Rëbra

Is **rëbra** (in russu: рёбра, a manera literale *costas*) fiant discos a micro-surcu improvisados realizados cun lastras pro radiografia. Realizados prus che totu intre is annos chimbanta e sessanta in Unione Soviètica, is rëbra rapresentaiant una manera impreada in su mercadu nieddu e in su contrabbandu pro distribuire sa mùsica, tzensurada dae su regìmene, de artistas emigrados, comente a Pëtr Leščenko, opuru de artistas otzidentales comente Elvis Presley, The Beatles, The Rolling Stones, The Beach Boys, Issa Fitzgerald e Chubby Checker. Is genias musicales tzensuradas includiant folk underground, registratziones in àmbitu polìticu, jazz, boogie-woogie, rock and roll, e in generale cale si siat genia o cantzone chi poderet èssere cunsideradu una minetza a su regìmene sovièticu.

Sunt connotos fintzas comente a **rentgenizdat** (dae su russu *рентген, rentgen, *unu faeddu impreadu pro indicare is "rajos X", *e издать, izdat', *publicare*) e comente *'mùsica de ossu**.

== Produtzione ==

Is primas produtziones de sa mùsica de ossu ddas ant fatas in [[Ungheria]] in sa ràdiu de istadu de [[Budapest]]. In piessìnniu, Ruslan Bogoslowskij e Boris Taigin ant impreadu custu mètodu pro copiare registratziones militares.

Radiografias mèdicas beras fiant comporadas o recuperadas dae refudos de ispidales o clìnicas pro realizare is registratziones. Is lastras fiant segadas in discos de 7" e istampadas in tzentru cun una sigareta allumada. Segundu su musicòlogu russu Artemij Troickij, "is surcos beniant trapados [a 78 arròllios a su minutu] cun s'agiudu de màchinas ispetziales (realizadas, narant, cun fonògrafos betzos dae manos cospiratzionistas sàbias) [...] Sa calidade fiat mala meda, ma su prètziu fiat bàsciu, unu rublo o unu rublo e mesu." Is discos podiant èssere riproduidos isceti chimbe o màssimu deghe bortas.

Is discos fiant trapados in una cara isceti e a subra de issos non cumpariant tìtulos de album, artistas o cantzones, ma isceti unu còdighe. In custos discos s'ispissu si podent bìdere minudas de radiografia, a esempru iscàtulas crànicas, gàbbias toràcicas, ossos de manu, de bratzu e de anca.

== Legalidade ==
S'acostamentu clandestinu a sa tzirculatzione de mùsica istràngia proibida at batidu a s'aprovatzione de una lege de [[tzensura]] in su 1958 chi at proibidu sa produtzione in domo de intzisiones chi fiat sighende "una moda criminale tepista". Cun "moda tepista" si fiat fatu unu riferimentu a is stiljagi (de su russu ''stil**, *istile*), una suta-cultura difùndida in sa gioventude soviètica chi abbratzaiat is modas otzidentales.

Sa cundenna pro possessu de mùsica "de ideologia istràngia" fiat su litzentziàmentu immediadu e sa presone. Bogoslowskij fiat istadu arrestadu tres bortas pro custu motivu.

## ''The X-Ray Audio Project''
A pustis de àere bidu unu rëbra in San Pietroburgo a pustis de un'esibitzione in su 2013, su mùsicu inglesu Stephen Coates de su grupu The Real Tuesday Weld at incumentzadu su *The X-Ray Audio Project*, un'idea pro frunire prus informatziones a pitzus de is rentgenizdat cun immàgines, registratziones àudiu e intervistas. A pustis de annos medas de chirca e intervistas a is creadores de rëbra, at publicadu in santandria de su 2015 su libru "X-Ray Audio" The Strange Story of Soviet Music on the Bone, su primu a tratare custu argumentu.

In làmpadas 2015, Coates at tentu un'arresonu a pitzus de s'argumentu in sa cunferèntzia TED (Technology Entertainment Design) de Cracovia. In paris cun su chircadore e artista de su sonu Aleksander Kolkowski, Coates at contadu s'istòria de is chi faghiant is rëbra e at fatu unas cantu intzisiones in pùblicu pro ammustrare su protzessu. Sa mustra itinerante de Coates creada cun su fotògrafu Paul Heartfield at atiradu meda s'atentu de is mèdias comente a *The Guardian* e su programma *BBC Today*. In cabudanni 2016, ambos ant publicadu su documentàriu *Roentgenizdat* cun intervistas a is autores sovièticos beros e materiale de archìviu.

## Riferimentos


## Bibliografia

* 
* 
* 

## Ligòngios esternos

* 
* 
*  Intervistas a Stephen Coates, Aleksander Kolkowski e Masha Dabelka.