Вацлав Гавел

**Ва́цлав Га́вел** ( ; 5.&nbsp;октовбра 1936&nbsp;– 18.&nbsp;децембра 2011) быв чеськый урядовець, писатель, поет, драматурґ и політичный дисидент. Гавел быв девятым и послідньым президентом Чехословакії уд 1989 по&nbsp;1992, а пак першым президентом Чеської республікы уд 1993 по&nbsp;2003. Ун быв першым демократично убратым президентом обох держав по падіню комуністичного режима. Кромі того Гавел ся знає як писатель за свої пєсы, есеї тай мемуары.

У свойих пєсах, наприклад „Празник у загороді“ (, 1963) тай „Голошіня“ (, 1965), Гавел хосновав абсурдистськый стиль на критику комуністичної системы. По участи у Празькуй яри тай трафляньови у чорный испис по інвазії Варшавського пакта у Чехословакію, ун став ищи май політично активный тай помуг закласти дакулко дисидентськых ініціатив, у тум числі „Хартію 77“ () и „Комітет у бороненя несправедливо переслідованых“ (). Його політична активность стала причинов сліженя за ним StB, державної секретної службы безпекы Чехословакії, и ун много раз быв політичным вязньом; майдовгый його строк быв почти чотыри рокы, уд 1979 по&nbsp;1983.

Його партія „Громадянськый форум“ () мала велику роль у Баршоньовуй револуції 1989.&nbsp;року, котра здойняла комуністичный режим у Чехословакії. По сьому ун заняв президентськый пост, а потум быв переубратый наново по проголошіньови словацької независимости у рокови&nbsp;1993.

Подакотрі його політичні рішеня тай опінії мали контраверзный характер удну крайины, наприклад: шырока амнестія вязнюв, посаженых при комуністичному режимі, позад котрої на слободу уйшли перед тым осужені за тяжкі злочины; убаченя перед судетськыма німцями за удношіня чехув до них и народноє угнаня по Другуй світовуй войні; його скептичну опінію за независимость Словакії; пудпору розміщеня миротворцюв НАТО у Юґославії у 1999.&nbsp;році тай інвазію США в Іраці у рокови&nbsp;2003. Пуд конець свої каденції Гавел быв май популарный за гатаром ги на Чехах.

По президентству продовжив свою громадську діятелность, запустивши такі ініціативы як „Пражська декларація за европську свідомість и комунізм“ (), фонд „VIZE 97“ тай каждоручну конференцію „Forum 2000“.

Гавлову політичну філозофію чинили назоры антиспожывацтва, гуманітаризма, енвайронменталізма, громадянського активізма тай прямої демократії. Ун пудпоровав чеську Зелену партію уд 2004.&nbsp;року до свойої смерти. Дустав Президентську медаль слободы, Межинародну премію мира им.&nbsp;Магатмы Ґанді, Філаделфійову медаль слободы, Орден Канады, Премію чотырьох слобод, Премію амбасадора свідомости тай Премію Ганно Р. Елленбоґен. Межинародный аеропорт у Празі у 2012.&nbsp;рокови быв перейменованый на „Аеропорт Вацлава Гавла Прага“ ().

## Жывотопис
Вацлав Гавел ся родив у Празі у пудузятницькуй інтелектуалнуй файті Вацлава М.&nbsp;Гавла (1897–1979) и Божены Гавлової (рожд.&nbsp;Вавречкової; 1913–1970). Мав молодшого брата Ивана М.&nbsp;Гавла (1938–2021). Быв онуком чехословацького дипломата Гуґа Вавречкы тай ставбаря палаца Луцерна Вацлава Гавла.

Другу світову войну родина перечекала на самоті у своюй літнюй резиденції Гавлово коло села Ждярец у окресі Бырно-венков. По услобожіньови Чехословакії у 1945.&nbsp;рокови ходив у елітный інтернат у Подєбрадах, котру у році&nbsp;1950 ліквідовали. Быв членом скаутського удділеня у осередкови Шіпка, мав тамкы кличку Хробак (). Кой кунчив закладну ошколу, мав проблемы з выбором середньої ошколы позад свого „буржуазного“ походжіня. Зато у 1951.&nbsp;рокови пушов на хемічного лаборанта, а вечур ся учив у Середнюй общуй ошколі про робутникув на Штєпанськуй,&nbsp;22. 1954.&nbsp;року матуровав.

## Жерела
* 

## Референції