Mesaustu

Su **mesaustu** est una die festada su de 15 austu in totu Itàlia, in Santu Marinu e in su Canton Ticino, de orìgine romana antiga. Pro metonimia est fintzas su perìodu de vacàntzia a inghìriu de custa die, chi podet èssere unu fine de chida longu (*ponte de mesaustu*) o una parte manna de austu.

Sa die si festat a fitianu cun pràngios in famìlia e gitas ma ddoe at fintzas tzitades chi cunservant traditziones religiosas e tziviles o organizant ammentos istòricos. 

## Mesaustu dae sa Roma antiga e su Cristianèsimu
Su nòmine italianu de sa festa, Ferragosto, derivat dae sa locutzione latina *Feriae Augusti* (pasu de Augustu) chi inditat una festividade chi s'imperadore Augustu aiat postu in su 18 a.C. chi s'agiunghiat a unas cantas àteras festividades de su matessi mese, comente a is *Vinalia rùstica*, is *Nemoralia* o is *Consualia*. Fiat unu perìodu de pasu e de festa originadu dae sa traditzione de is *Consualia*, festas de s'acabbu de su traballu agrìculu, dedicadas a Conso, deus de sa terra e de sa fertilidade. Su mesaustu antigu, in prus de s'auto-promotzione polìtica, teniat sa punna de collegare is festividades printzipales de austu pro frunire unu perìodu de pasu adeguadu, chi ddi naraiant fintzas *Augustali*, netzessàriu a pustis de su traballu grae de is chidas passadas.

In s'ìnteri de sa festa, in totu s'imperu s'organizaiant cursas de caddos; is animales de tiru (boes, àinos e mulos) non traballaiant e ddus cuncordaiant cun frores. Custas traditziones bivent oe, agiumai in sa pròpiu forma e partetzipatzione, in su "Pàliu de s'Assunta" chi s'acumprit in Siena su 16 austu. Su nòmine "pàliu" derivat dae su *pallium*, su drapu de roba pregiada chi fiat su prèmiu pro is binchidores de is cursas de caddos in sa Roma Antiga.

Cun s'ocasione de su mesaustu, is traballadores faghiant is augùrios a is meres, otenende in càmbiu un'istrina; sa costumàntzia aiat postu raighinas fortes, a su puntu chi in edade de su Rinaschimentu dd'aiant posta obligatòria in s'Istadu Pontifìtziu.

Sa die de festa originale fiat su 1 de austu. Su mudamentu si depet a sa Crèsia Catòlica, chi aiat bòlidu fàghere cointzìdere sa die cun sa festa religiosa de s'Assuntzione de Maria.

## Mesaustu in su fascismu
Sa traditzione populare de sa gita turìstica de mesaustu naschet in s'Itàlia fascista. Parende dae sa segunda metade de is annos binti, a traessu de is assòtzios de pustis-traballu de is vàrias corporatziones, su regìmene organizaiat chentinas de gitas populares in su perìodu de mesaustu. Dae su mesaustu 1931 a su cabudanni 1939 custu fiat favorèssidu cun s'istitutzione de trenos populares ispetziales, in comintzu isceti de sa de tres classes, cun prètzios iscontados.

S'initziativa oferiat sa possibilidade fintzas a is classes sotziales prus pagu ricas de bisitare tzitades italianas o localidades marinas o montanas. S'oferta fiat limitada a is dies 13, 14 e 15 austu e cumprendiat duas fòrmulas, "*Gita di un sol giorno*", in unu raju de finas a unos 100 km, e "*Gita dei tre giorni*" cun raju finas a unos 200 km. Ddis aiant postu "trenos de mesaustu", mancari chi, segundu fontes autorèvoles, prètzios pobulares esserent aplicados totu s'istade.

## Riferimentos