आधुनिक संस्कृत लेखक:

एकस्मिन् अरण्ये एकः खगः आसीत् । तस्य नाम आशा सा तस्या माता सह प्रतिवसति स्म । तस्या पितुः न आसीत् । तस्या माता नाम मीरा । मीरा स्व पुत्राः प्रतिपालनं निमित्तं अन्य गृहे कार्यं करोति। ईदानीं आशा वर्धिता अस्ति। सा मातुः पोषणार्थं वनेषु पुष्पाणि विक्रयति गृहाण। अधुना आशा पुष्पाणि विक्रीय धनेन मातुः औषधं क्रीणति। माता कतिदिनानि अभवत् फलानि न खादितवती अहं मातुः कृते पुष्पाणि विक्रीय फलानि कृणामि। आशा पुष्पविक्रीयणार्थं गच्छति। आशा वदति - एतत् पुष्पं गृहाण अहं अन्येभ्यः न्युनं रूप्यकानि दास्यामि। परन्तु कोपि जनाः न ग्रहणं करोति शनैः संध्या अभवत्। सा गृहं गच्छति मातु समीपे रोदनं कृत्वा वदति - अहं भवत्याः कृते फलानि क्रेतुं चिन्तयन् आसीत् परन्तु मम पार्श्वे धनं न आसीत्। एतत् श्रुत्वा तस्या माता आस्वासना ददाति। 

परदिने नूतन आशा सह पुष्पविक्रयणार्थं गच्छति। तदा एक लघु काकः पुष्पाणि चयनं हेतु नीडात् वहिः आगच्छति। तद् समये एकःबिडालः तत्र आगच्छति। तदा आशा पुष्पदानि बिडालः उपरि क्षेपणम् करोति कृत्वा लघु काकः तारितवान् तस्मिन् काले लघु काकस्य पिता आगच्छति। सः आगत्य लघु काकं पृष्टवान् - त्वं कुशलं वा ? लघु काकः वदति - आम् ' अहं कुशलं अस्मि। अयं खगः मां तारितवान् परन्तु खगः आहतः अभवत्। आशा - वदति कोऽपि समस्या नास्ति । त्वं कुशलः अस्ति तत् पर्याप्तम। एतत् श्रुत्वा काकस्य पिता आशायाः परिचयं पृष्टवान् तत्पश्चात् सा आशा स्वस्य परिचयं ददाति। आशायाः परिचयं श्रुत्वा काकस्य पिता दुःखी अभवत्। तत्पश्चात् सः आशायाः सहायार्थं स्वस्य गृहे आशा तस्याः माता च आश्रय दत्तवान्।

## संस्कृतं व्यावहारिकभाषा 
दक्षिणभारतस्य असमस्य केषुचित् ग्रामेषु संस्कृतभाषा सामान्यभाष्यभाषा अस्ति । अनेकानां स्वैच्छिकसङ्गठनानां व्यक्तिनां च प्रयत्नेन, संस्कृतसम्भाषणस्य च व्यवस्थितप्रशिक्षणानन्तरं संस्कृतं बहुषु ग्रामेषु जनानां सामान्यभाष्यभाषा अभवत् । एतादृशाः ग्रामाः अवश्यमेव अल्पाः सन्ति, परन्तु एतेषु असामान्यग्रामेषु दैनन्दिनजीवनस्य सर्वाणि वार्तालापानि केवलं संस्कृतेन एव प्रचलन्ति । एतादृशेषु ग्रामेषु उल्लेखनीयनामानि कर्णाटकस्य मुत्तूर्, होसाहल्ली च, मध्यप्रदेशस्य झिरी ग्रामः च अस्ति, यत्र संस्कृतं यथार्थतया जनानां भाषा अभवत् । एतेषु ग्रामेषु प्रायः ९५ प्रतिशतं जनाः केवलं संस्कृतभाषां वदन्ति । मुथुर, होसाहल्ली, झीरी च विहाय मध्यप्रदेशे मोहम्मद्, बधुवारः, राजस्थानस्य गनोडा च ग्रामाः इति प्रसिद्धाः यत्र नित्यवार्तालापाः अधिकतया संस्कृतभाषायां भवन्ति ।

## संस्कृत साहित्यम् : वर्तमान स्थिति 
सम्प्रति भारतस्य सर्वेषु भागेषु समानरूपेण संस्कृतग्रन्थानां लेखनं, अध्ययनं च क्रियते । केवलं नवदिल्लीनगरे राष्ट्रियसंस्कृतसंस्थानेन प्रकाशितायां सूचीयां १६८० तः अधिकाः आधुनिकसंस्कृतग्रन्थाः उल्लेखिताः सन्ति ।

## संस्कृत पुस्तकानि 
आधुनिकसंस्कृतलेखकैः लिखितानां सर्वेषां पुस्तकानां, कविनां च परिचयः अत्र न सम्भवति, परन्तु केषाञ्चन अत्यन्तं चर्चाकृतानां कृतीनां कविनां च विषये सूचना निम्नलिखितरूपेण अस्ति ।

कथा 

एकस्मिन् अरण्ये एकः खगः आसीत् । तस्य नाम आशा सा तस्या माता सह प्रतिवसति स्म । तस्या पितुः न आसीत् । तस्या माता नाम मीरा । मीरा स्व पुत्राः प्रतिपालनं निमित्तं अन्य गृहे कार्यं करोति। ईदानीं आशा वर्धिता अस्ति। सा मातुः पोषणार्थं वनेषु पुष्पाणि विक्रयति गृहाण। अधुना आशा पुष्पाणि विक्रीय धनेन मातुः औषधं क्रीणति। माता कतिदिनानि अभवत् फलानि न खादितवती अहं मातुः कृते पुष्पाणि विक्रीय फलानि कृणामि। आशा पुष्पविक्रीयणार्थं गच्छति। आशा वदति - एतत् पुष्पं गृहाण अहं अन्येभ्यः न्युनं रूप्यकानि दास्यामि। परन्तु कोपि जनाः न ग्रहणं करोति शनैः संध्या अभवत्। सा गृहं गच्छति मातु समीपे रोदनं कृत्वा वदति - अहं भवत्याः कृते फलानि क्रेतुं चिन्तयन् आसीत् परन्तु मम पार्श्वे धनं न आसीत्। एतत् श्रुत्वा तस्या माता आस्वासना ददाति। 

परदिने नूतन आशा सह पुष्पविक्रयणार्थं गच्छति। तदा एक लघु काकः पुष्पाणि चयनं हेतु नीडात् वहिः आगच्छति। तद् समये एकःबिडालः तत्र आगच्छति। तदा आशा पुष्पदानि बिडालः उपरि क्षेपणम् करोति कृत्वा लघु काकः तारितवान् तस्मिन् काले लघु काकस्य पिता आगच्छति। सः आगत्य लघु काकं पृष्टवान् - त्वं कुशलं वा ? लघु काकः वदति - आम् ' अहं कुशलं अस्मि। अयं खगः मां तारितवान् परन्तु खगः आहतः अभवत्। आशा - वदति कोऽपि समस्या नास्ति । त्वं कुशलः अस्ति तत् पर्याप्तम। एतत् श्रुत्वा काकस्य पिता आशायाः परिचयं पृष्टवान् तत्पश्चात् सा आशा स्वस्य परिचयं ददाति। आशायाः परिचयं श्रुत्वा काकस्य पिता दुःखी अभवत्। तत्पश्चात् सः आशायाः सहायार्थं स्वस्य गृहे आशा तस्याः माता च आश्रय दत्तवान्।