La soru di lu Conti

**La soru di lu Conti** e' nu cuntu chi fa parti dâ ricota di Giuseppi Pitrè:  *[[Fàuli, nueddi e cunti pupulari siciliani]]*, cumprinnuta di quattru vuluma chi 'n turnu fannu parti dî vinticincu vuluma dâ *[[Biblioteca delle tradizioni popolari siciliane]]*.

Stu cuntu, cu na lunghizza di cincu pàggini, vinni cuntatu a Sarvaturi Salumuni-Marinu di Francesca Letu di Burgettu.  Ntâ prima riga s'attrova sta sprissioni: «riccuni quantu lu mari», chi si tratta di nu pruverbiu cumuni nnî paisi marìttimi:  «Lu mari è riccu».

## Cuntu
Si cunta e s'arricunta ca cc'era na vota un Conti, riccuni quantu lu mari; e stu Conti avìa na soru, bedda ca mancu si pò diri, e avìa dicidott'anni, e pri forza di gilusìa iddu la tinìa sempri sutta chiavi ntra un quartinu di lu so palazzu, tantu ca nudda pirsuna l'avìa vistu mai e nuddu la canuscìa.  A lìmitu e muru di lu palazzu di lu Conti, cc'era lu palazzu di lu Riuzzu.  Dda bedda giuvina di Cuntissinedda, guardata e nchiusa comu na cani, nun la potti tèniri cchiui; tant'è si metti di notti , adàciu, adàciu, e spirtusa lu muru di la càmmara, sutta di un quatru bellu granni.  Lu pirtusu currispunnia ntra lu quartinu di lu Riuzzu, sutta di n'àutru quatru , tantu ca nun si vidìa pri nenti.  Una notti idda spinci lu quatru tanticchia, vidi nni lu Riuzzu un prizziusu lamperi addumatau, e cci dici:
:– «Lamperi d'oru, lamperi d'argentu,
:chi fa lu to Riuzzu, dormi o vigghia?»
E lu lamperi arrispunnìu:
:– «Tràsiti, Signura, – Tràsiti sicura,
:Lu Riuzzu dormi – Nun aviti paura.»

'Nca idda trasìu, e si va a curca allatu di lu Riuzzu.  Lu Riuzzu s'arrispigghia, l'abbrazza e la vasa e cci dici:
:– «Signura, dunni siti, dunni stati?
:– Di quali statu siti?»
Ed idda, facennu ridiri dda vuccuzza d'oru, arrispunnìu:
:– «Riuzzu, chi diciti, chi spijati?
:Zittìtivi e guditi.»
Quannu lu Riuzzu s'arrispigghiau, e nun si vitti cchiù a lu latu dda bella Dia, si vesti ntra un lampu, e chiama:
– «Cunzigghiu! Cunzigghiu!» Veni lu Cunzigghiu, e lu Riuzzu cci cunta lu statu di li cosi:
– «Chi cosa hê fari, pri fàrila arristari cu mia?»
– «Sagra Curuna – cci dici lu Cunzigghiu – quannu vu' l'abbrazzati, attaccativi li so' capiddi a lu vrazzu, quanti si nni voli jiri, v'aviti a rispigghiari pri forza.»
Vinni la sira, e la Cuntissina dumanna a lu sòlitu:
:– «Lamperi d'oru, lamperi d'argentu,
:Chi fa lu to Riuzzu, dormi o vigghia?»
E lu lamperi a lu sòlitu:
:– «Tràsiti, Signura, – Tràsiti sicura,
:Lu Riuzzu dormi – Nun aviti paura.»
Trasi, e si nfila ntra lu lettu cu lu Riuzzu.
:– «Signura, dunni siti, dunni stati?
:– Di quali statu siti?»
:– «Riuzzu, chi diciti, chi spijati?
:Zittìtivi e guditi.»

Accussì s'addurmisceru, e lu Riuzzu s'avìa attaccatu a lu vrazzu li beddi capiddi di la Cuntissina.  La Cuntissina pigghia na fòrficia, si tagghia li capiddi e si nni va.  Lu Riuzzu s'arrispigghia::
– «Cunzigghiu! Cunzigghiu! La Dia m'ha lassatu li capiddi e spirìu!»  Lu Cunzigghiu arrispunni:
– «Sagra Curuna, attaccati a lu vostru coddu un capu di la catinedda d'oru ch'havi a lu coddu idda.»
L'appressu notti la Cuntissina affacciau:
:– «Lamperi d'oru....» ecc.

Lu Riuzzu si passau ntunnu a lu coddu la catinedda d'idda; ma comu s'addurmiscìu, idda tagghia la catinedda e spirisci.  A la matina lu Riuzzu grida:
– «Cunzigghiu! Cunzigghiu!» – e cci rapporta la cosa.  E lu Cunzigghiu cci dici:
– «Sagra Curuna, piggiàti un vacili chinu d'acqua di zafarana e lu mittiti sutta lu lettu.  Com'idda si leva la cammisa, pigghiàtila ejittaticcilla a moddu ntra la zafarana.  Accussì, quannu si la metti e si nni va, pri lu locu dunni nesci havia a lassari lu rastu.»

A la notti chi vinni, lu Riuzzu priparau lu vacili cu la zafarana e si jìu a curcari.  A menzannotti idda dici a lu lamperi:
:– «Lamperi d'oru...» ecc.

Quannu lu Riuzzu si misi a runfuliari, idda si susi côta côta pri pàrtiri, e trova la cammisa a moddu a lu vacili cu la zafarana. Senza diri cìu, torci e spremi ben pulita la camisa, e scappa senza fari rasti.  

Di dda sira 'n poi, lu Riuzzu l'aspittau ammàtula a la so Dia, e si dava a la dispirazzioni.  Ma a li novi misi a picu s'arrispigghia una matina, e si trova curcatu a latu un beddu picciriddu ca parìa un àncilu.  Si vesti ntra un fallanti, e grida:
– «Cunzigghiu! Cunzigghiu!» Veni lu Cunzigghiu, e lu Riuzzu cci fa vidiri lu picciriddu, dicennu: 
– «Chistu e' me figghiu.  Ma com'hê fari ora pri canùsciri cu e' so matri?>» E lu Cunzigghiu ha rispunnutu:
– «Sagra Curuna, finciti ca murìu, lu mittiti mmenzu la crèsia, e dati òrdini chi tutti li fìmmini di la citati vinìssiru a chiànciri:  cu lu chianci megghiu di tutti, chissa e' so matri.»

'Nca lu Re accussì fici. Vinìanu tutta sorts di fìmmini; dicìanu:
– «Figghiu! figghiu!»   e partìanu comu avìanu vinutu.  Vinni a la fini la Cuntissima, e cul li làrimi tanti misi a pilàrisi tutta e gridari:
:– «Oh figghiu! figghiu!
:Ca pr'avìriti troppu biddizzi, 
:Appi tagghiari li me brunni trizzi
:Ca pri èssiri troppu bedda, 
:Appi tagghiata la me catinedda
:Ca pri èssiri troppu  vana, 
:Appi misa la cammisa ntra zafarana!»
Lu Riuzzu, lu Cunzigghiu e tutti mìsiru a gridari:»
– «Chista è la matri! Chista è la matri!»  Allura veni avanti lu Conti cu la sciabbula sfudurata e la spinci contra so soru.  Ma lu Riuzzu si mettin di mmenzu e cci dici:
:– «Fèrmati, Conti, vigogna nun e', 
:Soru di Conti e mugghieri di Re!»
Accussi si maritaru ddà stissu.
:Iddi arristaru filici e cuntenti, 
:E nui ccà chi nni munnamu li denti.

## Nutanni
Cc'è na virsioni di Vaddilonga ntitulata *Lu Cannileri*.  La picciotta spija ôn cannileri:
:– «Cannileri d'oru, cannileri d'argentu,
:Chi fa lu me signuri, dormi o avventa?»
Lu cannileri cci arrispunni:
:– «Signura, trasissi sicura;
:Lu figliu dû Re veni a dormi a la nura.»

*La Lampa d'oru* di Notu è n'àutra virsioni, unni lu Cunziggheri dû Re è lu Conti, patri, nun frati, dâ picciotta nnamurata dû Re.  Â dumanna dâ Cuntissina, la lampa fatata arrispunni:
:– «Trasiti signura, trasiti signura, 
:Lu me patruni è curcatu a la nura.»

## Funti

* Pitrè, Giuseppi, *[[Fàuli, nueddi e cunti pupulari siciliani]]*, Vul. 1

Catigurìa:Lingua siciliana
Catigurìa:Cunti e fàuli siciliani