Үөдүгэй нэһилиэгэ (Үөһээ Бүлүү улууһа)

Билэ:Верхневилюйск2.PNG|450px|thumb|right|Үөһээ Бүлүү улууһа|
poly 67 462 85 438 109 471 82 488 Үөдүгэй нэһилиэгэ
poly 104 438 104 453 114 459 125 447 113 438 Нам нэһилиэгэ
poly 89 399 99 389 121 389 101 408 Дүллүкү нэһилиэгэ
poly 71 409 84 404 97 412 97 424 Хоро нэһилиэгэ
poly 56 321 102 316 93 344 68 356 Боотулу нэһилиэгэ
poly 95 352 113 375 100 380 86 359 Далыр нэһилиэгэ
poly 30 443 61 429 61 497 35 497 Кэнтик нэһилиэгэ
poly 72 364 86 364 89 381 68 381 Мэйик нэһилиэгэ
poly 116 412 125 412 136 401 143 408 139 420 121 420 121 413 116 413 Ороһу нэһилиэгэ
poly 124 435 134 435 140 444 140 456 128 456 128 445 Тамалакаан нэһилиэгэ
poly 59 515 116 480 116 522 105 586 79 592 Өргүөт нэһилиэгэ
poly 99 347 120 327 135 346 112 362 Маҥаас нэһилиэгэ
poly 61 387 83 387 61 400 83 400 Оҥхой нэһилиэгэ
poly 140 439 162 439 186 479 158 479 Харбалаах нэһилиэгэ
poly 120 364 168 339 173 379 134 388 Кырыкый нэһилиэгэ
poly 67 215 102 215 94 289 57 289 Сургуулук нэһилиэгэ
poly 36 87 58 87 58 178 84 178 84 129 124 70 84 11 Сургуулук нэһилиэгэ
poly 105 415 105 426 115 415 115 426 Балаҕаннаах нэһилиэгэ
poly 5 413 32 413 5 438 32 438 Балаҕаннаах нэһилиэгэ
poly 61 632 153 579 214 657 185 688 Туобуйа нэһилиэгэ
poly 123 503 123 580 160 487 177 544 Быракаан нэһилиэгэ
poly 170 411 170 437 205 411 205 437 Хомустаах нэһилиэгэ
poly 120 392 120 405 132 392 132 405 Хомустаах нэһилиэгэ
poly 157 385 157 397 171 385 171 397 Хомустаах нэһилиэгэ
rect 115 104 248 324 Бүлүү улууһа
rect 205 596 251 643 Горнай улууһа
rect 4 6 44 59 Өлөөн улууһа
rect 4 100 44 401 Ньурба улууһа
rect 3 547 52 621 Сунтаар улууһа
rect 3 666 112 703 Өлүөхүмэ улууһа


**Үөдүгэй нэһилиэк**. Үөһээ Бүлүү улууһун нэһилиэгэ, киинэ Андреевскай. 

Улуус киинин кытта холбоһон турар. Үөһээ Бүлүү сэлиэнньэ соҕуруу өртүн ылар уонна 30 км ыраах Куду диэн сэлиэнньэ сытар. 

Нэһилиэнньэтин ахсаана 2092 киһи (2007 сыл), ол иһигэр Андреевскай — 2015 уонна Куду — 77 киһи.

## Устуоруйата
Үһүйээннэр уонна сурукка тиһиллибит ахтыылар кэпсииллэринэн Үөдүгэй дьоно билиҥҥи Үөһээ Бүлүү улууһун сирдэригэр XVII үйэ ортотун диэки кэлбиттэр. Бу дьон биир уус дьоно олоччу көһөн кэлбиттэр курдук, ол аата урукку олорбут сирдэригэр, Өлүөнэ өрүс хаҥас өттүгэр, ким да хаалбатах. Краеведтар этэллэринэн Саха сиригэр итинник бүтүннүү ууһунан көҥүлү батыспыт уус суох. Көспүт төрүөттэрэ - нуучча кэлиитигэр бэйэлэрин-бэйэлэрэ дьаһанан олороору.

Үөдүгэйдэр Үөһээ Бүлүү сирин булалларыгар онно эрдэ кэлэн өргүөттэр уонна Көбдө баһылыктаах Нам дьоно олохсуйбуттар эбит. Өргүөттэр арааһа булду батыһар табалаах дьон буоллалларын быһыытынан сискэ, үрэх баһыгар олохсуйбуттар. Оттон намнар сүөһүлээх, сылгылаах дьон буоланнар Бүлүү өрүс үрдүгэр сытар дьоһун сирдэри булан, билиҥҥи Намы төрүттээбиттэр. Үөдүгэйдэр кэргэн-чаҕар дьоннорун илдьэ барыта 18 ыал күһүн кэлбит. Өрүс уҥа өттүгэр Күҥкү баһылыктаах Быйакы, Чочу, Бакы, Чап, Быыгынас Боотур, Дьаархан, Күүлэ, Халбаакы хаалаллар. Оттон өрүс хаҥас өттүгэр Наакаан баһылыктаах Дэди, Мотуруос, Лүһүрүкээн, Асхабыл, Эгэй, Өбүкэ, Суор Ойуун, Түүлээх Түлэҕэй тахсаллар.

Наакаан дьоно Куорамыкы аннынан өрүһү туораан тэҥкэ иһигэр үс биэрэстэ киирэн Хатар Балаҕаннааҕа диэн сиргэ, уһун элгээн кытылыгар олохсуйаллар. Манна турбут 9 ураһа олоҕо хойукка дылы баара үһү.

Күҥкү ураһатын олоҕо Күүлэҕэ турбут. Кини Күүлэнэн, Боруу Көлүйэнэн олорбут. Чочу, Быйакы, Бакы олохсуйбут алаастара билигин кинилэр ааттарынан ааттанан сыталлар.

Чап Куорамыкыттан көс кэриҥнээх сиргэ, Кэнтиккэ олохсуйбут. Халбаакы бастаан билиҥҥи Ороһу сиригэр өрүс арыытыгар олохсуйан иһэн куду буордаах сиргэ Кудуга тахсыбыт.

Быыгынас Ороһуну төрүттээбит.

II Үөдүгэй баһылыктара

## Нэһилиэктэн төрүттээхтэр
:Александр Георгиевич Потапов (1891 с. төр.) — биллиилээх быраас.
:Егоров Николай Васильевич (1903—1982) — РСФСР уонна Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.
:Васильева Пелагея Васильевна (төр. 1933) — Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала, тыыл уонна педагогика үлэтин бэтэрээнэ.
:Иванов Валерий Иосифович (төр. 1942) — техническай билимнэр кандидаттара.
:Тумусов Федот Семенович (төр. 1955) — политик.

## Быһаарыылар

## Сигэлэр
* Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия): Верхневилюйский улус 
* Саха Сирин нэһилиэктэрэ: Үөһээ Бүлүү нэһилиэктэрэ 
* gosspravka.ru: Верхневилюйский улус