Иванова Клавдия Алексеевна

**Иванова Клавдия Алексеевна** — үҥкүүһүт, балет артыыһа, РСФСР үтүөлээх артыыһа, САССР үтүөлээх артыыһа.

## Олоҕун олуктара

* 1945 сыллаахха ыам ыйын 4 күнүгэр Мэҥэ-Хаҥалас оройуонун Дьабыл нэһилиэгэр Нуораҕана сэл. төрөөбүтэ. Дьоно олохтоох кулуупка үлэлииллэрэ.
* 1956 сыллаахха Дьокуускай куоракка музыка оскуолатыгар виолончель кылааһыгар үөрэнэ киирбитэ.
* 1958-1964 сылларга Новосибирскайдааҕы хореографическай училищеҕа ситиһиилээхтик үөрэммитэ. Бу 1958 сыллаахха Клавдия Алексеевналыын кэлин өрөспүүбүлүкэ киэн туттар артыыстара буолбут Алексей Попов, Саргылана Саввина, Наталья Христофорова уонна Геннадий Баишев киирбиттэрэ.
* Үөрэҕин бүтэрэн кэлэн, 1964-1993 сылларга  П.А. Ойуунускай аатынан Саха государственнай музыка уонна драма театрыгар балет артыыһынан таһаарыылаахтык үлэлээбитэ.
* 1993-2004 сылларга - Оҕо ускуустубатын оскуолатыгар классическай үҥкүү уонна балет историятын педагога.
2021 сыл бэс ыйын 20 күнүгэр ыалдьан өлбүтэ.

## Айар үлэтэ

### Толорбут партиялара

* Танечка, Ласточка («Доктор Айболит», А. Морозов)
* Нюргуяна, Кыталык («Чурумчуку», Ж. Батуев)
* Маайыс («Подвиг», Г. Комраков)
* Золушка («Золушка», С. Прокофьев)
* Машенька («Щелкунчик», П. Чайковскай)
* Жизель («Жизель», А. Адан)
* Ева («Сотворение мира, А. Петров)
* Эсмеральда («Собор Парижской Богоматери», Ц. Пуни)
* Никия («Баядерка», Л. Минкус), Күн Куо («Күн Куо», В. Кац)
* Лиза («12 стульев», Г. Гладков)
* Барышня («Барышня и Хулиган», Д. Шостакович)
* Джульетта («Ромео и Джульетта», П. Чайковскай)
* Франческа («Франческа да Римини» П. Чайковскай)

В. Бочаров «Сияние Севера», Р. Щедрин «Двое», Ф. Шопен «Шопениана», В.А. Моцарт «Маленькая ночная серенада», Д. Салиман-Владимиров «Священный Ильмень» балеттарыгар эмиэ сүрүн партиялары толорбута.

Ону таһынан Г. Комраков «Орлы летят на Север», И. Штраус «Голубой Дунай», М. Жирков уонна Г. Литинскэй «Алый платочек», Л. Бетховен «Аппассионата», Ш. Гуно «Вальпургиева ночь» балеттарга кыттыбыта.

Сыанаҕа үлэтин түмүктээн баран уопутун ыччаты кытта үллэстибитэ, кэлин кыра оҕолору Оҕо ускуустубатын оскуолатыгар үөрэппитэ.

## Дьиэ кэргэнэ
Кэргэнэ - Иванов Алкивиад Исидорович, медицина наукатын доктора, профессор, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх бырааһа.

Кыыһа - Нюргуяна Алкивиадовна, судаарыстыбаннай сулууспа бэтэрээнэ, социальнай эйгэҕэ үлэлээбитэ.

## Наҕараадалара уонна ытык ааттара

* РСФСР үтүөлээх артыыһа
* САССР үтүөлээх артыыһа
* Мэҥэ-Хаҥалас улууһун ытык киһитэ

## Туһаныллыбыт литература

* Никитин П.П. Мастера якутской сцены. - Дьокуускай, 1985. - 134-135 с. 
*Якутск-2005. Календарь знаменательных и памятных дат. - Дьокуускай, 2005. - 91-92 с.
* Заслуженная артистка РФ и РС(Я) Клавдия Иванова / Сост. Л.Л. Габышева; Мин-во культуры и духовного развития РС(Я), ГТОиБ им. Д.К. Сивцева-СуорунаОмоллоона. - Дьокуускай, 2005.

## Эбии маны көр

* Антипина И. Клавдия уонна Ньургуйаана // Саха сирэ. - 1995. - Ыам ыйын 11 к.
* Румянцева Л. Сир иччитин курдук симэммит, таҥара табатын курдук таҥныбыт...// Саха сирэ. - 1993. - Кулун тутар 6 к.
* Габышева Л. Волшебные мгновенья// Соц. Якутия. - 1980. - Муус устар 4 к.
* Сивцева Е. Үтүөлээх артистка айар биэчэрэ // Кыым. - 1980. - Кулун тутар 30 к.
* Гусева Е. Чистота Нюргуяны и нежность Маайыс // Молодежь Якутии. - 1978. - Кулун тутар 11 к.
* Кривогорницын Р. Балет кыталыга // Кыым. - 1971. - Бэс ыйын 18 к.
* Степанов В. Когда мечта сбывается: творческий портрет // Молодежь Якутии. - 1973. - Сэтинньи 20 к.

## Быһаарыылар