Бэдьимэ нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)

Билэ:Мегино-Кангаласс17.PNG|300px|thumb|right|Мэҥэ-Хаҥалас улууһа|
rect 79 184 94 205 Аллараа Бэстээх (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 138 250 149 264 Майа нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 189 141 200 155 Төҥүлү нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 94 229 105 243 Нөөрүктээйи нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 108 158 125 172 Дьаҥхаады нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 130 281 141 295 Хара нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 202 268 213 282 Тараҕай нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 188 231 199 245 Хорообут нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 69 253 80 267 Хаптаҕай нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 217 86 234 100 Мэҥэ нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 275 303 292 317  Бүтэйдээх нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 184 319 201 333 Иккис Наахара нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 248 137 265 151 Дьабыыл нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 108 307 125 321 Бастакы Тыыллыма нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 150 119 167 133 Доллу нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 174 385 191 399 Бастакы Наахара нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 178 176 195 190 Бэдьимэ нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 162 276 179 290 Ходоро нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 159 59 176 73 Мөҥүрүөн нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 41 298 58 312 Ороссолуода нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 287 252 304 266 Алтан нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 257 179 274 193 Баатара нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 158 193 175 207 Мэлдьэхси нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 243 263 260 277 Моорук нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 99 116 116 130 Томтор нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 175 472 192 486 Чыамайыкы нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 157 234 174 248 Догдоҥо нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 163 98 180 112 Араҥас нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 241 331 258 345 Холгума нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 74 339 91 353 Иккис Тыыллыма нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 123 78 140 92 Дойду нэһилиэгэ (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа)
rect 135 8 249 24 Уус-Алдан улууһа
rect 328 114 344 216 Чурапчы улууһа
rect 4 129 77 160 Дьокуускай
rect 227 429 311 443 Амма улууһа
rect 19 417 118 433 Хаҥалас улууһа


**Бэдьимэ нэһилиэк**. Мэҥэ-Хаҥалас улууһун нэһилиэгэ, киинэ Бэдьимэ.

Улуус кииниттэн 40 км хоту диэкки сытар.

Нэһилиэнньэтин ахсаана — 576 киһи (2007 сыл).

**Нэһилиэк историята**

1767c. - Баатар нэһилиэгэ Саха национальнай архивтарыгар 1767 сыл олунньу ыйга аан бастаан ахтыллар.

1921с. - I Баатараҕа Көрдүгэҥҥэ бастакы оскуола аһыллар. Учуутал - олохтоох ыччат Охлопков Николай Михайлович.

1927с. - "Сайдыы" табаарыстыба тэрииллэр.

1929с. - "Түмсүү" колхоз тэриллэр.

1931с. - "Тардыы" табаарыстыба тэриллэр.

1934с. - I сүһүөх комсомол тэрилтэтэ тэриллибитэ Колхоз хотоннорно, маҥхааһай, конюшня тутуллубуттара. Маҕаһыын аһыллыбыта.

1941 - 1945 с.с. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ I Баатараттан 97 эдэр дьон Ийэ дойдуларын көмүскүү ыҥырыллыбыттара. 54 буойун сэрии толоонугар охтубуттар, 43 буойун дойдуларыгар тыыннаах эргиллэн, айгыраабыт хаһаайыстыбаны чөлүгэр түһэриигэ күүстэрин харыстаабакка үлэлээбиттэрэ. Кырдьаҕастар, дьахталлар, оҕолор тыылга сэрии  ыар сылларыгар күүстэрин, олохторун харыстаабакка туруулаһа үлэлээбиттэрэ. Сэрии инниттэн  I Баатара5а ааҕар балаҕан аһыллан үлэлээбитэ.

1946с. - Сергучева Евдокия Алексеевна үлэлээбитэ.

1946 - 50 с.с. - Баатара талааннаах ыччата Неустроев Иннокентий Михайлович Мэҥэ - Хаҥалас оройуонун культуратын дьиэтин директорынан үлэлээбитэ.

1947с. - Сыырдаахха начальнай оскуола аһыллыбыта. Сэбиэдиссэйдэринэн үлэлээбиттэрэ: Шарина Домна, Эверстова Анисия о.д.а.

1949с. - Сыырдаахха начальнай оскуола аһыллыбыта. Эдэр талааннаах учууталлар нэһилиэккэ культура уонна спорт сайдыытыгар үгүс өрүттээх үлэни ыыталлар: Слепцова Нина Ильинична, Петрова Мотрена Прокопьевна, кэргэннии Григорьевтар, Россия киин куораттарыттан кэлбит эдэркээн учууталлар.

1951с. - "Жданов" колхоз "Түмсүүнү" кытта холбоһон "Түмсүү" колхоз буолбуттара.

1952с. - I, II Баатара нэһилиэктэрэ холбоһон Баатара нэһилиэгэ буолбуттара.

## Нэһилиэктэн төрүттээхтэр
*Аргунов Федор Степанович (1926 с. төр.) — Аҕа дойду сэрии кыттыылааҕа уонна инбэлиитэ. Хорсунун иһин мэтээллээх.
*Аргунов Федор Федорович (1953 с. төр.) — Саха Сирин үтүөлээх сири олохтооччу.
*Санникова Яна Михайловна (1973 с. кулун тутар 11 к. төр.) — Саха Сирин сайдыытын үөрэтэр чинчийээччи, история билимнэрин кандидата.
*Ноев Валерий Власьевич (1939 с. сэтинньи 20 к. Амма улууhун Алтаныгар тор.) - мелодист, самодеятельнай композитор, Бэдьимэ нэhилиэгэр олорон ааспыта. 
*Осипова Мария Андреевна (1922 с. төр.), герой-ийэ, Бэдьимэ олохтооҕо, Мэҥэ-Хаҥалас бучуооттаах гражданката, норуот маастара. 10 о5ону төрөтөн атахтарыгар туруортаабыт, сэрии ыар кэмигэр Сыымахха олорон 5 оҕону ииппит-көрбүт. Герой Ф.К. Попову сэриигэ атаарбыт, бииргэ комсомолга үлэлэспит, кэлин быыстапкатын уонна музейын төрүтээччи киһинэн буолар.
* Неустроев Николай Дмитриевич (1943-2020) — СГУ уһуйааччыта, педагогика билимин дуоктара, бэрэпиэссэр.

## Сигэлэр
* Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Мегино-Кангаласский улус 
* Саха Сирин нэһилиэктэрэ:Мэҥэ-Хаҥалас улууһа 
* gosspravka.ru:Мегино-Кангаласский улус
* «Якутская АССР», словарь-справочник. — Якутск, 1980.