Аргентина футбол сүүмэрдэммит хамаандата

**Аргентина футбол сүүмэрдэммит хамаандата** () футбол оонньуутугар аан дойдуга Аргентина иһин оонньуур хамаанда. Салайар тэрилтэ — Аргентина футболун ассоциацията. Ассоциация 1912 сыллаахтан ФИФА кыттааччыта, 1916 сыллаахтан — КОНМЕБОЛ.

Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата — аан дойдуга саамай титуллаах ил хамаандаларыттан биирдэрэ: аргентиналар аан дойду чөмпүйэнээтин иккитэ (1978 уонна 1986 сыллардаахха), 14-тэ Кубке Америка куубагар уонна иккитэ Олимпиадаҕа (2004 уонна 2008 сылларга) кыайталаабыттара. Аргентина — ФИФА турнирдарын барыларын кыайбыт үс хамаандаттан (Бразилия уонна Франция) биирдэстэрэ: аан дойду чөмпүйэнээтин, Олимпиада оонньууларын уонна Конфедерациялар куубактарын; ону таһынан аргентиналар, эмиэ бразилиялар уонна французтар курдук, бэйэлэрин континеннарыгар ыытыллар күрэхтэһиилэри кыайталыы сылдьыбыттара.

Аргентина хамаандата устуоруйа тухары Бразилия, Уругвай, Германия уонна Англия хамаандаларын кытта утарсыытынан эмиэ биллэр. 

Ил хамаанда иһин саамай элбэх маатчы Хавьер Маскерано оонньообута (147 оонньуу). Ил хамаанда бастыҥ бомбардира — Лионель Месси (70 мээчик).

2019 сыл балаҕан ыйын 19 күннээҕи туругунан  ФИФА рейтинигэр хамаанда 10-с оруну ылар.

2011 сыллаахтан хамаанда хапытаана — «Интер Майами» бастааччыта Лионель Месси.

## Бастакы хардыылар
thumb|right|210px|1902 сыл от ыйын 20 күнэ. Аргентина ил хамаандатын футболистара бастакы матч иннинэ
мини|210px|Аргентина футболга сүүмэрдэммит хамаандата (1964 с.)

Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата бастакы оонньуутун Уругвай хамаандатын кытта 1901 сыл ыам ыйын 16 күнүгэр оонньообута уонна 3:2 хоппута. Атын версияннан оонньуу 1902 сыл от ыйын 20 күнүгэр буолбут уонна аргентиналар кыайыыларынан 6:0 счетунан түмүктэммит.

1928 сыллаахха диэри Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата Соҕуруу Америка эрэ иһинэн оонньообута. Континентан тахсан бастакы оонньуутун Лиссабоҥҥа  Португалия хамаандатын кытта оонньообута (0:0). 

## Хамаанда Америка куубагар

Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата Америка куубагын 46 турнирыттан 42-гэр кыттыбыта.  Перуга 1939 сыллаахха, Бразилияҕа 1949 сыллаахха, Перуга 1953 сыллаахха уонна Колумбияҕа 2001 сыллаахха кыттыбатаҕа. Аргентина титулларынан аахтахха иккис ил хамаанда буолар (14, Уругвай хамаандатыгар 15 титуллаах). 175 оонньууттан 112 кыайбыта,  31-н хотторбута уонна тэҥнэһииннэн 32-ни түмүктээбитэ.

## Ситиһиилэрэ
* Аан дойду чемпиона: 1978, 1986, 2022
* Америка чемпиона: 1921, 1925, 1927, 1929, 1937, 1941, 1945, 1946, 1947, 1955, 1957, 1959, 1991, 1993, 2021, 2024

## Хамаанда сүрүн тириэнньэрдэрэ

* 1921 — Педро Каломино (оонньуур тириэнньэр)
* 1924—1925 Анхель Васкес
* 1927—1928 Хосе Лаго Мильян
* 1928—1929 Франсиско Оласар
* 1929—1930 Франсиско Оласар уонна Хуан Хосе Трамутола
* 1934  Фелипе Паскуччи
* 1934—1937 Мануэль Сеоане
* 1937—1939 Анхель Фернандес Рока
* 1939—1958 Гильермо Стабиле
* 1959 Викторио Спинетто
* 1959 Хосе Мануэль Морено
* 1960 Гильермо Стабиле
* 1960—1961 Викторио Спинетто
* 1961 Хосе д’Амико
* 1962 Хуан Карлос Лоренсо
* 1962 Нестор Росси
* 1962 Джим Лопес
* 1963 Орасио Амабле Торрес
* 1963 Хосе д’Амико
* 1964—1965 Хосе Мария Минелья
* 1965 Освальдо Субельдия
* 1966 Хуан Карлос Лоренсо
* 1967 Джим Лопес
* 1967 Кармело Фараоне
* 1967—1968 Ренато Чезарини
* 1968 Хосе Мария Минелья
* 1969 Умберто Маскио
* 1969 Адольфо Педернера
* 1970—1972 Хуан Хосе Писсути
* 1972—1973 Омар Сивори
* 1973 Мигель Игномирьельо
* 1974 Владислао Кап
* 1974—1982 Сесар Луис Менотти
* 1982—1990 Карлос Билардо
* 1990—1994 Альфио Басиле
* 1994—1998 Даниэль Пассарелла
* 1998—2004 Марсело Бьелса
* 2004—2006 Хосе Пекерман
* 2006—2008 Альфио Басиле
* 2008—2010 Диего Марадона
* 2010—2011 Серхио Батиста
* 2011—2014 Алехандро Сабелья
* 2014—2016 Херардо Мартино
* 2016—2017 Эдгардо Бауса
* 2017—2018 Хорхе Сампаоли
* 2018-н.в. Лионель Скалони

## Быһаарыылар

## Литэрэтиирэ
* Великие сборные: Аргентина. Приложение к еженедельнику «Футбол». Выпуск № 9 (45). 2009 год

## Сигэлэр

* Официальный сайт Ассоциации футбола Аргентины
* Статистика выступлений сборной
* Сборная Аргентины по футболу на ЧМ 2018 
* Сборная Аргентины: 26 лет без трофеев // sport-place.ru, 27.10.2019