Япония бэлиэ күннэрэ

Япония бэлиэ күннэрэ.

* Муус устар 29 — Сёва күнэ
* Ыам ыйын 3 — Конституция күнэ (1948 сыллаахха бастаан бэлиэтээбиттэр)
* Ыам ыйын 4 — Күөх от-мас күнэ.  (みどりの日, Midori no Hi). Көмүс сэттиэлэ (Огон Шукан, 黄金週間) — Японияҕа муус устар 29-тан ыам ыйын 5 күнүгэр диэри бэлиэтэнэр судаарыстыба бырааһынньыктарыттан биирдэстэрэ. Бастаан урукку импэрээтэр төрөөбүт күнүн атын импэрээтэр бүрүстүөлгэ олорбутун кэннэ маннык ааттаабыттар (урукку импэрээтэр оту-маһы сөбүлүүрүн кэриэстээн), онтон Көмүс сэттиэлэни уһатар соруктаах отой да атын күҥҥэ көһөрбүттэр. 
* Ыам ыйын 5 — Танго но сэкку (эбэтэр Аямэ-но-хи — баҕа батаһын күнэ). Былыргыттан ыраахтааҕы дьиэтигэр ыытыллар Госэкку диэн ааттанар 5 сиэртэн биирдэстэрэ
* Ыам ыйын 5  — Оҕо күнэ. Соҕуруу Кэриэйэҕэ эмиэ бу күн бэлиэтэнэр.
* Ыам ыйын 15 — Аой-мацури, мальва бэстибээлэ
* Ыам ыйын 17 — Тосегу бэстибээл (паланкиннар икки күннээҕи параадтара) 
* Ыам ыйын 27 — Байыаннай байҕал флотун күнэ
* Бэс ыйын 10 — Чаһы күнэ 

* От ыйын 7 — Танабата диэн таптал бэстибээлэ (урукку аата Сулус бэстибээлэ) ыытыллар. Үһүйээн быһыытынан, бу эрэ түүн таптаспыт сулустар көрсөр кыахтаахтар эбит.
* От ыйын 10 — Натто күнэ (сояттан оҥоһуллар ас-үөл)
* От ыйын 13 —  эбэтэр , өлбүттэри ахтан ааһар күн (от ыйын 16 диэри). Буддистар бу үс күн тухары өлбүттэр дьиэлэригэр таарыйан ааһаллар диэн итэҕэйэллэр. Бон одори диэн үҥкүү сиэрэ-туома толоруллар.
* От ыйын 17 — Гион Мацури (Gion Matsuri)
* От ыйын 19 — Дьахтар-миниистирдэр күннэрэ 

* Атырдьах ыйын 6 — аан дойдуга **Хиросима күнэ** бэлиэтэнэр. Ядернай сэрии сэбин бобуу аан дойдутааҕы күнэ
* Атырдьах ыйын 9 — Куустуһуу күнэ
* Атырдьах ыйын 11 —  Хайа күнэ. 2014 сыллаахха Япония түмэнэ бу күнү 2016 сыллаахтан бэлиэтиир туһунан сокуон ылыммыта. Онно дьоппуон култууратыгар далай уонна хайа ураты суолталаахтара ыйыллыбыт.
* Атырдьах ыйын 13 — Обон саҕаланар — өлбүттэри ахтар сиэр-туом (атырдьах ыйын 13—15 күннэрэ).

### Күһүн
* Балаҕан ыйын 9 — Хризантема күнэ эбэтэр Кику-но-Секку 
* Балаҕан ыйын 18 — Окинава арыы олохтоохторун түөлбэ тылларын күнэ
* Балаҕан ыйын 23 — Сюбун-но-хи диэн күн-түүн күһүҥҥү тэҥнэһиитин күнэ. Бу күн дьон өбүгэлэрин уонна өлбүттэри кэриэстииллэр.
* Алтынньы 9 — Такаяма Күһүҥҥү бэстибээлэ
* Алтынньы 13 (Сикокучуо, Эхимэ провинция) — Дои тайкомацури (алтынньы 13–15), үүнүү өлгөм буоларыгар сиэр-туом толороллор
* Алтынньы 22 (Киото) — Дзидай Мацури. 1868 сыллаахха Япония киин куоратынан Токио буолбутугар, импэрээтэр, кини аймахтара, чаҕардара уонна тыһыынчанан чунуобунньуктар Киототтан көһүүлэрин сиэрэ-туома оҥоһуллубут. Бу күн сыл ахсын Киото куоракка дьон былыргылыы таҥнан баран ол көһүүнү үтүктэллэр
* Сэтинньи 1 — Бэйэни көмүскэнии күүстэрин күнэ
* Сэтинньи 3 — Култуура күнэ
* Сэтинньи 15 — Сити-го-сан («сэттэ-биэс-үс»). Биэс уонна үс саастаах уолаттары, сэттэ уонна үс саастаах кыргыттары кимоно эбэтэр атын мааны таҥаһы таҥыннаран синто храмыгар илдьэллэр уонна сиэр-туом толороллор. Бу бырааһынньык оҕо улаатар кэмин биир улахан олуга буолар.
* Сэтинньи 23 — Үлэ иһин махтал күнэ
* Сэтинньи 28 — Хоонко. Буддизм Япониятааҕы салаата Дзёдо Синсю (шин буддизм) бу күн бэйэтин олохтооччутун Синран Шонины ахтар.

### Ахсынньы
* Ахсынньы 8 
** Бодхи күнэ (Будда өйүн сырдааһынын күнэ)
** (Киото уонна Кансай эрэгийиэннэргэ) — Хари-Куйо. Тостубут иннэ күнэ, бу күн иистэнэр сатабылы тупсарыы күнүнэн ааҕаллар, синтоистар уонна буддистар ол туһугар таҥараҕа үҥэллэр. Канто эрэгийиэҥҥэ олунньу 8 күнүгэр бэлиэтииллэр.
* Ахсынньы 14 — Түөрт уон сэттэ ронины ахтар-саныыр күн. Бу күн Сэнгаку-дзи диэн Токиоҕа баар таҥара дьиэтигэр көмүллэ сытар даймену уонна кини рониннарын ахталлар. Бу XVIII үйэҕэ буолбут түбэлтэни дьоппуоннар бэриниилээх буолуу холобурун быһыытынан былыргыттан билинэллэр
* Ахсынньы 21 эбэтэр ахсынньы 22 — Күн туруутун кэмигэр илиҥҥи дойдуларга тэриллэр Дунчжи бэстибээл. Инь уонна Янь бөлүһүөпүйэтигэр хараҥа уонна сырдык алтыһыылырагыр суолталаах күн быһыытынан бэлиэтэнэр. Үксүн дьон аймахтарын кытта бэлиэтииллэр
* Ахсынньы 23 — Сынньалаҥҥа олорор импэрээтэр төрөөбүт күнэ
* Ахсынньы 31 — Омисока

## Быһаарыылар