open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
धर्मशास्त्रप्रविभागः

वेदोऽखिलो धर्ममूलम् । वेदाः एव जगतः प्रथमं साहित्यम् | एते अपौरुषेयाः नाम मानवलिखिताः न इति विश्वासः | अखिलो वेदः मानवधर्मस्य मूलम् |

* ऋग्वेद
* यजुर्वेद
* सामवेद
* अथर्ववेद

अन्य ग्रन्थ :

* ब्राह्मणग्रन्थ
* आरण्यक
* उपनिषद
* सूत्र
* पुराण
* भगवद्गीता
* महाभारत
* रामायण

# REDIRECT वेदाः

वर्गः:धर्मशास्त्रम्
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
भारतस्य प्रधानमन्त्रिणः

## बाह्यसम्पर्कः 
* अधिकृतस्थानम्

वर्गः:भारतस्य प्रधानमन्त्रिणः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:सूचीलेखाः
व्यवसायः

अधिकारी

अभिकर्ता

अभिनेता

अभिनेत्री

कलाकारः

कुम्भकारः

कृषकः

नर्तकः

नर्तकी

नापितः

नाविकः

पाचकः

भारिकः

मेषपालः

यान्त्रिकः

रक्षिकः

लिपिकः

लेखकः

लेखापालः

लेपकः

लोहकारः

वर्गः:सामाजिकवृत्तयः‎
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:समाजसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
देशाः

## अ
अब्खाजिया - अफगानस्थान - अल्बानिया - अल्जीरिया - अंडोरा - अंगोला - अंटीग्वा - अर्जन्टीना - अजर्बैजान

## आ 
आर्मीनिया - आस्ट्रिया - आस्ट्रेलिया - आयर्लैंड - आइसलैंड 
## इ 
इन्दोनेशिया - इस्रैल - इटली

## ई 
ईराक - ईरान - ईजिप्ट- ईथ्योपिया

## उ 
उरुग्वाय - उजबेकिस्थान

## ए 
एक्वाडोर - एल-साल्वाडोर - एस्वातीनी - एस्टोनिया - एरिट्रिया

## ऐ 
कोट ऐवरी (ऐवरी कोस्ट)
## ओ 
ओमान

## क 
कम्बोदिया - केनडा - केमेरून - केप वर्डी - कोलोम्बिया - कोमोरोस - कौंगो - कोस्टा रीका - क्रोएशिया - क्यूबा - केन्द्रीय अफ्रीका गणराज्य - कजाकस्थान - किरिबाटी - किरगिस्थान - कतार - केन्या - कोरिया - कुवैत

ख

## ग 
ग्रीस (यूनान) - गाबोन - गाम्बिया - ग्रेनाडा - ग्वाटेमाला - गिनी - गिनी-बिसो - गयाना

## घ 
घाना 
## च 
चाड - चिले - चीन - चेक रिपब्लिक

## छ 
## ज 
जार्जिया - जर्मनी - जिबूटी - जमैका - जापान - जार्डन - जाम्बिया - जिम्बाबवे

## ट 
टोगो - टोंगा - ट्रिनिडाड - टंजानिया- टिमोर - टुनिशिया - टुवालु
## ड 
डेनमार्क - डोमोनिका - डोमोनिकन रिपब्लिक

## त 
तुर्किये - तैवान - ताजिकिस्थान - तुर्कमिनिस्थान

## थ 
थाइलैंड

## द 
दक्षिण कोरिया

## ध 
## न 
नमीबिया - नौरु - नेपाल - नेदरलैंड्स - न्यू-जीलैंड - निकारगुवा - नीजे - नैजीरिया - नार्वे

## प 
पाकिस्तान - पलाऊ - पानामा - पपुवा न्यू गिनी - पेरेग्वाय - पोलैंड - पेरु - पुर्तगाल
## फ 
फिजी - फिन्लैंड - फ्रांस - फिलिपीन्स - फिलिस्तीन

## ब 
बहामास - बहरैन - बंगलादेश - बार्बाडोस - बेलारूस - बेलीज - बेनिन - बेल्जियम - बोलिविया - बास्निया - बोत्सवाना - ब्रासील - ब्रूनै - बुल्गारिया - बुर्कीना-फासो - बुरुंडी - बर्मा अद्य म्‍यन्मार - ब्रिटेन

## भ 
भारत - भूटान

## म 
मडगास्कर - मलावी - मलयेशिया - मालदीव - माली - माल्टा - मारिटेनिया - मारिशस - - मेसेडोनिया - मार्शल द्वीप - मेक्सिको - मैक्रोनीशिया - मोल्दोवा - मोनाको - मंगोलिया - मोराको - मोजम्बीक - मयन्मार

## य 
यमन 
## र 
रोमानिया - रूस - रवाण्डा
## ल 
लाओस - लाट्विया - लेबनान - लेसोथो - लायबीरिया - लिबिया - लिक्टनस्टैन - लिथ्वानिया - लक्सम्बर्ग

## व 
वनुवाटु - वेनेज्वेला - वैटिकन - वियेतनाम

## श 
श्रीलङ्का

## स 
सायप्रस - सेंट किट् - सेंट लूसिया - सेंट विन्सेंट - समोआ - सान मरीनो - सऊदी अरब - सर्बिया - सेनेगल - सेशेल - सियारा-लियोन - सिंगापोर - सोलोमन-द्वीप - स्लोवाकिया - स्लोवीनिया - सोमालिया - सोमालिलैंड - साउथ-अफ्रीका दक्षिण-अफ्रीका - स्पेन - सूडान - स्विटजरलैंड - सिरिया - सुरिनाम - स्वीडन - संयुक्त राज्य अमेरिका

## ह 
हेटी - हांडूरस - हंगरी

## सम्बद्घ: विषय: 
* List of reference tables#List of countries and other entities
* Geography
* पृथिवी
* महाद्वीप
* Thirty most populous cities in the world

वर्गः:देशाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
इराक्

thumb

**ईराक** ईरानस्य पश्चिमभागे स्थित: ।

* राजधानी: बगदाद
* भाषा: अरबी
## नाम
अस्य नाम्नाम् अनेकानि प्रस्तावितानि उत्पत्तिः सन्ति । एकं सूत्रं उरुक-नगरे लिखितम् अस्ति, अतः अस्य उत्पत्तिः उरुक-नगरे अभवत् । अस्य नामस्य अन्यः सम्भाव्य व्युत्पत्तिः मध्यपार्सियायाः एरक् शब्दात् अस्ति, यस्य अर्थः "निम्नभूमिः" अस्ति । अरबीभाषायाः लोकानाम् अस्य नाम्नाः अर्थः "अतीव मूलं, सु-जलयुक्तः, उर्वरः" इति वर्तते ।

## बाह्‍य 
* National Media Center of Iraq 
* Presidency of Iraq 
* Cabinet of Iraq  
* Parliament of Iraq
* Chief of State and Cabinet Members 
* War against Saddam  The Latest Contributions to the Never-Ending Debate over Just Wars and Unjustified Violence in World Politics
* Coalition Provisional Authority 
* Arab Gateway: Iraq 
* BBC News Country Profile: Iraq
* CIA information on Iraq 
* Indepth Analysis of the Gulf War

वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
दाक्षम्

दाक्षक:

दाक्षकी

युग्मदण्डम्

वियुग्मदण्डम्

युग्मवलयम्

दोलवलयम्

स्थिरवलयलम्

मुक्तस्थव्यायाम:

लोटनम्

उत्पतनी

धरणी

सौबल:

वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:दाक्षम्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
पारस

**पारसदेशः** ( *इरान्*) पश्चिमजम्बूद्वीपे कश्चन देशः अस्ति । अस्य सीमा पश्चिमदिशि इराक्-तुर्की-देशयोः, उत्तरपश्चिमदिशि अजर्बैजान-आर्मीनिया-देशयोः, उत्तरदिशि कैस्पियनसागरेण, तुर्कमिनिस्थानदेशेन च, पूर्वदिशि अफगानिस्थान-पाकिस्थान-देशयोः, दक्षिणदिशि ओमान-फारस-खातयोः च वर्तते । ईरानदेशस्य क्षेत्रफलं  अस्ति । जम्बुद्वीपे पूर्णतया चतुर्थः बृहत्तमः देशः, पश्चिमजम्बूद्वीपे द्वितीयः बृहत्तमः च अस्ति । अस्य जनसङ्ख्या ८.५ कोटिः (85 मिलियन्), अतः विश्वस्य 17 तमः जनसङ्ख्यायुक्तः देशः अस्ति । अस्य राजधानी बृहत्तमं नगरं च तेहरान अस्ति ।

## सम्बद्धाः लेखाः 
* फारसीभाषा
* जम्बुद्वीपः
* भारतम्

## सन्दर्भाः 
वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
राजीवगान्धिः

**राजीवगान्धी** (१९४४-१९९१) मुम्बयीनगरे जातः। पठितुं सः इङ्ग्लेण्डदेशं गतवान्‌। तद्पश्चात्‌ सः विमान-चालकः अभवत्‌। सः इटली
देशस्य सोनिया गान्धीं परिणीतवान्‌।

स: १९८४-१९८९तमे  वर्षे भारतस्य प्रधान मन्त्री आसीत्‌ ।

## सम्बद्धविषया: 
* नेहरू-गान्धी परिवार:
* भारतस्य प्रधानमन्त्री

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Profile at PMO website

वर्गः:समाजसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:भारतरत्नपुरस्कारभाजः
वर्गः:काङ्ग्रेस्-पक्षस्य नेतारः‎
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:भारतस्य प्रधानमन्त्रिणः
वर्गः:१९४४ जननम्
वर्गः:१९९१ मरणम्
अल्जीरिया

thumb|right|200px
thumb|right|200px

**अल्जीरिया** अफ्रीका महाद्वीपे उत्तरभागे स्थित: ।

* भाषा - अरबी

## बाह्यसम्पर्काः 
* CIA - The World Factbook -- Algeria  - CIA's Factbook on Algeria
* Library of Congress Portals to the World - Algeria
* World History Blog - History of Algeria 
* Travel guide to Algeria

वर्गः:आफ्रिकाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
विश्वनाथ प्रतापसिंह

**विश्वनाथ प्रताप सिंह** भारतस्य प्रधान मन्त्री १९८९-१९९०तमे आसीत्‌.

## बाह्यसम्पर्कतन्तु
वर्गः:जनतादलस्य प्रधानमन्त्रिणः
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:भारतीयराजनेतारः
वर्गः:भारतीयराजनेतृसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:भारतस्य प्रधानमन्त्रिणः
वर्गः:१९३१ जननम्
वर्गः:२००८ मरणम्
चन्द्रशेखरसिंह

लघुचित्रम्
**चन्द्रशेखरः** () १९९०तमे भारतराष्‍ट्रस्‍य नवम: प्रधानमन्‍त्री अभवत्‌। एतेन *मेरी जेल डायरी* इति हिन्दीभाषायां 
प्रसिध्‍दं पुस्‍तकं लिखितम्‌ ।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः 
* भारतस्य संसदेन आधिकारिकः जालपृष्ठः।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* चन्द्रशेखरसिंहः 

वर्गः:जनतादलस्य प्रधानमन्त्रिणः
वर्गः:स्टब्स् भारतसम्बद्धाः
वर्गः:भारतीयराजनेतारः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:भारतस्य प्रधानमन्त्रिणः
वर्गः:१९२७ जननम्
वर्गः:२००७ मरणम्
वर्गः:संस्कृतकवयः
वर्गः:विंशतिशताब्द्याः कवयः
चौधरी चरणसिंह

## साधना
सा.श.१९३७ तमे वर्षे फ़ेब्रवरी मासे उत्तरप्रदेशराज्यसभानिर्वचने स्पर्धयित्वा जयं प्राप्तवान् । सा.श.१९३८ तमे वर्षे व्यवसायोत्पन्नविपणीनाम् अधिनियमं राज्यसभायां प्रस्तुतवान् । एषः अधिनियमः सा.श.१९३८ तमे वर्षे मार्चमासस्य ३१ दिनाङ्के देहल्याः हिन्दुस्थानटाइम्स् पत्रिकायां प्रकाशितः । सा.श.१९४० तमे वर्षे ऐदम्प्राथम्येन पञ्जाबराज्ये अन्यराज्येषु च अपि अनुष्ठितम्म् । सा.श.१९५२ तमे वर्षे उत्तरप्रदेशस्य राज्यसभानिर्वाचने जयं प्राप्तवान् एषः करविभागस्य मन्त्री अभवत् । तस्मिन्‌ काले भूस्वामित्वपद्धतिः आसीत्  । भूस्वामितायाः पद्धतिं स्थगितवान् तथैव भूसुधारणानियमस्य अनुष्ठानं कर्तुं प्रयत्नं कृतवान् । चौधरीचरणसिंहः तस्य कालस्य प्रधानिना जवाहरलालमहोदयेन यथा उक्तम् आसीत् तथा सोवियतसङ्घरीत्या आर्थिकप्रगतेः मण्डनं कृतवान् ।किन्तु स्वयं कृषिकस्य पुत्रः एषः यः भूम्यां कृषिं करोति सः एव भूस्वामी भवेत् इति विश्वसिति स्म । तस्मिन् काले जवाहरलालनेहरूमहोदयस्य अभिप्रायं कोऽपि न आक्षिपति स्म । अतः चौधरी चरणसिंहः सा.श.१९६७ तमे वर्षे काङ्ग्रेस् पक्षं त्यक्तवान् । सा.श.१९६७ तः सा.श.१९७० पर्यन्तम् उत्तरप्रदेशस्य अल्पकालीनमुख्यमन्त्री आसीत् ।

## प्रधानमन्त्री चरणसिंहः
१९७७ तमे वर्षे  यदा काङ्ग्रेस्पक्षः अतिहीनपराजयं प्राप्नोत् तदनन्तरं जनतापक्षस्य सर्वकारः रचितः । जनतापक्षस्य मित्रपक्षेषु अन्यतमस्य भारतीयलोकदलपक्षस्य नायकः चौधरी चरणसिंहः तदा प्रधानमन्त्री भवितुम् योग्यः आसीत् । किन्तु जयप्रकाशनारायणः मोरारजी देसायीवर्यं प्रधानमन्त्रिरूपेण चितवान् । किन्तु जनतापक्षस्य आन्तरिककलहकारणतः मोरार्जी महोदयः १९७९ तमे वर्षे त्यागपत्रं दत्तवान् । श्रीमत्याः इन्दिरागान्ध्याः सूचनानुसारेण चौधरी चरणसिंहः जनतापक्षाय दत्तं सहकारं प्रतिस्वीकृत्य काङ्ग्रेस्पक्षं प्रति दत्तवान् । अतः १९७९ तमे वर्षे जुलै २८ दिनाङ्के एषः ६४ जनानां  लोकसभासदस्यानां सहयोगेन भारतस्य पञ्चमः प्रधानमन्त्री अभवत् ।

चौधरी चरणसिंहः महत्या आकाङ्क्षया प्रधानमन्त्री स्थानं प्राप्तवानासीत् । प्रधानमन्त्री सन् इतोऽपि एकं लोकसभाकलापमपि न कृतवानासीत् । तस्य प्रथम लोकसभाकलापः १९८० तमे वर्षे जनवरीमासस्य १५ दिनाङ्के करणीयः आसीत् । तन्निमित्तं बहु सज्जता अपि प्रचलन्ती आसित् । किन्तु दुर्दैववशात् ततः पूर्वदिने एव श्रीमती इन्दिरागान्ध्याः नेतृत्वस्य काङ्ग्रेस्पक्षः चरणसिंहस्य भारतीयलोकदलपक्षात् सहयोगं प्रतिस्वीकृतवान् । १९८० तमे वर्षे जनवरीमासस्य १४ दिनाङ्के स्पष्टबहुमतं प्रमाणीकर्तुम् अशक्यः एषः पदव्याः कृते त्यागपत्रं दत्तवान् ।

१९८७ तमे दिनाङ्के चरणसिंहस्य मरणानन्तरम् एतस्य पुत्रः अजितसिंहः चरणसिंहेन स्थापितस्य भारतीयलोकदलपक्षस्य नायकः अभवत् । चौधरी चरणसिंहः कृषिकजनानां बहु आत्मीयः आसीत् । अतः नवदेहल्यां विद्यमानस्य तस्य स्मारकं 'किसान् घाट्’ इति निर्दिश्य गौरवं प्रदर्शितवन्तः । उत्तरप्रदेशसर्वकारेण एतस्य स्मरणार्थं मीरट् विश्वविद्यालयस्य चौधरी चरणसिंहविश्वविद्यालयः इति पुनर्नामकरणं कृतम् ।

वर्गः:जनतादलस्य प्रधानमन्त्रिणः
वर्गः:भारतस्य प्रधानमन्त्रिणः
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:विषयः वर्धनीयः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:भारतीयराजनेतारः
वर्गः:परिशीलनीयानि
वर्गः:१९०२ जननम्
वर्गः:१९८७ मरणम्
केनडा

thumb|right|200px
thumb|right|200px

**केनडा** अमेरिकामहाद्वीपे उत्तरामेरिकाक्षेत्रे स्‍थित: । 
* राजधानी - ओटवा
* भाषा - इंगलिश, फ्रांसी

## बाह्यसम्पर्काः 
* Government of Canada
* The World Fact Book---Canada 
* Canada Views 

वर्गः:उत्तर-अमेरिकाखण्डस्य देशाः
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
इण्डोनेशिया

**इण्डोनेशिया** (), आधिकारिकरूपेण **इण्डोनेशिया गणराज्यं** (), सिन्धु-प्रशान्तमहासागरयोः मध्ये, आग्नेयजम्बुद्वीपे ओशीनियामहाद्वीपे च, भारतस्य दक्षिणपूर्वदिशि स्थित: कश्चन देश: अस्ति । अस्मिन् १७,००० तः अधिकाः द्वीपाः सन्ति, येषु सुमात्रा, यव (जावा), सुलावेसी, वरुणद्वीपस्य, नवगिनीद्वीपस्य च केचन अंशाः अपि सन्ति । इण्डोनेशिया विश्वस्य बृहत्तमः द्वीपदेशः, क्षेत्रानुसारं १४ तमः बृहत्तमः देशः अस्ति  क्षेत्रफलयुक्तः । प्रायः २७ कोटिः (270 मिलियन्) जनानां सह इण्डोनेशिया विश्वस्य चतुर्थः सर्वाधिकजनसङ्ख्यायुक्तः देशः, मुस्लिमबहुलतमः देशः एव च अस्ति । यव (जावा) विश्वस्य सर्वाधिकजनसङ्ख्यायुक्तः द्वीपः इति कारणतः देशस्य जनसङ्ख्यायाः अर्धाधिकाः जनाः निवसन्ति ।

इण्डोनेशिया निर्वाचितं विधानमण्डलं युक्तं अध्यक्षीय गणराज्यम् अस्ति । अस्य ३४ प्रदेशाः सन्ति, तेषु पञ्चसु विशेषाधिकारः अस्ति । देशस्य राजधानी तरुमानगरं (जकार्ता) विश्वस्य द्वितीयः सर्वाधिकजनसङ्ख्यायुक्तः नगरीयक्षेत्रः अस्ति । इण्डोनेशियादेशे पापुआ नवगिनी, पूर्वतिमोर, मलेशियादेशस्य पूर्वभागः इत्यनेन सह भूमिसीमाः सन्ति, सिङ्गापुर, चम्पादेशः (वियतनाम), थैलेण्ड्, कलिङ्गद्वीपः (फिलीपीन्स), आस्ट्रेलिया, पलाउ, भारतम् (अण्डमाननिकोबारद्वीपसमूहः) इत्यनेन सह समुद्रीयसीमाः अपि सन्ति ।

## चित्र 

File:Museum Nasional Indonesia.jpg
File:Jakarta Skyline Part 2.jpg
File:Central Jakarta.JPG
File:Gambir Station Platform.jpg
File:BungKarno-indonoob.JPG
File:Indonesia 2002 CIA map.png
File:Indonesia provinces english.png
File:Jalan malioboro - Jogjakarta.JPG
Image:transjogja.jpg
File:SOTO FOOD.jpg
File:Indonesian Army infantryman participating in the GPOI.jpg
Image:Panser side left.JPG
Image:AURI B-25.jpg
Image:Jmnei.jpg
File:ID_diesel_loco_CC_201-05_060327_4217_kta.jpg
File:Diesel locomotive CC 203 22 at Gambir Station.jpg
File:ID_diesel_loco_CC_204-06_060403_2512_mri.jpg

## प्राचीनराजवंशाः 
* श्रीविजय-राजवंशः
* शैलेन्द्र-राजवंशः
* सञ्जय-राजवंशः
* माताराम-राजवंशः
* केदिरि-राजवंशः
* सिंहश्री
* मजापहित-साम्राज्यम्

## सम्बद्धाः लेखाः 
* फारसीभाषा
* जम्बुद्वीपः
* भारतम्

## सन्दर्भाः 
वर्गः:इण्डोनेशियादेशः
वर्गः:इण्डोनेशियादेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
पुरातत्त्वशास्त्रम्

**पुरातनशास्त्रं** प्राक्कालीनव्यवहारविषयं

## जालगवाक्षा: 
* CHAT  - 'CHAT' group for contemporary and historical archaeology and theory.
* eCulturalResources  - Cultural Resource Management Jobs, News, Consultants, and Resources.
* Shovelbums.org - Archaeological opportunities mailing list.
* Excavation Sites  Archaeological work and volunteer pages.
*Archaeology in Popular Culture
* *Hall of Maat * : Weighing evidence for Alternative History, pseudohistory, and pseudoarchaeology.
* Anthropology Resources on the Internet - Anthropology Resources on the Internet : a web directory with over 3000 links grouped in specialised topics.
* Teaching Archaeology. ERIC Digest. 
* African Archaeology - African Archaeology : a web directory on Africa.

वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
डेविड हिल्बर्ट

**डेविड हिल्बर्ट** (१८६२-१९४३) जर्मन्-देशवासी महान् गणितज्ञः आसीत् । आधुनिक गणितशास्त्रज्ञेषु श्रेष्टः तथा प्रभावी आसीत् |

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Hilbert Bernays Project 
* Hilbert's 23 Problems Address
* ICMM 2014 dedicated to the memory of D.Hilbert
* Hilbert's radio speech recorded in Königsberg 1930 (in German) , with English translation 
* 'From Hilbert's Problems to the Future' , lecture by Professor Robin Wilson, Gresham College, 27 February 2008 (available in text, audio and video formats).
* Wolfram MathWorld – Hilbert'Constant

वर्गः:अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
अफ्रीका

आफ़्रिका-महाद्वीप: यूरोपभूभागस्य दक्षिणे स्थित: कश्चन महाद्वीप:। तत्र विद्यमानाः देशा: -

* सूडान
* केन्‍या
* दक्षिण आफ़्रिका
* मराको
* अल्‍जीरिया
* टूनिसिया
* लिबिया
* चाड
* घाना
* अंगोला
* कांगो
* मिस्र
* मारिशस
* मोजम्‍बीक

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* 
* African & Middle Eastern Reading Room from the United States Library of Congress
* Africa South of the Sahara from Stanford University
* The Index on Africa from *The Norwegian Council for Africa*
* Aluka Digital library of scholarly resources from and about Africa
* Africa Interactive Map  from the United States Army Africa

वर्गः:आफ्रिकाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:आफ्रिकाखण्डीयदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
इतिहासः

इति-ह-आस इति इतिहासशब्दः व्याख्यातः । एवमभूत् किलेत्यर्थं प्रकटयति व्युत्पत्त्या । धर्म-अर्थ-काम-मोक्षरूपपुरुषार्थोपदेशयुक्तं, कथाभिस्सहितं पूर्ववृत्तम् इतिहासमुच्यते । अस्मिन् पूर्वेषां राज्ञां वृत्तं वर्णितं भवति । महाभारतमत्रोदाहरणम् ।
## सन्दर्भग्रन्थसूची 
* गणितेतिहासः. Moscow: KomKniga, 2006. ISBN 5-484-01002-0

वर्गः:विभिन्नलेखेभ्यः स्टब्स्
इतिहासः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
मिथकशास्त्रम्

**मिथकशास्त्रं** इतिहासपुराणमनोविज्ञानानां मिश्रणम् ।

## त्रिमूर्ति 
* ब्रह्मा
* विष्‍णुः
* महेशः

### वैदिक देवा: 
* अग्‍निः
* इन्‍द्रः
* मित्रः
* सूर्यः
* वायुः
* वरुणः
* यमः
* कुबेरः
* सोमः
* कामः
* गायत्री
* अदितिः
* उषा
* सरस्‍वती

### श्रीमन्नारायणस्य अवताराः 
* मत्‍स्‍यः
* कूर्मः
* वराहः
* नृसिंहः
* वामनः
* परशुरामः
* रामः
* कृष्‍णः
* बुद्घः
* कल्‍किः

### अन्‍याः 
* गणेशः
* पार्वती
* कार्त्तिकेयः
* सीताः
* हनूमान्
* शक्तिः
* देवी
* काली
* दुर्गा
* लक्ष्‍मीः
* अम्‍मन्‌

वर्गः:भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वन्दे मातरम्

जी की मोहन वीणा पर]]

गीतमिदं बङ्किमचन्द्र चटर्जी महोदयेन रचितम् । १८७० तमे वर्षे ब्रीटिशजनाः "गाड सेव द क्वीन" गीतम् सर्वैः गातव्यम् इति नियमं कृतवन्तः । आङ्ग्लजनैः कृतस्य एतस्य आदेशस्य कारणातः बङ्किमचन्द्रस्य मनसि महान् रोषः उत्पन्नः । सः तस्मिन् काले ब्रिटिशसर्वकारे कार्यरतः आसीत् । प्रायः रोषस्य कारणतः सः वन्दे मातरम् गीतस्य रचनां "गाड सेव द क्वीन" गीतस्य विकल्परूपेण १८७६ तमे वर्षे कृतवान् । 

प्रारम्भे एतस्मिन् गीते पङ्क्तिद्वयम् आसीत्, तत् अपि संस्कृते एव । १८८२ तमे वर्षे यदा सः आनन्दमठः नाम्ना वङ्गभाषया कादम्बरीं लिखितवान्, तदा वन्दे मातरम्-गीतस्य अपि विस्तारं कृत्वा योजितवान् । विस्तारावसरे अस्मिन् वङ्गशब्दाः अपि योजिताः अभवन् ।  आनन्दमठे  क्रूरैः मुस्लिमराजैः संन्यासिनां विरोधः यः प्रदर्शितः तस्य कथा अस्ति । एतस्यां कादम्बर्यां संन्यासिनः वन्दे मातरं गीत्वा उत्साहं प्राप्य युद्धं कृतवन्तः ।

## गीतम् 
वन्दे मातरम्
सुजलां सुफलां मलयजशीतलाम्

सस्य श्यामलां मातरं .
शुभ्र ज्योत्स्ना पुलकित यामिनीम्

फुल्ल कुसुमित द्रुमदलशोभिनीम्,
सुहासिनीं सुमधुर भाषिणीम् .
सुखदां वरदां मातरम् .. वन्दे मातरम् 

सप्त कोटि कण्ठ कलकल निनाद कराले
निसप्त कोटि भुजैर्ध्रुत खरकरवाले

के बोले मा तुमी अबले
बहुबल धारिणीं नमामि तारिणीम्
रिपुदलवारिणीं मातरम् .. वन्दे मातरम् 

तुमि विद्या तुमि धर्म,तुमि हृदि तुमि मर्म
त्वं हि प्राणाः शरीरे

बाहुते तुमि मा शक्ति,
हृदये तुमि मा भक्ति,
तोमारै प्रतिमा गडि मंदिरे मंदिरे .. वन्दे मातरम् 

त्वं हि दुर्गा दशप्रहरणधारिणी
कमला कमलदल विहारिणी

वाणी विद्यादायिनी,नमामि त्वाम्
नमामि कमलां अमलां अतुलाम्
सुजलां सुफलां मातरम् .. वन्दे मातरम् 

श्यामलां सरलां सुस्मितां भूषिताम्
धरणीं भरणीं मातरम् .. वन्दे मातरम्

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Vande Mataram Sung by Lata Mangeshkar in Anand Math 
* Vande Mataram Sung by Hemant Kumar Mukhopadhaya in Anand Math
* "National Song" section on the Official Portal of the Indian Government, where a simple and elegant version of Vande Mataram is provided.

* "How Secular is Vande Mataram?" AG Noorani on the controversy

* Keyboard Notes for playing this song

वर्गः:भारतम्

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
कपिला वात्स्यायन

**कपिला वात्स्यायन** इन्दिरा-कलाकेन्द्रस्य संस्थापिका लेखिका च । 

वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:अन्यभाषायां सारमञ्जूषा

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
टी एस् एलियट

**टी. एस. एलियट** (१८८८-१९६५)अमेरिकन कवि आसीत् ।

वर्गः:विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* संस्कृतम्
* भारतम्
* हिन्दूधर्मः
* वैदिकसाहित्यम्
चित्रकला

लघुत्तम|चित्रकला

## प्राचीनकाल:
*सातवाहनकाल:
*गुप्त-वाकातककाल:
*अजन्ता

## भारतीयलघुचित्रम्
*कश्मीर लघुचित्रम्
*जैनलघुचित्रम्
*मुगललघुचित्रम्
*दक्षिणलघुचित्रम्
*मध्यभारतलघुचित्र
 
*राजस्थान लघुचित्रम्
*पहाडीलघुचित्रम्

## सन्दर्भाः

वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
नाट्यकला

*भरत मुनि

*भास
*अश्वघोष
*कालिदास

वर्गः:नृत्यम्
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
प्राकृतम्

**प्राकृताः** (; प्रारम्भिकब्राह्मी: 𑀧𑁆𑀭𑀸𑀓𑀾𑀢 *प्राकृत*,

प्राकृता जनानां प्रादेशिकभाषिता अनौपचारिकभाषा इत्यमन्यन्त । संस्कृतं मानकीकृतौपचारिकभाषेति मन्यमानाः साहित्यिकाधिकारिकधार्मिककार्यार्थं तस्योपायुञ्जन् । प्राकृताः साहित्यिकपञ्जिकाः उच्चसामाजिकवर्गस्य शास्त्रीयसंस्कृतस्य पार्श्वे समकालीनरूपेणापि उपायुज्यन्त (प्रधानतया श्रमणपरम्पराभिः) ।

## प्राकृतसूची 
आधुनिककाले 'प्राकृतम्' इति वर्गीकृतं भाषासु निम्नलिखितम् अन्तर्भवति-
*अपभ्रंश
*अर्धमागधी
*कामरूपी
*गान्धारी
*नाटकीय
*पालि
*पैशाची
*महाराष्ट्री
*मागधी
*शौरसेनी
*हेळु

प्राचीनकाले, एताः सर्वा भाषा वस्तुतः "प्राकृतम्" इति नौच्यन्त ।

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतस्य आधिकारिकभाषाः
* पालिभाषा
* ब्राह्मीलिपिः
* संस्कृतम्
* भारतम्

## सन्दर्भाः 
वर्गः:भाषाः
वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
अल्बेनिया

**"अल्बानिया"** यूनान्महाद्वीपे दक्षिणपूर्वदिशायां विद्यमानः देशः।

### बाह्‍यसम्पर्कतन्तुः 
* National Tourism Organization Albania's official website for travel & tourism information.
* Albanian Etymological Dictionary
* Albanian phone directory 
* CIA - The World Factbook -- Albania  - CIA's Factbook on Albania
* General information on Albanians 
* More links of the Albanian government 
* OPIC Guide on Albania 
* Travel guide to Albania

वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:यूरोपखण्डस्य देशाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
सर्बिया

right|120px
right|200px|border
**सर्बिया** यूरोप-महाद्वीपे दक्षिण-पूर्वे अस्ति. राजधानी - बेलग्रेड

जनसंख्‍या - १२ मिलियन

* बास्‍निया

वर्गः:यूरोपखण्डस्य देशाः
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
स्लोवीनिया

right|120px
right|200px|border

**स्लोवीनिया** यूरोपमहाद्वीपे दक्षिणपूर्वदिशि विद्यमानः कश्चन देशः ।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* 
* Statistical Office of the Republic of Slovenia 
* Bank of Slovenia
** Financial data for Slovenia
* Slovenia tourism homepage

वर्गः:यूरोपखण्डस्य देशाः
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎

## सम्बद्धाः लेखाः 
* संस्कृतम्
* भारतम्
* हिन्दूधर्मः
* वैदिकसाहित्यम्
क्रोएशिया

**क्रोएशिया** यूरोपमहाद्वीपे दक्षिणपूर्वदिशि अस्ति ।

## बाह्यसम्पर्काः 
* General information about Croatia
* Croatian National Tourist Board
* Map of Croatia showing cities
* Outstanding Croats
* Maps & Weather 
* Picture Gallery 
* Post & Stamps 
* Culture Links
* Speleology
* Telephone 
* Language
* Castles
* Money
* Anthem 
* Croatia 

वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:यूरोपखण्डस्य देशाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
अजर्बैजान

**अजर्बैजान** एशियामहाद्वीपे अस्ति । इदं नाम अथर्वेण संबद्घितम् अस्ति ।
## बाह्यसम्पर्काः 
* Much of the material in these articles comes from the CIA World Factbook 2000 http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/aj.html  and the 2003 U.S. Department of State website.
* Baku Today 
* State Statistical Committee of the Azerbaijan Republic 
* Who is Who in Azerbaijan 
* United Nations Office in Azerbaijan with a country report
* Library of Congress Portals on the World - Azerbaijan

वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
मानवविज्ञानम्

**मानवविज्ञानं** मानवशास्त्रम् अस्ति । मानवशास्त्रे चत्वार: विषयाः सन्ति -

## इतिहास: 
## धारणा: 
* उपनिवेशवादः
* संस्कृतिः
* जातियता
* Exchange and Reciprocity
* परिवारः

## क्षेत्राणि 
** Medical anthropology
** Psychological anthropology
** Political anthropology
** Anthropology of religion
** Archaeology

## नामावली 
* List of anthropologists

Alimony स्त्री पुरुष विभेद समये यो धनस्‍य न्‍यायांशो भार्यायै दीयते ।

वर्गः:विज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
सनातनधर्मः

वैदिककाले भारतिये उपमहाद्वीपे धर्मः इति पदस्य सनातनधर्मः इत्येव कथयन्ति स्म । सनातनः इत्यस्य पदस्य अर्थः शाश्वतः इति । अर्थात् यस्य आदिः अन्त्यः च न स्तः इति । सनातनः धर्मः मूलभातीयः धर्मः यः अखण्डे भारते देशे सर्वत्र सार्वकालिकव्याप्तः आसीत् । वैदेशिकानाम् आक्रमणम्, मतान्तरणम्, इत्यदिभ्यः कारणेभ्यः अस्य धर्मस्य ह्रासः सञ्जायमानः अस्ति । अस्य देशस्य बहुसङ्ख्याकाः जनाः अस्मिन् एव धर्मे श्रद्धावन्तः सन्ति । सिन्धुनद्याः अपरे पारे निवसतां सिन्दु इति नाम आसीत् । ते स इत्यक्षरं ह इति उच्चरन्ति । अस्तः हिन्दु इति स्वधर्मम् अवदन् । अरब् देशस्य तत्कालीन आक्रमणशीलाः जनाः भारतवासिनः हिन्दु शब्देन तेषां धर्मं हिन्दुधर्मः इति व्यवहरन्ति स्म । **सनातनधर्मस्य (वैदिकधर्मः, हिन्दुधर्मः)** मूलं वेदाः इति मन्यते । वेदोऽखिलो धर्ममूलम् । चत्वारो वेदा विद्यन्ते -
* ऋग्वेदः
* यजुर्वेदः
* सामवेदः
* अथर्ववेदः

अन्ये ग्रन्थाः -

* ब्राह्मणग्रन्थाः
* आरण्यकम्
* उपनिषद्
* सूत्राणि
* पुराणम्
* भगवद्गीता
* महाभारतम्
* रामायणम्
* हिन्दुदेवताः

वर्गः:सनातनधर्मः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
अङ्गोला

**अङ्गोला** आफ्रीकामहाद्वीपे विद्यमानः देशोऽस्ति।

* राजधानी- लुवाण्डा
* आधिकारिकी भाषा - पुर्तगाली

## External links 
* Library of Congress Portals on the World - Angola
* CIA - The World Factbook -- Angola  - CIA's Factbook on Angola

वर्गः:आफ्रिकाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
आस्ट्रिया

|-
| colspan=2 style=text-align:center | Land der Berge, Land am Strome
|-
| colspan=2 style=text-align:center | 400px|Austria in EU

|-
|**मुद्रा** || यूरो / *Euro* (€)Prior to 1999: Österreichischer Schilling.
|-
| **समयक्षेत्रम्** &nbsp;- ग्रीष्मकाले
| CET (UTC+1)CEST (UTC+2)
|-
| **Internet TLD** || .at
|-
| **Calling Code** || +43
|}
**आस्ट्रिया** यूरोप-महाद्वीपे अस्ति ।

* अस्य राजधानी - वियेना
* अस्य देशस्य भाषा - जर्मन

### बाह्‍य 
* Website of the Federal Chancellery of Austria (German, English)
* "Alltag raus, Österreich rein"  Official homepage of the Austrian National Tourist Office (German, English and other languages)
* Aeiou - Austrian cultural information system of the Federal Ministry for Education, Science and Culture * Library of Congress Portals on the World - Austria
* CIA's Factbook on Austria 
* ORF - Austria Radio stations (live feed)
* Map of Austria

वर्गः:यूरोपखण्डस्य देशाः
वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
विज्ञानेतिहासः

*गणित-इतिहास:
*आयुर्विज्ञान-इतिहास:
*भौतिकी-इतिहास:
*जीवविज्ञान-इतिहास:

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* The official website of the International Academy of the History of Science 
* The official website of the Division of History of Science and Technology of the International Union of History and Philosophy of Science
* A History of Science, Vols 1–4 , online text
* Contributions of 20th century Women to Physics ("CWP")
* History of Science Society ("HSS") 
* The CNRS History of Science and Technology Research Center in Paris (France). This center develop different websites about history of science & tech. : Ampère and history of electricity, Lamarck : works and heritage, Buffon Online, etc. and, recently, the netvibes portal History Of Science In France
* The official site of the Nobel Foundation. Features biographies and info on Nobel laureates
* The Institute and Museum of the History of Science in Florence, Italy
* The Royal Society, trailblazing science from 1650 to date 
* The Vega Science Trust Free to view videos of scientists including Feynman, Perutz, Rotblat, Born and many Nobel Laureates.
* Toward the Scientific Revolution From MIT OpenCourseWare, class materials for the history of science up to and including Isaac Newton.
* Orotava Foundation for the History of Science, Canary Islands, Spain The History of Science in Spain. Free contents (books, lectures and expositions) on History of Science and digital library.
*National Center for Atmospheric Research (NCAR) Archives
* British Society for the History of Science Travel Guide.  This site is for anyone interested in visiting places with ties to the history of science, technology and medicine, anywhere in the world.

वर्गः:विज्ञानम्
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:विज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
आइसलैंड

**आइसलैंड** यूरोपमहाद्वीपे पश्चिमदिशि विद्यमानः एक: लघु द्वीप: राष्‍ट्रं च अस्ति ।

### बाह्‍यसम्पर्कतन्तवः 
* Official gateway to Iceland and the Icelandic Foreign Service.
* Another official gateway to Iceland.
* Alþingi's website in English 
* The governments website in English
* www.Izlandi.hu Hungarian 
* The Trade Council of Iceland
* Travel information from the Public Roads Administration
* Íslenska, a magazine in German about Iceland
* Picture gallery from www.islandsmyndir.is 

वर्गः:यूरोपखण्डस्य देशाः
वर्गः:समाजसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎

## सम्बद्धाः लेखाः 
* संस्कृतम्
* भारतम्
* हिन्दूधर्मः
* वैदिकसाहित्यम्
आर्मीनिया

right|110px

**आर्मीनिया** एशिया-महाद्वीपे पश्चिमे अस्ति.

* राजधानी - येरेवान
* भाषा - आर्मीनियन

### बाह्‍य 
* Armenica.org
* CIA - The World Factbook -- Armenia 

वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
पाकशास्त्रम्

**पाकशास्त्र**सम्बद्धाः शब्दा: अधः प्रदत्ता:।

* पलान्नम्‌ (बिरियानी)
* प्रातराश:

## जालगवाक्षा: 
* इतिहास: 

वर्गः:पाकशास्त्रम्
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
ऐर्लेण्ड् गणराज्यम्

युरोपखण्डे वायव्यदिशि विद्यमानः कश्चन द्वीपः **ऐर्लेण्ड्** । युरोपे विद्यमानः तृतीयः बृहत्तमः द्वीपः अयम् । भूमौ विद्यमानेषु बृहत्तमेषु द्वीपेषु विंशतितमः अस्ति । अस्य देशस्य पूर्वदिशि **ग्रेट् ब्रिटन्**नामकः महान् द्वीपः विद्यते । एतयोः द्वीपयोः मध्ये ऐरिश्-समुद्रः विद्यते ।

अस्य द्विपस्य पादोनपरिमितः भागः स्वतन्त्रेण विद्यते । अस्य नाम रिपब्लिक् आफ् ऐर्लेण्ड् (Republic of Ireland) इति । अवशिष्टः भागः इङ्ग्लेण्ड्देशस्य अधिकारे अस्ति । अस्य नाम उत्तर-ऐर्लेण्ड् (Northern Ireland) इति । १९२३-१९९० वर्षपर्यन्तम् एतयोः द्वयोः द्वीपयोः मध्ये स्वातन्त्र्यविषये कोलाहलाः सञ्जाताः । १९२३ तमात् वर्षतः प्राक् अयं द्वीपः इङ्ग्लेण्ड्-देशस्य स्वाधीने आसीत् । प्रायः ६०० वर्षाणि ते शासनं कृतवन्तः। अस्माकं भाग्यवशात् १९९० तमस्य वर्षस्य अनन्तरं शान्तिप्रक्रियया कोलहलस्य अन्त्यं जातम् ।

प्रायः देशेस्मिन् ६४लक्षपरिमिता जनसङ्ख्या वर्तते । ४६ लक्षजनाः स्वतन्त्र-ऐर्लन्देशे निवसन्ति । अन्ये १८ लक्षजनाः उत्तर-ऐर्लन्देशे निवसन्ति । एतावत् ऐर्लन्देशस्य संक्षेप परिचयः।
 
## भौगोलिकपरिचयः
स्थानम् - उत्तरयुरोप् अथवा पश्चिमयुरोप्

क्षेत्रविस्तारः - ८१,६३८.१ चतुरस्रकिलोमीटर्मितम्

क्षेत्रस्तरः - २०

समुद्रतीरप्रदेशः - २,७९७ चतुरस्रकिलोमीटर्मितम्

उन्नतः पर्वतः - १,०४१ मीटर्मितम् नाम क्यारण्टूल् (Carrauntoohil)

राजधानी - डब्लिन्

## इतिहासः
न्यूग्रेञ्ज् (Newgrange) नाम पुरातनभवनम् । इदं तु कण्टि मीथ् (County Meath) नामके प्रदेशे अस्ति । क्रि पू ३,२०० मध्ये इदं पर्वतं निर्माणं कृतवन्तः। अस्य पर्वतस्य अन्तः वर्षे एकवारं सूर्यरश्मीनाम् अन्तःप्रवेशो भवति । तदपि शैत्यकाले डिसेम्बेर्मासस्य २१ तमे दिनाङ्के केवलम् तासां रश्मीनां प्रवेशो भवति। ताः रश्मयः अन्तःप्रदेशं सम्पूर्णं प्रज्वालयन्ति ।

बुक् आफ् केल्स् (Book of Kells) नाम पुरातनपुस्तकं विद्यते। अस्य ग्रन्थस्य कर्ता नास्ति । परन्तु बहवः साधवः इदं पुस्तकं रचितवन्तः । एषः ग्रन्थः प्रायः ६-९ शतमानयोः मध्ये रचितः स्यात् । इदं पुस्तकं बैबेल् सम्बद्धं विद्यते पुनश्च अभिरक्षितार्थाः सन्ति ।

## बाह्यशृङ्खला
*
*
*Government of Ireland
*Northern Ireland Executive

वर्गः:युरोपखण्डः
वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वर्गः:सारमञ्जूषा अपेक्षते

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
तरङ्गवाणी

**तरङ्गवाणी** ध्वने: प्रसारणं करोति।

## बाह्यसङ्केत:
* Horzepa, Stan, "''Surfin': Who Invented Radio?''". Arrl.org. October 10, 2003.

वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:गृहोपयोगिवस्तूनि
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
पर्यटनम्

**पर्यटनम्**  इदानीं राष्ट्रस्य विकासाय महत्वपूर्णं अस्ति.

* भ्रमणम्
* विहार:
* यात्रा
* प्रवास:

वर्गः:समाजः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:समाजसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
फलितज्योतिषम्

**फलज्योतिषं** फलज्योति:शास्त्रानुरूपं भाविविषयकथक:.
## बाह्य 
### इतिहास: 
* अमेरिकन वैदिक-ज्योतिषं परिषदं 
* Modern Astrology 
* Astrology: Between Religion and the Empirical 
* The real romance in the stars - A critical view of astrology by Richard Dawkins.
* The Chinese Astrology 

### प्रमाणं 
* Astrology and Science - A series of articles in which believers and skeptics debate the merits of astrology.
* The Astrotest - An account of a test of the predictive power of astrology, with references to other experiments.
* The True Disbelievers by Richard Kamann and Marcello Truzzi is a report of alleged internal events at CSICOP regarding their own claimed confirmation of M. Gauquelin's 'Mars Effect'
* The ''Skeptic's Dictionary* on astrology
* The *Skeptic's Dictionary'' on the Mars effect
* An Astrophysicist's Sympathetic and Critical View of Astrology  - by Victor Mansfield.

वर्गः:ज्योतिषशास्त्रम्
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये
मनोरञ्जनं

**मनोरञ्जन**सम्बद्धाः 
शब्दा: अधः प्रदत्ता:।

* वाद्यम्‌
* दाक्षम्‌
* आस्कन्द:
* जलक्रीडा
* चतुरङ्गम्‌

## बाह्यसङ्केतः 
* http://dmoz.org/Arts/Entertainment/ 
* http://directory.google.com/Top/Arts/Entertainment/ 

वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
पृथिवीज्ञानं

**पर्यावरणस्य मालिन्यम्** अधुना समस्त विश्‍वस्‍य समस्‍या वर्तते । यज्‍जलं यश्‍च वायुः उपलभ्‍यते, तत्‍सर्वं मलिनं दूषितं च दृश्‍यते । आधुनिकाः वैज्ञानिकाः आणाविकाः प्रयोगाः अपि पर्यावरणस्‍य प्रदूश्षेण सहकुर्वन्ति ।  प्रकृतिदोहनेन अस्माभिः पर्यावरणं प्रदूषितम् अस्ति । तरुवराः अत्र छिद्यन्ते।  न बहु लताः गृहे विद्यन्ते , रुक्षाः शुष्काश्च दुर्बलाः कुत्रचिद्दरीदृश्यन्ते , नद्यः औद्यमिकमालिन्येन दूषिताः अभवन् । वायुरपि वाहनानां धूम्रेण प्रदूषितः। आधुनिक ध्वनियन्त्रैः ध्वनिप्रदूषणं संजातम्।

वर्गः:परिसरमालिन्यम्
वर्गः:चित्रं योजनीयम्‎
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
केन्या

thumb|right|200px
thumb|right|200px

**केन्या** अफ्रीका महाद्वीपे देश: अस्ति.

राजधानी - नैरोबी

## बाह्य 
* केन्या शासन 
* World Factbook http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ke.html 
* Only in Kenya Animation 
* Goldenberg scam

वर्गः:आफ्रिकाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
कुवैत

thumb|right|200px
thumb|right|200px

**कुवैत** एशियामहाद्वीपे अर्वदेशोऽस्ति।

## बाह्यसम्पर्काः 
* Kuwait Information Office
* Kuwait News
* Kuwait Blogs - Listing and hosting of blogs from about about Kuwait 

वर्गः:एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
स्वीडन

**स्वीडन** यूरोप महाद्वीपे उत्तरक्षेत्रे एक: देश: अस्‍ति.

स्वीडेन्-देशः यूरोपस्य उत्तरद्वीपसमूहे स्थितः अस्ति । जनसंख्यायाः क्षेत्रफलस्य च दृष्ट्या अयं बृहत्तमः देशः अस्ति । अस्य लैपलैण्ड्, शिक्षाव्यवस्था, वाइकिङ्ग्-जनानाम् सम्बन्धः च इति प्रसिद्धम् अस्ति ।

स्वीडेन्-देशः पूर्वं "स्वीडेन्-राज्यम्" इति प्रसिद्धः आसीत्, स्वीडेन्-नॉर्वे-राज्यस्य विभाजनात् आरभ्य अत्यन्तं तटस्थः आसीत्, विश्वयुद्धेषु कस्मिन् अपि सः न सम्मिलितः 

स्वीडेन् (EU- European Union) तथा (NATO- North Atlantic Treaty Organisation) इत्येतयोः द्वयोः सक्रियदेशः अस्ति ।

## बाह्यसम्पर्काः 
* SWEDEN.SE - The Official Gateway to Sweden
* The Swedish Government - Official site
* The Riksdag - Official site of the Swedish Parliament
* The Royal Court of Sweden 
* Study in Sweden
* Visit Sweden 
* SwedenDirect  - Public Sector Information
* Statistics Sweden

वर्गः:यूरोपखण्डस्य देशाः
वर्गः:विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎

## सम्बद्धाः लेखाः 
* संस्कृतम्
* भारतम्
* हिन्दूधर्मः
* वैदिकसाहित्यम्
आयुर्विज्ञानम्

**आयुर्विज्ञान**

### आयुर्वेद 
चरक संहिता सुश्रुत संहिता।

### पाश्‍चात्त्यम् आयुर्विज्ञानम् 
* मेडिसिन शास्त्र
* सर्जरी शास्त्र
* हिप्पोक्रेटस् सपथ
* हृदयशास्त्र
* रक्तशास्त्र
* औषधी शास्त्र
* जीव-रसायन शास्त्र

### संबद्घ विषया: 
* चरक
* सुश्रुत
* अग्‍निवेश
* वाग्‍भट्ट
* चिकित्साशास्त्र
* medecine education in Senegal

वर्गः:आयुर्वेदः
वर्गः:वैद्यविज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
लद्दाखीभाषा

**लद्दाखी** वा **लदाख़ी** (तिब्बती: ལ་དྭགས་སྐད) लद्‍दाखक्षेत्रे तिब्बत-भाषापरिवारस्‍य काचित् भाषा । बौद्ध-प्रधाने लेहमण्डले प्रधानभाषा अस्ति ।

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतस्य आधिकारिकभाषाः
* तिब्बती-बर्मीभाषाः
* संस्कृतम्
* भारतम्

## सन्दर्भाः 
वर्गः:भाषाः
वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:विदेशीयभाषाः
वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
बाङ्गलाभाषा

**बाङ्गला भाषा** ( अथवा **बेङ्गाली** ; )  एका आर्यभाषा अस्‍ति । बाङ्गलादेशे, भारतस्य पश्चिमवङ्गराज्ये, त्रिपुरा-असमराज्ययोः केषुचित् मण्डलेषु च जनाः वङ्गभाषया व्यवहरन्ति । भाषापरिवारदृष्ट्या इयं हिन्द्-युरोपीयभाषापरिवारस्य सदस्या । अस्मिन् परिवारे विद्यमानाः अन्याः भाषाः - हिन्दी, नेपाली, पञ्जाबी, गुजराती, असमिया, ओडिया, मैथिली इत्यादयः । वङ्गभाषया सम्भाषणकर्तॄणां सङ्ख्या अस्ति २३ कोटिपरिमितम् । विश्वस्य अधिकैः जनैः भाष्यमाणासु भाषासु वङ्गभाषा षष्ठे स्थाने विद्यते । बाङ्गलादेशं भारतञ्च विहाय विश्वस्य अन्येषु भागेषु  अपि अनया भाषया सम्भाषणकर्तारः अधिकाः सन्ति ।

## उद्भवः
भारतस्य अन्याः भाषाः इव वङ्गभाषायाः अपि उत्पत्तिकालः सामान्यतः ०७ शतकम् । मगधभाषातः पृथग्रूपस्य प्राप्तेः अनन्तरम् एव अनया भाषया गीतादीनां रचनस्य आरम्भः जातः । इयं भाषा जनानां भावानां विचाराणाम् अभिव्यक्तेः साधनं जातम् । कालक्रमेण काव्यग्रन्थानां धर्मदर्शनादीनां विषये कृतयः रचिताः जाताः । अद्यत्वे भारतीयभाषासु इयं भाषा उन्नतस्थाने विद्यते ।

भारते अधिकैः जनैः भाषमाणासु भाषासु द्वितीयस्थाने वर्तते वङ्गभाषा । भारतस्य राष्ट्रगीतं राष्ट्रगानञ्च वङ्गभाषया एव रचितमस्ति । राष्ट्रगीतं 'वन्दे मातरम्' बङ्किमचन्द्रचटर्जिवर्येण राष्ट्रगानं 'जनगणमन' रबीन्द्रनाथठाकूरेण रचितम् ।
## इतिहासः
बुद्धस्य काले उपयुज्यमानाः मागधी-प्राकृत-पालीभाषाः अग्रे जैनप्राकृत-अर्धमागधिरूपेण विकसिताः जाताः । अर्धमागधिभाषातः अपभ्रंशभाषाः उत्पन्नाः । एताः त्रिधा विभक्ताः - बिहारिभाषाः, ओरियाभाषाः, अस्सामी-बेङ्गालीभाषाः चेति । 
:वङ्गभाषायाः इतिहासे त्रयः कालघट्टाः निर्दिष्टाः -
::**प्राचीनवङ्गभाषा** (७००/१०००-१४०० )
प्राचीनवङ्गभाषायाः साहित्ये चर्यपदम्, भक्तिगीतानि, अमि-तुमि इत्यादीनां सर्वनामानाम् उगमः च दृश्यते । तदानीन्तनी लिपिः भाषा च अधिकतया कामरूपिभाषातः प्रभाविता आसीत्, यतः एते प्रदेशाः कामरूपसाम्राज्यस्य आधीन्ये आसीत् ।

::**मध्यकालीनवङ्गभाषा** (१४००-१८००)
अस्य कालस्य प्रमुखा कृतिः चण्डिदासस्य 'श्रीकृष्णकीर्तन' । संयुक्तक्रियापदानां प्रसारः, पर्शियन्प्रभावः च तदा दृश्यते ।
::**नवीनवङ्गभाषा** (१८०० तः) - अन्यभाषातः क्रियापदानां सर्वनाम्नां च ह्रस्वीकरणम् (उदा - तहार् - तार् (तस्य/तस्याः), कोरियाछिलो - कोरेछिलो (सः/सा कृतवान्/कृतवती)

पालीभाषायाः साम्यतां भजन्ती वङ्गभाषा संस्कृतभाषातः प्रभाविता जाता अस्ति चैतन्यप्रभोः युगे, वङ्गनवोदयकाले च । तुर्किभाषाणां प्रभावश्च दृश्यते ।

## टिप्पणी
## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Bangla News papers 
* All bangla newspaper
* Bengali Phrasebook at Wikivoyage
* Biswas, Sailendra. Samsada Bangala abhidhana. 7th ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2004.  Requires unicode enabled browser.
* Biswas, Sailendra. Samsad Bengali-English dictionary. 3rd ed. Calcutta, Sahitya Samsad, 2000. Requires unicode enabled browser.
* Free Bengali Unicode Solutions.
* The South Asian Literary Recordings Project, The Library of Congress. Bengali Authors.
* Bengali computing resources at TDIL

वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
असमीयाभाषा

**असमीया (অসমীয়া)** (Asamiya) आर्य-भाषा परिवारस्‍य काचित् भाषा। आधुनिकभारतीय आर्यभाषाणां श्रृङ्खलायां पूर्वसीमायां स्थिता असमभाषा असमीया इति उच्यते।  असमीया भारतस्य असमप्रान्तस्य राजभाषा अस्ति तथा च असमदेशे भाष्यमाणा मुख्यभाषा अस्ति। एतत् वदतां जनानां संख्या १.५ कोटिभ्यः अधिका अस्ति।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Candrakānta abhidhāna : Asamiyi sabdara butpatti aru udaharanere Asamiya-Ingraji dui bhashara artha thaka abhidhana.
* प्रथम असमीया शब्दकोशः
* असमीया

वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
मराठीभाषा

**मराठी** आर्य-भाषापरिवारस्य भाषा अस्ति। अधिकतया महाराष्ट्रराज्ये भाष्यते । महाराष्ट्रराज्यस्य राजभाषात्वेन इयं भाषा प्रचलिताऽस्ति। 

## भाषापरिवारेऽस्मिन् स्थानम् 
मराठीभाषा भारतीय-आर्यभाषापरिवार:, भारतीय-इराणीभाषापरिवार:, भारोपीयभाषापरिवार:, दाक्षिणात्यभाषापरिवार: च इत्येतेषु भाषापरिवारेषु अन्तर्भवति । 

## इतिहासः 
मराठीभाषाया: इतिहासविषये बहुजनै: संशोधनं, लेखनं च कृतम् अस्ति । तत्र केचन मतान्तराणि अपि सन्ति । परं सामान्यत: यत् मन्यते तत् वयम् अत्र पश्याम: ।

मराठीभाषाविकास: त्रिषु स्तरेषु वैविध्यपूर्णम् दृश्यते इति अभ्यासकानाम् अभिप्राय: । त्रय: स्तरा: यथा - महाराष्ट्री-प्राकृत, अपभ्रंशी, मऱ्हाठी च सन्ति । महाराष्ट्री इत्यस्मिन् स्थाने केचनजना: महारठ्ठी, मरहट्टी इत्येतयो: शब्दयोः योजनां कुर्वन्ति । मराठीभाषया 'विवेकसिन्धु:' इति कविमुकुन्दराजस्य(११८८) रचना प्रथमा मन्यते । आद्यग्रन्थेषु  'विवेकसिन्धु:', 'ज्ञानेश्वरी'-'भावार्थदीपिका'(१२९०) इति भगवद्गीताभाषान्तरं, 'लीळाचरित्रं' च इत्येतान् प्राचीनग्रन्थान् दीयते । 
प्रतिष्ठान(पैठण)स्थाः सातवाहन-प्रशासका: महाराष्ट्रीभाषाया उपयोगं प्रशासनार्थं कृतवन्त: । तदा मराठीभाषा, संस्कृते: च विकास: प्रारब्ध: । मराठा-आधिपत्ये मराठीभाषां राजाश्रयम् आसीत् अत: तस्मिन् कालेऽपि मराठीभाषा विकास:, रचना: च अधिका: जाता: । मराठा-आधिपत्यकाले मोरोपन्तः, मुक्तेश्वर:, वामनपण्डित एत्येते रचनाकारा: आसन् यै: राजाश्रय: लब्ध: ।  मराठीभाषाविकासे नाथसाम्प्रदायिकानां महत्त्वपूर्णसहभाग अस्ति । एकनाथी भागवतं, भावार्थ-रामायणं च महत्त्वपूर्णरचनाकार्ये । १९४७ तमे वर्षे स्वातन्त्र्यप्राप्त्यनन्तरं मराठीभाषा राजभाषात्वेन स्वीकृता । अनन्तरं १९६० तमे वर्षे यदा मराठीभाषाधारिता राज्यरचना अभवत् तदा अधिकृततया राज्यभाषा जाता मराठीभाषा । १९३० तमवर्षात् मराठीसाहित्यसम्मेलनम् आरब्धम् ।

## देवनागरी लिपिः 
मराठीभाषा प्रमुखतया देवनागरी माध्यमेन लिख्यते । मराठीलेखनार्थं या लिपिः युज्यते सा देवनागरी, 'बाळबोध लिपिः' वा ज्ञायते जनै: ।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः 
* मराठी भाषा की जानकारी 
* Ethnologue report for Marathi 
* मराठी-सङ्केतस्थलम् 
* Modi Script online 

## सन्दर्भाः
वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:विषयः वर्धनीयः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
ओडियाभाषा

**ओड़िया** आर्य-भाषा परिवारस्‍य एका भाषा। एषा भाषा ओडिशाराज्यस्य औपचारिकभाषा। 

भाषायाः लिपिनाम अपि ओड़ियालिपिः। एषा लिपिः देवनागर्याः किञ्चित्भिन्ना।

## इतिहासः
ओडियाः भारत-आर्य-भाषापरिवारस्य एकः पूर्वीय-आर्य-भाषा अस्ति । ओड्राप्रकृतिः एव अस्य मूलभाषा अस्ति, यस् य उत्पत्तिः मगधीप्रकृतिः अभवत् । उत्तरार्धे पूर्वभारते १५०० वर्षाणि पूर्वम् अस्य भाषायाः प्रयोगः कृतः आसीत्, तथा अस्य भाषायाः प्रयोगः जैनधर्मस्य तथा बौद्धधर्मस्य प्रारम्भिकग्रन्थेषु कृतः अस्ति । ओडियाभाषायां अन्यप्रमुखभारतीय-आर्यभाषाणां तुल्यतया फारसी-अरबीभाषायाः प्रभावः अल्पः आसीत् ।

## ओडिया यूनिकोड संस्करणम् 
## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Romanised to Unicode Oriya transliterator
* Unicode Entity Codes for the Oriya Script 
* Free/Open Source Oriya Computing  Rebati project
* A Comprehensive English-Oriya Dictionary (1916–1922) available free at Google Books.
* ORB-TTGarima to Unicode Oriya Converter (Online)
* Oriya Wiktionary
* Bharatiya Bhasha Jyoti: Oriya —a textbook for learning Oriya through Hindi from the Central Institute of Indian Languages.
* http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/nov-2007/engpdf/Pages46-50.pdf

वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
इटानगरम्

**इटानगरम्** (Itanagar) अरुणाचलप्रदेशराज्यस्य राजधानि अस्ति ।

## भौगोलिकम्
इटानगरे ९०.११ मिल्लीमीटर्मितः वार्षिकवृष्टिपातः भवति ।

## जनसङ्ख्या
२००१ जनगणनानुगुणं इटानगरस्य जनसङ्ख्या  ३४९७० अस्ति ।  । अत्र साक्षरता ६६.९५% अस्ति ।

## वीक्षणीयस्थलानि
अस्मिन्नेव मण्डले इदं प्रसिद्धं वीक्षणीयस्थले- इटा किला, गङ्गा सरोवर च ।

## बाह्यानुबन्धाः
* ITANAGAR by India travel portal 
*1962 Border War between India and China(Henderson brook report) 
* Important Government Openings in Itanagar Includes Police, Telephone, Electricity and more

मण्डलः, तिरप्
वर्गः:भारतस्य राज्यानां राजधान्यः
वर्गः:अरुणाचलप्रदेशः
वर्गः:अरुणाचलप्रदेशराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
भुवनेश्वरम्

ओड़िशा-प्रदेशस्‍य राजधानी ।
एतत् नगरं **भरतस्य देवालय**नगरत्वेन , **मन्दिर-मालिनीनगरम्** इति च ख्यातम् अस्ति । अत्र पञ्चशताधिकानि मन्दिराणि सन्ति। एतानि मन्दिराणि सर्वेषां चेतांसि हरन्ति। अत्रत्ये **बिन्दुसागर**नामके सरोवरे स्नात्वा एव भुवनेश्वरदर्शनयात्रा करणीया इति तु परम्परा। भगवत्याः पार्वत्याः पिपासानिवारणार्थं शिवः भरतस्य सर्वाभ्यः नदीभ्यः सर्वेभ्यः सरोवरेभ्यः च जलम् आनीय एतं बिन्दुसरोवरं निर्मितवान् इति कथा श्रूयते।
एतस्मिन् नगरे स्थितेषु मन्दिरेषु  महामन्दिरं नाम **लिङ्गराजमन्दिरम्**। एतत् मन्दिरम् एकादशे शतके निर्मितम्। ४६ मीटर् औन्नत्येन युक्तम् एतत् मन्दिरम् उत्कलीयशिल्पशास्त्रस्य उत्कृष्टम् उदाहरणम् अस्ति।
**मुक्तेश्वरमन्दिरम्** अपरा रम्या शिल्पकृतिः। एतस्मिन् उत्कीर्णानि शिल्पानि तावत् अतीमनोहराणि।
लिङ्गराजमन्दिरतः दक्षिणपूर्वदिशि किञ्चिद्दूरं गतं चेत् **शिशुपालनगरं** नाम दुर्गीयनगरं प्राप्यते। एतत् क्रिस्तात् पूर्वं तृतीये शतके निर्मितं स्यात् इति भाव्यते।
एतस्मात् नगरात् दक्षिणे अष्ट किलोमीटर् दूरे **धौली**नामकं स्थलम् अस्ति। यत्र च चक्रवर्ती अशोकः बौद्धमतं अङ्गीकृतवान्। अशोकस्य प्रथमं शिलाशासनम् अत्र द्रष्टुं शक्नुमः।

**धौलिगिरि**नामके पर्वते कलिङ्गयुद्धसम्बद्धानि स्मारकाणि रक्षितानि सन्ति। एतस्मात् नगरात् अनतिदूरे एव स्थितयोः उदयगिरि-खण्डगिरिप्रदेशयोः जैनसंस्कृतिद्योतकैः भित्तिचित्रैः युक्ताः गुहाः सन्ति।
अस्य पूर्वदिशायां विश्‍वप्रसिद्धं कोणार्कमन्दिरं विराजते ।
पुरी-स्थितं श्रीजगन्नाथ-मन्दिरं सर्वजन-परिचितम् ।

वर्गः:ओडिशाराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:भारतस्य राज्यानां राजधान्यः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:ओडिशाराज्यस्य मण्डलानि

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎

## सम्बद्धाः लेखाः 
* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
पञ्जाबीभाषा

**पञ्जाबी** (Punjabi) (गुरमुखी : ਪੰਜਾਬੀ, देवनागरी : पंजाबी) आर्यभाषापरिवारस्य एका भाषा अस्ति। उत्तरभारते, पाकिस्ताने च जनाः अनया भाषया वदन्ति।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Punjabi Computing Resource Centre
* Free online Diaspora Punjabi (Gurmukhi) lessons
* Learn Gurmukhi - Sound and Graphics 
* Punjabi Language and Literature 

## सन्दर्भाः 
वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
शिल्पकला

**शिल्पकला** 
शिल्पं हि परमपूज्यं सर्वदर्शनलक्षणयुतं सर्वप्रमाणरूपां साकारतत्त्वमेव।

*प्रासाद
*स्थापक
*विमान
*रेख
*पीढ
*पुरुष
*शिल्पविद्या
*आयुध
---- 
*मिष्ठान्न
*पाकशास्त्र
*Sculpture, with wax as in candles, clay as in pottery and also with ice.
*चित्रकला
*Websites
* Making Perfume
*Carpentry
*Plumbing
*Electronics
*Road Construction and Map Design

वर्गः:शिल्पशास्त्रम्
वर्गः:संस्कृतिसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎
वनस्पतिविज्ञानम्

**वनस्पतिविज्ञानं** वने ये लतावृक्षादयः सन्ति तेषां वनस्पतीनां विशिष्टं ज्ञानम् । प्राचीनकाले मनुष्याणां चिकित्सा वनस्पतिभिरेव क्रियते स्म । वने स्थिताः सर्वाः वनस्पतयः अतिमहत्वपूर्णाः औषधयः सन्ति। भारतस्य आयुर्वेदचिकित्सापद्धतिः वनस्पत्याधारितैवास्ति। चिकित्साशास्त्रेषु सर्वेषां वनस्पतीनां महत्त्वम् उपयोगिता च उपलभ्यते।

## सम्‍बद्घविषया: 
* जीवशास्त्रं
* कृषिशास्त्रं

वर्गः:सस्यविज्ञानम्
वर्गः:बाह्यानुबन्धः योजनीयः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:सस्यविज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वाल्मीकिः

वाल्मीकिमहर्षिः **श्रीमद्रामायण**स्य कर्ता । अयम् **आदिकवि**रित्युच्यते ।अस्य पिता **प्रचेताः**। **रत्नाकरः** इति वाल्मीकेः मूलं नाम । प्रचेतसः पुत्रः इति कारणेन **प्राचेतसः** इति अस्य अपरं नाम । जन्मना अयं व्याधः आसीत् ।

## रत्नाकरः वाल्मीकिरभूत्.....
रत्नाकरः अरण्यमार्गे गच्छतः जनान् भाययित्वा चौर्यं कृत्वा जीवति स्म । एकदा तस्मिन् मार्गे **नारदमहर्षिः**समागतः । नारदमहर्षिं दृष्ट्वा चौर्यं कर्तुं रत्नाकरः तत्सकाशं गतवान् ।  रत्नाकरः यथार्थमवगच्छति । ज्ञानोदयः सञ्जायते ।

## शीर्षकपाठ्यांशः 
## शोकः श्लोकत्वमागतः
एकदा वाल्मिकिमहर्षिः शिष्येण भारद्वाजेन सह स्नानार्थं तमसानदीं प्रति गतवान् आसीत् ।  स्वप्रियतमस्य वियोगेन बहु दुःखितां पक्षिणीं दृष्ट्वा आर्द्रचित्तः वाल्मीकिः झटिति तस्मै व्याधाय शापं प्रायच्छत् ।तस्य मुखात् शापः श्लोकरूपेण निःसृतः । स च -
              
:::::मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः ।
:::::यत्क्रौञ्चमिथुनादेकमवधि: काममोहितम्॥ इति ॥

## आश्रमे आश्रिता सीता
रावणवधानन्तरं कस्यचन रजकस्य वचनं श्रुत्वा रामेण सीता परित्यक्ता । तस्मिन्नवसरे वाल्मीकिमुनेः आश्रमे सीता आश्रिताऽभूत् । आश्रमे एव कुशलवयोः जननमभवत् । बालकयोः शस्त्राभ्यासः शास्त्राभ्यासश्च वाल्मीकिमुनिना एव कारितः । अपि च बालकौ समग्रं रामायणं कण्ठस्थीकृतवन्तौ।

## सम्बद्धाः लेखाः 
* वाल्मीकिरामायणे शिवः

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Valmiki biography webpage 
* Satya Sarada Kandula, "Valmiki - Adikavi",  *The Ancient Indians* 
* Shastra Nethralaya, Rishikesh
* Ramayana by Valmiki illustrated with Indian miniatures from the 16th to the 19th century

वाल्मीकिः
वाल्मीकिः
वर्गः:संस्कृतलेखकसम्बद्धाः स्टब्स्

वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:ऋषयः
काश्मीरीभाषा

**कश्मीरी**, **कॉशुर** वा (; ) आर्य-भाषा परिवारस्‍य काचित् भाषा। अस्‍याः वक्तार: 7,147,587 सन्ति ।

## सम्बद्धाः लेखाः 
* शारदालिपिः
* जम्मूकाश्मीरम् (केन्द्रशासितप्रदेशः)
* जम्मूकाश्मीरराज्यम्
* भारतम्
* संस्कृतम्

## टिप्पणी
## बाह्यसम्पर्कतन्तुः
* Modern Kashmiri Dictionary: Android based electronic Kashmiri Dictionary
* Grierson, George Abraham. A Dictionary of the Kashmiri Language. Calcutta: Asiatic Society of Bengal, 1932.
* Hook, Peter E.. 1976. Is Kashmiri an SVO language? Indian Linguistics 37: 133-142.
* *Lexical Borrowings in Kashmiri* by Ashok K Koul  Delhi: Indian Institute of Language Studies,2008.
* Koul, Omkar. Kashmiri: A grammatical sketch 
* Koshur: An Introduction to Spoken Kashmiri

वर्गः:भारतीयभाषाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्
वर्गः:स्टब्स् भारतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः