Дональд Джон Трамп

**Дональд Джон Трамп** (; 1946, бэс ыйын 14, Нью Йорк, АХШ) — АХШ 45 уонна 47 баһылыга. Говард Кливленд кэнниттэн кини иккис хаттаан, онтон Республика баартыйатыттан бастакы буолбут бэрэсидьиэн. Бэрэсидьиэн буолуон иннинэ биллэр урбаанньыт (сүрүннээн дьиэ тутуутун эйгэтигэр), миллиардер, тэлэбиисэринэн ыытааччы.  

## Олоҕун олуктара
Дональд Трамп 1946 сыллаахха, бэс ыйын 14 күнүгэр Нью Йорк куоракка, Куинс диэн оройуонугар төрөөбүтэ. Аҕата — Фред Крист Трамп (1911, алтынньы 11 — 1999, бэс ыйын 25),  ийэтэ — Мэри Энн Маклауд (1912, ыам ыйын 10 — 2000, атырдьах ыйын 7). Аҕатын өттүнэн төрүттэрэ ниэмэс иммиграаннара (эһээтэ Фридрих Трумп диэн ааттаах киһи). Дональд Трамп бииргэ төрөөбүттэрэ бэһиэлэр, икки ини-биилээх, икки аҕаастаах балыстаах. 3 кэргэннэнэ сылдьыбыт, 5 оҕолоох.  
## Карьерата
### Урбаан
Бастакы сылларга аҕатын «Trump Organization» диэн тэрилтэтигэр орто дьоҕус ыалга дьиэ куортамныыр эбит. 1971 сылтан, Нью Йорк Манхэттэн оройуонугар тутуулары саҕалыыр. 1995 сыллаахха «Trump Entertainment Resorts» диэн Атлантик-сити куоракка казинолары уонна гостиницалары бас билэр хампаанньаны арыйар. 1996 сылтан «Мисс Аан дойду» (, ) күрэс бас билээччитэ. 

### Политика
2015, тохсунньу 25, АХШ Республикатааҕы партия мунньаҕар бэрисидиэн быыбарыгар кыттыан баҕарарын иһитиннэрбит. Бэс ыйын 16 «Трамп тауэр» диэн ыстааб-квартиратыгар официальнайдык бэрэсидиэн быыбарыгар турарын туһунан эппит. Бэрэсидиэн быыбарыгар партия биллэр политиктарын Марк Рубионы, Джеб Буһу уонна Скотт Уокеры хоппут. 2015, Сэтинньи 10 Сиирийэҕэ Арассыйа исламистар утары охсуһуутун өйөөбүт. Быыбар кэмигэр мусулмааннар утары хаста даҕаны тыл этэн турардаах уонна ол этиилэри программатыгар киллэрбит.
 
От ыйын 14, Трамп АХШ вице-бэрэсидиэнинэн Индиана штат аҕа баһылыга Майкл Пенс буолар диэбит. От ыйын 18-21 чыыһылалырыгар, АХШ Республикатааҕы партия сийиэһигэр Дональд Трамп партия аатыттан официальнай хандьыдаатынан бигэргэммит. Сэтинньи 8 АХШ баһылыгар быыбар буолан ааспыт уонна ол түмүгүнэн сэтинньи 9 быыбардааччылар коллегияларын кыайыыга анлаар 270 куолаһы ылан демократ Хиллари Клинтоны быыбарга кыайан АХШ 45-с баһылыга буолбут. Сэтинньи 19, официальнай бүтэһик түмүк оҥоһуллубут, онно Дональд Трамп 304 быыбардааччы куолаһын ылбыт. 

Быыбар кэнниттэн «Forbes» сурунаал сабыдыаллаах дьоннор тиһиктэригэр Трампы иккис миэстэҕэ туруорбут. «Time» сурунаал кинини «Сыл киһитэ» диэн ааттаабыт.

2017, тохсунньу 20, Дональд Трамп инаугурацията буолан ааспыт.

## АХШ 45-с аҕа баһылыга
Тохсунньу 20, бэрэсидиэн буолаат сонно тута саҥа ураахтары таһаарбыт, ол быыһыгар Барак Обама «Obamacare» доруобуйа харыстабылын реформатын ууратыыта буолбут. Чуумпу акыйаан кыттыгаһыттан тахсыбыт. Кыраныыссаны харабыллааһын уонна иммиграция туһунан уурааҕар Миэксикэни кытта саҥа күрүө тутар туһунан соруйбут. 6 мусулмаан дойдуларыттан: Сиирийэттэн, Ирантан, Лиибийэттэн, Судаантан, Сомалияттан уонна Йиэмэнтэн АХШ-ка дьон киириитин боппут. Дойду үп систематын реформатын туһунан ураах баттаабыт. 

### Сиирийэҕэ атааннаһыы
2017, муус устар 7, Хомс улууһугар баар Сиирийэ бырабыытылстыбатын авиабазатын 59 «Тамогавк» ракеталарынан ытыалаабыт. Ытыы Идлиб куоракка Башар Асад химичэскэй атаака оҥорбут диэн сабаҕалааһынтан оҥоһуллубут. Бу быһыы Европаҕа уонна Арассыыйаҕа араас-араас ахсыанканы ылбыт.

### Разведканы кытта атааннаһыы
2017, ыам ыйын 15 Дональд Трамп Сергей Лавровы кытта көрсүһүүгэ кистэлэҥ информация биэрбит диэн ЦРУ буруйдаабыт. Бэрэсидиэн администрацията ол буруйу ылымматах. 2017, ыам ыйын 17 разведканы дьаһайар сенат комиссията Лавровы кытта көрсүһүү матырыйаалларын ирдээбит. «Washington Post» суруйбутунан кистэлэҥ информация таһыма олус үрдүк, ол иһин кыттыгастары да кытта билиһиннэриллибэтэх. 

### Флинн дьыалата
Джеймс Коми ФБР салайааччытыттан ууратыллан баран Дональд Трамп Майкл Флинн утары силиэстийэлээһини тохтоторго көрдөспүтүн кэпсээбит. Ол иннинэ Майкл Флинн айдааннаахтык госбезопасность советнигын аатыттан ууратыллыбыт эбит. 2017, ыам ыйын 17 АХШ юстиция министиэристибэтэ Роберт Мюллеры (ФБР урукку салайааччыта) Арассыыйа АХШ быыбарыгар кыттыгаһын силиэстийэлииргэ аналлаах прокуруорунан анаабыт.

## Тус олоҕо
### Дьиэ кэргэнэ
1977 28 саастаах Ивана Зельничкованы кэргэн ылбыт. Киниттэн 3 оҕолоох: кыра-Дональд, Иванка уонна Эрик. 1992 арахсыбыттар. 1993 Марла Мейплзы кэргэн ылбыт, киниттэн Тиффани диэн кыыстаах. 1999 сыллаахха арахсыбыт. 2005 Словенийаттан төрүттээх Меланья Кнавсы кытта холбоспут. 2006 уолламмыт, Бэррон Уильям диэн ааттаабыттар. 

Дональд 8 сиэннээх, 5 — улахан уолун кыра-Дональд оҕолоро, 3 — Иванка оҕолоро. 

Дональд гольфунан үлүһүйэр.

### Баайа-дуола
«Forbes» аахпытынан Дональд Трамп баайа  $3,7 млрд. дуолларга тэҥнэһэр эбит (АХШ-ка 113 миэстэҕэ турар). Ону таһынан баһаам элбэх дьиэлэри бас билэр эбит. 

### Култуураҕа сыһыана
мини|слева|Дональд Трамп Аатырбыттар Аллеяларыгар баар сулуһа
#### Киинэҕэ
Дональд Трамп бэйэтин хас да киинэлэргэ уонна сериалларга оонньообутунан биллэр, олор быыстарыгар: «Один дома 2: Потерянный в Нью-Йорке», «Няня», «Принц из Беверли-Хиллз», «Дни нашей жизни», «Любовь с уведомлением» уонна «Шалопаи» диэн киинэҕэ. Кинини бэйэтин сотору-сотору комиктар оонньууллар, ону таһынан Трамп араас ток-шоуларга уонна программаларга кыттыбыт.

#### Ырыаҕа
Эмин Агаларов «In Another Life» диэн ырыатын килиибигэр уһуллубут. 

#### ТВ-га
2000, «Симпсоннар» диэн уруһуй сериалга, «Bart to the Future» сиэрийэҕэ, кини бэрэсидьиэннээн бүппүтүн кэннэ дойду бүддьүөтүгэр улахан хорумньу оҥоһуллубут диэн кэпсэнэр. Сиэрийэни 2015 сылтан баһаам элбэхтик ахтыллар.  

2003 Эн-Би-Си канаалга «Кандидат» диэн реалити-шоу ыытааччытынан уонна испольнительнай продюсерынан буолбут. 2007 ити шоуга кыттыбытын иһин Голливуд Аатырбыттар аллеяларыгар «сулус» ылбыт. 

2007 Ларри Кинг «Ларри Кинг в прямом эфире» ток-шоутугар оччотооҕу АХШ баһылыгын Джордж Буһу Иракка сэриитин иһин киритикэлээбит. 2008 эмиэ ити ток-шоуга Джон Маккейнҥа куоластаан диэн ыҥырбыт. 

## Библиографийата
Дональд Трамп бу кинигэлэр ааптара:
*    «Выживание на вершине» (1990)
*    «Искусство выживания» (1991)
*    «Искусство возвращения» (1997)
*    «Америка, которую мы заслуживаем» (2000) (совместно с Дейвом Шифлеттом, ISBN 1-58063-131-2)
*    «Как стать богатым» (2004) — ISBN 978-5-9614-5887-9
*    «Путь наверх» (2004)
*    «Думай как миллиардер. Всё, что следует знать об успехе, недвижимости и жизни вообще» — ISBN 978-5-9614-5886-2 (2004)
*    «Мой лучший совет по игре в гольф» (2005)
*    «Почему мы хотим, чтобы вы были богаты» (2006) (в соавторстве с Робертом Кийосаки)
*    «Мысли по-крупному и не тормози!» (2007) (в соавторстве с Билли Занкером (англ. Bill Zanker), ISBN 978-0-06-154783-6)
*    «Мой лучший совет по недвижимости: 100 лучших экспертов делятся своими стратегиями» (2007)
*    «Формула успеха» (2007)
*    «Трамп никогда не сдаётся. Как я превратил мои самые большие проблемы в успех» (2008), ISBN 978-5-699-84898-0
*    Дональд Трамп, Тони Шварц. Искусство заключать сделки = The Art of the Deal. — М.: Юнайтед Пресс, 2010. — 288 с. — (Библиотека Pio Global). — ISBN 978-5-904522-66-7.
*    «Былое величие Америки» (2011), пер. на рус. Эксмо, 2016, ISBN 978-5-699-88577-0
*    «Дар Мидаса» (2012) (в соавторстве с Робертом Кийосаки)
*    «Изувеченная Америка: Как сделать Америку снова великой» (2015)

## Быһаарыылар

## Ылыллыбыт сирэ