open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алі Ібн Якхъя

**Алі Ібн Якхъя** (араб. يحيى بن تميم‎; ум. 1121) — амір крайны Зірідӯв у 1116-1121 роках.

## Біоґрафія
Быв сыном аміра **Якхъі ібн Таміма** , при його животі Алі быв правителём вароша Сфакс.

при нёму Крайна ослабла позад вӯйн из Бану Халялём і Сицілійов.

По його приказови быв учиненый флот котрый нападав на Сіцілію у союзі из Альморавідами.

Умер у 1121 році, наслідовав му його сын Аль Хасан котрый вайновав из Бедуінами.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Али Ибн Яхья  на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Провідєнія

**Провідєнія** () — село у Чукотскому Автономному Округови, Росії.

## Назва
Село назвато на честь Бухты котрӯв назву дав Британьскый моряк Томаш Мур у 1848 рокови.

## Реліґія
У 1997 році у селови была удкрыта Православна цирьков.

## Історія
У 1660 році Курбат Иванов добрався до сёї бухты. У 1937 році началося актівноє строительство Села і порта.

10 мая 1946 року село было офіціално основаноє, ид 2000 рокови Село мало мати 12,000 насіліня по задумці, і предлагалося назвати село в честь Семена Дежнёва.

У 1990-ых село Уреликы і **Провидіня** зъеденили.

## Обывательство
У селі живе на 2023 рӯк 2213 людий.

Глава села и общины Пудхащовый Евґен Віталіёвич.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Провидения на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене)
Русины у Росії

**Руси́ны у Ро́сії** (рус. Русины в России) — єдно из май малых нац. меншинств Росії.

## Численность
Усёго по данным Російской переписи обывательства 2010 року у Росії жиє 225 Русинӯв. Русиньскі орґанізації рахувуть тоті данні не правдивыми, многі Русины не указувуть своє Руснацькоє проісхождіня, называвучи націю свої крайны, при тому у Росії ся рахує тысячі людий из Руснацькым корінём.

## Історія
Ищи у 1650-1800-ых роках у Росію переселялися многі Русины (миже них быв и єдносільчанин автора сёї статі Иван Зийкан из с. Имстичово котрый быв учителём внука Петра І) миже них: Иван Зийкан, Мигаль Балудяньскый, Юрий Венелін, Петро Лодій, Василь Кукольник, Иван Орлай).

## Ныні
Ныні у Москві є Русиньскі Орґанізації "Русиньскоє землячество", "Карпатьска Русь" и у Ростовови-над-Доном "Русиньскоє общество имени Нестора Кукольника".

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Русины в России на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Молдавскый Гусарскый Полк

**Молдавскый Гусарскый Полк** (рус. Молдавский Гусарский Полк) — Вайновоє Кавалерійскоє формірованя екзістуючоє у межах Елизаветґрадьской Ґуберниї і Вӯйска Запорозького.

## Роты полка
1-ва рота посад Павловськ (Новоукрайинка)

2-га рота посад Выська

3-тя рота посад Піщаный Брӯд 

І т.д

## Гісторія
Полк мав ся складати из Молдаван и Валахӯв Османьской Рішы, но позад их вірности султанови Полк состояв из Козакӯв и Малоросӯв, у Павловскому Редутови (ныні Новоукрайинка) быв штаб Полка.

## Командіры
• 1759-1765 — Полковник ґраф Иван Мигалёвич Пудгорічані.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Молдавський Гусарський Полк на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Золота Орда

**Золота Орда** — росширена назва **улуса Джучи**, западной части Монголской империи, котра найвецей процвѣтала од середины 13. стороча до конця 14. стороча. Люде Золотой Орды были мѣшанинов туркотатарскых и монголскых народох, и тоты другы обычайно творили аристокрацию.

Официална назва державы была «Улус Джучи» и «Великый Улус». Означѣня «Золота Орда» ци «Велика Золота Орда» появили ся лем од другой половкы XIV. стороча на сторонках русскых документох — уже як назвы татарской державы. До того часу ай самы русскы люде называли монголску державу просто «Орда» або «Татары». Найвецей история Золотой Орды ся дала знати на териториях днешных России и Украины.

## История Золотой Орды
Западна часть Монголской  империи Чингизхана ещи не была дефинитивно завойована и не мала цѣлком усталены границѣ, а тоты  териториалны просторы творили улус, котрый владця оддав свому старшому сынови Джучи. Джучи умер скорше од свого отця, в року 1227, але его сын, хан Бату, росширив свое панство в рядѣ знаменитых походох, меджи котрыма было порабованя и спалѣня города Киева в року 1240. На верху свого росцвѣту територия Золотой Орды ся простерла од Карпат в Восточной Европѣ до степох западной Сибирии. На югу землѣ Орды сягали Чорного моря и Кавказскых гор.
Бату заложив  свой главный город Сарай-Бату в нижном току Волгы. По часѣ главный город  перенесли горѣ током, приблизно де теперь Волгоград,  и назвали Сарай-Берке, а ту в добѣ своей розмогы мав он около 600 000 обывательох. Орда поступно ся потурчовала ай исламизовала, найвеце при ей великом ханѣ Оз-бекови (1312–1341). Ординскы племена ся занимали скотарством в степах, а покорены нима народы тых територий платили дань. Русскы князѣ, найме московскы, необавкы достали зодповѣдность за збераня мѣстной дани. Орда мала широку торговлю зоз середоморскыми народами, окреме з Египтом и Яновсков републиков.
Черна смерть, мор, што выбух в Европѣ в роках 1346–1347, и забивство наступника Оз-бека поклали зачаток упадку и роспаду Золотой Орды. Русскы князѣ здобыли знамениту побѣду над ординскым генералом Мамайом в Куликовской битцѣ в року 1380. Наступник и конкурент Мамая Тохтамыш на одплату порабовав и спалив Москву (1382) и вернув владу Орды над Русами. Авшак панованя Тохтамыша переломив его бывшый союзник Тимур Кутлук, котрый ся вломив на територию Орды в року 1395, спустошив Сарай-Берке и депортовав векшу часть квалификованых майстрох региона до Середньой Азии, забравши так од Орды ей технологичны перевагы над  зачавшой ся оброджовати Московиев.  В 15. сторочу Орда ся роспала на даколько дробнѣйшых ханств, з котрых найважнѣйшы были Крымске, Астраханске и Казанске. Послѣдный зостаток Золотой Орды быв знищеный крымскым ханом в року 1502.

## Постистория
Сарай-Берке быв знищеный Тимуром домак, так же археологы его слѣды довго не могли найти. Найшли их онь в року 1836 в районѣ тогдышного Царицына (днесь Волгоград).

## Жерела и одказы
* 
* 
* 

## Референції

Катеґорія:Історія Европы
Катеґорія:История Азии
Катеґорія:Бывшы штаты
Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1224
Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1502
Пінїнь

**Пінї́нь** (кит. 拼音, пін. pīnyīn), повна офіціальна назва **Ханюй пінїнь** (кит. 汉语拼音, пін. Hànyǔ pīnyīn, *«Запис звуку китайського языка»*)&nbsp;— май розширеный стандарт латинізуваня китайського языка (мандаринського діалекта), позначеня звуку китайського из помаганям латинської абеткы. Пінїнь быв вчиненый в кунцьови 50. году XX. стогудя, офіціально принятый на континентальнуй частї Китая в 1979. годї и принятый як межинародный стандарт у 1991. годї. Пінїнь так само хоснуют для написаня ієрогліфу на компютерови тай для гляданя слов у словниках. Альтернативна назва&nbsp;— «**китайськый фонетичный алфавіт**» (КФА).

## Удкликованя
Склад (лінґвістика)

**Склад**&nbsp;— у лінґвістицї&nbsp;— мінімальный одрізок потока скапчаного говореня, што складає ся з єдного вадь дакулькох звуку. Розуміня склада, його структуры, класифікаційных выяву, поділу слов на склады, што вызначає ся разными теоріями, што пояснюют природу склада. Нынїшня лінґвістика розниковує склад у дихотомії — на уровньови фонетикы як фонетичну єдиницю и на уровньови фонолоґії як фонолоґічну єдиницю. Склад, особеностї його структуры и твореня скапчуют так само из ритмом говореня, його наголосами и т.д.

## Удкликованя

Катеґорія:Лінґвістіка
Склад (значеня)

**Склад**&nbsp;— у терміна сут такі значеня:

## Обєкт
* Склад — територія, обєкт, корый вчиненый для складаня хуть чого.
## Другоє

* Склад&nbsp;— у лінґвістицї&nbsp;— елемент слова, што складає ся з єдного вадь дакулькох звуку.
Фішер, Елза

**Елза Фішер** авадь **Елсі Фішер** (анґ. Elsie Fisher, род. 3 апріля 2003 р. Ріверсайд) — америцька актріса. Май велику славу здобыла озвучувучи персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2" и Роль Джой Уілкс у кінови «Касл Рок».

## Біоґрафія
Родилася Елза 3 апріля 2003 року у варошови Ріверсайд штат Калифорния, ЗША.

Дебют ю̄в быв у 2009 році кой она озвучовала по Анґліцькы Машу из мультфільма *"Маша и Медвідь*".

У 2010-13 рокы озвучовала персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2". Иппен была здойнята у кінах "Тренер", "Двойна Игра", "Паскудна Смолавка" и другых.

У 2018 році зыграла главну роль у кінови "Восьмый клас".

## Награждіня
• 2011 рӯк. Alliance of Women Film Journalists за озвучку персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2"(8 рокӯв).

• BTVA People’s Choice Voice Acting Award и BTVA Feature Film Voice Acting Award за озвучку персонажӯв мультфільма "Мерзкый я 2" (11 рокӯв).

• Seattle International Film Festival, ліпша актріса у кінови «Восьмый клас» (15 рокӯв).

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Фишер, Элси на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Европскый парламент

**Еврóпскый парламéнт** (курто **Европарламент** або **ЕП**) — суть єднопалатным парламентом і єдным з семох інштітуцій Европской унії. Парламент є єдным з трёх важных інштітуцій Европской унії і хранить інтересы обывателїв штатів ЕУ. Члены котрого тыж ся выберають обывателями штатів Европской унії на пятьрочный термін. Головнов резіденціёв є Штрасбурґ, но парламент ся зберать в Бруселї. 

Европарламент має законодатну власть в тім, же прияня закононів ЕУ нормално вымагає і його схваленя, і схваленя Рады, што ся ровнать двохпалатній законодатній власті. Але офіціално не має права ініціативы (значіть, права офіціално зачати законодатный процес) так, як то мають векшына народных парламентів штатів-членів, бо право ініціативы є прероґатівов Европской комісії. 
Катеґорія:Европска політика
Зулкадары

**Зулкадары** (азерб. Zülqədər eli) — Туркоманьскоє племня державы Кызылбашӯв.

## Гісторія
Зулкадары были родом из Анатолиї, У 1500 році переселилися у Азербайджан і присягнули Сефевідам на вірность.

У Азербайджанови они жили у районах Дербента, Ґянджі и Аррана.

Потӯм **Зулкадарам** были даровані землі у Фарсови и Керманови.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [Зулькадары (племя)](https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_(%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%8F)) на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Ґолф

**Ґо́лф** (aнґ. Golf) — шпортівна игра у котрӯв особны учасникы изрунювуть ся забивавучи малу лопту на удведены на ото лункы.

## Жӯнськый Ґолф
У ґолф бавлять иппен и жоны, айбо по ставліню оно є не руно чоловічому ґолфови у одлік уд теніса.

Векшына жӯнськых изрунянь из ґолфа идуть 3 дны и бьють ся у 54 лункы. У чоловікӯв же 4 дны и 72 лункы.

## Происхождіня
Игра происходить из Шкотьска, у игру бавили пастухы, они при помочи ціпкӯв (будущых ключок) забивали каміня у трусячі норы.

## Ныні
У ґолф бавлять на шпеціалных полях на котрых 9 авадь 18 лунок.

Турніры из ґолфа идуть 4 дны, а 72 лункы мусай забити.

На игру ся хоснувуть шпеціалны мнячі на ґолф, они ся рӯзнять на своє построїня и вагу.

Май значителными суть изруняня Мастерз, Чемпіонат професіоналного тура и Удкрытый чемпіонат.

Изруняня у турах є удборочными для великых турнірӯв и на удбӯр у команды.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Гольф на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Илниця

**И́лниця** () () — село у Хустському районови, Закарпатьской области Украйины.

## Історія
Село ся первый раз споминать у 1450 році.

Село мало тісны контакты из родом Илницькых герба Сас.

## Присілкы
• Березникы — бывшоє село у Украйині, Закарпатська область.

Село основато у 19 сторочу.

У присілкови є школа І ступеня.

• Новоселиця — бывшоє село у Украйині, Закарпатська область.

У 1876 році у селі удкрыли школу.

У селі фунґує клуб.

Цирьков Рождества Пресятої Богородиці. 2013 р.

•Копиновиця — назывка присілку на території Илницї, котра мижує із Новоселицьов на заходї і з Центров на южі, з Березником на южному-сходї. 

•Посьолок — присілок на началови Илниці з стороны Иршавы

•Кобза — далека земля пиля Посьолка, з сєверної стороны

• Бухмановиця — територія з невизначинимы кордонами в основному в мижах вул. Данілченка

## Економіка
• ТЗоВ «Нова — Текст» — завод шыє кожаноє вирьхнёє цуря.

• ТЗоВ «Ліґніт» — завод добывать Бурый Угиль и Бентонітову глину.

• У селі є 40 торговых єдениць, 12 міст общественного типа (бары, бовты, кафе, столові)

• Знамый на усё Пудкарпатя ТЗоВ «Клен»— на заводови роблят мебель, оброблявут дрыва, у фебруарови 2020 року завод получив сертіфікат «FSC Chain-of-Custody». И т.д

## Знамі Родаци
• Володимир Ро̄ман — ученый, історик, краёзнавиць, автор книгы «Свято-Іоанно-Предтеченський православний жіночий монастир у с. Дубрівка».

• Мигаль Ловска — знамый на Украйині футболіст.

• Иван Ґецко — знамый футболіст Украйины и СССР

• Иван Улиниць — футболіст Украйины.

• Марґарита Павлик — пудкарпатьска поетеса и писарька.

**Умерли**

**•** Иван Петровцій (1945 - 2016) — русиньскый поет, общественный діятель и активіста..

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Ільниця на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

Клен

интернет магазин Клен
Мукачовськый район

**Мукачовськый район**&nbsp;— район Закарпатської области в Україні, вчиненый в 2020. годї. До року 2020 см. Мукачівскый район (1953–2020). Адміністративный центр&nbsp;— варош Мукачово.

## Історія
Район створив ся одповідно до постановы Верховної Рады Україны №&nbsp;807-IX уд 17. юлія 2020. года. В його склад включили: Мукачовську, Свалявську варошські, Нижньоворотську, Великолучківську, Верхньокоропецьку, Горондівську, Івановецьку, Неліпинську, Полянську сільські, Воловецьку, Жденіївську, Кольчинську, Чинадіївську селищні територіальні громады.

До Адміністративно-територіальної реформы 2020. года територія типирішнього мукачовського района была поділена межи Мукачовськым (1953), Воловецькым, Свалявськым районами.

## Адміністративный уструй

### Територіальні громады
Число територіальных громад 13:

# Великолучківська (сільська)
# Верхньокоропецька (сільська)
# Воловецька (селищна)
# Горондівська (сільська)
# Жденіївська (селищна)
# Івановецька (сільська)
# Кольчинська (селищна)
# Мукачовська (варошська)
# Неліпинська (сільська)
# Нижньоворітська (сільська)
# Полянська (сільська)
# Свалявська (міська)
# Чинадіївська (селищна)

## Удкликованя

Катеґорія:Районы Закарпатской области
Інкска ріша

**Інкска Ріша** (кечуа. Tawantin Suyu, Tawantinsuyu, **Тауантинсу́йу**) (исп. Imperio incaico) — индейскоє крайновоє формірованя екзістуючоє у Южнӯв Америці у XI — XVI сторочах, мало території уд Колумбійского Пасто и до рікы Мауле у Чілі.

## Вайновоє діло
Полководці Інкӯв

Оружиє Інкӯв

## Досягы
**Путі**

основна статя: Путі Інкӯв

Інкы клали путі сообщенія, у тому числі через горы и джунґлі.

Обща протяга путю̄в была 25,000 км, гі транспорт там ся хосновала Лама, коню̄в у Америці не было товды ищи.

**Почта** 

Почтові удділеня ся клали по через кажді 3 км, усёго у почтовӯм ділі было задійствовано 10-14 тысяч людий.

И т.д

## Історія
**Правителі** 

Манко Капака — ~1200

Сінчі Рокі — ~1240

Лёке Юпанке — ~1260 

Майта Капака — ~1290 

Капака Юпанкі — ~1320

Інкі Рокі — ~1350

Явар Уакака — ~1380

Віракочі Інкі — ~1410

Пачакутека Юпанкі (Пачакуті) — 1438-1471

Тупака Інкі Юпанкі — 1471-1493

• 1492 — Удкрытя Америкы Колумбом.

Уайна Капака — 1493-1527

• 1513 — Васько Нуньес Де Бальба удкрывать Тихый океан.

• 1515 — Укайна Капака получать вістку за білых людий.

• 1522 — проба Паскуаля де Даґої проникнути у Інкску Рішу.

Васкарь — 1527-1532 

• 1528 — начало домовой во̄йны миже сторонниками законного Рішанина Васкары і ёго брата Атауалпы.

Атауалпа — 1532-1533

• 1534 — взятя штурмом Куско Конкістадорами.

Сайри Тупака — 1544-1561

Титу Кусі Юпанкі — 1561-1570

• 1569 — Титу Кусі Юпанкі принимать Християнсиво и позволять миссионерам дійствовати у межах Інкской Рішы.

Тупак Амару І — 1570-1572

Тупак Амару ІІ — 1780-1782.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Империя Инков на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

Катеґорія:Бывшы штаты
Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1438
Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1533
Чехы (племня)

**Чехы** — сириднёвіковоє племня котроє населяло Богемію. Исе племня дало назву єдноименному народови Чехы.

## Гісторія
У IX-X сторочу над **Чехами** ся укріпила власть Пржемысловичӯв, они довгый час ся бороли из Словінковичами из племени Злічан.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [Чехи (племя)](https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D1%85%D0%B8_(%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%8F)) на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Компютерна бавка

**Компю́терна бавка** є компютерна проґрама, котра орґанізовує игровый процес, комунікацію из партнерами по бавці авадь сама стає тым партнером про бавляча.

В типирішньый час, в многых ситуаціях, вмісто терміна *компютерна бавка* сохтуют казати *відеобавка*, сисі терміны годні хосновати ся як синонімы. В компютерных бавках игрова ситуація указує ся на моніторови вадь телевізорови (в сюй ситуації компютерні бавкы нараз сут и відеобавками), но в тот самый час компютерна бавка годна быти звуковов, телетайповов и другов.

Компютерні бавкы годні робити ся на основі фільму и книг; сут и инакі ситуації. Из 2011. года компютерні бавкы офіціально признані в США уддїльным видом умільства.

Компютерні бавкы дали сильный вплыв на общество, што в інформаційных технолоґіях называют стойков тенденційов ид ґейміфікації (трансформація обычных процесув у игрові для мотивації хосновача) для небавкового прикладного програмного застачаня.

## Удкликованя


Катеґорія:Гры
Катеґорія:Релакс
Иоаникій Зийкан

**Иоаникій Зийкан** (мад. Ioanniskiy Zeikan) (рус. Иоанникий Зейкан; род. ? с. Имстичово — ум. 8 новембер 1686, Мукачово) — епископ Мукачӯвськой Епархиї и пудкарпатьскый Православный и Уніацькый пӯп 17 стороча.

## Живот
Родився у селови Имстичово, Жупа Береґ, Мадярьскоє кралёвство, Ракуська Ріша.

У 1651 році Трансілваньска княгиня Лораньфі, вдова Дюрдя Ракоці І высвячує го у попы, у 1654 вӯн уж Епіскоп.

У 1654-1686 (из перерывами) быв Епіскопом Мукачӯвськой Униатськой Епархиї.

У 1654 році приняв Унию.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Йоаникій Зейкан на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Павлово (Ужгородьскый район)

**Па́влово** (мад. Palló) (слов. Palov) (пол. Pałło) (укр. Палло) (рум. Pallo) — село у Украйині, Закарпатьска область, Ужгородьскый район, Ґалоцька сільська община. 

## Історія
У селови нашли шліфовату фийсу из камне. У урочищови Лукагаз поселеня III-IV и VIII-IX стороч.

Село основано у 1828 році, до 1945 року быв путь у Матёвскоє Войковце, типирь ї закрыто желізным друтом советьскых часӯв. Из 1991 року у составови Украйины.

## Обывательство
На 2001 рӯк у селі жиє 422 людий, многі из них Мадяры.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [Палло](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%BE_(%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B0)) на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Панка

**Панка**  — село в Україні, у Чернівецькому району Чернівецької області.

## Гісторія
Село було засноване в XV. строча.

В 2020 році увійшло до складу Чернівецького району.

## Обывательство

### язык
Українскый язык — 2404   (97.37%)

Румыньскый язык — 31   (1.26%)

Російскый язык 31   (1.26%)

Польскый язык 1   (0.04%)

## Референции
Катеґорія:Чернівецька область
Катеґорія:Села Україны
Путила

**Пути́ла** — село на Буковині, в Вижницькому району Чернівецької області. Лежить на ріці Путилка

## Історія
Уперше згадується 1501 року.

В 1991 році увійшло до складу Україны.

## Обывательство
Населення становить на 2022 рік 3374 особ.

### Язык
Українскый язык —  (98,56%)

Російскый язык — (1,07%)

## Референции
Катеґорія:Чернівецька область
Катеґорія:Села Україны
Прекмуря

**Прекму́ря** (словін. Prekmurje) (мад. Muravidék) (нім. Prekmurje) — історическа область у Словіньску и Мадярщині, то є Зона шыріня Прекмурьскых говорӯв.

Ландшафт доста руный но даколи є пудоймы на холмы у оддаліню уд рікы Мура.

## Історія
У 800-ых роках зимля входила у состав Блатонского княжества. У 894 році захвачено Мадярами и злучено ид Мадярьскому княжествови (886-1000), **Прекмуря** было Южна часть Жупы Ваш и западной жупы Зала.

Жило там 90,000 Словінцю̄в протестантӯв, у 1920 році по Тріанону быв прилученый ид  КСХС.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Прекмурье на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Выжницькый район

**Вы́жницькый райо́н** — район у Україні, Чернівецька область. Мать розлогу 903,4 км² и  90 716 (2020) жителей.

## Історія
Быв сотвореный 19 юла 2020 року.

## Референции

Катеґорія:Районы Чернівецькой области
Груди

**Груди** ()&nbsp;— парні орґаны у верхнюй вентральнуй частї тулуба примату, изокрема людий, што содержут молочні залозы, адаптовані ид грудному годуваньови новороженых тай дїточок грудным молоком. В каждої цицькы є цвырок и ареолу кругом нього. Цицькы у чоловіку тай жун розвивают ся з єдных и тых самых тканю ембріона. Айбо лиш в людий сут фурт односно увеличені груди: у другых примату груди увеличуют ся лиш пуд час тяжа.

У період пубертата естроґены из гормоном роста выкликовуют постояный рост грудий у ​​жун. Пудкожный жыр покрыває тай затягує молочнї протокы, які сходят ся до цвырка, и йсї тканины надают грудям розмір и форму. На кунцях проток находят ся долі вадь скупченя альвеол, де выробляєт ся и сохраняє ся молоко в одповідь на гормональні сиґналы. Пуд час тяжа груди реагуют на тяжку взаимодїяня гормону, включаючи естроґены, проґестерон и пролактин, які опосередковуют лобулоальвеолярноє дозріваня, при пудготовцї до лактації тай грудного выгодовованя.

В шор за основнов функційов годуваня дїтий, жунські груди мают соціальні тай статеві характеристикы. Они были представлені в стародавнюй и модернуй скульптурі, мистецтві тай фотографії, и годні удогравати роль у восприиманьови жунського тїла. Повно культур асоціюют цицькы из сексуальностьов и рахуют голї груди на публіцї нескромностьов, изокрема, пуд час годуваня. Цицькы, особено цвыркы, сут ерогенов зонов.

## Удкликованя

Катеґорія:Органы (анатомия)
Катеґорія:Анатомия
Латорка

**Ла́торка** (мад. Latorcafő) (укр. Латірка) (рум. Latirka) (пол. Łatirka) — село у Ужгородьскому районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Топонімы
**присілкы :** Брацковьскый, Локӯтьскый.

**потокы :** Брацковьскый, Глебенӯвськый, Гатище, Крівіскый, Квасовиць, Локоцькый, Ялиноватый, Сычов.

**хащі и урочища :** Ялинованоє, Козакова полонина.

## Обывательство
У 1921 році у селі было 120 хыжӯв и 686 людий.

У 1989 році туй жив 641 чилядник.

У 2001 році туй жило 598 людий, из них подля языка: 

Украйиньскый — 100%

## Історія
На зачатку 1900-ых село было у окрузі Надьберезный, Жупа Береґ.

У 1910 році у селі жило 623 людий из якых 557 Русины, 54 жиды, 9 мадяры, 3 инні.

У децемброви 1914 року у селови вели оборону «УСС» котры знамі за ненависть ид містным Русинам, особо уто ся проявляло у боях за снлан Везерсалаш (Пудполозя) и Зуґо (Гукливый).

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Латірка на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Такош (село)

**Такош** (мад. Tákos) (укр. Такош) — село у Мадярщині, Жупа Сабольч-Сатмар-Береґ, Округ Вашарошномыйнь.

## Гісторія
У селови є цирьков основана у 1766 році.

Село первый раз ся споминать у 1321 році на судови кой Втиць (Обул Каллаи) уничтожив Опшаря сына Шандора Каплона.

У 1488 році Чысері Орос купив туй зимлі.

У 1500 році Янош Дургай мав половину села.

Містну цирьков называвуть «Боса Нотр-Дам».

## Насіліня
У селі жиє на 2001 рӯк 411 людий

2023 — 354 

Мадяры — 89% 

Цигани— 11%

## Меры
Мигаль Кіш — 1990-2002

Чаба Габор Надь — 2002-2006

Янош Варґа — 2006-2014

Шандор Філіп — 2014- н.д

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Tákos на Мадярьськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Ціцак, Мигаль Иванович

**Ціцак Мигаль Иванович** (; род. 7. юна 1948, с. Имстичово, Иршавськый Район, Закарпатська область, УССР, СССР) — русиньскый поет, журналіст и редактор Иршавской районной новинкы "За нове життя".

## Біоґрафія
Родив ся **Мигаль Иванович Ціцак** 7 юна 1948 року у селі Имстичово, присілок Левош. Кӯнчив УЖНУ, дале робив у Луковицькӯв, Иршавськӯв и у Виноградӯвськӯв школах, видячи його талант и жаданя учити когось чомусь новому, його пригласили на должность завідувучого редакціёв Иршавськой районной новинкы "За нове життя", на должность вӯн вступив у 1977 році, до 1992 року, дале вӯн робив єдным из редакторӯв, писав у слободный час вірші, наприклад наведеме вірш-сочуствіє о памняти Едіты Біксий-Світлик (по украйинськы)

«Ти в обіймах сирої землі,

Де ність болезні, ність печалі.

Та чому навкруг тебе сумні

Твої друзі дитинства повстали? 

Ти своє вже, земне, віджила,

Дуже рано, ой як дуже рано!

Довго — довго у друзів твоїх

У серцях заживатеме рана.

Хай твій ангел-хранитель з небес, 

(Його ім'я, земним нам, не знане), 

Твою душу леліє й хранить

І вона хай до Бога пристане,

Прощавай, наша добра душа,

Твого серця скінчилася битва.

Нам, живим, відтепер по тобі 

Залишається тільки молитва.»

**Мигаль Иванович Ціцак** быв автором многых статий и стінґазет, быв публічным лицём свого села, многократно выступав на публіці складавучи вірші и другы тексты по темі дійства.

У 2006 році уйшов на пізнию айбо не лишив публіцістичну деятелность.

## Файта
**Мигаль Иванович** мав 3 дітий и многых внукӯв, быв и є файный ґазда, має въедно из свойым сыном Ціцак Мироном Мигалёвичом великоє ґаздӯвство, жонатый, 7 юна 2024 року исполнило му ся 76 рокӯв.

## Удкликованя
Тоты даны суть взяты из слӯв внукӯв Мигаля Ивановича:Ивана и Мирославы, статий Иршавской районной новинкы "За нове життя" и книгы Анны Орос «Моє рідне Імстичово».

Катеґорія:Уродили ся 7. юна
Лопушня

**Лопушня** (укр. Лопушне) (мад. Leveles) (рум. Lopușne) — село у Хустському районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Обывательство
У 1989 році у селі жило 644 людий (99% Русины)

У 2001 році у селі жило 650 людий, из них:

Русины — 649 (99,85%)

Руські — 1 (0,15%)

## Історія
Первый раз ся село споминать у 1745 році гі Lapоsnya, Лапошня; 1781 — Lopusnya, Лопушня; 1808 — Lopusna, Лопушна; 1828 — Lopuszna, Лопусна; 1851 — Fényes Elek, Фийнёш Елек; 1905 — Lopusnya, Leveles, Лопушня;1913 — Leveles, Лопушня; 1925 — Lopušná, Лопушня; 1930 — Lopušný, Лопушный; 1944 — Lopusnya, Лопушня; 1983 — Лопушное, Лопушне, Лопушня.

## Реліґія
У 1928 році у селови учинили православну цирьков Введенія пр. Богородиці.

Стіны и иконостас рисовав Федор Форос.

У 1994 році стару дзвӯнницю розобрали и вчинили нову.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [Лопушне](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%88%D0%BD%D0%B5_(%D0%97%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C)) на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Лопушня (Ивано-Франкӯвска Область)

**Лопушня** (укр. Лопушня) (рус. Лопушня) (пол. Łopuszna) — руснацькоє село у Ґалычынови, Ивано-Франкӯвска Область, Украйина. 

## Історія
У 1850 році туй из рікы уловили пра-словяньскый идол Світовид.

У авґустови 1916-1917-ых рокӯв у Ґалычынови войовав 40,000 Османьскых солдат пуд руководством Севата Чонбалі, у селі є Турицькый тимитӯв на якому 200 гробӯв. У 1939 році у селі жило 360 людий:

Полякы — 345 (95,8%)

Галычани — 5 (1,4%)

Жиды — 10 (2,8%)

У 1946-1947-ых роках у село завезли дас 350 Русинӯв из Лемковины и Надсяня, 350 Полякӯв было переселено у Централну Польску.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк жиє 282 людий из них бӯльшӯсть є Русины.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Лопушня на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Івано-Франківска область
Кольчин (Люблінськоє Воєводство)

**Кольчин** (пуд. Кольчін) (пол. Kołczyn) — пудляськоє село у Польску, Люблінськоє воєводство.

## Історія
У 1869-70 роках експедиція Павла Чубиньского зазначать ош у селі живуть Волыняне уніакы.

У 1975-1998 роках было у составі Білопудляського воєводства.

## Обывательство
У 2011 році у селі жило 180 людий: 36 діти, 103 взрослі, 41 пінзійонер.

Бӯльшӯсть містных є Полякы, айбо є невелика громада дас у 40 чоловік из Пудляшан.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [Колчин](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%87%D0%B8%D0%BD_(%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B5_%D0%B2%D0%BE%D1%94%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE)) на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Ґолдап

**Ґолдап** (рус. Голдап) (пол. Gołdap) (біл. Голдап) (лит. Gelbapé) (нім. Geldap) — варош на Северо-выході Польска, центр Ґолдапского Повіта Варміньско-Мазурского воєводства.

## Знамі Родаци
• Иоган Тіле (1860-1935) — німицькый зоолог и малаколог.

## Обывательство
На 2011 рӯк у варошови жиє 13,788 людий.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Ґолдап на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Серґей Скорвід

**Серґей Ско́рвід** * Сергей Сергеевич Скорвид* (24. януара 1958, Москва, СССР — 20. марта 2025, Прага, Чехія) — російськый лінґвіста и перекладатель.

## Біоґрафія
У 1980. році докунчив удділеня славістикы філолоґічного факултета Московського державного університета. У 1983. році докунчив аспірантуру на кафедрі славянської філолоґії МДУ. У 1990. році вборонив кандидатську дисертацію за синтаксис давньочеського языка. 

Учив на кафедрі славянської філолоґії МДУ уд 1983. року. У 1994–1999. роках, а пак уд 2007. року учив у Російськум державнум гуманітарнум університеті. У 2016. році дустав званя доцента. У 2022. році пушов из Москвы до Прагы, де робив у Карловум університеті, в Університеті Палацького в Оломовцю и в Університеті Градця Кралове.

Занимав ся головно компаративнов ґраматиков славянськых языкув, западнославянськыми языками и їх контактами, западнославянськыми (чеськыми и польськыми) переселенчими діалектами у Росії. Інтересовав ся ай малыми славянськыми языками, публіковав статі за русинськый язык и його розличні варіанты. Перекладав из чеського, словацького и польського языкув.

## Моноґрафії
* *[https://inslav.ru/publication/skorvid-s-s-atributivnye-posessivnye-konstrukcii-v-istorii-slavyanskih-yazykov-m-2018 Атрибутивные поссесивные конструкции в истории славянских языков (2018)]*
* *České etnojazykové ostrovy v Rusku na počátku 21. století (2024)*

## Референції

Катеґорія:Лингвисты
Китайськоє писаня

**Китайськоє писаня** (; піньїнь: zhōngwén, «китайськоє писаня»)&nbsp;— стародавньый и цїлохоснованый метод записа китайського языка. Китайські ієрогліфы пошорені за логосилабічным принципом, а не абетковым. Каждый знак&nbsp;— єдносилабічноє слово, так называєма логоґрама, вадь єдносилабічна складова даякого слова. Ієрогліф вадь ієрогліфічна комбінація позначают фізичні обєкты, абстрактні понятя вадь выговор.

Знакы китайського писаня (; піньїнь: hànzì, ханьцзы, «буквы Хань»). Они шыроко хоснуют ся не лиш в Китайови, ай и в японському и корейському писаньови, а до 1945. года хосновали ся у Вєтнамови. У контекстови інтернаціоналізації, писаня, захоснованого на китайському, называют CJK (Chinese, Japanese, Korean) вадь CJKV (з добавленьом Vietnamese). У 20. стогудї китайськоє писаня пережило розкол через політичный розкол самого Китая на КНР и Републіку Китай. В останюй хоснуют традиційну систему писаня, а в першуй&nbsp;— спрощену.

Число китайськых ієрогліфу, согласно из китайськым класичным словником Кансі, складає 47 035 знаку. Бульше половины из них сут архаїзмами и у нынїшньому китайському языкови не хоснуют ся. Обычно, образованый китаїць знає 4&nbsp;— 5 тисяч ієрогліфу. Кроме ієрогліфу є спеціальна латыниця для фонетичної передачі китайського языка.

## Удкликованя
Рухну (село)

**Рухну** авадь **Ругну** (ест. Ruhnu küla)  (лот. Rukhnu) — село у Естонії, што є на острові Рухну, село є центром Волости Рухну, што є у повіті Саарема.

## Обывательство
У селі на 2021 рӯк жило 89 людий, из них:

Есты — 100% 

У 1842 році туй жило 389 людий, 1967 — 222, 1973 — 99, 1979 — 58. Леш у 2010 році обывательство помалы начало ся увеличовати, сягнувшы 141 обывателя у 2019, у 2021 обывательство опят упало ниже 100 людий.

## Історія
Село ся первый раз споминать у 1688 році. Є знамость за май староє село Ґалбін авадь Ґалмабін, по -Свеньскы «Староє Село».

До 1944 року векшыну обывательства составляли Шведы. У 1944 році кой Челлена Армада взяла острӯв пуд свӯй контрол без мала усі Шведы утікли у Свеньску (хоснує ся и друга назва «Швеція»). Есты (хоснує ся и друга назва «Естонці») такой товды зачали селитися у тых краях.

Май векшым обывательство села было у 1842 році кой там жило 389 людий. У 1969 році повінь зничтожила гавань, многі хыжі и людські заведеня. Рыболовный промысел розпустили, многі люди у́їхали.

## Реліґія
У селі є 2 церкви, єдна из них Цирьков ст. Маґдалины, построєна у 1643 році — є май стара деривляна стройка у всю̄в Естонії.

У 1944 році кой Шведы пӯшли гет та забрали витражі церкви. Их мож увідіти у Державнӯм Музею у Штокголмови.

Друга же цирьков, называвуть ї містні «Нова Цирьков» (естоньскый. Ruhnu uus kirik) была построєна у 1912 році, цирьков построєна из камне айбо стріха деривляна, церкви суть неда́леко єден уд єдного.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [Ruhnu (plaats)](https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Ruhnu_(plaats))на Нидерландськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Стратклайд

**Стра́тклайд** авадь **Алт-Клут** ци **Камбрия** (aнґл. Strathclyde) (шкоц. Alt Clut) — Бритьскоє кралёвство котроє екзітовало у V-XII сторочу.

## Історія
Про преданёви крайна была основана у V сторочови Керетіком Бировом, вождём Келтского племени Дамнонію̄в, федератӯв Рымской рішы. Резіденція му была Дан-Брітанн (Каштиль Бритӯв).

## Кралі
• Клідно ап Кинвелин (560-597) — сын Кинвелина 

• Кінап ап Клидно (VII стороча)

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Стратклайд на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Русіфікация Фіньска

**Русіфікация Фіньска** (рус. Русификация Финляндии) (фін. sortokaudet, дословно «Рокы заказованя») — політіка Російской Рішы ид Великому Княжеству Фінляндському, зпалановата на ото обы помалы асіміловати обывательство Фіньска и удмінити Фіньску автономію котра была дата у 19 сторочу.

## Зачаток и перві жертвы
У окто̄вброви 1899 року посаду Ґенерал-Ґубернатора Фіньска заняв Микула Бобриков, у 1900 році Микула ІІ не никавучи на протесты и письма ид Микулі из взыванями не робити того, пудписав закон (уд фебруара того же року вӯн мӯг издавати законы у Фіньску без согласія Сойма Фіньска.) по якому єдинственным крайновым языком є Руськый.

16 юна 1904 року Ґенерала Бобрикова у Гельсінкох убив Фінскый націоналішта Ейґен Шауман (котрый быв застріленый того же дне).

## Довершеня и Реболуція
Пӯсля реболуції 1905 - 1907 рокӯв Російскі політичны и воєнны діятелі продовжали зменьшати автономию Фіньска и даже пробовали-предлагали передати даякі зимлі уд Фіньска ид Російськӯв Ріші.

17 юна 1910 року Фіньскый Сейм ищи май лишили силы, они не годни были даже принимати законы и котроловати воєнны діла, школьство и язык.

5 фебруара 1912 року Росіян изруняли из Фінами у межах Великого Княжества Фінляндського. У 1914 автономія была де-факто удмінена, начали ся репрессії против Фінӯв. Фіны узнавши через прессу за планы Росії асіміловати их народ и заказати язык на державнӯм уровні начали тікати за гатар и записоватися у части «Фіньскі Єґеря» у Німицькӯв Армаді и вести анти-крайнову діятелность.

На уборах 1916 у Сейм уйграла соціал-демократічна партія Фіньска.

Фебруарска и Окто̄вберска реболуції гі резултат послужили шансом Фінам мати свою независну крайну, 18 юла 1917 рока Автономія была вернута для ВКФ, сись закон удмінив лично Кереньскый, глава  «Временного» правительства, сейм розпустили а ёго будову заняли Русскі вӯйська.

6 децембра была провозглашена независна Фіньска Держава, за тым зачала ся домова во̄йна у Фіньску, и Фіньску признав СССР (по факту вто дійствовало до 1939 року).

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Русифікація Фінляндії  на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Космічноє лїтаня

**Космічноє лїтаня** — вандрованя вадь перевезеня через космос. Ясної границї помежи Земльов и космосом не є, и Межинароднов авіаційнов федераційов была принята границьов высота 100 км уд Землї (лінія Кармана). Кыбы на такуй высоті лїтаючый апарат лїтав из-за дїяня аеродинамічных сил, має быти в ньогоперва космічна скорость, што робит лїтаня май скоро орбітальным, чим аеродинамічным. Класичный роздїл помежи авіа- и космічными лїтанями все май бульш розмыває ся из-за розвиваня суборбитальных космічных кораблю и орбітальных самольоту.

Первый чоловік, якый полетів у космос — совітськый космонавт Юрій Ґаґарин. 12. апріля 1961. года на космічному корабльови «Восток», запущеный быв из космодрома «Байконур», ун пролитів по орбітї кругом Землї, 108 мінут находив ся в космосови, и успішно вернув ся на рудну планету.

## Удкликованя

Катеґорія:Козмичны леты
Осы (племня)

**Осы** (пол. Osii) — выходно келтскоє племня, живущоє у хащовӯв и гӯрськӯв крайні.

Язык и сохташ **Осӯв** указує ош они сут потомкы Иллирійцю̄в. Платили дань Сарматам и Квадам.

**Осы** жили на зимлёх нынішнёго централного Словеньска и северной Мадярщины. По другӯв же верзії они жили іщи и на юзі Полска, тай у окресі Ужгорода и Береґсаса.

## Споминаня Тацитом у ёго роботі "Ґермания"
Оріґіналный текст на латыни «Retro Marsigni, Cotini, Osi, Buri terga Marcomanorum Quadorumque claudunt. E quibus Marsigni et Buri sermone cultuque Suebos referunt: Cotinos Gallica, Osos Pannonica lingua coarguit non esse Germanos, et quod tributa patiuntur.»

по русиньскы:

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [Осы (племя)](https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%81%D1%8B_(%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%8F)) на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Повість за Ґендзі

**«Повість за Ґендзі»** (, げんじものがたり, «Ґе́ндзі моноґата́рі») — памнятка класічной японьской літературы, лірична повість жанра Моноґатарі періода Хейъян. Ділиться на 54 томы, написаны у 1001-1005 роках. Автор: Мурасакі Сікібу.

## Персонажі
* Ґендзі 
* Леді Кіріцубо
* Рішанин Кіріцубо
* Судзаку
* То но Тюдзё
* Первый Міністр (правый)
* Другый Міністр (лівый)
* Омуёбу
* Фудзіцуба
* Аой (Яой)
* Кі но Камі
* Іё но суке 
* Уцусимі
* Тюдзё
* Нокіба но Оґі
* Кореміцу
* Князь Хёбу
* Коґімі
* Кітаяма но Амаґімі
* Сёнаґон
* Мурасакі
* Юґао
* Леді Рокудзё
* Укон

## Танка, хосноваты у повісті
У романови хосновато 514 танка разных поетӯв епохы Хайъян, миже ними танка: Оварі-но, Фудзівара но Тосіюкі, Кі но Цураюкі, Сенекіара-сю, Сестра Оно но Коматі, Оварі-но Хаманусі, Сканоуе но Коренори и другых.

## Товмачіня
На анґліцькый язык товмачився 5 раз: Сумацу Кентё (1882), Артуром Вийли (1926-1933), Едвародом Сайденстікером (1976), Гелен Маккалов (1994, урывкы) и Роялом Тайлером (2001).

На Чиськый товмачено Карлом Фіалов  (чиськ. «Pribeh Prince Gendziho»)

На другы языкы ся тоже товмачило, иппен и на украйиньскый.

## У Массовӯм указаню
### Кіно
* Повість за Ґендзі (1951) 
* Нова повість за Ґендзі (1961)
* Повість за Ґендзі (1966) Кон Ітікава

### Опера
* Повість за Ґендзі (1999) Мікі Мінору и другі.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Повість про Ґендзі на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Цент

**Цент**&nbsp;— єдиниця довжины в системах SI тай СГС.

У системі СГС є основнов єдиницьов міряня лінійных розміру.

У ошколянуй практицї для поясненя величины сантиметра хоснуют такі пудручні «приблизні еталоны», як дві зошитовых клітинкы вадь шырина великого перста рукы.

## Хоснованя цента

* для оголошеня про уровинь опаду, уміряных плювіометром
* у системі СГСЕ тай гаусовуй системі цент є основнов єдиницьов міряня електричної ємности (в сюй якості називає ся так само статфарад). У СГСЕ 1 цент ємности&nbsp;— йсе електрична ємность кулї з радіусом 1 цент, котра находит ся у вакуумі. 1&nbsp;цент&nbsp;ємности&nbsp;≈&nbsp;1/9·10-11&nbsp;Ф&nbsp;=&nbsp;1,11…&nbsp;пФ
* у системі СГСМ и гаусовуй системі цент є основнов єдиницьов міряня індуктивності
* на картах, сантиметры хоснуют ся для переведеня масштаба карты в реальні кілометры
* для представленя другого момента площ (см4).

## Удкликованя
Шах-наме

**Шах-наме́** авадь **Кралё́ва кни́га** (пер.  شاهنامه; Šāhnāmah ) — епічна поема написана персидськым поетом Фірдовсі, у 977.-1010. роках.

## Илюстративны екземпляры
Илюстративны копії є май розкӯшна персидська мініатюрна живопись.

Царі Великых Моґолӯв пуддержовали покровительство Шах-наме у рукописи.

При Тимурідох при каждому емірови бизӯвно мало ся писати рукопись Шах-наме, кажда така рукопись ся давала закажчикови.

## Товмачіня
**Єдинственный перевод на Арабськый язык** быв написаный у 1220 році, перидськым ученым из Исфахана правителёви Дамаска Муаззамі.

**Англіцькі переводы**

Є много Анґліцькых товмачінь, векшына из них изкурчены. Миже 1905-1925 роками Адам и Едмон Ворнеры написали повный перевод Шах-наме у 10 томах, неповный перевод у 1967 році робив и Рубен Леві и другі.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Шахнаме на Сирбськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Пшеніця

**Пшені́ця** (лат. Tríticum) рӯд тавлянистых, трав сімейства злакы, май многа зернова култура у світі.

## Происхождіня
**Пшеніця** происходить из Мезопотамиї, май віроятноє місто зарождіня пшеніці є окрес вароша Диярбакырь у Турції.

## Хоснованя
По данным ОЗН 90% зерна пшеніці иде на корм худобі, на корм жвачным жывотным иде и сіно, сенаж и другі.

Из пшеніці роблять муку котра ся хоснує на упіканя хліба и другых мучных продуктӯв, и на робку травляного масла, из **пшеніці** варить ся Віскі, Палинка и Пиво.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Пшеница на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Колочава

**Колоча́ва** (мад. Alsókalocsa) (чись. Koločava) (укр. Колочава) (рум. Koloceava) — село у Хустському районови, Закарпатьской области, Украйины, на території націоналного парка "Синевир".

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 5,026 людий, из них подля языка:

Украйиньскый — 99,90%

Руськый — 0,10%

## Наука
У селі робить біобаза УЖНУ, коло села є метеостанція.

## Знамі Родаци
• Микула Шугай — пудкарпатьскый народный «герой» и збойник, бориць из Чехословеньскыв властёв.

• Штаєр Петро Федорович — пудкарпатьскый скульптор.

**Жили туй** 

Иван Олбрахт — чехословенськый писатель и поет.

И другі.

## Історія
У глухых горох у XV сторочу утікачі уд Мадярьской власти основали хутор "Лаз" котрый ныні є центром села.

У 1365 році у сих зимлях мали 6 дарабӯв Румыны из рода Драґфіёвцю̄в, у 1526 році село принадлежало округови Хуст, жупы Мараморош.

У 1920-ых туй орудовав Микула Шугай.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Колочава на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Николай II.

**Николай II.** і **Миколай II**:
* Николай II. (1868—1918) — російскый імператрр (1894—1917).
* Николай II. (ум. 1061) — папа римскый (1059—1061).
* Николай II. — патріарх Александровскый (1263—1276).
* Николай II. Мекленбурьскый (пом. 1225) — князь Мекленбурґа (1219—1225).
* Николай II. Хрисоверг (пом. 991) — патріарх Константінопольскый (979—991).
*Миколай II. Немодліньскый (пом. 1297) — князь Немодліньскый (1276—1297).
Націоналсоціалістічна нїмецька роботницька партія

**Націоналсоціалістічна нїмецька роботницька партія**, **НСДАП** (, курто *NSDAP*) — націстічна політічна партія котра была головнов партіёв в Нїмецьку з року 1933. Єй лідером быв Адолф Гітлер, котрый тыж быв головным в Націстічнім Нїмецьку з фебруара 1933 по апріль 1945.

## Історія
Партія ся розвивала з меншых політічных ґруп, переважно націоналістічно орьєнтованых, котры постали по Першій світовій войны. В роцї 1918 в Бременї была заложена ліґа з назвов *Freier Ausschuss für einen deutschen Arbeiterfrieden* (Вольный комітет за слободу робітників). 

## Референції

## Література
*
Настя Ивлєєва

**Анастаси́я Вячесла́вӯвна (На́стя) Ивлє́єва** (кой была "уддана" **Узеню́к** ; род. 8 марца 1991, Розметелёво, Ленінґрадьска область, СССР, РСФСР) — російська телеведуща, блоґер, актріса. Май знама ге Instagram-блоґер и ведуща украйиньской телепередачі "Орел и Решка".

У децемброви 2023 року Настя орґанізовала "голу" вечорницю, пӯсля того ї обвинили у пропаґанді нетрадиціонных цінностий.

## Біоґрафія
Родила ся 8 марца 1991 року у селі Розметелёво, Ленінґрадьска область, СССР, РСФСР. По кӯнцю учобы у школі поступила у Санкт-Петербурзькый Крайновый Універзитет, факултет рекламы и связи из обществом. У 2015 році переїхала у Москву.

У 2013 році завела свӯй Instagram-блоґ, на 1 мая 2024 її основный блоґ _agentgirl_  у Инстаґрамі мать 17,9 млн пудпищикӯв.

Мать и свӯй акаунт у Tik-tok и у YouTube послідньый мать 4,6 млн пудпищикӯв айбо из децембра 2023 року відеа ся не укладавуть.

## Лічный живӯт
По переїзді у Москву зачала ходити из солістом рокаша "Челсі" Арсеном Бородіным, они ся познакомили ищи у 2011 році у Санкт-Петербурзі, у окто̄вброви 2017 пара ся розстала.

13 юна 2018 року заявила ош встрічать ся из гудаком (кіть му творбу мож так назвати) Алексійом Узенюком, май знамый ге «Елджей». 5 септембра 2019 року Настя ся уддала за Узенюка и взяла си го фамілію, она стала Анастасия Вячеславӯвна Узенюк, 9 юла (руно як ї партнерови ся сповнило 25 рокӯв) заявила ож они ся розставуть.

## Общественна позіція
У 2017 році была у Крымови, за што ю̄в и заказали у 2019 році вїзд у Украйину на 3 рокы.

У 2020 році пуддержовала Алексія Навального, а кой го отравили "Новічком" та желала му "Скорше поправитися".

Марец 2022 року. Настя Ивлєєва уступила против Російской аґресії против Украйины и призвала Путіна "Лишити ся кровопролытя".

29 фебруара 2024 року у свою̄м ТҐ- каналі заявила ош, по никаню посланя Путіна ид федералным зборам готова го пуддержати на выборах 2024 року.

2 мая 2024 року была на окупіроватых Росіёв теріторіёх. 

Уповіла ош ниґда не пуддержовала А. Навального а леш была членом "популарного кываня", купила за свої гроші БПЛА на ВС РФ.

## Фіґлі
Знама миже молодого поколіня ге автор мема "Пися пятнадцать сантиметров". Появилося вно у єдному из епізодӯв ї интервю у Митра Дудя де она условила желаный розмір полового органа якый має быти у ї партнера.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Ивлеева, Настя на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Кубаньска Рада

**Куба́ньска Ра́да** *([[Україньскый язык|укр]]. Кубанська Законодавча Рада) ([[Російскый язык|рус]]. Кубанская Рада)* — законодавча орґанізація Кубантского козачого вӯйська и Кубаньской ЛР, сотворена у апрілёви 1917 року. Пӯсля Окто̄вберской реболуції борола ся из Советьскыв властёв.

## Історія
Была образовата по Фебруарськӯв реболуції ге Кубаньска вӯйськова рада (воєнный округ), у окто̄вброви 1917 стала краёвыв радов.

Отаманом быв убратый А.П. Філімонов, Кубаньска краёва рада зачала збирати ся на обговоріня важных діл края.

## Кӯниць екзістованя и Советьска власть.
Законодавча рада у новемброви 1917 року убрала нову управу, 28 януара 1918 року слідувучи прикладови УЛР, Кубань провозглашать независность КЛР, из столицёв у Екатеринодарови. У 1920 рада перестала екзістовати.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Кубанская Рада на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Округ Ряшӯв

**О́круг Ря́шӯв** авадь **Жешувськый уї́зд** (нім. Bezirk Rzeszów) (рус. Округ Жешув) (пол. Powiat rzeszowski) — адміністративна єдениця екзістовавша у 1867-1918 роках у Австро-Мадярщині, адміністративный центр варош Ряшӯв.

## Історія
Площадь округа у 1879 році мала 707,19км², мав 117,721 обывателя. Округ мав 121 населеный пункт и 4 районных суда, у Ряшові, Глогуві, Стшыжуві и Тычині.

У 1915 році входив у состав Перемышльской Ґубернії образованой на занятӯв Руськыми вӯйськами території Австро-Мадярщины, 

По первӯв світовӯв во̄йні округ таге и ціла Ґаличина войшли у состав Польска (1921).

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Округ Жешув на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).