Sprite (sistema operativu)

**Sprite** est unu sistema operativu isperimentale tipu-Unix distribuidu isvilupadu in s'Universidade de Berkeley, Califòrnia, dae su grupu de chirca de John Ousterhout intre su 1984 e su 1992. Is piessìnnios de importu de su sistema includent su suportu pro s'immàgine de sistema ùnica me is cluster de elaboradores e s'introdutzione de su sistema de archìvios Log-structured File System (LFS). Fintzas su limbàgiu de scripting Tcl est nàschidu a intro de custu progetu.

## Incumentzu
Su traballu in Sprite est incumintzadu cun s'idea de fàghere su sistema operativu prus "cussente de sa retza", in manera invisìbile a s'impitadore. S'àrea de traballu primària fiat s'iscritura de unu sistema nou de archìvios de retza chi impreat meda su caching locale in su ladu-cliente pro megiorare is prestatziones. A pustis de abèrrere un'archìviu e unas cantas leghiduras initziales, sa retza est impreada a dimanda e sa majoria de is atziones de s'impitadore impreant sa cache. Àteras utilidades permitint de mapare dispositivos remotos in s'ispàtziu de su computer locale, permitende de imprentare in sa retza e atziones simigiantes.

Medas de is archìvios Unix de importu, comente /etc/passwd, sunt basados in sa retza. Totu is màchinas in una retza cumpartzint fintzas su diretòriu raighina. Àteras utilidades Unix comunas comente su `finger` sunt istados iscritos a nou a manera chi poderent impreare sa retza, tenende una lista de totu is persones imbucadas in sa retza. Custu faghet a manera chi una retza Sprite apàrgiat comente chi esseret unu sistema mannu a cumpartzidura de tempus (time-sharing), o unu sistema a immàgine ùnica.

Un'àtera agiunta de importu a Sprite est sa migratzione de protzessos, chi permitit de iscostiare is programmas intre is màchinas in cale si siat momentu. Su sistema mantenet una lista de màchinas e de s'istadu issoro, e movet in automàticu is protzessos a màchinas in istadu de ispera pro megiorare sa prestatzione locale. Is protzessos podent èssere refudados dae is màchinas pro ispetzializare sa cumpetèntzia issoro, oblighende su propietàriu originale a ddos imbiare a un'àtera màchina in sa retza, o a ddos controllare in locale. Is tareas longas (comente compilare su sistema Sprite) podent èssere lestros meda.

## Isvilupu sighente
A partire dae su 1990 Sprite est istadu impreadu comente base pro s'isvilupu de su sistema de archìvios LFS (*log-structured file system*, sistema de archìvios istruturadu a registru), chi est sighidu finas a su 1992. LFS aumentat meda is prestatziones in iscritura, sacrifichende cuddas in leghidura. In Sprite, custu cumpromissu est ùtile meda, ca sa majoria de s'atzessu de letura si faghet in cache - est a nàrrere, is sistemas Sprite a su sòlitu faghent prus pagu leghiduras de unu sistema Unix clàssicu. Is sistemas comente a LFS permitint fintzas unu recùperu prus fàtzile dae is *crash*, chi est essidu unu de is prus puntos de importu de su progetu in custu perìodu. Esperimentos in sistemas de archìvios a repitu, siat in diferentes màchinas siat in clusters de discos, sunt sighidos finas a su 1994.

## Fine de su progetu
Sprite no est unu sistema a micro-nùcleu, e tenet is matessi problemas de àteros sistemas Unix in cumplessidade de isvilupu, faghende·ddos semper prus difìtziles a isvilupare a medida chi s'agiunghent prus funtzionalidades. In is annos 90 ddoe fiat custu problema e s'iscua de isvilupu fiat tropu pitica pro renèssere a sighire is cambiamentos ràpidos chi in cussu tempus si fiant faghende in Unix. Su progetu est istadu serradu a pagu a pagu in su 1994.

## Riferimentos

## Ligòngios esternos

* Pàgina de Sprite
* Aviare un'immàgine de discu Sprite in una DECstation 5000/200 emulada
* Còdighe de Sprite in Github