نائجر درياهه

**نائيجر درياهه** (انگريزي: Niger River، فرانسيسي: fleuve Niger) اولهه آفريڪا جو مکيه درياهه آهي، 4,180 ڪلوميٽر (2600 ميل) ڊگهو آهي. هن جي نيڪاس جي طاس جو علائقو 21,17,700 چورس ڪلوميٽر (817600 چورس ميل) آهي.  هن جو اصل سيراليون جي سرحد جي ويجهو  ڏکڻ اوڀر گني ۾ گني هاءِ لينڊز کان شروع ٿئي ٿو. اهو هڪ هلال جي شڪل ۾ مالي ۾ ۽ نائيجر مان، بينن جي سرحد تي وهي ٿو ۽ پوءِ نائيجيريا مان نائيجر ڊيلٽا ذريعي وهندو آهي ۽ آخر ۾ ائٽلانٽڪ سمنڊ ۾ گني جي نار ۾ وهندو آهي. نائيجر آفريڪا ۾ نيل ۽ ڪانگو درياهه کانپوء ٽيون سڀ کان ڊگهو درياهه آهي. ان جي مکيه معاون ندي بينو ندي آهي.

اولهه آفريڪا ساحل علائقي جي حصي طور. نائجر نديءَ جي آبهوا گرم آهي. سال جي دوران تمام گهڻي گرمي پد جي خاصيت آهي. آڪٽوبر کان مئي تائين هڪ ڊگهو، شديد خشڪ موسم. ۽ هڪ مختصر، بي ترتيب برساتي موسم جيڪو اولهه آفريڪا جي مون سون سان ڳنڍيل آهي.

## نالو

علائقي جي مختلف ٻولين ۾ نائجر جا مختلف نالا آهن: 
* فولا ٻولي: مايو جاليبا 
* مينڊنگ ٻولي: جيليبا يا جوليبا، معني "عظيم ندي"
* طواريگ ٻولي: "دريائن جو درياء"  
* سونگهي بولي: ايسا "درياء" 
* زرما بولي: ايسا بيري "عظيم ندي"
* هاوسا ٻولي: ڪورا (ڪوَرَ) 
* نوپي ٻولي: اُدو 
* يوروبا ٻولي: "اويا"، يوروبا جي ديوي اويا جي نالي تي
* اگبو ٻولي: اوريميري يا اوريميلي "عظيم پاڻي"  
* اجاو ٻولي: تورو بيني "درياهه جو پاڻي" 

درياهه لاءِ "نائيجر" (Niger) نالي جو سڀ کان پھريون استعمال ليو آفريڪانس (Leo Africanus) پنھنجي ڪتاب ”ڊيلا دسڪريسيون ديلا آفريڪا ايت ديلي ڪوسي نوتابيلي سي اوي سونو“ ( *[[Description of Africa (Ramusio book)|Della descrittione dell’Africa et delle cose notabili che ivi sono]])* ۾ ڪيو، جيڪي سال 1550ع ۾ ڇپيو. پر ان جي باوجود، نگرس" (Nigris)  اڳي ئي اولهه آفريڪا ۾ ھڪڙي نديءَ جو نالو ھو، جنھن جو ذڪر ٻين کانسوا پليني دي ايلڊر ۽ سولينس به ڪيو آھي. 

قرون وسطيٰ جي يورپي نقشن ۾ جديد مالي ۾ درياهه جي وچين پهاڙن تي "نائجر" ۽ جديد نائيجيريا ۾ هيٺئين پهاڙن تي "ڪوارا" جو نالو لاڳو ڪيو ويو،  ڇاڪاڻ ته ان وقت انهن کي ساڳئي درياهه جي طور تي تسليم نه ڪيو ويو هو. اهو صرف 18هين صدي جي سياح، "منگو پارڪ" جي دورن سان، جيڪو نائجر نديءَ جي هيٺان سفر ڪيو ۽ پنهنجي ڏينهن جي عظيم ساحيل جي سلطنتن جو دورو ڪيو، يورپين نائجر جي وهڪري کي صحيح طور تي سڃاڻي ورتو ۽ نالو ان جي پوري وهڪري تائين وڌايو. 
* فولا: 
* ماندنگ:    يا 
* طواريگ: *Eġərəw n-Igərǝwăn* 
* سونگهي: *Isa*
* زرما: *Isa Beeri*"
* هاوسا: 
*نوپي: *Èdù*
* يوروبا: *Ọya*
* اگبو: *Orimiri* or *Orimili* 
* اجاو: *Toru Beni*

## آبهوا
اولهه آفريڪا ساحل علائقي جي حصي طور نائجر نديءَ جي آبهوا گرم آهي. سال جي دوران تمام گهڻي گرمي پد جي خاصيت آهي. آڪٽوبر کان مئي تائين هڪ ڊگهو، شديد خشڪ موسم ۽ هڪ مختصر، بي ترتيب برساتي موسم جيڪو اولهه آفريڪا جي مون سون سان ڳنڍيل آهي.

## جاگرافي

### ڊرينيج بيسن
اولهه آفريڪا ۾ واقع, نائجر نديءَ جو بيسن, براعظم جو %7.5 ڍڪي ٿو ۽ ڏهن ملڪن تي پکڙيل آهي. 

نائجر نديءَ جو بيسن: ملڪ جي لحاظ کان علائقا ۽ برسات ملڪ: 

نائجر نديءَ تي هائيڊروميٽرڪ اسٽيشن 

## نيڪاس
نائجر نديءَ جو سراسري، گھٽ ۾ گھٽ ۽ وڌ ۾ وڌ خارج ٿيڻ ڪوليڪورو (اپر نائجر)، نيامي (وچ نائجر) ۽ لوڪوجا (لوئر نائجر) ۾. عرصو 2000/06/01 کان 2024/05/31 تائين.

Average discharge of the Niger River at Niger Delta (period from 2010 to 2018):

### Niger River at Lokoja
Niger River at Lokoja average, minimum and maximum discharge (1946 to 2023):

## معاون نديون
The main tributaries from the mouth:

## ٻاهريان ڳنڍڻا
* Information and a map of the Niger's watershed on http://www.wri.org/resources 
* Map of the Niger River basin at Water Resources eAtlas (link broken)
* Niger Currents: Exploring life and technology along the Niger River
* 

### International law and the Niger River
* Bibliography on Water Resources and International Law  Peace Palace Library
* 

زمرو:بينن
زمرو:گني
زمرو:مالي
زمرو:نائيجر
زمرو:نائيجيريا
زمرو:دریاھہ ۽ نديون
زمرو:جاگرافي آفريڪا
زمرو:آفريڪا جا درياهه
زمرو:نائجيريا جي جاگرافي

## نوٽ

## حوالا

* 
* 
* 
* 
*