Йоґа

**Йо́ґа** (санскрит योग [joːɡɐ], буквално „ярмо“ вадь „унія“) є зберька фізичных, менталных и духовных практик авадь дисциплін, котрі ся заклали у Давнюй Індії, цільов котрых є контроль (зато и зязок из „ярмом“) над тілом тай розумом на пути д спасіню у гіндуїстськых, джайністськых тай буддистськых традиціях.

Хоть сут верзії, ож йоґа має доведичні коріня, першый спомин за неї ся фіксує у першому тысячрочови до нашої еры. Она ся заклала на ворошных практиках народув восточного басейна рікы Ґанґа, у тому числі на ведичных елементах. Похожі на йоґові практикы ся споминавут у Ріґведі тай шорі ранньых Упанішадув, айбо системачні концепції йоґы ся появили бігом пятого тай шестого сторочув до н.&nbsp;е.&nbsp;у давньоіндійськых кываньох *санняса* тай *шрамана*, у тум числі джайнізмі тай буддизмі. Класичный текст за гіндуїстську йоґу, „Йоґа-сутра Патанджалі“, закладеный на дуалістичнуй ортодокснуй філозофії *самкхя* из вливом буддизма, датує ся першыма сторочами нашої еры. Межи 9.&nbsp;тай 11.&nbsp;сторочами ся зачали появляти тексты за гатга-йоґу, котра ся базує на традиції *тантра*.

Йоґа має світову популарность, айбо у западнум світі пуд понятьом „йоґа“ розумівут сучасну форму гатга-йоґы тай вид фізичної и релаксувучої вправы, котра ся булшинов чинит *асанами*&nbsp;— разными поставами тіла; традиційна йоґа ся межи тым фокусує на медитації тай сепарації уд земного. Популаризовали ї індійські ґуру по успішнуй адаптації гіндуїстськым монахом и реліґійным учительом Свамі Вівеканандов йоґы без асан у другуй половині 19.&nbsp;стороча&nbsp;– на зачаткови 20.&nbsp;стороча. Вівекананда познакомив запад из Йоґа-сутров, тай они ся укріпили по популаризації гатга-йоґы у 20.&nbsp;сторочови.

## Етимолоґія
Санскритовый назывник योग (йоґа) походит уд пня युज् (юдж) „припойовати, зєдновати, опанововати, брати у ярмо“. Подля верзії Констанс Джонс тай Джеймса Раяна, авторув „Енциклопедії гіндуїзма“, зязок из игом узятый из концентрації ранньых практик конкретно на контрольови над чуствами, а пак назывку виділи ги метафору на „припойованя“ вадь „заярмльованя“ до Бога ци божественного.

У „Принстонському словникови буддизма“ Роберт Базвелл тай Доналд Лопез товмачат „yoga“ ги „зязок“, „(само)контроль“ тай за асоціаційов и „духовну дисципліну“. У „Вступови до гіндуїзма“ Ґевін Флад капчат контроль над розумом ги його „заярмльованя“.

Подля изглядователя гіндуїзма тай буддизма Майкла Бырлія, першый раз слово „йоґа“ ся споминат у гімнови 5.81.1 Ріґведы, присяченому сходячому Богови-Сонцьови, тай інтерпретує ся як „ярмо“ вадь „контроль“.

Санскритськый ґраматішта-філолоґ Па́ніні у 4.&nbsp;сторочови до н.&nbsp;е.&nbsp;писав, ож термін „йоґа“ годен мати два походжіня: *yujir yoga* („давати у ярмо“) авадь *yuj samādhau* („концентровати ся“). У контексті Йоґа-сутры, традиційні коментаторы рахувут другый варіант правилнов етимолоґійов. Подля першого коментатора Йоґа-сутры Вясы, „йоґа“ значит *samadhi*, т.є. концентрацію.

За челядника, котрый практикує йоґу вадь ревно ся держит йоґової філозофії, знає ся казати, ож ун *йоґі* (योगी, IAST *yogī*); на жун ся хоснує термін *йоґіні* (योगिनी, IAST *yoginī*).

## Жерела

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Референції