Video:Cholera

## Incamake
**kolera** ni infection y'amara mato na bagiteri *Vibrio kolera*.

## Ibimenyetso
Ibimenyetso birashobora gutandukana ntanumwe, kugeza byoroheje, bikabije, ariko mubisanzwe harimo umubare munini w'impiswi z'amazi zimara iminsi mike.

### Ibindi bimenyetso
Kuruka no kurwara imitsi nabyo birashobora kubaho.

### Umwuma
Impiswi irashobora gukomera cyane, ku buryo itera umwuma ndetse n’ubusumbane bwa electrolyte mu masaha runaka.

### Ibimenyetso byo kubura umwuma
Umwuma ukabije ushobora guha umuntu amaso yarohamye, uruhu rukonje, kugabanuka kwuruhu, no gukuna amaboko n'amaguru. Umwuma urashobora kandi gutuma uruhu ruhinduka ubururu.

### Igihe cyibimenyetso
Ibimenyetso mubisanzwe bitangira amasaha abiri kugeza kuminsi itanu nyuma yo guhura.

## Impamvu
Kolera irashobora guterwa n'ubwoko butandukanye bwa *kolera ya Vibrio*, hamwe n'ubwoko bumwe na bumwe butera indwara zikomeye kurusha izindi, zishobora gutuma indwara zimwe na zimwe zikomera kurusha izindi.

### Gukwirakwiza
Impamvu nyamukuru itera kolera ni ukunywa amazi adafite umutekano, yandujwe n'umwanda w'abantu urimo bagiteri, cyangwa ibiryo bidafite umutekano byandujwe n'amazi yanduye.

### Ibiryo bitetse nabi
Ibiryo byo mu nyanja bidatetse ni isoko rusange y’indwara  kandi abantu ni bo nyamaswa yonyine yibasiwe.

### Impamvu zishobora guteza ingaruka
Impamvu zishobora guteza isuku nke, amazi meza yo kunywa adahagije, n'ubukene.

### Ingaruka z'ubushyuhe bukabije ku isi
Hari impungenge z'uko izamuka ry’inyanja, riterwa n'ubushyuhe bukabije ku isi, bizongera umubare w'indwara.

## Gusuzuma
Kolera irashobora gupimwa mugupima amabyi.

## Kwirinda
Uburyo bwo kwirinda burimo kunoza isuku, kubona amazi meza, n'isuku nziza.

### Urukingo
Inkingo za kolera zitangwa mu kanwa zitanga uburinzi bufatika bw’indwara mu gihe cy’amezi atandatu, kandi zifite inyungu zinyongera zo kwirinda ubundi bwoko bw'impiswi zatewe na *Enbsp;coli*.

## Umuti
Ubuvuzi bwibanze n'ubuvuzi bwo mu kanwa - gusimbuza amazi n'ibisubizo biryoshye kandi by'umunyu. Ibisubizo by'umuceri bi.

### Zinc
Kwiyongera kwa Zinc ni ingirakamaro mu bana.

### IV amazi na antibiotike
Mugihe gikabije, hashobora gukenerwa amazi yimitsi, nka lactate ya Ringer, kandi antibiyotike irashobora kuba ingirakamaro. Kwipimisha kugirango urebe antibiyotike ya kolera ishobora kwandura irashobora gufasha kuyobora amahitamo.

## Epidemiologiya
Kolera ifata igereranyo cya 1-point-3 kugeza 4&nbsp;miliyoni z'abantu ku isi yose kandi itera 21000 kugeza 143000&nbsp;impfu ku mwaka.

### Ibihugu biri mu nzira y'amajyambere
Nubwo ishyirwa mu ndwara y’icyorezo  , ni gake mu bihugu byateye imbere, kandi bigira ingaruka cyane cyane ku bana mu bihugu bikiri mu nzira y'amajyambere.

### Indwara vs indwara zidakira
Kolera ibaho nk'ibyorezo kandi bikurikirana mu bice bimwe na bimwe. Mu turere dufite ibyago byo kwandura indwara harimo Afurika na Aziya y'Amajyepfo y'Uburasirazuba aho usanga abantu hafi ya bose baboneka.

### Ibyago by'urupfu
Ibyago by'urupfu mu babangamiwe ni munsi ya 1%, ariko birashobora kugera kuri 5%. Kutabona uburyo bwo kwivuza byongera cyane ibyago byo gupfa.

## Amateka
Ibisobanuro bya kolera tubisanga mu kinyejana cya 5 mbere ya Yesu muri Sanskrit. Ubushakashatsi bwa kolera mu Bwongereza bwakozwe na John Snow, hagati ya 1849 na 1854, bwatumye habaho iterambere rikomeye mu bijyanye na epidemiologiya. Indwara ndwi nini zabaye mu myaka 200 ishize, hapfa abantu babarirwa muri za miriyoni.

## Reba