Болугур нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)

Билэ:Чурапчы5.PNG|500px|thumb|right|Чурапчы улууһа|
poly 168 170 168 176 180 176 180 183 171 187 198 189 206 171 192 179 185 171  Чурапчы нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 172 194 201 194 168 218 227 280 247 251 215 232 Одьулуун нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 62 194 62 237 163 224 163 235 126 228 Хоптоҕо нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 113 139 141 139 193 169 207 143 163 127 144 77 Сылаҥ нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 258 244 339 244 258 283 298 319 311 389 397 374 397 310 346 310 346 287 358 275 Болугур нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 48 164 48 179 112 164 112 145 143 159 127 190 Мугудай нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 213 171 205 188 255 235 316 232 269 194 242 194 Хатылы нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 92 116 92 152 26 123 26 104 44 117 Алаҕар нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 223 118 247 118 247 141 268 180 248 180 237 168 222 168 Болтоҥо нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 108 242 132 255 140 271 160 265 180 269 208 298 200 311 204 317 227 306 245 315 254 308 219 284 194 258 178 254 171 242 132 242 127 233 111 233 Хадаар нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 307 209 332 192 357 221 441 221 504 344 413 368 403 303 354 236 Соловьёв нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 74 247 109 247 131 260 131 306 122 306 Хайахсыт нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 145 281 132 317 178 281 173 358 243 358 243 341 243 321 190 324 202 299 178 275 Чакыр нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 146 49 177 46 196 93 235 87 243 108 179 114 Кытаанах нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 150 164 137 209 155 214 167 180 Төлөй нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 112 87 112 112 44 79 40 99 Бахсы нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
poly 190 27 228 27 228 80 204 80 Арыылаах нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа)
rect 16 20 138 44 Уус-Алдан улууһа
rect 273 110 375 137 Таатта улууһа
rect 6 149 31 300 Мэҥэ-Хаҥалас улууһа
rect 99 379 211 413 Амма улууһа
rect 349 396 483 426 Уус-Маайа улууһа


400px|thumb|right|Амма өрүс Болугур нэһилиэгэр
**Болугур нэһилиэгэ**. Чурапчы улууһун нэһилиэгэ, киинэ Мындаҕаайы. Амма өрүс кытыытыгар турар.

Нэһилиэнньэтин ахсаана 1 116 киһи (2007 сыл), ол иһинэн Мындаҕаайыга — 1 106, Кыстык-Кугдаҕа — 11 киһи.

Улуус кииниттэн илин диэкки 70 км Амма өрүскэ сытар.  1963 сыллаахха Болугур нэһилиэк диэн аата төннөрүллүбүт. Онтон "Мындаҕаайы" диэн аата аттыгар баар күөлтэн тахсыбыт.
Чурапчы улууһун нэһилиэгэ сынньалаҥҥа сөбүлүүр сирэ, сайын аайы Чурапчы улууһун бары нэһилиэктэриттэн оҕолор лааҕырдарга сынньана кэлэллэр, уонна дьон өрөбүллэргэ игин Чурапчыттан сөтүөлүү уонна кыраһыабай сиргэ салгын сии Мындаҕаайыга кэлэр.

## Историята
1930 сыллаахха Чурапчы оройуонугар киирии туһунан боппуруос турбут, онно нэһилиэк главата Х. И. Егоров, уонна Н. О. Босиков уонна Д. Г. Аверинскай аккастаабыттар, ол иһин Дьокуускайга хаайыыга ыыппыттар. Ол кэнниттэн 1932 сыллаахха Чурапчы улууһугар холбоммут. 
1932 сыллаахха бастакы оскуола арыллыбыт. 1937 сыллаахха бастакы медпункт үлэтин саҕалаабыт (фельдшер А. Д. Морозов эбит).
1940 сыллаахха өрүһүнэн ыытар таһаҕаһы ылар пристань тутуллубут. Онтон 1942 сыллаахха бастакы самолет сиргэ олорон ааспыт.

Сэрии бириэмэтигэр Болугур нэһилиэгиттэн 104 киһи сэриигэ барбыт. 47 киһи төннүбэтэх. Сорох дьон орденнаах төннүбүттэр, ол курдук С. Ф. Абрамов, Г. Я. Попов, М. Г. Васильев уонна да атыттар.

## Экономиката
Болугур нэһилиэгин олохтоохторо сүнньүнэн сүөһүнү иитиитигэр, оҕуруот, туорах аһын үүннэриитигэр үлэлиир. Нэһилиэккэ кэлин кэмҥэ спортивнай саала, пекарня, оскуола мастерскойа,  оҕо сэллиги эмтиир санаторийа,  150 киһиэхэ анаммыт культура дьиэтэ уонна сайын үлэлиир уу системата тутуллубуттар.
  
## Нэһилиэктэн төрүттээхтэр
* Саввин Иосиф Моисеевич — Кыппыайап — XX-с үйэ саҕаланыытыгар аатырбыт Саха Сиригэр Сэбиэскэй былааһы утары охсуспут киһи.
* Сэһэн Боло (дьиҥнээх аата Дьячковскай Дмитрий Иванович) (1905—1948), биллиилээх фольклорист.
* Кузьмин Николай Фомич «Фрунзе» колхозка бэрэссэдээтэллиир сылларыгар (1948) Саха Сиригэр бастакы Үлэ Геройа Константинов Роман Иннокентьевич үүммүтэ.

## Нэһилиэк ытыктабыллаах дьонноро
: Константинов Роман Иннокентьевич (1896—1994) — Социалистическай үлэ Геройа, Фрунзе аатынан колхоз сылгыһыта.
:Павлов Иван Михайлович — Аҕа дойду Улуу сэриитин бэтэрээнэ, Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала.
:В. А. Абрамов — «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан кавалера.
:В. Н. Диодорова — Үлэ Кыһыл Знамятын уордьанын кавалера.
:А. В. Кожурова — «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан кавалера.
:М. Г. Сивцева — «Үлэ Албан Аата» III ст. уордьан кавалера.
:М. М. Павлов —  «Үлэ Албан Аата» III ст. уордьан кавалера.
:Д. М. Ноев — Саха Өрөспүүбүлүкэтин государственнай бириэмийэтин лауреата.

## Сигэлэр
«Энциклопедия Якутии». — М., 2000.