Шапошников Владимир Петрович

**Шапошников Владимир Петрович** (1932, тохсунньу 22 – 1997, ахсынньы) — Намнааҕы педучилище бастакы дириэктэрэ (1963–1965), тылбаасчыт.

## Олоҕун олуктара

Шапошников Владимир Петрович 1932 сыллаахха тохсунньу 22 января Дьокуускайга төрөөбүтэ. 1950 с. Таатта оройуонун Ытык-Күөл орто оскуолатын бүтэрбит. 1954 с. Саха пединситутун историко-филологическай факультетын  «устуоруйа» идэтинэн бүтэрбит уонна Мэҥэ-Хаҥалас оройуонугар Хаптаҕай оскуолатын саабыһынан ананан үлэлээбит. Ол оскуолаҕа 1953 сылтан нуучча тылын учууталынан үлэлии сылдьар  Блинова Валентина Павловнаны кэргэн ылбыт. 

1955 с. Владимир Петрович Бэстээх оскуолатыгар дириэктэринэн анаммыт. Бэстээххэ 1956 с. улахан кыыстара Людмила төрөөбүт. 1956 сыллаахха Майаҕа РОНО-ҕа үлэҕэ киирбит. Өссө биир сылынан Бүтэйдээх оскуолатыгар саабыһынан анаммыт. Онно кэлин оскуола дириэктэрэ буолбут. Бүтэйдээххэ Шапошниковтар 5 сыл үлэлээбиттэр. Онно 1959 сыллаахха кыыстара Елена төрөөбүт, 1961 с. – уоллара.

1963 сыллаахха Намҥа оскуола интэринээт Нам педучилищета аһыллыбыт, онно Владимир Петрович бастакы дириэктэринэн анаммыт. Устуоруйаны биэрэр эбит. 1965 сылтан 1976 сыллаахха диэри педагогика уонна уопсастыбаннай билимнэр төрүттэрин үөрэппит. Намҥа   1965 с. кыра кыыстара Надежда төрөөбүт.

1976 сыллаахтан хас да сыл Шапошников В.П. Дьокуускайга № 20 оскуола дириэктэринэн үлэлээбит, дьиэ кэргэнэ ол саҕана Намҥа олорбуттар. Намҥа төннөн баран тылбааһынан дьарыктаммыт. Оннук урут Бүтэйдээххэ ыалласпыт киһитин И.М. Сосин оҕолорго суруйбут айылҕа туһунан кэпсээннэрин нууччалыы тылбаастаабыт. Ону тэҥэ Максим Аммосов туһунан кинигэни тылбаастаабыт. Ол кэмҥэ Максим Кирович быраатын кытта Дмитрий Кирович Аммосовтыын ыкса билсибит. 

Онтон Саха кинигэ кыһата Тумарча «Проклятый камень» кинигэтин тылбаастаппыт. Тылбаас 1986 с. «Полярная звезда» сурунаалга бэчээттэммит, «Литературная газета» хаһыакка ол туһунан маннык тыллардаах рецензия тахсыбыт: «О жажде богатства, золотой лихорадке… рассказывает повесть Тумарчи «Кырыыстаах таас» «Проклятый камень», превосходно переведенная с якутского Валентиной и Владимиром Шапошниковыми (№ 5, 1986)». 
Бу айымньы 2000 сыллаахха туспа кинигэ буолан тахсыбыта (365 сирэйдээх). 

Владимир Петрович иккис бөдөҥ тылбааһа – «Холорук» («Вихрь») диэн Иван Федосеев-Доосо сэһэнэ. Доосо бу кинигэтин иһин Ойуунускай аатынан бириэмийэни ылбыта. Кинигэ 1995 сыллаахха тахсыбыта. 

Олоҕун тиһэх сылларыгар Владимир Петрович эмиэ училищеҕа үлэлээбит, педагогиканы уонна психологияны биэрбит. Бу кэмҥэ Шаталов мэтиэдикэтинэн үлүһүйэн үлэлээбит. Өрөспүүбүлүкэтээҕи пед ааҕыыларга көрдөрбүт «Из опыта разработки и применения опорных таблиц по педагогике» диэн үлэтин иһин Ытык суругунан наҕараадаламмыт (1991 сыл, олунньу). Ону таһынан педучилищелар I өрөспүүбүлүкэтээҕи сэминээрдэригэр «За творческий вклад в пропаганду передового педагогического опыта» диэн Ытык суругунан бэлиэтэммит. 

 

Өрөспүүбүлүкэҕэ үөрэх саҥа көрүгүн (концепция образования) олоххо киллэриигэ кыттыбыт. Педагогиканы саха тылынан үөрэтии туһунан толкуйдаабыт. Программа оҥорон саҕалаабыт уонна 1994 сыллаахха кэллиэстэргэ аналлаах педагогикаҕа программа бэчээттээбитэ министиэристибэннэн бигэргэммит, туһанарга рекомендацияламмыт. Бу кэмҥэ Төрүт оскуолалар институттарын кытта үлэлээбит. Бэйэтин программатынан үөрэтэн үөрэнээччилэри үөрэтэн барбыт. Учуобунньук суруйан саҕалаабыт, ол эрээри түмүктээбэтэх.

1997 сыллаахха ахсынньыга ыалдьан өлбүт.

## Быһаарыылар