Петро Лизанець

**Петро́ Лизанець**, (*2.&nbsp;юл 1930, Извор)&nbsp;— доктор филологии, професор, Заслуженый дѣятель наукы и техникы Украины, директор-закладатель Центра гунгарологии Ужгородской универзиты, мадярско-украинскый лингвист и лексикограф.

## Биография  и научны роботы
Родив ся 2.&nbsp;юла 1930.&nbsp;рока в селѣ Извор (днесь Родниковка) другым из пяти дѣтей в родинѣ сельского газды, котра ся в року 1936 переселила до Береговского району в новоселицю Шом-Колония, де осушуючи болота мала можность достати землю и розгаздовати ся. Тут Петро Лизанець за­кончив зачаточну школу, пак три класы мукачовской горожанкы (1941–1944). З октобра 1944 продовжив науку в береговской гимназии, котру закончив в року 1948. Ладив слѣдами отця быти сельскым газдом, але того року зачала ся колективизация, од родины забрали вшитко: землю, статок и серсамы, и за газдованя мусѣв забыти. Того ж року пошов на украинску филологию до недавно створеной Ужгородской универзиты, яку за­кон­чив з одзначѣньом в року 1953. Дале была ашпирантура (1953–1956), кандидатска на тему: *„Українські говірки Затисся Виноградівського району Закарпатської області“* (1959), пак в року 1966 быв выбраный за ведучого катедры мадярской филологии, котрым зоставав по рок 2015. В року 1971 з дисертациов на тему: *„Угорські запозичення в українських говорах Закарпаття. Угорсько–українські міжмовні кон­такти“* зыскав ступень доктора филологии. Дисертация, до року 1976 поступно опубликована в трьох томах, была высоко оцѣнена не лем в СССР, але и в заграничу (Канада, Германия, Польща, Словакия, Мадярщина, Югославия). Быв деканом филологичной факулты Ужгородской универзиты (1977–1984). В року 1988 став ся директором-закладательом Центра гунгарологии. В роках 1992–2003 опубликовав *„Атлас угорських говорів Закарпаття“* в трьох томах.

## Ужиткова лингвистика и краепис
Еще штудентом, маючи добры знаня латины, Лизанець занимав ся перекладом граматикы Лучкая, што стало ся темов його дипломной роботы, а по вецей як 30&nbsp;роках выдав у *Науковій думці* еѣ фототипный оригинал (Grammatica slavo-ruthena. Budae, Typis Reg. Universitatis Pestiensis, 1830) и переклад по украинскы, зоз приданым словничком и пояснѣнями, што зробило книжку доступнов широкому кругу читательох.
 
Петро Лизанець поважуе важным навернутя историчных назв сел Подкарпатской Руси, котры были змѣнены (украинизованы) комунистичным режимом по ликвидации автономии края и перетворѣню його в область Украины (1946). Подля Лизанця, переименованя, зроблены з мотивох идеологии, во векшинѣ припадох суть фалшивы и з погляду филологии неграмотны. Ку року 1991 по 2008 професорови Лизанцю великыма трудами и клопотами удало ся вернути историчны назвы 68 населеным пунктам Закарпатской области, обываным переважно Мадярами. Але не подарило ся му вернути ани историчну назву свого родного села.

## Жерела и одказы
* **Павло Роберт Маґочій**: Лизанець Петро // Сс.&nbsp;409–410.
* **Хланта І. В.**: Лизанець Петро Миколайович //Енциклопедія Закарпаття. Визначні особи ХХ століття. Закарпатський осередок НТШ. Під наук. ред. Довганича О.Д. — Ужгород: «Гражда», 2007 — 400 c.  С.&nbsp;193.
* http://esu.com.ua/images/article_images/17tom/tom16_2092.jpg
* 
* 
* 
* 

## Референции

Катеґорія:Педаґоґы
Катеґорія:Лингвисты
Катеґорія:Лексикографы