open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1939

## Подѣи
### [[Януар]]
### [[Фебруар]]
### [[Марец]]
* 14. марец - сейм Словакії выголошує независимоє Словацькоє государство
* 15. марец — Карпатска Украина выголосила независимость (од Чехословакии)
* 16. марец
** Гітлер пудписує в Пражському Градови указ, согласно якому Богемія и Моравія оголошенї протекторатом Нїмеччины.
** Мадярська армія довершує зачату 15. марта операцію по окупації Пудкарпатя.
### [[Апріль]]
### [[Май]]
### [[Юн]]
### [[Юл]]
### [[Авґуст]]
### [[Септембер]]
### [[Октобер]]
### [[Новембер]]
### [[Децембер]]
* 15. децембер — в Атлантѣ одбыла ся премьера филма *Однесены вѣтром* за романом Маргарет Митчелл, котрый в наступных 30 роках дав найвекшый зыск в истории филмовой продукции.

## Уродили ся
### [[Януар]]
### [[Фебруар]]
### [[Марец]]
### [[Апріль]]
* 25. апрѣль — Стивен Чепа, канадскый бизнисмен, банкарь и меценаш.
### [[Май]]
* 28. май — Ярослав Сисак, актер, театралный режисер, директор театру и дѣятель културы межи Русинами Словакии.

### [[Юн]]
* 2. юн — Иван Бровди, русинскый скулптор и малярь, носитель честных титулох.
### [[Юл]]

* 14. юл — Карел Готт, чешскый спѣвак, филмовый актер, аматерскый малярь.
### [[Авґуст]]
### [[Септембер]]
* 24. септембер — Иван Завадяк, русинськый писатель.
### [[Октобер]]
### [[Новембер]]
### [[Децембер]]

## Умерли
### [[Януар]]
### [[Фебруар]]
### [[Марец]]
### [[Апріль]]
### [[Май]]
### [[Юн]]
### [[Юл]]
### [[Авґуст]]
### [[Септембер]]
### [[Октобер]]
* 27. октобер — Янош Чонка, мадярскый инженер и вынаходник карбуратора.
### [[Новембер]]
### [[Децембер]]
1942

## Подѣи
### [[Януар]]
* 5. януар — в Бузулуку зачали формовати Первый чехословацкый окремый баталион (подполковник Лудвик Свобода).
### [[Фебруар]]

### [[Марец]]

### [[Апріль]]

### [[Май]]

### [[Юн]]

### [[Юл]]

### [[Авґуст]]

### [[Септембер]]

### [[Октобер]]

### [[Новембер]]

### [[Децембер]]
* 2. децембер — Енрико Ферми достав перву контроловану нуклеарну ланцову реакцию.

## Уродили ся
### [[Януар]]

### [[Фебруар]]

### [[Марец]]
* 24. марец — Мирослава Хомяк, языкознателька, педагог, кодификаторка лемковского языка в Польщи.
### [[Апріль]]

### [[Май]]
* 20. май — Петро Скунць, вызначный украинскый поет.
### [[Юн]]
* 26. юн — Павло Маскалик, театровый и филмовый актер.
### [[Юл]]

### [[Авґуст]]

### [[Септембер]]
* 17. септембер — Иван Мигович, социолог, професор и политичный активиста.
### [[Октобер]]

### [[Новембер]]
* 1. новембер —  Марта Кубишова, чешска спѣвачка, триразова витязька читательской анкеты *[[Златый славик]]*.
### [[Децембер]]

## Умерли
### [[Януар]]

### [[Фебруар]]

### [[Марец]]

### [[Апріль]]

### [[Май]]

### [[Юн]]
* 1. юн — Владислав Ванчура, писатель лѣвой ориентации, чия творба звязана з Подкарпатсков Русьов (росстрѣляный за антифашистичну чинность).
* 28. юн — Янка Купала, білоруськый писатель, публіціста, драматурґ, перекладатель.
### [[Юл]]

### [[Авґуст]]

### [[Септембер]]

### [[Октобер]]

### [[Новембер]]

### [[Децембер]]

## Жерела и одказы
* 

## Референции
1949

## Подѣи
* 7. октобер — взникла ГДР, еще една людова демокрация Восточной Европы.
* 17. октобер — створене НТШ Канада

## Уродили ся
* 17. фебруар — Анна Кузмякова, русинска народностна дѣятелька, новинарька.
* 2. марец — Наоми Джеймс, яхтсменка и писателька мемуарох.
* 5. марец — Патриция Крафчик, универзитна професорка и културна активистка русинского оброджѣня в США.
* 19. марец — Валерій Леонтьев — російскый співанкарь, актор. 

## Умерли
* 15. апріль — Діонізій Зубрицькый — русиньскый публіціста, ґрекокатолицькый священик, малярь, поет, сполоченьскый дїятель.
* 6. май — Морис Метерлинк, белгийскый драматик, поет и филозоф, лауреат Нобела з литературы.
* 16. август — Маргарет Митчелл, америцка писателька, авторка романа *Однесены вѣтром*
1956

## Подѣи
* 29. януар — премьера гры Ф. Дюрренматта *[[Визита старшой дамы]]* в Цюриху.
* Октобер – новембер — антикомунистичне повстаня в Мадярщинѣ задавлене вводом совѣтскых войск и наступнов змѣнов влады.

## Уродили ся
* 4. януар — Франтишек Крайняк, священик, перекладатель, русинскый сполоченскый активиста Пряшовского края.

## Умерли
* 26. новембер — Владимир Грабарь, русинского походжѣня российскый и совѣтскый высокошколскый професор, правник.

Катеґорія:Рокы
1957

## Подѣи
* 4. октобер —  СССР отворив добу козмонавтикы выпущѣньом на орбиту первого штучного сателита Земли. 

## Уродили ся
* 6. януар — Юлиан Надь, писатель и новинарь.
* 31. януар — Петер Шворц, словацкый историк, универзитный професор.
* 25. октобер — Михаил Капраль, мадярскый языкознатель, слависта.

## Умерли
* 19. май — Ириней Кондратович, священник, историк, писатель, новинарь, културный и церковный дѣятель Подкарпатской Руси.
*17. децембер — Дороті Лі Сеєрс, анґліцька писательниця, перекладчик, лінґвішта.

Катеґорія:Рокы
1958

## Подїї

## Уродили ся

## Умерли
* 19. май — Мария Пуйманова, чешска писателька и новинарька.

Катеґорія:Рокы
1964

## Подѣи
* 4. марец — Рада Безпекы ОЗН прияла Резолуцию ч. 186 о умѣщѣню миротворных сил на Кипру, котры там суть аж доднесь.
* 27. апрѣль — Гелена Вондрачкова выграла конкурз *Глядаме новы таланты зоз спѣванками*, з чим зачала ся ей карьера спѣвачкы.

## Уродили ся
* 4. апріль — Іван Корчок — словацькый дипломат и політик.
* 27. юн — Анна Плѣшкова, од року 2008 директорка Инштитуту русинского языка и културы Пряшовской универзиты.
* 25. юл — Кветослава Копорова, русинска лингвистка, доцент Пряшовской универзиты.
* 22. август — Федака Сергѣй, историк, крайознатель, писатель

## Умерли
* 25. фебруар — Александер Архипенко, украинскый  и америцкый скулптор, малярь, график, педагог, еден зо закладательох кубизма в скулптурѣ.
1967

## Подѣи
* 5. юн — остров Суртсей на юг при Исландии, роснучый наслѣдком вулканичной ерупции од року 1963, перестав рости, набравши плоху 2,7 км2.

## Уродили ся

## Умерли
* 26. марец - Ґріґорій Жатковіч - америцькый правник і русиньскый політік, доктор права, адвокат і журналіста, першый ґувернер Підкарпатьской Руси.
* 20. юл — Моррис Сводеш, вплывный и контроверзный америцькый лингвиста.
* 20. авґуст — Богдан Загайкевіч — лемківскый науковый і громадяньскый дїятель.
* 16. септембер — Павло Тычина, украинскый совѣтскый поет и высокый штатный урядник.
* 6. октобер — Петро Миговк, учитель, прозаик, поет, драматик.
1969

## Подѣи
* 22. януар  — Виктор Ильин учинив атентат на лидера СССР Леонида Брежнева.
* 17. апрѣль — на мѣсто реформного политика Александра Дубчека пришов Густав Гусак, котрый одстранив вшитко, учинене в часѣ реформ.
* 16. октобер — объявлена планетка (2931) Маяковскый.

## Уродили ся
* 27. юн - Михал Гудак - словеньскый модератор і актор русиньской народности.

## Умерли
* 2. фебруар — Петро Линтур, педагог, фолклориста, литературознатель.
Катеґорія:Рокы
1970

## Подѣи
* 3. фебруар — Марта Кубишова доставать заказ выступованя, и з тым трио Golden Kids закончило свою историю. 

## Уродили ся

## Умерли
* 10. новембер — Иван Фирцак “Кротон”, шпортовець, циркусовый артиста

Катеґорія:Рокы
1972

## Подѣи
* 10. апрѣль — трясѣня землѣ в Иранѣ забрало живот найменше 4000 люди.

## Уродили ся
* 17. октобер — Емiнем, америцькый репер, актер и композитор.

## Умерли
* 17. апріль — Алексей Ґеровскый, новинарь, політічный діятель русофільской орьєнтації на Підкарпатьскій Руси і в США. 
* 27. апріля — Кваме Нкрума — африцькый протиколоніалный ведучій, закладатель і першый презідент модерного ґганьского штату.
* 12. децембер — Йовген Кочиш, русинскый скулптор и малярь в Сербии.
* 26. децембер — Гарри Трумен, 33-й президент США.

## Референции
1974

## Подѣи
* Ернев Рубік вынайшов механічну головоломку Рубікова коцка.
## Уродили ся
* 25. юн — Роман Пищальник - русиньскый поет. Лауреат «Русской премии 2009».
## Умерли
* 21. октобер — Якым (Яша) Баков — шпортовець, шпортовый организатор,  педагог, русинскый поет з Дюрдьова.
* 25. новембер — Василь Гренджа-Донскый, украинскый писатель Чехословакии.
1978

## Подѣи
* 8. юн — Наоми Джеймс завершила соло плавбу доокола свѣта за рекордны 272 днѣ.

## Уродили ся
* 28. новембер — Радка Цоуфалова, чешска театрална актерка і музикалова спѣвачка.

## Умерли
* 15. януар - Федор Манайло - русиньскый малярь, педаґоґ, сценоґраф і ґрафік.
* 23. фебруар — Степан Добош, педагог, литературознатель, первый ректор Ужгородской универзиты.
* 6. септембер — Йоанн Полянскый, лемковскый народный активиста, священник Грекокатолицкой Церкви, поет, историк и мемуариста.
1979

## Подѣи
* 29. марец — объявлена планетка (2703) Родари.
* 22. септембра — объявлена планетка (3836) Лем.
* 25. новембер — объявлена планетка (3628) Божньемцова.

## Уродили ся

## Умерли
* 30. апрѣль — Юлиан Ревай, политичный дѣятель Подкарпатской Руси периода Чехословакии, педагог, новинарь.
* 22. юл — Павел Цибере, правник, вызнамный подкарпатскый русинскый политик и дипломат, учитель.
* 20. септембер — Лудвик Свобода, чехословацкый военскый и штатный дѣятель, армадный генерал, Президент Чехословакии.
* 11. децембер — Андрѣй Калин, найпознатѣйшый приповѣдкарь з Горинчова.
1981

## Подѣи

## Уродили ся
* 26. децембер — Ернев Золтан Рубик, музикант

## Умерли
* 22. децембер — Емил Балецкый, лингвиста, педагог, поет, перекладатель, писатель
1982

## Подѣи

## Уродили ся
* 5. децембер - Ян Муха - фотбаліст, бранкарь анґліцького клуба Евертон з міста Ліверпул і словеньской народной збирной.

## Умерли
* 30. януар — Виктор Глушков, математик, кибернетик, пионер информатикы и кибернетикы, академик УССР и СССР.
* 10. новембер — Леонид Ильич Брежнев, совѣтскый партийный функционарь и штатник.
1985

## Подѣи

## Уродили ся

## Умерли
* 16. септембер — Дезидерий Задор, музичный педагог, композитор.
* 1. новембер — Володимир Кубіёвіч, лемківскый вченый, ґеоґраф, історік, выдаватель, дїятель.

Катеґорія:Рокы
1988

## Подѣи
* 27. септембер — на праздник Воздвижения Святого Креста епископ Йоанн Семедий по 40 роках илегалиты отворено одслужив свою перву архиерейску службу Божу на Калварии в Ужгородѣ.
* 21. децембер — над Локерби (Шкоция) выбухнув Боинг 747 компании *Pan American World Airways* лету *103 [[Лондон]] – [[Ню Йорк (місто)|Ню Йорк]]*; жертвы — 259 на палубѣ и 11 обывателей Локерби.

## Уродили ся

## Умерли
* 21. януар — Силвестер Саламон, священик и поет з войводинскых Русинох.
* 8. фебруар — Микола Сегеди, учитель, новинарь, писатель-гумориста меджи Русинами Сербии.
* 26. децембер — Герлуф Бидструп, карикатуриста.

## Референции
1990

## Подѣи
* 20. януар — наслѣдком паду комунистичного режиму в Пряшовѣ закончив чинность КСУТ и створеный СРУСР.
* 15. октобер — Театер Александра Духновича рѣшѣньом министра културы СР достав свою днешню назву.
* 1. децембер — Велика Британия злучила ся з континентом тонелом, котрый зачали рыти в року 1986, а плановали завершити в року 1993.

## Уродили ся
* 27. октобер — Брентон Таррант, австральскый тероріста.

## Умерли
* 21. май — архиепископ Йонатан (свѣтскы Иван Кополович), подкарпатскый православный иерарх.
* 12. юн — Адалберт Борецкый,  русинскый малярь, педагог.
* 14. децембер — Фридрих Дюрренматт, нѣмецкоязычный драматик и прозаик.
* 16. децембер — Золтан Шолтес, подкарпатскый грекокатолицкый священик и малярь.

## Референции
1909

## Подѣи
## Уродили ся
* 1. януар — Степан Бандера, україньскый політічный актівіста.
* 22. януар — Моррис Сводеш, вплывный и контроверзный америцькый лингвиста.
* 4. май — Петро Линтур, педагог, фолклориста, литературознатель.
* 21. юл — Золтан Шолтес, подкарпатскый грекокатолицкый священик и малярь.
* 12. септембер — Юрко Колинчак, русинскый спѣванкарь, приповѣдкарь, збератель фолклора.
* 19. септембер — Василь Зозуляк, писатель, сполоченскый активиста Пряшовского края.
* 27. октобер — Михал Ковач, русинскый поет и писатель Войводины.

## Умерли
* 7. май — Алексий Товт, православный мисионер в США.
* 12. юн — Микола Губаш, пѣвцоучитель и културный роботник меджи войводянскыма Руснаками в Коцурѣ.
1906

## Подѣи
* Того року в Мукачовской грекокатолицкой епархии унификоване Карпатске простопѣние, котре ся хоснуе Русинами доднесь дома и в диаспорѣ.
* 13. май — Мария Кюри-Склодовска стала ся первов професорков Парижской универзиты.
* 27. юн — америцка ѣздецка ревия *Wild West Show* (William F. Cody (aka) "Buffalo Bill") мала двѣ выступлѣня в Унгварѣ, а другый день — двѣ в Мукачовѣ.

## Уродили ся
* 7. август — Дезидерий Миллый, русинскый и словацкый малярь, график и педагог.
* 5. септембер — Юрий Станинець, священик, писатель.
* 24. септембер — Андрій Карабелеш, русиньскый поет,  етноґраф і педаґоґ. 
* 2. новембер — Лукино Висконти, италиянскый филмовый, театралный и оперный режисер.
* 9. децембер — Якым (Яша) Баков — шпортовець, шпортовый организатор,  педагог, русинскый поет з Дюрдьова.
* 19. децембер — Леонид Ильич Брежнев, совѣтскый партийный функционарь и штатник.

## Умерли
* 19. апрѣля — Пьер Кюри загынув под колесами конного накладового воза.
1897

## Подѣи

## Уродили ся
* 17. януар — Александер Хира, епископ Мукачовскый, Папскый прелат. ректор Ужгородской духовной семинарии.
* 28. януар (16.01 Юл.кал.) — Валентин Катаев, русскый совѣтскый писатель, поет и драматик, новинарь.
* 24. апрѣль — Василь Гренджа-Донскый, украинскый писатель Чехословакии.
* 25. децембер — Іван Новак, русиньскый поет, прозаік. гуморіста і сатірік, комедіоґраф.

## Умерли
* 20. марец — Аполлон Майков, русскый поет
Катеґорія:Рокы
* 8. апрѣль — Гайнрих фон Штефан, реформатор пошты, закладатель ''Свѣтовой поштовой унии''.
1858

## Подѣи
## Уродили ся
* 23. апріля — Макс Планк, нїмецькый фізік, признаваный за єдного з онсователїв квантовой теорії.
* 4. октобер — Михайло Пупин, америцкый физик сербского походжѣня.
*22. децембер — Джакомо Пуччіні, італскый композітор.

## Умерли
* 28. децембер — Константин Матезонскый, закладатель, диригент и хормайстер первого в Угорской Руси полифоничного (четыриголосого) хору *Гармонія* (1834–1944) в Унгварѣ.

## Історіко-ґеоґрафічне положіня
1903

## Подѣи

## Уродили ся
* 10. януар — Олга Ри́шави, нѣмецка писателька Подкарпатской Руси.
* 7. марец — Томас Белл, америцкый романописець русинского походжѣня.
* 21. май — Василь Караман, русиньскый политичный дѣятель в Пряшовском регионѣ и на Подкарпатской Руси.

## Умерли
* 21. марец — Олив Овтмен, добродѣтелька, позната в истории США як бѣла жена, рабыня Индианох. 
* 5. децембер - Євґеній Фенцик - прозаїк, ученый-славіста, поет, просвітитель, редактор духовно-літературного журнала „Листок”, автор учебників для русинських дїтей и сборника церьковных проповідей.
1902

## Подѣи
* 30. юн — в Унгварѣ створене акцийне дружство *[[Уніо]]*, котре выдавало русинскы книгы и периодикы. 

## Уродили ся
* 24. януар — Федор Лабош, економ, історік, дїятель серед Русинів у Войводинї.
* 26. септембер — Йолана Мондичова, Русинка, перва професионална скулпторка в Чехословацкой Републицѣ.

## Умерли
1854

## Подѣи

## Уродили ся
* 18. марец — Алексий Товт, православный мисионер в США.

## Умерли

Катеґорія:Рокы
1678

## Подїї
## Народили ся
*4. марца - Антоніо Вівалді - італскый композітор
## Вмерли

Катеґорія:Рокы
1741

## Подѣи
* 25. юн — в Прешпорку (Братислава) корунована за мадярску кралицю Мария Терезия
* 11. септембер — на мадярском соймѣ в Прешпорку (Братислава) кралиця Мария Терезия з четыримѣсячным сыном Йозефом на руках просила помочь, и Мадяре прияли ся: *damus vitam et sanguinem!*

## Уродили ся
* 21. януар — Иван Пастелий, русинскый церковный и културный дѣятель, педагог, каноник, историк, поет.

## Умерли
28. юл - Антоніо Вівалді - італскый композітор

Катеґорія:Рокы
1864

## Подѣи
* Перва упоминка о селѣ Свобода (Szloboda).

## Уродили ся
* 7. фебруар — Антоній Годинка, історік, етноґраф, педаґоґ, ученый русиньского напряму.

## Умерли
* 9. октобер — Василий Попович, епископ мукачовскый од , русинскый сполоченскый дѣятель.
1862

## Подѣи

## Уродили ся
* 29. август — Морис Метерлинк, белгийскый драматик, поет и филозоф, лауреат Нобела з литературы.
* 11. септембер — О. Генри, америцкый писатель, великый майстер  новелы.

## Умерли
* 21. януар — Божена Ньемцова, чешска писателька.
* 11. юн — Николай Нодь, грекокатолицкый священик, педагог, хоровый диригент, поет, збератель фолклора.
* 2. октобер — Йоанн Чургович, угро-руськый педагог, церковный, школно-просвѣтителный администратор, доктор богословия.

Катеґорія:Рокы
1876

## Подѣи
* 1. януар — Австро-Мадярщина перейшла на едину систему метричных мѣр: метер, килограм, литер.
* 7. марец — Александер Греам Белл запатентовав телефон.
* 1. август — Колорадо вошов до США яко тридцять восьмый штат.

## Уродили ся
* 1. апрѣль (20. марець Юл.кал.) — Розалия Самойловна Землячка,  российска революционарька, совѣтска партийна и державна функционарька, организаторка червеного терора

## Умерли

## Референции
1877

## Подѣи
* Томас Едисон вынайшов фонограф — апарат на записованя и одиграня людской речи.

## Уродили ся
* 28. май — Максимилиан Волошин, русскый и совѣтскый поет, литературознатель и малярь.
* 27. юн — Теодор Ройкович, священик, сполоченскый, културный и церковный дѣятель, публициста, редактор русинскых периодикох.
* 5. август — Антоний Бобульскый,  писатель, драматик и выдаватель на Подкарпатской Руси.
* 15 август — Константин Грабарь, политичный, сполоченскый и державный дѣятель, третий губернатор Подкарпатской Руси.
* 13. децембер — Микола Леонтович, україньскый композітор

## Умерли
* 11. януар — Янко Матушка, словацкый поет романтизма, писатель, новинарь, автор текста словацкой гимны.
* 5. апрѣль — Богуш Носак Незабудов, евангелицкый священик, романтичный поет, новинарь, перекладатель, нотарь, активный участник словацкого народностного руху.
* 27. децембер — Николай Некрасов, класик русской поезии, поет и публициста.
1879

## Подѣи

## Уродили ся
* 14. марец — Альберт Ейнштейн, фізік
* 27. октобер — Василий Такач, грекокатолицкый священик  и первый епископ Русинской Грекокатолицкой Церкви США.
* 7. новембер — Лев Троцкый — российскый револуционарь, политичный дѣятель.
## Умерли
1851

## Подѣи

## Уродили ся
* 13. юл — Едмунд Еган, мадярскый урядник, фахман в организации земледѣлства.

## Умерли
* 10. децембер — Карл Дрез (нѣм. Karl Drais), нѣмецкый вынаходник, котрый вынайшов "машину на бѣганя" (Laufmaschine),

Катеґорія:Рокы
1850

## Подѣи
* 9. септембер — Калифорния прилучила ся ку США яко 31. штат.

## Уродили ся
* 18. януар — Юлій Ставровскый-Попрадов, русиньскый будитель, поет, фолклоріста, публіціста, етноґраф, ґрекокатолицькый священик.
* 7. марец — Томаш Гарриг Масарик — первый президент Чехословакии.
* 2. децембер — Виктор Дармаи, мадярскый поет, новинарь, писатель.

## Умерли
* 13. юн — Юрай Палкович, словацкый  поет, професор, писатель, драматик, новинарь, народный будитель Словакох

Катеґорія:Рокы
1848

## Подѣи
* 21. фебруар — в Лондонѣ Карл Маркс и Фридрих Енгелс выдали Манифест комунистичной партии.
*  15. марец — в Мадярском кральовствѣ зачала ся антигабсбургска револуция

## Уродили ся
* 16. фебруар — Октав Мірбо, французькый писатель, прозаік, драматік і есеіста.

## Умерли
* 4. децембер — Йозеф Мор, католицкый священик, поет, автор текста свѣтознамой колядкы Тиха ночь
1816

## Подїї
* 11. децембер — Індіана была включена в склад США.

## Народили ся
* Микола Мигалич, русиньскый публіціста, фолклоріста, священик і учітель.
* Петро Кузмяк, педаґоґ, поет, културный дїятель. Дїяв у войводиньскых Русинів.

## Вмерли

Катеґорія:Рокы
1808

## Подїї
## Уродили ся
* 4. фебруар — Йозеф Каетан Тил, чешскый драматик, режисер, актер, перекладатель, театралный критик, писатель и новинарь, автор текста чешской гимны.
## Умерли

Катеґорія:Рокы
1832

## Подѣи

## Уродили ся
* 23. януар — Едуар Мане, французскый модернистичный малярь и рытовник.

## Умерли
* 22. марец — Йоганн Фольфґанґ фон Ґёте, нїмецькый поет, прозаік.
* 21. септембер — Валтер Скотт, шкотскый англоязычный писатель, закладатель жанра историчного романа.

Катеґорія:Рокы
1749

## Подѣи

## Уродили ся
*28. авґуст - Йоганн Фольфґанґ фон Ґёте, нїмецькый поет, прозаік.
* 31. август — Александр Радищев, русскый прозаик, поет, филозоф-материалист, зачинатель револучных традиций в русской литературѣ.

## Умерли
*29. авґуст — Матей Бел, ученый, енциклопедиста, историк, филозоф, просвѣтитель, закладатель модерной педагогикы.

Катеґорія:Рокы
1759

## Подїї
## Народили ся
## Вмерли
*14. апріль - Ґеорґ Фрідріх Гендел, нїмецькый музичный складатель.
Катеґорія:Рокы
Румуньско

**Румýньско** або **Румýнія** () — країна в юговыходній Европі. Головне місто є Букурешт. Граничить з Українов, Сербійов, Угорьском, Молдовов і Болгарійов. Мать выход до Чорного моря. Є членом НАТО од року 2004 і членом Европской унії од року 2007. Мать богату історію з дакійскыма, римскыма і славяньскыма вплывами.

## Референції

Румуньско
Катеґорія:Европска унія
Катеґорія:Країны
Катеґорія:Штаты Европской унії
Катеґорія:Штаты НАТО
Ѣ

**Ѣ**, **ѣ** (**ять**) є історічна буква кіріліцї, котра ся нынї хоснує тілько в церьковнославяньскім алфавітї.

В старославяньскім алфавітї ять є 30. буквов. В русіньскім алфавітї и болгарьскім алфавітї ся хосновала до 1945. рока. (тыж. смоть: Граматика Ивана Гарайды).
Брезівка

**Брезівка** () — є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 2 (1,9%)
*Словаци - 98 (92,5%)
*Нестановлены - 6

Русиньскый язык за материньскый означіли 7 жытелїв (6,6%).

## Референції

  
Катеґорія:Села Словеньска
Ё

**Ё** є буква кіріліцї, котра ся хоснує в русиньскім (девята буква) і (сема буква) в білорусьскім, російскім і дунганьскім алфавітах.
Бехерів

**Бехерів** () — є село на Словеньску в окресї Бардеёв.
Перша писмова змінка села є з року 1414 під назвов Квебегер, коли 

краль Жіґмунд потвердив бароном Цударовцом властництво панства Маковица, до котрого належало і село Бехерів.Але подля вшыткого село уж екзістовало і перед роком 1241. Назвы села ся кушчок мінили, а были: Квбегер, Бігаро, Біхаро, Бехаров, аж до днешнёго Бехеров, по русиньскы Бехерів. Назва села правдоподобно походить од мена першого шолтиса, Бехера.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 117 (41,9%)
*Словаци - 101 (36,2%)
*Ромы - 33 (11,8%)
*Українцї - 14 (5,0%)
*Поляци - 1
*Росіяне - 1
*Нестановлены - 12 (4,3%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 145 жытелїв (52,0%).

## Вызначны родаци
*Алексей Фариніч - педаґоґ, писатель, журналіста, културный дїятель, директор руськой ґімназії в Пряшові
## Референції

  
Катеґорія:Села Словеньска
Вышня Полянка

**Вышня Полянка** () — є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

## Памяткы
Церьков святой Параскєвы з року 1919 

## Референції


 

Катеґорія:Села Словеньска
Грабске

**Грабске** () — є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

## Референції


  
Катеґорія:Села Словеньска
Ґабултів

**Ґабултів** (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

## Референції
Боґлярка

**Боґлярка** ()  — є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 14 (10,3%)
*Словаци - 112 (82,4%)
*Чехы - 1
*Нестановлены - 9

Русиньскый язык за материньскый означіли 29 жытелїв (21,3%).

## Референції
Лївів

**Лївів** () — є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.).
*Русины - 18 (20,7%)
*Словаци - 69 (79,3%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 33 жытелїв (37,9%).

## Референції

  
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Криве (окрес Бардеёв)

**Криве** (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

## Памяткы
Церьков святого євангелісты Лукы з року 1826 (НКП)

## Референції
Луков (окрес Бардеёв)

**Луків** (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Памяткы
Церьков святого Кузьмы і Демяна з року 1708 (НКП)

## Вызначны родаци і жытелї
* Костянтин Бескид - громадяньскый дїятель
Микулашова

**Микулашóва** (стара назва **Никлё́ва**, ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв в Пряшівскім краю.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 50 (35,7%)
*Словаци - 81 (57,9%)
*Українцї - 4
*Чехы - 1
*Нестановлены - 4

Русиньскый язык за материньскый означіли 87 жытелїв (62,1%).

## Памяткы
Церьков Покровы Пресвятой Богородицї з року 1730 (днесь сканзен - Музей народной архітектуры в Бардеёвскых Купелях)
## Референції


 

Катеґорія:Села Словеньска
Нижня Полянка

**Нижня Полянка** () — село на Словакии в окресѣ Бардѣйов, положене межи Бардѣйовом а Свидником, при вытоку рѣкы Ондава.

## Село днесь
В селѣ мають купалище, лыжарскы вытягы, мотел *Villa Makovica*, турбазу *Penzión pod lesom*, де суть около 20 хыжок, много интересного про туристы, недалеко польска границя, фунгуе ту захранна служба и полиция. Село газификоване, мать дѣточу захоронку про дѣтей и зачаточну школу. В лѣтѣ ту ся одбывать фестивал. В селѣ организована доброволна гасичска дружина, котра каждорочно бере участь на окресовых перемаганях.

## Обывательство

## История
Перва упоминка о селѣ походить з року 1435 (Polyanka). Днешня назва упоминать ся од року 1773. Село основане на закупному правѣ. В часѣ Первой свѣтовой войны село было зовсѣм знищене, а в Другой свѣтовой войнѣ — в значной мѣрѣ. В року 1953 было организоване сельскогосподарске дружство. В року 1992 выставленый православный храм Рождества Пресвятой Богородицѣ.

## Жерела и одказы
* Андрій Ковач: Нижня Полянка // С. 452.

## Референції


  
Катеґорія:Села Словеньска
Ряшов

**Ря́шов** () (пол. *Rešov*) (мад. *Réső*) — село у окресови Бардеёв, Пряшовськый край, Словеньску.

## Ґеоґрафія
Село є на северо-выходови Словеньска. Через село тече ріка Ряшовка.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1438 році.

Из 1919 року село у составови Чехословеньской Републікы, а из 1993 у составови Словеньска.

## Обывательство

У селі на 2001 рӯк живе 338 людий, из них:
* Словены — 92,42%
* Русины — 6,41%
* Украйинці — 1,17%

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі [Ряшів (Словаччина)](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%8F%D1%88%D1%96%D0%B2_(%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%87%D1%87%D0%B8%D0%BD%D0%B0)) на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). 
Катеґорія:Села Словеньска

## Референції
Стебник

**Стебник** () — є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Історія

## Ґеоґрафія

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї
* Андрій Савка – русиньскый протифеодалный збойник.

## Жрідла

## Референції


  
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Реґетовка

**Реґетовка** (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Обывательство

## Референції
Баньске

**Баньске** () є село на Словеньску в окресї Воронов.

## Колишнїй діалект села
Оріґіналный діалект быв южнолемківскым. Днесь уж процес пословачіня в селї завершеный. 

Приклад: *Терайши люде собі приповідают, же хто тот валав знал заложити на такім планім місцу. Мусіли ту дакеди робитници у мавлёх доловати і так можно са валал ту заложит. Ту були маілї рудові, копали а возили десь за Угель, бо желїзницї ще теди не було*.

## Обывательство

## Референції


## Одказы
* Banské - Oficiálne stránky obce 

## Референції
Вышнїй Казимир

**Вышнїй Казимир** () є село на Словеньску в окресї Воронов над Топлёв.

## Історія

## Ґеоґрафія

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї

## Жрідла

## Екстерны одказы


* Vyšný Kazimír - Oficiálne stránky obce 

Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Шашова

**Шашова**,  *Šašová* — село на Словеньску в окресѣ Бардѣйов в долинѣ малой рѣчкы Цернинкы. Село мать 159 обывательох (31.12.2019)

## Обывательство

Подля списованя з року 2001:

## История
Перва упоминка о селѣ походить з року 1352 (Sasow). Днешня назва упоминать ся од року 1920.

Шашова е Марианскым одпустовым мѣстом од року 1779, о чом свѣдчить лист Папы Пия VI. з 30. юна 1779. Од року 1845 одпуст ся одбывать каждорочно 15. августа на Успение Пресвятой Богородицѣ.

В року 1945 обновили руську школу. В року 1959 основане еднотне ролницке дружство. В року 1965 велика повѣнь наробила тяжкы шкоды.

## Жерела и одказы
* **Андрій Ковач**: Шашова — Šašová // С. 493.
* 
* **Počet obyvateľov** podľa pohlavia – obce (ročne). Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2020-03-12 Dostupné online
* **Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018**: Zoznam zvolených starostov. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online
* 

## Референции

  
Катеґорія:Марианскы мѣста
Матяшка

**Матяшка** () є село на Словеньску в окресї Воронов.

## Історія

## Ґеоґрафія

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї
* Сиґізмунд Бриньскый - поет, музикант

## Жрідла

## Референції
Просачів

**Просачів** () є село на Словеньску в окресї Воронов над Топлёв.

## Обывательство

## Референції
Вышня Яблінка

**Вышня Яблінка** (по ) є село на Словеньску в окресї Гуменне.
## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 36 (55,4%)
*Словаци - 22 (33,9%)
*Українцї - 3
*Поляци - 1
*Нестановлены - 3

Русиньскый язык за материньскый означіли 49 жытелїв (75,4%).
Файл:Vyšná Jablonka - KimiSlimi.jpg|alt=|Погляд на таблу села Вышня Яблінка. 


## Референції
Завада

**Завада** (по ) є село на Словеньску в окресї Гуменне.

## Полога
Село Завада лежыть в Ондавскій верховині в Низкых Бескідах долины Сітнічка, 34 кілометрів од окресного міста Гуменне.  

## Історія
Першый документ о селі, в котрім ся говорить о діліню стропківского панства, походить з 1454-го року. В урбарях стропківского панства з рокох  є Завада записана меджі валашско-русинькыма селами. В минулости ту было ґаздівство шолтіса і три валашскы домашности. В році 1732 Матей Бел занотовав: ,,Є ту десять русиньскых родин, котры мають храм свого обряду“. В році 1750  мали в селі священика без філіалкы і жыло ту 91 людей способных сповіді. В  році жыло в Заваді 267 ґрекокатоликів. В 1917.&nbsp;році, в рамках Першой світовой войны,  ся в селі і його реґіоні одбыли воєньскы битвы. Доказом того  є выбудованый воєньскый цінтерь в хотарі села, де є поховано коло 70 вояків австро-угорьской і руськой армады. Німы свідкове тых часів суть розвалины воєньскых закопів, котры ся находять в недалекых лісах. B  році  село выпалили Німці. Была то їх  одплата за поміч  партізанам. В тім часі згоріло в Заваді троє людей. Остали лем дві польногосподарьскы будовы, такзваны сыпанці.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011):
*Русины - 62 (86,1%)
*Українцї - 6
*Словаци - 2
*Нестановлены - 2

Русиньскый язык за материньскый означіли 62 жытелїв (86,1%).

## Жрідла, одказы
* 

## Референції

 
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Пакостів

**Пакостів**,  *Pakostov* — село на Словеньску в окресѣ Гуменне Пряшовского краю.

## Полога
Лежить в сѣверной части окресу, в окружѣню лѣса, оддаленый од окресного мѣста Гуменне о  на сѣвер. 

## История
Перва документована споминка датована роком 1567, коли село *Pakozto* належало Гуменскому панству. Селяне занимали ся земледѣлством, лѣсныма роботами, палили деревне угля. В часѣ СНП подтримовали партизанох. В року 1943 ку Пакостову прилучили Петровцѣ, котры суть первый раз спомянуты роком 1408 яко *Petronicz* того ж панства. Грекокатолицка церква Дѣвы Марии з року 1850 поставлена в бароково-класицистичному штилу. Римокатолицкый костел поставленый в року 1932. 

## Обывательство

В року 2011 обывательство  чинило 478 особ.

## Вызнамны родаци
* Йоанн Кизак (1856–1929), священик,педагог, писатель, русинскый културный активиста.

## Жерела и одказы
* **Іван Лукач**: Пакостів – Pakostov 
* 
* 

## Референции

 
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Рогожник (окрес Гуменне)

**Рогожник** (по ) є село на Словеньску в окресї Гуменне.
## Полога
Оддалене од окресного мѣста Гуменне о  на сѣвер-сѣверовыход. Лежить во вышцѣ  Готарь села свойов розлогов  е найменшый в окресѣ, на сѣверѣ сосѣдить з Притулянами, на юговыходѣ з Вышньов Ситницьов, на западѣ з Пискоровцями. До села ся мож достати автобусом сполочности *SAD* од Гуменного.

## История
Село первый раз спомянуте в документах под роком 1454, належало панству Стропков. Мурованый грекокатолицкый храм Вознесения высвяченый в року 1927.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 11 (28,2%)
*Словаци - 27 (69,2%)
*Українцї - 1

Русиньскый язык за материньскый означіли 11 жытелїв (28,2%).

## Жрідла
* **Андрій Ковач**: Рогожник // С.&nbsp;467.
* 

## Референції

 
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Рокытів коло Гуменного

**Рокытів** (по ) є село на Словеньску в окресї Гуменне.

## Історія
Про село перша змінка є у 1379 році.

## Ґеоґрафія

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї
* Юрий Панько — кодіфікатор пряшівской нормы русиньского языка.

## Жрідла

## Референції
Руська Кайня

**Руська Кайня** (по ) є село на Словеньску в окресї Гуменне.

## Обывательство

## Референції
Машківцї

**Машківцї** (по ) є село на Словеньску в окресї Гуменне.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 11 (21,2%)
*Словаци - 39 (75,0%)
*Українцї - 2

Русиньскый язык за материньскый означіли 24 жытелїв (46,2%).

## Референції
Нехваль Полянкы

**Нехваль Полянкы** ( *Nechvalová Polianka*) суть село на Словакии в окресѣ Гуменне. Село газификоване, мать потравинову продавалню, вывезеня и знешкодненя комуналного одпаду.

## Обывательство

Зложеня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины – 56 (53,3%)
*Словаци – 45 (42,9%)
*Украинцѣ – 3
*Нестановлены – 1

Русинскый язык за материнскый означили 68 обывателе (64,8%).

## Вызнамны родаци и обывателе
* Михайло Вальковскый (1837–1890) –  грекокатолицкый священик, карпаторусинскый историк, педагог
* Михаил Котрадов (1831–1901) – грекокатолицкый священик, педагог, просвѣтитель, меценаш
* Штефан Сухый (1946) – русинскый писатель

## История
Первый раз село ся упоминать в року 1547 яко *Polyanka*, пак яко *Polyanka alias Nechwal* (1568), *Negval Polanka* (1773), *Nechwál Polánka* (1808), *Nechválova Poľanka* (1927), *Nechválova Polianka* (1946); по мадярскы *Nechválpolyánka*, *Szinnamező*.  В року 1715 в селѣ быв млин, 28 полишеных и 15 обываных газдовств, року 1887 – 67 газдовств и 559 обывательох, в року 1828 – 86 газдовств и 633 обывательох. Працовали в лѣсох, палили угля, ткали и плели кошаркы. В меживойню занятя обывательства ся не змѣнило. По войнѣ село было за партизанску активность в року 1944 вызнаменане Памятнов медальов SNP. Часть обывательох працовала в Гуменном, Снинѣ, Кошицях ай Остравѣ, звышок в лѣсох и яко приватно газдуючы рольници.

## Референции
Руська Поруба

**Руська Поруба** (по ) є село на Словеньску в окресї Гуменне.
## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 174 (70,2%)
*Словаци - 65 (26,2%)
*Українцї - 1
*Росіяне - 1
*Чехы - 1
*Нестановлены - 6

Русиньскый язык за материньскый означіли 205 жытелїв (82,7%).

## Референції
Торискы

**Торискы**  *Torysky* суть селом в окресѣ Левоча Пряшовского края Словакии, в историчном регионѣ Спиш.

## Полога
Село лежить над рѣков Ториса, о 5 км на юговыход од ей жерела, од окресного мѣста Левоча оддалене о  напрямом на сѣверовыход.

## История
Готар села первый раз ся споминать в року 1284 як *Tarchafeu* в листинѣ краля Ласлова IV. (днешна мадярска назва села *Tarcafő*). Але само село было заложене 3. мая 1537 мѣстом Левоча як его подданске село. Обывательство ся занимало скотарством и лѣсныма роботами. В XVI. ст. ту быв млин и пила. В первой половцѣ XX. ст. ту выробляли шинглы, обробляли кожу, тыж ткали полотно, выробляли сукно и шили суконне шатя. Школа ся споминать од року 1800, мурована грекокатолицька церква поставлена в року 1861 и засвячена дѣвѣ Марии, а каплиця — зачатком  XX. ст.. В року 1947 на Украину оптовали 17 родин.

## Обывательство

## Вызнамны родаци
* Йоанн Брадач (1732–1772), первый епископ самостойной Мукачовской грекокатолицкой епархии
* Михаил Котрадов (1831–1901), священик, педагог, просвѣтитель, меценаш

## Жерела и одказы
* 
*  
* **Андрій Ковач**: Ториськи – Torysky // 


Slovakia15Spis179.JPG|Церква
Slovakia15Spis180.JPG|Каплиця
Slovakia15Spis165.JPG|Давны ставбы
Slovakia15Spis219.JPG|Сучасны ставбы


## Референции
Збійне

**Збійне** (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.

## Обывательство

## Референції
Збудьска Біла

**Збу́дьска Бі́ла** (сло. Zbudská Belá) — село у Словеньску у окресі Мижелабӯрці. 

## Памняткы
У селі є цирьков 1770 року и правоМижелабӯрців 1988 року.

## Обывательство

У селі на 2001 рӯк живе 126 людий, из них:
* Русины — 61,49%
* Словены — 32,30
* Цигани — 3,11%
* Украйинці — 1,86%
* Чехы — 1,24%

## Знамі Родаци
* Мигаль Быцько — куратор музея Андрія Варгола у Мижелабӯрцях.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Збудська Біла на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

## Референції
Красный Брід

**Красный Брід** (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 259 (56,4%)
*Словаци - 136 (29,6%)
*Українцї - 10 (2,2%)
*Ромы - 2
*Чехы - 2
*Остатнї - 3
*Нестановлены - 47 (10,2%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 303 жытелїв (66,0%).

## Референції
Меджілабірцї

**Меджілáбірцї** (містна назва **Лáборець**, по ) суть русиньске місто на Словеньску в окресї Меджілабірцї в Пряшівскім краю. Місто лежыть на ріцї Лаборець, конкретнї меджі двома ёго раменами (єдно дістало потім назву Выдранька), з чого походжать ай назва міста. Частёв міста суть колись самостатны села Борів і Выдрань.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 5288 (42,5%)
*Словаци - 4772 (38,3%)
*Ромы - 743 (6,0%)
*Українцї - 314 (2,5%)
*Чехы - 49
*Росіяне - 19
*Мадяре - 14
*Поляци - 4
*Нїмцї - 2
*Хорваты - 1
*Остатнї - 17
*Нестановлены - 1227 (3,0%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 7186 жытелїв (57,7%).

## Памяткы і турістічны атракції
* Музей модерного умeня Енді Варгола у Меджілабірцях 

## Познаты родаци
* Анна Галчакова (1929–2006), русинска поетка и писателька 

## Референції

  

Катеґорія:Міста Словеньска
Ігляны

**Ігля́ны** (стара назва **Годермарк**, ) є село на Словеньску в окресї Кежмарок в Пряшівскім краю.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 20 (1,4%)
*Словаци - 1149 (80,2%)
*Ромы - 205 (14,3%)
*Українцї - 3
*Чехы - 1
*Поляци - 1
*Нестановлены - 53 (3,7%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 22 жытелїв (1,5%).

## Референції


 

Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Вільшавіця

**Вільшáвіця** (стара назва **Ольшáвіця**, ) є село на Словеньску в окресї Левоча в Пряшівскім краю.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 49 (16,8%)
*Словаци - 236 (81,1%)
*Нестановлены - 6

Русиньскый язык за материньскый означіли 84 жытелїв (28,9%).

## Вызначны родаци і жытелї
* Сімеон Ольшавськый — єпіскоп Мукачовской єпархії
* Михаил Мануіл Ольшавськый — єпіскоп Мукачовской єпархії
* doc. RNDr. Михал Ґрайцар, CSc., — математік

## Референції


## Екстерны одказы
*
Няґів

**Ня́ґів** () — село на Словеньску в окресї Меджілабірцї. Лежыть в оддалїню 5&nbsp;км од Меджілаборцёх и мать статус русиньского села.

## Ґеоґрафія
Село ся находить в Низкых Бескидах в горскім масіві Лабірьска Верьховина, в долинї Няґівского потока в басейнї рїкы Лаборець, прямо за граніцями Охраненой краєвой области Выходны Карпаты, недалеко од штатной граніцї з Польсков. Центер села лежыть в надморскій вышцї 374 м н. м. і од Меджілаборцёх є оддаленый 5 км .

Сусїднї села є Меджілабірцї (окресы Меджілабірці і Выдрань) на северозападї і северї, Полата на северовыходї і выходї, Чабалівцї на юговыходї і Красный Брід на югу, югозападї і западї.

## Історія
Первый раз спомянуте під роком 1543, в документах родины Друґетох, належало Гуменьскому панству. Іщі в історічных записах село є спомянуто в 1557 року. Селяне ся занимали земледїлством, скотарством, роботами в лїсї, фурманков. В року 1793 высвячена барокова церква. Перед заложіням самостатной Чехословакії в роцї 1918 Няґів быв частёв Земпліньской жупы в рамках Мадярьского кралёвства. В року 1935 была выставлена закладна школа, што фунґовала до року 1992, коли скончила свою функцію через недостаток дїтей. В роках 1939-1944 быв частёв Словацькой републікы. Дня 29. октобра 1944 Червена армада вытїснила Вермахт з Няґіва, і село знову стало частёв Чехословакії. Дале зоставають бібліотека, културный дім, фолклорна ґрупа «Заруба».

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
Цїлкове чісло обывательства: 436
*Русины — 245 (56,2%)
*Словаци — 157 (36,0%)
*Ромы — 9 (2,1%)
*Українцї — 1 (0,2%)
*Остатнї — 1 (0,2%)
*Нестановлены — 23 (5,3%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 348 жытелїв (79,8%).

## Вызначны родаци
* Василь Караман (1903–1961), русиньскый політік русофільской орьєнтації.
* Михайло Кудзей (1923–1973), сполоченьскый дїятель.

## Жрїдла
* **Іванна Стракошова**: Няґів – Ňagov  // С.&nbsp;454.

## Одказы
* 

## Референції

Катеґорія:Населены пункты Словакии
Полата

**Полáта** () є село на Словакії в Меджілабірьскім окресї Пряшівского краю.

## Історія
Перша писомна змінка о селї Полата была в роцї 1330 під назвов Палата (*Palata*) і была тогды частёв панства Гуменне.
В 18. і 19. столїтю належала роду Чакёвцїв, концём 19. столїтя належыли тутешнї маєткы желїзніцї. В роцї 1715 было в Полатї девять обываных і необываных домовых господарьстев, в роцї 1787 мало село 70 домів і 498 жытелїв. В роцї 1828 было в селї 76 домів і 559 жытелїв, котры працовали як vozníci, дереворубачі, польногосподарї і працовники в каменёломі. До року 1918 належало тото село до Земпліньской жупы к Австро-Угорьску і потім перешла під Чехословакію. Почас другой світовой войны в роцї 1944 зазнала Полата розсяглой шкоды у рамках тяжкых боёв Выходокарпатьской операції і 60 єй домів выгорїло.

## Ґеоґрафія
Село ся находить в Низкых Бескідах в поводї потока Выдранька, прямо під главным гребінём Карпат і тым самым на граніцї з Польском. Главным гребінём ведуть два переходы, а то Лаборецькый переход на северї і Лупковскый переход на юговыходї од Полаты. Центер села лежыть в надморській вышцї 482 м н. м. і є оддаленый в 8 км од Меджілабірцёв.

На северї і выходї гранічіть з селом Команьча (в Польску), на югу з селами Вырава і Чабалівцї, на югозападї з селом Няґів і на западї з містом Меджілабірцї (часть Выдрань).

## Обывательство

## Ґалерія

File:Palota-kostely2015d.jpg|Православна церьков Різдва пресвятой Богородіцї
File:Palota-kostely2015e.jpg|Передня фасада православной церькви Різдва пресвятой Богородіцї
File:Palota-kostely2015c.jpg|Православна церьков Різдва пресвятой Богородіцї і дзвоніця
File:Palota-kostely2015h.jpg|Ґрекокатолицька церьков
File:Palota-kostely2015g.jpg|Ґрекокатолицька церьков
File:Palota-kostely2015f.jpg|Передня фасада ґрекокатолицькой церькви
File:Palota cemetery.jpg|Воєньскый цінтерь з першой світовой войны
File:Palota-kostely2015j.jpg|Погребный дім
File:Palota-úřad2015.jpg|Сельскый уряд
File:Palota houses.jpg|Уліця з новшыма домами 
File:Palota-ulice-podél-potoka2015.jpg|Уліця з містным потоком
File:Palota-ulice-podél-potoka2015d.jpg|Стара халупа
File:Palota-ulice-podél-potoka2015c.jpg|Традічна деревяна пелевня
File:Palota-památník2015.jpg|Памнятна табла і середнїй танк T-34 выставена на публіку в містнім памнятнику другой світовой войны
File:Granica radoszyce palota.jpg|Ходниковый гранічный переход Полата-Радошице меджі Польском і Словакіёв
File:Radoszyce Pass border stone.jpg|Гранічный камінь з 90. років 20. столїтя на гранічнім переходї Полата-Радошице меджі Польском і Словакіёв


## Референції

## Вонкашнї одказы

* Полата – офіціална вебова сторінка села
Репеїв

**Репеїв** (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 73 (51,1%)
*Словаци - 54 (37,8%)
*Українцї - 1
*Нестановлены - 15 (10,5%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 99 жытелїв (69,2%).

## Референції
Рокытівцї

**Рокытовцѣ**,   *Rokytovce* — село в окресѣ Меджилаборцѣ Пряшовского краю.

## История
Перва документална упоминка о селѣ датована роком 1437. Тот датум поданый в краеписном словнику *Vlastivedný slovník obci na Slovensku /2.&nbsp;diel/, vydaný v Bratislave 1977&nbsp;r*.

Перва школа была выбудована в роках 1904–1906 на мѣстѣ, де теперь стоить културный дом. 

Енциклопедия Боровского – Сиклаи так пише на зачатку XX. стороча в описѣ жупы Земплин:
 
В року 1994 зачали выставбу православного мурованого храма, а  быв высвяченый архиепископом Николаем.

## Демография

Подля списованя 2001 число обывательох было 191 особ, а зложѣня народностне:
* Русины — 62,30 %
* Словаци — 29,32 %
* Украинцѣ — 7,33 %
* Ромы — 0,52 %
* иншы — 0,53 %
и конфесионалне:
* грекокатолици — 46,07 %,
* православны — 41,36 %,
* римокатолици — 10,99 %,
* иншы, в том числѣ атеисты — 1,58 %

## Вызнамны родаци
* Федор Ковач (1931–2009), педагог, историк литературы, перекладатель и културно-сполоченскый дѣятель.

## Жерела и одказы
*  **Borovszky Samu – Sziklay János**: Magyarország vármegyéi és városai: Magyarország monográfiája. A magyar Korona országai történetének, földrajzi, képzőművészeti néprajzi, hadügyi és természeti viszonyainak, közművelődési és közgazdasági állapotának encziklopédiéja. Budapest: Országos Monográfia Társaság. 1896-1914. http://mek.oszk.hu/09500/09536/html/index.html
* 
* '''Официалный сайт'''
* '''Хроника села''' (archived)

## Референции
Суків

**Суків** (по ) є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї
* Йоанн Кутка - русиньскый дїятель, теолоґ і педаґоґ

## Референції
Пача

**Пача** (по ) є село на Словеньску в окресї Рожнява.

## Історія

## Ґеоґрафія

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї

## Жрідла

## Референції


## Екстерны одказы
* Пача – Офіціалны сторінкы села
Городиско

**Городиско** (по ) є часть общіны Терня на Словеньску в окресї Пряшів.

 
 

Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Ґералтів

**Ґера́лтів** (по ) є село на Словеньску в окресї Пряшів.

## Обывательство

## Референції

 
 

Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Баєрівцї

**Баєрівцї** (по ) є село на Словеньску в окресї Сабінов.

## Обывательство

## Референції
Ганіґівцї

**Ганіґівцї** (по ) є село на Словеньску в окресї Сабінов.

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї
* Антоній Бескид - русиньскый правник, першый ґубернатор Підкарпатьской Руси

## Референції
Штельбах

**Штéльбах** (стара назва **Ти́хый Пóтік**, ) є село на Словеньску в окресї Сабінов в Пряшівскім краю.

## Обывательство

## Референції
Червена Вода

**Черве́на Во́да** (по ) є село на Словеньску в окресї Сабінов.

## Обывательство

## Референції
Белеївцї

**Белеївцї** (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.
## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 16 (69,6%)
*Словаци - 7 (30,4%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 17 жытелїв (73,9%).

## Референції
Олейників

**Олéйників** (по ) є село на Словеньску в окресї Сабінов.

## Історія
Перва упоминка з тогдышнов назвов  *Olaypathak* походить з року 1454.

## Ґеоґрафія
Олейників лежить в горскім пасмі Чергов при вытоках потока Лютинка  в надморскых вышках 450 – 1098 м. н. м.; в серединї села 490 м. н. м.

## Обывательство

## Вызначны жытелї

## Жрідла
* **Obec Olejníkov** https://www.e-obce.sk/obec/olejnikov/olejnikov.html

## Референції
Вышня Писана

**Вышня Писана** (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї
* Іван Банат - історік, педаґоґ

## Референції
Ґаврянець

**Ґавря́нець** (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.

## Обывательство

## Памяткы
* Церьков Вознесіня Хріста з року 1946

## Референції
Доброслава

**Доброслава** (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.

## Обывательство

## Памяткы
Церьков святой Параскєвы з року 1705 (НКП)
  

## Референції
Дубова

**Дубова** (по ) є село на Словеньску в окресї Свідник.

## Обывательство

## Референції