open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
गेन्जी इत्यस्य कथा

**गेन्जी इत्यस्य कथा** (源氏物語, The Tale of Genji) , **गेन्जी मोनोगातारी** इति नाम्ना अपि प्रसिद्धा जापानीसाहित्यस्य एकः शास्त्रीयः ग्रन्थः अस्ति, यः ११ शताब्द्याः आरम्भे कुलीनमहिला, कविः, प्रतीक्षमाणा महिला मुरासाकी शिकिबु इत्यनेन लिखितः . हेयान् कालस्य शिखरस्य परितः निर्मितः मूलपाण्डुलिपिःअधुना नास्ति । " concertina " अथवा orihon शैल्या निर्मितम् आसीत्: अनेकाः कागदपत्राणि एकत्र चिपचिपाः कृत्वा क्रमेण एकस्यां दिशि ततः अन्यस्मिन् दिशि गुटिताः ।
हेयान्-काले उच्चदरबारीणां जीवनशैल्याः अद्वितीयं चित्रणं एतत् ग्रन्थम् अस्ति । पुरातनभाषायां काव्यजटिलशैल्या च लिखितं यत् विशेषाध्ययनं विना अपठनीयं करोति। २० शताब्द्याः आरम्भे एव गेन्जी इत्यस्य आधुनिकजापानीभाषायां अनुवादः कविः अकिको योसानो इत्यनेन कृतः । गेन्जी इत्यस्य प्रथमः आङ्ग्लानुवादस्य प्रयासः १८८२ तमे वर्षे सुएमात्सु केन्चो इत्यनेन कृतः , परन्तु सः दुर्गुणः आसीत्, अपूर्णः च अभवत् । ततः परं आर्थर वेले , एडवर्ड सेडेन्स्टिकर् , रॉयल टायलर च उल्लेखनीयाः आङ्ग्लभाषायाः अनुवादाः कृताः ।
ग्रन्थे हिकारु गेन्जी , अथवा "शाइनिंग गेन्जी" इत्यस्य जीवनस्य वर्णनं कृतम् अस्ति , यः प्राचीनस्य जापानी सम्राट् पुत्रः अस्ति तथा च किरित्सुबो कन्सोर्ट् इति निम्नपदवीधारिणी उपपत्नी अस्ति राजनैतिककारणात् सम्राट् गेन्जीं उत्तराधिकाररेखातः निष्कासयति, तं मिनामोटो इति उपनाम दत्त्वा सामान्यजनत्वेन अवनतिं करोति , सः साम्राज्यपदाधिकारीरूपेण च करियरं करोति कथा गेन्जी इत्यस्य रोमान्टिकजीवने केन्द्रीभूता अस्ति, तत्कालीनस्य कुलीनसमाजस्य रीतिरिवाजानां वर्णनं च करोति । इदं जापानस्य प्रथमः उपन्यासः , प्रथमः मनोवैज्ञानिकः उपन्यासः , तथा च प्रथमः उपन्यासः यः अद्यापि विशेषतः जापानीसाहित्यस्य सन्दर्भे शास्त्रीयः इति गण्यते
## ऐतिहासिक सन्दर्भ
मुरासाकी फुजिवारा-गोत्रस्य सत्तायाः चरमसमये लिखति स्म— फुजिवारा नो मिचिनागा नाम विहाय सर्वेषु रिजेण्ट् आसीत्, तस्य समयस्य च महत्त्वपूर्णः राजनैतिकः व्यक्तिः आसीत् फलतः मुरासाकी इत्यनेन मिचिनागा इत्यस्य अनुभवेन गेन्जी इत्यस्य चरित्रस्य आंशिकरूपेण सूचना दत्ता इति मन्यते ।

## लेखकत्व
गेन्जी इत्यस्य कियत् भागं वस्तुतः मुरासाकी शिकिबु इत्यनेन लिखितम् इति विषये विवादः अस्ति । उपन्यासस्य लेखनविषये वादविवादाः शताब्दशः प्रचलन्ति, यावत् कश्चन प्रमुखः अभिलेखागारस्य आविष्कारः न क्रियते तावत् कदापि निराकरणस्य सम्भावना नास्ति
सामान्यतया स्वीकृतं यत् कथा वर्तमानरूपेण १०२१ तमे वर्षे समाप्तवती, यदा सरशिना निक्की इत्यस्य लेखिका कथायाः सम्पूर्णप्रतिं प्राप्तुं तस्याः आनन्दस्य विषये दैनिकप्रविष्टिं लिखितवती सा लिखति यत् ५० तः अधिकाः अध्यायाः सन्ति, ग्रन्थस्य अन्ते परिचयितस्य पात्रस्य उल्लेखं करोति, अतः यदि मुरासाकी इत्यस्य अतिरिक्तं अन्ये लेखकाः कथायाः कार्यं कृतवन्तः तर्हि तस्याः लेखनस्य समयस्य अत्यन्तं समीपे एव कार्यं समाप्तम् आसीत् मुरासाकी इत्यस्याः स्वस्य दैनिके कथायाः सन्दर्भः, खलु च मुख्यमहिलापात्रस्य संकेते 'मुरासाकी' इति नामस्य स्वस्य प्रयोगः अपि अन्तर्भवति सा प्रविष्टिः पुष्टिं करोति यत् केचन यदि न सर्वे डायरी १००८ तमे वर्षे उपलब्धाः आसन् यदा आन्तरिकसाक्ष्याः प्रत्ययप्रदरूपेण सूचयन्ति यत् प्रविष्टिः लिखिता आसीत् ।

## बाह्यलिङ्कः
* गेन्जी इत्यस्य कथा

वर्गः:जपान्-देशः
हारुका

**हारुका** (はるか,Haruka) इति सीमित-द्रुत-यात्री-रेल-सेवा अस्ति, या पश्चिम-जापान-रेलवे-कम्पनीद्वारा मुख्यतया जापान-देशस्य ओसाका-प्रान्तस्य क्योटो-स्थानकात् कान्साई-अन्तर्राष्ट्रीय-विमानस्थानकपर्यन्तं संचालितं भवति जे आर वेस्ट् इत्यनेन कान्साई एयरपोर्ट् लिमिटेड् एक्स्प्रेस् इति नाम्ना प्रसिद्धा एषा विमानस्थानकं ओसाका-नगरस्य क्योटो-नगरस्य च सह सम्बध्दयति, अपि च चरमसमये क्योटो-मार्गेण यासु-नगरं गन्तुं गन्तुं च गच्छति ओसाका-स्थानकं प्राप्तुं तेन्नोजी-नगरे अथवा शिन्-ओसाका-इत्यत्र रेलयानानां परिवर्तनस्य आवश्यकता आसीत्, ततः पूर्वं २०२३ तमे वर्षे संशोधितसमयसूचना सह उमेकिटा-भूमिगत-मञ्चाः, अस्मिन् स्टेशने सेवायाः पटलाः च उद्घाटिताः
## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
सूर्य दूरदर्शन

thumb|right|200px
**सूर्य दूरदर्शन** (サンテレビジョン,Sun Television) जापानदेशस्य ह्योगोप्रान्तस्य कोबे-नगरे मुख्यालयं विद्यमानं वाणिज्यिकदूरदर्शनस्थानकं जापानी-स्वतन्त्रदूरदर्शनस्थानकसङ्घस्य सदस्यं च अस्ति ।
## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
कांसाई अन्तर्राष्ट्रीय विमानस्थानक

**कांसाई अन्तर्राष्ट्रीय विमानस्थानक** (関西国際空港,Kansai International Airport) जापानदेशस्य ग्रेटर-ओसाका-क्षेत्रे प्राथमिकं अन्तर्राष्ट्रीयविमानस्थानकं, ओसाका, क्योटो, कोबे-नगरयोः समीपस्थं अन्तर्राष्ट्रीयविमानस्थानकं च अस्ति इदं होन्शु-तटतः ओसाका-खातेः मध्ये एकस्मिन् कृत्रिमद्वीपे स्थितम् अस्ति, ओसाका-स्थानकात् ३८ कि.मी. विमानस्थानकस्य प्रथमविमानस्थानकद्वीपस्य क्षेत्रफलं प्रायः ५१० हेक्टेयर, द्वितीयविमानस्थानकद्वीपस्य क्षेत्रफलं प्रायः ५४५ हेक्टेयर, कुलम् १०५५ हेक्टेयरपरिमितं भवति
ओसाका-नगरस्य समीपे एव स्थितस्य ओसाका-अन्तर्राष्ट्रीयविमानस्थानकस्य अतिसङ्ख्यायाः निवारणाय १९९४ तमे वर्षे सितम्बर्-मासस्य ४ दिनाङ्के कान्साई-नगरं उद्घाटितम् । अस्मिन् द्वौ टर्मिनलौ स्तः : टर्मिनल् १, टर्मिनल् २ च ।इटालियनवास्तुकारेन रेन्जो पियानो इत्यनेन डिजाइनं कृतं टर्मिनल् १ विश्वस्य दीर्घतमं विमानस्थानकस्थानकं १.७ कि.मी.दीर्घता अस्ति एतत् विमानस्थानकं आल् निप्पोन् एयरवेज, जापान एयरलाइन्स्, निप्पोन् कार्गो एयरलाइन्स् इत्येतयोः कृते अन्तर्राष्ट्रीयकेन्द्ररूपेण कार्यं करोति, जापानदेशस्य प्रथमस्य अन्तर्राष्ट्रीयस्य न्यूनलाभस्य विमानसेवायाः पीच् इत्यस्य केन्द्ररूपेण अपि कार्यं करोति
## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
भक्तियोगः

**भक्तियोगः** योगपरम्परायाः कश्चन मार्गः वर्तते। तस्य अन्तर्गततया नवधाभक्तेः मुख्यतया उल्लेखः भवति।

वर्गः:भक्तियोगः
योम किप्पर युद्ध

लघुचित्रम्|योम किप्पर युद्ध
**योम किप्पर युद्ध** १९७३ तमे वर्षे मिस्र-इजरायलयो  मध्ये अभवत् विश्वयुद्धम् अथवा चतुर्थं अरब-इजरायल-युद्धम् १९७३ तमे वर्षे अक्टोबर्-मासस्य ६ दिनाङ्कात् २५ दिनाङ्कपर्यन्तं इजरायल्-देशस्य इजरायलराज्यस्य च मध्ये अयं प्रबलः संघर्षः आसीत्  सिनाईद्वीपसमूहे गोलान्-उच्चतायां च उभयपक्षे १९६७ तमे वर्षे इजरायल्-देशेन कब्जितौ मिस्रदेशे केचन युद्धं कृतवन्त.अध्यक्ष स एव आसीत् ,अनवर सादात

## उल्लेखाः
वर्गः:योम किप्पर युद्ध
अनवर सादात

**अनवर सादात**,मोहम्मद अनवर एस्सादात १९१८ १९८१ मिस्रस्य एकः राजनेता सैन्यपदाधिकारी च आसीत् य १५ अक्टोबर् १९७० त ६ अक्टोबर् १९८१ दिनाङ्के कट्टरपंथी सेनाधिकारिभि तस्य हत्यापर्यन्तं मिस्रस्य तृतीयराष्ट्रपतिरूपेण कार्यं कृतवान् सादातः मुक्ताधिकारिणां वरिष्ठः सदस्यः आसीत् य मिस्रदेशस्य राजा फारूकस्य पतनम् अकरोत् १९५२ की क्रान्ति.

## उल्लेखाः
वर्गः:अनवर सादात
वर्गः:१९८१ मृत्यो
वर्गः:१९१८ जन्म
जियोन महोत्सवः

**जियोन महोत्सवः** (祇園祭, Gion Matsuri) जापानदेशस्य बृहत्तमेषु प्रसिद्धेषु च उत्सवेषु अन्यतमः अस्ति, यः प्रतिवर्षं क्योटोनगरे जुलाईमासे भवति ।मध्यक्योटोनगरे तथा च क्योटोनगरस्य प्रसिद्धे जियोन्मण्डले स्थिते महोत्सवस्य संरक्षकतीर्थे यासाकातीर्थे बहवः कार्यक्रमाः भवन्ति , येन उत्सवस्य नाम दत्तम् । औपचारिकरूपेण एषः शिन्टो-उत्सवः अस्ति, तस्य मूलप्रयोजनानि च रोगजनकानाम् अस्तित्वानां शुद्धिः, शान्तिः च आसीत् ।अस्मिन् उत्सवे बहवः अनुष्ठानाः भवन्ति, परन्तु अयं प्लवकानां यामाबोको जुन्को शोभायात्राद्वयस्य कृते प्रसिद्धः अस्ति, ये १७ जुलै दिनाङ्के भवन्ति तथा २४.
## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:क्योटो
आमलकः

आमलकी कश्चित् फलदः वृक्षः । २०-३०पादपरिमितः संवर्धते अयं वृक्षः । अयं पादपः भारतदेशस्य नित्यहरिद्वर्णारण्येषु, एशियाखण्डे यूरोदेशे आफ्रिकादेशे भारतस्य द्वीपदेशेषु च प्ररोहति । अस्य पुष्पाणि लघुघण्टा इव दृश्यते । अस्य आमलकम्, तिष्यफला, वयःस्था, अमृता, आमलकी, धात्री, पञ्चरसः इत्यादीनि नामानि सन्ति । अस्य फलं लघु गोलकं इव भवति यत् मुष्टौ सङ्गोपयितुं शक्यते । अस्य फलस्य रुचिः कशायः भवति । आङ्ग्लभाषाया Indian gooseberry इति ल्याटिन् भाषया Phyllanthus emblica इति कथयन्ति । अयम् आयुर्वेदीयम् औषधसस्यम् इति जगति प्रसिद्धः । प्रसिद्धस्य प्राचीनायुर्वेदवैद्यस्य चरकस्य मते शारीरिकावनतेः प्रतिरोधकेषु अवस्थास्थापकेषु औषधेषु धात्री प्रधाना भवति । माता इव इयं रक्षणं करोति इति अस्य धात्री इति नाम प्राप्तम् इति प्रतीतिः । अस्य फलानि पूर्णपक्वात् पूर्वम् एव उपयोगार्थं चिन्वन्ति । फलैः रक्तशोधकौषधं निर्मीयते । अतिसारस्य प्रमेहस्य दाहस्य आम्पपित्तस्य रक्तपित्तस्य मूलव्याधेः शमनार्थं वीर्यवर्धनार्थम् आयुवर्धनार्थं च धात्रिफलानि उपयुज्यन्ते । अधुनिकवैद्यकीयानुसारम् धात्रिफलेषु विटामिन् (जीवसत्त्वम्) - सी अधिकप्रमाणेन अस्ति ।
लुङ् लकारः

संस्कतभाषायां कालविध्यादिक्रियाः निर्मातुं लकारः इति काचित् व्यवस्था अस्ति । तत्र लकाराः दश भवन्ति ते यथा-

**१.लट् । २.लेट् । ३.लङ् । ४.लुङ् । ५.लिट् । ६.लिङ् (विधिलिङ् च आशिर्लिङ्) । ७.लोट् । ८.लुट् । ९.लृट् । १०.लृङ् ।**

एते दश लकाराः द्विधा विभक्ताः सन्ति ।
:# सार्वधातुकाः / सविकरणकालार्थाः
:# अर्धधातुकाः / अविकरणकालार्थाः

तत्र **लुङ् लकारः** सामीप्यभुतकालञ्च क्रियाप्रबन्धञ्च बोधयति। लङलुङोः भुतकालयोः लकारयोः धातोः आरम्भे एकः अकार-उपसर्गः योज्यते। अपि च लुङ् लकारे धातोः मध्यः स्वरः सामान्यते गुणयति।

बहवः अन्य अन्ताः सन्ति, एते अतिसामान्या अन्त एव सन्ति-

          

यदा वेदेषु सः अकार-उपसर्गः नास्ति, तदा तं पादं लिङ् लकार इव भवति।
:वाते॑ धाः। (तै सं ॥१।१।१।१३॥)
:मा मा॑ हिंसीः। (तै सं ॥१।२।२।३॥))

## ग्रन्थसूची 
:# Panini, R. Chandravasu, S. (500 BCE, 1891) The Aṣṭhādhyāyi of Pāṇini. Archive.org. https://archive.org/details/rsmm_ashtadhyayi-of-panini-vol-1-edited-by-srisa-chandra-vasu-new-delhi-motilal-banarasi-dass/page/558/mode/2up
:# Whitney, W. D. (1879, July). A Sanskrit Grammar; Including Both The Classical Language and The Older Dialects, Of Veda And Brahmana. Breitkopf & Härtel, Leipzig, Archive.org. https://archive.org/details/sanskritgrammari00whituoft

वर्गः:लकाराः
वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
सूरह अल-मुल्क

लघुचित्रम्|दक्षिणतः|सूरह अल-मुल्क
सूरह अल-मुल्क १–३० कुरानस्य सर्वाधिकं प्रियं, कण्ठस्थं कर्तुं सुलभं च सूरा अस्ति । मुल्क् सूरहः कुरान्-ग्रन्थे ६७ तमे सूरहः इति अपि प्रसिद्धः अस्ति । अस्य सूरस्य मुख्यः अर्थः “आधिपत्यम्” अस्ति, मुल्कशब्दस्य अर्थः “राजपदाः” इति । इस्लामस्य आरम्भिकेषु वर्षेषु मक्कानगरे मुहम्मद-स.अ.व. अस्य २ रुकुः ३० अय्यत् (श्लोकाः) च सन्ति । सूरह अल मुल्क मुख्यतया त्रयः विभागाः विभक्ताः सन्ति, यथा अल्लाहस्य स्वभावः, ब्रह्माण्डस्य सृष्टिः, न्यायदिवसः च । प्रत्येकं खण्डे भिन्नः पक्षः अर्थः च वर्णितः अस्ति । सूरहमुल्कस्य विषयः अस्ति : १.

“कोऽपि व्यक्तिः अन्यस्य उपरि स्वस्य इच्छां आरोपयितुं न शक्नोति, सर्वशक्तिमान् अल्लाहः च समग्रस्य जगतः स्वामी अस्ति, तस्य सर्वस्य नियन्त्रणं च अस्ति।”
शिन्जो अबे

लघुचित्रम्|277x277अणवः
**शिन्जो अबे** (安倍晋三,Shinzõ Abe) जापानीराजनेता राज्यकर्त्ता च आसीत् यः २००६ तः २००७ पर्यन्तं जापानदेशस्य प्रधानमन्त्री, लिबरल् डेमोक्रेटिक पार्टी इत्यस्य अध्यक्षः च आसीत्, पुनः २०१२ तः २०२० पर्यन्तं च सः जापानी इतिहासे सर्वाधिकं दीर्घकालं यावत् प्रधानमन्त्री आसीत्, प्रायः नववर्षं यावत् कार्यं कृतवान् कुलतः । अबे २००५ तः २००६ पर्यन्तं जुनिचिरो कोइजुमी इत्यस्य नेतृत्वे मुख्यमन्त्रिमण्डलसचिवरूपेण अपि कार्यं कृतवान्, २०१२ तमे वर्षे च संक्षेपेण विपक्षस्य नेता अभवत् ।

वर्गः:जपान्-देशः
लृङ् लकारः

संस्कृतभाषायां कालविध्यादिक्रियाः निर्मातुं लकारः इति काचित् व्यवस्था अस्ति । तत्र लकाराः दश भवन्ति ते यथा-

**१.लट् । २.लेट् । ३.लङ् । ४.लुङ् । ५.लिट् । ६.लिङ् (विधिलिङ् च आशिर्लिङ्) । ७.लोट् । ८.लुट् । ९.लृट् । १०.लृङ् ।**

एते दश लकाराः द्विधा विभक्ताः सन्ति ।
:# सार्वधातुकाः / सविकरणकालार्थाः
:# अर्धधातुकाः / अविकरणकालार्थाः

तत्र **लृङ् लकारः** सोपाधिभविष्यत्कालम् बोधयति। तद्यथा-
:यदि अहं संस्कृतं अपठिष्यं, तदा अहं संस्कृतविद्वान् अभविष्यम्।
लङ् लकारः इव लृङ् लकाराय एकः अकार-उपसर्गः अस्ति। 

### इमे अपि पश्यन्तु
*लकाराः
*व्‍याकरणम्

### टिप्पणी 
* संस्क्रतशब्दचन्द्रिका Vidvan S.Ranganatha Sharma, Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1994.
* अनुवादप्रदीपः  Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1997.

वर्गः:लकाराः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
योशिहिदे सुगा

thumb|right|200px
**योशिहिदे सुगा** (菅義偉,Yoshihide Suga) एकः जापानीराजनेता अस्ति यः २०२० तः २०२१ पर्यन्तं जापानस्य प्रधानमन्त्री तथा लिबरल् डेमोक्रेटिक पार्टी इत्यस्य अध्यक्षः अभवत् ।सः २०१२ तः २०२० पर्यन्तं प्रधानमन्त्री शिन्जो अबे इत्यस्य द्वितीयप्रशासनस्य समये मुख्यमन्त्रिमण्डलसचिवरूपेण कार्यं कृतवान् आसीत् ।अबे इत्यस्य प्रथमप्रशासनस्य समये , सुगा २००६ तः २००७ पर्यन्तं आन्तरिककार्याणां संचारमन्त्रीरूपेण कार्यं कृतवान् ।

वर्गः:जपान्-देशः
नाओतो कान्

thumb|right|200px
**नाओतो कान्** (菅直人,Naoto Kan) जापानीराजनेता अस्ति यः २०१० तमस्य वर्षस्य जूनमासतः २०११ तमस्य वर्षस्य सितम्बरमासपर्यन्तं जापानदेशस्य प्रधानमन्त्रीरूपेण जापानदेशस्य लोकतान्त्रिकपक्षस्य अध्यक्षत्वेन च कार्यं कृतवान् ।२००६ तमे वर्षे जुनिचिरो कोइजुमी इत्यस्य राजीनामा अनन्तरं कानः प्रथमः प्रधानमन्त्री आसीत् यः एकवर्षात् अधिकं कार्यं कृतवान्, तस्य पूर्ववर्ती युकिओ हाटोयामा, तारो आसो, यासुओ फुकुडा, शिन्जो अबे च अकालं राजीनामा दत्तवन्तः अथवा निर्वाचनं हारितवन्तः । २०११ तमस्य वर्षस्य अगस्तमासस्य २६ दिनाङ्के कानः स्वस्य त्यागपत्रस्य घोषणां कृतवान् । योशिहिको नोडा तस्य उत्तराधिकारीरूपेण निर्वाचितः ।२०१२ तमस्य वर्षस्य अगस्तमासस्य प्रथमे दिनाङ्के संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य महासचिवः बानकी-मूनः घोषितवान् यत् कान् २०१५-उत्तर-विकास-कार्यक्रमे संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य उच्चस्तरीय-पैनलस्य सदस्येषु अन्यतमः भविष्यति

वर्गः:जपान्-देशः
मिस्रदेश

लघुचित्रम्|मिस्रदेश

**मिस्रदेश** आफ्रिकादेशस्य ईशानदिशि एशियादेशस्य दक्षिणपश्चिमदिशि च सिनाईद्वीपसमूहेन निर्मितस्य स्थलसेतुस्य पारं स्थितः महाद्वीपान्तर अरबदेश अस्ति अस्य जनसंख्या १०६.८ मिलियनत  अधिका इति अनुमानितम् आसीत्, जनसंख्याया दृष्ट्या विश्वस्य देशेषु पञ्चदशस्थाने अरब-मध्यपूर्वदेशयो सर्वाधिकं जनसङ्ख्यायुक्तं च अस्य उत्तरदिशि भूमध्यसागर दक्षिणदिशि सूडान्, पूर्वदिशि रक्तसागर ईशानदिशि गाजापट्ट  इजरायल् च, पश्चिमदिशि लीबियादेश च अस्ति अरबगणराज्यस्य मिस्रस्य क्षेत्रफलं प्राय १,०११,६०८ वर्गकिलोमीटर् अस्ति । अत्र ७९,९९० कि.मी अथवा कुलक्षेत्रस्य ७.८% भाग अस्ति । मिस्रदेशः प्रशासनिकरूपेण २७ गवर्नरेट्-क्षेत्रेषु विभक्तः अस्ति, प्रत्येकं गवर्नर्-राज्यं च अनेकेषु ग्रामेषु ग्रामेषु च विभक्तम् अस्ति, अर्थात् ग्रामः, अत्र दशसहस्राणां जनानां शतश यावत् जनसंख्यासङ्कुल अस्ति.

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः 
## उद्धरणम् 
वर्गः:मिस्रदेश
१९२०

**१९२०** तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्।

## घटनाः 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## अज्ञात-तिथीनां घटनाः 
## जन्मानि 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## निधनानि 
### जनवरी-मार्च 
### अप्रैल-जून 
### जुलाई-सितंबर 
### अक्तूबर-दिसंबर 
## बाह्य-सूत्राणि 
Calendopedia

१५१८
१५१८
वर्गः:वर्षसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतीयकालमानः
* ज्योतिषशास्त्रम्
* संस्कृतम्
* भारतम्
निन्ह थुआन्

**निन्ह थुआन्**  दक्षिणमध्यतटप्रदेशस्य दक्षिणतमभागे वियतनामदेशस्य मध्यभागे स्थितः तटीयप्रान्तः अस्ति ।

## सन्दर्भाः
पञ्चाङ्गः

[लघुचित्रम्| एकस्य कैथोलिक- चर्चस्य कृते आधुनिकदिनस्य [इण्डोनेशिया|इन्डोनेशिया-देशस्य ग्रेगोरी-कालगणना]]
लघुचित्रम्|313x313अणवः| ब्रिटिश-पञ्चाङ्गः, १८५१, गिल्ट् कांस्यं तथा मलाकाइट्, ऊर्ध्वता: २०.३&nbsp;सिमी, मेट्रोपोलिटन म्यूजियम आफ् आर्ट (न्यूयॉर्क सिटी)
**पञ्चाङ्गः** दिवसानां आयोजनस्य प्रणाली अस्ति| एतत् कालखण्डानां नाम दत्त्वा भवति, सामान्यतया दिवसान्, सप्ताहान्, आङ्ग्लमासान्, वर्षाणि च। तादृशव्यवस्थायाः अन्तः एकस्य विशिष्टस्य च दिवसस्य नाम तिथिः। पञ्चाङ्गम् अपि एतादृशस्य प्रणाल्याः भौतिकः अभिलेखः (प्रायः कागदः) भवति। पञ्चाङ्गस्य अर्थः योजनाकृतघटनानां सूची अपि भवितुम् अर्हति, यथा न्यायालयस्य पञ्चाङ्गः, अथवा दस्तावेजानां आंशिकरूपेण वा पूर्णतया वा कालक्रमेण सूची, यथा वसीयतानां पञ्चाङ्गम्। 
वर्गः:कालगणना
सिज़िजी (खगोलशास्त्रम्)

दक्षिणतः|लघुचित्रम्| ग्रहणकाले (सङ्ख्याः १, २, ३, ४) एकः सिज़िजी भवति ।
खगोलशास्त्रे एकः **सिज़िगी** गुरुत्वाकर्षणतन्त्रे त्रयाणां वा अधिकानां आकाशपिण्डानां मोटेन ऋजुरेखाविन्यासः अस्ति ।

प्रायः सूर्यः, पृथ्वी, चन्द्रः वा ग्रहः वा सन्दर्भे अयं शब्दः प्रयुक्तः भवति, यत्र उत्तरं  वा  वा भवति | प्रायः सूर्यचन्द्रयोः संयोगे (अमावस्या) विरोधे (पूर्णिमा) वा भवति चेत् एतत् पदं प्रयुज्यते ।

यदा पृथिवी प्रवृत्तेषु पिण्डेषु अन्यतमः भवति तदा अन्ये पदार्थाः आकाशे समीपस्थाः (अथवा आच्छादिताः) दृश्यन्ते ।
[दक्षिणतः|लघुचित्रम्|350x350अणवः| बृहस्पतिः (ऊर्ध्वभागे), शुक्रः (अधः वामभागे), बुधः (अधः दक्षिणतः) च ला सिल्ला वेधशालायाः उपरि, [चिलि (मे २६, २०१३) ]]
पति (पदनाम)

**पति** (संस्कृत: पति, 𐬯𐬙) इति उपाधिः यस्य अर्थः "स्वामी" अथवा "प्रभु" इति । अद्यत्वे भारतीय उपमहाद्वीपे एषः शब्दः सामान्यप्रयोगे वर्तते । व्युत्पत्तिदृष्ट्या अयं शब्दः हिन्द-यूरोपीयभाषापरिवारात् उत्पन्नः अस्ति तथा च संस्कृतम्, पुरातनफारसीभाषा, अवेस्तान् च इत्यादिषु विविधशास्त्रीयभारतीय -ईरानीभाषासु सन्दर्भान् प्राप्नोति  आधुनिककालस्य हिन्दुस्तानी इत्यादिषु भारतार्यभाषासु, *पतिः* *पटनी* च स्वतन्त्रशब्दरूपेण प्रयुक्ते क्रमेण *पतिपत्नीयोः* अर्थं स्वीकृतवन्तौ *।*
लहरतारा जलाशय:

**लहरतारा जलाशय:** संतकबीरसाहेबस्य प्रादुर्भावेन सह सम्बद्धः ऐतिहासिकः जलाशय: अस्ति ।एकस्याः आख्यायिकायाः अनुसारं संतकबीरसाहेबः जलाशये कमलपुष्पे प्लवमानः अभवत् । भारतस्य उत्तरप्रदेशस्य वाराणसी नगरे अस्ति । पूर्वं १७ एकर (०.०७ कि.मी.) व्याप्तं विशालं स्वच्छजलसरोवरम् आसीत् ।वर्तमानकाले अस्य ऐतिहासिकवैभवं नास्ति यतोहि अस्य जलाशस्य प्रायः ३.५ एकर् (०.०१४ कि.मी.) पुरातत्त्वनिदेशालयस्य उत्तरप्रदेशस्य अन्तर्गतम् अस्ति, अपरं ८ एकर (०.०३ कि.मी.) भागः सतगुरुकबीरप्रकाशधामस्य अन्तर्गतम् अस्ति ।

## इतिहासः आख्यायिकाश्च 
लहरतरजलाशयस्य इतिहासः प्रसिद्धेन कविना मीमांसकेन च संतकबीरेण सह सम्बद्धः अस्ति । उत्तरप्रदेशे वाराणसीमण्डले स्थितम् अस्ति, कबीरमठतः किञ्चित् दूरम् अस्ति । प्रथमं जलाशय: १७ एकर (०.०७ कि.मी.) व्याप्तः आसीत्, परन्तु अद्यत्वे तस्य विभाजनं कृत्वा विभिन्नसंस्थानां अधिकारक्षेत्रे स्थापितं अस्ति । आख्यायिका कथयति यत् शिशुः कबीरः कमलपुष्पे प्लवमानः अभवत् ।

## धार्मिकं सांस्कृतिकं च महत्त्वम् 
कबीरसाहबजी इत्यस्य प्रादुर्भावेन सह अस्य जलासयस्य महत्त्वं कबीरपन्थीषु महत् अस्ति । कबीरसाहबजी अस्मिन्  जलासयस्य कमलपुष्पे शिशुरूपेण शयानः अभवत्, यतः कबीरस्य पालकमातापितरौ नीरु-नीमा कबीरं गृहं नीतवन्तौ।

## प्रदूषणं पर्यावरणस्य च चिन्ता 
इलाहाबाद मार्गे जीटी-मार्गस्य समीपे लहरतारा-नगरस्य कथा-कथा-जलाशय: स्थितः अस्ति । कदाचित् वेदनायुक्ताक्षिणां दर्शनं अद्यत्वे अधिकं निराश्रयदशायां स्थितम् अस्ति । वाराणसी-छावन-रेलस्थानकात् प्रायः १.६ माइल (२.५ कि.मी.) दूरे, १७ एकरेषु (०.०७ कि.मी.) विस्तृतं गन्दगीं, अपशिष्टजलस्य दलदलं च विना अन्यत् किमपि नास्ति।
धरोहरस्थलं प्रति सर्वकारः निरन्तरं दृष्टिपातं करोति। एकदा नवजलस्य विशालः जलाशय: आसीत्, तस्य सर्वा भव्यता दुःखेन नष्टा अस्ति ।
केवलं प्रायः ३.५ एकर (०.०१४ कि.मी.) भूभागः पुरातत्त्वनिदेशालयेन उत्तरप्रदेशस्य रक्षितः अस्ति, प्रायः ८ एकरः क्षेत्रः सद्गुरुकबीरप्रकाशधामस्य स्वामित्वे अस्ति । शेषभागः सर्वतः प्रचण्डा अतिक्रमणेन परितः अस्ति।

सद्गुरु कबीरप्रकाशधामः  जलाशयस्य स्वस्य भागस्य उत्तमप्रबन्धनं निरन्तरं कुर्वन् अस्ति । जलाशयस्य अन्तः भव्यं स्मारकं, नियतजलाशयं च निर्मातुं योजनां कृतवन्तः । पन्थहजूरस्य प्रमुखः अर्द्धननसाहेबः धरोहरस्थलस्य क्षीणस्थितेः विषये टिप्पणीं साझां कुर्वन् संतकबीरस्य स्मारकस्य निरन्तरप्रगतेः विषये उक्तवान्, ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्णस्य जलाशयस्य तत्क्षणं पुनर्स्थापनं करणीयम्, योजना च स्थापनीया इति च अवदत् स्थानं यत् भविष्ये एतादृशानि स्थलानि उपेक्षितानि न भवन्ति इति सुनिश्चितं करोति।

२००३ तमे वर्षे अगस्तमासे उच्चन्यायालयेन जलाशयस्य सुधारः करणीयः इति आदेशः दत्तः, परन्तु २०२० तमे वर्षे अद्यापि तस्य स्थितिः दुर्गता आसीत् ।
चुनिचि ड्रैगन्स्

**चुनिचि ड्रैगन्स्** (中日ドラゴンズ) इति जापानदेशस्य चूबु-प्रदेशस्य मुख्यनगरे नागोया-नगरे स्थितं व्यावसायिकं बेसबॉल-दलम् अस्ति । एतत् दलं निप्पोन् प्रोफेशनल् बेस्बल् इत्यस्य सेण्ट्रल् लीग् इत्यस्मिन् क्रीडति ।
ते नववारं सेण्ट्रल् लीग् पेनन्ट्, द्विवारं च जापान सीरीज् इति पुरस्कारं प्राप्तवन्तः । २००७ तमे वर्षे एशिया-श्रृङ्खलायां अपि ते विजेतारः आसन् ।
## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
आशिर्लिङ् लकारः

संस्कतभाषायां कालविध्यादिक्रियाः निर्मातुं लकारः इति काचित् व्यवस्था अस्ति । तत्र लकाराः दश भवन्ति ते यथा-

**१.लट् । २.लेट् । ३.लङ् । ४.लुङ् । ५.लिट् । ६.लिङ् (विधिलिङ् च आशिर्लिङ्) । ७.लोट् । ८.लुट् । ९.लृट् । १०.लृङ् ।**

एते दश लकाराः द्विधा विभक्ताः सन्ति ।
:# सार्वधातुकाः / सविकरणकालार्थाः
:# अर्धधातुकाः / अविकरणकालार्थाः

तत्र **अशिर्लिङ् लकारः** अशीर्वादं बोधयति ।

 
        

### इमे अपि पश्य
*लकाराः
*व्‍याकरण

### टिप्पणी 
* संस्कृतशब्दचन्द्रिका Vidvan S.Ranganatha Sharma, Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1994.
* अनुवादप्रदीपः  Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1997.

वर्गः:लकाराः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
तबलिघ्

**अत-तबलीग** का भाषाई अर्थ प्रसार, संवहन या वितरण है, *अत-तबलिघ्* इत्यस्य भाषागतार्थः प्रसारः, संचरणं वा वितरणं वा, तस्य संज्ञा च प्रौढता वा यौवनं वा, यथा- बालकः बाहुलतायाः परिपक्वतायाः वा आयुः प्राप्तवान्।   बुलुघ्, अबलाघ्, तबलीघ् इत्यादीनां अर्थः अस्ति यत् इष्टलक्ष्यं वा इष्टसीमायाः वा प्राप्तिः, परिवहनं, संप्रेषणं, वितरणं च, भवेत् एषा सीमा वा लक्ष्यं वा स्थानं, समयः, नैतिकरूपेण निर्धारितः विषयः वा।   अयं अर्थः व्यञ्जने अतिशयोक्तिं बोधयति, यत् शब्दं यथार्थार्थस्य सीमातः परं नयति ।   इस्लामिकतबलिघस्य अथवा प्रचारस्य प्रक्रिया एकः प्रमुखः इस्लामिकमिशनः अस्ति यस्मिन् इस्लामधर्मः मानवजीवने स्वस्य अस्तित्वं पहिचानं च निर्मितवान् अस्ति।

## सन्दर्भः 
वर्गः:इस्लाममतम्
हन्शिन् कोशिएन् स्टेडियम

thumb|right|200px
**हन्शिन् कोशिएन् स्टेडियम**, सामान्यतया केवलं कोशिएन्-क्रीडाङ्गणं इति उच्यते, जापानदेशस्य ह्योगो-प्रान्तस्य निशिनोमिया-नगरस्य कोबे-नगरस्य समीपे स्थितं बेसबॉल-उद्यानम् अस्ति ।
एतत् क्रीडाङ्गणं राष्ट्रिय-उच्चविद्यालयस्य बेसबॉल-प्रतियोगितानां आतिथ्यं कर्तुं निर्मितम्, १९२४ तमे वर्षे अगस्तमासस्य प्रथमे दिने उद्घाटितम् ।एतत् समाप्तसमये एशिया-देशस्य बृहत्तमं क्रीडाङ्गणं आसीत्, यत्र ५५,००० जनानां क्षमता आसीत्
कोशिएन् इति नाम षड्जातीयचक्रव्यवस्थायाः वुड् रेट् इत्यस्मात् आगतं । अस्य क्रीडाङ्गणस्य स्थापनायाः वर्षं १९२४ तमे वर्षे चक्रस्य प्रथमवर्षं कोशी आसीत् । अस्य क्रीडाङ्गणस्य परिकल्पना न्यूयॉर्कनगरस्य पोलो-क्रीडाङ्गणस्य बहु प्रभावः आसीत् । १९३६ तमे वर्षे ओसाका-टाइगर्स्-क्लबस्य गृहक्रीडाङ्गणं जातम्, अधुना सेण्ट्रल्-लीग्-सङ्घस्य सह ।

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
Listeria मोनोसाइटोजीन

लिस्टेरिया मोनोसैटोजनीस् इति रोगजनक-जीवाणूनां जातिः अस्ति या लिस्टेरियोसिस् इत्यस्य सङ्क्रमणस्य कारणभूतवती। एषः एकः फ़ेकल्टेटिव्-एनारोबिक्-ब्याक्टीरियम् अस्ति, यः प्राणवायु-उपस्थितौ अनुपस्थितौ वा जीवितुं समर्थः अस्ति। एषः पोषकस्य कोशिकानां अन्तः वर्धयितुं पुनरुत्पादयितुं च शक्नोति तथा च अत्यन्तविषाक्त-आहारजन्य-रोगजनकानां मध्ये अन्यतमः अस्ति-अधिक-सङ्कट-युक्तानां व्यक्तिनां खाद्यजनित-लिस्टेरियोसिस्-सङ्क्रमणानां 20 तः 30% यावत् प्राणघातकं भवितुम् अर्हति। यूरोपीयसङ्घस्य मध्ये लिस्टेरियोसिस् 2008 तमे वर्षे आरभ्य ऊर्ध्वगामी प्रवृत्तिं अनुसरति, येन 2014 तमे वर्षे 2,161 दृढीकृतप्रकरणानि, 210 मृत्यवः च अभवन्, 2013 तमवर्षस्य अपेक्षया 16% अधिकं। लिस्टेरियोसिस् इत्यस्य मृत्युदरः अन्येषाम् आहारजनित-रोगाणूनां अपेक्षया इयु-मध्ये अपि अधिकः अस्ति।  संयुक्तराज्यामेरिकादेशे प्रतिवर्षं प्रायः 1600 रोगाणां, 260 मृत्यूनां च कृते उत्तरदायीम् अस्ति, लिस्टेरियोसिस् इति रोगः आहारजनित-जीवाणूनां रोगाणूनां कुलमृत्यु-सङ्ख्यायां तृतीये स्थाने अस्ति, यत्र मृत्युदरः *साल्मोनेला*-एसपीपी-तः अपि अधिकः अस्ति। क्लोस्ट्रीडियम बोटुलिनम।

लिस्टेरिया मोनोसाइटोजीन्स् इति एकः ग्राम्-पोजिटिव् ब्याक्टीरियम् अस्ति, यस्य नाम जोसेफ् लिस्टर् इत्यस्य नामधेयेन बेसिलोटा इति फैलम् इत्यस्मिन् अस्ति। 0 °C यावत् न्यूनतमेषु तापमानेषु तस्य वृद्धेः क्षमतया विशिष्ट-शीतलीकरण-तापमानेषु गुणनं भवति, येन मानवेषु खाद्यपदार्थेषु नियन्त्रणात् परिहर्तुं तस्य क्षमतायां महती वृद्धिः भवति। फ्लाजेल्लायाः माध्यमेन 30 °से. तः अधः च गतिशीलः, परन्तु सामान्यतया 37 °से. तः न्यूनः, एल्. मोनोसैटोजीन्स् इत्येतानि तस्य स्थाने एक्टिन् फिलामन्ट्स् इत्यस्य विस्फोटक-पालिमरैसेशन्-द्वारा यूकेरियोटिक्-कोशिकानां अन्तः गन्तुं शक्नुवन्ति। (known as comet tails or actin rockets). एकदा लिस्टेरिया मोनोसैटोजीन्स् इति पोषकस्य सैटोप्लाजम् इत्येतं प्रविशति, तदा जीवाणूनां चयापचये अनेकाः परिवर्तनाः, वंशवाहि-अभिव्यक्तिः च तस्य मृत्तिका-निवासिनः अन्तःकोशिकीय-रोगजनकं प्रति परिवर्तनं समापयितुं साहाय्यं कुर्वन्ति।

अध्ययनानि सूचयन्ति यत् 10% यावत् मानवानां जठरांत्र-मार्गानां एल. मोनोसैटोजनीस् इत्यनेन उपनिवेशः भवेत्। नवजातशिशुषु मेनिञ्जैटिस् इत्यस्य तृतीयं सामान्यं कारणं भवति। लिस्टेरिया मोनोसैटोजनीस् इत्येतैः मस्तिष्कं, मेरुदण्ड-कोर्ड-पटलानि तथा/अथवा पोषकस्य रक्तप्रवाहः सङ्क्रमितः भवेत् अप्रचलित-दुग्धस्य अथवा असंस्कृत-आहारस्य इव कलुषित-आहारस्य अन्तर्ग्रहणेन।
यहूदीधर्मस्य, ईसाईधर्मस्य, भारतीयधर्मस्य च तुलनात्मकः अध्ययनः

**दीरासत फी अल-यहूदिया वा-अल-मसीहिया वा-अदयान अल-हिंद** (, यहूदी-ईसाई-भारतीय-धर्मानाम् अध्ययनम्) जियाउर रहमान आज़्मी इत्यनेन लिखितं शोधपुस्तकम् अस्ति । तुलनात्मकधर्मविषये, २., अल-रुशद् पुस्तकालय, रियाद् द्वारा २००१ तमे वर्षे प्रकाशितम्।

ततः परं सप्त संस्करणाः प्रकाशिताः । 

## इतिहास
इदं पुस्तकं लेखकस्य लेखानाम् एकः संग्रहः अस्ति, ये मदीना इस्लामिकविश्वविद्यालयस्य "मजलात अल जमीअत अल-इस्लामिया बिल मदीना अल मुनाव्वारा (मदीना इस्लामिक विश्वविद्यालय पत्रिका)" इत्यत्र प्रकाशिताः आसन्। ततः च यदा सः मदीनाविश्वविद्यालये प्राध्यापकरूपेण नियुक्तः अभवत् तदा तस्मै "आदियन अल-आलम् (विश्वधर्माः)" इति अध्यापनस्य दायित्वमपि दत्तम्  अन्येषु विषयेषु एतत् उत्तरदायित्वं दत्त्वा लेखेभ्यः "धर्मस्य" पाठं सज्जीकृत्य ततः एतान् लेखान् सार्वजनिकोपयोगाय पुनः व्यवस्थित्य पुस्तकरूपेण प्रकाशितवान् । अधुना एतयोः पुस्तकयोः "धर्मस्य" विषयः अस्ति, अर्थात् "यहूदीधर्मः ईसाईधर्मः च" (دراست في اليهودية و عديان النسرانية) तथा च "भारतस्य धर्मः", यः Dirasat fil Yehudiyat wal Masihiyat (درستاس في اليهودية) इति नाम्ना एकस्मिन् खण्डे प्रकाशितः والمسيحية وادين الهند, यहूदी, ईसाई धर्म एवं भारतीय धर्मों में अध्ययन / यहूदी, ईसाई धर्म एवं भारतीय धर्मों का तुलनात्मक अध्ययन संस्था प्रतिवर्षं एतत् पुस्तकं प्रकाशयति यतोहि एतत् पुस्तकं स्थानीय इस्लामिकविश्वविद्यालयानाम् शिक्षकेषु छात्रेषु च अतीव लोकप्रियम् अस्ति। अस्मिन् पुस्तके अज्मी यहूदीधर्मस्य, ईसाईधर्मस्य च आरम्भस्य विकासस्य च चर्चां करोति । आज़मी का तर्क है कि वर्तमान स्वरूप में धर्म विकृत हैं और उनका मूसा और ईसा को बताए गए धर्म से कोई लेना-देना नहीं है। अज्मी यहूदी-ईसाई-विद्वानानां तर्कानाम्, मुहम्मदस्य आरोपितसन्देशानां च तुलनां करोति ।

### भारतस्य धर्माध्यायः
प्रथम संस्करण : दार अल-बुखारी, अल-मदीना अल-मुनाववारा 1997.  अस्मिन् ग्रन्थे आज्मी भारतस्य हिन्दुधर्मः, बौद्धधर्मः, जैनधर्मः, सिखधर्मः इति चतुर्णां प्रमुखानां धर्माणां वर्णनं करोति, तेषां समानता, आधारः च अस्ति । पुस्तके मदीनानगरे "पत्रिका अल जमीअत अल-इस्लामिया" इत्यत्र प्रकाशितलेखाः संकलिताः सन्ति, ततः यदा आज़मी जामिया इस्लामियायां प्राध्यापकरूपेण नियुक्तः अभवत् तदा सः अन्यविषयेषु "आदियान् अल-आलम" इति अध्यापनं कर्तुं आरब्धवान्

## सन्दर्भः
वर्गः:2001 अकाल्पनिकपुस्तकानि
वर्गः:अरबी भाषा पुस्तकानि
वर्गः:तुलनात्मक धर्म
वर्गः:मुहम्मदस्य सांस्कृतिकचित्रणम् 
वर्गः:धर्मविषये इतिहासपुस्तकानि
वर्गः:इस्लाम इत्यादयः धर्माः
वर्गः:जियौर रहमान आज़मी की पुस्तकें
वर्गः:सऊदी अरब पुस्तकानि
जियाउर्रहमान आज़मी

**जियाउर रहमान आज़मी** (जन्म: १९४३-२०२०) मुस्लिम लेखकः, विद्वान्, प्राध्यापकः च आसीत् यः भारतस्य उत्तरप्रदेशस्य आजमगढतः अरबदेशं प्रव्रजितवान् तथा च यः इस्लामिकविश्वविद्यालये मदीना-विश्वविद्यालये हदीसस्य डीनरूपेण अपि कार्यं कृतवान् ।
### व्यक्तिगत जीवन
लेखकस्य मते सः ब्राह्मणकुटुम्बे जन्म प्राप्य उत्तरप्रदेशस्य आजमगढस्य समीपस्थे बिलारियागञ्जे ग्रामे बङ्केलाल इति नाम च आसीत् ।  १६ वर्षे सः इस्लामधर्मं स्वीकृतवान्
सः स्वस्य गृहनगरात् ओमराबादस्य जामिया दारुसलामनगरं गतः यत्र सः प्रायः ५ वर्षाणि यावत् कुरान-हदीसयोः अध्ययनं कृत्वा अरबी-इस्लामिक-अध्ययनयोः उपाधिं प्राप्तवान्  मदीना-नगरस्य इस्लामिकविश्वविद्यालयात् स्नातकः ।  मक्कानगरस्य किङ्ग् अब्दुल अजीजविश्वविद्यालयात् स्नातकोत्तरपदवीं सम्पन्नवान्, अल-अजहारविश्वविद्यालयात् च पीएचडी प्राप्तवान् ।

मदीना-नगरस्य इस्लामिकविश्वविद्यालये प्राध्यापकत्वेन नियुक्तः ।  सः सऊदी अरबदेशस्य नागरिकतां प्राप्तवान् ।  २०२० तमस्य वर्षस्य जुलै-मासस्य ३० दिनाङ्के यदा सः मृतः तदा सः विश्वविद्यालये हदीस-विभागस्य डीनः आसीत् ।

## पुस्तकानि
आज्मी स्वस्य आत्मकथा सहितं २० तः अधिकानि पुस्तकानि रचितवान् ।  तस्य प्रसिद्धतमं पुस्तकं "अल-जमील कामिल फि अल-हदीथ अस-सहिह अल-शामिल" अस्ति यस्मिन् सर्वेषां प्रामाणिकानां हदीस संग्रहः अस्ति

हिन्दीभाषायां "कुरान मजीदस्य विश्वकोश" इति लिखितवान्, तथा च "कुरान की शीतलछायेत में" इति लिखितवान् यत् उर्दू-मराठीभाषायां अपि प्रकाशितम् आसीत् ।
https://archive.org/details/quranachyasheetalchhayet

=बाह्यलिङ्कानि=

*अमेजन इत्यत्र जियौर रहमान आज़मी इत्यस्य पुस्तकम् 
## द्रष्टव्यम् अपि
* मद्रसा सौल्टिया 
* इजहर उल-हक 
* रहमतुल्लाह कैरनवी 
* भारतीय धर्मों का सर्वेक्षण
* यहूदीधर्मस्य, ईसाईधर्मस्य, भारतीयधर्मस्य च तुलनात्मकः अध्ययनः
* फुसुलुन फी अदियानिल हिन्द

## सन्दर्भः
वर्गः:मृत्युवर्षं लापता 
वर्गः:भारतीय लेखक]
वर्गः:इस्लामिक धर्मशास्त्रज्ञ
वर्गः:आजमगढ़ के महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्व
वर्गः:इस्लामधर्मं स्वीकृतवन्तः जनानां सूचीः
वर्गः:हिन्दू धर्म एवं इस्लाम]
गन्धर्ववेदः

**गन्धर्ववेदः** चतुष्षु उपवेदेषु अन्यतमः अस्ति। एषः सामवेदस्य उपवेदः वर्तते। गन्धर्ववेदे कलासम्बद्धाः विषयाः अन्तर्भूताः सन्ति।

वर्गः:उपवेदाः
उरुशियोला

**उरुशियो**, एनाकार्डियेसि-कुलस्य सस्येषु, विशेषतः टोक्सिकोडेण्ड्रोन्-एसपीपी इत्यस्मिन्, अलर्जि-गुणयुक्तानां जैविकसंयुक्तानां तैल-मिश्रणम् अस्ति। उदाः, विष-ओक्, चैनीस्-लाक्वर्-वृक्षः, विषम्-ऐवी, विषम् सुमाक्लाडिया एसपीपी। *कोमक्लेडिया एसपीपी।* अपि च आमवृक्षस्य केषुचित् भागेषु तथा काजूवृक्षस्य फलानि अपि। 

अधिकांशेषु जनेषु, उरुशियोल् इत्यनेन सम्पर्कस्य समये अलर्जि-त्वक्-व्रणः भवति, यत् उरुशियोल्-प्रेरित-सम्पर्क-त्वक्शोथः इति कथ्यते।
देवन मिसिर

**देवन मिसिर** (देवनमिश्र इति) एकं मगधीभाषायाम् ऐतिहासिकं हास्यं च चलच्चित्रमस्ति । २०१८ वर्षस्य ६ जुलै तमे दिनाङ्के चलच्चित्रं प्रदर्शितम् । चलच्चित्रस्य निर्माणार्थम् आधुनिकस्य तन्त्रशास्त्रस्य प्रयोगः कृतः । चलच्चित्रे अभिनेता प्रवीणसप्पु इत्यनेन अभिनीतः देवन मिसिर महोदयः मगधस्य अतीव लोकप्रियः पौराणिकपात्रः आसीत् यस्य कथा अतीव लोकप्रियः लोककथा अस्ति । अस्यैव टिकरीसभायाः विनोदी हास्यसम्राट् देवन मिसिर महोदयस्य नामधेयेन अस्य चलच्चित्रस्य नामकरणं देवन मिसिर इति कृतमस्ति । अस्य चलच्चित्रस्य निर्देशकः लेखकः मिथिलेशसिंहः अस्ति । मुख्यकलाकाराः प्रवीणसप्पु, इन्द्राणी तालुकदार, मनीष महिवाल, दीपश्रेष्ठ, उदय श्रीवास्तव, सुवन्ति बनर्जी, रूपासिंह, अरविन्दकुमार, प्रीति सिन्हा, अनुपमा पाण्डे, रूबी खातून, अजय मिण्टु च सन्ति । अस्य चलच्चित्रस्य निर्माणं कोडरमा-गया-पटना-नगरेषु अभवत् ।

## सम्बद्धाः लेखाः 
* मगधीभाषा
* मगधीसाहित्यम्

## सन्दर्भाः
कल्कि अवतार तथा मुहम्मद

वेद प्रकाश उपाध्यायस्य सर्वाधिकं उल्लेखनीयं ग्रन्थं **कल्कि अवतार तथा मुहम्मद** च आसीत् यत् सरस्वतवेदान्तप्रकाशसङ्घेन, इलाहाबादेन १९६९ तमे वर्षे प्रकाशितम् । अहमदीयविद्वान् अब्दुलहकविद्यार्थी इत्यस्य पुस्तकस्य मुहम्मदस्य विश्वशास्त्रे (मूलतः "मिथक-अन-नबियान्", नबीनां सन्धिः) इत्यस्य आंशिकरूपान्तरणं एतत् पुस्तकं मन्यते मूलतः हिन्दीभाषायां लिखितस्य अस्मिन् ग्रन्थे सः हिन्दुशास्त्रेषु (कल्कीपुराण, वेद तथा भविष्यपुराण इत्यादिषु) इस्लामिक पैगम्बर मुहम्मदस्य कल्की इत्यस्य हिन्दू अवतारत्वेन उल्लेखस्य स्वस्य दावस्य चर्चां करोति।

जियौर रहमान आज़मी इत्यनेन स्वस्य पुस्तके "दिरसत् फिल यहूदियात वाल मसिहियात वाल अदियानिल हिन्द" (دراست في اليوديه والمسيحيه واديان الحند, स्टडीज ऑन यहूदी, ईसाई धर्म तथा भारतीय धर्म) इत्यनेन उक्तं यत्, यद्यपि अधिकांशः मुख्यधारा मुस्लिमविद्वांसः हिन्दुशास्त्राणि ईश्वरीयं न मन्यन्ते  मानवनिर्मितस्य आर्यसाहित्यस्य अपेक्षया ईश्वरतः प्रकाशिताः शास्त्राणि, हिन्दुधर्मे इस्लामिकभविष्यवाणीनां "संभाव्य" समावेशस्य पृष्ठतः त्रीणि कारणानि भवितुम् अर्हन्ति । प्रथमं तु, भारत-आर्य-प्रवासस्य कालः इस्लामिक-भविष्यद्वादिना इब्राहिम (अब्राहम) इत्यस्य समये आसीत्, यस्मिन् काले अन्यः भविष्यद्वादिः भारतम् आगतः स्यात्, यस्य निर्देशने एताः भविष्यद्वाणीः समाविष्टाः सन्ति अथवा यत् बहु हिन्दुः वदन्ति, ऋग्वेदः तौराहात् प्रतिलिपितः अस्ति। अन्यत् मतम् अस्ति यत्, आजमगढस्य शिब्ली राष्ट्रियमहाविद्यालये संस्कृतस्य प्राध्यापकस्य सुल्तान मुबिन् इत्यस्य मते ते कल्पिताः पश्चात् हिन्दुसंवर्धनाः च सन्ति, येषां समावेशः मुस्लिमशासकानाम् आनन्दाय हिन्दुभिः कृतः, यथा कल्कीपुराणं, भविष्यपुराणं च, येषु बहवः भविष्यद्वाणीः सन्ति  इस्लामिकविषयेषु ।  अज्मी अस्य मतस्य समर्थने तर्कयति यत् खलीफा मामुन् बिन् अल-रशीदस्य शासनकाले बायत् अल-हिक्मा-भाषायां अधिकांशं हिन्दुग्रन्थानां अरबीभाषायां अनुवादः अभवत्, परन्तु तदा अपि तत्कालीनः कोऽपि लेखकः एतासां भविष्यवाणीनां किमपि उल्लेखं कस्मिन् अपि न कृतवान्  एतेषां पुस्तकानां ।  यथा, अल-बिरुनी द्वारा भारत ("تحقيق ما للهند من مقولة مقبولة في العقل أو مرذولة", Taḥqīq mā li-l-hind min maqūla maqbūla fī l-ʿaql aw mardhūla, भारतीय सिद्धान्तों का आलोचनात्मक अध्ययन, चाहे तर्कसंगत रूप से स्वीकार्य हो  न) अन्ययोः हिन्दुशास्त्रयोः अरबी-अनुवादाः च।  अनुवादानाम् विषये येषु कश्चन अपि एतेषां भविष्यद्वाणीनां विषये किमपि न उक्तवान् । आज्मी स्वयमेव तृतीयमतस्य समर्थनं कृतवान् । तदतिरिक्तं पुस्तकस्य लेखकस्य वेदप्रकाश उपाध्यायस्य विषये आज्मी अवदत् यत् यद्यपि सः अस्मिन् ग्रन्थे एतासां भविष्यद्वाणीनां सत्यापनस्य दावान् करोति तथापि सः स्वयमेव इस्लामधर्मं न स्वीकृतवान्।

वर्गः:हिन्दुधर्मः
वहदत अल-उजुद

सूफी तत्वमीमांसा अथवा सूफी अलौकिकता वहदा वहादा "एकता" अथवा توحد तौहीद इत्यस्य अवधारणायाः परितः निर्मितः अस्ति ।  अस्मिन् विषये मुख्यतया द्वौ सूफीदर्शनौ स्तः ।  **वहदत अल-उजुद** इत्यस्य शाब्दिक अर्थः "अस्तित्वस्य एकता" अथवा "सत्त्वस्य एकता" इति ।  उजुदः अथवा "अस्तित्वं, उपस्थितिः" अत्र ईश्वरं निर्दिशति।  अपरपक्षे वहदत अश-शुहुद् इत्यस्य अर्थः "सापेक्षवादः" अथवा "साक्षी एकेश्वरवादः" ईश्वरः तस्य सृष्टिः च सर्वथा पृथक् इति मन्यते ।

केचन सुधारकाः दावन्ति यत् द्वयोः दर्शनयोः भेदाः केवलं शब्दार्थशास्त्रे एव भिन्नाः सन्ति तथा च सम्पूर्णः वादविवादः केवलं द्विविधभाषायाः कारणेन उत्पन्नानां "वाचिकतर्कानाम्" सङ्ग्रहः एव इति  परन्तु ईश्वरस्य ब्रह्माण्डस्य च सम्बन्धस्य अवधारणा अद्यापि सूफीनां मध्ये सूफी-असूफी-मुस्लिमानां मध्ये च सक्रियरूपेण बहसः भवति

रहस्यवादी विचारकः धर्मशास्त्रज्ञः च अबू सईद मुबारक मखजूमी इत्यनेन अस्याः अवधारणायाः चर्चा स्वस्य पुस्तके तोहफा मुरसाला इत्यत्र कृता ।  अण्डालुसिया-देशस्य सूफी-सन्तः इब्न-सबिन् इत्यपि स्वलेखनेषु एतस्य पदस्य प्रयोगं कृतवान् इति ज्ञायते ।  परन्तु सूफी तत्वमीमांसायाः अस्य आदर्शस्य गहनतया विस्तरेण च चर्चायाः सर्वाधिकं लक्षणं यः सूफीसन्तः अस्ति सः इब्न अरबी अस्ति ।  सः ईश्वरं आवश्यकजीवत्वेन निर्दिष्टुं oujud इति पदं प्रयुङ्क्ते ।  सः अपि ईश्वरव्यतिरिक्तं किमपि पदं आरोपयति, परन्तु अस्तित्वं कस्मिन् अपि सत्यार्थे जगति प्राप्यमाणानि वस्तूनि न समाविष्टानि इति आग्रहं करोति ।  अपितु यथा पृथिवी सूर्यात् प्रकाशं प्राप्नोति तथा सर्वे जिन्नाः ईश्वरतः स्वस्य अस्तित्वं ऋणं गृह्णन्ति।  मुद्दा अस्ति यत् "जीवः" (अयन) इति कथ्यमानस्य वस्तुनः उपरि औजुड्-उपाधिं कथं सम्यक् प्रयोक्तव्यम् इति ।  तन्जी इत्यस्य दृष्ट्या इब्न अरबी इत्यनेन घोषितं यत् वुदुः केवलं ईश्वरस्य एव अस्ति, तस्य प्रसिद्धे वचने च "कदापि किमपि वदुस्य गन्धं न लभते" इति ।

सचल सरमस्तः, बुल्लेहशाहः च भारतस्य द्वयोः सूफीकवियोः वहदत-अल्-उजुदस्य प्रखरौ अनुयायौ आस्ताम् ।  दक्षिण एशियायाः हमाह उस्त् (फारसीभाषायां "सः एव" इति) दर्शनेन सह सम्बद्धम् अस्ति ।

वहदत-अल्-उजुदस्य सूफी-अवधारणा अद्वैत-वेदान्त-ग्रन्थे दावितस्य विश्वदृष्टेः समीपस्थः अस्ति जियौर रहमान-अज्मी इत्यस्य उत्पत्तिः हिन्दुधर्मस्य वेदान्त-दर्शनात् अभवत् इति दावान् करोति, यत् इब्न-अरबी-इत्यनेन भारत-भ्रमणानन्तरं स्वपुस्तके लिखितम् खलीफा अल मामुनस्य शासनकाले अरबीभाषायां अनुवादितः मक्काविजयः, मंसूरहल्लाजः च भारतस्य अनेकयात्रायां एतस्याः अवधारणायाः विषये लिखितवन्तौ भारतयात्रायाः अनन्तरं बगदाद्-देशं प्रत्यागत्य हल्लाजः लिखितवान् ध्याने वदन्ति انا الحق ("अनाल हक") "अहमेव सत्यम्", यत् सः भारतयात्रायां महावाक्यदर्शनात् गृहीतवान् "अहं ब्रह्मस्मि" इत्यस्मात् एकं वाक्यम्।

सूफी धर्मशास्त्रज्ञः मार्टिन् लिन्सः कथयति यत्,

राजकुमारः दारा शिको (मृत्युः १६१९) मुगलसम्राट् शाहजहानस्य सूफीपुत्रः आसीत् ।  सः अवदत् यत् हिन्दुनां सूफीधर्मः अद्वैतवेदान्तः च शब्दभेदं विहाय समानाः सन्ति।
इस्माइल हनीयेह

लघुचित्रम्|सञ्चिका:इस्माइल हनियेः २०२२.jpg इत्यस्मिन्
**इस्माइल हनियाह** एक प्यालेस्टिनीराजनैतिकव्यक्ति आसीत् य हमासस्य(१९६२/१९६३ – ३१ जुलै २०२४) संस्थायाः राजनैतिकनेता आसीत् यत् २००७ त गाजापट्टिकाया ​​शासनं करोति २०१७ त तस्य.

वर्गः:अद्यतनमृत्यु
जलन्धरः

अयमसुरविशेषः। जालन्धरेत्यपि कथ्यतेऽयम्॥
### उत्पत्तिः
इन्द्रः शिवं द्रष्टुं शिवलोकं गत्वा एकं भयानकं पुरुषं दृष्ट्वा तं पुनःपुनः पप्रच्छ ईश्वरः क्वगतः । स उत्तरं न ददौ इन्द्रः क्रुद्धस्तं वज्रेण जघान । ततो रुद्रस्तेजसा प्रजज्वाल । तत इन्द्रो भीतस्तं प्रणम्य तुष्टाव रुद्रस्तुष्ट इन्द्रदाहार्थोत्पन्नं भालनेत्रस्थवह्निं गृहीत्वा गङ्गासागरसङ्गमे प्राक्षिपत् ततः स बालरूपोभूत्वा रुरोद तस्य रोदनशब्देन सप्तलोका वधिरीकृतास्तच्छ्रुत्वा ब्रह्मा विस्मितस्तत्रागत्य तं बालं समुद्रक्रोडे दृष्ट्वा तं पप्रच्छ कस्यायं पुत्त्रः समुद्रस्तं प्रणम्योवाच मम पुत्त्रः अस्य जातकर्म्मादि कुरु इत्युक्त्रा ब्रह्मा क्रोडे ददौ स बालस्तस्व श्मश्रु दधार श्मश्रु धुन्वतो ब्रह्मणो नेत्राभ्यां जलमगमत् ब्रह्मा समुद्रमुवाच यस्मादनेन मम नेत्राभ्यां निर्गतं जलं धृतं तस्मादयं जलन्धरनामा अधुनैव सर्व्वशास्त्रवेत्ता रुद्रं विना सर्व्वभूतावध्यश्च भविष्यति इत्युक्त्रा शुक्रमाहूय तमासुरराज्ये न्यवेशयत् स कालनेमिसुतां वृन्दामुपयेमे ।
प्राच्य विद्या

प्राच्यविद्या. .. ***शिव स्वरोदयशास्त्रम् ***                     भारतं सहस्राधिकवर्षपूर्वस्य ज्ञानेन, प्रज्ञायाः कृते प्रसिद्धम् अस्ति . वयं सर्वे १४ विद्या ६४ कला च जानीमः , परन्तु प्राच्यविद्या इति प्रसिद्धाः बहवः सन्ति। एषः महान् वरदानः, योग :, स्वरोदय:, आयुर्वेद, संगीतस्य, दर्शनशास्त्रस्य च विभिन्नानां विद्यालयानां इत्यादीभारतीयविज्ञानानाम् पुनरुत्थानस्य, प्रचारस्य च अवसरः अस्ति।  भारतीयपरम्परा आधुनिकवैज्ञानिकपरम्परायाः समर्थनं, पुष्टीकरणं, पूरकं च विविधस्तरयोः कर्तुं शक्नोति। आधुनिकविज्ञानस्य सर्वाधिकं शक्तिशाली प्रभावः अस्ति यत् सत्यस्य यथार्थस्य च अन्वेषणार्थं तथाकथितानां रहस्यवादी, गूढ, साम्प्रदायिक, प्रायः अस्पष्टक्षेत्राणां पृष्ठतः तथ्यात्मकं काल्पनिकं च पक्षं ज्ञातुं, निश्चयं च कर्तुं वस्तुनिष्ठसाधनं पद्धतयश्च अस्मान् प्रदत्तवन्तः। स्वरोदयः तादृशं क्षेत्रम् एकम् ।

स्वरस्य (विशेषतः पक्षिषु, पशवेषु, मनुष्येषु च श्वसनतन्त्रम्) स्थूलदृश्यानि अधिकं च सूक्ष्मविशेषतानि सम्बोधयन्ति

१) श्वासः - निःश्वासः

२) नासिकागुहाद्वयेन (कीटेषु नासिकाच्छिद्राणि, वा छिद्राणि )

३) आन्तरिकबाह्यविरामाः

४) दीर्घ .. लघु 

५) वैकल्पिकं उद्घाटनं समापनञ्च

६) अवधि - आवृत्ति

७i) दिशा पार्श्व, उपरि-अधः 

८) गुणाः (उष्ण-शीत, गुरु-लघु) 

९) आयतन

१०) बलम्

११) कालः

१२) समरूपता - विषमता            १३) जटिलता

१४) क्रमविकार :

१४) एकरूपता 

१५) उद्घाटितं निमीलितम्

१६) स्थिर गतिशील

१७) रेखीयता - अरेखीयता

१८) स्वैच्छिक अनैच्छिक                १९)  पञ्चमहाभूता:                    २०) काल                                     २१) गति: 

स्वरोदयेन तस्य विज्ञानं कृतम्, यद्यपि अधिकव्यक्तिगत रूपेण । परिचालनप्रतिरूपस्य, केचन मापनयन्त्राणां च परिकल्पनाविकासाय केचन प्रयत्नाः कृताः परन्तु अल्पसफलता प्राप्ता । अस्य समस्यायाः समाधानार्थं अधुना आधुनिकविज्ञानं यावत् अस्ति। स्वारोदय, सूक्ष्मजगत्, स्थूलविश्वयोः स्वराविषये वर्णयति । मनुष्ये प्राणस्य व्यवहारं वामदक्षिणनासिकाद्वारा श्वास-निःश्वासः इति प्रतिपादयति ये च शरीरस्य एकेन अर्धेन सह सम्बद्धाः सन्ति तथा च क्रमशः अर्धनारी, अर्धपुरुषस्य शिवस्य आकृतिः अर्धनारीश्वरस्य  प्रतीकाः भवन्ति । एतत् द्वन्द्वं एकस्यैव सत्तायाः परस्परं विपरीतम् तथापि पूरकपक्षं यथा सूर्यचन्द्रौ, पूर्वपश्चिमौ, दिशायां प्रतिघटिकादिशायां च, दिवारात्रौ वा तादृशानां कस्यापि सार्वत्रिकघटनानां कृते तिष्ठति एते विपर्ययाः पारमार्थिकसिद्धान्तस्य पक्षाः सन्ति। आधुनिकविज्ञाने एतत् एन्थ्रोपिक् सिद्धान्तस्य समानान्तरम् अस्ति । एवं अर्धनारीश्वरः  सांस्कृतिकसार्वभौमिकं प्रतीकम् अस्ति । ..सुधा
केस (स्टार ट्रेक) ९.

केस् अमेरिकनविज्ञानकथादूरदर्शनप्रदर्शने स्टार ट्रेक्वॉ यजर इत्यस्मिन् जेनिफर लीन इत्यनेन अभिनीतं काल्पनिकं पात्रम् अस्ति  एषा श्रृङ्खला गृहात् दूरं अटन्त पृथिव्यां प्राप्तुं संघर्षं कुर्वन्तं तारापोतस्य USS Voyager इत्यस्य चालकदलस्य अनुसरणं करोति । केस् "केयरटेकर" इति पायलट्-प्रकरणे चालकदलेन सह सम्मिलितः भवति, एरोपोनिक्स-उद्यानं उद्घाटयति.
सुगुरु इवाजाकी

thumb|right|200px
**सुगुरु इवाजाकी** (岩崎優,Suguru Iwazaki) निप्पोन् प्रोफेशनल् बेस्बल् इत्यस्य हान्शिन् टाइगर्स् इति क्रीडासमूहस्य जापानी व्यावसायिकः बेसबॉल-पिचरः अस्ति ।
इवाजाकी ६ पादपरिमितः वामहस्तः पिचरः अस्ति, तथा च जर्सी क्रमाङ्कः १३ धारयति ।तस्य उपनाम प्रायः "इवाजाकी" इति न अपितु "इवासाकी" इति दुर्पठ्यते

वर्गः:जपान्-देशः
२०२४ वायनाड्-भूस्खलनं

**२०२४ वायनाड्-भूस्खलनं**, भारतस्य केरळम्-राज्यस्य वायनाडु-मण्डलस्य वैतिरि-तालूकस्य मेप्पाडी-पञ्चायत् इत्यस्य पुञ्जिरिमट्टम्, मुण्डक्कै, चूरल्माला, वेल्लारिमाला-ग्रामयोः तः अधिकाः जनाः अद्यापि लुप्ताः इति वार्ताः सन्ति। वननशीकरणं, भू-उपयोग-परिवर्तनानि, अनुचित-जलनिर्गमः, पूर्वकालस्य भूस्खलनं च कृषिः, निर्माणम्, उत्खननम् इत्यादीनां मानवीयक्रियाकलापानां कारणभूतानि सन्ति, येन वायनाड्-प्रदेशस्य भूदृश्यम् भूस्खलनेन अधिकं संवेदनीकृतम् अस्ति।

भारतीय-सशस्त्र-सेनाः, राष्ट्रिय-विपद्-प्रतिक्रिया-बलस्य (रा.वि.प्र.ब.) अग्निशामक-उद्धार-सेवाः, वन-वन्यजीव-प्राधिकरणानि, आरक्षकाः, शतशः स्वयंसेवकाः, सर्वकारीय-अधिकारिणः च मिलित्वा, घटनायाः अनन्तरं सम्भाव्य-जीवितानां अन्वेषणार्थं क्षेत्रे अधिकारिणः विशालं उद्धार-अभियानम् आरभत।

## चित्रमञ्जुषः

Wayanad Rescue Operation-07 July 2024.webm|सशस्त्रसेनाभिः स्वयंसेविभिः च भूस्खलनस्थाने उद्धारमिशनम्
ECDM 20240805 India Kerala.pdf|वायनाड्-नगरे भूस्खलनस्य विषये विस्तृतः अध्ययनः
Rescue operation in the Wayanad landslide 2024 -White Guard Volunteers.jpg|वायनाड् भूस्खलने उद्धारकार्यक्रमः व्हाइटगार्डस्वयंसेवकैः कृतः
White Guard Volunteers -rescue operation in the Wayanad landslide 2024 Choorlmala.jpg|वायनाड् भूस्खलने श्वेतरक्षकस्वयंसेवकाः उद्धारकार्यक्रमं कृतवन्तः
White guard volunteer in Chooralmala wayanad landslides 2024.jpg|चौरालमाला वायनाड भूस्खलने श्वेत रक्षक स्वयंसेवक
Rescue work after Mundakkai devastation.webm|मुद्दकाई भूस्खलनस्य अनन्तरं उद्धारमिशनम्
Mundakkai, Chooralmala, Wayanad Landslide rescue team.jpg|मुण्डक्कई, चोरलमाला, वायनाड भूस्खलन बचाव दल
White Guard Volunteers rescue operation in the Wayanad landslide 2024.jpg|वायनाड् भूस्खलने श्वेतरक्षकस्वयंसेवकाः उद्धारकार्यक्रमं कृतवन्तः
Rescue workers pass through Mundakai and Churalmala landslide area in Wayanad.jpg|वायनाड्-नगरस्य मुण्डकाई-चुरालमाला-भूस्खलनक्षेत्रेभ्यः उद्धारकर्मचारिणः गच्छन्ति
Narendra Modi Wayanad August 2024.jpg|नरेन्द्र मोदी १० अगस्त २०२४ दिनाङ्के स्थितिसमीक्षाय राहतकार्यं च कर्तुं भूस्खलनक्षेत्रस्य भ्रमणं कृतवान्

## सन्दर्भाः
## टिप्पणियाँ
## बाह्यसम्बन्धनि
**शासनं**
* भारतसर्वकारस्य आधिकारिकजालस्थलम्
* भारत सरकार जाल निर्देशिका
* राष्ट्रीय आपदा प्रबन्धन प्राधिकरण
* राज्य आपदा प्रबन्धन प्राधिकरण
कलाहेर्रियाक्

लघुचित्रम्
**कलाहेर्रियाक्**  इरास्मस् अगस्टिन् कल्लीहिरुआ, ग्रीनलैण्ड्दे शस्य केप् यॉर्क नगरस्य इनुगुइट्शि कारी आसीत्  जॉन् फ्रेंक्लिन् इत्यस्य नष्टस्य आर्कटिक अभियानस्य अन्वेषणकाले १८५० तमे वर्षे ब्रिटिश सर्वेकणबा र्क एच्म  एस स अफवा अन्वेष्टुं जहाजस्य मार्गदर्शनं कृतवान् वोल्स्टेनहोल्मे फ्जोर्ड् इति.
लि शुफु

**लि शुफु** जन्म २५ जून १९६३) चीनदेशस्य अरबपति उद्यमी अस्ति  स गीली इत्यस्य संस्थापक अध्यक्ष च अस्ति तथा च स्वनामधारी वार्ताजालस्थलस्य संस्थापक शुफू न्यूज.
शुफू न्यूज

लघुचित्रम्
**शुफू न्यूज**  इदं सिन्धीवार्ताजालस्थलं यस्य उद्देश्यं मिस्रभाषाया प्रचार अस्ति तस्य स्थापना अरबपतिभि कृता. लि शुफु
श्रव्यकाव्यम्

·       **श्रव्यकाव्यम्**

यानि  काव्यानि कर्णाभ्यां  श्रूयन्ते  तानि श्रव्यकाव्यानि  इति  उच्यन्ते । प्राचीनकाले  काव्यम् अधिकतया  श्रूयन्ते  स्म । केवलं गानद्वारा  एव  तेषां प्रचारः  भवति  स्म । पुस्तकरूपेण  पठनं तु  न्यूनम्  आसीत् । अतः यत्  काव्यं  श्रवणतन्त्रद्वारा  हृदयं रञ्जयति  इति  श्रव्यकाव्यम् । श्रव्यकव्यानि  अद्यकाले अधिकतया  पठ्यन्ते । तथापि  परम्परानुसारं ते  पाठकाव्यं  न उच्यन्ते  किन्तु  श्रव्यकाव्यमित्येव  उच्यन्ते । श्रव्यकाव्यस्य द्वौ भेदौ भवतः मुक्तककाव्यं प्रबन्धकाव्यमिति । मुक्तकस्य पाठ्यं गेयं चेति भेदौ भवतः प्रबन्धस्य तु महाकाव्यं खण्डकाव्यं गीतिकाव्यमिति त्रयः भेदाः भवन्ति ।
1. स्थानम्: एषः बन्धः ओडिशाराज्ये सम्बलपुरमण्डले महानद्यां निर्मितः अस्ति।

1. स्थानम्: एषः बन्धः ओडिशाराज्ये सम्बलपुरमण्डले महानद्यां निर्मितः अस्ति।2.  निर्माणम्: हीराकुडबन्धस्य निर्माणकार्यं 1948 तमे वर्षे आरब्धम्, तथा 1957 तमे वर्षे समाप्तम्। अस्य बन्धस्य निर्माणस्य प्रमुखः उद्देश्यः बाढनियन्त्रणम्, कृषिक्षेत्रसिचनम्, विद्युत्प्रसारणं च आसीत्।3. लम्बता: अस्य बन्धस्य लम्बता 25.8 किलोमीटरमितिः अस्ति, यः बन्धः जगति दीर्घतमः बन्धः मत्वा प्रथितः अस्ति।4. विद्युतुत्पादनम्: अस्मात् बन्धात् जलविद्युतः उत्पद्यते, यस्य विद्युत् ओडिशाराज्ये तथा समीपप्रदेशेषु वितर्यते।5. सिचनव्यवस्था: हीराकुडबन्धेन 75,000 वर्गकिलोमीटरमितं क्षेत्रं सिच्यते, येन कृषिः महदुपकारं लभते।6. पर्यटनम्: अयं बन्धः एकः प्रसिद्धः पर्यटनकेंद्रः अपि अस्ति, यत्र जनाः बन्धस्य भव्यतां दृष्ट्वा नौकाविहारस्य आनन्दं लभन्ति। अत्र सूर्यास्तस्य सूर्योदयस्य च दृश्यं अत्यन्तं सुन्दरं भवति
रबारी:

अयं भारतस्य अत्यन्तं प्राचीनः क्षत्रिय [जातिः] वर्गः अस्ति यः **रबारी:**:, **रैबारी:**, **रायका**, **देसाई**, **देवासी** इति नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति । प्राचीनतमस्रोतानामनुसारम् अस्य प्राचीनं नाम राईका अस्ति। अस्य: जातिः कृषि-पशुपालनयोः संबद्धा अस्ति। उत्तरभारतस्य प्रमुखा प्राचीना जातिः अस्ति। रबारीजनाः मुख्यतः भारतस्य गुजराते, सांचौरे, राजस्थाने, हरियाणा, पंजाबे, मध्यप्रदेशे, पाकिस्ताने च प्राप्यन्ते।

"रायका:" इति नाम्ना गोपालनं कृत्वा महाभारतकाले गोपालकनाम्ना पाण्डवानां कृते महत्त्वपूर्णं कार्यं कृत्वा एषा जातिः "देसाई" इति नाम्ना अपि प्रसिद्धा अभवत्। पौराणिककथाः यानि भवेयुः, परन्तु अस्याः जातिस्य मूलदेशः एशिया-माइनर्-देशः एव आसीत्, यतः आर्याः भारतम् आगताः । आर्याणां मुख्यः व्यवसायः पशुपालनम् आसीत्, रेबारी: जातिस्य मुख्यः व्यवसायः अद्यत्वे अपि पशुपालनम् अस्ति, अतः आर्यैः सह एषा जातिः भारतम् आगता स्यात् इति अनुमानं भवति।

एते भिन्नभिन्ननाम्ना ज्ञायन्ते। राजस्थानस्य पाली, सिरोही, जालोर मण्डलेषु रबारी:,दैवसी इति नाम्ना प्रसिद्धाः सन्ति । उत्तरराजस्थान-जयपुर-जोधपुर-विभागेषु ते राईका' इति नाम्ना प्रसिद्धाः सन्ति । हरियाणे पञ्जाबे च एषा जनजातिः राईका इति कथ्यते। गुजरात-मध्यराजस्थाने च ते देवासी, देसाई, रैबारी:, रबारी: इति नाम्ना अपि उच्यन्ते।

भारते तेषां जनसंख्या: १ कोटिभ्यः अधिका: अस्ति । पशुपालनं तेषां मुख्यः व्यवसायः आसीत् । राजस्थाने, कच्छप्रदेशे: च निवसन्तः रबारीजनाः उत्तमगुणवत्तायुक्तान् उष्ट्राणां पालनं कुर्वन्ति । अतः गुजरातस्य राजस्थानस्य च रैबारी: अपि धेनु:, महिष:, उष्ट्र इत्यादीन् पशून् पोषयन्ति। गुजरात-राजस्थान-सौराष्ट्रयोः रबारीजनाः अपि कृषिकार्यं कुर्वन्ति। विगतकेषु वर्षेषु शैक्षणिकक्रान्तिकारणात् अस्याः जात्याः जनानां जीवने बहु परिवर्तनं जातम् । अस्याः जात्याः जनाः सामाजिक-सरकारी-सिविल-सेवासु सुप्रगतिम् अकुर्वन्।
रबारीजनानाम् मुख्यपर्वणि नवरात्रि, दीपावली, होली, जन्माष्टमी च सन्ति ।

## आवासीय:क्षेत्रम्(बस्तयः) 
राईका:,देवासी,देसाई,रबारी: जाति मुख्यतया: गुजरात:, राजस्थानम्, हरियाणा:, पञ्जाब, उत्तरप्रदेश, मध्यप्रदेश, महाराष्ट्रे च दृश्यते ।‌ 

## वस्त्राणि 
अस्य समाजस्य वेषः सर्वेभ्यः भिन्नः अस्ति । पुरुषाः शिरसि रक्तपगडी, कटिभागे श्वेत धोती, शरीरे श्वेतशर्टं धारयन्ति, महिलाः चुन्नी, घगरा, धारयन्ति।

## वंशजः(समाज:) 
रबारी: समाजस्य अधिकांशजनसंख्या राजस्थानस्य जालोर-सिरोही-पाली-बांसवाड़ा-बाड़मेर-मण्डलेषु अस्ति तथा च केचन डुङ्गरपुर-उदयपुर-नगरयोः अपि निवसन्ति । रबारी समाजः अतीव प्राचीनः समाजः अस्ति यः क्षत्रियगोत्रस्य वंशजः अस्ति।
अस्य इतिहासानुसारम् अस्मिन् समाजे अनेके नायकाः, योद्धाः, दातारः, भक्ताः, योद्धाः च अभवन् । अयं समाजः विश्वस्य अतीव प्राचीनः समाजः अस्ति यः दिव्यशक्तयः सम्बद्धः अस्ति। सनातनसंस्कृत्या सह सम्बद्धस्य अस्य समाजस्य मुख्यः पूज्यदेवता महादेवः, महाशक्तिः, यस्य ते देवरूपेण पूजयन्ति। अस्य समाजस्य अधिकांशः जनाः गो, मेष, बक, उष्ट्र इत्यादीनां पशुपालनेषु निरताः सन्ति, यः प्राचीनः व्यवसायः आसीत्।
 
## सन्दर्भाः(Refrence)
जल्हण

**जल्हण:** १२ शताब्द्याः काश्मीरस्य प्रसिद्धः संस्कृतकविः आसीत् | तस्य पिता लक्ष्मीदेवः आसीत् । सः राज् पुरी इति राज्य पति: कृष्णस्य मन्त्री आसीत्| स: क्री श ११४७ तमे वर्षे राज्यं प्राप्तवान् । तेन कृतयः  रचना: अद्यापि उपलभ्यन्ते । ऐतिहासिककाव्यलेखकानां मध्ये तस्य नाम राजतरङ्गिणी कल्हणस्य नामतः अनन्तरम् गोचरति। 'श्रीकण्ठचरितम्' इति महाकाव्यस्य रचयित: मंखाकु इत्यस्य मते जल्हण: तस्य भ्राता अलङ्करः इति राजस्य विद्वत्सभायां विद्वान् इति प्रसिद्धः आसीत् । अयं अलङ्कार: काश्मीरराजस्य जयसिंहस्य मन्त्री आसीत्, यस्य समयः क्रि.श. ११२९-११५०|
जापानस्य ध्वज

लघुचित्रम्

**जापानस्य ध्वज**  जापानदेशस्य राष्ट्रध्वज आयताकार श्वेतध्वज अस्ति यस्य केन्द्रे किरमिजी-रक्तवृत्तं भवति । ध्वज आधिकारिकतया निश्शोकी (日章旗, 'सूर्यस्य ध्वजः') इति उच्यते परन्तु अधिक अस्ति.

वर्गः:जपान्-देशः
वर्गः:जपान्-देशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
रणथम्भौर: राष्ट्रीयउद्यान:

**रणथम्बोरराष्ट्रिय‌ निकुञ्जः(उद्यान:)**भारतस्य राजस्थानराज्यस्य १,३३४ वर्गकि.मी.(५१५ वर्गमील) विशालः राष्ट्रियनिकुञ्जः अस्ति । उत्तरदिशि बनासनद्याः, दक्षिणदिशि चम्बालनद्याः च अस्य सीमां विद्यते । अस्य उद्यानस्य अन्तः स्थितस्य ऐतिहासिकस्य रणथम्बोर्-दुर्गस्य नामकरणं कृतम् अस्ति ।

## इतिहास: 
रणथम्बोर-राष्ट्रियनिकुञ्जस्य स्थापना १९५५ तमे वर्षे "सवाई माधोपुर-खेल-अभयारण्यम्" इति नाम्ना अभवत्, प्रारम्भे २८२ कि.मी. १९७३ तमे वर्षे प्रोजेक्ट् टाइगर आरक्षेषु अन्यतमः इति घोषितम्।
## गुणाः 
रन्थम्बोर् राष्ट्रियनिकुञ्जस्य कुलक्षेत्रं ३९२ कि.मी.(१५१ वर्गमी.) अस्ति, यत्र बफरक्षेत्रं च अस्ति। अत्र शुष्कपर्णवृक्षाः, मुक्ततृणयुक्ताः तृणवृक्षाः च सन्ति । अस्य मूलक्षेत्रं प्रायः २७५ कि.मी.(१०६ वर्गमी.) अस्ति। रन्थम्बोर् टाइगर रिजर्व् १,३३४ कि.मी.(५१५ वर्गमी.) क्षेत्रे प्रायः २१५–५०५ मीटर् (७०५–१,६५७ फीट्) ऊर्ध्वतायां विस्तृतः अस्ति।
रणथम्बोर्-दुर्गः १० शताब्द्यां चौहान-शासकैः परितः समतलात् २१० मीटर् (७०० फीट्) ऊर्ध्वं निर्मितः। दुर्गस्य अन्तः गणेश-शिव-रामललाजी-परायणानि त्रीणि रक्तशिलामन्दिराणि सन्ति । सुमतिनाथस्य सम्भवनाथस्य च दिगम्बर जैनमन्दिरम् अस्ति। १२, १३ शताब्द्यां एतानि मन्दिराणि निर्मिताः। अस्य उद्यानस्य अनेकसरोवरेषु पदम तलावः बृहत्तमः अस्ति। अस्य सरोवरस्य धारायाम् एकः रक्तः वालुकापाषाणः जोगीमहलः अस्ति।

## जीवजन्तुः 
रन्थम्बोर् राष्ट्रियनिकुञ्जे २७० तः अधिकाः पक्षिणः प्रजातयः सन्ति, येषु शिखायुक्तः सर्पगरुडः, चित्रितः फ्रेंकोलिन्, इण्डियन पैराडाइज् फ्लाईकैचर च सन्ति।
### व्याघ्राः 
रणथम्बोरं बङ्गालव्याघ्रजनसंख्यायाः कृते प्रसिद्धम् अस्ति। विगतकेषु वर्षेषु शिकारादिकारणात् संख्यायां न्यूनता अभवत्।  २००५ तमे वर्षे व्याघ्राणां संख्या २५, २०१३ तमे वर्षे ४८ च आसीत्। As o २०२२ तमे वर्षे अस्मिन् उद्याने ८० व्याघ्राः आसन्।

## वनस्पति 
अत्र ३०० तः अधिकाः वृक्षाः सन्ति, येषु १०० तः अधिकाः औषधीयमहत्त्वः अपि अस्ति।अस्मिन् स्थले सघन उष्णकटिबंधीयशुष्कवनानि, मुक्तगुल्मभूमिः, सरोवरैः, धाराभिः च विच्छिन्नशिलाक्षेत्रं च दृश्यते। पारिस्थितिकीक्षेत्रे खथियार्-गिर् शुष्कपर्णपातकवनानि सन्ति।

## पारिस्थितिकीतन्त्र मूल्याङ्कनम् 
व्याघ्रभण्डारस्य आर्थिकमूल्याङ्कनेन अनुमानितम् यत् तस्य प्रवाहलाभानां मूल्यं प्रतिवर्षं ८.३ अर्बरूप्यकाणि (०.५६ लक्षं/हेक्टेर्) भवति। जीन-पूल-संरक्षणसेवाः (७.११ अर्बं), समीपस्थप्रदेशाय जलस्य प्रावधानं (११५ मिलियनं), वन्यजीवानां निवासस्थानस्य, आश्रयस्य च प्रावधानं (१८२ मिलियन) च व्याघ्रसंरक्षणात् निर्गताः केचन महत्त्वपूर्णाः सेवाः आसन् अन्येषु सेवासु पोषकद्रव्यचक्रीकरणं (३४ मिलियनं) कार्बनस्य निष्कासनं (६९ मिलियनं) च आसीत्।