एन् सि सि

**एन् सि सि**  (National Cadet Corps (India)) भारतीय सैनिकप्रशिक्षणसंस्था ।  न्याशेनल् केडत् कोर् ( corps इति आङ्ग्लपदस्य उच्चारण "कोर्" इति अस्ति)   (राष्ट्रियशिशिक्षुनिकायः) अस्य प्राधानकार्यालयः नवदेहल्याम् अस्ति ।  **एन् सि सि**  शालाछात्राणां तथा महाविद्यालयछात्राणां कृते  ऐच्छिकम् अस्ति । एषः त्रिविषयकः भवति । स्थलवायुजलसेनायाः प्रत्येकं विभागः अस्ति । युवानः अग्रे देशभक्तियुताः अनुशासानयुक्ताः प्रजाः भवेयुः । भारते सर्वत्र विश्वविद्यालयेषु, , प्रौढशालासु , महाविद्यालयेषु च छात्राः सैनिकप्रशिक्षणं प्राप्नुवन्ति एतेन । सैनिकविषये सामान्यज्ञानं ते प्राप्नुवन्ति । अत्रत्य अधिकारिभिः तथा शिक्षार्थिभिः  सैनिकैः भवितव्यम् इति अनिवार्यता नास्ति । परन्तु ये अत्र प्रशिक्षणं प्राप्नुवन्ति तेषां चयनसमये अन्य-अभ्यर्थिनाम् अपेक्षया प्रथमप्राशस्त्यं दीयते ।

## उद्देशाः
:  १ देशस्य युवकेषु  शीलसंवर्धन, साहाय्यकरणम् अनुशासनं, नायकत्वं, जात्यतीतभावना, साहसप्रवृत्तिः, परार्थभावनया कार्यकरणम्, इत्यादीनां मौलिकगुणानां वर्धनम् ।
:  २ मानवसंसाधननिर्मितिः ।
:  ३ युवानः  सैनिककार्यार्थं प्रोत्साहिताः भवेयुः ।
:  ४ जीवनस्य प्रत्येकस्मिन् क्षेत्रे नायकत्ववर्धनं , देशस्य सेवायै सदा उपलब्धिः च । 
:  ५ सशस्त्रबलेषु युवकाः कार्यं कुर्युः, तदर्थं योग्यवातावरणस्य निर्मितिः भवेत् ।

## इतिहासः
एतस्य स्थापनं प्रशासनेन १९४८ तमे वर्षे कृतम् । एतस्य मूलं तावत् ‘University Corps” । १९१७ तमे वर्षे भारतीयरक्षा-अधिनियमेन स्थापितम् एतत् ।  तस्य कारणं रक्षाकार्ये सैनिकानाम् अभावः आसीत् । यदा भारतीयप्रादेशिकाधिनियमः पारितः अभवत् तदा विश्वविद्यानिलयनिकायस्थाने राष्ट्रियनिकायः स्थापितः अभवत् । १९४९ तमे वर्षे बालिकानां कृते एकः विभागः स्थापितः अभवत्  । १९५० तमे वर्षे वायुसेनाविभागः अपि योजितः अभवत् । चीनयुद्धसमये भारते सर्वेभ्यः  छात्रेभ्यः एन् सि सि अनिवार्यम् आसीत्  । परन्तु १९६८ तमे वर्षे पुनः ऐच्छिकत्वेन कृतम् । अस्य मुख्यालयः देहल्याम् अस्ति । तस्य १६ निदेशकाः सन्ति । ते देशस्य विभिन्नराज्येषु कार्यं निर्वहन्ति । ते  राज्यस्य राजधान्यां भवन्ति ।

## निर्देशनालयाः
:१.	आन्ध्रप्रदेशराज्यम्
:२.	बिहारराज्यम् तथा झारखण्डराज्यम्
:३.	देहली
:४.	गुजरातराज्यम्, दादरा तथा नगरहवेली
:५.	जम्मूकाश्मीरराज्यम्
:६.	कर्णाटकराज्यम् तथा गोवाराज्यम्
:७.	केरलराज्यम् तथा लक्षद्वीपाः
:८.	महाराष्ट्रराज्यम्
:९.	मध्यप्रदेशराज्यम् तथा छत्तीसगढराज्यम्
:१०.	ओडिशाराज्यम्
:११.	पूर्वोत्तरप्रदेशः
:१२.	पञ्जाबराज्यम्, हरियाणाराज्यम्, हिमाचलप्रदेशराज्यम्, चण्डीगढ़
:१३.	राजस्थानराज्यम्
:१४.	तमिळनाडुराज्यम् ,पुदुचेरी तथा अण्डमाननिकोबारद्वीपसमूहः
:१५.	उत्तरप्रदेशः
:१६.	पश्चिमबङ्गालराज्यम् तथा सिक्किमराज्यम् 
षोडश निदेशालयाः ७७४ घटक्त्वेन पुनः विभक्ताः सन्ति । एतेषु ६५७ स्थलसेनायाः, ५९ जलसेनायाः, ५८ वायुसेनायाः घटकाः सन्ति ।

## समवस्त्रम्
स्थलसेनायाः शिशिक्षवः खाकीवस्त्रं धरन्ति । जलसेनायाः श्वेतवस्त्रं धरन्ति । वायुसेनायाः नीलवर्णस्य वस्त्रं धरन्ति ।

### गणतन्त्रदिनोत्सवशिबिरम्
एतन्निमित्तं देहल्यां जनवरीमासे प्रथमदिनाङ्कतः २९ दिनाङ्कपर्यन्तं चिताः १८५०  शिक्षार्थिनः देशस्य विभिन्नराज्यतः केन्द्रशासितप्रदेशतः च आगत्य शिबिरे भागं वहन्ति । शिबिरस्य उद्घाटनं भारतस्य उपराष्ट्रपतिः करोति । २७ दिनाङ्के  प्रधानमन्त्रिणः उपस्थितौ  शिबिरस्य समापनं भवति । शिबिरसमये देशस्य रक्षामन्त्री, केन्द्रसचिवमण्डल्याः मन्त्रिणः, मुख्यमन्त्रिणः, सेनात्रयस्य नेतारः अभ्यागच्छन्ति ।
तस्मिन् समये अनेके स्पर्धाः आयोजिताः भवन्ति ।  तेषु षोडशनिदेशालयानां  मध्ये गुणप्रवरनिदेशालयः चितः भवति । तदर्थं प्रधानमन्त्रिपताका दीयते । स्पर्धासु राष्ट्रिय-एकता-बोधः, व्यायामः,रेखा तथा पताकाप्रदेशः, साम्स्कृतिककार्यक्रमाः च भवन्ति । प्रत्येकं विभागतः उत्तमशिक्षार्थिनः तथा उत्तमशिक्षार्थिन्याः च , (ज्येष्टबालकेषु ज्येष्टबालिकासु च) चयनम् भवति

## बाह्यानुबन्धाः
*
*NCC OTA Kamptee 
*Maharashtra Directorate 
*Delhi Directorate 
*Punjab Directorate
*Andhra Pradesh Directorate 
*Kerala Directorate 
*Jammu & Kashmir Directorate
*Gujarat Directorate 
*Odisha Directorate

वर्गः:प्रशासनिकसंस्थाः
वर्गः:चित्रं योजनीयम्