open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Восстаня Маджі-Маджі

**Восстаня́ Ма́джі-Ма́джі** ()&nbsp;— восстаня 1905–1907-ых рокӯв народӯв Танзанії против Німицькой колоніалной адміністрації.

## Історія
Причинов восстаня послужило усиленя репресивных мір и жестокі законы колоніалных управ, котрі пуднимали обсяг робліня бавовны у южных реґіонах колонії. Вшытко исе проходило у убыль интересам містного африканьского и індійського обывательства и невеликого султаната, екзіствовашого у реґіонови. Репресивны законы, такі, ге налог на смітя ци заказованя на охоту, усилили недовольство людий, и у кӯнцю того улилося у вооруженоє восстаня.

Восстаня зачали 20.&nbsp;юла 1905.&nbsp;року троє людий: двоє чоловікӯв из племен *мвурі* и *опунда*, и жона из племени *опунда*. Они зничтожили плантації хлопчатника близ сел Кіпатуму и Надетте на території племени *матумбі* у континенталнӯм секторі портового вароша Кілва. Май пак ид начатому восстаню прикапчали ся і другі племена тай народы.

Читаву ролу у восстаню мав чоловік на имня Кінджікітіле Нгвале, што походив з района племени „матумбі“. У юнію-юлію 1904.&nbsp;года місні жителі прийняли го ги пророка. Заклав секту маджі-маджі («маджі» на свагілі значит «вода»).

Місні люде віровали, што годні ся будут боронити з помочов маґії *маджі-маджі*, котра мала перечиньовати зброю німицькых колоністу на воду.

И так векшына жертв восстаня умерла не уд німицького оружия, а уд голода, бо німицькі колоніалні вӯйська у 1907.&nbsp;році спалили вшыткі села, поля и хащу. Ид кӯнцю метежа практицькы всё містноє обывательство было истреблено.

Дакотрі вӯйська метежникӯв продовжали партизаньску во̄йну до тых пӯр, докӯть у юлови 1908. рока не были захвачены и казнены.

## Значіня
У Танзанії восстаня Маджі-Маджі рахує ся дуже важным дійством у націоналнӯв історії.[*кым?*] Джуліус Ньерере&nbsp;— первый президент зъединеной Танзанії&nbsp;— назвав повстанцю̄в піонерами кываня за націоналноє зъединеня державы, котроє у 1964.&nbsp;році ознаменовало ся сотворінём єдиного независного штата.
Катеґорія:Колонії Нїмецька
Катеґорія:Танзания
Катеґорія:Історія Танзанії
Катеґорія:Історія
Катеґорія:Африка
Катеґорія:1900-ы
Катеґорія:1905
Катеґорія:1907
Вирьхні Реметы

**Ви́рьхні Реметы́** (мад. Felsőremete) (укр. Верхні Ремети) — село у Берегӯвськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Ґеоґрафія
Село є на северо-выході уд в. Берегово на правому березі рікы Боржава, миже селами Нижні Реметы и Хмільник.

## Історія
Давно у X-XI сторочу туй было село Грабкы, у 1241 році село было зничтожено Монґоло-Татарами. У XIV сторочу туй сотворило ся новоє село Вирьхні Реметы. Село первый раз ся споминать у 1329 році кой кралиця Иржія дала право містному православному монастырёви право хосновати млин, у селі их было пару штук.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 478 людий, из них:

Украйинці — 97,96%

Русы — 1,02%

Мадяры — 1,02%

## Туристичны міста
• місто старого монастыря

• опшаря ґрофа Шынборна

• храм 1756 року

•  база припочинку «Лісова Дача»

•  дивять курґанӯв неизнамого часу

• поселеня и могылник добш желіза (VI—III стороч до нашої еры).

## Знамі Родаци

* Троян Мигаль Василёвич (1923—1987)&nbsp;— украйиньскый советьскый історик; изслідник історії Мадярщины и Пудкарпатя.
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Вирьхні Реметы
Катеґорія:Берегівскый район
Катеґорія:Населены пункты Берегівского району
Кілва (острӯв)

**Кі́лва** (анґ. Kilwa Island) — майвеликый острӯв на озері Мверу. Входить у состав Заммбії. Приблизна площадь — 25 км². У 2012 році на островови проживало поверх 800 чоловік, у основі біженцю̄в из Демократичной републікы Конґо.

## Історія
У XIX сторочу на острові ставали торговці-суахілі, которі, ге ся рахує, дали му назву у честь єдноименного острова у Індійськӯм океанови. На ныні на острові Кілва є пограничный пост Замбії и поселеня біженцю̄в из Конґо.
Катеґорія:Ґеоґрафія Замбії
Катеґорія:Замбія
Катеґорія:Озерны острова Африкы
Султанат Кілва

**Султана́т Кі́лва** — сириднёвіковый штат из центром на єдноименнӯм острові, находившый ся на території, Мозамбіка, Кенії и Танзанії. У період розцвіта власть султаната простирала ся на вись берег юго-выходной африкы. Основаный у X сторочу Алі бін ел-Хасаном Ширазі, персидьскым князём из Шираза. Ид XIII сторочу Берег Сухалі зашов у сферу вплыва Аджурана.

## Історія
Історія Кілвы зачинать ся дас у 960—1000 роках. По леґенді, Алі бін ел-Хасан Ширазі быв єдным из семи сынӯв правителя Шираза, сыном абіссінськой рабыні. По смерти вӯтця, братя лишили Алі всякого наслідства. Уйдя пуд парусом из Ормуза, Алі бін ел-Хасан из файтов и ґрупов послідователю̄в удправилися у Моґадішо, главный торговый варош выходного берега Африкы. Єднак Алі не поладив из властёв вароша Моґадішо и быв скоро изгнаный из вароша.

Удправившися на юг дулӯ берегом, Алі укупив, ге утверждать леґенда, острӯв Кілва у містных банту. По єднӯв літописи (Strong, 1895), Кілва изначально принадлежав материковому кралёви банту Альмулі, а у отлив зъязовався из сушов узкым перешыйком. Краль согласилсився продати го Алі ібн ал-Хасанови за тӯлько удрізӯв цвітных тканий, кӯлько доста было бы, обы покрыти окрес острова. Кой краль потӯм передумав и попробовав забрати острӯв наново, персы перекопали перешыёк — и Кілва став островом.

Нахождіня острова Кілва учинила го май важным центром выходно африцькой торговлі, чим Моґадішо. Острӯв скоро начав приманёвати купцю̄в и переселенцю̄в из Севера, включавучи Персію и Аравію. За пару рокӯв варош быв доста великым, обы основати зависноє уд себе поселеня на сусідню̄м острові Мафія.

У 1505 році Франсиско де Алмейда привӯг свӯй флот у гавань Кілвы и усадив на острӯв десант у 500 портуґальскых солдат, обы изгнати Ібраґіма (типирь уже еміра) из вароша. Алмейда установив на тронови упомянутого Мугаммада Арконе, уже ге портуґальского вассала. Портуґальці учинили форт (Форт Сантьяґу) у Кілві и лишили ґарнізон пуд командованём Педру Феррейры Фоґасы, обы сохраняти контрол за варошом.

Портуґальска управа мало кому пришла ся по души. Особенно притісняли містных жытелю̄в портуґальскі меркантилістьскі законы, заказааші любым суднам, окрем портуґальскых, ведіня торговлі у варошах.
Катеґорія:Африка
Катеґорія:Історія Танзанії
Катеґорія:Середновік
Катеґорія:960
Катеґорія:1505
Улиця Ґетьмана Мазепы (Ровно)

**Улиця Ґетьмана Мазепы** () — єдна из древньых улиць вароша Ровно. Названа у честь ґетьмана Украйины Ивана Степановича Мазепы. Пролягать уд улиці Шевченко до улиці Шимона Петлюры. Протяга улиці 0,29 км. Улиця проходить по території жилого масива. До переименованя у 1991 році улиця носила названя «улиця Комсомольска».

## Історія
Улиця взникла у ХVІІІ сторочу и носила названя «улиця Німицька». Названя происходить майжек уж жившых на ню̄в німцю̄в-фабрикантӯв. У авґустови 1912 року улиця была переименована у Бородіньску на честь побіды русскы вӯйськ над Наполеоном. Миже 1914 и 1920 роками улиця мала назву — Французька, а у 30-х роках ї назвали на честь польского и французьского маршала Фердинанда Фоша — Улиця Маршала Фоша. У час німицькой окупації улиця носила назву «улиця Ґетьмана Мазепы». У повоєнный час и до 1991 року улиця называлася Комсомольскыв. Пӯсля провозглашіня независности Украйины она наново стала улицёв Ґетьмана Мазепы.

## Удкликованя
Катеґорія:Иван Мазепа
Катеґорія:Рівне
Недзиця

**Недзи́ця** (пол. Niedzica) (нім. Netzdorf)&nbsp;— село у Польску, у ґміні Лапше Нижнёє Новотарзького повіта, Малопольского воєводства. 

У 1975—1998 роках село принадлежало до Новосондецкого воєводства.

## Ґеоґрафія
У селі тече Остурняньскый потӯк.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1320 році. Товды же и споминать ся Німицька цирьков у готичнӯм штілови. У 1939-1945 роках село было у составови Словеньской републікы.

У 2014 році присілок села Недзиця-Замок было удкапчано уд села и было сотворено село Недзиця-Замок.

## Обывательство
У селі на 2021 рӯк живе 2153 людий, из них векшына Полякы и Ґуралі.

Історицькы значну часть людий у селі складали Русины (Лемкы) и Ґуралі, из часом Русины вадь переселили ся из села вадь были депортованы авадь золлялися из Ґуралями у єден етнос, жытелі села говорять Спіськым говором Ґуральского языка. По другӯв світовӯв во̄йні у село зачали заселяти ся Полякы.
Катеґорія:Села Польска
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Малопольске воеводство
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Катеґорія:Недзиця
Недзиця-Замок

**Нєдзи́ця-За́мок** (пол. Niedzica-Zamek, мад. Nedecvár)&nbsp;— село у ґміні Лапше Нижнёє, Новотарзького повіта, Малопольского воєводства, Польско.

## Памняткы

* Замок Дунайиць XIV стороча.
* Тиметӯв файты Соломон пуд скалов Ґро́бы.

Файл:Niedzica_Castle_Czorsztyn_01.jpg|посилання=Plik:Niedzica_Castle_Czorsztyn_01.jpg|Замок Дунайиць
Файл:Zamek_w_Niedzicy_Dunajec.jpg|посилання=Plik:Zamek_w_Niedzicy_Dunajec.jpg|Замок из юга
Файл:012._Niedzica.jpg|посилання=Plik:012._Niedzica.jpg|Стіны замка
Файл:Niedzica,_zabytkowy_spichlerz_a1.jpg|посилання=Plik:Niedzica,_zabytkowy_spichlerz_a1.jpg|Зернохранилище


## Історія
Село первый раз ся споминать у 1320 році ге присілок села Нєдзиця, туй и быв основаный Замок Дунайиць. 

1 януара 2014 року присілок Нєдзиця-Замок быв уділеный у уддільноє село Нєдзиця-Замок.
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Катеґорія:Недзиця-Замок
Катеґорія:Малопольске воеводство
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села Польска
Катеґорія:Населены пункты
На Березі (Шляхтова)

**На Бе́резі** (пол. Na Brzegu) — присілок села Шляхтова у Польску котрый до Акції «Вісла» быв Лемкӯвськый, Малопольскоє воєводство, Новотарзького повіта, у Ґміні Щавниця.
Катеґорія:Шляхтова
Катеґорія:Лемківскы села в Польску
Катеґорія:Бывшы населены пункты
Келімане

**Келіма́не** (порт. Quelimane) — варош на выході Мозамбіка, важный порт берега Суахілі. 

## Історія
Сися зимля первый раз удкрыта портуґальцями у 1498 році пуд час первой морьской експедиції у Індію на главі из Васком да Ґамов. Портуґальці назвали містну ріку Ріо Бонш Сінаш (порт.&nbsp;— *Rio dos Bons Sinais*, нынішня назва&nbsp;— р. Квакуа (*Quaqua*)), по кӯлько иппен туй они первый раз за час вандрованя стрітили людий, які уповіли им, што ужек віділи великі кораблі. Исе пудказало портуґальцям, што они на вірному путёви и што скоро они найдуть кораблі и містных лоцманӯв, што годни будуть указати им путь до Індії.

Поселеня основано портуґальцями у 1530 році. Одержало статус вароша у 1942 році. У яри 1856 року варош обходив из свойыв експедиціёв Давид Лівінґстон.

## Транспорт
Мать порт, четвертый за значеням у крайні. Аеропорт.

## Економіка
Продуктова сфера&nbsp;— переробка сільськоґаздӯвського сыря, рыбны промысел.
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:1530
Катеґорія:Вароші Мозамбіка
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Мозамбіка
Катеґорія:Міста
Коштіуй

**Коштіу́й** (рум. Coștiui) (мад. Rónaszék) (нім. Rohnen) (укр. Коштіль)&nbsp;— село у повітови Мараморош у Румыниї. Входить у состав комунны Вышня Руня.

## Обывательство
У селі на 2002 рӯк живе 782 людий, из них:

Мадяры — 402

Украйинці — 317

Румыны — 62

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1474 році. Ищи за довго до основаня села, у часы великого переселеня народӯв туй добывали сӯль.
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Румынии
Катеґорія:Коштіуй
Катеґорія:Русиньскы села подля країны
Кальник (Мукачовскый район)

**Кальни́к** (мад. Beregsárrét) (укр. Кальник) — село у Мукачовськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія

Село первый раз ся споминать у 1557 році ге Kalnyig.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 840 людий, из них:

Украйинці — 99,31%

Русы — 0,46%

Білорусы — 0,11%

## Знамі Родаци

* Петро Ґебей
* Туряниця Степан Михайлович&nbsp;— украйиньскый советьскый діятель и дипломат.
* Федака Павло Михайлович — греко-католицькый пӯп.
* Володимир Рошко (1957*) — русиньскый зоолоґ и ентомолоґ.

## Туристичны міста
• На горбови, што тягне ся пиля села, у кӯнцёви ХІХ стороча найдено курґанну ґрупу.

• У 1879 році на берегови єдного горба найдено золоту римську копійку рішанина Константина.
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села за областю Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Обывательство

Популяція— суть цалковый сумар людей, котры жыють на певнім штатї або в теріторії. Термін ся хосновають про вызначіня лїчбы людей в містах, селах, реґіонах або штатах. Обывательство може быти роздїлене подля розлічных крітеріях, як є етнічность, вік, поглавя, одбыток роботы, і так далше. В демоґрафії обывательство є обєктом выскуму, жебы розуміти ёго дістрібуцію, рост або упадок, і іншы характерістікы, котры впливають на розвой соціалного і економічного жывота даной области.

## Референції

Катеґорія:Демоґрафія
Шышловци

**Шы́шловци** (мад. Sislóc) (укр. Шишлівці) (пол. Szyszliwci)— село у Ужгородьскӯм районови, Закарпатьской области, Украйины. на ріці Уж. 

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1323 році. У первӯм спомині за село каже ся ож вӯн принадлежав людям из села Чічаровець.

У 1413 році ґазды продали село монастырю из села Лелес.

У другӯв половині XVIII стороча Шышловци были Мадярьскым селом у жупі Унґ.

## Реліґія

Храм Рождества пр. богородици. 1872.

Парохія є из XVIII ст. У 1940 р. У селі было 173 греко-католикы, 139 римо-католикӯв и 5 реформатӯв.

Невелику муровану цирьков убалили по знятю иы реґістрації у 1964 р. Товды розобрали башту, иконостас и всё другоє вшыткоє из храма у́несли и запалили. Цирьков была перечинена на шпортівный зал.

У 1991 р. люди зачали ремонтовати наву, удстройили башту и покрыли ї конічным шатром. Интеръер побілили, а на рисованя и новый иконостас раз ниє гроший. У 1950 р. містный греко-католицькый пӯп Ґеорґій Чурґович (1905 – 1972) быв осужденый на 25 рокӯв каторґы.

## Туристичні місця
• Меморіална дощка Іштванови Добё, было торжественно удкрыто у децемброви 2009 року.

• Храм Рождества пр. богородици. 1872.
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Ужгородскый район
Катеґорія:Мадярьскі села на Украйині
Тарпа

**Та́рпа** ()&nbsp;— варощик у медьє Сабольч-Сатмар-Береґ у Мадярщині. Мать площадь 49,72 км².

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1299 році ге «Turpa» и у 1321 ге «Thorpa» у 1332 «Corpa, Torpa». У сись час ужек была Римокатолицька цирьков Андрія Первозванного. У XIII сторочу ужек много людий жило у селі файты Тарпай. У реєстрови десятины Папы Римського (за 1333 рӯк) стрічать ся назва Торпа.

## Обывательство
У селі на 2015 рӯк живе 2322 людий, из них векшына Мадяры.

Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Мадярьска
Анкоридж

**Анко́ридж** (анґл. Anchorage) — майвеликый варош у Америцькӯм шатови Аляска, и ёго адміністративный центр, ЗША.

## Обывательство
У варошови на 2010 рӯк живе 291,826 людий, из них:

Білі — 62,64%

Индіане — 24,096%

Испанці — 7,56%

люди Неґроідной расы — 5,56%

## Братьскі Вароші

* Чітос, Японія
* Дарвін, Австралія
* Інчон, Южна Корея
* Магадан, Росія
* Тромсе, Норьско
* Витби, Велика Британія
* Харбін, Китай

## Удкликованя
https://www.city-data.com/city/Anchorage-Alaska.html
Катеґорія:Вароші Аляскы
Катеґорія:Міста США
Катеґорія:Міста
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты США
Катеґорія:Аляска
Катеґорія:Анкоридж
Менлі Гот Спрінґс (Аляска)

**Ме́нлі Го́т Спрі́нґс** (анґл. Manley Hot Springs) — село у округови Юкон-Коюкук, штат Аляска, ЗША.

## Обывательство
У селі по списованёви 2010 року, у переписнӯв містности жило 89 людий у 41 хыжах у составови 23 файт. Густота обывательства становила 1&nbsp;чилядник/км².  Было 116 опшарь (1/км²).

Из них:

До двох ци бӯлше рас принадлежало 15,7 %. Дараб іспанцю̄в становила 6,7 % уд усьых жытелю̄в.
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты США
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты Аляскы
Руська Кучава

**Ру́ська Ку́чава** (мад. Oroszkucsova) (чис. Ruská Kučava) (укр. Руська Кучава) (рум. Ruska Kuceava) — село у Мукачовськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Елек Фийнёш у 1800-ых роках писав за село 

“Ороскучава, село из 160 греко-католиками, 5 жидӯв. Винниці. Поміщик ґроф Шынборн.

## Храм сятого Арханґела Михаила .

У 1778 році у селі была деривляна цирьков.

Типирішню цирьков учинити у селі Руськоє у XVIII сторочу (хотя переказувуть, што у Руськоє цирьков тоже удкӯть ись привезли) и перевезли у Руську Кучаву у первӯв половині XIX сторочу, можек иппен товды шатрові русиньскі вирьхы закрыли двосхылыв стріхов, и типирь леш у середині навы и алтаря видко шатровы клофонды из заломами.

Потӯм силна буря знесла бароковый вирьшок, якый бӯлше не обновляли, а перекрыли башню бляхов. У 1986 році цирьков оббито бляхов.

## Туристичны міста
• деривляный храм сятого Арханґела Михаила .

• озера

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 89 людий, из них:

Украйинці — 100%

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Руська Кучава на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села за областю Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Руська Кучава
Лікіцары

**Лікіца́ры** (мад. Kuruczvár) (словен. Likičar) (укр. Лікіцари) — село у Ужгородьскӯм районови (бывшый Перечиньскый район), Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у XV сторочу.

## Памняткы

* Деривляна цирьков ст. Василія Великого, XVII ст., 1746.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 49 людий, из них:

Украйинці— 100%

На ныні у селі є 12-25 людий.

## Туристичні місця
• найдены кремнёвы знарядя роботы епохы пӯзнёго палеоліта – близко 15 тысяч рокӯв тому.

• ст. Василія Великого. 17 ст., 1746 р
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Ужгородскый район
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Домбокы

**До́мбокы** (мад. Dombokpuszta) (рум. Dombokî) (укр. Домбоки) (чис. Domboky) — село у Мукачовськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село основано у 1833 році ґрофом Шынборном из назвов «Вербник-Домбокы».

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 493 людий, из них:

Украйинці — 79,92%

Цигани — 11,36

Румыны — 7,30%

Мадяры — 1,22%

## Туристичны міста
• у урочищови Багно суть курґаны (містна назва — горбкы) 

• Монастырь и цирьков Успения пр. богородици. 1930-ты .
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села за областю Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Ропчиці

**Ро́пчиці** (пол. Ropczyce) — варош у Ропчицько-Седзішовского повіта чийым центром и є у Пудкарпатьскому воєводстві, Польску.

## Обывательство
У варошови на 2011 рӯк живе 15556 людий, из них векшына Полякы.
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Міста Польскії
Катеґорія:Міста Польску
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Ропчиці
Суботӯв

**Субо́тӯв** (укр. Суботів) (рус. Суботов)&nbsp;— село у Черкаському районови Черкаськой области, Украйины.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 875 людий, из них: 

## Історія
Поселеня туй были ищи у часы Руси, и были найдены иппен стоянкы Кімерійцю̄в и городища бронзовой добы.

### XVII стороча

Село первый раз ся споминать у зачатку XVII стороча: оно, ге хутор, было ґаздӯвством шляхтича, козацького сотника Михайла Хмельницького. За ёго часӯв туй быв деривляный двӯр.

По згыбели Михайла Хмельницького у 1620 році ёго сын Богдан по 1648 рӯк сприятствовав стройці у Суботові пляца-каштиля, якый став єдным из ёго опшарь(1664 рӯк), яку скоро заломили польські воякы.

У 1648 році из Суботова Богдан Хмельницькый рушив на Січ удкӯть и зачав во̄йну за слободу Украйиньского народа.

У 1653 році пляц быв обведеный двойным валом. Туй жив Тимош Хмельницькый въедно из Розандов Лупул. Даякый час проживав иппен сват Б. Хмельницького Васілє (Василь) Лупул.

Не обойшло Суботӯв и гайдамацькоє кываня. У 1734 и 1741 роках гайдамакы здобывали село. У 1750 році отряд, пуд командованём К. Уса, што мав 100 повстанцю̄в, убалив у селі панські хыжі.

У 1741 році туй было 100 дворӯв. 1765 року&nbsp;— 85 опшарь.

У 1880-ых роках у Суботові уявлено картину неизнамого автора середины XVIII стороча «Богдан из полками».

У марцови 1919 року у селі зачала робити зачаткова школа.

У авґустови 1919 у село зайшли воякы Денікіна а у януарови 1920 село узяли воякы РСЧК.

## Знамі Родаци

* Богдан Хмельницькый&nbsp;— ґетьман всія Украйины.
* Коцур Свирид Дементіёвич&nbsp; (род. 30.1.1890, с. Суботӯв, Чигириньского повіта Кийӯвськой ґубернії&nbsp;— ?)&nbsp;— воєнный и общественный діяч Суботӯвськой сотні Вольного козацтва (1917), глава Чигириньского востанкома Чигириньской «републікы» (1919—1920), повстанськый отаман.
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Черкаска область
Катеґорія:Суботӯв
Катеґорія:Села Черкаськой области
Соломоново

**Соломо́ново** (словен. Šalamúnová) (укр. Соломоново) (мад. Tiszasalamon) — село у Ужгородьскӯм районови, Закарпатьской области, Украйины. Май близкый варош — Чоп.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1281 році, село принадлежало шляхтичови Петрови из Требішова и ёго потомкам.

У 1427 році, окрем опашря кенеза (шолтиса), Соломоново было обложено уд 14 порт. Товды село раховало ся поселеням сириднёго розміра. У XVI&nbsp;сторочу число жытелю̄в села значително уменшила ся. У 1588 році было обложено 9 селяньскых ґаздӯвств, у якых было 1,75 порты. У1599 році, через дисятьроча, у селі было дас 20 селяньскых опшарь, костел, парафія, школа.

Жрідла, датованы XVIII&nbsp;сторочам, рахувуть Соломоново у число мадярьскых сіл.

У 1923 році чехословеньскі леґіонеры и ихні файты основали поселеня Страж, коло присілка была желізнична станція Stráž pri Čope.

У 1995 році рішеням Закарпатьской областной рады назва села была перемінена из Соломонове на Соломоново.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1387 людий, из них:

## Промысел
У Соломоновови є завод «Еврокар» ()&nbsp;— офіціалный уробник автомобілю̄в марок Volkswagen Group у Украйині, у перву очерідь&nbsp;— Шкода.

## Туристичны міста
• майзападна точка Украйины — стариця Мертва Тиса (Ченя).

• реформаторьскый храм.

## Ґалерея

Файл:Slovak-Ukrainian_state_border_between_Čierna_nad_Tisou_and_Chop_04.jpg|Гатар из Словеньском
Файл:Slovak-Ukrainian_state_border_between_Čierna_nad_Tisou_and_Chop_03.jpg|Приграничный знак №360
Файл:Slovak-Ukrainian_state_border_between_Čierna_nad_Tisou_and_Chop_05.jpg|Пригранична сигналізація
Файл:Tiszasalamon_ref_templom.JPG|Цирьков
Файл:Salamoni_uradalom_hatarorseg.JPG|Управа
Файл:Oxbow_lake_Mertva_Tisa_(Mŕtva_Tisa)_between_Slovakia_and_Ukraine.jpg|Стариця Мертва Тиса


## Иппен позерайте

* Чоп (Страж)
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Ужгородскый район
Катеґорія:Соломоново
Ярь

**Ярь** авадь **веснá** — єдна из чотырёх пӯр року, переходный сезон миже зимов и літом. Екзістувуть всякі методы опреділеня начала и кӯнця яри, удрознявущі ся у зависности уд містного клімата, култур и обычаю̄в. Кой у Севернӯм полушаріёви весна, та у Южнӯм полушаріёви осінь и наоборот.

## Кінематоґраф
* Весна — советьска музыкална комедія 1947 року.
* Весна на Зарічнӯв улици — советьскый художественный фільм 1956 року.

## Иппен позерайте
* Ярь (міфолоґія)
* Мерцішор

Катеґорія:Рочный цікл
Катеґорія:Ярь
Украйиньскоє (Хмільницькый район)

**Украйинськоє** ()&nbsp;— село у Хмільницькому районови Вінницькой области Украйины.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 98 людий, из них:

Украйинці — 100%

## Одказы
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села за областю Україны
Катеґорія:Села Вінницькой области
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Вінницька область
Катеґорія:Украйиньскоє
Дибянкы

**Дибянкы́** (укр. Диб'янки) (пол. Dybianky) — село у Львӯвськӯм районови, Львӯвськой области, Украйины.
## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 28 людий, из них: 

Украйинці — 100%
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села за областю Україны
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Села
Катеґорія:Львівска область
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Львовской области
Збины

**Зби́ны** (мад. Izbonya) (укр. Збини) (пол. Zbyny) — село у Мукачовськӯм районови (бывшый Воловецкый район), Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1648 році. У селі є цирьков ст. Иллі учинена у 1992 році, цирьков деривляна, стойить при тиметовови де здавна стойить каплиця, цирьков є окрасов села.

## Ґеоґрафія
У селі потӯк Паражена паде у ріку Жденёвку.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 218 людий, из них:

Украйинці — 99,10%

Русы — 0,90%

## Знамі Родаци

* Василь Щербей (1955—1985)&nbsp;— советьскый футболіст, защитник. Майстер шпорта СССР.

## Туристичны міста

* стародавньый узкоколійный мӯст;
* потӯк Паражена.
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Воловецькый район
Катеґорія:Збины
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Цвітова (Калуськый район)

**Цвітова́** (пол. Ćwitowa) (укр. Цвітова) — село у Калуськӯм районови, Ивано-Франкӯвськой области, Украйины. 

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1578 році.

Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села за областю Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Язык Паноньскых Русинів

*<div class="hatnote">„Руски язик“ перенапрямлят сюды. Ник. щи [[Русиньскый язык]]</div>*

**Паноньско-русиньскый язык** () є славяньскый язык, котрым бісїдують Паноньскы Русины, жыючы в Бачцї, Срімі (Сербія) і Славонії (Хорватія). Подля 24.&nbsp;Штатуту Автономной покраїны Войводины признавать паноньско-русиньскый язык єдным із шести урядных языків покраїны.

## Історія
В роцї 2022 тот язык дістав властный код `rsk` в Меджінародній орґанізації по штандартізації (ISO) з назвов *руски/руснацки язик* (). Передтым ся поужывав код `rue`, котрый належыть русиньскому языку.

14.&nbsp;октобра 2024 із Інкубатора на основный сайт была перенесена Вікіпедія у тім языку, котра тыж мать код `rsk`.

## Ґраматіка і алфавіт

Нормы языка паноньскых русинів закріплены у роботах Миколы Кочіша: *„Правопис руского язика“* (1971) і *„Ґраматика руского язика“* (1974).

Алфавіт языка Паноньскых Русинів мать 32 буквы. Головнов розликов міджі ним і алфавітом пряшівскых русинів, лемків ці векшынов алфавітів підкарпатьскых русинів є одсутство буквы „Ы“.

## Ґалерія

Файл:Ruski Krstur - 29.png|Русиньскый просвітитель і поет Петро Кузмяк (1816–1900):  Памятник в Руськім Керестурї
Файл:VrabelM.svg|Русиньскый просвітитель Михаіл Врабель (1866–1923)
Файл:RusskiSolovej1890.jpg|Збірка пісень „*Русскій соловей*“ (1890), в котрій ся друковали піснї різныма *„угро-руськыма нарічами“*
Файл:Hramatyka bachvansko-ruskej beshedy.gif|*„Граматика бачваньско-рускей бешеди“*, Гавриіл Костельник (1923)


## См. тыж
* Русиньскый язык
* Русины
* Русины в Сербії

## Референції

Катеґорія:Русинськый язык
Катеґорія:Русиньскы діалекты
Катеґорія:Русины в Сербії
Крынкы (Херсоньска область)

**Кры́нкы** (укр. Кринки) (рус. Крынки) — село у Херсоньскӯм районови, Херсоньской области, Украйины, из 24 фебруара 2022 окупіровано Росіёв.

## Російська окупація
24 фебруара 2022 року село окупіровали ВС РФ.

6 юна 2023 село затоплено при знищіню Каховськой ҐЕС.

Окто̄вбер-Юл 2023-2024 року вели ся бої за село миже Украйиньскыв и Російськыв арміёв.

В ході ожесточенных бою̄в село было повнӯстю зничтожено.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1785 році.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 991 чилядник, из них:

Украйинці — 894

Русы — 92

Инні — 5

На 2024 рӯк у селі живе 0 людий.
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Херсоньска область
Катеґорія:Крынкы
Керестурскый говор

**Кересту́рскый го́вор** (русин. керестурска бешеда, керестурска вариянта руского язика) — єден из южнорусиньскых говорӯв, єствує на северови Сербиї у селі Руски-Керестур (Руски-Крстур) общины Кула Западно-Бацького округа автономного края Воєводины. Є єдным из двух говорӯв наряду из коцурськым, которы зформовали ся первыми по переселеню предкӯв панноньскых русинӯв у середині XVIII стороча из Карпатьского реґіона у область Бачка и котрі дали начало всьым другым южнорусиньскым говорам.

Для керестурского говора характерны такі фонетическі черты, ге переход *л* > *у* в словах — *жовти* «жовтый», распространіня *штр* на місті праславянского *sr’*: *штреднї* «сиридньый», єствованя начальной голосної *и (і)* у слові *ище* «ищи» и т. д. Миже морфолоґіцькых черт у говорі Руского-Керестура май замітно уділяє ся суффикс часослӯв множественного числа перфекта из периднёязычныв *л* (из обозначінём кончаня ге *-и*): *читали* «читали». Ид лексицькым особенностям керестурского говора удносять єствованя такых слӯв, ге *бетелїна* «клевер», *бухти* «пончикы», *дриляц* «дрыляти, дручати» и т. д.

Керестурскый говор є основов літературного южнорусиньского языка, почти всі языкові черты сёго говора выступавуть у качестві языкової нормы.

## Удкликованя
Катеґорія:Русины в Сербії
Катеґорія:Русинськый язык
Катеґорія:Руски Керестур
Катеґорія:Паннония
Катеґорія:Русины в Хорватии
Переможноє (Львӯвська область)

**Перемо́жноє** *(до [[1946]] року — Хлопы) ([[Україньскый язык|укр]]. Переможне)* *([[Польскый язык|пол]]. Peremożne, Chłopy)* — село у Львӯвськӯм районови, Львӯвськой области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1427 році.

У 1942 році у селі было 80% Полякӯв и 20%  Украйинцю̄в. У 1946-1947 році у рамкох Операції «Вісла» у село перевезли сотні Русинӯв из Лемковины и Западной Бойкӯвщины. У 1946 році у селі заробив колхоз «Більшовик».

## Инфраструктура
• Садик-Ясла «Цвітуча Черишня».

• Школа I-III ступеню̄в имени Андрія Халака.

• Народный дом.

## Знамі Родаци

* Халак Андрій Юріёвич (1995—2022)&nbsp;— старшый солдат Вооруженых сил Украйины, участник русо-украйиньской во̄йны.
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Львовской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села за областю Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Села депортованых Русинӯв у Украйині
Катеґорія:Бойковскы села на Украйині
Катеґорія:Лемківскы села у Украйині
Берегы (повіт Татраньскый)

**Берегы́** (пол. Brzegi) — село у Татраньскӯм повітови, Малопольского воєводства, Польску. Село коло граници из Словеньском.

## Присілкы

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1625 році. У селі до операції «Вісла» жили у основі Ґуралі и Русины (Лемкы), потӯм село почти знелюдніло айбо было заселено Поляками. Село сохранять почти всі Русинські топонімы.

## Обывательство
У селі на 2012 рӯк живе 769 людий, из них векшына Полякы и Ґуралі.
Ардово

**А́рдово** ( *Ardovo*,  *Pelsőcardó*) — село в окресѣ Рожнява, Кошицкого краю в народном парку , на западном краю Силицкой планины (277&nbsp;м над морьом), оддалене около 8&nbsp;км од мадярской границѣ.
;Сельскый уряд:
:Obecný úrad
:Ardovo 34
:049 55  Dlhá Ves

Днесь село терпить од безроботя, што заставлять молодых одходити за роботов инде. Староста Даниел Фабиан пробуе зыскати новы робочы мѣста через розвой мѣстного туризму. 

## История
Село первый раз ся споминать в документах под роком 1243 з назвов *Erdes*,  в роках 1873–1913 *Pelsőcardó*, од року 1920 *Ardovo*. В середновѣку были ту банѣ на олово. По нападѣ Османох  в 16. сторочу помалы упадало и заникло в року 1682. Обновило ся по року 1740.В рокох 1890–1943 в катастрѣ села фунговала баня на золото, стрѣбро, платину и олово. Обывателе занимали ся земледѣлством, ховом маргы и овець, лѣсовыма роботами, палили угля и служили в банях. По Трианонѣ село належало Ческо-Словенску, а в року 1938–1945 было зась припоене ку Мадярщинѣ. 

Мадярска назва села  *Pelsőcardó* означать: Плешивецькый Ардов; Плешивець — векше село, оддалене лем около 2&nbsp;км, до чийого катастра тѣсно прилѣгать Ардово; а *ardó*-вами называли в великом числѣ осады, де жыли лѣсовы пограничны охранцѣ, котры были повинны охраняти кральовскы лѣсы и застачати кральовску кухню дичинов, напримѣр:  Beregardó (теперь часть Берегова), Szőlősvégardó (теперь  *[[Подвиноградов|Підвиноградів]]*). 

## Обывательство

У селѣ в року 2023 жыло 147 люди. Подля списованя в року 2021 мало 158 обывательох, из них:
* Мадяре — 46,2%
* Словакы — 51,3%

## Памятникы природы
Недалеко од села лежить Ардовска яскыня з жерелом, яскыньова осада з богатыма археологичныма свѣдоцтвами доисторичных доб: керамика, выробкы з камѣню, костяны предметы. Памятник под охранов державы од року 1934, в року 1962 выявили слѣды осады нового камяного вѣку з наскалныма рисунками. Подля дакотрых фаховых оцѣнок тоты рисункы можуть мати 35-40&nbsp;тысяч рокы.

## Архитектурны памяткы
(опубликоване року 1999, актуализоване — 2023)
* Евангелицкый костел (1787–1788) з добудованов турньов (1928).
* Селянске обыстя *Матѣйов дом* з хыжов (1852), коморов и хлѣбовым пецом.

## Жерела
* **Ардово //Енциклопедия Белиана** Encyclopaedia Beliana,  https://beliana.sav.sk/heslo/ardovo
* 

## Референции

Катеґорія:Населены пункты Словакии
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Окрес Рожнява
Катеґорія:Села Словеньска
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты окресу Рожнява
Заднёє

**За́днёє** (мад. Zárnya) (укр. Приборжавське) — село у Хустському районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1408 році кой Федор Корятович подарив исе село родови Долгай.

У 1908 році&nbsp;— через Заднёє прокладавуть Боржавську узкоколійну желізницю.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 3585 людий.

Состав населеня за матерськым языком:

Украйинськый — 98,91%

Російськый — 0,06%

Мадярськый — 0,06%

Молдавськый — 0,06%

Румунськый — 0,03%

Білоруськый — 0,03%

## Туристичны міста
• Боржавська узкоколійка

• полонина Кук

• долина Боржавы

## Ґалерея

Файл:Pryborzhavske_(Zadnye),_synagogue_-01.jpg|Бывша синаґоґа
Файл:Pryborzhavske_(Zadnye)_Jewish_Cemetery_-06.jpg|Жидӯвськый тиметӯв

Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Заднёє
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Бо Сін

**Бо Сін** (), иппен изнамый  пуд псевдонімами *Bo Dirt*, *Damien Soup*, *Devo* и *Yan Devo*, справжнє імʼя – Опанасенко Станіслава(; 8. новембра 1985, Квебек, Канада)&nbsp;— канадьскый порноактор, котрый у основі знимать ся у ґей-порно.

## Біоґрафія
У интервю журналови Inside Porn, Бо зазначив, што перейшов уд гетеросексуального кіно для взрослых до ґей-індустрії, кой ёго режисер Ґеб Вуд, яка на тот час знимала сцену из ним, удвела Бо на уддільну знималну площадку, пробувучи го переубідити, што ёму треба зниматися у ґей-порно.

У кӯнцёви авґуста 2017 року вӯн написав у свому офіціалному профілёви, што леш вӯн удповів на звонок по звіданёви перспективной ​​вакансії: «Знавучи, што я на 100% натурал и знаву, што роблю, можек, скоро я знимуся у сцені чоловіка из чоловіком».

## Удкликаня
Катеґорія:Уродили ся 1985
Катеґорія:Персоналії подля алфавіту
Катеґорія:Порно
Катеґорія:Ґей-Порно
Петровка (Закарпатьска область)

**Петро́вка** (мад. Kiseszeny) (укр. Петрівка) — село у Ужгородьскӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село основаноє у 1930-ых роках переселенцями из Великоберезнянщины, Межгорщины и Хустщины, што купили зимлі на югови Ужгородщины, што у тот час ищи входила у состав Ракусько-Мадярщины, и владіли нив аж до кӯнця Другой світовой во̄йны, кой зимлі были конфіскованы большевиками.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 415 людий, из них:

Украйинці — 398

Мадяры — 10

Русы — 4

Білорусы — 1

Инні — 2

У селі на 2020 рӯк живе 450 людий.

## Туристичны міста

* Дзвӯн Ференца Еґрі
* Каналы для рыбалкы
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Ужгородскый район
Велика Паладь

**Вели́ка Па́ладь** (мад. Nagypalád) (укр. Велика Паладь) (рум. Paladu Mare) — село у Берегӯвськӯм районови (бывшый Виноградовскый район), Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1279 році ге село у жупі Сатмар.

## Присілкы
**То́ня** — первый раз ся споминать у XIX сторочу.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1823 людий, из них:

Мадяры — 97,26%

Украйинці — 2,58%

Русы — 0,05%

Молдаване — 0,05%

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Велика Паладь на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Берегівскый район
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Велика Паладь
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Мадярьскі села на Украйині
Надія Дьолог

**Наді́я Дьо́лог** (10.&nbsp;юнія 1986, Тарасувка) є пудкарпатська украйинська фехтарька, паралімпійка, общественна активістка. Майстрыня спорта Украины межинародного класа. Многоразова світова, европська тай всеукраинська призерка у фехтованьови на колесовых кріслах, чемпіонка Европы тай світа. Сріберна призерка Літньых Паралімпійськых бавищ 2024. Ініціаторка тай пудпоровачка многых ініціатив из доступности в Ужгороді.

## Животопис
Надія Дьолог ся родила у с.&nbsp;Тарасувка (Терешул) Тячовського района. У 1996, кой было юй 10 рокув, упала из черешни тай дустала травму хребта, позад чого ходит на колесовому кріслови. У 2012.&nbsp;рокови пушла жити в Ужгород. Штудовала анґліцьку філолоґію в Ужгородському націоналному університеті — хотіла была вступити на економічный факултет, айбо позад недобрых про маломобілных люди ґарадичув, тай удсутства ліфта туды не пушла; предложеня адміністрації учити ся на деннуй формі, айбо чинити заданя дома Надії не штимовало, зато она вступила на факултет чужоземної філолоґії.  

У новемброви 2023.&nbsp;рока Надія стала першов выпускницьов автошколы про люди з інвалідностьов у Львові. 

## Спорт
Уд 2012.&nbsp;рока, кой вступила в університет, зачала ся занимати спортом: раз пиля двох рокув паверліфтинґом, а пак уд 2015.&nbsp;рока парафехтованьом. Из паверліфтинґа мала чемпіонство Украины, Кубок Украины тай дустала золото на Чемпіонатови Украины межи здоровыма спортсменами.

### Здобытя у фехтованьови на колесовых кріслах

* 2016&nbsp;— перша побіда на Чемпіонатови Украины из парафехтованя;
* 2017&nbsp;— чемпіонка світа;
* 2018&nbsp;— чемпіонка тай бронзова призерка Чемпіоната Европы;
* 2019&nbsp;— двараз бронзова призерка Чемпіоната світа;
* 2021&nbsp;— сріберна призерка Чемпіоната світа; участниця XVI.&nbsp;Літньых Паралімпійськых бавищах 2020 у Токіови;
* 2022&nbsp;— чемпіонка, сріберна тай бронзова призерка Чемпіоната Европы;
* 2023&nbsp;— сріберна призерка Чемпіоната світа;
* 2024&nbsp;— чемпіонка Чемпіоната світа, сріберна призерка Кубка світа; чемпіонка, сріберна тай двараз бронзова призерка Чемпіоната Европы; сріберна медаль у командному парафехтованьови на шпадах на Літнюй Паралімпіаді 2024 у Парижови.

## Общественна діятелность
Ги член орґанізації „Мрія в дії“, Надія Дьолог часто дає увагу на проблемы доступности в Ужгороді тай контактує містну власть про рішеня тых проблем. Вдяку юй была проведена читава робота над установленьом и реконструкційов пандусув у вароши. Была реґіоналнов менеджерков „Доступно.UA“ — ініціативы из провіркы доступности населеных пунктув про особ на колесовых кріслах.

## Референції
Баранинці

**Барани́нці** (мад. Baranya) (укр. Баранинці) — село у Ужгородьскӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Ґеоґрафія
Сереґ села тече ріка Това яка є притоком Ужа.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1389 році.

У 1921 році у селі зачали стройити муровану Греко-католицьку цирьков, быв зобраный комітет из стройкы. Немало помочи дав Дравецькый парох, о. Штефан Пакшій.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1603 людий, из них подля языка:

Украйиньскый — 94,59%

Мадярьскый — 3,92%

Руськый— 0,31%

Словеньскый — 0,12%

## Туристичны міста
• парк-монумент Славы Божої

• храм 1929 року

• історична ріка Това из островом.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі Баранинці на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села подля краины
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Ужгородскый район
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты подля країны
Надькапош

**Надька́пош** авадь **Вели́кі Капуша́ны** (словен. Veľké Kapušany) (мад. Nagykapos) — варош на Выході Словеньска, в окресі Міхаловці‚ в Кошицькім краю.

## Історія
Варош первый раз ся споминать у 1211 році у жупі Унґ.

## Обывательство

У варошови на 2023 рӯк живе 8479 людий, из них на 2001 рӯк:

* Мадяры&nbsp;— 57,0&nbsp;%,
* Словены&nbsp;— 35,9&nbsp;%,
* Цигани&nbsp;— 4,3&nbsp;%,
* Украйинці&nbsp;— 1,0&nbsp;%,
* Инні.

**Реліґія **: За изписом 2001 року реліґіозный состав вароша такый:

* Римокатоликы&nbsp;— 49,5&nbsp;%,
* Греко-католикы&nbsp;— 12,3&nbsp;%,
* Атеїсты&nbsp;— 4,6&nbsp;%%,
* Инні.

## Ґалерея

Файл:Nagykapos03.JPG|Греко-католицька цирьков
Файл:Nagykapos01.JPG|Памнятник у центрі вароша


## Референції


Катеґорія:Окрес Михаловце
Катеґорія:Міста Словеньска
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Міста
Катеґорія:Кошіцькый край
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Катеґорія:Надькапош
Катеґорія:Мадярьскі вароші на Словеньску
Катеґорія:1211
Хеб

**Хеб** (чис. Cheb) (нім. Eger) — варош на западі Чиська на ріці Оґрже, близ гатара из Німицьком. Адміністративный центр окреса Хеб.

## Знамі Родаци
**Родилися**

* Ярослав Вертіг (* 1969)&nbsp;— чиськый инженер-архітектор.
* Илона Чакова (* 1970)&nbsp;— чиська поп-спӯвачка.
* **Умерли**
* Иван Поп (1938-2023) — русиньскый културный и общественный діятель, автор словникӯв и робӯт. 
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Міста
Катеґорія:Вароші Чиська
Катеґорія:Вароші Карловарського края
Катеґорія:Хеб (округ)
Катеґорія:Чесько
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Чехии
Вӯльхӯвка (Хустськый район)

**Вӯльхӯ́вка** авадь **Ольхӯ́вка** *(до [[1946]] — Влахово)* (мад. Ölyvös) (укр. Вільхівка) — село у Хустському районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1574 році, товды же споминать ся и Православна Цирьков.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 1857 людий, из них:

Украйинці — 99,73%

Русы — 0,27%

## Туристичны міста
• у урочищови Галині Горы — поселеня епохы неоліта.

• шкӯльный музей став єдинственным у Украйині, ґаздов археологічного експоната, вік якого сягать 8 тысяч рокӯв.

• храм Покровы пр. богородици. 1839. 
Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Вӯльхӯвка
Авдіёвка

**Авді́ёвка** (укр. Авдіївка) (рус. Авдеевка) — варош у Покровськӯм районови, Донецькой области, Украйины. Из 17 фебруара 2024 варош пуд контролём РФ, варош фактіцькы знищеный.
## Історія

На окресі вароша уявлена у курґанови камляна скульптура (баба), што каже за пребываня у сих містах кочевникӯв IX-XIII стороч.

Варош основаный козаками у середині XVIII стороча, варош первый раз ся споминать у 1778 році.

## Ґеоґрафія
Варош є у центрови Донецькой области, у парі кілометрӯв уд Донецька.

## Обывательство
У варошови на 2019 рӯк живе 32843 людий, из них на 2001 рӯк:

### Язык

### Промысел

## Ґалерея

Файл:Палац_культури_АКХЗ.jpg|Пляц културы АКХЗ
Файл:Федоренко._Авдеевка_01.jpg|Вид на мікрорайон Хімік 
Файл:Федоренко._Авдеевский_карьер_02.jpg|Старый піщаный карєр у Авдіёвці («Голубі озера»)
Файл:Федоренко._Авдеевский_карьер_03.jpg|Старый піщаный карєр у Авдіёвці («Голубі озера»)
Файл:Федоренко._Авдеевский_карьер_04.jpg|Старый піщаный карєр у Авдіёвці («Голубі озера»)
Файл:Пам'ятник_Т._Г._Шевченку_авд1.jpg|Памнятник Тарасови Шевченкови, рӯк установленя - 1984.
Файл:Пам'ятник_Т._Г._Шевченку_авд2.jpg|Памнятник Тарасови Шевченкови, рӯк установленя - 1984.
Файл:Пам'ятник_Т._Г._Шевченку_авд3.jpg|Памнятник Тарасови Шевченкови, рӯк установленя - 1984.
Файл:Памятник_Тарасу_Шевченко_в_Авдеевке.jpg|Памнятник Тарасови Шевченкови, рӯк установленя - 1984.
Файл:Пам'ятник_воїнам-землякам_1.jpg|Памнятник вайнам-землякам
Файл:Пам'ятник_воїнам-землякам_2.jpg|Памнятник вайнам-землякам
Файл:Пам'ятник_воїнам-землякам_3.jpg|Памнятник вайнам-землякам
Файл:Пам'ятник_воїнам-землякам_4.jpg|Памнятник вайнам-землякам
Файл:Пам'ятник_воїнам-землякам_5.jpg|Памнятник вайнам-землякам
Файл:Avdijivskij_Koksochimicheskij_Zavod.JPG|Авдіёвськый коксохімічный завод
Файл:Avdijivskij_Koksochimicheskij_Zavod_(3).JPG|Авдіёвськый коксохімічный завод
Файл:Avdiivka_town_administration_building_20151204.jpg|Хыжа адміністрації вароша
Файл:Avdeevka_DKTiS.jpg|Цирьков Марії Маґдалины
Файл:Загальний_вид_братської_могили.jpg|Общый вид братської могылы
Файл:Табличка_на_пам'ятнику_братська_могила.jpg|Табличка на памнятникови братської могылы
Файл:Avdiivka_shop.JPG|Магазин у варошови 
Файл:Avdiivka_church.jpg|Цирьков Марії Маґдалины

Катеґорія:Міста
Катеґорія:Міста Україны
Катеґорія:Вароші Донецькой области
Катеґорія:Донецька область
Катеґорія:Населены пункты Украины
Межовоє (Покровськый район)

**Межово́є** (укр. Межове) (рус. Межевое) — село у Покровськӯм районови, Донецькой области, Украйины.

## Історія
Село окупіроватоє росіянами из 19 авґуста 2024 року.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 36 людий, из них:

Украйинці — 76,58%

Русы — 41,67

Значеня є поверх 100% позад двойної націоналности.

## Удкликованя
Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладі статі [Межове (Покровський район)](https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%B6%D0%BE%D0%B2%D0%B5_(%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD)) на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Донецькой области
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Донецька область
Катеґорія:Покровскый район
Катеґорія:Межовоє
Мочола

**Мочола́** (мад. Macsola) (рум. Mociola) (укр. Мочола) — село у Берегӯвськӯм районови, Закарпатьской области, Украйины.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1327 році. У 1566 році село розграбили татары.

Хыжа сільської школы учинена у 1892 році, ныні у ню̄в є дітськый садик.

## Обывательство
У селі на 2001 рӯк живе 675 людий, из них:

Мадяры — 80,15%

Украйинці — 18,37%

Русы — 1,04%

Инні — 0,15%

## Реліґія
У селі є дві церкви. Римокатолицька учинена у 1927 році.

Реформаторська цирьков построєна у 1843 році, реставровала ся у 1984 році.

## Туристичны міста
• сад, залаженый у кӯнци XIX стороча, ґрофа Розенфелда.

• хыжа сільської управы

Катеґорія:Села Закарпатьской области
Катеґорія:Села
Катеґорія:Села Україны
Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области
Катеґорія:Населены пункты
Катеґорія:Населены пункты Украины
Катеґорія:Населены пункты Берегівского району
Катеґорія:Берегівскый район
Катеґорія:1327
Катеґорія:Мочола