Arab Forum for Environment and Development

**Arab Forum for Environment and Development** (**AFED**) ni umuryango udaharanira inyungu wo mu karere utegamiye kuri Leta, umuryango ushingiye ku banyamuryango ufite icyicaro i Beirut, muri Libani, ufite imiterere mpuzamahanga; guhuriza hamwe impuguke hamwe na sosiyete sivile, umuryango w’ubucuruzi n’itangazamakuru, kugira ngo bateze imbere politiki na gahunda by’ibidukikije mu bushishozi mu karere k’abarabu .

Nubwo ikomeza imiterere yayo nk'umuryango utegamiye kuri Leta, AFED yemera ko, mu rwego rw'indorerezi, inzego z'igihugu, iz'akarere ndetse n’amahanga zikora mu bijyanye n'ibidukikije n'iterambere rirambye . Byemejwe n’umuryango w’ibihugu by’abarabu (LAS) na gahunda y’umuryango w’abibumbye ishinzwe ibidukikije (UNEP).AFED yatangajwe ku mugaragaro i Beirut ku ya 17 Kamena 2006, ubwo hasozwaga inama yo mu karere ku bitekerezo rusange n’ibidukikije, yateguwe na Al-Bia Wal-Tanmia ( Ikinyamakuru Ibidukikije & Iterambere ). Iyi gahunda yatangiye mu 2001 n’umwanditsi wa Al-Bia Wal-Tanmia , Najib Saab, nk’iteraniro ridasanzwe ry’abasomyi b’iki kinyamakuru mu karere kose, ryashinzwe nk’umuryango w’akarere mu rwego rwo kwizihiza imyaka icumi ishize. AFED yaje kubona umwanya w’umuryango mpuzamahanga utegamiye kuri Leta, hamwe n’ibikoresho bifitanye isano n’ubunyamabanga bwayo bufite icyicaro i Beirut . Ikinyamakuru Al-Bia Wal-Tanmia cyabaye urwego rwa AFED guhera muri Mutarama 2013, nyuma yuko Saab ayishyikirije umuryango w’Abarabu .

## Inshingano
Kuva mu 2007, AFED yabaye ihuriro rusange ryunganira ibidukikije bikomeye. Mu myaka itandatu, ibaye umukinnyi ukomeye ufite imbaraga mubidukikije. AFED ikora igamije guhuza impande zose zita ku bidukikije n’iterambere mu bihugu by’abarabu kugira ngo baganire ku bibazo byo mu karere ndetse n’igihugu bijyanye n’ibidukikije, bitewe n’imihindagurikire y’ibanze ndetse n’isi yose, ishimangira uruhare rukomeye rw’imiryango itegamiye kuri Leta n’abikorera . Ihuza amashyirahamwe y’ibidukikije n’inzobere hamwe n’ibigo by’amasomo akomeye, itangazamakuru n’umuryango w’ubucuruzi, ku mpaka zihuriweho kugira ngo biteze imbere ibidukikije n’iterambere rirambye.

Ihuriro rikorana n’inzego z’akarere ndetse n’amahanga, rigamije gukwirakwiza ubumenyi bw’ibidukikije binyuze mu guteza imbere gahunda zumvikana n’uburezi, ndetse no gutera inkunga imiryango itegamiye kuri Leta ikora mu rwego rw’ibidukikije.

AFED igamije gushishikariza imiryango yabarabu kurengera ibidukikije no gukoresha umutungo kamere muburyo bwumvikana bigatuma iterambere rirambye. Raporo yigenga buri gihe kuri Leta y’ibidukikije by’Abarabu (SAE) ikorwa buri mwaka na AFED, kugira ngo ishyikirizwe Inteko rusange y’Ihuriro. Ihuriro ryo ku rwego rwo hejuru ngarukamwaka ryateguwe hagamijwe gukurura abitabira kuva mu bikorera ndetse no mu nzego za Leta, amasomo, impuguke, itangazamakuru na sosiyete sivile.

## Intego

* **Guhuriza hamwe** abarebwa n’ibidukikije n’iterambere mu bihugu by’abarabu, kugira ngo baganire ku bibazo bitewe n’imihindagurikire y’akarere ndetse n’isi yose, no gufasha gukemura ibibazo, binyuze muri politiki iboneye.
* **Gushishikariza** imiryango y’abarabu kurengera ibidukikije, gukoresha neza umutungo kamere, no kugera ku ntego z’iterambere rirambye, binyuze mu mikoranire myiza hagati y’abafata ibyemezo, abacuruzi, amasomo, sosiyete sivile, itangazamakuru, n’abandi bafatanyabikorwa.
* **Gukwirakwiza** ubumenyi bw’ibidukikije, mu gushyigikira inyigisho z’ibidukikije n’amakuru no gutanga ubushobozi bw’imiryango itegamiye kuri leta.

## Raporo yumwaka
* AFED yasohoye raporo zirindwi zikubiyemo ibibazo by’ibidukikije mu bihugu by’abarabu:
** AFED Raporo 2008 “Ibidukikije by'Abarabu 1: Ibibazo by'ejo hazaza”
** AFED Raporo 2009 “Ibidukikije by'Abarabu 2: Imihindagurikire y’ibihe, Ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe ku bihugu by'Abarabu”
** AFED Raporo 2010 “Ibidukikije by'Abarabu 3: Amazi, Imicungire irambye y'umutungo muke”
** AFED Raporo 2011 “Ibidukikije by'Abarabu 4: Ubukungu bw'icyatsi, inzibacyuho irambye mu bihugu by'Abarabu bihinduka”
** AFED Raporo 2012 “Ibidukikije by'Abarabu 5: Amahitamo yo Kurokoka, Ikirenge cy’ibidukikije mu bihugu by'Abarabu”
** AFED Raporo 2013 “Ibidukikije by'Abarabu 6: Ingufu zirambye - Ibitekerezo, imbogamizi, amahirwe”
** AFED Raporo 2014 “Ibidukikije by'Abarabu 7: Umutekano mu biribwa”
** AFED Raporo 2015 "Ibidukikije by'Abarabu 8: Gukoresha birambye"
** AFED Raporo 2016 "Ibidukikije by'Abarabu 9: Iterambere rirambye mu Bihe by'Abarabu bihinduka"
** AFED Raporo 2017 "Ibidukikije by'Abarabu 10: Ibidukikije by'Abarabu mu myaka 10"
** AFED Raporo 2018 "Ibidukikije by'Abarabu 11: Gutera inkunga Iterambere Rirambye mu bihugu by'Abarabu"

### References