Довбач великый

**Довбач великый** (лат. *Dendrocopos major*) — шыроко росшыреный дятлообразный птах з&nbsp;родины дятловых (Picidae). Середня годнота довжкы є 22,5 цм, фарба є чорнобіла з&nbsp;червеныма спіднїма хвостовыма кровками. У поглавей є притім выразно вывинутый поглавный діморфізм, самцї мають на роздїл од саміць і червеный тыл. 

Росшыреный є на вшыткых контінентах выходна півкуля з&nbsp;выїмков Австралії, на своїй россяглій теріторії росшырїня притім творить 14 підвидів. Ёго природным біотопом суть лїсы вшыткых сорт, росшырено жыє і в парках і загородах.

На початку ярї є выразный своїм характерістічным „бубнованём“ до скоры стромів або на бляшаны части будов. Через лїто в&nbsp;ёго страві переважують малы безхырбетны, обчас рабує і гнїзда другых птахів; через зиму, коли є недостаток стравы з жывотных, жере особливо різны плоды. Гнїздить в&nbsp;дуплах стромів, котры собі сам глубить, векшынов высоко в спорохнївитых стромах. В єдній зношцї пак бывать 4-7 сметаново білых яєць.

## Опис

Довбач великый досягує приближно тых самых розмірів як шпак, росте до 22–23&nbsp;цм, в&nbsp;роспятю крыл мірять 34–39&nbsp;цм а ёго вага колыше міджі 70–90&nbsp;ґ. 

Будовов тїла є вынятково приспособленый жывоту на стромах. Ёго штири персты, з&nbsp;котрых два ідуть допереду а два дозаду, мають загнуты пазуры, котры улегчують лїзїня а ёго певны хвостовы пірка при нім служать як опора тїла. На&nbsp;розбиваня дерева мать дуже міцный, шпіцятый дзёбак з&nbsp;дуже довгым і чутливым, щіглым плохым языком, котрый мать на кінцї драпаву щуточку а котрый му помагать здобывати жертву і з тяжко доступных місць. Дякуючі ёго дуже силным шыёвым свалам є способный до дереве вдарити дуже швыдко, зато мать і&nbsp;барз силну лебку, котра хранить ёго мозоґ перед зпятныма ударами.

Зверьха є довбач великый переважно чорный з выразныма білыма сімболами на крылах в&nbsp;образї великого фляку на їх верьхнїй части і тонкых світлых смужок на пірках лїтаня. Спід тїла мать мягко жовткастый, піря на спіднїх хвостовых кровках помаранчово-червены. На боку інакше світлой головы мать два выразны, в серединї споєны тмавы смугы. 

У&nbsp;поглавей є вывинутый очівисный сексуалный діморфізм – самцї мають выразный червеный фляк на тылї, закляшто саміцям тот ознак цїлком хыбує а тыл мають чорный. Молоды птахы суть од дорослых аж до новембра, коли у&nbsp;них біжыть черяня піря, легко одрізнятельне вдяка чорной фарбі на тимю і ружовому пірю на спіднїх кровках хвоста.

Тыж як і другы довбачі лїтать у вовнках з&nbsp;куртыма, доразныма ударами крыл.

### Голос
                                                                               
Озывать ся найчастїше куртым, але выразным *кік* (часто в&nbsp;рядї як *кі-кі-кі-кі*) або *кікс*, при розрушіню тыж шкрептавым *чрет чрет* або *ґіґіґіґі*. Молодята в&nbsp;гнїздї ся пак озывають голосным *детдетдет*.                                                                                                             

На ярь є выразный вдяка свому „бубнованю“ до скоры стромів, але і&nbsp;до бляшаных частей будов. до бань церьквей. Цїль того про довбача великого справованя є вабити представителькы вспачного поглавя на свою теріторую і разом і&nbsp;одогнати потенціалных конкурентів. Бубнованя довбача великого є курте, творене приближно 10–15 ударами за секунду і нагло ся кінчачіма.

Преферує при тім дуты або збутнявиты стромы, у&nbsp;котрых ся звук розлїгать лїпше, чого резултатом є і&nbsp;голоснїше бубнованя.

## Росшырїня

Довбач великый є шыроко росшыреный дятлёобразный. Ёго ареал росшырїня покрывать цїлу Европу з&nbsp;выїмков Ісланду, северу Шкандінавского півострова і Ірьска. Чіслено тыж засягує на азійскый контінент, де жыє на шырокій смузї в&nbsp;меджах од ёго западной части аж по Кітай а Японію, ізоловано обывать і&nbsp;северозапад Африкы. Быв але тыж збаченый і далеко одтыль, наприклад в Северній Америцї або на Фаерьскых островах. Великость ёго ґлобалного ареалу росшырїня не є взглядом к великости вычіслена, точно не є вычіслена ани ёго ґлобална популація, котра є гадана на 73 500 000 – 216 000 000 екземпларів.

В&nbsp;Европі, котра покрывать 25–49 % ёго ґлобалного россягу, іде о вообще найросшыренїшого довбача, чісло гнїздячіх птахів є ту шацоване на 12–18 міл. парів. 

В&nbsp;сучасній добі не є нияк видительно огроженый.

Є сталый, выїмков є лем часть птахів із&nbsp;зимных северьскых областей, котры на зиму за стравов міґрують на юг. 

### Біотоп

Природным біотопом довбача великого суть шпильковы лїсы, листяны і&nbsp;змішаны, здасть ся але, же преферує особлибо россяглишы листяны комплексы з векшыма стромами. Тыж є приспособливый а в&nbsp;богатім чіслї зато жыє і близко людьского обыстя, найчастїше пак в&nbsp;містьскых парках а у векшых, стромами зароснутых загородах.

Довбач великый жыє єднотливо або в парах. Актівный през день а векшыну часу перебывать на стромах, де ся рушать дуже незґрабно, злїтать лем малоколи на землю.

### Предаторы

Міджі частых предаторів дорослых птахів належать ястрябовы птахы, молоды птахы їсть куна а в містї і домашня мачка. Яйця і молодята в&nbsp;гнїздї мають лем мало множество предаторів, міджі котрых належыть особливо куна, котра ся до дупла діставать векшынов росшырїнём вступной дїры. Таке ничіня гнїзд выконує даколу і шпак, котрый собі хоче дупло присвоїти про себе.

### Страва

Є вшыткопожераючій. В&nbsp;лїтї ся в ёго страві обявують головно малы безхырбетны, враховано мурянок, павукіб, стоножок, мотылїв, моль, деревоказных шкодцїв і їх ларв, але тыж насїня і різны плоды, обчас облізує і мязґу стромів. Рабує і гнїзда другых в дуплах гнїздячіх птахів, як суть наприклад синицї. Суть знаёмы і припады, коли вырабовав гнїздо другых видів довбачів. До&nbsp;гнїзда ся притім найчастїше діставать звекшінём вступной дїры, чому годен у&nbsp;гнїздовых будёк заборонити лем єй обляхованём.

В&nbsp;часї, коли є выразный недостаток стравы (конець осени аж зачаток ярї), ся в&nbsp;ёго страві піднимать подїл плодів, переважно бобуль, орїхів і жолудів, котры втрепе до щербин стромів а пак їх дзёбаком легше годны розбити. Такы місця суть называны „ковадлины“ а довбачі ся к ним все вертають. В зимі іде тыж о часто навщівника кормиток, де преферує передовшыткым арашіды, сонячницёвы насіня і шмалець.

При здобываню стравы внутрі стромів векшынов зачінать зверьха і поступує з бока на бік. В&nbsp;припадї, же під скоров зазначіть жертву, товче ді скоры своїм місцым дзёбаком аж дотыль, як ся роспаде, а зо щербин ся потім зміцнює своїм довгым вытрищательным языком.

### Розмножованя

Довбач великый поглавно дозрївать у віку єдного рока. В середнїй Европі зачінать гнїздити бігом апріля а гнїздить аж до авґуста, а то раз за рік. Гнїзда собі будує особливо в дутинах старых, гниючіх, рівных стромів з мягкым деревом, мінімално 3 м над землёв. Хоць ся видить, же не проявує преференції над жадным видом строму, гнїзда часто будує в березах і дубах. Бігом веце років вытесать дупел омного веце як му треба. Тоты суть потім хоснованы і другыма створїнями, напр пергачамі. Каждый рік собі робить нову гнїздову дутину.

Дутины мають куляту вступну дїру, котра мать діаметер дас 5 цм а на їй глубіню мають участь обомі партнеры. Ходьба є курта, зато гнїздова коморка, котру стеле пилинами, є аж 30 цм глубока а 15 цм шырока. Саміця кладе 4–7 кулятых, сметаново білых, 20 x 27 мм великых а 5,7 ґ тяжкых (з&nbsp;того 7 % творить шкрупина) яєць, на котрых сидить вєдно з партнером по час 14–16 днїв. Саміця притім звычайно сидить через день а самець в ночі. Молодята суть по вылягнутю обомі родічами кормлены переважно ларвами, у віку 7 днїв ся їм зачінають одкрывати очі, о два дни пізнїше їм зачінать рости крыюче піря а од 12. дня їх дорослы птахы уж цїлком переставають зогрївати, у выспым віку наслмдно вылїзають аж к самому кінцю дїры і голосно жебрають о страву. Дутины пак цїлком опущають по 20–24 днях.

Успішность гнїздїня є дуже высока, у дятлёвых іде звычайно о веце як 90 %.

У вольній природї ся довбач великый дожывать аж 11 років, найвысшый зазначеный вік походить од екземплара з Шведьска, у котрого быв дослїдованый вік мінімално 12 років а 8 місяцїв.

## Одказы

### Референції



Катеґорія:Найменше знепокоївый (LC)
Катеґорія:Дятловы
Катеґорія:Птахы Євразії
Катеґорія:Птахы Африкы