open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कोफी अन्नान

लघुचित्रम्

## कोफी अन्नान 
घानादेशे जात: भवान्‌ अधिकारी संयुक्‍त राष्‍ट्र इति परिषद: सप्‍तम: सामान्‍यसचिव: अभवत्‌ ।

भवान्‌ नोबेल शांति पुरस्‍कारेण सम्‍मानित:।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
कार्ल् बेन्ज्

सः विख्यातः पुरुषः।
*जीवनी

## बाह्य ग्रन्थिय: 
* Automuseum Dr. Carl Benz, Ladenburg/Germany
* Bertha Benz Memorial Route

Image:Werkstatt Carl Benz.png|Carl Benz‘ workshop in Mannheim/Germany
Image:Benz Patent Motorwagen 1886 (Replica).jpg|Replica of the Benz Patent Motorwagen built in 1885
Image:Benz Patent Motorwagen Engine.jpg|Engine of the Benz Patent Motorwagen
Image:Karl Benz Führerschein.jpg|The world’s first drivers‘ licence, issued to Carl Benz on August 1, 1888 
Image:Automuseum Dr Carl Benz.jpg|Automuseum Dr. Carl Benz in Ladenburg/Germany
Image:Patentmotorwagen mit Karl und Bertha Benz.jpg|Carl and Bertha Benz
Image:berthabenzmemorialrouteschild.jpg|Official sign of Bertha Benz Memorial Route, commemorating the world's first long distance journey with a Benz Patent Motorwagen in 1888 
Image:WslErsteTanke.jpg|The World’s first Filling-Station, the City Pharmacy in Wiesloch/Germany 

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
एमील डर्खीम

सः विख्यातः पुरुषः।
* जीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:अन्यभाषायां सारमञ्जूषा
बकमिन्स्टर फुलर

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
*जीवनी

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
*The Estate of R. Buckminster Fuller
*Buckminster Fuller Institute
*Remarks at the Presentation Ceremony for the Presidential Medal of Freedom – February 23, 1983 
**Buckminster Fuller*, a portrait by Ansel Adams 

;Articles about Fuller
* WIRED article about Buckminster Fuller 
* Dymaxion Man: The Visions of Buckminster Fuller by Elizabeth Kolbert, *The New Yorker* (June 9, 2008)
* The Love Song of R. Buckminster Fuller New York Times article questioning Fuller's supposed consideration of suicide, (June 15, 2008)

;Collections
* Buckminster Fuller Digital Collection at Stanford  includes 380 hrs. of streamed audio-visual material from Fuller's personal archive
* Buckminster Fuller Papers  housed at Stanford University Libraries
*Clara Thomas Archives and Special Collections, York University – Archival photographs of Buckminster Fuller from the Toronto Telegram.

;Everything I Know
*"Everything I Know" Session, Philadelphia, 1975  at Stanford University Libraries archives
*The "Everything I Know" 42-hour lecture session &nbsp;— video, audio, and full transcripts.

;Media
* R. Buckminster Fuller on PBS
* Buckminster Fuller discussed on The State of Things
* , a 1974 documentary
* , a 1996 episode of *American Masters*
* , a 2004 short animated documentary
* The Love Song of R. Buckminster Fuller, a 2012 live documentary by filmmaker Sam Green

;Other resources
* CJ Fearnley's List of Buckminster Fuller Resources on the Internet 
* Buckminster Fuller  at Pionniers & Précurseurs. Includes a bibliography

वर्गः:अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
स्टीवन स्पीलबर्ग

लघुचित्रम्|स्टीवन स्पीलबर्ग 2017
विख्यात पुरुषः। 
* जीवनी

स्थलम्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
सद्दाम हुसेन्

thumb|सद्दाम हुसेन

सद्दाम हुसेन अब्द अल-माजीद अल-तिकृति(अरबी: صدام حسين عبد المجيد التكريتي Ṣaddām Ḥusayn ʿAbd al-Maǧīd al-Tikrītī; २८ अप्रैल १९३७ – ३० दिसम्बर २००६) इराकस्य पञ्चमराष्ट्रीयपति आसीत, एतद क्षमति षोडशन्जुलाईएकोनविम्शतिसहस्रनवसप्ततेः यावत् नवअप्रैलविंशतिसहस्रत्र अपरिवेषयतः। परिक्रान्तिक ब'आठ पक्षस्य पुरोगमसदस्य आसीत।

वर्गः:इराकदेशः
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
एलिजाबेथ

* एलिजबेथ् प्रथमा &mdash; ब्रिटेनस्य शासकाः १५५८-१६०२
* एलिज़बेथ २ &mdash; ब्रिटेनस्य शासकः

वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
लेक वलेंसा

लेच वालेसा एकः पोलिश राष्ट्र्पति अस्ति। नोबेल पुरस्कारें समानित अस्ति।

* जीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
लुक्रेजिया बोर्गिया

thumb|right|लुक्रेजिया बोर्गिया
विख्यात पुरुषः। 
* जीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
ली क्वान् यू

**ली क्वान् यू**, 16 सेप्टेम्बेर् 1923 – 23 मार्च् 2015 (आङ्ग्लभाषायां Lee Kuan Yew, तमिल् भाषायां லீ குவான் யூ, सिङ्गपूरदेशस्य प्रथमप्रधानमन्त्री आसीत्। सः सिङपूरस्य पिता इति  तद्देशस्य जनैः प्रीत्या निर्दिश्यते । सः प्रजाक्रियापक्षः , (People Action Party/PAP)  इत्येतं पक्षं १९५४ तमे वर्षे संस्थापितवान् ।  १९५९ तमवर्षतः सप्तसु अपि निर्वाचनेषु विजयं प्राप्तावान्  । ली महोदयः स्वस्य शासनकाले सिङ्गपूरदेशं लोकस्य तृतीयर्वर्गदेशस्य  स्थानात्  प्रथमवर्गदेशस्य स्थानं  प्रापितवान् इति श्लाघ्यते । १९९० तमवर्षपर्यन्तं सः प्रधानमन्त्री आसीत् । तदनन्तरम् अपि सर्वकारस्य मार्गदर्शकरूपेण सेवां कृतवान् । २००४ तमे वर्षे तस्य पुत्रः ली हसीन् लूङ् प्रथानमन्त्रिपदवीं प्राप्तवान् ।
## बाल्यं शिक्षणञ्च
ली क्वान् यू महोदयः १९२३ तमे वर्षे सिङ्गपुरे जातः । सः इङ्लन्ड् देशस्य  प्रसिद्धकेम्ब्रिड्ज्विश्वविद्यालये न्यायशास्त्रं पठित्वा  सिङ्गपूरं प्रत्यागम्य न्यायवादीरूपेण सेवां कृतवान् । अनन्तरं तस्य मित्रेण सह तेन राजनीतिक्षेत्रं प्रविष्म् । १९५० तमे वर्षे तस्य विवाहः क्वा जियोक् छू इत्यनया सह अभवत् । तस्य द्वौ पुत्रौ एका पुत्री । ली महोदयः चैनादेशवंशीयः आसीद् चेदपि बाल्ये चीनभाषां न ज्ञातवान् । ३२ तमे वयसि तेन चीनभाषा जपानभाषा च अधीता । 
## **मरणम् स्तुतिवचनम् च**
२०१५ वर्षे मार्च्-मासस्य २२ दिनाङ्के, ९२ तमे वयसि तस्य मरणम् अभवत् । अमेरिकराष्ट्रपतिः बराक् ओबामा महोदयेन २००९ वर्षे उक्तवान् " ली महोदयस्य सहाय्येन एव एशियाखण्डस्य  अर्थशास्त्रचमत्कारः(economic miracle) उपगतः। अतः एशियाखणडस्य २० एवं २१ शताब्दयोः इतिहासपुरुषेषु ली महोदयः अपि मुख्यः इति गणनीयः " इति । 
भारतप्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी २०१५ वर्षे मार्च् २९ तमे दिनाङ्के  लीमहोदयस्य 	अन्त्यक्रियायाम् उपगम्य, उक्तवान् " लीमहोदयः श्रेष्ठ-आधुनिकनायकानां सार्वलौकिकविचारकः आसीत्" इति । 
ली महोदयस्य् प्रति प्रबलसार्वजनिकाभिप्रायः अस्ति सः सर्वकारव्यवाहारेषु भ्रष्टाचारम् अपनीतवान् इति ।
## **पुरस्काराः**
तेन रज्यपरिपालनकाले अनेके पुरस्काराः प्राप्ताः । विशेषतः, 
*१। दि आर्डर् ओफ़् ति रिसिङ् सन्-(१९६७)
*२। दि आर्डर् आफ् कम्पेनियन्स् ओफ़् हानर् (१९७०)
*३। नैट् ग्राण्ड् क्रास् आफ् सैन्ट् मैकेल् अण्ड् सैन्ट् जार्ज् (१९७२)
*४। ति फ्रीडम् ओफ़् ति चिटि ओफ़् लण्डन् (१९८२)
*५। ति सेरि पादुका माह्किटा झोर् (१९८४)
*६। ति आर्डर् ओफ़् ग्रेट् लीडर् (१९८८)
*७। ति फेल्लोषिप् ओफ़् इम्पीरियल् कालेज् आफ् लण्डन् (२००२)

व्यक्तिः
वर्गः:विषयः वर्धनीयः
लियोनार्दो दा विन्सी

**लियोनार्दो दा विन्ची** एषः इटालि देशस्य विज्ञानी चित्रकारः शिल्पी सङ्गीतज्ञः गणितशास्त्रज्ञः लेखकः च आसीत्। 'विन्चि' इत्यस्मिन् ग्रामे जातः सः ।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Leonardo da Vinci and *the Virgin of the Rocks*, A different point of view 
* Complete text & images of Richter's translation of the Notebooks
* Web Gallery of Leonardo Paintings
* Drawings of Leonardo da Vinci
* Da Vinci Decoded Article from *The Guardian*
* The true face of Leonardo Da Vinci? 
* Leonardo da Vinci's Ethical Vegetarianism
* The Notebooks of Leonardo da Vinci
* Leonardo da Vinci at BBC Science
* Yahoo news, 500-year-old Leonardo da Vinci sculpture 'Horse and Rider' unveiled
* Leonardo da Vinci: Anatomist The Queen's Gallery, Buckingham Palace, Friday, 4 May 2012 to Sunday, 7 October 2012. High-resolution anatomical drawings

वर्गः:अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
रोबर्ट ए मिल्लिकन्

thumb|right|रोबर्ट ए मिल्लिकन
विख्यात पुरुषः। 
* जीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
रिचार्ड फैनमन

**रिचर्ड फिलिप्स् फेनमैन्** अमेरिकनः सैद्धान्तिकभौतिकशास्त्रज्ञः आसीत्, यः क्वाण्टम-यान्त्रिकस्य मार्ग-अभिन्न-सूत्रीकरणस्य, क्वाण्टम्-विद्युत्-गतिविज्ञानस्य सिद्धान्तस्य, अतिशीतल-द्रव-हीलियमस्य अतिद्रवस्य भौतिकशास्त्रस्य, तथैव कणभौतिकशास्त्रस्य कार्यस्य च कृते प्रसिद्धः आसीत् यस्य कृते सः प्रस्तावितवान् पार्टन् मॉडल् इति।

उपपरमाणुकणानां व्यवहारस्य वर्णनं कृत्वा गणितीयव्यञ्जनानां कृते फेनमैन् इत्यनेन व्यापकरूपेण प्रयुक्ता चित्रात्मकप्रतिपादनयोजना विकसिता, या पश्चात् फेनमैन् आरेखाः इति नाम्ना प्रसिद्धा अभवत्। जीवनकाले फेनमैन् विश्वस्य प्रसिद्धेषु वैज्ञानिकेषु अन्यतमः अभवत्। १९९९ तमे वर्षे ब्रिटिश-पत्रिकायाः फिजिक्स वर्ल्ड इत्यनेन विश्वस्य १३० प्रमुखभौतिकशास्त्रज्ञानाम् सर्वेक्षणे सः सर्वकालिकस्य सप्तमः महान् भौतिकशास्त्रज्ञः इति स्थानं प्राप्तवान्।
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

## उल्लेख:
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:१९१८ जननम्
वर्गः:१९८८ मरणम्
वर्गः:भौतिकशास्त्रज्ञः
सम्राज्ञी काथरिन्

सम्राज्ञी काथरिन् रास्यादेशस्य साम्राज्ञी आसीत्।

श्रेणीःजीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
योहान गुटेनबर्ग

**योहान गुटेनबर्ग** (योहान्स गेन्स्फ्लिश् त्सुर लाडन त्सुम गुटेनबर्गः) (ल. १४०० - ३ फरवरी १४६८) एकः जर्मनः आविष्कारकः, मुद्रकः, प्रकाशकः, स्वर्णकारः च आसीत्, यः यन्त्रवत् चलितप्रकारस्य मुद्रणमन्त्रेण यूरोपं प्रति मुद्रणस्य प्रवर्तनम् अकरोत् । अस्य कार्यस्य कारणात् यूरोपे मुद्रणक्रान्तिः आरब्धः, एवं द्वितीयसहस्राब्द्याः एकं महत्वपूर्णं स्थलम् आसीत्, येन मानवजातिः समकालीनः इतिहासः आरब्धः। अयं पुनर्जागरणस्य, युरोपीयसुधारणेन, युरोपीयप्रबुद्धिकरणस्य, वैज्ञानिकक्रान्तिकरणस्य च विकासस्य, आधुनिकज्ञानसम्पत्तिसम्पत्तिसम्प्रदायस्य भौतिकस्य आधारस्य, ज्ञानस्य लोकतान्त्रिकरणस्य च महत्त्वपूर्णः योगदानकर्ता आसीत् ।
श्रेणीःजीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
मार्गरेट थाचर

**मार्गरेट थ्याचर** बेलायत देशस्य सुविख्यात राजनीतिज्ञा आसित्। सा एकादशवर्षकाणि तस्य देशस्य प्रधानमन्त्रीस्य रूपे कार्य सम्पादितानि।
थ्याचरस्य दृढ संकल्पित विचरितानि तस्य **लौह स्त्री** (Iron Lady) नामानि लोकप्रसिद्धा आसित्।

श्रेणीःजीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः
महाथिर मोहमद

**महाथिर मोहमद** व्यक्तिगत स्तर पर मलेशिया के महान राजनीतिक नेता और विशेषज्ञ हैं, जिन्होंने अपने 22 वर्षों के प्रधानमंत्री कार्यकाल में देश के विकास में महत्वपूर्ण योगदान दिया। उनका नेतृत्व ने अर्थशास्त्रिक सुधारों, विज्ञान और प्रौद्योगिकी में विकास, और मलेशिया के अंतरराष्ट्रीय स्तर पर प्रमुख बनाने में महत्वपूर्ण भूमिका निभाई।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
व्लादिमीर पुतिन

thumb|right|व्लाडिमिर पुटिन
विख्यात व्यक्तिः

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:१९५२ जननम्
थामस् एडिसन्

thumb|right|थामस् एडिसन्
थामस् एडिसनस्य नाम वयं सर्वे जानीमः एव । सः कदाचित्‌ चिन्तितवान्‌ 'मया मतदानपञ्जीकरणयन्त्रं निर्मातव्यम्‌' इति । निरन्तरचिन्तनेन सः तादृशस्य यन्त्रस्य निर्माणे समर्थः जातः एव । यन्त्रस्य स्वाम्यम्‌ अपि सम्पादितं तेन । एतस्मात्‌ मया प्रभूतं यशः सम्पाद्येत इति अभावयत्‌ सः । राष्ट्राध्यक्षाय तत्‌ यन्त्रं दर्शयितुं सः वाषिङ्गटन्‌ नगरं गतवान्‌ । संसदः सभाध्यक्षः च तेन दृष्टः । स्वस्य यन्त्रस्य वैशिष्ट्यं कार्यनिर्वहणसामर्थ्यं च सः विवृतवान्‌ अध्यक्षस्य पुरतः । एतस्य उपयोगतः मतदानविलम्बस्य दोषः दूरीकर्तुं शक्यः । एकस्य क्षणस्य विलम्बम् अपि एतत्‌ यन्त्रं न सहते । मतदाने एकोऽपि दोषः न भवति एतस्य उपयोगतः इति अवदत्‌ सः । सर्वे अपि सश्रद्धं श्रुत्वा तदीयं प्रयत्नं प्रशस्तवन्तः । राष्ट्राध्यक्षः -  'यन्त्रमिदं संसद्भवने यदि योज्येत तर्हि मतदाने शीघ्रता भवेत्‌ । किन्तु एतत्‌ यन्त्रम् अत्र प्रयोजनाय न भवेत्‌ । यतः राजनीतिपुरुषाः विलम्बम् एव इच्छन्ति । चर्चानिर्वहणादिनिमित्तं कालविलम्बः आवश्यकः एव भवति' इति उक्त्वा यन्त्रस्वीकारं निराकृतवान्‌ । एतस्य श्रवणात्‌ एडिसनः विषण्णवदनः जातः । गुणः अपि अत्र दोषाय जातः इति चिन्तयन्‌ सः निर्णीतवान्‌ इतः परं मया उच्चस्तरीयेभ्यः किमपि न करणीयम्‌ । यः यः आविष्कारः क्रियेत सः सामान्यानां जनानां निमित्तम् एव स्यात्‌ इति । अग्रे तेनैव एडिसन्‌ महोदयेन विद्युद्दीपस्य आविष्कारः कृतः ।
## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
;Locations
* Menlo Park Museum and Edison Memorial Tower
* Thomas Edison National Historical Park (National Park Service)
* Edison exhibit and Menlo Park Laboratory at Henry Ford Museum
* Edison Museum
* Edison Depot Museum 
* Edison Birthplace Museum
* Thomas Edison House

;Information and media
* The Diary of Thomas Edison
* Edison's patent application for the light bulb at the National Archives.
* 
* January 4, 1903: Edison Fries an Elephant to Prove His Point – *Wired* article about Edison's "macabre form of a series of animal electrocutions using AC."
* ''The Invention Factory: Thomas Edison's Laboratories''
* Rutgers: Edison Papers
* Edisonian Museum Antique Electrics
* "Edison's Miracle of Light "
* Edison Innovation Foundation – Non-profit foundation supporting the legacy of Thomas Edison.
* The Illustrious Vagabonds 
* "The World's Greatest Inventor", October 1931, Popular Mechanics detailed, illustrated article
* 14 minutes "instructional" film with fictional elements The boyhood of Thomas Edison from 1964, produced by Coronet, published by *archive.org*
**Booknotes* interview with Neil Baldwin on *Edison: Inventing the Century*, March 19, 1995.
**Booknotes* interview with Jill Jonnes on *Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse and the Race to Electrify the World*, October 26, 2003.

वर्गः:अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
डायना राजकुमारी

विख्यात व्यक्तिः

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* संस्कृतम्
* भारतम्
* हिन्दूधर्मः
* वैदिकसाहित्यम्
जार्ज वाशिंगटन

**जार्ज वाशिंगटन** (22 फरवरी, 1732 – 14 दिसम्बर् 1799) एकः अमेरिकनसैन्यपदाधिकारी, राज्यकर्त्ता, संस्थापकः च आसीत् यः 1789 तः 1797 पर्यन्तं संयुक्तराज्यस्य प्रथमराष्ट्रपतिरूपेण कार्यं कृतवान्। महाद्वीपीयकाङ्ग्रेसेन महाद्वीपीयसेनायाः सेनापतिरूपेण नियुक्तः, वाशिंगटनेन अमेरिकनक्रान्तिकारियुद्धे देशभक्तसैनिकानाम् नेतृत्वं कृत्वा १७८७ तमे वर्षे संवैधानिकसम्मेलनस्य अध्यक्षत्वेन कार्यं कृतम्, यस्मिन् संयुक्तराज्यसंस्थायाः संविधानस्य, अमेरिकनसङ्घीयसर्वकारस्य च निर्माणं अनुमोदनं च अभवत। राष्ट्रस्य स्थापनायां बहुविधं नेतृत्वं कृत्वा वाशिङ्गटनं "स्वदेशस्य पिता" इति उच्यते।

## प्रारंभिकजीवने
वाशिङ्गटन-परिवारः वर्जिनिया-देशस्य एकः धनी रोपण-परिवारः आसीत् यः भूमि-अनुमानेन, तम्बाकू-कृष्या च स्वस्य भाग्यं कृतवान् आसीत्।

## उल्लेख:
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:१७७२ जननम्
वर्गः:१७९९ मरणम्
जार्ज डबल्यु बुश

## टिप्पणी
## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
*Official White House biography 
*Archived White House website&nbsp;– National Archives and Records Administration, maintains content from January 20, 2009
*George W. Bush Presidential Speech Archive at the Internet Archive
*
*
*George W. Bush photos&nbsp;– History Channel collection of presidential photographs.
*Essays on Bush, each member of his cabinet and First Lady  the Miller Center of Public Affairs

श्रेणीःजीवनी

वर्गः:अन्यदेशीयराजनेतारः
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
जोन लोगी बेर्ड

**John Logie Baird** FRSE 13 अगस्त 1888 – 14 जून 1946) एकः स्कॉटिश आविष्कारकः, विद्युत् अभियंता, नवीनता च आसीत् यः 26 जनवरी 1926 दिनाङ्के विश्वस्य प्रथमं लाइव कार्यं कुर्वन् दूरदर्शनप्रणालीं प्रदर्शितवान्।
चे ग्वेएरा

thumb|right|चे ग्वेएरा

**चे ग्वेएरा** (1928-1967) विख्यात क्रन्तिकारी आसीत.

श्रेणीःजीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
राजीव श्रीनिवासन्

**राजीव श्रीनिवासन्** भारतस्य प्रमुख पत्रकारः अस्ति। सः केरल प्रदेशे जातः।

""

वर्गः:भारतीय-आङ्ग्ललेखकाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्‎
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:केरलराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
मनः

इदं दर्शनशास्त्रस्य विषयम् अस्ति।

वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:मनोविज्ञानम्
चेतना

इदं दर्शनशास्त्रस्य विषयम् अस्ति।

वर्गः:योगशास्त्रसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:दर्शनशास्त्रम्
रुडोल्फ मोसबेउर

विख्यात व्यक्तिः

श्रेणीःजीवनी

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विदेशीयाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
मार्टिन लूथर

thumb
विख्यात लेखकः दार्शनिकः च आसीत्।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
कार्ल मार्क्स

thumb|right|कार्ल मार्क्स

विख्यात लेखकः दार्शनिकः च आसीत्।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
पितागोरः (यवनदार्शनिकः)

पितागोरः सम्यनगरवासी (५७० इत्यस्मात् ४९५ इति पर्यन्तं सामान्ययुगात् पूर्वम् जीवितः) नाम कश्चन प्राचीनः यवनः दार्शनिकः ग्णितज्ञः च आसीत् । पितागोर-नामकस्य धर्मस्य संस्थापकः च् आसीत् । तस्य राजनैतिकधार्मिकशिक्षा यवनदेशेषु सुप्रसिद्धा आसीत् । प्लेटो, अरिस्तोतलः, इत्येतेषां दर्शणानाम् अपि मार्गदर्षकः आसीत् सः। सः सम्यद्वीपे रत्नलेखकस्य म्नेसार्चुः इत्यस्य पुत्रः इति भाति। आधुनिकविद्वांसः अङ्गीकृतवन्तः यत् पितागोरः प्रायः ५३० सा.यु.पूर्वम्  दक्षिण इटलीदेशस्य क्रोटोन्-नगरं गतः, यत्र सः एकं विद्यालयं स्थापितवान् यस्मिन् दीक्षिताः गोपनीयतायाः शपथं कुर्वन्ति स्म, साम्प्रदायिकं, तपस्वी जीवनशैलीं च यापयन्ति स्म अस्मिन् जीवनशैल्यां आहारनिषेधानां संख्या आसीत्, येषु परम्परागतरूपेण शाकाहारः अपि अन्तर्भवति इति कथ्यते, यद्यपि आधुनिकविद्वांसः शङ्कयन्ति यत् सः पूर्णशाकाहारं अङ्गीकृतवान् वा इति। 

गणित , सङ्गीतसिद्धान्तः खगोलशास्त्रे च तस्य महत् प्रभावः आसीत् । अद्यत्वेऽपि गणितशास्त्रे तस्य सिद्धान्ताः प्रयुज्यन्ते । सः स्वसमयस्य महान् विचारकेषु अन्यतमः आसीत् ।

तस्य जीवनस्य विषये बहु सूचनाः नास्ति । तस्य बाल्यकालः सुष्ठु आसीत् इति कथ्यते । द्वौ वा त्रयौ वा भ्रातृभिः सह वर्धमानः सः सुशिक्षितः आसीत् । सः सर्वकारेण सह तेषां विद्यालयशिक्षणेन सह न सहमतः आसीत्, अतः सः क्रोटोन्-नगरं गत्वा स्वशासने अनुयायिनां स्वस्य सम्प्रदायस्य (अल्पसमाजस्य) स्थापनां कृतवान् । तस्य अनुयायिनां किमपि व्यक्तिगतं सम्पत्तिः नासीत्, ते सर्वे शाकाहारिणः आसन् । पितागोरः  तान् सर्वान् उपदिशति स्म, तेषां कठोरनियमानां पालनम् अपि कर्तव्यम् आसीत् ।

केचन वदन्ति यत् सः एव प्रथमः व्यक्तिः आसीत् यः philosophy इत्यस्य पदस्य आदौ प्रयोगं कृतवान् । यतः सः स्वसमूहेन सह अतीव निकटतया कार्यं कृतवान्, तस्मात् तस्य कृतीनां अनुयायिनां कृतीनां कथनं कदाचित् कठिनं भवति ।

पैतागोरिणः कृते धर्मः महत्त्वपूर्णः आसीत् । ते "१+२+३+४" (यत् १० समम्) इति शपथं कृतवन्तः । ते अपि मन्यन्ते स्म यत् आत्मा अमरः अस्ति, पुनर्जन्मचक्रं गच्छति यावत् सः शुद्धः न भवितुम् अर्हति । एते प्राणाः पशु-वनस्पति-जीवने अपि सन्ति इति तेषां मतम् आसीत् ।
## सम्बद्धाः लेखाः
* भारतम्
* संस्कृतम्
* अष्टाङ्गयोगः
* हठयोगः
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:दर्शनशास्त्रिणः
विलियम शेक्सपीयर

दक्षिणतः|लघुचित्रम्|244x244अणवः
आंग्लभाषायाः विख्यातः एकः लेखकः । तेन लिखितानि कानिचन नाटकानि विश्वप्रसिद्धानि सन्ति ।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:आङ्ग्ललेखकाः
इन्द्रपुरम् (चम्पा)

इदं चम्पा राज्यस्य क्षेत्रम् आसीत्।

वर्गः:स्टब्स् भारतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
अङ्गकोरवाटम्

**अङ्गकोरवाटम्** (संस्कृतमूलम् *नगरम्-वाटम्*) कम्बोजदेशे विश्व-विख्यातं विष्णुमन्दिरम् अस्ति। अस्य निर्माणं १२शतके सूर्यवर्मन्-२ सम्राज्ञा कृतम्।
thumb|280px|अङ्गकोरवाटस्य विहङ्गमदृश्यम्

## आधुनिकं महत्त्णावम् 
अङ्गकोरवाटं तु विश्व-प्रत्याभूति-स्थलम् (विश्व-प्रत्याभूति-स्थलम्) अस्ति। विश्वेस्मिन् इदं पर्यटनस्थानम् अतीव लोकप्रियम् अस्ति। इदं वास्तुशास्त्रस्य अनुपमम् उदाहरणम्। अत्र सूर्योदयः सूर्यास्तः च रमणीयः भवति।

सनातनधर्मस्य इदं महत्वपूर्णं तीर्थस्थानम्।

## चित्रसङ्ग्रहः

चित्रम्:Angkor wat temple.jpg|प्रवेशद्वारम्
चित्रम्:Locationtempleawat.png|अङ्गकोरवाटस्य क्षेत्रम्
चित्रम्:Awatdevatasupperlevel01.JPG|अङ्गकोरवाटस्य अप्सरसां चित्रणम्
चित्रम्:Awatplan04colours.png|अङ्गकोरवाटस्य मानचित्रम्
चित्रम्:Angkor_Wat_Library_SW.jpg|दक्षिणपश्चिमे ग्रन्थालयः

## सन्दर्भाः 
* हिन्दू-विज़्डम 
* सुभाष काक In Science and Civilization in Ancient India, vol2, G.C. Pande (ed.). Centre for Studies in Civilizations, New Delhi, 2002

## बाह्यसम्पर्कः
अङ्गकोरवाटम्
वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
भद्रवर्मन् १

**भद्रवर्मन् १**

सः चम्पा राज्यस्य राजा आसीत्।

वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
जय परमेश्वरवर्मन् ४

सः चम्पा राज्यस्य शासकः आसीत्।

वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
चम्पा

**चम्पा** दक्षिणपूर्व-एशियामहाद्वीपे प्राचीनं शैवराज्यंम् आसीत्।

राज्यस्य पञ्चविभागाः -
*इन्द्रपुरम्
*अमरावती (चम्पा)
*विजय (चम्पा)
*कौठर
*पाण्डुरङ्ग (चम्पा)

## आगम: 
अग्रे चम्पाजनाः राजानः च शैवधर्मस्य अनुयायिनः अभवन्। कालान्तरे इसलां तथा बौद्धधर्मीयाः अपि अवर्धन्त । जावाप्रदेशे विद्यमाने अभिलेखे उल्लिखितम् अस्ति यत्  मजापहितसाम्राज्यस्य राजा कीर्तिविजयः तस्य पत्नी चम्पायाः राजकुमारी द्वारवती च इस्लाममतं स्वीकृतवन्तौ इति । अस्मिन् काले अन्ये बौद्धजातीयः अपि अत्र आगताः ।

## अवशेषाः  
चम्पासंस्कृतेः अवशेषाः वियतनाम अद्य अपि मिलन्ति । तेषु कश्चन  शैव मन्दिरं विद्यते।
### राजवंश
## राजवंश II
*377  भद्रवर्मन् १	
*? गंगाराज
*? मनोरथवर्मन्

## राजवंश III
*circa 510 देववर्मन् (चम्पा) 	
*circa 526/9 विजयवर्मन्
	
## राजवंश IV
*circa 529 ? रुद्रवर्मन् १
*circa 605 शंभुवर्मन्	
*circa 629 ? कन्दर्पवर्मन्	
*? -645 भासधर्म	
*645- ? भद्रेश्वरवर्मन् 	
*(d. 653 ? (f)	
*653- ? विक्रान्तवर्मन् १	
*circa 685-c. 730 विक्रान्तवर्मन् २	
*circa 749/58 रुद्रवर्मन् २	

### पाण्डुरंग वंश
*circa 757 : पृथिवीन्द्रवर्मन्
*circa 774 : सत्यवर्मन्
*circa 793 : इन्द्रवर्मन्
*circa 801 : हरिवर्मन्
*circa 820-860 : विक्रान्तवर्मन् ३

### भृगु वंश
*circa 877 : इन्द्रवर्मन् २
*circa 896-905 : जयसिंहवर्मन्
*905-910 : भद्रवर्मन् २
*911-vers 971 : इन्द्रवर्मन् ३
*989- ? : विजय श्री हरिवर्मन् २
*circa 989 : यंपुकु विजय श्री

### दक्षिण वंश
*1041-1059 : जयसिंहवर्मन् २
*1059-1060 ? : भद्रवर्मन् ३
*circa 1060 : रुद्रवर्मन् ३
*circa 1081 : जय इन्द्रवर्मन् ४
*? -1086 : परमबोधिसत्त्व
*1086-1139 : जय इन्द्रवर्मन् ५
*1139-1147 : जय इन्द्रवर्मन् ६
*1147-1163 : जयहरिवर्मन् ६
*1163- ? : जय इन्द्रवर्मन् ७
*? - 1190 : जय इन्द्रवर्मन् ८
*1226- ? : जय परमेश्वरवर्मन् ४
*? - 1237 : जय इन्द्रवर्मन् १०
*1266- ? : इन्द्रवर्मन् ९
*? - 1307 : जयसिंहवर्मन् ४
*1307- ? : महेन्द्रवर्मन्
*1342-1360 : बो-दे Bo-dê

### शक्तिरैदपुति वंश
*1695 - 1728  शक्तिरैदपुति

## दीर्घा: प्राचीन मन्दिरों के अवशेष 

Image:ChamMuiNe.jpg|La tour Cham Thap Poshaknu Cham près de Mui Ne
Image:Nha Trang-Temple Cham.JPG|Temple Cham de Nha Trang
Image:My Son.jpg|Un temple de Mi-sön

## बाह्य रश्मि
*Champa Revised
*Vietnam-Champa Relations and the Malay-Islam Regional Network in the 17th—19th Centuries 
*The Survivors of a Lost Civilisation 
*Cham Muslims: A look at Cambodia's Muslim minority 
*Cham Hindus 

वर्गः:भारतस्य प्राचीनस्थानानि
वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः: हिन्दुधर्मः
चम्पादेशः

thumb|right|200px|चम्पादेशस्य ध्वजः
thumb|right|200px

**चम्पादेश** (**वियतनाम**) आग्नेय एशियाखण्डे एकः देश: अस्‍ति । अस्य देशस्य राजधानी 'हनोई' अस्ति । अत्र हिन्दू धर्मस्य चम्पाजनाः निवसन्ति । 

वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
पाण्डुरङ्ग (चम्पा)

**पाण्डुरङ्ग** (हिन्दी: पाण्डुरंग, चीन: 潘郎, वियतनामी: Phan Rang) ७५७ – १८३२ कालखण्डे विद्यमानं चम्पा राज्यम् आसीत् ।  पाण्डुरङ्गराज्यस्य क्षेत्रफलं अद्यतनक्षेत्रस्य अनुरूपम् अस्ति ।  अद्यत्वे निन्ह थुआन् इति कथ्यते, बिन्ह थुआन् इति च अस्य राज्यस्य राजधानी पाण्डुरङ्गा अस्ति, अद्यतनस्य फान् रङ्ग-थाप् चम् इत्यस्य अनुरूपम् ।  पाण्डुरङ्गा बृहत्तमः क्षेत्रः अन्तिमः अवशिष्टः चम्पाभूमिः इति प्रसिद्धः अस्ति, यदा १४७१ तमे वर्षे १६५३ तमे वर्षे च वियतनामी भिः चम्पासाम्राज्यस्य विनाशः अभवत् ।

वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:हिन्दुधर्मः
अफगानिस्थानम्

right|150px
right|200px
thumb|
**अफगानिस्थानम्** एशियाखण्डे पाकिस्थानस्य उत्तरपश्चिमायां दिशि अस्ति । एतद् प्राचीनराष्ट्रम् । तस्य उल्लेखः वेदे दृश्यते ।
* राजधानी - काबुल
* भाषा - पश्‍तो

## उल्लेखाः
## बाह्यसम्पर्काः 
* Office of the President
* 
* 
* 
* 
* Research Guide to Afghanistan 

वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:अन्यभाषायां सारमञ्जूषा
श्रीविजयराजवंशः

**श्रीविजयराजवंशः** इण्डोनेशिया देशस्य प्राचीनराजवंशः आसीत्।

200px|thumb|left
## बाह्यसम्पर्काः 
* Review of Srivijaya resources on the Internet - but many are dead links already 
* Review of the origin of Melayu dialectics based on Srivijayan Inscriptions; but the site was in Indonesian language 
* Timeline of Indonesia from prehistory to present: click on the time period for info
श्रेणीःइण्डोनेशिया देशस्य इतिहासः

वर्गः:इण्डोनेशियाराजवंशाः
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
कावी

**कावी** जावाद्वीपस्य प्राचीनसाहित्यभाषा आसीत्  | इसकी अपनी लिपि थी। जावा के काव्य इसी भाषा में लिखे गये।

इसमें संस्कृत के बहुत शब्द हैं। भाषा का नाम *काव्य* शब्द से ही है।

वर्गः:अन्यभाषासाहित्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
शैलेन्द्रराजवंशः

इण्डोनेशिया देशस्य  कश्चन प्राचीनः राजवंशः ।

*भानुशैलेन्द्रः Bhanu (752-775)
*विष्णुशैलेन्द्रः Wisnu (775-782)
*इन्द्रशैलेन्द्रः Indra (782-812), Can
*समरतुङ्गः Samaratungga (812-833)
*प्रमोदवर्धिनी Pramodhawardhani (833-856)
*बलपुत्रदेवः Balaputradewa (833-850),
## बाह्यजालगवाक्षाः 
*Sailendra 
*History of Indonesia from prehistory to present: click on the time period for info

श्रेणीःइंडोनेशिया इतिहासः

वर्गः:भारतस्य प्राचीनसाम्राज्यानि
वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
इन्द्रशैलेन्द्रः

इण्डोनेशियादेशस्य शैलेन्द्रराजवंशस्य शासकः।

वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सञ्जय-राजवंशः

**सञ्जय राजवंशः** जावाद्वीपे विकसितः ।

*सञ्जय  (732 - 760 A.D.)
*पनंगकरण (760 - 780 A.D.)
*वरक (800 - 819 A.D.)
*गरुंग (819 - 838 A.D.)
*पिकतन (838 - 851 A.D.)
*कयुवंगी (851 - 882 A.D.)

वर्गः:सञ्जयराजवंश
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
भिन्नेक तुङ्ग्गल इक (भिन्नतायाम् एकता)

देशस्य राष्ट्रियचिह्नम् *भिन्नेक तुङ्ग्गल इक*]]

**भिन्नेक तुङ्ग्गल इक** (कावी: ) इत्येतत् इण्डोनेशियादेशस्य आदर्शवाक्यं विद्यते। अस्य अर्थः - **भिन्नतायाम् एकता** इति। इदं मजापहितसाम्राज्यावधौ १४ शताब्दौ प्रणीते काकविन सुतसोमनामके काव्ये विद्यते।

## मूलकाव्यम्
इयं सूक्तिः १३९ त्तमे अध्याये ५ परिच्छेदे विद्यते।

:*Rwâneka dhâtu winuwus Buddha Wiswa,*
:*Bhinnêki rakwa ring apan kena parwanosen,*
:*Mangka ng Jinatwa kalawan Siwatatwa Tunggal,*
:*Bhinnêka Tunggal ika tan hana dharma mangrwa.*

## अनुवादः
:*प्रसिद्धः बुद्धः शिवश्च विभिन्नांशयुतौ।*
:*तौ भिन्नौ, किन्तु दृष्ट्या एव तयोः भेदः अवगन्तुं शक्यम्।*
:*यतः बुद्धस्य शिवस्य च मूलसत्यम् एकमेव।*
:*तौ विभिन्नौ, किन्तु समानौ, यतः परमं सत्यमेकमेव।*

अयम् अनुवादः डॉ. सोएवितो सन्तोसो - इत्यनेन लिखितं विमर्शम् आधारीकृत्य लिखितमस्ति।

## सन्दर्भः
* Santoso, Soewito *Sutasoma, a Study in Old Javanese Wajrayana* 1975:578. New Delhi: International Academy of Indian Culture.

वर्गः:इण्डोनेशियादेशः
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
पनङ्गकरण

इन्दोनेशिया देशस्य सञ्जय राजवंशस्य शासकः।

वर्गः:सञ्जयराजवंश
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
तरुमानगरम्

जकार्तास्य (तरुमा नगर) संस्कृतं मूलं (जय + कर्त) इन्दोनेशिया देशस्य राजधानी अस्ति।

वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वरक

इन्दोनेशिया देशस्य सञ्जय राजवंशस्य शासकः।

वर्गः:सञ्जयराजवंश
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
मातारामराजवंशः

**मातारामः** इण्डोनेशियादेशस्य कश्चन राजवंशः आसीत्। 
## मातारामवंशस्य शासकाः
*सञ्जयः (मातारामः) Sanjaya (835-838)
*पिकतनः Pikatan (838-850)
*कयुवाणी Kayuwani (850-898)
*बलितुङ्गः Balitung (898-910)
*दक्षः मातारामः Daksa (910-919)
*तुलोदोङ्गः Tulodong (919-924)
*वावा Wawa (924-929)
*मपुसिनदोकः Mpu Sindok (929-947)
*श्री ईशानः तुङ्गविजयः Sri Isyana Tunggawijaya (947-985)
*धर्मवंशः Dharmawangsa (985-1006)

श्रेणीःइण्डोनेशियादेशस्य इतिहासः
## External links
*Early History of Java 
*Sailendra 

वर्गः:मातारामराजवंशः
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सञ्जयः (मातारामः)

इण्डोनेशियादेशस्य मातारामराजवंशस्य शासकः।

वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:मातारामराजवंशः
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
मजापहितसाम्राज्यम्

**मजापहितसाम्राज्यम्** इंडोनेशिया-देशे १२९३-१५०० आसीत् ।

## सम्राट सूची 
* रादेन विजय, कीर्तिराजस जयवर्धन Raden Wijaya, styled Kertarajasa Jayawardhana (1294 - 1309)
* कालगमेत जयनागर Kalagamet, styled Jayanagara (1309 - 1328)
* श्री गीतार्ज त्रिभुवन विजयतुंगदेवी Sri Gitarja, styled Tribhuwana Wijayatunggadewi (1328 - 1350)
* हयाम वुरुक श्री राजसनगर Hayam Wuruk, styled Sri Rajasanagara (1350 - 1389)
* विक्रमवर्धन Wikramawardhana (1389 - 1429)
* सुहित Suhita (1429 - 1447)
* कीर्तिविजय ब्रविजय Kertawijaya, styled Brawijaya I (1447 - 1451)
* राजसवर्धन ब्रविजय २ Rajasawardhana, born Bhre Pamotan, styled Brawijaya II (1451 - 1453)
Interregnum (1453-1456) 
* पूर्वविशेष गिरिवर्धन ब्रविजय ३ Bhre Wengker, Purwawisesa or Girishawardhana, styled Brawijaya III (1456 - 1466)
* सिंहविक्रमवर्धन सुरप्रभाव ब्रविजय ४ Singhawikramawardhana, Pandanalas, or Suraprabhawa, styled Brawijaya IV (1466 - 1468 or 1478[3])
* कीर्तिभूमि ब्रविजय ५ Kertabumi, styled Brawijaya V (1468 - 1478)
* गिरीन्द्रवर्धन ब्रविजय ६ Girindrawardhana, styled Brawijaya VI (1478 - 1498)

## बाह्यसम्पर्काः 
* A Short History of Majapahit
* Memoirs of Majapahit Kingdom
* a brief history of Majapahit

वर्गः:इण्डोनेशियादेशः
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
हयाम वुरुक

इन्दोनेशिया देशस्य मजापहित राजवंशस्य शासकः।

वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
त्रिभुवन विजयतुंगदेवी

**त्रिभुवन विजयतुंगदेवी** इन्दोनेशिया देशस्य मजापहित राजवंशस्य सम्राज्ञी।

गजह मद तस्य महापति आसीत्।

वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
इन्दोनेशिया राष्ट्रपति सूची

*१ सुकर्णो
*२ सुहार्तो
*३ यूसुफ हबीबी
*४ अब्दुर्रहमान वाहिद
*५ मेघावती सुकर्णोपुत्री
*६ सुशीलो बम्बंग युधोयोनो

वर्गः:इण्डोनेशियाराष्ट्रपतयः
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सुकर्णो

**सुकर्णो** सुकार्नो (s|uː|ˈ|k|ɑr|n|oʊ) तस्य जन्मनाम **कुस्नो सोस्रोदिहार्द्जो** (६ जून १९०१ - २१ जून १९७०) इण्डोनेशिया देशस्य स्वतन्त्रता योद्धा आसीत्। सः देशस्य प्रथम राष्ट्रपतिः अभवत्।

## सन्दर्भ
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:इण्डोनेशियाराष्ट्रपतयः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
यूसुफ हबीबी

इन्दोनेशिया देशस्य राष्ट्रपति।

वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:इण्डोनेशियाराष्ट्रपतयः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
एलिज़बेथ २

thumb|right|एलिज़बेथ २ (1926-2022)
ब्रिटेनस्य शासिका।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
एडवर्ड ८

ब्रिटेनस्य शासकः।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:अन्यभाषायां सारमञ्जूषा
वर्गः:ब्रिटेन्-देशः
जेम्स ६ (स्काटलैंड)

ब्रिटेनस्य शासकः।**जेम्स ६** (स्काटलैंड), **जेम्स १** (इंगलैंड)

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
मेरी १

* मेरी १ (इंगलैंड)
* मेरी १ (स्काटलैंड)

वर्गः:विदेशीयाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
जेम्स १

* जेम्स १ (स्काटलैंड)
* जेम्स ६ (स्काटलैंड) = जेम्स १ (इंगलैंड)

वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
जाह्न

* जाह्न (इंगलैंड) &mdash; ब्रिटेनस्य शासकः
* जाह्न बालियोल &mdash; ब्रिटेनस्य शासकः (स्काटलैंड)

वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
अलेक्ज़ांडर १

*Аммон Ф. Г.* В фаворе у кесаря: Александр I и Аракчеев 

ब्रिटेनस्य शासकः।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:विदेशीयाः
एलिजबेथ् प्रथमा

प्रथमा एलुजबेथ् (७ सेप्टेम्बर् १५३३ - २४ मार्च् १६०२) १५५८ तमात् वर्षात् मरणपर्यन्तम् इङ्ग्लेण्ड्-ऐर्लेण्ड्देशयोः राज्ञी आसीत् । ट्यूडर्-वंशस्य पञ्चमी अन्तिमा चक्रवर्तिनी इयम् अष्टमहेन्रिवर्यस्य पुत्रीत्वेन जाता चेदपि, अस्याः तृतीये वर्षे एव अस्याः माता अन् बोलिन् मरणदण्डनं प्राप्तवती, इयं विवाहेतरसम्बन्धात् जाता इति घोषितम् । १५५८ तमे वर्षे मेरी प्रथमायाः मरणानन्तरम् इयं राज्ञी जाता ।

आजीवनम् अविवाहिता आसीत् इयं सौम्यवादिनी इति प्रसिद्धा । स्वस्य ४४ वर्षाणां दीर्घशासनकाले इङ्ग्लेण्ड्देशं प्रबलराष्ट्रम् अकरोत् । अस्याः शासनकालः इङ्ग्लेण्ड्देशस्य सुवर्णयुगः इति परिगण्यते ।

वर्गः:अन्यदेशीयराजाः‎
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
बाली

250px|center

**बाली** द्वीपं इन्दोनेशिया देशस्य प्रान्तम् अस्ति। अस्य आगमं हिन्दु धर्मः। अस्य राजधानी देनपसार अस्ति। यत्र देशदेशान्तरेभ्यः पर्यटनयात्रिणः तीर्थयात्रिणः च आगत्य दर्शनं कृत्वा आत्मनः कृतार्थान् मन्यते।

वर्गः:इण्डोनेशियादेशः
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
चण्डी

इन्दोनेशिया देशे प्राचीनकालस्य मन्दिरस्य **चण्डी** कथ्यते। यवद्वीपस्य प्रमुख **चण्डी** नाम प्रमबनन् अस्ति।

वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
यवद्वीप

'जावा-*यवद्वीपं*' इन्दोनेशिया देशस्य प्रान्तः अस्ति। अस्य राजधानी जकार्ता अस्ति।

वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
हेन्री ७

ब्रिटेनस्य शासकः।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
पर्यावरणम्

अस्मान् परितः यानि पञ्चमहाभूतानि सन्ति तेषां समवायः एव परिसरः अथवा **पर्यावरणम्** इति पदेन व्यवह्रीयते। इत्युक्ते मनुष्यो यत्र निवसति, यत् खादति, यत् वस्त्रं धारयति, यज्जलं पिबति, यस्य पवनस्य सेवनं करोति, तत्सर्वं 'पर्यावरणम्' इति शब्देनाभिधियते। अधुना पर्यावरणस्य समस्या न केवला भारतस्य अपितु समस्तविश्वस्य समस्या वर्तते। यज्जलं यश्च वायुः अद्य उपलभ्यते, तत्सर्वं मलिनं दूषितञ्च दृश्यते। भारतस्य राजधानी भारतस्‍य राज्येषु अन्यतमम् अस्ति। भारतदेशस्य राजधानी विश्वस्य अतिविशालासु नगरीषु अन्यतमा इति गण्यते। एषा भारतस्य तृतीया बृहती नगरी वर्तते। इत्यपि विश्रुता इयं नगरी प्राचीनकाले हस्तिनापुरमिति नाम्ना ख्याता आसीत्। इन्द्रसभायामपि सभार्जितानां भरतकुलोत्पन्नानां महीपालानां राजधानी अद्यतनीया एव। देहली मुगलवंशीयानां चक्रवार्तिनां तथा आङ्गलानामपि अधिकारिणां केन्द्रभूमिर्भूत्वा अधुनापि भारतीयगणराज्यस्य राजधनीपदमलङ्करोति। तत्र सर्वेषु प्रेक्षणीयेषु स्थानेषु बिर्लामन्दिरमिति ख्यातं लक्ष्मीनारायणमन्दिञ्च विशेषतया उल्लेखनीयम्। यतः मन्दिरमिदं भारतीयचरित्रं संस्कृतिञ्च प्रकटयति तथा भृशं विस्मयमपि जनयति। भारतदेशस्य जीवननिरूपकं संसद्भवनम् अत्रैवास्ति।  अत्रैव उच्चतमन्यायप्रदाता सर्वोच्चन्यायालयो वर्तते। सर्वप्रधानपदमलङ्कृतवान् राष्ट्रपतिः एव विराजते। अतः भारतस्य हृदयमेव यमुनातीरे परिविस्तृतम्  दशाधिकक्रोशमितभूभागम् आक्रम्य अवतिष्ठते। क्रिस्तपूर्वप्रथमशतकस्य मौर्याधिपेन छिलिना छिल्लीति नामाङ्कितेयं नगरी तदनन्तरं दिल्ली देहली वा बभूव।  नगरीयं पुराणनवोपभागाभ्यां द्विधा विभक्ता।

अस्मान् परितः यानि पञ्चमहाभूतानि सन्ति तेषां समवायः एव परिसरः अथवा पर्यावरणम् इति पदेन व्यवह्रीयते ।

वर्गः:भू-प्रकृतिः
वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
१

**१** तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## अज्ञात-तिथीनां घटनाः 
## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

वर्गः:१
वर्गः:वर्षः
वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
श्रीधर भास्कर वर्णेकर

डा. श्रीधरभास्करवर्णेकरः कश्चन सुप्रसिद्धः संस्कृतज्ञः आसीत् । सः आधुनिकसंस्कृतसाहित्यनिर्मातृषु अन्यतमः । 
## बाल्यम् 
१९१८ जुलै ३१ तमे दिनाङ्के सः महाराष्ट्रस्य नागपुरे जन्म प्राप्तवान् । सम्प्रदायस्थमराठीपरिवारे वर्णेकरः जन्म प्राप्तवान् । तस्य जन्मग्राम सताराजनपदस्य वर्णे । वर्णेकरस्य पितामहः नागपुरमागतः । वर्णेकरस्य पिता भास्करराववर्णेकरः भवननिर्माणउत्तरदायित्वानि पश्यति स्म । तस्य माता अन्नपूर्णेश्वरी गृहिणी आसीत्  ।

## शिक्षणम् 
श्रीधरः बाल्यकालतः एव संस्कृतभाषाम् इच्छति स्म । स्वातन्त्र्यान्दोलने अपि भागं गृहीतवान्  । तत्पिता संस्कृतपाठनार्थं हनुमन्तशास्त्रिखेवाले इति काशीपण्डितस्य सकाशे श्रीधरं प्रेषयति स्म । श्रीधरः राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य कार्यपद्धत्या बाल्ये एव आकृष्टः अभवत् । प्रथमसरसङ्घचालकं केशवबलिरामहेडिगेवार् वर्येण सह धैर्येण सम्भाषणं कृत्वा प्रथमः शिशुस्वयंसेवकः अभवत्

## श्रीशिवराज्योदयम् 
तस्य सुप्रसिद्धं महाकाव्यमस्ति “श्रीशिवराज्योदयम्” यत् १९७४ तमे वर्षे संस्कृत साहित्य अकादमी पुरस्कारेण सम्मानितमस्ति । एतत् महाकाव्यं श्रीशिवाजेः जननं, बाल्यं, यौवनं, तस्य साहसकार्याणि, राज्यस्थापनम् इत्यादि विषयान् रमणीयरीत्या वर्णयति । इदं ६८ सर्गात्मकं महाकाव्यं दशवर्षाणां परिश्रमस्य फलमस्ति । अस्मिन् महाकाव्ये ३८५० अधिकाः श्लोकाः सन्ति । 
## पुरस्काराः 
*राष्ट्रपतिपुरस्कारः
*कालिदासपुरस्कारः
*बिर्ला फौण्डेशन् सरस्वती सम्मान
*प्रज्ञाभारती
*श्रीवाण्यलङ्करणप्रशस्तिः
*मराठीभाषया लिखितस्य “संस्कृत साहित्य चा इतिहास” ग्रन्थस्य कृते सः डि. लिट् उपाधिना सम्मानितः अस्ति ।
## मृत्युः
वर्णेकरः ८३ तमे वयसि संस्कृतसम्मेलने भाषणं कर्तुं गच्छन् आसीत् । तदा यानापघातेन सः दिवङ्गतः ।

## उल्लेखाः 
वर्गः:संस्कृतकवयः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
वर्गः:संस्कृतलेखकसम्बद्धाः स्टब्स्

वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:विंशतिशताब्द्याः कवयः
## बाह्यसम्पर्कः 
Warnekar's Network
## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
जाकिर हुसैन (तबलावादकः)

**उस्ताद झाकिर हुसैनः** (जन्म क्रि.श. १९५१तमवर्षस्य मार्च मासस्य नवमदिनम्) महाराष्ट्रराज्ये जतः अयं भारतदेशस्य ख्यातः तबलावादकः । अस्य पिता अल्लारखा इति एव निपुणः तबलावादकः एव । अस्मै सर्वकारेण क्रि.श. २००२तमे वर्षे कलाक्षेत्रे पद्मभूषणप्रशस्तिः प्रदत्ता । हालिवुड् (भारतीयहिन्दीचलच्चित्रलोकः) मध्ये कार्यं कुर्वाणः प्रमुखविश्वविद्यालयानाम् अपि सन्दर्शकप्राध्यपकः अस्ति ।

## जीवनपरिचयः
झाकिर हुसैनस्य बाल्यं मुम्बैनगरे व्यतीतम् । एषः स्वस्य द्वादशे वयसि एव सङ्गीतप्रपञ्चे तबलावाद्यस्य नादं विकीरयितुम् आरब्धवान् । आरम्भिकशिक्षातः स्नातकपदव्याः अनन्तरं झाकिर हुसैनः कलायाः क्षेत्रे स्वं स्थापयितुम् आरब्धवान् । क्रि.श.१९७३तमे वर्षे अस्य तबलावादनस्य " लिविंग इन द मैटेरियल वर्ल्ड " इति गीतगुच्छ लोकार्पितम् । एतत्पश्चात् हुसैनः निश्चितवान् यत् स्वस्य तबला नादः विश्वे सर्वत्र अनुरणितं भवतु । क्रि.श. १९७३तमवर्षतः क्रि.श.२००७पर्यन्तं झाकिर हुसैनः अन्ताराष्ट्रिय समारोहेषु स्वस्य गीतगुच्छेषु च तबलावादनसौष्ठवं प्रदर्शितवान् । एषः न केवलं भारतदेशे प्रसिद्धः तबलावादकः किन्तु विश्वे अनेकेषु देशेषु अस्य खातिः अस्ति एव ।

## प्रशस्तिपुरस्काराः
क्रि.श.१९८८तमे वर्षे पद्मश्रीप्रशस्तिं प्राप्तवान् तदा अस्य आयुः ३७वर्षाणि आसन् । प्रशस्तिभाजसु एव कनीयतमः एषः प्रशंसितः ।  क्रि.श. २००२तमे वर्षे पद्मभूषणप्रशस्तिः क्रि.श.२००९तमे वर्षे ग्राम्मीप्रशस्तिः च अनेन प्राप्ताः ।

## बाह्यानुबन्धाः
* YouTube video of Zakir Hussain performing with Leonard Eto, a Japanese drummer|हुसैनस्य तबलावादनस्य यूट्यूब् दृश्यावली
* Drummer World
* Moment Records 
* Pennsylvania State University Page 
* Little India article 

## वीथिका

चित्रम्:Ustad Zakir Hussain 1.jpg|वेदिकायाम् आनन्देन स्थितः हुसैनः
चित्रम्:Ustad Zakir Hussain & Hariprasad Chaurasia.jpg|हरिप्रसाद चौरासिया इति वंशीवादनविदुषा सह हुसैनः
चित्रम्:Zakir Hussain Munich 2001.JPG|वेदिकायां वादनमग्नः झाकिर हुसैनः

वर्गः:सङ्गीतवाद्यवादकाः
वर्गः:भारतरत्नपुरस्कारभाजः
वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
कुमारसम्भवम्

### कुमारसम्भवम्
**कुमारसम्भवम्** नाम  महाकाव्यं  महाकविना कालिदासेन विरचितम्। अस्मिन् प्रकृतेः शोभा सुशब्दैः वर्णिता। अस्मिन् सप्तदश सर्गाः सन्ति।
## कथा
कार्तिकेयस्य जन्म एव कुमारसम्भवम्। तारकासुरः तीव्रं तपः अकरोत्। शिवस्य पुत्रः एव तं हनिष्यति इति सः वव्रिरे। परं शिवः कामदेवम् अपि अहरत्। स्रीपुरुषयोः प्रेमाङ्कुरारथं यः माध्यमः आसीत् सः एव नष्टः नाम पार्वत्याः मनोकामनापूर्तये आशा एव भग्ना अभवत् तथापि पार्वती शिवं परिणेतुं तपः कृतवती। ततः सा पुत्रं कार्तिकेयम् अजीजनत्। सः तारकं विहत्य इन्द्रम् अरक्षत्। तेन कारणेन

कुमारसम्भवं किञ्चन महाकाव्यम् । शिवपार्वत्योः प्रेम्णः वर्णनपुरस्सरं देवसेनापतेः स्कन्धस्य कुमारस्य जननवर्णनयुक्तम् अपूर्वम् इदं महाकाव्यम् ।  इदमपि महाकाव्यं १७सर्गात्मकम् । परं पूर्वं २२ सर्गाः स्युः इति केषाञ्चित् विदुषाम् अभिप्रायः । 
सृष्टिकर्तुः ब्रह्मदेवस्य वरप्रसादेन तारकासुरः प्रबलो भूत्वा सकलान् अमरान् पीडयामास । तस्मात् ब्रह्मणः सूचनानुसारं शिवपार्वत्योः विवाहं अकारयन् देवाः । तयोः पुत्रेण कुमारेण तारकासुरः निहतः । अयं कथाभागः अत्र कविना सुमधुरसरसशैल्या वर्णितः । 
रामायणगतं अधो लिखितं पद्यं पठित्वैव कालिदासेन स्वकाव्यस्य नामकरणं कृतं स्यादिति विद्वांसः तर्कयन्ति । 
एष ते राम गङ्गायाः विस्तारोऽभिहितो मया ।
कुमारसम्भवश्चैव धन्यः पुण्यस्तथैव च ॥ (बालकाण्डे 37/32) 
काव्यारम्भे कविः नगाधिराजः हिमालयः पृथिव्याः मानदण्ड इव स्थितः इति मनोहररूपेण अवर्णयत् । काव्येऽस्मिन् रतिविलासः, वसन्तवर्णनं, पार्वत्याः तपसः वर्णनञ्च अपूर्वमस्ति । महाकाव्येऽस्मिन् कवेः प्रतिभा परां काष्ठां प्राप्नोत् । काव्यस्यास्य भाषा, काव्यचारुत्वम्, उन्नतसंस्कृतेः परिसरं, सुन्दरोपमाननिदर्शादयः काव्यस्य सौन्दर्यम् अवर्धयन् ।
कुमारसम्भवकाव्ये तपसि तत्परा हिमनगसुता पार्वती ब्रह्मचारिवेषधारिणः शिवस्य सम्भाषणं श्रुत्वा ततः गन्तुम् इष्टवती तदा अनल्पकल्पनामूर्तिः कविः कालिदासः सर्वथाऽभिनवां मर्मस्पर्शिनीं च उपमां प्रस्तौति -
मार्गाचलव्यतिकराऽऽकुलितेव सिन्धुः ।
शिलाधिराजतनया न ययौ न तस्थौ ॥
अत्र मार्गाचलव्यतिकरेण आकुलिता नदी इव शिलाधितनया अस्ति । एतस्याः शारीरिकी मानसिकी च समीचीना स्थितिः पद्यांशेन अनेन सम्यक् परिलक्ष्यते ।

वर्गः:कालिदासस्य कृतयः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
ब्रिटेनदेशस्य शासकाः

**ब्रिटेनस्य शासकाः**
### लंकास्टर गृहम्
*हेनरी ४
*हेनरी ५
*हेनरी ६
1470–1471

### यार्कगृहम्
*एडवर्ड ४
1471–1483 
*एडवर्ड ५
*रिचर्ड ३

### ट्यूडरगृहम्
*हेनरी ७
*हेनरी ८
*एडवर्ड ६
*जेन
*मेरी १ (इंगलैंड)
*एलिजबेथ् १

### आल्पिनगृहम्
The House of Alpin

*केनेथ १
*डोनल्ड १
*कान्स्टण्टैन १
*आएड
*एओकैड
*गिरिक
*डोनल्ड २
*कान्स्टण्टैन २
*माल्कम १
*इंडुल्फ
*डुब
*कुइलेन
*केनेथ २
*अमलैब
*केनेथ २
*कान्स्टण्टैन ३
*केनेथ ३
*माल्कम २
*डंकन १
*माकबेथ
*लूलाक

### डंकेल्डगृहम्
*माल्कम ३
*डानल्ड ३
*डंकन २
*एडगर
*अलेक्ज़ांडर १
*डेविड १
*माल्कम ४
*विलियम १
*अलेक्ज़ांडर २
*अलेक्ज़ांडर ३
*मार्गरेट

### बालियोलगृहम्
*जाह्न बालियोल

### ब्रूस गृह
*राबर्ट १
*डेविड २
### बालियोल गृह
*एडवर्ड बालियोल

### स्टुवर्टगृहम् (स्काटलैंड)
*राबर्ट २
*राबर्ट ३
*जेम्स १ (स्काटलैंड)
*जेम्स २ (स्काटलैंड)
*जेम्स ३
*जेम्स ४
*जेम्स ५
*मेरी १ (स्काटलैंड)

### स्टुवर्टगृहम्
*जेम्स ६ (स्काटलैंड) = जेम्स १ (इंगलैंड)
*चार्ल्स १

### अन्तरकाल:
*आलिवर क्रामवेल
*रिचर्ड क्रामवेल

### स्टुवर्टगृहम्
*चार्ल्स २
*जेम्स ७ (स्काटलैंड) = जेम्स २ (इंगलैंड)
*मेरी २
*विलियम ३ (इंगलैंड)
*एन

### हानोवरगृहम्
*जार्ज १
*जार्ज २
*जार्ज ३
*जार्ज ४
*विलियम ४
*विक्टोरिया

### साक्से-कोबर्ग-गोथागृहम्
*एडवर्ड ७
*जार्ज ५

### विंडसरगृहम्
*जार्ज ५
*एडवर्ड ८
*जार्ज ६
*एलिज़बेथ २
*चार्ल्स तृतीय
वर्गः:ब्रिटेनदेशस्य शासकाः
वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
१०४

**१०४** ग्रेगोरी कैलंडर स्य एकस्य अधिवर्ष अस्तु।

## घटना 
### जनवरी-मार्च
### अप्रैल-जून
### जुलाई-सितंबर
### अक्तूबर-दिसंबर
## अज्ञात तिथिस्य घटना 
## जन्म 
===जनवरी-मार्च===???!!!!

### अप्रैल-जून
### जुलाई-सितंबर
### अक्तूबर-दिसंबर
## निधन 
### जनवरी-मार्च
### अप्रैल-जून
### जुलाई-सितंबर
### अक्तूबर-दिसंबर
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१०४
१०४
वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
आनंद कर्वे

एष: जीवशास्‍त्रज्ञ: ख्रिस्‍ताब्‍दे २००७ तमे अँशडेन पारितोषिकेन सन्‍मानित:।
भवता जैवव्‍यर्थपदार्थै: ऊर्जानिर्माणं कृतम्‌ ।

वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:वैज्ञानिकाः
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
दत्‍तात्रेय रामचंद्र कापरेकर

## दत्‍तात्रेयरामचन्द्रकापरेकरः 
एषः भारतदेशे महाराष्‍ट्रराज्‍ये ठाणे इति मण्डले जात: गणितज्ञ: आसीत्‌ ।तेन कापरेकरसंख्‍या कापरेकरस्‍थिराङ्क: स्‍वसंख्‍या हर्षदसंख्‍या च निर्मिता:।

वर्गः:महाराष्ट्रराज्यस्य व्यक्तयः
वर्गः:महाराष्ट्रराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
संयुक्तराष्ट्रसङ्घः

द्‍वितीयमहायुध्‍दपश्‍चात्‌ जगति शान्‍तिम्‌ प्रस्‍थापयितुम्‌ एषा संस्‍था स्‍थापिता ।

[लघुचित्रम्| संयुक्तराष्ट्रसङ्घः , [ जिनीवा]]
वर्गः:प्रशासनिकसंस्थाः
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
१८४२

**१८४२** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् । 
:अस्मिन् वर्षे जान् लाव्स् नामकः सल्फ्यूरिक्-आम्ले द्रवीकृतेन अस्थिना सस्यपोषणं समीचीनतया भवति इति संशोधितवान् ।
:अस्मिन्नेव वर्षे एड्विन् चाड्विक् नामकः वासस्थानस्य रोगाणां च सम्बन्धः अस्ति इति संसोधितवान् । तं विषयं "स्यानिटरि कण्डीषन्स् आफ् दि लेबरिङ्ग् पाप्युलेषन्" इत्यस्यां कृतौ विवृणोत् अपि ।
:अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशस्य जेफर्सन्-प्रदेशीयः डा क्राफर्ड् लाङ्ग् विश्वे प्रथमवारम् आण्टिसेप्टिक्-क्रमेण शस्त्रचिकित्साम् "ईथर्" इत्येतत् प्रज्ञाहीनौषधत्वेन उपयुज्य अकरोत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## अज्ञात-तिथीनां घटनाः 
## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८४२
१८४२
वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
सि डि देशमुख

**चिन्तामण् द्वारकानाथ देशमुखवर्यः**( Chintaman D Deshmukh) भारतस्य प्रमुखः अर्थशास्त्रज्ञः आसीत् । सः  सी. डि. देशमुख् इत्येव प्रसिद्धः आसीत् । अयं 'भारतीयरिसर्व् बेङ्क्' ( Reserve Bank Of India) नामकस्य वित्तकोशस्य प्रथमप्रशासकः अपि आसीत् । १९४३ तमे वर्षे आङ्ग्लसर्वकारपरतया रिसर्ववित्तकोशे अध्यक्षपदवीं अलङ्कृतवान् । स्वातन्त्र्यानन्तरं सः केन्द्रसर्वकारस्य सचिवमण्डले ६ वर्षाणि यावत् अर्थसचिवत्वेन सेवां कृतवान् । 

## प्रारम्भिकजीवनम्
१८९६ तमे वर्षे जनवरीमासस्य १४ दिनाङ्के महाराष्ट्रराज्यस्य रायगढदुर्गस्य समीपस्थे 'नाटा'नामके ग्रामे देशमुखवर्यः अजायत ।  एतस्य पिता द्वारकानाथगणेशः सुप्रसिद्धः न्यायवादी आसीत् । माता भागीरथीबाई । एतेषां पूर्णकुटुम्बः एव समाजसेवाकार्ये निरतः आसीत् । बाल्यादारभ्य देशमुखवर्यः प्रतिभान्वितः उत्तमविद्यार्थी च आसीत् । सः मुम्बैविश्वविद्यालयस्य दशमकक्षापरीक्षायां राष्ट्रियस्तरे प्रथमस्थानं प्राप्तवान् । १९१७तमे वर्षे ब्रिटेन्-देशस्य 'केम्ब्रिज् जीसस् विद्यालयतः' सस्यशास्त्रे 'फ़्रान्क् स्मार्ट्' पदकेन सह विज्ञानपदवीं प्राप्तवान् । १९१८तमे वर्षे लन्डन्-नगरे 'ई सि एस्' परीक्षायां प्रथमस्थानं प्राप्तवान् । 

## वृत्तिजीवनम्
*१९३९तमे वर्षे देशमुखवर्यः रिसर्व्-बेङ्क् मध्ये लयसन्-अधिकरिरूपेण तदनन्तरं कार्यदर्शिरूपेण कार्यम् आरब्धवान् ।  १९४३- १९५०तमवर्षपर्यन्तं सः वित्तकोशस्य मुख्याधिकारिपदं निरूढवान् । 

*१९४४तमे वर्षे 'ब्रेटन-उड्स्' सम्मेलने भारतस्य प्रतिनिधिरूपेण भागं स्वीकृतवान् । सम्मेलनस्य परिणामतः अन्ताराष्ट्रिय-आर्थिकनिधिः (IMF) (इन्टर्नाशनल् बेङ्क् फ़ार् रिकन्स्ट्रक्षन् आण्ड् डेवेलप्मेण्ट्)(IBRD) नामकं संस्थाद्वयं स्थापितम् । तदनन्तरं देशमुखवर्यः एकवर्षपर्यन्तम् एतयोः संस्थयोः सदस्यः आसीत् । १९५१तमे वर्षे प्यारिस्-नगरे एतयोः संयुक्ताश्रयेण वार्षिकसम्मेलनं सञ्जातम् । तत्र देशमुखवर्यः अध्यक्षः आसीत् । 

*आङ्ग्लसर्वकारतः भारतदेशः यदा विभक्तः तदा देशमुखवर्यः विभक्तराष्ट्रद्वयस्य वित्तकोशीयव्यवहारान् आमूलाग्रं परिशीलितवान् । १९४९तमे वर्षे जनवरी मासे देशमुखवर्यस्य मार्गदर्शनेन रिसर्व् बेङ्क् संस्थायाः राष्ट्रीकरणं जातम् ।    

*१९५०तः १९५६तमवर्षपर्यन्तं देशमुखवर्यः भारतसर्वकारस्य अर्थसचिवत्वेन कार्यं कृतवान् । आर्थिकप्रवृत्तीनाम् अध्ययनार्थं संशोधनविभागमेकं स्थापितवान् । सचिवपदस्य कृते त्यागपत्रं दत्त्वा सः विश्वविद्यालयानाम् अनुदानायोगस्य पूर्णावधि-अध्यक्षरूपेण नियुक्तः ।  तदनन्तरं देहलीविश्वविद्यालयस्य कुलपतिः अभवत् । 

## वैयक्तिकजीवनम्
देशमुखवर्यः एकाम् आङ्ग्लकन्याम् ऊढवान् । एतयोः एका पुत्री अपि जाता । किन्तु भारतस्य स्वातन्त्र्यानन्तरं सा इङ्ग्लेण्ड्देशं प्रति गतवती । अनन्तरं देशमुखवर्यः दुर्गाबाई इत्याख्यां कन्यां परिणीतवान् । सा काङ्ग्रेस्पक्षस्य सदस्या स्वातन्त्रयोधा च ।    

१९८२ तमे वर्षे अक्टोबर् मासस्य २ दिनाङ्के देशमुखवर्यः दिवङ्गतः  । 

## पुरस्काराः
*१९३७तमे संवत्सरे CIE (Companion of the Order of the Indian Empire)-संस्थायां देशमुखवर्यः नियुक्तः ।
* १९४४तमे संवत्सरे, आङ्ग्लसर्वकारतः 'नैट्-हुड्' (Knighthood) उपाधिं प्राप्तवान् । 
*१९५७तमे संवत्सरे,कोल्कताविश्वविद्यालयपरतया विज्ञानविषये गौरवडाक्टरेट्-पदवीं प्राप्तवान् । 
*१९५९तमे संवत्सरे, रमोन् मैग्सेसे-पुरस्कारं प्राप्तवान् । ) 
*१९७५तमे संवत्सरे, भारतीयसर्वकारतः पद्मविभूषणप्रशस्तिं प्राप्तवान् ।
## टिप्पणी
## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* चिन्तामणी द्वारकानाथ देशमुखः 
* द्वारकानाथ देशमुखः 

वर्गः:भारतीय-अर्थशास्त्रज्ञः
वर्गः:रमोन् मैग्सेसे-पुरस्कारभाजः
देवगिरि

**देवगिरि** (नेपाली:सगरमाथा, आंगल:एभरेस्ट) एकस्य हिमालय शिखरम् अस्तु। इष संसारं सर्वोच्च शिखर अस्तु।

देवगिरि
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:नेपालदेशसम्बद्धाः स्टब्स्-लेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया