वेङ्कटरामन् रामकृष्णन्

विङ्कि इत्येव प्रथितः **वेङ्कटरामन् रामकृष्णन्** (तमिळुभाषा : வெங்கட்ராமன் ராமகிருஷ்ணன்;) भारतीयमूलः अमेरिकादेशस्य पौरत्वयुतः जीवरसायनशास्त्रस्य विज्ञानी । क्रि.श. १९५२तमवर्षे तमिळुनाडुराज्यस्य चिदम्बरम् इति स्थाने जातः एषः अधुना ब्रिटन् देशस्य केम्ब्रेज् विश्वविद्यालये एम्.आर्.सि.अणुजीवविज्ञानस्य संस्थायाः वैद्यकीयसंशोधनप्रयोगालये विज्ञानी सन् कार्यरतोऽस्ति ।.एषः क्रि.श. २००९तमे वर्षे रसायनशास्त्रस्यविषये अमेरिकदेशस्य थामस् ए. स्टीट्ज् तथा इस्रेल् देशस्य आड योनाट् इत्येताभ्यं सह नोबेल् प्रशास्तिं स्वीकृतवान् ।

## DNA इत्यस्य अन्तरङ्गरहस्यं बहिरानयनस्य अध्ययनं रैबोसम्
क्रि.श. २००९तमे वर्षे रसायनशास्त्रविभागस्य नोबेल् प्रशस्तिं भारतमूलः ५७वर्षीयः अमेरिकादेशेरूढमूलः वेङ्कटरामन् रामकृष्णन् प्राप्तवान् ।  क्रि.श. २०११तमे वर्षे तमिळुनाडुराज्यस्य चेन्नैमहानगरे प्रचालिते ९८तमे सैन्स् काङ्गेस् इति वैज्ञानिकमहासम्मेलने जीवनस्य कस्याश्चित् प्रमुखक्रियायाः अध्ययनम् अभवत् । रैबोसम् नाम जीवकोशगतस्य प्रोटिन् तथा आर्.एन्.ए.अणुभिः निर्मितं लघुगोलकाकारस्य रचनम् । कोशे प्रोटिन् निर्माणस्य हेतुः एतदेव । (अस्य रूपं २० न्यानोमीटर् व्यासयुतम् ) डि.एन्.ए. सूचनाः कथं जीवायते इति एतद्वदति ।.

## रैबोसम् इति प्रोटिन् निर्माणस्य यन्त्रम्
रैबोसोम् प्रोटिन् उत्पादनस्य यन्त्रं भवति । तादृशः प्रोटिन् सर्वजीवरासायनिकक्रियाः नियन्त्रयति । जीवस्य अत्यावश्यकः रैबोसोम् भवती नूतनविषहारकानम् एतत् मुख्यलक्ष्यम् अपि  । रैबोसोम् सूक्ष्मदर्शकयन्त्रेण कथं दृग्गोचरः भवति इति ते त्रयः विज्ञानिनः अपि बोधितवन्तः । तादृशः लक्षाधिकाः अणवः रैबोसोम् उत्पादयन्ति इति ज्ञातुं एक्स् रे क्रिस्टिलोग्रफि इति विधानम् उपयुज्य एते त्रयः प्राज्ञाः स्वीयविशिष्टरीत्या संशोधनं पृथक् कृतवन्तः । अस्य संशोधनस्य तथ्येन अणोः स्थानं ज्ञातम् । एम्.आर्.सि. प्रयोगालयतः स्नेहितवलये वेङ्कि इत्येव प्रसिद्धः रामकृष्णन् त्रयोदशः साधकः अस्ति । केम्ब्रेज् विश्वविद्यालयस्य अणुजीवशास्त्रस्य प्रयोगालये कृतस्य अनुपमसंशोधनार्थं क्रि.श. २००९तमे वर्षे नोबेल् प्रशस्तिः प्राप्ता । 
.

## जन्म बाल्यं च
वेङ्कटरामन् वर्यस्य जननं तमिळुनाडुराज्यस्य चिदम्बरम् इति ग्रामे क्रि.श. १९५२तमे वर्षे । अस्य पिता सि.वि.रामकृष्णन् माता राजलक्ष्मीः ।  यदा एषः वर्षद्वयस्य आसीत् तदा अस्य कुटुम्बः वडोदर इति स्थानम् आगच्छत् । तत्र आङ्ग्लमाध्यमस्य बालिकानां शालायाम् अस्य शिक्षा आरब्धा । अतः क्रीडायाः अपेक्षया पठने एव अनिवार्यतया आसक्तिः संवृद्धा । गृहे रसायनशास्त्रस्य भौतविज्ञानस्य च पुस्तकानां राशिः आसीत् । मातापितरौ अन्ये च गृहबान्धवाः अपि संशोधनविषये चर्चां कुर्वन्ति स्म । गृहस्य कोणे कोणे अपि पठनस्य विश्लेषणस्य वैज्ञानिकवातावरणम् आसीत् । तस्मिन् हितकरे परिसरे पित्रोः वात्सल्यमयेन पालनेन संवर्धितः वेङ्कटरामन् सहजतया विज्ञानस्य सर्वप्रकारेषु अपि आसक्तः अभवत् । पिता एम्.एस्.विश्वविद्यालये जीवरसायनशास्त्रस्य प्राध्यापकः सन् पश्चात् विभागप्रमुखः अभवत् । माता अपि तमिन् एव विश्वविद्यालये सेवां करोति स्म । वेङ्कटरामन् क्रि.श.१९५५तमे वर्षे पदवीपूर्वपरिक्षां अण्णामलै महाविद्यालये समापितवान् । अस्य बाल्यस्य अधिकदिनानि बरोडानगरे यापितम् । अतः तत्रस्थः परिसरः वयस्याः शिक्षकाः च अस्य निकटवर्तिनः । अस्य पिता रामकृष्णन् अमेरिकस्य सियाटल् नगरे तस्य पुत्र्याः गृहे निवसति ।

## विद्यार्जनवृत्तिजीवनयोः मुख्यबिन्दवः
:* १९७१तमे वर्षे बरोडानगरे सय्यजीराव् गयकवाडविश्वविद्यालये भौतविज्ञाने बि.एस्.सि.पदवी ।

:* १९७६ तमे वर्षे अमेराकदेशे ओहैविश्वविद्यालये पि.एच् डि पदवी ।

:* १९७६-७८ तमवर्षेषु स्याण्डिगो क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालये जीवशास्स्त्रस्य पदवीप्राप्तिः ।

:* १९७८-८२ येल् विश्वविद्यालयतः रसायनशास्त्रे पोस्ट् डाक्टरल् फेलो ।

:* १९८३-९५तमवर्षेषु ब्रूक् हेवेन्स् न्याशन्ल् प्रयोगालये जीवशास्त्रविभागे कार्यम्  ।

:* १९८३-८५तमवर्षेषु सहायकः जीवभौतशास्त्रज्ञः ।

:* १९८५-८८ तमवर्षेषु सहायकभौतशास्त्रज्ञः जीवशास्त्रज्ञः च ।

:* १९८५-९०तमवर्षेषु  भौतशास्त्रज्ञः ।

:* १९९४-९५तमवर्षेषु ज्येष्ठः भौतविज्ञानी ।

:* १९९५-९९तमवर्षेषु उटा विश्वविद्यालये जैविकरसायनशास्त्रे महोपाध्यायः ।

:* १९९९तमवर्षे केम्ब्रज् विश्वविद्यालयस्य MRC अणुजीवशास्त्रप्रयोगालये गणनायकः ।

:* २೦೦६तमवर्षे संरचनम्, विश्वविद्यालयस्य संयुक्तमुख्यः ।

:* २೦೦८तमवर्षे केम्ब्रिज् विश्वविद्यलये ट्रिनिटिमाहाविद्यलयस्य फेलो ।

:* १९९१-९२तमवर्षेयोः गग्गन् हीम् फेलोशिप् ।

:* २೦೦२तमवर्षे EMBO मध्ये चयनम् ।

:* २೦೦३तमवर्षे Fellow of Royal Society सदस्यत्वेन चयनम् ।

:* २೦೦४तमवर्षे American National Academy of Science,सदस्यत्वप्राप्तिः ।

:* २೦೦७तमवर्षे  औषधसंशोधनार्थं लूयिस् जीन् टेट् इति पारितोषिकम् ।

:* २೦೦७तमवर्षे वियेन्नानगरे सञ्चालिते FEBS इति वार्षिकाधिवेशने विशेषपदकप्राप्तिः उपन्यासः च ।

:* २೦೦८तमवर्षे ब्रिटिश् बयोकेमिल्स् सोसैटि इत्यस्य बहुमानितहीब्लेपदकप्राप्तिः ।

:* २೦೦८तमवर्षे Indian National Science Academy विदेशसदस्यत्वप्राप्तिः ।

:* २೦೦८तमवर्षे तमवर्षे केम्ब्रेज् ट्रिनिटि महविद्यालयस्य फेलो ।

## केम्ब्रेज् विश्वविद्यालयस्य MRC अणुजीवशास्त्रस्य प्रयोगालये त्रयोदशः नोबेल् प्रशस्तिपुरस्कृतः
केम्भ्रेज् विश्वविद्यालयस्य MRCअणुजीवशास्त्रवलये ज्येष्ठविज्ञानी सन् सेवारतः डा.वेङ्कटरामन्  क्रि.श. २००९तमे वर्षे थामस् इ स्पिट्ज् (अमेरिका) अडा इ योनात् (इस्रेल्) इत्येताभ्यां सह चितः १.४लक्षरूप्यकाणि जितवान् । रहस्यभेदनस्य रैबोसोम् इत्यस्य कार्यनिर्वहणम्, संरचनम्, इत्यादीनाम् अध्ययनार्थम् इति प्रशस्तिदानसंस्थया स्पष्टीकृतम् । रैबोसोम् इत्यनेन निर्मितेषु सहस्राधिकाणुषु प्रत्येकं सथानं मापितुं एक्स्रे क्रिस्टिलोग्रफि तत्रम् एते त्रयः अनुसन्धानकर्तारः अनुसरणं कृतवन्तः। विषहारकः रैबोसोम् इत्येतैः सह कथं संयुक्तम् इति परिशीलयितुं त्रिविमा(3D)प्रतिकृतयः निर्मीय़ प्रस्तुतवन्तः ।

## त्रयः विज्ञानिनः त्रिविमाप्रतिकृतयः
एतासां प्रतिकृतीनाम् उपयोगेन विज्ञानिनः नूतनविषहारकानां निर्माणे उद्युक्ताः । अस्य साहाय्येन मनुकुलस्य समस्यानिवारणार्थम् अन्यजीविनाम् उत्पादने एतेषां कर्याणि महत्वयुतानि । वेङ्कटरामन् प्रायोगिकभौतशास्त्रे पादार्पणं कृत्वा वृत्तिमारब्धवान् । पदविप्राप्तेः पश्चात् भौतविज्ञानतः जीवविज्ञानपर्यन्तं अध्ययनं विस्तृतवान् । ओहै विश्वविद्यालयतः डाक्टरेट् उपधिं प्राप्य येल् विश्वविद्यालये उन्नतशिक्षाम् अधीत्य वेङ्कटरामन् अग्रे अतिप्रमुखसंशोधनानि अकरोत् । शैक्षणिकपत्रिकासु अनेकासु ज्ञनप्रचोदकलेखान् प्रकाशितवान् ।

## चेन्नैनगरे ९८तमे विज्ञानकाङ्ग्रेस् इति अधिवेशने प्रशस्तिप्रदानम् 
क्रि.श. २०११तमे वर्षे चेन्नैनगरस्य एस्.आर्.एम्.विश्वविद्यालये भारतस्य प्रधानमन्त्री मनमोहनसिंहः २६विज्ञानिभ्यः विविधाः प्रशास्तयः प्रदत्तवान् । तेषु एते ५ नोबेल् प्रशस्तयः अपि आसन् । ते यथा..

:* वेङ्कटरामन् रामकृष्णन्
:* मार्टिन् चाल्फि
:* आर्.टिमोटि हण्ट्
:* थामस् ए.स्टीट्ज् 
:* अडा इ योनात्

## मूलानि
वर्गः:नोबेल्-पुरस्कारभाजः‎