Olbia Calcio 1905

S**'Olbia Calcio 1905 s.r.l.**, mègius connota che a **Òlbia**, est una sotziedade de fùbalu italiana cun sede in sa tzitade de Terranoa.

Fundada in su 1906, est istada fundada torra in su 2010 pro s'esclusione decretada dae su Cussìgiu Federale de sa FIGC a pustis de su fallimentu pro motivos finantziàrios in suta de sa presidèntzia de Franco Rusconi e cun sa denominatzione de Olbia Calcio s.r.l..

Pro s'istajone 2020-2021 mìlitat in sa Sèrie C, su de tres livellos de su campionadu italianu.

Su colore sotziale printzipale est su biancu, acostagiadu in manera istòrica dae su nieddu, in antis, e dae su blau atualmente. Sos sìmbulos identificativos sunt sa nae trireme e s'ìsula de Taulara. Su campu de giogu est s'Istàdiu Bruno Nespoli. De su 2015 s'iscuadra est de propiedade de s'imprendidore Alessandro Marino. De sa fundatzione a oe at bintu 9 campionados. In su palmarès suo figurat fintzas un'Iscudetu Diletantes bintu in su 2002.

## Istòria

### De sa fundatzione a su cumintzu de sa gherra
Sa nàschida de sa prima sotziedade de fùbalu de sa tzitade est dudosa, ma pro sas crònacas locales, s**Unione Sportiva Olbia'' est istada cuntzepida in su [[1905]], prus pretzisamente cara a sa fine de cuddu annu e su cumintzu de cussu imbeniente, candu sa tzitade si tzerriada Terranova Pausania. Su protzessu de fundatzione si fiat concruidu su 12 de ghennàrgiu [[1905|1906]] cun su nùmene de ''Società Ginnastica Olbia'', dae su chi narat un'artìculu de [[La Nuova Sardegna]] de su chenàbura de cussa die; custa sotziedade fiat nàschida che a sotziedade de ginnàstica fundada dae un'atleta tataresu, Egidio Serra. S'artìculu de s'època, iscritu dae Francu Sardu, elencat su primu cussìgiu diretivu chi aiat tentu che a presidente a Agostino Amucano.

A inghìriu a su 1912, su 20 de làmpadas de cuddu annu, a su chi narant sas crònacas, si fiat giogada una partida tra sos piseddos de sa sotziedade, arbitrada dae Paolino Macera de s'Andrea Dòria, mentras sa prima partida ufitziale in unu campionadu fiat istada L.C. (Lìberos Calciadores) Terranovese contra su [[Foot Ball Club Calangianus 1905|Calangianus]], acabada 2-0 pro sos terranoesos su 24 de austu de 1924. Pustis, in s'istajone 1924-1925, sos gadduresos aiant bintu su primu ''Torneu Sardigna'' contra sa [[Associazione Sportiva Dilettantistica Torres|Torres]] in finale.

S'atividade agonìstica torrat a cumintzare a livellu federale in s'istajone 1938-1939 cun sa denominatzione sotzietària de ''G.I.L. Terranova'' e sos piseddos, ghiados dae s'allenadore-giogadore Salvatore Satta naradu “Menelik”, aiant otentu sa prima istòrica promotzione in sa Sèrie C binchende su campionadu de sa Prima Divisione Regionale gràtzias a sas retzes de su cabucannoniere Flavio Piras e a unos àteros membros de s'iscuadra formada dae: Spano A., Jodice, Piccaredda G.M., Dejana, Satta, Pulina, Piro C., Picciaredda F., Piras, Crola e Careddu.

Sa prima istajone de sa noa **G.I.L. Terranoa** in Sèrie C, cun Gesuino Sardu presidente e Mario De Palma in sa banchita, no aiat tentu sorte bona, in generale, e difatis, pustis de sa prima vitòria in Sèrie C pro 1-0 contra su Stabia, fiat arribada una sèrie de derrotas chi aiant batidu a sa Prima Divisione, pustis de in pessu chi un'annu de permanèntzia, abarrende·nche pro tres istajones consecutivas finas a sa suspensione de sos campionados pro neghe de sa [[Segunda gherra mundiale|Seconda Guerra Mundiale]].

=== Dae su Pustisgherra a sos annos Setanta ===
Pustis de sa suspensione de sas fainas isportivas pro càusas bèllicas, in s'istiu 1947, sos ''arbos'' torrant a cumentzare in su girone O de sa Sèrie C concruende⋅lu cun unu 6º postu positivu ma sa sotziedade, pro dificultades finantziàrias, a sa fine de s'istajone aiat rinuntziadu a s'iscritzione detzidende de torrare a partire dae sos campionados sardos minores.

In su campionadu de sa [[Eccellenza Sardigna|Prima Divisione Sardigna]] 1948-1949, s'Òlbia fiat torradu a dae segus a s'acabu de un'istajone de passione, abarrende no ativa agonisticamente pro duas istajones. Nointames custu, s'atividade de su fùbalu fiat sighida a livellu locale, gràtzias a unu grupu de giòvanos terranoesos rapresentados dae Mariano Spano, Tonino Varrucciu e Bruno Garrucciu.

Pustis de su perìodu de inatividade, su cambiamentu est arribbadu a s'acabu de su campionadu de sa [[Eccellenza Sardigna|Prima Divisione Sardigna]] 1951-1952, cun s'arribu de su campione de su mundu Gino Colaussi - chi aiat acabadu sa carriera sua de giogadore, pighende parte a 7 garas e faghende unu gol in su cursu de su campionadu intreu - pro incumentzare cussa de allenadore. In s'annu imbeniente, s'Òlbia aiat conchistadu sa promotzione in su campu in Sèrie D e, pròpiu gràtzias a Colaussi in sa banchita, fiant intradas in campu promissas giòvanas che a Gustavo Giagnoni, chi in s'Òlbia aiat fatu 77 incontros cun 23 gol in antis de partire cun sa fortunada carriera sua de giogadore e allenadore a sos livellos màssimos.

Posca su Terranoa, a pustis de àere cumbàtidu in sas positziones de conca pro torrare in sa màssima Divisione diletantìstica, in s'istajone de [[Eccellenza Sardigna|1956-1957]] aiat otènnidu su primu postu e fiat torradu in su Campionadu Interregionale, chi a pustis ant torradu a mutire Sèrie D. 

Bìndighi annos a pustis, intre sa Sèrie D e un'esperièntzia curtza in sa [[Eccellenza Sardigna|Prima Divisione Sardigna]] in su 1963-1964 - a sa cale aiat sighidu un'artziada immediadain sa de bator sèries de su campionadu italianu in su 1968 -, s'Òlbia si fiat agatadu, pro sa de tres bortas, in Sèrie C, in suta de sa presidèntzia de Elio Pintus e Paolo "Palleddu" Degortes in sa banchita, binchende su girone F de sa Sèrie D e torrende tra sos professionistas pustis de belle binti annos de ausèntzia, gràtzias a sas retzes de Benvenuto Misani e Selleri e a sas paradas de Bettella.

=== Dae sos annos Setanta a sas dies nostras ===

In sos annos in Sèrie C e a pustis in sa declassada Sèrie C2, a pustis de s'adiosu de Elio Pintus a su timone de sa sotziedade in su 1981 e su s'intreverare de presidentes medas, sos biancos si sunt istabilizados intre sa de tres e sa de bator divisiones professionistas, otenende che a mègius tzantziamentu unu 4u postu in s'istajone de sa Sèrie C2 1993-1994. In sos annos a pustis, s'Òlbia aiat pigadu parte a campionados bonos e malos intre sa Sèrie D e sa Sèrie C, pro torrare a frecuentare s'[[Eccellenza Sardigna]] finas a s'istajone 2009-2010, cando, a pustis de pagu prus de un'annu dae su resurtadu istòricu de sos play-off in sa Sèrie C2 aiat pèrdidu contra a s'Alessandria (una vitòria e una derrota pro 1-0, ma eliminados pro sa peus classìfica), s'Òlbia semper pro problemas finantziàrios fiat partidu dae s'[[Eccellenza Sardigna]], cambiende dirigèntzia e denumenatzione a pustis de s'arribu de s'imprendidore brescianu Franco Rusconi chi, in su [[2007]], aiat rilevadu sa sotziedade ghiende·la a bonos resurtados in sa Sèrie C2, e arribende a fàghere sos play-off in su 2008-09.

A pustis de tres istajones in sa [[Eccellenza Sardigna|divisione regionale màssima]] e unu fallimentu acontèssidu in su 2010, gràtzias a sa partèntzia noa in [[Eccellenza Sardigna]] cun unu grupu de ex giogadores e Pino Scanu a sa presidèntzia, s'Òlbia fiat resèssidu a torrare in sa Sèrie D, gràtzias a unu puntègiu finale de 69 puntos costituidos dae 21 garas bintas, 6 paregiadas e 3 pèrdidas, cun 69 retzes fatas e 23 subidas.

In su campionadu de sa Sèrie D 2014-2015, s'iscuadra aiat isfioradu sa promotzione in sa Lega Pro, concruende cun unu 3u postu finale, a pustis de sa Lupa Castelli Romani e de sa Viterbese, perdende cun cust'ùrtima sa finale play-off de su girone G.

Su 30 de santandria de su [[2015]], a pustis de chimbe annos de gestione de Pino Scanu, chi aiat torradu a pigare sa sotziedade in [[Eccellenza Sardigna]] a pustis de sos problemas finantziàrios, aiant nominadu che a presidente nou Alessandro Marino, dotzente de istrategia in sa [[LUISS University]], finas a s'annu antepostu in su CDA de su [[Cagliari Calcio|Cagliari]] e vitze presidente de su Fluorsid Group..

In su campu su Terranoa aiat torradu a recuperare dae su de noe a su de chimbe postu, cungende su campionadu a cuota 62 puntos a mèritu parinale cun Rieti e [[Torres calcio|Torres]], de pare a pare sa de bator e sa de tres classificada in virtude de su mègius positzionamentu in sa classìfica avulsa. S'Òlbia aiat istacadu gasi su billete pro andare a sos isparègios play-off chi aiat bintu cun autorevolesa binchende in sos campos de su Grosseto (semifinale) e de sa [[Torres calcio|Torres]] (finale). Sa vitòria de [[Tàtari]], chi mancaiat dae prus de 24 annos, aiat torradu a batire entusiasmu mannu a beru in tzitade e aiat cunsentidu a s'Òlbia de si pònnere in su grupu de sas primas sotziedades ripescàbiles pro sa Lega Pro 2016-2017..

Su 4 austu, a pustis de sas detzisiones assùmidas dae su Cussìgiu Federale de sa FIGC, s'Òlbia l'ant ripescada ufitzialmente in sa Lega Pro e insertada in su girone A, e duncas at torradu a giogare unu campionadu de su de tres livellos a pustis de 38 annos..

In s'istajone 2020-21 s'Òlbia partètzipat a su campionadu de Sèrie C, su de tres livellos de s'organizatzione de su [[fùbalu]] [[Itàlia|italianu]], essende in custu momentu sa segunda iscuadra prus importante de s'ìsula.

== Cronistòria ==
''[[Lista de sas istajones de s'Òlbia]]''

== Colores e sìmbulos ==

=== Colores ===


Su colore traditzionale de sa sotziedade gadduresa est su biancu, pro custa resone s'istivinzu ''Bianchi'' identìficat a sos calciadores terranoesos. In ocasione de su primu derby cun sa [[Associazione Sportiva Dilettantistica Torres|Torres]] - fatu in su [[1924]] - su Terranoa aiat bestidu una divisa granada. In sos primos annos binti, annotamala, s'U.S. Terranovese aiat bestidu màllias ruju-nieddas e biancas cun una rughe niedda. Semper de su matessi perìodu est s'apositzione in sas divisas de giogu de sos [[Bandera de sos battor moros|bator moros]], sìmbulu de s'ìsula.

=== Sìmbulos ufitziales ===

==== Istemma ====
S'istemma sotzietàriu, in sas vàrias evolutziones suas in su cursu de sos annos, est semper istadu caraterizadu dae sa presèntzia de sa nae trireme e dae sa sàgoma de s'ìsula de [[Taulara]], chi apartenet a su comunu de [[Terranoa]], in sa suta-regione de sa [[Caddura|Gaddura.]] A bortas, in carchi versione, at agatadu postu sa figura de sos [[Bandera de sos battor moros|bator moros]].

Su logotipu atuale at debutadu in su freàrgiu [[2016]]. In su cumplessu, ammentat su de su [[Cagliari Calcio|Cagliari]]: un'iscudu triangulare cun una nae, non prus trireme, in sa vela de sa cale cumparent sos bator moros. In s'isfundu, birde ismeraldu, b'est sa sàgoma niedda de s'ìsula de [[Taulara]]. Sunt presentes fintzas su nùmene "Òlbia" e sa data de fundatzione, 1905. S'istemma, cando chi prus adatu a sos cànones de marketing modernos, at retzidu su disaprovu de un'ala de sos tifosos ca narant chi no est in lìnea cun sa traditzione de su tempus coladu..

==== Innu ====
S'Innu ufitziale de s'Òlbia s'intìtulat ''Olè, Terranoa olè'', est de sos primos annos duamìgia e est cantadu dae Nena Derosas.

== Palmarès ==
''Cumpetitziones italianas''
* **Iscudetu Diletantes**
****Binchidore (1):** 2001-02
* **De 4 livellos**
** **Binchidore (2):** 1967-68, 1974-75
* **De 5 livellos**
****Binchidore (3):** 1982-83, 1985-86, 2001-02
* **Copa Cossu-Mariotti**
** **Binchidore** (2): 1966-67, 1974-75
''Cumpetitziones sardas''
* **Primu livellu**
** **Binchidore (6):** 1930-31, 1938-39, 1952-53, 1956-57, 1963-64, 2012-13
** Segundu (4): 1941-42, 1942-43, 1954-55, 2011-12
* **Copa de Sardigna**
** Finalista (1): 2012-13
''Torneos amistosos''
* **Trofeu Sardigna**
** Finalista (5): 2016, 2017, 2018, 2019, 2021
* **Trofeu Goleador**
** Finalista (1): 2016
* **Trofeu Grazia Deledda**
** **Binchidores (1):*' 2021

== Istruturas ==

=== Istàdiu ===
In orìgine is calciadores terranoesos giogaiant in unu campu chi currispondet a su chi oe est Tzentru Martini. In su 1925 ant inauguradu su "Campu Isportivu Armando Casalini", intituladu a sa memòria de s'omònimu deputadu fascista assassinadu in su cabudanni de su [[1925|1924]].

In su 1940, in su terrenu in ue bi fiat su Campu Casalini, ant inauguradu s'Istàdiu Cumonale, a pustis intituladu a su portiere Bruno Nespoli, mortu in su 25 de ghennàrgiu de su [[1940|1960]] a pustis a un'iscontru de giogu durante una Terranoa-Carrarese. S'impiantu naschet in Bia Ungheria e tenet una càbida totale de 3'209 postos, cun s'inclusione de sos 586 de su setore acasagiados.

== Sotziedades ==

=== Organigramma sotzietàriu ===

=== Setore giovanile ===
Su setore giovanile de su Terranoa contat belle 300 iscritos. S'iscola càrchido est assentada dae iscuadras Minores Amigos (annos 2007, 2008 e 2009), *Pulcini* (2005, 2006 e mistos) e Esordientes (2003 e 2004). Annotamala sunt presentes iscuadras Giòvanos a beru (provintziales e élite), Dischentes (élite) e Juniors (regionale).

Cun s'arribu a sa presidèntzia de Alessandro Marino - in su nadale de su 2015 - ant istadu predispostu unu potentziamentu de s'Academy cun sa punna de pònnere su setore giovanile terranoesu che a polu de riferimentu pro su territòriu [[Caddura|gadduresu.]] Ant, duncas, printzipiadu una sèrie de initziativas intre sas cales ispicat sa "Festa de is Amigos Minores", sa prima editzione de sa cale s'est acumprida in su freàrgiu de su 2016, ammaniada dae sa Delegatzione Provintziale de Tèmpiu de sa FIGC e acasagiada in s'istàdiu Nespoli, a sa cale ant pigadu parte sotziedades medas de su territòriu.

== Istatìsticas e rècords ==

=== Partetzipatzione a is campionados ===

; Regionales


=== Partetzipatzione a sas copas ===


=== Istatìsticas de iscuadra ===
De sighida is printzipales rècords de iscuadra de s'istòria de sa Terranoa.
* Mègius vitòria interna: Olbia-Turritano 10-0 (<small>5 abrile 1953</small>)
* Mègius vitòria esterna: Wilier-Olbia 0-6 (<small>29 martzu 1964</small>)
* Pègius derrotada interna: Olbia-Assemprat 0-10 (<small>4 santugaine 1953</small>)
* Pègius derrotada esterna: Casteddu-Olbia 9-1 (<small>4 santandria 1946</small>)
* Parègiu internu cun prus retzes: Olbia-Casteddu Sardu 4-4 (<small>2 maju 1999</small>)
* Parègiu esternu cun prus retzes: Virtus Entella-Olbia 3-3 (<small>13 làmpadas 1971</small>)
* Partida cun prus espèllidos: Formia-Olbia 2-1, 7 espèllidos (<small>5 ghennàrgiu 1971</small>)
* Partida cun prus rigores cuntzèdidos: Virtus Entella-Olbia, 2 rigores pro parte (<small>7 maju 1972</small>)
* Majore nùmeru de gol realizados: 86 gol (<small>1963-1964</small>, Prima Categoria)
* Minore nùmeru de gol realizados: 13 gol (<small>1990-1991</small> , Sèrie C2)
* Minore nùmeru de gol subidos: 10 gol (<small>1985-1986</small>, Campionadu Interregionale)
* Majore nùmeru de gol subidos: 73 gol (<small>1948-1949</small>, Prima Divisione)
* Mègius realizadore in un'ùnicu addòbiu: cun 5 gol, Piero Paoli (<small>1952-1953</small>, Terranoa-Turritanu 10-0) e Benvenuto Misani (<small>1963-1964</small>, Terranoa-Bosa 7-0)

== Tifoseria ==

=== Crobinàgios e rialias ===
Sas *Brigate Bianche*, sos *Ultras Mare* e sos grupos como isciòllidos de sos *Ultrà Metropolitan* e de sos *Boys* de Terranoa sunt ligados dae raportos de crobinàgiu istrintos cun sas tifoserias sardas de su [[Cagliari Calcio|Cagliari]] e de su [[Foot Ball Calangianus 1905|Calangianus]]. Dae su 2002, sa tifoseria terranoesa est gemellada cun sos ultras de su Frosinone. Raportos de amistade bi sunt imbetzes cun sas tifoserias de Catanzaro e Voghera.

Sas duas rialias prus fortes sunt cussas cun sa Torres, cun sa cale giogat su *Derbi de su Cabu 'e Susu*, *Derbi de su Nord Sardigna* o semplitzemente *Derbi Olbia-Torres*, e cun su Tèmpiu, cun su cale giogat su *Derbi de Gaddura''.

## Riferimentos


## Bibliografia
*  .

## Boghes curreladas
* Terranoa

## Collegamentos esternos
* Giassu ufitziale