Муус устар 8

**Муус устар 8** диэн Григориан халандаарыгар сыл 98-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 99-c күнэ). Сыл бүтүө 267 күн баар.

## Бэлиэ күннэр
* 25px Сыгааннар аан дойдутааҕы күннэрэ. 1971 сыллаахха бу күн Лондон аттыгар Сыгааннар аан дойдутааҕы бастакы кэнгириэстэрэ буолбут. Сыгаан өрөгөйүн ырыатын уонна былааҕын бигэргэппиттэр.

*  — Арассыыйа анимациятын күнэ
* ,  — Байыаннай комиссариаттар күннэрэ.

## Түбэлтэлэр
* 1771 — Екатерина II Москубаны суһаллык чумааттан быыһыыр туһунан дьаһайбыт.
* 1782 — Екатерина II Арассыыйа куораттарыгар «норуот оскуолаларын» арыйар туһунан ыйаах таһаарбыт — сотору кэминэн бастакы босхо оскуолалар (Санкт-Петербурга сыл иннинэ олохтоммут оскуолалар кэнниттэн) аһыллыбыттар.
* 1847 — Киевкэ Кирилл-Мефодий уопсастыбатыгар киирэллэрин иһин бэйиэт Тарас Шевченко уонна устуорук Николай Костомаров хаайыллыбыттар.
* 1896 — Грецияҕа аныгы кэм I Сайыҥҥы Олимпия онньуулара саҕаламмыттар.
* 1902 — Арассыыйа уонна Кытай Маньчжурия туһунан сөбүлэҥ түһэрсибиттэр, Арассыыйа Маньчжурияттан бэйэтин сэриилэрин таһаарыах буолбут.
* 1912 — Арассыыйа бастакы ойуулуга (мультига) көрдөрүллүбүт: В. А. Старевич уһулбут «Прекрасная Люканида, или Война усачей с рогачами» куукула киинэтэ этэ.
* 1917 — урукку ааҕыынан кулун тутар 26 — Дьокуускай, Өлүөхүмэ уонна Бүлүү уокуруктарын көҥүл сахаларын уонна нуучча бааһынайдарын холбоһуктаах сийиэстэрэ саҕаламмыт. Сийиэс 22 күн үлэлээбит, муус устар 16 (29) күнүгэр түмүктэммит.
* 1939 — Незаметнай бириискэ Алдан куорат буолбут.
* 1939 — Алдан куоракка кииннээх Алдан уокуруга үөскээбит. Уокурукка Алдан, Төмтөөн, Томмот уонна Учур оройуоннара киирбиттэр.
* 1944 — Кырыымы ньиэмэстэртэн уонна румыннартан босхолуур кимэн киирии саҕаламмыт. 
* 1957 — Саха Сиринээҕи территориальнай геология управлениета тэриллибит.
* 1966 — Леонид Брежнев ССКП Киин кэмитиэтин генеральнай сэкиритээринэн талыллыбыт.
* 1971 — Амма оройуонун Бөтүҥ сэбиэтин исполкомун бэрэссэдээтэлэ Анна Васильева (14.12.1916—1992) уонна уонна "Орто Халыма" сопхуос булчута Иван Волков (1925-2010) Социалистыы Үлэ Дьоруойдара буолбуттар.
* 1986 — ССКП Киин кэмитиэтин генеральнай сэкиритээрэ Михаил Горбачёв Тольяттига «перестройка» (уларыта тутуу) диэн тылы аан бастаан туттубут.
* 2001 — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин Пр-648 № дьаһалынан ПНО "Якуталмаз" баайын-дуолун федеральнай бас билиигэ төннөрөргө уонна федерация бас билиитигэр баар "АЛРОСА" АХ аахсыйаларын ыйааһынын 51% тириэрдэргэ дьаһайбыт. Бу кэмҥэ өрөспүүбүлүкэҕэ аахсыйа 40% баара (8% Бүлүү улуустарын аахтахха), АЛРОСА-ҕа бэйэтигэр — 23%, Мииринэй уонна Ленскэй оройуоннарга биирдии бырыһыан тиксэрэ, 23% үлэһиттэргэ, 5% — байыаннайдар социальнай гарантияларын пуондатыгар.

## Төрөөбүттэр
* 1892 — Марк Жирков — саха бастакы идэтийбит композитора, Саха АССР уонна РСФСР искусствотын үтүөлээх үлэһитэ (17.04.1951 өлб.).
* 1914 — Реас Кулаковскай (31.05.1993 өлб.) — бэйиэт, суруйааччы.
* 1917 — Христофор Максимов — Саха АССР норуодунай уонна үтүөлээх артыыһа, мелодист (23.03.1980 өлб.)

## Өлбүттэр
* 1922 — Иван Андросов (1891 төр.) — Байаҕантай улууһун Баайаҕа нэһилиэгиттэн төрүттээх Бастакы Аан Дойду сэриитин кыттыылааҕа, икки Георгиевскай кириэс кавалера.
* 1997 — Ефим Парахин (20.01.1913 төр.) Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1945)
* 1995 — Иван Данилов (29.02.1916, Хадан нэһилиэгэ, Сунтаар улууһа) — сэһэнньит, очеркист, публицист, ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1965).
* 1995 — Николай Рыкунов (1936.11.23 төр.) — бэйиэт, Нам улууһун бибилэтиэкэтэ кини аатын сүгэр.
* 2013 — Маргарет Тэтчер (1925 төр.) — XX үйэ аатырбыт бэлиитиктэриттэн биирдэстэрэ, Британия премьер миниистирэ.