ओ न वि कुरुप्

ओट्टप्लाक्कल नीलकाण्डन् वेलु कुरूपः, लोकप्रियतया ओ.एन.वी.कुरूपः अथवा केवलं ओ.एन.वी. इति नाम्ना प्रसिद्धः, आधुनिकमलयालमसाहित्यस्य महान् कविः, गीतकारः, सांस्कृतिकप्रतिमा च आसीत् तस्य जन्म १९३१ तमे वर्षे मेमासस्य २७ दिनाङ्के केरलस्य कोल्लममण्डलस्य लघुतटीयग्रामे चवरा-नगरे अभवत् । तस्य प्रारम्भिकजीवनं विशेषतः पितुः असामयिकमृत्युानन्तरं संघर्षैः परिपूर्णम् आसीत्, येन तस्य परिवारे महती भारः आसीत् । तथापि एतानि आव्हानानि केवलं तस्य संवेदनशीलतां गभीरं कृतवन्तः, सामान्यजनजीवने सहानुभूतिम् अपि तीक्ष्णं कृतवन्तः-एषा सहानुभूतिः पश्चात् तस्य काव्यस्य लक्षणं जातम् सः कोल्लम्-नगरे विद्यालयस्य अध्ययनं सम्पन्नवान्, एस. छात्रजीवने केरलदेशे व्याप्तैः प्रगतिशीलवामपक्षीयैः आन्दोलनैः प्रभावितः अभवत्, एषा वैचारिकपृष्ठभूमिः तस्य लेखनानां सामाजिकप्रतिबद्धस्वरं दत्तवती साहित्यं केवलं सौन्दर्यस्य प्रतिबिम्बं न भवेत् अपितु समाजस्य जागरणस्य साधनम् अपि भवेत् इति ओ.एन.वी.
ओ.एन.वी.कुरूपस्य साहित्यिकवृत्तिः १९४० तमे दशके आरब्धा, तदनन्तरं दशकेषु सः आधुनिकमलयालमकाव्यस्य केन्द्रस्वरयोः अन्यतमः इति स्वं स्थापितवान् तस्य प्रथमसङ्ग्रहे पोरुतुन्नासौन्दर्यम् (१९४९) इत्यनेन ताजीप्रतिभायाः आगमनस्य घोषणा कृता, तदनन्तरं दहिकुन्नपनापत्रम् (१९५६), मरुभूमिकाल (१९६१), मयिलपीली (१९६५), अक्षरम् (१९७५) इत्यादिषु कृतीषु शब्देषु, बिम्बेषु, लयेषु च तस्य निपुणता प्रदर्शिता । तस्य काव्यं यत् विशिष्टं कृतवान् तत् आसीत् यत् सः गीतात्मकसौन्दर्यस्य गहनसामाजिकचिन्तायाः च सह निर्विघ्नतया संयोजनं कृतवान् । सः श्रमिकसङ्घर्षाणां, दारिद्र्यस्य निराशायाः, समाजस्य असमानतायाः च विषये लिखितुं शक्नोति स्म, तथापि तस्य श्लोकाः कदापि स्वस्य अनुग्रहं, कोमलतां, संगीतत्वं वा न नष्टवन्तः परवर्ती उज्जयिनी, भूमिकोरु चरमगीथम् इत्यादीनां कृतीनां कृते पारिस्थितिकीविनाशस्य विषयाः, मानवजीवनस्य नाजुकता, अस्तित्वविषये सार्वत्रिकप्रश्नाः च विषयाः सन्ति तस्य काव्यं प्रायः केरलस्य प्राकृतिकसौन्दर्यात् प्रेरणाम् आकर्षयति स्म-समुद्राः, क्षेत्राणि, वनानि-तथापि दृश्यबिम्बस्य अधः दर्शनस्य मानवतावादस्य च अधोधारः सर्वदा आसीत् साधारणपाठकानां कृते सुलभं अर्थगहनं च शैल्यां लेखनेन ओ.एन.वी.|

यदा तस्य साहित्यिककृतयः समीक्षकाणां बुद्धिजीविनां च मध्ये तस्य प्रशंसाम् अवाप्तवन्तः, तदा ओ. १९५० तमे दशके चलच्चित्रक्षेत्रे प्रवेशं कृत्वा सः मलयालम-चलच्चित्रस्य महान् गीतकारः अभवत्, काव्यात्मकाः, दार्शनिकाः, गहनतया स्पर्शप्रदाः च पङ्क्तयः रचयन् जी.देवराजन, जॉन्सन्, रवीन्द्रन्, एम. एस.बाबुराज इत्यादिभिः पौराणिकसङ्गीतनिर्देशकैः सह सहकार्यं कृत्वा सः गीतानि निर्मितवान् ये कालातीतशास्त्रीयाः एव सन्ति । अनेकव्यापारिकगीतानां विपरीतम् O. N. V’s गीतानि साहित्यिकगुणवत्तायाः समृद्धानि आसन्, तथापि सर्वेषां कृते गायितुं प्रियं च कर्तुं सरलाः आसन् । “अकले अकले नीलकाशम्”, “प्रमाधवनम्”, “मिझियोराम निरमुल्ला”, “ओरु वट्टं कूदियेन्” इत्यादीनि धुनयः अद्यापि सांस्कृतिककार्यक्रमेषु, रेडियोस्थानकेषु, विश्वव्यापी मलयालीजनानाम् हृदयेषु च प्रतिध्वनन्ति चलचित्रेभ्यः परं सः मञ्चनाटकानां, लघुसङ्गीतस्य एल्बमानां, देशभक्तिगीतानां च गीतानि लिखितवान्, येन तस्य वचनं केरलस्य सांस्कृतिकवस्त्रस्य भागः भवेत् इति सुनिश्चितं कृतवान् गीतस्य माध्यमेन सः न केवलं मनोरञ्जनं कृतवान् अपितु शिक्षितवान् अपि, प्रेम, एकता, करुणा, प्रकृतेः सम्मानं च इति मूल्यानि प्रसारितवान् । एवं प्रकारेण ओ.एन.वी., साहित्यस्य जनसमूहस्य च सेतुरूपेण सङ्गीतस्य उपयोगं कृत्वा काव्यं दैनन्दिनजीवने जीवितुं शक्नोति इति सिद्धं कृतवान् ।
कविः गीतकारः च इति अतिरिक्तं ओ.एन.वी., आदरणीयः शिक्षकः, शैक्षणिकः च आसीत् । एर्नाकुलमस्य महाराजमहाविद्यालयः, तिरुवनन्तपुरमस्य विश्वविद्यालयमहाविद्यालयः च इत्यादिषु अनेकेषु महाविद्यालयेषु मलयालमसाहित्यस्य प्राध्यापकत्वेन कार्यं कृतवान् । एकः शिक्षकः इति नाम्ना सः असंख्यछात्रान् साहित्यस्य प्रशंसाम् अकरोत्, तत् न केवलं शैक्षणिकविषयत्वेन अपितु जीवशक्तिरूपेण द्रष्टुं च प्रेरितवान् । शिक्षाविदः लेखकः च इति तस्य द्वयात्मका भूमिका तस्य छात्रान् अपि च स्वस्य सृजनात्मकयात्राम् अपि समृद्धवती । स्वस्य कार्यक्षेत्रस्य कालखण्डे ओ.एन.वी. केरलसाहित्य-अकादमी-पुरस्कारः, केन्द्र-साहित्य-अकादमी-पुरस्कारः, ओडक्कुझल-पुरस्कारः, उज्जयिन्-कृते वायलर-पुरस्कारः, केरलस्य सर्वोच्चसाहित्य-सम्मानः प्रतिष्ठितः एझुथचनपुरस्कारः च प्राप्तवान् राष्ट्रियस्तरस्य १९९८ तमे वर्षे पद्मश्री, २०११ तमे वर्षे पद्मविभूषणेन च पुरस्कृतः ।तस्य अभिषेकवैभवः २००७ तमे वर्षे भारतीयसाहित्ये उत्कृष्टयोगदानस्य कृते भारतस्य सर्वोच्चसाहित्यमान्यता ज्ञानपीठपुरस्कारेण पुरस्कृतः । सः उत्तमगीतकारस्य कृते बहुविधकेरलराज्यचलच्चित्रपुरस्कारान् अपि प्राप्तवान्, यत् सः साहित्यिकस्य लोकप्रियस्य च समानतेजसा सह सन्तुलनं कृतवान् इति प्रमाणम् |
केरलस्य सांस्कृतिकजीवने अपूरणीयशून्यतां त्यक्त्वा २०१६ तमस्य वर्षस्य फेब्रुवरीमासे १३ दिनाङ्के ओ.एन.वी.कुरुप् इत्यस्य निधनं जातम् । तस्य मृत्युः कोटिकोटिजनाः शोचन्ति स्म, तथापि कक्षासु, मञ्चेषु, गृहेषु च जीवितानां काव्यानां गीतानां माध्यमेन तस्य विरासतः निरन्तरं वर्धते सः केवलं सौन्दर्यस्य विषये लेखनं कुर्वन् कविः नासीत्, अपितु हाशियानां कृते वदति स्म, पर्यावरणविनाशस्य विषये चेतयति स्म, मानवजीवनस्य गौरवस्य उत्सवं करोति स्म सः केवलं रागनिर्माणं कुर्वन् गीतकारः नासीत्, अपितु चलचित्रगीतानां साहित्यकृतीनां रूपेण उन्नयनं कुर्वन् कलाकारः आसीत् । सः केवलं साहित्यं पाठयन् शिक्षकः नासीत्, अपितु छात्राणां पीढयः सृजनात्मकरूपेण चिन्तयितुं उत्तरदायित्वपूर्वकं जीवितुं च पोषयति स्म इति मार्गदर्शकः आसीत् । अद्यत्वे अपि तस्य कृतयः लेखकान्, संगीतकारान, पर्यावरणविदः, स्वप्नदर्शिनः च प्रेरयन्ति, येन शब्दानां चिकित्सा, एकीकरणं, परिवर्तनं च कर्तुं शक्तिः स्मर्यते। सर्वेषु अर्थेषु ओ.एन.वी.कुरूपः जनानां कविः, केरलस्य सांस्कृतिकमशालवाहकः, भारतीयसाहित्यस्य आकाशगङ्गायाः उज्ज्वलासु तारासु अन्यतमः च आसीत् तस्य नाम सदा स्मर्यते, न केवलं मलयालमस्य इतिहासे, अपितु भारतीयपत्राणां बृहत्तरे कथायां।