open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Білоруська Вікіпедія (класічным правописом)

**Білоруська Вікіпедія** класічным правописом, на Тарашкевіцї ()&nbsp;— білоруськоязычна часть Вікіпедії класічным правописом. Була створїня в 12. авґуста 2004 року.

Днём    року Білоруськый оддїл Вікіпедії на Тарашкевіцї обсягує  . Зарегистрированы  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить .

## Штатістіка
* 1 юня 2008&nbsp;— 10 000 статей.
* 17 юня 2010&nbsp;— 25 000 статей.
* 6 авґуста 2013&nbsp;— 50 000 статей
## Одказы
*  Білоруська Вікіпедія&nbsp;— Головна сторінка

Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії
Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії
Старославяньска Вікіпедія

**Старославяньска Вікіпедія** ()&nbsp;— старославяньскоязычна часть Вікіпедії. Була сотворена у септемброви 2006 року.

Днём    року Старославяньскый оддїл Вікіпедії обсягує  . Зарегистрированы  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить .

## Штатістіка
* марец 2007&nbsp;— 100 статей.
* 24. мая 2011&nbsp;— 500 статей.
* 22. януар 2022&nbsp;— 1000 статей.
## Одказы
Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії
Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії

* Старославяньска Вікіпедія&nbsp;— Головна сторінка
Чоколада

**Чоколáда**&nbsp;— їстувный продукт, цукрарьскый выробок, выробеный з ферментованых, пекарьскых і покрупеных семя какаовоґо дерева.

Катеґорія:Їдла
Булгарьска Вікіпедія

**Булгарьска / Болгарьска Вікіпедія** ()&nbsp;— булгарьскоязычна часть Вікіпедії. Була створїня 6. децембра 2003 року.

Днём    року Булгарьскый оддїл Вікіпедії обсягує  . Зарегистрированы  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить .

## Штатістіка
* 3 октобра 2004&nbsp;— 10 000 статей.
* 24 мая 2010&nbsp;— 100 000 статей.
* 17 юля 2013&nbsp;— 150 000 статей
* 12 юня 2015&nbsp;— 200 000 статей.
## Одказы
*  Булгарьска / Болгарьска Вікіпедія – Головна сторінка

Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії
Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії
Катеґорія:Болгария
Сомальска Вікіпедія

**Сомальска Вікіпедія** ()&nbsp;— сомальскоязычна часть Вікіпедії. Була створїня в децембері 2004 року.

Днём    року Сомальскый оддїл Вікіпедії обсягує  . Зареґістрованы  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить .

## Штатістіка
* 10 мареца 2015&nbsp;— 3751 статей.
* 2 новембра 2022&nbsp;— 8657 статей.
## Одказы
*  Сомальска Вікіпедія&nbsp;— Головна сторінка

Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії
Сіверносаамска Вікіпедія

**Сіверносаа́мска Вікіпе́дія** ()&nbsp;— сіверносаамскоязычна часть Вікіпедії. Была сотворена 20. юля 2004 року.

Днём    року Сіверносаамскый оддїл Вікіпедії обсягує  . Приголошены суть  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить .

## Штатістіка
* 12. марца 2006&nbsp;— 700 статей.
* 13. юна 2007&nbsp;— 2140 статей.
* 18. януара 2012&nbsp;— 4000 статей.
* 1. юла 2012&nbsp;— 5000 статей.

## Одказы
* Сіверносаамска Вікіпедія&nbsp;— Головна сторінка

Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії
Іспаньска Вікіпедія

**Іспаньска Вікіпедія** ()&nbsp;— іспаньскоязычна часть Вікіпедії. Была заложена 20. мая 2001 року.

Днём    року іспаньскый оддїл Вікіпедії обсягує  . Зареґістрованы  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще чісло едітовань выносить .

## Штатістіка
* 30. мая 2005&nbsp;— 50 000 статей.
* 8. марца 2006&nbsp;— 100 000 статей.
* 5. авґуста 2009&nbsp;— 500 000 статей.
* 1. мая 2012&nbsp;— 1 000 000 статей.

## Одказы
*  Іспаньска Вікіпедія&nbsp;— Головна сторінка

Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії
Шандор Петефи

**Ша́ндор Пе́тефі**, , уродженый яко , *1. януар 1823, Кишкереш, Мадярске кральовство – †31. юл 1849, Шегешвар, Ардял (днесь Сигишоара, Румыния)&nbsp;— вызнамный мадярскый поет, ключова постава револуции 1848. року. 

За свой куртый живот написав около тысяч верши, з котрых ся заховали около 850, а вельо найпознатшых потовмачены на чужы языкы.

## Биография
Походив з мадярскоязычной родины мясаря Иштвана Пе́тровича (1791–1849) и Марии Грузовой (1791–1849). Родина мала корѣня на Горных Уграх (днесь Словакия).

Петефи ся учив во восьмох розличных школах (до року 1839), де зачав писати вершы. Але скончити гимназию му не дав финанчный упадок отця, а тыж залюба ку театрови. В року 1839 — статист Народного театру, але худобность го змусила того ж року ся записати шоровым вояком. Во войску вельо хворѣв, зашто зачатком рока 1841 быв пропущеный зо службы. Одтогды вельо путовав по Мадярщинѣ, звекша пѣшо, жив полужебрацкым животом, пристав накурто ку вандровному театрови. Его первый верш *Пияк*, *A borozó*,  быв опубликованый 21. мая 1842 в часописѣ  *Athenaeum*. В року 1844 выберать ся до Пешту з намѣром выдати свои вершы. Ту достав помочь од найславнѣйшого в тот час мадярского поета Мигая Верешмарти, котрый го порекомендовав за помочного редактора часописа *Pesti Divatlap*, а того ж року вышла и его перва поетична зберька, *Versek*, котра го зробила нараз славным, хоть тон его поезии быв на тот час незвычный и вельох шоковав.

Петефи быв вызнамнов поставов в литературном животѣ свого часу и в Мадярской револуции 1848. Во своих вершах бичовав несправедливость социалного устрою, нападав привилегии немешства и монархии. З политичной стороны быв крайным радикалом и запаленым агитатором, але не быв скушеный и не удало ся му достати мѣсто посланця в парламентѣ. Его вершы дыхтѣли политичнов наремностьов, а еден з них, *Talpra magyar* (Встань, Мадяре), став ся гимнов револуции. Вступив до револучного войска и пропав без вѣсти в битвѣ при Шегешварѣ 31. юла 1849.

## Творба
Уже во своей первой книзѣ Петефи обертать ся ку жанрови людовой спѣванкы, наповненой пейзажныма образками, любовныма темами и жанровыма сценками. Охаблять формалности класицистичной поезии и противопоставлять им простоту и природность людовой спѣванкы. Зображуе простых люди: селян, бирешох, пастухох. З выразовых способох романтичной поезии вдячно хоснуе образ розбуреной природной стихии, котрый у него часто указуе не субъективный стан душѣ поета, але симболизуе силу народного духа. При том Петефи прекрасный пѣсник любови и природы, в его лирицѣ ся органично споюють щирость чувств и непосредность их выражѣня.

Петефи — закладатель мадярской народностной формы реализму, якнайтѣснѣйше звязаной з фолклорныма традициями и просвѣтенсков литературов. 

## Жерела и одказы
*  
* 
*  
*  

## Референции

Катеґорія:Мадярскы поеты
Катеґорія:Поеты Мадярщины
Автомаґістрала D1 (Чесько)

**Автомаґістрала D1** (), **Брняньска автомаґістрала** ()&nbsp;— найдовга маґістралова автомобілна дорога в Чеську.

Автомаґістрала споює головне місто Чеська&nbsp;— Прагу, з южновыходнимы областями, тиж з містами Брно тай Острава. 

## Полога
Автомаґістрала мать довжку 376,5 км, з котрых поставено 352,5 км. Бере своє начало в районі Ходов в Празі. Конєць є у міста Богумін пуд польсков границёв. Найвекша поволена швыдкость є 130 км/год. 

## История

История сиї дороги начинає ся в 30-х роках ХХ. стороча. Першый проект быв в року 1935 тай мала назву " Людова дорога Плзень - Кошіцї ". Айбо сись проект не дустав пуддержкы, тай не быв реалізованый. Векшы успіх дустав проект Яна Антоніна Баті, котрый на свуй кошт створив проект дороги Хеб - Великый Бычков. В року 1971 была поставена перша дїлянка дороги Прага - Мірошовиці. А в року 1980 была готова дорога Прага - Брно. В плану было продовжіння дороги аж до Кошіц, тай были готові дакотре частини дороги на Словеньску. Айбо з розпадом Чеськословеньска в року 1993. Было заплановано поставити дорогу уд Брна на выход до Ліпніка над Бечвов, а удты в бок польскої граници ставила ся автомаґістрала D47, тай в року 2007 проект D47 стала частёв D1. Пуслідным поставенов частёв дороги став в року 2012, пригранична часть Богумін - Гожічкы, котра споєла з польсков автомаґістралю А1.

## Референції


Катеґорія:Автомаґістрали в Чеську
Авторітарізм

**Авторітарізм** (од &nbsp;— повна влада, вплыв)&nbsp;— діктаторьска форма панованя, політичный признак режиму, при котром влада проголошує ся право на владу.

Кероваючи країнов, авторітарізм може быти або мілітарным, або єднопартійным. Жытелї потїшені вонкашнов сітуаціов або легковажно. 
У даякых припадків воєнні домінуют. Авторітарный режім не обовязково повинен надїяти ся на помуч од своїх жытелїв або зависїти од них, обы ся обстали при владі. 

## Авторітарізм і тоталітарізм
Авторітарізм розлучат ся міджі тоталіралізму тым, што він не стремити ся тоталного контроля над житям сполочностї. Тоталітарізм раховати ся крайнім варіантом авторітарізму. Головнов одліков сістем є брак засягованя в особисте жытя жытелїв у авторітарной державы.

## Державы з авторітарнов формов панованя

*  Сіверна Корея
*  Іран
*  Росія
*  Білорусь
*  Сірія
*  Куба
*  Вєтнам
*  Уґанда

## Референції


Катеґорія:Політіка
Автомаґістрала D2 (Чесько)

**Автомаґістрала D2** (чеськ. *dálnice D2*), **Братїславска автомаґістрала** (чеськ. *Bratislavská dálnice*) - маґістралова автомобілна дорога в Чеську.

## Полога
Автомаґістрала мать довжку 60,7 км. Бере своє начало Брні. Конєць є у міста Ланжгот. Найвекша поволена шквыдкость є 130 км/год.

## История
Проект дороги быв принятий уд 10 апріля року 1963, в котрому было уведено проект дороги споєвшы Брно, Братїславу тай МЛР. Будованя дороги начало ся уд 1 апріля року 1969, на дїлянці Братїслава - Малацки. В року 1974 начало ся будованя дїлянки Брно - Блучіна. Дорога была  поставена року 1980, айбо не была добудована дїлянка уд Братїславы дов мадярьскої граници (23км), была пак добудована за часы незалежного Словеньска. 
В року 1993 дорога была роздїлена границёв межи Чеськом тай Словеньском, быв поставений граничный переход Бржецлав - Бродске. Словеньска сторона дороги тиж начала хоснувати назву D2.В року 2004 з началом членьства Чеська тай Словеньска в Европскуй унії, быв закончен таможеный контроль тай можно было переходити границю без загранного паспорта. В року 2007 Чесько тай Словеньско стали частёв Шенгеньскуй зоны, тай граничный переход перестав хоснувати ся.

## Референції


Катеґорія:Автомаґістрали в Чеську
Автомаґістрала D0 (Чесько)

**Автомаґістрала D0** (чеськ. *dálnice D0*), **Празьска кольцова дорога** (чеськ. *Pražský okruh)* - маґістралова автомобілна дорога в Чеську, котра веде кругом Прагы. В данний час, іщи є в стадії будовання, мать довжку 82,8 км, з котрых поставено 39,8км.

## Полога
Автомаґістрала мать довжку 82,8км, з котрых поставено 39,8км. Начало бере у міста Йесеніце, там і має свуй конєць. Автомаґістрала веде кругом Прагы, де ся і споює з такыми автомаґістралямы як: D1, D3, D4, D5, D6, D7, D8, D10 тай D11.

## Референції


Катеґорія:Автомаґістрали в Чеську
Богумін

**Богумін** (чеськ. *Bohumín*) - місто в Чеську. Положене в северовыходнуй части Чеська, в Моравскошлезскому краю, в окресу Карвіна.

## Ґеоґрафія
Місто положене в северовыходнуй части Чеська, в Моравскошлезскому краю, в окресу Карвіна. В 9км на запад од міста положена Острава, на выход од міста в 6 км є Польско. Місто мать розлогу 31,03 км², почет обывателёв - 20 450 (2020). Через місто тече ріка Одра.
Тёвшаг (приток Апшиці)

**Тёвшаг** — ріка в Раховском районі, Закарпатской области Україны. Лївый приток рікы Апшиці.

## Ток рікы
Выток рікы має зачаток в урочищу Пуркарецин, што є на северовыході од села Водиця. Ріка тече на югозапад тай вливать ся до рікы Апшиця в селї Верхное Водяное.

## Закладны чісла
Довжка току 17 км, водозборна плоха 41,5 км². Спад рікы — .

## Жерела и одказы
* 

## Референції

Катеґорія:Рікы подля алфавиту
Катеґорія:Рікы Україны
Катеґорія:Рікы Европы
Автомаґістрала D3 (Чесько)

**Автомаґістрала D3** (чеськ. *dálnice D3*) - маґістралова автомобілна дорога в Чеську.

Автомаґістрала споює головне місто Чеська - Прагу, з южнимы областями, тиж з містами Табор тай Чешске Будейовице.

## Полога
Автомаґістрала мать довжку 172 км, з котрых поставено 70 км, в стані будованя 19 км, запланованых 83 км. Бере своє начало у села Мірошовиці. Конєць має у села Долні Дворжіштє пуд австрійсков границёв. В части межи 62-м тай 131-м кілометром найвекша поволена швыдкость - 130 км/год. В остальнїй части найвекша поволена швыдкость - 90 км/год.

## История
Будованя дороги начало ся в року 1988, на дїлянці обїздной дороги міста Табор довжков 3,5км. Пусля закончення будованя в року 1991 дїлянка не была означена як автомаґістрала, айбо стало ся то в року 2013, кедь было поставено 23 км дороги на юг уд Табора. Дов року 2007 была іщи поставена дорога уд Табора на север к граници Среднёчешского краю. В року 2017 дорога была поставена дов міста Чешске Будейовице.

## Референції


Катеґорія:Автомаґістрали в Чеську
Табор

**Табор** (чеськ. *Tábor*) - місто в Чеську. Положене в южной части Чеська, в Югочешскому краю, в окресу Табор.

## Ґеоґрафія
Місто положене в южной части Чеська, в Югочешскому краю, в окресу Табор. На северу в 75км уд міста положена Прага. На югу в 50км уд міста положене Чешске Будейовице. Місто мать розлогу 62,22 км², почет обывателёв - 33 410 (2020).

## История
В року 1420 пуд час Гусітьского руху, місто достало назву в честь горы Фавор (лат. *Thabor*) в Сятуй Земли. Назва з часом мижи лідьмы перетворилось в *табор* (чеськ. *лагер*). В 1430-х місто стало економічным центром, тай в року 1436 достало права кралёвского міста. В року 1452 Табор быв захоплен Їржи Подебрадом.

## Референції
Автомаґістрала D4 (Чесько)

**Автомаґістрала D4** (чеськ. *dálnice D4*) - маґістралова автомобілна дорога в Чеську.

## Полога
Автомаґістрала мать довжку 84 км, з котрых поставено 44 км, в стані будованя 32 км, запланованых 9 км. Бере своє начало в районі Збраслав в Празі. Конєць мать у cела Тржебков. В части межи 9-м тай 45-м кілометром, іщи межи 77-м тай 84-м кілометром, найвекша поволена швыдкость 130 км/год. В остальнїй части, найвекша поволена швыдкость 90 км/год.

## История
Дов 31. децембера року 2015 автомаґістрала несла назву *Швыдкостне шосе R4* (чеськ. *rychlostní silnice R4).*

## Референції


Катеґорія:Автомаґістрали в Чеську
Інтендантура Параґвай

**Інтендантура Параґвай** (), або тыж **Інтендантура Асуньсйон** ()&nbsp;— бывша адміністративно-теріторіална єдиниця, котра давно была частинов Шпанєльской імперїї в межах віце-кралёвства Ріо-де-ла-Плата. Екзістовала з 28. януара 1782 по 1811 рік.

Катеґорія:Історія Параґвая
Собеслав

**Собеслав** (чеськ. *Soběslav*) - місто в Чеську, положене в южной части Чеська, в Югочешскому краю, в окресу Табор.

## Ґеоґрафія
Місто положене в южной части Чеська, в Югочешскому краю, в окресу Табор. Місто мать розлогу 20,00 км², почет обывателёв - 6 830 (2022). 

## История
Перша споминка о місту є роком 1293, кедь он быв маєтком родини Рожмберков.

Права міста Собеслав достало в року 1390. Пак в року 1394 быв в містному градови запертый краль Вацлав IV.

## Референції
Мірошовиці

**Мірошовиці** вадь **Мірошовиці у Прагы** ( чеськ. *Mirošovice, Mirošovice u Prahy*) - село в окресу Прага - выход, Среднёчешского края, Чеська. 

## Ґеоґрафія
Село положене в окресу Прага - выход, в 28 км од главного міста Прага. Через місто проходе желєзнїчна дорога 221, котра споює Прагу з Чешскымы Будейовицямы. 

Розлога села 5,37 км², почет обывателёв - 1455 (2022). 

## История
Перва споминка о селї є роком 1250.

## Референції

Катеґорія:Населены пункты Чехии
Серьбско-косовска кріза (2022)

**Серьбско-косовска кріза** (, ) — заостреня сітуації межи Сербіов і Косово формално через струяня 1. авґуста 2022 року.
Кашубска Вікіпедія

**Кашубска Вікіпедія** ()&nbsp;— кашубскоязычна часть Вікіпедії. Була створїня 31. марца 2004 року.

Днём    року Кашубскый оддїл Вікіпедії обсягує  . Зарегистрированы  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить .

## Штатістіка
* 14. мая 2005&nbsp;— 500 статей.
* 16. фебруара 2007&nbsp;— 1000 статей.
* 4. юня 2009&nbsp;— 2000 статей.
* 11. апріля 2016&nbsp;— 5000 статей.

## Одказы
*  Кашубска Вікіпедія&nbsp;— Головна сторінка

Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії
Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії
Микуловцѣ

**Микуловцѣ**,  *Микулівці* — село в Ивановецкой сельской громадѣ Мукачовского района Закарпатской области Украины (од року 2020, перед тым административно належало ку Копиновской сельской радѣ).

## История
Перва споминка о селѣ датована роком 1447, в року 1692 ту ся споминать деревна церква, яка в року 1892 згорѣла. 

В року 1930 в селѣ Mikulovce были 446 обывателе, з них 437 Русины, 6 Евреи, 3 чужоземцѣ. Религийна громада числила 439 грекокатоликох и мала муровану церкву св.&nbsp;Илия, высвячену в року 1895. В селѣ была русинска школа (2 класы).

## Вызнамны родаци
* Туряниця, Иван Михайлович (*1946), биохемик, професор УжНУ.
* Туряниця, Юрий Иванович, кандидат историчных наук, працовник дипломатичного корпусу.

## Жерела и одказы
*  
*  
*   
* 

## Референции

Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Абаддон

**Аббадон** (давньо-гебр ‏אבדון‏‎, Ǎḇaddōn),  — анґел безодні у хрістіанствови, а у иудаїзмови як єдно из міст ада (Пс. 87:12, Йов. 26:6), ай як створа (Йов. 28:22).

Катеґорія:Мифология
Иван Туряниця (биохемик)

**Иван Туряниця** (; *16. януар 1943, Микуловцѣ, Мадярске кральовство (дн. Украина) – †9. апрѣль 2023, Нѣтра, Словакия)&nbsp;— професор УжНУ (биохемия), русинскый сполоченскый дѣятель.

## Педагогична и научна робота
;В Украинѣ:По скончѣню середньой школы в Мукачовѣ (1959) абсолвовав Черкасскый педагогичный инштитут (1959–1964) и затым выучовав биологию и хемию в школах Закарпатской области. В року 1968 наступив до ашпирантуры медицинской факулты Ужгородской державной универзиты и наступно зыскав мѣсто старшого научного сотрудника. В року 1971 оборонив кандидатску дизертацию з биохемии, а в року 1988 дизертачну роботу доктора филозофии (Ph.D., на Универзитѣ приятельства народох в Москвѣ). Понад 30&nbsp;рокы преподавав биохемию на медицинской факултѣ Ужгородской универзиты в статусѣ старшого научного сотрудника (1968), доцента (1988) и професора (1990–2000). Опубликовав серию робот в области биохемии и е автором вецерох фармацевтичных патентох.

;В Словакии:В року 2000 быв покликаный до Нѣтры професором катедры живлѣня чоловѣка на Словацкой польногосподарской универзитѣ, де працовав до року 2018. Под його веджѣньом 4 ашпиранты здобыли докторат. Опубликовав понад 40 научных робот.

;Бечельованя:Резултатами научно-зглядовательской роботы професора Туряницѣ суть понад 400 научных публикаций и 25 патентох. В року 2004 Свѣтовый научный комитет в Кембриджу признав його выникаючы здобытя в области биохемии ай вызнаменав го *дипломов Славы*, а в штудийном року 2008–2009 быв названый *Чоловѣком року*.

## Сполоченска чинность
Иван Туряниця в постсовѣтской добѣ припоив ся ку русинскому руху од самого его зачатку. Отворено выступовав за автономию Подкарпатской Руси в Украинѣ и вызнаня Русинох за окрему народность. Пропаговав свою позицию в часѣ визитох до европскых штатох и США, а вдну Украины як выбраный репрезентант Русинох.
15. фебруара 1992 быв выбраный за предсѣдника *Общества Карпатскых Русинох* намѣсто В.&nbsp;Сочкы-Боржавина. В роках 1993–2001 быв членом выконного заряду *Свѣтовой Рады Русинох*.

В року 1993 створив *Дочасну владу републикы Подкарпатска Русь* и став на ей челѣ. В роках 1994–1998 быв посланцьом Областной рады. В року 1999 году «Дочасну владу» розвязав. В року 2000 одступив з роботы в Ужгородской универзитѣ и выемигровав до словацкой Нѣтры. Од  фактично одстранив ся од участи в русинскых акциях.

## Литературна чинность
Иван Туряниця выдав властну поетичну зберьку *Рудна земле пудкарпатська* (1999).

## Жерела и одказы
* 
* 
* 

## Референции

Катеґорія:Русиньскы народны дїятелї
Катеґорія:Биохемия
Катеґорія:Доктори наук
Катеґорія:Ужгородска народна универзита
Шахова теорія

**[[Шахы|Шахова]] [[теорія]]** є теорія, за доброє бавленя у шахы, из вынаходом шаховых проґрам теорія у цїлум перестала ся міняти. Добрость хода опредїлат ся такыми факторами, ги розвуй фіґур, захват центра. Май недобрыми из зачаткув у шахах суть ходы: за білых h2-h4, a2-a4, за чорных h7-h5, a7-a5. Лїпшыми ся поважуют ходы е2-е4 ай е7-е5.

Катеґорія:Шахы
Йеріхон

**Йеріхо́н** — варош, у Палестині, населеный 20,416 жытелями (2006). Основаный у 9600-10000 годови до н.е, поважує ся за майстарый варош. Споминать ся у Книзї Йехошуа Нуна.
Ґачімучі

**Ґачімучі** (, )&nbsp;— інтернетовый мем і субкултура, што зародила ся в авґусті 2007 на японьскім відеогостінґу Nico Nico Douga. В роцї 2016 феномен набыв пошырёваня на странках інтернету. Мем заложеный на понизкобуджетных ґей-порнофілмах 1990-х років.

Катеґорія:Інтернет-мемы
Книга Йехошуа Нуна

Книга Йехошуа Нуна — єдна из книг Танаха (Старого Завіта), иде нараз пусля Пятикнижія і книгы Второзаконія. Розказує ся у нюв за дїятелность Йехошуа Нуна, взятя Йеріхо ай вход гебреюв у Канаан.

Катеґорія:Библия
Стрыйскый раён

**Стрыйскый раён** ()&nbsp;— раён Львівской области в Українї, заложеный 17. юла 2020 року. Окресный центер м. Стрый.

## Референції

Катеґорія:Районы Львівской области
Самбірьскый раён

**Самбірьскый район** ()&nbsp;— адміністратівный раён Львівской области в Українї, заложеный 17. юла 2020 року. Адміністратівный центер м. Самбір.

## Референції

Катеґорія:Районы Львівской области
Шептіцькый раён

**Шептіцькый раён** (; до року 2024 **Червоноградьскый раён** ())&nbsp;— адміністратівный раён Львівской области в Українї, заложеный 17. юла 2020. Адміністратівный центер м. Шептіцькый.

## Референції

Катеґорія:Районы Львівской области
Яворівскый раён

**Яворівскый раён** ()&nbsp;— адміністратівный раён Львівской области в Україні, заложеный 17. юла 2020. Адміністратівный центер м. Яворів.

## Референції

Катеґорія:Районы Львівской области
Луцькый район

**Луцькый район** ()&nbsp;— адміністративный район Волиньской області в Україні, хоснованый 17. юля 2020 року. Адміністративный центер м. Луцьк.

Катеґорія:Районы Волиньской области
Дрогобичскый раён

**Дрогобичскый раён** ()&nbsp;— раён Львівской области в Українї, заложеный 19. юла 2020. Окресный центер м. Дрогобич.

## Референції

Катеґорія:Районы Львівской области
Туряниця

**Туряниця** — русинске призвиско.

В том роздѣлѣ Википедии суть статѣ о людях з такым призвиском:
* Иван Туряниця (1901–1955) — совѣтскый партийный и штатный дѣятель; первый секретарь Комунистичной партии Закарпатской Украины.
* Иван Туряниця (1943–2023) — професор УжНУ (биохемия), русинскый сполоченскый дѣятель.

## Жерела и одказы
* 

## Референции
Івано-Франківскый район

**Івано-Франківскый район** ()&nbsp;— адміністративный район Івано-Франківской области в Україні, хоснованый 17. юля 2020 року. Адміністративный центер м. Івано-Франківск.

Катеґорія:Районы Івано-Франківской области
Індонезьскый язык

**Індонезьскый язык** ()&nbsp;— є єднов з австронезійскых языкув. Офіціалный язык (з 1945), і язык міджінародного бесїды в Індонезії. Близко 20 міліон людей хоснуют його в своїм житї. Обща кулькость тых хто бісїдує на ньом приблизно 200 міліонів людей.
Катеґорія:Языкы
Голубля

**Голубля** ()&nbsp;— є підляське село на выходї Польска, котре было старорусиньскы.
 

Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Стара Корнiця

**Стара Корнiця** ()&nbsp;— є підляське село на выходї Польска, котре было старорусиньскы.

## Вызначны родаци села
*  (1859—1921) — етнограф і письменник.                                                                                                                        
                                                                                                                          
                                                                                                                          

Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Косово і Метохія

**Косово і Метохія, КіМ** (, ), офіціална назва&nbsp;— **Автономна покраїна Косово і Метохія, АпКіМ** (, )&nbsp;— автономна покраїна в складї Сербской републікы.. На югозападї гранічіть з Албаніёв, на югу з Севернов Македоніёв, на западї з Чорнов Горов. У покраїнї нынї жыє приближно 1,7 міліона жытелїв Урядныма языкамы є сербскый тай албаньскый, адміністратівный центер в містї Пріштіна.

По завершіню бомбардованя Югославії в роцї 1999 Косово і Метохія є під часовов адміністраціёв ОЗН. "Представникы народа Косова" донесли 17. фебруара року 2008 єднострану одлуку о выголошіню независлости Косова і потім прияли Устав Косовской републікы. Независлость Косовской републікы признають 88 з 193 штатів членкы ОЗН.

## Галерия

File:Bogorodica Ljeviska1.jpg|Призрен
File:St. Andrew Church, destroyed by Albanians during the pogrom of Serbs from Kosovo in March 2004.jpg|Подуєво
File:Church of the Holy Saviour - Prizren.jpg|Призрен
File:11-Devic.jpg|Монастир


## См. тыж
* Косово,  Косово Руське   
## Референції

Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1990
*
Дарі

**Дарі** ()&nbsp;— є єднов з індоевропскых языкув, котрый є варіантом перьского языка. Урядный язык Афґаністана, котрый на рівнї з языком пушту. Дарі было офіціално вызнано языком в Афґаністанї у 1964 роцї.
Катеґорія:Языкы
Гавриил Мирошай

**Гавриил Мирошай**, *13. фебруар 1923, Нягово, Подкарпатска Русь, Чехословакия – †5. юн 2007, Пряшов, Словакия — диригент и хормайстер Старославянского грекокатолицкого катедралного хору св.&nbsp;Йоанна Хрестителя в Пряшовѣ.
## Биография
### Походжѣня и штудии
Уродив ся 13. фебруара 1923 в селї Нягово Тячовского округу на бывшой Подкарпатской Руси, в родинѣ грекокатолицкого священика. По гимназиалных штудиях в Ужгородѣ, в року 1942 наступив до ужгородской семинарии, пак продовжив теологичны штудии в Пряшовѣ и Оломовцу. Ещи в часѣ теологичных штудий приобрѣв любов до хорового литургичного спѣву, котра зостала му в сердцю на цѣлый живот.
### Музична чинность
Авшак его животна туга стати ся священиком ся му не сповнила про знамы смутны подѣи, звязаны з наступом тоталитного режиму зачатком  рокох. Вступив до цивилного живота, спершу учительовав, пак робив в розличных господарскых функциях. В року 1968 в Пряшовѣ основав  Старославянскый грекокатолицкый катедралный хор св.&nbsp;Йоанна Хрестителя и быв на его челѣ скоро 30&nbsp;рокы. Своим дѣятельством достав ся меджи найвызнамнѣйшых диригентох в Пряшовѣ и в истории пряшовскых катедралных хорох. Хоровый спѣв под его веджѣньом ся став неоддѣлнов частьов божественных литургий в катедралном храмѣ св.&nbsp;Йоанна Хрестителя, вшиткых вызнамных церковных подѣй Пряшовской грекокатолицкой епархии, многых успѣшных културно-сполоченскых акций в Пряшовѣ, в Словакии и за ей границями.
### Конець живота
Гавриил Мирошай быв скромный, роботный, жертовный чоловѣк, своей Грекокатолицкой Церкви одданый вѣруючый, в родинѣ старостливый и ласкавый отець. Не любив принимати слова хвалы при своих животных юбилеях. Умер 5. юна 2007. Похованый в Пряшовѣ 13. юна 2007.
## Жерела и одказы
* 
* 

## Референции

Катеґорія:Русиньскы умелцї
Катеґорія:Русиньскы церьковны дїятелї
Добрянске (Закарпатска область)

**Добрянске** (до року 1946 **Нягово**),  *Добрянське* — село в Тячовском районѣ Закарпатской области Украины. Административно належить ку Вульховецкой териториалной громадѣ (од року 2020, перед тым в роках 1946–1977 — ку Вульховецкой сельской радѣ, од року 1977 достало властну сельску раду).

## Полога
Лежить на правом березѣ Тересвы о 14&nbsp;км од Тячова и 8&nbsp;км од желѣзничной штации Тересва. Через село тече рѣка Млиновиця, в нижньом току котрой справлены рыбникы, вода ку ним тече водопадами.

## История
Перва исторична споминка задокументована под роком 1415 (Negova).

Од року 1751 ся споминать деревяна Михайловска, а в року 1902 высвячена мурована грекокатолицка Воздвиженска церква.

В року 1910 в селѣ были 1162 обывателе, з них 1012 Русины, 139 Нѣмцѣ, 11 Мадяре; подля вѣры 1023 грекокатолици, 138 израелиты. До Трианона Нягово належало ку Тересвянскому округу,  *Taracvizi járás*, жупы Мараморош.

В року 1924 в селѣ створили православну громаду, а 1928 — тутешны майстры выставили з дуба Вознесенску церкву.

В року 1930 село мало 1279 обывательох, з них 1164 Русины, 110 Евреи, 5 Чехы и Словаци, подля вѣры 811 грекокатолици, 345 православны. В селѣ была русинска школа (5 клас).

В року 1989 завершена выставба восямрочной школы, 1992 — отворили дѣтску школку, 2008 —  учинили протиповодьову гать, 2011 — капитално одремонтовали двѣ найвекшы улицѣ, Садову и Борканюкову.

## Вызнамны родаци
* Юрий Думнич (1924–2017), дохтор, организатор медицины, сполоченскый активиста, публициста
* Гавриил Мирошай (1923–2007), диригент и хормайстер Старославянского грекокатолицкого катедралного хору св.&nbsp;Йоанна Хрестителя в Пряшовѣ.

## Жерела и одказы
* 
* 
*  Доступне онлайн
* 
* '''Указ Президії Верховної Ради УРСР від 25.6.1946''' «Про збереження історичних найменувань та уточнення … назв … Закарпатської області» — Вікіджерела uk.wikisource.org 
*    Доступне онлайн

## Референции

Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Пушту

**Пушту** ()&nbsp;— є выходоіраньскый язык, котрый входить до індоевропскых языкув. Урядный язык Афґаністана, котрый на рівнї з языком дарі. Пушту быв офіціално вызнано языком в Афґаністанї у 1964 роцї.

На пушту говорять близко 45-50 міліон людей. В Пакістанї на пушту говорять 25 міліон людей (15% од населїня Пакїстана), то другый за росшыренїстов язык країны
Катеґорія:Языкы

## Референції
Лезґіньска Вікіпедія

**Лезґіньска Вікіпедія** ()&nbsp;— лезґіньскоязычна часть Вікіпедії. Лезґіньска Вікіпедія була створїня 27. марца 2012 року.

Днём    року Лезґіньскый оддїл Вікіпедії обсягує  . Зарегистрированы  , з них  учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить .
Пражскый грош

**Пражский грош**,  *Pražský groš*,  *Prager Groschen*,  *Grossus Pragensis* — стрѣберна монета, кована за чешского краля  (1271–1283–1305) од року 1300 на основѣ монетарной  реформы, выпрацованой италианскыма правниками и банкарями. В своей добѣ монета была широко хоснованов формов валуты в Середной Европѣ. Поширила ся ай на Выходну Европу а была основным платным средством на украинскых землях в XIV.–XV.&nbsp;ст.

Пражскый грош ся ковав в монетарни *Валашскый двор* в Кутной Горѣ. На лицьови монеты были два концентричны написы: внуторный — WENCEZLAVS SECVNDVS (Вацлав Другый) и внуторный — DEI GRATIA REX BOEMIE (з Божой милости краль чешскый). На рубах быв выбитый чешскый лев в цѣлом поли, обколесеный написом GROSSI PRAGENSES (грошѣ пражскы, в множинѣ). Такы монеты ся ковали од року 1300 до року 1547, а за краля  обсяг стрѣбра ся держав в межах 0,933–0,922. Монетарна реформа была допроводжена законом, котрым ся дозволяв обѣг стрѣбра лем во формѣ кованых монет. За далшых кральох монета задержала свою вонкашность, лем ся мѣняло имя пановника. Але уже зачавши од краля Яна Луксембургского (1296–1310–1346) помалы ся знижать обсяг стрѣбра, за Йиржи Подебрадского (1420–1458–1471) сягать свого минимума 0,563–0,428 и около того зоставать практично до конця своей емисии. В добѣ гуситскых войн (1419–1434) кованя пражского гроша было дочасно заставлене, а цѣлком перестало в року 1547, коли  (1503–1526–1564) дав намѣсто той монеты бити стрѣберный *талярь*. Авшак пражскый грош и дале зоставав платничым средством аж до року 1644, коли  (1608–1637–1657) своим патеншом скончив его обѣг.

## Жерела и одказы
* 
* 
* 

## Референции

Катеґорія:История Чехии
Середочешскый край

**Середочешскый край**,  *Středočeský kraj* — еден зоз 14 самосправных крайох Чешской републикы. Число обывательох —  особ.
;Крайскый уряд:
:Krajský úřad Středočeského kraje
:Zborovská 81/11, 
:150 21 Praha

## Полога
Середочешскый край — найвекшый край штату. Цѣлком окружать Прагу (административно окрему) и межуе  na сѣверѣ з Либерецкым, на сѣверовыходѣ з Краловоградецкым, на выходѣ з Пардубицкым, на юговыходѣ з краем Высочина, на югу з Югочешскым, на югозападѣ зоз Плзеньскым, а на сѣверозападѣ з Устецкым краем. 

## Зложѣня

Край мать 12 окресы.

## Интересны факты
Середочешскый край мать ровноименны села, котры суть про розличѣня означены римскыма числами, напримѣр:  Бжежаны&nbsp;I и Бжежаны&nbsp;II (Колин); Горка&nbsp;I и Горка&nbsp;II (Кутна Гора).

## Жерела и одказы
* 

## Референции
Кутна Гора

**Кутна Гора**,  *Kutná Hora*,   *Kuttenberg*,  *Mons Kuthna* — город з росширеныма правами, административный центер окресу Кутна гора Середочешского краю, памяткова резервация Свѣтовой дѣдовизны UNESCO.

## История
В року 1142 на том мѣстѣ быв основаный цистерцианскый монастырь Седлец. В XII.&nbsp;ст. монахы объявили в его околици найдища стрѣбра, а около року1260 територию зачали заселяти нѣмецкы колонисты. Под нѣмецков назвов *Куттенберг*,   *Kuttenberg* первый раз ся город споминать в року 1289.

Около року 1300 краль Вацлав II. дав городу право бити грошѣ. Кутна Гора стала ся другым найвызнамнѣйшым городом Чехии по Празѣ. Стрѣберный пражскый грош ту били до року 1547. Кральовска ковалня пѣнязи была частьов тутешной кральовской резиденции, што ся звала *Влашскый двор* (Талианскый двор). В року 1471 ту быв корунованый чешскый краль  В городѣ ся сформовала версть нѣмецкого патрициата и наростали звады меджи нев и околичным чешскым обывательством, пак гуситскы войны и Тридцятьрочна война поклали конець просперитѣ Кутной Горы. Право бити грошѣ было одняте в року 1727, а в конци XVIII.&nbsp;ст. стрѣберны копалнѣ пришли в запущ и были зохаблены. В року 1874 долованя стрѣбра было обновлене на векшых глубинах, перед тым недоступных. В року 1900 Кутна Гора зоставала великым промысловым центром: двѣ цукроварнѣ, пивоварня, три парны млины, 13 водны млины, одливарня, выроба оцту, ликерох, содовой воды, текстилох, скор, машин, бицикльох, двѣ печатнѣ, литография, великый круговый пец на циглы, понад 250 розличных ремеселных и торговых промыслох; вывинуте зеленинарство и загородництво, ориентоване на вывоз.

## Памяткова резервация
В сучасности Кутна Гора — великый туристичный центер з препышнов катедралов Св.&nbsp;Барборы, Влашскым двором, де теперь музей монет, катедралов Успѣня Пр.&nbsp;Богородицѣ в Седлецѣ и костелом Св.&nbsp;Якуба. Тота колекция памятникох XIII.–XIV.&nbsp;ст.  в центрѣ города была занесена в число объектох  Свѣтовой дѣдовизны UNESCO в року 1995. 

## Вызнамны родаци
* Йозеф Каетан Тил (1808–1856), чешскый драматик, режисер, актер, перекладатель, театралный критик, писатель и новинарь, автор текста чешской гимны.

## Жерела и одказы
*  
* 
* 

## Референции


Church of Saint Barbara, North Facade, Kurna Hora.jpg|Катедрала Св.&nbsp;Барборы
Kutná Hora - nádvoří Vlašského dvora.jpg|Влашскый двор
Kutna Hora CZ St James Church 08.jpg|Костел Св.&nbsp;Якуба


Катеґорія:Населены пункты Чехии
Список міст на Словеньску

Тота статя обсягує **список вшыткых 141 [[Словеньско|словеньскых]] [[місто|міст]]**, подля чіслу обывателїв ку 31. децембра 2019. 

Наймолодшым словеньскым містом є Несвады в окресї Комарно, котре штатут міста дістала ку 1. януара 2020.
 
## Список [[місто|міст]]

## Референції

Катеґорія:Міста Словеньска
Список країв на Словеньску

**Краї Словеньска** () — адміністратівно теріторіална єдиніця дїлїня штатной адміністрації в Словеньской републіцї, котры были заложенї першый раз в роцї 1949. В днешнім часї в Словеньску є 8 країв, котры мають свої окресы (79).

## Список [[край|країв]]
Краї Чеська

**Краї Чеська** () — адміністратівно-теріторіална єдиніця подїлу Чеськой Републікы. Країна подїлена на 13 країв і на 76 окресів, а головне місто Прага, она має особливый статус, адміністратівно не входить до складу Середочеського края, в межах котрого має граніцу, але водночас і ёго головным містом.
## Список [[край|країв]]
Млинарь

**Млинарь** — властник млина або ремеселник, котрый меле муку зоз потравинового зерна. В минулости млинарь сам собѣ мусѣв приладити ай вшиткы спѣхы и обладунок млина, зашто ся мав розумѣти ай до вельох иншых професий. В сучасности на векшых млинах не сам властник млина меле муку, но ним наяты роботници. Подля списованя 1910 в Мадярском кральовствѣ, куды входила Угорска Русь, в млинарствѣ были затруднены 47677&nbsp;особ. 

## История
Професия млинаря належить ку найдавнѣйшым професиям: мололи зерно уже в добѣ, коли люде были ещи лем ловцями и зберачами; в старовѣку в каждом домашном газдовствѣ млинарьков была  з правила жена; а в далшых добах млинарѣ мали важну сполоченску роль в розвою земледѣлства. В традичной сельской комунитѣ млинарь быв часто богач меджи простыма селянами, так же му могли завидѣти, а кедь быв голод, млинарѣ часто были жертвами насилства при непокоих. В найдавнѣйшых добах люде зерна товкли в товчках, або мѣлчили ци розсуковали меджи двома камѣнями. Зоз ростовченой мѣшанкы на примитивных ситах одсѣвали муку од грубшых фракций мѣшанкы, як мож видѣти на мальбах стародавного Египта. В давньом Римѣ уже познавали млин з двома конусныма камѣнями, котрый ся поганяв водов. Крижарскы войны зознамили Европу в зачатку XII.&nbsp;ст. з вѣтровыма млинами, котры ся в далшых трьох сторочах широко хосновали.

## Пожаданя ку кандидатам на млинаря
Повинны суть скончена середня школа, медицинскый цертификат о здоровелном станѣ працовника в поживовой продукции. Робота млинаря повязана з розличныма затяжами: затяж порохом (на очи и дыханя), робота подля графику (двѣ або три шихты), затяж гуком, алергенами, физична затяж. Обмежують доступ ку професии хвороты удох и хребта. Унеможнюють професию хвороты дыханя и плюц, звышена реакция на алергены, астма. 

## Жерела и одказы
* 
* 
* 

## Референции

Катеґорія:Професії
Вандальске кралёвство

**Вандальске кралёвство** (), або тыж **Кралёвство вандалів тай аланів** (), **Картаґеньске кралёвство** — держава котра была основана ґерманськым народом вандалув пӯд владов Гайзеріка. Штат находив ся в Сїверный Африцї та Середоземно морї, істновав зо 435 по 534 гӱд нашой ери.

У 429 роковы нашой ери вандалы, чіселностю близько 80 000 особ, перепливли на лодëх з Іспанії ид Сївернуй Африци. Вни ся просунули на востӱк і завоёвали прибережні реґіоны сучасних Марокко, Алжіру та Тунису. Во роковы 435 Римска имперія, котра тогды управила Сївернов Африков, позволила вандалам всалашити ся у провінціях Нумідії та Мавританії, а кой стало ясно, ож римскі войська не можуть перемочи войсько вандалув. У 439 роци вандали поновили свуй наступ на восток и повoëвали Картаґен, майважный варош Сїверной Африкы. Товды новородженоє кралëвство завоëвало римскі острова Маëрка, Сіцілія, Сардінія і Корсика в западнум Середоземноморї. У 460-х роках римляне зачали дві невдалі воєнні експедиції морём, обы повалити вандалув тай вернути Сїверну Африку. Завоёваня вандаламы Африки стало ударом для зослаблой Западной Римской Имперії, опреж того, ож Сїверна Африка была векшиновым жерелом дохода і постачальником зерна (переважно пшениці) дїля города Рима.

Неникаючи на тото, же вандалы в основнум знатні тым, што они рабовали Рим у 455 роковы тай преслїдовали нікейских хрістіян на хосен аріаньского хрістіанства, вандалы такоже были покровителями науки. Великі будовляні проєкти и дале продовжали ся, школи процвітали, а Сїверна Африка сприяла многим майбулшым неолоґам и натуралістам позднëй латиноязычной Западной Римской Имперії.

Вандалске кралëвство докус занепало 534 года, оно было звоëване Велізаріëм у Вандалскуй войні та влученоє до составы Выходной Римской имперії (вадь по инакшем Візантії). Всокотавші вандали, або асимілëвали ся з корінным африканьскым людом, або были розсіяні по візантійских територіëх.
Градец Кралове

**Градец Кралове**,  *Hradec Králové*  *Königgrätz* — город в Краловоградецком краю Чехии, на сутоку рѣк Лаба и Орлице, з обывательством над 90 тысяч особ (2022). Административный центер Краловоградецкого края.

## Полога
Старый город лежить на невысокой пѣсковцьовой вышинцѣ меджи рѣками; новый город положеный на западном березѣ Лабы. Градец Кралове умѣщеный на перетинѣ старых торговых дорог од Балтицкого моря до рѣкы Дунай и од Прагы до Кракова в Польщи.

## История
Первый раз спомянутый яко княжа резиденция под роком 995. Достав права слободного кральовского города в року 1225 и быв змоцненый в XIV. ст.  Назва означать «малый замок кральовой», а тот город доставала жена чешского краля на вѣно. В року 1300 то была Елжбета Рыкса, што ся выдала за овдовѣлого Вацлава II., а в року 1307 основала ту готичну катедралу Святого Духа. В той добѣ Градец Кралове быв другый найвекшый город Чехии. Быв спустошеный в XVII. ст. в добѣ Тридцатирочной войны. Кениггрец быв важнов австрийсков твердыньов, покы австрийске войско не однесла ту дефинитивну поражку од Пруссии в року 1866, од котрой ся зачала прусска гегемония в германскых землях.

## Памяткы и газдовство
Окрем спомянутой катедралы ту епископскый каштель з библиотеков и портретами вшиткых епископох.
Градец Кралове — желѣзничный узел и познатый выробов музичных инштрументох.

## Жерела и одказы
* 
* 

## Референции

Катеґорія:Населены пункты Чехии
Републіка Сербска

**Репу́бліка Се́рбска** (, ) — штатне утворїня на балканьскім півострові, являти ся єдным з двох політічных утворїнь, складовых Боснії і Герцеґовины, наряду из федераціёв Боснії і Герцеґовины. Головне місто — Баня Лука.

## Референції
Еклезіаст

Еклезіаст — автор книгы Еклезіаста, у гебрейськув ай хрістіанськув традіції, поважує ся за Соломона, и у самув книзї много указує на то, ож автором быв Соломон.
Нынішня наука, не зязує Соломона ай Еклезіаста, через позычкы из ґрецької ай перської бисїды. Йся книга, входит в состав гебрейської Біблії (Танаха) тай Старого Завіта.
Катеґорія:Філозофія

## Имня
Давньоґрецькоє товмаченя слова "когелет", котроє походит уд "когель" — зберати, означат предікатора у збераньови.
Богуш Носак Незабудов

**Богуш Носак Незабудов**,  *Bohuslav Timotej Ignác Nosák-Nezabudov*, *3. фебруар 1818, Тисовец, Мадярске кральовство – †5. апрѣль 1877, Сабинов, Мадярске кральовство быв евангелицкый священик, романтичный поет, новинарь, перекладатель, нотарь.

Носак Незабудов быв запаленый организатор културно-образовной, народностно-просвѣтной и литературной чинности и активный участник словацкого народностного руху.

## Биография
### Походжѣня и штудии
Походив з родины учителя Андрея Носака и Марии Ковачовой. В року 1825 родина ся перенесла до Чиерной Леготы, де Андрей Носак быв спочатку учительом, а од року 1837 парохом до самой смерти (1854). Ту Богуслав выходив зачаточну школу, а в року 1829 дав го отець до латинской школы в Добшиной, одкы по двох роках одышов до евангелицкого лицея в Левочи на далшы штудии (1831–1838). Ту зачав свою литературну чинность и активно ся пустив до сполоченской роботы  яко секретарь и библиотекарь *Чехословацкой сполочности* (Československá spoločnosť). Дале штудовав теологию в евангелицком лицею в  Прешпорку (Братиславѣ) (1938–1840), де быв членом *Славянского заряду* (Ústav slovanský).
### Священича служба
В року 1840 высвяченый за священика. Первый рок жив у свого отця в Чиерной Леготѣ, а в роках 1841–1842 быв капланом в Липтовском Микулашу. В новембрѣ 1842 тяжко ся похворѣв, мусѣв лишити священичу службу и вернув ся до Чиерной. Од 13. августа по 10. септембра 1843 вандровав по Выходной Словакии и Угорской Руси, а свои подорожны запискы под назвов *Listy z neznámej zeme k L.* (Людовиту Штурови) опубликовав в рочнику *Орол Татрански* (1845–1846). Ку священичой службѣ уже ся не вернув, а працовав приватным учительом в Пештѣ, а од року1845 быв Штуровым помочником в редакции *Slovenských národných novín* a *Orla tatranského*  в  Прешпорку (Братиславѣ).
### Урядницка и сполоченска чинность
Богуслав Носак быв участником Славянского зъѣзду в Празѣ .  В револучных роках  быв активным организатором народностной оброды, во Вѣдню приготовляв добровольцьох словацкого повстаня, быв другым секретарьом Словацкой Народной рады (SNR). По поражцѣ мадярской револуции в августѣ 1949 працовав на розличных урядницкых мѣстах (Раткова, Ревуца, Рожнява, Длга Вес, Мурань). В рокы реакции по австрийско-мадярской полагодѣ (1867) быв без права на пензию пропущеный з державной службы. З подломленым здоровльом быв вымушеный ити ку свому брату Богумилови, евангелицкому фарарьови в Сабиновѣ, де жив послѣдне десятьроча свого живота. Тоты рокы пережив у великой худобности. Обоме братя были членами ''Литературного заведения пряшевского'', основаного Духновичом.

## Творба
Велика часть творбы Богуслава Носака Незабудова вручена русинской тематицѣ. Ку найлѣпшому з того односять прозы *Listy z neznámej zeme k L.*, *Spomienky potiské*, *Laborec (Povesť rusínska)*. Ку русинской проблематицѣ обертать ся и в поемѣ *Krásny Brod*, вершах *Krajina*, *Vicherlec*, в котрых кличе Русинох ку народностно-културной обродѣ.

## Жерела и одказы
* 
* 
* 
* 
* 

## Референции

Катеґорія:Словацкы новинаре
Катеґорія:Словацкы поеты
Катеґорія:Словацкы писателе
Р

**Р**&nbsp;— буква кіріліцї. Хоснує в усіх кірілічных алфавітах  (17-та в булгарьском, 18-та в російском і білоруськом, 20-та в сербском, 21-ша в македоньском і в україньском алфавітї).
З

**З**&nbsp;— єденадцята буква русиньского алфавіта, буква кіріліцї. Хоснує в усіх кірілічных алфавітах.
Serbia Strong

**Serbia Strong** (од , , тыж — ) — сербска антіхорватьска і антібосняцька патріотічна воєньска пісня, котра была записана почас войны в колишнїй Югославії в 1993/1995 роках, і опублікована в роцї 2008.

## Текст

## Стрїлянина в мечети Крайстчерч
15. марца 2019 австральскый стрїлок Брентон Таррант слухав тоту пісню в своём авто передтым, як зробити напад на мечеть Ал Нур в Крайстчерчі во Новім Зеландї, тыж на ёго зброї была написана фраза «Remove Kebab». По нападу векшына часть тых відео з тотов піснёв было вылучено з YouTube і іншых інтернетовых сайтів.

## Референції
И

**И**&nbsp;— буква кіріліцї. Хоснує в усіх кірілічных алфавітах, окрем білоруського алфавіта.
Ъ

**Ъ** (чітати ся як «твердый знак», ці «дебело їер»)&nbsp;— буква кіріліцї. Хоснує в русиньском, російском і в булгарьском алфавітї.
Пряшовскый литературный сполок

**Пряшовскый литературный сполок**, оригиналнов назвов *Литературное заведеніе пряшевское*, (1850–1853) — быв первый литературный сполок подкарпатскых Русинох, основаный Александром Духновичом.

Замѣряня и выдавательска чинность сполку были сформулованы в Духновичовых словах, же „заведение“​​ „возникло под покровительством Его преосвященства Архиерея Пряшевского, Пана Осифа Гаганця з такым цѣлем, жебы про​​ освѣту русинского народа​​ ужыточны книжочкы ся выдавали, жебы тот народ поступно ку читаню и благородным наукам привыкав и даколи до блаженѣйшого ставу ся достав“.

В планах сполку было створѣня властной печатнѣ з кириличныма буквами и выдаваня литературного часопису. Сполок фунговав понад три рокы, коли Мадярске кральовство было под штатариов, нарядженов габсбургсков имперсков администрациов, але так и не достав официалну регистрацию. Наперек тому зыскав широкый вплыв не лем меджи русинскыма писателями, але ай словацкыма и чешскыма. Членами сполку были Русины Адолф и
Виктор Добрянскы, Антон Рубий, Александер Павлович, Андрей Балудянскый, Николай Нодь; зоз Словакох — Богуслав Носак Незабудов и его брат Богумил Носак, Петер Келлнер-Гостинскый, Ян Андращик; зоз Чехох были переважно литературны урядникы, посланы контроловати чинность сполку. Хоть и не удало ся реализовати идею властной печатнѣ и литературного часопису,але сполок выдав 12 робот, меджи котрыма были первы русинскы литературны алманахы (Поздравленіе русиновъ на годъ 1851, 1852), первый русинскый календарь (Мѣсяцесловъ для угорскихъ русиновъ на годъ 1854), дѣла А. Духновича (Краткій землеписъ для молодыхъ русиновъ, 1851) и его найпопуларнѣйшый молитвеник (Хлѣбъ души или набожныя молитвы и пѣсни восточныя церкви православныхъ христіанъ, 1851). Сполок быв заказаный имперскым декретом з року 1953, але за резултаты его чинности тогочасны литературны експерты клали го в еден ряд з такыма славянскыма организациями, як *Матица чешска*, *Матица сербска* и польске выдавательство *Ossolineum* (Львов).

## Жерела и одказы
* 
* 

## Референции

Катеґорія:Русиньскы орґанізації
Девіза

**Девíза**, ці **девíз** () — то сімболічна курта фраза ці предложіня.
Премєр-міністер Казахстана

**Премє́р-мінíстер Казахста́на** () — то голова влады Републікы Казахстан.

## Қазақстан үкімет басшыларының тізімі
Төменде Қазақстанның 1917 жылдан бергі үкімет басшыларының тізімі берілген.

### Алаш автономиясы (1917–1920)

### Кеңестік Қазақстан (1919–1991)

### Қазақстан Республикасы (1991–)
;Премьер-министрлер
Atomic Heart

**Atomic Heart** () — компютерна бавка од студії Mundfish, выдана компаніёв Focus Entertainment 21. фебруара 2023 року для PlayStation 4, PlayStation 5, Microsoft Windows, Xbox One і Xbox Series.

## Сужет
Сужет бавкы ся одбывать в 1955. роцї, в алтернатівній реалности, де Совєтьскый союз вынайшов інтернет, голоґрафічну проєкційну сістему і вылїпшив робототехніку. Головный герой — шпеціалный аґент КШБ меном П-3, посланый владов розслїдовати залишеный промысловый обєкт.

Катеґорія: Компютерні бавкы
Софійска область

**Софі́йска о́бласть** () — область Булгарії, лежача на западный части Булгарії. Адміністратівный центер місто Софія.
Кустендільска область

**Кустендíльска о́бласть** () — область на югозападї Булгарії. Адміністратівный центер — місто Кустенділь.

Катеґорія:Болгария
Марз

**Марз** (інша назва — область, ) — адміністратівна єдиніця Арменьской републікы.
Перніцька область

**Пе́рніцька о́бласть** () — область на западї Булгарії. Адміністратівный центер — місто Пернік.

Катеґорія:Болгария