Алтынньы 27

**Алтынньы 27** диэн Григориан халандаарыгар сыл 301-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 302-c күнэ). Сыл бүтүө 64 күн баар.

## Бэлиэ күннэр
* ,  — Аудиовизуал баай аан дойдутааҕы күнэ. Аан дойдутааҕы аудиовизуальнай нэһилиэстибэ күнэ. Всемирный день аудиовизуального наследия (UNESCO 33/C/Resolution 5)

*  — Былаах күнэ
*  — Тутулуга суох буолуу күнэ (Британияттан, 1979)
*  — Черново трагедиятын күнэ (Černovská Tragedia). 1907 сыллаахха Австро-Венгрия импиэрийэтин Венгрия хоруоллугар баар Черново куоратыгар (билигин Словакия) католиктар сыаркаптарын арыйыы кэмигэр жандармнар дьону ытыалаабыттар, элбэх киһи өлбүт
*  — Тутулуга суох буолуу күнэ
*  — Украина суругун-бичигин уонна тылын күнэ. Нестор Летописец төрөөбүт күнүгэр бэлиэтэнэр. Бастаан сэтинньи 9 күнүгэр бэлиэтэнэр этэ.

## Түбэлтэлэр
* 312 — үһүйээн кэпсииринэн, Мульвий күргэтин кыргыһыытын иннинээҕи күнүгэр Улуу Константин халлааҥҥа кириэһи көрбүт. Бу кэнниттэн Рим импэрээтэрэ христианство диэки хайыспыта диэн буолар.
* 1275 — Амстердам аата аан бастаан докумуоҥҥа ахтыллар, куорат төрүттэммит күнүнэн ааҕыллар.
* 1806 — Наполеон Пруссияны кыайан Берлиҥҥэ киирбит.
* 1918 — Иркутскай судаарыстыбаннай университет олохтоммут.
* 1924 — Сэбиэскэй Сойуус иһигэр Узбек ССР тэриллибит, киин куоратынан Ташкент буолбут. Бу саҕана Ташкены казахтар эмиэ бэйэлэригэр ылан киин куорат оҥостуохтарын баҕарбыттар эбит, ол мөккүөрү Сталин быһаарбыт.
* 1944 — Ужгород куорат Германия уонна Венгрия оккупааннарыттан босхоломмут .
* 1947 — Саха АССР-га Садын оройуона суох буолбут. Оройуон нэһилиэктэрэ Сунтаар уонна Ленскэй оройуоннарыгар тиксэриллибиттэр. Билигин ол нэһилиэктэр Мирнэй улууһугар киирэллэр.
* 1959 — бэчээккэ аан бастаан Ый нөҥүө өттүн хаартыската аан бастаан тахсыбыт — «Правда» хаһыакка «Луна-3» түһэрбитин таһаарбыттар.
* 1962 — Карибскай кризис: АХШ U-2 разведкалыыр сөмүлүөтүн Кууба үрдүнэн көтөн истэҕинэ суулларбыттар, лүөччүк өлбүт. Бу «Хара субуота» диэн ааттаммыт күн — 1962 сыл алтынньы 27 — аан дойду ядернай сэриигэ саамай чугаһаабыт күнүнэн ааҕыллар. 
* 1982 — Кытай бэйэтин нэһилиэнньэтин ахсаана миллиарды куоһарбытын туһунан биллэрбит.
* 1984 — БАМ үлэҕэ киирбит.
* 1990 — Чувашияҕа «Чуваш ССР тылларын туһунан» сокуон ылыллыбыт. Чуваш тыла нуучча тылын кытта тэҥ бырааптаммыт.
* 1991 — Туркменистан Сэбиэскэй Сойуустан тутулуга суох буолбут. Бэрэсидьиэнинэн өрөспүүбүлүкэни 1985 сылтан ыла салайан олорбут Сапармурат Ниязов буолбут. Кини Туркменистаны 2006 сыллаахха диэри салайбыта.
* 1999 — Эрмээн түмэнигэр Ереваҥҥа ытыалааһын буолбут.
* 2017 — Каталония Испанияттан тутулуга суоҕун биллэрбит.

## Төрөөбүттэр
* 1907 — Елизавета Убрятова (04.03.1990 өлб.) — филология билимин дуоктара, профессор, Саха АССР билимин үтүөлээх үлэһитэ (1956), Тыва АССР билимин үтүөлээх үлэһитэ (1977), тюрколог, саха тылын уонна атын түүр тылларын грамматикатын уонна диалектарын специалииһэ.
* 1912 — Дмитрий Андреев — Сунтаар оройуонун «Элгээйи» совхоз биригэдьиирэ, Социалистыы Үлэ Дьоруойа, Сунтаар улууһун Ытык олохтооҕо.
* 1938 — Прокопий Быканов — бульдозерист, Социалистыы Үлэ Дьоруойа, Усуйаана улууһун Ытык олохтооҕо.
* 1940 — Валерий Кац — композитор, Дьокуускайдааҕы муусука училищетын учуутала, Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ, Ойуунускай бириэмиэйтин лауреата.
* 1960 — Валерий Шадрин — эбэҥки бастакы композитора, СӨ үтүөлээх диэйэтэлэ, СӨ култууратын туйгуна.

## Өлбүттэр
* 1605 — Улуу Акбар — Моҕол Импиэрийэтин үһүс баhылыга. Импиэрийэ төрүттээччитин Баабыр сиэнэ. Кини салалтатын саҕана Моҕол Импиэрийэтэ Хоту Ииндийэ улахан өттүгэр тэнийбитэ.
* 1988 — Иван Аргунов — (24.12.1922 төр.) — социолог учуонай, өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр-көстөр баартыйа диэйэтэлэ, суруналыыс, устуоруйа билимин хандьыдаата