Дуткин Христофор Иннокентьевич

200px|мини|Дуткин Христофор Иннокентьевич
**Дуткин Христофор Иннокентьевич** (16.12.1939—22.12.2002) — филология билимнэрин кандидата, Хотугу Форум Академиятын чилиэнэ (1996), Россия суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ (2000).

## Олоҕун олуктара
* 1939 сыллаахха ахсынньы 16 күнүгэр Саха АССР Аллайыаха улууһугар Ойоотуҥ бөһүөлэккэ төрөөбүт.
* 1966 с. — А. И. Герцен аатынан Ленинградтааҕы государственнай педагогическай институт хоту салаатын бүтэрбит.
* 1966—1967 сс. — Аллайыаха оройуонугар учууталлаабыт.
* 1967—1969 сс. — оройуон хаһыатыгар литература үлэһитэ, Томскай уобаласка учууталлаабыт.
* 1971 с. — Томскай уобаласка бүһүөлэк Сүбэтин бэрэссэдээтэлэ.
* 1971—1974 сс. — Томскай уобаласка учууталлаабыт.
* 1974—1979 сс. — старшай лаборант.
* 1979—1991 гг. — тыл, литература уонна история Институтун младшай научнай үлэһитэ.
* 1990 с. — филология билимнэрин кандидатыгар «Аллаиховский говор эвенов Якутии» тиэмэҕэ диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбит.
* 1991 сылтан — аҕыйах ахсааннаах хотугу омуктар кыһалҕаларын үөрэтэр Институт старшай научнай үлэһитэ.
* 1993 с. — эбээн филологиятын салаатын сэбиэдиссэйэ.
* 2002 сыллаахха ахсынньы 22 күнүгэр күн сириттэн барбыт.
Х. И. Дуткин — эбээн тылын диалектологиятыгар, фольклоругар, лексикологиятыгар уонна лексикографиятыгар биир тутаах чинчийээччинэн биллибит.
Х. И. Дуткин эбээн тылыгар үөрэхтээх 30-ча идэлээх үлэһити, 2 билим кандидатын бэлэмнээбит.

## Сүрүн үлэлэрэ
* «*Аллаиховский говор эвенов Якутии*». (СПб., 1995. — 144 с.).
* «*Мэттеренти*» — учебники по эвенскому языку для 1-го (Л., 1985) и 2-го класса (Л., 1990).
* «*Эвено-русский, русско-эвенский словарь для начальных классов эвенских школ*» (Л., 1989).
* «*Краткий словарь-разговорник для изучающих эвенский язык*». (Якутск, 1992).
* «*Табаhыттарга эбээннии — сахалыы тематическай тылдьыт*» (Якутск, 1992).
* «*Программа и хрестоматия по развитию речи для эвенских дошкольных учреждений и для родителей, ведущих кочевой образ жизни*: Примерная система методов обучения дошкольников родному языку» (Магадан, 1993).
* «*Карманный тематический словарь-разговорник для якутоязычных эвенов* (на диалектной основе)» (Якутск, 1994).
* «*Эвенский язык.* Учеб. для 2 кл. / Соавт. с В. И. Цинциус, К. А. Новиковой, В. А. Роббек» (СПб., 1995).
* «*Эвенский фольклор*. Спец. курс для студентов-эвенов ЯГУ» (Якутск, 1996. — Вып. 1. — 65 с.).
* «*Исконная и заимствованная лексика аллаиховского говора эвенского языка в этнолингвистическом аспекте*» (Сб.: Языки народов Севера, Сибири и Дальнего Востока. — СПб., 1998. — С. 71—79 / Соавт. с А. А. Петровым).

## Х. П. Дуткин туһунан
* Коркина Е. И. *Исследование якутских североведов* // Письменность народов Сибири. История и перспективы. — Новосибирск, 1981. — С. 92—95.   
* Винокурова У. А. *В гармонии с природой и с собой* // Соц. Якутия. — 1990. — 28 марта.  
* *Родом из Оетунга*. — Якутск, 1994.   
* *Первый ученый и педагог из эвенов родоплемени «Деткиль»*: Посвящается 10-летию Союза ассоциаций малочисленных народов Севера РС(Я). — Якутск, 2000. — 50 с.  
* *Дуткин Христофор Иннокентьевич* // Наш филологический...: Биографический справочник. — Якутск, 1996. — С. 73.  
* Христофоров В. *«Ойотунг» с эвенского означает «хорошее место»*. Оттуда берет  начало род Дуткиных // Якутия. — 2000. — 13 янв. 

## Наҕараадалара уонна ытык ааттара
* Российскай Федерация үөрэҕириитин туйгуна (1995)
* Хотугу Форум Академиятын чилиэнэ (1996)
* Россия суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ (2000)
* Аллайыаха улууһун ытык киһитэ 
* Эбээн-Бытантай улууһун ытык киһитэ (2000)

## Сигэлэр
* Биобиблиографический справочник