف اللہ بدوي

** لطف الله بدوي** 
لطف الله “جوڳي” ثم “بدوي” ولد حاجي امام بخش “خادم” بدوي (جنم 4 - جولاءِ 1904ع – وفات 19 - نومبر 1968ع) سنڌ جي وهاڻو تاري، سنڌي علم - ادب جي ترقي ۽ واڌاري لاءِ پاڻ پتوڙيندي امرتا ماڻي آهي. سندس نالو سنڌ جي ادبي تاريخ ۾ سونهري اکرن سان لکيو ويندو. مرحوم هڪ سٺي محقق، تاريخدان، ڊرامه نويس، مضمون/مقاله نگار ۽ افسانه نويس کان علاوه هڪ پخته گو ۽ اعليٰ پايه جو شاعر به ٿي گذريو آهي. سندس ڪلام پنهنجي مادري ٻولي سنڌي کان علاوه اردو ۽ فارسي ٻولين ۾ به ملي ٿو. پنهنجي اباڻي شهر سان اُڪير ۾ هيٺين ريت پنهنجو ناتو نڀايو اٿس:

## حوالا
نند لال جويري

**نند لال جويري**
نند لال ولد هري لال، ادبي دنيا ۾ نند جويري جي نالي سان ناماچار ماڻيندڙ آهي. هند-سنڌ جي اديبن ۽ شاعرن کان نند ڳجهو ته ڪين آهي، جو سندس شخصيت (نج) ۽ فن کي ويهي وائکو ڪجي، تاهم رڪارڊ جي شاهدي لاءِ اهو ضروري آهي ته هو اصل ۾  شهر شڪارپور جو ڄايو آهي. سن 1936ع ۾ شڪارپور جي جهول جهليو ۽ 1947ع ۾ ورهاڱي ۾ جدا ٿي ويو. سن 1987ع ۾ پنهنجي جنم ڀومي ۽ پاڙي پنبي جي سڪ کيس هتي ڇڪي آندو، ۽ هو اُنهن ئي گهٽين ۽ گامن تي چند گهڙيون ٽلندي واپس وري ويو. سندس جذبن جي جولانين ۾ ڳوڙهو فڪر ۽ فلسفو سمايل آهي.
نند جويري جي ڪويتائن جو هڪ مجموعو “چو واٽي تي” جي نالي آهي، جنهن ۾ هن ڪيئي صفحا پنهنجي وطن جي وڇوڙي ۾ لکيا آهن. شڪارپور تي لکيل هن جو طويل نظم احساسن جو اٿاهه ساگر آهي، جنهن جي سٽ-سٽ ۾ احساسات ۽ جذبات جو اثر نمايان نظر اچي ٿو. هو جيڪڏهين پنهنجي هٿ سان رڳو لفظ “شڪارپور” به لکي ٿو ته ان لفظ ۾ ڪيئي معنيٰ جا موتي ٿو سموهي.
شيخ اياز لکي ٿو ته “نند لاءِ پنهنجي ابدي “مان” کان وڌيڪ شڪارپور جي اهميت آهي، جتي هن جي “مان” جي اوسر ٿي هئي ۽ جنهن کان ورهاڱي کان پوءِ هو اوچتو ڪٽجي ويو. هن نظم “ڌرتي” هڪ شاهڪار نظم آهي.

## حوالا
پئن اسلامزم

**پئن اسلامزم** ھڪ سياسي نظريو آهي جيڪو  ھڪ مسلمان ملڪ يا رياست يعني خلافت ھيٺ سڀني مسلمانن جي اتحاد يا شرعي اصولن واري بين الاقوامي اسلامي تنظيم جي ڳالھ ڪري ٿو. ھي نظريو بين الاقواميت وارو نظريو آهي جيڪو قومپرستي کي رد ڪري ٿو. جي ايم سيد مطابق پئن اسلامزم خلافت جو بدليل نالو آھي. مذھب کي سياست سان گڏي ھلائڻ لاءِ مسلمانن خلافت جو ادارو قائم ڪيو ھو، جو ڪجهه وقت کان پوءِ پنھنجي افاديت وڃائي ويٺو. ان ڪري پھريان ٽي خليفا شھيد ٿيا. امام حسين عليہ السلام رسول اڪرم جو ڏوھٽو شھيد ٿيو. ڪجهه عرصو انھيءَ اداري تي بني اميه گھراڻي جو تسلط رھيو. ڪجهه وقت کانپوءِ انھيءَ گھراڻي کي زوريءَ ٻاھر ڪڍي، ان تي بني عباس قبيلي قبضو ڪيو، جن بني اميه خاندان جي قبرن جا نشان به مِٽائي ڇڏيا. ڪجهه وقت تائين اھو ادارو بني عباس خاندان ۾ ھليو، جن کي اندروني سازش جي اشاري تي منگولن اچي ختم ڪيو. ان کانپوءِ ڪجهه وقت لاءِ اھو ادارو بني فاطمين جي ھٿ ۾ رھيو. جتان تبديل ٿيندي، آخر ترڪن جي حوالي ٿيو.

## تاريخ
اسلامي تعليمات م لفظ پئن اسلامزم جو ڪو ذڪر ناھي پر ان لاءِ لفظ خلافت جو استعمال ٿيل آهي. ماضي قريب ۾ پين اسلامزم جو وڏو وڪيل جمال الدين افغاني  ھيو جنھن جو خيال هو ته قومپرستي مسلمان دنيا کي ورھائي ڪمزور ڪري ڇڏيندي. ھن جو خيال ھو تہ مسلم امت  واري سڃاڻپ نسلي ۽ قوميتي سڃاڻپ کان مقدم آھي. پئن اسلامزم جي تحريڪ بيٺڪي دؤر ۾ زور ورتو ھو. ان وقت  ترڪ خلافت موجود ھئي  ۽ تحريڪ بيٺڪي ملڪن م ھلي جن ۾ مسلمانن جي اڪثريت ھئي. ان تحريڪ خلافت جي حمايت ڪئي ۽ مسلم دنيا کي يورپي ملڪن جي تسلط کان آزادي وٺي اسلامي رياست ۾ شامل ٿيڻ تي زور ڏنو. جي ايم سيد مطابق جيستائين تُرڪ طاقتور ھئا، خلافت کي ھلائيندا رھيا؛ پر اُنھن جي ڪمزور ٿيڻ بعد، انگريزن، ڪن مصلحتن جي خيال کان، سيد جمال الدين افغانيءَ معرفت سڀني مسلمان حڪومتن کي متحد ڪرڻ جي دعوا جي بنياد تي پئن اسلامزم جي تحريڪ ھلائي. انھن مان ھڪڙو سندن مقصد ھيءُ ھيو ته روس، فرانس ۽ جرمنيءَ جي طاقتن کي مشرق طرف وڌڻ کان روڪڻ لاءِ ترڪ سلطنت کي مضبوط ڪيو وڃي. ليڪن پھرين مھاڀاري لڙائيءَ وقت، ڇاڪاڻ ته انگريز پنھنجين مصلحتن ڪري فرانس ۽ روس سان شامل ھئا، جي وري ترڪ سلطنت جا مخالف پئي رھيا ھئا، اِنھيءَ ڪري ترڪن وڃي جرمنيءَ جي طرف جنگ ۾ شرڪت ڪئي. 
ان تي انگريزن وري پنھنجي پاليسي بدلائي، ترڪيءَ جي ماتحت ملڪن، عراق، شام، عرب، مصر وغيره کي عرب قوم پرستيءَ (نئشنلزم) جي بنياد تي، ترڪن جي خلاف اُڀارڻ جي ڪوشش ڪئي. خلافت جي خاتمي بعد صورتحال تبديل ٿي وئي ۽ پوء پئن اسلامزم جي جاء تي لفظ اسلامزم استعمال ٿيڻ لڳو جنھن جي پرچار ڪندڙن ۾ مصر جي سيد قطب شھيد، پاڪستان جي ابوالاعلي مودودي ۽ آيت الله خميني شامل ھئا.

## حوالا
ڳوٺ آدم خان پنهور

**ڳوٺ خان آدم پنهور** (Goth Adam Khan Panhwar) سنڌ جي دادو ضلعو جي دادو تعلقو جي ڪچي واري علائقي ۾ پراڻو ڳوٺ آهي.

## حوالا

زمرو:ضلعي دادو جا ڳوٺ
زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
مسرور پيرزادو

**مسرور پيرزادو** (انگريزي ٻولي:Masroor Pirzado)  سنڌ پاڪستان ۾ پيدا ٿيندڙ سنڌي ٻوليءَ جو ناميارو جديد شاعر آهي.

## زندگي جو احوال
مسرور پيرزادو جو ڇٺيءَ جو نالو گذار علي آهي. سندس پيءُ جو نالو محمد سليمان پيرزادو ۽ امڙ جو نالو بهشت خاتون آهي. هم 15 مئي 1976ع تي ڪراچيء جي جناح اسپتال ۾ جنم ورتو. ڪراچي ۾ وٽنري ڊاڪٽر طور ڪم ڪري ٿو.

## تعليم
هن شروعاتي تعليم لاڙڪاڻو ضلعو، ڏوڪري تعلقو جي قديم ڳوٺ ٻلهڙيجي (حاجي لعل بخش شيخ) ۾ حاصل ڪئي. پوءِ مڊل اسڪول موهن جو دڙو ۾ ڇهين کان اٺين تائين پڙهيو. هن نائين جماعت کان ٻارهين جماعت تائين تعليم ڏوڪري شهر جي هاءِ اسڪول ۾ ورتي. انٽي به ڏوڪري ڪاليج م پڙهيو۔ هن ڊي وي ايم جي ڊگري سنڌ زرعي يونيورسٽي ٽنڊوڄام مان حاصل ڪئي۔

## ادبي سفر
مسرور پيرزادي شاعري جي شروعات يونيورسٽي واري زماني ۾ ڪئي. سندس شاعري معياري سنڌي اخبارن ۽ رسالن ۾ ڇپي آهي. سندس شاعري ۾ موزونيت ۽ فڪري عنصر موجود آهي، جنهنڪري ادبي حلقي ۾ هن مڃتا ماڻي ورتي آهي. هن غزل جي صنف تي گهڻي طبع آزمائي ڪئي آهي ۽ ان ۾ جدت جو عنصر پڻ وڌيڪ ملي ٿو. هن مختلف سنڌي ۽ اردو اخبارن ۽ چئنلن تي صحافي ۽ ڪمپيئر طور پڻ ڪم ڪيو آهي. سندس اردو ۾ سنڌيءَ ۾ ڪالم پڻ ڇپيل آهن.

## ڪتاب
* چاندني تو سوا نہ ٿيندي ،شاعري ، 2001ع

* سُرور ، شاعري ،2008ع

* منفرد، شاعري، 2014ع

* سپون سوجهي ڪڍيون، شاعري، 2016ع

## حوالا

زمرو:شاعر 
زمرو:صحافي 
زمرو:سنڌي ماڻھو
ٻلهڙيجي

**ٻلهڙيجي** (انگريزي:Balhreji) سنڌ جي لاڙڪاڻو ضلعو جي ڏوڪري تعلقو ۾ هڪ قديم ڳوٺ آهي. جنهن کي شعوري لحاظ کان لٽل ماسڪو جو نالو ڏنو ويو.

## حوالا
سيسم جو قلعو

**سيسم جو قلعو** (انگريزي ٻولي:Sisum Jo Qilo) هن قلعي جو ذڪر ڪتاب چچنامو ۾ موجود آهي. جڏهن محمد بن قاسم 712ع ۾ سيوستان يعني سيوھڻ شريف جو قلعو فتح ڪيو هو ته سيوستان جو حاڪم بجهراءِ ٻُڌيه پرڳڻي جي قلعي سيسم ۾ پناھ ورتي هئي. مقامي ماڻهن جي مدد ۽ سهڪار سان ٻن قاسم سيسم جو قلعو فتح ڪيو هو ته بجهراءِ گنداوا ڀڄي ويو هو. ايڇ ٽي ليمبرڪ جي تحقيق جي روشني ۾ ڄڻ محققن جو خيال آهي ته سيسم جو قلعو موجوده دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڳوٺ سِم ويجهو هو ۽ گاج ندي جي ڪناري هو. اڄ به سم ڳوٺ ويجهو قديم بستي جا کنڊرات ۽ ان جي قريب کيرٿر پهاڙن ۾ قلعو موجود آهي. 

## حوالا

زمرو:دادو ضلعو
زمرو:سنڌ جا تاريخي ماڳ
زمرو:دادو ضلعي جا تاريخي ماڳ
گل محمد چچو (يو سي)

**گل محمد چچو** (Gul Muhammad Chacho) سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا ميرو خان تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي ميروخان جي يو سي 3 پڻ چوندا آهن.  ھن يونين ڪاؤنسل ۾ ڳوٺ گل محمد چچو  ھڪ وڏو ڳوٺ آھي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي جنھن کي نادر آباد پڻ چوندا آهن. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي  ۾ چچا، خشڪ، مگسي، چانڊيا، سيد، بروھي، شيخ ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ گل محمد چچو، بھرام ھيٺيون،  ڳوٺ شھاب الدين شيخ، ڳوٺ غلام قادر خشڪ، غلام علي مگسي ۽ دينو جو ڪوٺو شامل آهن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين غوث بخش چانڊيو   ۽ وائيس چيئرمين عبدالحق مگسي چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ دينو جو ڪوٺو جو عبدالجبار مگسي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو.

## تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري ۽ مڊل تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽  ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم

## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون

ھي يو سي ميروخان تعلقي مان گذرندڙ شھدادڪوٽ قمبر روڊ (اين 455)  جي اولھ طرف وارھ ڪئنال سان لڳو لڳ واقع آهي.  ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.

=حوالا==

زمرو:ميروخان تعلقو
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعو
جواني فر نھي آني 2 (فلم)

**نوجوانن ٻيهر نه ايندا 2** هڪ اردو ٻولي پاڪستاني فلم آهي.

زمرو:اردو فلمون
زمرو:پاڪستاني فلمون
خيرپور جوسو

**يو سي  خيرپور جوسو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا قمبر تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي قمبر جي يو سي 6 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 21,870 آهي . ھن يونين ڪاؤنسل ۾ خيرپور جوسو  ھڪ ننڍڙو شھر ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾  اسراڻ، مغيري، سامٽيا،  سنديلا، سيال، چانڊيا ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ خيرپور جوسو، عطر خان مغيري، گھوگھيري، گھوگھارو، ڳوٺ چنڊو خان مغيري، طاھر خان مغيري، ڌامڻ مغيري، واحد بخش مغيري، ڦاڪيو ڳوٺ، ڳوٺ سڀاڳو مغيري، ڳوٺ غلام علي اسراڻ، ڳوٺ سلطان سامٽيو، ڳوٺ محمد عثمان سامٽيو، ڳوٺ ديدر،  ڳوٺ محراب سنديلو، ڳوٺ گاھي خان سامٽيو،  شامل آهن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين رجب علي کچي  ۽ وائيس چيئرمين خادم حسين چونڊجي آيا جيڪي  آزاد اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ خيرپور جوسو جو ساررازدين اسراڻ ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو.
## صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري، مڊل ۽ سيڪنڊري تعليم جي سھولت ميسر آهي.  ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم

## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھن يو سي مان انڊس ھاء وي گذري ٿو ۽ خيرپور جوسو شھر پڻ ان روڊ جي ٻنھي پاسن تي واقع آهي. ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي.  ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.

## حوالا

زمرو:قنبر تعلقو
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعو
حمل (يو سي)

**يو سي  حمل چڪ آباد **  سنڌ جي  قمبر شهدادڪوٽ ضلعو جي  يونين ڪائونسلن جي سلسلي مطابق يوسي نمبر 41 نالو آهي جيڪا وارھ تعلقو ۾ واقع آهي. ھن يونين ڪاؤنسل جي آبادي 19039 آهي   . ھن يونين ڪاؤنسل ۾  ڳوٺ حمل ڪاڇڙي  ۽ ڳوٺ لشڪر خان لاشاري وڏا ڳوٺ آهن  ھن يو سي جو صدر مقام ديھ چڪ آباد ۾ آھي. ھن يوسي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ چانڊيا، لاشاري رند ڏيرا ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ ڳوٺ حمل ڪاڇڙي، ڳوٺ مرزاپور ڳوٺ ڳھڻو ڏيرو، ڳوٺ ڪنڊو ڏيرو ڳوٺ سوائي چانڊيو، ڳوٺ عبدالله چانڊيو، ڳوٺ گاھي خان چانڊيو، ڳوٺ لشڪر خان لاشاري  ڳوٺ آڍو خان لاشاري ڳوٺ مينهون خان رند  ڳوٺ احمد خان رند ڪڙيو سبڙ خان شامل آهن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2022  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين قربان چانڊيو  ۽ وائيس چيئرمين م ع لاشاري چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2022 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ڳوٺ ڪڙيو سبڙ خان جو گلزار چانڊيو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ۽ وارڊ ھڪ لاءِ محمد مسلم لاشاري ڪائونسلر ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيا آهن جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.

## صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽  ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.

## ڪائونسل جي بجيٽ 6،000،000 سٺ لک روپيا سالانه او ٽي زيڊ آهي  ۽ ڪو بہ ترقياتي ڪم ٽينڊر وصيلي ناھي ٿيندو

## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون

ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون گھٽ اپت واريون ۽ زياده تر غير آباد آھن. ھي يو سي حمل ڍنڍ سان لڳولڳ واقع آهي.

## حوالا

زمرو:وارھ تعلقو
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعو
مير پور (يو سي)

**يو سي 35 ميرپور  **  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا وارھ تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي وارھ جي يو سي  8 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 10,317 آهي . ھن يونين ڪاؤنسل ۾  ميرپور  ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي جنھن جي آبادي 1,829 آھي . ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾  چانڊيا، چولياڻي  ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ نانگ دڙو (آبادي 3,468) ، سنھاري(آبادي 2,998) ، ٺيٺ (آبادي 2,022)، ڳوٺ پنجو خان چولياڻي، ڳوٺ ڪرم الله چانڊيو ، ڪوٽ سرور،  ڳوٺ الله رکيو چولياڻي، ڳڙهي جاگير، ڳوٺ آنڌل خان ۽ ٻيا شامل آهن.
## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين  طارق حسين چولياڻي ۽ وائيس چيئرمين ڪرم الله چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م قمبر جي چانڊيا ھائوس  جو برھان خان چانڊيو ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.
## صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽  ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم

## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون

ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي جنھن جي بہ ڪافي کوٽ آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون گھٽ اپت واريون، ۽ گھڻي ڀاڱي غير آباد آھن.

## حوالا

زمرو:سنڌ جون يونين ڪائونسلون
زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون
ٺوف چوسول

**ٺوف چوسول**  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا تعلقي سجاول جوڻيجو ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي سجاول جوڻيجو جي يو سي-4  پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي آهي.

ھن يونين ڪاؤنسل ۾ ٺوف چوسول ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ جتوئي، لغاري، عمراڻي، شر، سانگي ۽ ٻيا شامل آھن. ھنجي ڳوٺن ۾ ٺوف چوسول، محبوب جو بنگلو، ڳوٺ الله بخش لغاري، ڳوٺ عمر خان جتوئي، سعيد لغاري، پاريان ۽ ابراھيم جي وانڍ شامل آهن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين خالد حسين لغاري  ۽ وائيس چيئرمين نثار علي سانگي چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ الله بخش لغاري جو امداد حسين لغاري  ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جنھن جو تعلق پيپلزپارٽي سان ھيو.
## صحت ۽ تعليم جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري ، مڊل ۽ سيڪنڊري  تعليم جي سھولت ميسر آهي. اتي پرائمري اسڪول، گورنمينٽ گرلس مڊل اسڪول، گورنمينٽ بوائز ھاء اسڪول واقع آھن. ھائر سيڪنڊري تعليم لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. صحت لاءِ ھتي ھڪ بيسڪ ھيلٿ يونٽ واقع آهي.

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم

## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون

ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن. رتوديرو قمبر روڊ ٺوف چوسول ڳوٺ منجھان گذري ٿو.

## حوالا

زمرو:سجاول جوڻيجو تعلقو
زمرو:قمبر شهدادڪوٽ ضلعو
شاهان فقير رودناڻي

**شاهان فقير رودناڻي** (انگريزي: Shahan Fakir Rodnani)  جو مقبرو ۽ قبرستان سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي ۾ ڳوٺ ٺل موجوده ڳوٺ گولو فقير جي ڏکڻ ۾ ڪجهه ميلن جي مفاصلي تي مٿانهين ٽڪري تي موجود آهي. شاهان فقير رودناڻي گاجي شاھ جي صحبت ۾ رهيو ۽ پوءِ ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي دور ۾ ميانوال تحريڪ جو سرگرم ڪارڪن بڻيو. سندس قبرستان ۾ مقبرن جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي پڻ شاندار ٿيل آهي. سندس قبرستان سنڌ جو اهم تاريخي ماڳ آهي.

## حوالا

زمرو:تاريخ
لشڪر خان لغاري

**لشڪر خان لغاري** (انگريزي:Lashkar Khan Laghari) جو مقبرو ۽ قبرستان سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي جي تاريخي ڳوٺ راڄو ديرو ۾ آهي. هي ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي ڏينهن ۾ ميانوال تحريڪ جو نهايت اهم ۽ سرگرم ڪارڪن ڪارڪن ۽ سالار هو. هن جو گاج ندي جي علائقي ۾ وڏو اثر رسوخ هو. سندس قبرستان ۾ مقبرن جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي پڻ بهترين ٿيل آهي جيڪو سنڌ جو تاريخي ورثو آهي.

## حوالا

زمرو:سنڌ جي تاريخ
زمرو:دادو ضلعي جا ماڻھو
راڄو ديرو

**راڄو ديرو** (انگريزي:Rajo Dero) سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي ۾ گاج ندي ڀرسان قديم ڳوٺ آهي جنهن جي ويجهو دڙن تان ڪوٽ ڏيجي جي قديم آثارن جهڙا نشان مليا آهن. هيءُ ڳوٺ ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي دور ۾ ميانوال تحريڪ جي اهم ڪارڪن راڄو ليکي اول ٻڌرايو هو. هن ڳوٺ ڀرسان لشڪر خان لغاري جو قبرستان پڻ آهي جنهن ويجهو هاڻ مست ڪيهر شاھ جي مزار پڻ مشهور آهي. 

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ننڍا شهر ۽ قصبا
تڪ اين اي 200 لاڙڪاڻو 1

**تڪ اين اي 200 لاڙڪاڻو 1**
ھن تڪ جو پراڻا نالا اين اي 204 لاڙڪاڻو 1 ۽ ان کان بہ اڳ اين اي 207 لاڙڪاڻو 4 آھن. ھي وقت  تڪ رتوديرو تعلقو، لاڙڪاڻو ميونسپل ڪارپوريشن جو علائقو سواء چارج نمبر 10 ۽ 11 جي ، عاقل سرڪل، لاڙڪاڻو تپو شامل آهن.

## عام چونڊون 2018
25 جولاءِ 2018ع تي ٿيندڙ عام چونڊن ۾ ھن تڪ مان پاڪستان پيپلز پارٽي جو بلاول ڀٽو زرداري 84,426 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو۔ ان سان مقابلو ڪندڙ ھارائيندڙ گرانڊ ڊيموڪريٽڪ الائينس جو اميدوار راشد محمود سومرو ھيو جنهن 50,200 ووٽ کنيا ۽ ان کان پوءِ ٽئين نمبر تي پاڪستان تحريڪ انصاف جي حليمه ڀٽو 8,661 ووٽ کنيا۔

## عام چونڊون 2013
سال 2013ع جي عام چونڊن م پيپلزپارٽي جو امیدوار محمد اياز سومرو 50,118 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو سندس مقابلو ڪندڙ آزاد اميدوار معظم علي خان 28,744 ووٽ کنيا۔ .

## عام چونڊون 2008

## عام چونڊون 2003

## عام چونڊون 1997
## عام چونڊون 1993
## عام چونڊون 1990
## عام چونڊون 1988

## عام چونڊون 1985
## عام چونڊون 1976
## عام چونڊون 1970

## حوالا
تڪ اين اي 201 لاڙڪاڻو 2

**تڪ اين 201 لاڙڪاڻو 2** پاڪستان جي قومي اسيمبلي جو سنڌ صوبي جو تڪ جيڪو لاڙڪاڻي ضلعي ۾ واقع آهي. موجوده تڪ 2018 جي حدبندين ذريعي قائم ڪيو ويو.  ھن تڪ جا پراڻا نالا اين اي 204 لاڙڪاڻو 2 ۽ ان کان بہ اڳ اين اي 205 لاڙڪاڻو 2 ھيا. ھي تڪ رتوديرو تعلقو، لاڙڪاڻو ميونسپل ڪارپوريشن جو علائقو سواء چارج نمبر 10 ۽ 11 جي ، عاقل سرڪل، لاڙڪاڻو تپو شامل آهن.

## عام چونڊون 2018
25 جولاءِ 2018 تي ٿيندڙ عام چونڊن ۾ ھن تڪ مان پاڪستان پيپلز پارٽي جو  خورشيد احمد جوڻيجو  97,051  ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو.  ان سان مقابلو ڪندڙ ھارائيندڙ جي ڊي اي جو اميدوار  الله بخش انڙ ھيو جنهن 69,111 ووٽ کنيا  ۽ ٽئين نمبر تي تحريڪ انصاف جي قرئت العين 10,305 ووٽ کنيا.

## عام چونڊون 2013
2013 جي عام چونڊن ۾ پيپلزپارٽي  جو اميدوار نذير احمد ٻگھيو 65,720 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو ھو. ۽ مقابلي ۾ آزاد اميدوار صفدر عباسي 23,561 ووٽ کنيا.

## عام چونڊون 2008
## عام چونڊون 2003
## عام چونڊون 1997

## عام چونڊون 1993
## عام چونڊون 1990
## عام چونڊون 1988

## عام چونڊون 1985
## عام چونڊون 1976
## عام چونڊون 1970

## حوالا
تڪ پي ايس 10 لاڙڪاڻو 1

**تڪ پي ايس 10 لاڙڪاڻو 1**
ھن تڪ جو پراڻو نالو پي ايس 37 لاڙڪاڻو 3 ھو. ھي رتوديرو شھر وارو تڪ آھي. ھن تڪ جو پراڻو نالو پي ايس 37 لاڙڪاڻو 3 ھيو. ھن تڪ ۾ رتوديرو تعلقو، لاڙڪاڻي تعلقي جي سرڪل عاقل شامل آهن.

## عام چونڊون 2018
25 جولاء 2018 واري عام چونڊ چونڊن ۾ پاڪستان پيپلز پارٽي جي فريال ٽالپر ھن تڪ مان 
53,627 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آئي جيڪا مير منور ٽالپر جي زال ۽ حاڪم علي زرداري جي نياڻي آهي. ھارايل مقابلو ڪندڙ اميدوار تحريڪ انصاف جو امير بخش ڀٽو ھيو جنھن 37,665 ووٽ کنيا.

## عام چونڊون 2013
2013 جي عام چونڊن ۾ ھن تڪ مان پيپلزپارٽي جو محمد علي خان ڀٽو 39,128 ووٽ کڻي کٽي آيو ۽ سندس مقابلو ڪندڙ اميدوار پاڪستان مسلم ليگ نواز جي امير بخش ڀٽو 34,919 ووٽ کنيا.
## عام چونڊون 2008
## عام چونڊون 2003
## عام چونڊون 1997
 
## عام چونڊون 1993
## عام چونڊون 1990
## عام چونڊون 1988

## عام چونڊون 1985
## عام چونڊون 1976
## عام چونڊون 1970

## حوالا
تڪ پي ايس 11 لاڙڪاڻو 2

**تڪ پي ايس 11 لاڙڪاڻو 2** لاڙڪاڻي شھر وارو تڪ آھي. جنھن  جو پراڻو نالو پي ايس 36 لاڙڪاڻو 2 ھيو. ھن تڪ ۾ لاڙڪاڻي شھر جي ميونسيپل ڪارپوريشن وارو علائقو ( جنھن ۾ چارج نمبر 10  چارج نمبر 11 ، لاڙڪاڻي سرڪل ۽ تعلقي واري سرڪل شامل ناھي).

## عام چونڊون 2018
25 جولاء 2018 واري عام چونڊ چونڊن ۾ جي ڊي اي جو معظم عباسي ھن تڪ مان 32,178 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو ۽ سندس مقابلو ڪندڙ پيپلزپارٽي جي اميدوار ندا کھڙو 21,811 ووٽ کنيا  ندا کھڙو نثار کھڙو جي نياڻي آهي.

## عام چونڊون 2013
2013 جي عام چونڊن ۾ ھن تڪ مان پيپلزپارٽي جو نثار احمد کهڙو 21,143 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو، سندس مقابلو ڪندڙ مسلم ليگ فنڪشنل جي اميدوار نذير احمد شيخ 14،412 ووٽ کنيا.

## عام چونڊون 2008

## عام چونڊون 2003
## عام چونڊون 1997
 
## عام چونڊون 1993
## عام چونڊون 1990
## عام چونڊون 1988

## عام چونڊون 1985
## عام چونڊون 1976
## عام چونڊون 1970

## حوالا
تڪ پي ايس 12 لاڙڪاڻو 3

**تڪ پي ايس 12 لاڙڪاڻو 3**
جو پراڻو نالو پي ايس 35 لاڙڪاڻو  ھيو.  ھن تڪ ۾ لاڙڪاڻي تعلقي جي ڪنگا سرڪل، ٻيڙو چانڊيو سرڪل، لاڙڪاڻو سرڪل (جنھن ۾ لاڙڪاڻو ميونسيپل ڪارپوريشن شامل ناهي پر رڳو چارج 10 ۽ 11 وارا علائقا شامل) ۽ باقراڻي تعلقي جي رڳو  آباد سرڪل شامل آھن.

## عام چونڊون 2018
25 جولاء 2018 واري عام چونڊ چونڊن ۾ پاڪستان پيپلز پارٽي جو  ھن تڪ مان سھيل انور 48,997 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو ۽ سندس مقابلو ڪندڙ جي ڊي اي جي سيد اڪبر حسين راشدي 22,626 ووٽ کنيا. تحريڪ انصاف جي سلمه پروين 1849 ووٽ کنيا.

## عام چونڊون 2013
2013 جي عام چونڊن ۾ ھن تڪ مان پيپلزپارٽي جو الطاف حسين انڙ 23,624 ووٽ کڻي کٽي آيو سندس مقابلو ڪندڙ آزاد اميدوار سھيل انور سيال ھيو جنھن 21,180 ووٽ کنيا ۽ پاڪستان تحريڪ انصاف جي نويد احمد ابڙو 217 ووٽ کنيا
## عام چونڊون 2008
## عام چونڊون 2003
## عام چونڊون 1997

## عام چونڊون 1996
## عام چونڊون 1993
## عام چونڊون 1990
## عام چونڊون 1988

## عام چونڊون 1985
## عام چونڊون 1976
## عام چونڊون 1970

## حوالا
تڪ پي ايس 13 لاڙڪاڻو 4

**تڪ پي ايس 13 لاڙڪاڻو 4**
جو پراڻو نالو پي ايس 41 لاڙڪاڻو-قمبر شھدادڪوٽ (اولڊ لاڙڪاڻو 7)   ھيو. ھي تڪ ڏوڪري تعلقي ۽ آباد سرڪل کانسواءِ  باقراڻي تعلقي تي مشتمل آھي.  

## عام چونڊون 2018
25 جولاء 2018 واري عام چونڊ چونڊن ۾ پاڪستان پيپلز پارٽي جو حزب الله ٻگهيو 46,101 ووٽ کڻي ھن تڪ مان چونڊ کٽي آيو جيڪو سردار واحد بخش ٻگھيو جو پٽ آھي ۽ 1956ع ۾ لاڙڪاڻي شھر ۾ پيدا ٿيو. سندس اباڻو ڳوٺ نئون گڏ تعلقي باقراڻي ۾ واقع آهي .سندس مقابلو ڪندڙ جي ڊي اي جي عادل الطاف انڙ 44,197 ووٽ کنيا. تحريڪ انصاف جي شفقت حسين انڙ 6,697 ووٽ کنيا.

## عام چونڊون 2013
2013 جي عام چونڊن ۾ ھن تڪ مان پيپلزپارٽي جو اعجاز احمد جتوئي 19,663 ووٽ کڻي چونڊ کٽي آيو ۽ سندس مقابلو ڪندڙ عادل الطاف انڙ 7909 ووٽ کنيا 
## عام چونڊون 2008
## عام چونڊون 2003
## عام چونڊون 1997
## عام چونڊون 1993
## عام چونڊون 1990
## عام چونڊون 1988

## عام چونڊون 1985
## عام چونڊون 1976
## عام چونڊون 1970

## حوالا
ٻوسڻ

**يو سي 1 ٻوسڻ **  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا  رتوديرو تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي رتوديرو جي يو سي  1 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي  18,666  آهي .  ھن يونين ڪاؤنسل ۾  ٻوسڻ  ھڪ وڏو ڳوٺ جنھن جي آبادي 5,175  ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾  ٻوسڻ، ڀٽا، جلباڻي، لانگاھ، ڏاھاڻي ، ماڇي، پٺاڻ، بروھي  ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ وڏا ٻوسڻ، ڳوٺ لانگاھ، ڳوٺ وسايو ڀٽو، ڳوٺ يعقوب جلباڻي، ڳوٺ روحيل خان ڏاھاڻي، ڳوٺ سنھڙا ماڇي, فتح پور، پوارو، ڪوڏراڻي ۽ ٻيا شامل آهن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين نذر علي بروھي ۽ وائيس چيئرمين نيڪ محمد ٻوسڻ چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو.ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م 
ڳوٺ وسايو ڀٽو جو پيپلزپارٽيءَ جو اميدوار نظر محمد پٺاڻ ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو.

## تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري ۽ مڊل تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽  ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم
## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون

ھي يو سي رتوديرو شھدادڪوٽ روڊ جي اوڀر پاسي واقع آهي . ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي.  ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.

## حوالا
مٺو ديرو

**مٺو ديرو  **   سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل، ديھ ۽ ڳوٺ جو نالو آهي جيڪي لاڙڪاڻي  تعلقي ۾ واقع آهن. ان کي لاڙڪاڻي تعلقي  جي يو سي 6  پڻ چوندا آهن. 2017 جي آدمشماري مطابق يو سي جي ڪل آبادي 12,309 آهي، جڏھن تہ ديھ مٺوديرو جي ڪل آبادي 5،448 آھي .  ھن يونين ڪاؤنسل ۾  مٺوديرو  ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ بگٽي، چانڊيا عمراڻي  ۽ ٻيا شامل آهن. ھن يو سي ۾ شامل علائقن ۾ ديھ مٺوديرو جنھن ۾ ڳوٺ مٺو ديرو واقع آهي، ديھ بگٽي بلوچ (آبادي 6,861)، ڳوٺ لال بخش بگٽي،  ڳوٺ دين محمد چانڊيو، ڳوٺ روحل خان بگٽي، ڳوٺ حاجي خان عمراڻي ۽ ٻيا شامل آھن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين عبدالستار ۽ وائيس چيئرمين اسدالله بگٽي  چونڊجي آيا جن جو تعلق مسلم ليگ فنڪشنل سان ھيو..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م 
ڳوٺ شاھ آباد جو اصغر شاھ راشدي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو مسلم ليگ فنڪشنل جو اميدوار ھيو

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم
## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
 
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي.  ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
## ڳوٺ مٺو ديرو
 

ھن ڳوٺ جي بيھڪ لاڙڪاڻو وڳڻ روڊ يا اين 55 (انڊس ھاء وي) تي آھي. ڳوٺ سان لڳولڳ سنڌ جو تاريخي ماڳ جھڪر جو دڙو واقع آھي . ڳوٺ مان ھڪ لنڪ روڊ ٻيڙو چانڊيو طرف وڃي ٿو. ڳوٺ ۾ پرائمري تعليم لاءِ ھڪ گورنمينٽ بوائز پرائمري اسڪول ۽ ٻيو گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول واقع آھن.  مڊل ۽ سيڪنڊري تعليم لاء ھتي اسڪول ڪانھن. صحت جي سھولت لاء ھتي پي پي ايڇ آء جي ھڪ اسپتال واقع آهي. ھن ڳوٺ کان 7 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي لاڙڪاڻو شھر واقع آهي. ڳوٺ جي ڀرسان مشھور بزرگ سيد يوسف شاھ جيلاني جي مزار واقع آهي.

## حوالا

زمرو:سنڌ جون يونين ڪائونسلون
زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون
رشيد وڳڻ (يو سي)

**رشيد وڳڻ **  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل، ديھ ۽ ڳوٺ جو نالو آهي جيڪي لاڙڪاڻي  تعلقي ۾ واقع آهن. ان کي تعلقي لاڙڪاڻي جي يو سي 5  پڻ چوندا آهن. 2017 جي آدمشماري مطابق يو سي جي ڪل آبادي 11,853 ۽ ديھ جي آبادي 5,411 آهي.  ھن يونين ڪاؤنسل ۾  رشيد وڳڻ لاڙڪاڻو-نصيراباد روڊ (قومي شاھراھ اين 255) تي واقع ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾  وڳڻ، سامٽيا، جماراڻي (ابڙا)، شيخ، گاڏھي ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ عثمان جماراڻي، ڳڙھي غلام علي، ڳوٺ گاھي خان سامٽيو، ڳوٺ رشيد وڳڻ، ڳوٺ ڀائي خان وڳڻ, ديھ جماراڻي (آبادي 4,257)، ديھ لنگھ (آبادي 2155) ۽ ٻيا شامل آهن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين الطاف حسين شيخ ۽ وائيس چيئرمين ذوالفقار گاڏھي چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م 
ڳوٺ ڀائي خان وڳڻ جو عبدالغفار وڳڻ ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
## تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري, مڊل ۽ سيڪنڊري تعليم جي سھولت ميسر آهي. ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي. ڳوٺ رشيد وڳڻ ۾ سرڪاري پرائمري اسڪولن سميت ھڪ سرڪاري ھاء اسڪول پڻ آھي. ڳوٺ رشيد وڳڻ ۾ ھڪ سرڪاري ڊسپينسري موجود آهي.

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم
## ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
 
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي.  ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.  رشيد وڳڻ ڳوٺ ۾ ٿاڻو پڻ موجود آهي.

## حوالا
ٺارو وڌو

**يو سي 6  ٺارو وڌو**  سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا ميروخان تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي ميروخان تعلقي جي  يو سي 1 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي  22229 آهي جنھن مان رڳو ڳوٺ نئون ٺارو  جي آبادي 10,312 آھي . ھي يونين ڪاؤنسل ۾ نئون ٺارو  ھڪ وڏو ڳوٺ ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي.  ھن يونين ڪاؤنسل ۾ الله بخش وڌو، ڇٽو جويو، ڍوري مبارڪ، ڍوري پيربخش ديھون شامل آهن. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ تونيا، وڌا ، کيڙا، سومرا، سيد ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي ڳوٺن ۾ نئون ٺارو، پراڻو ٺارو، علي جي وانڍ ، ڳوٺ مبارڪ ڪلھوڙو، ڳوٺ شاھپور شامل آهن.

## ڪائونسل

يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين قمرالدين کيڙو  ۽ وائيس چيئرمين علي محمد وڌو چونڊجي آيا جيڪي پيپلزپارٽي جا اميدوار ھيا. ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ نئون ٺارو جو منصور تونيو ايڊووڪيٽ ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو.
## تعليم ۽ صحت
ھتي سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم جي سھولت اڃان ميسر ناھن  صحت جي سھولتن جو پڻ ھتي فقدان آهي.

## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم

## ڪائونسل جي معيشت ۽ سھولتون

ھن ڪائونسل م سارين جا ڪارخانا ۽ اٽي جون چڪيون واقع آھن. ڪائونسل جي معيشت زرعي آھي. ھتي ڪڻڪ ۽ چانورن جا فصل ٿيندا آهن. ڪائونسل جي اترئين پاسي مان وارھ ڪئنال وھي ٿو. ھتان ميروخان قمبر روڊ. ، بھرام ھيٺيون روڊ پڻ گذرن ٿا. ھتان جون زرعي زمينون وڏي اپت واريون ۽ زرخيز آھن.

## حوالا
سرڻي ڪوٽ

**سرڻي ڪوٽ** (انگريزي: Sirani Kot) سنڌ جي نوشهرو فيروز ضلعو جي مورو تعلقو ۾ موجود آهي. هيءُ قديم ڪوٽ ۽ ٻڌمت جو يادگار آهي. اٽڪل اڍائي هزار سال قديم هيءُ ماڳ سنڌ ۾ موريا گهراڻي جي اشوڪا يا آسوڪا حڪمران (232 ق.م -268 ق.م) جي دور جو ٻڌايو وڃي ٿو جنهن ٻُڌمت کي دنيا سان گڏ سنڌ ۾ به وڏي پيماني تي ڦهلايو. ڪتاب جنت السنڌ موجب اشوڪا دور ۾ سنڌ جا ڀڪشو ٻُڌ ڪانفرنسن ۾ شريڪ ٿيندا هئا. ان کان پوءِ راء گهراڻو ۽ برهمڻ گهراڻو ۾ به ٻُڌ مت عروج تي هو. ايم ايڇ پنهور ته 13 صدي عيسوي تائين به ٻُڌمت جي سنڌ ۾ تصديق ڪئي آهي. هن ماڳ جي ڏکڻ ۾ سڪرنڊ ۽ دولتپور صفن ويجهو ٺلهه مير رڪڻ به ساڳي دور جو ماڳ آهي. ٽيڪسيلا انسٽيٽيوشن آف ايشين سويلازيشن پاران پڌرو ڪيل جنرل آف ايشين سولائيزيش، 2002ع جي واليوم نمبر 25 موجب سرڻي ڪوٽ پوئين لوھ جي دور (Late Bronze Age) ۾ هڙاپا ۽ مهين جي دڙي جي تهذيب جي سرن ۽ ڪچي تعميرات جي روايت جي تسلسل ۾ تعمير ٿيل ٻُڌمت جو قديم ماڳ آهي. مٿئين حوالي تحت هينري ڪزن جي 1929ع ۾ ڪيل تحقيق ۽ بخاري ايم فاطمه جي 2001ع ۾ ڪيل تحقيق موجب پڻ سرڻي ڪوٽ ٻُڌ مت جو قديم يادگار آهي.

## ماڳ جو هنڌ
سرڻي ڪوٽ مورو تعلقي جي شهر نوان جتوئي کان اوڀر طرف 7 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي ۽ نيشنل هاءِ وي جي سڌوجا اسٽاپ کان 5 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي اولھ طرف ڳوٺ سرڻي ڪوٽ ۾ واقع آهي.

## پکيڙ
سرڻي ڪوٽ مٿانهين تي هجڻ ڪري پري کان نظر اچي ٿو. هيءَ تڏهوڪي زماني ۾ شاهي رهائش لڳي ٿو. جيڪو 3 ايڪڙ ۽ ٽن ويسن تي مشتمل آهي، جڏهن ته 7 ايڪڙ زمين قلعي کان ٻاهر آهي جتي پڻ اڳ ۾ دڙا موجود هئا جيڪي ان وقت عام ماڻهن جي رهائش جا آثار لڳڻ ٿا. سرڻي ڪوٽ قلعي جي ڀت جي ڊيگھ اولهه-اوڀر 390 فوٽ ۽ اتر-ڏکڻ 280 فوٽ جڏهن ته قلعي جي برج جو ٻاهريون گهيرو 70 ۽ اوچائي 20 فوٽ آهي.

## حوالا

زمرو:ٻڌمت
زمرو:سنڌ جا تاريخي ماڳ
زمرو:سنڌ جي تاريخ
زمرو:سنڌ ۾ گهمڻ جون جايون
رضا لانگاھ

**رضا لانگاھ** (انگريزي:Raza Langah) سنڌ ۾ جنم وٺندڙسنڌي ٻولي جو بهترين جديد شاعر آهي.

## زندگي جو احوال
رضا لانگاھ جو اصل نالو  رضا ايوب  پُٽ ولي محمد لانگاھ آهي. رضا سنڌ جي شهر مورو، ضلعو نواب شاهه هاڻ نوشهرو فيروز ضلعو ۾ 9 مئي 1969ع تي جنم ورتو.

## تعليم
رضا لانگاھ پرائيمري تعليم مورو شهر ۾ حاصل ڪئي. هن مئٽرڪ  ھاء اسڪول مورو مان 1985ع ۾ پاس ڪئي. ۽ انٽر جو امتحان 1987 ۾ مھراڻ ڊگري ڪاليج مورو مان پاس ڪيو. . بي اي جي ڊگري شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور مان حاصل ڪيائين، جڏهن ته  ايم اي سياسيات 1990ع،  ايم اي اڪنامڪس  1993ع ۾ ۽  ايم اي سنڌي ادب ۾ 1996ع ۾ پڻ شاھ عبداللطيف لطيف يونيورسٽي خيرپور مان حاصل ڪيائين.

## شاعري جي ابتدا
رضا لانگاھ شاعري جي ابتدا 1985ع ۾  ڪئي. سندس مضمون ۽ شاعري سنڌي ٻوليءَ جي معياري رسالن، سوجھرو. تخيل، پرک، نئين آس، نئون نياپو، رومي ادب، سڦلتا، سڳنڌ، عبرت ميگزين حيدرآباد ۾ شايع ٿيل آهي. جڏهن ته سندس قلمي پورهيو روزاني ڪاوش، روزاني آفتاب- روزاني مھراڻ، روزاني هلال پاڪستان ، روزاني عبرت، روزاني خادم وطن، روزاني برسات، روزاني سوال، روزاني سرواڻ، روزاني عوامي آواز، روزاني خبرون ۽ روزاني جاڳو اخبارن ۾ شايع ٿيل آهي. سندس چپيل ڪتاب "دعائون ننڊ مان جاڳيون، شاعري" 2014ع   ۽ "مان دراوڙ ديس جو" شاعري 2018ع  ڇپيل آهن. رضا لانگاھ سنڌي ادبي سنگت شاخ مورو جو سيڪريٽري پڻ رهيو آهي.

## حوالا

زمرو:شاعر
زمرو:سنڌي ماڻھو
ڳوٺ ڦلو قنبراڻي

**ڳوٺ ڦُلو قمبراڻي** (انگريزي:Village Phuloo Qmbrani) سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي ۾ پراڻو ڳوٺ آهي.

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:ضلعي دادو جا ڳوٺ
واپڊا ڪالوني (لاڙڪاڻو)

**يو سي 1 واپڊا ڪالوني لاڙڪاڻو **  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي ۾ واقع ميونسپل ڪارپوريشن لاڙڪاڻو جي شھري يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا لاڙڪاڻي  شھر ۾  واقع آهي. ان جي ڪل آبادي  آهي.  ھن يونين ڪاؤنسل ۾ واپڊا ڪالوني، ميروخان چوڪ،  ناڪو نمبر 7 محلا رسول آباد، يار محمد ڪالوني وارا علائقا شامل آهن. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ سموري آبادي سنڌي ڳالهائيندڙ آھي. ھن يو سي ۾  واپڊا ڪالوني ٺوڦ چسول واري ميروخان روڊ تي شھر جي ٻاھرين پاسي واقع آهي. ھن يو سي جا  مکيه روڊ ٺوف چوسول وارو ميروخان روڊ ۽ ڪنگا کان ايندڙ ميروخان روڊ آھن جيڪي شھر ۾ ھن يو سي مان داخل ٿي ميروخان چوڪ تي ختم ٿين ٿا. انھن ٻنھي روڊن جي وچ وارا علائقا ھن يو سي جو حصو آھن ميروخان چوڪ ھن يو سي جو مشهور چوڪ آھي. ھن يو سي م شھر جي نئين اناج منڊي ۽ لاڙڪاڻو سينٽرل جيل پڻ واقع آهن. واپڊا ڪالوني واري پاسي کان يو سي اندر سارين جو ڪارخانو  آبادگار رائيس مل جي نالي سان  واقع آهي.

## تعليم ۽ صحت جون سھولتون

ھن يو سي ۾ آء بي کھڙو ھاء اسڪول لآڙڪآڻو  واقع آهي. يو سي م مختلف سرڪاري پرائمري اسڪول پڻ واقع آھن. ھن يو سي اندر صحت وارو ڪو بہ سرڪاري ادارو ڪانہ آھي.

## ڪائونسل

يونين ڪاميٽي جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪاميٽي جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين ظفر علي شاھ ۽ وائيس چيئرمين ڌڻي بخش بروهي چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو.
## ڪائونسل جي بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم
## باغ ۽ وندر جون جايون

ھن يو سي م ڪوبه باغ يا پارڪ ڪانہ آھي ۽ نہ ئي وري اتي رھندڙ ماڻھن جي لاءِ ڪو راند جو ميدان آھي.

## حوالا
شيخ زيد ڪالوني (لاڙڪاڻو)

**يو سي 2 شيخ زيد ڪالوني لاڙڪاڻو **  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي ۾ واقع ميونسپل ڪارپوريشن لاڙڪاڻو جي شھري يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا لاڙڪاڻي  شھر اندر  واقع آهي. ان کي لاڙڪاڻو ميونسپل ڪارپوريشن جي يو سي  2 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي  آهي.  ھن يونين ڪاميٽي ۾ شيخ زيد ڪالوني، سولنگي محلو، وليد محلو، منور آباد ۽ لاڙڪاڻو سائيٽ وارا علائقا شامل آهن. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ سموري آبادي سنڌي ڳالهائيندڙ آھي. ھي يو سي ڪنگا واري ميروخان روڊ  ۽ گھاڙ واھ جي وچ وارو علائقو آهي.  ھن يو سي ۾ سمال انڊسٽريز ۾ گل انڊسٽريز، اجوا رائيس مل، ساحل سلڪي رائس مل، المدينه فلور مل سائيٽ ايريا ۾ واقع آھن. يو سي جي مشھور روڊن ۾ وليد روڊ  ۽ سائيٽ روڊ شامل آهن.  ھن يو سي ۾ ھڪ سينيما مون پليڪس جي نالي سان واقع آهي.

## ڪائونسل

يونين ڪاميٽي جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪاميٽي جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015  جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين رافع عباسي ۽ وائيس چيئرمين باغ علي چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي ورڪرز سان ھيو.
## تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن يو سي م سٽي اسڪول لآڙڪاڻو، گورنمينٽ پرائمري اسڪول نيو شيخ زيد ڪالوني، گورنمينٽ ھاء اسڪول وليد محلا، گلوبل سائنس ڪاليج شيخ زيد ڪالوني، واقع آھن.
## بجيٽ ۽ ترقياتي ڪم
## وندر لاءِ سھولتون
وندر لاءِ ھن يو سي ۾ شيخ زيد ڪالوني ۾ پي سي بي ڪرڪيٽ گرائونڊ واقع آهي. 

## حوالا
ٺيڙهي

**ٺيڙھي** (Therhi) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي خيرپور ۾ هڪ ٽائون ۽ يونين ڪائونسل آهي. شهر نيشنل هاءِ وي ذريعي سکر جي رُخ ۾ خيرپور شهر کان 7 ڪلوميٽر پري آهي. 

ٺيڙھي پاڪستان ۾ کجي جي اُپت (پيداوار) لاءِ مشهور مرڪز آهي. کجي جي فصلن جي کڻڻ يا ھارويسٽنگ جي وقت ۾، مئي ۽ آگسٽ جي وچ ۾، فصل جي لاباري ۾ سھائتا ڪرڻ جي لاءِ هزارين ماڻهو سموري ملڪ مان خاص طور تي ڏکڻ پنجاب ۽ بلوچستان کان ٺيڙھي ايندا آھن.

## هنڌ
**ٺيڙھي** : خيرپور شهر کان 7 ڪلوميٽر پري نيشنل هاءِ وي ذريعي سکر جي رُخ ۾ آباد آھي. 

## ڊيموگرافڪ
آبادي 45،000 جي لڳ ڀڳ آھي آبادي جي سراسري سالياني اوسر جي شرح 2.71٪ سيڪڙو آھي. 

هيٺيان ڊيموگرافڪ اشارا (اِنڊيڪيٽرز) آهن: 

ڌرم (مذھب): 

* اسلام : 96٪ سيڪڙو 
* هندو مت : 4٪ سيڪڙو 

ٻوليون: 

* سنڌي : 99.99٪ سيڪڙو 
* ٻيون: 0.01 ٪ سيڪڙو 

## سرڪار (گورنمينٽ)
ٺيڙھي ھڪ يونين ڪاؤنسل آھي. 

## تعليم
ٻه قسم جا تعليمي نظام ڳوٺ ۾ موجود آهن ، يعني: 

1. مدرسي تعليم جو نمونو: اتي ٽي اهم مدرسا آهن جيڪي ڳوٺ اندر اسلامي تعليم ڏئي رهيا آهن. 

2. عصري يا جديد تعليم: ڳوٺ ۾ تعليم لاءِ ڪم ڪندڙ سرڪاري ۽ خانگي اسڪول آهن. 

* گورنمنٽ پرائمري مين اسڪول ، ٺيڙھي 
* گورنمينٽ ھاءِ اسڪول ، ٺيڙھي 
* ميهراڻ پبلڪ اسڪول ، ٺيڙھي 
* الفلاح تعليمي اڪيڊمي 
* پروگينٽر، جيڪو ڪين پيڪ ايجوڪيشن سسٽم جو ڀاڱو آهي 
* ال صوفا پبلڪ اسڪول ٺيڙھي (رجسٽرڊ). 

دي ايجوڪيٽرز اسڪول خيرپور ٺيڙھي ڪيمپس 

## زراعت
ٺيڙھي پنھنجي وڏي انگ (تعداد) ۾ کجين جي پوک لاءِ مشھور آھي. جيتوڻيڪ، زمين جي مٽي ڪيترن ئي نقد يا ڏوڪڙن وارن ٻين فصلن جھڙوڪ ڪپهه ۽ ڪڻڪ  لاءِ موزون آهي. خشڪ، گرم آبهوا، ميوي کي تمام گھڻو مِٺو، سرسبز ۽ رَسُ وارو بڻائي ٿي. اها آبھوا اونهاري ۾ سخت گرم ۽ سج جي تپش واري ھوندي آهي ۽ سياري جي مُند ۾ سرد ھوندي آھي.  نمي يا ھيومڊيٽي گهٽ آهي. 

## رانديون

* قاضي شوٽنگ بال ڪلب (1954 کان وٺي) 
* ميمڻ والي بال ڪلب (1994 کان) 
* قاضي ڪرڪيٽ ڪلب (2000 کان) 

## قبيلا يا ذاتيون
ميمڻ ، شيخ ، لانگاھ ، هندو ، ڪلهوڙا، دانور Danwar ، سومرو ، ڦلپوٽو، جماڻي، ڪٽپر، چنا ، لُٻاڻو، جلباڻي، اوڏ، ڀيل، ماڙيچو، مري ، اُڄڻ وغيرھ ذاتين جا ماڻھو ھتي آباد آھن 
زمرو:خيرپور ۾ گُنجان آباديون

## وڳوڙ
تفصيلي مضمون لاءِ پڙھو ٺيڙھي ڪوس

جون 6، 1963 تي، مذھبي شدتپسندي ۽ مدرسن جي گھڻائي ڪري ٺيڙھي ۾ شيعا فرقو جي ماڻھن جو ھڪ وڏو انساني ڪوس ڪيو ويو، جنھن ۾ 118 شيعا ماڻھن کي قتل ڪيو ويو.

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ننڍا شهر ۽ قصبا
زمرو:خيرپور ضلعو
زمرو:خيرپور ۾ گُنجان آباديون
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
زمرو:پاڪستان جون گُنجان آباديون
عبدالمجيد چانڊيو

**پروفيسر ڊاڪٽر عبدالمجيد چانڊيو** (انگريزي:Abdul Majeed Chandio) سنڌ پاڪستان ۾ جنم وٺندڙ ليکڪ ۽ پروفيسر آهي.

## زندگي جو احوال
ڊاڪٽر عبدالمجيد چانڊيو جو جنم 5 ڊسمبر 1956ع ۾ دادو ضلعو جي خيرپور ناٿن شاه تعلقو جي ڳوٺ ستاڻي چانڊيو ۾ ناليواري حڪيم ۽ محقق خليفي حڪيم عبدالحميد چانڊيو جي گھر ۾ ٿيو.

## تعليم
پروفيسر بنيادي تعليم ڳوٺ ستاڻي چانڊيو جي پرائمري اسڪول ۾ حاصل ڪئي. هن مئٽرڪ گورنمينٽ هاءِ اسڪول گوزو ۽ انٽرميڊيئيٽ مسلم ڪاليج حيدرآباد منجهان پاس ڪيايائين. هن سنڌ يونيورسٽي جي شعبي بين الاقوامي تعلقات ۾ بي اَي آنرز ۾ ٻين پوزيشن ۽ ايم اَي پهرين پوزيشن ۾ پاس ڪئي.هن اعلي تعليم روس ۽ برطانيا مان حاصل ڪئي

## علمي ۽ ادبي خدمتون
ڊاڪٽر عبدالمجيد ايم اي ڪرڻ بعد سنڌ يونيورسٽي جي شاھ عبداللطيف يونيورسٽي ڪئمپس خيرپور ۾ ليڪچرار مقرر ٿيو. 1987ع ۾ شاھ لطيف ڪئمپس کي يونيورسٽي جو درجو ملڻ کانپوءِ هو ان يونيورسٽيءَ جو پهريون استاد هو جنهن کي ڊاڪٽر جي تعليمي ڊگريءَ لاءِ روس موڪليو ويو. 1992ع ۾ اڳوڻي سوويت يونين جي يوڪرائين (موجوده يوڪرائين) جي گادي واري شهر ڪيف جي تاراس شيفچينڪو اسٽيٽ يونيورسٽي جي انسٽيٽيوٽ آف انٽرنيشنل رليشنز اينڊ لا مان “بين الاقوامي لاڳاپا ۽ پرڏيهي پاليسي جي تاريخ” تي پي ايڇ ڊي جي ڊگري حاصل ڪيائين. ڊگري کان ترت پوءِ سندس پروفيسرن جي آڇ تي ڪجهه عرصي لاءِ ماسڪو ۾ انسٽيٽيوٽ آف اورينٽل اسٽيڊيز اڪيڊمي آف سائنسز يو ايس ايس آر هاڻوڪو انسٽيٽيوٽ آف اوريئنٽل اسٽڊيز رشين اڪيڊمي آف سائنسز ۾ ڏکڻ ايشيا جي معاملن بابت جڳ مشهور برک روسي اسڪالر پروفيسر ولاديمير نڪولائيوچ ماسڪالينڪو (V.N. Moskalenko) ۽ پروفيسر وياچيسلاف يوريوچ بيلوڪرينيٽسڪي (Vyacheslav Y. Belokrenitsky) سان گڏ تحقيقي ڪم ڪيو. پوءِ واپس اچي خيرپور يونيورسٽي ۾ پنهنجون خدمتون سرانجام ڏيڻ شروع ڪيائين. 2005ع ۾ بين الاقوامي تعلقات جي شعبي ۾ وڌيڪ تعليم لاءِ برطانيا روانو ٿيو جتي يونيورسٽي آف مانچيسٽر ۾ سياست جي شعبي جي سربراھ پروفيسر ڊيوڊ فيرل جي رهنمائي ۾” ڏکڻ ايشيا ۾ روس جون پاليسيون“ جي عنوان تي پوسٽ ڊاڪٽريٽ جي ڊگري لاءِ تحقيق مڪمل ڪري ڏيھ واپس اچي شاھ عبداللطيف يونيورسٽي ۾ بين الاقوامي لاڳاپن واري شعبي جو چيئرمين مقرر ٿيو. شعبي جي سندس سربراهي دوران بين الاقوامي لاڳاپن واري شعبي کي انسٽيٽيوٽ جو درجو مليو. ان سان گڏ ٻيا مختلف شعبا جهڙوڪ علم سياسيات، پبلڪ ايڊمنسٽريشن، ميڊيا اسٽيڊيز ۽ شهيد ذوالفقار علي ڀٽو اسڪول آف لا جا شعبا قائم ڪرايا ئين ۽انهن شعبن ۾ باني سربراھ جي حيثيت سان ڪم ڪيائين. ڊاڪٽر عبدالمجيد 2016ع ۾ شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور جي سوشل سائنسز فئڪلٽي جي ڊين جي عهدي تان رٽائر ٿيو. ڊاڪٽر عبدالمجيد چانڊيو جي نگراني ۾ سندس شعبي ۾ ڪيترن ئي شاگردن ايم فل ۽ پي ايڇ ڊي جون ڊگريون حاصل ڪيون. هيءُ سنڌ حڪومت جي تعليم واري کاتي ۾ ڊپٽي سيڪريٽري ۽ بعد ۾ ثانوي ۽ اعليٰ ثانوي تعليمي بورڊ حيدرآباد جو سيڪريٽري پڻ رهيو. پروفيسر ڊاڪٽر عبدالمجيد چانڊيو عالمي سياست ۽ بدلجندڙ سياسي صورتحال تي گهري نظر رکي ٿو. هن ان سلسلي ۾ سنڌي ، اردو ۽ انگريزي اخبارن ۾ ڪيترائي ڪالم پڻ لکيا آهن.

## حوالا

دادو ضلعو 
زمرو:ليکڪ
زمرو:سنڌي ماڻھو
ٺيڙھي ڪوس

**ٺيڙھي قتل عام** هڪ وڏي نسل ڪ**شي** هئي. 3 جون 1963ع تي عاشورا جي ڏينهن تي، ٺيڙھي ڳوٺ، سنڌ پاڪستان ۾ شيعن تعزيه کڻڻ جي ڪوشش ڪئي. جڏهن اها خبر خيرپور جي ويجهي وهابي مدرسي تائين پهتي، ته مدرسي جا شاگرد ٺيڙي ويا ۽ تعزيه ۽ امام بارگاهه ٻنهي کي ساڙي ڇڏيو. ڪيترن ئي ماڻهن کي جيئرو ساڙيو ويو ۽ ٻين کي، تلوارن، ڇرين، خنجرن  ۽ گوشت ڪٽڻ واري بغدن سان قتل ڪيو ويو. 

پريس واقعن کي صحيح طرح سان نه ڍڪيو، ۽ مجرمن ۽ متاثرين ٻنهي جي سڃاڻپ لڪائي وئي. 16 جون تي، ڇهن ديوبندي تنظيمن لاهور ۾ هڪ عوامي اجلاس جو بندوبست ڪيو، جتي انهن متاثرين کي تشدد جو ذميوار قرار ڏنو. جولاءِ ۾، فسادن جي جاچ لاءِ هڪ ڪميشن مقرر ڪئي وئي. ان جي رپورٽ ان سال ڊسمبر ۾ شايع ٿي، پر ان ۾ ڪنهن به فرد يا تنظيم جو نالو نه هو. جيتوڻيڪ هي پاڪستان جي شيعه مسلمانن تي تشدد جو پهريون واقعو نه هو، هي حملو سنڌ ۾ شهرين جو پهريون وڏو قتل عام سمجهيو وڃي ٿو. 

## پسمنظر

### سيد احمد بریلوي جي ميراث
سيد احمد بریلوي ۽ شاهه اسماعيل دهلوي ننڍو کنڊ ۾ شيعه مخالف دهشتگردي جا علمبردار هئا. باربرا ميٽ ڪاف چوي ٿو:

## واقعو
يوم عاشورا جي ڏينهن 3 جون 1963 ع تي، ٺيڙھي ڳوٺ جي شيعان تازيا (علامتي سيج، يا ڏولي جھڙي پڙو جيڪو شيعا ماتم لاءِ کڻندا آھن) کڻڻ جي ڪوشش ڪئي . جڏهن اها خبر خيرپور جي ويجهي وهابي مدرسي تائين پهتي، ته مدرسي جا شاگرد ٺيڙھي ڏانهن ويا ۽ ٻنهي تيزيه ۽ امام بارگاه کي باهه ڏئي ڇڏي. ڪيترن ئي ماڻهن کي جيئرو ساڙيو ويو ۽ ٻين کي گوشت صاف ڪرڻ وارن ۽ ڇُرين سان قتل ڪيو ويو . 

## واقعي کانپوءِ
پريس واقعي کي مناسب نموني سان ڪوريج نه ڏني، جيئن ته ڏوهارين ۽ متاثرين جي سڃاڻپ لڪائي وئي.  16 جون ، ڇه ديوبندي تنظيمن لاهور ۾ هڪ عوامي گڏجاڻي جو بندوبست ڪيو، جتي هن متاثرين (شيعا) کي تشدد جو ذميوار قرار ڏنو. جولاءِ ۾ وڳوڙن (فسادن) جي جانچ لاءِ هڪ ڪميشن مقرر ڪئي وئي. ان جي رپورٽ ان سال ڊسمبر ۾ ڇاپي وئي، پر ان ۾ ڪنهن فرد يا تنظيم جو نالو ڪونه آيو. ڪنهن کي سزا به نه ڏني وئي هئي. 

## بين الاقوامي ردعمل
انهيءَ وقت جي عالمي شيعه مذهبي اڳواڻ ، گرینڊر آيت الله محسن الحاڪيم ، پاڪستاني صدر محمد ايوب خان کي خط لکي انهي عمل جي سخت لفظن ۾ مذمت ڪئي  .

## به ڏسو
* شيعه اسلام
* ننڍو کنڊ ۾ شيعه اسلام
* شيعه مخالفت
* هزاره ماڻهن تي ظلم ۽ آزار
* سپاه صحابه پاڪستان
* ترجا شي شي

## حوالا

زمرو:تاريخ سنڌ (1947ع-تاحال)
زمرو:پاڪستان ۾ سنسرشپ
زمرو:پاڪستان ۾ شيعه مسلمانن تي تشدد
زمرو:پاڪستان ۾ نسل ڪُشي
زمرو:خيرپور ضلعو
زمرو:سنڌ جا تاريخي واقعا
واٽرگيٽ اسڪينڊل

**واٽرگيٽ اسڪئنڊل، يا واٽرگيٽ اسڪينڊل يا گھوٽالو** آمريڪا ۾ ھڪ سياسي گھوٽالو (اسڪينڊل) ھيو، جنھن ۾ 1972ع ۾ آمريڪا جي صدارتي چونڊن  ۾ آمريڪي اخبار ”واشنگٽن پوسٽ“ ھڪ خبر ڇاپي ته ’ريپبلڪن پارٽيءَ‘ جي مکيا اڳواڻن پنھنجي مُخالف سياسي جماعت ’ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ‘ جي واٽر گيٽ واري مرڪز منجھان ڳُجها دستاويز چوري ڪرايا آهن.

## حوالا
1958ع

__NOTOC__

## واقعا
***[[3 جنوري]]** – ويسٽ انڊيز فيڊريشن جو قيام عمل ۾ آيو. 
***[[3 مارچ]]** – نوري السعيد 14هون دفعو عراق جو وزيراعظم منتخب۔
***[[19 جُولاءِ]]** – پاڪستان ۾ ٿيندڙ عام چونڊن کي هڪ سال لاءِ ملتوي ڪيو ويو.
***[[29 جُولاءِ]]** – آمريڪي صدر آئرن هاور ناسا اسپيس ايڪٽ 1958ع تي صحيحون ڪيون.
***[[31 جُولاءِ]]** – مالي سال جي شروعاتي پنج مهينن دوران پاڪستان ۾ مالياتي خسارو 20 ملين رپين تائين پهچي ويو.
***[[4 آڪٽوبر]]** – فرانس جو موجوده آئين منظور ٿيو.
***[[7 آڪٽوبر]]** – پاڪستان جي صدر اسڪندر مرزا ملڪ ۾ مارشل لا لاڳو ڪيو.
***[[14 آڪٽوبر]]** – سنڌ هاري ڪاميٽي کي ختم ڪري عوامي نيشنل پارٽي ۾ ضم ڪيو ويو.
***[[27 آڪٽوبر]]** – صدر اسڪندر مرزا پنهنجا سمورا اختيار جنرل محمد ايوب خان جي حوالي ڪري ڇڏيا، ايوب هڪ ڏهاڪي کان وڌيڪ ملڪ تي حڪمراني ڪئي.

## پيدائش
***[[4 جنوري]]** – عزيز ڪنگراڻي، ناميارو ليکڪ 

## فوتگيون
* **[[22 فيبروري]]** – ابو الڪلام آزاد، عالم دين

زمرو:1958ع
زمرو:سال
1896ع

__NOTOC__

## واقعا
* **[[27 آگسٽ]]** – اينگلو زنجباري جنگ: دنيا جي تاريخ جي مختصر جنگ گڏيل بادشاهت ۽ زنجبار جي وچ ۾ وڙهي وئي. جن جو دورانيو 38 کان 45 منٽ هو.

## فوتگيون

1896ع
زمرو:سال
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1924ع

## واقعا
***[[3 مارچ]]** – ڪمال اتاترڪ ترڪي ۾ خلافت جو خاتمو ڪري ڇڏيو.

## پيدائش
***[[1 جولاءِ]]** – احمد علي خان ، پاڪستاني صحافي
***[[10 جولاءِ]]** – رام ڪرشن ھيرانند راھي آڏواڻي، ليکڪ، صحافي
***[[1 آگسٽ]]** – عبدالله بن عبدالعزيز ، سعودي فرمانروا و خادم الحرمين الشریفین

## فوتگيون
***[[3 جُونِ]]** – فرانز ڪافڪا، ناول نگار

زمرو:1924ع
زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
معشوق برهماڻي

**معشوق برهماڻي** (انگريزي:Mashooque Brahmani) سنڌ ۾ جنم وٺندڙ سنڌي ٻوليءَ جو شاعر ۽ سماج سڌارڪ آهي.

## زندگي جو احوال
معشوق برهماڻي جو پورو نالو معشوق علي پٽ علي بخش برهماڻي آهي. سندس جنم 21 آگسٽ 1970ع ۾ دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو جي علائقي جه تاريخي شهر واهي پانڌي ڀرسان ڳوٺ دودو برهماڻي ۾ ٿيو.

## تعليم
هن پرائيمري تعليم پنهنجي ڳوٺ ۾ حاصل ڪئي. مئٽرڪ جو امتحان 1996ع ۾ گورنمينٽ هاءِ اسڪول جوهي مان 1996ع ۾ پاس ڪيائين. انٽر 
1998ع ۾ گورنمينٽ استاد بخاري ڊگري ڪاليج دادو مان ڪيائين. هن بي. ايڊ جي ڊگري شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور مان حاصل ڪئي.

## شاعري جي ابتدا
معشوق ننڍپڻ ۾ لکڻ شروع ڪيو. هن لکڻ جي شروعات 1992ع کان ڪئي. هيءُ احساساتي شاعر آهي. سندس شاعري روزاني جاڳو ڪراچي، روزاني عوامي آواز ڪراچي، روزاني عبرت حيدرآباد اخبارن ۽ نئين زندگي حيدرآباد ۽ هزار داستان رسالن ۾ شايع ٿيل آهي. هن عوامي سڄاڳي لاءِ ڪيترائي انٽر ايڪٽو ٿيٽر پڻ لکيا آهن ۽ انهن ۾ اداڪاري پڻ ڪئي آهي. 
## عملي زندگي
معشوق برهماڻي عملي زندگيءَ ۾ هڪ پرائيمري استاد آهي ۽ سماج سڌارڪ پڻ رهيو آهي. هن علم خدمتن سان گڏ سماجي خدمتون پڻ سرانجام ڏنيون آهن. انٽر ايڪٽو تيٽر جي سلسلي ۾ هن سنڌ ۽ پاڪستان کان علاوه ڪوالالمپور ملائشيا، هندستان ۽ برطانيا، خاص طور لنڊن ۾ منعقد پروگرامن ۾ شرڪت ڪئي آهي جتي هن ڪاڇي جي جي پٺتي پيل علائقي جي صوفي فنڪارن ۽ اداڪارن کي متعارف ڪرايو.

## حوالا

زمرو:شاعر 
زمرو:سنڌي ماڻھو
ڳوٺ دودو برهماڻي

**دودو برهماڻي** (انگريزي:Vllage Dodo Brahmani) سنڌ جيدادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي جي تاريخي شهر واهي پانڌي ڀرسان آڳاٽو ڳوٺ آهي.

## حوالا

زمرو:سنڌ جا ڳوٺ
زمرو:ضلعي دادو جا ڳوٺ
ڪورونا زومبيز

**ڪورونا زوميز** ھڪ آمريڪي ڪاميڊي ھارر فلم آھي، جنھن جي ھدايتڪاري چارلس بانڊ، ۽ فل مون فيچرز ان فلم جي پيشڪش ۽ ڊسٽرريبيوٽ ڪيو آھي. ھيءَ فلم ڪووڊ 19 مھاوبا کان مُتاثر ٿي ٺاھي وئي آھي، فلم جو اسٽار ڪوڊي ريني ڪيمرون ھڪ باربي، عورت آھي جيڪا پاڻ کي ڪوروناوائرس روڳ 2019 منجھان مُتاثر ٿيل زومبيز سان مُنھن ڏئي ٿي.

## اداڪار

* ڪوڊي ريني ڪيمرون باربي جي ڪردار طور  
* رسل ڪوڪر  ڪورونا زومبي جي ڪردار طور 
* رابن سڊني ڪينڊرا جي ڪردار ۾ 

## پراڊڪشن

## جاري
فلم 10 اپريل 2020 تي فل مون فيچرز جي ويب سائيٽ ۽ ايپ ذريعي ڊجيٽل انداز ۾ پريميئر ڪئي.   

## پڻ ڏسو

* سينيما تي COVID-19 ڇڪتاڻ جو اثر 
* ''ڪورونا'' (فلم) 

## حوالا

## ٻاھريان ڳنڍڻا
* 
* Corona Zombies at Rotten Tomatoes

زمرو:انگريزي ٻولي جون فلمون
زمرو:2020ع جون فلمون
فقير پيرل ڦلپوٽو

**پيرل فقير ڦلپوٽو** ڪافين جو شاعر ھيو، ھن جو تعلق ڳوٺ ڏانوري، تعلقو خيرپور کان ھيو، جڏھن تہ ٻئي روايت موجب ھو ڳوٺ اَٽيري، تعلقو خيرپور جو رھواسي ھيو. سال 1880 ۾ سندس ڪافيون بياض ۾ لکيون ويون. کيس جادي شاھ جي مقام ۾ دفنايو ويو.

## حوالا
ڦلپوٽو

ڦلپوٽو، سنڌي سما قبيلي جي ھڪ ذات يا  پاڙو (نُک) آھي. ڦلپوٽا ڦل جو پوئنير آهن. ھن ذات جا ماڻھو مرڪزي وچ سنڌ ۽ اُتر سنڌ ۾ رھندا آھن. سندن ھاڻوڪو سردار امتياز حسين ڦلپوٽو آھي.، جيڪو 1985 واري زماني ۾ صوبائي اسيمبليءَ جو رڪن رھيو ھيو.  سندن پھريون سردار فيض محمد ڦلپوٽو ھيو

ھڪ ٻئي روايت موجب ڦلپوٽو راڄپر قبيلي جو ھڪ پاڙو پڻ آھي، پر ڦلپوٽو ذات الڳ پڻ آھي. 

## رھائشي علائقا
ڦلپوٽا ذات جي وڏي آبادي خيرپور ضلعو، لاڙڪاڻو ضلعو ۽ سکر ضلعو جي ڪجهه ڀاڱن ۾ رھي ٿي. سندن وڏي آبادي خيرپور ۾ ئي رھي ٿي. 

ڦلپوٽو ذات جا ماڻھو خيرپور،  لاڙڪاڻو، نصيرآباد، سکر، شڪارپور ۽ نئون ديرو ۾ رھن ٿا. خيرپور ۾ ڦلپوٽا ٺيڙھي، لاڙڪاڻو ۾ نصيرآباد ۽ نئون ديرو ۽ شڪارپور ۾ ڦلپوٽا ڳوٺ، چاند ڳوٺ، ڄامڙا ۽ شڪارپور شھر جي چئوگرد رھندا آھن. 



## اھم شخصيتون
* سردار امتياز حسين ڦلپوٽو 
* احمد بخش ڦلپوٽو، ايڊوڪيٽ ھاء ڪورٽ
* فراز احمد ڦلپوٽو ، ايڊوڪيٽ

## وڌيڪ ڏسو

* فھرست سنڌ جون ذاتيون

## حوالا

زمرو:سنڌي ذاتيون
انڊس شير

انڊس شير (سنڌو جا شينھن) ورلڊ ريسلنگ انٽرٽينمنٽ (WWE) جي NXT پروگرام ۾ شامل ھڪ ٽيگ ٽيم (جوڙي) آھي. جيڪا سوروَ گُجر ۽ رنڪو سنگھ تي ٻڌل آھي.

## انڊس شير جي شروعات
25 مارچ 2020  تي ھن پنھنجي شروعات ڪئي جڏھن ھنن N X T جي ٽيگ ٽيم چئيمپين ھڪ رُڪن تي حملو ڪيو. انکان پوءِ 8 اپريل 2020 تي ھنن پنھنجي ريسلنگ جي شروعات ڪئي جنھن ۾ ھنن ايوَر رائيز (Ever-Rise) جي جوڙي جيڪا چيس پارڪر ۽ ميٽ مارٽيل (Chase Parker & Matt Martel) تي مشتمل آھي انکي ھارايو.  انڊس شير نالي ھي جوڙي ترت ئي چيمپين ٿيڻ چاھي جو اظھار ھنن پنھنجي ڏنل انٽرويو ۾ پڻ ڪيو آھي. 

## انڊس شير جي جوڙي تعارف
جڏھن سوروَ گُجر جو ڄم 5 جون 1984ع تي گوالِيار مڌيہ پرديش ۾ ٿيو. ھي ھڪ اداڪار پڻ آھي. 2019ع ۾ برهمسترا نالي فلم پڻ منفي ڪردار، 2016-2017 ۾ سوني ٽي وي جي ڊرامي سنڪٽ موچن مھابلي ھنومان ۾ راون ۽ والي جا ڪردار ۽  ان کان سواءِ اسٽار پلس جي ڊرامي مھا ڀارت(2013-2014) ۾ ڀيم جا ڪردار ادا پڻ ادا ڪري چڪو آھي. 

رنڪو سنگھ جو تعلق اترپرديش انڊيا سان آھي ھي ھڪ پروفيشنل ريسلر ۽ پروفيشنل بيس بال جو رانديگر آھي. جيڪو 8 آگسٽ 1988ع تي ڀڊوھي ضلعي جي شھر گوپي گنج  ۾ ٿيو.
راوت فقير لغاري

**راوت فقير لغاري** (انگريزي:Rawat Fakir Laghari) ڪلهوڙن جي دور جو ڀزرگ آهي جنهن جو تعلق ميان نصير محمد ڪلھوڙو جي دور ۾ ميانوال تحريڪ سان هو. سندس مزار ۽ قبرستان سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڪاڇو واري علائقي جي ڳوٺ حاجي خان لغاري کان اٽڪل هڪ ڪلوميٽر جي مفاصلي تي اتر اولھ ۾ واقع آهي. سندس قبرستان ۾ مقبرن جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي پڻ شاندار ٿيل آهي جيڪا ڪلهوڙن جي دور جي يادگار آهي ۽ سنڌ ۾ سنڌي آرٽ آف پينٽنگ جو بهترين مثال آهي. ڪافي مقڀرا ميسارجڻ جي ڪنڌي تي آهن. 

## حوالا

زمرو:سنڌي شخصيتون
زمرو:سنڌ جي تاريخ