open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мужіёво

**Мужі́ёво** авадь **Мужі́єво** *(до [[1946]] Мужай)* (мад. Nagymuzsaly) (укр. Мужієво) — село у Берегӯвськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 2086 людий, из них подля языка:

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1114 році.

## Присілкы
**Мала Бакта** — первый раз ся споминать у 1865 році.

**Малоє Мужіёво** — первый раз ся споминать у 1337 році.

**Патрох** — первый раз ся споминать у 1232 році.

## Центр золотодобычи
Історичні даны кажуть, што у с. Мужіёво добывали золото ищи келты, римляни, німці, туркы, мадяры, русины. Туркы у середнёвіку увезли близко 20 тон за 200 рокӯв. Добывали на тот час примітивно,&nbsp;— тото быв чекан, світилник, грабарька. Золотодобытчикы слідовали за жилами, што находили ся у мнякому каоліні. Они занурювались углиб не більше, як на 200 метрів. З цього ж каоліну за часів Австро-Угорщини виготовляли знамениту на увесь світ віденську порцеляну. Система старих штолень дуже акуратна й логічно завершена. А в деяких місцях залишені були навіть купки руди, готової до промивання.

З 1999 року в Мужієво діяв рудник. Глибина залягання руди&nbsp;— 180 метрів. В середньому з 1 тонни руди отримували 6 г золота. Рудник був одним з найперспективніших в Україні, але постійно зростаючий показник смертності місцевих жителів від онкологічних, серцево-судинних та захворювань шлунково-кишкового тракту пов'язували з роботою рудника. Аналізи питної води показали, що вміст свинцю перевищував норму у 23 рази, кадмію у 8,2, до того ж був присутній надлишок марганцю, заліза, цинку та інших важких металів. Аналогічні результати показали аналізы ґрунта. В апрілёви 2010&nbsp;року завод объявили банкротом.

Запасы руды на зачаток XXI стороча такі:

* золота&nbsp;— 50 т;
* стрібра&nbsp;— 800 т;
* свинце&nbsp;— 400 тысяч т.

## Туристичны міста

Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Берегівскый район
Катеґорія:Населены пункты Берегівского району
Катеґорія:Мужіёво
Катеґорія:Мадярьскі села на Украйині
Жупа Сатмар

**Жу́па Сатма́р** (мад. Szatmár vármegye) (лат. comitatus Szatmariensis) (рум. comitatul Sătmar) — жупа у Мадярьскӯм кралёвствови. Столицёв быв варош Надькарой, мад. Nagykároly. Векшына зимлі жупы ныні у повітови Сатмар и Мараморош, Румыния, медьє Сабольч-Сатмар-Береґ, Мадярщина, и невеликый дараб коло села Велика Паладь, Украйина.

## Історія
Жупа основана у 1000 році.

## Обывательство

### 1900
Число жытелю̄в жупы Сатмар у 1900 році была 367 570 тысяч людий, складала ся из далшых народӯв, сереґ них:

**Обывательство:**

* Мадяры: 235 015 (63,9&nbsp;%)
* Румыны: 118 770 (32,3&nbsp;%)
* Німці: 11 763 (3,2&nbsp;%)
* Словены: 449 (0,1&nbsp;%)
* Русины: 279 (0,0&nbsp;%)
* Горваты: 246 (0,0&nbsp;%)
* Сербы: 20 (0,0&nbsp;%)
* Инні: 1 028 (0,3&nbsp;%)

**Реліґія:**

* Греко-католикы: 156 063 (42,5&nbsp;%)
* Калвіністы: 118 866 (32,3&nbsp;%)
* Римокатоликы: 62 803 (17,1&nbsp;%)
* Иудеї: 26 405 (7,2&nbsp;%)
* Православні: 2 260 (0,6&nbsp;%)
* Лютеране: 1 049 (0,3&nbsp;%)
* Унітарії: 40 (0,0&nbsp;%)
* Инні: 84 (0,0&nbsp;%)

### 1910
**Обывательство:**

* Мадяры: 268 385 (67,7&nbsp;%)
* Румыны: 119 760 (30,2&nbsp;%)
* Німці: 6 670 (1,7&nbsp;%)
* Словены: 425 (0,0&nbsp;%)
* Русины: 114 (0,0&nbsp;%)
* Горваты: 66 (0,0&nbsp;%)
* Сербы: 27 (0,0&nbsp;%)
* Инні: 1 185 (0,3&nbsp;%)

**Реліґія:**

* Греко-католикы: 168 870 (42,6&nbsp;%)
* Калвіністы: 126 826 (32,0&nbsp;%)
* Римокатоликы: 67 924 (17,1&nbsp;%)
* Иудеї: 29 468 (7,4&nbsp;%)
* Православні: 2 202 (0,6&nbsp;%)
* Лютеране: 1 237 (0,3&nbsp;%)
* Унітарії: 46 (0,0&nbsp;%)
* Другі авадь не указали: 59 (0,0&nbsp;%)

## Адміністративноє діленя

## Удкликованя

* Список немешськых родин жупы Сатмар

Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1920
Катеґорія:Административны части Мадярщины
Катеґорія:Жупа Сатмар
Катеґорія:Мадярске кральовство
Крымськоє ханство

**Кры́мськоє ха́нство**, авадь **Кры́мськый ханат** (, нынішньым крымськотатарськым&nbsp;— *Qırım Hanlığı*), самоназва&nbsp;— **Крымськый престол и Кипчацькый степ** (крым.-тат. تخت قريم و دشت قپچاق,) транслітерация нынішньым крымськотатарськым&nbsp;— *Taht-ı Qırım ve Deşt-i Qıpçaq*)&nbsp;— станово-представницька історична крымськотатарська держава династії Ґераю̄в. Екзістовала у 1441–1783 роках и основана Хаджі Ґераём. Занимала територію Крыма, степӯв Северного Причорноморя у мижерічю Дністра и Дона, а иппен земиль северной Кубани. Входила у число так именованых исламськых пороховых рішӯв.

## Удкликованя

Катеґорія:Заниклы штаты
Катеґорія:1783
Катеґорія:Историчны области России
Катеґорія:Крымскотатарьскый язык
Катеґорія:Крымськоє ханство
Ряба Орда

**«Ряба́ Орда́»** — руська назва споєня племен селькупӯв и кетӯв у басейнах Оби и Томи, екзістовавшого у XVI сторочу. Было союзником и выходным сусідом Сибірьського ханства.

## Історія
У кӯнцю XVI стороча во главі Рябої Орды стояв князь Вирьхнёго Нарыма — Воня. Нижньым Нарымом владів князь Кічей, зъязаный из Вонём свойством: ёго внучка была уддана за сына Воні — Тайбохтов. Ид Рябӯв Орді руські источникы удносять и парабельского князця Кіршу Кунязева.

Из 1594 року по стройці варошӯв Тары и Сургута, Ряба Орда стала платити ясак русскому царёви. Остяцькый князь Воня звозив пушнину у Тару. До сёго ясак платили ногайському мурзови.

Всёго, у 1596 році, «у Вони князя з братьею и с детьми сбирается с 400 человек, а все около его ходом в днище, а иные де волости подошли к Воне близко ж».

До 1610 року дакотрі князі перестала платити ясак и интеґровали ся у Русскоє царство.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Пегая Орда на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Історія Томськой области
Катеґорія:Селькупы
Катеґорія:Історія Сибіра
Катеґорія:Ряба Орда
Катеґорія:Воня
Поприк

**По́прик** (лат. naevus) — урожены пігментны авадь безпігментны цяткы появлявучі ся на кожи авадь радужнӯв оболчци ока. 

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Родинка на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене)?
Катеґорія:Дерматолоґія
Катеґорія:Поприк
Лодзькоє воєводство

**Ло́дзькоє воєво́дство** (пол. Województwo łódzkie)&nbsp;— єдно из 16 воєводств Польска. Є у центрі крайны. Столицёв (адміністративным центром) воєводства є варош Лодзь. У реґіонови Пйонтек є ґеометричный центр Польска.

## Історія
Воєводство сотворило ся 18 авґуста 1945 року.

* 1975&nbsp;— 1 079 200
* 1980&nbsp;— 1 127 800
* 1985&nbsp;— 1 149 100
* 1990&nbsp;— 1 139 500
* 1995&nbsp;— 1 116 300
* 1998&nbsp;— 1 099 700

## Ґеоґрафія
Площадь&nbsp;— 18 218,95 км². Лісистӯсть Лодзького воєводства майнизка у всю̄м Польску&nbsp;— 21,2&nbsp;%, што объяснять ся высокым розвитём вароськых ґаздӯвств.

### Розміщеня
Лодзькоє воєводство є у юго-централнӯм Польску. Межує:

* на западови из Великопольськым воєводством,
* на югови из Опольскым, Шлезькым и Сятокрызькыми воєводствами,
* на выходови из Мазовецкым воєводством,
* на северови из Куявсько-Поморскым воєводством.

## Вароші

## Адміністративный поділ

Катеґорія:Воеводства в Польщи
Катеґорія:Лодзькоє воєводство
Катеґорія:Польско
Порноґрафія

**Порноґра́фія** авадь **по́рно** (уд др.-греч. πόρνη «проститутка, блуд» + γράφω «пишу, рисуву, описуву»; πόρνη < πέρνημι «продаву») — удображіня сексуалного веденя у літературі, образчиках, скульптурах, фільмах и др. из цілёв узвати сексуалноє возбуждіня, по єдному из опреділінь, «еротическоє за переділом художественного». Слово *порноґрафія* исходно означало любу роботу у литературі и искусствови, удображавущу живӯт проституток.

## Порноґрафія и економіка

По даным Internet Filter Reviews, оборот порноґрафіцькой индустрії у 2006 році: 97,06 міліардӯв долларӯв.

### Законы за порноґрафію у разных крайнах

## Удкликованя
Катеґорія:Порноґрафія
Еффельова турня

**Е́ффельова ту́рня** () є 330-мийтрова каркасна турня из кованого желіза на Марсовому польови у Парижі, Франція. Свою назывку дустала вдяку інженірови Ґуставу Еффельови, компанія котрого спроєктовала тай поклала турню у період уд 1887.&nbsp;по 1889.&nbsp;рук.

Была задумана як централный елемент Світової торговици 1889.&nbsp;року тай ги уособліня стороча Французької револуції. На зачаткови была критикована знамыма французькыма малярями тай інтелектуалуами того часу, айбо з часом стала ґлобалным културным знаком Франції тай Парижа, а на днешньый день є єднов из майупознаваных будовель у світови. Межи містным населеньом має кличку „La dame de fer“&nbsp;— “Желізна паніка”. У 1964.&nbsp;рокови Еффельова турня дустала націоналный статус „історичного монумента“ (), а у 1991.&nbsp;— статус части світового наслідства ЮНЕСКО.

## Історія

### Ставба

Файл:Construction_tour_eiffel.JPG|18.&nbsp;юлія 1887:Была зачата ставба металової основы
Файл:Construction_tour_eiffel2.JPG|7.&nbsp;децембра 1887:Ставба „лабок“ турни из алашами
Файл:Construction_tour_eiffel3.JPG|20&nbsp;марця 1888:Першый емелет є докунченый
Файл:Construction_tour_eiffel4.JPG|15&nbsp;мая 1888:Зачаток ставбы другого емелета
Файл:Construction_tour_eiffel5.JPG|21.&nbsp;авґуста 1888:Другый емелет є докунченый
Файл:Construction_tour_eiffel6.JPG|26.&nbsp;децембра 1888:Ставба верьхнього емелета
Файл:Construction_tour_eiffel7.JPG|15.&nbsp;марця 1889:Ставба куполы


## Референції

Катеґорія:Статї обсягуючі французьскый языковый текст
Ключарькы

**Ключарькы́** (мад. Várkulcsa) (укр. Ключарки) (чис. Ključarky) — село у Мукачовськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1773 році. 6 окто̄вбра 1944 року село узято РСЧК.

## Обывательство
1877&nbsp;рӯк. обывательство Ключарёк мало 592 русинӯв, мадярӯв, жидӯв и складалося из такых реліґій: греко-католикы (461); римокатоликы (76); иудеї (54) и реформаторы (1).

У 1944 році Ключарькы усе щи были невеликым селом леш на парі улиць, што межувуть из главным путём уд Мукачова до Чопа при удрізкови Паланок—Страбичово—Велика Паладь, днишнёго пункта пропуска у Мадярщину. До сёго часу село было заселено главным образом мадярами, німцями (швабами) и русинами. Иппен чиські и жидӯвські файты мали близко 120 людий. Ныні Ключарькы&nbsp;— доста великоє село, у тому числі туй живуть мадяры, русины, украйинці, русы, молдаване. Векшына німцю̄в и чехӯв вернулися у свої штаты.

У селі на 2001 рӯк живе 2624 людий, из них:

Украйинці — 98,10%

Русы — 1,29%

Німці — 0,27%

Мадяры — 0,23%

Молдаване — 0,08%

Білорусы — 0,04%

## Ґеноцид жидӯв
Жиды у Ключарьках оселили ся у XIX сторочу а иппен у ёго зачатку. Жиды из Ключарёк ходили у Синаґоґу у Новоє Давыдково. У 1939 році жидам заказали мати бізнес, у 1941 році Жиды котрі не мали горожанства Мадярщины были услані у Рейскомісаріат Украйина, варош Камяниць-Подӯльськый и там убиті. У маёви вшыткі Жиды Ключарёк удправлены у Концентракы Аушвіц и Освенцім.

Тоты жиды што ужили вернули ся у село, тото фамілії Фехтел, Фукс, Галперт, Кац и Зіґлер. Айбо и тоты жиды скоро удойшли у Израиль.

## Туристичны міста
• храм Покровы пр. богородици. 1900.

• давньый тиметӯв

• храм Доброго Пастыря

## Удкликованя
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Ключарькы
Мінет

**Міне́т** (, **феля́ція** ()&nbsp;— «скомтати»; уд &nbsp;— «мачка»)&nbsp;— разновиднӯсть полового акта, оралный секс, при якому особа стимулює потя другої за помӯчов рота, языка, губ авадь горла. Годно быти  учинено ради досягтя половым членом ерекції, при часточнӯв ерекції, при еректилнӯв дисфункції, и иппен ге замінна форма полової діятельности при болісному половому актови. Иппен *пенілінкція* (; від *penis* + *lingo*&nbsp;— «лижу»), *фалаторизм* (уд &nbsp;— «ереґованый половый член»). У 1920-ті-1930-ті рокы слово «мінет» хосновало ся и на позначеня кунілінґуса.
Катеґорія:Мінет
Катеґорія:Оралный секс
Катеґорія:Секс
Баня

**Ба́ня** авадь **Ша́хта** (уд нім. *Schacht*) — промышленноє місто добычи хосенных изкопленых из помӯчов системы пудземных горных уроботок.

Катеґорія:Бані
Мала Розтока

**Мала́ Ро́зтока** (мад. Szőllősrosztoka) (укр. Мала Розтока) (рум. Mala Roztoka)  — село у Хустському районови (бывшый Иршавскый район), Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1631 році. Назвы: Gazlo, Alsorosztoka, Rosztoka, Rostoka, **Szőllősrosztoka,** Ugoca Rostoka (Угочанська Розтока) (чсл).

Прихӯд чехословеньской власти внӯс свої корективы у привычноє жывотноє русло селян. Из того часу діти мали право учити ся у народнӯв школі, де учіня повнӯстю велося русиньскым языком. Ися школа находила ся у селі М. Розтока (товдышня назва Севлюш-Розтока) и была построєна народным методом. У єднӯв хыжи было класно́є приміщеня, а у другӯв жив учитель. У сю̄в хыжи ныні находить ся сортодільниця. Учениками школы были діти двох сіл (Малої и Великої Розтокы). Школа была вӯсю̄мкласныв, т.е давала добрі знаня из разных наук.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 510 людий, из них подля языка

Украйиньскый — 99,80%

Руськый — 0,20%

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Мала Розтока на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Мала Розтока
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села подля краины
Ялова (Турція)

**Яло́ва** (тур. Yalova) (ґр. Γιάλοβα) — варош у ілови Ялова, Турція. Варош є на берегови Мраморного моря.

## Історія
Перві поселеня у Ялові были ищи у 3 тысячрочови до. н. е. Дас у 1200 році до. н. е грекы основали туй варош Піфія (ґр. Πυθια). У 74 році до. н. е варош припоєный ид Римови. У 1302 році Осман І захватив варош.

У варошови на 1912 рӯк жило 14 894 грекӯв, 5000 турок и 1000 армян.

## Знамі Родаци

* Менелаос Лундеміс (, 1912–1977)&nbsp;— знамый ґрецькый писатель.

## Ґалерея

Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Міста Турції
Катеґорія:Міста
Катеґорія:Населены пункты Турции
Катеґорія:Ялова
Катеґорія:Турція
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Населены пункты
Яблонов (Мукачовськый район)

**Я́блонов** авадь **Я́блонӯв** (мад. Beregnagyalmás) (укр. Яблунів) (чис. Velká Almaš, Jablonovo, Jabluniv) (рум. Iabluniv) — село у Мукачовському районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1682 році.

## Туристичны міста
* мінеральноє жрідло.
* храм Рождества прст. Богородици. 1878.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 637 людий (на 1989 рӯк было всёго 254 людий, т. е обывательство уросло у 3 разы), из них подля языка: 
* Украйиньскый — 99,37%
* Руськый — 0,47%
* Білоруськый — 0,16%

## Удкликованя

Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Яблонов
Катеґорія:Закарпатьска область
Родникова Гута

**Роднико́ва Гу́та** авадь **И́звор Гу́та** (мад. Forráshuta) (сло. Izvor Huta) (укр. Родникова Гута) — село у Мукачовськӯм районови, Закарпатськой области, Украйины. 

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1618 році. Первыми поселенями были Німці, Словены, Мадяры и Чехы. 

У 1827-1830 роках ґроф Шынборн переселив сюды 38 Русиньскых и Словеньскый файт жебы возродити село. У селі давно робили скло, старожилы кажуть ож завод из робкы скла перенесли у Вирьхню Грабӯвницю.

У селі май шырена фамілія — Гутник.

## Ґеоґрафія
Селом тече потӯк Шыпот.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 483 людий, из них:

Украйинці и Русины— 96,07%

Словены — 3,73%

Инні — 0,20%

## Туристичны міста
• храм Знесіня Господнёго. 1946.

• старый склозавод
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Катеґорія:Родникова Гута
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Словеньскі села на Украйині
Катеґорія:Словакы
Туричкы

**Тури́чкы** (мад. Kisturjaszög) (укр. Турички) (рум. Turîcikî) — село у Ужгородьскӯм районови (бывшый Перечиньскый район), Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1552 році. У селі быв млин и дві корчмы Пінцлера и Фелдмана. У селі были 2 цирькви, обідві згоріли. У 1998 році постройили нову цирьков.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 220 людий, из них:

Украйинці — 99,55%

Русы — 0,45%

## Туристичны міста
• храм Рождества пр. Богородици. 1998.

• міста цвітіня білоцвіта
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Верховинці

**Верховинці** (по пряшувськы *Верьховинцї*, по украйинськы *Верховинці*) — етнонім русину и украйинцю, живучых на обох боках Карпат в границях Украйины и частично на територіях Пряшувської Руси в Словенщині. Верховинці в усновному занимавут сильськым ґаздувством, хащувськым промыслом.

## Удкликаня

Катеґорія:Русины
Катеґорія:Українцї
Катеґорія:Русиньска діаспора
Катеґорія:Народы і етніка
Слобожане

**Слобожа́не** авадь **Слобожа́нци** (, рус. *Слобожане, Слобожанцы*) — 

У 1897 році у Харьковськӯв ґубернії было 

## Хыжі

## Удкликованя

Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Слобожани на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

Катеґорія:Народы і етніка
Катеґорія:Слобожане
Иршавськый мӯст

**Ирша́вськый мӯ́ст**&nbsp;— історичный мӯст, є архітектурныв памнятков вароша на правӯв притоці рікы Боржава&nbsp;— на ріці Иршавка у центрі Иршавы.

## Історія
Мӯст построєно у 1924 році. Стройив ся мӯст из 1923 року по 1924 рӯк.

## Ґалерея

## Удкликованя

* Мости історії річки Боржава 
Катеґорія:Иршава
Катеґорія:Мосты Пудкарпатя
Катеґорія:Архитектура
Катеґорія:Закарпатьска область
Катеґорія:Підкарпатьска Русь
Литовська Републіка (1918–1940)

**Лито́вська Репу́бліка** (лит. Lietuvos Respublika)&nbsp;— держава на северови Европы, што екзістовала из 1918 по 1940 рӯк. Столицёв державы у 1918—1919 роках быв Вільнюс, айбо пӯсля Польсько-литовської во̄йны перейшов під контроль Польської Республіки, столиця Литви була тимчасово перенесена до міста Каунас.

## Здобытя независности

16 фебруара 1918 року у Вільно Литовська Таріба (Рада Литвы) прогласила независнӯсть державы. Исе ужек другоє за пару місяцю̄в проглашеня литовського штата пӯсля Брест-Литовського мира, 9 фебруара 1918 року. 

## Мемельськый край
22 марца 1938 року Німицько удправило Литві ультиматум по якому она мала передати Німцям Мемельськый край. Того же дне быв пудписаный договӯр за ненапад.

## Ліквідація
1 септембра 1939 року Німці предлагали Литві вернути си Віленщину айбо Литва ся удказала. у септемброви того же року СССР окуповали тоты зимлі. 14 юна 1940 року СССР загнав Литві ультиматум по якому та мала розпустити сейм, управа мала подати у удставку а Советьска поміч мала увеличиьи свӯй континґент, президент Литвы Антонас Сметона того же дне приняв го. 15 юна была зформована нова управа котра уж 3 авґуста припойила Литву ид СССР ге ЛССР.

Катеґорія:Литва
Исаї

**Иса́ї** авадь **Иса́їв**, **Иса́ю̄в** (пол. Isaje) (укр. Ісаї, Ісаїв) — село у Самбӯрському районови, Львӯвськой области, Украйины.&nbsp;&nbsp;

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1459 році. У 1825 році селяне запалили опшаря пана. У 1921 році у селі жило 1668 людий. У 1941 році 135 селян забрато у РСЧК, из них 44 умерли.

## Цирьков

Цирьков была основана у 1663 році Иллёв Пантелимоном.

## Соціална сфера
Дивятьрӯчна школа, народный дом на 200 міст, бібліотека, 2 ФАПы, садик.

## Знамі Родаци

* Кузан Марьян Штефанович&nbsp;— французькый композитор и дириґент русиньского происхождіня.
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Львовской области
Катеґорія:Львівска область
Катеґорія:Исаї
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Шпация

**Шпáция**&nbsp;— друкарскый проміжный матеріал (желізні пластины разної товщины).

Сись проміжный матеріал заповнює проміжкы миже буквами и словами, служить на утвореня абзацных удступӯв, уключкы и заключкы шорӯв.

У *палітурному ділі*&nbsp;— проміжкы миже картонншми боковинами палітуркы.

Катеґорія:Друкарство
Інвалідность

**Інвалі́дность** є пережытя специфічных обстоянь, травм авадь бетегув, котрі усложнявут про челядника поєдны активності тай ограничувут мобілность тай/авадь доступность. Інвалідності годні быти вроженыма.

Конвенція Орґанізації Споєных Націй за права люди з інвалідностями дає інвалідности дефініцію „довгострочных фізичных, психічных, інтелектуалных авадь сенсорных нарушень, котрі бігом інтеракції из разныма барєрами годни заважати повнуй тай ефектив­нуй участи [люди з інвалідностями] у животі общества нарувно з другыма“.

Коректным терміном подля тої такой Конвенції є „челядник из інвалідностьов“; у народови сохтує ся хосновати слово „ко́вдош“ (котроє, кромі челядника з інвалідностьов, щи означат ай жебрака). Довгый час популарнов была прозывка „інвалід“, айбо на днешньый день она ся рахує некоректнов и дискримінативнов. Обы удобразити тоту лексичну переміну тай про борьбу з дискримінаційов люди з інвалідностьов, до 2020.&nbsp;рока у 44&nbsp;законах Украйины терміны „інвалід“, „особа из обмеженыма фізичныма можностями“, „інвалід войны“ тай „дітина-інвалід“ были замінені на „люди з інвалідностями“.

## Історія
Історично удношіня до люди з інвалідностями не было єднакым. Тримле ся, ож у соціумови Мезопотамії (Межиріча) челядь из інвалідностями годна была дустати си роботу, наприклад служниками у реліґійных містах. У Давньому Еґиптови пошыреным было хоснованя палиць про хожіня, а у Давнюй Греції знало ся старати за доступность маломобілных катеґорій населеня до храмув тай лічебных сятынь — наприклад, пиля 370.&nbsp;рока до Руздва Христового сятыня Асклепія у Епідаврови мала на доступность маймало 11 камінных рамп.

Майчитаві остракізм тай стиґматизацію люде з інвалідностями годні были пережывати у Середні вікы, кой психічні бетегы уєдно з інтелектуалныма інвалідностями ся раховали демонічным вливом. У часы Просвітництва из розвойом медицины дискримінаційні тенденції ся зрушили, товды такой зачали ся появляти концепції психіатричных болниць.

Из ростом популарности евґенікы — ідей уліпшеня людського ґенофонда вадь „чистоты расы“ — у Нацистськуй Німещині, челядь из інвалідностями стала єднов из ґруп населеня, переслідованых режимом бігом Голокоста. Тримле ся, ож пиля 250&nbsp;000&nbsp;люди з інвалідностями были забиті у тот період.

## Паралімпійські бавища

Про спортувцюв из інвалідностями паралелно из Олімпійськыма бавищами ся орґанізовувут Паралімпійські.

Пудкарпатська парафехтовалниця Надія Дьолог у 2024.&nbsp;рокови стала срібернов призерков Літньых Паралімпійськых бавищ у Парижі.

## См. тыж

* Нарушеня нику

## Референції

Катеґорія:Социалны проблемы
Катеґорія:Інвалідності
Сойм подкарпатьскых русинов

**Асоціація русиньскых орґанізацій Пудкарпатя «Сойм подкарпатьскых русинов»** () — общественна орґанізація у Закарпатьскӯв области Украйины. Председа — протоиерей Дмитрій Сидор.

Сойм подкарпатских русинов рахує, што на протя́зі 16 рокӯв управні кругы Киёва уклонявуть ся уд введіня русиньского звіданя у правовоє поле Украйины, проводять на державнӯм уровнёви політику етноцида русиньского народа.

Главным требованием Сойма являетт ся созданя у соотвітствови иы миженародным правом и волеизъявлінём народа на референдумови 1 децембра 1991 року самоуправныв административно-национальной территории с конституционным названием «Подкарпатская Русь» под международным контролем. На указанном референдуме большинство участников поддержало создание русинской автономии, однако голосование было проигнорировано киевскими властями.

Учитывая, что существует законное решение Закарпатского областного совета от 7 марта 2007 года «О признании русинской национальности на территории Закарпатской области», отказ официальных властей Украины признать русинский народ Сойм подкарпатских русинов, считает преступным актом и классифицирует деяние властей Украины как направленное на ликвидацию русинского народа и как зафиксированный документально факт геноцида русинов Закарпатья.

По заявліням Сидора, орґанізація выражать интересы корінного русиньского обывательства реґіона. По думці ёго опонентӯв, діятельность Сидора «мало соотвітствує интересам жителю̄в Закарпатьской области». По думці дакотрых украйиньскых СМИ Сойм подкарпатьскых русинов получав фінансовы средства на пуддержку и розвитя русиньских и русскых воскресных школ Пудкарпатя уд російського управного фонда Русский мир.

У юнови 2011 року екстренноє засіданя руководителю̄в молоджавных русиньскых орґанізацій 10-и штатӯв кваліфіковало Сойм, миже инных орґанізацій, ге «маріонетку у руках рішаниньскых спецслужб Російськой Федерації и ЗША».
Катеґорія:Закарпатьска область
Катеґорія:Русиньскы орґанізації
Катеґорія:Русины
Сумськый район (1923—2020)

**Сумськы́й райо́н** (укр. Сумський район) (рус. Сумской район) — бывшый район на выході Украйины у Сумськӯв области. Центр — Сумы.

## Історія
Сумськый район быв сотвореный 7 марца 1923 року на основі Сумськой и Чернеччинськой волостий.

У XIV сторочу миже Путивлём и Ромнами майвеликым варошом была Хотінь.

## Обывательство

Катеґорія:Сумска область
Катеґорія:Сумськый район
Катеґорія:Слобожане
Руські Комаровци

**Ру́ські Кома́ровци** авадь **Ру́ські Кома́рівці** (мад. Oroszkomoróc) (укр. Руські Комарівці) (пол. Ruśki Komariwci) — село у Ужгородьскӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1325 році.

## Туристичны міста
• греко-католицькый храм ст. Миколая Чудотворця (1820 р.)

• руїны узкоколійної желізниці "Ужгород-Анталовці"

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1573 людий, из них:

Украйинці — 83,06%

Мадяры — 16,18%

Русы — 0,51%

Цигани — 0,13%

Молдаване — 0,06%

Армяне — 0,06%

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Руські Комарівці на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Ужгородскый район
Катеґорія:Руські Комаровци
Катеґорія:Закарпатьска область
1 (число)

**1** (**єден**) — майменьшоє натуралноє число, цілоє число межи 0 и 2.

Катеґорія:Числа
Ґуґол

**Ґуґо́л** (уд анґл. googol) — число, у десятиннӯв системі численя указаноє єденицёв из 100 нолями:

: 10100 = 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.
: Ґуґол є майвеликоє число у всесвітови.
Катеґорія:Числа
2 (число)

**2** (**два**) — число, цифра и гліф. Натуралноє число межи 1 и 3.

Катеґорія:Числа
Шаш (значеня)

**Шаш** (мад. Sas, Sass; у переводови «орел» авадь «тростник) — фамілія и топонім:

## Особы

* Шаш, Іштван (1946—2018) — мадярськый режисер.
* Шаш, Сильвія  (род. 1951) — мадярська оперна спӯвачка.
* Шаш, Томаш (род. 1957) — мадярськый оператор.
* Шаш, Ференц (1915—1988) — мадярськый футболіст, нападавувущый.
* Шаш, Гасан (род. 1976) — турицькый футболіст, полузащитник.
* Шаш, Шандор (род. 1981) — мадярськый паверліфтер.

## Топонім

* Шаш — давня історична область Сририднёї Азії (оръентовано — нынішня Ташкентська область и прилягавущі території Казахстана); и назва самого Ташкента, приблизно до XI стороча.
Монґолы

**Монґо́лы** *([[Монґольскый язык|мон]]. Монголчууд)* — народ монґолоїдної рассы, основноє обывательство Монґолії и северных районӯв Китая.
Катеґорія:Народы і етніка
Катеґорія:Монґолы
Катеґорія:Азія
Тюмень

**Тюме́нь** (рус. Тюмень) (сиб- тат. Цимке-тура) — варош у Росії, адміністративный центр Тюменьской области, варош є на ріці Тура, притоці Тобола. Є у 1725 км уд Москвы.

## Історія
29 юна 1586 року, по приказова царя Федора Ивановича начинать ся стройка Тюменського острога на основі кріпости Чінґі-Тура.

Період процвітаня вароша припадать на кӯниць XIX стороча.

## Ныні
У наш час Тюмень&nbsp;— великшй промыслово розвитый варош, нефтяный узел. Туй находить ся поверх 50 научно-изслідницькых и проектных інститутӯв.

## Знамі Родаци

* ́ Гуляєв Юрій Александрович (1930—1986)&nbsp;— російськый и украйиньскый спӯвак (ліричный баритон)
* Воскресенськый Вячеслав Константинович (* 1948)&nbsp;— советьскый и російськый актер театра и кіно.
Катеґорія:Міста Росії
Катеґорія:Тюмень
Катеґорія:Міста
Емірат

**Еміра́т** (, amīr — владыка, вождь) — держава, владіня, ґаздӯвство из еміром у крайнах мусулманського Выхода.

Адміністративно-територіална єдинка Саудӯвськой Аравії, котрыв ґаздує емір (князь) из кралёвськой файты.

## Нынішні еміраты

*  (емірат иы 2021 року)
*  (емірат из 1878 року)
*  (емірат из 1757 року)
*  (споєны из 1971 року)
** Емірат Абу-Дабі
**  Емірат Аджман
**  Емірат Дубай
** Емірат Ел-Фуджайра
**  Емірат Рас-ел-Гайма (припойив ся у фебруарови 1972 року)
** Емірат Шарджа
**  Емірат Умм-ел-Кайвайн

Катеґорія:Монархия
Катеґорія:Еміраты
Перевалы

**Перева́лы** (пол. Przewały) (укр. Перевали) — село у Ковельськӯм районови (бывшый Турійськый район), Волыньской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1445 році.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 373 людий, из них:

Украйинці — 100%

## Знамі Родаци

* Каліщук Александр Пилипович&nbsp;—  украйиньскый композитор, поет-піснярь, збирач фольклора, дириґент.
* Сакидон Сидор Йосипович&nbsp;— украйиньскый товмач.
Катеґорія:Села Волиньской области
Катеґорія:Населены пункты Ковельського району
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Волиньской области
Катеґорія:Турійскый район
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Забродь (Ужгородьскый район)

**За́бродь** (мад. Révhely) (укр. Забрідь (чис. Zábroď) — село у Ужгородьскӯм районови (бывшый Великоберезняньскый район), Закарпатськой области, Украйины. 

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1360 році.

У 1902 році у селі робила пілорама компанії «Айзлер и ёго сыны» до 1944 року докӯть Салашісты не зорвали го у воздух. Пілорама мала великоє значеня для селян, тото была єдинственна робота у селі.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1215 людий, из них:

## Туристичны міста
• храм с. арх. Михаила. 1854 авадь 1864.

• ботанічный заказник містного значеня «Пасікы»

• у селови розміщовався лісозавод «Айзлер»
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Забродь
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Села
Земплінські Гамры

**Зе́мплінські Га́мры** (словен. Zemplínske Hámre) (мад. Józsefhámor) (укр. Земплінські Гамри) — село у окресови Сніна, Пряшовського края, Словеньску.

## Обывательство

У селі на 2001 рӯк 1,249 людий, из них:
* словены&nbsp;— 97,78&nbsp;%
* чехы&nbsp;— 0,47&nbsp;%
* украйинці&nbsp;— 0,32&nbsp;%
* русини&nbsp;— 0,24&nbsp;%
* **Из них по вірі**:
*

* римокатоликы&nbsp;— 95,41&nbsp;%,
* греко-католикы&nbsp;— 0,87&nbsp;%,
* православні&nbsp;— 0,40&nbsp;%,
* не рахувуть себе вірувучыми авадь не приналежать до аниєдної вышечпомненої церкви&nbsp;— 2,29&nbsp;%

## Референції


Катеґорія:Населены пункты Словакии
Катеґорія:Села Словеньска
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Русиньскы села на Словеньску
Мідяниця

**Мі́дяниця** (мад. Medence) (укр. Мідяниця) — село у Берегӯвськӯм районови (бывшый Иршавскый район), Закарпатьской области, Украйины.

## Назва
Назва є Мадярьского происхождіня «Меденце» значить у переводови басейн, т. е зимля миже горами.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1377 році.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 846 людий, из них:

Украйинці — 100%

## Туристичны міста
• храм ст. арх. Михаила. 1825.

• Два солені озера мож найти за 28,5&nbsp;км уд Мукачова, напротив поворота у село Мідяниця на Иршавщині.

• На території базы припочинку «Родинне гніздо» находять ся дві водоуймы&nbsp;— природноє соленоє озеро глыбинов 1,5 метра и басейн глыбинов до 1 метра.
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Берегівскый район
Катеґорія:Мідяниця
Катеґорія:Села подля краины
Біловарці

**Білова́рці** авадь **Малóє Кривóє** (мад. Kiskirva) (укр. Біловарці) — село у Тячӯвськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1373 році.

## Туристичны міста
* поселиня рубежа нашої еры дакійськой културной нависности.
* леґенда за Бийловар.
* у урочищови Біловариць находить ся унікалноє шафрановоє поле площадёв у 3 га.
* храм Покровы пр. богородици. 1899. 

Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:1373
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Закарпатьска область
Катеґорія:Біловарци
Соленоє (Тячовськый район)

**Соле́ноє**&nbsp;(мад. Királyvölgy) (укр. Солоне) (рум. Solone) — бывшоє село у Тячовському районови, Закарпатьской области, Украйины. Рішеням Закарпатьской областної рады уд 6 марца 2015 року споєно из селом Ганичі.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1828 році.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1303 людий, из них подля языка:

Украйинці— 98,31%

Русы — 1,07%

Инні — 0,54%

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі [Солоне (Тячівський район)](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B5_(%D0%A2%D1%8F%D1%87%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD)) ниУкрайиньскӯв Вікіпедії и статі Solone, Teceu на Румыньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

Катеґорія:Бывшы населены пункты
Катеґорія:Заникли 2015
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Жупа Ґемер

**Жу́па Ґе́мер** (мад. Gömör vámegye) (словен. Gemerská Župa) — жупа у Мадярщині, сотворена у 1000 році. Центр — Рімавска Собота.

## Історія
Жупа была сотворена у 1000 році.

## Обывательство
Жупа Ґемер асоціює ся из 3 етніцькыми ґрупами, Німці, Мадяры и Словены, из сотворінём Мадярьского кралёвства многі Німці ишли сюды копати бані. Тото сказовало ся и на назвах наприклад село Охтіна, уд німицького. ocht — вӯсю̄м. При Чехословеньску векшынов людий туй были Словены и Мадяры. Здавна туй селили ся и Русины што є и у топонімах наприклад: Руски Ґемер.
Катеґорія:Жупы Мадярского кральовства
Катеґорія:Историчны земли подля краины
Катеґорія:Историчны области Мадярщины
Катеґорія:Историчны области Словакии
Бударь

**Буда́рь** авадь **бу́дарь**, **бу́дар** (зáход, тоалéта) — місто на справліня природных потреб дефекації и мочоспусканя. У бударёви годен быти унітаз, біде, пісуар и т.д.

## Референції
Мокра (Украйина)

**Мо́кра** (мад. Mokra) (словен. Mokré) (укр. Мокра) — село у Ужгородьскӯм районови (бывшый Перечиньскый район), Закарпатьской области, Украйины.

## Назва
Въедно из офіціалныв назвов хоснує ся народна форма Мокре авадь Мокроє.

## Ґеоґрафія
Селом тече потӯк Боршуцин.

## Історія
Рахує ся майдавньым селом Туряньской долины, взникло у XII&nbsp;ст. Пару разӯв міняло містонахождіня. Раз хыжі были на горбах, потӯм перемістилися у выдолок. Село мало два водяні млины.

* **1567** р.&nbsp;— усі селяни, окрем шолтиса покинули исе село.
* **1599р**.&nbsp;— зафіксованы два кріпацькі дворы и опшаря шолтиса.
* **1715&nbsp;р.**&nbsp;— обложено шість ґаздӯвств.
* **1983р**.&nbsp;— селяни за єдну нӯч розобрали стару деривляну каплицю и постройили малу муровану цирьков подобної формы до розобраної кучи. У управных органах зчинився переполох, айбо новостройку зареґістровали, ге дом ритуалных услуг.
* **1997-1999&nbsp;рр.** пиля села учинено храм ст. Петра и Павла, яка екзістує по наш час.

## Туристичны міста
• храм Знесіня Господнёго. 1983.

• храм ст. Петра и Павла. 1999.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 353 людий, из них подля языка:

украйиньскый — 340

циганськый — 12

инні — 1

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі [Мокра (Україна)](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0_(%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B0)) на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Катеґорія:Закарпатьска область
Катеґорія:Мокра
Катеґорія:Верхо̄винці
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Ваґаш

**Ваґа́ш** авадь **Веґа́ш** *([[Румуньскый язык|рум]]. Văgaș) ([[Україньскый язык|укр]]. Вегаш, Веґаш, Вагаш) ([[Мадярскый язык|мад]]. Vágástanya — [[Русиньскый язык|русин]]. Ваґаш-хутор)* &nbsp;— село у повітови Сатмар у Румыниї. Входить у состав комунны Тарна-Маре.

## Обывательство
У селі на 2002 рӯк живе 6 людий, из них: 

Румыны — 100%
Катеґорія:Села
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Румынии
Орда

**Орда́** (из половецького: *orda*, «зобраня», «двӯр») — у X—XVIII ст. тип общественно-воєнной орґанізації кочовых народӯв Евразійського степа. Аналоґ племени авадь рода. Даякі успішні орды утворёвали державы —  ханства. Синонімы — «юрт» (*юрта*, «рӯд, племня») и «улус» («крайна»).

## Орды
Етимолоґічно, слово «орда» происходить уд монґольського слова «ордо» авадь турицького «орта», што означать сторону, удділеня, шатер авадь напрям, товмачить ся ге обоз, табор авадь пляц, палатка, місто власти авадь кралёвського двора.

У рамкох монґольськой ріші Ляо, слово «ордо» хосновало ся по удношіню до окружавущого середовища майважных людий у крайні (ге Европейського кралёвського двора), включавучи рабӯв, слуг и охранникӯв. Рішанины, рішанинкы и князі мали свої орды.

Потӯм у европейськӯв історичнӯв літературі позад сотвореня негативного образа давньых степовых народӯв Азії исе слово набывать негативного значеня (штось тіпа «воєнна-банда душманӯв-кочевникӯв-загарбникӯв»).

Назвов Орда (из великої буквы) прийнято позначати общественно-політичну воєнну, структуру сотворену Чінґіз-ханом у XIII&nbsp;ст. у степах Евразії.

## Знамі орды
У руськӯв а потӯм украйиньскӯв и російськӯв історичнӯв науці ордов прийнято называти любу общественно-політичну, воєнну структуру кочевникӯв Великого Евразійського степа до XIII&nbsp;ст. Так, мож стрітитит спомин за скіфські и сарматські орды, тюркські орды, орды Аттілы, булґарські, половецькі и инні.

На югови Украйины наприклад у сириднёвічови екзістовали такі орды:

* Білгородьска (Буджацька, Добружанська, Малых ногаю̄в)
* Джамбойлуцька (Перекопська)
* Єдисаньска (Очакӯвська)
* Єдичкульська
* Крымська

## Иппен позерайте

* Юрта
* Ордос
Катеґорія:Военскы едноткы
Н

**Н**, **н** («ны»)&nbsp;— буква кирилиці. У языках, што ї хоснувуть, позначать ясенный носовый [n], ретрофлексный носовый [ɳ]. Є у всьых кириличных алфавітах. У русиньскому языкови&nbsp;— 18-а буква алфавіта, позначать ясенный носовый приголосный.
Катеґорія:Кірілічны буквы
Катеґорія:Буквы за алфавітом
Московська ґубернія

**Моско́вська ґубе́рнія** (рус. Московская губерния)&nbsp;— адміністративно-територіална единка у Російськӯв ріші 1708–1917 рокӯв, Російськӯв републіці 1917 року и РСФСР 1917–1929 рокӯв. Центр&nbsp;— Москва. Сотворена 1708 року на основі Московського уїзда Московського царства. До 1918 року складалася из 13 уїздӯв, пӯсля&nbsp;— из 1 окто̄вбра 1929 року перечинена на Московську область.

## Історія
Ґубернія сотворена у 1708 році.

## Уїзды

# Богородьскый
# Бронницькый
# Верейскый
# Волоколамськый
# Дмитровськый
# Звенигородьскый
# Клинськый
# Коломенськый
# Можайськый
# Московськый
# Подольськый
# Рузськый
# Серпуховськый.

## Обывательство
У ґубернії на 1897 рӯк жило 2 433 356 людий, из них векшына Великороссы. 14 варошӯв, 166 волостий.

## Література

* Памятная книжка Московской губернии на 1908 год [Архівовано 13 вересня 2018 у Wayback Machine.]
Катеґорія:Историчны земли подля краины
Катеґорія:Историчны области России
Катеґорія:Російска імперія
Катеґорія:Московска область
Ґаничі

**Ґа́ничі** (мад. Gánya) (укр. Ганичі) — село у Тячӯвськӯм районови, Закарпатсьской области, Украйины. 

6 марца 2015 до села припоєно село Соленоє.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 3984 людий, из них подля языка:

украйиньскый— 98,44%

руськый— 1,15%

румыньскый — 0,20%

білоруськый — 0,10%

мадярьскый— 0,03%

словеньскый— 0,03%

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1402 році.

## Присілкы
**Соленый** — бывшоє село у Украйині. 

**Історія** 

Село первый раз ся споминать у 1904 році.

## Знамі Родаци
У селі родила ся Візичканич Гафія Петрӯвна (1912—1993)&nbsp;— майштрыня художнёго ткацтва.

## Туристичны міста
* храм Успенія пр. богородици. 1993.
* озеро Соленоє.

Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Кумыс

**Кумы́с** (уд тюркського, , , каз. қымыз, кирг. кымыз, якут. кымыс, , , монг. айраг)&nbsp;— квасный напиток из кобылячого молока, одержаный упослідок квасномолочного и спіртового бродіня. Кумыс містить етиловый спірт и вӯстовый алдеґід.

Катеґорія:Казахстан
Катеґорія:Алкоголічны напої
Зарічноє (Стрыйськый район)

**Зарі́чноє** *([[Польскый язык|пол]]. Balicze Zarzeczne) ([[Україньскый язык|укр]]. Зарічне) (до [[1946]] — Баличі Зарічні)* — село у Стрыйськӯм районови, Львӯвськой области, Украйины. 

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1723 рӯк.

23 юна 2020 року позад силных злив уйшла из берегӯв ріка Турянка, пуд час повені было пудтоплено село Зарічноє, было пудтоплено близко 100 хыж и 105 опшарь.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк жило  людий, из них подля языка:

украйиньскый — 99,82%

инні — 0,18%

## Ґалерея

## Иппен позерайте

* Соколовська ґміна

## Удкликованя
Катеґорія:Села
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Львовской области
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Червоноє (Ужгородьскый район)

**Черво́ноє** авадь **Черве́ноє** (мад. Csarondahát) (рум. Cervone) (укр. Червоне) — село у Ужгородьскӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
У 1920-ых роках чехословеньска власть сотворила исскуственноє поселеня для припочинку містної  громады вздовж Тисы. Ёго територія принадлежало до хутора Szalánci. З 1927 року туй поселявуть русинӯв. На зачатку 1940-ых рокӯв мадярьскі роды оселилися на улици Онча.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 869 людий, из них подля языка:

## Туристичны міста
• храм Рождества пр. Богородици. 1993.

• озера.

## Знамі Родаци

* Грицак Иван Юрійович (1949)&nbsp;— украйиньскый дипломат,  Чрезвычный и Повноважный Посол Украйины у Чехах (2009—2012).

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі [Червоне (Ужгородський район)](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D0%B5_(%D0%A3%D0%B6%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD)) на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Мадярьскі села на Украйині
Учіха Саске

**Учі́ха Са́ске** (яп. うちは サスケ) — єден из главных персонажӯв манґы и аніме-серіала «Наруто». Вӯн&nbsp;— бывшый член команды №&nbsp;7, яка на час ёго пребываня складалася из нього, Сакуры Гаруно, Наруто Узумакі и Какаші Гатаке.

Пӯсля того, як ёго старшый брат знищив почти вись свӯй клан, Саске поставив собі за задачу убити го, ради чого хотів стати майсилным любыв цінов. Єднак правда, што розкрылася пӯсля мести, удкрила дійства прошлого зовсім из другого боку. Не никавучи на ото, што вӯн має дружні чуства ид свойым товарищам, Наруто и Сакуры, чуство слабости примушує Саске удказати ся від цімборӯв и свого дома, рушити на гляданя Орочімару, обы стати майсилным.  Саске появляєть ся у парі анімаційных художньых фільмах, у тому числі у відеоиграх, OVA, и у фільмови «Boruto: Naruto the Movie» (2015) и ёго продовженю, аніме-серіалови «Boruto: Naruto Next Generations» (2016), у якых вӯн мать роль защитника свого селища, и наставника сына Наруто, Боруто Узумакі.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Учіха Саске на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Аніме
Хотиньскый район

**Хоти́ньскый райо́н** *([[Україньскый язык|укр]]. Хотинський район)* — бывшый район у Чернівецькӯв области, Украйины, на западови крайны. Центр — Хотин.

## Історія
Перві поселеня у Хотинови были у. VIII сторочу. У X-XI сторочу район быв у составови Руси, у XII-XIV у составови Ґалицького княжества и Кралёвства Руського. У XIV сторочу район став дарабом Молдавії.

Хотиньскый район сотворено у септемброви 1940 року.

## Обывательство
У районови на 2001 рӯк живе 68,888 людий, из них:

Катеґорія:Заникли 2020
Катеґорія:Основаны 1940
Руснак, Микула Игорёвич

**Русна́к Мику́ла И́горёвич** *([[Україньскый язык|укр]]. Руснак Микола Ігорович;* род. с. Лощиновка, (ныні Бернадовка) Теребовляньского района, Тернопӯльськой области, Украйины. умер. Зеленопӯлля, Луганьска область, Украйина. — украйиньскый солдат, сержант, оператор удділеня.

## Біоґрафія
У ранні рокы Микула зтратив родителю̄в и попав у интернат. Потӯм робив на Тернопӯльськӯв мебельнӯв фабриці, де стрітив Ярославу Садовську, жону, яка замінила му матірь. По тому як ся пӯбрали переїхав у село Верховці, Гусятиньского района.

Умер 11 юла 2014. У 4:30 рана терористы ЛНР обстріляли реактивныв установков «Град» блокпост у районови Зеленопӯлля Луганьской области из стороны гатара. 

Лишили ся жона и двоє дітий: донька 8 місяцю̄в и сын 12 рокӯв.

## Удкликованя
Катеґорія:Умерли 2014
По̄ляна (Самбӯрськый район)

**По̄́ляна**&nbsp;(пол. Połana) (укр. Поляна) — село у Самбӯрському районови, Львӯвськой области, Украйины.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 240 людий, из них: 

Украйинці — 100% 

## Туристичны міста
У селови є замок Ґербуртӯв.

## Жрідла

* «Перепись цирьков и обывательства Старосамбӯрщины. 1928 рӯк»
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты Львовской области
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Варош (село)

**Ва́рош** (словін. Varoš)&nbsp;— село у общині Маколе, Подравськый реґіон‎, Словіньску.

## Обывательство
Подля послідньых офіціалных податкӯв у селі жиє 105 особ.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1220 році ге Waressendorf.

## Удкликованя
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словіньска
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Словіньска
Катеґорія:Словения
Лімна

**Лі́мна** авадь **Ло́мна** (пол. Łomna) (укр. Лімна) — село у Самбӯрському районови, Львӯвськой области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1519 році.

### Происхождіня назвы
Містні жытелі думавуть, што давно село называлося Ломна, и ися назва происходить уд слова «ломати». Єднак, скорше всёго у основі назвы лежить румыньскоє лемн «дерево». Волохы были єдными из первых жытелю̄в села, якоє было основаноє приблизно у XV сторочу. За леґендов, у селі было поставлено крест на честь пребываня туй Маркіяна Шашкевича.

## Памняткы
Близ села на горі стойить фігура сятого Йосафата.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1216 людий, из них:

Украйинці — 99,84% 

Инні — 0,16% 

## Соціална сфера
Сиридня школа, народный дом на 360 особ, бібліо̄тека (10 500 книг), поштовоє удділеня, дисять бовтӯв.

У селі робить болниця на 35 міст.