बालेन शाह

**बालेन्** इति नाम्ना प्रसिद्धः **बालेन्द्र शाह** [अ] (जन्म 27 एप्रिल् 1990) नेपाली राजनीतिज्ञः, गायक, र्‍यापर च अस्ति, यः २०२६ सामान्यनिर्वाचने स्वपक्षस्य विजयात् परं नेपालदेशस्य प्रधानमन्त्रि-पदे नियुक्तोस्ति। सः स्वमन्त्रिसभायाः निर्माणेन नेपालदेशस्य प्रथमः माधेशी प्रधानमन्त्री अभवत्।  इतपूर्वं सः २०२२ तः २०२६ पर्यन्तं काष्ठमण्डप-नगरस्य १५ तमः महापौरः इति रूपेण कार्यम् अकरोत्, यः कार्यालयम् धारयन् प्रथमः स्वतन्त्रः अभ्यर्थी आसीत्।

२०२२ तमे वर्षे स्थानीयनिर्वाचने, शाह वर्यः काष्ठमण्डप-नगरस्य महापौरत्वेन निर्वाचितः, स्वस्य कार्यकाले, सः अपशिष्टप्रबन्धने यातायातप्रबन्धने च उपक्रमान् प्रवर्तयत्। तस्य प्रशासनं अवैधरूपेण निर्मितानां संरचनानां विध्वंसः, अव्यवस्थितनिवासानां निर्वहणं, वीथिविक्रेतृणां विरुद्धं प्रवर्तन-कार्यम् इत्यादीनां विषयेषु अपि विमर्शस्य विवादस्य च सम्मुखीभूव। महापौरत्वेन कार्यकाले, शाह्-वर्यः उत्तरभारतस्य भागान् स्व्यकरोत्, बृहत्तर-नेपाल-असहिष्णुताम् अपि प्रवर्धयत्। वैचारिकरूपेण लोकप्रियतावादी इति लक्षितः शाह्, २०२५ तमे वर्षे जनरल्-ज़ड्-इत्यस्य विरोधेषु प्रमुखः राजनैतिकः व्यक्तिः इति उद्भूतः। २०२६ जनवरीमासे, सः काष्ठमण्डप-नगरस्य महापौरपदात् त्यागपत्रं कृत्वा, २०२६ आमनिर्वाचने दलस्य प्रधानमन्त्रीपदस्य अभ्यर्थित्वं कर्तुं राष्ट्रीयस्वतन्त्रपक्षेन सम्मिलितः। सः पूर्वप्रधानमन्त्रिणं के. पी. शर्मा ओली इत्येनं झापा जनपद-५ क्षेत्र मध्ये भूस्खलनेन पराजयत, येन तस्य दलस्य ऐतिहासिकं द्वितियांश-बहुमतं प्राप्तम्।

बालेन् शाह् १९९० एप्रिल् ४ दिनाङ्के काठ्मण्डू-नगरस्य नारादेवी-नगरे एका माधेशी-कुटुम्बे अजायत। सः आयुर्वेदचिकित्सकस्य रामनारायणशाहस्य तथा ध्रुवदेवीशाहस्य च कनिष्ठपुत्रः अस्ति। तस्य पिता नरदेवी-आयुर्वेद-चिकित्सालये नियुक्तः भूत्वा, तस्य मातापितरौ, एकदरा, महोत्तरी-नगरात् काठमाण्डू-नगरं प्रति गतवन्तः।

शाह-वर्यः अलायन्स-अकाडेमी इत्यत्र अध्ययनं कृत्वा तत्र स्वस्य प्रवेशिका समापितवान्। शाह् वर्यः स्वस्य १०+२ अध्ययनार्थं वी. एस्. निकेतन उच्चमाध्यमिकविद्यालयात् कृतवान। सः हिमालयन व्हाइट-हाउस्-अन्तराष्ट्रिय-महाविद्यालयात् सिविल-अभियान्त्रिके स्नातकपदवीं (बि. ई.) प्राप्तवान्। सः निट्टे मीनाक्षी इन्स्टिट्यूट अफ टेक्नोलोजी, बेङ्गलूरु (VTU) इत्यतः संरचनात्मक-अभियान्त्रिके स्नातकोत्तरपदवीं (Mtech) अपि प्राप्तवान्। शाह-वर्यः काष्ठमण्डप-विश्वविद्यालयात् नागरिक-अभियान्त्रिकी-विषये विद्यावारिधी अध्ययनार्थं के. यू. शोधकर्तृ-अध्येतावृत्तिम् अवाप्नोत्, 'पर्यटनस्य अर्थव्यवस्थायाः च प्रोत्साहनाय नेवा-परम्परा-संरचनानां संरक्षणम्' इति विषये।

## सङ्गीतवृत्तिः 
२०१० तमस्य दशकस्य आरम्भात् आरभ्य शाह् नेपालदेशस्य हिप-हप्-दृश्ये संलग्नः आसित्।  सः २०१२ तमे वर्षे स्वस्य प्रथमं एकलं गीत सङ्ग्रह 'सडक् बालक्' इति प्रकाशितवान्, यत् सः नवम्यां दर्जायां पुनः लिखितवान्, यत् गीतं नगरीय-युवानां कष्टानि प्रतिबिम्बयति, नेफाप (नेपाली हिप्-हप्) समुदाये तस्य प्रवेशं च अङ्कयति। 2013 तमे वर्षे यदा सः यू-ट्यूब्-युद्ध-र्याप्-श्रृङ्खलायां रा-बार्ज़् इत्यस्मिन् भागम् अगृह्णात् तदा तस्य दृश्यता वर्धिता, येन नेपालस्य भूगर्भीय-हिप्-हप्-समुदायस्य मध्ये मान्यता प्राप्ता।

2025 तमे वर्षस्य प्रायशः अन्तिममासे शाह् वर्यः 'नेपाल हाँसेको...' इति गीतं नेपालीचलच्चित्रस्य *लाज् शरणम्* इत्यस्य ध्वनिमुद्रिकायाः कृते अभ्यनयत्। सः यत् गीतं लिखितवान्, रचितवान्, प्रदर्शनं च कृतवान्, तत् मूलतः तस्य यू-ट्यूब्-वाहिन्यां प्रकाशितम् आसीत्, चलच्चित्रस्य प्रचारार्थं पुनः प्रकाशितम् आसीत्। द्वितीयस्य विमोचनस्य अनन्तरं तत् शीघ्रमेव यू-ट्यूब्-ट्रेण्डिङ्ग्-म्यूसिक्-चार्ट्-मध्ये प्रविष्टम्। 
लघुचित्रम्|2022 तमे वर्षे शाहः

## महापौर काष्ठमण्डप महानगरपालिका (2022-2026) 
शाह वर्यः काठमाण्डू-नगरस्य महापौरस्य कृते भ्रष्टाचार-विरोधस्य, पारदर्शितायाः, उत्तरदायित्वस्य च मञ्चे प्रचारम् अकरोत्।  तस्य अभियानस्य मुख्यः लक्ष्यितः श्रोतृवर्गः काठमाण्डू-नगरस्य नेवार-समुदायः आसीत्। सः विभिन्नेषु पोड्कास्ट-कार्यक्रमेषु च अदृश्यत, अपि च प्रेक्षकाः तं मतदानं कर्तुं प्रत्यायोजयत्। निर्वाचने, शाह-वर्यः महापौरत्वेन निर्वाचितः, नेपाली-काङ्ग्रेस्-पक्षस्य श्रृजना सिंह-इत्येनं तथा च नेकपा (एमाले) -पक्षस्य अभ्यर्थिं पूर्व-महापौरं केशव-स्थपित-इत्येनं पराजयत।

राजनैतिक-व्यक्तिरूपेण शाह-वर्यस्य उदयः, बिबेकशील-नेपाली-पक्षस्य संस्थापकेन स्वर्गीयेन उज्ज्वल-थापा इत्यनेन प्रवर्तिते वैकल्पिकराजनीतेः भावस्य अनुवर्तनं इति बहुधा मन्यते। 2021 तमे वर्षे जून-मासे कोविड-19 सम्बद्धैः जटिलतासु मृतः थापा इत्ययं नेपालस्य सुस्थिरराजनैतिकसंस्थां प्रति चुनौतीं कृत्वा, युवान् नागरिकजीवने प्रवेष्टुं प्रेरयित्वा, भ्रष्टाचारस्य सामाजिक-अन्यायस्य च विरुद्धं अभियानं कृत्वा, आन्दोलनं निर्मातुं वर्षाणि व्यतीतवान्। यदा शाह 2022 तमे वर्षे महापौरपदस्य स्पर्धां प्रविष्टवान्, तदा बिवेकशील-आन्दोलनस्य अनेके वयोवृद्धाः तस्य अभियाने सम्मिलिताः।

### आधारभूत संरचना एवं सार्वजनिक सेवा 
2022 जून् 6 दिनाङ्के, नगरविकासमन्त्रालयस्य नवनिर्वाचितप्रतिनिधिनां च मध्ये 7 जून् तः 2022 अगस्ट 18 दिनाङ्कपर्यन्तं अपशिष्ट-व्ययनस्य आरम्भार्थं सहमतिः अभवत्, स्थानीयानां सर्वकारीय-अधिकारिणां च मध्ये चतुर्णां बिन्दूनां सन्धेः अनन्तरं, शाह-वर्यः सर्वान् असंकलित-घन-अपशिष्टानां व्ययनस्य निर्वहणं कर्तुं स्वायत्त-कम्पनीन् इत्येतान् निर्देशितवान्।

शाह इत्यस्य प्रशासनस्य अधीने वीथि-सुलभतायां स्वच्छतायां च निवेशः कार्यान्वितः, यत्र दृष्टिबाधितानां नागरिकाणां कृते नगरे स्वतन्त्रतया गमनार्थं स्पर्श-युक्ताः पादचारि-मार्गाः स्थापिताः। फ़ाल्चा-शैल्याः लोकयान-स्थानकेभ्यः-पारम्परिक-नेवारी-विश्रामस्थानैः प्रेरिताः संरचनाः-अपि सम्पूर्णे नगरे निर्मिताः आसन्। नूतनाः लोकयान-मार्गाः प्रवर्तिताः, लोकयान-स्थानकेभ्यः उन्नयनं कृतम्, यात्रिकाणां कृते अधिकं विश्वसनीय-यात्रा-अनुभवाय पटु चिटिका (स्मार्ट-टिकटिङ्ग)-व्यवस्था च कार्यान्विता।
लघुचित्रम्|बालेन शाह, काष्ठमण्डप-मध्ये, अवकर सङ्ग्रह-स्पर्धा-कार्यक्रमः 2022

### पारदर्शिता 
कार्यभारं स्वीकृत्य तस्य प्रथमेषु कार्येषु अन्यतमरूपेण, शाह-वर्यः नगरपालिका-परिषद-सभानां चलदृष्य माध्यमेन प्रत्यक्षप्रसारणम् आरभत-काष्ठमण्डप नगरस्य-इतिहासे प्रथमवारं एतादृशी कार्यवाहिनः सार्वजनिकरूपेण प्रसारिताः। तस्य प्रशासनम् अनलाइन-भवन-अनुमति-व्यवस्थाम् अपि प्रवर्तयत्, दक्षतां वर्धयितुं भ्रष्टाचारस्य अवसरान् न्यूनीकर्तुं च डिजिटल-हस्ताक्षरान् कार्यान्वयत्।

### शिक्षा 
शाह-वर्यः सामुदायिकविद्यालयेषु "पाठ्यपुस्तक-मुक्त-शुक्रवासरः" इति कार्यक्रमम् आरभत, यस्य उद्देश्यं छात्राणां तांत्रिककौशलस्य विकासाय पाठ्येतरक्रियाकलापेषु च संलग्नुं साहाय्यं करोति स्म। सः काष्ठमण्डप-नगरस्य स्वायत्तविद्यालयान् अपि निर्देशं दत्तवान् यत् विद्यमानशिक्षाविधानस्य अनुरूपं न्यूनातिन्यूनं 10 प्रतिशतं छात्राणां कृते छात्रवृत्तिः प्रदत्ता भवेत् इति।

### आरोग्यसेवा 
कान्ति-बाल-चिकित्सालये आधुनिक-शल्यचिकित्सा-रङ्गशालाः स्थापयितुं, त्रिभुवन-विश्वविद्यालय-शिक्षण-चिकित्सालये बाह्यरोगिणां सेवां वर्धयितुं, मनमोहन-प्रत्यारोपण-केन्द्रे कोरोनरी-परिचर्यायाः वर्धनार्थं च शाह-इत्यस्य प्रशासनं नव कोटी रूप्यकाणि प्रतिबद्धम् अकरोत्।

### सांस्कृतिक सम्पदा 
शाह इत्यस्य प्रशासनं काष्ठमण्डप-नगरस्य अमूर्तसांस्कृतिकपरम्परां समर्थयतां कार्यक्रमान् विस्तारयत्, यत्र जीवितकुमारी, भैरवः, गणेशपरम्पराः च आसन्। त्रिभुवनविश्वविद्यालयेन सह अपि नगरपालिका-सेवां आधुनिकीकर्तुं, हिटी इति नाम्ना प्रसिद्धानां पारम्परिकजलस्रोतां संरक्षितुं च सहमतिः अभवत्।

### उन्मूलन एवं निष्कासन 
2022 तमे वर्षे, महापौरत्वेन निर्वाचितस्य अनन्तरं शीघ्रमेव, शाह-वर्यः काष्ठमण्डप-नगरे व्यापकं विध्वंस-अभियानम् आरब्धवान्, यत्र बुल्डोज़र्-यन्त्राणि उपयुज्य सार्वजनिकभूमिं उल्लङ्घयन्तः भवनानि, संरचनाः च नष्टानि कृतवन्तः। सः मुख्यतया बनेश्वरस्य अल्फा बीटा कम्प्लेक्स, खिचापोखरी इत्यस्य आर. बी. कम्प्लेक्स् न्यू रोड् इत्यस्य सूरज आर्केड, तथा भोटाहिती-नगरं रत्न-पार्क इत्यनेन सह योजयतः अधस्तनमार्गः इत्यादीन् वाणिज्य-भवनानि लक्ष्यीकृतवान्। काष्ठमण्डप-महानगर-नगरं एतेषां व्यवसायानां कृते 35-दिनेभ्यः सूचनाम् अददात्, यदा समयसीमाः समाप्ताः, तत्क्षणमेव संरचनाः ध्वंसितुम् आरब्धम्। ध्वंसानि प्रारम्भे जनैः व्यापकरूपेण प्रशंसाम् अवाप्नुवन्, परन्तु अन्ततः उच्च-हस्तेन समीचीनेन, प्रारम्भिक-ध्वंसस्य अनन्तरं अनुवर्तनं न भवेत् इति च निन्दाम् अवाप्नोत्।

ध्वंस-अभियानस्य भागरूपेण, शाह्-वर्यः पूर्वं निर्मितां टुकुचा (इच्छुमति) -नदीं अपि खनयितुं प्रायतत। सः जय् नेपाल-चलच्चित्र-भवनस्य भागम् ध्वंसम् अकरोत्, तस्य परिसरस्य अधः नदीं च आविष्कृतवान्। परन्तु, पटन्-उच्चन्यायालयस्य स्थगन-आदेशेन अन्याः विध्वंसकार्याणि स्थगिताः। विमर्शकाः उक्तवन्तः यत् टुकुचा नदी न तु जलनिर्गमन-नहरः आसीत्, शाह् इत्यस्य कार्यैः निजीसम्पत्तेः अधिकारस्य उल्लङ्घनः अभवत् इति। 2023 तमे वर्षे उच्चन्यायालयेन अन्ततः निर्णयः कृतः यत् यद्यपि तुकुचा एका न्याय्यनदी आसीत् तथा च संरक्षणाय योग्यः आसीत्, तथापि निजीसम्पत्तिधारकाणां अधिकारेषु अपि एतत् प्रवर्तते। 2026 तमवर्षपर्यन्तं, जय-नेपाल-चलच्चित्र-भवनस्य परिसरे इयं नदी अनावृत्तम् अस्ति, परन्तु अग्रे संरक्षण-कार्यं न अभवत्।

2022 तमवर्षस्य नवेम्बर्-मासे काठमाण्डू-महानगरं बागमती-नद्याः तटे निवसतां भूमिहीनान् जनान् निष्कासयितुं प्रायतत। अस्य प्रयासस्य परिणामेन नगरपालिकायाः कर्मचारिणां अतिक्रमणकारिणां च मध्ये तीव्रयुद्धं जातम्, यस्मिन् 21 तः अधिकाः जनाः व्रणिताः अभवन्। प्रयासस्य अनन्तरं, विस्थापकाः शाह् इत्यस्य, नगरस्य अधिकारिणां च कार्याणां विरुद्धं विरोधं कृतवन्तः, स्थानात् स्थानान्तरणात् पूर्वं वैकल्पिक-आवास-व्यवस्थायाः याचनाम् अकुर्वन्। एतानि याचनाः कार्यकर्तृभिः समर्थिताः, ये ध्वंस-अभियानस्य आरम्भात् पूर्वं वैकल्पिक-आवासस्य व्यवस्थां कर्तुं शाह्-नगरं च प्रार्थयन्ति स्म।

शाह् इत्यस्य नेतृत्वे काठ्मण्डू-महानगर-सर्वकारः, वीथि-विक्रेतृणां विरुद्धं असमान-बलप्रयोगस्य आरोपस्य कारणात् ह्युमन्-रैट्स्-वाच् इत्यादिभिः सङ्घटनैः निन्दाम् अन्वभूत्।  तस्य नीतिभिः सामाजिककार्यकर्तृभिः लघु-स्तरस्य विरोधस्य उदयः अपि अभवत्, यस्य आरम्भः नगरपालिका-आरक्षकैः विक्रेतृणां सम्पत्तिं अनुधावनं, प्रहारणं, अभिग्रहणम् च दर्शयमानानां चित्र-चित्राणां प्रसारणेन अभवत्। वीथिविक्रेतृषु शाह् इत्यस्य दमनस्य विमर्शकानां तर्कः अस्ति यत् देशस्य अर्थव्यवस्थायाः प्रायः अर्धभागः अनौपचारिकव्यापारेषु आश्रितः अस्ति इति कारणात्, एतादृशाः क्रियाः व्यवहार्य-वैकल्पिक-उपायान् न दत्त्वा नगरीय-दरिद्राणां जीवनस्तरं प्रतिकूलरूपेण प्रभावयन्ति।

2023 सेप्टेम्बर्-मासे, ऐह् इति नाम्ना प्रसिद्धः राजनैतिकः कार्यकर्ता काठमाण्डू-नगरसदस्यालयात् बहिः 199 घण्टाः यावत् स्थितः आसीत्, यावत् वैकल्पिकस्य समाधानस्य प्रस्तावः न भवेत् तावत् यावत् वीथिविक्रेतृभ्यः हस्तक्षेपं विना व्यापारस्य अनुमतिः दीयन्तु इति महापौरं प्रार्थयत्। काठमाण्डू-4 इत्यस्य सांसदः गगन् थापा, पूर्वउपप्रधानमन्त्रिणः कमल् थापा, पूर्ववित्तमन्त्रिणः सुरेन्द्र पाण्डे इत्यादयः व्यक्तयः अस्य विरोधस्य समर्थनं कृतवन्तः। विरोधं सम्बोधयन् महापौरः शाह् वर्यः फ़ेस्बुक् इत्यत्र अवदत् यत् सः एम्. पि. थापा इत्यादिभिः विधायकैः स्थापितान् विद्यमानान् नियमान् प्रवर्तयति इति। सः अपि तर्कं कृतवान् यत् वीथि-विक्रेतृणां प्रतिबन्धणेन दारिद्र्यं प्रभावीरूपेण न समाप्यते, अपि च नगरस्य मार्ग-विस्तार-उपक्रमेषु तेषां सम्पत्तिः अभिगृहीतानां अन्यायस्य विषये चिन्तां प्रकटितवान्। काठमाण्डू-महानगर-नगरस्य तथा ऐ. ऐ. एच्. इत्यस्य च मध्ये, मार्गविक्रेतृभ्यः वैकल्पिक-योजना, विशिष्टक्षेत्राणां कालानां च कृते अस्थायी-अनुमतिः, तथा च अभिगृहीत-वस्तूनां स्वामिनां प्रति प्रत्यागमनं च लक्ष्यीकृत्य, सहमतिः अभवत्।

### टिप्पणीः सिंह दरबार हिंसा उद्रेक 
2023 सेप्टेम्बर्-मासे, शाह्-वर्यः फ़ेस्बुक्-इत्यत्र सङ्घस्य सर्वकारस्य प्रशासनिककेन्द्रं सिंह-दर्बार्-इतीदं ज्वालयितुं सार्वजनिकरूपेण धमनीयत। तस्य पदम्, तस्य पत्नी सबीना काफ्ले इत्यस्याः सर्वकारीय-फलकयुक्ते वाहनस्य यात्रायाम् यातायात-आरक्षकैः नियमित-सुरक्षा-परीक्षणार्थं प्रतिषिद्धायाः अनन्तरं अभवत्। शाह् वर्यः अलिखत् यत्, "अद्य किमपि न अभवत्।, परन्तु यदि श्वः परं के. एम्. सी. यानानि स्थगिताः तर्हि अहं सिंह-दर्बार्-मध्ये अग्निम् प्रज्वालयामि।" फ़ेस्बुक्-लेखः असंवेदनशीलः इति, सङ्घस्य सर्वकारस्य विरुद्धं हिंसाम् उद्रेकयितुं च समर्थः इति नागरिक-समाजेन राजनैतिक-दलैः च बहु निन्दितः आसीत्। विवादस्य अनन्तरं, शाह् इत्यस्य व्यक्तिगत-परामर्शकः भूपदेव शाह् इत्येषः पत्रिका-वक्तव्यं प्रकाशितवान् यत् प्रसव-वेदनया सह चिकित्सालयं गच्छन् काफ़्ले इत्यस्य अनावश्यकः उत्पीडनम् अभवत् इति। परन्तु, पश्चात् प्रकटितं यत् काफ्ले एकसप्ताहाभ्यन्तरे एव प्रसवम् अकरोत्, तथा च पत्रिका-वक्तव्यं स्पष्टतया असत्यम् आसीत् इति। 2025 सेप्टेम्बर्-मासे, जनरल् ज़ड्-आन्दोलनकारिणः सिङ्घादर्बर् इत्येतं अग्न्यस्त्राणि प्राहरन्। 

### बृहत् नेपालदेशस्य मानचित्रम् 
2023 जून्-मासे, शाह वर्यः स्वस्य कार्यालये बृहत् नेपाल 'ग्रेटर् नेपाल' इति मानचित्रं स्थापयित्वा विवादम् अजनयत्, येन भारतस्य प्रबलः विरोधः अभवत्। बृहत्तर-नेपाल इति एका अविवादिता परिकल्पना अस्ति यत् 1816 तमवर्षस्य सुगौली-सन्धेः पूर्वं नेपालस्य वर्तमानसीमायाम् बहिः स्थितेषु प्रदेशेषु, अधुना अनेकेषु भारतीय-राज्येषु स्थितेषु क्षेत्रेषु च अधिकारान् प्रतिपादयति। भारतस्य नूतनसंसदभवनस्य मौर्यसाम्राज्यस्य भित्तिचित्रस्य विवादस्य प्रतीकरूपेण शाह-वर्यस्य मानचित्रस्य प्रदर्शनं व्यापकरूपेण सूचितम् आसीत्।

### भारतीयचलच्चित्राणां अस्थायी-निषेधः 
2023 तमे वर्षे जून्-मासे, भारतीयचलच्चित्रे आदिपुरुषे "सीता भारतस्य पुत्री" इति कथितं संवादं समाविष्टं कृत्वा, शाह् वर्यः काठमाण्डू-नगरे सर्वाणि भारतीयचलच्चित्राणि प्रदर्शयितुं निषेधितवान्। संवादः नेपालदेशे विवादम् उदपादयत्, यत्र रामायणस्य सीता परम्परागतरूपेण नेपालदेशस्य जनक्पुर अजायत इति मन्यते। अस्य प्रतिबन्धस्य विषये पटान्-उच्चन्यायालये आक्षेपः कृतः, येन शाह्-वर्यः प्रतिबन्धं निवारयितुं आदिष्टः। शाह्-वर्यः प्रारम्भे निराकृतवान्, परन्तु प्रतिबन्धं उत्थापयितुं बाध्यः अभवत्। पश्चात् सः पुनः सामाजिकमाध्यमं स्वीकृत्य सङ्घीयं शासनं न्यायपालिकां च "भारतीय-दासाः" इति उक्तवान्। न्यायालयस्य आदेशेन तस्य निष्कासनस्य निर्देशः दत्तः, तथापि सः प्रतिबन्धं निरूढवान्। 

### समीपस्थदेशानां राजनैतिकदलानां च विषये आक्षेपार्हानि पोस्ट्स् 
2025 तमे वर्षे नवेम्बर्-मासे, शाह् वर्यः फ़ेस्बुक् इत्यत्र पोस्ट् कृतवान्, भारतम्, चैना, संयुक्तराज्यम् इत्यादीन् मित्रदेशान्, तथा च सि. पि. एन्. (यु. एम्. एल्.) नेपालीकाङ्ग्रेस्, राष्ट्रीयस्वतन्त्रपक्षः, आर्. पि. पि., तथा माओवादिनः इत्यादीन् विभिन्नेषु राजनैतिकदलान् लक्ष्यीकृत्य, तेषाम् सर्वेषाम् उपरि अपवित्रं शपयन्। तत् पोस्ट् शीघ्रमेव निष्कासितम्, परन्तु ततः पूर्वं न, विदेशैः सह नेपालस्य मैत्रीबन्धनं हानिं जनयति, शत्रुतायाः वातावरणम् जनयति इति च पुनः एकवारं सर्वतः निन्दाम् आमन्त्रयत्।

### 2025 जेन Z विरोधः 
2025 सेप्टेम्बर-मासे नवयुवा (जेन्-ज़ी) इत्यस्य विरोधस्य अनन्तरं, नेपाली-काङ्ग्रेस्-पक्षस्य छात्रविभागः नेपाल-छात्रसङ्घः, शाह-वर्यस्य विरुद्धं आरक्षक-परिवादं दत्तवान्, सः हिंसाम् उदपादयत्, सिंहप्रासाद इत्यादिषु भवनेषु तथा सङ्घीय-संसदेताम् प्रदर्शनकारीभिः प्रज्वालितान् अग्नि-यन्त्रान् नियन्त्रयितुं अग्निशामकान् नियन्तुं च असफलः अभवत् इति आरोपं कृतवान्। शाह-वर्यः एतान् अभियोगान् निराकृतवान्, यत् नगरस्य दलानि सार्वजनिकसुरक्षायै, मूलसौकर्याणां रक्षणाय च अहोरात्रम् कार्यम् अकुर्वन् इति।

## प्रधानमन्त्री-पदनाम 
### महानिर्वाचन 2026 
2025 डिसेम्बर् 28 दिनाङ्के, शाह्-वर्यः औपचारिकरूपेण राष्ट्रिय-स्वतन्त्र-पार्टी (आर्. एस्. पि.) इत्यनेन सह एकीकृतः, 2026 जनवरी 18 दिनाङ्के काठमाण्डू-नगरस्य महापौरपदात् त्यागपत्रं कृत्वा, दलस्य प्रधानमन्त्रीपदस्य अभ्यर्थिरूपेण 2026 तमे वर्षे नेपाली-सामान्यनिर्वाचने भागं स्वीकृतवान्। तस्य प्रवेशः पक्षस्य कृते एकस्याः निर्णायकसमये अभवत्, यः स्वसंस्थापकस्य रबी-लामिचाने इत्यस्य अनेकेषां विधिसङ्गत्याः छायाभ्यां सह सङ्घर्षं कुर्वन् आसीत्, यस्मिन् नेपालस्य सहकारिके क्षेत्रे कपटस्य आरोपः, धनस्य कथित-दुर्विनियोगः च अन्तर्भवन्ति।

राजनैतिकविश्लेषकानां कृते शाह् इत्यस्य प्रवेशस्य श्रेयः आसीत् यत् सः आर्. एस्. पि. मध्ये नूतनजीवनं प्रसरयत् इति। "शाह्, घिसिङ्ग् इत्यादीनां बृहतां नामानां आगमनानन्तरं परिवर्तितः अवतारः आर. एस्. पी. निर्वाचन-परिदृश्यं पुनः आकारं दातुं शक्नोति" इति राजनैतिकविश्लेषकः श्रीकृष्णा अनिरुद्ध गौतमः अवदत्। विलयसमवायां भ्रष्टाचार-विरोधी-याचनाः, जन-Z-आकांक्षाः, शासन-सुधारः च सम्बोधयन् सप्तसूत्रीया प्रतिबद्धतां समाविष्टम् आसीत्, येन आर. एस्. पी. पारम्परिक-स्थापन-दलानां प्रमुख-विकल्परूपेण स्थापितः।

यद्यपि लमिछाने आर्. एस्. पि. इत्यस्य औपचारिकं अध्यक्षपदं धारयति स्म, तथापि शाह् शीघ्रमेव दलस्य प्रबलः सार्वजनिकः मुखः, तस्य निर्वाचनस्य गतिः च प्रमुखः स्रोतः अभवत्। लमिछाने इत्यस्य विपरीतं, यस्य राजनैतिकशैली महत्त्वपूर्णं विवादम् आकर्षयति स्म, शाह् इत्येषः मृदुतरं, अधिकसमावेशीयं च दृष्टिकोणम् अन्ववर्तयत्, येन विभाजनात्मकं भाषणं द्वेषा भाषणं वा विना सम्पूर्णे नेपालदेशात् महतीं समर्थनं प्राप्तम्। तस्य प्रचारसभासु नेपाली-युवानां, महिलानां, माधेशी-समुदायानां, प्रवासी-समर्थकाणां च सामूहिक-सहभागिता अभवत्, येन क्षेत्रीय-जातीय-मार्गान् अतिक्रम्य विस्तृत-राष्ट्रिय-आग्रहः प्रतिबिम्बितः।

शाह् वर्यः 19 जनवरी 2026 तमे दिने जनक्पुर एकस्मिन् जनसभायां आर्. एस्. पि. पक्षस्य निर्वाचने पदार्पणं कृतवान्, स्वस्य महोत्रीमण्डले जन्म लब्धस्य माधेशस्य पुत्रत्वेन स्वयं उपस्थापितवान्, अपि च दलस्य व्याप्तिम् नगरात् बहिः विस्तारयितुं प्रायतत। सः उच्चप्रवृत्तिं प्राप्तस्य झपा-5 निर्वाचनक्षेत्रे स्पर्धां कर्तुं चितवान्, स्वस्य दुर्गे चतुर्वारं पूर्वप्रधानमन्त्रिणं के. पी. शर्मा ओली-वर्यं साक्षात् च्यालेञ् कृतवान्, या स्पर्धा राष्ट्रिय-अन्ताराष्ट्रिय-अवधानं आकर्षयत्।

5 मार्च् 2026 सामान्यनिर्वाचने, आर. एस्. पी. प्रारम्भिकमतगणनायां प्रबलशक्तिरूपेण उद्भूतम्, प्रत्यक्षतया निर्वाचितेषु 165 स्थानेषु 90 तः अधिकेषु निर्वाचनक्षेत्रेषु अग्रे आसीत्, यस्य परिणामः शाह् इत्यनेन जनैः उत्पद्यमानः उत्साहस्य तरङ्गः इति बहुधा आरोपितः आसीत्। काठमाण्डू-उपत्यका सर्वेषु दशसु निर्वाचनक्षेत्रेषु दलः अग्रे आसीत्, तस्य प्रतिद्वन्द्वी नेपालीकाङ्ग्रेस्, सी. पी. एन्. (यू. एम्. एल्.), सी. पि. एन्. च (माओस्ट् सेण्टर्) बहु पिहिताः आसन्। झपा-5 मध्ये, शाह्-वर्यः ओली-वर्यं 68,348 मतैः पराजयत, ओली-वर्यम् 18,734 मतैः पराजयत्।

## व्यक्तिगतं जीवनम् 
शाह इत्ययं सार्वजनिकस्वास्थ्य व्यवसायिनी सबीना काफ्ले इत्यनया सह परिणीतवान्।  सः तिनकुने-नगरस्य गैरीगाउँ-नगरे स्वपत्न्या पुत्र्या च सह निवसति। 

शाह 26 मे 2022 दिनाङ्के निर्वाचिता, प्रदत्तानां मतानां प्रायसः 38.6% नित्वा विजयं प्राप्तवान्। सः नेपाली-काङ्ग्रेस-पक्षस्य अभ्यर्थिं सिर्जना-श्रेष्ठ इत्येनं तथा पूर्व-महापौरं तथा च नेकपा (एमाले) पक्षस्य अभ्यर्थीं केशव-स्थपितम् 23,000 मतपरिमाणेन पराजयत।

शाह-वर्यः 2022 मे 30 दिनाङ्के महापौरत्वेन शपथं स्वीकृतवान्, निर्वाचने निर्वाचिताः नगरपालिका-सभायाः अन्येभ्यः सदस्यान् पदस्य शपथं च प्रदत्तवान्।

### 2026-प्रतिनिधिसभा निर्वाचनम् 
काष्ठमण्डप-नगरस्य महापौरपदस्य कार्यावधेः अनन्तरं, शाह-वर्यः 2026 जनवरीमासे महापौरपदात् त्यागपत्रं कृत्वा, 2026 तमे वर्षे नेपाल-सामान्यनिर्वाचने राष्ट्रियस्वतन्त्र दल (रास्वपा) स्य प्रधानमन्त्रीपदस्य अभ्यर्थी अभवत्। 2008 तमवर्षस्य निर्वाचनात् अतिरिच्य, 2008 तमवर्षस्य निर्वाचने, केवलं 2023 आमनिर्वाचने, ओली 54,319 मतैः 28,576 मतपरिमाणेन च विजितवान्, सः 2008 तमवर्षात् आरभ्य यत्र अपि निर्वाचने आसीत्, तस्मिन् स्थाने, चतुर्वारं पूर्वप्रधानमन्त्रिणं तथा सि. पि. एन्. (यु. एम्. एल्.) अध्यक्षं के. पि. शर्मा ओली-वर्यं साक्षात् प्रतिदधात्, सः ५ नं झापा-निर्वाचनक्षेत्रे स्पर्धां कर्तुं चितः।

शाह अधिकृतरूपेण 7 मार्च 2026 दिनाङ्के झापा-५ इत्यतः प्रतिनिधि-सभायां निर्वाचितः अभवत्, तस्मिन् एव दिने स्वस्य विजयप्रमाणपत्रं प्राप्तवान्। नेपाल-निर्वाचन-आयोगेन प्रकाशितस्य अन्तिम-परिणामस्य अनुसारं, शाह-वर्यः 68,348 मतान् प्राप्तवान्-नेपालस्य संसदीय-निर्वाचनस्य इतिहासे अद्यपर्यन्तं अभिलेखितं सर्वाधिकं मत-सङ्ग्रहम्, 2017 तमे वर्षे तस्मिन् एव क्षेत्रे ओली-वर्येण स्वयमेव स्थापितं 57,139 मतानां पूर्व-अभिलेखम् अतिक्रमितवान्। ओलीवर्यः 18,734 मतान् प्राप्य, शाह वर्येण 49,614 मतानां विजय-अन्तरं दत्तवान्।

## अपि पश्यतु। 
* राष्ट्रिय-स्वतन्त्र-पक्षः
* काठमाण्डू-नगरस्य महापौरः।
* 2022 काठ्मण्डू नगरपालिका निर्वाचनम्
* नेपालराज्यस्य सामान्यनिर्वाचनम् 2026

## टिप्पण्याः 
.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:27em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:22.5em}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-alpha]{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-roman]{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-alpha]{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-greek]{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-roman]{list-style-type:lower-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-alpha .references{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-roman .references{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-alpha .references{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-greek .references{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-roman .references{list-style-type:lower-roman}

## सन्दर्भः 
|-

|-

|-

|-

वर्गः:जीवतव्यक्तयः
वर्गः:१९९० जननम्
वर्गः:अपरीशीलितानुवादयुतानि पृष्ठानि