Гороскуоптар

Билигин киһи айылҕаттан улахан тутулуктааҕын быһаараннар инникини билиигэ анаан араас таҥхалары, гороскуоптары туһаналлар. Гороскуоптар диэн наука аҥардаах, сайдыбыт таҥха ааттанар.

Айылҕа хас биирдии киһиэхэ анаан, ханнык эмэ үлэ эбэтэр үөрэх көрүҥэр ордук сыһыаннаах, дьоҕурдаах буолууну, онтон сорохторго өссө талааны даҕаны биэрэр. Ханнык баҕарар киһи бэйэтэ туспа ханнык эрэ дьарыкка ордук улахан дьоҕурдаах буолан төрүүр. Маннык Айылҕа биэрбит дьоҕурун эрдэттэн булан таба суолунан сайыннаран иһии, киһи ордук күүскэ сайдыытыгар тириэрдиэ этэ.

Дьоҕур диэн киһиэхэ өбүгэлэриттэн бэриллибит буор кута, этин-сиинин уратыларын табан туһаныыта ааттанар. Киһи уһуннук үлэлээн-хамсаан үлэлииргэ дьоҕуру үөскэтинэр уонна кэлэр көлүөнэлэригэр буор кутун биэрэн иһэриттэн сайдыыны ситиһэллэрэ түргэтиир.

Сахалар киһини “Айылҕа оҕото” диэн ааттыыллар. Кинилэр Айылҕа хас биирдии киһини, ханнык эмэ дьыалаҕа анаан айарын, талааны биэрэрин былыргыттан бэлиэтии көрөннөр бэйэлэрин олохторугар туһана сылдьаллар. Кинилэр хас биирдии киһи айылҕаттан аналлаах талаанын, дьоҕурун, буор кута төһө сайдыылааҕын булан таба туһаныыга улахан оруолу уураллар эбит. 

Оҕолор анаммыт талааннарын, дьоҕур­дарын эрдэттэн арыйан, кинилэр сайдыыларын таба суолунан салайан биэриини сахалар былыр-былыргыттан билэн, оҕолорун кыра эрдэх­тэриттэн үөрэтэ, кэтии, туохха талааннаахтарын, дьоҕурдаахтарын уонна кимиэхэ маа­рынныыр туттунуулаахтарын, ол аата буор куттара сайдыытын быһаара сылдьаллара. Оҕо үлэ ханнык көрүҥэр ордук талааннааҕын, дьоҕурдааҕын билэргэ, сахалар кини кыра эр­дэҕиттэн ханнык дьарыгынан бэйэтэ сөбүлээн дьарыктана сылдьарын үөрэтэллэр уонна санаабытын ситиһиигэ төһө дьулуурдааҕын, тулуурдааҕын, сүрэ хайдах туруктааҕын үөрэтэн быһааран туһаналлар.

Сахалар инникини, бэйэлэрин дьылҕаларын билиэхтэрин-көрүөх-тэ­рин баҕалара таҥха диэн ааттанар. А.Кулаковскай быһаарыытынан “таҥха иһиллээһинэ” диэн инникини билии-көрүү майгына Таҥха Хаан Тойонтон төрүттэммит. Дьылҕа Хаан Тойон быһаарыытын билэ сатааһыны, Таҥха Хаан Тойон оҥоро сатыыр. “Сэттэ Күрүө Дьөһөгөй Айыыларга” киирсэр сэттэ бырааттыыларга киһи төлкөтүн уонна дьылҕатын быһаарар таҥараларга Таҥхаһыт Дьылҕа Хаан уонна Илбис Хаан киирсэннэр инникини билгэлээһини оҥороллор.

Сахалар “Туох барыта икки өрүттээх” диэн айылҕа төрүт тутулугун тутуһалларыттан киһи олоҕун хайдах олоруута, үйэтэ уһааһына икки өрүттээх тутулуктааҕын арааран билэн туһаналлар:

1. Дьылҕа. Айылҕа төрөппүттэрин көмөлөрүнэн киһиэхэ олоҕун олороругар уонна ситиһиини, тупсарыылары оҥороругар анаан биэрбит сыала-соруга, ыйааҕа дьылҕа диэн ааттанар.

2. Төлкө. Киһи бэйэтин күүһүнэн, кыаҕынан туһанан олоҕун оҥостуута, дьылҕа ыйааҕыттан төлөрүйүүтэ төлкө диэн буолар.

Сахалар дьылҕа уонна төлкө диэни төһө даҕаны итэҕэйбиттэрин иһин бэйэлэрин олохторун туһугар кыахтара баарынан туруулаһан көрөн баран, олох эһиннэхтэринэ, бүтэр уһуктара кэллэҕинэ эрэ: “Бу таҥхам маннык ыардык түмүк­тэнэр буоллаҕа”,- диэн билинэллэрин А.Е.Кулаковскай бэлиэтиир.

Саха төрүт культурата үөрэтэринэн, сахаларга таҥха түһүүтэ диэн өйдөбүл баар.  Ол  өйдөбүл быһыытынан оҕо төрөөтөҕүн  күн таҥхата   түһэр. Кини хайдах киһи буолуохтааҕа, майгына-сигилитэ төрөөбүт күнэ ханныгыттан, айылҕа ханнык кэмигэр түбэспититтэн улаханнык тутулуктанара быһаарыллар.

Үгүс сайдыылаах омуктар эдэр киһи ханнык үлэ-хамнас көрүҥэр ордук талааннааҕын, дьоҕурдааҕын билиигэ анаан элбэх гороскуоптары туһаналлар. Бу го­роскуоптартан ордук сөп түбэһээччилэрин булан таба туһаныы, эдэр киһи олоҕор ситиһиини оҥороругар көмөлөһүөн уонна  сыыһа суолга киирэн биэрэриттэн харыстыан сөп.

Билигин үгүстэр киһи төрөөбүт күнүттэн тутулуктаах гороскуопта­ры киһи майгыныгар ордук таба түбэһэллэр диэн ааттыыллар. Маннык го­роскуобу былыргы үөрэхтээх Пифагор оҥорбута ордук сөпкө көрдөрөр диэн быһаарыыны мин тутуһабын. 

Пифагор гороскуоба киһи майгынын, өйүн-санаатын, доруобу­йа-тын уонна ханнык үлэҕэ-хамнаска ордук талааннааҕын, дьоҕурдаа-ҕын барытын быһаара сатыыр. Бу гороскуоп ыйыытынан бары дьоҥҥо хайа төрүөх­тэриттэн аналлаах ньүөмэр иҥэриллэр. Бу ньүөмэр киһи  төрөөбүт күнүттэн, ыйыттан уонна сылыттан тутулуктанан уларыйар. Ити чыыһылалартан эбэн уонна көҕүрэтэн наадалаах сыыппаралары булуллар. Ол кэнниттэн булбут сыыппаралары аналлаах таблицаҕа суруйдахха, киһи төрөөбүт күнүттэн тутулуктаах гороскуоба, өйүн-санаатын туруга, таҥхата быһаарыллан тахсар.

Гороскуобу, таҥханы быһаарарга биир холобуру суоттаан көрөбүт. Арай төрөөбүт күн 11. 07. 1953. буоллун.

Бу чыыһылалары барыларын бэйэ-бэйэлэригэр эбитэлиибит:

1+1+7=9, 1+9+5+3=18, 9+18=27. 27 - бастакы сыыппараны бул-лубут. Бастакы сыыппара чыыһылаларын бэйэ-бэйэлэригэр эбэбит:

2+7=9. 9 - бу иккис сыыппара. Мантан салгыы бастакы сыыппа­раттан төрөөбүт күн бастакы чыыһылатын ылан иккигэ төгүллээн баран көҕүрэтэн кэбиһэбит:

27 - (1х2)=25.  25 - бу үһүс сыыппара. Билигин үһүс сыыппара чыыһылаларын бэйэ-бэйэлэригэр эбэбит:

2+5=7.   7 - бу төрдүс сыыппара буолар.

Таблица оҥорорго чыыһылаларбытын кэккэлэччи туруортуубут. Бас­такы эрээккэ төрөөбүт күн чыыһылаларын ылабыт:

1, 1, 7, 1, 9, 5, 3 - онтон иккис эрээккэ суоттаан булбут сыып­параларбыт чыыһылаларын туруорабыт:

2, 7, 9, 2, 5, 7.

Таблица уруһууйдаан бараммыт онно ити чыыһылаларбытын бэйэ-бэ­йэлэригэр кэккэлэччи суруйталыыбыт: 

 

Мантан салгыы таблица кистэлэҥнэрин арыйабыт.

БАСТАКЫ  КВАДРАТ. (майгына).

1 - ураты бэйэмсэх, бэйэтин эрэ билинэр.

11 - бэйэмсэх соҕустар.

111 - үчүгэй, сымнаҕас, көрсүө, сэмэй майгылаахтар.

1111 - кытаанах, күүстээх санаалаахтар, саҥаны айыыны оҥорон уратыны олоххо киллэрэллэрэ элбиир.

11111 - тойомсук, кытаанах, дьиппиэн майгылаахтар, ылыммыт сыалларын толорор кыахтара улаатар.

111111 - (биирдэ эмэтэ көстөр) аһыныгаһа суох майгылаах, ол гынан баран чугас киһитигэр ураты үчүгэйдик сыһыаннаһыан сөп. Бу киһилиин тапсар ураты ыарахан.

ИККИС  КВАДРАТ. (биоэнергията).

- икки чыыһыла суох буолуута, биоэнэргия суоҕун көрдөрөр. Бу дьон атыттарга куһаҕана суохтук сыһыаннаһаллар уонна эргэ маллары сөбүлүүллэр. Айылҕаттан үчүгэй иитиилээхтэр.

2 - биоэнергия баар эрээри ситэ тиийбэт. Спордунан дьа­рыктана, эрчиллиилэри оҥоро сылдьыы туһалыыр. Халлаан уларыйыытын аһара билимтиэлэр.

22 - биоэнергията сөптөөх. Атын да дьону эмтииргэ тиийиэн сөп.

222 - үчүгэй экстрасенс буолуоххутун сөп.

2222 - бу дьону атын аҥардар ордук сөбүлүүллэр. Манна эбии     (666) баар буоллаҕына, атын аҥардар эккирэтэллэриттэн сэрэниэххэ.

ҮҺҮС КВАДРАТ. (бэрээдэгэ).

- үс чыыһыла суох. Бу дьон аһара бэрээдэктээхтэр уонна эппит тылларын толорум­туолар.

3 - бэрээдэк баарыгар дуу, суоҕугар дуу соччо кыһамматтар.  Ба­рыта настроениелара хайдаҕыттан тутулуктанар, оҥоруохтарын да  сөп, оҥорумуохтарын да син.

33 - наукаҕа сыһыаннаах дьон (талааннаах математиктар, физик­тэр, химиктэр).

333 - наукаҕа ордук сыһыаннаахтар. Бэрээдэги куруук тутуһаллар.

ТӨРДҮС  КВАДРАТ. (доруобуйата).

- түөрдэ суох буоллаҕына, сотору-сотору ыалдьар киһи.

4 - кырдьан бардахтарына, аҕыйахтык ыалдьыахтарын сөп.

44 - үрдүк темпераменнаахтар, олус доруобайдар.

444 – өссө үрдүк темпераменнаахтар, доруобуйалара өссө үчүгэй, икки төгүл элбэх эньиэргийэлээх киһи. 

БЭҺИС  КВАДРАТ. (сэрэйэн көрүүтэ).

- биэс суох буоллаҕына, бу дьон куруук тугу эмэ оҥороору ону-маны суоттуу, толкуйдуу, уларытыылары киллэрэ, эксперимент оҥоро сылдьаллар. Олох уоппута көрдөрөрүнэн бу дьон элбэх сыыһалары оҥороллор, олохторугар үгүс ыараханнары көрсөллөр.

5 - бу дьон  аҕыйах алҕастары, сыыһалары оҥороллор.

55 - сэрэйэн көрүүтэ, интуицията олус күүскэ сайдыбыт киһи (следователлэр, юристар).

555 - Тугу оҥороллорун билэ сылдьар дьон. Туох буола турарын үксүн кинилэр эрдэттэн билэллэр.

5555 - өтө көрөөччүлэр, кинилэр тула туох буола турарын билэл­лэр. Сорох кэмнэргэ өйдөрө-санаалара Үөһээ уонна Аллараа дойду-ларга сыл­дьыталыахтарын да сөп.

АЛТЫС  КВАДРАТ. (илиинэн үлэлиир дьоҕура).

- алталар суох буоллахтарына, киһи ханнык эмэ профессия ылыан баҕарар уонна онтун ситиһиэн сөп. Илиинэн үлэлиирин сөбүлээбэт эрээри, онто суох олоҕор табыллыбат киһи.

6 - илиинэн үлэлииллэрин сөбүлүүллэр. Бу дьон үөрэнэр туһунан эмиэ толкуйдууллара наада эрээри, илиилэринэн үлэлииллэрэ ордук туһалаах буолуохтаах.

66 – аһара үлэһиттэр. Илиинэн үлэ кинилэргэ наадата да суоҕун иһин, үлэлииллэрин сөбүлүүллэр.

666 - дьиксиннэриилээх бэлиэ. Үчүгэй көрүҥнээх, дьоҥҥо сөбүлэ­тэр киһи. Кини атын аҥара элбэх иккилээх киһи буолара ордук.

6666 - ханнык да илиинэн үлэни ыарырҕаппат киһи, куруук үлэлии сылдьара табыллар. Кини элбэх тоҕустардаах буоллаҕына, үөрэххэ киирэрэ ордук буолуоҕа.

СЭТТИС  КВАДРАТ. (талааннааҕа).

-  сэттэ суох буолуута, чэпчэкитэ суох олоҕу көрдөрөр.

7 - бу дьон чэпчэки соҕус олохтоохтор, ситиһиилэри оҥоруохтарын сөп. Аһара чаҕылхай да буол­батар талааннаахтар.

77 – бу, күүһүн ситэри арыйан сайыннардахха, ураты күүстээх бэ­лиэ. Бу дьон художественнай уонна музыкальнай талааннаах буо­луохтарын, өссө уруһуйдуохтарын сөп. Үчүгэй да, куһаҕан да өрүттэ­рэ тэҥ буоланнар, быһах биитин устун сылдьар курдуктар.

777 - бу ураты бэлиэ. Бу дьон ураты ыараханнары көрсүөхтэрэ. 

7777 - сэрэхтээх буолуу бэлиэтэ. Маннык бэлиэ баар буоллаҕына, сэрэнэ, көрүнэ сылдьыахха наада.

АХСЫС  КВАДРАТ. (тылыгар турумтуота).

- аҕыс чыыһыла суох буолуута, бу дьон тугу эмэни ыллахтарына өр биэрбэккэ сылдьалларын көрдөрөр.

8  - эппиэтинэстээх буолуулара сайдыбыт.

88 - куруук атын дьоҥҥо көмөлөһүөхтэрин баҕараллар, эппиэтинэс­тээх буолуулара аһара сайдыбыт.

888 - улахан эппиэтинэстээх буолуу, дьон туһугар үлэлээһин бэ­лиэтэ. И.Ганди маннык бэлиэлээх эбит.

8888 - маннык бэлиэ 1988 сыллаахха эрэ баар буолбута бэлиэ-тэммит. Бу дьыл төрөөбүт оҕолор туочунай наукалары үөрэтиигэ ордук сыһыаннаах эбиттэр.

ТОХСУС  КВАДРАТ. (өйдөөҕө).

9 - өссө биир тоҕус баар буоларыгар кыһана сатыахтаах.

99 - өйдөөх төбөлөөх эрээрилэр, үөрэнэллэрин сүрэҕэлдьииллэр. 

999 – тугу оҥорбуттара барылара табыллан иһэр, айылҕаттан өйдөөхтөр, атыттары үөрэтэр күүстээхтэр.        

9999 - куруубай, аһыныгаһа суох майгылаах эрээри, ураты өйдөөх, билиигэ-көрүүгэ дьоҕурдаах киһи.

Дьэ бу курдук, маннык таблицаны оҥорон ол көмөтүнэн Пифагор дьон дьылҕала­рын, инникилэрин билгэлээн билэр эбит.

Сорох гороскуоптар киһи хас сыл аайы уларыйан иһэр эньиэргийэлэрин ааҕан таһаарарга аналлаахтар. Онно улахан чыыһыла түбэспит сылыгар киһиэхэ элбэх эньиэргийэ баар буолара сабаҕаланар. Киһи эньиэргийэтэ эл­бэх сылыгар үгүс туһалаах дьыалалары уонна ситиһиилэри оҥороро бэ­лиэтэнэр. Маннык биир туһанылла сылдьар гороскуобу ыламмыт бэйэбитигэр бэриллибит эньиэргийэни ааҕан таһаарарга, төрөөбүт күн уонна ый сыыппараларын холбоон ылабыт, онтон төрөөбүт сыл сыыппаратыгар төгүллээн алта дуу, сэттэ дуу чыыһылалардаах сыыппараны таһаарабыт.

Холобурга: төрөөбүт күн  1. 05. 1970. буоллун;

105 х 1970 = 206850.

Төгүллээһинтэн тахсар алта дуу, сэттэ дуу чыыһылалардаах сыып­пара киһи эньиэргийэтин уларыйыыта алта эбэтэр сэттэ сылынан эргийэн, хатыланан иһэрин быһаарар.

Билигин график оҥоруохха наада. Бу график туруору сүнньүгэр 0-тан 9-ка диэри чыыһылалары туруортуубут. Бу чыыһылалар киһи эньиэргийэтэ туһааннаах сылга төһө элбэҕин көрдөрөллөр.

Сытыары сүрүҥҥэ төрөөбүт сылтан саҕалаан алта дуу, сэттэ дуу сылы туруоруллар. Биһиги холобурбут сыыппарата алта чыыһылалаах буолан, эньиэргийэ уларыйыыта алта сылынан эргийэн иһэр эбит.

Графикка аналлаах туочукалары булуталаан бараммыт көнө сураа-һыннарынан холботолоотохпутуна биһиги эньиэргийэбит сылларынан уларыйыыта ойууланан тахсан кэлиэҕэ.

Графигы хайдах ааҕан туһаныахха сөбүй?

График сурааһына үөһээ тахсыыта эбэтэр аллараа түһүүтэ киһи эньиэргийэтэ хас сыл аайы уларыйан иһэрин көрдөрөр. Манна ордук гра­фик үөһээ диэки тахсар кэмигэр киһи туһалааҕы оҥороро эбиллэрэ уонна доруобуйата да тупсара бэлиэтэнэр. Аллараа диэки түһүүтэ мөлтөөһүн кэмэ кэлиитин көрдөрөр. Бу кэмҥэ үгүс дьыалалар аанньа табыллыбаттар уонна доруобуйа да мөлтүүр.

9                         

8       

7       

6       

5       

4       

3        

2

1       

              0  |-------  |-------   |------   |-------   |-------   |

               1970     1971     1972    1973     1974    1975

               1976     1977    1978     1979     1980    1981

              1982     1983    1984     1985     1986    1987

               1988     1989    1990     1991     1992    1993

               1994     1995     1996    1997     1998    1999

               2000     2001     2002    2003     2004     2005

               2006     2007     2008    2009     2010     2011

               2012     2013    2014     2015     2016    2017

               2018     2019    2020     2021    2022     2023

               2024     2025    2026     2027     2028    2029

Саамай табыллыбыт графигынан аһара халбаҥаабакка эрэ улахан чыыһылалары көрдөрөр график буолар. Маннык график киһи эньиэргийэтэ хас сыл аайы улаханнык уларыйан испэт буолан кини өйүн-санаатын туруга чиҥин, дьиппиэнин уонна доруобуйата бөҕөтүн ойуулаан көрдөрөр. График нуулга түһүүтэ, бу киһи өйө-санаата уларыйыыта улаханнык хамсаан ыла­рын, бэйэтэ кутталлаах балаһыанньаҕа киириэн сөптөөҕүн бэлиэтиир.

Биһиги ылбыт холобурбут киһитин графига икки нууллаах буолан, кини эньиэргийэтэ, өйүн-санаатын туруга улаханнык уларыйан ылар кэм­нэрдээх. Итини таһынан, кини эньиэргийэтэ уонна доруобуйата мөлтөҕүн бэлиэтинэн, төрүөҕүттэн эньиэргийэтэ аҕыйаҕа, графига са-ҕаланыаҕыттан таҥнары түһэн барара буолар.

Киһи киһиттэн эньиэргийэтин ылан эбинэр кыахтаах. Имэрийии-томоруйуу эньиэргийэни уһулууга көмөлөһөр.

Оҕо илдьи тыыппыт, аһара үлбүрүйбүт ыта муомуран хаалыан сөп. Кырдьаҕас киһи кыра оҕону имэрийэн-томоруйан эньиэргийэтин ылан эбинэн олоҕун биллэрдик уһатыныан сөп. Кырдьаҕастар элбэх оҕолордонон, сиэннэрдэнэн кинилэри көрүүгэ-истиигэ үлэлээннэр үйэлэрэ уһууругар улахан көмөнү оҥостор кыахтаахтар.

Маннык гороскуоптар ыйыыларынан хас биирдии киһи бу Сир үрдүгэр олорон ааһар кэмигэр тугу оҥоруохтааҕа кытта быһаарыл­лан бүтэн турар курдук. Киһи аймах маннык Сир үрдүгэр төрөөн-ууһаан, сайдан, үөрэҕи-билиини баһылаан уонна араас тутуу бөҕөтүн тутан баран, салгыы хайдах сайдан барыахтааҕа эмиэ ханна эрэ сурулла сылдьар буолуон сөп.

Сахалар үөрэхтэринэн Уһун Дьурантаайы суруксут хас биирдии төрөөбүт оҕо таҥхатын суруйан, бэлиэтээн иһэр. Кыахтаах ойууннар бу суругу ааҕан, кэпсээн биэрэр кыахтаналлар эбит.

Таҥханы иһиллээһин, инникини билэ-көрө сатааһын киһи солумсах санаата төһө элбэҕиттэн тутулуктаах. Киһиэхэ солумсаҕырар санаата элбээтэҕинэ таҥханы, араас гороскуоптары итэҕэйэ, билэ сатыыра аһара улаатан хаалыан сөп. Сахалар солумсах буолуу киһини көтүмэх оҥорорун иһин, аһара барарын сөбүлээбэттэрин солун диэн саҥаны, уратыны билиини биллэрэр тыл солумсах буолууну үөскэтэрэ буолар.

Киһи сирдээҕи олоҕор, бэйэтин өйүн-санаатын сайдыытын өссө үрдүк таһымҥа диэри сайыннаран иһиэхтээх. Киһиэхэ төрүөҕүт­тэн Айылҕа анаан биэрбит араас итэҕэстэрин, халыйыыларын өйүн-санаатын күүһүнэн тупсара сатыырыгар бэйэтин гороскуобун, таҥхатын билиитэ улаханнык көмөлөһөр. 

Киһи, Сир үрдүгэр олорор кэмигэр Айылҕа анаан биэрбит араас үчүгэйдэрин тэҥэ, итэҕэстэрин эрдэттэн билэн, олору көннөрөр-гө турунан туран үлэлээтэҕинэ, өйүн-санаатын, буор кутун эрчийдэ-ҕинэ, сайыннардаҕына, төлкөтүн бэйэтэ оҥоруннаҕына кыайыыны ситиһэн олоҕор өссө улахан туһаны оҥостуон сөп. (1,8).

## Туһаныллыбыт литература.
1. Каженкин И.И. Таҥха. Билгэ. – Дьокуускай: Ситис, 2024. – 104 с.

Категорияларынан көрдөөһүн: Өй-санаа.