Вінниця

**Ві́нниця** (, , ) є варош в западноцентралнуй Украйині на Подолії, адміністративный центр Вінницької области тай Вінницького района. Вінниця лежит на берегах Южного Буга и має населеня 

## Історія

### Рання історія
Вінниця была важным торговым и політичным центром зачинавучи з 14.&nbsp;стороча, кой Федор Коріатович, стрычаник великого князя литовського Олґерда, поклав на берегах Южного Буга у 1363.&nbsp;році фортецю уд татарськых набігув.

У 15.&nbsp;столітьови великый князь литовськый Александер Яґеллончик дав Вінниці маґдебурзькоє право. У 1566 она стала частьов Брацлавського воєводства. У 1569–1793.&nbsp;роках варош быв у Короні Корольства Польського. У&nbsp;році&nbsp;1648 Вінниця стала епіцентром козацькых повстань пуд проводом Богдана Хмельницького; а у фебруарі 1651.&nbsp;року бігом обороны Вінниці козацькый полк Ивана Богуна удбив атаку 20,000-ї польської армії. Вінниця была частьов Гетьманщины до 1667.&nbsp;року, и в 1672–1699&nbsp;— частьов Османської імперії. Пуд польськым правліньом Вінниця мала статус корольського вароша. 18.&nbsp;марця 1783 Антоній Протазій Потоцькый удкрыв у Вінници Польську торгову компанію. 1.&nbsp;піхотный полк польської коронної армії розміщовав ся у вароши у році&nbsp;1788, докідь го не релоковали до Пйотркова Трибуналського.

### Пузньомодерна історія

По Другому поділови Польщі у 1793.&nbsp;році Російська імперія анексовала варош и реґіон. Росія яла укоріньовати римокатолицизм: католицькі церьквы у вароши перечиньовали на православні, у тум числі днешньый Спасо-Преображенськый собор.

У російському списованьови 1897.&nbsp;року Вінниця мала 30,563&nbsp;чоловік населеня и так была третьым майвеликым варошом Подолії по Камянцю-Подольському тай Умани. Из завершеньом ставбы желізничных споєнь у 1871 Вінниця зачала скоро ся економічно тай інфраструктурно розвивати. Вароськый архітектор Григорій Артинов поклав шор будов: водонапорну турню, театер, церьквы, готелі тай хыжі&nbsp;— котрі и до днесь формувут ландшафт вароша.

Бігом Украйинської револуції 1917–1920.&nbsp;рокув Вінниця ся трираз убирала містом розміщеня державных структур Украйинської народної републікы (УНР). Директорія УНР ся розміщовала у готельови „Савой“, што значило, ож Вінниця была де факто головным варошом републікы. 16.&nbsp;мая 1920.&nbsp;року у Вінници ся удбыла стріча голув УНР и Польщі, Симона Петлюры тай Юзефа Пілсудського.

При совєтськуй владі Вінниця стала індустріалным ґіґантом из фокусом на выробництво цукру, айбо читаво пострадала бігом Голодомора 1932–1933.&nbsp;рокув.

У 1937–1938 бігом Великого терора (Єжовщины) НКВД справили масову згубу 9,000–11,000&nbsp;чоловік у Вінници&nbsp;— ся подія стала знама ги Вінницька траґедія.

### Друга світова война

Бігом Другої світової войны, Вінниця была окупована німецькыма катунами 19.&nbsp;юлія 1941. Попри довоєнноє жыдувськоє населеня у булше ги 34,000&nbsp;чоловік, лиш 17,000 из них ся лишили, а вшыткі другі были навперед успішно евакуйовані удну Совєтського союза. Почти вшыткі жыдове, котрі ся лишили у Вінници пуд націстськов окупаційов были забиті бігом Голокоста німецьков бріґадов смерти Einsatzgruppe&nbsp;C. У 1942.&nbsp;році читавый дараб жыдувського района Єрусалимка быв изгубленый німцями. Тот період ілуструє знама фотоґрафія „Послідньый жыд у Вінници“.

Адолф Гітлер быв розмістив свою восточну штабквартиру Führerhauptquartier Werwolf у штабквартирі Вермахта коло вароша. Комплекс быв покладеный у 1941–1942 російськыми полонеными, многі з котрых пак были убиті. Гітлерово бываня было деревлянов хыжков у приватнуй загороді из окремым бетонным бункером. Комплекс обсяговав дас&nbsp;20 другых деревляных хыжув, електроштацію, сады, колодязі, три бункеры, басейн на плаваня тай оборонні позиції.

Гітлер бывав у „Верволфі“ дакулко тыжнюв у 1942 тай на зачаткови&nbsp;1943. На днешньый день мож навщивити немногі останкы комплекса, котрі у єдному из звітув ся описувут ги „ворох бетона“ позад того, ож націшты го знесли у 1944. На авґуст 2018.&nbsp;року планы вытворити повноцінный музей на місті „Верволфа“ не были реалізовані.

### Пузньый совєтськый період
По завершеню Другої світової войны Вінниця стала локаційов воєнної базы совєтськых воздушных сил, котра обсяговала аеропорт, болницю, арсеналы тай другі воєнні установкы. Уд 1960.&nbsp;року и до кунця 1990.&nbsp;рокув у Вінници была штабквартира 43.&nbsp;ракетної армії Ракетных войськ стратеґічного призначеня. 2.&nbsp;окрема воздушно-артілерійська бріґада, котра пак стала 24.&nbsp;воздушнов армійов, розміщовала ся у Вінници у 1960–1992.&nbsp;роках.

### Независла Украйина
Командованя Воздушных сил ЗСУ ся розміщовало у Вінници уд&nbsp;року&nbsp;1992. Бігом повномасштабної інвазії РФ в Украйині, 25.&nbsp;марця 2022 центер командованя быв читаво пошкодженый російськыми крылатыми ракетами.

14.&nbsp;юлія 2022.&nbsp;року центер Вінниці быв атакованый трьома російськыми крылатыми ракетами: проєктілы трафили у місну клініку NeuroMed тай офіцірськый дум, котрый ся хосновав ги концертный зал. Уд атакы умерли 27&nbsp;чоловік (межи нима троє дітий), 80&nbsp;были госпіталізовані. На слідувучый день Міністерство обороны РФ заявило, ож цільов были высокопоставлені украйинські воєнні офіціры тай представителі загатарных компаній воєнної індустрії.

12.&nbsp;октовбра 2022, пілот Вадим Ворошилов (позывный „Karaya“) збив коло Вінниці 5&nbsp;дронув „Шахед&nbsp;136“. Позад уймы, вчиненої аеропланови, Ворошилов ся катапултовав у Вінницькуй области по тому, як удвюг свуй унищовач уд вароша. За вто го нагородили званьом Героя Украйины.

У 2023.&nbsp;році Вінниця удкрыла представительськый офіс Европської унії.

## Референції


Катеґорія:Міста Україны
Катеґорія:Вінницька область
Катеґорія:Населены пункты Украины