Inkoranyamagambo y’Igiholandi n’Ikinyarwanda yakozwe na Emmanuel Habumuremyi

**Nederlands-Kinyarwanda**

## Intangiriro

Iyi nkoranya yatunganyijwe na Habumuremyi Emmanuel. Ni agace gato k'umushinga wo gutunganya Inkoranyamagambo y'Ikinyarwanda n'Icyongereza yiswe "Iriza-Starter" iboneka kuri Archive.org na .
Turizera ko iyi nkoranya izafasha benshi mu bashaka kwiga Ikinyarwanda cyangwa se igiholandi. Ubwo dutegereje ko muzajya mutugezaho ibitekerezo n'ibyifuzo

#### Amagambo atangirwa na A
 
***aaien** V. gukuyakuya; gukaresa
***aamborstigheid** N. asima
***aan** ADV. ugana; kwa; i; ahagama
***aanbidden** V. gusingiza
***aanbiddinggkutiutiu** N. ibisingizo
***aanbieden** N. igitambo
***aanbinden** V. gutangira
***aanbreken van de dag** N. umuseso
***aandacht** ADJ. icyitonderwa; icyo kwitondera; icyo kwitwararika
***aan de overkant van** (adverb) ahateganye na; aharebana na                           
***aandienen** V. kumenyekanisha
***aandoening** N. indwara
***aangenaam** ADJ. cyiza
***aangezien** (adverb) kuko; kubera ko; kubera
***aanhalen** V. gukuyakuya; gukaresa
***aan het einde** (adverb) inyuma
***aan hun** PRON. bo
***aan jou** PRON. mwe
***aan ons** PRON. twe
***aanreiken** V. gutanga; guha
***aanvliegen** V. kuguruka
***aanvoerder** N. umuyobozi
***aanwijzing** N. ibwiriza
***aan ze** PRON. bo
***aardrijkskunde** N. ubumenyi bw'isi
***aarzelen** V. gushidikanya
***aarzeling** N. ishidikanya; ugushidikanya
***abacus** N. ikibarisho
***abattoir** N. ibagiro
***abnormaal** ADJ. kidasanzwe
***academie** N. kaminuza
***accident** N. impanuka
***acht** ADJ. icyitonderwa; icyo kwitondera; icyo kwitwararika
***acht ** ADJ. umunani
***achtergrond** N. indiba; intango
***achterlijf** N. inda; umudigi
***adelaar** N. kagoma
***adoration** N. ibisingizo
***afgetrokken** N. umunyamazinda
***afgezonderd** ADJ. zihariye; cyihariye; yihariye
***afkorten** V. guhina; gutubya
***afkorting** N. impine
***afleggen** V. kureka; kuzibukira; guta; guhara
***afleren** V. kwigisha
***afschaffen** gusenya; gusesa; gukuraho
***afschaffing** N. iseswa
***afstand** N. isuhuka; ita; isiga; itererana; ihana
***afwennen** V. kwigisha
***afzonderlijk** ADJ. zihariye; cyihariye
***agent** N. umupolisi
***aids** N. sida; icyago cya sida; icyorezo cya sida
***akkerbouw** N. ubuhinzi
***ambitie** N. umuhate; ishyaka
***ananas** N. inanasi
***arend** N. kagoma
***artsenij** N. umuti
***attentie** ADJ. icyitonderwa; icyo kwitwararika; icyo kwitondera
***auto** N. imodoka

#### Amagambo atangirwa na B

***baan** N. umuhanda
***baas** N. umuyobozi
***badpak** N. umwenda wo kogana
***bagage** N. umutwaro; umuzigo
***bakken** V. guteka
***bananenbier** N. urwagwa
***bandiet** N. ibandi; umujura; umunyoni
***bank ** N. banki
***bars** ADJ. igihubutsi
***bedanken ** V. gushimira
***bedaren** V. gushira ubukana; guhinduka umunyantege nke; gucika intege; gucogora
***bedeesd** ADJ. ufite ipfinwe; ufite amasoni
***bederven** V. gutetesha
***bedriegen** V. kubeshya
***beginnen** V. gutangira
***behaaglijk** ADJ. cyiza
***bej ** (adverb) kwa
***bejaard ** ADJ. usheshe akanguhe; umusaza; ushaje; ugeze mu zabukuru
***bekend ** ADJ. ikimenyabose; icyamamare; icyogere
***bekoelen ** V. gucika intege; guhinduka umunyantege nke; kugabanya ubukana; gucogora
***bekorten ** V. guhina; gutubya
***bekwaam ** ADJ. ushoboye; gishoboye
***bekwaamheid ** N. ubushobozi; ububasha
***beminnen ** N. urukundo
***Bent u mevrouw Janssens? ** Waba uri madamu Janssens?
***Bent u ziek? ** Urarwaye?
***beoordelen ** N. umucamanza
***bepaling ** N. ibisabwa; ibyo ugomba kuba wujuje; ibyangombwa bisabwa kuzuzwa
***berechten ** N. umucamanza
***beroerd ** ADJ. kibi
***bestuurder ** N. umushoferi
***bet ** N. uburiri
***betalen ** V. kwishyura; kuriha
***bevangen ** ADJ. ufite amasoni; wamwaye; ufite ipfunwe
***bevelen ** V. gushyira ku murongo
***bezem ** N. umweyo; umukubuzo
***bh ** N. isutiye; ishindiriya
***bidden ** V. gusenga
***bieden ** V. gutanga; kugabira
***bier ** N. inzoga
***bijdrage ** N. umusanzu
***bijeenkomen ** V. guhura
***bijna ** (adverb) hafi
***bijten ** V. kuruma; kurya
***binden ** V. guhambira; kuboha; kuzirika
***bioscoop ** N. sinema
***blad ** N. ikinyamakuru
***blauw ** ADJ. ibara ry'ubururu; ubururu
***blijdschap ** N. ibyishimo; umunezero
***blijken ** V. kugaragara; gutunguka
***blik ** N. umukebe
***blinken ** N. gushashagirana
***blo ** ADJ. wamwaye; wakozwe n'isoni; ufite ipfunwe
***bloed ** N. amaraso
***bloem ** N. ururabo; ururabyo; ikimuri
***blouse ** N. ikizibaho
***blozend ** N. umutuku
***bodem ** N. indiba; intango
***boek ** N. igitabo
***boekenwinkel ** N. iguriro ry'ibitabo
***boekwinkel ** N. iguriro ry'ibitabo
***boel ** N. imbaga; inteko
***boer ** N. umuhinzimworozi
***boezem ** N. ibere
***borst ** N. ibere
***borstelen ** N. uburoso
***bos ** N. ishyamba
***breken ** N. kumena; kujanjura; kujanjagura; gusatagura
***brief ** N. ibaruwa; urwandiko; ibarwa
***broek ** N. ipantaro; ipatalo
***broer ** N. musaza (wa); umuvandimwe; umuvandimwe (wa)
***brood ** N. umugati
***bruiloft ** N. ubukwe
***bruiloftsfeest ** N. ubukwe
***burger ** N. umwenegihugu; umuturage
***burgerlijk ** N. umusivili
***bus ** N. bisi; otobisi

#### Amagambo atangirwa na C

***cadeau** N. impano; kado
***café** N. akabari; kafe
***capabel** ADJ. gishoboye; ushoboye
***ceintuur**N. umukandara
***cessie** N. isuhuka; ita; isiga; itererana
***chef** N. umuyobozi; umutware; shefu
***Christus** N. Kirisitu; Kirisito
***civiel** N. umusivili
***colbertjas** N. ikoti
***computer** N. mudasobwa
***concessie** N. isuhuka; ita; isiga; itererana; ihana
***conclusie** N. umusozo; umwanzuro
***conditie** N. ibisabwa; ibya ngombwa; ibyo usabwa kuba wujuje; ibyo ugomba kuba wujuje
***condoom** . agakingirizo; kondomu; gapoti; kapote
***conducteur** N. umushoferi
***consigne** N. ibwiriza
***couplet** N. igitero; igitero cy'indirimbo

#### Amagambo atangirwa na D

***daar** (adverb) kubera ko; kubera; kuko
***dag** N. umunsi; Dag** N. Waramutse?, Waraye?
***damp** N. igihu
***decreteren** N. iteka
***de mijne** PRON. zanjye
***diabetes** N. diyabete; indwara y'igisukari; diyabeti
***dialect** N. ururimi rw'akarere
***diamond** N. diyama
***die** ADJ. uriya; iriya; kiriya
***dinsdag** N. kuwa kabiri
***directeur ** N. umuyobozi; diregiteri; deregiteri
***dit** PRON. ino; iyi
***dit hier** PRON. ino; iyi
***dit is normaal (verb transitive) birasanzwe
***dochter ** N. umukobwa; umukobwa wa
***doden** V. kwica
***doen ** V. gukora
***domicilie** N. intaho; ubuturo
***donderdag** N. kuwa kane
***doodgaan** V. gupfa; gutabaruka; kwitaba imana
***doordat (adverb) kuko; kubera ko; kubera
***doos** N. agasanduka
***drek1** N. amase
***drek2** N. amabyi; amazirantoki
***drinken** V. kunywa
***drol1** N. amase
***drol2** N. amabyi; amazirantoki
***drom** N. imbaga; inteko
***dubben** V. gushidikanya
***dwergachtig** N. igikuri
***dwingen ** V. guhata; gushyiraho imbaraga

====Amagambo atangirwa na E====

***echec** N. ugutsindwa
***echoën** N. nyiramubande
***echtbreekster** N. indaya; indayi; ihabara
***echtbreker** N. umusambanyi; umugabo w'umusambanya; umugabo uca inyuma uwo bashakanye
***echtbreuk** N. ubusambanyi
***echtelieden** N. ikintu kigizwe n'ibintu bibiri
***echter** (adverb) nyamara; gusa
***echtgenoot** N. umugabo washatse
***echtgenote** N. umugore washatse
***echtpaar** N. ikintu kigizwe n'ibintu bibiri
***echtscheiding** N. itandukana ry'abashakanye; gatanya; itana
***echtverbintenis** N. ugushyingirwa; ubushyingirwe
***economie** N. ubukungu; umutungo
***economisch** ADJ. cy'ubukungu; kijyanye n'iby'ubukungu
***eczeem** N. ibishishi
***edelen** N. ubukomangoma
***edelgesteente** N. umutako
***edelman** N. igikomangoma
***edik** N. vinegere
***eed** N. indahiro
***eed van trouw** N. icyubahiro (gihabwa abakuru, Imana, abitabye Imana)
***eega** N. umugabo; umugore
***eekhoorn** N. inkima
***eelt** N. ikigori
***een hinderlaag leggen** V. guca igico
***Een huis kopen ukugura inzu; kugura inzu
***eerste** ADJ. aha mbere; aka mbere; icya mbere; irya mbere; iya mbere; ubwa mbere; ukwa mbere; urwa mbere; uwa mbere
***eerste les Isomo rya mbere
***eeuwig** (adverb) iteka; iteka ryose; ubuziraherezo
***eksteroog** N. ikigori
***elektriciteit** N. amashanyarazi
***elf** N. cumi na rimwe
***en (conjunction) na
***erfelijkheid** N. akoko
***eten** V. kurya; gufungura
***evalueren ** N. gusuzuma; kugenzura
***examen** N. ikizamini; ibazwa; ikizami
***ezel** N. indogobe

#### Amagambo atangirwa na F

***faam** N. impuha; igihuha
***fabel** N. umugani
***fabriceren** V. gukora; gutunganyiriza mu ruganda
***fabriek** N. uruganda; izine
***familie** N. umuryango; famiye
***fiducie** N. ukwemera; ukwizera; ibyiringiro; amiringiro
***film** N. filimi; senema; sinema
***fles** N. icupa
***floers** N. igihu
***fluit** N. umwironge; umwirongi
***fraaiheid** N. ubwiza

#### Amagambo atangirwa na G

***gaan ** V. kujya
***ganieten ** V. gushimisha
***gapen** V. kwayura
***gauw** (adverb) vuba; vuba vuba; hutihuti
***gebieder** N. umuyobozi
***geel** ADJ. umuhondo; ibara ry'umuhondo
***geen** PRON. nta : Geen geluk Nta mahirwe
***geestelijke** N. umupadiri; umupasitoro; umupasiteri; umupasitori
***geheiligd** ADJ. gitagatifu; cyera
***geitenmelk ** N. amahenehene; amata y'ihene
***geloof** N. ukwemera; amiringiro; ibyiringiro; ukwizera
***geluk ** N. amahirwe; ishaba
***gemakkelijk** ADJ. cyoroshye; woroshye; yoroshye; bworoshye
***gemeen** ADJ. intabwa; cyatereranywe; cyasizwe
***geneesmiddel** N. umuti
***genoeglijk** ADJ. cyiza
***geografie** N. ubumenyi bw'isi
***getrouwd** ADJ. washyingiwe : Mijn zoon is nu getrouwd. Umuhungu wanjye ubu yarashyingiwe.
***geven** V. gutanga; guha
***gevolgtrekking** N. umusozo; umwanzuro
***geweifel** N. ishidikanya; ugushidikanya
***gewijd** ADJ. gitagatifu; cyera
***gezang** N. indirimbo
***gezin** N. umuryango
***glijden ** V. kunyerera
***God** N. Imana
***goed** ADJ. mwiza; ryiza; cyiza; nziza; rwiza; keza; bwiza; kwiza Goedendag** N. Waramutse?, Bwakeye?, Mwabonye Matara atabara?, Mwaraye?
***goedemorgen** N. Waramutse?; Waraye?
***gordel** N. umukandara
***goud ** N. zahabu; inzahabu
***griep** N. ibicurane
***groen** ADJ. icyatsi; ibara ry'icyatsi; icyatsi kibisi
***groep ** N. itsinda; agatsiko; igurupe
***grond** N. indiba; intango
***groot** ADJ. kinini; cyagutse; kigaye
***grote stad** N. umujyi
***gulden** N. zahabu; inzahabu

====Amagambo atangirwa na H====

***haar** N. umusatsi; ubwoya
***haardos** N. umusatsi; ubwoya
***half** N. igice; kimwe cya kabiri
***haliotis** N. ikinyamushongo
***handtasje** N. agasakoshi; agasakoshi k'abadamu; agakapu; agakapu ko mu ntoki
***hangen ** V. kumanika; kubamba
***hapering** N. ishidikanya; ugushidikanya
***hart** N. umutima
***hebben ** V. kugira; -fite : Zij hebben kinderen. Bafite abana.
***hechte samenwerking ** N. umubano mwiza
***Heeft u dan geen werk?** PHR. Ni ukuvuga ko nta kazi ugira?
***Heeft u ook een kind? ** PHR. Nawe ufite umwana?
***heffen ** V. guterura
***heilig** ADJ. gitagatifu; cyera
***heilige** N. umutagatifu
***held** N. intwari
***helpen** V. gufasha
***hemd ** N. ikanzu
***hemel** N. ijuru
***heros** N. intwari; ingangare
***het mijne** PRON. zanjye
***Het verbaast me dat hij afwezig is ** PHR. Birantangaje kuba adahari
***hier** PRON. hano; aha
***hierheen** PRON. hano; aha
***Hij is aan het eten Ari kurya
***hoe** PRON. gute?; -te?
***Hoe gaat het met u?** PHR. Amakuru yawe?
***Hoe gaat het met uw zoon?** PHR. Amakuru y'umuhungu wawe?
***Hoe laat is het nu?** PHR. Ubu ni saa ngahe?
***Hoe maakt u het?** PHR. Amakuru?; Amakuru ki?
***Hoe maakt uw zoon het?** PHR. Amakuru y'umuhungu wawe?
***Holland** N. Ubuholandi
***Hollander** N. umuholandi
***hond ** N. imbwa
***hondje ** N. akabwa; ikibwana
***honds** ADJ. igihubutsi
***honing** N. ubuki; umutsama
***hoofdkussen** N. umusego
***hoofdpijn** N. indwara y'umutwe
***hoop** N. imbaga; inteko
***hoorn** N. ihembe
***houden van** N. urukundo
***huis** N. umuryango
***huis ** N. inzu : Heeft u een huis? Ufite inzu?; urugo
***huisdeur** N. umuryango w'inzu
***huisgezin** N. umuryango
***huiswaarts** N. imuhira; mu rugo
***Hutu** N. umuhutu
***huwelijksweken** N. ukwezi kwa buki

#### Amagambo atangirwa na I

***ichneumon** N. umukara; umutereri
***idee** N. igitekerezo
***identiek** ADJ. bihuye; bihuje; bisa; buhuje kamere
***identificeren** V. kuvumbura
***ideologie** N. ingengabitekerezo
***ijver** N. ishyaka; umuhate
***Ik heb en huis maar ik heb geen wagen Mfite inzu ariko singira imodoka**
***Ik heb geen schulden Singira imyenda (amadeni)**
***immoreel** ADJ. intabwa; cyatereranywe; cyatawe
***in de morgen** (adverb) mbere ya saa sita; mugitondo
***influenza** N. ibicurane
***inkorten** V. guhina; gutubya
***instructie** N. ibwiriza
***interessant** ADJ. gishamaje
***inzittende** N. umugenzi
***Is uw dochter ook ziek? Umukobwa awawe na we ararwaye?**
***Is u ziek? Urarwaye?**

#### Amagambo atangirwa na J

***ja** (adverb) yego
***jammer** ADJ. bibabaje : Dat is jammer! Birababaje!
***jij** PRON. wowe
***jongen** N. umuhungu
***jou** PRON. wowe
***journaliste** N. umunyamakuru
***juffrouw** N. madamazela; umukobwa

#### Amagambo atangirwa na K

***kaart** N. ikarita
***kaas** N. foromaji
***kakken** V. kwituma; kunnya; gusarana
***kanarie** N. inyoni
***kapotje** N. agakingirizo; kapote; gapoti; kondomu
***kapster** N. umwogoshi; kimyozi
***karpet** N. umukeka; umusambi; itapi
***Kent hij de directeur van de bank? Uzi umuyobozi wa banki?**
***kerk** N. urusengero; kiliziya
***Kerstfeest** N. Noheri
***keuken ** N. igikoni; icyikoni
***keuring** N. ikizamini; ikizami; ibazwa
***keutel1** N. amase
***keutel2** N. amabyi; amazirantoki
***kiezen ** V. guhitamo
***kijken ** V. kureba; kurora
***kijker** N. ijisho
***kinderen (pl noun) abana
***klas** N. ishuri
***klasse** N. ishuri
***kleding ** N. umwenda
***kleed** N. itapi; umusambi; umukeka
***kleinmaken** V. guca bugufi; kutiremereza; kwiyoroshya
***klimmen ** V. kurira
***kloppen** V. gukomanga
***knapheid** N. ubwiza
***knorren** V. kugona; gufurura
***komen kuza; kugaruka
***kool** N. ishu
***kop ** N. umutwe w'inyamaswa
***kopen** V. kugura
***korte jas ** N. ikoti
***kous ** N. isogisi
***krant** N. ikinyamakuru
***kruis ** N. umusaraba
***kundig** ADJ. gishoboye; ushoboye
***kundigheid** N. ubushobozi; ububasha
***kwaad** ADJ. kibi
***kwaal** N. indwara
***kwalijk** ADJ. kibi

#### Amagambo atangirwa na L

***lamp** N. itara; itadowa
***landkaart** N. ikarita
***lawaai** N. urusaku; isahaha
***lekker ** ADJ. cyiza; kinoze
***lerares** N. umwarimu; umwigisha; umurezi
***les** N. isomo; icyigwa; inyigisho
***lid ** N. umuyoboke
***lied ** N. indirimbo
***liefhebben** N. urukundo
***liefkozen** V. gukuyakuya; gukaresa
***likdoorn** N. ikigori
***links** (adverb) ibumoso
***lucht1** N. ijuru
***lucht2** N. umwuka
***lui** ADJ. umunebwe; inyanda
***luiheid** N. ubunebwe; ubunyanda
***luwen** V. gucika intege; kugabanya ubukana; gucogora

#### Amagambo atangirwa na M

***ma** N. mama; mawe
***maag** N. igifu
***maagdelijk** ADJ. isugi
***maak** V. gukora
***maan ** N. ukwezi
***maand** N. ukwezi
***maandag** N. kuwa mbere
***maandelijks (adverb) buri kwezi
***maar** (conjunction) nyamara; gusa
***maar** (adverb) ariko
***maart** N. ukwezi kwa gatatu; Werurwe
***macaroni** N. makaroni
***maffen** V. gusinzira
***mais** N. ikigori
***maïs** N. ikigori
***maken** V. gukora; guhanga ikintu
***mam** N. mama; mawe
***mamma** N. mama; mawe
***mammie** N. mama; mawe
***man ** N. umugabo
***margarine** N. marigarine
***massa** N. imbaga; inteko
***mat** ADJ. urushye; kirushye
***medicijn** N. umuti
***mediteren** V. kuzirikana
***meisje** N. umukobwa
***meisjesschool** N. ishuri ry'abakobwa
***melig** ADJ. kiruhije; kiruhanije
***meneer ** N. bwana : Wie is die meneer daar? Uriya mugabo ni nde?
***menigte** N. imbaga; inteko
***mes** N. icyuma; umushyo; indiga
***mevrouw** N. umugore; madamu
***middag** N. saa sita z'amanywa
***mijn ** ADJ. cyanjye; wanjye; ryanjye; yanjye; rwanjye; kanjjye; bwanjye; kwanjye
***mijn vrouw umugore wanjye; umufasha wanjye**
***Mijn zoon is niet thuis Umuhungu wanjye ntari mu rugo**
***mijn zoon is ook in bed umuhungu wanjye na we ari mu buriri**
***mik** N. umugati
***minuscuul** N. igikuri
***misschien** (adverb) ahari; umenya; umenya ahari; birashoboka ko
***mist** N. igihu
***moe** ADJ. urushye; kirushye
***mooi** ADJ. cyiza; nziza : De familie Van Dam heeft een mooi huis. Umuryango wa Van Dam ufite inzu nziza.
***multinational** ADJ. mpuzamahugu
***multipliceren** (verb); gukuba
***muskiet** N. umubu; umuryasenge
***muskietengaas** N. inzitiramubu
***muskietennet** N. inzitiramubu
***muur ** N. urukuta rw'amatafari

==== Amagambo atangirwa na N====

***naamgever** N. sogokuru; sekuru
***naar** (adverb) ugana; werekeza; mu : ***Ik ga naar Nederland*'. Ngiye mu Buholandi*.; i : ***Ik ga naar Amsterdam.** Ngiye i Amusiteridamu.*; muri : ***Ik ga nooit naar een café**. Sinjya njya mu kabari.*
**'Naar het station Werekeza kuri sitasiyo**
***naar huis** (adverb) imuhira; mu rugo
***nadenken** V. kuzirikana
***n.b.** N. icyitonderwa
***Nederlands ** N. igiholandi : Ik versta geen Nederlands. Sinumva igiholandi.
***nee** (adverb) oya; ntibishoboka; ihi!; u u!
***neus ** N. izuru
***nevel** N. igihu
***niemand** ADJ. nta (muntu)
***niet** ADJ. nta
***nieuwigheid** N. amakuru
***nieuws** N. amakuru
***nieuwsgierig** ADJ. umunyamatsiko
***nieuwtje** N. amakuru
***noen** N. saa sita z'amanywa
***nors** ADJ. igihubutsi
***noten ** N. icyitonderwa
***nu** (adverb) ubu : Nu is er een film. Ubu hari filimi yerekanwa.; nonaha
***nurks** ADJ. igihubutsi
***Nyiginya ** N. umunyiginya

==== Amagambo atangirwa na O====

***oeffening ** N. umwitozo
***of** (adverb) cyangwa
***offeren** N. igitambo
***olifant** N. inzovu
***omdat** (adverb) kuko; kubera ko; kubera
***onaardig** ADJ. igihubutsi
***onbestaanbaar** ADJ. kidashoboka
***onderbroek ** N. ikabutura
***ondergrond** (noun); indiba; intango
***onderlijf** N. inda; umudigi
***onderwijzeres** N. umwarimu; umwigisha; umurezi
***onderzoek** N. ikizami; ikizamini; ibazwa
***ongeluk** N. impanuka
***ongeval** N. impanuka
***onmogelijk** ADJ. kidashoboka
***ontlasting1** N. amase
***ontlasting2** N. amabyi; amazirantoki
***ontlasting hebben** V. kunnya; kwituma; gusarana
***ontvanger ** N. umukoreshakoro; porosobuteri
***onzedelijk** ADJ. intabwa; cyatereranywe; cyatawe
***oog** N. ijisho
***ooglid** N. urugohe; ingohe
***oom** N. marume; nyokorome; nyirarume
***oor** N. ugutwi
***oordelen** N. umucamanza
***oorlogsfilm** N. filimi y'intambara
***op de achtersteven** (adverb) igice kigana inyuma h'ubwato cyangwa indege
***opgeven** V. kureka; kuzibukira; guta; guhara
***opofferen** N. igitambo
***oppas** N. umurezi w'abana; umuyaya
***opperste** ADJ. umukuru
***oud** ADJ. gishaje; ushaje; rishaje
***overal** (adverb) aho ariho hose; ahantu hose
***overerfelijkheid** N. akoko
***overhandigen** N. ikiganza
***overhemd ** N. ikanzu
***overlijden** V. gupfa; gutabaruka; kwitaba imana

==== Amagambo atangirwa na P====

***paar ** N. bike; ikaramu
***pak ** N. igipfunyika; ivarisi
***pakje** N. igipfunyika; ipaki
***paraplu ** N. umutaka
***passagier** N. umugenzi
***pastoor** N. umupadiri; umusaseridoti; umupasitoro; umupasitori; umupasiteri
***pastor** N. umupadiri; umupasiteri; umupasitoro; umupasitori; umuherezabitambo
***paus** N. Papa; Umushumba wa Kiliziya Gatolika
***peet** N. sogokuru; sekuru
***peetvader** N. sogokuru; sekuru
***peinzen** V. kuzirikana
***penis** N. ubugabo; imboro; igitsina cy'umugabo
***peter** N. sogokuru; sekuru
***pimpelen** V. kunywa
***plaat ** N. ishusho
***poederwolk ** N. umucucu; umukungugu
***poepen** V. kwituma; kunnya; gusarana
***politie** N. polisi; umupolisi
***politieagent** N. umupolisi
***politiebureau** N. ibiro bya polisi
***politiepost** N. ibiro bya polisi
***praten** V. kuvuga
***prevalent** ADJ. umukuru
***prijs** N. igiciro
***prijsgeven** V. kureka; kuzibukira; guta; guhara; guhana
***probleem** N. ikibazo; ingorane
***psalm** N. zaburi

==== Amagambo atangirwa na R====

***raam ** N. idirishya
***recht** N. itegeko
***reis1** N. urugendo; uruzinduko
***reis2** N. uruzinduko; uruzindu; urugendo
***restaurant ** N. uburiro; resitora
***reticule** N. agasakoshi; agashakoshi ko mu ntoki; agakapu k'abadamu; agakapu
***riem** N. umukandara
***rijst ** N. umuceri
***rok ** N. ijipo; ingutiya
***roken** V. kunywa itabi
***ronken** V. kugona; gufurura
***rood** ADJ. umutuku; ibara ry'umutuku
***route** N. umuhanda
***rover** N. ibandi; umujura; umunyoni

==== Amagambo atangirwa na S====

***saai ** ADJ. kiruhije; kiruhanije
***sacraal ** ADJ. gitagatifu; cyera
***salade** N. salade
***salaris ** N. umushahara; igihembo
***samenkomen** V. guhura
***schaduwen ** N. umurizo
***schapenmelk ** N. amatamatama; amata y'intama
***schoen ** N. urukweto; ikirato
***schooljuffrouw** N. umwarimu; umwigisha; umurezi
***schoonheid** N. ubwiza
***schoonmoeder ** N. mabukwe; nyokobukwe; nyirabukwe
***schoorvoeten** V. gushidikanya
***schouwburg ** N. inzu y'amakinamico
***schrijven** V. kwandika
***schuieren** N. uburoso
***sigaret** N. isegereti; itabi; isigara
***sjaal** N. fulari
***slaatje** N. salade
***slachterij** N. ibagiro
***slachthuis** N. ibagiro
***slapen ** V. gusinzira
***slecht ** ADJ. kibi
***snorken** V. kugona; gufurura
***snorren** V. gushaka; gushakisha; gushakashakisha
***snurken** V. kugona; gufurura
***sokken** N. isogisi
***soon** N. umuhungu; umuhungu wa
***spelen** V. gukina
***springen** V. gusimbuka
***staan** V. guhagarara; kuba uhagaze
***staatsburger** N. umuturage; umuturagihugu; umwenegihugu
***stadhuis** N. hoteli yo mu mujyi : Mijn dochter werkt nu op het stadhuis. Ubu umukobwa wanjye akorera muri hoteli yo mu mujyi.
***stamvader** N. umukurambere
***stand** N. ishuri
***station** N. gare; ikigo bategeramo imodoka
***steen** N. ibuye; itafari
***sterven** V. gupfa; kwitaba imana; gutabaruka
***stoppen** V. guhagarika
***straat** N. umuhanda; ibarabara
***strelen** V. gukuyakuya; gukaresa
***struikrover** N. ibandi; umujura; umunyoni
***student** N. umunyeshuri
***studie** V. kwiga
***suikerziekte** N. diabeti; indwara y'igisukari; diyabete
***superieur** ADJ. umukuru

==== Amagambo atangirwa na T====

***taai** ADJ. kiruhije; kiruhanije
***taak ** N. umurimo; ikiraka
***taal** N. ururimi
***taalleraar** N. umwarimu w'indimi
***tafel ** N. ameza
***tak** N. ishami
***tand** N. iryinyo
***tandenborstel** N. uburoso bw'amenyo
***tandpasta** N. umuti w'amenyo; kologati
***tapijt** N. itapi; umusambi
***tas** N. igikapu; umufuka
***tasje** N. agakapu; agakapu ko mu ntoki; agasakoshi; agasakoshi k'abadamu
***taxi ** N. tagisi
***teen** N. ino
***telegram** N. telegaramu
***televisie ** N. televiziyo
***telraam** N. ikibarisho
***temperatuur** N. igipimo cy'ubushyuhe; ubushyuhe bw'ahantu
***theelepeltje** N. akayiko
***tien** ADJ. icumi
***tijd ** N. igihe : Hej heeft geen tijd. Nta gihe afite.
***tijdelijk** ADJ. by'igihe gito; mu gihe cyagateganyo
***timide** ADJ. umunamasoni; ufite ipfunwe; wamwaye
***timmerman** N. umubaji
***tocht** N. uruzindu; uruzinduko; urugendo
***toegeving** N. itererana; isuhuka; ita; isiga
***toer** N. uruzindu; urugendo; uruzinduko
***toerisme** N. ubukerarugendo
***toerist** N. umukerarugendo
***tong** N. ururimi
***tongval** N. ururimi rw'akarere
***toonbeeld** N. urugero
***treden** V. gutambuka; kugenda
***trekken** V. gukurura
***trip** N. urugendo; uruzindu; uruzinduko
***Tutsi** N. umututsi
***Twa** N. umutwa
***twee ** Num. kabiri; babiri; ibiri; abiri; bibiri; ebyiri; bubiri; tubiri
***tweede** ADJ. wa kabiri; ba kabiri; ya kabiri; rya kabiri; cya kabiri; bya kabiri; za kabiri; rwa kabiri; ka kabiri; twa kabiri; bwa kabiri; kwa kabiri; ha kabiri

==== Amagambo atangirwa na U====

***u** PRON. wowe
***uier** N. icebe
***uit de mode** ADJ. kitagezweho; kitajyanye n'igihe
***uitgesloten** ADJ. kidashoboka
***uitkijken naar** V. gushaka; gushakisha; gushakashakisha
***uitspraak** N. imivugirwe; inoboramvugo
***uit vrije wil** (adverb) n'ubushake
***uitzien naar** V. gushaka; gushakisha; gushakashakisha
***universiteit** N. kaminuza
***uur** N. isaha
***uw** ADJ. cyawe; wawe; ryawe; yawe : Waar is uw wagen? Imodoka yawe iri he?; bwawe; kwawe; hawe
***uw dochter umukobwa wawe?**
***uw zoon umuhungu wawe**

====Amagambo atangirwa na V====

***vagina** N. igituba; igitsina cy'umugore
***vallen** V. kugwa; kwitura hasi; gutembagara
***van** PRON. cya; wa; ya; rwa; bwa; kwa; ha
***vandaag** (adverb) uyu munsi; none
***vannacht** (adverb) iri joro
***varen** V. kugashya; kuvugama
***vechten** V. kurwana; gusekurana
***veel** (adverb) cyane; bikabije
***veranda** N. urubaraza; ibaraza
***verdwijnen** V. kuzimira; kubura; kurenga; guhenengera
***vergaderen** V. guhura
***vergallen** N. uburozi
***vergemakkelijken** V. korohereza
***vergeten** V. kwibagirwa; kugira amazinda
***vergeven** N. uburozi
***vergiftigen** N. uburozi
***verjaardag** N. umunsi ngarukamwaka; aniveriseri
***verlichten** V. korohereza
***verliezen** V. kubura; gutakaza
***vermenigvuldigen** V. gukuba
***vermijden** V. kwirinda; kwihunza
***vermoeid** ADJ. urushye; kirushye
***vermoeiend** ADJ. kiruhije; kiruhanije
***vernederen** V. guca bugufi; kutiremereza; kwiyoroshya
***vernedering** V. ugucisha bugufi; uguca bugufi; ukutikuza; ukwiyoroshya
***verootmoedigen** V. kwiyoroshya; guca bugufi; kutiremereza
***verootmoediging** N. ugucisha bugufi; uguca bugufi; ukwiyoroshya
***verordenen** N. iteka
***verplichting tot bijbetaling ** N. imisanzu y'inyongera
***verstrooid** N. umunyamazinda
***vertrouwen** N. ukwemera; ukwizera; amiringiro; ibyiringiro
***verzekeraar ** N. umwishingizi
***vijf** ADJ. gatanu; batanu; itanu; atanu; bitanu; eshanu; butanu; dutanu; hatanu
***vijfde** ADJ. uwa gatanu; iya gatanu; aba gatanu; irya gatanu; aya gatanu; icya gatanu; ibya gatanu; iza gatanu; urwa gatanu; ubwa gatanu; ukwa gatanu; aha gatanu; utwa gatanu
***Vijf over half vier Saa cyenda n'iminota mirongo itatu n'itanu**
***vinden** V. kubona; kuvumbura
***vinger** N. urutoki; ikidori
***vissen** N. ifi; isamake
***visser** N. umurobyi
***visverkoper** N. umurobyi
***Vlaams** N. igifulama; ururimi rw'igifulama
***Vlaanderen** N. Akarere gatuwe n'abafurama; Fulandere
***Vlaming** N. Umufulama
***vloerkleed** N. itapi; umusambi; umukeka; umukeka
***voetbal** N. [[Umupira w’amaguru|umupira w'amaguru]]; futuboro
***vogel** N. inyoni
***volontair** N. umukorerabushake; umukoranabushake
***von** PRON. za
***voorbeeld** N. urugero
***voor de middag (adverb) mbere ya saa sita
***voor eeuwig** (adverb) iteka; iteka ryose; ubuziraherezo
***voorvader** N. umukurambere
***voorwaarde** N. ibisabwa; ibyo usabwa kuba wujuje; ibyo ugomba kuba wujuje
***voorzaat** N. umukurambere
***vragen** V. gusaba; kubaza
***vriendin** N. inshuti
***vriezen** V. guhinduka ubutita; gukonja
***vrijdag** N. kuwa gatanu
***vrijwilliger** N. umukorerabushake; umukoranabushake
***vroeg ** (adverb) kare; hakiri kare
***vuil ** ADJ. cyanduye; wanduye
***vuur** N. ishyaka; umuhate
***vuur ** N. umuriro

#### Amagambo atangirwa na W

***waar** ADJ. hehe?; he?
***Waarin staat dat?** Biri mu ki?
***Waarmee komt hij?** Aje n'iki?
***waarom** ADJ. kubera iki?
***Waarom ga je zo vroeg?** PHR. Kuki ugiye kare?
***Waarop wacht ze?** PHR. Ategereje iki?
***Waarover spreken ze?** PHR. Baravuga iki?
***wagen** N. imodoka
***wassen** V. koga; gukaraba; kwiyuhagira
***water ** N. amazi
***Wat wenst u?** PHR.  Ushaka iki?; Murashaka iki?
***Weet u wat dat woord betekent?** PHR.  Muzi icyo iri jambo risobanura?
***weg** N. umuhanda
***wenkbrauw** N. igitsike
***wereldstad** N. umujyi
***werk ** N. akazi
***Misschien is er geen werk.** PHR. Hashobora kuba nta kazi gahari.; umurimo
***werpen** V. kujugunya; kunaga
***weten** V. kumenya; -zi; kuba uzi ikintu
***wijn ** N. divayi; vino
***wijten** V. kwitirira; guhamya
***wijzen** V. kwerekana; kugaragaza
***willen** V. gushaka; kwifuza
***winnen** V. gutsinda; kuronka; gutsindira
***woensdag** N. kuwa gatatu
***wonen ** V. kuba; gutura
***woonplaats** N. intaho; ubuturo
***worden** V. guhinduka; kuvamo; kuvukamo
***woud** N. ishyamba

#### Amagambo atangirwa na Y

***yoga** N. yoga; umukino wa yoga
***yoghurt** N. yawurute

#### Amagambo atangirwa na Z

***zak** N. igikapu; umufuka
***zakdoek** N. umushwara; umuswaro
***zang** N. indirimbo
***zeggen** V. kuvuga; kugamba
***Ze is thuis** Ari mu rugo; Ari imuhira
***zenden** V. kohereza
***Ze werkt nu heel goed** Muri iki gihe akora neza
***Ze zijn weer an het drinken** Bongeye bari kunywa.
***ziekte** N. indwara
***zien** V. kureba; kubona
***zijn** V. kuba
***ik ben** ndi
***je bent**
***jij bent**
***u bent** uri 
***hij is**
***ze is**
***zij is**
***het is** ni
***we zijn**
***wij zijn** turi
***jullie zijn** muri
***ze zijn**
***zij zijn ** ni
***zingen** V. kuririmba
***zitten** V. kwicara; kuba wicaye
***zoeken** V. gushaka
***zondag** N. ku cyumweru
***zonneschijn** N. izuba
***zuipen** V. kunywa
***zullen** V. gushaka
***zusje** N. mushiki; mushiki (wa)
***zwart** ADJ. ibara ry'umukara; umukara; umukara tsiriri
***zwemmen** V. koga
***zwijgen** V. guceceka; gucweza; kuryumaho