Nihon Hidankyo

Sa **Nihon Hidankayō** (日本被団協, incurtzadura de 日本原水爆犠牲団体協議会, *Nihon gensuibaku higaisha dantai kyōgi-kai*, Cunfederatzione giaponesa de is organizatziones de is chi patint pro neghe de sa bomba atòmica e de sa bomba H), est unu grupu chi rapresentat is subrabìvidos (connotos comente *hibakusha*) a is bombardamentos atòmicos de Hiroshima e Nagasaki. Est istada formada in su 1956.

Nihon Hidankyō faghet pressione siat a su guvernu giaponesu pro unu megioru de s'amparu de is vìtimas siat a is guvernos de totu su mundu pro s'abolitzione de is armas nucleares. Is fainas issoro includent sa registratzione de mìgias de testimònias, sa publicatziones de atrèmenos e apellos pùblicos, e s'imbiu de delegatziones annuales a diversas organizatziones internatzionales, comente is Natziones Unidas, pro pedire su disarmu nucleare globale.

S'organizatzione est istada premiada cun su Prèmiu Nobel pro sa paghe de su 2024 "pro s'isfortzu suo pro otènnere unu mundu lìberu de armas nucleares e pro ammustrare a traessu de testimonias chi is armas nucleares non depent prus èssere impreadas".

## Istòria

Nihon Hidankyo est un'organizatzione natzionale de grupos de subrabìvidos de sa bomba atòmica de Hiroshima e Nagasaki in cada prefetura. Sa ruta radioativa de Castle Bravo, un'esperimentu de arma termonucleare fatu in s'Atollu Bikini dae is Istados Unidos in su 1954, at causadu sa sìndrome de radiatziones aguda a is residentes de is atollos lacanantes e a is 23 membros de s'echipàgiu de sa barca de piscadores giaponesa *Daigo Fukuryū Maru*. Custu at batidu a sa formatzione de su Cussìgiu giaponesu contra a is bombas atòmicas e de idrògenu in Hiroshima s'annu a pustis. Ispirados e agiudados dae custu movimentu, is subrabìvidos a sa bomba atòmica ant istituidu Nihon Hidankyo su 10 de austu de su 1956, in sa segunda cunferèntzia annuale de su cussìgiu in Nagasaki.

Sa solidariedade de su movimentu est istada posta in perìgulu cando in su 1959 su cussìgiu est intradu in manera ativa in susu movimentu contra a is bases militares istadunidensas (Anpo), in paris cun su Partidu Sotzialista. Unu nùmeru mannu de partetzipantes si sunt retirados e cun su sustentu de is liberal-democràticos cunservadores, est istada fundada un'organizatzione noa, ghiada dae Masatoshi Matsushita, capu de su Partidu Sotzialista Democràticu, anti-comunista. In su 1961, cando s'Unione Soviètica at torradu a incumentzare a fàghere esperimentos nucleares, s'ala comunista de su cussìgiu at refudadu de ddos denuntziare, creende una tensione interna severa. Custu at giutu a un'àtera divisione in su movimentu, cun unu grupu sustentadu dae su Partidu Sotzialista de Giapone chi denùntziat is esperimentos nucleares de cale si siat natzione. Custas tensiones intre movimentos anti-nucleares ant fatu a manera chi carchi Hidankyos prefetuale si siat partzidu a livellu locale, comente in Hiroshima, in ue ddoe at Hidankyos acotzados dae su Partidu Sotzialista e àteros dae su Partidu Comunista cun su matessi nùmene. S'organizatzionea livellu de istadu at detzisu de non s'alliniare cun perunu movimentu polìticu in su 1965.

## Fainas
A su mese de ledàmene de su 2024, is fainas de Nihon Hidankyo sunt:

* Suportu a s'abolitzione de sas armas nucleares e pedida de rifatas istatales;
* Atziones de petitzione a su guvernu giaponesu, a is Natziones Unidas e de àteros guvernos;
* Eliminatzione de is armas nucleares, istitutzione de unu tratadu internatzionale pro su disarmu nucleare, organizatzione de cunferèntzias internatzionales, promulgatzione de leges anti-nucleares e afortigamentu de is medidas de amparu de is hibakusha;
* Sensibilizatzione a sa realidade de is bombardamentos atòmicos siat in livellu natzionale siat internatzionale;
* Chirca, istùdiu, publicatzione, mustras e addòbios in contu de su disacatu de is bombas atòmicas;
* Fainas de consultatzione e amparu de is hibakusha;

## Prèmios

* 2003: Prèmiu pro sa Paghe Seán MacBride
* 2010: Prèmiu pro s'ativismu sotziale de sa Cunferèntzia mundiale de is Prèmios Nobel pro sa Pace
* 2024: Prèmiu Nobel pro sa Paghe

## Riferimentos