open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भारतीय राष्ट्रीय विकासात्मक समावेता सङ्घः

**भारतीय राष्ट्रीय विकासात्मक समावेता सङ्घः (भा॰रा॰वि॰स॰स॰**) (  ) भारतस्य 38 राजनैतिकदलानां बृहत् तंबूबहुदलराजनैतिकगठबन्धनम् अस्ति यस्य नेतृत्वं भारतस्य बृहत्तमः विपक्षदलः भारतीयराष्ट्रीयकाङ्ग्रेसः करोति। २०२४ तमे वर्षे भारतीयसामान्यनिर्वाचने भारतीयजनतापक्षस्य नेतृत्वे सत्तारूढस्य राष्ट्रियलोकतान्त्रिकगठबन्धनसर्वकारस्य विरोधः अयं गठबन्धनः अस्ति। 

## इतिहास 
प्रथमविपक्षदलसभा, बिहारस्य पटनानगरे आयोजिता , तस्याः अध्यक्षता बिहारस्य मुख्यमन्त्री नीतीशकुमारः २३ जून २०२३ दिनाङ्के अभवत् , यदा नूतनगठबन्धनस्य प्रस्तावः मेजस्य उपरि स्थापितः समागमे विपक्षस्य १६ दलाः उपस्थिताः आसन् । 

द्वितीया सभा, कर्णाटकस्य बेङ्गलूरु -नगरे १७–१८ जुलै दिनाङ्के अभवत् । तस्य अध्यक्षता यूपीए अध्यक्षा सोनिया गान्धी कृतवती यदा गठबन्धनस्य प्रस्तावः स्वीकृतः, दश अपि दलाः सूचीयां योजिताः। गठबन्धनस्य नाम अन्तिमरूपेण निर्धारितं कृत्वा *भारतीयराष्ट्रीयविकाससमावेशीगठबन्धनम् इति* नाम दत्तम् । अस्मिन् सत्रे तृतीयसमागमः मुम्बईनगरे भविष्यति इति घोषितम् आसीत् ।  तृतीयसभा महाराष्ट्रस्य मुम्बई नगरे ३१ अगस्ततः १ सेप्टेम्बर् पर्यन्तं अभवत् । शिवसेना (यूबीटी) अध्यक्ष उद्धव ठाकरे इत्यनेन आयोजितायां सभायां सोनिया गान्धी, राहुलगान्धी, ५ राज्यानां मुख्यमन्त्रिणः च उपस्थिताः आसन्। द्विदिवसीयविमर्शेषु गठबन्धनेन आगामिसामान्यनिर्वाचनस्य प्रमुखनिर्वाचनविषयेषु चर्चा कृता, समन्वयसमित्याः उत्कीर्णनं कृतम्, २०२४ तमस्य वर्षस्य भारतीयसामान्यनिर्वाचनं 'यथासम्भवं' एकत्र युद्धं कर्तुं त्रिबिन्दुयुक्तं संकल्पं च पारितम् 

चतुर्थी सभा नवदिल्लीनगरे १९ दिसम्बर् दिनाङ्के अभवत् । मुख्यतया आसनसाझेदारी, संयुक्तसभा, गठबन्धनस्य प्रधानमन्त्रिमुखस्य/वा संयोजकस्य च चर्चायै एषा सभा आयोजिता आसीत् । आगामिनिर्वाचनेषु वीवीपीएटी- इत्यस्य अधिकतमं उपयोगः सुनिश्चित्य गठबन्धनेन संकल्पः स्वीकृतः । "निर्वाचनेषु विश्वासं वर्धयितुं मतदातृभ्यः प्रत्यक्षतया VVPAT-स्लिप्-पत्राणि स्वयमेव सत्यापयितुं पृथक् पेटीयां स्थापयितुं च दातव्यानि, न तु मुख्यपेटिकायां पतन्ति। अन्ततः सर्वाणि VVPAT-स्लिप्-पत्राणि शतप्रतिशतम् गणनीयानि, येन यथार्थतया निःशुल्कं च... fair elections" इति गठबन्धनेन सभायां पारितः संकल्पः पठितः। आसनसाझेदारी अपि ३१ दिसम्बर् २०२३ वा जनवरी २०२४ तमस्य वर्षस्य मध्यभागे वा कर्तव्यम् आसीत् ।भारतसंसदे विपक्षस्य सांसदानां निलम्बनस्य विरुद्धं २२ दिसम्बर् २०२३ दिनाङ्के देशे सर्वत्र विरोधान्दोलनं भविष्यति इति अपि निर्णयः कृतः केचन नेतारः अवदन् यत् महात्मागान्धिनः पुण्यतिथिदिने ३० जनवरी २०२४ दिनाङ्के पटनानगरे गठबन्धनः भव्यं संयुक्तसभां करिष्यति , यद्यपि एतत् आधिकारिकतया न घोषितम्। 

गठबन्धनस्य ५ तमः समागमः वस्तुतः केचन नेतारः न उपस्थिताः आसन् ।  समागमस्य अनन्तरं भारतीयराष्ट्रीयकाङ्ग्रेसस्य अध्यक्षः मल्लिकार्जुनखर्गे गठबन्धनस्य अध्यक्षः घोषितः ।  सदस्यैः आसनसाझेदारीविषये अपि चर्चा अभवत् ।  बिहारस्य मुख्यमन्त्री नीतीशकुमार इत्यस्मै गठबन्धनस्य राष्ट्रियसंयोजकस्य पदं प्रस्तावितं यत् सः अङ्गीकृतवान् ।  कुमारः सप्ताहद्वयानन्तरं २०२४ तमे वर्षे बिहारराजनैतिकसंकटस्य राष्ट्रियलोकतान्त्रिकगठबन्धने सम्मिलितवान् । 
वर्गः:भारतस्य राजनीतिः
शिव शक्ति बिन्दु

**शिवशक्तिबिन्दुः** भारतीयअन्तरिक्षसंशोधनसङ्गठनस्य (ISRO) तृतीयचन्द्रअभियानस्य चन्द्रयान-३ इत्यस्य अवरोहणस्थलम् अस्ति । २०२३ तमस्य वर्षस्य अगस्तमासस्य २३ दिनाङ्के अभियानस्य अवरोहीयान *विक्रमः*, चलित्रयान *प्रज्ञान्* च चन्द्रस्य दक्षिणध्रुवात् प्रायः 600 किलोमीटर अन्तरे अवतरितवन्तौ      भारतं चन्द्रे सफलं मृदु-अवरोहणं कृत्वा चतुर्थ  राष्ट्रं जातम्, चन्द्रस्य दक्षिणध्रुवस्य समीपस्थः देशः अपि अभवत्  शिव शक्ति बिन्दु  निर्देशांके मैन्ज़िनस-सी एवम् सिम्पीलियस-एन क्रेटरौ  निकट स्थितः अस्ति।

*शिवशक्तिः* नाम चन्द्रसम्बद्ध हिन्दुदेवता शिवः स्य, शक्तिः, दिव्यस्त्रीशक्तिः, यस्याः प्रायः शिवपत्न्याः चित्रणं भवति, तस्य नामतः निष्पन्नम् अस्ति 

## घोषणा 
अस्य नामस्य घोषणा २०२३ तमस्य वर्षस्य अगस्तमासस्य २६ दिनाङ्के बेङ्गलूरुनगरे इसरो-वैज्ञानिकैः सह मिलित्वा प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्रमोदीना कृता ।  प्रधानमन्त्री मोदी इत्यनेन उल्लेखितम् यत् "शिव-शक्तिः" इत्यस्य चयनं मानवतायाः दृढनिश्चयत्वेन "शिवस्य" अवधारणायाः आधारेण तथा च एतासां मानवीयमहत्वाकांक्षाणां वास्तविकीकरणस्य क्षमतारूपेण "शक्तिः" इति अवधारणायाः आधारेण अभवत्, ततः परं "शक्तिः" अपि श्रद्धांजलिरूपेण... महिला वैज्ञानिकाः। 

## ग्रहण 
अस्य बिन्दुस्य नामकरणं "शिवशक्ति" इति कृत्वा विपक्षीयराजनैतिकदलानां कतिपयेभ्यः वर्गेभ्यः आलोचना अभवत् यतः अस्य स्थलस्य नामकरणं हिन्दुदेवतानां नामधेयेन अभवत् ।  तथापि सर्वकारेण आलोचनानां प्रतिकारः कृतः यत् चन्द्रयान-१ इत्यस्य कठिन-अवरोहणस्थलस्य नाम भारतस्य प्रथमस्य प्रधानमन्त्रिणः जवाहरलालनेहरू इत्यस्य नामधेयेन कृतम् इति 

इस्रो-  एस  "एतादृशं नाम प्रथमवारं न दत्तम्।" भारतीयनामानि पूर्वमेव सन्ति। अस्माकं चन्द्रे सरभाई गड्ढा अस्ति। प्रत्येकं देशः स्वनामानि दातुं शक्नोति। नामकरणं परम्परा अस्ति। तत्र विवादः नास्ति” इति सः अवदत् ।  इस्रो इत्यस्य पूर्वाध्यक्षः जी माधवन नायरः अपि अवदत् यत् सम्पूर्णः विवादः पूर्णतया 'दुर्व्याख्यानम्' आधारितः अस्ति। सः अवदत् यत् 'शक्ति' अस्य जगतः सृष्टेः पृष्ठतः यत् 'बलम्' अस्ति तत् निर्दिशति। "अस्माकं पण्डितर्षिभिः शिव इति नामकरणम्।" अस्माकं पुराणैः तस्य रूपं दत्तं यतः जनाः बलस्य अवधारणां अवगन्तुं न शक्नुवन्ति स्म, तथैव मानवरूपं कैलासं च सर्वं आगतं। भिन्नः विषयः । अयं अन्तर्निहितः सिद्धान्तः 'शक्ति' इति नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति, अस्माभिः तस्य धार्मिकप्रेरणायाः आरोपणं न करणीयम्" इति सः निष्कर्षं गतवान् ।  ।

## अपि द्रष्टव्यम् 
* जवाहर बिन्दु
* तिरंगा बिन्दु

## सन्दर्भाः 
### टिप्पणियाँ 
## बाह्यलिङ्काः 
* चन्द्रयान - ३ इसरो आधिकारिक स्थल
जैनसाहित्यम्

**जैनसाहित्ये** जैनधर्मस्य साहित्यं निर्दिश्यते । एषा विशाला प्राचीना च साहित्यपरम्परा अस्ति, या प्रारम्भे मौखिकरूपेण प्रसारिता आसीत् । प्राचीनतमं जीवितं सामग्रीं जैन-आगमेषु अस्ति, येषु अर्धमागधीषु लिखितम् अस्ति ।  अर्धमागधी प्राकृतभाषा अस्ति । एतेषां शास्त्रीयग्रन्थानां विषये पश्चात् जैनभिक्षुभिः विविधाः भाष्याणि लिखितानि आसन् | पश्चात् अन्यभाषासु अपि ग्रन्थाः लिखिताः, यथा संस्कृतं, महाराष्ट्री प्राकृतं च ।

जैनसाहित्यं मुख्यतया *दिगम्बर* - *श्वेताम्बर-* आदेशयोः नियमयोः मध्ये विभक्तम् अस्ति । एतौ जैनधर्मस्य मुख्यसम्प्रदायौ सर्वदा न सहमतौ यत् के ग्रन्थाः प्रामाणिकाः इति मन्तव्याः।

अद्यतनतरं जैनसाहित्यं अन्यभाषासु अपि लिखितम् अस्ति, यथा मराठी, तमिळ, राजस्थानी, ढूण्ढारी, मारवाडी, हिन्दी, गुजराती, कन्नड, मलयाळम्भाषायां तथा च अद्यतनतया आङ्ग्लभाषायां ।

वर्गः:जैनमतम्
बहुचरा माता

**बहुचरा माता** (  ; ) हिङ्गलाजस्य अवतारस्य, स्वस्य कुमारीपक्षे पतिव्रता - उर्वरता-योः हिन्दुदेवी अस्ति । गुजरातराजस्थानयोः अन्यदेवता इव बहुचराचरणमूलम् अस्ति ।  देवी बहुचरा बापलदन्जी देथस्य पुत्री आसीत् । सा हिजरासमुदायस्य संरक्षिका अपि मन्यते ।  तस्याः प्राथमिकं मन्दिरं भारतस्य गुजरातस्य मेहसानामण्डलस्य बेचाराजीनगरे स्थितम् अस्ति |

बहुचरा कोलीजातेः एकेन डकेन, बपैया इत्यनेन पूज्यते स्म, तस्याः तीर्थं च तेन शंखलपुरे मृत्योः अनन्तरं वरखाडावृक्षस्य अधः स्थापितं
दोर्भला प्रभाकरशर्म:

**दोर्भला प्रभाकरशर्मः** प्रसिद्धः संस्कृतविद्वान्, संस्कृतस्य शतवर्षीयः च आसीत् । 

## जीवनस्य विशेषताः 
### बाल्यकाल एवं शिक्षा 
अनन्तलक्ष्मी-रत्नय्य दीक्षितुल्यो: गृहे मेदकमण्डलस्य रामायम्पेटा-नगरे अश्वयुजशुक्लषष्ठी , १९४८ , अक्टोबर्-मासस्य ८ दिनाङ्के अभवत् । सः बाल्यकाले पित्रा शिक्षितः, निजामाबादमण्डलस्य इन्दौर -नगरस्य रघुनाथसंस्कृतविद्यालये प्राथमिकं माध्यमिकं च संस्कृतशिक्षणं कृतवान् । अत्र सः भ्रातुः दोर्भलविश्वनाथशर्मस्य अधीनं अध्ययनं कृतवान् | पश्चात् हैदराबाद-नगरस्य वेङ्कटेश्वर-वेदान्तवार्थिनी-संस्कृत-महाविद्यालये अध्ययनं कृत्वा बी.ओ.एल. एम. पट्टा प्राप्तवान्| तदनन्तरं १९७९ तमे वर्षे आन्ध्रविश्वविद्यालयात् पि हेच् डि उत्तीर्णः अभवत्। "न्याय वैसेशिकायः आत्मतत्त्व प्रसिकनम्" पोचञ्चेर्ला श्री राममूर्ति के पर्यवेक्षणे प्रस्तुत  उपाधिं प्राप्तवान्।शास्त्रुल विठलशास्त्री, कल्याणमहाराजः, कोविल् कण्डदाई शतकोपाचार्यः, वर्खेडकरकृष्णाचार्यः च आचार्याः आसन् ये तस्मै संस्कृतं पाठयन्ति स्म । सः रोम्पिचेरला श्रीनिवासाचार्यस्य, रावुरीवेङ्कटेश्वरस्य च अवधान अध्ययनं कृतवान् । 

सः आन्ध्रगिर्वणविद्यापीठः, संस्कृतभारती, राष्ट्रीयसंस्कृतसंस्थानम्, श्रीपुरुषोत्तमधर्मप्रचारसभा,श्रीगोदावरीपरिरक्षनसमितिः इत्यादिषु संस्थासु स्वसेवाः प्रदाति।शर्मा २०२३ तमे वर्षे संस्कृतभाषासेवापुरस्कारं प्राप्तवान्।

### कार्य 
१९६७-६८ तमे वर्षे सः नलगोण्डा-नगरस्य गीतविज्ञाना-महाविद्यालये आन्ध्र-महाविद्यालये व्याख्यातारूपेण कार्यं कृतवान् । पश्चात् कोव्वुरु, पश्चिमगोदावरीमण्डले वाद्रेवु जोगयम्मा वैदिकसंस्कृतविद्यालये तथा कोव्वुरु आन्ध्रगिरवाना विद्यापीठे व्याख्यातारूपेण सम्मिलितः ।१९९५ तमे वर्षे पदोन्नतिं प्राप्य निवृत्तेः पूर्वं १० वर्षाणि यावत् तस्य महाविद्यालयस्य प्राचार्यरूपेण कार्यं कृतवान् ।

## लेखनम् 
सः प्रायः २० संस्कृतनाटकानि रचितवान् । तेषु केचन आकाशवाणी विजयवाडाकेन्द्रात् प्रसारिताः आसन् । श्रीशैलप्रभा इत्यादिषु पत्रिकासु अनेके लेखाः प्रकाशिताः । तेन उपदेशाः केचन ग्रन्थाः सन्ति- १.

* गुरु भक्ति
* पार्वती का विवाह
* सौन्दर्यलहरि
* अग्नि मेदे पुरोहितम्
* संस्कृत काव्य
* जागरूकता भारतीया अस्ति

### अवधाना: 
तेन एतावता ५० अष्टावधानानि, द्वे शतवधानौ (कोव्वुर-राजमुण्ड्रीषु) कृताः । तेलुगुराज्येषु कोव्वूर्, राजमुण्ड्री, मन्त्रालयम्, तिरुपति, हैदराबाद, वारङ्गल, रामायम्पेट इत्यादिषु तथा च काशी, पुणे, लखनऊ, उज्जैन, पाण्डुचेरी, वडोदरा, पुरी इत्यादिषु नगरेषु नगरेषु च सफलतया संस्कृतकक्षां आयोजितवान् आन्ध्र ।

### उपाधिः 
* गिरवाण कवितालंकार
* संस्कृत शतवधान प्रभाकर
* ज्ञान सरस्वती

#

*

## मूलानि 
* अवधान सारम्-दोर्भल प्रभाकरशर्म

वर्गः:१९४८ जननम्
पण्डितः

**पण्डितः** स उच्यते यो विद्यामर्थमैश्वर्यमेव महान्तमासाद्यः असमुन्नद्धो विचरति।
लघुचित्रम्|दक्षिणतः|चित्रपाठ्यम्=पण्डितप्रतिमा|पाकिस्थानस्था पण्डितप्रतिमा एषा।
## शब्दोत्पत्तिः
पण्डा वेदोज्ज्वला बुद्धिर्जातास्येति यद्वा पण्ड्यते तत्त्वज्ञानं प्राप्यतेऽस्मात् । गत्यर्थेति
क्तः। पुल्लिङ्गं शब्दः अयम्। तत्पर्य्यायः । विद्वान् २ विपश्चित् ३ दोषज्ञः ४ सन् ५ सुधीः ६ कोविदः ७ बुधः ८ धीरः ९ मनीषी १० ज्ञः ११ प्राज्ञः १२ संख्यावान् १३ कविः १४ धीमान् १५ सूरिः १६ कृती १७ कृष्टिः १८ लब्धवर्णः १९ विचक्षणः २० दूरदर्शी २१ दीर्घदर्शी २२ । इत्यमरः । २ । ७ । ५-६ ॥

```
धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्,
वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।
सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी,
ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥
```

```
बुधः सुधीः कृती कृष्टिः कविर्व्यक्तो विशारदः ।
विचक्षणश्च मेधावी संख्यावान्मतिमान्मतः ॥ ३३३ ॥
```

इति अभिधानरत्नमाला २।१।१।३३२॥

विशारदः २३ । कवी २४ सूरी २५ । इति भरतः ॥ 
विदग्धः २६ दूरदृक् २७ वेदी २८ वृद्धः २९ बुद्धः ३० विधानगः ३१ प्रज्ञिलः ३२ कृस्निः ३३ । इति शब्दरत्नावली ॥ 
विज्ञः ३४ मेधावी ३५ । इति राजनिर्घण्टः ॥ सिह्लकः । इति मेदिनी ॥
सर्व्वज्ञत्वात् महादेवः । यथा, महाभारते ।१३ । १७ । १२४ ।
न्यायनिर्व्वपणः पादः पण्डितो ह्यचलोपमः ॥

## लक्षणानि
आत्मज्ञानं कार्येषु शक्तिः तितिक्षा धर्मनित्यता च यं पुरुषार्थात् नापकर्षन्ति सः पण्डितः उच्यते । निषेवते प्रशस्तानि न सेवते निन्दितानि अनास्तिकः श्रद्धधानः एतत् पण्डितलक्षणम् । क्रोधः हर्षः दर्पः हीस्तम्भः मान्यमानिता च यं पुरुषार्थात् नापकर्षन्ति सः पण्डितः उच्यते । मन्त्रं मन्त्रितं वा यस्य कृत्यं न जानन्ति कृतमेवास्य जानन्ति सः पण्डितः इत्युच्यते । शीतमुष्णं भयं रतिः समृद्धिः असमृद्धिर्वा यस्य कृत्यं न विघ्नन्ति सः पण्डितः उच्यते । यस्य संसारिणी प्रज्ञा धर्मार्थावनुवर्तते यः कामादर्थं वृणीते सः पण्डितः इत्युच्यते । पण्डितबुद्धयः यथाशक्ति चिकीर्षन्ति यथाशक्ति च कुर्वते । पण्डितस्य प्रथमं प्रज्ञानं किमित्युक्ते क्षिप्रं विजानाति चिरं श्रुणोति विज्ञायचार्थं भजते न कामात् । परार्थे नासंपृष्ठः व्युपयुङ्क्ते । पण्डितबुद्धयः नराः अप्राप्यं न अभिवाञ्छन्ति नष्टं शोचितुं नेच्छन्ति । आपत्सु च न मुह्यन्ति । यः निश्चित्य प्रक्रमते कर्मणः नान्तर्वसति अवन्ध्यकालः वश्यात्मा सः पण्डितः उच्यते । पण्डिताः आर्य कर्मणि रज्यन्ते । भूतिकर्माणि कुर्वते । हितं च नाभ्यसूयन्ति । यः आत्मसंमानेन हृष्यन्ति । अवमानेन न तप्यते । गाङ्गो ह्रद इव अक्षोभ्यः सः पण्डितः उच्यते । तत्त्वज्ञः सर्वभूतानां योगज्ञः सर्वकर्मणाम् उपायज्ञः मनुष्याणां नरः पण्डितः उच्यते । यः प्रवृत्तवाक् चित्रकथ ऊहवान् प्रतिभानवान् आशुग्रन्थस्य वक्ता च सः पण्डितः उच्यते । यस्य श्रुतं प्रज्ञानुगं यस्य प्रज्ञाचैव श्रुतानुगा असंभिन्नार्यमर्यादः सः पण्डिताख्यां लभेत ।

तस्य बुद्धेरुज्ज्वलत्वञ्च कार्यभेदादनुमातव्यं तदेव तस्य लक्षणं यथा

```
पठकाः पाठकाश्चैव ये चान्ये शास्त्रचिन्तकाः। 
सर्वे व्यसनिनो मूर्खा यः क्रियावान्स पण्डितः॥
```
 इति महाभारते वनपर्व्वणि॥

```
निषेवते प्रशस्तानि निन्दितानि न सेवते ।
अनास्तिकः श्रद्दधान एतत् पण्डितलक्षणम् ॥
```
 इति चिन्तामणिः ॥

```
विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि । 
शुनिश्चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः॥
```
 श्रीभगवद्गीतायाम् । ५ । १७ ॥
श्री रामदास काठियाबाबा

रामदास काठियाबाबा (English: Ramdas Kathiababa) (२४ जुलाई १८०० – ८ फेब्रुवरी १९०९) निम्बरक सम्प्रदाय श्री १०८ स्वामी रामदास कठिया के ५४ आचार्य द्वैतद्वैतवादी निम्बरक सम्प्रदाय के हिन्दू आध्यात्मिक नेता थे बाबाजी महाराजः कठिया बाबा इति नाम्ना सर्वत्र प्रसिद्धः आसीत् । तस्य जन्म प्रायः द्विशतवर्षपूर्वं पञ्जाबराज्यस्य लोनाचामारी ग्रामे अभवत् ।

## सन्दर्भा
वृत्तरत्नाकरम्

***वृत्तरत्नाकरम्*** केदारभट्टस्य गद्यविषयकः संस्कृतः ग्रन्थः अस्ति | केदारभट्टस्य व्यक्तित्वस्य जीवनस्य च विषये बहु सूचना उपलब्धा नास्ति । अस्य ग्रन्थस्य रचना १५ शतके स्वीकृता । वृत्तरत्नाकर: काव्यानां लयसम्बद्धः प्रौढः रचना अस्ति । अस्य षट् अध्यायाः १३६ श्लोकाः च सन्ति ।

वृत्तरत्नाकरस्य एकं वैशिष्ट्यम् अस्ति यत् गद्यविशेषतारूपेण प्रयुक्ता पङ्क्तिः काव्यस्य उदाहरणरूपेण अपि आगच्छति । अस्य अधिकोपयोगित्वं वृत्तरत्नाकरस्य विषये अनेकानि भाष्याणि लिखितानि सन्ति । अस्मिन् विषये चतुर्दश प्राचीनभाष्याणि उपलभ्यन्ते, येषु नारायणी टीका महत्त्वपूर्णा इति मन्यते ।

पिङ्गळ: पश्चात् केदारभटसहिताः अनेके छन्दोस्त्रलेखकाः अभवन् । तस्य उदाहरणरूपेण वृत्तरत्नाकर: छन्दशास्त्रस्य सैतवः, काश्यपः, रामः इत्यादीनां प्रख्यातानां लेखकानां नाम अपि उल्लेखयति । किन्तु एतेषां गुरुणां ग्रन्थानां नामानि अपि न लभ्यन्ते। कालिदासस्य 'श्रुतबोध' इति गद्यशास्त्रस्य प्रसिद्धः ग्रन्थः अस्ति, परन्तु अत्यल्पाः श्लोकाः प्रतिनिधिताः इति कारणतः अस्य बहु महत्त्वं न दत्तम् । गंगादासुस्य ' **छन्दोमञ्जरी** ' काव्यग्रन्थः उत्तमः आसीत् किन्तु बहु प्रचारं प्राप्तुं न शक्तवान् । क्षेमेन्द्रस्य ' **सुवृत्ततिलकम्** ' गद्यव्याख्यानात् अधिकं गद्यस्य आलोचना अस्ति, अतः तस्य अपि बहु प्रचारः न प्राप्तः । एतेभ्यः विहाय अन्ये छन्दपुस्तकानि सन्ति किन्तु प्रायः सर्वाणि अप्रचलितानि सन्ति । एतेषु सर्वेषु वृत्तरत्नाकरम् अद्यत्वे सर्वाधिकं लोकप्रियम् अस्ति । यत्र मल्लिनाथादिप्राचीनभाष्यकारा अपि गद्यविशेषतां निर्दिशन्ति, तत्र ते सर्वे व्रत्ररत्नकाराः - इति विद्वांसः मतम्।

यस्मात् कारणात् वृत्तरत्नाकरस्य बहुप्रसिद्धत्वम् अस्ति तस्य गुणद्वयत्वात् । एकं स्तोत्रस्य प्रतीकं तस्मिन् एव स्तोत्रे भवति अर्थात् ' भुजङ्गप्रयत् ' इति वृत्तस्य प्रतीकं ' **भुजङ्गप्रयत भवेद् यैश्चतुर्भि** ' इति समाने स्तोत्रे भवति। एतेन विशेषणं दृष्टान्तश्च समानरूपेण उक्तमिति सूचितम् । लेखकः स्वयमेव स्वपुस्तके एतस्य विशेषतायाः उल्लेखं करोति । अयं प्रकरणः न केवलं  छन्दशास्त्रे अपि तु अन्येषु लक्षणग्रन्थेषु अपि अनुपस्थितः अस्ति । एतेन शैल्याः उदाहरणे विशेषतानां समन्वयः अतीव सुलभः भवति । उदाहरणानि अधिकं न पश्यन्तु। द्वितीयं लक्षणं तस्य अत्यल्पपरिमाणम् । कुलम् १३६ श्लोकाः सन्ति, परन्तु ये महत्त्वपूर्णाः श्लोकाः प्रचलन्ति ते तस्मिन् एव रचिताः सन्ति ।

केदारभट्टः वृत्तरत्नाकरस्य रचयिता अस्ति । तस्य पितुः नाम पाव्यकः विद्वान् ब्राह्मणः शिवभक्तः आसीत् । काश्यप गोत्रस्त । लेखकेन तस्य कालस्य विषये किमपि न लिखितम्, न च कश्चन ऐतिहासिकविद्वान् तस्य प्रयासं कृतवान् । केदारभट्टः प्राचीनः लेखकः इति अपि वक्तुं शक्यते । ते स्वं शैव इति घोषितवन्तः। अस्मात् शैवधर्मस्य प्रधानतायां काले वा शैववैष्णवयोः युद्धकाले वा अभवत् इति अनुमानं कर्तुं शक्यते ।

वृत्तरत्नाकरस्य अनेकाः भाष्याणि सन्ति, येषु द्वौ उल्लेखनीयौ - एकः कासिनिवासी **नारायणभट्टस्य** अपरः सेतुटिकायाः। तेलुगुभाषायां श्री. आचार्यः के. नीलकण्ठस्य वृत्तरत्नाकरः संस्कृत-अकादमीद्वारा मुद्रितः उपलभ्यते ।

## स्रोतांसि 
* वृत्तानां व्युत्पत्तिः 

## बाह्यलिङ्काः 
* व्रतरत्नाकर (संस्कृत विकिपीडिया)
* वृतरत्नाकर (वृतरत्नाकरस्य संस्कृत-भाष्यं नरसिंहदेवशास्त्रस्य च हिन्दी-भाष्यम्)
* वृतरत्नाकर, हिन्दी टीका सहित (कथाकार - श्रीधरानन्द शास्त्री)
* वित्त (डॉ. अम्ब कुलकर्णी) पुनरावृत्ति एवं संयोजन गणित में
गणपति विघ्नेश:

**गणपति विघ्नेश:** (जन्म ११ आगस्त् १९८१) भारतस्य प्रथम-श्रेणी क्रिकेट्क्रीडक: अस्ति। स: भारतीय विश्वदलस्य, भारतीय क्रिकेट् लीग् टी-२० स्पर्धायां भाग: आसीत्। २००८ तमे वर्षे, बिर्केन्हेट्-पार्क् क्रिकेट् क्लब्बस्य कृते आंग्ल-क्लब् क्रिकेट्क्रीडां अर्ध-सीजनं कृत्वा चेषैर्-कौण्डी-क्रिकेट् लीग् क्रीडायां क्रीडितवान्। उद्घाटन गेन्दबाजीं, आक्रामकम् उद्घाटन बल्लेबाजीं च कृत्वा प्रसिद्ध: विघ्नेश:, चेन्नै सूपर् किङ्स् इत्यनेन ऐपिएल् २०११ संस्करणस्य कृते चयनित: अस्ति।

## सन्दर्भ: 
वर्गः:भारतीयक्रिकेट्-क्रीडापटवः
वर्गः:जीवतव्यक्तयः
वर्गः:१९८१ जननम्
वामसीदास बाबाजी

**वामसीदास बाबाजी** (English: Vamsidas Babaji; १८५९ - २३ जुलै १९४४) एक बांग्लादेशी हिंदू भिसा, दार्शनिक और वैष्णव धर्माधारी के अर्थ। उन्हें वैष्णव धर्म के अर्थ वह के अर्थ

## प्रारम्भिक जीवन
श्रील वोमसीदास बाबाजी १८५९ तमे वर्षे ब्रिटिशभारतस्य पूर्वबङ्गस्य ग्रेटर मायमेन्सिंहमण्डलस्य मजितपुरग्रामे (वर्तमानस्य किशोरगञ्जमण्डलस्य बाङ्गलादेशस्य पकुण्डियापुलिसस्थानके) प्रादुर्भावः अभवत् । पूर्वाश्रमे तस्य नाम भैरवचन्द्रः आसीत् । सः श्रीसनातनमन्त्रब्रह्म (बर्मण) जपं कृत्वा दरिद्रः मत्स्यजीविः आसीत् ।
## नवद्वीपस्य लीलाः
यद्यपि सः अपरिचितः भूत्वा नबद्विपं प्रविष्टवान् तथापि अन्यसाधवः इव वामसीदासबाबाजी अपि क्रमेण प्रसिद्धः अभवत् । बहूनि सत्ऋषयः मन्दं वदन्ति स्म सिद्धिलवस्य अनुकरणं वा कुर्वन्ति स्म। परन्तु बाबाजी महाराजः वास्तवमेव प्राप्तवान्। नबद्विपवासकाले सः तेषां वेषधारिणां वैष्णवानां सङ्गतिं परिहरति स्म । एकदा कश्चन व्यक्तिः नवद्वीपस्य एकस्य भागस्य विषये महाप्रभुस्य जन्मभूमिः इति प्रचारं कर्तुं आरब्धवान् । महाप्रभुः तस्मै अवदत् इति वदति।
## मृत्यु
१९४४ तमे वर्षे जुलैमासस्य २३ दिनाङ्के श्रील रघुनन्दन टैगोरस्य तिरुवातिथ्यां रात्रौ ८वादने परमहंसवामसीदासबाबाजीमहाराजः इहिलिला सह गोलोकवृन्दावने श्रीकृष्णस्य नित्यालं प्रविष्टवान् । बाबाजीयाः नित्यसहचरः तुलसीदेवी अपि तत्क्षणमेव पङ्ककुण्डे पतिता । मजीतपुर के भक्तों ने यमविथी बाबाजी महाराज के अप्राकृतिक शव दफन किया।  
## सन्दर्भः
## बाह्य कडि
वर्गः:अन्यभाषालेखाः
बल्लाल सेन:

**बल्लाल सेन:** अथवा **बल्लाल् सेन:** (११६०–११७९), क्षेत्रीयसाहित्ये बल्लालसेन इति अपि प्रसिद्धः, भारतीय उपमहाद्वीपस्य बङ्गालक्षेत्रस्य सेनावंशस्य द्वितीयः शासकः आसीत्  सः विजयसेनस्य पुत्रः आसीत् । सः गोविन्दपालं पराजय्य पालसाम्राज्यस्य समाप्तिम् अकरोत् |  बल्लल सेन: पाश्चात्यचालुक्यसाम्राज्यस्य राजकुमारी रामदेवी इत्यनेन सह विवाहम् अकरोत् । तेन ज्ञायते यत् सेनाशासकाः दक्षिणभारतेन सह निकटसामाजिकसम्पर्कं धारयन्ति स्म ।

सः प्रसिद्धतमः सेनाशासकः आसीत् । सः सम्पूर्णं राज्यं एकीकृतवान् । सः उत्तरबङ्गस्य विजयं सम्पन्नवान् स्यात् । मगधराज्येन अपि मिथिं जित्वा स्यात्। बङ्गालदेशस्य परम्परानुसारं बल्लालासेनासाम्राज्ये अनेकाः गठबन्धनानि आसन् :

* वङ्गा,
* वरेन्द्र,
* कामरूपा,
* रार्
* मिथिला,
* दिल्ली
* बागरी (पंजाब, राजस्थान, हिमाचल, हरियाणा)   

बल्लाल सेन: बङ्गालस्य राजपरिवारात् आगतः, यदा सः दिल्लीं गतवान् तदा सः हिन्दुस्तानस्य सम्राट् इति घोषितः ।  परन्तु न तु क्षेत्रस्य द्वौ जीवितौ शिलालेखौ, न च तस्मै आरोपितौ महान् साहित्यिकौ ग्रन्थौ **, धनसागरः, भव्यसागरः**, तस्य सैन्यसाधनानां उल्लेखं करोति। अपरपक्षे एते तस्य विद्वत्कार्यं समाजसुधारं च निर्दिशन्ति । बल्लालासेना बङ्गदेशे रूढिवादीनां हिन्दुप्रथानां पुनरुत्थानेन सह सम्बद्धा आसीत्, विशेषतः ब्राह्मणानां, कायस्थानां मध्ये जातिस्य प्रतिक्रियावादी परम्परां स्थापयति स्म, यत्र ब्राह्मणाः कुलीनश्रोत्रियसप्तसतीरूपेण वर्गीकृताः आसन् कायस्थाः शासकाः इति वर्गीकृताः, परन्तु ऐतिहासिकं प्रामाणिकता नास्ति । चालुक्यराजकुमारी रामदेवी इत्यनेन सह तस्य विवाहः सूचयति यत् सः स्वपितुः उत्तराधिकारं प्राप्तं राज्यं निरन्तरं कृतवान्, यस्मिन् वर्तमानस्य बाङ्गलादेशस्य भागाः, सम्पूर्णः पश्चिमबङ्गः, मिथिलाः अर्थात् उत्तरबिहारस्य भागाः अपि अन्तर्भवन्ति स्म । अवयसागरे गुप्तवृत्तान्तानुसारं बल्लाल सेन: स्वराज्ञ्या सह वृद्धावस्थायां गङ्गयमुनासङ्गमं प्राप्य स्वपुत्राय लक्ष्मणसेने राज्यं समर्पितवान् । ततः लक्ष्मणसेना तस्य साहित्यस्य समापनस्य कार्यभारं स्वीकृतवान् ।
## मूला:
 ।
श्रीक्रीराति

२०१० तमे वर्षे एतत् नगरं विशेष-आर्थिक-क्षेत्रम् इति घोषितम्, पश्चिम-चीन-देशस्य एकमात्रं नगरं यस्य एतत् पदं प्राप्तम् । काश्गरः काराकोरमराजमार्गस्य एकः अन्तस्थानम् अपि अस्ति, यस्य पुनर्निर्माणं बहुअर्बरूप्यकाणां चीन–पाकिस्तान् आर्थिकगलियारस्य प्रमुखः भागः इति मन्यते।
पद्मगुप्त:

**पद्मगुप्तः** ' **नवसाहसांकचरित** ' इति संस्कृतमहाकाव्यं रचयन्त्याः| राजा मुन्जा (९७४-९९८) इत्यस्य आधारेण कविः आसीत् । सः धारानगरस्य सिन्धुराजस्य अग्रजः इति मन्यते | तस्य पितुः नाम मृगगुप्तः आसीत् । सः 'पार्मल कालिदास:' इति अपि प्रसिद्धः अस्ति । धनिक: मम्मट: च तान् उद्धृतवन्तौ ।

विद्वानानां मते 'नवसाहसंकचरित' इति प्रथमम् ऐतिहासिकं काव्यम् । अस्य १८ महाद्वीपाः सन्ति । अस्मिन् काल्पनिकराजकुमारी ससिप्रभायाः प्रेमकथा कथ्यते, यदा तु मालवाराजस्य सिन्धुराजस्य चरित्रं यमकद्वारा कथ्यते । प्रायः संस्कृत- ऐतिहासिक-काव्येषु दृश्यन्ते - ते न्यून-प्रामाणिक-इतिहासाः सन्ति। यस्मिन् नायकस्य चरित्रवर्णनं अतिशयोक्तिः। कविस्य उपनाम 'पार्मल' अस्ति।

महाकवि कालिदासस्य काव्यस्य प्रभावः नवसहसांकचरितस्य प्रतिबिम्बं करोति। कालिदासस्य उदाहरणम् अनुसृत्य अयं ग्रन्थः अपि वैदर्भशैल्या रचितः अस्ति । इसका हिन्दी अनुवाद 'चौखम्बा-विद्या भवन' द्वारा प्रकाशित।

## स्रोतांसि
बोपदेवः

**बोपदेवः** कविः, विद्वान्, वैद्यः, व्याकरणशास्त्रज्ञः च आसीत् । तस्य व्याकरणग्रन्थः ' **मुग्धबोधः** ', **कविकल्पद्रुमः** तस्य अनेकग्रन्थेषु प्रसिद्धः अस्ति । सः 'हेमाद्री' इत्यस्य समकालीनः आसीत्, देवगिरीनगरस्य यादवराजस्य दरबारस्य मान्यताप्राप्तः विद्वान् आसीत् । तस्य कालः त्रयोदशशतकस्य प्रथमार्धः इति मन्यते ।

बोपदेवस्य अभिनयः देवगिरीनगरस्य यादवराजानाम् यादवानां प्रसिद्धेन विद्वान् मन्त्री हेमाद्री पन्तेन अकरोत् । सः विदर्भनिवासी इति कथ्यते । तेन बहुविधाः ग्रन्थाः प्रचुररूपेण रचिताः । व्याकरणं, चिकित्साशास्त्रं, ज्योतिषशास्त्रं, साहित्यं, अध्यात्मं च विषये समुचितग्रन्थान् पठित्वा स्वस्य बहुमुख्यतां दर्शितवान् । श्रीमद्भागवतस्य हरिलिलः, मुक्तफालामुः, परमहंसप्रिया, मुकुटमुः इति चत्वारि भाष्याणि लिखितवान् । सः मराठीभाषायां भाष्याणि लिखितवान्|

## बाह्यलिङ्काः 
* मुग्धबोध संस्कृत व्याकरणम्
कानजीः स्वामी

'लघुचित्रम्|दक्षिणतः|गम्भीरचिन्तनमुद्रायां कानजीस्वामिचित्रम्
*कानजीस्वामी*' (१८९०-१९८०) जैनधर्मस्य प्रसिद्धशिक्षकः आसीत्। १९३२ तमे वर्षे कुन्दकुन्दस्य समयसारेण अतीवप्रभावितः अभवत्। कुन्दकुन्दादिभिः वर्णितस्य जैनदर्शनस्य व्यापकविस्तारार्थं सः ४५ वर्षाणि यावत् एतासां शिक्षानां विषये व्याख्यानं दत्तवान्। तस्य धार्मिकशिक्षायाः दर्शनेन च प्रभाविताः जनाः तं "काठियावाडप्रदेशस्य कोह्-इ-नूर् हीरकम्" इत्यस्य उपाधिं दत्तवन्तः।

## जीवनवृत्तान्तः 
### प्रारम्भिकजीवनम्
कानजीस्वामी गुजरातराज्यस्य काठियावाड़प्रदेशस्य लघुग्रामे उमरालायां १८९ ० तमे वर्षे स्थानकवासीपरिवारे जन्म प्राप्नोत्। यद्यपि सः विद्यालये समर्थः छात्रः तथापि नितराम् आत्मज्ञानं प्रति तस्य प्रवृत्तिः। त्रयोदशवर्षे तस्य माता मृता अपि च सप्तदशवर्षीयः पितरमपि त्यक्तवान्। तदनन्तरं सः पितुः आपणं पालयितुम् आरब्धवान्। सः धर्म-आध्यात्मिक-विषये विविधानि पुस्तकानि पठन् आपणे नित्यं निश्चलकालस्य उपयोगम् अकरोत्। विवाहप्रस्तावान् विहाय सः भ्रातुः ब्रह्मचारिणः आज्ञां प्राप्तवान्, संन्यासी जीवनमिति अवदत्।

### स्थानकवासित्वेन जीवनम्
हिरचन्दस्य गुरुवरस्य अधीनं १९१३ तमे वर्षे कानजीस्वामी स्थानकवासी मठवासी अभवत्। सः सत्वरमेव विद्वद्त्वेन प्रसिद्धः,  सः "कठियावाडप्रदेशस्य कोही-नूर-हिरकम्"(कठियावाडप्रदेशस्य रत्नम्) इति नाम्ना प्रसिद्धः आसीत्। तथापि तत्र सः स्वं सन्तुष्टं नेति प्राप्तवान्।

१९२१ तमे वर्षे तेन आचार्यकुन्दकुन्दस्य समयसारं पठितं, यत् तस्योपरि बहुप्रभावं कृतवान्। पण्डितटोडरमलस्य श्रीमद्राजचन्द्रस्य च ग्रन्थानाम् अध्ययनम् अपि अकरोत्। आचार्यामृतचन्द्रस्य बनारसीदासस्य च प्रभावः आसीत्। प्रवचनेषु सः एतेभ्यः अध्ययनेभ्यः उद्धृतान् विचारान् प्रकटितवान्, नाममात्रेण स्थानवासी मठवासी किन्तु दिगम्बरग्रन्थानां उल्लेखं कृत्वा एकप्रकारस्य नवीनजीवनं प्रारब्धवान्।

### दिगम्बरविद्वज्जीवनम्
अन्तिमे सः स्थानकवासीमठजीवनं त्यक्त्वा १९३४ तमे वर्षे गुजरातस्य सोनगढ़प्रदेशे ब्रह्मचारी दिगम्बरश्रावकोऽहम् इति घोषितवान्। सः पञ्चचत्वारिंशत्वर्षेषु दिगम्बरसंप्रदायस्य मूलग्रन्थान् पठित्वा तस्य च प्रचारमपि अकरोत्। स्वप्रवचनेषु विशुद्धतत्त्वज्ञानस्य आत्मज्ञानस्य च प्रचाराय स्वजीवनं दत्तवान्।
देशविदेशतः अनेका जीवाः तस्मात् प्रभाविताः। तत्प्रभावत् विविधाः जीवाः स्वजीवनं कल्याणकारीमार्गे दत्तवन्तः। तत्प्रभावत् जैनग्रन्थानां लोकख्यातिः अभूत्।
अन्ततः कानजीस्वामी १९८० तमे वर्षे नवम्बरमासस्य २८ दिनाङ्के मुम्बईनगरे मृतः।

## परम्परा 
भारतवर्षे तस्य प्रभावात् विविधनगरेषु जैनमन्दिराणि निर्मितानि, तथा च जैनमहाविद्यालयाः विद्यालयाः विविधशिक्षणसंस्थानान चापि निर्मितानि। तत्पूर्वे जैनदर्शने मूलतत्त्वज्ञानं विलुप्तं प्रायः परन्तु पुनः जैनविद्वद्भिः मूलतत्त्वज्ञानस्य परम्परा प्रचलिता। सः नियमितरूपेण विविधग्रन्थोपरि प्रवचनं कृतवान्, तस्य प्रवचनानि अधुनापि श्रव्ययन्त्रमाध्यमेन उपलब्धानि, अपि च तेषां प्रवचनसङ्ग्रहः पुस्तकाकारेषु भवति।
तस्य त्रीणि प्रसिद्धदार्शनिकवाक्यानि -
"अहं परमात्मा अस्मि इत्थं निश्चितं कुरु।
अहं परमात्मा अस्मि इत्थं निर्णयं कुरु।
अहं परमात्मा अस्मि इत्थम् अनुभव।"
सुन्दरसी

**सुन्दरसी** मध्यप्रदेशस्य शाजापुरमण्डलस्य  महाकालेश्वरज्योतिर्लिंगमन्दिरस्य कृते प्रसिद्धं नगरम् अस्ति यत् उज्जैननगरस्य मन्दिरस्य प्रतिबिम्बं भवति इदं नगरं कालिसिन्धनद्याः तटे स्थितम् अस्ति ।

## जनसांख्यिकीय 
 २०११ भारतस्य जनगणनानुसारं[४] सुन्दरसी-नगरस्य जनसंख्या ११,११२ आसीत् । अत्र पुरुषाः ५२%, महिलाः ४८% च सन्ति । सुन्दरसी इत्यस्य साक्षरता ५८.४% भवति, यत् राष्ट्रियसरासरी ५९.५% इत्यस्मात् न्यूनम् अस्ति : पुरुषसाक्षरता ७५%, महिलासाक्षरता २४.३% च अस्ति । सुन्दरसीनगरे १५% जनाः ६ वर्षाणाम् अधः सन्ति ।

## इतिहास 
### परमार राजवंश (परमार युग) १. 
मध्यप्रदेशस्य मालवाक्षेत्रे स्थितस्य सुन्दरसीनगरस्य दीर्घः इतिहासः अस्ति यदा राजा सुदर्शनः १०३२ ईपू तमे वर्षे अस्य नगरस्य स्थापनां कृतवान् तदा आरब्धम् अस्य उल्लासकाले महानगरत्वेन प्रफुल्लितम् उल्लेखनीयं यत्,  उज्जैनराजस्य विक्रमादित्यस्य भगिनी सुन्दरबाई इत्यस्याः विवाहः सुन्दरसीनगरे अभवत्,  येन राजा विक्रमादित्यः तस्याः सम्मानार्थं  महाकालेश्वरज्योतिर्लिंगमन्दिरस्य अन्ये च अनेके मन्दिरस्य निर्माणं कर्तुं प्रेरितवान्

ऐतिहासिकपरिचयः तदा अभवत् यदा अकबरस्य नवरत्नानाम् एकः अबुल फजलः स्वस्य पुस्तके "ऐन्-ए-अकबरी" इत्यस्मिन् सुन्दरसीविषये लिखितवान् । एषा स्वीकृतिः मुगलसाम्राज्यकाले अस्य नगरस्य महत्त्वं प्रकाशयति ।

### ब्रिटिश राज (ब्रिटिश युग) ९. 
सुन्दरसीः अधिकआधुनिकपरिवेशे स्वातन्त्र्य-आन्दोलने योगदानं दत्तवान् । तात्या टोपे, प्रसिद्धः स्वातन्त्र्ययोद्धा, मालवानगरे ब्रिटिशराजस्य, ईस्ट् इण्डिया कम्पनीयाः च विरुद्धं विद्रोहस्य आयोजनार्थं सुन्दरसीनगरम् आगतः ।

## भूगोल 
सुन्दरसी मालवा पठारस्य २३.२६° उत्तर ७६.४४° पूर्वे स्थितम् अस्ति । अस्य समासे ऊर्ध्वता ४५० मीटर् अस्ति । देवी अहिल्ल्याबाई होल्कर-विमानस्थानकात् ८८ कि.मी दूरे अयं नगरः अतीव उत्तममार्गेण गन्तव्यः । नगरं कालिसिन्धनद्याः तटे स्थितम् अस्ति । SH-17 मार्गेण Shajapur & Shujalpur इत्येतयोः मध्ये स्थितं २४ कि.मी. शाजापुरतः, शुजलपुरतः ३० किलोमीटर्, इन्दौरतः ८२ किलोमीटर् दूरे। राजधानी नवदिल्लीतः ६०० कि.मी दूरे अयं नगरः अस्ति ।

एतत् नगरं कालिसिन्धनद्याः तटे स्थितम् अस्ति । सुन्दरसी-नगरस्य उत्तर-पश्चिमभागयोः परिभाषा-विशेषता कृष्णा मृत्तिका अस्ति, यदा तु दक्षिणक्षेत्रे (बाल्दी) पूर्वभागे (लालबजार) च विशालभागे वंध्य-शुष्क-स्थितयः दृश्यन्ते गढ़मुण्डला दक्षिणपश्चिमे महाकालेश्वरज्योतिर्लिंगतीर्थस्य समीपे स्थिता धारा अस्ति ।

## पर्यटनस्थलानि 
**महाकालेश्वरज्योतिर्लिंगः-** दक्षिणदिशि स्थितं सुन्दरं बृहत्तमं मन्दिरं भगवतः शिवस्य समर्पितं वर्तते।

**हरसिद्धिमातामन्दिरम् :** इदं मन्दिरं हरसिद्धिमातायै समर्पितं महाकालश्रमस्य महाकालेश्वरज्योतिर्लिंगमन्दिरस्य च समीपे स्थितम् अस्ति ।

**गोरा भैरवमन्दिरम् :** सुन्दरसीतः पश्चिमदिशि भैरुपुराग्रामे स्थितं भगवान् गोराभैरवस्य समर्पितेषु मुख्यमन्दिरेषु अन्यतमम् ।

**गोपालमन्दिरः-** इदं मन्दिरं श्रीकृष्णाय समर्पितं सुन्दरसी-बाजारक्षेत्रे स्थितम् अस्ति ।

**क्षीप्रेश्वरमहादेवमन्दिरम् :** इदं मन्दिरं भगवान् शिवस्य समर्पितं कालिसिन्धनद्याः तटे स्थितम् अस्ति ।

**जागेश्वरमहादेवमन्दिरम् :** इदं मन्दिरं भगवतः शिवपरायणम् अस्ति, सुन्दरसीनगरस्य मध्यपूर्वोत्तरखण्डे स्थितम् अस्ति ।

## सन्दर्भाः 
वर्गः:भारतस्य नगराणि
धनिकः

**धनिकः** नाट्य शास्त्रस्य'दशरूपः' इति कथाकारः । दासरूपकस्य प्रथमभागस्य अन्ते धनिकस्य दशरूपकस्य निर्माता विष्णुसूतस्य धनञ्जयुनस्य भ्राता 'इति विष्णुसुनोर्दनिकास्य कृतौ दासरूपवलोके' इति उपदेशद्वारा प्रकाशितं भवति । उभौ भ्रातरौ मुञ्जराजराज्ये सभापण्डितौ आस्ताम् । तस्य उत्तराधिकारी मुञ्जस्य (वाक्पतिराजद्वितीयः - सकम्बरीराजाः) शासनानुसारं तेषां कालः दशमशताब्द्याः अन्ते अथवा एकादशशताब्द्याः आरम्भः इति ज्ञायते ।

‘मुञ्जमहिषगोष्ठी’ इति ग्रन्थेन उक्तं यत् दशरूपः पण्डितानां मनः सुखेन प्रेम्णा च बध्नाति। तस्य विषये धनिकस्य 'अवलोक' इति टीका मुञ्जस्य उत्तराधिकारिणः शासनकाले अपि प्राप्ता ।

दशरूपः मुख्यतया भरतनाट्यशास्त्रस्य व्याख्या, एकप्रकारेण तस्य लघुसंस्करणम् च । अयं ग्रन्थः चतुर्धा विभक्तः अस्ति । प्रथमत्रिषु भागेषु नाट्य-नायक-प्रकाराणां वर्णनं भवति, चतुर्थभागे तु नाटकस्य सारस्य वर्णनं भवति । दशरूपे नाट्यनाट्यस्य चर्चा न भवति। धनिकः तस्य विषये न चिन्तितवान्। अस्मिन् गद्यरूपेण धनिकस्य भाष्यम् अस्ति । मूलग्रन्थेन सह सङ्गतम् अपि । अनेककाव्येभ्यः, नाटकेभ्यः संकलितैः उदाहरणैः मूलग्रन्थं सम्पूर्णं, बोधगम्यं, सरलं च करोति ।

रसनिषपत्ति विषये सः भट्टनायकस्य (संस्कृत-अलंकारशास्त्रज्ञस्य) मतम् अनुसृत्य, किन्तु तस्मिन् लोल्लाटा-सन्कुकु-मतं मिश्रयति । धनिका एतस्य विस्तरेण दसरूपस्य चतुर्थे भागे चर्चां करोति । नाटके धनिकः शान्तिरसं न स्वीकुर्वति। सः अष्टौ रसमात्रं मन्यते स्म ।

धनिकः कविः । संस्कृत- प्राकृत काव्यं च रचितवान् । 'अवलोक' इत्यस्मिन् तस्य लिखितानि बहूनि सुन्दराणि काव्यानि तत्र तत्र उद्धृतानि सन्ति । 'अवलोक' मार्गेण ज्ञायते यत् सः धनिकुन्याः साहित्यविषये अन्यत् पुस्तकं लिखितवान्, यस्य शीर्षकं 'काव्यनिर्ण्यर्' इति । दसरूपस्य चतुर्थभागस्य ३७ तमे कारिकाभाष्ये धनिकः 'यथावोचं काव्यनिर्ण्य' इति वदति ।

## स्रोतांसि 
*
फुशिमि

**फुशिमि** (伏見区,Fushimi-ku) क्योटो-राज्यस्य स्वायत्तप्रदेशः अस्ति । तत्र २८०,००० जनाः निवसन्ति ।　अत्र साके-मद्यनिर्माणं लोकप्रियम् अस्ति ।

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:क्योटो
फान् रङ्ग-थाप् चम्

**फान् रङ्ग-थाप् चम्**, वा **पाण्डुरङ्ग** , वियतनामदेशस्य एकं नगरं निन्ह थुआन् प्रान्तस्य राजधानी च अस्ति । अस्य समुदायस्य जनसंख्या १६७,३९४ (२०१९) अस्ति ।

*फान् रङ्ग* **पाण्डुरङ्ग** इति नाम निष्पन्नम् ।

नगरं चमसंस्कृतेः केन्द्रम् अस्ति , यत् हिन्दुधर्मेन प्रभावितम् अस्ति
वर्गः:हिन्दुधर्मः
रिकी हे

**रिकी हे** (*Ricky He*, जन्मः २ दिसम्बर १९९५) कनाडादेशस्य अभिनेता अस्ति । सः एपिक्स् भयानकश्रृङ्खलायां *इत्यस्मात्‌* केनी लियू इत्यस्य भूमिकायाः कृते प्रसिद्धः अस्ति ।

## बाह्यसम्पर्कः
*Ricky He — IMDb

वर्गः:जीवतव्यक्तयः
वर्गः:१९९५ जननम्
प्रेक्षकप्रभावः

=प्रेक्षक प्रभाव।=

## किट्टी ग्रोवरस्य मृत्युः
१९६४ तमे वर्षे मार्चमासस्य १३ दिनाङ्के रात्रौ किट्टी जेनोवेस् इति बालिका तस्याः अपार्टमेण्ट् भवनस्य बहिः बलात्कृत्य छूरेण हतवती । यदा सा आतङ्केन क्रन्दितवती तदा तस्याः ३८ प्रतिवेशिनः तेषां खिडकीषु त्वरितम् आगतवन्तः, परन्तु तस्याः उद्धाराय कोऽपि न आगतः । तस्याः आक्रमणकर्त्ता तस्याः हत्यां कर्तुं ३० निमेषाधिकं प्रतीक्षमाणः अपि कोऽपि पुलिसं न सूचितवान् । 

किट्टी जेनोवेस् इत्यस्याः हत्यायाः साक्षिणः केवलं घटनास्थले दृष्टिपातं कृत्वा ततः तत् निरस्तं न कृतवन्तः । अपि तु ते स्वजालकात् बहिः किं प्रचलति स्म इति प्रेक्षमाणाः आसन् । गृहीताः, आकृष्टाः, चिन्तिताः, अभिनयं कर्तुं असमर्थाः तथापि निवर्तयितुं असमर्थाः तेषां व्यवहारः न सहायकः न वीरः आसीत् । 

लघुचित्रम्

## प्रेक्षकप्रभावः
विचित्रं यत् किट्टी इत्यस्य नगरीयपरिजनाः उदासीनाः, अनैतिकाः, क्रूराः, राक्षसी वा न आसन् । अपितु तेषां साहाय्यस्य आवश्यकता नास्ति इति सामाजिकप्रेरिते भ्रमे ते फसन्ति स्म । आपत्काले अन्येषां उपस्थितिः एतादृशे आपत्काले कोऽपि साहाय्यं कर्तुं न शक्नोति इति विश्वासः प्रेक्षकप्रभावः यतः सर्वे अपेक्षन्ते यत् घटनास्थले अन्यः कोऽपि साहाय्यं कर्तुं शक्नोति इति ।  प्रेक्षकप्रभावस्य अध्ययनस्य विभिन्नाः पद्धतयः एतादृशानां अध्ययनानाम् परिणामैः सह अन्तरक्रियां कुर्वन्ति इति ज्ञातम्, यत्र प्रयोगात्मकाध्ययनेन अर्ध-प्रयोगात्मकाध्ययनस्य अपेक्षया अधिकं सशक्तं परिणामं प्राप्यते तथा च प्रयोगशालायाः अध्ययनेन क्षेत्राध्ययनस्य अपेक्षया अधिकं सशक्तं परिणामं प्राप्यते । 

यस्मिन् प्रयोगे भवितव्यः आसीत् तस्मिन् मनोवैज्ञानिकाः बिब् लैन्टेन्, जॉन् डार्ले च, पुरुषछात्रान् प्रयोगशालायां साक्षात्कारं कर्तुं आनयन्ति स्म । 
यदा छात्राः साक्षात्काराय आहूतुं प्रतीक्षमाणाः लघुकक्षे उपविश्य प्रारम्भिकप्रश्नावलीम् आपूरयन्ति स्म तदा भित्ति-वेण्ट्-द्वारा कक्षे धूमः पूरयितुं आरब्धवान् । केचन विषयाः प्रश्नावलीं पूरयित्वा एकान्ते एव एतस्याः सम्भाव्यस्य गम्भीरस्य परिस्थितेः सम्मुखीभवन्ति स्म । अन्ये एकः विषयः, भोग्यविषयाणां भागं कुर्वतः द्वौ संघराज्यौ च त्रिपुरुषसमूहस्य भागाः आसन् । ४ निमेषेषु एव कक्षे पर्याप्तं धूमः आसीत् यत् दृष्टिः, श्वसनं च बाधितुं शक्नोति स्म । परिणामेषु सिद्धं जातं यत् अधिकांशः छात्राः ये एकान्ते प्रतीक्षन्ते स्म ते धूमस्य सूचनां दत्तवन्तः परन्तु ये समूहेषु निवेदयन्ति स्म ते दूरं न्यूनाः आसन्।  

कक्षे अन्येषां जनानां उपस्थितिः अभावः वा स्वतन्त्रः चरः आसीत्, यतः सः शोधकर्तृणा नियन्त्रितः भवति । चरस्य अस्य परिवर्तनस्य प्रभावः एव अस्ति यत् शोधकः अध्ययने अभिलेखयितुम् इच्छति। अपरं तु येषु चरेषु स्वतन्त्रचरस्य प्रभावः दृश्यते ते आश्रिताः चराः इति निर्दिश्यन्ते ।आश्रितः चरः ताः घटनाः सन्ति, येषां व्याख्यानं शोधकर्त्ता कर्तुम् इच्छति । उपर्युक्ते उदाहरणे आश्रितः चरः धूमः यया आवृत्त्या निवेदितः आसीत् ।

## वर्तमान शोध
वर्तमानसंशोधनं वदति यत्, सामाजिकसन्दर्भेषु जनआत्मजागरूकतां वर्धयितुं प्रेक्षकप्रभावं विपर्ययितुं शक्नोति। सार्वजनिकस्थानेषु सहायकव्यवहारस्य अस्माकं अवगमने अस्याः आविष्कारस्य महत्त्वपूर्णाः प्रभावाः सन्ति ।

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1745691616679465
तारोन एगरटन

**तारोन् डेविड् एगरटन** (*Taron David Egerton*, जन्म: १० नवम्बर १९८९) ब्रिटिश-अभिनेता अस्ति । किङ्ग्स्मैन्: द सीक्रेट् सर्विस (२०१४) तथा किङ्ग्स्मैन्: द गोल्डन् सर्किल् (२०१७) इति चलच्चित्रेषु गैरी "एग्सी" अनविन् इत्यस्य भूमिकायाः कृते प्रसिद्धः ।

## बाह्यसम्पर्कः
*taron-egerton.com
*तारोन् एगरटन - IMDb

वर्गः:१९८९ जननम्
वर्गः:जीवतव्यक्तयः
वर्गः:चलच्चित्राभिनेतारः
स्वामी अभयानन्द सरस्वती

स्वामी अभयानन्द सरस्वती
चित्रपाठ्यम्=अहं ब्रह्माश्मि|लघुचित्रम्|**अहं ब्रह्माश्मि**

### परम् पूज्य आचार्य महामंडलेश्वर स्वामी अभयानन्द सरस्वती जी 
###### महाराजस्य कार्याणाम् संक्षेपः 
 चिन्मय मिशन सांदीपनि आश्रमे सिद्धवाड़्यां (हिमाचल प्रदेश, भारत) वर्षे १९८७ से १९८९ तक वेदान्ते एव सनातने धर्मे अनेकानेके ग्रन्थाः गहनं अध्ययनं कृतम्। ततः चिन्मय मिशन भोपाल एवं लखनऊ शाखायां ३ वर्षाणि ब्रह्मचारिणा शौनक चैतन्य नामा आध्यात्मिकं ज्ञानं प्रचारप्रसारं कृतवान्। वर्षे १९९२ स्वतन्त्ररूपेण वेदान्तज्ञानं प्रचारप्रसारं करोति।

 वर्षे २००४ संन्यासदीक्षां ग्रहीत्वा स्वामी अभ्यानन्द सरस्वती नाम्ना प्रसिद्धः आप्तः जानाः। आपका उद्भटः विद्वत्ता, वेदान्तज्ञानं दीर्घकालपर्यन्तं प्रचारप्रसारञ्च, सुदूरं फैलितञ्च आपकी अनुपमाख्यातिः प्रभावितः करोति। दिनांके ६ जूने २०१७ महामण्लेश्वरसमितिद्वारा, परमादर्श आचार्य महामण्लेश्वरः प्रवर्तमाने, आपका *"महामण्लेश्वर"* इति नामधेयेन पट्टाभिषेकः कृतः।

### अनन्तः श्रीः विभूषितः आचार्यमहामंडलेश्वरः स्वामी अभयानन्द सरस्वती 
###### द्विवर्षपश्चात् १ जुलायां २०१९ श्रीपञ्चायती अखाडायां महानिर्वाणीके महामंडलेश्वरे भूप्रवेशे, तब समये अनन्तः श्रीः विभूषितः आचार्यमहामंडलेश्वरः स्वामी अभयानन्द सरस्वती इति नामधेयेन ज्ञातः भवति। 
 आप् आदिजगद्गुरुः शंकराचार्यः द्वारा प्रतिपादितं अद्वैतमतं मानन्ते एव सर्वे वेदान्तशास्त्राणि ज्ञाताः। साहित्यं हि भगवद्गीता, रामचरितमानस, श्रीमद्भागवतमहापुराणादिषु विषयेषु आपकी सारगर्भिता "प्रसन्नगम्भीरशैली" प्रवचनं श्रवणीयं भवति। आप् उत्तरप्रदेशे केवलं हरिद्वारे, लेखनौ, मेरठे एवं सीतापुरे नगरेषु आश्रमानि स्थापयित्वा सनातनधर्मस्य अखण्डपरम्परायाः गतिं प्रददानि।

###### इति शौनक कुटीरे, हरिद्वारे, उत्तरांचले स्थिते, विशेषे वर्णनं प्रस्तुतमस्ति। 
### शौनक्कुटी, हरिद्वार, (उत्तरांचल) 
 आमुख:

 अस्य आश्रमस्य शिलान्यासः प्रथमवारं १९९८ तमे वर्षे जूनमासस्य १९ दिनाङ्के अभवत् । स्वामीजी अस्य आश्रमस्य नामकरणं "शौनककुटीर" इति स्वस्य पूर्वनाम ब्रह्मचारी शौनकचैतन्यम् अकरोत्, यत् अद्यत्वे ५० कक्ष्यायुक्ते विशाले आश्रमे परिणतम् अस्ति । आश्रमे पूजास्थलं, सत्संगभवनं, पाकशाला-भण्डारः, स्वामीजी-निवासस्थानम् इत्यादयः सन्ति । जो “शौनक कुटीर” आश्रम समिति द्वारा संचालित है।

###### गतिविधयः : - 
संस्कृतविद्यालयस्य गोआश्रयस्य च संचालनम्।

स्वामीजी के प्रवचनों को पुस्तक रूप में प्रकाशन जिसमें लगभग 30 पुस्तकें प्रकाशित हुए हैं।
 नित्यं प्रातः स्वाध्यायः सायं सत्संगप्रवचनं च विद्वान् साधुः।

 प्रति रविवार हवन, स्वाध्याय आदि।

### वेदान्त आश्रम मेरठः 
 स्वामीजी मेरठनगरस्य बिजौलीग्रामे आश्रमः स्थापितः अस्ति।अस्मिन् आश्रमे संस्कृतविद्यालयः, गोशाला, पञ्चमुखीमहादेवमन्दिरं च स्थापितं वर्तते। एतत् सर्वं वेदान्त आश्रमसमित्या स्वामी अभेदानन्दसरस्वया च कुशलतया प्रबन्धितम् ।

### प्रज्ञानाम सत्संग आश्रम महोली, सीतापुर उत्तर प्रदेश: 
 “प्रज्ञाणम सत्संग आश्रम” इति नाम्ना अस्य आश्रमस्य स्थापना स्वामीजीद्वारा कृता अस्ति यत्र भव्यं यज्ञशाला, राधाकृष्णमन्दिरं, साधुनिवासः इत्यादयः सन्ति । प्रज्ञानाम सत्संग आश्रमसमित्या अस्य संचालनं भवति ।

स्वामी अभयानन्द सरस्वती
मार्कोव बोरिस सेम्योनोविच

**बोरिस सेम्योनोविच मार्कोव** (7 मार्च, 1924, खोद्यकोवो के ग्राम, चुवाश स्वायत्त ओकरुग - 25 मार्च, 1977, मास्को) - चुवाश सोवियत अभिनेता, ओपेरा निर्देशक, शिक्षक, सार्वजनिक हस्ती, चुवाश स्वायत्त सोवियत समाजवादी गणराज्य के सम्मानित कलाकार (1953), चुवाश स्वायत्तसोवियतसमाजवादीगणराज्यस्य जनकलाकारः (१९६१), आरएसएफएसआरस्य जनकलाकारः (१९७४), के.वी.इवानोवस्य नामधेयेन राज्यपुरस्कारस्य पुरस्कारविजेता
सोवियतसङ्घस्य सर्वोच्चसोवियतस्य उप (१९६२-१९६६)).

## जीवनी 
सः बाल्यकालं यौवनं च चुवाश स्वायत्तसोवियतसमाजवादीगणराज्यस्य अलिकोव्स्कीमण्डलस्य खोडियाकोवो ग्रामे व्यतीतवान् ।
सः तौटोव् विद्यालयात्, ततः चेबोक्सरी शिक्षाशास्त्रीयमहाविद्यालयात् स्नातकपदवीं प्राप्तवान्;
स्वस्य मूलविद्यालये अध्यापयति स्म ।
सः महादेशभक्तियुद्धस्य अग्रभागेषु तोपक्षेत्रे युद्धं कृतवान् ।

सः GITIS इत्यस्य चुवाश स्टूडियो इत्यत्र M. M. Tarkhanov इत्यस्य मार्गदर्शने अध्ययनं कृतवान् ।

१९४७-१९५४ तमे वर्षे के.

कलायां योगदानस्य कृते बोरिस् सेम्योनोविच् चुवाश स्वायत्तसोवियतसमाजवादीगणराज्यस्य जनकलाकारस्य उपाधिं प्राप्तवान् ।
१९५९ तमे वर्षे सः GITIS इत्यस्मात् संगीतनिर्देशकस्य उपाधिं प्राप्तवान् ।
सः चुवाश-संगीत-रङ्गमण्डपस्य मुख्यनिर्देशकपदे (संगीतनाट्य-रङ्गमण्डपस्य भागत्वेन) आमन्त्रितः, स्वर-बैले-स्टूडियो च उद्घाटितवान्
तस्मिन् एव काले १९६७-१९७२ तमे वर्षे सोवियतसङ्घस्य बोल्शोइ-रङ्गमण्डपे, क्रेमलिन-काङ्ग्रेस-मञ्चस्य मञ्चे च प्रदर्शनं कृतवान्;
GITIS (associate professor) इत्यत्र व्याख्यानं दत्तवान् ।

१९६६ तमे वर्षात् - आरएसएफएसआरस्य संस्कृतिमन्त्रालये रूसस्य ओपेरा-रङ्गमण्डपविभागस्य प्रमुखः, मन्त्रालयस्य बोर्डस्य सदस्यः ।
सः षष्ठस्य दीक्षांतसमारोहस्य (१९६२-१९६६) सोवियतसङ्घस्य सर्वोच्चसोवियतस्य राष्ट्रियतापरिषदः (चुवाश स्वायत्तसोवियतसमाजवादीगणराज्यात्) उपनिदेशकः इति निर्वाचितः
चुवाशक्षेत्रीयसमितेः सदस्यः, सीपीएसयू-सङ्घस्य चेबोक्सरीनगरसमितेः च सदस्यः.

सोवियतशान्तिसमितेः सदस्यः ।
चेबोक्सरी-नगरस्य स्मारकश्मशाने सः अन्त्येष्टितः ।

## लिङ्कानि 
* 
* 
* Вдовцева Людмила .Борис Семенович Марков.
टोयोटा

thumb|right|200px
**टोयोटा** जापानदेशस्य ऐची-नगरस्य टोयोटा-नगरे मुख्यालयं विद्यमानः जापानी-वाहननिर्माता अस्ति ।
किइचिरो टोयोडा इत्यनेन अस्य स्थापना कृता, १९३७ तमे वर्षे अगस्तमासस्य २८ दिनाङ्के अस्य निगमीकरणं कृतम् । टोयोटा विश्वस्य बृहत्तमः वाहननिर्माता अस्ति, प्रतिवर्षं प्रायः एककोटिवाहनानां उत्पादनं करोति ।

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
निन्टेन्डो

thumb|right|200px
**निन्टेन्डो** इति जापानी-बहुराष्ट्रीय-वीडियो-क्रीडा-कम्पनी अस्ति यस्य मुख्यालयः जापानदेशस्य क्योटो-नगरे अस्ति ।
एतत् विडियो गेम्स् तथा विडियो गेम कन्सोल् इत्येतयोः विकासं, प्रकाशनं, विमोचनं च करोति ।

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:क्योटो
किन्तेत्सु

thumb|right|200px
**किन्तेत्सु** जापानीयात्रीरेलवेकम्पनी अस्ति, सा आधारभूतसंरचनानां प्रबन्धनं करोति, यात्रीरेलसेवां च चालयति ।
अस्य रेलमार्गव्यवस्था जापानरेलवेसमूहं विहाय जापानदेशे बृहत्तमा अस्ति ।　रेलमार्गजालं ओसाका, नारा, क्योटो, नागोया, त्सु, इसे, योशिनो च सम्बध्दयति

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
हिगाशियामा

**हिगाशियामा** (東山区,Higashiyama-ku) क्योटो-राज्यस्य स्वायत्तप्रदेशः अस्ति । तत्र ३४,००० जनाः निवसन्ति ।

कियोमिजु मन्दिरम्, सन्नेइजाका इत्यादीनि पर्यटनस्थलानि सन्ति, येषु बहुजनाः आकर्षयन्ति ।

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:क्योटो
हन्क्यु

thumb|right|200px
**हन्क्यु** इति जापानीनिजीरेलवेकम्पनी अस्ति या उत्तरकन्साईक्षेत्रं प्रति यात्रिकाणां अन्तरनगरीयसेवानां च प्रदाति तथा च हन्क्यु हानशिन् होल्डिङ्ग्स् इन्क इत्यस्य प्रमुखसम्पत्तौ अन्यतमः अस्ति, यः क्रमेण हन्क्यु हन्शिन् तोहो समूहस्य भागः अस्ति रेलमार्गस्य मुख्यस्थानकम् ओसाका-नगरस्य उमेडा-स्थानके अस्ति ।
हन्क्यु-जालं प्रतिसप्ताहदिने १,९५०,००० जनानां सेवां करोति, अतिरिक्तशुल्कं विना अनेकप्रकारस्य द्रुतसेवां च प्रदाति ।
## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
अबुबकर मुहम्मद ज़कारिया

**अबू बक्र मुहम्मद ज़करिया** (; जन्म 1969) जन्म १९६९) बाङ्गलादेशस्य इस्लामिकविद्वान्, मीडियाव्यक्तित्वं, प्राध्यापकः, लेखकः, प्रचारकः, इस्लामिकभाषी च अस्ति। सः इस्लामिकविश्वविद्यालयः कुष्टिया इत्यत्र फिक्हस्य विधिशास्त्रस्य च प्राध्यापकरूपेण कार्यं करोति ।  सः विभिन्नेषु वृत्तपत्रेषु, विभिन्नेषु बाङ्गलादेशस्य दूरदर्शनचैनलेषु च इस्लामिककार्यक्रमानाम् इस्लामधर्मस्य च चर्चां करोति। सः विभिन्नेषु इस्लामिकसमागमेषु अपि च विभिन्नेषु स्थानेषु जुम्मुआ-पूर्व-नमाज-खुत्बा-प्रवचनं करोति । तस्य *तफसीर जकरिया* राजा फहद मुद्रणालयः इत्यनेन प्रकाशितः। सऊदी अरबस्य आधिकारिकप्रकाशनम् अस्ति तथा च बङ्गालस्य मुस्लिमपाठकैः अस्य पुस्तकस्य प्रशंसा कृता अस्ति। तस्य हिन्दुसियात अथवा तासुर इति पुस्तकम् तथा च शिर्क फिल काधिम वाल हदीथः अरबजगति अतीव लोकप्रियाः सन्ति। अपि च, तस्य पुस्तकानि बाङ्गलादेशस्य सार्वजनिकोच्चाध्ययनस्य पाठ्यक्रमे अपि सन्ति ।  २०२३ तमे वर्षे हजदिने सऊदी अरबदेशात् प्रकाशितं तस्य द्विखण्डीयं बङ्गलातफसीरं सर्वेभ्यः बङ्गलायात्रिकाणां कृते सऊदीसर्वकारेण उपहाररूपेण दत्तम् ।
## आलोचना
मुहम्मदजकारीया २०२१ तमस्य वर्षस्य जूनमासे उद्धृतः यत् सः अबु ताहा मुहम्मद अदनान् इत्यस्य अन्यस्य इस्लामिकभाषिणः युवानः धार्मिकशिक्षायाः आलोचनां कृतवान् । तौ द्वौ अपि यूट्यूब-फेस्बुक्-मध्ये परस्परं लक्ष्यं कृत्वा भिडियाः स्थापितवन्तौ।

२०२३ तमस्य वर्षस्य सितम्बरमासे बाङ्गलादेशस्य क्रिकेट्-क्रीडकः तंजिम हसन साकिबः कतिपयवर्षेभ्यः पूर्वं जकारिया इत्यनेन स्वस्य फेसबुक्-पृष्ठे प्रकाशितं टिप्पणं साझां कृत्वा सामाजिक-माध्यमेषु वायरल् अभवत्, यस्मिन् सः महिलानां कार्यं ग्रहणस्य विरुद्धं आसीत्, तान् च निरुत्साहितः इति आह्वयत्।

## द्रष्टव्यम् अपि
* अल हिन्दुसियात वा तासुर बदअल फिरक अल इस्लामियात बिहा

## सन्दर्भः 
## बाह्य सम्बन्ध 
* इस्लामहाउस डॉट कॉम इत्यत्र मुहम्मद जकरिया

वर्गः:बाङ्गलादेशस्य जनाः
वर्गः:१९६९ तमे वर्षे जन्मनि जनाः
वर्गः:जीवतव्यक्तयः
वर्गः:हिन्दुधर्मः
वर्गः:इस्लाममतम्
वर्गः:बाङ्ग्लादेशः
वैरांकोडे उत्सवेल्

**वैरङ्कोडवेला अथवा वैरङ्कोडे थेयत्तुलसवम्**, केरलस्य लोकप्रियतमानां वार्षिकपर्वणां मध्ये एकः अस्ति यः मलप्पुरममण्डलस्य तिरुणावायसमीपे वैरङ्कोडभागवतीमन्दिरे आचर्यते।वैरङ्कोडभागवतीमन्दिरं उत्तरकेरलस्य प्राचीनतमभद्रकालीमन्दिरेषु अन्यतमम् अस्ति।

## इतिहासः 
वैराङ्कोडे भगवतीमन्दिरस्य निर्माणं अझ्वाञ्चेरी थम्परक्कल इत्यनेन प्रायः १५०० वर्षपूर्वं कृतम् अस्ति तथा च अत्रत्याः देवी कोडुंगलूर् भगवती इत्यस्य भगिनी इति मन्यते ।[८][९] मन्दिरस्य अझ्वाञ्चेरी ठम्परक्कल भक्ताः यदा मन्दिरम् आगच्छन्ति तदा देवी उत्थाय प्रणामं करोति, अतः अझ्वाञ्चेरी थम्परक्कलः वैराङ्कोडमन्दिरं न प्रविशन्ति इति विश्वासः अस्ति । मन्दिरकार्याणां उत्तरदायित्वं ताम्ब्राभिः नियुक्तानां कोइमा-जनानाम् अस्ति । 'मरम्मुरी' इति मन्दिरस्य आरम्भः फे

## सांस्कृतिक प्रभावः 
वार्षिकं थीयत्तूलसवम् अथवा वैरङ्कोडवेला मलयालममासे कुम्भम् (फरवरी) मासे आचर्यते । उत्सवः आरभ्यते, कुम्भमासस्य प्रथमे रविवासरे, कनालट्टमसंस्कारस्य अग्निं सज्जीकर्तुं काष्ठानां कृते जकफ्रूटवृक्षं छित्त्वा मरम मुरी इत्यस्य संस्कारेण आरभ्यते। चेरिया थीयट्टु, तृतीये दिने भविष्यति तथा ६ दिने उत्सवः वलिया थीयट्टु इति कथ्यते। एतेषु द्वयोः दिनेषु समीपस्थेभ्यः ग्रामेभ्यः पूथान,थिरा, कट्टलन, पुलिकाली इत्यादीनां विविधानां लोककलारूपानाम् शोभायात्रा अण...

मन्दिरं परम्परागतरूपेण केला, नारिकेलपत्रैः, पुष्पैः, पत्रैः, पारम्परिकदीपैः, प्रकाशैः च अलङ्कृतम् अस्ति।नाट्यगृहं प्रेक्षकाणां कृते स्मरणीयम् अनुभवं प्रदास्यति, केरलस्य ग्राम्यग्राममन्दिरपर्वणां सौन्दर्यं ग्राम्यजनानाम् अनुरागस्य झलकेन सह प्रदर्शयिष्यति।
दक्षिणतः|लघुचित्रम्|258x258अणवः|श्री वैराङ्कोड भगवती मन्दिरम्

* मारम् मुरी
* कनालट्टम्
* पूतान
* थिरा
* कट्लन्
* पुलिकलिदक्षिणतः|लघुचित्रम्|वैरानकोडे वेला

* वैराङ्कोड भगवती मन्दिरम्
* वैरान्कोड्
* अजवाञ्चेरी थम्पराक्कल
बाल:

बाल: युवा पुरुषः इत्यर्थः । १८ वर्षाणाम् अधः पुरुषः बाल: इति उच्यते । एतत् युगं बालक: इत्यपि कथ्यते । अस्य स्त्रीलिङ्गं बालिका अस्ति।

## परिभाषा, व्युत्पत्ति, प्रयोगः च 
मेरियम-वेबस्टर-शब्दकोशस्य अनुसारं बाल: जन्मतः प्रौढतां यावत् पुरुषः बाल: भवति ।

## सन्दर्भा:
अबेनो हारुकास

**अबेनो हारुकास** (あべのハルカス,Abeno Harukas) इति ओसाका-नगरस्य गगनचुंबीभवनं ३०० मी. भवनस्य उद्घाटनं २०१४ तमे वर्षे अभवत् ।

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:जपान्-देशः
अरशियामा

thumb|right|200px
**अरशियामा** (嵐山,Arashiyama) जापानदेशस्य क्योटो-नगरस्य पश्चिमे बहिःभागे स्थितं मण्डलम् अस्ति । ओई-नद्याः पारं स्थितस्य पर्वतस्य अपि उल्लेखं करोति, यः अस्य मण्डलस्य पृष्ठभूमिं भवति । अरशियामा राष्ट्रियस्तरस्य ऐतिहासिकस्थलं, दर्शनीयसौन्दर्यस्य च स्थानम् अस्ति ।

## बाह्यलिङ्कः
* आधिकारिक साइट

वर्गः:क्योटो
दृश्यकाव्यम्

***दृश्यकाव्यम्***

मञ्चे  अभिनयार्थं याः  कृतयः  सन्ति ताः  दृश्यकाव्यम्  इत्युच्यन्ते । दृश्यकाव्यं नेत्रमार्गेण हृदयं प्राप्य मनुष्यान् परमं सुखं प्रयच्छन्तीत्यर्थः । एतत् रूपकं नाटकं वा उच्यते । कालिदाससदृशः महाकविः एतस्य विषये उक्तवान् –

देवानामिदमामनन्ति मुनयः कान्तं ऋतुं चाक्षुषं

रुद्रेणेदमुमाकृतव्यतिकरे स्वाङ्गे विभक्तं द्विधा ।

त्रैगुण्योद्भवमत्र लोकचरितं नानारसं दृश्यते

नाट्यं भिन्नरुचेर्जनस्य बहुधाप्येकं समाराधनम् ॥ (मालविकाग्निमित्रम् - ¼) 

ऋषयः नाटकं देवानां शान्त-चाक्षुषयज्ञं मन्यन्ते । भगवता शिवेन ताण्डवः लस्यं  च पार्वत्या  प्रयुक्तः । नाटकं संस्कृतसाहित्यस्य गौरवपूर्णः भागः अस्ति । काव्यं श्रवणमार्गेण हृदयं आकर्षयति, प्रभावं च जनयति, परन्तु नाटकं दृश्यमार्गेण हृदयं आह्लादितं करोति, किञ्च दर्शनस्य सुखं श्रवणात् बहु अधिकं भवति । काव्ये रसानुभूत्यर्थं तस्य अवगमनं सर्वथा आवश्यकम्, किन्तु नाटके तस्य आवश्यकता नास्ति । यथा चित्रं भिन्नवर्णसंयोगेन सरसदर्शकानां मनसि आनन्दस्य स्रोतं सृजति तथैव नाटकं वेषभूषा-पृष्ठभूमि-अलङ्कारादीनां समुचितव्यवस्थायाः माध्यमेन प्रेक्षकाणां हृदयेषु अपि गहनं प्रभावं जनयति (काव्यालंकार सूत्र) तेषां हृदयेषु आनन्दं च सृजति । अत एव प्रसिद्धेन संस्कृतस्य अलङ्कारशास्त्रज्ञेन श्रीवामनेन काव्ये रूपकाय विशेषं महत्त्वं दत्तम् । 

नाटकस्य प्रयोजनम् अतीव महत्त्वपूर्णम् अस्ति । भरतेन नाट्यं 'सार्ववर्णिक' वेद इति उक्तम्, यतः अन्ये वेदाः केवलं द्विजानां कृते उपयोगिनो लाभप्रदाः च सन्ति, परन्तु प्रत्येकस्य जनस्य कृते नाट्यस्य उपयोगः भवति । प्रत्येकः जनः अस्य सुखस्य अधिकारी भवति ।  नाट्यस्य विषयः अपि न सीमितः, अपितु त्रयाणां लोकानां भावनां प्रतिबिम्बरूपः भवति । (त्रैलोकस्यास्य सर्वस्य नाट्यं भावानुकीर्तनम्, नाट्यशास्त्र, 1/104, भरत।) नाट्यम् अशक्तानाम् हृदयेषु बलं प्रयच्छति, शूराणां हृदयं च उत्साहेन पूरयति, अज्ञानिभ्यः ज्ञानं प्रदाति, तथा पण्डितानां प्रज्ञां च वर्धयति । नाटकं लोककथायाः अनुकरणं भवति । (नाना भावोप सम्पन्नं नानावस्थान्तरात्मकम् । लोक वृत्तानुकरण नाट्यमेतन्मयाकृतम् ।। तदेव, 1/109) अत एव कालिदासः नाटकं भिन्नरुचियुक्तानां जनानां मनोरञ्जनस्य सामान्यसाधनत्वेन वर्णितवान् ।(नाट्यं भिन्नरुचेर्जनस्य ....कालिदास)

दृश्यकाव्यस्य कृते रूपकशब्दस्य प्रयोगः युक्तः । रूपकाणां १० प्रकाराः सन्ति येषां महत्त्वपूर्णः प्रकारः 'नाटकम्' इति मन्यते । नाटकं विहाय अन्यरूपकप्रकाराः प्रकरणम्, भाण, प्रहसनम्, डिम, व्यायोगः, समावकारः, विधिः, अङ्क, इहामृग इति । एतेषां विहाय नाट्यशास्त्रग्रन्थेषु १८ प्रकारस्य उरूपकानि अपि प्राप्यन्ते । अवलोकनकाव्येभ्यः  पूर्णं सुखं  तदा  एव प्राप्यते  यदा  तेषां प्रदर्शनं  नेत्रेण  दृष्टं भवति । दृश्यकाव्यानि  अपि  पठितुं श्रोतुं  च  शक्यन्ते । परन्तु  वास्तविकं सुखं  तेभ्यः  तदा एव  प्राप्यते  यदा तेषां  मञ्चनं  क्रियते । आचार्येभ्यः दृश्यकाव्यस्य  द्वौ भेदौ  कृतौ, रूपकं  उपरूपकं च ।
मुरासाकी शिकिबु

**मुरासाकी शिकिबु** (紫式部,Murasaki Shikibu) हेइआन्-काले शाही-दरबारस्य जापानी-उपन्यासकारः, कविः, लेडी-इन्-वेटिङ्ग् च आसीत् । सा प्रायः १००० तः १०१२ पर्यन्तं जापानीभाषायां लिखितस्य द टेल आफ् गेन्जी इति उपन्यासस्य लेखिकारूपेण प्रसिद्धा अस्ति तस्याः व्यक्तिगतं नाम अज्ञातं, परन्तु सा फुजिवारा नो काओरिको इति स्यात्, यस्य उल्लेखः १००७ तमे वर्षे दरबारस्य दैनिके साम्राज्यवादी-महिला-प्रतीक्षकरूपेण कृतः आसीत् ।

वर्गः:जपान्-देशः
शिजो कावरमाची

thumb|right|200px
**शिजो कावरमाची** (四条河原町,Shijō Kawaramachi) जापानदेशस्य मध्यक्योटो-नगरस्य एकः जीवन्तः भागः अस्ति यत्र शिजो-कावारामाची-वीथिः च परस्परं गच्छतः । कावारामाची-वीथिः क्योटो-नगरस्य पूर्वदिशि कामो-नद्याः समानान्तरेण गच्छति, शिजो-वीथिः तु नगरस्य केन्द्रेण पूर्व–पश्चिमदिशि गच्छति ।

वर्गः:क्योटो
ताकासे नदी

thumb|right|200px
**ताकासे नदी** (高瀬川,Takase River) जापानदेशस्य क्योटो-नगरस्य एकः नहरः अस्ति, कियामाची-वीथिं गत्वा, फुशिमी-बन्दरे उजी-नद्याः सह मिलति, अद्यत्वे दक्षिणार्धं न सम्बद्धम् कामो नदी सह ।

वर्गः:क्योटो
गिओन्

thumb|right|200px
**गिओन्** (祇園,Gion) जापानदेशस्य क्योटो-राज्यस्य हिगाशियामा-कु-नगरस्य एकः मण्डलः अस्ति, यस्य उत्पत्तिः सेन्गोकु-काले मनोरञ्जनमण्डलरूपेण अभवत्, यासाका-तीर्थस्य सम्मुखे अस्य मण्डलस्य निर्माणं यात्रिकाणां, तीर्थस्य आगन्तुकानां च आवश्यकतानां अनुकूलतायै अभवत् सम्पूर्णे जापानदेशे एकः अनन्यः सुप्रसिद्धः च गीशा-मण्डलः बौद्ध-पदस्य जेतावना इति जापानी-अनुवादः अस्ति ।अस्मिन् मण्डले स्थितं यासाका-तीर्थं जियोन्-धर्मस्य केन्द्रम् अस्ति ।

वर्गः:क्योटो