आशावादी - प्रकाशरावः

डॉ. **आशावादी प्रकाशराव:** (१९४४ – अगस्त २ फेब्रवरी१७) साहित्यजगति बहुमुखी विद्वान्, बहु ग्रन्थरचयितः, कविः च आसीत् । २०२१ तमे वर्षे पद्मश्री-पुरस्कारः प्राप्तः ।राज्यसर्वकारेण कलारत्न-उपाधिना सम्मानितः । 

## जीवन इतिहासः 
तारण नाम संवत्सरे आशावादिप्रकाशरावस्य जन्म १९४४ तमे वर्षे अगस्तमासस्य द्वितीये दिनाङ्के कुल्लायम्मा पक्किरप्पा-इत्येतयोः अभवत् । तस्य मूलनाम असादी प्रकाशम् आसीत् । तस्य आचार्यः नन्डूरी रामकृष्णमाचार्यः। एषः तस्य नाम आशावादि प्रकाशराव इति परिवर्तितवान्।[१] दलितकुटुम्बे जन्म प्राप्य तस्य बाल्यकालं बेलुगुप्पा- शीरिपि-ग्रामेषु व्यतीतवान् । तेषु ग्रामेषु समाजकल्याणविद्यालयेषु सः प्राथमिकशिक्षां अधीतवन् । १९५३-१९५९ मध्ये अनन्तपुरम-नगरे पोट्टीश्रीरामुलु नगरपालिक बालकविद्यालये एवं राजेन्द्रनगरपालिकाउच्चविद्यालये च अध्ययनं कृतवान् । सः १९५३-५९ मध्ये अनन्तपुरम्-नगरस्य शासकीयकलामहाविद्यालये पीयूसी-अध्ययनं कृतवान् । सः बी.ए. १९६२-६५ मध्ये अस्मिन्नेव महाविद्यालये विशेषतेलुगुः । पश्चात् ए .पी.पी.एस्.सि. समूह-४ परीक्षायां उत्तीर्णः भूत्वा एलुरुनगरे कतिपयदिनानि यावत् निम्नविभागीयलिपिकरूपेण कार्यं कृतवान् । तस्य प्रगतेः बाधकं इति मत्वा सः तत् कार्यं त्यक्त्वा १९६५-६८ मध्ये वेङ्कटद्रिपल्ले, वाई.रामपुरम्, कणेकल, कुर्ली जिलापरिषदः विद्यालयेषु तेलुगुविद्रूपेण कार्यं कृतवान् अनन्तपुरतः पी.जी. केन्द्रे (श्री वेंकटेश्वर विश्वविद्यालय, तिरुपतेः अनुबन्धः )तेलुगु भाषायाः साहित्यं १९६८-७० मध्ये एम.ए. कृतवान् ।१९७०वर्षात् आरभ्य रायदुर्गम-नगरस्य शासकीय-कनिष्ठ-महाविद्यालये, अनन्तपुरम्-गुन्तकल्लु-नगरी-पुङ्गनूर-पेनुकोण्डा-नगरेषु च शासकीय-महाविद्यालये आन्ध्र-व्याख्यातरूपेण कार्यं कृतवान् । सः पेनुकोण्डा-नगरस्य शासकीय-उपाधि-महाविद्यालयस्य प्राचार्यरूपेण कार्यं कृतवान्, २००२ तमे वर्षे सेवानिवृत्तः च अभवत् ।सद्यः सः पेनुकोण्डा-नगरे निवसति । सः १७-०२-२०२२ (गुरुवासरे) दिनाङ्के स्वगृहे (पेनुकोण्डा) हृदयघातेन स्वर्गं गतः।

## साहित्यिक एवं सांस्कृतिक सेवा 
अवधानविद्यायां डॉ. सी.वी.सुब्बन्ना शतवधानीं गुरुत्वेन स्वीकृत्य आशीर्वादेन आशुकवितस्य रचनां कृतवान् । १९६३ तमे वर्षे तस्य १९ वर्षे प्रथमा अवधानं कृतवान्।तदारभ्या सः आन्ध्रसाहित्येतिहासे दलितानां मध्ये एकैकः अवधानी इति भिरूदम् कृत्वा स्वस्य असाधारणेन धारणाशक्त्या अवर्णनीयेन महेन्द्रजालशक्त्या च श्रोतृन् मोहितवान् । सः न केवलं आन्ध्रप्रदेशे अपितु आन्ध्रेतर क्षेत्रेष्वपि यथा तरुत्थानी, अरक्कोनम्, पल्लीपट्टू, होसुर, बेङ्गलूरु, बल्लारी, तुङ्गभद्र रोधस्, दोनिमलै, दिल्ली इत्यादिषु १७१ अष्टवधानीः  द्विगुणाष्टवधानीं च  कृतवान् ।तस्य अवधानानी दूरदर्शने, अखिलभारतीयरेडियोषु च प्रसारिताः कानिचन आशुकवितानि च अकरोत् ।

## साहित्यिक एवं सांस्कृतिक सेवा 
## एतानि अपि पठन्तु 
१. पुष्पाञ्जलिः

१९६६ तमे वर्षे प्रकाशिते अस्मिन् ग्रन्थे, आचार्यः सी. वी. सुब्बन्न शतावधानी सह अवधानसभासु गच्छन् स्वगुरोः काव्यवैभवं विषये आशावादी प्रकाशरावु आशुवदितानि पद्यानि समाविष्टानि सन्ति।

२. वरदराजशतकम्

अयं ग्रन्थः समाजे विद्यमानानाम् असमानतानां विरुद्धं क्षिप्तः बाणः इव अस्ति। “वनाधिजा मनोज, वरदराज” इति मकुटयुक्तानि १०८ पद्यानि अस्मिन् सन्ति। १९६९ तमे वर्षे प्रकाशितः।

३. निर्योष्ठ्य कृष्णशतकम्

राप्ताटि ओबिरेड्डि विरचितं शतकमिदम्। अस्य शतकस्य लघुटीकां आशावादी प्रकाशरावु विरचितवान्। १९७२ तमे वर्षे प्रकाशितम्।

४. विद्याभूषणम्

स्वीयविकासस्य कारणभूतस्य भोगिशेट्टि जूगप्प (सेवानिवृत्तस्य आई.ए.एस् अधिकारिणः) जीवनचरित्रात्मकः अयं ग्रन्थः। १९७३ तमे वर्षे रायलकलागोष्ठी–अनन्तपुरम् संस्थया प्रकाशितः।

५. मेरुपुतीगाः

पद्यखण्डिकानां सङ्ग्रहः अयम्। १९७६ तमे वर्षे अव्वारि साहित्य परिषद्–बुक्करायसमुद्रम् संस्थया प्रकाशितः। गुरवे नन्दूरि रामकृष्णमाचार्य अर्पिते अस्मिन् ग्रन्थे, कविना स्वजीवने संप्राप्तानां विद्वांसां विषये काव्यानि सन्ति।

६. आर्केस्ट्रा

अयं लेखकस्य सम्पादकत्वेन प्रकाशितः वचनकवितासङ्ग्रहः। १९७९ तमे वर्षे रायलकलागोष्ठी द्वारा प्रकाशितः।

७. चेल्लपिल्लरायचरित्रम्

ताळ्लपाक अन्नमय्य विरचितं यक्षगानकाव्यमिदम्। अस्य कथावस्तु बीबी–नांचारी–कल्याणकथा। ताडपत्रेषु अमुद्रितरूपेण स्थितं ग्रन्थमेतत् आशावादी प्रकाशरावु उद्धृत्य संशोध्य १९८२ तमे वर्षे भुवनविजय शारदापीठम् संस्थया प्रकाशितवान्। अस्य विस्तृतां पीठिकां लिखित्वा कविकालादीन् निश्चितवान्।

८. श्रीश्री राप्ताटि-परिचय-पारिजातम्

अज्ञातरूपेण स्थितस्य अद्भुतकवेः राप्ताटि ओबिरेड्डि जीवनं साहित्यं च विवृणोति एषः लघुग्रन्थः। १९८६ तमे वर्षे प्रकाशितः।

९. सहायाचारि साहित्यसाहचर्यम्

नडितोक मृत्युञ्जय सहायाचारि विरचिते सायिलीलागुच्छम् नामके ग्रन्थे समाविष्टः, आशावादी प्रकाशरावु लिखितः अयं निबन्धः १९६६ तमे वर्षे लघुग्रन्थरूपेण प्रकाशितः।

१०. पोतनभागवतम् — तृतीयस्कन्धः

तिरुमल तिरुपति देवस्थानम्–संस्थायाः पोतन–भागवत–प्रकल्पे अन्तर्भूतः, भागवतस्य तृतीयस्कन्धस्य सरल–गद्य–अनुवादरूपेण लिखितोऽयं ग्रन्थः। १९६६ तमे वर्षादारभ्य बहूनि पुनर्मुद्रणानि प्राप्तवान्।

११. अन्तरङ्गतरङ्गाः

अस्मिन् वचनकवितासङ्ग्रहे ५२ खण्डिकाः सन्ति। १९६८ तमे वर्षे नव्यसाहित्यसमिति–प्रोद्दुटूर् संस्थया प्रकाशितः। अस्य ग्रन्थस्य कतिपयाः कविताः हिन्दीभाषायामपि अनूदिताः सन्ति।

१२. प्रह्लादचरित्रम् — एर्रन–पोतन–तुलनात्मकपरीक्षणम्

ओङ्गोलुनगरे स्थितेन एर्रनपीठम् सञ्चालिते सिद्धान्तग्रन्थ–प्रतियोगितायां पुरस्कारं प्राप्य, १९८९ तमे वर्षे तेनैव संस्थया प्रकाशितम्। डॉ. जी. चन्नय्य सहलेखकः।

१३. ज्योतिष्सुप्रभातम्

के. मुनिरेड्डि विरचितानां संस्कृतश्लोकानां, आशावादी प्रकाशरावु कृतः आन्ध्रवचनानुवादः। १९८९ तमे वर्षे ब्रह्मज्ञानज्योति आश्रमम्–तिरुत्तणि संस्थया प्रकाशितम्।

१४. हनुमत्स्तोत्रमञ्जरी

आशावादी प्रकाशरावु संकलितं ग्रन्थमिदम्। १९८९ तमे वर्षे दोरनादुल चिन्नवरदराजु द्वारा प्रकाशितम्।

१५. सुब्रह्मण्यस्तोत्रकदम्बम्

आशावादी प्रकाशरावु संकलितोऽयं ग्रन्थः। १९९० तमे वर्षे दोरनादुल चिन्नवरदराजु द्वारा प्रकाशितः।

१६. लोकलीलासूक्तम्

भुवनविजय शारदापीठम् द्वारा प्रकाशितम्। १९९० तमे वर्षे प्रकाशं प्राप्तम्।

१७. दीवनसेसलु

नूतनवधूवरयोः कृते आशीर्वादसन्देशरूपाणि आशावादी प्रकाशरावु कृतानि काव्यानि अस्मिन् ग्रन्थे सन्ति — ५५ पद्यानि तथा २ वचनकविताखण्डिके। १९९२ तमे वर्षे प्रकाशितम्।

१८. अवधानचाटुवः

आन्ध्रपद्यकवितासदस्–अनन्तपुरम् शाखया प्रकाशिते अस्मिन् ग्रन्थे, कडप–चित्तूरु–जिल्लयोः कृतानां २४ अवधानानां विवरणानि सन्ति। अस्मिन् सर्वथा १५३ पद्यानि विद्यन्ते। १९९३ तमे वर्षे मुद्रितम्।

१९. रामकथाकलशः

३५ पद्ययुक्तं आशुलघुकाव्यमिदम्। दोरनादुल चिन्नवरदराजु–षष्टिपूर्त्यवसरे आशावादी प्रकाशरावु द्वारा आशुवदितानि एतानि पद्यानि। १९९३ तमे वर्षे प्रकाशितम्।

२०. अवधानदीपिका

अनन्तकलापीठम् पक्षणा १९९८ तमे वर्षे प्रकाशितम्। अनन्तपुरनगरमध्ये कृतानां २१ अवधानानां सङ्ग्रहः अयम्। अयं ग्रन्थः स्वमातापितृभ्यां — कुल्लायम्मा–टीचर् तथा पक्कीरप्पयोः — अर्पितः।

२१. दोमावधानी–साहित्यकुञ्जर–मूर्तिमत्त्वम्

दोमा वेङ्कटस्वामिगुप्त साहित्यपीठम् (कडप) संस्थया प्रदत्तस्य पुरस्कारस्य अवसरपर्यायेण कृतः भाषणरूपो निबन्धोऽयम्। १९९८ तमे वर्षे वैश्यप्रबोधिनी पब्लिकेशन्स्–कडप द्वारा प्रकाशितः।

२२. अवधानकौमुदी

कोस्तान्ध्र–तेलङ्गाणा–कर्णाटक–तमिळनाडु–दिल्ली–आदिषु प्रदेशेषु आशावादी प्रकाशरावु कृतानां ३३ अवधानानां सङ्ग्रहः। अस्मिन् ग्रन्थे समग्रतया २५३ पद्यानि सन्ति। २००० तमे वर्षे श्रीकलामञ्जरी–शादनगर् संस्थया प्रकाशितः।

२३. अवधानवसन्तम्

२००१ तमे वर्षे श्रीलेखासाहित्य–वरङ्गल् संस्थया प्रकाशिते अस्मिन् ग्रन्थे, कर्नूलु–जिल्लायां कृतानां २६ अवधानानां विवरणानि सन्ति।

२४. सुबोधिनीव्याकरणम्

विविधपरीक्षाभ्यर्थिनां उपयोगार्थं व्याकरणतत्त्वानि, छन्दःशास्त्रम्, अलङ्कारशास्त्रं च अस्मिन् ग्रन्थे बोधितानि। सहलेखकः सी. सुब्बन्न। २००३ तमे वर्षे प्रकाशितम्।

२५. पार्वतीशतकम्

अस्मिन् ग्रन्थे १०८ तेटगीति–पद्याः सन्ति। २००३ तमे वर्षे प्रथमवारं मुद्रितम्। “पार्वतीमातः! जगदेक–भव्यचरिते” इति मकुटं परवर्तीषु मुद्रणेषु “पार्वतीमातः! आश्रितपारिजाते” इति परिवर्तितम्। जे. नीलकण्ठनायुडु अस्य प्रकाशकः।

२६. अवधानकलातोरणम्

अनन्तपुरनगरं विहाय, समग्रे जिल्लाप्रदेशे कृतानां ६५ अवधानानां विवरणानि अस्मिन् ग्रन्थे समाविष्टानि। अस्मिन् ४४६ पद्यानि सन्ति। सी. वी. सुब्बन्न शतावधानी कलापीठम्–प्रोद्दुटूर् संस्थया प्रकाशितः। अयं ग्रन्थः रायल कला गोष्ठी संस्थायै अर्पितः।

२७. प्रत्युषपवनाः

आकाशवाणी–अनन्तपुरम् तथा कडप–केन्द्राभ्यां आशावादी प्रकाशरावु द्वारा प्रवर्तितानां सूक्तिमुक्तावलि–रूपाणां, श्रोतृरमणीयानां च भाषणानां सङ्ग्रहः अयं ग्रन्थः। २००६ तमे वर्षे इनुगुर्ति मनोहर द्वारा मुद्रितः।

२८. नडिचेपद्यम् — नण्डूरि

स्वकवितागुरोः नण्डूरि रामकृष्णमाचार्य विविधकृतिभ्यः धारणा–योग्यानां भावसौन्दर्ययुक्तानां १५४ पद्यानां चयनं कृत्वा संकलितोऽयं ग्रन्थः। विद्यार्थिनां पद्यपाठन–प्रतियोगितानां प्रयोजनार्थं २००६ तमे वर्षे नण्डूरि शोभनाद्रि द्वारा प्रकाशितः।

२९. प्रसारकिरणाः

आकाशवाणी–अनन्तपुरम्, कडप, वरङ्गल् केन्द्रेभ्यः प्रसारितानां १५ भाषणानां सङ्ग्रहः अयं ग्रन्थः। २००७ तमे वर्षे श्रीलेखासाहित्य द्वारा प्रकाशितः।

३०. समाराधना

पञ्चसाहित्य–मूर्तीनां परिचयात्मकं लेखनम् अस्मिन् ग्रन्थे समाविष्टम्। २००७ तमे वर्षे पल्ले शीनु द्वारा मुद्रितः।

३१. आत्मतत्त्वप्रबोधः

२००७ तमे वर्षे प्रकाशिते अस्मिन् ग्रन्थे, रामकोटि रामकृष्णानन्द स्वामी (श्रीपुरक्षेत्र–पीठाधिपतेः) भावानां पद्यरूपेण निरूपणं कृतम्। पी. केशवरड्डि अस्य प्रकाशकः।

३२. भागवतसौरभम्

भागवतसम्बद्धाः एकादश निबन्धाः अस्मिन् सङ्ग्रहे सन्ति। एते सर्वे विभिन्नेषु साहित्यासदस्सु समर्पिताः पत्ररूपाः। २००६ तमे वर्षे कोत्तपल्लि जयराम द्वारा प्रकाशितः।

३३. समीक्षास्रवन्ति

५८ लेखकैः विरचितानां ८६ ग्रन्थानां विषये लिखिताः प्रस्तावनाः, पीठिकाः, अभिप्रायाः, समीक्षाः च अस्मिन् ग्रन्थे सङ्गृहीताः। २००८ तमे वर्षे ग्रन्थरूपेण प्रकाशितः।

३४. सुवर्णगोपुरम्

विविधावसरेषु कृतानां भाषणानां लेखरूपपरिणतिः अयं ग्रन्थः। २००८ तमे वर्षे प्रकाशितः।

३५. अवधानविनोदः — सरसप्रसङ्गः

स्वावधानकाले अप्रस्तुतप्रसङ्ग–प्रश्नकर्तृभ्यः दत्तानां वाग्रूपसमाधानानां सङ्ग्रहः अयं ग्रन्थः। अस्मिन् १७१ उत्कृष्टाः चमत्कारयुक्ताः प्रत्युत्तराणि सन्ति। २००८ तमे वर्षे प्रकाशितः।

## कार्यम 
# कल्याणवाणि - शान्ति नारायण (संकलन कर्त्ता )
# आशावादि प्रकाशराव साहित्यम - मंकाल रामचन्द्रुडु पीएच.डी.–प्रबन्धः।

## आशावादीप्रकाशरावु-सम्बद्धाः प्रकाशिताः ग्रन्थाः 
## पुरस्कार: एवं सम्मानं 
* अनंतपुर जिला सूचना

## उपाधिः 
**निषिद्ध पत्र**

:

::

**समस्यानिराकरणम्**

* बाल कवि - सर्वेपल्ली राधाकृष्णन
* अवधानाचार्य - बड्डेना कलापीठम, बडवेलु
* अभिनव साहित्य सोमय्याजी - नंदुरी छात्र संघ, अनंतपुर
* सारदथानय - आन्ध्र संघम, तिरुत्थानी
* कालतपस्वी - जय भारत कलानिकेथान, पट्टिकोण्डा
* पण्डितामित्र - श्रीशैल जगद्गुरु पीठम, गुन्तकाल
* अवधान किशोर - श्री कृष्णदेवराय ग्रन्थमाला, अनंतपुर
* वाणीवरपुत्र - भाग्यसमिति, बडवेलु
* अवधान कोकिल - चैतन्य भारती, रायदुर्गम
* अपरा जोशुआ - जिला लेखक संघ, कदपा
* मधुरकवि - स.सी.डाक कर्मचारी संघ, गुन्तकाल

::

* नादि नादि नादि नादि नीदि

:

**दत्तकग्रहणम्**

* लाकर , जोकर , वीकर , क्राकर ई पदालातो जोलपाट

::

* उङ्गरमे नडुमुनन्दु नूगिसलाडुन्

::

७७ वर्षीयः डॉ. आशावादी प्रकाश रावः अनन्तपुरमण्डलस्य पेनुकोण्डे १७ फरवरी २०२२ दिनाङ्के हृदयघातेन स्वगृहे निधनं कृतवान् । 

:

::

## टिप्पणीषु केचन परिवर्तनानि 
७७ वर्षीयः डॉ. आशावादी प्रकाश रावः अनन्तपुरमण्डलस्य पेनुकोण्डे १७ फरवरी २०२२ दिनाङ्के हृदयघातेन स्वगृहे निधनं कृतवान् । 

## मृत्यु 
* "जरेज", "पिरेपि", "वरेवा", " तूरेतु" इत्यादिभिः शब्दैः पूर्णं जाववाणीयाः सौन्दर्यस्य वर्णनम्। 

# अनंतपुर जिला साहित्यकार - अववरी नारायण (1978)
# २० शताब्द्यां अनन्तरत्नाः - बथुला वेंकटराम रेड्डी (२००१)
# सीमा साहित्य रत्नलु - कोटवालु अमरेन्द्र (2009)
# प्रकाशपथम् - आशावादी साहित्य स्वर्ण महोत्सव विशेष संस्करण (2009)
# अवधान चक्रवर्ती आशावादी (लेख) - आन्ध्र ज्योति दैनिक (२५-९-१९९४)
# आधुनिक दूरदर्शी आशावादी (लेख) - राजपालेम चन्द्रशेखरा रेड्डी - आंध्रभूमि दैनिक (22-11-2000)
# अवधान कोकिला-डॉ.||आशावादी प्रकाश राव (निबंध) - रापाक एकम्बराचार्युलु -आंध्र ज्योति साप्ताहिक (1-8-2004)
# आशा के साहित्यिक वृक्ष (निबन्ध) - स.वि. शेखरबाबू - प्रजाशक्ति दैनिक (15 अगस्त, 2006)
# सः साहित्यक्षेत्रे आशावादी अस्ति (साक्षात्कारः) - Eenadu Daily (13-7-2009)
वर्गः:२०२२ मरणम्
वर्गः:१९४४ जननम्