open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пірникоза карликова

**Пірникоза карликова** (*Tachybaptus ruficollis*) є найменшым видом пірникозы в Европі.

## Попис

Выразно менша як качка; росте до 25–29 цм, роспятя крыл мірять 40–45 цм і важыть 130–235 ґ. Мать курте робустне тїло з куртыма крылами і шыёв і малов кулятов головов без пірковых ух. Дорослы птахы суть у свадьбянім шатї переважно тмаво барнасточорны з ґаштаново буров фарбов на боках карку і головы. На корїню дзёбака мають выразный жовтый фляк. В простім шатї суть цїлково блядшы, зверьху тмавобуры, з лицями до біла і світло буров шыёв і грудёв. Молодята суть переважно чорны з білавым чолом і світлїшыма смужками на голові і хырбетї. Обидві поглавя суть фарбов такы самы.

На гнїздищах жыє скрыто, часто ся потаплять. Під воду ся скрыє і в небеспецї, вылїтавать лем малоколи. Їх притомность прозраджує найчастїше голосне колысава „бібібібібібібі“, з котрым ся озывать в часї гнїздїня. Варує острым, металово звуковым „піт“.

## Росшырїня

Ареал росшырїня пірникозы карликовой є од западной і середнёй Европы через Азію і Індію аж по Кітай, Японію і Нову Ґуінеу. Загорнює тыж векшыну Африкы, враховано Мадаґаскару. Звычайно гнїздить у низшых пологах.

Є часточно перелїтный вид; в середнїй Европі є переважно перелїтный.  

Европска популація є брана як стабілна, знижує ся в часї твердых зим.
## Біотоп

Гнїздить на плыткых, богато зароснутых водных плохах різной, часто і малой розлогы. На зиму міґрує на незамерзаючі рікы.
## Страва

Жывить ся переважно хробаками, жабами і малыма рыбами.

## Гнїздїня

Гнїздить од апріля до октобра 2x за рік. Плаваючі гнїзда з водный рослин будують обидвоми родічі векшынов добрї схованы в тростинцї в плыткій водї. В єдній покладцї бывать 4–6 (3–7) яєць з розмірами 37,1 x 25,9 мм.

## Референції


* Biolib
* Bezzel, E. (2007): *Ptáci*. Rebo Productions. ISBN 978-80-7234-292-1

Катеґорія:Пірникозовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Чісловникы

**Чісловникы** (лат. *numerale*, плурал *numeralia*) є часть речі, котров ся выражать чісло, порядок, часть цїлку іпод.

## Дїлїня чісловок
* **Кількостны** - множество предметів (кількость), абстрактны чісла (десять, сто років, )
* **Громадны** - множество особ або предметів, котры довєдна творять єдно ціле (пятеро, двоє, десятеро)
* **Дрібны** - часть цілого або кількость (єдна четвертина, дві третины)
* **Невызначено-кількостны** - невызначене множество (велё, мало, кілько, тілько, невелё, дакілько, пару)
* **Порядковы** - означають наслїдность особ або предметів. Склонюють ся як придавникы. (третїй, першый, тісячій, четвертый)
** **Просты** - з єдной морфемы (1-10, 100, 1000) або складають ся з єдной корїнёвой морфемы і -надцять і цять (11-19, 20, 30, 40)
** **Зложены** - з двох корїнёвых морфем (50-90, 200-900)
** **Складны** - з двох і веце слов (81, 92, 106, 234)

## Література
* 

Катеґорія:Части речі
Часослово

**Часослово** (лат. *verbum*) є змінна часть речі, яка выражать дїяня (*іти*), статус (*лежати*) або зміну статусу (*зачервенїти*).

## Ґраматічны катеґорії часослов
Часослова годен часовати, у векшынї языків своёв формов выражають:
* особу,
* чісло,
* час,       
* способ,
* рід,       
* вид, 

### Особа
Тіпічно екзістують три катеґорії особы, котры означають одношіня дїяня к субєктови:
* перша особа
* друга особа
* третя особа

### Чісло
**Чісло** (*numerus*) є ґраматічна катеґорія, котра выражать чісло субєктів дїяня. 

### Час

**Час** (*tempus*) в лінґвістіцї значіть часослово выражаюче часовый момент, у котрім дїя ся учінила/чінить/буде чінити. В різных языках ся можуть часы дїлити на актуалны (минулый, теперішнїй, будучій) і релатівны (напр. передминулый, передтерперішнїй, передбудучій), котры служать на выражаня передчасности ці наслїдности дїй.

### Способ

**Способ** (*modus*) є катеґоріов часослова, котре пописує одношіня часослова і реалности ці умыслу. 

Русинчіна розлишує лем способ ознамовый, условный і росказовый, дакотры языкы мають сістему часословных способів зложытїшу.

### Рід

**Часословный рід** (*genus verbi*) є катеґорія часослова. Звычайно є в різных языках двоїтый, а то актів і пасів.

### Вид

**Вид** (*aspekt*) є катеґоріов часослова, котра выражать, же часословне дїяня ся усвідомлює:
* огранічене, цілостне 
* протїкаюче, неогранічене

## Література
* 
## Референції

Катеґорія:Части речі
Пунктуація

**Пунктуація** є сістема ґрафічных знаків, котры членять текст, выражають штруктуру і орґанізацію тексту; при чітаню і бісїдї ся проявують інтонаціов і перервами і речі.

## Пунктуація в русинчінї

## Далшы пунктуації в чуджіх языках

## Література
* 
## Референції

*
Точка

**Точка** ( **.** ) є знак пунктуації, котрый ся хоснує про закінчіня єднотливых речінь, означованя скорочінь і порядковых чісловників. У&nbsp;дакотрых країнах ся повжывать ты ж як оддїлёвач десятинных місць.

## Референції

Катеґорія:Пунктуація
Штілістіка

**Штілістіка** є наука о способі і і выбірї хоснованя языковых, мімоязыковых або умелецькых средств і поступів, котры суть реалізованы в комунікації.

Дослїджує способ будовы языкового прояву, т.є. спрацованя обсягу і выужытя языковых средств (выбір, упорядкованя в цілок). З языкового боку залежыть слогова выбрусеность головно на вгодным выбірї слов, на плынулій будові речінь і на їх споїню в неперерывный текст. 

## Языковы штілы
# **[[говоровый штіл]]**
# **[[научный штіл]]**
# **[[адміністратівный штіл]]**
# **[[публіцістічный штіл]]**
# **[[речницькый штіл]]**
# **[[есеїстічный штіл]]**
# **[[умелецькый штіл]]**

## Тіпы слоговых поступів
* **інформачный** – найпростїшый, подавать факты, ознамлїня у предметных або формалных повязаностях
* **росповідный** – подїї, пригоды, зажыткы. Тіпічнов є часова наслїдность
* **описный** – описаня вонкашнїх ознаків, одношінь, знакы, наслїдность ітд.
* **выкладовый** – высвітлїня фундаменту явів, прічінны і наслїдковы одношіня
* **уваговый** – выражіня погляду автора, конфронтація, крітіка, коментарь

## Література
* 
## Референції

Катеґорія:Штілістіка
Публіцістічный штіл

**Публіцістічный штіл** є штілом масовых медій. Суть то актуалны писмовы і устны проявы про шыроку публіку. Тыж мать аґітачны функції.

Выужывать ся:
# телевізія
# радіо
# новинкы
# інтернет 
# ітд.

## Дакотры жанры публіцістічного штілу
* ознамлїня, вість - основа комунікації, інформує простым кладжінём фактів коло себе.
* уводник – обсягує найважнїшы актуалны інформації
* резолуція – выголошіня на конець засїданя
* коментарь – автор выражать погляд, постой к даякому проблему
* курзіва – актуалізуюча або забавна статя друкована звычайно курзівов
* ґлоса – курта крітічна позначка к подїям
* стовпчік – забавна часова увага у єднім стовпцї 
* козрі – забавна новинарьска увага о даякім проблемі, легшый тон, духаповность, забавность
* реферат - zpráva, hodnotící písemný dokument
* репортаж – інформує о інтересных місцях або подїях на основі прямого стыку з нима; базов є очливе свідоцтво автора
* фейтон – дрібны забавны темы з каждоденного жывота у новім світлї, штіл є умелецькый і публіцістічный, цілково спрацованый забавным, іронічным або гуморным надыхом, фіґлярьскым і духаповным
* інтервю – розговор
* інзерат - продай річей
* одборна діскузія

## Література
* 

## Референції

Катеґорія:Штілістіка
Пустыльга южна

**Пустыльга южна** (*Falco naumanni*) є малый вид хища з родины соколовых. Є дуже подобна пустыльзї, одрізнять ся голосом, куртшыма крылами, куртшым хвостом і світлыма пазурами. Самець мать бурый хырбет без тмавых фляків, синяве крылове поле, синю голову із сивыма лицями (без баюсів), точкы на сподї меншы і рідшы. Спід крыла є світлый з тмавыма шпічками. Саміця є од саміцї пустыльгы розпознательна лем дуже тяжко. Гнїздить в колоніях в містї, на скалї, розвалинї ітд.


Image:Falco Naumanni2.jpg|Самець з выразно світлым сподом крыл
Image:Falco naumanni.jpg|Саміця з очівісно світлыма пазурами
Falco naumanni MHNT.ZOO.2010.11.104.2.jpg |Museum specimen 


Яйця розміру 34x29 мм. Меншы як пустыльга 29-31 цм, роспятя крыл 63-72 цм. Голос дуже іншый од голосу пустыльгы, незвучно глубшый аж сікаво *кійг-кійг* або *чечечече*. Росрушеный *ґііґік, кііхіт* або пару раз повторяне кіі-еее, з высшов першов слабіков.

## Референції


Катеґорія:Соколовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Балабан

**Балабан** (лат. *Falco cherrug*) — огроженый хищ з родины соколовых. Гнїздить в меджах од выходной Европы выходно кріз Азію аж по Манджуско. Переважно є перелїтный, зимує в Етіопії, на Арабскім півострові, в северній Індії, Іранї і западній Кітаї.

Балабан є великый драпежник, росте до 47 - 55 цм з роспятём крыл 105 - 129 цм. Зверьху є переважно бурый із сивыма лїтовыми пірками, тимя головы є буре. Спід тїла є світлый з барнастыма фляками на бріху. Обі поглавя суть собі барз подобны, молоды птахы суть в порівнаню з дорослыма веце єднотварно буры.

Обывать одкрыты країны з рідкым поростом стромів. Жывить ся переважно мышами і птахами, котры ловить пронаслїдованём. Гнїздить на земли, голых скаловых рімсах або опущеных гнїздах другых векшых птахів на стромах. Кладе 3-6 яєць.

## Референції

Катеґорія:Огроженый (EN)
Катеґорія:Соколовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Башківцї (окрес Собранцї)

**Башківцї** (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції
Чапля шовкова

**Чапля шовкова** (*Ardeola ralloides*) є малый вид чаплї, птаха з ряду бродунів. Зафарблена є кремово буро з білыма крылами (выразны за лїтаня). В свадьбянім шатї мать продовжены пірка на шыї, хырбет є окровый, голова і бокы карку жовткаво білы, дзёбак синявый з чорным шпіцём, ногы жовткаво ружовы. Дорослы в простім шатї і єднорочно птахы мають головы і бокы карку россягло смужкованы (без оздобных пірок), дзёбак є жовткавый з тмавов верьхнёв гранов, ногы зеленкавы. Гнїздить в малых колоніях на плыткых озерах, рыбниках і ріках.

Image:Garcilla-cangregera.JPG|Птах у свадьбянім шатї
Image:090504-squacco-heron-in-flight.jpg|Почас лїтаня суть выразны білы крыла
Crabier chevelu.jpg|Птах у простім шатї або молодый
image:Heron crabier MHNT.jpg


## Референції


Катеґорія:Чаплёвы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Баклан карликовый

**Баклан карликовый** (*Microcarbo pygmeus*) є малый вид баклана з ряду веслоногы птахів. Мать дуже довгый хвіст і куртый міцный дзёбак. Є цїлый чорный, з тмавозеленым і бронзовым блищачім надыхом. Гнїздить в колоніях у солодководнім середовищу і делтах рік.

## Референції


Катеґорія:Корморановы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Фекішівцї

**Фекішівцї** (по  ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска. Село находит ся на высоті 121 м над уровньом моря. Обыватилю — близько 300 чол. В першый раз споминат ся в 1391 годі. В селови є бібліотека.

## Обывательство

## Референції
Гливища

**Гливища** (по ) суть селом в окресѣ Собранцѣ в Кошицком краю в обводѣ Михаловцѣ на юговыходї Словеньска. Село оддалене 7 км на сѣвер од окресного центра.

## История
Село заложене року 1418 як осада (новоселиця) при селѣ Ясенов. Року 1449 Гливища споминають ся первый раз як самостатне село з назвов Hlevischa. 

Року 1851 познатый мадярскый землеписець Елек Феньеш (Fényes Elek) писав: *"Гливища, руське село в жупѣ Унг, од Собранцьох на сѣвер, 1 1/2 годины ходу, обывательство: 5 римокатоликох, 304 грекокатоликы, 13 юдеи, готарь грункастый, худый, файный лѣс, пила на водный погон, грекокатолицка парохия з храмом. Землепан гроф Алберт Старай (Sztáray Albert)"*. 

Року 1910 в селѣ жили 444 особы русинской и мадярской народности.

## Обывательство

## Днешность
В сучасности обывателе села ся голосять такой цѣлком ку словацкой народности, лем их имена и грекокатолицка вѣра нагадують о их походжѣню. Село мать водовод, канализацию, асфалтку и автобусну линию до окресного центра. В селѣ ся находить грекокатолицкый храм Св. Юрия, выставленый року 1898. В октобрѣ 2001 при нагодѣ 180-роча упокоѣня Иоанникия Базиловича в селѣ святочно отворили памятну таблу.

Адрес сельского уряда: 
* пошта: Hlivištia 73, 07301 Hlivištia
* e-mail:   hlivistia@lekosonline.sk  

## Вызначны родаци
* Иоанникий Базилович (1742–1821), первый карпаторуськый историк.

## Жерела и одказы
*  Fényes Elek: Magyarország geographiai szótára, mellyben minden város, falu és puszta, betürendben körülményesen leiratik. Pest, 1851. 
* Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. IX. köt. 
* Гливища на сайтѣ obce.info
* Официалный сайт села
* Имена обывательох села

## Референции


Катеґорія:Населены пункты Словакии
Кырчава

**Кырчава** (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції


Катеґорія:Пословачены русиньскы села на Словеньску
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Прикопа (окрес Собранцї)

**Прикопа** (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.

## Полога
Село лежить о 7 км на восток од окресного мѣста Собранце.  

## История
Село ся споминать найскорше в листинѣ Жигмонда Луксембургского в року 1418. До Трианона належало ку жупѣ Унг. 

Русинска назва села была *Прикопа*, мадярска *Kapás*

## Обывательство

В року 1851 мадярскый географ-енциклопедиста Елек Фейньеш писав

В року 1910 в село мало 529 обывательох, а были переважно Русины, але была ай значна нѣмецка меншина.

В року 2011 зоз 290 обывательох 278 были Словаци.

## Вызнамны родаци
* Золтан Шолтес (1909–1990), священик и малярь

## Жерела и одказы
* **Révai nagy lexikona**. 11. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest, 1914.  215. old.
* 
* 

## Референции


Катеґорія:Населены пункты Словакии
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Коршун чорный

**Коршун чорный** (*Milvus migrans*) є середнї великый хищ з родины ястрябовых обываючій мірны і тропічны части Евразії і Австралії, вынятково вандрує аж на Гавайскы островы.

## Опис

Із своёв великостёв 55-59 цм, роспятём крыл міджі 135-155 цм і вагов коло 900 ґ є о дашто меншый як коршун червеный. Мать довгый хвіст, котрый не є так шпільковый як і уж спомянутого коршуна червеного, довгы крыла і тмавобуре пітя з арджавым надыхом на спіднїй части горла і бріха. Поглавя ся фарбов не одрізняють.

## Хованя

Ёго природным середовищом суть лїсы піля воды або мочарї, але в остатнїй добі ся выборно приспособив жывоту в містах і велё раз го можеме збачіти і в богато залюдненых областях. Жывить ся меншыма жывыма творами, як суть хробакы, меншы виды птахів і рыб, або здохлинами, у містах пак і рештами з кухнї.  

Належыть міджі часточно стяговавы хищі. Европскы і середоазійскы екземплары (підвиды *M. m. milvus*, *M. m. lineatus* іі.) суть стяговавы, хоць екземплары з теплїшых областей, напр. Індії (підвид *M. m. govinda*) або Австралії (*M. m. affinis*) суть сталы. Лїтать з мірно ломеныма крылами і хвіст хоснує як кормань. 

Гнїздить на стромах і часто схоснує опущны гнїзда ворон. Шторік мать єдну зношку, обсягуючу 2-3 яйця, котры зношать в місяцях апріль і май. Родічі на яйцях сидять згруба 30 днїв і молодята в гнїздї зіставають по добу 45 днїв по народжіню.

## Референції


Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Крачун

**Крачун** (*Circaetus gallicus*) є великый хищ з родины ястрябовых. Як сїдить мать выразну шыроку голову (як совы). Од другых орлів ся одрізнять світлым сподком тїла і крыл, зо звычайно тмавшым горлом і ровномірно флякастыма кровками і пірками лїтаня, На хвостї суть три тмавы смугы. В Европі гнїздить коло 4000 парів, головно на югозападї.

## Референції


Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Крикун

**Крикун** (*Aquila pomarina*) є великый хищ з родины ястрябовых. Дорослы птахы суть зверьха тмавы із світлым передлоктём і головов. У корїня ручных пірок лїтаня є маый выразный білый фляк, зверьхнї хвостовы кровкы суть білавы. Молоды птахы мають білы шпіцї крыловых кровок і малый арджавый фляк на тылї.

## Референції


Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Голобы

**Голобы** () — селище в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 3792.
Велькі Шаріш

**Велькі Шаріш** є місто в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції


Катеґорія:Міста Словеньска
Абрановце

**Абрановце** є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції


 

Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Загор

**Загор** (по ) є село в окресї Собранцї в Кошіцькім краю на юговыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції
Собранцї

**Со́бранцї** (по ) — окресне місто у Кошіцькім краї, Словеньску.

## Обывательство

## Екстерны одказы
* www.sobrance.sk

## Референції


Катеґорія:Міста Словеньска
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Словакии
Баєров

**Баєров** є село в окресї Пряшів в Пряшівскім краю на юговыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції
Великый крикун

**Великый крикун** (*Aquila clanga*) є середнё великый орел з родины ястрябовых.

## Опис

Барзже ся подобать крикунові, з котрым є часто замінёваный, але є векшый і тмавшый. На орла є ёго голова мала. 
Роспятём крыл є міджі 155 і 185 цм. Саміця важыть од 2150 до 3200 ґрамів і самець 1600 аж 2000 ґ. Ёго довжка є 60-70 цм. 

## Референції


* 

## Екстерны одказы

* Великый крикун на BioLib.cz

Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Зимняк

**Зимняк** (*Buteo lagopus*) є середнё великый вид хища з родины ястрябовых. Од подобной канї лїсовой (*Buteo buteo*) ся одрізнять фарбов хвоста (білый із шыроков концёвов смужков) і сподкы крыл (з ізолованым фляком у ёго фалдї). На роздїл од другых видів канї мать опірены ногы.

## Референції


Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Карликовый орел

**Карликовый орел** (*Aquila pennata*) є малый аж середнё великый хищ з родины ястрябовых, росте до великости канї лїсовой. Од канї ся одрізнять окрем іншого і тмаво буров спіднёв частёв тїла з арджавым надыхом і в часї лїтаня світлїшов внутрїшнёв сторонов лїтачіх пер. Птахы світлой формы мають спід тїла білый, у контрастї з чорныма пірками лїтаня. Зверьха суть птахы обидвох форм буры, з ясно бурыма великыма кровками, малым білым фляком на переднїм краю крыл у головы і пару світлых пірок на лопатках. Гнїздить в лїсах з плохами одкрытой країны.

Image:Booted Eagle I IMG 3234.jpg|Карликовый орел – тмава форма
Image:Hieraaetus pennatus sal.jpg|Карликовый орел – світла форма
Hieraaetus pennatus MHNT.ZOO.2010.11.87.1.jpg |Museum specimen 


## Референції


Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Степовый лунь

**Степовый лунь** (*Circus macrourus*) є середнё великый хищ з родины ястрябовых.

Степовый лунь росте до 40 – 48 цм. Самець є зверьха зафарбленый переважно сиво з тмавыма кінцями крыл і зо спіднёй стороны чісто білы. Саміця є невыразно бура із світлїшым сподом тїла.  

Гнїздить на югу выходной Европы і середнёй Азії і зимує переважно в Африцї, Індії і в юговыходній Азії. Рідко залїтавать і до западной Европы і на Брітаньскы островы. Жыє в одкрытых країнах, найчастїше степі, мочарях, ловить і на полях.

Жывить ся малыма ссавцями, ящурками і меншыма видамі птахів.

## Референції

* ARKive

Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Люблинець

**Люблинець** () —селище в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 4420 (2025).
Арсеновичі

**Арсеновичі** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельськім районї. Жытелїв — 281 (2001). 

Катеґорія:Села Волиньской области
Байківцї

**Байківцї** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельськім районї. Жытелїв — 320 (2001). 

## Історія
Заложене у 1773 роцї.

Катеґорія:Села Волиньской области
Поморник

**Поморник** (*Stercorarius pomarinus*) є середнё великым видом поморниковых з ціркумполарным росшырїнём.

## Опис

Дорослы птахы ся находять у двох фаребйых формах. Екземплары **тмавой формы** суть чорнобуры, з різно выразныма бурожовтыма лицями, заднёв сторонов шыї і білов смугов през грудь, чоло і тимя суть чорнобуры, лице жовте. Ногы суть світлосивы, дзёбак сивкавый з тмавшым шпіцём. Світла форма є дас 20× частїша як тмава. Середнї хвостовы пірка мають обидві формы чудну ложкову форму, решта хвоста тырчіть аж о 3 цм. Молоды птахы суть тяжше розознательны од другых меншых видів поморників; суть цалково буро зафарблены, з богатыма смужками і білыма полями у корїнях лїтачіх пірок і кровок.

## Росшырїня
Гнєздить ціркумполарно в тундрї северной півкулї. Перелїтный вид, міґрує поздовж обидвох сторон Северной Америкы і западных берегів Европы на свої зимовища в Мексіцькім заливі і на берегах западной Африкы і Южной Африкы. В Тихім Океанї лежать головны зимовища в морях у юговыходной Австралії. В малых чіслах ся обявує тыж на западных берегах Южной Америкы і коло Арабского півострова.

## Референції


Катеґорія:Поморниковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Михал Гудак

**Михал Гудак** (* 27. юн 1969, Пряшів) є популярний словеньскый модератор, співак і актор русиньской народности. Жыє в Пряшові і в Братїславі. Выштудовав акторство в Києві.

Перед зрахованём обывательства на Словеньску быв актівным підпорователём, абы собі русиньскы люде записали рідну націоналность. 

## Референції


Катеґорія:Русиньскы акторе
Скуа

**Скуа** (*Stercorarius skua*) є найвекшым европскым видом корморановых; од другых европскых видів ся міджі іншым одрізнять абсенціов сезонной варіабіліты опірїня.

## Опис
Дорослы птахы суть тмавобуры, часто з тмавшов чапочков і выразно білыма корїнями лїтачіх пірок. Молоды птахы суть подобно зафарблены, без выразно тмавшого чола і тимя.

## Росшырїня
Скуа гнїздить лем в областях северного Атлантічного океана на Ісландї, Фаерскых островах, Шетландах, Оркнеях і берегах северного Шкотьска. В остатнїх роках загнїздили тыж на Шпіцберґах і в севренім Норьску. По выгнїздїню ся векшына птахів переміщує до южнїшых областей Атлантіку од Біскайского залива по Западну Африку, счасти до западного западного Середоморя і вынятково і на запад од берегів Америкы.

## Референції


Катеґорія:Поморниковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Суп білоголовый

**Суп білоголовый** (*Gyps fulvus*) є великый ястрябовый хищ. Великый є 95-110 цм, роспятя крыл мать 230-265 цм. Жыє в Азії, Африцї, Европі. Жыє переважно в горах і находив ся тыж в Алпах. Супы білоголовы глядають в малых ґрупах здохлины. Над їдлом вытримають ся крутити і годины, абы ся пак дістали к їдлу о вєдно з другыма звірятами пак зъїдять решту мяса. Жывлять ся лем мясом і кышками і кости зохабляють лежати. Закля што векшына супів мать голу шыю, лысу, жебы собі не покыдали кровов піря, супы білоголовы мають шыю зароснуту мягкым білым пірём. Гнїздить на скалах, саміцї зношають звычайно лем єдно яйце. Молодята зіставають у гнїздї до віку 4 місяцїв і обоми родічі їх кормлять. Як молодята повыроснуть, лїтають з родічами, але не їдять тверде мясо зверьха здохлины, мусять почекати як родічі зъїдять тверде поверьхнёве мясо а аж пак ся можуть пустити до їджіня. 

## Референції

Катеґорія:Ястрябовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Мева трипалцёва

**Мева трипалцёва** (*Rissa tridactyla*) є середнё великый морьскый птах з родины мевовых.

Мева трипалцёва є кус векша як їй родина мева рехотуса, росте до приближно 40 цм, важыть 300 - 525 ґ і в роспятю крыл мірять 90 - 100 цм. Є переважно білый із сивым хырбетом і крылами, котры мають выразно тмавы кінцї, тмавыма ногами і жовтым дзёбаком. През зиму ся у нїй обявує тмавосива смуга за оком. 

Обидві поглавя суть фарбов там само, молоды птахы мають тмавый шпіць хвоста, выразно чорне піря на крылах і на шыї, дві тмавы смугы на головї і тмавый дзёбак. Од другых мев єй можеме розознати за помочі тмавых ніг лем з трёма палцями.

Мева трипалцёва барже чісленно гнїздить на европскых і америцькых берегах Атлантічного океана. По выгнїздїню птахы опущають колонії і роскыдують ся по морях, де ся векшынов згромаждюють в областях контіненталного шелфу і морьскых лавок (анґліцькы *banks*). Звычайно ся у тім часї стримують мімо побережа і лем вынятково прилїтають до внутроземных областей, векшынов наслїдком силных морьскых бурь.

През лїто ся стримує справила піля морьского берега. Ловить передовшыткым малы виды рыб, слимаків, хробаків, часто притім спроваджать великы рыбарьскы шыфы, на котрых жере решты уловленых рыб, або окрадать меншы виды водных птахів о їх жертвы. Мімо гнїздїня ся озывать куртым носовым „кя“, як варовный сіґнал хоснує курте „кт кт“.

Аналоґічно як і векшына іншых видів мев, гнїздить в чісленных колоніях. Нешумны гнїзда лемованы махом або морьскыма рясами собі ставлять звычайно на морьскых, часто і прудкых утесах. Середня зношка яєць є 1 - 2 білы яйця, на котрых сидять черяво обоми родічі 25-32 днїв. О молодята ся старають іщі слїдуючіх 33 - 54 днїв. у вольній природї ся може дожыти і веце як 15 років.

## Референції


## Жрідла

* BioLib
* Dungel J., Hudec, K. (2001): *Atlas ptáků České a Slovenské republiky*; str. 132. Academia, Praha. ISBN 978-80-200-0927-2 

Катеґорія:Мевовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Мева рехотуса

**Мева рехотуса** ці тыж **мева звычайна** або **хохотва** (лат. *Chroicocephalus ridibundus*) — найзвычайнїшый европскый представитель родины мевовых. Є тіпічным жытелём морьскых і внутроземных побереж в западній, северній, середнїй і южній Европі і на великій теріторії Азії.

## Опис

Мева рехотуса належыть із своёв довжков 35–38 цм і вагов коло 260–350 ґ міджі малы виды мев. Мать тонке тїло, помаранчовы аж червены ногы, білый бріх, хвіст і шыю, крыла зверьха сивы, з переважно чорныма кінцями, през зиму і білу голову з мінімално єдным чорным фляком за оком. В лїтї є про ню тіпічне чоколадово буре піря на голові, котре помалы з приходом зимы счезне. Обидва поглявя суть зафарбены так само. Молоды птахы мають буры крыла, тмавый хвіст і в лїтї менше видительне буре піря на голові. 

## Хованя

Мева рехотуса ся жывить подобнов стравов як другы мевы. Через лїто глядать дрібны безхырбетны (глисты, хробакы), ці даколи і части рослин, в зимі пак передовшыткым одпадкы, але не одвергне ани страву, котру му понукають люде. 

Мева рехотуса належыть к досправды голосным ржанковым птахам. Їй голос ся але рехотаню барз не подобать. Найчастїше у нёго можеме чути храпляве „*крррєе*“, „*кік*“ або „*кікікік*“, котрым ся озывать, як глядать страву.

## Гнїздїня
Гнїздить многораз і у великых колоніях в мочарях або терстинї. Гнїздо, котре є уміщене на земли, творить рослиновый матеріал міджі рідков веґетаціов або на траві. Саміця до нёго міджі апрілём і юном кладе звычайно 3 брудно білы аж зеленкавы яйця, на котрых сидить 20-24 днїв. Гнїздова старостливость тырвать 35-42 днїв і молодята досягують поглавной доролости аж по двох роках жывота.

## Росшырїня
Мева рехотуса гнїздить в мірнім кліматічнім пасмі Европы і Азії од Великой Брітанії аж по Камчатку. В 20. сторочу росшырив свій ареал к западу - загнїздив на Ісландї (1911), в Ґронску (1969) а в роцї 1977 в Канадї, де теперь гнїздить на атлантічным побережу западно од Квебека. Популації суть счасти тырвалы, часть птахів міґрує перезимовати на юг на атлантічне побережа Европы і до области Середоземного моря, азійскы популації на северных берегах Тихого океана. Менше чіслено зимують в Африцї северно ровника. Рідко, але реґуларно зимує в области Карібского моря, заблуджены птахы ся нашли аж в северній Австралії, южній Африцї і на Гавайскых островах.

## Ґалерія

Файл:Lachmöwe (Larus ridibundus) 3.jpg|альт=
Файл:Taistelevat lokit E adjusted.jpg|альт=
Файл:Black-headed Gull - St James 27s Park 2C London - Nov 2006 edit2.jpg|альт=
Файл:Black-headed Gull-Mindaugas Urbonas-10.jpg|альт=
Файл:Larus ridibundus nest with eggs.jpg|Яїчка мевы рехотусы
Файл:Larus ridibundus2.jpg|альт=
Файл:Larus ridibundus winter.jpg|альт=
Файл:Harderwijk Dolfinarium Larus ridibundus Kokmeeuw.JPG|альт=


## Референції



### Екстерны одказы
* Голос про тот день
* Червеный список

Катеґорія:Найменше знепокоївый (LC)
Катеґорія:Мевовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Мева карликова

**Мева карликова** (*Larus minutus*) є мала мева роду *[[Larus]]*, новше вычленёвана до окремого роду *Hydrocoloeus*. Дорослы птахы міряють лем 25 аж 27 цм і роспятя крыл у них є 75 аж 80 цм. Є то найменшый вид мевы на світї, о третину меншый як мева рехотуса.

## Опис
Далеко ся подобать малій меві рехотусї, є але выразно менша. Дорослы птахы у свадьбянім шатї мають чорну чапку на голові, сивый верьх крыл без чорной кресбы. Спід крыл є єднолято тмавосивый (характерістічна ознака). Молоды птахы мають зверьха на крылах тмаву кресбу в формі буквы М.

## Росшырїня
Гнїздить у внутроземю бореалного пасма Европы і Азії, переважно на теріторії Росії. В другій половинї двадцятых років ся пошырив і до Северной Америкы. Є перелїтный, зимує на берегах западной Европы, в западнім і выходнім Середоморю, міджі далшы зимовиша належыть Чорне море, Каспіцьке море і выходна Кітай.

### Росшырїня в Европі
Европска популація ряхує приближно 23 000 аж 32 000 парів, з того скоро половина гнїздить в Росії. Перегляд популації подля штатів:
* Росія: 11000-14000 парів
* Фіньско: 8000-10000 парів
* Білорусь: 1800-2300 парів
* Естонія: 1000-2000 парів
* Латвія: 700-3000 парів
* Шведьско: 500 парів
* Літва: 100-200 парів
* Україна: 100-200 парів
* Польско: 20-100 парів
* Нідерланды: 5-40 парів, в сучасности лем 0-2 пары шторік http://www.sovon.nl/pdf/Mon_2008_01Broevorap.pdf
* Норьско: до 10 парів
Нереґуларно гнїздить тыж в тых штатах: Велика Брітанія, Нїмецько, Даньско, Франція, Румунія.

### Росшырїня в Северній Америцї
Мева карликова была в Северній Америцї першыраз виджена в роках 1919-1922. Перше доказане гнїздїня было зазначене в роцї 1962 в провінції Онтаріо (Канада). В Споєных штатах гнїздить од року 1975. Мала америцька популація міґрує, зимує переважно на выходных побережах од Месечюсетс по Ню Йорк.

## Література



Катеґорія:Мевовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Мева голубонога

**Мева голубонога** (*Larus canus*) є середнё велика мева росшырена в Европі, северній Азії і в Северній Америцї. Найбогатше ся находить в Европі, де жыє веце як єдна половина з цїлой світовой популації, котра є в сучасности гадана на 1 000 000 парів.

## Опис

* Довжка тїла: 40-56 цм
* Роспятя крыл: 110-120 цм
* Вага: 300-600 ґ

Росте до великости вороны і дакус є менша як мева трипалцёва, з котров бывать часто замінёвана. Піря на бріху, шыї і голові є чісто біле, ногы жовтозелены, крыла зверьха сивы з чорно-білыма шпіцями і узкый і жовтый дзёбак. 

През зиму мать сивы смужкы на голові, на дзёбаку ся векшынов обявить червеный фляк і на хвостї чорна смуга. Обидві поглавя суть так само зараблены. Молоды птахы суть на бріху, голові і горлї буро флякасты з чорнобурыма пірками лїтаня на крылах. До шату дорослых ся фарблять аж у третїм роцї жывота.

## Хованя

Мева голубонога ся находить на морьскых берегах, близь мочарїв, рік і векшых озер. Часточно є перелїтный.

Озывать ся глубокым голосом, якый припоминать сміх. Векшынов од нёго можеме чути гавкаве „кієє“, „кіяя“, або варовне „кіюю кіюю“.

На морьскых берегах жыє справила в россяглых колоніях рахуючіх аж 320 екземпларів, у внутроземю ся векшынов стримує осамочено або в меншых колоніях. Тыж як другы виды мев і мева голубонога є вшыткопожераюча, жывить ся дрібныма рыбками, слимаками, хробакамі, водяныма рясами або різныма сухоземныма рослинами, нагодно зъїсть і здохлину.

## Жрідла і референції


* Biolib
* Bezzel, E. (2007): *Ptáci*. Rebo Productions. ISBN 978-80-7234-292-1

Катеґорія:Мевовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Борщівка

**Борщівка** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 181 (2001). 

## Історія
Заложене у 1438 роцї.

Катеґорія:Села Волиньской области
Будище

**Будище** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельськім районї. Жытелїв — 120 (2001). 

## Історія
Заложене у 1583 роцї.

Катеґорія:Села Волиньской области
Великый Порськ

**Великый Порськ** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельськім районї. Жытелїв — 272 (2001). 

Катеґорія:Села Волиньской области
Мевовы

**Мевовы** (Laridae) в узшім змыслї слова суть єднов з ґруп ржанкоподобных птахів. Іде о птахы вязаны переважно на водне середовища. Мать дашто через 40 видів мев є пошырено по цїлім світї. У ряду видів дішло за остатнї десятьроча к выразному росту ареалу найчастїше запричіненым схоснованём антропоґенных (людьского походжіня) жрідел, вшелиякых одпадів. Мевы суть в сучасности предметом много подробных таксономічных дослїджовань.

## Референції
Ржанкоподобны

**Ржанкоподобны** (Charadriiformes) є ряд вшелияко великых, к розличным условіям приспособленых птахів. Росшырены суть по цїлім світї враховано Арктіды і Антарктіды і населяють розличны середовиша. Дакотры виды жыють і на одкрытім морю, коло моря, дакотры в пустынях і пару видів жыє в густых лїсях.

Векшына ржанкоподобных жыє піля воды і жывить ся безхырбетныма або іншыма дрібныма жывыма творами.
 
Гнїздять на земли і о кормлїня молодят ся старають обоми родічі, у векшынї припадів суть моноґамны. По співаках суть ржанкоподобны найрозличнїшым рядом птахів.

Ряд рахує коло 350&nbsp;видів по цїлім світї.

## Підряды

* прибережны птахы (*Charadrii*)
* мевовы (*Lari*)
* ? (*Alcae*)

Тото роздїлїня підпорує дакілько незалежных штудій (смоть Baker et al. 2007).

## Література

* Baker A. J., Pereira S. L., Paton T. A., 2007: Phylogenetic relationship and divergence times of Charadriiformes genera: multigene evidence for the Cretaceous origin of at least 14 clades of shorebirds. Biol. Lett. 3: 205-209. http://individual.utoronto.ca/sergiolp/pdf/BiolLett2007.pdf

## Референції

Катеґорія:Ржанкоподобны
Чорна крачка

**Чорна крачка** (*Chlidonias niger*) є малым видом крачкы з роду *[[Chlidonias]]*. Дорослы птахы мають у свадьбянім шатї чорну голову, сивы крыла, хвіст і білы підхвостовы кровкы. В простім шатї і шатї першого рока ся подобать другым видам свого роду. Гнїздить во внутроземных областях Европы, западній Азії і Северній Америцї. Міґруючій, зумує переважно в северній части Южной Америкы і на западнім побережу Африкы.

## Референції


Катеґорія:Крачковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Попрад

**Попрад** є окресне місто в  Пряшівскім краю. Чіслом жытелїв є найвекшым містом Спіша, третїм найвекшым містом выходного Словеньска і десятым найвекшым містом на Словеньску. Дякуючі своїй полозї дістав перезывку *вступны ворота* до Высокых Татер.

## Обывательство

## Референції


## Екстерны одказы
* Курта презентація міста + брожурка в pdf - форматї
* Были ту Вандале
* О єдинечнім археолоґічнім обяві

Катеґорія:Міста Словеньска
Катеґорія:Окрес Попрад
Мева оселедцёва

**Мева оселедцёва** (*Larus fuscus*) є великый, переважно морьскый птах з родины мевовых.

Належыть міджі великы виды мев, росте до 48 - 56 цм, важыть 550 - 1180 ґ і в роспятю крыл мать 117 - 134 цм. Мать силно будоване тїло, релатівно довгый хвіст і довгы узкы крыла. Зверьха є звычайно тмава, сива аж скоро чорна, часто із синявым надыхом, кінцї крыл суть тмавы, їх краї, хвіст, бріх, грудь і голову мать білы. Ногы суть тыж як міцный дзёбак жовты, на дзёбаку є навыше выразный великый червеный фляк. 

Обидва поглавя ся фарбов не одрізняють, молоды птахы мають тыж як у векшыны другых видів мев буры крыла і хырбет, тмаве зафарблїня на хвостї, счасти сиве піря на голові і ружовы ногы.

Мева оселедцёва чісленно гнїздить при европскім побережу Атлантічного океана. Зимуючій ареал росшырїня є значно россяглый і роспространять ся на россяглій теріторії в меджах од брітаньскых островів в северній Европі аж по запад африцького контінента. Через зиму є реґуларно зазначеный аж в Северній Америцї, де прилїтають правдоподобно екземпларї з Ісланду.

Через лїто ся стримує переважно на морьскых берегах, часто єй годен відїти і на шырім морю. В зимі во внутроземных областях преферує векшы водны плохы, особливо водоємы, озера або рікы. Векшыну ёго стравы творять малы аж середнї рыбы, вшелиякы морьскы і солодководны слимакы, хробакы ці глисты. Часто атакує і меншы водяны птахы і краде їм уловкы або слїдує рыбарьскы шыфы, на котрых жере решы поїманых рыб. Озывать ся подобно як срибляста мева, мать але выразно глубшый голос.

Гнїздить в чісленых колоніях. Брыдке гнїздо собі ставлять на земли або на скалах. великость звычайной зношкы чінить 3 яйця, на котрых черяво сидять обоми родічі дас 24 - 27 днїв.

## Жрідла

* BioLib
* Dungel J., Hudec, K. (2001): *Atlas ptáků České a Slovenské republiky*; str. 128. Academia, Praha. ISBN 978-80-200-0927-2 

Катеґорія:Мевовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Срибляста мева

**Срибляста мева** (*Larus argentatus*) є великый вид мевы з ґрупы "великых білоголовых мев". Як і векіна мев той ґрупы мать в дорослім віку білу голову, тїло і хвіст, сивый хырбет, сивы крыла з чорнов кресбов і білыма шпіцями пірок лїтаня. Дзёбак є жовтый з червеным фляком на спіднїй челюсти. Рослишованя од подобных видів, з котрыма быв оперед споёваный є дуже тяжке. Срибляста мева гнїздить на побережу северозападной Европы од северной Франції і брітаньскых островів по северну Шкандінавію і прилеглу часть Росії. В зимі перебывать в области гнїздищ, лем севернїшо гнїздячі птахы ся переміщують до южной части ареалу виду. В остатнїх лїтах ся росшырив і до внутроземных областей Польска. Небогато в зимі залїтавать тыж дале на юг.

## Референції


Катеґорія:Мевовы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Світ (місто)

**Світ** є місто на Словеньску в окресї Попрад. Місто Світ є єдным з наймолодшых на Словеньску.

## Обывательство

## Референції


## Екстерны одказы odkazy
* http://www.svit.sk/  офіціална вебова сторінка міста Світ

Катеґорія:Міста Словеньска
Высокы Татры (місто)

**Высокы Татры** суть місто на северї Словеньска, розлогов друге найвекше в републіцї.

## Обывательство

## Роздїлїня
Высокы Татры суть зложены з трёх частей (катастралных теріторій), котры ся дале дїлять на 14 сел:
* Штрбске Плесо
** Вішне Гаґі (з. 1890)
** Подбанске (з. 1871, скоро ціле село є частёв далшого села Прібіліна)
* Старі Смоковец 
** Горні Смоковец 
** Долні Смоковец 
** Нові Смоковец 
** Старі Смоковец (з. 1793)
** Татранска Польянка (з. 1885)
** Татранске Зрубі (выникли як зрубёвый выцвіковый табор чеськословеньской армады під назвов Воєнске Зрубі)
** Нова Польянка (по 2. світовій войнї як воєньске село)
* Татранска Ломнїца 
** Татранска Котліна (з. 1881)
** Татранска Ломнїца (з. 1893)
** Татранска Лесна (з. 1927)
** Татранске Матльяре (з. 1884)

** Кежмарске Жлябі (з. пол. 19. стор.)

## Референції


Катеґорія:Міста Словеньска
Батізовце

**Батізовце** є село в окресї Попрад в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції
Яновце (окрес Попрад)

**Яновце** () — є село в окресї Попрад в Пряшівскім краю на северовыходї Словеньска.

## Обывательство

## Референції
Кежмарок

**Кежмарок** є місто находяче ся під Высокыма Татрами в Пряшівскім краю. Є центром традічного реґіону Спіш. 

## Обывательство

## Фотоґрафія з воздуха

Image:Kesmarkivarcivertanlegi1.jpg
Image:Kesmarkivarcivertanlegi2.jpg
Image:Coat of Arms of Kežmarok.svg
Image:


## Референції


## Екстерны одказы
* www.kezmarok.sk
* www.kezmarok.net
* Кежмарок з пташой перспектівы - відео

Катеґорія:Окрес Кежмарок
Катеґорія:Міста Словеньска
Спіська Бела

**Спіська Бела** є місто в Пряшівскім краю.

## Обывательство

## Референції


## Екстерны одказы
* https://spisskabela.sk/

Катеґорія:Міста Словеньска
Спіська Стара Вес

**Спіська Стара Вес** () — місто на северї Спіша, є центром области званой Замаґуръє.

## Обывательство

## Референції


## Екстерны одказы

* Офіціалны сторінкы міста

Катеґорія:Міста Словеньска
Бушовце

**Бушовцѣ** (*слов.* Bušovce, *мад.* Busóc, *нѣм.* Bauschendorf) є село в окресѣ Кежмарок в Пряшовском краю на сѣверовыходѣ Словакии.

## Полога

Бущовцѣ лежать при главной дразѣ, ведучой до Подолинця, за 6 км од него, при рѣцѣ Попрад, о 4 км за Спишсков Белов.

## История
Село первый раз документално упоминать ся под роком 1286 под назвов Страгар, а властниками ей были предкы родины Швабиовцьох. Позднѣйша назва села была Busóc *мад.*, Bauschendorff *нѣм.* (1564). Землепаны в селѣ были переважно Нѣмцѣ.

В року 1787 мало село 81 хыжу и 589 обывательох, в року 1828 — 98 хыж и 730 обывательох.

В року 1818 в селѣ быв высвяченый деревяный евангелицкый костел, котрый але згорѣв 2. юла 1877 при великом пожарѣ, котрому подлягло цѣле село окрем трьох хыж. 2. мая 1879 зачали выставбу мурованого евангелицкого костела, котрый высвятили 18. апрѣля :1881.

В року 1910 в селѣ были 438 обывателе нѣмецкой и словацкой народности, желѣзнична штация, поштовый и телеграфный уряд, цех на выробу дамаста и грубого полотна, филиалка кежмаркской текстилной фабрикы Wein.

По Другой свѣтовой войнѣ были тутешны Нѣмцѣ депортованы, а село заняли новы обывателе.

## Културны памяткы
Найвызнамнѣйшов културнов памятков села е римокатолицкый костел св. Лаурентиуса зачаточно выставленый в готичном штилу в 14. ст. и бароково реконштруованый в 17. ст. Зоз готичного храма заховала ся статуя Дѣвы Марии з року 1400, умѣщена в фондах Словацкой народной галереи. 

## Обывательство

## Галерия

File:Bušovce houses.JPG|Хыжа в мѣстном штилу
File:Bušovce street.JPG|Улиця в Бушовцях
File:Bušovce Ev. Church.jpg|Евангелицка церковь


## Жерела
* Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935.

## Одказы
* Сайт села
* OhrozeneKostoly.sk: ''Evangelický kostel v Bušovcích'' ''слов.''

## Референции

Катеґорія:Населены пункты Словакии
Велицьк

**Велицьк** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 688 (2001). 

## Історія
Заложене у 1488 роцї.

Катеґорія:Села Волиньской области
Вівчицьк

**Вівчицьк** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 143 (2001). 

Катеґорія:Села Волиньской области
Світлокрыла крачка

**Світлокрыла крачка** (*Chlidonias leucopterus*) є малый вид крачкы з роду *[[Chlidonias]]*. Подобать ся на чорну крачку, мать але білый поверьх крыл, білый хвіст і чорны спіднї крыловы кровкы. Гнїздить у внутроземных областях середнёй і выходной Европы, середнїй і выходній Азії; нереґуларно тыж і в западній Европі. Перелїтный, европскы популації зимують в середнїй і южній Африцї, азійскы в Австралії.

## Референції


Катеґорія:Крачковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Мала крачка

**Мала крачка** (*Sternula albifrons*) є найменшый вид крачкы. Дорослы птахы мають чорну чапочку з білы чолом і жовтый дзёбак з чорным шпіцём. Гнїздить на побережах і вздовж великых рік Европы, Марока і западной Азії по Індію. Є часточно перелїтный, лїтать на юг аж до южной Африкы і Тасманії.

## Референції


Катеґорія:Крачковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Мартышка

**Мартышка** (лат. *Sterna hirundo*) — середнї великый вид крачкы. Дорослы птахы мають чорну чапочку і червеный дзёбак з чорным шпіцём. Выразный тыж глубоко одкроєный хвіст. Гнїздить в мірнім пасмі северной півкулї окрем западной Северной Америкы. В зимі векшына мартышок одлїтать на южну півкулю на юг по Арґентіну, южну Африку і Австралію.

## Опис

* Довжка: 34-37 цм.
* Роспятя крыл: 70-80 цм.
* Вага: 90-175 ґ.

### Свадьбяный шат
Чорна чапочка достане од чола на шыю і долов під око і к ухам, спідня часть головы, бокы шыї і цїлый спід білы, верьх тїла, крыл сивы. Хвостовы кровкы і хвіст білы, пірка на хвостї із сивов вонкашнёв заставков, крайнї з чорнов.Крайнї ручны пірка лїтаня суть тмавосивы, ку кінцю до чорна, на внутрїшнїй заставі білы. Дзёбак є червеный з чорным шпіцём і ногы суть червены.
### Простый шат
Як свадьбяный, але біле чоло, на рештї чапочкы даколи білы флякы. Тмавшы переднї крыловы кровкы творять невыразну смугу, зверьхнї крыловы кровкы і хвіст даколи з надыхом до сива. Дзёбак чорных з червенов плошков під носовыма дїрками і при корїню (годен быти і цїлый чорный), ногы тмавшо червены.
### Шат молодят
Як простый шат, але чоло з бурыма фляками, і решта чапочкы перемішана з буров. Пірка на хырбетї і кровкы з буброярджавыма концёвыма фляками. Пірка лїтаня тмавосивы, локтёвы із світлишыма шпіцями, хвіст сивкастый. Дзёбак є мясовый або жовтопомаранчовый з чорным шпіцём (поступно тмавне), ногы ружовы або жовтопомаранчовы.
Шат 1.року - як простый шат, на верьху тїла зіставають дакотры пірка з шату молодят.

## Еколоґія
Гнїздить в колоніях (самостоятельных і вєдно з другыма видами крачок або мев) на морьскых побережах, у внутроземных областях і великых водоємах і рік. На гнїздиско прилїтать в апрілю. Гнїзда будує на земли на мало зароснутых місцях, часто лем на наплавенім шутрі. Од кінце апріля до юла зношать 1-4 яйця, сидять обоми птахы 21-22 днїв, при частім вырушованю ся може сиджіня протягнути аж на 30 днїв. Молодята ся 3-4 днї стримують в гнїздї, пізнїше ся скрывають в околицї. Згруба тыждень суть зогрїваны саміцёв і другый родіч приношать страву, пізнїше кормлять обоми родічі. Вылетять в 22-28 днях, іщі слїдуючі 1-2 суть кормлены родічами. Гнїздище опущають од авґуста, послїднї птахы ся в нашім пасмі можуть стримовати до октобра. Першыраз гнїздить векшына в 3. аж 4. роцї, найвысшый вік є 25 лїт. Страву творять передовшыткым малы рыбкы, котры ловить при трепаючім лїтяню над водным зеркалом, до котрого ся мече цїлов силов. Меншу часть творять хробакы і слимакы.

## Референції


Катеґорія:Найменше знепокоївый (LC)
Катеґорія:Крачковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Крачковы

**Крачковы** (*Sternidae*) суть вєдно із знамішыма мевами єднов з ґруп ржанкоподобных птахів, в порівнаню з мевами є їх будова тїла мягша, мають узшый шпіцятый дзёбак і векшынов довшый, выкроєный хвіст. Суть вязаны на водяне середовищя, причім веце видів жыє в тропічнім пасмі. На розлуку од мев колонізовали тыж океаньскы островы. Жывлять ся найчастїше рыбами, меншы виды тыж хробаками. Вшыткы европскы виды суть стяговавы, належать докінце ку держителям рекордів в довжцї дорогы стягованя. На цїлім світї жыє 46 видів крачок.

## Референції
Авдотка

**Авдотка** (*Burhinus oedicnemus*) є середнї великый вид прибережного птаха з родины авдотковых (Burhinidae). 

## Опис

Великости мевы (довжка тїла 38-45 цм, роспятя крыл 76-88 цм), дуже невыразно зафарбленый, также легко утїкать нашому зраку. Лем на крылї мать контрастны чорны і білы смужкы. Найвыразнїшы суть ёго великы жовты очі і жовтый дзёбак з чорным шпіцём. Обі поглавя суть фарбов тоты самы, молоды птахы не мають выразне контрастне зафарблїня на крылах.

## Росшырїня

Гнїздить в Европі, северній Африцї і на россяглій теріторії Азії. Часточно перелїтный, із зимовищами в югозападній Европі і Африцї.

Гнїздить в одкрытій країнї.

## Еколоґія

Найактівнїшый є через ніч. Жывить ся переважно безхырбетныма, але даколи ловить і малых ссавцїв або птахы. Гнїздо є корытко в голій земли, зношка рахує 2 53,7 x 38,6 мм великы яйця.

## Референції


Катеґорія:Авдотковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Глупа ржанка

**Глупа ржанка** (*Charadrius morinellus*) є середнё великый прибережный птах з родины ржанковых. В свадьбянім шатї мать арджаву грудь і чорну задню часть бріха, тмаве тимя, біле лице і смужку над оком. Саміцї суть выразнїшо зафарблены як самцї. Молоды птахы суть буркасты, з выразнїшов кресбов на хырбетї. Гнїздить у высокогорьскых пологах і в одкрытій тундрї.

 

## Референції


Катеґорія:Ржанковы
Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси
Рівне

**Рівне** () — місто в Україні, адміністративний центр Рівненьской області. Має 243 873 жителів (2022).

## Полога
Лежыть на сїверовыходї Україны на малой ріцї *Устя*.

## Історія
Первый раз упомянуте в року 1282, довгый час было малов польськов осадов. В року 1795 перешло до Росії і од року 1797 стало ся містом. Скорый рост достало од конця XIX. стороча, коли ту пришла важна желїзніця. Было назад под польсков юрісдікціов в роках 1920–1939. Обывательство разантно наросло в  роках_ як ту пришов хемичный и машинарьскый промысел. Поступно достало філіалку Кыёвской універзіты ай іншы высшы школы.

## Жрідла
*  

## Референції



Катеґорія:Міста Україны
Катеґорія:Рівненьска область
Катеґорія:Населены пункты Ровенской области
Воля-Любитівська

**Воля-Любитівська** () — село в Українї, Волиньскій области, Ковельскім районї. Жытелїв — 397 (2001).

## Історія
Заложене у 1570 роцї.

Катеґорія:Села Волиньской области