Tràpani

**Tràpani** appi orìggini di nu villaggiu sicanu; li greci la chiamaru *Drepanon* ca voli diri "fàuci", nfatti lu sò tirritoriu si spanni pi lu mari nta na stritta lingua di terra allungata appuntu a forma di fàuci. Nnû sèculu VIII a.C., cu l'agghicata dî Cartagginisi la citati addiventa na mpurtanti basi navali, nzèmmula a Lilybeu e Panormu. Cunquistata di li Rumani nnô 241 a.C. duranti la guerra pùnica di l'Egadi, Trapani accumenza a ciuriri.

Cchiù tardu la citati arriciurisci doppu la vinuta di l'Àrabbi nnô sèculu IX. Appressu, nnô 1077 cu li Nurmanni la citati arriciurisci cchiossai grazzi a l'orificiarìa, lu travagghiu dû curaddu e l'attivitati cummerciali e marinari. Nnô sèculu XVI, Carlu V di Spagna ammuderna e arristruttura lu paisi chi nnô 1817 addiventa capulocu di pruvincia.  
Attraversu li sèculi, lu sali e la nnustria dâ pruduzzioni dû sali fu l'ùnica granni risursa di mpurtanza ecunòmica. Òi, cu li so' 68.335 abbitanti e cu lu so' portu, Trapani è nu capulocu di pruvincia pròsperu e mpurtanti.
Li turisti ca agghicanu a Tràpani ponnu macari taliari lu beddu mari di  Santu Vitu e di Pizzulongu, firriari nni li stratuzzi di Èrici, o jiri nnî salini, virennu sempri biddizzi naturali.
Fu canusciuta pi tuttu lu cuntinenti puru cu l'America's Cup, li gari di varca a vela chi purtaru un saccu di cristiani di tuttu lu munnu.

## Munumenta
* Santuariu di l'Annunziata dû 1315/1332 cu la "Maronna di Tràpani" (zoè "Madonna di Tràpani"), lu "Battisteru" dû 1486 e la "Cappedda dî Marinari" (zoè "Cappella dî Marinara") dû sèculu XVI;
* Museu Pepoli cu na scultura di Antonello Gagini dû 1522 "S.Giacomo Maggiore", cu 'n polìtticu dû sèculu XV "Vergine che incorona S.Caterina, na "Pietà" tàvula dû 1380 di Roberto di Oderisio, na "Madonna in trono con Bambino" (zoè Madonna n tronu cu Bamminu) dû 1450, un "Trìtticu" dû sèculu XV di Antonio Massaro, na tila dû 1530 di Tiziano "S.Francesco", e poi un "Càlici" n ramu dû 1630, na "Làmpada" dû 1633, un "Paliotto" in sita e argentu dû sèculu XVII; 
* Cattidrali dû 1635, didicata a S.Lorenzu; 
* Chiesa di l'Armi du Priatorio, chi sarva i gruppi di Misteri
* Ex Chiesa di Sant'Austinu dû sèculu XIV, ora uditorium, cu na facciata cu nu purtali gòticu e un riccu rusoni ricamatu;
* Chiesa di S.Franciscu dû sèculu XIII/XVII; 
* Chiesa di S.Pietru dû sèculu XI/XVIII; 
* Palazzu d'Alì (Municipiu); 
* Palazzu Melilli dû sèculu XVI (Bibblioteca cumunali); 
* Casteddu di terra d'orìggini pùnica; 
* Turri *Ligny* dû 1671, attualmenti seggi dû Museu di Preistoria e di lu Mari  
e tanti àutri chiesi, chiazzi e palazzi mpurtanti, senza scurdàrisi lu portu e li salini.

## Gastrunumìa
Ntra li ciauri dû mari, dû pisci, di li cosi di manciari nasciuti, sviluppati, adattati a la tradizzioni trapanisa, si ponnu arricurdari: lu cuscusu di pisci, la pasta cu l'agghiu, a la matalotta (cû sugu ristrittu di pisci), purpetti di sardi, scurmi lardiati (arrustuti), li pisci salati e li pisci sicchi, la pizza rianata, la grattata (grattata di ghiacciu cû sucu di limuni), li gilati di gelsuminu, li sfinci.

## Tradizzioni
* 19 marzu, *Festa 'rî San Giuseppi*.
* Prucissioni dî Misteri.
* 26 dicèmmiru, Festa 'rî Santu Stefanu, fisteggiamenti citàdini.

## Gimillaggi
* **[[Les Sables-d'Olonne]]** - Francia
* **[[Épernay]]** - Francia
* **[[Winnipeg]]** - Canadà
* **Costanza** - Rumania

## Noti


## Bibbliugrafìa
* 

Catigurìa:Cumuni dâ pruvincia di Tràpani