Спиридонов Иван Григорьевич

200px|thumb|right|Спиридонов Иван Григорьевич
**Спиридонов Иван Григорьевич** (10.02.1930—29.03.2003) — литературовед, литератураны ырытааччы, тыл үөрэҕин билимнэрин кандидата, Арассыыйа суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1994 сылтан), РФ суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ. 

## Олоҕун олуктара
* 1930 сыллаахха олунньу 10 күнүгэр Сунтаар улууһун Кириэстээх нэһилиэгэр төрөөбүт.  
* 1953 сыллаахха Дьокуускайдааҕы пединститут саха тылын уонна литературатын салаатын бүтэрбитэ.
* 1956 сыллаахха  хомсомуоллар киин оскуолаларыгар үөрэммитэ.  
* 1964 сыллаахха  уопсастыбаннай наука Академиятын бүтэрбитэ.  
* 1950—1951 сс. Тойбохой оскуолатыгар учууталлаабыта, Дьокуускайдааҕы педучилищеҕа уһуйааччынан үлэлээбитэ.  
* 1953—1954 сс. — пединститут старшай уһуйааччыта. 
* 1954—1958 сс. — «Эдэр коммунист» хаһыакка эрэдээктэри солбуйааччы, эрэдээктэр. 
* 1958—1975 сс. — ССКП куораттааҕы кэмитиэтин салаатын сэбиэдиссэйэ, сэкиритээрэ. 
* 1975—1983 сс. — СГУ проректора. 
* 1983—1987 сс. — устуоруйа-тыл факультетын декана. 
* 1987—1991 сс. — саха тылын, литературатын кафедратын доцена. 
* 1991—1993 сс. — устуоруйа, тыл, искусство Институтун ыстаарсай научнай үлэһитэ. 
* 1994—1998 сс. — Институт литератураҕа уонна искусствоҕа салаатын сэбиэдиссэйэ. 
* 1998 с. суруйааччылар Сойуустарын Бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта. 

## Айар үлэтэ
1973 сыллаахха «Реализм в якутской поэзии» диэн билим хандьыдаатын диссертациятын көмүскээбитэ. 
7 монографиялаах, элбэх билим ыстатыйалаах, кинигэлээх: 
* «Якутская литература вчера и сегодня: Статьи о якутской литературе» (1995)
* «Якутская литература и охрана природы» (1995)
* «И. Арбита поэзията» (1998)
* «Үүммүт үйэни көрсө» (2000)
* «Бу тыллар буолбатах кубалар…» (2002)
* «Көҥүл дохсун күннэргэ» (2003)
* «Ойунский и наше время» (2003)
* «Формирование метода социалистического реализма в якутской поэзии» (Сб.: Национальное и интернациональное в литературе и искусстве. — М., 1964)
* «И песня, и стих — это бомба и знания: Якутская поэзия в годы Великой Отечественной войны» (1985)
* «Экология и якутская литература» (1991)
* «Башарин и якутская литературная критика» (Сборник статей. — Я., 1993)
* «Подвиг ученого». Предисловие к 2-му изданию монографии Г. П. Башарина «Три якутских реалиста-просветителя» (Я., 1994)
* «Красный шаман» П. Ойунского в контексте новой литературной критики" (С. ЯГУ к 100-летию П. А. Ойунского. -- Я., 1993)
* «С веком наравне» (Писатели Якутии. — Я., 1995)
* «В строю победителей — и наша поэзия» (Чолбон. — 1995. — № 6), о. д. а.

## Кинигэлэрэ:
# Аар тайҕа абылаҥа: Саха литературата уонна айылҕа харыстабыла. — : 1995. — 88 с. 
# Литературабыт бэҕэһээ уонна бүгүн: Ыстатыйалар уонна бэлиэтээһиннэр. — Дь.: Бичик, 1995. — 192 с. 
# И. Арбита поэзията. — Дь.: Литограф, 1998. — 120 с. 
# Үүммүт үйэни көрсө. — Дь.: Бичик, 2000. — 256 с.

## Наҕараадалара уонна ытык ааттара
* Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ
* П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай Бириэмийэ лауреата (1996)
* «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан
* мэтээллэр
* Үрдүкү Сэбиэт Президиумун Ытык грамотата
* Дьокуускай куорат ытык киһитэ (1999)

## Быһаарыылар

## Кини туһунан:
# Кириллин Д. Литератураны чинчийээччи: Борисов П. Литература сыһыытын эрэллээх буойуна // «Чолбон». — 2000. — № 2. — С. 95. 
# Пархоменко М. Н. На переломном этапе / Новые горизонты якутской литературы. — Якутск, 1967. — С. 167. 
# Сыромятников Г. С. Литературно-художественная критика в Якутии (1939—1975). — Якутск, 1990. — С. 173, 177, 217, 248, 314, 322, 325. 
# Башарина З. Дьоһуннаах үлэлэр автордара: П. А. Ойуунускай аатынан Гос. бириэмийэҕэ түһэриллибит үлэлэр // Саха сирэ. — 1996. — Алтынньы 25 к. 
# Лауреат Государственной премии имени П. А. Ойунского Спиридонов Иван Григорьевич: Биобиблиографический указатель / Нац. б-ка РС (Я). Сост. М. М. Дьяконова, ред. А. Н. Иванова. — Якутск, 1998. — 24 с.

## Сигэлэр
Биобиблиографический справочник