مائڪرو ڊسٽرڪٽ

**مائڪروڊسٽرڪٽ** (Microdistrict؛ روسي: микрорайо́н،  مائڪروريئون) يا هڪ رهائشي ڪمپليڪس، سوويت يونين ۽ ڪجهه پوسٽ سوويت ۽ اڳوڻي سوشلسٽ رياستن ۾، رهائشي علائقي جي تعمير جي هڪ بنيادي ايڪائي آهن. روس جي اڪثر شهرن ۽ قصبن ۽ اڳوڻي سوويت يونين جي جمهوريتن ۾ رهائشي ضلعا هن تصور جي مطابق ٺهيل هئا.

سوويت يونين جي تعميراتي قاعدن ۽ ضابطن موجب، هڪ عام مائڪروڊسٽرڪٽ 10-60 هيڪٽرن (30-160 ايڪڙ) جي ايراضيءَ، ڪجهه حالتن ۾ 80 هيڪٽرن (200 ايڪڙ) تائين (پر ان کان وڌيڪ نه)  تي محيط هو ۽ رهائشي ڪمپليڪس ۾ (عام طور تي گهڻ منزله اپارٽمينٽ عمارتون ۽ عوامي خدمت جون عمارتون شامل هيون. هڪ عام اصول جي طور تي، وڏي موٽر ويز، گرين بيلٽ ۽ قدرتي رڪاوٽون، شهر جي روڊن جي تعمير ۽ سار سنڀال جي خرچن ۾ مجموعي گهٽتائي جي اجازت ڏيندي ۽ عوامي آمد و رفت تي زور ڏيندي، مائڪروڊسٽرڪٽن جي وچ ۾ حدن طور ڪم ڪنديون هيون. وڏي موٽر روڊن يا گهٽين ذريعي مائڪرو ڊسٽرڪٽ جي علائقي ۾ داخل ٿيڻ جا رستا 300 ميٽر (1000 فوٽ) کان وڌيڪ نه هجڻ گهرجن ۽     وڏي موٽر ويز يا گهٽين ذريعي مائڪروڊسٽرڪٽن جي علائقن کي پار ڪرڻ جي اجازت نه آهي.

معيار ڪنهن به رهائشي رهائش کان پري جي فاصلي جي طور تي **500** ميٽر (**1,500** فوٽ) جي حد لاڳو ڪندي، عوامي خدمت جي عمارتن، اسڪولن ۽ پري اسڪول سهولتن کي ڇڏي، جي رسائي کي به منظم ڪيو. ٻئين يورپي ملڪن جي برعڪس، سوويت يونين ۾ اڳ ۾ موجود رهائشي يا تجارتي علائقن کي ٻيهر ترقي نه ڏني وئي ۽ ننڍن ضلعن کي هميشه شهرن جي پراڻن حصن کان پري ۽ اڳتي وڌايو ويندو هو، تنهنڪري مقامي خدمتن جي منصوبابندي ۽ شهر جي پراڻن حصن ۾ روزگار لاءِ آمدورفت انتهائي اهم هئي. 

شهر جي منصوبه بندي ڪندڙن جي ڪمن مان هڪ اهو هو ته (عوامي عمارتون مائڪرو ڊسٽرڪٽ جي علائقي کي ڍڪڻ لاءِ معيارن جي مطابق ٺهڻ کي يقيني بڻايو وڃي. عام عوامي خدمت جي جوڙجڪ ۾ ثانوي اسڪول، پري اسڪول ادارا (عام طور تي ڪنڊرگارٽن ۽ نرسري کي گڏ ڪيو ويندو آهي)، روزاني استعمال جي شين جا اسٽور، خدمتن جون دڪانون. ڪيفيٽريا. ڪلب. راند جا ميدان) ۽ عمارتن جي سار سنڀال جا آفيس شامل آهن. انهي سان گڏ ڪيتريون ئي خاص دڪانون. هر قسم جي عمارتن جو صحيح تعداد فاصلي جي ضرورت تي منحصر هو. ۽ مائڪرو ڊسٽرڪٽ جي آبادي جي کثافت. ۽ ڪجهه في کس معيارن جي ذريعي طئي ڪيو ويو. 

## تاريخ
شهري منصوبابندي جي تصور جي طور تي مائڪرو ڊسٽرڪٽس جي تاريخ 1920 جي ڏهاڪي کان شروع ٿئي ٿي. جڏهن سوويت يونين تيزيءَ سان شهريائيزيشن مان گذريو. 1920 جي ڏهاڪي جي سوويت شهري منصوبابندي جي نظرين جي تحت. رهائشي ڪمپليڪس (رهائشي رهائش، اسڪول، دڪان، تفريحي سهولتن ۽ سائي جڳهن سان گڏ جامع علائقا) شهري منصوبابندي جي عمل ۾ غالب ٿيڻ لڳا. جيئن انهن تيز شهري توسيع جي وڌيڪ محتاط ۽ ڪارآمد منصوبابندي جي اجازت ڏني. انهن ڪمپليڪس کي هڪ اجتماعي سماج جي تعمير جي موقعي جي طور تي ڏٺو ويو. هڪ ماحول جيڪو زندگي جي نئين طريقي لاءِ مناسب ۽ ضروري هو. * 1930 جي ڏهاڪي ۾. رهائشي ڪمپليڪس سائيز ۾ وڌيا (پنج کان ڇهه هيڪٽرن تائين جي علائقن کي ڍڪيندا). رهائشي ڪمپليڪس جي تعمير جو هڪ نظام بتدريج شهر جي بلاڪ جي تصور سان تبديل ڪيو ويو. اهڙن بلاڪن ۾ عام طور تي پردي سان گڏ رهائشي عمارتون شامل هيون. ۽ رهائشي عمارتون اندروني طور تي عوامي خدمت جي عمارتن سان ملائي رهيون هيون. بهرحال. هر شهر جي بلاڪ اندر سڀ عوامي خدمتون مهيا ڪرڻ ناممڪن ثابت ٿيو (بعد ۾ نسبتا جامع سائيز جي ڪري). ڪيترن ئي بلاڪن جي آبادي جي خدمت لاءِ اسڪول، ڪنڊرگارٽن يا دڪان هجڻ ڪا غير معمولي ڳالهه نه هئي. جيڪي اڪثر ڪري وڏن موٽر روڊن سان الڳ ٿيل هوندا هئا.

history of microdistricts as an urban planning concept dates back to the 1920s, when the Soviet Union underwent rapid urbanization. Under the Soviet urban planning ideologies of the 1920s, residential complexes—compact territories with residential dwellings, schools, shops, entertainment facilities, and green spaces—started to prevail in urban planning practice, as they allowed for more careful and efficient planning of the rapid urban expansion. These complexes were seen as an opportunity to build a collective society, an environment suitable and necessary for the new way of life.

In the 1930s, residential complexes grew in size, covering territories of up to five to six hectares. A system of building residential complexes was gradually replaced with a concept of a city block. Such blocks generally comprised residential buildings along the perimeter, and residential buildings intermingled with public service buildings on the interior. However, it proved unfeasible to provide all public services within every city block, due to the latter's relatively compact size; it was not unusual to have a school, a kindergarten, or a store serving the population of several blocks, which were often separated by major motor roads. The system of the city block also required a developed network of roads, thus increasing the maintenance and construction costs and complicating the organization of public transportation.

The 1940s and 1950s saw further enlargement and grouping of the city blocks. However, new construction was based on the same principles as in the previous decades, and could not keep up with the increasing housing demand. Labor-intensive industrialization of the country demanded ever more workers, which was hard to achieve with housing accommodation lacking.

### 1950s–1990s
Soviet authorities revisited issues of urban planning in the mid-1950s. The new urban planning concept was built on the idea of residential districts (with 10,000–30,000 inhabitants each), consisting of several microdistricts (with 8,000–12,000 inhabitants each), which in their turn comprised several residential complexes (with 1,000–1,500 inhabitants each). In larger cities, residential districts were grouped into urban zones, the population of which could reach one million. 

Each microdistrict provided the people with facilities needed on a daily basis, whereas services in lesser demand were available on the residential-district level. This concept was backed up with the reorganization of the Soviet construction industry—panel-block apartment buildings became widespread as they allowed for fast, although often low-quality, construction, reduced costs, and economies of scale. The whole construction process became simplified and standardized, leading to the erection of the rows and rows of faceless grey rectangular apartment buildings which now prevail in every city and town of the countries of the former Soviet Union. Such a drastic reduction in building costs was necessary because, after World War II, there was a significant deficit in housing caused by the destruction of infrastructure in the Soviet Union during the war, with many major cities being completely destroyed and their buildings becoming unusable.

Humorous insights into the potential consequences of living in such a bland and repetitive atmosphere appear in the hugely popular Mosfilm production *[[The Irony of Fate]]* (1976).

## چين

چين ۾، هن قسم جي پاڙيسري يونٽ کي 'شياوڪو' (چيني: 小区; پنين: xiǎo qū) جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. پهريون ڀيرو 1980ع جي ڏهاڪي ۾ جنان، تيانجن ۽ ووشي ۾ ٺاهيو ويو، سڌارن ۽ کولڻ کان اڳ، اهي سوويت يونين ۾ مشهور تصور سان تمام گهڻو ملندڙ جلندڙ هئا ۽ ڪم يونٽ جي ارتقا (چيني: 单位; پنين: dān wèi) سمجهيا وڃن ٿا. شياوڪو ساڳئي طرح رهاڪن ۾ برادري جي احساس کي فروغ ڏنو.  

معيشت کي ڪمرشل ريئل اسٽيٽ ڊولپرز لاءِ وڌيڪ کولڻ کان پوءِ، زياوڪو جي تازن ڏهاڪن ۾ تعمير جاري رهيي، پر ڪيترن ئي طريقن، جهڙوڪ عيش عشرت ۾ فرق، حفاظت ۽ دستياب خدمتون، سان ترقي ڪئي. اپارٽمينٽ رهاڪن جون ملڪيت آهن ۽ شياوڪو اڪثر ڪري، داخلا گيٽ جي حفاظت سان، ڀت سان بند ٿيل آهي. زياوڪو جا اڪثر پنهنجا سرڪاري نمائندا ۽ ملڪيت جا منتظم به هوندا آهن. رهائشين جو تعداد زياوڪو جي قسم جي لحاظ کان تمام گهڻو مختلف ٿي سگهي ٿو، بيجنگ جي ٽيانٽونگ يوان مضافات ۾ سال 2019ع تائين 7,00,000 کان وڌيڪ رهائشي آهن، جڏهن ته ٻيا زياوڪو صرف هڪ عمارت تي مشتمل آهن، جنهن ۾ ڪجهه سو رهائشي رهن ٿا. 

سال 2016ع جي رياستي ڪائونسل جي هدايتن ۾ زياوڪو ۾ خانگي روڊ کولڻ ۽ ماڻهن کي اجازت ڏيڻ لاءِ ننڍي پيماني تي زياوڪو تعمير ڪرڻ جو مطالبو ڪيو ويو.   

China, this type of neighbourhood unit is known as 'xiaoqu' (). First built in the 1980s in Jinan, Tianjin, and Wuxi, preceding the reform and opening up, they were very similar to the concept as known in the Soviet Union, and are considered to be an evolution of the work unit (). Xiaoqu similarly promoted a sense of community among the inhabitants. 

After the economy was opened up more for commercial real estate developers, xiaoqu continued to be built in recent decades, but evolved in several ways such as differentiation in luxury, safety and available services. The apartments are owned by the inhabitants, and the Xiaoqu is often enclosed by a wall, with the entrance gate being guarded. The xiaoqu often also have their own government representatives and property managers. The number of residents can vary greatly depending on the kind of xiaoqu, with Beijing's Tiantongyuan suburb having more than 700,000 residents as of 2019, whereas other xiaoqu only consist of one building housing a few hundred residents.

2016 State Council guidelines called for opening up private roads in xiaoqu, and building smaller scale xiaoqu, to allow a finer road network in cities.

## پڻ ڏسو
 گيٽڊ ڪميونٽي * بلند عمارت * هائوسنگ اسٽيٽ * پاڙيسري * ڪميونسٽ ملڪن ۾ شهري منصوبه بندي. * روس پورٽل * سوويت يونين پورٽل. 

## ذريعا

## وڌيڪ معلومات

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

*''Smart Growth Parallels Russian Soviet Planning'', excerpts from *The Soviet Review*, a journal of translations, Vol.&nbsp;2, no.&nbsp;4, April 1961
زمرو:انتظامي ورھاست
زمرو:انتظامي ورهاستن جون قسمون
زمرو:انساني وستيون
زمرو:پنجين سطح جي انتظامي ورهاست