Харлампьева Наталья Ивановна

200px|thumb|right|Харлампьева Наталья Ивановна
**Наталья Ивановна Харлампьева** — саха норуодунай бэйиэтэ, Саха Сирин суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ,  Россия суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ. 

## Олоҕун олуктара
1952 сыллаахха балаҕан ыйын 1 күнүгэр Маҕан сэлиэнньэтигэр төрөөбүт. 
Саха государственнай университетын историко-филологическай факультетын кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрбит. 

1976 сыллаахха бастакы хоһооннорун хомуурунньуга — "Аэро­план" — күн сирин көрбүтэ. Бу хоһооҥҥо бастакы холонуута саха ытык поэттарын — Семен Данилов, Семен Руфов, Михаил Тимофеев — биһирэбил сыаналарын ылбыта.
«Кыһыл ньургуһун» хоһооннорун хомуурунньуктарын иһин Саха Сирин Комсомолун бириэмийэтигэр тиксибитэ.

1988 сылтан ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ.
Хоһоонноро араас омук тылларыгар тылбаастаммыттара.

##### Үлэлээбит сирдэрэ
* Маҥан аэропордугар таһаҕаһы таһыы сулууспата.
* "Северная трасса" хаһыат.
* ССКП обкома, бэчээт секторын инструктора.
* Кэбээйи райкомугар секретарь.
* "Кыым" хаһыат, культура салаатын сэбиэдиссэйэ.
* Саха Сиринээҕи кинигэ кыһата, главнай редактор.
* «Саха Сирэ» хаһыат, главнай редактор бастакы солбуйааччыта.
* "Далбар Хотун" сурунаал, главнай редактор.
* «Саха Сирэ» хаһыат, главнай редактор.
* 2001 с. — Саха Сирин культуратын уонна духовнай сайдыытын миниистирин бастакы солбуйааччыта.
* 2003-2023 — Саха Сирин суруйааччыларын союhyн  бырабылыанньата, бэрэссэдээтэл.
* 2012 сылтан — Саха Сирин Ил Дарханын сэтинньи 15 күнүнээҕи 1716 №-дээх Уурааҕынан Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Ил Дархан сүбэһитинэн анаммыт.

## Библиография
##### Хоһооннорун хомуурунньуктара
* Аэроплан: Хоhооннор. — Якутскай: Кинигэ изд-вота, 1976. — 24 с.
* Дьол сибикитэ: Хоhооннор. — Якутскай: Кинигэ изд-вота, 1981. — 31 с. 
* Кыhыл ньургуhун: Хоhооннор, поэмалар. — Якутскай: Кинигэ изд-вота, 1986. — 79 с. 
* Дьэҥкир киэhэ. Хоhооннор, поэмалар. — Якутскай, 1990
* Атырдьах ыйа: Хоhооннор. — Дьокуускай: Бичик, 1994. — 64 с. 
* Дьол кымыhа: Хоhооннор. — Дьокуускай: Бичик, 1999. — 286 с. 
* Дьэнкир сурук. — Дьокуускай: Сахаполиграфист, 2001. — 109 с. 
* Ночной полет. Стихи. / Пер. Я.Козловского. — M.,1980
* Красный подснежник. Стихи, поэмы. — М., 1988
* Тоҕус дьоҕус тойук. Дьокуускай : Бичик, 2015. – 125 с. : ил.

##### Хаһыаттарга, сурунаалларга бэчээттэммит хоһоонноро
* Поэт сирдээҕи аанньала: Эссе [А.С. Пушкиҥҥа ананар] // Саха сирэ. — 1999. — Ыам ыйын 28 к. 
* Атырдьах ыйа: Хоhоон // Саха сирэ. — 1998. — Атырдьах ыйын 6 к. 
* Дьол дьикти музыкатын, устугас иэйиитин сүрэхпэр бигээммин: Хоhооннор // Саха сирэ. — 1998. — Бала5ан ыйын 3 к. 
* Олохтон кэлэйимиэххэ: Хоhооннор // Саха сирэ. — 1998. — Кулун тутар 7 к. 
* Саха итэҕэлэ; Төрдүм туhунан: Хоhооннор // Чолбон. — 1990. — N 4. — С. 50—52 
* Мин эhэм олоҥхоhут эбитэ үhү; Ч. Айтматов "Плахатын" ааҕа олорон; Афганецтарга: Хоhооннор // Хотугу сулус. — 1989. — N 1. — С. 68-69 
* Эрэй ыарыы; Доҕоруом, ити эн буолбатах!: Хоhооннор // Хотугу сулус. — 1984. — N 9. — С. 64—66 
* Кыhыл ньургуhун: Көрсyhүү туhунан хоhооннор // Хотугу сулус. — 1983. — N 3. — С. 40—41 
* Сылаас дьиэ туhунан; Романсы yтyктyy: Хоhооннор // Хотугу сулус. — 1979. — N 3. — С. 49—50 
* Күhүҥҥү ардахтар: Хоhоон // Хотугу сулус. — 1977. — N 8. — С. 55 
* Аахтым..; Дьылҕам араастаан эрийдэ…; Бастакы аэроплан; Сотору-сотору; Уоскутуу; Аhыныма; Олоҕу көнөтүк өйдүүрүм…; Мин билэбин; Кыhын: Хоhооннор // Эдэр коммунист. — 1975. — Сэтинньи 12 к. 
* Өйдүүрүҥ дуу, умнубутуҥ дуу: Хоhооннор // Эдэр коммунист. — 1975. — Муус устар 6 к.

## Н. И. Харлампьева туһунан
* Билсиҥ: Наталья Харлампьева // Хотугу сулус. — 1989. — N 1. — C. 68. 
* Винокурова У. Өйдөөх сүрэх сэhэнэ // Саха сирэ. — 2001. — Ыам ыйын 24 к. 
* Ойуку. Поэт күhүөрү сайына // Чолбон. — 1997. — N 8. — С. 87—89. 
* Поэтесса айар биэчэрэ // Кыым. — 1985. — Муус устар 5 к. 
* Титов В. Посвящение // Молодежь Якутии. — 1985. — 4 апр. 
* Титов В. Поэзия сиэдэрэй быыhын сэгэтэр... // Эдэр коммунист. — 1985. — Муус устар 3 к. 
* Урсун. Наталья Харлампьева: Хоhоон // Урсун. Саха былыта: Хоhооннор. — Дьокуускай, 1999. — С. 79. 
* "Хаалыа арай хаарыан тыл": [Интервью / Кэпсэттэ А. Назаров] // Эдэр саас («Саха Cирэ» хаh. сыh.). — 1996. — Кулун тутар 6 к. 
* Это то, что досталось в наследство: [Беседа / Записала А. Борисова] // Якутия. — 1997. — 27 дек. 
* «Изречь бы мне верное слово…» 
* Стихам ее присущи мудрость и мужество
* Народные депутаты Якутии поздравили Наталью Харлампьеву 

## Наҕараадалара уонна ытык ааттара
* Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай поэта (2002).
* Российскай Федерация культуратын үтүөлээх үлэһитэ
* Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ.
* Саха комсомолун бириэмийэтин лауреата.
* Казахстан "Алаш" литературнай литературнай бириэмийэтин лауреата.
* Россия Улахан литературнай бириэмийэтин лауреата (2003), кэнники сыллардааҕы хоһооннорун таһаарыыларын иһин
* А. Т. Твардовскай аатынан бириэмийэ лауреата (2003).
* А. С. Пушкин мэтээлэ
* П. А. Ойуунускай аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Государственнай бириэмийэтин лауреата (2021).
* Маҥан бөһүөлэгин Ытык гражданина
* Горнай улууһун Ытык олохтооҕо

## Өссө маны көр
* Саха норуодунай суруйааччыларын тиһигэ
* Саха норуодунай поэттарын тиһигэ

## Быһаарыылар

## Сигэлэр
* Исторический, культурологический журнал «Илин», № 3(44) — 2005:Наталья Харлампьева:Высокий полёт
* Писатели земли Олонхо 
* Биографический интернет-справочник якутской литературы:50 лет со дня рождения Н. И. Харлампьевой 
* Федеральный информационный портал «SakhaNews»:Наталья Харлампьева отметила свой юбилей 
* Наталья Харлампьева: “Санаа кыайар буоллаҕына, туохтан да иҥнибэккин” — «Кыым» — 21.09.2012
* Народный поэт Якутии Наталья Харлампьева: «Я рада, что растет пополнение писательского сообщества, эти люди будут болеть душой за якутскую литературу» — «Труд» на Дальнем Востоке» — 02.10.2012
* Сильная женщина Наталья Харлампьева — «Якутия» — 07.09.2012