open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कामसूत्रम्

**कामशास्त्रं** संस्कृतस्य प्रसिद्धग्रन्थेषु अन्यतमम् । कामशास्त्रं प्रजापतेः एव आगतम् ।  अत्र प्रमाणमेवमस्ति
:प्रजापति र्हि प्रजाः सृष्ट्वा तासां स्थितिनिबन्धनं त्रिवर्गस्य साधन मध्यायानां
शतसहस्रेणाऽग्रे प्रोवाच - वात्स्यायनकामसूत्राणि------१.१.५
अत्र त्रिवर्गो नाम धर्मार्थकामाः । एषु त्रिषु कामस्यैव प्राधान्यम् । कामं विना सृष्टिरेव न भवति । "स एकाकी न रमते । स द्वितीयमैच्छत्,बहु स्यां प्रजायेयेति, इच्छामात्रं प्रभोस्सृष्टिः" इत्याद्युपनिषत्सूक्तयोऽपि कामस्यैव प्राधान्यं सूचयन्ति । धर्माविरुद्धावेव अर्थकामौ सेवेतेति ज्ञापयितुं धर्मस्य प्राधान्यं दत्तम् । 
## कर्ता
कामसूत्राणि वात्स्यायननाम्ना प्रसिद्धानि । सः न कर्ता । मल्लनागाचार्य इति कश्चित् विद्वान् वत्सराजस्य पुत्रान् संस्कृतवानिति कारणतः तस्येव वात्स्यायन इति नामागतमिति कथ्यते । मल्लनागः स्वस्मात्प्राक् स्थितान् कामशास्त्रग्रन्थान् उत्सन्नप्रायान् सङ्गृहीतवानिति कथ्यते । दत्तकः बाभ्रव्यः चारायणः सुवर्णनाभः औद्दालकिः घोटकमुखः गोनर्दीयः गोणिकापुत्रः कूचुमारः इत्यादयः कामशास्त्रविस्तारकाः आसन् । एतेषां पुस्तकानि सर्वाण्यपि वात्स्यायनबिरुदभाक् मल्लनागाचार्यः सङ्गृहीतवान् । अतः मल्लनागाचार्योऽपि सङ्ग्रहकर्तेति सन्धातेति ज्ञातव्यं भवति । कामसूत्राणि तु वात्स्यायननाम्ना प्रसिद्धिङ्गतानि ।

## कालः 
क्रीस्तोः प्राक् १५० वत्सरकालीनस्य पतञ्जलिमहर्षेः महाभाष्यस्थितव्याकरणशास्त्ररचनावश्यकतादिविषयाः वात्स्यायनकामसूत्रग्रन्थे त्रिवर्गप्रतिपत्त्यध्याये दृश्यन्ते । अतः वात्स्यायनोऽयं पतञ्जलिसमीपकालीनत्वेन क्रीस्तोः प्रागेव द्वितीयशताब्दीय इति निश्चीयते प्रसिद्धविद्वद्भिः श्री पञ्चाग्नुल आदिनारायणशास्त्रिमहोदयैः स्वकीये यशोधरीयजयमङ्गळव्याख्यानस्य आन्ध्रविवरणग्रन्थे ।

## ग्रन्थस्वरूपम्
वात्स्यायनकामसूत्राणां "जयमङ्गल"मिति नाम्ना यशोधरपण्डितः व्याख्यामकरोत् । तद्व्याख्यानस्य आन्ध्रविवरणम् पञ्चाग्नुल आदिनारायणशास्त्रिमहोदयाः कृतवन्तः । तद्ग्रन्थादेव उद्धृत्य एष लघुपरिचयः क्रियते । अस्मिन्ग्रन्थे साङ्घिक, राजकीय, आर्थिक, सांस्कृतिक, विविधशास्त्रीयविषयाः बहवः सन्ति । 
वात्स्यायनकामसूत्रग्रन्थस्य विभागः एवमस्ति
# साधारणाधिकरणम्----अस्मिन्नध्यायाः सूत्राणि च एवं सन्ति-------  -  १.शास्त्रसङ्ग्रहाध्यायः-----सूत्राणि--१ तः ८७ । 
# त्रिवर्गप्रतिपत्त्यध्यायः  (सूत्राणि---८८ तः १३९),
# विद्यासमुद्देशाध्यायः--(सूत्राणि--१४० तः १६४),
# नागरकवृत्ताध्यायः-(सूत्राणि--१६५ तः २१६),
# नायकसहायदूतीकर्मविमर्शाध्यायः--(सूत्राणि--२१७ तः २५७)
# साम्प्रयोगिकाधिकरणम्---अत्र 
# रतावस्थापनाध्यायः--(सूत्राणि--२५८ तः ३३४),
# आलिङ्गनविचाराध्यायः--(सूत्राणि--३३५ तः ३६६),
# चुम्बनविकल्पाद्यध्यायः---सूत्राणि---३६७ तः ४००),
# नखजात्यध्यायः--(सूत्राणि---४०१ तः ४३२),
# दशनच्छेद्याद्यध्यायः(सू ४३३ तः ४७५),
# संवेशनचित्ररताध्यायः-(सू--४७६ तः ५२४),
# प्रहणनयोगाः--सीत्कृतक्रमाः-(सूत्राणि--५२५ तः ५५६),
# पुरुषोपसृप्ताध्यायः-(सू-५५७ तः ५५८),
# औपरिष्टकाद्यध्यायः--(सू ५८९ तः ६२९),
# रतारम्भावसानिकाध्यायः-(सू ६३२  तः ६८५)
ग्रन्थे ७२८ पृष्ठानि १७०० सूत्राणि, विषयास्तु प्रत्यध्याये बहवस्सन्ति ।

वर्गः:संस्कृतग्रन्थाः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
साँखर

## विवरणम्
## अत्रापि दर्शनीयम् 
## आधाराः
## बाह्यानुबंधाः
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशसम्बद्धाः स्टब्स्-लेखाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
आङ्ग्लमासाः

ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारम् एकस्मिन् वर्षे द्वादशमासाः भवन्ति । 
:* जनवरी
:* फरवरी
:* मार्च
:* अप्रैल
:* मई
:* जून
:* जुलाई
:* अगस्त
:* सितम्बर
:* अक्तूबर
:* नवम्बर
:* दिसम्बर

वर्गः:आङ्ग्लमासाः
वर्गः:आङ्ग्लमाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:चित्रसारमञ्जूषे नावश्यके
बालकृष्ण सम

विकल्प=|लघुत्तम|बालकृष्ण समस्य सालिक: प्रज्ञा भवन: कमलादी, काठमाडौँ
बालकृष्ण समः (१९५९-२०३८) नेपाली भाषायाः प्रख्यात नाटककारः अस्ति । भाषा साहित्यविषये समर्पितः समः नेपाली भाषा प्रकाशिनी समितेः अध्यक्ष, नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानस्य उपकुलपतिः, राजसभा स्थायी समितेः सदस्य पदे अासीनं अभवत् ।
## सन्दर्भाः 
## बाह्यसम्पर्कतन्तु 
https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A4%AE

वर्गः:नेपाली भाषायाः नाटककारः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
भोटान्तदेशः

**भोटान्त**देशः (जोङ्खा: འབྲུག་ཡུལ་, ; ), आधिकारिकरूपेण **भोटान्तसाम्राज्यम्** (जोङ्खा: འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་, ; ), भारतस्य प्रतिवेशी राष्ट्रः अस्ति । तत् देशस्य संस्कृतनाम **भोटान्तोऽ**स्ति । तत् नाम्नोऽर्थो 'भोटक्षेत्रस्य (तिब्बतक्षेत्रस्य) अन्तः' । तत् देशस्य अन्य संस्कृतनाम **भूत्थानो**ऽस्ति । अस्‍य राजधानी थिम्फू वर्तते ।

वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:भूटान
महोत्तरीमण्डलम्

**महोत्तरीमण्डलम्** नेपालदेशस्य मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य जनकपुराञ्चले अवस्थितमेकं मण्डलमस्ति ।
## सम्पूर्णविवरणम्
## अत्रापि दर्शनीयम् 
## आधाराः
## बाह्यानुबन्धाः
वर्गः:नेपालदेशस्य मण्डलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
क्रियायोगः

**क्रियायोगः** प्राचीनयोगपद्धतिः या च महावतार बाबाजीवर्येण स्वशिष्यस्य लाहिरि महाशयस्य द्वारा अस्मिन् आधुनिके युगे १८६१तमे वर्षे पुनः परिचायितम् । परमहंस योगानन्दवर्येण लिखितस्य *योगिनः आत्मकथा*द्वारा पाश्चात्यजगति विषयेस्मिन् बोधः जातः ।  भारते अस्य अभ्यासः १९१७ तमात् वर्षात्, पाश्चात्यदेशे १९२० तमात् वर्षात् प्रचलति । 

महर्षिणा पतञ्जलिना लिखिते प्राचीनयोगग्रन्थे पतञ्जलियोगसूत्रे क्रियायोगस्य उल्लेखः द्वितीयाध्याये भवति ।  आधुनिकग्रन्थकर्त्रा परमहंस योगानन्देन लिख्यते यत् - पतञ्जलिः द्वीतीयाध्याये ४९ तमे सूत्रे प्राणायामविषये एवं लिखति - **तस्मिन्सति श्वासप्रश्वासयोर्गतिविच्छेदः प्राणायामः** इदं सूत्रं क्रियायोगसम्बद्धम् । श्वासप्रतिश्वासयोः गतेः विच्छेदनेन प्राणायामः साधनीयः इति । 

क्रियायोगे प्राणायामस्य विविधाः स्तराः विद्यन्ते येषां सुष्ठु अभ्यासेन आध्यात्मिकप्रगतेः वेगः वर्धयितुं शक्यः । 

क्रियायोगविषये योगानन्दः एवं वदति - *क्रियायोगी स्वस्य जीवशक्तिम् ऊर्ध्वाधोमुखे षट्-चक्राणां द्वारा प्रवाहयति । एतानि चक्राणि द्वादश राशीनां द्योतकानि । अर्धनिमेषाणां प्राणशक्तेः कशेरुकं परितः सञ्चालनेन सूक्ष्मातिसूक्ष्मप्रगतिः साधयितुं शक्या । अर्धनिमेषात्मकेन क्रियाभ्यासेन वर्षात्मकी सहजाध्यात्मिकप्रगतिः साधयितुं शक्या* इति । 

## इतिहासः
भगवद्गीतायाः व्याख्यानावसरे योगानन्दः लिखति यत् क्रियायोगविज्ञानम् आदौ मनवे दत्तं ततः जनकाय अन्येभ्यः ऋषिभ्यः च ।  According to Yogananda, Kriya Yoga was well known in ancient India, but was eventually lost, due to "priestly secrecy and man’s indifference".

योगानन्दः इदमपि वदति यत् भगवता कृष्णेन - 'पूर्वजन्मसु मया अयं योगः वैवस्वताय दत्तः, ततः मनवे दत्तः, ततः सूर्यवंशस्य राज्ञा इक्ष्वाकुना प्राप्तः इति ।  योगानन्दः लिखति - लाहिरि महाशयम् उद्दिश्य बाबाजीवर्येण एवमुक्तम् - ''अस्मिन् नवदशे शतके जगतः कृते क्रियायोगः यः मया दीयमानः अस्ति अयं युगेभ्यः पूर्वं कृष्णेन अर्जुनाय दत्तं विज्ञानमेव । इदं ज्ञानम् अग्रे पतञ्जलिना, क्रिस्तेन, सैण्ट् जान्, सैण्ट् पाल् इत्यादिभिः शिष्यैः च प्राप्तमासीत् । योगानन्दः एतदपि वदति यत् बाबाजी क्रिस्तः च सततसम्पर्के एव आस्ताम्, अस्मिन् युगे मुक्तेः प्राप्त्यर्थम् आध्यात्मिकसाधनायाः योजनाम् अकुरुतामिति । 

## आकारावली
वर्गः:योगः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
दूधकोशी

नेपाली भाषायां दुधकोशी संस्कृतभाषायां दुग्धकोशीशी इति नाम्ना प्रख्याता नदी इयम् । नद्याः जलं दुग्धवत् श्वेतम् । तस्मात् कारणात् दुग्धकोशी (दुधकोशी) इति कथ्यते ।
## उद्भवः 
## महत्त्वम् 
## जलसम्पदायाः बृहत्स्रोतः
## सन्दर्भाः 
## बाह्यसंपर्कतन्तुः 
दुधकोशी
## एतेषां नामान्यपि दृश्यताम् 
वर्गः:नेपालदेशस्य नद्यः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
कर्कटी

* कर्कटी (शाकम्)
* कर्कटी (राक्षसी)
* कर्कटीरसः

वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
तमोर नदी

संस्कृत भाषायाम् ताम्रस्यार्थः ताम्रवदिति । उक्तंञ्च **उदेति सविता ताम्रस्ताम्र एवास्तमेति च** ।  ताम्रात् तामरम्, तामरात् तमोरं/तमरं/तम्मरं इत्यभवत् । अस्याः नद्याः जलं ताम्रवत् दृश्यते, तस्मात् नेपाली भाषायाम् तम्मरकोशी, संस्कृते ताम्रकाैशिकी किंवा ताम्रवर्णी नाम्ना इयं प्रसिद्धास्ति ।
## उद्भवम् 
## महत्त्वम् 
## जलसम्पदा 
## बाह्यसम्पर्कतन्तु 
## अत्रापि दृश्याताम्
## सन्दर्भाः 
वर्गः:नेपालदेशस्य नद्यः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
अपना देश (संस्था)

**अपना देश** इति एका असर्वकारीया संस्था अस्ति । इयं संस्था मुख्यतः कर्णाटकराज्यस्य ग्राम्यप्रदेशानां आर्थिक-सामाजिकोन्नतिनिमित्तं कार्यं कुर्वती अस्ति । अस्याः संस्थायाः पुरोधा अस्ति **भरत् लाल् मीना** महोदयः । 
## उद्देशः
इयं संस्था उद्देशप्रणोदितैः स्वेच्छसेवकैः निर्मिता । आन्दोलनरूपेण सर्वकारस्य मान्यता प्राप्ता एतया संस्थया । अस्याः मुखोद्देशाः सन्ति-
* स्वनिर्भर-सशक्तस्य भारतस्य निर्माणम् । यत्र च साधारणजनानां जीवनस्तरः उन्नतः भवति ।
* साधारणग्राम्यजनानां मूलसमस्यानां परिसङ्कलनं, तासां दूरीकरणञ्च। तेषां प्राथमिकप्रयोजननां पूर्तिनिमित्तं प्रयासः ।
* भारतीयप्राचीनसंस्कृतेः संरक्षणं प्रचारप्रसारञ्च । येन भारतीयसामाजिकानां स्वाभिमानं वर्धितं भवति । 
## उपलब्धयः
पाठरता शिक्षिका|left|250px
*आपना देश* संस्थायाः बहुविधाः प्रकल्पाः सन्ति यत्र धनस्य उपयोगेन विना कार्यम् अभवत् । यथा- 
#प्लास्टिक् वर्जितं स्थानम् ।
# पूर्णशिक्षितः समाजः ।
# शुद्धपेयजलयुक्तं स्थानम् ।
## बाह्यसम्पर्काः
आधिकारिकं जालपुटम् 
## चित्रवीथिका

Apnadesh1.jpg|भरत् लाल् मीना
Apnadesh3.jpg|स्वेच्छासेवकाः

वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:कर्णाटकसम्बद्धानि पृष्ठानि
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
पशुपतिनाथमन्दिरम्

**श्रीपशुपतिनाथमन्दिरः** हिन्दू मन्दिरम् अस्ति। इदं शिवस्य पशुपते रूपस्य  लोकप्रसिद्ध मन्दिरम्। अयं मन्दिरम् नेपालदेशे काठमाडौं नगरे पवित्रबागमतीनद्याः तटे विराजते। अयं मन्दिरम् दक्षिणएशियायाम् सर्व प्राचीनः प्रमुखश्च धार्मिकस्थलः अस्ति।

राष्ट्रमण्डलस्य शैक्षणिक, वैज्ञानिक, सांस्कृतिक संस्थानम् (UNESCO) इति संस्था श्रीपशुपतिनाथमन्दिरं सन् १९७९ तमे वर्षे विश्वधरोहरस्थलम् इति रूपेण सूचीकृतं।

**पशुपतिनाथमन्दिरम्** इतेतत् नेपालदेशस्य काठमाण्डुमण्डले स्थितम् अस्ति । बागमती-नद्यां घोषे स्थितमस्ति इदं मन्दिरम् ।

## चित्र दीर्घा: 

Pashupatinath-Ueberblick-04-2013-gje.jpg|
Pashupatinath-Tempel-11c-Bagmati-Arya Ghats-2013-gje.jpg|
Pashupatinath-Bagmatibruecke-06-2007-gje.jpg|
Pashupatinath-Goraknath-06-2013-gje.jpg|
Pashupatinath-Mrigasthali-02-2007-gje.jpg|
Pashupatinath-Menschen-14-Totengedenkfeier-2014-gje.jpg|
Pashupatinath-Surya Ghats-68-2015-gje.jpg|
Pashupatinath-Surya Ghats-92-fast leere Bagmati-2014-gje.jpg|

## संदर्भ सूत्र 
## बाह्यसुत्रम् 
पशुपतिनाथ: आरती युटुबस्य
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:नेपालदेशस्य तीर्थक्षेत्राणि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:नेपालदेशस्य मन्दिराणि
सुनकोशी

सुनकाेशी
नेपाली तथा हिन्दी भाषायाम् सुनकाेशी नदी, संस्कृत भाषायाम् स्वर्णकाैशिकी नदी, अाङ्गलभाषायाम् sʊnkɘʊsi river नेपालदेशस्य सप्तकाैशिकीषु अन्यतमा वतर्ते । 
## उद्भवम 
चिनदेशस्य त्रिविष्टप (तिब्बत)प्रदेशम् अस्या उद्गमस्थलम् । दाेलालघट्ट नामस्थाने स्वर्णकाैशिक्याःसह इन्द्रावत्याः समागमम्भवति । ततः त्रिवेणीघट्टं प्राप्य एषा नदी अरुणं तामरं च मिलति । तस्मादेव स्थानात् सप्तकाैशिकीति कथ्यते ।

## महत्त्वम् 
## जलसम्पदा 
## सन्दर्भाः 
## अत्रापि दृश्याताम्
## बाह्यसम्पर्कतन्तु 
*सुनकोशी
*सुनकोशी

वर्गः:नद्यः
वर्गः:नेपालदेशस्य नद्यः
वर्गः:नेपालदेशसम्बद्धाः स्टब्स्-लेखाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
भक्तपुरमण्डलम्

**भक्तपुरमण्डलम्** नेपालदेशस्य बागमती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते ।
 ==विवरणम्==
## अत्रापि दर्शनीयम् 
## आधाराः
## बाह्यानुबंधाः
्

वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
अर्घाखाँचीमण्डलम्

**अर्घाखाँचीमण्डलम्** नेपालदेशस्य लुम्बिनी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते ।

नेपालदेशस्य लुम्बिनीप्रान्तस्य मण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य मुख्यालयः संधिखर्कः अस्ति । अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं १,१९३ कि.मी.(४६१ वर्गमी.) अस्ति, जनसंख्या (२०११) १९७,६३२ अस्ति ।[१] अस्य समीपस्थानि मण्डलानि पूर्वदिशि पाल्पा, उत्तरे गुल्मी, दक्षिणे कपिलवस्तुमण्डलं, पश्चिमे प्युठानमण्डलम् वर्तते। कपिलवस्तु, भालुबाङ्ग, लालमतिया, दाङ्ग इत्याख्यं राप्तिनद्याः सह महेन्द्रराजमार्गः अथवा पूर्वपश्चिमराजमार्गः इति रूपेण संयोजयन् ४.१८ कि.मी.

एतस्य जनपदस्य पाणिनी ग्रामपालेषु परा महर्षि पाणिनी तपस्या कृत्वा श्रीमहदेवात् माहेश्वरसूत्राणि अप्राप्नोत् इति इतिहास।

## विवरणम्
## अत्रापि दर्शनीयम् 
## सन्दर्भ सूची
## बाह्यानुबंधाः
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
प्रत्यभिज्ञादर्शनम्

काश्मीरदेशे प्रचुरप्रचारं प्राप्तं शैवाद्वैतदर्शनं भवति प्रत्यभिज्ञा ।

वर्गः:जम्मू-काश्मीरराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
कोशी अञ्चलम्

**कोशी** अञ्चलम् इदं नेपालस्य पूर्वाञ्चलविकासक्षेत्रे अवस्थितं अस्ति अस्य नामधेयं  सप्तकौशिकी नदीतः वर्तते कौशिकी अस्यैव अपरं नाम कोशी च विद्यते ।
## आधाराः
## बाह्यानुबन्धाः
वर्गः:नेपालदेशसम्बद्धाः स्टब्स्-लेखाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
मुस्ताङमण्डलम्

**मुस्ताङमण्डलम्** नेपालदेशस्य  धवलागिरी अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते ।
## विवरणम्
## अत्रापि दर्शनीयम् 

Mustang-Jomsom to Kagbeni-26-2015-gje.jpg
Mustang-Kagbeni to Tangbe-30-2015-gje.jpg
Mustang-Tangbe to Chhusang-14-Erosion-2015-gje.jpg
Mustang-Tsele to Samar-06-Packpferde-2015-gje.jpg
Mustang-Samar to Syangboche-14-Lhatos-2015-gje.jpg
Mustang-Syangboche-36-Haus-2015-gje.jpg
Mustang-Ghami to Tsarang-12-rote Wand-2015-gje.jpg
Mustang-Tsarang-Lo Manthang-74-Stadt-2015-gje.jpg

## आधाराः
## बाह्यानुबंधाः
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
बागमती अञ्चलम्

**बागमती अञ्चलम्** ( ) नेपालदेशस्य मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रे विद्यमानमिदं अञ्चलं बागमती नदी तः नामकरणं कृतंमस्ति अस्मिनेव अञ्चले नेपालदेशस्य राज्यञ्च वर्तते अत्र अष्ट मण्डलानि विद्यन्ते अतः यद् अधिकानि मण्डलानि भूतानि अञ्चलञ्च उच्यते ।
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
नारायणी अञ्चलम्

**नारायणी अञ्चलम्**   इदं
अञ्चलं नेपालदेशस्य मध्यमाञ्चले विद्यते । चतुर्दशसु अञ्चलेषु  मध्येषु इदं अन्यतमं वर्तते । अस्मिन् अञ्चले पञ्च मण्डलानि सन्ति अस्य नामध्येयं नारायणी नदीतः कृतं अस्ति ।
[200px|right|thumb|[नारायणी नदी एवं तस्याःसेतु ]]
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशस्य अञ्चलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
गण्डकी अञ्चलम्

**गण्डकी अञ्चलम्**( नेपालदेशस्य इदमेकं अञ्चलमस्ति ।अत्रत्य मुख्यालयः पोखरानगरम् अस्ति अत्र षट् मण्डलानि सन्ति अस्य नाम सप्तनदीतःएकीभूता नदी गण्डकी नदीतः कृतं अस्ति ।
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशस्य अञ्चलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
लुम्बिनी अञ्चलम्

**लुम्बिनी अञ्चलम्** (), नेपालदेशस्य इदमेकं अञ्चलम् वर्तते अत्र षट् मण्डलानि सन्ति अस्य नाम नामकरणं भगवतः बुद्धस्य जन्मस्थानलुम्बिन्या प्रसिद्धं अस्ति

## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशस्य अञ्चलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
धवलागिरी अञ्चलम्

**धवलागिरी अञ्चलम्**() नेपालदेशस्य इदमेकं अञ्चलं वर्तते । नेपालदेशस्य क्षेत्रियवर्गीकरणानुसारेण पश्चिमाञ्चले अवस्थितमिदं धवलागिरी इति कश्चित् हीमपर्वत विद्यते उत्तरदिशि तस्य नाम्ना अस्य अञ्चलस्य नामकरणं कृतं वर्तते अत्र चत्वारि मण्डलनि सन्ति । अस्मिनेव अञ्चले हैन्दवानां अतीव महत्वं तीर्थक्षेत्रं मुक्तिक्षेत्रम् वर्तते  अत्रैव शालिग्रामशिलाः च लभ्यन्ते ।
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशस्य अञ्चलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
राप्ती अञ्चलम्

***राप्ती अञ्चलम्*** ( ), नेपालदेशस्य इदमेकं अञ्चलमस्ति ।
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशस्य अञ्चलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
नवकलेबर २०१५

**नवकलेबरः** भगवतः जगन्नाथस्य प्राचीनतमः उत्सवः वर्तते।  अस्मिन्नुत्सवे भगवतां जगन्नाथ-बलभद्र-सुभद्रा-सुदर्शनानां प्राक्तनमूर्तीनां स्थाने नूतनमूर्तयः प्रतिष्ठाप्यन्ते। नवः कलेबरः = नवकलेवरः , अर्थात् जगन्नाथ-बलभद्र-सुभद्रा-सुदर्शनाः प्रक्तनशरीरं त्यक्त्वा नवशरीरं धरन्ति।

**वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोपराणि।
**तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही।।**  - श्रीमद्बगवद्गीता - द्वितीयाध्यायः ‌ 
 
परम्परानुसारं यस्मिन् वर्षे अधिकाषाढमसः संभवति तदा  नवकलेवरोत्सवः परिपाल्यते। एतत् प्रायः ८ वर्षेषु अथवा ११ वर्षेषु अथवा १९ वर्षेषु संभवति। देवतानां मूर्तयः विशेषनिम्बवृक्षस्य दारुभिः क्रियन्ते। अतः भगवान् जगनानाथः **'दारुब्रह्म'** इत्यपि कथ्यते। चैत्रमासे अस्योत्सवस्य आरम्भः भवति। इतः पूर्वम् अयमुत्सवः १७३३, १७४४, १७५२, १७७१, १७९०, १८०९, १८२८, १८३६, १८५५, १८७४, १८९३, १९१२, १९३१, १९५०, १९६९, १९७७, १९९६ वर्षेषु अभवत्। सम्प्रति २०१५ वर्षे अयमुत्सवः परिपाल्यते। यस्मिन् ३० लक्षाधिकाः भक्ताः भगवतो जगन्नाथस्य दर्शनेन चरितार्थाः भवन्तीति आशास्महे। 
#### **२०१५ वर्षे नवकलेबरोत्सवस्य कार्यक्रमाः** 
* २९ मार्च २०१५ , रविवासर: - बनजाग यात्रा।
* ३० मार्च २०१५, सोमवासर: - देऊलीमठं प्रति यात्रा।
* २ अप्रील २०१५, गुरुवासर: - देऊलीमठे निवासः।
* ३ अप्रील २०१५, शुक्रवासर: - मंगलामंदिरे पूजा।
* ४ अप्रीलतः मेपर्यन्तम्  - दारू-अन्वेषणम्
* २ जुन २०१५, मंगलवासर: - देबस्नान पूर्णिमा ।
* ५ जून २०१५, शुक्रवासरः - प्रतिमानां निर्माणम्।
* १५ जून २०१५, सोमवासरः - ब्रह्मपरिवर्तनम्।
* १७ जुलै २०१५, शुक्रवासरः - नवयौवनदर्शनम् । 
*** १८ जुलै २०१५, शनिवासरः - रथयात्रा ।** 
* २२ जुलै २०१५, बुधवासरः - हीरपञ्चमी ।
* २६ जुलै २०१५, रविवासरः - बाहुडायात्रा । 
* २७ जुलै २०१५, सोमवासरः - सोनाबेश ।
* २८ जुलै २०१५, मंगलवासरः - आधारनीतिः ।
* ३० जुलै २०१५, गुरुवासरः - नीलाद्रिभोजः ।

**अग्रिमः नवकलेबरोत्सवः २०३५ वर्षे परिपालयिष्यते।'''

वर्गः:ओडिशाराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:चित्रं योजनीयम्
सगरमाथा अञ्चलम्

**सगरमाथा अञ्चलम्** ()  इदं नेपालदेशस्य पुर्वाञ्चलविकासक्षेत्रे अवस्थितं अञ्चलमस्ति इदं हीमगिरिभिः युक्तं च वर्तते अस्मिन् अञ्चलान्तर्गते षड्मण्डलानि सन्ति ।
## सम्पूर्णविवरणम्
## आधाराः
## बाह्यानुबंधाः
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
जनकपुर अञ्चलम्

**जनकपुराञ्चलम्** ( ) नेपालदेशस्य मध्यमाञ्चले अवस्थितमिदं अञ्चलं जनकपुराञ्चलम् ।  अत्र अञ्चले षड्मण्डलानि सन्ति । अत्र पूर्वस्मिन् समये मर्यादा पुरुषोत्तम रामस्य श्वसुरस्य जनकस्य राज्यं आसीत् इति मन्यते । अत्र जनकपुरम् नामकं स्थानं वर्तते तत्रैव जानकी सीता पृथिवीतः उत्पन्ना जाता ।अस्य नामकरणं जनकराजात् कृतं अस्ति ।
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
महाकाली अञ्चलम्

**महाकाली अञ्चलम्** () एतत् नेपालदेशस्य क्षेत्रियवर्गीकरणानुसरेण सुदूरपश्चिमाञ्चलस्य अन्तिमं अञ्चलमिदं चतुर्षु मण्डलेषु विभक्तं च वर्तते । अत्र यानि मण्डलानि सन्ति दार्चुलामण्डलम् बैतडीमण्डलम् डडेलधुरामण्डलम् कञ्चनपुरमण्डलम्
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशस्य अञ्चलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
उतेनमण्डलम्

thumb|240px

**उतेनमण्डलम्** (*Utenos apskritis*) तम्मण्डलं पूर्वायाम् लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी उतेना।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*उतेनक्षेत्रम्
*अनीक्श्चिक्षेत्रम्
*इग्नलिनक्षेत्रम्
*मोलेतक्षेत्रम्
*जरसक्षेत्रम्
*विसगिनक्षेत्रम्

## नगरानि 
*उतेना (*Utena*)
*विसगिनः (*Visaginas*)
*अनीक्श्च्यै (*Anykščiai*)
*जरसै (*Zarasai*)
*इग्नलिना (*Ignalina*)
*मोलेतै (*Molėtai*)
*दूक्ष्तः (*Dūkštas*)
*कवर्स्कः (*Kavarskas*)
*त्रोष्कूणै (*Troškūnai*)
*दुसेतोः (*Dusetos*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
कौनमण्डलम्

thumb|240px

**कौनमण्डलम्** (*Kauno apskritis*) तम्मण्डलं केन्दीयां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी कौनः।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*कौनक्षेत्रम्
*केदैञक्षेत्रम्
*कैशदोरिक्षेत्रम्
*योनवक्षेत्रम्
*प्र्येणक्षेत्रम्
*रसैञक्षेत्रम्
*बिर्ष्तोणक्षेत्रम्

अपि कौनो नगरम्।

## नगरानि 
*कौनः (*Kaunas*)
*योनवा (*Jonava*)
*केदैञै (*Kėdainiai*)
*गर्ल्यवा (*Garliava*)
*रसैञै (*Raseiniai*)
*प्र्येणै (*Prienai*)
*कैशदोरीः (*Kaišiadorys*)
*ज्येज्मर्यै (*Žiežmariai*)
*अर्योगला (*Ariogala*)
*बिर्ष्तोणः (*Birštonas*)
*विल्किया (*Vilkija*)
*एजेरेलिः (*Ežerėlis*)
*येज्नः (*Jieznas*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
अलीतुमण्डलम्

thumb|240px

**अलीतुमण्डलम्** (*Alytaus apskritis*) तम्मण्डलं दक्षिणायां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी अलीतुः।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*अलीतुक्षेत्रम्
*द्रुस्किनिन्कक्षेत्रम्
*लज्दियक्षेत्रम्
*वरेणक्षेत्रम्

अपि अलीतुर् नगरम्।

## नगरानि 
*अलीतुः (*Alytus*)
*द्रुस्किनिन्कै (*Druskininkai*)
*वरेना (*Varėna*)
*लज्दियै (*Lazdijai*)
*सिम्नः (*Simnas*)
*दौगै (*Daugai*)
*वैस्येयै (*Veisiejai*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
क्लैपेदमण्डलम्

thumb|240px

**क्लैपेदमण्डलम्** (*Klaipėdos apskritis*) तम्मण्डलं पश्चिमायां लेतुवायाम् भातसमुद्रस्य तटे अस्ति। तस्य राजधानी क्लैपेदा।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*क्लैपेदक्षेत्रम्
*क्रेतिङ्गक्षेत्रम्
*स्कोदक्षेत्रं
*शिलुतेक्षेत्रम्

अपि क्लैपेदा नेरिङ्गा पलङ्गा च​ नगरानि।

## नगरानि 
*क्लैपेदा (*Klaipėda*)
*क्रेतिङ्गा (*Kretinga*)
*शिलुते (*Šilutė*)
*गर्ग्ज्दै (*Gargždai*)
*पलङ्गा (*Palanga*)
*स्कोदः (*Skuodas*)
*सलन्तै (*Salantai*)
*प्र्येकुले (*Priekulė*)
*नेरिङ्गा (*Neringa*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
तेल्शिमण्डलम्

thumb|240px

**तेल्शिमण्डलम्** (*Telšių apskritis*) तम्मण्डलं पश्चिमायां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी तेल्शै।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*तेल्शिक्षेत्रम्
*मजैकिक्षेत्रम्
*प्लुङ्गेक्षेत्रम्
*र्येतावक्षेत्रम्

## नगरानि 
*तेल्शै (*Telšiai*)
*मजैक्यै (*Mažeikiai*)
*प्लुङ्गे (*Plungė*)
*र्येतावः (*Rietavas*)
*व्येक्ष्ण्यै (*Viekšniai*)
*वर्ण्यै (*Varniai*)
*सेदा (*Seda*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
कर्णाली अञ्चलम्

**कर्णाली अञ्चलम्**   नेपालदेशस्य इदमेकं अञ्चलमस्ति एतत् अञ्चलानां मध्ये बृहदञ्चलं वर्तते अत्र पञ्च मण्डलानि सन्ति । अस्य नामकरणम् कर्णाली नदीतः कृतमस्ति । कर्णाली नदी नेपालदेशस्य नदीनां मध्ये बृहती नदी वर्तते ।
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
मरियाम्पोलेमण्डलम्

thumb|240px

**मरियाम्पोलेमण्डलम्** (*Marijampolės apskritis*) तम्मण्डलं दक्षिणायां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी मरियाम्पोले।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*मरियाम्पोलेक्षेत्रं
*कल्वरियक्षेत्रम्
*षकिक्षेत्रम्
*विल्कविश्किक्षेत्रम्
*कज्लूरूदक्षेत्रम्

## नगरानि 
*मरियाम्पोले (*Marijampolė*)
*विल्कविश्किः (*Vilkaviškis*)
*कज्लूंरूदा (*Kazlų Rūda*)
*षक्यै (*Šakiai*)
*कीबर्तै (*Kybartai*)
*कल्वरिया (*Kalvarija*)
*गेल्गौदिश्किः (*Gelgaudiškis*)
*विर्बालिः (*Virbalis*)
*कुदिर्कनवनगरम्/कुदिर्कस्य नौम्येस्तिः (*Kudirkos Naumiestis*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
शौलिमण्डलम्

thumb|240px

**शौलिमण्डलम्** (*Šiaulių apskritis*) तम्मण्डलं उत्तरायां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी शौल्यै।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*शौलिक्षेत्रम्
*अक्मेनेक्षेत्रम्
*योनिश्किक्षेत्रम्
*केल्मेक्षेत्रम्
*पक्रोयिक्षेत्रम्
*रद्विलिश्किक्षेत्रम्

अपि शौल्यै नगरम्।

## नगरानि 
*शौल्यै (*Šiauliai*)
*रद्विलिश्किः (*Radviliškis*)
*कुर्षेणै (*Kuršėnai*)
*नवाक्मेने (*Naujoji Akmenė*)
*योनिश्किः (*Joniškis*)
*केल्मे (*Kelmė*)
*पक्रोयिः (*Pakruojis*)
*अक्मेने (*Akmenė*)
*जगारे (*Žagarė*)
*वेन्ता (*Venta*)
*तीतुवेनै (*Tytuvėnai*)
*उज्वेन्तिः (*Užventis*)
*लिङ्कुवा (*Linkuva*)
*शेदुवा (*Šeduva*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
विल्ञुमण्डलम्

thumb|240px

**विल्ञुमण्डलम्** (*Vilniaus apskritis*) तम्मण्डलं दक्षिणपूर्वायां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी विल्ञुः।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*विल्ञुक्षेत्रम्
*एलेक्त्रेनक्षेत्रं
*षल्चिनिङ्कक्षेत्रम्
*शिर्विण्तक्षेत्रम्
*श्वेञ्च्योनिक्षेत्रम्
*उक्मेर्गेक्षेत्रम्
*त्राकक्षेत्रम्

अपि विल्ञुर् नगरम्।

## नगरानि 
*विल्ञुः (*Vilnius*)
*उक्मेर्गे (*Ukmergė*)
*एलेक्त्रेनै (*Elektrėnai*)
*लेन्त्वरिः (*Lentvaris*)
*ग्रिगिश्केः (*Grigiškės*)
*व्येविः (*Vievis*)
*ऐशिश्केः (*Eišiškės*)
*षल्चिनिङ्कै (*Šalčininkai*)
*भातवोके (*Baltoji Vokė*)
*शिर्विन्तोः (*Širvintos*)
*श्वेञ्च्योनीः (*Švenčionys*)
*पब्रदे (*Pabradė*)
*श्चेञ्च्योनेल्यै (*Švenčionėliai*)
*त्राकाः (*Trakai*)
*रूदिश्केः (*Rūdiškės*)
*नेमेञ्चिने (*Nemenčinė*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
पनेवेजिमण्डलम्

thumb|240px

**पनेवेजिमण्डलम्** (*Panevėžio apskritis*) तम्मण्डलं उत्तरायां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी पनेवेजीः।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*पनेवेजिक्षेत्रम्
*बिर्जिक्षेत्रम्
*कुपिश्किक्षेत्रम्
*पस्वलिक्षेत्रम्
*रोकिश्किक्षेत्रम्

अपि पनेवेजीर्नगरम्।

## नगरानि 
*पनेवेजीः (*Panevėžys*)
*कुपिश्किः (*Kupiškis*)
*बिर्जै (*Biržai*)
*पस्वलीः (*Pasvalys*)
*रोकिश्किः (*Rokiškis*)
*रमीगला (*Ramygala*)
*वबल्निन्कः (*Vabalninkas*)
*पन्देलीः (*Pandėlys*)
*ओबेल्यै (*Obeliai*)
*सुबाच्युः (*Subačius*)
*योनिष्केलिः (*Joniškėlis*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्

**मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रम्** नेपालदेशस्य प्रशासनिकविभाजनान्तर्गतेषु पञ्चविकासक्षेत्रेषु इदं पूर्वतः द्वितीयं विकासक्षेत्रम् मध्यमाञ्चलविकासक्षेत्रमिदं केवलं मध्यमाञ्चलञ्च उच्यते ।अस्य पूर्वदिशि पूर्वाञ्चलम् पश्चिमदिशि पश्चिमाञ्चलम् स्तः एवं उत्तरे चीनदेशःस्य तिब्बत दक्षिणे च भारतदेशःस्य बिहारराज्यम् अवस्थिते स्तः अत्र त्रीणि अञ्चलानि एवं एकोनविंशति मण्डलानि सन्ति । अस्य मुख्यालयः काष्ठमण्डपे विद्यते । क्षेत्रफलानुसारेण पञ्चविकासक्षेत्रेषु अनेन चतुर्थं स्थानं लब्धं वर्तते किन्तु जनसंख्याधारेण अस्य प्रथमं स्थानमस्ति । इदं २७,४१० किमी विस्तीर्णं एवं  ९६,५६,९८५ जनघनत्वं वर्तते । 
 ]]
## मध्यमाञ्चलस्य अञ्चलमण्डलनामावली
## अस्य यादृशी स्थितिः
## अत्रापि दर्शनीयम्
*पूर्वांचलम्
*पश्चिमाञ्चलम्
*मध्यपश्चिमाञ्चलम्
*सुदूरपश्चिमाञ्चलम्

वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशसम्बद्धाः स्टब्स्-लेखाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
सेती अञ्चलम्

**सेती अञ्चलम्**   एतत् नेपालदेशस्य पश्चिमदिशि अवस्थितस्य सुदूरपश्चिमाञ्चलविकासक्षेत्रस्य इदमेकं अञ्चलमस्ति इदं सेती नदीतः नामकरणमस्ति अत्र पञ्च मण्डलानि सन्ति ।
## इदमपि
वर्गः:नेपालदेशः
वर्गः:नेपालदेशस्य अञ्चलानि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
तौरगेमण्डलम्

thumb|240px

**तौरगेमण्डलम्** (*Tauragės apskritis*) तम्मण्डलं पश्चिमायां लेतुवायाम् अस्ति। तस्य राजधानी तौरगे।

## क्षेत्राणि 
मण्डलं तैः क्षेत्रैः संहितम्।

*तौरगेक्षेत्रम्
*युर्बर्कक्षेत्रम्
*शिलालेक्षेत्रम्
*पगेगिक्षेत्रम्

## नगरानि 
*तौरगे (*Tauragė*)
*युर्बर्कः (*Jurbarkas*)
*शिलाले (*Šilalė*)
*पगेग्यै (*Pagėgiai*)
*स्कौद्विले (*Skaudvilė*)
*स्मलिनिन्कै (*Smalininkai*)
*पनेमुने (*Panemunė*)

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
मध्यमावती (रागः)

**मध्यमावती** रागः कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतस्य कश्चन रागः । वेङ्कटमखेः मेलकर्तृरागव्यवस्थायाः अनुगुणम् अयं रागः  खरहरप्रियारागस्य  जन्यरागः अस्ति।  मेलकर्तृरागव्यवस्थायाम् ।  

## लक्षणानि
मध्यमावती औडुवरागः (इत्युक्ते पञ्चस्वराः एव भवन्ति आरोहण-अवरोहणयोः), यतः गान्धारस्य धैवतस्य च अभवः।    एषः रागः दिनस्य पश्चिमे भागे गातव्यः।  
वेदचक्रे द्वितीयः रागः अस्ति एषः। अस्मिन् रागे शुद्धऋषभम्, शुद्धमध्यमम् , कैशिकिनिशादं च स्वराः भवन्ति।  कश्चन सङ्गीतपण्डिताः मध्यमावतीरागस्य जनक रागः अस्ति हरिकाम्भोजी, नठभैरवी अथवा चारुकेशी। एषः रागः मङ्लकरः रागः। सङगीतकार्यक्रमेषु अन्तिमं गीतम् अस्मिन् रागे भविष्यति। 

अस्मिन् रागे हिन्दोलरागं,  मोहनरागं, शुद्धसावेरीरागं च प्रति ग्रहभेदः कर्तुम् अवकाशः अस्ति । साधारणतया श्रुतिः षड्जे भवति।  किन्तु ग्रहभेदे श्रुतिः अन्ये स्वरे भवति। यदा वयम् एवं कुर्मः, तदा भिन्नाः रागाः आगच्छन्ति ।

## प्रसिद्धानि कीर्तनानि
अधः मायामालवगौलरागे प्रसिद्धानाम्  कीर्तनानाम् आवलिः दत्ता अस्ति -
# "पालिंसु कामाक्षि" - श्यामाशास्त्री, तेलुगुभाषा
# "रामाभिराम"- मैसूरु वासुदेवाचार, संस्कृतभाषा
#"रामाकथा सुधा" - त्यागराजः, तमिल् भाषा

वर्गः:कर्णाटकसङ्गीतस्य रागाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
मोलेतै

thumb|250px|मोलेतै

**मोलेतै** (*Molėtai*) तन्नगरं पूर्वायां लेतुवायाम् उतेनमण्डल ऽस्ति। नगरम् ६३ किमि लेतुवाया राजधान्या विल्ञोः स्थितम्। मोलेतै नगरेण सिसर्तिर् (*Siesartis*) नदी सिसर्ति बहू जलधय ऽपि सन्ति। तत्क्षेत्रकेन्द्रम्। मोलेतै नगरे ६४३४ जना वसन्ति। एकम्मन्दिरम् अस्ति।

मोलेतै नामा ॰मलम्॰ शब्दाज्जातम्।

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
विल्ञुः

thumb|280px|विल्ञुर् नक्तौ

**विल्ञुः** (*Vilnius*) एतल्लेतुवाया राजधानी। एतन्नगरं देशस्य दक्षिणपूर्वे स्थितम्. ३० किमि शुक्लरास्यायाः सीम्नः। ५४०००० जनाः तत्र वसन्ति। विल्ञुर् विल्ञमण्डलस्य केद्रम् अस्ति। नगरम् अद्भूतस्य सौनदर्य्स्य स्थाने तिष्ठति। वनपूर्णाः पर्वता नेर्या (*Neris*) विल्ञायाश्च (*Vilnia*) नदीभ्यां छिन्नाः। पुराणनगरम् बहुभिर् मन्दिरैर् हर्म्यैः पूराणैर् गृहैः सम्पूर्णम्। विल्ञुविश्वविद्यालयम् अस्ति।

विल्ञुर् राज्ञा गेदिमिनेन १३२३ वर्षे स्थापितः परन्त्वेतत्पवित्रं स्थानं वस्तम् पूराणात्। इह देवस्य पेर्कूनस्य तदानीम् अभूत्।

वर्गः:लेतुवा
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
शाकुन्तलमहाकाव्यम्

महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा महाभागेन २००२ तमे वैक्रमाब्दे त्रयमासावधौ एव रचितस्य शाकुन्तलमहाकाव्यस्य नेपाली साहित्ये महत्त्वपूर्णस्थानं वर्तते ।
पञ्चविंशति सर्गात्मकं इदं महाकाव्यं महाकवेः लक्ष्मीप्रसादस्य प्रथममहाकाव्यम् । पाैराणिक कथायामाधारितं एतन्माहाकाव्यं श्रृङ्गारकरुणरसे अाप्लाविताेऽस्ति । काव्याेद्देश्यविषये प्रथमसर्गस्य पञ्चमश्लाेके महाकवेः एतत् स्पष्टाेक्तिः दृश्यते -
:आफैंलाई चिनाउने रस दिने प्राचीन सम्झाउने,
:मीठा व्यञ्जन ल्याउने धन हुने संसार ब्यूँझाउने ।
:चिन्ता दूर भगाउने समयमै स्वर्णाभ फर्काउने,
:ज्ञानीले पनि गाउने प्रिय काथा आनन्द वर्षाउने ।।

आचार्य जगन्नाथः वदति यद्रमणीयार्थप्रतिपादकः शब्दः काव्यम् । महाकवि लक्ष्मीप्रसादः जगन्नाथस्य काव्यपरिभाषामनुसरति स्म ।

नेपाली साहित्याकाशे असङ्ख्याः कवयः वर्तन्ते इति जानीमः । तेषु प्रसिद्धः देवकाेटेत्युपनामधारी महाकवि  लक्ष्मीप्रसादोस्ति । रससिद्धस्य अस्य महाकवेः महिमा एतदीय काव्यैः एव ज्ञायते । सः निबन्धकारेष्वपि अग्रणी । 
## रचनाकाैशलम्
कल्पनाप्राचुर्यं नवनव पदानां निर्माणं रसनैपुण्यं ललितमनाेहरवचनानि इत्यादिभिः अस्य कवेः काव्यानि सर्वजनादरणीयानि इति । अयं नेपाली साहित्यस्य स्वच्छन्दतावादीधारायाः प्रवर्तकः एवं अग्रणी च वर्तते । महाकवि कालिदासकृत अभिज्ञानहाकुन्तलस्य कथानक अस्य कृतेः प्रमुख आधाराेऽस्ति । अत एतस्मिन् महाकाव्ये देवकाेटा महाभागेन विश्वप्रसिद्धमहाकविकालिदासस्यानुसरणङ्कृतमिति विद्वांसः वदन्ति ।
## सन्दर्भसूचयः 
## बाह्यसम्पर्कः
https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B2_(%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AFशाकुन्तल महाकाव्य

http://pustakalaya.org/view.php?pid=Pustakalaya:1373 इ पुस्तकालय
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:नेपालदेशस्य जनाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
रथयात्रा

रथयात्रा

अनुक्रमणिका  -

१.उत्सवः

२.विवरणम्

३.पावित्र्यं महत्त्वं च

४.रथाः

५.चन्दनजात्रा - श्रीगन्धकाष्ठलेपनस्य उत्सवः

६.अन्तराष्ट्रीयरथयात्रा

७.अवधानानि

८.उल्लेखाः

९.बाह्यश्रुङ्खलाः

उत्सवः  - रथयात्रोत्सवस्य दर्शनं सुयोगः एव । देवालयमिव भव्यैः सर्वालङ्कारैः रचिताः तिस्रः रथाः पुरीनगरस्य वीथीषु कर्षिताः भवन्ति । वर्षे एकवारं स्वामी जगन्नाथः, स्वामी बलरामः, सोदरी सुभद्रा च एते सर्वे  स्व मातृभगिन्याः मन्दिरं प्रति पर्यटनं कुर्वन्ति । तस्य पर्यटनस्य  स्मरणार्थम् एवं पद्धतिरस्ति । एतस्याः मातृभगिन्याः मन्दिरस्य नाम गुण्डिचा इति । गुण्डिचा मन्दिरम् एतेषां मन्दिरात् किलोमीटर् द्वयस्य दूरे अस्ति । प्रतिवर्षं नूतनरथाः निर्मिताः भवन्ति रथयात्रानिमित्तम् । देवालयस्य अन्तः एतस्मिन् रथोत्सवसमये एव सर्वेषां हिन्दूनां तथा विदेशीयानां कृते प्रवेशः कल्प्यते, यतो हि सर्वदा सर्वे जनाः मन्दिरं न प्रविशन्ति इति । उत्सवेsस्मिन् देवानां रथस्य आकर्षणं कुर्वन्ति । अतः देश-विदेशेभ्यः विविधाः भक्तजनाः अत्र आगत्य अर्चकाणां साहाय्येन श्रद्धापूर्वकैः रथस्य रज्जुं गृहीत्वा अग्रे कर्षन्ति । अयम् उत्सवः श्रद्धाभक्त्योः च सङ्केतः । जनानां सम्मर्दे सति भक्ताः स्वप्राणान् अपि निर्लक्ष्य रथोत्सवे भागं गृह्णन्ति । यथा रथः अग्रे अग्रे गच्छति तथा भक्ताः अपि स्वहस्तेषु वाद्यसाधनानि गृहीत्वा वादयन्तः भक्तिगीतानि गायन्तश्च चलन्ति । रथस्य गमनसमये मार्गस्य उभयोः पार्श्वयोः बालाः स्थित्वा गायकैः सह स्व-स्वध्वनिमपि सम्मेलयन्ति । रथः सामान्यतः ४५ उन्नते स्तरे (45 feet-14m) भवति । कार्यक्रमार्थम् आगताः सर्वे यात्रार्थिनः रथं कर्षयन्ति । अस्मिन् सन्दर्भे राष्ट्रिय - अन्तर्राष्ट्रीयवाहिन्यः साक्षात् प्रसारं प्रचारं च कुर्वन्ति ।

विवरणम् - स्वामी जगन्नाथस्य उत्सवोsयं ओडिस्साराज्यस्य  (उत्कलं) देवस्थानपत्तनमिति प्रसिद्धे पुरीनगरे प्रतिवर्षमपि रथयात्रा प्रचलति । इदं नगरं भारतस्य पूर्वतीरे स्थितमस्ति । आषाढमासस्य (चान्द्रमानपञ्चाङ्गरीत्याचतुर्थमासः) शुक्लपक्षस्य द्वितीये दिने एतं उत्सवं आचरन्ति । मुख्यदेवालयस्य अग्रपीठे विराजमानाः एताः जगन्नाथादि देवमूर्तयः दिव्यसुदर्शनचक्रेण सह देवालयस्य प्राकारात् बहिरानीय प्रत्येकं परम्परानुगतक्रमेण शोभायात्रायां तत् तत् रथे संस्थाप्यन्ते । वर्णालङ्कारैः रचिताः बृहत् रथान् सहस्रशः जनाः **बडादण्ड** इति मुख्यवीथ्या नयन्ति । बडादण्ड इति मुख्यवीथिः गुण्डीचा देवस्थानस्य मार्गः एव । इदं देवस्थानं किलोमीटर् द्वये (२) दूरे उत्तरदिशायामस्ति । गुण्डिचा देवालयस्य मार्गे मौसिमा इति देवालयः वर्तते । एते त्रयः देवाः गुण्डिचामन्दिरगमनमार्गे किञ्चित् कालं यावत् मौसिमादेवालयस्य समीपे विश्रान्तिं स्वीकर्तुं तिष्ठन्ति इति जनानां मनसि भावः वर्तते । अत्र दोसा (दोषा-तण्डुल-चणकपिष्टेन वा निर्मीयते) इति **पोडपीथ** इति विशेषभक्ष्यं पचन्ति । एतत् स्वामिनः (भगवतः) कृते बहु इष्टमिति तस्मै अर्पयन्ति । सप्त दिनानि यावत् अत्र् उषित्वा तदनन्तरं स्वस्थानं प्रति सर्वे देवाः प्रत्याग्च्छन्ति ।

## सम्बद्धाः लेखाः
* भारतम्
* संस्कृतम्
* अष्टाङ्गयोगः
* हठयोगः

वर्गः:ओडिशाराज्यम्
वर्गः:हिन्दु-उत्सवाः
पश्चिमाञ्चलविकासक्षेत्रम्

**पश्चिमाञ्चलविकासक्षेत्रम्** इदं पञ्चविकासक्षेत्रेषु अन्यतमं नेपालदेशस्य मध्ये अवस्थितं विकासक्षेत्रम् वर्तते । इदं पूर्वतः तृतीयं विकासक्षेत्रं पश्चिमाञ्चलविकासक्षेत्रम् केवलं पश्चिमाञ्चलञ्च उच्यते अस्य पूर्वदिशि मध्यमाञ्चलम् एवं पश्चिमे च मध्यपश्चिमञ्चलम् एव उत्तरे च चीनस्य तिब्बतः एवं दक्षिणे भारतदेशस्य उत्तरप्रदेशम् च अस्ति । अत्रत्य जनसंख्या  ४,९२६,७६५ वर्तते ।

## तालिका
## दिक्दर्शनम्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
पिबरे रामरसम्

सदशिवब्रह्मेन्द्रप्रणीतं एकं शास्त्रीयगानम् **पिबरे रामरसम्**

## गीतम्
**पल्लवी**

पिबरे रामरसम्, रसने पिबरे रामरसम् ॥

**चरणम्**

दूरीकृत पातक संसर्गम् ।
पूरित नानाविध फलवर्गम् ॥

जनन मरण भय शोक विदूरम् ।
सकल शास्त्र निगमागम सारम् ॥

परिपालित सरसिजगर्भाण्डम् ।
परमपवित्रीकृत पाषाण्डम् ॥

शुद्ध परमहंस आश्रमगीतम् ।
शुक शौनक कौशिक मुखपीठम् ॥

वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
कलय यशोदे तव बालम्

नारायणतीर्थप्रणीतं एकं शास्त्रीयगानम् **कलय यशोदे तव बालम्**

## कृतिः
**पल्लवी**

कलय यशोदे तव बालम् ।
खल बालक खेलन लोलम् ॥

**चरणम्**

अपहृत-बहुतर-नवनीतं अनुपम-लीला-नटनकृतम् ।
कपट-मानुष-बालक-चरितं कनक-कन्दुक-खेलन-निरतम् ॥१॥  (कलय..)

पथि-पथि-लुण्ठित-दधि-भाण्डं    पाप-तिमिर-शत-मार्ताण्डम् ।
अधिक-बलोद्धृत-जगदण्डं आनन्द-बोधरसं अखण्डम् ॥ २॥ (कलय..)

मल्ल-बालक-खेलन-चतुरंमनसिजकोटि-लावण्यधरम् ।
कल्याणगुण नवमणि-निकरम्कमनीय-कौस्तुभ-मणि-शेखरम् ॥३॥  (कलय..)

नवनीतचोर-बालक-चरितंनन्दादि-व्रज-पुण्य-तरु-फलितम् ।
ध्रुवपद-फलमेतत् अति ललितंभुवि नारायण तीर्थ यति भणितम् ॥४॥ (कलय..)

**पल्लवी**
कलय यशोदे तव बालम् ।
खल बालक खेलन लोलम् ॥

वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
आचार्यः देवव्रतः

**आचार्यः देवव्रतः** (जन्म -18 जनवरी 1959) कश्चन भारतीयः शिक्षाविद्, यः जुलाई 2019 तः गुजरातराज्यस्य राज्यपालः वर्तते । सः आर्यसमाजस्य प्रचारकः। मूलतः सः हरियाणा-राज्यस्य कुरुक्षेत्रे  गुरुकुल-कुरुक्षेत्र-स्य प्राचार्यपदारूढः आसीत्।    प्राकृतिकृषौ तस्य अतीव रुचिः वर्तते।

गुजरातराज्यस्य राज्यपालत्वात् सः गुजरातराज्यस्य राज्यविश्वविद्यालयानां कुलाधिपतिः अपि वर्तते।

जून 2019 मध्ये सः ओम प्रकाश कोहली-महोदयस्य अनुपदाधिकारित्वेन गुजरातराज्यस्य राज्यपालत्वेन पदारूढ जातः । 

## प्राकृतिककृषौ तस्य योगदानम् 
प्राकृतिककृषेः आरम्भे सः किञ्चुलकस्य पालनम् अकरोत्। प्रथमवर्षे एव तु तस्य प्रयोगः निस्फल इव जातः, यतः तस्य कृषिक्षेत्रे अनावश्यकानां तृणानां विकासः अत्यधिकः जातः, अन्यकीटानां च वृद्धिः अभवेत्। परन्तु सः स्वप्रयोगे किञ्चित् फलं प्राप्तवान्। परन्तु वर्षत्रये अपि सः किमपि विषयं कर्तुं न शक्तवान्। तस्मिन् कालखण्डे महाराष्ट्रवासिना पद्मश्रीसुभाषपालेकर-महोदयेन सह तस्य सम्पर्कः जातः।

## एतानि अपि दृश्यन्ताम् 
* आर्य समाजी
* हिंदू सुधारवादी

## सन्दर्भाः 
## बाह्यपरिसन्धयः 
|-

|-

वर्गः:गुजरातराज्यस्य राज्यपालाः
वर्गः:हिमाचलप्रदेशस्य राज्यपालाः
वर्गः:जीवतव्यक्तयः
वर्गः:१९५९ जननम्
राजीवलोचनमन्दिरम्

भारते छत्तीस् गड् राज्ये राजीम् इति नगरे महानद्याः त्रिवॅणी सम्गमस्थानस्य तटे प्रसिद्धः राजीवलॉचन मन्दिरः वर्तते। अतीवपुरातनमिदम् देवस्थानम्। अस्य देवस्थानस्य चरित्रमधिकृत्य द्वे शिलालिखिते अस्मिन् ऍव क्षेत्राम्कणे लब्धे। तत्र प्रथानतया  प्राकाराः प्रमुखाः
# राजीवलॉचनः
#जगन्नाथ्ः
#राजॅश्वर्
#दानॅश्वर्
#वराह
#वामन
# नृसिम्हः
#भक्तिमाता
#बदरी नाथ्

## चरित्रम्
राजीवलोचन क्षेत्रमधिकृत्य द्वे शिलालिखिते लब्धे। प्रधान राजीवलोचन देवालयस्य अन्तर्भित्तौ एव तेषाम् स्थानम्। तस्य हिन्दि रूपान्तरम् अपि दत्तम् अस्ति। तस्मिन् एकम् क्रिस्तोः प्राक् ७००-७२५ वर्षेषु लिखितम् इति, द्वितीयम् ११४५ वर्षेषु रचितम् इत्यपि ख्यातिः

## वास्तुशिल्पः
पुरातन वास्तुशैल्याः मकुटॉदाहरणमिदम् देवालयः। शिलायाम् रचितानि अनेकानि बिम्बानि, अत्र द्रषटुम् शक्यते। राजीवलॉचन देवस्य गर्भग्गृहद्वारः एव वास्तुनिर्मितेः अनितरः उदाहरणः। तत्रस्थस्तभाः अपि दर्षनीयाः ऍव। भगवान् विष्णॉः दशानाम् अवताराणामपि चित्रणम् अत्र ऍकस्मिन् द्वारफलके द्रष्टुम् शक्यते। अत्रत्य नरसिम्हस्य शिल्पः अन्केनिविष्ट हिरण्यकशिपॉः वक्षसि नखान् प्रवॅशयन् भवति। तादृशम ऍकम् शिल्पम् अन्यत्र कुत्रापि अस्तिवा इति सम्शयः।

वर्गः:छत्तीसगढराज्यस्य मन्दिराणि
वर्गः:छत्तीसगढराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
भारतीयविज्ञानिनां सूचिः

## अ 
* अजीत इकबाल सिंह
* अदिति पन्त
* अनिमेष चक्रवर्ती
* अनिल काकोडकर
* अनिल कुमार लाभ
* अनिल भारद्वाज
* अन्ना मणि
* अभय आस्तेकर
* अभय बैंग
* अमल कुमार राय चोधरी
* अरविंद भटनागर
* अरुण कुमार पति
* अरुण नेत्रावली
* अरुण मजूमदार
*	अर्विन श्रोडिन्गर
* अशोक गाडगिल
* अशोक दास
* अशोक सेन

## आ 
* आभास मित्रा
* आर राजलक्ष्मी
* आर्यभटः द्वितीयः
* आर्यभटः

## उ 
* उडुपि रामचन्द्र राव

## ए 
* ए पी जे अब्दुल कलाम
* एच आर कृष्णामूर्ति
* ए आर् गोपाल अय्यङ्गार
* एम एल मदन
* एम् एस् स्वामीनाथन्
* एम जी मेनन
* एस रामसिंह

## क 
* कल्पना चावला
* कृष्णन् के एस्
* कृष्णा एला
* कृष्णास्वामी कस्तूरीरंगन
* केदारेश्वर बनर्जी
* कैलाश नाथ कौल
* कोटरलकोटा रङ्गधामा राव
* के. आर्. रामनाथन्

## ग 
* गजेन्द्र पाल सिंह राघव
* गणपति थनिकैमोनि
* गान्दीकोटा वी राव
* गुमातम रवि
* गैति हसन
* गोविन्दराजन् पद्मनाभन्

## च 
* चन्द्रशेखर वेङ्कटरामन्
* चरकः

## ज 
* जगदीश चन्द्र बसु
* जगदीश शुक्ल
* जयन्त नार्लीकर
* जानकी अम्माल्
* जी आर देसिराजु
* जी एन रामचन्द्रन्
* जी माधवन् नायर्
* जॉर्ज सुदर्शन

## ट 
* टी एन कृष्णमूर्ति
* टि आर् अनन्तरामु
* टी वी रामकृष्णन

## ड 
* डी बप रेड्डी
* डा जे जे चिनाय
* डा मनमोहन अत्तावर
* डा सलिम अलि
* डा जयन्त नारळीकर

## त 
* तनु पद्मनाभन
* तपन मिश्रा
* तेज पी सिंह
* त्रिभुवनदास गज्जर

## द 
* दर्शन् रङ्गनाथन्
* दीपन घोष
* द्रोनमराजु कृष्णा राव

## न 
* नम्बी नारायणन
* नरिन्दर सिंह कपनी
* नरेन्द्र करमाकर
* नरेश दधिच
* नागेन्द्र कुमार सिंह
* नित्या आनन्द

## प 
* पत्चा रामचन्द्र राव
* पद्मनाभन् बलराम
* पम्पोश भट्ट
* पांडुरंग सदाशिव खङ्खोजे
* पिशरोथ राम पिशरोथि
* प्रणव मिस्त्री
* प्रफुल्लचन्द्र राय
* प्रशांत चन्द्र महालनोबिस
* प्रेम चन्द पाण्डेय
* प्यारासिंह गिल
*

## ब 
* बीरबल साहनी
* ब्रह्मगुप्तः
* बेञ्जामिन् पाल

## ब 
* भास्कराचार्यः

## म 
* मञ्चनहल्ली रङ्गास्वामी सत्यनारायण राव
* मञ्जुल भार्गव
* मणिलाल भौमिक
* मणीन्द्र अग्रवाल
* मथुकुम्मल्ली विद्यासागर
* मन मोहन शर्मा
* महावीरः (गणितज्ञ)
* माइकल लोबो
* माधव-कारा
* माधवः
* मिर्जा फैझन
* मुकेश्वर मण्डल
* मेघनाद साहा

## य 
* यलवर्थी नयुदम्मा
* यल्लाप्रगड सुब्बरावु
* यू अश्वथनारायन्

## र 
* रघुनाथ अनन्त माशेलकर
* रणजित चक्रवर्ती
* राकेश शर्मा
* राज रेड्डी
* राजा रामण्णा
* राजीव मोटवानी
* राजेश गोपाकुमार
* रानी बङ्ग
* राम चेट चौधरी
* रोद्दम नरसिंह

## ल 
* लालकृष्ण आर रामनाथन
* लालकृष्ण एस चन्द्रशेखरन
* कश्मीर राधाकृष्णन
* लालकृष्ण श्रीधर
* वराहमिहिर
* लगधः

## व 
* वराहमिहिरः
* वशिष्ठ नारायण सिंह
* विक्रम साराभाई
* विजय पी भाटकर
* विनोद जौहरी
* वी बालाकृष्णन्
* वेंकटरमन रामकृष्णन
* वेणु बप्पु

## श 
* शकुन्तला देवी
* शंकर अवबजी भैसे
* शान्तिस्वरूप भटनागर
* शिव एस बान्दा
* वीए शिव ऐय्यन्धुराय
* शिवराम बोजे
* श्रीकुमार बनर्जी
* श्रीनिवासरामानुजन्
* श्रीराम शङ्कर अभ्यङ्कर
* श्रीधराचार्यः
* श्रीपति

## स 
* संदीप त्रिवेदी
* सतीश कुमार
* सतीश धवन
* सत्या मन्थन कानून
* सत्येन्द्र नाथ बोस
* समीर लालकृष्ण ब्रह्मचारी
* सर एम विश्वेश्वरैया
* सलीम अली
* सी आर राव
* सि एन् आर् राव
* सी वी रमन्
* सुजॉय लालकृष्ण गुहा
* सुनील मुखी
* सुनीता विलियम्स्
* सुन्दर लाल होरा
* सुब्रमण्यन् चन्द्रशेखर
* सुभाष मुखोपाध्याय
* सूरी भगवन्तम्
* सुभाषकाकः
* सुश्रुतः
* सेम पित्रोडा

## ह 
* स्वपन चट्टोपाध्याय
* हर गोविन्द खुराना
* हरीश चन्द्र
* हलयुद्ध
* हिम्मतराव बवकर
* होमी जहाँगीर भाभा

वर्गः:भारतीयविज्ञानिनः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वाणेश्वरमहादेवमन्दिरम्

** वाणेश्वर महादेव  मंदिरः  **उत्तर प्रदेशस्य कानपुर देहात जनपदस्य जिनई ग्रामे स्थितास्ति। अयं मंदिरः पौराणिकास्ति। ,

## स्थानम्
अयं मंदिरः रूरा नगरात उत्तर -पश्चिम  ७ किलोमीटर दूरं अस्ति।

## पौराणिक इतिहासः
अस्य मन्दिरस्य शिव लिंगः असुर राजा वाणसुराः स्थापयितुं  अकरोति

## पर्वः 
श्रावण मासे प्रति चन्द्रवासरे शिव दर्शनाय महती सम्मर्दः भवति। 
फाल्गुन मासे महाशिवरात्रि दिवसे १५ दिवसीय पर्वः आयोजत

## चित्र दीर्घा

File:Waneshwar mahadev (internal view).JPG|left|Waneshwar mahadev (internal view) ,
File:Waneshwar Mahadev Mandir (worshipping view).JPG|Waneshwar Mahadev Mandir (worshipping view) ,
File:Waneshwar Mahadev Mandir (worshipping view)-1.JPG|Waneshwar Mahadev Mandir (worshipping view)-1 ,
File:Waneshwar Mahadev Mandir (worshipping view)-2.JPG|Waneshwar Mahadev Mandir (worshipping view)-2,Kanpur Dehat,Uttar Pradesh .

## इमान्यपि दृश्यताम्
वर्गः:उत्तरप्रदेशराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:मन्दिराणि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
२०१५

### जनवरी
* १ जनवरी&nbsp;– प्लानिंग-कमिशन् इत्याख्यस्य भारतसर्वकारीयविभागस्य स्थाने नीति-आयोगः इत्याख्यस्य नवीनविभागस्य स्थापना अभवत् । 
* २&nbsp;– ३ जनवरी&nbsp;– ज्ञानसङ्गमः (Gyan Sangam) इत्याख्यः कार्यक्रमः पुणे-महानगरे आयोजितः । तस्मिन् दिनद्वयात्मके कार्यक्रमे प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, वित्तमन्त्री अरुण जेटली, रिझर्व बैङ्क ऑफ इण्डिया इत्यस्य कोषागारस्य राज्यपालः रघुराम राजन्, विभिन्नानां वित्तीयसंस्थानां अध्यक्षाः च उपस्थिताः ।
* ८&nbsp;– ९ जनवरी&nbsp;– गुजरातराज्यस्य गान्धिनगरे वार्षिक-प्रवासिभारतीयदिवसस्य सम्मेलनम् अभवत् । 
* १३ जनवरी&nbsp;– उत्तरप्रदेशराज्यस्य मलीहाबाद-नगरे विकृतमदिरायाः पानेन ३२ जनाः मृताः ।
* २६ जनवरी&nbsp;– भारतीयैः भारतीयगणतन्त्रोत्सवः आचरितः । तस्मिन् उत्सवे अमेरिकासंयुक्तराष्ट्रस्य राष्ट्रपतिः मुख्यातिथित्वेन उपस्थितः ।
* २७ जनवरी&nbsp;– 'राष्ट्रिय राइफल्' इत्याख्यस्य भारतीयसैन्यविभागस्य 'कर्नल्'-पदविभूषितः एम्. एन् राई-महोदयः, स्पेशियल् ऑपरेशन् ग्रुप्-संस्थायां 'कोस्टेबल्'-पदारूढः सञ्जीवकुमारसिंहः च जम्मूकाश्मीरराज्यस्य पुलावामामण्डलस्य तरल-नामके स्थाने आतङ्कवादिभिः सह जाते युद्धे हुतात्मानौ अभवताम् । तस्मिन् युद्धे द्वौ आतङ्कवादिनौ अपि हतौ । एम्. एन्. राई-महोदयः गणतन्त्रोत्सवस्य (२६ जनवरी) कार्यक्रमे "युद्धसेवा"-प्रशस्तिना सम्मानितः आसीत् ।
* ३१ जनवरी&nbsp;– अग्निः-५ इत्याख्यस्य अग्निशस्त्रस्य उडिसा-राज्ये स्थिते व्हिलर-द्वीपे परीक्षणं कृतम् । तच्छस्त्रं ट्रक-याने, रेल-याने च स्थित्वा अनुकूलं भवेत् उत न इति परीक्षितम् ।

## सन्दर्भः 
वर्गः:२०१५
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सम्पूर्णानन्द संस्कृत विश्वविद्यालयः

**सम्पूर्णानन्द-संस्कृत-विश्वविद्यालयः** एकः संस्कृतविश्वविद्यालयः अस्ति । अयं विश्वविद्यालयः भारतस्य उत्तरप्रदेशस्य वाराणस्यां वर्तते । विशेषतः संस्कृताध्ययनाय सम्पूर्णानन्दसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य संरचना कृता । संस्कृतविषये उच्चशिक्षायाः अवसरः एतया संस्थया कल्प्यते । अत्र नैके विद्वांसः संस्कृतस्याध्ययनं कृत्वा अधुना विविधेषु पदेषु विश्वविद्यालयस्य गौरवम् अग्रे सारयन्तः सन्ति। वर्तमानसमये अस्य विश्वविद्यालयस्य मान्याः कुलपतयः प्रो0 हरेरामत्रिपाठिनः वर्तन्ते। 

## विभागाः 
अस्मिन् विश्वविद्यालये नैके विभागाः सन्ति।

## क्रीडाङ्गणम् 
अत्र एकं सुदीर्घं क्रीडाङ्गणं वर्तते यत्र सर्वे छात्राः विविधाः क्रीडाः स्पर्धाश्च क्रीडन्ति।

## पुस्तकालयः 
दशलक्ष्याधिकगृन्थयुतः सरस्वतीभवनपुस्तकालयः अस्मिन् विश्वविद्यालये छात्रामध्यनाय महदुपकरोति।

## सम्बद्धाः लेखाः 
* सरस्वतीभवनपुस्तकालयः
* काशी
* संस्कृतम्
* संस्कृतविश्वविद्यालयाः

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः 
 https://hi.wikipedia.org/wiki/सरस्वती_भवन_पुस्तकालय
वर्गः:संस्कृतविश्वविद्यालयाः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वरदपुरम्

वरदपुरम् अथवा **वरदहळ्ळि** अथवा **वद्दळ्ळि** शिव्मोग्गा मण्डलस्य सागर उपमण्डले अस्ति| एतत् स्थलं श्री श्रीधर स्वामिनः तपोभूमिः समाधिस्थलं च| अत्र श्री श्रीधर स्वामिना स्थापितः आश्रमः, धर्मध्वजः, स्वामिनः समाधिमन्दिरं च द्रष्टुं शक्यते| इतिहासे प्रसिद्धः श्री दुर्गाम्बायाः देवालयः अत्रास्ति| 
File:Durgamba.jpg|श्री दुर्गाम्बा
File:ಭಗವಾನ್_ಶ್ರೀಧರ_ಸ್ವಾಮೀಜಿ.JPG| प। पू। भगवान् श्री श्रीधरस्वामी महाराज्
File:Dharma dhvaja.JPG| धर्मध्वजः

## प्रापकः मार्गः 
वरदपुरम् सागर नगरतः प्रायः दश किलोमीटर् दूरे अस्ति। तत्र गन्तुं अनेके मार्गाः सन्ति। 
* सागरतः होन्नावरं गमन मार्गे वरदपुर कर्तरी समिपे वामतः गन्तव्यम्| 
* सागर नगरतः इक्केरि क्षेत्रं गत्वा अघोरेश्वर देवालयं दृष्ट्वा कल्मने ग्रामद्वारा वरदपुरं गन्तुं शक्यते|

## उल्लेखानि 
वर्गः:कर्णाटकराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
डानियेल् ओरटेगा

निक्कराग्वे राष्ट्रस्य प्रथमतद्देश्शीयः अध्यक्ष्ः भवति **डानियेल् ओर्ट्टेगा**(जन्मः :11 नवम्बेर् 1945). ओर्टेगा निक्कराग्वे देशे त्रिवारम् अधिकारस्थाने आसीत्। यदा अमेरिका निर्वाचनक्रित्रिमस्य अरोपितवान् तदा निक्कराग्वन् नीतिपींठः नवीन मतदानस्य निर्दॅशो दत्तः। तदा सः नवीन निर्वाचनेपि उन्नतभूरिपक्षेन राज्यभारे पुनरागतवान्। 
## परिष्काराः
कर्मकारेभ्यः दरिद्रेभ्यश्च अनेकानि परिष्काराः निक्कराग्वे प्रदेशेषु प्रावर्तितवान्। मनुष्यावकाशाय, जनाधिपत्यसम्रक्षणाय च तस्य नयेषु प्रामुख्यमस्ति। तस्य राष्ट्रम्,  कार्षिक,वाणिज्य, व्यावसायिक तलेषु स्वतन्त्रब्यापारनयैः पुरॉगतिमाप्तुम् सः शक्तोभूत्।. निक्कराग्वे राष्ट्रे 2005 वर्षे 76 शतमानम् जनाः निर्धनाः आसन्। अधुना तद्  50 शतमानान् अधः कर्तुम् ओर्टेगा शक्तः अभवत्। .
व्यवस्थानाम् मध्ये तिष्ठन् अपि विदेशव्यापारनिक्षेपस्य गतिः पञ्चवारम् गुणितम् वर्धयन् स अनेकानाम् राष्ट्रानाम् मातृका अभवत्। . ओर्टेगायाः सुहृदौ क्यूबा वेनिस्वेला च आस्ताम्। तेन नीतः सार्डिनिस्त् पार्टि विद्याभ्यास्,आरॉग्य विषयेषु उत्ग्रधनाय अनेकाः पद्धतयः स्थापितवन्त्ः दरिद्र जनविभागानाम् जीवितमार्गरूपॅण गोमहिषादि उपजीवितमार्गम् निर्धनम् दत्वा सः जनॅषु स्वीकार्यताम् वर्धयामास। तस्य प्रतियॉगि वामेतरपक्षप्रमुखः, राष्ट्रस्य गताध्यक्षः {{अर्नोळ्डो अलिमान्]]   "कम्यूणिस्टाः सान्डिनिस्टाः मानवराशेः शत्रवः" इति  घोषणाम् कृत्वा   शक्तम् भीषणिम् जनयति। 

## अवलम्बते
## बहिर्बन्धाः 
* La Voz del Sandinismo 

*Office of the President
*Extended bio by CIDOB Foundation  (in Spanish)
*Daniel Ortega: Sandanista leader, Nicaraguan president  September 1997
*Remember Daniel Ortega? He's back. September 15, 2005
*An old-school Ortega keeps the pink flag flying  November 2, 2006
*Leftward Tilt: Political Shift in Latin America 2007
*Intellectuals condemn authoritarian Ortega June 24, 2008
*Et Tu, Daniel?: The Betrayal of the Sandinista Revolution  by Roger Burbach, March 1, 2009

वर्गः:निक्कराग्वॅ राष्ट्रस्य अध्यक्षाः
वर्गः:अन्यदेशीयराजनेतारः
सिम्हेन्द्रमध्यमम् (रागः)

सिम्हेन्द्रमध्यमरागः कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतस्य कश्चन रागः । वेङ्कटमखेः मेलकर्तृरागव्यवस्थायाः अनुगुणम् अयं रागः सप्तपञ्चाशत्तमः मेलकर्तृरागः अस्ति।मुत्तुस्वामि-दीक्षितस्य मेलकर्तृरागव्यवस्थायाः अनुसारम् एतस्य रागस्य नाम **"सुमद्युतिः"**। एषः रागः शण्मुखप्रियारागस्य सदृशः रागः।  हिन्दुस्थानीयशास्त्रीयसङ्गीते जनाः कर्णाटकसङ्गीतात् एतं रागं स्वीकृतवन्तः।

## लक्षणानि
दिशिचक्रे तृतीयः रागः। अस्मिन् रागे चतुश्रुतिऋषभः, साधारणगान्धारः, प्रतिमध्यमः, शुद्धधैवतः , काकलिनिशादं च स्वराः भवन्ति। यतः अयं रागः मेलकर्तृरागः अस्ति, अतः वयं एतं रागं "सम्पूर्णरागं" इति वदामः । सम्पूर्णरागः इत्युक्ते सर्वे सप्तसवराः अपि भवन्ति। निशादं विहाय शन्नमुखप्रियारागस्य (५६ मेलकर्तृरागः) सदृशः एव । मध्यमं विहाय  कीरवाणीरागस्य (२१ मेलकर्तृरागः) समानः एव ।

## जन्यरागाः
सिम्हेनद्रमध्यमरागस्य केचन विरलाः जन्यरागाः सन्ति।  उदाहरणार्थम् आनन्दवळी (रागः) जयचूडामणि (रागः) शुद्ध (रागः) विजयसरस्वति (रागः) च केचन जन्यरागाणां नामानि।

## प्रसिद्धानि कीर्तनानि
अधः मायामालवगौलरागे प्रसिद्धानाम्  कीर्तनानाम् आवलिः दत्ता अस्ति -
# "नीदु चरनमुले", "पन्नगेन्द्र शयन" - त्यागराजः, तेलुगुभाषा
# "राम राम गुण सीम" - स्वाति तिरुनालः, संस्कृतभाषा
#"अय्यप्पा" - येसुदास्, तमिऴ्
#"पामरजन पालिनि" - मुत्तुस्वामी दीक्षितः, संस्कृत भाषा

वर्गः:कर्णाटकसङ्गीतस्य रागाः
वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
रोनाल्ड मैकडानल्ड

लघुत्तम|Ronald MacDonald

रोनाल्ड मैकडानल्ड (**Ronald MacDonald**) मैकडॉनल्ड्स.

वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:विदेशीयाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
हिण्डौननगरम्

**हिण्डौन** (, ) राजस्थानराज्ये स्थितस्य करौलीमण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति ।
हिण्डौननगरं (Rad Stone City) सुन्दरनगरं, सुयोजितनगरम् इत्यादिनामभिः प्रसिद्धमस्ति ।

वर्गः:राजस्थानराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:राजस्थानस्य प्रमुखनगराणि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
युद्धपुरस्काराः

* परमवीरचक्रम्

वर्गः:युद्धम्
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
परमवीरचक्रम्

परिचयः-
भारते दीयमानः अयं सर्वोच्चः सैनिक-पुरस्कारः।शत्रोः उपस्थितौ स्थले वा जले वा नभसि वा शौर्यनिमित्तम् आत्मबलिदान-निमित्तं वा अयं दीयते। मरणोत्तरम् अपि एषः प्रदीयते।

इतिहासः-
१९५०तमे ख्रिस्ताब्दे जानेवारीमासे २६तमे दिनाङ्के अस्य आरम्भः राष्ट्रपतिना कृतः।ब्रिटिशशासनकाले दीयमानस्य विक्टोरिया क्रास इति अस्य पुरस्कारस्य स्थाने इदानीम् अयं पुरस्कारः विद्यते।

संरचना-
पदकस्य संरचना सावित्री खानविलकर इत्यनया महिलया कृता। विजय खानविलकर इत्याख्यस्य सेनाधिकारिणः एषा भार्या।पदकस्य संरचना एवम् –
कांसस्य एकं मण्डलम्।तस्य व्यासः ३.४९सेमी.।मण्डलस्य केन्द्रे भारतस्य राजमुद्रा विद्यते। ताम् अभितः वज्रस्य चत्वारि चित्राणि सन्ति।पदकं परिघूर्णनक्षमे आधारपट्टे अवलम्बितम्।प्रान्तभागे नामाङ्कनं क्रियते।केन्द्रम् परितः पृष्ठदेशे ‘परमवीरचक्र’ इति एते शब्दाः देवनागर्या तथा रोमनलिप्या अङ्किताः।जम्बूवर्णा पट्टिका पदकं आधारयति।दधीचिमुनेः प्रतीकम् इदं पदकम्।देवाः वज्रं नाम शस्त्रं निर्मातुम् इच्छन्ति स्म।तदर्थं दधीचिमुनेः अस्थीनि आवश्यकानि आसन्। देवानां विजयार्थं दधीचिः स्वेच्छया स्वदेहत्यागं कृत्वा स्वस्य अस्थीनि वज्रनिर्माणाय समर्पितवान्।
अद्य यावत् एकविंशत्यै(२१) वीरेभ्यः इदं पदकं प्रदत्तम्।

 युद्धपुरस्काराः

वर्गः:युद्धम्
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
अर्धचालकाः उत्पादनम्

जटिल इलेक्ट्रॉनिक उपकरणानां विश्व-प्रयुक्त सेमीकंडक्टरानाम (अर्थात चिप) निर्माण प्रक्रियायस्य एव अर्धचालक उत्पादन वा निर्माण वदन्ते । अस्यार्थ मुख्यतः एकः अर्धचालक ‍(यथा सिलिकन‌)  उपरे अस्य  ऑक्साईड यौगिकस्य अत्यल्प त्वक् उत्पादनस्य क्रिया मुख्य अस्ति । सिलिकनस्य यः रूप यो सर्वाधिक प्रयुक्ताः, अया wafer अर्थात जरायु (झिल्ली) वर्तन्ते । अय जरा अद्यः ५० नैनोमीटर अपि न्यूनतर सन्ति - अर्थात एकः परमाणु-वेषु अल्पअधिक । अथ निर्माण प्रक्रिया अति कठिन वा अति सूक्ष्माः । अस्य कारणे भारत वर्षे अस्य उत्पादन शून्यसम अस्ति । 

वर्गः:चिप निर्माण
वर्गः:विज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया