open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Белград

**Белград**, **Белеград** або **Белеґрад** () є найвекшым і головным містом Сербії. Через місто тече ріка Дунай і Сава, котра ся до Дуная гев вливать. Белеград быв і головным містом Югославії.

Белеград має 1,2 міліона жытелїв. Аґломерацїя Белеграду має 1,7 міліона жытелїв.

## Референції



Катеґорія:Міста Сербії
Катеґорія:Населены пункты на Дунаї
Суботица

**Суботица** або  **Суботіца** або **Суботиця** є місто на самым севері Сербії. Находить ся у автономным краї Войводина. У місті жыє значна кількость мадярьского населїня. У роцї 2011 мала Суботица 97,910 обывателів.

Катеґорія:Міста Сербії
Катеґорія:Населены пункты Войводины
Фрушка гора

**Фрушка гора**  - суть горы у Сербії і на граніці Хорватії. Лежать у історічным краї Срем. 

Катеґорія: Верхы Сербії
Катеґорія: Верхы
Сремскі Карловці

**Сремскі Карловці** або  **Сремскы Карловцы** () є місто у Сербії. Находить ся у автономным краї Войводина на бокох верхів Фрушка гора. У роцї 2011 мали Сремскі Карловці 8 750 обывателів.
Міджі 16. новембром 1698 і 29. януаром 1699 гев засідав войновий конґрес міджі штатамі т.н. Сятой Лиґы і Османьской імперії, на основі чого быв підписаный Карловацкый мір. 

## Референції


Катеґорія:Міста Сербії
Катеґорія:Населены пункты Войводины
Катеґорія:Южнобачскый округ
Шрі Ланка

**Шрі Ланка** ци **Срі Ланка** (сінг. ශ්‍රී ලංකා *Śrī Laṃkā*; там. இலங்கை *Ilaṅkai*), офіціално **Демократична Соціалістична Република Шрі Ланка** — острувна держава в южнуй Азії, попри берега Індійського субконтінента. Столиця ся находит у Шрі Джаяварденепура Котте, айбо за майбулшый город и фактічный центер служит Коломбо.

Позад свого ґеоґрафічного положеня и глубокых гаваней Шрі Ланка ся стала важным торговым центром, щи в античні часы познатым у Азії ай Европі. У XVI ст. ся зачинат період політичного домінованя европейськых колоніалных держав: раз портуґальцюв, пак голандійцюв, щи май пак брітанцюв, котрі уд 1817. року контровали вже цілый остров. У 1948. році Брітанськый Цейлон ся став независимым, а теперішню назву прияв у році 1972. У 1983 ся зачала 26-ручна гражданська война, котра ся кончила в 2009 побідов Войська Шрі Ланкы над Тіґрішами ослобоженя тамілського Ілама.

Шрі Ланка є многокултурна и многоетнічна країна. Булшина населеня сут сінгальці, важну історичну роль має тамілська меншина. Змежи иншых ґруп сут потомкы приходникув из Европы и Юго-Восточної Азії (т. зв. «бюрґеры» и «малайці»), мусулмане, китайці и старожителі ведды. Будгізм, котрый практикує дас 70% жителюв, рахує ся за державну реліґію.

Катеґорія:Країны
Ґамбія

**Ґа́мбія** (), офіціална назва — **Репу́бліка Ґа́мбія** () — внутроземный штат в Африцї.

Катеґорія:Країны
Ракоці

**Ракоці** є знамый угорьскый шляхтічный род.

Катеґорія: Шляхтічны роды
Род Сас

**Сас** є назва шляхтічного роду у Угорьску і Галичу. Може найзнамійшым представительом роду Сас быв Адолф Добряньскый. 

Катеґорія: Шляхтічны роды
Република Конґо

: *«Република Конґо» и «Конґо» ведут сюды. Инші значеня мож найти на [[Конґо (чеперушка)]].*

**Републіка Конґо** (), вадь **Конґо-Браззавіль** є держава на западному березі Середньой Африкы. Граничит из Ґабоном, Камеруном, Середньоафрицьков републиков, Демократічнов републіков Конґо, Кабіндов (ексклавом Анґолы) тай Атлантичным океаном.

Племена банту зачали доміновати в реґіоні не пуздніше ги 3 тыс. рокув назад. Теріторія теперішньої републикы была колонізована Франційов на кунцьови XIX. столітя и пак была частьов колонії Екваторіална Африка. Окремішня Републіка Конґо ся появила в 1958. році и стала ся независимов в 1960. році. В період 1969-1992 была державов марксістьско-леніньской ідеолоґії пуд назвов Людова републіка Конґо. У політичнуй системі домінує презідент Дені Сассу-Нґессо, котрый ся дустав власти в 1979. році. Економіка републікы силно зависит уд выробы сырої нафты.

Катеґорія:Країны
Сомальско

**Сомалско** (араб. *الصومال*), ці **Федератівна Републіка Сомалско** – штат в Африцї на берегу Індійского океану. Головным містом є Моґадішу

## Адміністратівне дїлїня

* 1. Авдал
* 2. Баколь
* 3. Бенадір
* 4. Барі
* 5. Бай
* 6. Галгудуг
* 7. Гедо
* 8. Гіран
* 9. Середня Джуба
* 10. Нижня Джуба
* 11. Мудуг
* 12. Нугаль
* 13. Санааг
* 14. Середня Шабелле
* 15. Нижня Шабелле
* 16. Сул
* 17. Тогдер
* 18. Вокуй-Гальбід

Катеґорія:Країны
Катеґорія:Державы Африкы
Лукас Дінь

**Лукас Дінь** (фр.. *Lucas Digne*) - є французькый професіоналный фотбаліста, оборонець, грач ФК Барцелона, де играе под числом 19.

## Клуб
13. юла 2016 подписав 5-рочный контракт за 16.5 міліоны евро з ФК Барцелона. 

## Успіхы
### Клуб
#### Франція
*Ліґа 1: 2013–14, 2014–15
*Французькый погар: 2014–15

### Шпанєлско
*Копа дель Рей: 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.lequipe.fr
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Французькы фотбалісти
Іван Ракітіч

**Іван Ракітіч** (хор. Ivan Rakitić) - є хорватьскый професіоналный фотбаліста, оборонець, грач ФК Барцелона, де играе под числом 4.

## Клуб
16. юла 2014 подписав 5-рочный контракт з ФК Барцелона. 

## Успіхы
### Клуб
#### ФК Барцелона
*Ла Ліґа: 2014–15, 2015–16
*Копа дель Рей: 2014–15, 2015–16, 2016–17

### Хорватія
*

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.uefa.com
*на www.soccerbase.com

## Референции

Катеґорія:Хорватьскы фотбалісти
Усман Дембеле

**Усман Дембеле** (фра.. Ousmane Dembélé) - є французькый професіоналный фотбаліста, нападник, грач ФК Барцелона, де играе под числом 11.

## Клуб
25. авґуста 2017 подписав 5-рочный контракт за 100 міліонув евро з ФК Барцелона. 

## Успіхы
### Клуб
#### Борусія
*ДФБ-Покал: 2016–17

### Франція
*

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.lequipe.fr
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Французькы фотбалісти
Катеґорія:Фотбалісты
Троита Антанта

**Троита Антанта** было военне споенецтво России, Великой Британии и Франции, котре ся склало в роках 1904–1907 на противагу  Троитому Сполку.

Зачаточна догода меджи Франциев и Россиев была уже в роках 1893. Основа Троитой Антанты вытворила ся в року 1904, коли Велика Британия и Франция рѣшили межи собов колониалны споры и завязали так звану Сердечну догоду. Наконець договором з дня 31. августа 1907 меджи Россиев и Великов Британиев были роздѣлены сферы интересох в Азии. Так склався военный блок, котрый достав назву *Троита Антанта*.

По зачатку Первой свѣтовой войны ся ку *Троитой Антантѣ* придавали еще далшы державы и так цѣлкове членство коалиции наконець склали 25 держав.

В року 1922 по остаточном неуспѣху плана военного розгрома Совѣтской России *Троита Антанта* як военный блок перестала ествовати.

## Жерела и одказы
*  Серова О. В. Антанта. // Большая российская энциклопедия в 35 т.; гл. ред. Ю. С. Осипов; М. 2005. Том 2: Анкилоз — Банка. С. 23. ISBN 5-85270-330-3.
* УСЭС: Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах. / Кудрицкий А.В. и др. (ред.). Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. Том. 1, с. 80.

## Референции

Антанта Троита
Антанта Троита
Деніс Суарез

**Деніс Суарез** (шпа. Denis Suárez) - є шпанєльскый професіоналный фотбаліста, нападник, грач ФК Барцелона, де играе под числом 6.

## Клуб
4. юла 2016 подписав 4-рочный контракт за 3.8 міліоны евро з ФК Барцелона. 

## Успіхы
### Клуб
#### Барцелона
*Копа дель Рей: 2016–17

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Шпанєльскы фотбалісти
Андрес Інієста

**Андрес Інієста** (шпа.. Andrés Iniesta) - є шпанєльскый професіоналный фотбаліста, стрідополяр, грач ФК Барцелона, де играе под числом 8.

## Успіхы
### Клуб
#### ФК Барцелона
*Ла Ліґа: 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16
*Копа дель Рей: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17

### Шпанєлско

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.fifa.com
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Шпанєльскы фотбалісти
Нелсон Семедо

**Нелсон Семедо** (порт. Nélson Semedo) - є портуґальскый професіоналный фотбаліста, нападник, грач ФК Барцелона, де играе под числом 2.

## Клуб
13. юла 2017 подписав 5-рочный контракт за 30 міліонув евро з ФК Барцелона. 

## Успіхы
### Клуб
#### Бенфіка
*Примейра Ліґа: 2015–16, 2016–17
*Портуґальскый погар з фотбалу: 2016–17

#### Барцелона
*Суперкопа Еспана: 2017

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Портуґальскы фотбалісти
Марк-Андре тер Штеґен

**Марк-Андре тер Штеґен** (нім. Marc-André ter Stegen) - є німецькый професіоналный фотбаліста, бранкарь, грач ФК Барцелона, де играе под числом 1.

## Клуб
19. юла 2014 подписав 5-рочный контракт за 12 міліонув евро з ФК Барцелона. 

## Успіхы
### Клуб
#### Барцелона
*Ла Ліґа: 2014–15, 2015–16
*Копа дел Рей: 2014–15, 2015–16, 2016–17
*Шпанєльскы суперпогар: 2016

### Німецько
*

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Німецькы фотбалісти
Ліонел Месі

**Ліонел Меси** () — є арґентинськый професіоналный фотбаліста, нападник, грач ФК Барцелона, де играе под числом 1.

## Успіхы
### Клуб
#### Барцелона
*Ла Ліґа: 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017-18, 2018-19
*Копа дел Рей: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017-18
*Шпанєльскы суперпогар: 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018

### Арґентина
*

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Арґентинськы фотбалісти
Хавієр Маскерано

**Хавієр Маскерано** (шпа.. Javier Mascherano) - є арґентинськый професіоналный фотбаліста, оборонець, грач ФК Барцелона, де играе под числом 14.

## Успіхы
### Клуб
#### ФК Барцелона
*Ла Ліґа: 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16
*Копа дел Рей: 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17
*Шпанєльскы суперпогар: 2011, 2013, 2016

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.soccerbase.com

Катеґорія:Арґентинськы фотбалісти
Антанта

**Антанта**,  Entente  — згода, порозумлѣня — назва даколькох военных и политичных споенецтв в Европѣ, переважно з участництвом або покровительством Франции.

**Найчастѣйше под Антантов розумѣють [[Троита Антанта|Антанта Троиту]],** але были еще иншы блокы з подобнов назвов.
  
* Антанта Балканска — споенецтво Греции, Румынии, Турции и Югославии в роках 1934-1939.
* Антанта Мала — военно-политичный блок Чехословакии, Румынии и Югославии в роках 1920-1938.
* Антанта Середоморска — тайный политичный блок Великой Британии, Австро-Мадярщины и Италии в року 1887
* Антанта Троита — военный блок России, Великой Британии и Франции в роках 1907-1922.
Мала Антанта

**Мала Антанта** — военно-политичный блок Чехословакии, Румынии и Югославии, створеный в роках 1920—1921 под крылом Франции. Блок заник в року 1939.

## Интересы блока
Державы-участничкы блока мали общый интерес — захранити новоодзысканы територии бывшой Австро-Мадярщины перед мадярсков иредентов. Франция мала интерес в можности отворѣня восточного фронта против Германии в припадѣ военного конфликта. Она не была прямов участничков блока, але мала окремы военны догоды з каждов державов-участничков. 

## Вызнам Подкарпатской Руси
З позиции Чехословакии ключову роль в блоку мала Подкарпатска Русь, територия котрой перед тым належала Мадярщинѣ. Територия Подкарпатской Руси, придѣлена Чехословакии подля Трианонского договора розрывала тысячолѣтну стратегичну сполочну границю Мадярщины з Польщов.

## Роспад блока
В року 1934 Румыния и Югославия вступили до новшого блока — Балканской Антанты, таксамо подтримованого Франциев, котрого главна цѣль была захранити границѣ на Балканах, Чехословакия зостала по боку.  З роспадом Чехословакии и навернѣньом Подкарпатской Руси под мадярску коруну блок Малой Антанты остаточно стратив вызнам и заник.  

## Жерела и одказы
* УСЭС: Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах. / Кудрицкий А.В. и др. (ред.). Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. Том. 1, с. 80.

## Референции

Антанта Мала
Катеґорія:История Подкарпатской Руси
Жорді Алба

**Жорді Алба** (шпа. Jordi Alba) - є шпанєльскый професіоналный фотбаліста, оборонець, грач ФК Барцелона, де играе под числом 18.

## Успіхы
### Клуб
#### ФК Барцелона
*Ла Ліґа:  2012–13, 2014–15, 2015–16
*Шпанєльскы погар: 2014–15, 2015–16, 2016–17
*Шпанєльскы суперпогар: 2013, 2016
*Майстровска Ліґа УЕФЗ: 2014–15
*Суперпогар УЕФЗ: 2015

### Шпанєлско
*Середоземне гры: 2009

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.fifa.com

Катеґорія:Шпанєльскы фотбалісти
Жерард Піке

**Жерард Піке** (кат. Gerard Piqué Bernabéu) - є шпанєльскый професіоналный фотбаліста, оборонець, грач ФК Барцелона, де играе под числом 3.

## Успіхы
### Клуб
#### ФК Барцелона
*Ла Ліґа:  2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16
*Шпанєльскы погар: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17
*Шпанєльскы суперпогар: 2009, 2010, 2011, 2013, 2016
*Майстровска Ліґа УЕФЗ: 2008–09, 2010–11, 2014–15
*Суперпогар УЕФЗ:  2009, 2015

### Шпанєлско
*Майстровство світу: 2010

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на int.soccerway.com

Катеґорія:Шпанєльскы фотбалісти
Арда Туран

**Арда Туран** (тур. Arda Turan) - є турецькый професіоналный фотбаліста, оборонець, грач ФК Барцелона, де играе под числом 7.

## Успіхы
### Клуб
#### ФК Атдетіко Мадрід
*Ла Ліґа: 2013–14
*Шпанєльскы погар: 2012–13
*Шпанєльскы суперпогар: 2014
*Майстровска Ліґа УЕФЗ: 2011–12
*Суперпогар УЕФЗ: 2012

#### ФК Барцелона
*Ла Ліґа: 2015–16
*Шпанєльскы погар: 2015–16, 2016–17
*Шпанєльскы суперпогар: 2016

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.fifa.com

Катеґорія:Турецькы фотбалісти
Паулінё

**Жозе Пауло Безера** () — є бразільскый професіоналный фотбаліста, стреподіяр, грач ФК Барцелона, де играе под числом 15.

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.fifa.com

Катеґорія:Бразільскы фотбалісти
Майстровска Ліґа УЕФА

**Майстровска Ліґа УЕФА** (анґл. UEFA Champions League) - є вырочне фотбалове змаганя, найсоліднїшый клубовы погар на світі. Сучасный шампіон - ФК Реал Мадрід.

Катеґорія:Майстровска Ліґа УЕФА
Трианонскый мирный договор

**Трианонскый мирный договор**, або **Трианонскый мир**, бесѣдно тыж **Трианон**, быв договор побѣдникох з Мадярщинов, еден з парижскых мирных договорох, подписаных по Первой свѣтовой войнѣ.

## Передистория
Мадярщина переживала свои найтяжшы часы: по роспадѣ Австро-Мадярщины в державѣ стала ся социалистична револуция (1918), была выголошена Мадярска Совѣтска Република (1919), и зачала ся военна интервенция Антанты. Французске, чехословацке, румынске, югославске войско продовжовали успѣшно однимати все новы и новы мадярскы територии и не понагляли ся подписати мирный договор з Мадярсков Совѣтсков Републиков, хоть она прияла вшиткы условия. Завоеваня новых територий продовжало ся, покля не была обалена совѣтска влада и не была реставрована стара, з котров споенцѣ готовы были подписати мирный договор. 

## Подписаня договора
Договор быв подписаный в каштелю Великый Трианон во Версаю под Парижом 4. юна 1920 меджи Мадярщинов и державами-побѣдницями и вызначив новы, стѣснены границѣ Мадярщины. 

Договор ступив до платности 26. юла 1921. З боку «держав-побѣдниць» подписали го США, Британска империя, Франция, Италия, Япония яко главны споенцѣ и еще 12 держав яко «асоциованы моцности», в том числѣ три державы зыскуючы значный териториалный хосен з однятых Мадярщинѣ територий: Румыния, Чехословакия, Кральовство Сербох, Хорватох и Словинцьох. 

## Наслѣдкы
Мадярщина прияла договор в глубоком траурѣ и ввела го в силу законом ч. 1921/ХХХІІІ. З даколишных 282,870 тыс. км2 зостало лем 92,833 тыс. км2 (32,8%) територии. З даколишных 18,264533 млн. обывательох зостало лем 7,980143 млн. особ (43,7%). Мадярам, котры трафили за границѣ (около три милионы подля списованя 1910), договор обѣцяв ровны права з векшиновым обывательством их новых держав, але то зостало на папѣрю. 

Хоть в 14 пунктах Вилсона веце раз упомянутый принцип додержаня етничных меж при вызначѣню новых границь, в договорѣ были они проигнорованы.

На державу были накладены тяжкы репарации в натурѣ и финансовы. Была конфишкована ей военно-морска флота и ограничена дунайска полицайна флота. Была однята суверенита над воздушным простором. Была недозволена обща бранна повинность, а жолдацке войско не могло перевышити 35 тысяч особ. Не дозволяло ся мати авиацию, танкы и драстично ограничена тяжка артилерия. 

Моцное чутя несправедливости и утрата историчных мадярскых земель наконець друлили Мадярщину до наруча фашистичных Италии и Германии, коли ситуация в Европѣ ся змѣнила, а Германия рѣшително поставила ся против несправедливых заряджѣнь по Первой свѣтовой войнѣ.

## Жерела и одказы
* Trianoni békeszerződés. //Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. Том 18, с. 472.
* Текст договора

## Референции

Катеґорія:История Подкарпатской Руси
Катеґорія:Мировы договоры
Катеґорія:История Чехии
Катеґорія:История Словеньска
Катеґорія:Історія Европы
Катеґорія:История Мадярщины
Алкогол

**Алкогол** або **aлкоголічный трунок**, є трунок (напой), котрый містить етанол.

## Розділіня
Існує вельо тіпів алкоголічных трунків, як наприклад:
*Пива
*Вина
*Шпірітусы
**Румы
**Бренди
**Уіскі
**Водкы
**Джіны
**Ликеры
або мішаны 
*Коктейлы

Катеґорія:Алкоголічны напої
Столовы гры

**Столова гра** є сорта гры, котру люде грають повекшыні за столом.
У сучасності існуе велике чісло гер по цілым світі. Найзнамійшы гры суть Монополі, Скребл, Осадникы зос Катана, Каркасон або Актівіті. Даколи за столову гру ся триме і шах.

Катеґорія:Гры
Андре Ґоміс

**Андре Ґоміс** () — є портуґальскый професіоналный фотбаліста, стреподіяр, грач ФК Барцелона, де играе под числом 21.

## Успіхы
### Клуб
#### ФК Барцелона
*Шпанєльскы погар: 2016–17
*Шпанєльскы суперпогар: 2016

### Портуґалія
*Майстровство Европы: 2016

## Одказы
*Сторона ФК Барцелона
*на www.fifa.com

Катеґорія:Портуґальскы фотбалісти
Сейна

**Сейна** або і **Сена** (фр. Seine) є єднов з найдовшых рік у Франції.
Прамінить коло французького міста Діжон. Є довга 775 кілометрів.
Свою путь закінчує втоком до Атлантічного океана коло французького міста Ле Гавр.

Катеґорія:Рікы подля алфавиту
Катеґорія:Рікы Франции
Катеґорія:Рікы Европы
Мозаіка

**Мозаіка** (тал. *mosaico*) є плошна выздоба, орнаментална або фіґурална, зоставлена зоз дрібных коцочок, або інакшых малых фраґментів. Мозаіка може быти зоз каміня, керамікы або скла. У старовіку ся камняна мозаіка хосновала при выздобі підлог у домох.

Катеґорія:Уменя
Лібанон

**Лібанóн** ( [Lubnán]), офіціална назва **Лібанóньска републíка** ( [al-Džumhúríja al-lubnáníja]) — штат в западнїй Азії. Із западу го обмывають воды Середоземного моря. Гранічіть на выходї і северї з Сіріёв, на юге з Ізраелём.

## Адміністратівне дїлїня

Лібаноньска републіка ся дїлить на 6 провінцій ( *[[мухафаза|muháfaza]]*).

* Бейрут  (*Bejrút*)
* Bika  (*al-Biqa*)
* Горьскый Лібанон  (*Džabal Lubnán*)
* Южный Лібанон  (*al-Džanúb*)
* Набатія  (*an-Nabatíja*)
* Северный Лібанон  (*aš-Šámal*)

Катеґорія:Країны
Катеґорія:Державы Азии
Оман

**Оман** (, [ʕʊˈmaːn]), офіціално **Султанат Оман** () є держава на юго-востоці Арабського пувострова в Азії. Находит ся у стратеґічно важнуй позіції пиля устя Персійського залива. Оман граничит из Зъєдинеными Арабськыми Еміратами на сіверо-западі, з Саудськов Арабійов на западі, и з Єменом на юго-западі, а по морю щи з Іраном и Пакістаном. Має два ексклавы, убключені САЕ по земли.

Оманськый султанат быв уд кунця XVII. столітя могучов морськов імперійов, котра конкуровала з Брітанськов и Портуґалськов імперіями за вплыв у реґіоні Залива тай Індійського океана. На вершині його моци (XIX. ст.) вплыв Омана досягав острова Занзібар на юзі и днешньых Ірана з Пакистаном на востоці. Коли в XX. ст. муць султаната пригасла, ун трафив у брітанську політичну сферу. Історично столиця Омана Мускат была ключовым торговым портом Персійського залива и єдным из майважных у цілум Індійськум океані. 

Оман має значущі резервы ропы (25. місто в світі). Подля оцінкы Розвойової проґрамы ОЗН, за послідні 40. рокув извышеня розвою Омана было майбулшоє уд усьых держав світа. Значными секторами економікы сут турізм, торговля рыбов, датлями тай иншов земледілськов продукційов.

Катеґорія:Країны
Олга Ришави

**Олга Ри́шави**,  *Olga Rischawy*,  *Olga Ryšavá* (*10. януара 1903, Мѣстек, Морава, Австро-Мадярщина — †23. мая 1993, Кушниця, Закарпатска область, Украина) была нѣмецка писателька чешского походжѣня в Подкарпатской Руси и Закарпатской области УССР.
 
## Биография
Закончила нѣмецку гимназию в родном мѣстѣ. Оддала ся за Чеха, котрый яко дипломованый лѣсник в року 1928 достав замѣстнаня на Подкарпатской Руси, и въедно з ним пришла до найдалшого восточного кутика молодой републикы. Была учительков музикы и спѣву в Раховѣ и Ясиню.

По войнѣ и установлѣню совѣтской украинской влады перебрала ся до Кушницѣ, села де оддавна жила и спозначна часть нѣмецкого обывательства. Подобно иншым приселенцям з индустриализованой Чехии была очарована природов края, полюбила народный быт, спѣванкы, котрым учила дѣтей въедно з музикалнов теориев. Зостала вѣрна своей новой отчизнѣ и своей профессии до конця живота.

## Литературна творба
Писала вершѣ, дѣточѣ повѣданя, вершованы и прозовы казкы по нѣмецкы и публиковала в нѣмецкоязычных выданях в Празѣ, Теплицях, Братиславѣ. 

В повоенных роках, уважаючи на заострьовану комунистичнов владов антинѣмецку пропаганду, лишила литературну творчость. По хрущовском одмяку вернула ся ку писаню и публиковала свои творы в новинках Нѣмцьох Казахстана *Freundschaft* (Цѣлиноград), Нѣмцьох  Алтая *Rote Fahne* (Славгород). Выступовала тыж в централных московскых нѣмецкых выданях: *Neues Leben*, антологиях нѣмецкой поезии в СССР. 

Окремов книжков вышли ей поезии з паралелным текстом по нѣмецкы и по украинскы: *Голуба мандрівка, Ужгород, «Карпати», 1979*, двѣ зберкы поезий в Ужгородѣ. 

Посмертно вышла ей друга зберка поезий *Рокам подвоєно ціну, Ужгород, 1996*, таксамо з оригиналным нѣмецкым текстом и паралелным украинскым. Обѣ зберкы якостно потовмачив по украинскы Петро Скунць.

## Жерела и одказы
* Алмашій, Михайло. Русинська педагогічна енциклопедія. Ужгород, 2005.  Сс. 228-229.
* Зимомря І. М., Зимомря М. І.: Рішаві Ольга Янівна //Енциклопедія Сучасної України https://esu.com.ua/article-888041
* Ігнатович, Олександра. Літературні портрети. «Ліра». Ужгород, 2013.  Сс. 50-51. Google books
* Павленко Г. В. Діячі історії, науки і культури Закарпаття. Малий енциклопедичний словник. Ужгород, 1999.  C. 150.
* Поп, Иван. Энциклопедия Подкарпатской Руси. Ужгород: Изд-во В.Падяка, 2001. 431 с.  С. 323.
* Хланта Іван. Літературне Закарпаття у ХХ столітті. Бібліографічний покажчик. Ужгород, 1995. Сс. 607-608.

## Референции

Катеґорія:Німецкоязычны писателе
Катеґорія:Німецкоязычны поеты
Боржава (ріка)

**Рѣка Боржава**,  Borzsa — рѣка в Закарпатской области Украины, правый приток Тисы.

## Характеристика
Выток рѣкы находить ся под верхом Стой (1681 м), найвысшым верхом полонины Боржава, в надморской вышцѣ около 1310 м. Первыма селами, через котрі тече, суть Березникы и Керецькы Свалявского района. 

Протѣкать через села Иршавского района: Кушниця, Довгое, Бѣлкы, в долном току через села Береговского района: Бене, Боржава, Вары.

Пониже Варох, в надморской вышцѣ около 110 м, вливать ся до Тисы на одстояню 790 км од ей устя. Середный спад 12 м/км.

Около села Боржава в послѣдных роках 19. ст. была выставлена напорна гать, яка подняла ровѣнь воды про наводнѣня канала Верке, котрый служив главнѣ про застачаня Берегова.

Боржавска долина — еден из найдавнѣйше заселеных районох при южных убочах Карпат. В долном току мае плодны землѣ, але и часты повени.

## Жерела и одказы
* Borzhava River. //Internet Encyclopedia of Ukraine. Вычитано 14. ян. 2018.
* Боржава. //**УСЭС**:Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах. / Кудрицкий А.В. и др. (ред.). Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. Т. 1, с. 211.
* Швець Г.І., Дрозд Н.І., Левченко С.П. Каталог річок України. Видавництво АН УРСР. Київ, 1957. С. 20.
* Боржава. //'''ЕСУ''' Енциклопедія сучасної України

## Референции

Катеґорія:Рікы Україны
Катеґорія:Рікы подля алфавиту
Катеґорія:Рікы Европы
Джон Мекенроу

**Джон Мекенроу** (* 16. фербуара 1959 Вісбаден, Нїмецько) є бывшый вынятковый тенісовый грач, зос США.
Бігом свойой богатой тенісовой каріеры выграв 77 турнаїв АТП, зос того 7 ґрендслемовых.

Выграты ґрендслемовы турнаї:
* Вімбледон - 1981, 1983, 1984
* ЮС Опен - 1979, 1980, 1981, 1984

Катеґорія:Теніс
Катеґорія:ATP
Катеґорія:Персоналии:США
Ґрендслем (теніс)

**Ґрендслем** є назва про штірі найвызначнійшы тенісовы турнаї на світі.
Штірі ґрендслемовы турнаї суть:
* Аустраліан Опен 
* Ролланд Ґаррос называний і Френч Опен 
* Вімбледон 
* ЮС Опен даколі быв называний і Флашінґ Медовс.

Катеґорія:Теніс
Містек

**Мѣстек**,  *Místek*,  *Friedberg* — историчне моравске мѣсто. Днесь е частьов мѣста Фридек-Мѣстек. 

## История
Осаду заложив оломоуцкый бискуп Бруно з Шауенбурку (Bruno ze Schauenburku), а первый раз была спомянута в року 1267. 

В роках 1402–1581 належав ку фридецко-мѣстецкому панству, котрое было частьов Тѣшинского князьовства (до року 1573). Наконець мѣстецке лено зыскав оломоуцкый бискуп Станислав Павловскый (Stanislav Pavlovský), а аж до року 1850 Мѣстек быв частьов Гуквалдского панства.

В року 1850 Мѣстек  став ся окружным центром ровноменного округа. 

В добѣ протекторату Чех и Моравы называв ся  Freiberg, а 1. януара 1943 споив ся зо шлезскым мѣстом Фридек  и даколькыма селами в мѣсто Фридек-Мѣстек.

Мѣстек днесь интересный своима историчныма памятками, хоть счасти историчне околя нарушено новодобов выставбов.

## Галерия

Místek, Náměstí Svobody, sever.jpg|Торговиско
2014 Frydek-Mistek, Dawny ratusz w Mistku 02.jpg|Исторична радниця
Místek, Kostel Všech svatých, průčelí.jpg|Костел Всѣх Святых
2014 Frydek-Mistek, Dom Narodowy 02.jpg|Народный дом
Bludné balvany s pomníkem Bezruče 01.JPG|Помник Петра Безруча

## Жерела и одказы
* JUŘÁK, Petr. Frýdek-Místek. Frýdek-Místek: Muzeum Beskyd, 2002. .

## Референции
Фридек

**Фридек**,  *Frýdek*,  *Fridecca*,  *Friedek, Friedeck* — шлезске историчне мѣсто, днесь часть мѣста Фридек-Мѣстек.
  
## История
Фридек основав на зачатку 14. ст. тѣшинскый князь Казимир І., але тѣшинскы князьовиче через свои финанчны проблемы мѣсто часто давали в заставу, аж наконець в року 1572 цѣле фридецке панство продали. Цѣлы стороча панство властнили розличны панове,  покля в року 1797 го назад не выкупило Тѣшинске князьовство, котре тогды належало Габсбургам. В року 1918 по роспадѣ Австро-Мадярщины было фридецке панство зоштатнене.

В добѣ протекторату Чех и Моравы, 1. януара 1943 споив ся з моравскым мѣстом Мѣстек  и даколькыма околичныма селами в мѣсто Фридек-Мѣстек.

В сучасности историчне ядро Фридка выголошено памятковов зонов. Ку найдавнѣйшым памяткам односить ся костел Св. Яна Крестителя, найстаршы части котрого походять з добы зачатку 14. ст., коли на мѣстѣ будучого Фридка стояла торгова осада Ямницѣ,  *Jamnice*, первый раз спомянута под роком 1305.

## Галерия

Frýdek-Místek, Frýdek, Zámecké nám. (2016-07-06; 01).jpg|Замецке намѣстя
Frýdek, kostel Navštívení Panny Marie.jpg|Путницка процесия
Friedeck Ort.JPG|Найстарше фото, 1865
CZE Frýdek-Místek Zámek.JPG|Фридецкый замок
Frydek zamek (poc. 20. stol.).jpg|Фридек в зачатку 20. ст.


## Жерела и одказы
* JUŘÁK, Petr. Frýdek-Místek. Frýdek-Místek: Muzeum Beskyd, 2002. .
* KOTÁSEK, Jiří. Nejstarší dějiny Frýdku. Frýdek-Místek: Matice slezská, 2008. .

## Референции
Краков

**Кра́ков**, **Кра́кув** або **Кра́ків** () є місто Польска, адміністратівный центер Малопольского воєводства. Нынї Краков мать 800,653&nbsp;жытелїв, а в краковскій аґломерації є 1,498,499&nbsp;жытелїв.

## Референції

Катеґорія:Міста Европы
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты в Польску
Батурин

**Бату́рин** () є місто на Україні у Чернїгівскій области. Є то бывша кріпость  — резиденція гетманів Лівобережной Україны.

## Музеї
• Музей археолоґії Батурина
Катеґорія:Міста Европы
Катеґорія:Міста Україны
Краловоградецкый край

**Краловоградецкый край**,  Královéhradecký kraj, геокод CZ052, лежить в сѣверовосточной части Чешской републикы. 

## Полога
На сѣверу границѣ края суть меджиштатны границѣ з Польщов (воеводство Долна Шлезия), а суть 208 км довгы. На западѣ и югозападѣ зо сусѣдныма Либерецкым и Пардубицкым краями творить область *Сѣверовосток*,  *Severovýchod*, котра належить ку трем найвекшым областям републикы як розлогов, так и числом обывательох. На юговостоку граничить зоз краем Середночешскым. Градец Кралове, крайска метрополия,  лежить на югу края, а е оддаленый од Прагы о 112 км.

## Зложѣня
Днешна административна штруктура взникла на основѣ закона ч. 564/2002 Sb. и достала самосправны компетенции на основѣ закона ч. 129/2000 Sb. Исторично Краловоградецкый край екзистовав уже од року 1862.

Край мать пять окресы.

## Жерела и одказы
* Rozloha území, počet obyvatel, hustota obyvatelstva a počet obcí podle krajů a okresů k 1. 1. 2013 (online). Praha: Český statistický úřad. Одчитане 2015-05-02
* Český statistický úřad: Počet obyvatel v obcích k 1.1.2017. Praha. 28. dubna 2017. (online). Одчитане 2017-05-04
* Počet obyvatel v regionech soudržnosti, krajích a okresech České republiky k 1. 1. 2016 (online). Český statistický úřad, 2016-04-29. Одчитане 2016-04-30
* Мапа Краловоградецкого края (OpenStreetMap)

## Референции

Катеґорія:Краї в Чеську
Катеґорія:Краловоградецкый край
Моравскошлезскый край

**Моравскошлезскый край**,  Moravskoslezský kraj, геокод CZ080, лежить в сѣверовосточной части Чешской републикы. Стара назва од януара 2000 по май 2001 была Остравскый край.

## Полога
На сѣверу край мать границѣ з Польщов (воеводства Ополске и Шлезске), на юговостоку — зоз Словакиев (Жилинскый край). Иншы границѣ суть внутроштатны: на югозападѣ з Оломоуцкым краем, на югу зо Злинскым краем. 

## Зложѣня
Край складать ся зоз 6 окресох.

## Жерела и одказы
* Rozloha území, počet obyvatel, hustota obyvatelstva a&nbsp;počet obcí podle krajů a&nbsp;okresů k&nbsp;1.&nbsp;1.&nbsp;2013. Český statistický úřad, Praha. Одчитане: 2015-05-02.
* Počet obyvatel v regionech soudržnosti, krajích a okresech České republiky k 1. 1. 2016. Český statistický úřad: 2016-04-29. Одчитане: 2016-04-30
* Мапа Моравскошлезского края (OpenStreetMap)

## Референции

Катеґорія:Краї в Чеську
Катеґорія:Моравскошлезскый край
Югоморавскый край

**Югоморавскый край**,  Jihomoravský kraj, геокод CZ064, лежить в юговосточной части Чешской републикы. Стара назва (до 30. мая 2001) была Брненскый край.

## Полога
На западѣ межуе з краем Высочина и на куртом югозападном секторѣ (около 30 км) з Югочешскым краем. На югу граничить з Австриев (федерална земля Долна Австрия), на юговостоку — зо Словакиев (Трнавскый и Тренчинскый краи). На востоку межуе зо Злинскым краем, на сѣверовостоку — з Оломоуцкым краем, а на сѣверу — з  Пардубицкым краем. 

## Зложѣня

## Жерела и одказы
* Rozloha území, počet obyvatel, hustota obyvatelstva a&nbsp;počet obcí podle krajů a&nbsp;okresů k&nbsp;1.&nbsp;1.&nbsp;2013. Český statistický úřad, Praha. Одчитане: 2015-05-02.
* Počet obyvatel v regionech soudržnosti, krajích a okresech České republiky k 1. 1. 2016. Český statistický úřad, 2016-04-29. Одчитане: 2016-04-30
* Мапа Югоморавского края (OpenStreetMap)

## Референции

Катеґорія:Краї в Чеську
Катеґорія:Югоморавскый край
Фридек-Містек

**Фридек-Мѣстек**,  *Frýdek-Místek*,  *Frydek-Mistek*,  *Friede(c)k-Mistek*, за протекторату  *Friede(c)k-Friedeberg* — мѣсто в Моравскошлезском краю Чешской републикы.

## История

Найстаршы писемны жерела свѣдчать о ествованю моравского села, означеного яко Фридеберк (Friedeberg), позднѣйше Мѣстек, на лѣвом березѣ рѣкы Остравиця при ей сутоку з Моравков, спомянутого в тестаментѣ оломоуцкого бискупа Бруно з Шауенбурку (Bruno ze Schauenburku) в року 1267. Остравиця творила природну границю историчных земель Моравы и Шлезии, и на правом березѣ уж в зачатку 14. ст. упоминать ся замок, котрый хранив границю, днешный Фридецкый замок.

В року 1939 мѣстецка Чаянкова касарня была единым мѣстом, де чехословацка армада клала збройный одпор нѣмецкому войску, окупуючому  протекторат.

Од 1. януара 1943, подля рѣшѣня министерства внутра ч. 25.625/42-III/1 з дня 15. децембра 1942, Фридек, Мѣстек и прилеглы Старе Мѣсто, Лѣсковець и Свяднов были злучены въедно под назвов *Фридек*,  *Friedeberg*.

По выслободжѣню з нѣмецкой окупации споиня ся заховало, але быв зачатый довгый демократично-бюрократичный процес вызначѣня новой назвы мѣста и статуса, в резултатѣ котрого было мѣсто переменовано спочатку на *Мѣстек* (1950), пак осамостатнили ся Старе Мѣсто, Лѣсковець и Свяднов, подля волѣ працуючого люду (1954), а до мѣста прилучили иншы 147 га зо 152 домами и  1536 обывателями (1954), наконець была схвалена нова назва: *Фридек-Мѣстек* (1955). В року 1979 Старе Мѣсто, Лѣсковець и Свяднов были зась припоены ку мѣсту, але в року 1990 еще раз осамостатнило ся Старе Мѣсто, а в року 1992 и Свяднов. Резултатом того е, же мѣсто теперь складать ся зоз двох, териториално не прилеглых, части.

## Днешность
В сучасности докончена реновация важнѣйшых исторично-архитектурных объектох. Суть добры можности про шпорт и рекреацию: в околици мѣста е водоем Олешна, аквапарк, атлетичный штадион, шпортовый комплекс Поларка, база гокейового клуба *HC Frýdek-Místek*.

## Економика
В мѣстѣ передо вшиткым розвивать ся машинарство. Продукция: авта значкы *Hyundai*, металопродукция, екологичны малы електрарнѣ на биомасу и тверды палива, деревовыроба, текстил, годинкы, декоративне скло и порцелан, пластовы выробкы, потравинова продукция.

В послѣдных роках велике множество фирм инвестовало довъедна милиарды евр до мѣстной економикы.

## Жерела и одказы
* Kolektiv autorů. Frýdek-Místek. Praha: Nakladatelství Lidové noviny, 2014. 600 s. 

## Референции

Катеґорія:Населены пункты Чехии
Катеґорія:Моравскошлезскый край
Смолник (Бещадскый повіт)

**Смолник**  *Smolnik* – село в Польщи, положене в Подкарпатском воеводствѣ, в Бещадском повѣтѣ, в гминѣ Лютовиска, над рѣков Сан при воеводской дорозѣ ч. 896. Найблизшым мѣстом суть Устшыки Дольне в одстояню 23,7 км.

## История
Село находить ся недалеко од осады Журавин, котра уже ествовала в року 1444 и была найдавнѣйшов осадов в горном току Сана. Сам Смолник быв заложеный по року 1530 на волошском правѣ, а еще и в року 1855 спомянутый в штатистичном справозданю яко *Смолник при Журавину*. В даньовых реестрах споминать ся первый раз под роком 1589. В року 1889 в селѣ были 562 обывателе, з того грекокатоликы — 371, римокатоликы — 83, израелиты — 74; подля народности были 337 Русины, 160 Поляци, 26 Нѣмцѣ.

Од року 1945 по 1951 село належало до Львовской области УССР, а пак было вернуте Польщи але без обывательства, котре примусово розселили в УССР. Помалы хыжы были розобраны, окрем церкви.

## Днешность

Село днесь находить ся на храненой територии *Ландшафтного Парка Долины Сана*,  *Park Krajobrazowy Doliny Sanu*. Векшина територии парку лежить над 500 м над морьом, и 80% покрыто игелкастыма лѣсами. В самом Смолнику ку храненым объектам парку належить бойковска церква Св. Архангела Михаила з року 1791. Церква того типу е една з двох, котры ся заховали в Польщи, друга е в сканзенѣ в Саноку. Днешне село выбудоване зостало на новом мѣстѣ, о 1 км на сѣвер од памятковой церкви. Церква од року 2013 е в Свѣтовой дѣдовизнѣ UNESCO.

Ку шолтыству Смолник належить и осада Журавин, котра лежить прямо на украинской граници и числить 11 особ. Шолтыска обох локалит — Małgorzata Pełdiak.

## Вызнамны особы
В Смолнику в роках 1918-1935 служив о. Йоанн Полянскый, грекокатолицкый священик и русинскый народовець. В той добѣ грекокатолицка громада числила понад 400 вѣрникох.

## Жерела и одказы
* Agnieszka Paluch: Ziemia odzyskana- Smolnik nad Sanem.  
* Wieś Smolnik - Podstawowe informacje  
* Исторична мапа Смолника.
* Сайт гмины.  

## Референции

Катеґорія:Населены пункты в Польску
Лаос

**Лао́с** (), офіціално **Лао́ська людо́ва демократíчна репу́бліка** ()  — штат на Юговыходній Азії, гранічіть на северї з Вєтнамом, на юзі з Камбоджёв, на западї з Тгайском і Мянмёв. Головне місто Вєнтьян.

Лаос
Катеґорія:Южновыходна Азія
Чирна

**Чирна**,  Czyrna — село в гминѣ Крыниця-Здруй Новосандецкого повѣта Малопольского воеводства в Польщи.

## Полога
Лежить при словацкой граници, около 10 км на сѣверовосток од Крыницѣ-Здроя, 29 км на юговосток од Нового Сонча и 102 км на юговосток од Кракова. 

## История
Село было заложене в року 1574 яко маеток парохиалный. 

## Обывательство
Обывательство в штатных списованях до року 2009, подля Общой Електроничной Системы Евиденции Обывательства (PESEL). Штатистикы добрѣ илуструють драматичный спад в часѣ повоенных депортаций мѣстного обывательства до Украины и на запад Польщи.

ImageSize = width:540 height:280
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:700
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:50 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1857 from:0 till:550
 bar:1869 from:0 till:506
 bar:1890 from:0 till:531
 bar:1900 from:0 till:540
 bar:1910 from:0 till:503
 bar:1921 from:0 till:493
 bar:1931 from:0 till:556
 bar:1943 from:0 till:600
 bar:1988 from:0 till:231
 bar:2002 from:0 till:282
 bar:2009 from:0 till:312
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1857 at: 550 text: 550 shift:(-9,5)
 bar:1869 at: 506 text: 506 shift:(-9,5)
 bar:1890 at: 531 text: 531 shift:(-9,5)
 bar:1900 at: 540 text: 540 shift:(-9,5)
 bar:1910 at: 503 text: 503 shift:(-9,5)
 bar:1921 at: 493 text: 493 shift:(-9,5)
 bar:1931 at: 556 text: 556 shift:(-9,5)
 bar:1943 at: 600 text: 600 shift:(-9,5)
 bar:1988 at: 231 text: 231 shift:(-9,5)
 bar:2002 at: 282 text: 282 shift:(-9,5)
 bar:2009 at: 312 text: 312 shift:(-9,5)

## Вѣровызнаня
В другой половцѣ рока 1945 ту служив викарьом Йоанн Полянскый, грекокатолицкый священик и русинскый народовець.

Од року 1951 грекокатолицка церква Св. Великомученицѣ Варвары фунгуе яко римокатолицкый костел.

## Жерела и одказы
* Czyrna w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880, с. 884. 
* '''Урядны назвы локалит''': Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200). С. 319. 
* Poczta Polska S.A.: Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - październik 2013. С. 201 
* Cerkiew św. Paraskewi w Czyrnej 

## Референции

Катеґорія:Населены пункты в Польску
Роги (Ополске воеводство)

**Роги**,  *Rogau*,  Rogi — село в гминѣ Немодлин Ополского воеводства в Польщи.

До року 1945 територия была частьов Германии.

## Полога
Село лежить о 9 км на запад од Немодлина.

## Памяткы
* Костел Роздва Пресвятой Дѣвы Марии в неоготичном штилу, 1901-1903. 
* Каштель немодлинскых грофох Прашма, днесь хоснованый яко школа. 
* Маерске газдовство з первой половкы 19. ст.:
** два домы;
** двѣ стодолы;
** комора, обываны хыжы;
** стайня;
** обора;
** парк.

## Вызнамны особы
В Рогах в роках 1953-1978 (25 рокы) служив о. Йоанн Полянскый, грекокатолицкый священик и русинскый народовець.

## Жерела и одказы
* '''Урядны назвы локалит''': Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200). С. 1852. 
* Poczta Polska S.A.: Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - październik 2013. С. 1079 

## Референции

Катеґорія:Населены пункты в Польску
Камбоджа

**Камбоджа** (кгм. កម្ពុជា, [kam.pu.ciə]), офіціално **Кралёвство Камбоджа** (ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា) — є держава в Юговыходній Азії. Гранічіть з Таїландом на северозападї, Лаосом на северовыходї, Вєтнамом на выходї, тай Тайськым заливом на юго-западі.

Кгмерьска імперія ся зъєдинила в 802. годі и пак 600 годув доміновала в цілому реґіоні. Через неї в Юго-Восточну Азію прийшов гіндуїзм, а май пак будгізм. У самуй лиш столици імперії Анґкорі была збудована булш ги тысяча храмув, змежи котрых майпознатый є Анґкор Ват. Спад моци Кгмерської імперії ся почав у XV. стогудю. У 1863. годі Камбоджа ся приключила ид Франції як протекторат. Независимусть зась дустала в 1953. У 60-х годах країна ся стала плацдармом в сосіднюй Вєтнамскуй войні, што пак привело ид гражданськуй войні в самуй Камбоджи. Гражданську войну в 1975. годі уйграли комуністы, познаті як «черлені кгмеры». У наслідному ґеноціді загыбли 1,5-2 млн людий, авадь дас четвертина населеня країны. Режім черленых кгмерув впав у 1979. годі позад вєтнамської окупації. По пудписаню лагоды (1991) и дочаснуй місії ОЗН (1992-93) Камбоджа ся зась стала монархійов.

Населеня Камбоджі числит булш як 15 міліонув. Будгізм практікуют булш як 97%, подля конституції ся рахує за державну реліґію. Змежи меншин сут вєтнамці, китайці, чамы и дас 30 меншых старожительськых ґруп (тзв. «верьховинські кгмеры»). Монарх Камбоджі (ныні Нородом Сіганук) ся уберат довічно. Теперішній премєр-міністер Гун Сен є в своюй довжности уд 1985. года. Камбоджа ся держит за єдну з майбідных держав Азії, попри тому ся єї економіка скоро збулшат. Важну роль дотеперь має земледілство, розвивают ся індустрії текстіла, будованя тай турізма.

Катеґорія:Країны
Катеґорія:Южновыходна Азія
Чикаго

**Чика́го**,  Chicago [ʃɪˈkɑːgoʊ] — третий найвекшый подля обывательства (по Ню Йоркови и Лос Анджелесови) город США, другый вызнамнѣйшый финанчный центер державы (по Ню Йоркови) и важный транспортный узел. 

## Полога
Лежить на сѣверовостоку США на южном берегу озера Мичиган во федералном штатѣ Иллинойс; е административным центром округа Кук. Город принимать морскы лодѣ зо западного берега США через Великы Озера и з южного берега через Миссисипи. Меджинародне летиско О'Гейр было днем 1.01.2018 другым найзанятѣйшым во свѣтѣ, денно принимаючым и провожаючым понад 2350 лѣтадел.

## История
В серединѣ 18. ст. територия была населена Индианами. Первый колониста быв Француз Жан-Батист Пон дю Сабл, котрый оженив ся з Индианков, в року 1773 выбудовав хыжу и занимав ся земледѣлством и торговльов. Тот рок ся поважуе за рок основаня Чикага, а Жан-Батист Пон дю Сабл — за основателя. Околиця была зароснута дикым чесноком (Allium tricoccum), по индианскы званым *Шикааква*, и перва упоминка о том мѣстѣ была под назвов *Checagou* з року 1679 в мемуарах Француза Роберта де Ласаля. Индиане поступно оддавали свои землѣ под натиском колонизации, наконець были примусово выгнаны в року 1833.

В року 1848 Чикаго быв злученый зо свѣтом желѣзницьов и каналом од озера Мичиган до Миссисипи и став ся на цѣлы децении найскорше розвиваючым ся городом свѣта. 

## Обывательство
Обывательство подля расы в року 2016

## Жерела и одказы
* Keating, Ann Durkin (2005). Chicagoland: City and Suburbs in the Railroad Age. The University of Chicago Press. .  
* Nugent, Walter. Demography. Chicago as a Modern World City. //Encyclopedia of Chicago.  
* Официальный сайт Чикага 
* Чикаго в датабазѣ city-data.com. Одчитане: 01.02.2018  

## Референции

Катеґорія:Населены пункты США
Катеґорія:Міста США
Катеґорія:Чикаго
Балканіды

**Балканіды** є гірскый сістем на Балкані переважно у Булгарії.
Балкан (верхы)

**Балкан**  суть верхы называны і  **Стара планина** або **Гемус** на Балкані переважно у Булгарії. Засягують і до Сербії. Найвысшый верх Балкану є Ботев і мать надморску вышку 2.376 метрів над морьом. Суть головнов сучастьов гірского сістему Балканідів.
Жудро

**Жудро** є тіп выдутого вступу до домів на Моравскым Словацку і части западнього Словеньска. Обычайні є жудро выздобене фаребныма рослинныма орнаментами, як часть локалного фолклорного выражіня. 

Катеґорія:Морава
Катеґорія:Словацко
Катеґорія:Людова архитектура
Катеґорія:Архитектурны елементы
XIX. стороча

XIX століття є предостаннім століттям в другому тисячолітті за григоріанським календарем. Кінцевий рік цього століття, 1900 рік - не є переступным за григоріанським календарем.

## Візначні події
Ириней Легеза

**Ириней Леге́за**,  Legeza Irén, псевдонимы Иванъ Лоцуга, Карпатскій; (*1. апрѣль 1861, Туря Быстра, Мадярске кральовство — †8. септембра 1929, Туря Пасѣка, Подкарпатска Русь, Чехословакия) — русинскый писатель, сполоченскый дѣятель, организатор кооперации, грекокатолицкый священик.
## Биография
Родив ся 1. апрѣля 1861 в Тури Быстрой, де его отець быв священиком. Гимназию, а пак богословску семинарию выходив в Унгварѣ. Высвяченый на священика в року 1885. Шѣсть рокы служив капланом в парохии Туря Пасѣка.

В року 1892 достав парохию Кленовой в Земплинѣ, де служив по рок 1920. Быв перворядным спѣваком, в товаришствѣ быв добрый оповѣдач и анекдотиста, и по характеру быв веселый, што позднѣйше и вызнало ся в его писанях. 

В Кленовой окрем священичых повинностей занимав ся пропагандов терезвого способа живота. Коли не помагали казаня, брав в рукы палицю и выганяв парохиян з корчмы. Ородовав у грофа Баркоция, и достав землю и кредиты про валалчанох, научив их, як створити спотребне и кредитне дружство, и так за даякы рокы могли они выплатити вшиткы свои довгы. Выбудовав нову школу и фару, церковь обновив. В року 1920 вернув ся до Турьой Пасѣкы де служив яко титуларный намѣстник до смерти 8. септембра 1929.

## Творба
Легеза быв еден з найпродуктивнѣйшых русинскых писательох в зачатку 20. ст. Найчастѣйше публиковав свои творы в новинцѣ ''Наука'', в ей додатку *Село*, в рочных алманахах-мѣсяцословах.

В найлѣпшых своих малых прозах, як психологична новела *Жебрак* (1913), досягать высокого литературного уровня. Окрем белетрии, выступовав в новинках регуларно з критиков хыб в школствѣ, сполочности, а в рубрицѣ *Просты бесѣды* з практичныма порадами ку газдовству, котры были природно вплетены в ткань простых обычайных бесѣд селян, и так невъѣстливо входили в память читателя и усвоевали ся ним. Тоты порады, дотычны модерного господарѣня «ще и теперь на стратили на цѣнѣ: свѣжы, актуалны и правдивы».

## Жерела и одказы
* Алмаший М., Поп И.: Легеза Ириней. //Поп, И. Энциклопедия Подкарпатской Руси. Ужгород: Изд-во В.Падяка, 2001. 431 с. .
* Лелекачъ, Николай. Подкарпатское письменство на початку ХХ. вѣка. Литературно-наукова библіотека, ч. 37. Выданя Подкарпатского Общества Наукъ. Унгваръ, 1944. Сс., 14-18.
* Петрусова, Марія: Леґеза Іриней (Леґеза Иреней). //Магочій П.Р., Поп І. (уклад.) Енциклопедія історії та культури карпатських русинів. Вид-во В.Падяка. Ужгород, 2010. . С. 395.

## Референции

Катеґорія:Русиньскы писателї
Гардеґґ

**Гардеґґ** () —  місто в Австрії у федералній землі Нижня Австрія на австрійко-чеськым погранічу. Місто є знаме середньовіковым бурґом. 
Місто мать лем 1309 обывателів (2018) і зато є тримане як найменьше місто Австрії. Через Гардеґґ тече вызначна ріка Діє. 

## Історія

## Референції

Катеґорія:Міста Австрії
Катеґорія:Міста Нижньой Австрії
Трамвай

**Трамвай**,  tramway – трамвайова линия, tram – трамвай, — пасажерскый городскый наземный транспорт, складеный з едного або вецерох вагонох, котры ходять по шинах, городска желѣзниця малой капациты.

## Инфраштруктура
Трамвай потребуе инфраштруктуру, подобну до той, котра служить на електричных желѣзницях: шины зоз штандартным росходом, воздушну контактну линию и влечну електроенергию (еднонапрямный ток 500-750 волт), котра ся вытворять на трафоштациях. Штандартный росход шин в сучасности такый, як на европской желѣзници — 1435 мм. Контактна линия завѣшуе ся во вышцѣ 3,75-5,4 м. Трамвай потребуе меншы инвестиции, неж метро, а подля одношѣня перевозной капациты ку цѣнѣ перевысшуе го.

## История
Первы трамваи тягали конѣ, пак зачали ходити парны трамваи, а од конця 19. ст. — електричны.
* Первый електричный трамвай во свѣтѣ выробив ковач Томас Дейвенпорт в року 1834 в США, тот але поганяли батерии, циже то быв лем прототип. 
* Перва регуларна линия електричкы в Европѣ зачала ходити в подгородѣ Берлина в маю 1881.
* Первый електричный трамвай в Будапешту зачав ходити  в року 1887.
* В России трамвай зачав ходити в року 1892 в Кыйовѣ, в сучасности Украина мать трамвай во 24 мѣстах.
* В Польщи електричный трамвай зачав ходити в року 1894 во Львовѣ.
* В Братиславѣ електричный трамвай ходить од року 1895.

## Жерела и одказы
* '''Streetcar.''' //Encyclopaedia Britannica  
* '''Трамвай'''. //Большая советская энциклопедия.
* **УСЕС**: Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах. / Кудрицкий А.В. и др. (ред.). Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. Том 3, с.394.

## Референции

Катеґорія:Трамваи
Катеґорія:Шиновый транспорт
Едґар Aллен Поу

**Едґар Aллен Поу ** (; * 19. януар 1809, Бостон, Месычусеттс, США&nbsp;— † 7. октобер 1849, Балтімор, Мериленд, США) быв вызначный америцкый поет, прозаїк, есеїста і литературный теоретик.

Быв основателчом світового детектівного жанра – детектівной повідкы.
Міджі найвызначнійшы діла ся рахують стишок Гавран (1845) і Пригоды Артгура Ґордона Пима (1838).

## Референції


Катеґорія:Англоязычны писателе
Катеґорія:Поеты
Катеґорія:Писателе США
Катеґорія:Писателї детектівок
Катеґорія:Писателе 19. стороча