Licata

**Licata** (anticamenti **Alicata**) è un cumuni di 39.016 abbitanti dâ pruvincia di Girgenti. Li sò urìggini acchiànanu â Pristoria. Lu nomu di Licata appari, quasi ntâ furma attuali, già nta l'etati Nurmanna. Ntê sèculi XI e XII, nfatti, s'arritrova *Leocata*, o Licata, nzèmmula cû nomu cultu di *Olimpiada*, nomu di chiara urìggini greca. Ntô museu archiològgicu dâ citati, lu Museu Archiològgicu dâ Badìa, sunnu prisenti nummurusi ducumenti dâ storia antica di Licata.

## Giografìa
Lu tirritoriu cumunali, ca si stenni pi 24 km longu la costa miridiunali dâ Sicilia è privalentimenti chianiggianti, cu quarchi rilievu cullinari. 

N ginirali si poti diri ca la morfoluggìa è assai carattirizzata dâ prisenza dû ciumi Salsu ca detti urìggini a na chianura alluviunali ditta **A Chiana''. Lu Salsu sfocia ntô mari di Licata cu n'[[estuariu]] ca dividi quasi a mitati l'ària urbana. Licata è dividuta a est dû cumuni di [[Vutera]] dû turrenti [[Cantigagliuni]], ca sfocia ntê lucalitati Punta Dui Rocchi.

Lu centru abbitatu è pusizziunatu ô lìmmiti uccidintali dû [[Golfu di Gela]], e è dispostu a contra na cullina ditta **A Muntagna*.

Lu liturali, sibbeni signatu nta vari parti di l'edificazzioni sarvaggia di l'anni '70 e '80, sarva li sò caràttari di naturalitati ca nni fannu unu dî cchiù beddi di tutta la costa miridiunali dâ Sicilia, supratuttu pi lu canciàrisi d'ambienti rinusi e rucciusi carattarizzati dâ prisenza di pratarìi granni di [[posidonia|Posidonia Oceanica]].

==Lu nomu==
Lu [[nomu]] [[Licata]] ntê vari sèculi appi n'evuluzzioni particulari. 

Lu ducumentu cchiù anticu ca ammìntuva lu nomu di Licata è l'attu di dunazzioni di parti di [[Ruggeru d'Altavilla]] a Girlannu, [[vìscuvu]] di [[Girgenti]], unni la [[citati]] veni nnicata cu l'appillativu di *'Limpiadum**.

Nta nu ducumentu dû stissu annu, ca pruveni di l'archiviu dâ [[cattadrali]] di Girgenti, fiura mmeci cu l'appillativu di **Lecatam**.

Supra lu significatu dû nomu dâ citati ntô cursu dî sèculi foru furmulati tanti ipòtisi; dirivassi dû saracinu **al Kalata** (repi furtificata, casteddu, locu forti); di **alikìs** (salinitati), di nu prisuntu **Alì** signuri dû [[casteddu]] di sta citati; di **alica**, ossìa na speci di [[frumentu]] ca abbunnava ntê campagni licatisi; di **alga**, chianta marina ca n [[lingua siciliana]] è ditta **àlica**, di la quali lu [[mari]] di Licata è ricchìssimu; di **Lica**, matri di [[Dafni]], una dî divinitati ctòni adurati macari ntô tirritoriu di Licata; di **alukon**, nomu grecu dû [[Salsu]]; di **alec** (sali) e **ata** (pressu) nta l'idioma musurmanu, cu allusioni ô fattu ca la citati surgìa pressu lu mari e lu ciumi salatu; di **alico**, àutru appillativu giogràficu dû [[Salsu]]; di **Aluca**, citati surgiuta supra li ruvini di [[Finziade]]; di **leon** (liuni) e **cata** (pressu), cu allusioni forsi a ddu liuni di autizza granni e di fattura bedda, ca anticamenti era ntâ petra dura dû Strittu, a 9Km dâ citati e ca secunnu lu Serrovira fu distrudutu ntô [[1600]] dû spagnolu [[Emanueli Filiguerra]].

Secunnu [[Binidittu Roccu]], nfini, **Alicata** diriva di l'accusativu dû nomu grecu **Halykàda** (citati posta supra lu [[Salsu]]).

==Storia==
===L'urìggini===
Nummirusi nnicazzioni stòrichi ìnnicanu la citati c'asistìa già ntô [[III sèculu a.C.]], comu addimustratu puru di ricenti scavi archiològgici, n cima â [[Muntagna]].
A prupòsito di l'urìggini dâ [[citati]] asìstinu virsioni contrastanti: arcuni sustèninu ca la citati, n urìggini, cuincidìa câ culonia [[Magna Grecia|greca]] [[Gela]], funnata di [[Antifemu]] di [[Rodi]] e di [[Entimu]] di [[Creta]] ntô [[690 a.C.]]
Àutri sustèninu mmeci la tesi pâ quali la [[citati]], chiamata [[Finziade]], avissi statu funnata ntô [[282 a.C.]] di [[Finzia]], tirannu di [[Girgenti]], lu quali, distrudìu [[Gela]], trasfirìu ntô nzidiamentu novu tutti l'abbitanti dâ [[citati]] scunfitta. Li sustinitura di st'ùrtima ipòtisi fannu cuincìdiri la Gela antica cu l'attuali citati di [[Gela]].

===Finici, Greci, Cartagginisi e Rumani===
Prima di l'arrivu dî [[Greci]], lu situ di [[Licata]], tra lu [[XII sèculu a.C.]] e l'[[VIII sèculu a.C.]], fu friquintatu di li [[Finici]], mentri â fini dû [[VII sèculu a.C.]], supra lu "Gelae Mons" (ovveru la cullina di Licata), fu edificatu, di parti dî [[Geloi]], un [[forti]] di guardia pi prisidiari la foci dû ciumi [[Himera]].
Ntô [[VI sèculu a.C.]], [[Falaridi]], tirannu di [[Girgenti]], n guerra cu [[Gela]], occupau parti dû tirritoriu eriggennu n'avampostu furtificatu.

Ntô [[IV sèculu a.C.]] la citati fu occupata dî [[Cartàggini|Cartagginisi]] ca ristaru nzin'ô [[256 a.C.]]. Fu nta st'annu ca si cummattìu, ntô mari di Licata, duranti la [[Prima Guerra Pùnica]], la famusa battagghia navali di Capu Ecnomu (pi [[Polibbiu]] la cchiù granni battagghia navali di l'antichitati), unni li Cartagginisi cu 250 [[navi]] e 15.000 [[marinaru|marinara]] affruntaru li [[Rumani]] dû cònzuli [[Marcu Attiliu Regolu]], cu ô sèquitu 230 navi e 97.000 òmini ntra surdati, e marinara. A sèquitu dâ battagghia, la citati fu cunquistata dî Rumani vincitura. Sutta a li Romani si spannìu l'attivitati cummirciali e cu chista la diminzioni dâ citati.

===Lu primu cristianèsimu e lu pirìudu bizzantinu===
Lu paleo-cristianèsimu lassau la nzinga dâ sò prisenza ntê nicròpuli arricavati ô nternu dî grutti nta l'attuali quarteri di [[Santa Marìa]].
Lu primu nùcliu di lu centru stòricu attuali si sviluppau duranti lu pirìudu bizzantinu, attornu ô casteddu a mari di Lympiados.

===Àrabbi e Nurmanni===
L'accuminzagghia dâ duminazzioni àrabba a Licata accuminzau nta l'annu [[827]] quannu la citati fu cunquistata dû cadì [[Asad ibn al-Furat|Asad]]. Tali nomu durau cchiù di duccentu anni e si cunchiudìu câ cunquista di parti dî [[Nurmanni]], avvinuta lu jornu [[25 di giugnettu]] dû [[1086]].

Lu pirìudu Nurmannu di Licata fu filici: vinni arricanusciuta [[Citati]] Dimaniali (ovveru suggetta â sula giurisdizzioni dâ Cruna) e nzignuta di l'unurificenza di "Dilectissima" ntô [[1234]] dû mpiraturi [[Fidiricu II di Svevia]] ca ci detti comu emblema l'àcula mpiriali ca tuttora è lu sìmmulu dâ citati.

===Angioini, Aragunisi e Spagnoli===
Ntô [[1270]] si nstaura n [[Sicilia]] lu regnu [[Angioinu]]. Licata, ca conta circa 7.000 abbitanti e è suggetta a pisantìssimi vissazzioni, partècipa â rivuluzzioni dî [[Vespri Siciliani]]: guidati dî [[baruna]] [[Rossu Passanetu]] e [[Bernardu Passanetu]], li licatisi nzòrginu e vèninu assartati e sacchiati li prisìdi [[francisi]] prisenti ntâ [[citati]].

Duranti lu regnu d'[[Arfonzu I d'Aragona]] la citati arricivi lu tìtulu di "Fidelissima" (1447).

Sutta la lunghìssima duminazzioni [[Spagna|spagnola]], Licata, succideru vari cosi, boni e tinti.

N'avvinimentu particularmenti drammàticu fu chiddu ca s'appi ntô [[giugnettu]] dû [[1553]], quannu la citati vinni sacchiata e distruduta dû pirata [[Draguttu]] (giacchì l'[[Ottumani]], alliati dî [[francisi]], èranu n guerra câ [[Spagna]]).
N sèquitu a tali vicissitùdini, â fini dû [[Cincucentu]], foru ricustruuti li mura e vinni edificata na turri putirusa di guardia supra la summitati dû colli Sant'Àncilu (ca dòmina tutt'oi la ciati).

Licata accuminzau lentamenti a arrivìsciri e chistu grazzi midemma a na mmigrazzioni di citatini maltisi ([[1565]]) apprudati a Licata pi mittìrisi n sarvu di l'aggrissioni dâ flotta ottumana.
Nunustanti nu pirìudu nifastu ca appi a pirdurari a càusa dâ pesti dû [[1625]] e dâ [[caristìa]] dû [[1647]], succissivamenti, e pi tuttu lu [[sèculu XVII]], la citati si sviluppau sempri cchiù ô nternu dâ cinta muraria, nteramenti arricustruuta, e vìnniru edificati nummirisi òpiri civili e riliggiusi. La culonia [[maltisi|maltisa]], ncrimintau doppu pi na mmigrazzioni nova avvinuta ntô [[1645]], detti urìggini ô primu borgu "extra moenia" di Licata (l'attuali quarteri di Santu Pàulu) supra li prupàini nord-urientali dû colli Sant'Àncilu, n prussimitati di l'antica cresia di Santa Agrippina, ca n sèquitu fu didicata a [[Santu Pàulu]], prutitturi di [[Malta]].

Lu [[portu]] addivintau assai friquintatu di parti di mmarcazzioni di tuttu lu [[Miditirràniu]], n modu spiciali dî menzi mircantili ca vinìanu a rifurnìrisi di [[granu]].

A cavaddu tra lu [[VII sèculu]] e lu [[VIII sèculu]] vinni avviata n'òpira granni di riqualificazzioni urbanìstica n sèquitu â quali vinni ampliatu lu Càssiru. Longu lu Càssiru (oi c.su Vittoriu Emanueli), foru edificati diversi palazzi di parti dî principali famigghi patrizzi, pirciò vinni a difinìrisi l'attuali cunnutazzioni [[barocca]] dû centru stòricu. Ntê primi anni di l'Ottucentu s'appi l'ùrtimu sbarcu di pirati [[turchi]].

===Lu Risurgimentu===
Ntô [[1820]] Licata si sullivau contra li [[Burboni]]. La risistenza contra a lu reghi di [[Nàpuli]] fu guidata dû patriota [[Matteu Vecchiu Verderami]]. Duranti la Mprisa dî Milli, doppu lu sbarcu di [[Garibbardi]] a [[Marsala]], la citati nzorgi e manna nu cuntingenti armatu propiu ô sèquitu di l'Eroi dî Dui Munni. Lu figghiu di Garibbardi, Menotti, nzèmmila a [[Ninu Bixiu]], fu uspitatu ntâ notti dû [[20 di giugnettu]] dû [[1860]] ntô palazzu dû marchisi [[Cannarella]].
Doppu la cacciata dî [[Burboni]], quannu la citati, comu tutta la [[Sicilia]], passau sutta lu cuntrollu dû cuvernu piemuntisi, Licata uspitau, n qualitati di cumannanti dâ 9ª cumpagnìa dû 57º riggimentu di fantarìa, lu scritturi [[Edmondo De Amicis]].

===Di l'Unitati d'Italia a li jorna nostri===
Nta l'anni ca vannu ntra lu [[1870]] e lu [[1872]], foru custruiuti lu ponti supra lu ciumi [[Salsu]], lu [[portu]] cummirciali e tanti strati ca pirmitteru lu cullicamentu direttu cu li [[Surfara|mineri]] di [[sùrfiru]] prisenti ntâ parti nterna dû tirritòriu. Foru rializzati cincu raffinarìi, tra li quali la cchiù mpurtanti d'[[Europa]]. Ppi traspurtari lu sùrfiru 'n granni quantitati, vinni custruiuta puru la [[ferruvìa]] ppi [[Canicattì]] e ppi [[Naru]] e na ssi stissi anni la stazzioni di Licata addivintau sempri cchiù mpurtanti.<br>
Li mineri e l'attivitati cummirciali purtaru nu sviluppu suciali e ecunòmicu mpurtanti, criannu nu cìrculu ecunòmicu ca fici la furtuna dâ citati. Licata addivintau accussì risidenza abbituali di famigghi facurtusi, nòbbili e burghisi, e macari di nummarusi sedi cunzulari;  chistu favurìu na granni attivitati di fabbrichi di casi, palazzi e villi [[liberty]], arcuni dî quali foru pruggittati di [[Ernestu Basili]] e affriscati di [[Sarvaturi Gregorietti]].

Ntô [[1922]] accumènzanu macari a Licata l'anni scuri dû [[fascismu]] ca s'accabaru lu [[10 di giugnettu]] dô [[1943]], quannu la 3ª divisioni di fantarìa [[miricanu|miricana]] sbarcau ntê costi dâ "Plaja", pigghiannu la citati.

Prima la [[guerra]] e doppu la crisi dû [[sùrfiru]] (di qualitati òttima, ma ca li carattirìstichi mpunìanu lu mpiegu di tècchinichi d'estrazzioni divinuti picca cumpititivi), purtaru a nu mpuvirimentu prugrissivu dû tirritoriu, signannu na svolta n senzu nigativu pî cunnizzioni ecunòmichi ginirali, ca ammuttau tanti licatisi a emigrari versu lu nord di l'[[Italia]] e versu àutri Paisi, suprattuttu n [[Girmania]], [[Bergiu]] e [[Francia]] e, a dda banna di l'[[ucèanu]], ntê [[Stati Uniti]], ntâ l'[[Argintina]] e ntô [[Vinizzuela]].

Pi furtuna, macari cu na situazzioni ecunòmica strammata e nu sviluppu edilizziu nun rigulatu ntê pirifirìi (suprattuttu tra l'anni '70 e '80), Licata sarvau na granni parti dû sò patrimoniu artìsticu, munumintali e naturali, ca oi custituisci la sò ricchizza cchiù granni.
Lu clima (timpiratura media ànnua 18ºC, [[chioggia]] media ànnua 430 mm), lu mari pulitu, e la biddizza dû centru urbanu nni fannu na tappa ca nun s'havi a ammancari nta nu tiniràriu turìsticu n [[Sicilia]].

== Lochi di ntiressi ==
Li duminazzioni ca succideru ntâ [[Sicilia]] ntô cursu dî millenni lassaru na prisenza nutèvuli ortri ca nta l'arritruvamenti archiològgici macari nta l'architittura civili e riliggiusa e ntâ struttura urbanìstica dâ citati: nni sunnu tistimunianza lu nchiantu àrabnu dû quarteri dâ Marina, la struttura dû quarteri Maltisi di Santu Pàulu e le la tipuluggìa barocca dî càssiri principali.

Nummarusi sunnu l'arritruvamenti archiològgici c'acchiànanu ô [[Paleolìticu]], lu [[Mesolìticu]] e lu [[Neolìticu]].
S'hannu a nutari particularmenti l'[[ipuggeu]] [[Stagnoni Pontillu]], la [[nicròpuli]] munumintali a grutti artificiali di ''Munti Pitrudda'', la ''Grangela'' (òpira idràulica d'èbbica priellenìstica), lu ''frourion di [[Falaride]]'' (furtizza d'èbbica greca), nunchì li rasti dâ ''citati greca'' di Munti Sant'Àncilu. 

Tanti dî riperti arritruvati pressu chisti e àutri siti di rilivanza archiològgica arritruvati ntô tirritoriu cumunali sunnu sarvati e esposti pressu lu ''Museu Archlològgicu'' citatinu, ntê lucali dû ''chiostru dâ Badìa''.

Tra li beni munumintali di maiuri preggiu si cìtanu:
* lu **Faru**:si tratta dû 3° [[faru]] cchiù àutu d'[[italia]];

* lu **Casteddu Sant'Àngilu**: nu furtuzzu d'avvistamentu spagnolu c'acchiana â fini dû [[XVI sèculu]] dû quali è visìbbili na granni parti dû liturali e dâ Chiana di Licata;

* la **Cresia di Santa Marìa La Nova** (Matrici): di nchiantu quattrucintiscu e cu rifacimenti d'èbbica barocca, òspita la ''Cappella dû Cristu Nìguru'';

* **Santa Marìa La Veteri**: ntô quarteri di Santa Marìa, è la cresia cchiù antica e prima matrici di Licata, d'urìggini dui-tricintischi;

* lu **Carmini**: lu cumplessu duicintescu, furmatu dâ cresia e dû cunventu, subbìu na ridificazzioni ntô [[1700]], supra disignu di [[Giuvanni Biagiu Amicu]];

* lu **Palazzu di Citati**, tìpica sprissioni dû [[liberty]] sicilianu, rializzatu supra pruggettu d'[[Ernestu Basili]];

* li **villi liberty**: custruuti supra la cullina ca s'ergi supra la citati, custituìanu li risidenzi dî famigghi nòbbili e burghisi di l'accuminzagghi dû Novicentu;

A **Licata** è nortri prisenti l'[[Ossirvatoriu Avifaunìsticu Foci dû Salsu]].

== Lu mari e li praji ==

Lu tirritoriu di Licata si stenni pi circa 20Km supra la costa ca si prisenta assai varigata, si passa dî lochi cu tratti rinusi comu li praji di Farcunara nzinu a agghicari â "Playa" a urienti dâ citati, nzinu a passari di Marianeddu e a li suggistivi scuggheri dû Cavadduzzu e dâ Nicolizia, dî biddìssimi praji durati di Marianeddru, Cavaddruzzu, Muddrareddra e Puluscia e cuntinuannu macari a li praji beddi di San Nicola e Pisciottu a uccidenti.

== Festi riliggiusi ==
=== L'Addulurata di Sant'Agustinu ===


Lu venniridìa prima dâ [[Dumìnica dî Parmi]] si svorgi l'Addulurata.

È na ricurrenza assai sintuta e participata a Licata, e grapi di fattu li funzioni riliggiusi dâ [[Simana Santa]].

Lu sò [[cultu]] fu nzirutu ntô [[1755]].

La prucissioni dû simulacru di lignu sitticintiscu dâ  [[Madonna Addulurata]] purtata a spaddi dâ Cunfratèrnita di l'addulurata stissa, nesci a l'uri 10:00 dâ  [[crisiudda]] di [[Sant'Agustinu]], posta ntâ zona antica dâ marina ca s'affaccia supra lu portu, siquuta di nu munzeddu di fideli scàusi (nzinga di votu e di miràculu arricivutu) e di picciriddi fìmmini vistuti cu l'àbbiti sìmili a l'Addulurata.
Pircurri lentamenti nu trattu dû centru dâ citati, facennu na sosta curta versu li 13:00 davanti ô palazzu di citati.

Arripartennu arriva davanti â cresia antica e cunventu dû Carmini e appoi turnannu 'n arreri, arriva doppu 5 uri ntâ matrici unni fà la sosta nzinu â sira dâ [[Dumìnica dî Parmi]].

La dumìnica versu li 19:00 doppu la funzioni riliggiusa lu [[simulacru]] nesci dâ matrici e pircurri di novu li vìi dâ citati. E' suggistivu lu mumentu quannu la Madonna arriva "Sutta l'arcu'" na strata ca la stàtua pi passari di ddu trattu havi a èssiri calata nzinu ô puntu di tuccari quasi terra, un trattu assai suggistivu e tuccanti; cuntinuannu la longa prucissioni lu simulacru arriva ntâ cresia dî Setti Duluri (cresia antica ca pigghia lu nomu propiu n onuri dâ madonna Addulurata unni custudisci una dî cchiù antichi stàtui di l'addulurata) e fà na sosta curta davanti la cresia; versu menzanotti la prucissioni arriva ô portu unni l'addulurata trasi dintra la caserma dâ [[Capitanarìa di Portu]]; versu l'01:30 la prucissioni arriva ntâ [[Cresia di Sant'Agustinu (Licata)|cresia di Sant'Agustinu]] unni a lu gridu di "VIVA MARÌA ADDULURATA" trasi ntâ sò cresia unni veni diposta nta l'artaru majuri e vinirata pi tuttu l'annu di migghara di fideli, n attisa dâ pròssima prucissioni.

=== Lu Venniridìa Santu ===
Li funzioni dâ [[Simana Santa]] arrìvanu ô gradu màssimu ntâ prucissioni dû [[Venniridìa Santu]], ca si svilùppanu nta diverse fasi pi tuttu l'arcu dâ jurnata.

La prima prucissioni avveni n nutturna, a l'uri 3, e si movi dâ [[cresia]] antica di [[Santu Giròlamu]], ntô cori dâ Marina. Veni purtatu, n furma privata, ma siquutu di cintinara di fideli, lu simulacru dû Cristu ch'è postu ntâ cruci supra lu [[Calvariu]] priparatu ntô locu occupatu, nzinu a mitati '800 dâ cresia dû [[Purgatoriu]].

Lu [[Cristu]], postu supra na littiga e accumpagnatu dâ [[Madonna Addulurata]], veni cullucati nta na [[cappella]] priparata ô chianu terra dû palazzu [[La Lumìa]], famigghia nòbbili di Licata.
A menzijornu, sempri dâ cresia di Santu Giròlamu, s'avvìa la prucissioni dû Cristu purtaturi dâ Cruci, ca pircurri li dui càssiri principali, prima di tràsiri ntâ cappella La Lumìa unni la stàtua dû Cristu purtaturi dâ Cruci veni sustituutu dâ stàtua purtata la notti prima e sistimata attaccata a na culonna, la prucissioni cuntìnua nzinu a jùnciri ô [[Calvariu]].
Lu mumentu forsi cchiù sulenni dî funzioni dû Venniridìa Santu è ntâ prucissioni sirali dû Cristu dipostu supra nu lettu biddìssimu tuttu ntarsiatu e duratu pircurri li vìi dâ citati, e doppu dui sosti curti ntâ cresia dû Carmini e ntâ matrici fà la sò trasuta a Santu Giròlamu.

=== Sant'Àncilu ===

Lu [[5 di maiu]] è la festa dû patronu, [[Sant'Àncilu di Girusalemmi|Sant'Àncilu Màrtiri]], centru dâ festa è la seicintisca cresia di Sant'Àncilu, ntô cori baroccu dû centru stòricu.

Li jurnati sunnu muvimintati suprattuttu dâ fera longa ca si grapi un paru di jorna prima dâ festa e si cunchiudi lu [[6 di maiu]].

La fasi cchiù cuinvurgenti è la prucissioni di l'urna d'argentu seicintisca ca custudisci li resti dû [[Santu]].

E' na prucissioni assai muvimintata, â quali partècipa na fudda mmenza e fistanti, l'urna dû Santu è accumpagnata quattru ceri, màchini di lignu seicintischi purtati n prucissioni di diversi catigurìi di travagghiatura.

Ntê diversi mumenti dâ prucissioni s'assisti, n punti pricisi dû picursu, â cursa sìa di l'urna ca dî ceri.

Vulìssiru rapprisintari li diversi fasi dâ vita dû Santu e dû viaggiu ca lu cunnucìu a Licata.

La stissa prucissioni, ma senza la participazzioni dî ceri si svorgi la prima dumìnica doppu firraustu, n mimoria di na pistilenza scampata ([[XVI sèculu]])

== Pirsunalitati ligati a Licata ==
* [[Rosa Balistreri]] ([[1927]]-[[1990]]), [[cantauturi|cantautrici]]
* [[Santi Buoni]] ([[1880]]-[[1915]]), matimàticu
* [[Àncilu Italia]] ([[1628]]-[[1700]]), architettu - a iddu si devi lu pruggettu urbanìsticu [[baroccu]] dâ [[Notu]] nova ntô [[1693]].
* [[Filippu Re Capriata]] ([[1867]]-[[1908]]), fìsicu - fu unu dî pricursura dâ [[televisioni|TV]], cu nu saggiu scintìficu apparutu n [[Francia]] ntô [[1903]]
* [[Vicenzu Linares]] ([[1804]]-[[1847]]), littiratu, pueta, patriota.
* [[San Giuseppi Marìa Tomasi]] ( [[1649]]-[[1713]]) cardinali talianu.
* [[Giuseppi Cannarozzi]] ([[1756]]-[[1833]]) Stòricu 
* [[Sarvaturi Corvaja]] ([[1872]]-[[1962]]) Pitturi e sculturi
* [[Vicenzu Dainottu Penna]] ([[1817]]-[[1902]]) Antiburbònicu
* [[Gaitanu De Pasquali]] ([[1818]]-[[1902]]) Maggistratu talianu, scritturi. Fu artèfici dâ custruzzioni dû Portu
* [[Didacu Ferula]] ([[secunna mitati XVI]]-[[1642]]) Sacirdoti-scritturi e pueta
* [[Raimunnu Saverinu]] ([[1923]]- [[1944]]) [[Partiggianu]]. A iddu è ntistatu nu [[munumentu]] ntâ sò [[citati]] natali
* [[Gnazziu Spina]] (...-...) [[Sculturi]]. Rializzau tanti [[stàtui]] pâ matrici a Licata e ntê [[cumuni]] vicini.

==Sport==
Nta l'anni '80 lu [[Licata Calcio 1931|Licata Calciu]] fu artèfici di na scalata prudiggiusa ca lu purtau n picca anni dû calciu dilittantìsticu â [[seri B]] ntâ [[staggiuni]] [[1988/89]] unni ristau pi dui anni.
Attuarmenti lu [[Licata Calciu]] è n [[Eccillenza]].

== Nchianti spurtivi ==
* Stadiu cumunali [[Stadiu "Dinu Liotta" di Licata|"Dinu Liotta"]]
* Stadiu cumunali **Calòjiru Sapuritu**
* Palasport **Nicolò Fragapani'''

## Econumìa
L'econumìa è privalentimenti basata supra l'agricultura e la pisca. 

Ntê sèculi lu portu fu assai mpurtanti: nta l'antichitati fu nu puntu di rifirimentu ntô Miditirràniu pû smistamentu di merci, suprattuttu dû granu; n tèmpura cchiù ricenti, ntâ prima mitati dû Novicentu, fu laricamenti mpiegatu pâ cummircializzazzioni dû sùrfiru ca pruveni dî mineri di tutta la Sicilia. 
Prugrissivamenti la valenza cummirciali subbìu nu ridiminziunamentu pirciò, a oi, sunnu privalenti l'attivitati ligati â pisca, cumposta di na flotta di varchi ca nèscinu a mari ogni notti e tràsinu ogni jornu purtannu n terra lu pisci lucali bonu e friscu.

## Giamillaggi
Licata è giamillata cu:
* Reinheim, Girmania
* Cestas, Francia

## Lijami di fora
*Situ ufficiali dû cumuni di Licata
*Museu Archiològgicu dâ Badìa
*Situ dâ matrici
*Situ dû Santuariu Sant'Àncilu
*Situ dâ Cunfratèrnita di "San Siròlamu" a Licata

Catigurìa:Cumuni dâ pruvincia di Girgenti