سر جارج آرٿر

**سر جارج آرتھر، پهريون بارونٽ**  (21 جون 1784 – 19 سيپٽمبر 1854) برطانوي نوآبادياتي منتظم ۽ فوجي عملدار هو، جنهن برطانوي سلطنت جي مختلف اهم علائقن ۾ اعليٰ انتظامي عهدن تي خدمتون سرانجام ڏنيون.
هو 1814 کان 1822 تائين برٽش هونڊوراس (موجوده بليز) جو **ليفٽيننٽ گورنر** رهيو. ان کان پوءِ 1824 کان 1836 تائين وين ڊيمنز لينڊ (موجوده تسمانيا) جو ليفٽيننٽ گورنر مقرر ٿيو. سندس ان دورِ حڪومت دوران مقامي آبوريجنل تسمانيائي ماڻهن خلاف هلندڙ فوجي ۽ انتظامي ڪارروائيون ٿيون، جيڪي تاريخ ۾ **[[ڪارو جنگ]]** (Black War) جي نالي سان سڃاتيون وڃن ٿيون.
سر جارج آرتھر بعد ۾ 1838 کان 1841 تائين اپر ڪينيڊا جو ليفٽيننٽ گورنر رهيو، جتي هن 1837–38 جي بغاوتن کان پوءِ برطانوي حڪمراني کي ٻيهر مستحڪم ڪرڻ ۾ ڪردار ادا ڪيو. ان کان پوءِ هو 1842 کان 1846 تائين بمبئي (برطانوي هندستان) جو گورنر رهيو، جتي هن انتظامي، فوجي ۽ مالي معاملن ۾ اهم پاليسي فيصلا ڪيا.
سر جارج آرتھر 19 سيپٽمبر 1854 تي لنڊن ۾ وفات ڪئي.

## شروعاتي زندگي

جارج آرتھر پليموٿ، انگلينڊ ۾ ڄائو. هو جان آرتھر جو ننڍو پٽ هو، جيڪو ڪورنش خاندان سان واسطو رکندو هو، ۽ سندس والده ڪيٿرين هئي، جيڪا ٿامس ڪورنش جي ڌيءَ هئي.
هن 1804ع ۾ فوج ۾ انسائن (Ensign) طور شموليت اختيار ڪئي ۽ جون 1805ع ۾ ليفٽيننٽ بڻيو. هن نيپولين واري جنگين دوران خدمتون سرانجام ڏنيون، جن ۾ 1806ع ۾ سر جيمس ڪريگ جي اٽلي مهم پڻ شامل هئي.
1807ع ۾ هو مصر ويو، جتي روزيٽا تي حملي دوران سخت زخمي ٿيو. صحتيابي بعد 1808ع ۾ سسلي ۾ سر جيمس ڪيمپٽ جي هيٺان کيس ڪپتان طور ترقي ڏني وئي، ۽ 1809ع ۾ والڪيرن مهم (Walcheren) ۾ پڻ حصو ورتائين.

## خاندان

ميجر جارج آرتھر مئي 1814ع ۾ اليزا اورڊ اُشر سان شادي ڪئي، جيڪا ليفٽيننٽ جنرل سر جان سيگسمند اسمٿ، K.C.B. جي ڌيءَ هئي.
ليڊي آرتھر 1838 کان 1841ع تائين ٽن پٽن ۽ پنج ڌيئرن سان گڏ ٽورانٽو، اونٽاريو ۾ رهي. هوءَ 14 جنوري 1855ع تي لنڊن، انگلينڊ ۾ وفات ڪري وئي.
سندن ڌيءَ ڪيٿرين سر ھينري بارٽل فريئر سان شادي ڪئي، جيڪو بمبئي ۾ ٻن سالن تائين سندس والد جو ذاتي سيڪريٽري رهيو هو، ۽ هن شاعرہ ميري فريئر کي جنم ڏنو.
سندس پٽ جان، ايليـن اسپرنگ رائس سان شادي ڪئي، جيڪا لارڊ مونٽيگل آف برانڊن جي پوٽي هئي.

## هونڊوراس

1814ع ۾ هن کي برٽش هونڊوراس جو ليفٽيننٽ گورنر مقرر ڪيو ويو. ساڳئي وقت هو اسٽاف تي ڪرنل جي عهدي تي پڻ هو، جنهن سبب فوجي ڪمانڊ ۽ سول حڪومت ٻنهي تي سندس اختيار هو.
آرتھر جو مقامي زميندارن سان تڪرار ٿيو، خاص طور تي چونڊيل مئجسٽريٽن جي نظام بابت. هن غلاميءَ دوران عورتن سان ٿيل بدسلوڪين جا مثال پيش ڪيا، جيڪي سزا کان سواءِ رهجي ويا هئا. 1823ع ۾ برطانوي پارليامينٽ ۾ غلاميءَ جي خاتمي جا حامي سندس 1816ع جا خط حوالو بڻايا.
ان جي باوجود، آرتھر اهو به لکيو ته دنيا جي ڪنهن به حصي ۾ هن اهڙو مزدور طبقو نه ڏٺو هو، جنهن وٽ هونڊوراس جي غلامن جهڙيون سهولتون هجن. مخالفت باوجود، وليم ولبرفورس جي قرارداد منظور ٿي ۽ عورتن کي غلاميءَ ۾ ڪوڙا هڻڻ تي پابندي لڳائي وئي. انهيءَ ڪاميابي سان ولبرفورس جي سرپرستي حاصل ٿي، جيڪا آرتھر جي ايندڙ ترقي لاءِ اهم ثابت ٿي.

## وان ڊيمنز لينڊ

1823ع ۾ هن کي وان ڊيمنز لينڊ (بعد ۾ تسمانيا) جو ليفٽيننٽ گورنر مقرر ڪيو ويو. هو 12 مئي 1824ع تي ٻيڙي  وسيلي پنهنجي گهرواري ۽ خاندان سان پهتو ۽ 14 مئي تي عهدو سنڀاليو.
ان وقت وان ڊيمنز لينڊ برطانيا جي مکيه جلاوطني ڪالوني هئي. آرتھر جي دور ۾ هن ڪالوني کي انتهائي سخت سزا واري نظام سبب بدنامي ملي. هن پورٽ آرتھر کي قيدخاني لاءِ چونڊيو، جيڪو هڪ تنگ ٿلهي (isthmus) سان ڳنڍيل جزيري نما تي هو.
آرتھر کان اڳ ڪنهن کي به موت جي سزا نٿي ڏني وئي هئي، پر هن پنهنجي دور ۾ 260 ماڻهن کي ڦاسي ڏني (ڪي لاش مهينن تائين ٽنگيل رهيا).
آرتھر ڪاري جنگ دوران تسمانيائي ابوريجنل ماڻهن خلاف جبر ۽ ظلم جو ذميوار قرار ڏنو وڃي ٿو. هن آبادڪارن جي تحفظ لاءِ فوجي چوڪيون، گشت ۽ پوليس-فوج گڏيل مهمون شروع ڪيون، پر اهي ناڪام ٿيون.
27 آگسٽ 1830ع تي آرتھر مارشل لا لاڳو ڪرائي. سندس مشهور فوجي منصوبي بليڪ لائن ذريعي ابوريجنل ماڻهن کي ڌڪ ڏئي علحده علائقن ڏانهن ڌڪڻ جي ڪوشش ڪئي وئي، جيڪا ناڪامي ثابت ٿي.
1836ع ۾ سندس آمرانه حڪمراني سبب کيس واپس گهرايو ويو. روانگي وقت هو ڪالوني جي امير ترين ماڻهن مان هڪ هو. 30 آڪٽوبر 1836ع تي هو هوبارٽ مان انگلينڊ روانو ٿيو.

## ڪينيڊا
 
1837ع ۾ کيس رايل گئولفڪ آرڊر جو نائيٽ ڪمانڊر (KCH) بڻايو ويو ۽ ميجر جنرل جو عهدو ڏنو ويو. ڊسمبر 1837ع ۾ هو اپر ڪينيڊا جو ليفٽيننٽ گورنر مقرر ٿيو. هن اپر ڪينيڊا واري بغاوت کان پوءِ سخت قدم کنيا ۽ پيٽر ميٿيوز (باغغ) ۽ سموئيل لوئنٽ جي ڦاسيءَ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.
1841ع ۾ ڪالونين جي گڏجڻ بعد، کيس نائب گورنر طور خدمتون سرانجام ڏيڻ لاءِ چيو ويو. ان ئي سال کيس موروثي بئرنيٽ بڻايو ويو.

## ڀارت

8 جون 1842ع تي آرتھر کي بمبئي جو گورنر مقرر ڪيو ويو، جتي هن 1846ع تائين خدمتون سرانجام ڏنيون. هن دکن سروي کي مڪمل ڪيو، زميندارن تان ٽيڪسن جو بار گهٽايو، ۽ بمبئي کان ڪيليان تائين ريلوي منصوبي جي حمايت ڪئي، جيڪو بعد ۾ ڏکڻ انڊيا جي ريلوي واري وڏي منصوبي جو بنياد بڻيو.
1845ع ۾ گرانٽ ميڊيڪل ڪاليج، بمبئي جو افتتاح ڪيو، جيڪو ڀارت جي قديم ترين ميڊيڪل ڪاليجن مان هڪ آهي.

## آخري سال

1846ع ۾ انگلينڊ واپسي تي کيس پرائيوي ڪائونسل جو ميمبر بڻايو ويو. 1853ع ۾ کيس راڻي جي 50ھين پيادل ريجمينٽ جو ڪرنل مقرر ڪيو ويو. 1854ع ۾ ليفٽيننٽ جنرل بڻيو ۽ ساڳئي سال سيپٽمبر ۾ وفات ڪيائين.

## ورثو
 
ممبئي جي مشهور آرٿر روڊ جيل جو نالو آرتھر روڊ تان پيو، جيڪو سر جارج آرٿر، بمبئي جي گورنر جي نالي تي رکيو ويو هو.
تسمانيا ۾ سندس دور کي 1945ع جي ريڊيو ڊرامي *[[سان ڊيمز لينڊ وارو تڪرار]]* ۾ پيش ڪيو ويو.

حدبندي جو پروڪليميشن، 1828

اونتوريو جو ليفٽيننٽ گورنر

بمبئي جو گورنر

وان ڊيمز لينڊ جو ليفٽيننٽ گورنر

## ذريعا
*

## وڌيڪ مطالعي لاءِ

   

Robson, L. L. (1983). *A History of Tasmania. Volume I. Van Diemen's Land From the Earliest Times to 1855*. Melbourne: Oxford University Press. .

## حوالا

   
زمرو:1819ع جون پيدائشون
زمرو:1903ع جون فوتگيون