Ecce Homo (Martínez-Giménez)

S**'Ecce Homo** est una pintura murale de Elías García Martínez, artista minore ispanniolu. S'òpera s'agatat in su *Santuàriu de Misericòrdia* de Borja, in Ispànnia.

Sa pintura, cunsiderada de importu artìsticu modestu, est lòmpida a fama mundiale pro unu restàuru amatoriale male resèssidu de su 2012.

## Istòria

### S'artista
Elías García Martínez (Requena, 1858 - Utiel, 1934) est istadu unu pintore e professore de arte ispanniolu. Martínez aiat comintzadu sa carriera artìstica sua in sa tzitade nadale, istudiende posca in s'Acadèmia de Bellas Artes de Valèntzia e in Bartzellona. Dae su 1894 at traballadu in Zaragoza pro sa *Provincial de Bellas Artes de Zaragoza*, in ue at tentu cursos de pintura ornamentale e ritratìstica finas a su 1929.

Martínez est cunsideradu un'artista minore dae sa crìtica ispetzializada: in unos cantos casos, is traballos suos comente a ritratista sunt cunsiderados discretos, traditzionales meda e privos de innovatzione; meda de sa produtzione artìstica de Martínez cunsistiat in còpias de òperas de arte antigas.

### Istòria de s'òpera
S'artista aiat donadu s'òpera a sa tzitade de Borja, in ue passaiat is vacàntzias, a pustis de dd'àere pintada in duas oras a subra de una colunna a manca de s'altare de su *Santuàriu de Misericòrdia*. Su sugetu est ispiradu dae una pintura a ògiu de s'artista italianu Guido Renes, e dae un'intzisione, sìmile meda, de William French. In prus de chentu annos, s'òpera non fiat mai istada restaurada, e s'agataiat in un'istadu de degradu avantzadu, cun partes mannas de intònicu iscorgioladu e colores isarbolidos meda. Is nebodes de García Martínez, residentes in Zaragoza, connoschiant is cunditziones de sa pintura e fiant comintzende a chircare fundos pro unu restàuru cumpletu.

### Su restàuru
In s'austu 2012 Cecilia Giménez, parrochiana de 81 annos, pintora amantiosa sena esperièntzia nen cualìfica in restàuru, pigat s'initziativa boluntària de pònnere manu a sa pintura, arruinende·dda in manera sèria. Sa noa de s'acontèssida apareit sa prima borta su 7 austu, publicada in unu blog ispanniolu chi creiat s'afriscu vìtima de un'atu de vandalismu. Su 21 de su matessi mese su cuotidianu *Heraldo de Aragón* at iscobertu e at isveladu s'autora de s'interventu. Dae in cue sa noa est arribbada a is cuotidianos majores ispanniolos, faghende s'òpera e su restàuru suo famados in totu su mundu.

Is mèdios de comunicatzione de totu su mundu dd'ant definidu su peus restàuru de s'istòria. Sa sennora s'est amparada narende de àere pigadu s'initziativa ca non boliat prus bìdere sa pintura in cussas cunditziones, e de àere tentu su permissu de su pàrracu; custu ùrtimu at negadu de àere permìtidu a sa fèmina de pònnere manu a sa pintura: sa parrochiana, duncas, diat àere agidu de lìbera initziativa sua.

S'assessore a sa cultura de Borja at decraradu chi «si no est recuperàbile, at a èssere ammantadu cun una fotografia de sa pintura originale». Is erederis de García Martínez ant espressadu s'intentzione de intentare unu restàuru, mancari sende intzertos chi s'òpera potzat torrare a is cunditziones originales; nointames, ddoe at opositziones mannas a su riprìstinu, ca sa fama sua at giutu a unu *boom* de turismu in sa bidda, cun intradas mannas a is càscias comunales. In tempus pagu meda, sa pintura arruinada est essida atratzione turìstica, bona a atràere flussos de bisitadores incuriosidos dae su fenòmenu mediàticu, chi pagant unu billete pro bìdere s'òpera. Est in prus comintzadu unu cummèrtziu ricu de ammentos e ogetos de merchandising a subra de s'òpera.

Cecilia Giménez at pedidu e otentu is deretos de autore de s'òpera, paris a su 49% de su profetu de is bìsitas. Sa fèmina at decraradu chi su balàngiu ant a andare a sa chirca pro s'atrofia musculare, maladia chi nde sufrit su fìgiu, mentras su 51% chi abarrat at a èssere donadu a una fundatzione de benefitzèntzia pro s'assistu de is sèneghes. In s'ìnteri, sa Giménez at aprofitadu de sa fama improvisa pro bèndere in eBay unas cantas pinturas suas.

### Fenòmenu de Internet, artìsticu e culturale
Is retes sotziales ant agiudadu meda a portare s'òpera a lestru a sa fama: in Facebook e Twitter sunt nàschidos, in pagu tempus, grupos e pàginas dedicadas a s'òpera e a sa restauradora "sua".
In sa pàgina Twitter est nàschidu su nomìngiu de s'òpera isempiada: *Ecce Mono* (*Ecu sa martinica*). Àteros nomìngios sunt: *Ecce bombo*, *Potato Jesus*, *Monkey Jesus*, *Beast Jesus*, *Hedgehog Jesus*. Un'imbiadu de sa BBC at iscritu chi assimìgiat a su «disinnu a pastellu de una martinica piluda meda, bestida cun una tùnica», su *Daily Mail* ddu paragonat a unu personàgiu de *Planet of the Apes* (*Su praneta de is martinicas)*, pro àteros assimìgiat a un'eritzu (dae in ue, su nomìngiu *hedgehog*).

S'acuntessimentu est istadu paragonadu fintzas a sa trama de su film *Bean: The Ultimate Disaster Movie*, cun riferimentu a s'iscena de s'isciùsciu, e de su "restàuru", de su retàulu de James Whistler. Àteru eventu de ammentare est *Cecilia Prize*, cuncursu satìricu de arte in ue faghiat a "restaurare" e espònnere sa versione digitale pròpia de *Ecce Homo* pro bìnchere su *prèmiu Cecilia*. S'artista Roberto Baserga est autore de una còpia possìbile de s'òpera ruinadahttps://semioticadelmeme.blogspot.com/2021/04/il-restauro-dellecce-homo-diventa-virale.html.

In su 2013 su drammaturgu argentinu Rafael Spregelburd at pigadu a iscòticu su restàuru faddidu de s'Ecce Homo, pro isvilupare riflessiones a subra de sa fine de s'arte in s'òpera teatrale *[[Furia avicola]]*.

### Crìtica artìstica
Sa crìtica ispetzializada at interpretadu s'òpera comente a una fusione de temas sacros e seculares; unu cummentadore de sa rivista *Forbes* at definidu su restàuru male fatu comente a «sa rapresentatzione incumprèndida, a banda de una simpre sennora, de su sarvadore suo», mentras unu giornalista de su *Guardian* at definidu sa Giménez una «artista iconoclasta chi at trasformadu un'òpera de perunu balore in unu capolavoru». In Change.org est istada fata una petitzione, firmada dae prus de 20.000 persones, pro mantènnere sa pintura in s'istadu atuale, definidu «una riflessione a subra de sa polìtica e sa sotziedade de su tempus nostru e una crìtica a is teorias creatzionistas».

Su grupu artìsticu ispagnolu *Wallpeople* at dedicadu una galleria de tributos artìsticos a s'òpera, afirmende chi sa Giménez at creadu un'icona pop.
Sa tendèntzia *boom* de s'isfrègiu in crae irònica de pintados famados est istada paragonada a unu movimentu artìsticu in nàschida, chi is mèdios de comunicatzione ddi narant *Istile Giménez*.

## Riferimentos


## Ligòngios esternos

*