Nun ti paiu

**Nun ti paiu** eni na cummedia nta tri atti ca fu scritta di Iduardu De Filippu ntô 1940; eni cuntinuta nta la raccolta ntitulata *[[Cantata ntî jorna pari]]*.

## Storia

La cummedia veni misa n scena pâ prima vota dâ cumpagnìa "Tiatru Umurìsticu I De Filippu", l'8 di dicèmmiru 1940 ô Tiatru Quirinu di Roma cu Iduardu nta la parti di Firdinannu Quagliuolu e lu frati Pippinu ca mpirsuna l'antagunista Mariu Bertolini; lu successu di crìtica e di pùbblicu e cchiù ca suddisfacenti.

S'avissi a diri ca na certa parti dâ crìtica era purtata, nta ddi anni, a suttuvalutari la mpurtanza dî De Filippu comu autura, macari si s'arricanuscìanu li capacità di attura c'avìanu ma, a giusta valutazzioni di l'arti drammatùrgica dî De Filippu accuminzau a manifistàrisi nta la crìtica propriu a pàrtiri di **Nun ti paiu**; mpurtanti fu lu giudizziu datu di Enniu Flaianu ca affirmau quarchi tempu dopu: «Senza isaggirari ci s'adduna ca sù cchiù vicini a littiratura di quantu nun lu sonu autura di tiatru di oggi».

L'ispidienti di l'anatema ca Firdinannu lancia a Birtulini, assenti ntâ prima edizzioni dâ cummedia, fu lanciatu nta l'omònimu firmi dû 1942 di Carlu Luduvicu Bragaglia, ntirpritatu di li tri frati De Filippu.

**Nun ti paiu** fu arriggistrata pâ televisioni lu 13 di jinnaru 1956 n diretta dû Tiatru Odionni di Milanu cu ntèrpriti, tra l'àutri, Dolores Palumbu, Isa Danieli, Ugu D'Alessiu, Luisa Conti accantu a lu stissu Iduardu.

Succissivamenti, lu 7 d'aprili 1967 fu mmisa 'n unna supra a Raidue lu spittàculu allistutu ntô studiu pi la riggìa di Iduardu e, tra li cchiù ricenti ripruposti s'avissi a minziunari chidda di Luca De Filippu dû nuvèmmiru 1989 ô Saloni Pier Lombardu di Milanu.

La cummedia fu allistuta macari a l'èstiru a Pariggi e Buenos Aires.

## Li pirsunaggi

*Firdinannu Quagliuolu
*Cuncetta, sò mugghieri
*Stella, la figghia
*Aglietiello, l'òmminu di fatica dâ casa Quagliuolu
*Margherita, la cammirera
*Mariu Birtulini
*Erminia, la zia
*Vittoriu Frungillu
*Luigi Frungillu
*Cammela, la pupulana
*Don Raffaelu Consuli, lu parrinu
*Lorenzu Strumillu, l'avvucatu

## Trama

Ferdinandu Quagliuolu avi eredditatu la gistioni di nu "bancu lottu" doppu la morti dû patri. Lu sò antagonista, Mariu Bertulini ca ci travagghia, fa la corti â figghia di Quagliuolu, Stella , sfidannu la cuntrarità dû ginituri, ma avennu dâ sò parti la matri dâ picciotta e la mugghieri di Firdinannu, Cuncetta.
Doppu la vìncita ô lottu di Birtulini ca dichiara ca utilizzau nùmmira vincenti ntirpritannu lu sognu di Firdinannu, li cuntrasti si fannu cchiù forti tra li dui finu ô gestu di Firdinannu ca, nvidiusu si mpussessa dû bigliettu vincenti e s'arrifiuta di paiari la vìncita. Secunnu Firdinannu la vìncita spetta a iddu di dirittu picchì fu sò patri a parri nta lu sognu di Birtulini, e pi lu protaggonista pi erruri di pirsuna.
Pi fari valiri li sò diritta, Firdinannu s'arrivorgi a l'avvucatu Strumillu e ô pàrrucu Don Raffaeli ca nun ponnu ca dàrici tortu.
Sulu contra a tutti, Firdinannu, spalliggiatu sulu dû òmminu babbu di fatica Aglietiello, ci manna n'anatema contra a Birtulini, augurànnuci svinturi "finu â sèttima ginirazzioni" quannu ci duna attorna lu bigliettu vincenti.
Doppu li disgrazzi ca càpitanu a Birtulini, Firdinannu, suddisfattu, otteni la rinunza a ncassari la vìncita di parti dû rivali, accunzintennu ô matrimoniu di Mariu câ figghia Stella.

## Bibbliugrafìa

* *Cantata dei giorni pari*, (Einaudi, Torino, 1959)

Catigurìa:Tiatru