Муус устар 30

**Муус устар 30** диэн Григориан халандаарыгар сыл 120-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 121-c күнэ). Сыл бүтүө 245 күн баар.

## Бэлиэ күннэр
* ,  — Аан дойдутааҕы Джаз күнэ (UNESCO 36 C/Resolution 39)

*  — Баһаарынай сулууспа күнэ
*  — Кырдьык күнэ
*  — Кыайыы күнэ
*  — Сэбилэниилээх күүстэр күннэрэ
*  — Персия хомотун күнэ
*  — Толук буолбут эрэйдээхтэр күннэрэ
*  — Учуутал күнэ
*  — Оҕо күнэ
*  — Туһанааччылар бырааптарын көмүскүүр күн
*  — Хоруол күнэ

* Европа дойдулара — Вальпурга түүнэ. Кыһын бүтэһик күнэ түмүктэнэр

## Түбэлтэлэр
* 311 — Диоклетиан ыраахтааҕы Рим импиэрийэтигэр христианнары сойуолуурун тохтоппут.
* 1492 — Испания Христофор Колумб чинчийиилэрин саҕалыырыгар үлэх оҥорбут. Далай адмираалынан уонна ханнык баҕарар булбут сирин күбэринээтэринэн анаммыт.
* 1564 — Дерпт бойобуодата кинээс Андрей Курбскай, Уордаах Уйбаан ыраахтааҕы бэлиитикэтин утаран Польшаҕа куотар. Кинини билигин оонньоон «бастакы диссидент» диэн ааттыыллар.
* 1598 — Генрих IV Францияҕа гугеноттар итэҕэллэрин көҥүллүүр туһунан Нант эдиктин таһаарбыт.
* 1649 — Алексей Михайлович ыраахтааҕы Москубаҕа уонна атын куораттарга уоту утары охсуһар идэтийбит хамаандалары тэрийэр туһунан дьаһайбыт.
* 1900 — АХШ Гавайи арыыларын бэйэтигэр сыһыарбыт.
* 1905 — Арассыыйа ыраахтааҕыта Николай II итэҕэл көҥүлүн туһунан ыйаахха илии баттаабыт.
* 1907 — Лондоҥҥа РСДРП V сийиэһэ аһыллыбыт. Большевиктар уонна меньшевиктэр бииргэ ыыппыт тиһэх сийиэстэрэ.
* 1944 — ССРС үрдүнэн Үлэлиир ыччат оскуолаларын арыйар туһунан уураах тахсыбыт.
* 1945 — сапер, Албан аат уордьанын толору кавалера Ааллаах Үүн оскуолатын бүтэрбит Юрий Калашников Венаны ылыыга хорсун быһыытын иһин иккис Албан аат уордьанын ылбыт.
* 1954 — Орто Халыма оройуонуттан араарыллан Зырянка кииннээх Үөһээ Халыма оройуона төрүттэммит.
* 1961 — Кууба салайааччыта Фидель Кастро Ленин аатынан эйэ бириэмийэтин ылбыт. Антарктидаҕа сэбиэскэй быраас Леонид Рогозов бэйэтин муҥурдааҕын быстыбыт. Минскэй куоракка американец Ли Харви Освальд уонна Марина  Прусакова сыбаайбалара буолбут. 2 сылынан Освальд АХШ бэрэсидьиэнин Джон Кеннедини ытан өлөрбүтэ.
* 1966 — Өлүөхүмэ Кыыллааҕыттан сылдьар Матрена Корнилова Социалистыы Үлэ Дьоруойун аатын ылбыт.
* 1975 — Хотугу Вьетнам сэрииһиттэрэ Соҕуруу Вьетнам киин куоратын Сайгону ылбыттар, сэрии түмүктэммит.
* 1993 — Дьобуруопатааҕы элементарнай частицалар физикаларын лабораториятын (CERN) үлэһитэ англичанин Тим Бернерс-Ли оҥорбут Аан Ситимин (World Wide Web) технологията босхо буолуохтааҕын туһунан Женеваҕа биллэрбиттэр.
* 2017 — Амматтан сылдьар режиссер Дмитрий Давыдов киинэтэ Омскай куоракка буолбут "Хамсааһын" диэн киинэ бэстибээлигэр икки сүрүн бириэмийэни ылбыт.

## Төрөөбүттэр
* 1938 — Өлүөрэ нэһилиэгэр Улуро Адо — Гаврил Николаевич Курилов — дьүкээгир бэйиэтэ уонна кэпсээнньитэ, публицист, драматург, тылбаасчыт уонна педагог, дьукээгир букубаарын, тылдьыттарын ааптара, филология билимин дуоктара.

## Өлбүттэр
* 1942 — Сергей Асямов (01.11.1907 төр.) — Главсевморпуть Өлүөнэтээҕи авиационнай бөлөҕүн лүөччүгэ, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (20.06.1942), майор.
* 1945 — Адольф Гитлер — Иккис аан дойду сэриитин тоҕо тарпыт буруйдаах киһи, Германия салайааччыта дьааты сиэн өлбүт.
* 1990 — Амма Эмиһигэр саха норуодунай бэйиэтэ Күннүк Уурастыырап, Саха суруйааччыларын Сойууһун солбуйар бэрэстээтэлэ.