Тверськый діалект (карельськый язык)

**Тверськы́й діале́кт каре́льсткого языка**, **тверськы́й каре́льськый** (карел. tverin karielan kieli) — єден из діалектӯв карельського языка, шыреный миже народа тверськых карел. Удносить ся ид южным діалектам собственно карельського языка. Офіціалный язык Карельського націоналного округа, бывшого у 1937—1939 роках.

Тверськый діалект карельського учить ся у Лихославльському педаґоґічному училищови, факултативно у дакотрых школах, у містах компактного проживаня карел, иппен суть орґанізовані курсы у областному центрови. Из 1996 року уходить новинка «Karielan Sana», публікувуща матеріалы у тому числови и на тверському діалектови карельського языка. У 2011 році Обществом карельського языка зачало ся изданя журнала на карельському языкови «Karjal Žurnualu» (у основному на ливвиковському діалектови, но собственно карельськый и тверськый тоже представлені).

## Происхождіня
Происхождіня тверського діалекта до настоящого часу достовірно не опреділено у силу неопреділености и самого происхождіня тверьскых карел. Вӯн удносить ся ид прибалтійсько-фіньскӯв рӯсці фіно-угорьской ґрупы языкӯв и класифікує ся ге аґлютинативный язык. Дякувучи довгому нахождіню у изоляції уд большинства родственных языкӯв и діалектӯв, тверьскый, у одлік уд другых языкӯв и діалектӯв карел, сохранив ся у ка-май архаічнӯв формі, майжек являвущыв ся майблизкӯв ид общому протоязыкови карел. У частности, у тому языкови назва Карелії уговорює ся ге *Kariela*, а не *Karjala*, как во всех остальных прибалтийско-фіньскых языках. Из другого бока, по тӯв же причині, язык тверьскых карелӯв претерпів значительный вплыв уд, у буквальному смыслович окружавущого ёго руського языка, особенно у ужношіню словарного запаса. Иппен рахує ся, што на формованя лексикы тверьского языка оказали вплыв зычок из языка сериднёвіковой егоньской веси, у наш час абсолутно умершого.

## Письменность
Достовірных свідітельств о взнику письменности у тверьскых карел не має ся, у XIX сторочови она уже екзістовала на основі кирилици, на нёму же написано у 1820 році Єванґеліє уд Матія. У апрілёви 1930 року была уведена письменность на основі латиници.

Алфавіт тверьского діалекта, утвержденый Тверской реґіоналной націонално-културной автономії у 1996 році:

У 2007 році Правительством Републікы Карелія быв утвержденый новый алфавіт карельского языка, єден про усі діалекты (из измінами уд 29.05.2014):

## Субдіалекты и говоры
У составови тверьского діалекта уділявуть ся слідувущі говоры:

* зубцовськый (дёржаньскый) говор
* максатихиньскый говор
* рамешковськый говор
* лихославльськый (толмачевськый) говор
* весьегоньскый говор
* талдомськый говор

Основными говорами рахувуть ся толмачевськый и весьегоньскый. Разниця между ними заключать ся у уговорови свистящых и шипящых приголосных. На весьегоньчкому говорови говорить леш выходна половина карелӯв Весьегоньского района. Весьегоньскый и Зубцовськшй (умершшй) говоры мавуть шор черт, свідітельствувущых о наявности у них вепськых складовых, што зближать их из ливвиковськым и людиковськым діалектами карельского языка. Другі же тверьскі карелы говорять на говорах, близкых ид лихославльскому (толмачевському).

Дакотры исслідователи причислявуть ид тверьскым говорам иппен тихвиньскый и валдайськый, офіціално рахувущі ся говорами южнокарельского діалекта собственно карельского языка. У російськӯв лінґвістиці тверьскый діалект вобще не принято уділяти из собственно карельского, даколи го рахувуть говором карельского языка, у тот час кой часть фіньскых лінґвістӯв и дакотры из западных рахувуть го самостоятельным языком.

## Удкликованя

## Література

* *Макаров Г. Н.* Образцы карельской речи: Калининские говоры. Сборник. — М.-Л.: Изд-во АН СССР, 1963.
* *Новак И. П.* Тверские диалекты карельского языка: Фонетика. Фонология — Петрозаводск: Карельский научный центр РАН, 2016. — 226 с.

* Г.Светлов. Урокы карельского языка.
* Словарь карельского языка (тверьскі говоры).
Катеґорія:Языкы
Катеґорія:Языкы Росії
Катеґорія:Тверьскый діалект карельского языка