open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
१८८०

**१८८०** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकम् अधिवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे समुद्रतले जीवतां जीविनां विषये अध्ययनार्थं "सागरजीवविज्ञान"स्य (मरैन् बयालजि) विभागः ब्रिट्न्-देशे आरब्धः ।

:अस्मिन् वर्षे फ्रान्स्-देशीयः लवरेन् नामकः मलेरियारोगाणून् संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशस्य सैण्ट्लूयीस्-प्रदेशीया "ल्याम्बर्ट् फार्मस्युटिकल्" इति संस्था पूतिनाशकस्य संशोधकस्य जोसेफ् लिस्टर् इत्यस्य विज्ञानिनः स्मरणार्थं मुखप्रक्षालनद्रवस्य निर्माणम् अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशीयौ फ्रान्सिस् डि क्लार्क् तथा एं जि फास्टर् नामकौ "श्रवणयन्त्र"स्य (हियरिङ्ग् एय्ड्) स्वाम्याधिकारं प्राप्तवन्तौ ।

:अस्मिन् वर्षे रोगनिरोधकक्रमस्य संशोधकः लूयीस् पाश्चर् कुक्कुटानां कालरारोगस्य कारणीभूतान् ब्याक्टीरियान् संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य प्रसिद्धः क्रान्तिकारी, स्वातन्त्र्ययोद्धा च बालगङ्गाधरतिलकः "न्यू इङ्ग्लीष् हैस्कूल्" नामकस्य विद्यालयस्य आरम्भम् अकरोत् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतस्य प्रसिद्धः हिन्दीकथालेखकः, उपन्यासकारः च प्रेमचन्दः जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य प्रसिद्धः इतिहाससंस्कृतिशोधकः, संस्कृतभाषाकोविदः, भारतरत्नप्रशस्त्या भूषितः डा. पण्डुरङ्ग वामन काणे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य आधुनिकमहाकाव्यरचयितृषु अन्यतमः स्वामी भगवदाचार्यः स्थलकोटनगरे जन्म प्राप्नोत् । 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
:अस्मिन् वर्षे जून्-मासस्य २७ तमे दिनाङ्के अमेरिकादेशीया मूका अन्धा च विख्याता लेखिका, उपन्यासिका, राजनैतिकनेत्री हेलेन केलर जन्म प्राप्नोत् । 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे जुलैमासस्य २ दिनाङ्के भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य धारवाडनगरे वचनपितामहः इति सुप्रसिद्धः कविः फ.गु. हलकट्टिः जन्म प्राप्नोत् ।  
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८०
१८८०
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
चण्डीशतकम्

संस्कृतवाङ्मये नैकैः कविभिः विविधान् विषयानधिकृत्य विरचितानि शतककाव्यानि बहूनि सन्ति । तादृशेषु शतकेषु, तत्रापि **भक्तिरस**प्रधानेषु बहुमुख्यम् **चण्डीशतकम्** । इदम् महाकविना बाणभट्टेन विरचितम् । गद्यकाव्यरचनासु कृतकृत्यः बाणः सच्छन्दोबन्धेष्वपि स्वनैपुणीम् अत्र काव्ये प्रादर्शयत् ।
हर्षवर्धनस्य आस्थानकविः आसीत् बाणः । अस्मिन् चण्डीशतके स्रग्धराछन्दसि निबद्धानि १०२ पद्यानि सन्ति । महिषासुरमर्दिन्याः चण्डेः स्तुतिः इदम् । दुर्गायाः अनुग्रहाय भक्ताः एतानि स्तोत्राणि गायन्ति । शब्दालङ्कारैः युक्तानि वर्णनानि रम्याणि सन्ति । साक्षात् संवादाः न सन्ति चेदपि पात्राणां मुखतः वाचितानि इत्यतः काव्यमिदं सुशोभते । देवतानां निराकरणं, महिषस्य निन्दनं, शिवस्य सम्बोधनवचनानि चण्डेः मुखतः वाचितानि सन्ति । एतानि सौन्दर्यवर्धकानि सन्ति । महिषः, जया, शिवः, कार्तिकेयः, देवताः, ऋषयः, चण्डेः पादः, पादनखाः च अत्र सम्भाषणं कुर्वन्ति । रूपकस्य छाया दृश्यते । यमकानुप्रासैः मधुरनादस्य अनुरणनम् अनुभूयते ।
भोजस्य सरस्वतीकण्ठाभरणे चण्डीशतकस्य इदं पद्यम् उद्धृतमस्ति । अत्र बाणस्य शैलेः नादमाधुर्यं वर्ननावैखरी च द्रष्टुं शक्या - 
:विद्राणे रुद्रवृन्दे सवितरि तरले वज्रिणि ध्वस्तवज्रे
:जाताशङ्के शशाङ्के विरमति मरुति त्यक्तवैरे कुबेरे ।
:वैकुण्ठे कुण्ठितास्त्रे महिषमतिरुषं पौरुषोपघ्ननिघ्नं
:निर्विघ्नं निघ्नती वः शमयतु दुरितं भूरिभावा भवानी ॥
चण्डीशतकस्य धनेश्वरस्य व्याख्यानम् अज्ञातयोः द्वे व्याख्याने च उपलभ्यन्ते । 
## इदमपि दृश्यताम्
स्तोत्रकाव्यम्

‎

वर्गः:स्तोत्रकाव्यानि
वर्गः:चित्रं योजनीयम्‎
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
१८८५

**१८८५** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे मार्च्-मासस्य ३ दिनाङ्के "अमेरिकन् टेलिफोन् तथा टेलिग्राफ्" न्यूयार्क्-नगरे आरब्धम् ।
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः हर्मन् एब्बिन् घास् नामकः मनोविज्ञानी "स्मृतिः मनसः महत्त्वयुता क्रिया" इत्येतम् अंशं प्रयोगाणां द्वारा प्रत्यपादयत् ।

:अस्मिन् वर्षे आस्ट्रियादेशीयः कोल्लर् नामकः स्थानीयं वेदनानिवारकं संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे फ्रान्सिस् गाल्टन् नामकः अङ्गुलीनाम् अक्षः सर्वेषाम् अपि भिन्नः भवति इति संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे अयोवासंस्थानस्य डेवन्पोर्ट् इत्यत्र डा विलियं वेस्ट्ग्र्याण्ट् नामकः वैद्यः प्रथमवारम् "अपेण्डिक्स्" शस्त्रचिकित्साम् अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशीयस्य विज्ञानिनः डेनियल् एल्मर् साल्मन् नामकस्य स्मरणार्थम् आहारं विषपूरितं कुर्वतां "ब्याक्टीरिया"सूक्ष्मजीविनां "साल्मोनेल्ला" इति नामकरणं कृतम् ।

:अस्मिन् वर्षे भारते "काङ्ग्रेस्" इति संस्था अधिकृतरूपेण आरब्धा ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतस्य प्रसिद्धः कविः मैथिलीशरण गुप्तः जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे फेब्रवरि ७ दिनाङ्के अमेरिकादेशीयः प्रसिद्धः लेखकः "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः सिङ्क्लेर् लूयीस् जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे आगस्ट्-मासस्य १ दिनाङ्के हङ्गेरियादेशीयः रसायनशास्त्रज्ञः, "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः जार्ज् डि हेवेस्कि जन्म प्राप्नोत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य १ दिनाङ्के कन्नडस्य प्रसिद्धः लेखकः तलुकिन वेङकण्णय्यः भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य चित्रदुर्गमण्डलस्य चल्लकेरे-उपमण्डलस्य "तलुकु" इत्येतस्मिन् ग्रामे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य ७ दिनाङ्के "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः, ड्यानिष्-भौतशास्त्रज्ञः नील्स् बोह्र् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य ११ दिनाङ्के "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः, फ्रेञ्च्-लेखकः फ्राङ्कोयिस् मोरियाक् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य २ दिनाङ्के वैद्यशास्त्रे "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः, अमेरिकादेशीयः वैद्यः जार्ज् मैनोट् जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
:अस्मिन् वर्षे फ्रान्सिसी-भाषायाः प्रसिद्धः कविः, उपन्यासकारः च विक्टर ह्यूगो मरणम् अवाप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे जुलैमासस्य २३ तमे दिनाङ्के अमेरिकासंयुक्तसंस्थानस्य १८तमः राष्ट्रपतिः युलिसिस् एस् ग्र्याण्ट् मरणम् अवाप्नोत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे नवेम्बर्-मासस्य २५ तमे दिनाङ्के अमेरिकासंयुक्तसंस्थानस्य २१ तमः उपराष्ट्रपतिः थामस् हेण्ड्रिक्स् मरणम् अवाप्नोत् ।

## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८५
१८८५
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८८२

**१८८२** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे एफ् डब्ल्यु हेच् मयर्स् नामकः द्वयोः मनसोः मध्ये यः सम्पर्कः भवति तस्य "टेलिपति" इति नामकरणम् अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः कोशिकाविज्ञानी एडोर्ड् स्ट्रास् बर्गर् नामकः "सैटोप्लासम्" तथा "न्युक्लियोप्लासम्" इत्येतयोः द्वयोः शब्दयोः प्रथमवारम् उपयोगम् अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः ब्याक्टीरियातज्ञः राबर्ट् कोख् क्षयरोगस्य कारणीभूतान् "ट्युबर्कल् ब्यासिलस्" इत्येतं सूक्ष्मजीविनं पृथक्-रूपेण वर्धितवान् - इत्येतम् अंशं बर्लिन्-देशस्य "फिजियोलाजिकल् सोसैटिम्" असूचयत् ।

:अस्मिन् वर्षे फ्रान्स्-देशीयस्य "बोर्दोविश्वविद्यालयस्य" उपन्यासकः मिर्लादे नामकः द्राक्षायाः यः फङ्गस्[रोगः भवति तस्य निवारणार्थं "ताम्रस्य सल्फेट्''सेचनस्य क्रमं संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे ईलि मेच्निकाफ् नामकः "भक्षककोशीयकोशं" (फ्यागोसैटोसिस्) विवृणोत् ।

:अस्मिन् वर्षे लुब्बोक् नामकेन लिखितं "पिपीलिका, भ्रमरः तथा विषमधुकरः" इति पुस्तकं प्रकाशितम् ।

:अस्मिन् वर्षे अलेक्साण्डर् फ्लेमिङ्ग् नामकः "मैटोसिस्" इत्येतत् विवृणोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य महान् कादम्बरीकारः बङ्किमचन्द्रचटर्जी भारतस्य राष्ट्रियं गानं वन्दे मातरम् इति गानं, वङ्गभाषायाः प्रसिद्धां कादम्बरीम् "आनन्दमठं" च अलिखत् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतस्य महाकविः, पत्रकारः च सुब्रह्मण्य भारती तमिळ्नाडुराज्यस्य "एट्टयपुर"नगरे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतरत्नविभूषितः वैद्यः राजकीयनेता डा. बिधन् चन्द्र राय् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतरत्नविभूषितः स्वातन्त्र्ययोद्धा, शिक्षाकोविदः पुरुषोत्तमदास तण्डन् जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य २१ तमे दिनाङ्के कन्नडचित्रक्षेत्रस्य प्रथमः चित्रसाहितिः बेळ्ळावे नरहरि शास्त्री जन्म प्राप्नोत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य ११ दिनाङ्के कोशसिद्धान्तस्य निरूपकः थियोडोर् स्छ्वान् इहलोकम् अत्यजत् ।
### एप्रिल्-जून्  
:अस्मिन् वर्षे एप्रिल्-मासस्य १९ दिनाङ्के विकासवादस्य प्रतिपादकः चार्ल्स् डार्विन् मरणम् अवाप्नोत् ।
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८२
१८८२
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८८८

**१८८८** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकम् अधिवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनव्रिमासस्य १३ दिनाङ्के वाषिङ्ग्टन्-नगरे "नाषनल् जियाग्रफिक् सोसैटि" आरब्धम् ।
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः अङ्गरचनाविज्ञानी हेन्रिक् वाल् वाल्डेयर् नामकः "क्रोमोसोम्" (वर्णतन्तुः) इति पदम् असृजत् ।

## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे मार्च्-मासस्य ३ दिनाङ्के कन्नडस्य प्रसिद्धः कविः मुळिय तिम्मप्पय्यः भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य दक्षिणकन्नडमण्डलस्य "मुलिय" नामके ग्रामे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे फेब्रवरिमासस्य १७ दिनाङ्के "नोबेल्"प्राशस्त्या पुरस्कृतः जर्मनीदेशीयः भौतशास्त्रज्ञः ओट्टो स्टर्न् जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे जुलैमासस्य १७ दिनाङ्के "नोबेल्"प्राशस्त्या पुरस्कृतः इस्रेल्-लेखकः श्मुयेल् योसेफ् अग्नान् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे जुलैमासे २२ तमे दिनाङ्के वैद्यशास्त्रे "नोबेल्"प्राशस्त्या पुरस्कृतः युक्रेनीयः जैविकरसायनशास्त्रज्ञः सेल्स्मन् वाक्स्मन् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य ५ दिनाङ्के भारतस्य भूतपूर्वः राष्ट्रपतिः, भारतरत्नविभूषितः, शिक्षणतज्ञः, तत्त्वज्ञानी, राजनीतिज्ञः सर्वपल्ली राधाकृष्णन् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य १६ दिनाङ्के "नोबेल्"प्राशस्त्या पुरस्कृतःफिन्ल्याण्ड्-देशीयः लेखकः फ्रान्स् एमिल् सिनल्ब् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य २६ तमे दिनाङ्के ब्रिटिष्-कविः टी. एस. एलियट नामकः अमेरिकादेशे अजायत ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे नवेम्बर्-मासस्य ७ तमे दिनाङ्के भारतस्य प्रख्यातः भौतशास्त्रज्ञः, भारतरत्नविभूषितः, सि. वि. रामन् इत्येव प्रसिद्धः चन्द्रशेखर वेङ्कटरामन् जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८८
१८८८
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८८७

**१८८७** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे स्विट्जर्लेण्ड्देशीयः डा युजेन् ए फ्रिक् नामकः काचेन "काण्टाक्ट्लेन्स्" निर्मितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे बेल्जियंदेशीयः कोशिकाविज्ञानी एडोर्ड् व्यान् बेनिडिन् नामकः सर्वेषु अपि जीविषु निर्दिष्टसंख्याकाः वर्णतन्तवः भवन्ति, लैङ्गिककोशेषु तस्याः संख्यायाः अर्धं यावत् वर्णतन्तवः (क्रोमोसोम्स्) भवन्ति इति संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे निल्सेन् तथा पेट्टेर्सेन् नामकौ परिशोधकौ क्षारातु ( sodium ) उपयुज्य टैटानियं चतुर्नीरेयस्य निर्नीरेयनं (dechlorination ) कृत्वा टैटानियस्य उत्पादनप्रक्रियां प्रकटितवन्तौ ।

:अस्मिन् वर्षे भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य बेङ्गळूरुनगरे ८०० एकरेमिते स्थाने विस्तीर्णः तुदौरशैल्या 'बेङ्गलूरुप्रासादः’ निर्मितः ।

## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे मार्च्-मासस्य १७ दिनाङ्के कन्नडसाहित्यलोके "आधुनिकः सर्वज्ञः" इत्येव प्रख्यातः साहितिः, कविः, पत्रकारः डी वी जी (डी वी गुण्डप्पः) जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे मार्च्-मासस्य २५ तमे दिनाङ्के कन्नडसाहित्यकारेषु अन्यतमा नञ्जनगूडु तिरुमलाम्बा जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य १० दिनाङ्के भारतस्य भूतपूर्वगृहमन्त्री, स्वातन्त्र्ययोद्धा, भारतरत्नविभूषितः च गोविन्दवल्लभ पन्थः जन्म प्राप्नोत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य २२ तमे दिनाङ्के भारतस्य प्रख्यातः गणितज्ञः श्रीनिवास रामानुजन् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य २५ तमे दिनाङ्के कन्नडसाहितिषु अन्यतमः नारायण कस्तूरि जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८७
१८८७
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८८९

**१८८९** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः ड्रिसर् नामकः आस्ट्रिन् नामकम् औषधं संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे एड्वर्ड् ब्रौन् सेक्वार्ड् नामकः शुकस्य, मूषकस्य, शुनकस्य च वृषणतः सारं स्वीकृत्य स्वीये शरीरं प्रति सम्प्रेष्य वृद्धाप्यस्य निवारणे सर्वप्रथमं वैज्ञानिकं प्रयोगम् अकरोत् ।

## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे मार्चमासस्य ७ दिनाङ्के भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य धारवाडमण्डलस्य सिग्गावि-उपमण्डलस्य शिशुनाऴ-इत्येतस्मिन् ग्रामे प्रसिद्धः कन्नडभाषायाः कविः शिशुनाऴषरीफः जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे नवेम्बर्-मासस्य १४ दिनाङ्के भारतस्य भूतपूर्वः प्रधानमन्त्री, राजकीयनेता च जवाहरलाल नेह्रू जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८९
१८८९
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८८४

**१८८४** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकम् अधिवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे ईलि मेच्निकाफ् नामकः "ब्याक्टीरिया" इत्याख्यानां सूक्ष्मजीविनां अवरोधे शरीरे विद्यमानानां श्वेतरक्तकणानां पात्रं विवृणोत् ।

:अस्मिन् वर्षे हैडल्बर्ग इति प्रदेशे जोसेफ् ब्रेट्जार् नामकः वैद्यः स्वीये वैद्यालये नेत्रस्य शस्त्रचिकित्सायां "कोकन्" इत्येतं वेदनानिवारकत्वेन प्रथमवारम् उपयुक्तवान् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य प्रसिद्धः स्वातन्त्र्ययोद्धा, शिक्षणतज्ञः, न्यायवादी मदनमोहन मालवीयः कोलकताकलाशालातः स्नातकपदवीं प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य महापुरुषेषु अन्यतमः, दार्शनिकः, तत्त्वज्ञानी स्वामी विवेकानन्दः स्नातकपरीक्षाम् (बि ए) उत्तीर्णवान् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे कन्नडस्य महान् हास्यनाटककारः, हास्यनाटकसाहितिः टी पी कैलासम् इत्येषः जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य ३ दिनाङ्के भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य तुमकूरुमण्डलस्य "सम्पिगे" इति ग्रामे 'कन्नडस्य कण्वः' इत्येव प्रसिद्धः बि. यम्. श्रीकण्ठय्यः जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य ४ दिनाङ्के कन्नडस्य प्रसिद्धः साहितिः हुयिलगोळ नारायणरायः जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य ३ दिनाङ्के भारतस्य प्रथमः राष्ट्रपतिः, भारतरत्नविभूषितः, स्वातन्त्र्ययोद्धा, आधुनिकन्ययशास्त्रज्ञः च डा बाबु राजेन्द्रप्रसादः बिहारराज्ये सारनमण्डले जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य ६ दिनाङ्के आनुवंशीयनियमं निरूपितवान् जीवविज्ञानी ग्रिगोर् जान् मेण्डेल् इहलोकम् अत्यजत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८४
१८८४
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९३

**१८९३** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशस्य शिकागोनगरे प्रवृत्तायां विश्वधर्मसभायां स्वामी विवेकानन्दः भारतस्य गौरवं प्रतिष्ठापितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे फ्रेडरिक् लोफ्लर् नामकः ब्याक्तीरियानाम् अपेक्षया अपि सूक्ष्मान् "वैरस्" नामकान् जीवीन् परीक्ष्य विवृणोत् ।

:अस्मिन् वर्षे डेनियल् हेल् विलियम्स् नामकः विश्वे प्रथमवारम् उत्तानहृदय-शस्त्रचिकित्सां (Open Heart Surgery) अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे प्रसिद्धः कन्नडलेखकः नरसिंहाचार्यः आर्. मद्रास्-विश्वविद्यालये कन्नड यम् . ए पदवीं प्राप्तवान् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे आधुनिकसंस्कृतमहाकाव्यरचयितृषु अन्यतमः मेधाव्रताचार्यः महाराष्ट्रराज्यस्य "येवला" नामके ग्रामे जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य ५ दिनाङ्के भारतस्य "गोरखपुरम्" इति प्रदेशे प्रसिद्धः दार्शनिकः, अध्यात्मगुरुः, "योगदासत्सङ्गसोसैटि" इत्येतस्याः अध्यात्मसंस्थायाः संस्थापकः परमहंसयोगानन्‍दः जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे फेब्रवरिमासस्य २८ तमे दिनाङ्के भारतदेशस्य केरलराज्यस्य पालघाटजनपदस्य "कलपाति" इति ग्रामे प्रख्यातः विज्ञानी प्रो. के. आर्. रामनाथन् जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य ६ दिनाङ्के प्रख्यातः भारतीय-भौतविज्ञानी मेघनाथ साहा जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९३
१८९३
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९५

**१८९५** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे फेब्रवरिमासस्य ९ दिनाङ्के विलियं जि मार्गन् नामकः "वालिबाल्"क्रीडाम् आरब्धवान् ।
### एप्रिल्-जून् 
:अस्मिन् वर्षे एप्रिल्-मासस्य १४ दिनाङ्के "स्लोवेनिया"देशे महान् भूकम्पः जातः ।
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य ११ दिनाङ्के भारतस्य स्वातन्त्र्ययोद्धा, समाजसंस्कारकः भारतरत्नविभूषितः विनोबा भावे महाराष्ट्र्राज्ये "गागोडे" इति ग्रामे जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन्  वर्षे जनवरिमासस्य १२ दिनाङ्के बहूनाम् औषधानां संशोधकः भारतीयः यल्लाप्रगडसुब्बरावः जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
:अस्मिन् वर्षे जून्-मासस्य २९ तमे दिनाङ्के विकासवादस्य समर्थकः थामस् हेन्रि हक्स्लि मरणम् अवाप्नोत् ।
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे सेप्टेम्बर्-मासस्य २८ तमे दिनाङ्के रोगनिरोधकक्रमस्य अन्वेषकः लूयीस् पाश्चर् इहलोकम् अत्यजत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९५
१८९५
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९०

**१८९०** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः रसायनविज्ञानी एमिल् फिशर् नामकः "एन्जैन्" इत्येतेषां व्यवहारस्य विवरणार्थं "लाक् & की" नामकं तन्त्रम् एव समीचीनम् इति प्रत्यपादयत् ।

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः बेह्रिङ्ग् तथा जापान्देशीयः किटसाटो नामकौ "रोगनोरोधकशक्तेः" विषये "प्रतिविष"सिद्धान्तं निरूपितवन्तौ ।

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः बेह्रिङ्ग् तथा पाल् एर्लख्, जापान्देशीयः किटसाटो च "डिप्तीरिया आण्टिट्क्सिन्" संशोधितवन्तौ ।

:अस्मिन् वर्षे भारतीयः प्रसिद्धः तत्त्वज्ञानी, दार्शनिकः श्री अरविन्दः ऐ सि यस् परीक्षायाम् उत्तीर्णः ।

:अस्मिन् वर्षे आनुवंशिकविज्ञानस्य सिद्धपुरुषः थामस् हण्ट् मार्गन् जान्-हाप्किन्स्-विश्वविद्यालये "डाक्टरेट्” प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य कर्णाटकराज्ये धारवाडमण्डले "कर्णाटकविद्यावर्धकसङ्घः" आरब्धः ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतस्य स्वानत्र्ययोद्धा, भारतरत्नं प्राप्तवान प्रथमः विदेशीयः खान् अब्दुल् गफार् खान् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे कर्णाटके तुमकूरुमण्डलस्य गुब्बिग्रामे सुप्रसिद्धः कन्नडनाटककारः "गुब्बि" इत्यस्याः नाटकसंस्थायाः संस्थापकः गुब्बिवीरण्णः जन्म प्रप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य २१ अत्मे दिनाङ्के आनुवंशिकविज्ञानस्य प्रवर्तकः हर्मन् जोसेफ् म्यूल्लर् जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९०
१८९०
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
पी एच् पी

**पीएचपी** सङ्गणक यन्त्रस्य भाषा अस्ति।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* 
* 
* PHP Reference Manual

वर्गः:सङ्गणकविज्ञानम्
वर्गः:तान्त्रिकविज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
१८८६

**१८८६** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे प्रजननद्रव्यसिद्धान्तस्य प्रतिपादकः जर्मनीदेशीयः जीवविज्ञानी अगस्ट् वीस्मान् प्रजननद्रव्यं वंशतः वंशं प्रति अनुवर्तते इति प्रत्यपादयत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतदेशीया आनन्दिबाई जोशी "पेन्सिल्वेनिया"देशस्य महिला-वैद्यकीय-महाविद्यालयतः पदवीं प्राप्य "भारतस्य प्रथमा वैद्या" (महिला) इति प्रसिद्धा अभवत् ।

:अस्मिन् वर्षे रासायनिकचिकित्सातज्ञः पाल् एर्लख् क्षयरोगस्य कारणतः शुष्कं वातावरणम् अपेक्षितम् इति मत्वा ईजिप्तदेशम् अगच्छत् ।

## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे मार्च्-मासस्य ८ दिनाङ्के अन्तस्स्रावकग्रन्थीनां संशोधकः एड्वर्ड् क्याल्विन् केण्डल् कनेक्टिकट् प्रान्तस्य दक्षिणनावार्क्-प्रदेशे जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य २९ तमे दिनाङ्के कन्नडस्य प्रसिद्धः विद्वान् देवुडु नरसिंहशास्त्री जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८८६
१८८६
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९७

**१८९७** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे हालेण्ड्देशीयः वैद्यः क्रिस्टियन् ऐक्मन् नामकः कुक्कुटानां "बेरिबेरि" नामकः रोगः त्वक्सहितानां तण्डुलानां सेवनेन अपगच्छति इति संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे फिलिक्स् हाफ्मन् नामकः विज्ञानी शिरोवेदनायाः निवारकम् "आस्प्रिन्" नामकम् औषधं संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे एडोर्ड् बुख्नर् नामकः "ईस्ट्"नामकान् कोशान् विना एव "आल्कोहाल्" (मद्यम्) आम्लत्वम् आप्नोति इति संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे ब्याक्टीरियाविज्ञानस्य पितामहः राबर्ट् कोख् धेनूनां "प्लेग्”रोगस्य तथा मलेरियारोगस्य च विषये संशोधनम् अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे कन्नडभाषायाः लेखकः बेनगल् रामरावः द्रास् प्रेसिडेन्सि महाविद्यालयतः बि. ए. पदवीं प्राप्तवान् ।

## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य २३ तमे दिनाङ्के भारतस्य ओडिशाराज्यस्य कोलकतानगरे भारतमातुः सुपुत्रः युगपुरुषः नेताजी सुभाषचन्द्रबोसः जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून्  
:अस्मिन् वर्षे मेमासस्य ३ दिनाङ्के भारतस्य भूतपूर्वः राष्ट्रपतिः, भारतरत्नविभूषितः, राजनीतिज्ञः डा झाकिर हुसैन जन्म प्राप्तवान् ।

:अस्मिन् वर्षे जून्-मासस्य ११ दिनाङ्के भारतस्य स्वातन्त्र्ययोद्धा, क्रान्तिकारी, कविः रामप्रसाद बिस्मिलः जन्म प्राप्नोत् ।
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९७
१८९७
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९१

**१८९१** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे फ्रान्स्-देशीयः वैद्यः डा अलेक्साण्ड्रे लियोन् नामकः पूर्णतया न वर्धितानां नवजातशिशूनां संरक्षणार्थं "इन्क्युबेटर्" नामकं यन्त्रं संसोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे युजीन् दुब्बा नामकः हालेण्ड्-देशीयः वैद्यः "जावा" इति प्रदेशे आदिमानवस्य अवशेषान् संसोध्य तम् "होमो एरेक्टस्" इति गणे योजितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे एट्टन् तम्पुरान् इत्यनेन विरचितं ओदनवनेश्वरविजयम् इति संस्कृतनाटकं सम्पादितम् ।

:अस्मिन् वर्षे ए. आर्. राजराजवर्मणा विरचितं गैर्वाणीविजयम् इति संस्कृतनाटकं पट्टाम्पिविज्ञानचिन्तामणिमुद्रणशालातः ऐदम्प्राथम्येन सम्पादितम् ।

:अस्मिन् वर्षे रक्तसमूहानां शोधकः कार्ल् लाण्ड्स्टैनर् वैद्यपदवीं प्राप्नोत् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे संस्कृतस्य आधुनिकमहाकाव्यरचयितृषु अन्यतमः आचार्यज्ञानसागरः राजस्थानस्य सिकरमण्डलस्थे राणैलीग्रामे जैनवैश्यपरिवारे जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
:अस्मिन् वर्षे एप्रिल् मासस्य १४ दिनाङ्के भारतस्य संविधानस्य रचयिता, भारतरत्नविभूषितः बि.आर्.अम्बेड्करः जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे जून्-मासस्य ६ दिनाङ्के सुप्रसिद्धः कन्नडलेखकः मास्ति वेङ्कटेश ऐय्यङ्गार्यः जन्म प्राप्नोत् ।
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे नवेम्बर्-मासस्य १४ दिनाङ्के ज्ञानस्य अत्यन्तं विरलायाः शाखायाः "अवशिष्टसस्यविज्ञानस्य" (पेलियोबाटनि) (प्राचीनस्य जीवशास्त्रस्य) तज्ञः बीरबल साहनी भारतदेशस्य पञ्जाबप्रान्तस्य "भेरा” (इदानीं सः प्रदेशः पाकिस्तानदेशे अस्ति ।) इति प्रदेशे जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९१
१८९१
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९२

**१८९२** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकम् अधिवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे रष्यादेशस्य जीवविज्ञानी डिमिट्रि इवनोव्स्कि नामकः तमाखुपर्णस्य रसं शोधयित्वा रोगकारकाणां "वैरस्"नामकानाम् अस्तित्वं दृढीकृतवान् ।

:अस्मिन् वर्षे रष्यादेशस्य जीवविज्ञानी डिमिट्रि इवनोव्स्कि नामकः नेदर्लाण्ड्देशीयेन बाजेरक्निक् इत्यनेन सह मिलित्वा "वैरालजि" नामकं विभागम् आरब्धवान् ।

:अस्मिन् वर्षे अलेक्साण्डर् ग्र्याण्ट् नामकः अजीर्णस्य औषधत्वेन "डैजेस्टिव् बिस्केट्" निर्मितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे अगस्ट् वीस्मान् नामकः जीवविज्ञानी "मियोसिस्" इत्येतत् विवृत्य विकासवादस्य विवरणार्थं "जर्मप्लासम्" इति सिद्धान्तं प्रत्यपादयत् ।

:अस्मिन् वर्षे लण्डन्-नगरे प्रवृत्ते विद्वत्सम्मेलने वेदानां प्रचीनताम् अधिकृत्य बालगङ्गाधरतिलकेन समर्तितं पत्रं सर्वेषां विदेशीयानां पण्डितानां प्रशंसां प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे मदनमोहन मालवीयः अलहाबादस्य उन्नतन्यायालये न्यायवादिरूपेण स्थानं प्राप्तवान् ।

## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे नवेम्बर्-मासस्य ५ दिनाङ्के इङ्ग्लेण्ड्-देशस्य आक्स्फर्ड्-शैरि इति प्रदेशे गणीतं, भौतविज्ञानं, वैद्यविज्ञानं, तत्त्वज्ञानं, विज्ञानसाहित्यम् इत्यादिषु बहुषु क्षेत्रेषु अत्यन्तं प्रतिभावान् जीवविज्ञानी जे. बि. एस्. हाल्डेन् जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९२
१८९२
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९६

**१८९६** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य २३ तमे दिनाङ्के (एक्स्-रे) वैद्यकीये क्षेत्रे क्ष-किरणक्रमस्य संशोधकः विल्हेल्म् कार्नार्ड् रोण्ट्जेन् क्ष-किरणानां विषये सार्वजनिकरूपेण भाषणम् अकरोत् ।
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे फ्राङ्क्फर्ट्-प्रदेशीयः वैद्यः लूयिरेन् नामकः विश्वे एव प्रथमवारं हृदयस्य सीवनम् अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे सिकागोप्रदेशीयः वैद्यः एमिलिग्रब्ब् नामकः विश्वे एव प्रथमवारं स्तनस्य क्यान्सर्-रोगिणः "रेडियेषन् थेरपि" अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे प्रसिद्धः कृषिविज्ञानी जार्ज् वाशिङ्ग्टन् कार्वर् बाल्ये स्वेन यत् शिक्षणं प्राप्तुम् अशक्यम् आसीत् तत् अन्यैः सर्वैः अपि कृष्णवर्णीयैः यथा प्राप्येत तथा करणीयम् इति विचिन्त्य अमेरिका-संयुक्त-संस्थानस्य दक्षिणप्रान्तम् अलबाम् अगच्छत् ।

:अस्मिन् वर्षे पूतिनाशकस्य प्रवर्तकः जोसेफ् लिस्टर् वैद्यवृत्तितः निवृत्तिं प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे रासायनिकचिकित्सायां तज्ञः पाल् एर्लख् "सीरं” संशोधनकेन्द्रे नियुक्तः जातः ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे जीवरसायनशास्त्रस्य विज्ञानिनी जेर्टि थेरेसा कोरि जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य ४ दिनाङ्के कन्नडस्य प्रसिद्धः साहितिः शम्बा जोशी जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य ३१ तमे दिनाङ्के कन्नडस्य प्रसिद्धः लेखकः द रा बेन्द्रे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे फेब्रवरिमासस्य २९ तमे दिनाङ्के भारतस्य भूतपूर्वः प्रधानमन्त्री, भारतरत्नविभूषितः मोरारजी देसायी गुजरातराज्यस्य भडेली ग्रामे जन्म प्राप्तवान् ।
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे नवेम्बर्-मासस्य १२ दिनाङ्के "भारतीय पक्षिशास्त्रस्य (अर्निथालजि) पितामहः” इत्येव प्रख्यातः भारतस्य सुप्रसिद्धः पक्षिप्रियः विज्ञानी डा. सालिम् अलिः जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९६
१८९६
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९८

**१८९८** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य २८ तमे दिनाङ्के निवेदिता भारतं प्राप्तवती । 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे इटालीदेशीयः विज्ञानी केमिल्लो गोल्जि नामकः कोशेषु "गोल्जि आपरेटर्" नामकक्क् सूक्ष्मभागं संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः विज्ञानी बियेर् नामकः कशेरुके दानस्य निश्चेतनौषधं संशोधितवान् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतदेशस्य तमिळ्नाडुराज्ये प्रसिद्धः भारतीयः भौतविज्ञानी कृष्णन् के एस् जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे जुलै-मासस्य ४ दिनाङ्के भारतदेशस्य पञ्जाब्-राज्यस्य "सियाल्कोट्" इत्यत्र भारतस्य भूतपूर्वः प्रधानमन्त्री, स्वातन्त्र्ययोद्धा, राजकीयनेता, भारतरत्नविभूषितः गुल्जारीलालनन्दा जन्म प्राप्नोत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
:अस्मिन् वर्षे संस्कृतरूपकेषु अन्यतमस्य "अक्षयपात्रव्यायोगः" इत्यस्य रचयिता करुत्तपाऱ दामोदरन् नम्पूतिरि इहलोकम् अत्यजत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९८
१८९८
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१९००

**१९००** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे कारेन्स् नामकः शेर्मार्क्, डीव्रैस्, ग्रिगोर् जान् मेण्डेल् इत्यादीनाम् "आनुवंशिक"सम्बद्धानां संशोधनानां विमर्शनं समर्थनं च अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे उत्परिवर्तनस्य व्याख्याता ह्यूगो द व्रीस् सस्यानां विकासवादस्य विषये महत्त्वभूतं संशोधनम् अकरोत् ।

:अस्मिन् वर्षे रक्तसमूहानां शोधकः कार्ल् लाण्ड्स्टैनर् बहूनां जनानां रक्तं पृथक् पृथक् सङ्गृह्य संशोधनम् आरब्धवान् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य महान् दार्शनिकः, योगी श्री अरविन्दः बरोडा कलाशालायाम् आङ्ग्लप्राचार्यरूपेण प्रविष्टवान् ।

:पूतिनाशकस्य प्रवर्तकः जोसेफ् लिस्टर् १८९४ तः १९०० पर्यन्तं रायल् सोसिट्याः अध्यक्षः आसीत् ।

:अस्मिन् वर्षे प्रसिद्धः कन्नडलेखकः बेनगल् रामरावः मद्रास्-विश्वविद्यालयस्य द्वारा यम्. ए. पदवीं प्राप्तवान् ।

:अस्मिन् वर्षे प्यारिस्–नगरे प्रचलिते "यूरोपस्य विज्ञानगोष्ठ्याम्” प्रख्यातः भारतीयः भौतविज्ञानी, सस्यविज्ञानी च जगदीशचन्द्रबोसः भागम् अवहत् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे प्रसिद्धः परिसरविज्ञानी चार्ल्स् एल्टन् इङ्ग्लेण्ड्-देशस्य म्याञ्चेस्टर् इति नगरे जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनन्वरिमासस्य १६ दिनाङ्के कन्नडभाषायाः प्रसिद्धः साहितिः, "केन्द्रसाहित्य-अकादम्या" पुरस्कृतः ए एन् मूर्तिरावः जन्म प्राप्नोत् ।
### एप्रिल्-जून् 
:अस्मिन् वर्षे एप्रिल्-मासस्य १६ दिनाङ्के कन्नडभाषायाः प्रसिद्धः साहितिः, पत्रकर्ता, "आनन्दकन्दः" (बेटगेरि कृष्णशर्मा) जन्म प्राप्नोत् । 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१९००
१९००
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१८९९

**१८९९** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य १ दिनाङ्के क्यूबादेशे स्पेन्देशस्य शासनं समाप्तिम् अगच्छत् ।

:अस्मिन् वर्षे जनवरिमासस्य ६ दिनाङ्के लार्ड् कर्जन् नामकः भारतस्य वैस्राय्-पदे नियुक्तः ।
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे "बेयर् आण्ड् कम्पनी" :आस्प्रिन्" नामकम् औषधं विपणीं प्रति आनयत् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे प्रख्यातः रसायनविज्ञानी क्यासनर् ह्यामिल्टन् यङ्ग् जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
:अस्मिन् वर्षे जून्-मासस्य १४ दिनाङ्के "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः जपानीलेखकः यासुनारि कवबत जन्म प्राप्नोत् ।
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे आगस्ट्-मासस्य १३ दिनाङ्के ब्रिट्श्-निदेशिका निर्मात्री च एल्फ़्रेड हिचकॉक जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे जुलै-मासस्य २१ तमे दिनाङ्के "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः अमेरिकीयः लेखकः अर्नेस्ट् हेम्मिङ्ग्वे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे आगस्ट्-मासस्य १३ दिनाङ्के ब्रिटिश्-चलचित्रनिदेशकः आल्फ्रेड् हिच्काक् नामकः जन्म प्राप्नोत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
:अस्मिन् वर्षे विनायकदामोदरसावरकरस्य पिता दामोदरपन्तः प्लेगव्याधिकारणतः दिवङ्गतः ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१८९९
१८९९
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१९०२

**१९०२** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे आर्चिबाल्ड् गेराड् नामकः विज्ञानी "फ्रोटीन्" इत्येतेषां निर्माणार्थं सूचनाः वंशावाहिषु एव भवन्ति इति संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे रक्तसमूहानां शोधकः कार्ल् लाण्ड्स्टैनर् "पोलियो"रोगस्य कारणीभूताः सूक्ष्मजीविनः "वैरस्" नामकः एव इति प्रत्यपादयत् ।

:अस्मिन् वर्षे बेलिस् तथा स्टार्लिङ्ग् नामकौ प्रथमं "हार्मोन् सिक्रिटिन्" इत्येतत् संशोधितवन्तौ । अनेन "एण्डोक्रैनालजि" नामकः विभागः आरब्धः ।

:अस्मिन् वर्षे इङ्ग्लीष्-विज्ञानी सर् रोनाल्ड् रास् नामकः "मलेरियारोगाणवः मशकाणां द्वारा प्रसरन्ति" इत्येतस्य संशोधनार्थं "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः ।

:अस्मिन् वर्षे आनुवंशिकविज्ञानी विलियं बेट्सन् नामकः ग्रिगोर् जान् मेण्डेल् इत्यस्य नियमान् सस्येषु प्राणिषु च अन्वितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य कर्णाटकराज्यस्य मण्डमण्डले "शिवनसमुद्र" नामके स्थाने एशियाखण्डे ऐदम्प्राथम्येन विद्युदागारः आरब्धः ।

:अस्मिन् वर्षे प्रसिद्धेन जीवविज्ञानिना जगदीशचन्द्रबोसेन सस्यजीवनस्य विषये स्वेन कृतान् प्रयोगान्, तेषां प्रयोगाणां फलं चापि योजयित्वा लिखितं "जीविनां निर्जीविनां च प्रतिक्रिया” (The Reaction of Living & Nonliving) नामकं पुस्तकं प्रकाशितम् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतदेशस्स्य मैसूरुसंस्थानस्य महाराजेषु अन्यतमः चतुर्थः कृष्णराज ओडेयर् जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
:अस्मिन् वर्षे जून्-मासस्य १६ दिनाङ्के प्रसिद्धा महिला आनुवंशिकशास्त्रस्य विज्ञानिनी बार्बर मेक्लिन्टाक् अमेरिकादेशे जन्म प्राप्नोत्
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे अक्टोबरमासस्य ११दिनाङ्के बिहारराज्यस्य सितबदियारग्रामे भारतस्य स्वातन्त्र्ययोद्धा, समाजसेवकः, भारतरत्नविभूषितः जयप्रकाशनारायणः जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य ३० तमे दिनाङ्के महान् भाषाविद्, प्रख्यातविद्वान्‌ , राजनीतिकनेता आचार्यः रघुवीरः जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतदेशस्स्य मैसूरुसंस्थानस्य महाराजेषु अन्यतमः चामराज ओडेयर् इहलोकम् अत्यजत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे १९०२ संवत्सरे जुलै ४ दिनाङ्के भारतस्य वरपुत्रः स्वामी विवेकानन्दः इहलोकम् अत्यजत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१९०२
१९०२
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१९०३

**१९०३** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।
i
## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे क्रिस्टियान् ऐक्मन् तथा फ्रेडरिक् हाप्किन्स् नामकौ "विटमिन्" इत्याख्यान् संशोधितवन्तौ ।

:अस्मिन्  वर्षे जर्मनीदेशीयः जीवविज्ञानी एडोर्ड् बुखनर् नामकः "आम्लत्वप्राप्तेः" (फर्मण्टेषन्) कारणीभूतान् "किण्वान्" (एन्जैम् जैमेस्) संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशियः कोशविज्ञानी वाल्टर् एस् सट्टन् नामकः "टोवेरि" संख्याक्षीणविभजने वर्णतन्तूनां व्यवहारः ग्रिगोर् जान् मेण्डेल् इत्यस्य नियमान् कथं समर्थयन्ति इति, तथा च "जीन्" नामकाः वर्णतन्तौ एव भवन्ति इति विवृणोत् ।

:अस्मिन् वर्षे नेदर्लाण्ड्-देशीयः विल्लेम् ऐन्थोवेन् नामकः "एलक्ट्रोकार्डियोग्र्याफ्" इत्येतत् (इ सि जि) संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे इङ्ग्लेण्ड्-देशे "वन्यजीवि"संस्था प्रथमवारम् आरब्धा ।

:अस्मिन् वर्षे भारतदेशस्य बिहारराज्ये प्रथमा "कृषिसंशोधनसंस्था" आरब्धा ।

:अस्मिन् वर्षे कन्नडभाषायाः प्रसिद्धः लेखकः आलूरु वेङकटरावः बि. ए. परीक्षाम् उत्तीर्णवान् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतस्य स्वातन्त्र्ययोद्धा, तमिळुनाडुराज्यस्य भूतपूर्वमुख्यमन्त्री, भारतरत्नविभूषितः कुमारस्वामी कामराज् जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१९०३
१९०३
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१९०४

**१९०४** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकम् अधिवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे आर्थर् हार्डर् नामकः ब्रिटन्-जीवविज्ञानी "कोएन्जैम्" संशोधितवान् ।
 

:अस्मिन् वर्षे केम्ब्रिड्ज्विश्वविद्यालयस्य प्राध्यापकः जार्ज् नटाल् नामकः आधुनिकस्य मनवस्य तथा च आफ्रिकादेशस्य कपीनां च सम्बन्धस्य अभ्यासार्थं रक्तसमूहान् एव आधाररूपेण स्वीकृतवान् ।

:अस्मिन् वर्षे रष्यादेशस्य जीवविज्ञानी इवान् पेत्रोविच् पाव्लोव् "जीर्णाङ्गानाम् उत्तेजने आहारस्य तथा च गन्धस्य पात्र"स्य संशोधनार्थं "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य महान् दार्शनिकः श्री अरविन्दः बरोडा कलाशालायाः उपाध्यक्षः अभवत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य महा-उद्यमपतेः रतनटाटा इत्यस्य पिता जे. एन्. टाटा दिवङ्गतः ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे कन्नडस्य महान् हास्यकविः "राशी" इत्येव प्रसिद्धः, "कोरवञ्जि" नामिकायाः हास्यपत्रिकायाः संस्थापकः रा शिवराम् जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य २ दिनाङ्के भारतस्य भूतपूर्वः प्रधानमन्त्री, स्वातन्त्र्ययोद्धा, भारतरत्नविभूषितः लालबहादुरशास्त्री जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे डिसेम्बर्-मासस्य २९ तमे दिनाङ्के राष्ट्रकविः, "ज्ञानपीठ", "पद्मभूषण", "पद्मविभूषण", केन्द्रसाहित्य-अकादमी", "कर्णाटकरत्न" इत्यादिभिः प्रशस्तिभिः पुरस्कृतः कुवेम्पु जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१९०४
१९०४
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
सरस्वती लिपिः

सरस्‍वतीलिपिः संस्कृतस्य विश्वस्य च प्रचिन्तं लिपिः अस्ति। एततेव संस्कृतस्य प्रथमः लिपिः पवित्र-देवलिपिः च अस्ति। सः वैदिक सभ्यतायाः औपचारिकलिपिः अपि आसीत्। नवरत्न श्रीनिवास राजारामः, नटवर झा च तस्य सफलतं व्याख्यां अकरोत्। परन्तु राजनैतिक कारणेण तयोः व्याख्यां मान्याता न प्रप्तनोति। 
१९०० ईसापूवे सरस्वती नद्याः शुष्केण वैदिक सभ्यतायाः अन्तम् अभवत्। तत् पश्चात् ब्रह्मी लिपिः एव भारतस्य भाषाणाम् प्रमुखलिपिः अभवत्। अद्य देवनागरी एव वैदिकसंस्कृतस्य लोकसंस्कृतस्य च औपचारिकलिपिः अस्ति।
अद्य सरवती लिपेः अधिकाः अवशेषाः नास्ति। केवलं कतिचन मुद्राः अद्य अपि अस्ति। कोनरेड एलिस्टः अवदत् इति वैदिक कालस्य भूयोमात्राः पाण्डुलिपयः समाप्तम् अभवत् हि तासां लेखार्थाः समयस्य अक्रमणं प्रतिकूलयतुं नाशक्तनोत्।

=लिपिः प्रकारः=
## झा-राजारामस्य सिद्धान्तः
Da fateh singh rathoda ex-director of oriental research institute of rajasthan jodhpur also read indus script and also due to political reason his book was not accepted by historians

thumb|centre|सरस्वती लिपियेः मुद्राः

वर्गः:लिपयः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
सूर्यशतकम्

## स्वरूपम्
अस्य **सूर्यशतकस्य** रचयिता बाणस्य मातुलः **मयूरः** (मयूरभट्टः)। अस्मिन् स्रग्धरावृत्ते निबद्धानि १०० पद्यानि विद्यन्ते ।   हर्षवर्धनस्य सूर्यप्रार्थनां निमित्तीकृत्य इदं स्तोत्रकाव्यं विरचितम् । अत्रत्या गौडीशैली यमकानुप्रासश्च सुप्रसिद्धः वर्तते । उपमा, रूपकम्, उत्प्रेक्षा, व्यतिरेकः, विरोधः, दीपकः, तुल्ययोगिता इत्यादयः अर्थालङ्काराः काव्यस्य शोभाम् अवर्धयन् । भावानुगुणं नादाभिव्यक्त्यर्थम् अवश्यं पदगुम्फनं विद्यते । वस्तुनः विषयं स्पष्टशब्दैः अकथयन् **तोयदर्थो पवसः, अशिशीरमहः, शीतेतरांशुः, विषधरदमनस्य अग्रजः** इत्यादिना भङ्ग्यन्तरेण कथनम् अस्य वैशिष्ट्यम् । 'शम्'इत्येषः वैदिकशब्दः, आज्ञार्थस्य कादन्तरूपम् (अवतात्), अधिजलधि, वितरतितराम् इत्यादयः विशेषव्याकरणप्रयोगाः अस्मिन् काव्ये बहुधा उपलभ्यन्ते । 
## विभागः
सूर्यस्य रश्मिः, अश्वः, सारथिः, मण्डलम् - एतेषां वर्णनाय चत्वारः भागाः कृताः सन्ति । सूर्यस्य किरणानां प्रार्थनातः काव्यस्य आरम्भः भवति । सूर्यमण्डलस्य प्रार्थनाद्वारा काव्यं समाप्तिम् एष्यति । तदनन्तरं विद्यमाने पद्ये काव्यस्य प्रमाणं, कविः, फलानि च विद्यन्ते । सूर्यस्य सर्वतोमुखविवरणम् एव काव्यवस्तु । अभिनवगुप्तः मम्मटश्च इतः लक्ष्यं चितवन्तः सन्ति । 
## केचन चिताः श्लोकाः
(१) सर्वदेवतास्वरूपिणः सूर्यस्य किञ्चन स्तोत्रम् - 

: योनिः साम्नां विधाता मधुरिपुरजितो धूर्जटिः शङ्करोऽसौ
: मृत्युः कालोऽलकायाः पतिरपि धनदः पावको जातवेदाः ।
: इत्थं संज्ञात डबित्थादिवदमृतभुजां या यदृच्छाप्रवृत्ताः
: तासामेकोऽभिधेयस्तदनुगुणगणो यः स सूर्योऽवताद्वः ॥

(२) सूत्रदारः इव व्यवहरतः अरुणस्य इदं वर्णनं रूपकोपमाभ्यां रम्यम् - 

: प्रातः शैलाग्ररङ्गे रजनिजवनिकापायसंलक्ष्यलक्ष्मीः
: विक्षेप्यापूर्वपुष्पाञ्जलिमण्डनिकरं सूत्रधारायवणः ।
: यामेष्वङ्केष्विवाह्नः कृतरुचिषु चतुर्ष्वेव यातः प्रतिष्ठा-
: मव्यात् प्रस्तावयण् वो जगदटनमहानाटिकां सूर्यसन्तः ॥

(३) सूर्यस्य किरणाः भवसागरतारिका नौका इव -

: दत्तानन्दाः प्रजानां समुचितसमयाकृष्टस्पृष्टैः पयोः
: पूर्वाह्ने विप्रकीर्णा दिशि दिशि विरमत्यह्नि स हार भाजः ।
: दीप्तांशोर्दीर्घदुःखप्रभवभयोदन्वदुत्तारनावो
: गावो वः पावनानां परमपरिमितां प्रीतिमुत्पादयन्तु ॥

सूर्यमण्डलं बीजमह्नाम् अपहृततिमिरं चक्षुषामञ्जनं द्वारं मुक्तिभाजाम् इति वर्णितम् । अतः रवेर्मण्डलं मुक्तयेऽस्तु ।
(४) अधः विद्यमाने पद्ये शब्दालङ्कारैः पुष्टः व्यतिरेकालङ्कारः सूर्य-दीपयोः भेदं विवृणोति - 

: नो कल्पायवायोरदयरयदलत्क्ष्माधरस्यापि गम्या
: गाडोद्गीर्णोज्वलश्रीरहनि न रहिता नो तमः कज्जलेन । 
: प्राप्तोत्पत्तिः पतङ्गान्न पुनरुपगता मोषमुष्णत्विषो वो
: वर्तिः सैवान्यरूपा सुखयतु निखिलद्वीप द्वीपस्यदीप्तिः ॥

(५) अरुणं सम्बोध्य सूर्येण उच्यमानानि एतानि वचनानि तस्य विश्वोपकारबुद्धिं प्रदर्शयति - 

: पाशानाशान्तपालादरुणवरुणतो माग्रहीः प्रग्रहार्थं
: तृष्णां कृष्णस्य चक्रे जहिहि नहि रथो यातिमे नैकचक्रः ।
: योक्तुं योग्यं कुमुच्चैश्रवसमभिलषसृष्टमम् वृत्रशत्रोः
: त्यक्तान्यापेक्षविश्वोपकृतिरिति रविः शास्ति यं सोऽवताद्वः ॥

## व्याख्यानम्
त्रिभुवनपालः यज्ञेश्वरः श्रीरङ्गदेवः गोपीनाथः रामचन्द्रः इत्यादयः सूर्यशतकस्य व्याख्यानम् अलिखन् ।
गोपालशर्मा श्रीश्वरविद्यालङ्कारः राघवेन्द्रसरस्वती लिङ्गकविः इत्यादयः सूर्यशतकम् अलिखन् । 
हनूमान् उपमन्युश्च सूर्यस्तवम् अलिखन् ।

‎

वर्गः:स्तोत्रकाव्यानि
वर्गः:चित्रं योजनीयम्‎
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
१९०५

**१९०५** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
:अस्मिन् वर्षे जून् मासस्य १२ दिनाङ्के गोपालकृष्णगोखले नेतृत्वे "Servants of India" इत्यस्याः सामाजिकसंस्थायाः स्थापना अभवत् ।
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे रष्यादेशीयः विज्ञानी इलिच् मेच्निकाफ् नामकः "रक्ते विद्यमानानां "फ्यागोसैट्" इत्येतेषां कार्यस्य" संशोधनार्थं "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः ।

:अस्मिन् वर्षे फ्रेडरिक् ब्ल्याक्मन् नामकः सस्यविज्ञानी सस्यानां वर्धनस्य अवरोधकान् अंशान् संसोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे फ्रान्स्-देशीयौ आल्फ्रेड् बीने तथा थियोडोर् सैमन् नामकौ बालानां बुद्धिमत्तायाः परीक्षार्थं अनेकाः परीक्षाः सज्जीकृतवन्तौ ।

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः वैद्यविज्ञानी राबर्ट् कोख् क्षयरोगस्य कारणीभूतान् "ब्याक्तीरिया" नामकान् सूक्ष्मजीवीन् संशोध्य "नोबेल्"प्रशस्तिं प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे तमिळुलिपिसदृशग्रन्थलिप्या लिखितः कौटिल्यस्य अर्थशास्त्रम् देवनागरीलिप्या पुनर्लिखित्वा श्यामशास्त्री लोकाय अर्पितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे प्रसिद्धः कृषिविज्ञानी डा. लेस्लि सि. कोल्मन् कोल्मन् टोराण्टो-विश्वविद्यालयतः वैद्यपदवीं प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे कन्नडलेखकेषु अन्यतमस्य मुदवीडुकृष्णरायस्य कादम्बरी "चित्तूर मुत्तिगे" प्रकाशिता ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य संविधानस्य रचयितुः बि.आर्.अम्बेड्करस्य विवाहः रमाबाय्या सह जातः ।
## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतस्य प्रसिद्धः चतुरङ्गक्रीडापटुः मीर् सुल्तान् खान् पञ्जाब्राज्ये "मित्था" इति प्रदेशे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे कर्णाटकस्य प्रसिद्धः कविः पु ति नरसिंहाचार्यः भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य "मेलुकोटे" इति प्रदेशे जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे आधुनिक-संस्कृतमहाकाव्यरचयितृषु अन्यतमः श्रीकृष्णरामभट्टः भारतस्य राजस्थानराज्यस्य "जयपुरे" जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे "मास्टर् हिरण्णयः" इत्येव प्रसिद्धः कन्नडवृत्तिनाटकरङ्गस्य प्रमुखेषु अन्यतमः, कन्नडभाषायाः लेखकः हिरण्णय्यः बेङ्गळूरुनगरे जन्म प्राप्नोत् । 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतस्य महान् दार्शनिकः समाज-सुधारकः रवीन्द्रनाथठाकुरस्य पिता देवेन्द्रनाथ ठाकुरः इहलोकम् अत्यजत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१९०५
१९०५
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१९०७

**१९०७** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे अमेरिकादेशीयः रास् जि ह्यारिसन् नामकः प्रणिजीवकोशान् अङ्गांशान् च जीवेः शरीरात् बहिर्भगे वर्धनस्य तन्त्रं (इन्विट्रो) संशोधितवान् ।

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशस्य "हैडल्बर्ग्" इत्यत्र आदिमानवस्य अवशेषाः प्राप्ताः ।

:अस्मिन् वर्षे फ्रान्स्-देशियः चार्ल्स् लेवरन् नामकः विज्ञानी "मलेरियारोगस्य कारणीभूतानाम् आदिजीविनां" (पेट्रोजोव) संशोधनार्थं "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः ।

:अस्मिन् वर्षे ऐवान् पाव्लोव् नामकः विज्ञानी "परावर्तितप्रतिक्रियाणां" विषये स्वीयान् अभिप्रायान् प्राकटयत् ।

:अस्मिन् वर्षे स्कौट् तथा गैड् संस्था आरब्धा ।

:अस्मिन् वर्षे प्रख्यातः त्रिकोद्यमी, लेखकः, राज्यशास्त्रज्ञः "डी वी जी" इत्येव प्रसिद्धः डी.वी.गुण्डप्पः ”’भारती”’ नामिकां दिनपत्रिकाम् आरब्धवान् ।

:अस्मिन् वर्षे आनुवंशिकविज्ञानस्य सिद्धपुरुषः थामस् हण्ट् मार्गन् "ड्रासोफिला” नामिकानां मक्षिकाणां वर्धनं पालनं च कुर्वन् संशोधनम् आरब्धवान् ।

:अस्मिन् वर्षे कन्नडलेखकेषु अन्यतमस्य आलूरु वेङकटरावस्य "श्री विद्यारण्य चरित्रम्" नामकः ग्रन्थः प्रकाशितः ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य "सूरत्" नगरे प्रवृत्ते अधिवेशने काङ्ग्रेस् पक्षः तिलकस्य नेतृत्वे "घर्मदलः" इति गोखलेः नेतृत्ते "मृदुदलः" इति द्विधा विभक्तः ।

:अस्मिन् वर्षे जून् २४ तमे दिनाङ्के मुम्बय्यां बालगङ्गाधरतिलकः बद्धः अभवत् आङ्ग्लसर्वकारेण ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे हिन्दीभाषाया: महालेखिका, छायावादस्‍य प्रवर्तिका महादेवी वर्मा प्रयागनगरे जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे सप्ट्म्बरमासे २८ दिनाङ्के विद्यावतीकिषन्सिंहयोः तृतीयपुत्रत्वेन भारतस्य अप्रतिमः देशभक्तःम् क्रान्तिकारी भगत् सिंहः जन्म प्राप्नोत् ।
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## निधनानि 
:अस्मिन् वर्षे रख्यातः भौतविज्ञानी तथा गणितज्ञः च केल्विन् विलियं थाम्सन् लार्ड् मरणम् अवाप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून्  
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१९०७
१९०७
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
१९०६

**१९०६** तमं वर्षं ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकं साधारणवर्षम् आसीत् ।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
## अज्ञाततिथीनां घटनाः 
:अस्मिन् वर्षे न्यूजिलेण्ड्देशं प्रति चीनादेशे १८४५ तमे वर्षे संशोधितं "कीवि" नामकं फलं महता प्रमाणेन आनीय वर्धनम् आरब्धम् ।

:अस्मिन् वर्षे "जेनिटिक्स्" इति पदं प्रथमवारं प्रयुक्तम् । (जेनिटिक्स् = वंशविज्ञानम्)

:अस्मिन् वर्षे जर्मनीदेशीयः जीवरसायनविज्ञानी सर् फ्रेडरिक् हाप्किन्स् नामकः वर्धनस्य पूरकाणां "विटमिन्स्" इत्येतेषाम् अस्तित्वं दृढीकृतवान् ।

:अस्मिन् वर्षे इटलीदेशीयः विज्ञानी क्यामिलो गोल्जि नामकः "नरव्यूहस्य रचनाविधान्स्य मूलभूतानां विचाराणां" संशोधनार्थं "नोबेल्"प्रशस्त्या पुरस्कृतः । तेन सह स्पेन्देशीयः साण्टियागो रवोन् कजाल् अपि पुरस्कृतः ।

:अस्मिन् वर्षे श्वासोच्छ्वासस्य विषयस्य संशोधकः ओट्टो हेन्रिक् वार्बर्ग् पालिप्टैड् विषये संशोधनं कृत्वा "डाक्टरेट्” प्राप्तवान् ।

:अस्मिन् वर्षे कन्नडलेखकेषु अन्यतमः आलूरु वेङकटरावः 'वाग्भूषण’नामिकां मासिकपत्रिकाम् आरब्घवान् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य अप्रतिमः देशभक्तः, स्वातन्त्र्ययोद्धा विनायकदामोदरसावरकरः उन्नतविद्याभ्यासार्थम् आङ्ग्लदेशं प्रयातः ।

:अस्मिन् वर्षे बेङ्गळूरुनगरं भारते एव प्रथमं जलविद्युद्व्यवस्थायुक्तं नगरं जातम् ।

## जन्मानि 
:अस्मिन् वर्षे भारतदेशे प्रसिद्धः पुष्पकृषेः नेता डा. बि. पि. पाल् जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे भारतस्य कर्णाटकराज्यस्य उत्तरकन्नडमण्डलस्य "सिद्दापुरम्" इति ग्रामे भारतस्य स्वातन्त्र्ययोद्धा, कर्णाटकस्य भूतपूर्वमुख्यमन्त्रिणः रामकृष्ण हेगडे इत्यस्य सहोदरी जन्म प्राप्नोत् ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे जुलैमासस्य २६ तमे दिनाङ्के मध्यप्रदेशे "भावरा" इति ग्रामे भारतस्य अप्रतिमः देशभक्तः, क्रान्तिकारी चन्द्रशेखर आजादः जन्म प्राप्नोत् ।

:अस्मिन् वर्षे आगस्ट्-मासस्य २६ तमे दिनाङ्के "पोलियो”-रोगस्य औषधस्य संशोधकः आल्बर्ट् स्याबिन् रष्यादेशे जन्म प्राप्नोत् । 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य १० दिनाङ्के भारतस्य प्रसिद्धः आङ्ग्लभाषासाहितिः, कादम्बरिकारः, "पद्मभूषण", "पद्मविभूषण", "साहित्य-अकादमीप्रशस्तिः", "ए सि बेन्सन् मेडल्" इत्यादिभिः प्रशस्तिभिः पुरस्कृतः आर् के नारायण् जन्म प्राप्नोत् ।

## निधनानि 
:अस्मिन् वर्षे लालबहादुरशास्त्रिणः पिता श्रीशारदाप्रसादः दिवङ्गतः ।
### जनवरी-मार्च् 
### एप्रिल्-जून् 
### जुलै-सेप्टेम्बर् 
### अक्टोबर्-डिसेम्बर् 
:अस्मिन् वर्षे अक्टोबर्-मासस्य २ दिनाङ्के भारतस्य अप्रतिमः चित्रकारः राजा रवि वर्मा दिवं गतः ।

## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१९०६
१९०६
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्