Чепалов Гаврил Романович

**Чепалов Гаврил Романович** (22.04.1931-19.05.2021) — Саха АССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, республика рекордсмен-ыанньыксыта. 

## Олоҕун олуктара
1931 сыллаахха Арҕаа Хаҥалас оройуонун Малдьаҕар нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 

1956 сыллааахха Сахалинтан армияҕа сулууспалаан кэлбтэ. Бастаан хонуу үлэтигэр хара үлэһитинэн үлэлээбит. Сайын үүнэр ыччат звенотун кытта окко сылдьыбыт. Кэлин биригэдиирдээбит. 

1961 с. комсомольскай бачыыны өйөөн колхозка 25 сыл доярдаабыт. 

1985 республика үрдүнэн 6000-лаах кирбиини бастакынан ыан ылан,рекордсмен дояр аатын сүкпүт.

## Дьиэ кэргэнэ, аймахтара
* Аҕата - Роман Павлович
* Ийэтэ - Татьяна Ильинична
* Кэргэнэ - Раиса Михайловна Чепалова (Афанасьева)
* Оҕолоро
9 оҕолоох
* Анатолий Гаврильевич (1952c.) - ГУП ТЦТР Ханалас улуустааҕы салаатын начальнига, Саха Республикатын сибээһин үтүөлээх уонна бочуоттаах үлэһитэ, РФ бочуоттаах радиһа
* Клавдия Гаврильевна (1954с.)
* Николай Гаврильевич (1957с.)
* Татьяна Гаврильевна (1958с.)
* Наталья Гаврильевна (1960с.)
*Анна Гаврильевна (1962с.)
*Иван Гаврильевна (1967с.)
*Галина Гаврильевна (1969с.)
*Вера Гаврильевна (1972с.)
## Наҕараадалара уонна ытык ааттара
* Саха АССР норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ
* Хаҥалас улууһун бочуоттаах олохтооҕо
* Саха АССР Верховнай Советын депутата
* ССКП обкомун чилиэнэ
* Саха уобаластааҕы партийнай конференциятын депутата
* Бүтүн Союзтааҕы норуот хаһаайстыбатын быыстапкатын хас даҕаны төгүллээх кыттыылааҕа, Борурнза уонна Кыһыл көмүс мэтээл
* Икки Үлэ Кыһыл Знамята
* Октябрьскай революция орденнарын кавалера
республика рекордсмен-ыанньыксыта
* РСФСР үтүөлээх наставнига
## Өссө маны көр
Чепалов Г.Р. туһунан хаьыаттарга, сурунаалларга тахсыбыт ыстатыйалар, ахтыылар.
* Ыанньыксыт Гаврил Романович Чепалов үлэтин опытыттан :  [буклет] / [пер. с якут. Н. Ф. Васильева]/ — Якутская. — 1968. — 4 с. 
*Из опыта работы дояра Г. Р. Чепалова из совхоза «Булгунняхтахский».*
* Пахомов А.К. Биллиилээх ыанньыксыт. Бастыҥ опыт.[Буклет] / - Якутскай. – 1981. – 30. С.
*Описывается опыт работы дояра совхоза “Булгунняхтахский” Орджоникидзевского района Гаврил Романовича Чепалова, работающего более двадцати лет, кавалера трех орденов.*
* Васильев, Н.   Ыанньыксыт санаалара:" Булгунньахтаах" с-тан республика чемпион  ыанньыксыта Чепалов Г.Р. туһунан / Н. Васильев  // Кыым. – 1983.  – Балаҕан ыйын 24 к.
*Чемпион-дояр республики Г. Р. Чепалов.*
* Яковлев,  А.   Уһулуччу ситиһии: "Булгунньахтаах" с-з  республика чемпион ыанньыксыта Чепалов Г. Р туһунан / А. Яковлев  // Кыым. – 1984.  –  Тохсунньу 14 к.
* Яковлев,  А.   Куоталаһыы былааҕа:" Булгунньахтаах" с-тан республика чемпион ыанньыксыта Чепалов Г.Р. туһунан  / А. Яковлев  // Кыым. – 1985.   – Тохсунньу 29 к.
* Николаев, Д.   Республика саҥа рекордсмена Г.Р. Чепаловы чиэстээһин: "Булгунньахтаах" созхозтан республика чемпион ыанньыксыта Чепалов Г.Р. / Д. Николаев  // Кыым. – 1985.  –  Ахсынньы 24 к.
*Чемпион-дояр республики Г. Р. Чепалов.*
*	Романов, М. Г. Р. Чепалов: «Олорбут олохпун туохха да атастаспаппын!» / М. Романов// Хаҥалас. –2001.  –  Кулун тутар 20 к.
*Заслуженный работник народного хозяйства ЯАССР, дояр совхоза «Булгунняхтахский»  Г. Р. Чепалов.*

*	Чепалов, Г. Соревнование – источник трудовой активности / Г. Чепалов // Ленские маяки. — 1972. — 29 янв.
*Обязательства дояра Сатинского отделения совхоза “Булгунняхтахский” Г. Чепалова.
*
*	Попов, С. Биэрбит тылы толорор иһин. Партийнай олох: сүөһү кыстыга- ударнай үлэ фрона./ С. Попов.//Кыым.- 1980.- Олунньу 26 к. 
*«Булгунньахтаах» сопхуос сүөһүтүн кыстыгы туоруур туһунан кэпсэтии.*

* Сибирякова Р. Өлбөөдүйбэт ситиһии.  Тыа сирэ-уйгу төрдө. / Р.Сибирякова//Кыым.- 2011. – Бэс ыйын 2 к.
*Г.Р.Чепалов тыа хаһаайыстыбатыгар 45 сыл олоҕун анаабыт ыанньыксыты кытта кэпсэтии.*

*	Сибирякова Р. Бэйэ аһа- үөлэ туохха да тэҕнэммэт. Үлэ- дьол./Р.Сибирякова// Кыым.-  2015.- ахсынньы 10 к.
*Г.Р.Чепаловтыын кэпсэтии.*
*	Пахомов, А. Үрдүк эппиэтинэһи дириҥник өйдөөн. Бастыҥнар килбиэннээх ааттара. /А.Павлов//Кыым.-  1981.
*Чепалов Г.Р.*
*	Артюшкина, А. Феномен Чепалова: оптимизм воли. Человек и его дело. /А.Артюшкина.// Хангалас.- 2001.- 19 апреля.
*	Иванова, Е. Көҥүл олохпутун түстээбиттэргэ- барҕа махтал!./Е.Иванова// Саха Сирэ.- 2010.- ыам ыйын 8 к.
*	Яковлев, А. “Маяк” уоттара./ А.Яковлева// Лена маяктара.- 1987.- сэтинньи 14 к.
*	Артюшкина, А. “Маяк” сырдыга. Очерк. /А. Артюшкина// Лена маяктара.- 1985. –от ыйын 17 к.
*	Харитонов, П. Воспеть бы его в песнях наших. Очерк.Делегат областной партконференции о Чепалове Г.Р./ П.Харитонов//  Ленские маяки.- 1986.- 14 января.
*	Яковлев, А. Кыайыылаах үлэҕэ- албан аат. /А.Яковлев// Лена маяктара.- 1985.- ахсынньы 25 к.
*	Таюрский, В. Чепаловский почерк. /В.Таюрский// Социалистическая Якутия. -1985.- 24 декабря. Чествование дояра совхоза “Булгуннятахский” Чепалова Г.Р.надоившего 6000кг.молока от каждой коровы.
*	Николаев, Д. Республика сана рекордсмена Г.Р. Чепаловы чиэстээһин. /Д.Николаев// Кыым.- ахсынньы 14 к.
*	Варламова, М. С выдающейся трудовой победой!. /М. Варламова.// Ленские маяки.- 1985.- 17 декабря.
*	Яковлев, А. Маяк идет к рекорду. / А. Яковлев// Кыым.- 1985.- 8 ноября.
*	Мушникова, А.Үрдүк ыам маастардара. /А. Мушникова// Лена маяктара.- 1985.- балаҕан ыйын 11 к.
*	Таюрский, В. На разных полюсах. Как рядовая ферма опередила механизированный комплекс. /В.Таюрский// Социалистическая Якутия.- 1986.- 29 августа.
*	 Артюшкина, А. Свет “Маяка”. Очерк. Человек и его дело. /А.Артюшкина// Ленские маяки.- 1985.- 16 июля. О Чепалове Г.Р.
*	Чепалов, Г. ЭҺиэхэ эрэнэбин. Үрүҥ илгэ гвардеецтара. 3000-лаах коллективынанкирбиини.. /Г.Чепалов// Эдэр коммунист. – 1985.- Бэс ыйын 7 к.
*	Яковлев, А. Дорообо сайылык. Эмис соболоох сайылык. «Маяк» уонна «Лена» фермалар сайылыктара. /А.Яковлев.// Лена маяктара. -1985.- Бэс ыйын 18 к.
*	Артюшкина, А. Үрдүк эппиэтинэс. Пятилетка – ударнай түмүгү!./А. Артюшкина//Лена маяктара. – 1985.- Ыам ыйын 1 к.
*	Чепалов, Г. Үрдүк кирбиини ылыахпыт. Бачыымнаахтарга. /Г.Чепалов// Лена маяктара. – 1983.- Олунньу 10 к.
*	Яковлев, А. Куоталаһыы былааҕа. Билсиҥ: биэс тыһыынчалаахтар. /А. Яковлев// Кыым.- 1984- ....
*	Васильев, В. Гаврил Романович Чепалов. / В.Васильев// 
*	Трофимов, Н. Республика чулуу ыанньыксыта. Чепалов Г.Р. 70-саа7ыгар ананар./Н.Трофимов// .....
*	Васильев, Н. Ыанньыксыт санаалара. Ветераннар ынырыыларынан. /Н. Васильев// Кыым.- ...
*	Яковлев, А. Көхтөөх куоталаһыы саҕаланыыта. Үрүҥ илгэ чорооно./ А. Яковлев// Лена маяктара....
*	Яковлев, А. Уһулуччу ситиһии. Конференция делегаттарын туһунан кэпсиибит. Чепалов Г.Р. үрүҥ илгэ маастара. /А.Яковлев// Лена маяктара....
*	Яковлев, А. Честь и слава по труду.Чевствование старшего фермы «Маяк” совхоза “Булгунняхтахский” Г.Р.Чепалова. /А.Яковлев// Ленские маяки.- 1985.

## Сигэлэр
* Дьобулҕам дьонун ахтыыта. А.Е. Львова - Покровскай, ГУ РГ "Ханалас" ("Хангалас"), 2011.-120с., стр.77
* I Малдьаҕар нэһилиэгэ 6 Хаҥалас улууһа / [хомуйан оҥордулар: В.И. Пестерев, В.Г. Спиридонова, В.Н. Спиридонов, М.С. Рыгунова]/ - Дьокуускай : ИП Иванов С.Д. Компания "СМИК-Мастер", 2012.-400 с., стр.146
*Тойон-Арыы Бөтүкэттэр / [хомуйан оҥордулар: Харитонов П.Н.-Ойуку, Архипова Р.А.]. - Покровскай: ИП "Никифоров А.М.", 2015.-256 с., стр.213
* Сулуһа суох герой / [хомуйан оҥордулар: П.Н. Харитонов, Н.Ф. Трофимов]. - Дьокуускай: Бичик, 2015.-192с.-(Саха сирин үлэһит дьоно).
* "Булгунньахтаах" сопхуоһа: үлэҕэ албан аат / хомуйан оҥордулар: Н.Ф. Трофимов [уо.да.а; киирии тылы суруйдулар: А.И. Васильева уо.д.а.]. - Дьокуускай: "Якутия" медия-холдинг, 2021. 262,[1] с.: ил., порт., стр.213-215