open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bismarck (1939)

**«Бі́смарк»** () — лінкор нїмецького воєнного флота, єдна из майпопуларных шіф Другої світової войны. Названа в честь первого канцлера Нїмецької імперії Отта фон Бісмарка. В часы свойого первого і єдиного похода в маї 1941. года пудбив го в Данському проливі британськый лінійный крейсер *«Худ»* (). Пусля сього началася вадаска британського флота на «Бісмарка» — по трьох днях тота вадаска на нього ся кончила його утопленьом.

## Бойова історія

### Прорыв в Атлантику

Операція «Рейнські ученя» () предвижувала выход «Бісмарка» и тяжкого крейсера «Принц Ойген» () в Атлантику через Данськый пролив. Головныв цїлю операції были кораблі застачаня на британськых морськых коммунікаціях. 

## Галерея

Bismark Stapellauf 2.jpg|Лінкор «Бісмарк» пусля спуска на воду.
Bundesarchiv Bild 193-B30-5-32, Schlachtschiff Bismarck, Schrauben.jpg|Грібні пропейлеры «Бісмарка».
Bundesarchiv Bild 101II-MN-1361-21A, Schlachtschiff Bismarck, Kapitän Ernst Lindemann.jpg|Командир «Бісмарка» Ернст Ліндеман (1894—1941)
Bundesarchiv Bild 101II-MN-1364-02, Schlachtschiff Bismarck, Indienststellung.jpg|Пуднятя кормового прапора на «Бісмаркови».
Battle Ship Bismarck 24th May 1941 (50341870006).jpg|Лінкор «Бісмарк» в поході.
Rodney firing on Bismarck.png|Лінкор «Родни» убстрілює «Бісмарк».
День сятого Валентіна

**Динь сятого Валенти́на** (так само **Валентиновый динь**), вать **Динь всьых залюбленых** — сято католицького происхоженя, якоє сяткує ся 14. фебруара в многых краинах світа. Названый в честь двох ранньохристиянськых мученику з имням Валентин — Валентин Інтерамнськый и Валентин Римськый.

Сяткуючі сесе сято дарят любимым и дорогым людям подаркы, косиці, цукры, бавкы, воздушні шарикы и особенні удкрыткы (часто в формі сердечка) з віршиком, любовными признанями вать пожеланям любови — валентинкы.

## Валентинка символ праздника

Валентинка — удкрытка, обычно в формі серця, котру принято дарити любимым людям у Динь сятого Валентина. Традиційный цвіт валентинкы челленый авадь розовый. Они символізуют любов и преданость.

Сама стара валентинка была найдена в єднуй из анґліцькых бібліотек .

Она была написана в 1477 годови. У любовному посланьови дївка просит молодого чоловіка доказати свою любов и сообщає, што она, што бы не стало ся, дубє ся для них наслїдства уд матирі.

Созданя первої «валентинкы» приписуют так само Карл (герцог Орлеанськый) герцогови Орлеанському в 1415 годови. Ун сидїв у тюрмі и такым образом, боров ся из скуков, складуючи любовнї посланя своюй жонї.

Май сильного розшыреня удкрыткы-«валентинкы» досягли уже в XVIII. віцї.

Катеґорія:Меджинародны святкы
Катеґорія:Святкы
Комі-Пермяцькый округ

**Ко́мі-Пермя́цькый о́круг** (комі-перм.  Коми-Пермяцкöй округ) — адміністративно-територіальная єдиниця з особинным статусом в составі Пермського края, до 1. децембра 2005 года — субєкт Російської Федерації (Комі-Пермяцькый автономный округ).

Площадь — 32 770 км². Округ находится на запад уд Уральськых гор, в верхньому басейні Камы. Обыватилю — 106 775 чол. (2019). Адміністративный центр округа — варош Кудымкар.

Три районы Комі-Пермяцького округа приравлені ид районам Крайнього Сївера.
Комі-пермяцькый язык

**Ко́мі-пермя́цькый язы́к** (комі-перм. коми-пермяцкӧй кыв, перем коми кыв) — язык комі-пермякув, належит ид пермськуй групі фіно-угорського коріня уральської родины языку. Розширеный в Комі-Пермяцькому окрузі Пермського края.

В ньому сут 4 говора: южный (включає кудымкарсько-іньвенськый, нижньоіньвенськый, оньковськый, нердвинськый діалекты), сїверный (кочевськый, косинсько-камськый, мысовськый, верхлупьинськый діалекты), верхньокамськый и комі-язьвинськый.

На комі-пермяцькому языкови выходит новинка «Кама кытшын».
Індоєвропейці

**Індоєвропе́йці** — народы — носителі індоєвропейськых языку.
До індоєвропейцю належат повно давньых и днишньых народу: армены, балты, нїмці, грекы, іллірійці, індійці, іранці, італікы, кельты, словяны, тохары, фракійці, фригійці, хетты.

## Происхоженя індоєвропейцю

Катеґорія:Старовѣкы народы
Тандыр

**Танды́р** — один з виду фітову, мангал особого круглястого вида для приготовленя всякої їды у народу Азії, Кавказа, Балканського пувострова, а тош и в другых регіонах.

Хосновав ся так само для огріваня поміщеня, в култовых и лїчебных цїлях. Розширеный в краинах Передньої Азії, Магрибі, Іспанії, краинах Латинської Америкы, Азербайджанови, Арменії, Кыргызстані, сїверо-западному Китайови (Восточный Туркестан), на юзі Росії, Казахстані, Крымови, Таджикістані, Туркменії, Індії, Узбекістані, Японії, и в Африці. Тандыр традиційно є важным атрибутом внутрішнього двора многых южных народу. В нього велика теплоємность и ун доста економный при спотребі топлива (дрыва).
Титан (спутник)

**Тита́н** (давн.-грец. Τιτάν) — єдин з май грубых спутнику Сатурна, другый за розміром спутник в Сонячнуй системі (пусля спутника Юпітера Ганімеда), ун є єдиным, кроме Землі, тілом в Сонячну системі, на котрому доказано стабільноє находженя жидкості на поверхності, и єдиным спутником планеты, в якого є плотна атмосфера.

Титан став первым популярным спутником Сатурна — в 1655 годови його найшов голандськый астроном Христіан Гюйґенс.
Берілій

**Берілій** — (хемічный сімбол — **Be**, лат. *Beryllium*) хемічный елемент із атомовым числом 4, однесеный до 2. ґрупы периодичной системы. Ун представлять из себе просту субстанцію, крехкый, срібернисто-сїрый метал. Його атомова маса становить 9 а.о.м. В природї ся трафлять лем во формі мінералув. Кой нагрївать ся — пак зъєдинює ся з оксіґеном, галогенами і иншыма неметалами. Ипен знано ож 54 берілієві мінералы, май хоснованы — беріл, фенакіт, бертрандит, гельвін, а щи, окрім сього, берілій екзістує у мінералови бабефіт.
## Жерела
• Бібліотека хемічных елементув. Раритентнї выданя.
Округ Карвіна

**Округ Карвіна** ун находит ся в окрузі Сілезької часті краины, адміністративно входит в Моравськосілезькый край. Його адміністративным центром є варош Карвіна.

На сїверо-западі граничит з округом Опава, на западі з округом Острава-мєсто, на югови з округом Фрыдек-Містек, всі вни входят в Моравськосілезькый край. На востоці и на сївері граничит з Польшов.

В округ входит 5 адміністративных району муніципалітету, котрі єднакі районам муніципалітетам з делеговаными уповномачами:

* Богумін
* Ческы Тєшин
* Гавіржов
* Карвіна
* Орлова
Катеґорія:Окресы в Чехах
Великоє ограбеня золота

**Великоє ограбленя золота** () быв інцидент, котрый ся став 15.&nbsp;мая 1855.&nbsp;года. В 1855.&nbsp;годови быв украденый 91&nbsp;кілоґрам золота (еквівалент 10&nbsp;000&nbsp;фунтув авадь дас міліона сучасных фунтув стерлінґа) из поїзда на линії межи Лондоном и Фолкстоном. Золото было перевезено из Лондона в Париж, и там ся замітила недостача золотых стовпув. Розслідованя, в котрому кроме дакулькох поліцейськых служб участвовала желізнична компанія „South Eastern Railway“, не давало резултатув, докі гуд по тому профісійный злочинець Едвар Аґар, арештованый позад фалсіфікованого чека, сам ся не признав у своюй участи в злочинови; ун розказав, ож його спуввинниками были робутникы желізничної компанії. На основі його деталных показань ся узнало, як было спланованоє ограбленя и як ся ухосновали свинцьові удливкы, обы спрятати пропажу золота. Были арештовані щи четверо чоловік, и в 1857.&nbsp;годови они были засужені на пару годув тюрьмы.

У 1975.&nbsp;годови подія стала основов про роман американського писателя Майкла Крайтона „Великоє ограбленя поїзда“, у котрому читавый дараб історичных фактув быв поміняный на вымысел, и по котрому ся у 1979.&nbsp;годови накрутило кіно „Першоє великоє ограбленя поїзда“ из Шоном Коннері у главнуй роли.

Катеґорія:1855
Крым (чеперушка)

**Крым** може означати:
* Крым полуостров в сѣверной части Чорного моря.
** Автономна републіка Крым є автономнов републіков у складї Україны, выголошена в роцї 1992.
** Републіка Крым была основана в роцї 2014 пак окупації АР Крыму російскыма войсками, є меджінародно признана частёв Україны.
** Крымськоє ханство — держава у севернӯм причорноморю из столицёв у Бахчисараёви, екзістовала у 1449-1783 роках.
Бішкек

**Бішке́к** (кырґ. *Бишкек,* ; давно **Пішпе́к**, **Фру́нзе**) — столиця тай май грубый варош Кырґызстана, варош републіканського значеня, адміністративный центр Чуйської області. Главный транспортный узел, промысловый и адміністративный центр краины. Нынїшньый културный, політичный тай економічный центр републікы.

## Географія
Варош Бішкек находит ся на благодатнуй пудгорнуй рувнині, занимає высотну зону ид пудножьови сїверного берега Кырґызстанського хребта на юзі (высоты южных мікрорайону приблизно 900 м) и обхапує на сївері зону з высотами приблизно до 700 м. Середня широтна зона вароша складає ся з высот около 740—760 м.

## Клімат

Бішкек занимат крайньо южноє положеня в континенталнуй області клімата уміреных широт.
Каргіно (Пермськый край)

**Каргіно** — село в Ильинському городському окрузі Пермського края Росії.

## Історія
Село первый раз ся споминать у 1652 годі. До марта 2019 года входило в состав нынї одстраненої Ивановської селянської громады Ильинського района.

## Географія
Село находит ся в середнюй часті края, в границях сїверо-восточної часті Руської рувнины, на берегах рікы Чормоз, на оддаленості приблизно 27 кілометру (по прямуй) ид сїверо-западови уд селища Ільинського, адміністративного центра округа. Абсолютна высота — 139 метров над уровньом моря.

; Клімат

Клімат характеризує ся як умірено континентальный, з морознов довгочаснов зимов тай короткым теплым лїтом. Средня многолїтня температура самого студеного місяця (януара) складає −15,3 — −14,7 °С, температура самого теплого (юлія) — 17,4 — 18,2 °С. Средня кулькость осадку — 553 мм. Снїжный покрыв держит ся промином 170—190 дню.

## Обывательство

За переписю 2010 года, было 220 обывателю.

; Половый склад

По даным Всеросійської периписі обывателю 2010 года в половуй структурі населеня чоловіку складає 51,4 %, жун —  48,6 %.

; Національный склад

Согласно результатам периписі 2002 года, в національнуй структурі населеня росіян склало 96 % из 229 чол.

Катеґорія:Населены пункты России
Тараща

**Тара́ща**&nbsp;— варош на Приднїпровськув высочинї, центр Таращанськой вароськой громады Білоцерківського району Киювськой областї. Лежит в зонї лїсостепу лїсистӯв місностї на югови Кийӯвськой областї, ипен річок Котлуй (притока Росі, басейн Днїпра) і Голубков. Розміщує ся ид Киюва&nbsp;— 115&nbsp;км; ид Варшавы&nbsp;— 779&nbsp;км; ид Прагы&nbsp;— 1196&nbsp;км; ид Берліна&nbsp;— 1285&nbsp;км.

За дакотримы данимы, за ревізії у 1622. гудї Білоцерківського староства Киювського воєводства Рїчі Посполитой, ид державной скарбницї показана была доповідна за варош "Taraścia" йсе (евентуално Тараща)&nbsp;— урочіще із плотом білоцерківського боярина Миколы Лїсовича, котрый ся прикапчав ид запорузькым козакам. Айбо називка села може пуходити уд чоловічого ймення Тарас Козак.

* Згідно з офіційнов штатістиков, у 2012. гудї в Таращі жило 11 534. людей, у 2006. годї&nbsp;— 12,2 тис.; в 2000&nbsp;р.&nbsp;— 14,4 тис.; 1990&nbsp;р.&nbsp;— 14,3 тис.; 1975&nbsp;р.&nbsp;— 13,2 тис.
``
Катеґорія:Вароші Київськой областї
Катеґорія:Тараща
Осака

**О́сака** () — третьый по обывательству варош Японії, котрый находит ся в южнуй часті острова Хонсю, коло горла рікы Йодо в заливі Осака. З 1956 года має статус вароша.

Площадь вароша складає 223,00 км², обывателю — 2 685 481 чоловік (1. авґуста 2014), густота обывателю — 12 042,52 чол./км². Осака, є третьым по обывательству варошом Японії, рахує ся третьым по безпечності варошом на Землі (пусля Токіо и Сінґапура).

## Географія

Осака находит ся в западнуй часті префектуры Осака, в середині острова Хонсю. У вароша є выход ид Внутрішньому Японському морьови. Рельєф Осакы рувнинный. Сама высока точка — гора Нова Цурумі в районі Цурумі, высотов 37,5 м. Самая низька точка — містнусть Яматода в районі Нісі-Йодогава, она находит ся на позначці −2,21 ниже уровня моря.

.
Металурґія

**Металу́рґія** ( уд давн.-грец. μεταλλουργός&nbsp;— «желїзороб, рудокоп»)&nbsp;— наука, техніка и фах промысла, які зкапчані з доставаням металу з руд. В ужитковому плані&nbsp;— совокупность зкапчаных помеж собов фаху и стадій выробничого процесу уд копаня сыровины до выпусканя готової продукції&nbsp;— чорных и кольоровых металу тай їх сплаву.

До чорных металу удносят металы й сплавы на основі желїза, марґанця, хрома. Всї другі&nbsp;— кольорові. За фізичными властивостями та призназначеням кольорові металы условно дїлят на *тяжкі* (мідь, свиниць, цинк, олово, нікель), *легкі* (алюміній, титан, магній), *дорогі* (золото, срібро, платина), *лужні* (калій, натрій, літій), *лужно-земильні* (кальцій, барій, стронцій).

Свойства металу та методы їхньої модифікації изучує металознавство.
Угля

**Угля́**&nbsp;— тверда усїдкова порода, горюча копалина, утворена спомучу вуглефікації рослиных залишку пуд дійов напора та высокых температур без доступа ид кысньови. Єдна з майрозширеных у природі тай майбуше хоснованов чоловіком пожиточнов копалинов. Угля є вартосным топливом та сыровинов для металурґійного тай хімічного промысла.

Катеґорія:Седиментны горнины
Камняноє угля

**Камняноє́ угля́**&nbsp;— тверда горюча пожыточна копалина, єдна з виду угля выкопного, промежный помежи бурым угльом і антрацитом.
Буроє угля

**Буроє́ угля́** (*чорный лігні́т*; анґл.* brown coal, *нїм. *Braunkohle, [[Російскый язык|рос.]] уголь бурый*)&nbsp;— угля з низькым ступеньом вуглефікації, што сохраняє анатомічну структуру рослиної речовины, з котрої вно вчинило ся, з высоков теплотов згоряня 5 700 ккал/кг (23 860 кДж/кг), розрахованов для беззольної та влажної масы з коефіцієнтом одбитка вітриніту маймало чим 0,6.
Автомаґістраль D5 (Чесько)

**Автомаґістрала D5** (чеськ. *dálnice D5*), **Плзеньска автомаґістрала** (чеськ. Plzeňská dálnice) - маґістралова автомобілна дорога в Чеську, котра зкапчує Прагу з границёв Нїмецька.

## Полога

Автомаґістраль мать довжку 151,8 км. Бере свуй зачаток в районі Злічїн в Празі, проходит через варош Плзень. Кониць є у села Розвадов пуд нїмицьков границёв. Найвекша поволена швыдкость є 130 км/год.

## Референції
Катеґорія:Автомаґістрали в Чеську
Автомаґістраль D6 (Чесько)

**Автомаґістрала D6**  (чеськ. *dálnice D6*) -  маґістралова автомобілна дорога в Чеську, котра зкапчує Карловарськый край з Прагов.

## Полога

Автомаґістраль мать довжку 159,7 км, з котрых покладено 88,037 км, в стані будовання 20,8 км, запланованых 50,9 км. Перва часть мать зачаток на 26-м километру автомаґістрали D0 в Празі, кониць є на 32-м километру коло вароша Нове Страшіце. Друга чать є куртов, мать зачаток на 77-м километру, кониць мать на 83-м километру. Пуслїднёв частёв є путь уд вароша Карлові Вары дов вароша Хеб. Кониць є 169 километр автомаґістрали на северу уд Хеба. Найвекша поволена швыдкость є 130 км/год, в частёх де йсут шосе - 90 км/год.

## Референції

Катеґорія:Автомаґістрали в Чеську
Маврікій

**Републіка Маврікій** (анґл. *Republic of Mauritius*,фр. *République de Maurice*) — островна держава в юго-восточнуй часті Індійського океана, приблизно 900 км на восток уд Мадагаскара.

## Історія
Острув быв удкрытый портуґальцями в 1505. годови. Першыми колонізаторами были голандці, котрі заселили острув в 1638. годови, тай назвали го в честь принца Моріса Насауського. Французы правили островом в XVIII сторочови, и назвали острув *Іль-де-Франс*. Британці завоювали острув в 1810. годови, и перейменували го на Маврікій.

Маврікій став незалежным в 1968., куй ун став републіков. Маврікій — демократична держава тай єдна з май розвиненых держав Африкы.

## Провінції

У острова сут 9 провінцій: 

* Блек Райв
* Флак
* Ґранд Порт
* Мока
* Памплемос
* Пленс Вілджемс
* Порт Луіс
* Райв Ремпарт
* Савана

Чотыри островы котрі входят в склад Маврікія: 

* остров Агалега
* Каргадос Карахос
* Архіпелаґ Чагос
* Родрігес

## Географія

Маврікій вєдно з Реюньомом тай Родрігесом входит в склад Маскаренськых острову. Сись архіпелаґ утворив ся в результаті выверженя вулкану. Маврікій быв утвореный 8-10 міліону году назад. Вулканічної активності в сьому регіоні буш ниє.

Сама высока вершина Маврікія — Пітон-ла-Рівьє-Нуар высотов 828 м.

Клімат на острові тропічный, зима тепла и суха (май-новембер), а лїто душноє и вогкоє (новембер-май). Лїтом острув часто накрывают циклоны.

Столиця и самый великый варош Порт Луі, находит ся на сїверо-западі. Другі великі варошы — Курепайп, Роуз-Хіл, Кватр-Борн тай Вакоас.

## Економіка

З момента незалежності в 1968 годови Маврікій розвинув економіку, основану на сільському ґаздувстві, при тому промысел и туризм показуют стабільный руст. Каждый гуд прирост валового національного дохода складає 5–6%.

Цукрову тростину урощюют приблизно на 90% обробленых земиль и складає близко 25% експорта. Безроботя на Маврікійови складає около 7%. 

## Одкликованя

*
Маврікій
Маврікій
Маврікій
Карськоє море

**Ка́рськоє мо́ре** (рос. Ка́рское мо́ре) — часть Сїверно Ледяного океана над Сибірю. Уд Баренцового моря на западі оддїленый Карськым проливом тай островом Нова земля, а уд Моря Лаптєвых на востоці островом Сїверна земля.

Його довжина 1450 кілометру, ширина 970 кілометру, площа около 880 000 км² а середня глубина 110 м.

## Одкликованя

Катеґорія:Море
Западно-Сибірська рувнина

**Западно-Сибірська рувнина** — низина, находит ся в Азії, на тереторії Російської Федерації, єдна з май великых низиных акумулятивных рувнин на Землі.

Находит ся помежи Карськым морьом на сївері, Тургайськым плато, Казахськов высочинов и пудгорьом Алтая на юзі, Уралом на западі тай Середньосибірськым высокорувням на востоці. Довжина з сївера на юг 2500 км, із запада на восток уд 1000 км (на сївері) до 1900 км (на юзі). Площа дись 3 млн км². Сама низька часть в центрі тай на сївері (50-150 м.), по западному, южному и восточному краях сут невеликі возвышеня (200-250 м.)

## Одкликованя

Катеґорія:География России
Кырґызськый язык

**Кырґызськый язык** (*кыргыз тили*, *кыргызча*, قىرعىزچا, قىرعىز تىلى) — державный язык Кырґызстана, єден з тюркськых языку (кыпчакська група). На кырґызському языкови говорит дись 4,5 млн чоловік, велика їх часть живе в Кырґызстані и етнічно кырґызы. Письмо до 1928 года в СССР и до нынї в Китаї — арабськый алфавіт. З 1928 до 1940 года хосновав ся латинськый алфавіт. Нынїшньоє письмо — на основі кирилиці.

## Одкликованя
Девінська-Кобыла (Словакія)

**Девінська-Кобыла** (словацьк. **Devínska Kobyla**, нїм. Thebener Koge) — вершина в Малых Карпатах в межах вароша Братислава, межи Девіном, Девінськов Новов Весью и Дубравков. Рахує ся май высоков точков Девінськых Карпат и Братиславы. Высота складає 514 метру над уровньом моря.

На вершині находят ся бывші касарні (не хоснуют ся з 1996 года), май пузно были радіотехнічнов точков глашеня про противовоздушну оборону державы.

## Національный природный заповідник
З 1964 года западный берег вершины є національным природным заповідником з общьов площов охраняймої території 101,12 га. У сього участка є особоє ботанічноє, зоологічноє, геологічноє и палеонтологічноє значеня тай заповненый ксеротермічнов раслинностю, туй живут многі охраняймі тай пропадаючі виды звірий. Ід заповідникови удносит район Сандберг.

## Пішоє шейтаня
Пік не має прямого доступа. Выход на його берегы годен быти при рухови по назначенуй челленым цвітом туристичнов трасов. Ід заповідникови мож пудыйти з стороны Девінської Нової Весі по трасам, назначеными зеленым, жовтым и синьым цвітом. Трасы продовжут ся дале тай ведут ид Девінському замкови.

## Одкликованя
Теракт в «Крокус Сіті Холл»

**Теракт в «Крокус Сіті Холл»** — масовоє стріляня и выбухы, котрі стали ся 22. марца 2024 року около 20:00 по МСК в концертному залі «Крокус Сіті Холл» в Красногорськови. Не май мало чим пять нападаючых зачали стріляти по перебываючым в будові, в резултаті чого вмерли як мінімум 145 чоловік (из них шість дїтий) тай булше 551 достали раненя. Так само в час теракта была пудпалена будова зала. Прозвучали два выбуха.

МІД Росії назвало ставшоє ся терактом. Одповідалнусть за ставшоє ся взяло на себе Вілаят Хорасан (афганскоє оддїленя межинародної терористичеської організації Ісламська держава).
Точноє число терористу, котрі участвовали в нападі, офіціально не называют, но, по предпущеным даным, їх годно быти дись пять вадь булше. Сообщают про задержаня 12 чоловік в Росії, в тому числови чотыри предположені исповнителі. По сообщеням МВД РФ, всї четверо — іностранці.

## Одкликованя
Крымскотатарьскый язык

**Крымскотата́рьскый язы́к** (, قریم تاتار تیلی ), або **кры́мскый язы́к** (, قریم تیلی ) — є туркіцькый язык, приналежный до Алтайской языковой ґрупы, што поужыває ся Крымскыми Татарами. Хоснованый в Українї (Крым і Таврія) та в Узбекістанї (по 1944). Суть писмо на кіріліцї, латинчінї та даколи на арабскім. Нынї на грани погыбаня.

## Референції

Катеґорія:Языкы
Володимир Караткевіч

**Володи́мир Семе́нович Каратке́віч** (; , Орша, Білоруська ССР — , Мінск, Білоруська ССР) — білоруськый поет, прозаїк, драматик, публіцист, перекладатель, сценарист, класик білоруської літературы. Єден з май популярных дїятелю у білоруськуй літературі другуй половині XX. стогудя. Першый білоруськый писатель, якый зачав писати в жанрі історичного детектива.

Творчості Володимира Караткевіча свойственоє романтичноє направленя, высока творча культура, патріотичный пафос и гуманістичноє звучаня. Писатель значущо збогатив білоруську літературу в тематичных и жанровых одношенях, наповнив ї інтелектуальным тай філософськым содержаням. Май буш популярні такі творы автора: повіданя «Дика вадаска короля Стаха», «Сїда легенда», романы «Колося пуд серпом твоїм», «Христос приземлив ся в Городні», «Чорный замок Ольшанськый», есе «Земля пуд білыми крилами».

## Одкликованя

Катеґорія:Писателе СССР
Катеґорія:Умерли 1984
Катеґорія:Уродили ся 1930
Тростянка

**Тростянка** є підляське село на выходї Польска. 

Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Давньогрецькый язык

**Давньогрецькый язык**, тыж **старогрецькый язык** (самоназв.  [γλῶττα], hē Hellēnikḗ glôssa [glôtta]) — язык індоєвропейської родины, предок грецького языка, розширеный на території грецької ойкумены в епоху из зачатка II тысячогудя до н. е. до IV стогудя нашої еры. В наші дны хоснує ся в церквах и монастырях Константинопольської тай Еладської Православных Церков.

Удїляют сякі періоды розвиваня языка: протогрецькый (XX—XVII стогудя до н. е.), мікенськый (XVI—XII стогудя до н. е.), постмікенськый (XI—IX стогудя до н. е.), архаїчный (VIII—VI стогудя до н. е.), класичный (V—IV стогудя до н. е.), еліністичный (III стогудя до н. е. — IV стогудя н. е.).

На каждому етапі розвиваня языка были значущо розличающі ся діалекты.

Давньогрецькый язык — язык поем «Іліада» тай «Одісея» Гомера, філософії и літературы золотого віка Афін, Септуагінты (товмаченя Старого Завіта) и Нового Завіта. На ньому бисїдували в полісах класичної епохы, імперії Александра Македонського и царствах діадоху, давньогрецькый язык быв другым офіціалным языком Римської імперії тай основным на ранньых етапах бытя Восточної Римської імперії (поступно перерождав ся в середньовічный (візантійськый) грецькый). В Середні вікы став приміром літературного языка Візантії, достав статус класичного в Западнуй Европі в епоху Возроженя и дав вплив на розвиваня новогрецького языка — кафаревусы.

## Одкликованя
Адміністративноє дїленя Іспанії

Іспанія є унітарнов державов. Основныв адміністративно-територіальнов єдиницьов в Іспанії сут **автономні сообщества** (*автономна область*, ). В нынїшньый час в країні нараховуют 17 автономных сообществу, при тому Країна Баску, Каталонія, Наварра, Галісія и Андалусія мают розширені права автономії.

## Выборы
Выборы в органы власті сообществ роблят ся на основі всеобщого избирательного права. Выборы проходят в послїдню ниділю мая кажді чотыри годы в всьых автономных сообществах, за выключеням Андалусії, Каталонії, Галісії и Країна Баску. Валенсія, Наварра и Арагон проводят выборы по дануй системі, но пусля реформы своїх закону про автономію (статуту) у Предсїдателя автономного сообщества появило ся право розпустити парламент и назначити выборы на любу дату, якшо лиш не довершив ся срок його повномочій.

## Другі органы
Сообщества годні создавати свої органы бюджетного контроля (), класти уповномоченого по правам чоловіка () и создавати другі інституты тай організації для полїпшеня свойої дїяльності.

## Автономні сообщества (області) Іспанії

* Андалусія (Andalucía), площадь 87 268 км², столиця — Севілья
* Арагон (Aragón), площадь 47 719 км², столиця — Сарагоса
* Астурія (Principado de Asturias), площадь 10 604 км², столиця — Овьєдо
* Балеарські островы (Islas Baleares), площадь 4992 км², столиця — Пальма-де-Мальорка
* Валенсія (Comunidad Valenciana), площадь 23 255 км², столиця — Валенсія
* Галісія (Galicia), площадь 29 574 км², столиця — Сантьяго-де-Компостела
* Канарські островы (Islas Canarias), площадь 7447 км², столиця — Лас-Пальмас-де-Гран-Канарія, Санта-Крус-де-Тенеріфе
* Кантабрія (Cantabria), площадь 5321 км², столиця — Сантандер
* Кастілія-Ла-Манча (Castilla-La Mancha), площадь 79 463 км², столиця — Толедо
* Кастілія-Леон (Castilla y León), площадь 94 223 км², столиця — Вальядолід
* Каталонія (Cataluña), площадь 32 114 км², столиця — Барселона
* Мадрид (Madrid, на правах автономної області), площадь 8 028 км², столиця — Мадрид
* Мурсія (Región de Murcia), площадь 11 313 км², столиця — Мурсія
* Наварра (Navarra), площадь 10 391 км², столиця — Памплона
* Ріоха (La Rioja), площадь 5045 км², столиця — Лоґроньо
* Країна Баску (País Vasco), площадь 7234 км², столиця — Віторія
* Естремадура (Extremadura), площадь 41 634 км², столиця — Меріда.

## Одкликованя
Комі-пермяне

**Ко́мі-пермяне́** (*пермяне́*) вать **комі-пермя́ны** (*пермя́ны*) (комі-перм. коми-пермяккез) — народ фіно-угорської групы, котрый живе в Російськуй Федерації.

Живут на сїверо-западї Пермського края: на території адміністративно-територіального утвореня в складі краю — Комі-Пермяцького округа, в Красновішерському районови, над ріков Язьва&nbsp;— *язьвинські комі-пермяны*, в Кіровськуй области (в Афанасьєвському районови)&nbsp;— *зюздинські комі-пермяны*.

Цїла чисельность комі-пермяну на 2002 гуд&nbsp;— 125 тысяч чоловік.

## Язык
Комі-пермяцькый язык, удносят ид пермськым языкам.

## Релігія
За релігійов маймногі Комі-пермяны&nbsp;— православні, сут и старовірці, донедавна были присутні рудименты дохристиянського віруваня, хотят изновити даякі обычаї тай обряды.

## Одкликованя

Катеґорія:Народ
Катеґорія:Народы Росії
Катеґорія:Комі-пермякы
Орша

**Орша** (біл- О́рша) — варош в Вітебськуй областї на сїверо-востоцї Білорусі, близько до границі з Російов. Обывателю в сьому вароші 103 тысячі.

## Історія
Перші спомины про варош сут в 1067. годови. Нынї Орша вто промысловый варош, тай є єдным з майважных жилїзничных узлу Білорусі тай всьої восточної Европы: туй стрічают ся жилїзничні лінії Варшава – Мінск – Москва и Санкт-Петербурґ – Вітебськ – Жмеринка – Одеса, в котрых сут жилїзничні переїзды, и три жилїзничні станції.

## Люди

* Лев Выготськый (1896–1934) – психолог російського, єврейського похоженя.
* Володимир Караткевіч (1930–1984) – білоруськый писатель, поет и драматик.
* Павел Севяринець (* 1976) – білоруськый журналіст и християнсько-демократичный політик.

## Одкликованя
486958 Аррокот

**Аррокот (2014 MU69)** вадь **Ultima Thule** (давно за класифікаційов даных телескопа «Габбл» мав назву **1110113Y**, у&nbsp;рамках місії *New Horizons*&nbsp;— **11** и **PT1**)&nbsp;— невеликый астероїд, транснептуновый обєкт из пояса Койпера. Знают го майбуше за выбором для изученя в&nbsp;рамках розширеної місії космічного сонда *New Horizons* («Нові горизонты») пусля його пролїтаня попри Плутона у&nbsp;2015&nbsp;годови. Апарат пролетів на одстояня близько 3500&nbsp;км уд космічного тіла 2014 MU69 1.&nbsp;януара 2019 года&nbsp;.

## Параметры
За&nbsp;уточнеными даными, 2014 MU69 є контактно-двойным небесным тїлом: ун має гантелеподобну форму довжинов дись 31&nbsp;км. Діаметер бульшої сферы 20&nbsp;км а діаметер малої сферы 14&nbsp;км а орбітальный період крехты бульше 298&nbsp;году. Є&nbsp;класичным обєктом пояса Койпера. Крутит ся майже круговыв, близько до&nbsp;площины екліптикы орбітов на&nbsp;оддаленості приблизно 44&nbsp;а.&nbsp;є. уд&nbsp;Сонця.

## Одкликованя

Катеґорія:Астрономія
Дороті Лі Сеєрс

**Дороті Лі Сеєрс** (; 13 юнія 1893 — 17 децембра 1957) — анґліцька писательниця, перекладчик, лінґвішта класичної и модерної літературы, тай християнська гуманістка.  Вчила ся она в Сомервілському колоджі Оксфордського університета.
Знают ї май буш через написану нив детективну прозу, ото сут серії роману и новел, сюжет якых проходит в період помежи першов и другов світовов войнами, геройом є анґліцькый аристократ и детектив-любитель Лорд Пітер Вімсі. Сама Сеєрс рахувала переклад «Божественої комедії» Данте своїм майвеликым вытвором. Она так само популярна своїми пєсами и есе.

## Одкликованя
Пауль фон Гінденбурґ

**Па́уль фон Гінденбурґ** (нїм. *Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg*, 2. октовбра 1847, Познань, Пруссія, Нїмецька унія — 2. авґуста 1934, Нойдек коло Розенберга, Западна Прусія, Третьый Рейх) — нїмецькый воєнный и державный дїятель, ґенерал-фельдмаршал, рейхспрезидент.

## Біоґрафія
**Дїтинство**

Родив ся у аристократичнуй родині прусського юнкера. Отиць Пауля быв офіцером прусського войська.

**Воєнноє служеня**

У войскови служив з 1866 года. Учасник австро-прусської (1866) та франко-прусської (1870—1871) воєн. Докончив Воєнну академію (1876). Із 1877 года служив у нїмецькому Ґенеральному штабі.

У 1893—1896 годах — командир 91. піхотного полка. У 1896—1900 годах — начальник штаба 8. армійського корпуса. У 1900—1903 годах — командир 28. піхотної дивізії, у 1903—1911 роках — командир 4. армійського корпуса.

У 1911 годови пушов в одставку, жив у свойому маєткови.

**Перша світова война**

З началом Першої світової войны нїмецькі войска у Восточнуй Пруссії програли росіянам. Завто кайзер Вільгельм ІІ вернув Гінденбурґа з одставкы и 22. авґуста 1914 года назначив командиром 8. нїмецької армії місто генерала Прітвіца. Начальником штабу у Гінденбурґа быв назначеный генерал Людендорф. Заєдно они наплановали тай провели битву пуд Танненбергом, де розбили 2. російську армію.

18. септембра 1914 года Гінденбурґ став у чолови 9. армії в Польші.

Из 1. октовбра 1914 года — головнокомандовач на Востоцї. Управляв наступом австро-нїмецькых войск у 1915 годі, захватив Польшу, Литву, Латвію, Волынь, запад Білорусі.

Из 29. авґуста 1916 года — начальник Ґенерального штаба, управляв всьыми бойовыми дїянями нїмецької армії и на Западї, и на Востоцї. Выступив орґанізатором неограниченої пудводної войны.

Восини 1918 года, видячи неуспіх нїмецькых войск, предложили зачати переговоры з Антантов. Пусля довершеня бойовых дїй продовжував хосновати ся обязаностями головы Ґенштабу.

3 юлія 1919 года пушов у одставку.

## Одкликованя

Катеґорія:Умерли 1934
Катеґорія:Уродили ся 1847
Рейхспрезидент

**Рейхспрезидент** ()&nbsp;— голова Веймарської републікы и Третього рейху з 1919 по 1945 гуд.

## Список

* Фрідріх Еберт (1871-1925) — быв президентом з 11. фебруара 1919 до 28. фебруара 1925 года (умер), быв у партії "СДПН".
* Ґанс Лютер (1879-1962) — быв з 28. фебруара 1925 до 12. марця 1925 года, быв у "Нїмецькуй народнуй партії".
* Вальтер Сімонс (1861-1937) — быв з 12. марця 1925 до 12. мая 1925 года, быв безпартійным.
* Пауль фон Гінденбурґ (1847-1934) — быв з 12. мая 1925 до 2. авґуста 1934 года (умер), быв безпартійным.
* Адолф Гітлер (фюрер та рейхсканцлер) (1889-1945) — быв з 2. авґуста 1934 до 30. апріля 1945 года (умер), быв у партії "НСДАП"
* Карл Деніц (1891-1980) — быв з 30. апріля 1945 до 23. мая 1945 года, быв у партії "НСДАП".

## Штандарты

Файл:Flag_of_the_President_of_Germany_(1919–1921).svg|1919–1921
Файл:Standard of the President of Germany.svg|1921–1926
Файл:Flag_of_the_President_of_Germany_(1926–1933).svg|1926–1933
Файл:Standarte_Reichspräsident_1933-1935.svg|1933–1934
Файл:Standarte_Adolf_Hitlers.svg|Штандарт фюрера и рейхсканцлера (2 авґуста 1934–30 апріля 1945)
Файл:Kriegsmarine_Grossadmiral-Flag_1945.svg|Штандарт грос-адмірала, што хосновав ся Карлом Деніцом (30 апріля 1945–23 мая 1945)

Катеґорія:Президенты Нїметчины
Катеґорія:Спискы президенту
Катеґорія:Веймарська републіка
Сонячноє затменя 8. апріля 2024 года

**Сонячноє затменя 8. апріля 2024 года**&nbsp;— повноє сонячноє затменя 139 сароса, повну фазу котрого мож буде наблюдати на території Мексикы, США и Канады. Часточно фазы затменя буде видко в Сївернуй Америці, и в Западнуй Европі тай в Середнюй Америці. Йсе затменя є повторьованьом через сарос повного сонячного затменя 29. марта 2006 года. 

Другоє затменя даного саросу стане ся 20. апріля 2042 года.

## Анімація затменя

Анімація хода затменя

Карбондейл стане унікальным містом, де будут наблюдати ся 2 повных сонячных затменя промином 7 году в 2017 и в 2024 годах.

## Одкликованя
Карбондейл (Ілінойс)

**Карбондейл** (анґл. *Carbondale*) - варош в округови Джексон, штат Ілінойс. По даным израхованя обывателю 2010 года, їх число складало 25 902 чоловік. Ун находит ся в Южному Ілінойсі. Карбондейл є центром главного кампуса Южного Ілінойского університета.

Варош засновали в 1852, коли Даніель Гармон Браш, Джон Есґілл Коннер и дохтор Вільям Річарт зыскали участок площов 360 акру (1,5 км²) помежи селами Маканда и Де Сото, через якый мала пройти жилїзна дорога, и вна лежала бы межи варошами Мерфісборо тай Маріон. Браш назвав йсе місто Карбондейл из за великых покладу угля. Первый поїзд якый прибыв у Карбондейл по главнуй лінії, котра протягала ся из Каїра на сївер, в Динь независимості в 1854 году.

## Одкликованя
Петер Пеллеґріні

**Петер Пеллеґріні** (словац. *Peter Pellegrini*; род. 6. октовбра 1975, Банська-Быстриця, Чехословакія) — словацькый політичный и державный дїятель. Президент Словацької Републікы из 15. юнія 2024 года. Лідер партії «Голос — соціальна демократія». Предсїдник Національної рады Словакії з 25. октовбра 2023 года и в 2014—2016 годах. У минулости — премєр-міністер Словакії (2018—2020). 6. апріля 2024 года быв выбраный президентом Словакії, став посаду в юнії 2024 года.

## Біографія
Родив ся 6. октовбра 1975 года в Банськуй-Быстриці в Чехословакії.

Выштудованый економіст, учив ся на економічному факультеті Університета Матея-Бела в Банськуй-Быстрици тай на Технічнум університетови в Кошицях. 

Робив в компанії *Hiljo-Slovakia*, быв помочником депутата парламента.
## Одкликованя

Катеґорія:Жыючі люде
Косово Руське

**Косово Руське** ()&nbsp;— є підляське село на выходї Польска, котре было старорусиньскы.
    
## См. тыж
* '''Косово і Метохія''' 
* '''Полонізаційно-відновна акція (1938)''' на укрWiki

Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Джон Роналд Руєл Толкин

**Джон Роналд Руєл Толкин** быв вызначный анґліцькый поет і драматік, ключова постава модерного европского драмату.

Катеґорія:Англоязычны писателе
Катеґорія:Драматици
Катеґорія:Поеты
Іван Корчок

**Іван Корчок** (словац. *Ivan Korčok*; род. 4. апріля 1964 Банська Быстриця) — дипломат и&nbsp;політик, бывшый міністер іностранных дїл при владі Матовіча, а тош и при владі Геґера. В 2018–2020 годах занимав посаду посла в США. Кандидовав ся на перезидента Словацької републікы на выборах 2024 года, програв в другому турі Петрови Пеллеґрінійови.

## Біографія
В 1983–1987 годах учив ся в Економічному університетови в Братиславі, в 1991–1995 годах докончив аспірантуру Інститута межинародных односин Університета Коменського в Братиславі.

## Одкликованя

Катеґорія:Уродили ся 1964
Сонячноє затменя

**Сонячноє затменя**&nbsp;— астрономічный феномен, якый складує ся в тому, што Місяць проходит помежи Земльов та Сонцьом, такым образом повністю вадь частично закрыває вид на Сонце з невеликої части Землі. Йсе годно трафляти ся лиш у фазі нового місяця, и лиш куй Місяць проходит сю фазу близько до площаді орбіты Землі, што робит ся приблизно кажді шість місяцю.

## Одкликованя
Палестина (штат)

**Палести́на** (, *Filasṭīn* ) офіціална назва **Штат Палести́на** або **Палести́ньскый штат** (, *Dawlat Filasṭin*)&nbsp;— часточно признаный штат на Близкім Выходї, котрым офіціално керують Орґанізація ослободжіня Палестины. Нынї независлость Палестиньского штату на конець мая 2024 року вызнали 146 з 193 штатів-членів ОЗН.

## Референції

Катеґорія:Палестина
Катеґорія:Палестиньскый штат
Палестина
Палестина
Катеґорія:Часточно вызнаны штаты
Квадратный кілометер

**Квадратный кілометер**, тыж **км<sup>2</sup>** — єдиніця вимірёваня плохы, же є квадратом. Квадратный кілометер ся складать з єдного міліону квадратных метрів ці з 100 гектарів.

Скорочіне позначіня квадратного кілометра — «км²» () або «кв. км».

Назва «кілометер квадратный» є складовов з трёх слов: метер — *metro cattolico* (в перекладї з таліаньского є універзална міра); кіло — множнык 103 ці 1000; квадратный — для позначкы єдиніцы выміру розлогы (двомірного обєкта).

## Одказы
* Справочный коммерческий словарь.&nbsp;— М.: Издание Центросоюза. Под редакцией проф. Н.&nbsp;Г.&nbsp;Филимонова. 1926. https://web.archive.org/web/20211028201301/https://commercial_dictionary.academic.ru/728/квадратный_километр 8. апріль 2024 
* Класифікатор системи позначень одиниць вимірювання та обліку ДК 011-96 

## Референції

Катеґорія:Единкы плохы
Карел Свобода

**Карел Сво́бода** (; 19. децембра 1938 — 28. януара 2007) — чехословацькый и чешськый композитор, якый писав естрадну музику. Автор музикы ид многым кінам и телефільмам в 1960—1970. годы. Творчый руководитель ансамбля інструментальної електронної музикы «Elektrovox».

## Біографія
Карел Свобода родив ся в Празї (Чехословакія). Зачав писати музику, лишив ученя на третьому курсі медицинського факультета. Участвовав в рок-групі «Mefisto» в 1963 годови (піанішта). Май тош писав музику для пражського театра «Laterna Magica» и для многых чешськых співаку. В 1965 годови уйшла пластинка з пісньов Свободы «Slunce za oknem» в исповнені Яроміра Маєра. Крехты май пузно в Нїмеччині уйшла пластинка з інструментальнов композиційов Свободы «Navrat Gemini». Товгды на фестивалі в Ріо-де-Жанейро пісню Свободы «Vzdaleny hlas» заспівала Гелена Вондрачкова. В 1969 годови. Свобода написав пісню «Леді карнавала» для чешського співака Карела Готта. Всього для співака композитор написав музику ид 80. пісням.

В 70. годы композитор сотрудовав з многыми чешськыми співаками — серед них Гана Загорова, Ева Піларова, Мілан Дробны, Вальдемар Матушка, Лешек Семелка, Іржи Шелінґер, Яна Кратохвілова. В 1980. в число исповнителю пісень Свободы входят Карел Зіх, Мигаль Давід, Івета Бартошова, Петро Спеши, Марцела Бржезінова и група OK Band, Марцела Голанова, Петра Яну, Далібор Янда.

Свобода сотрудовав з западнонїмецькым каналом ZDF бульше трьох десятилїтій. Писав саундтрекы ид многым телепередачам и серіалам. Сред них «Вікі вікінґ», «Пригоды пчолкы Маї», «Чудні пригоды Нільса». Так само написав музику ид популярному фільмови «Три уріха для Попелюшкы». 

Всього Свобода создав музику ид бульше чим 90. фільмам и телесеріалам.

Є автором мюзиклу:

* «Нуч на Карлштейні» (Noc na Karlštejně), 1973, фільм-мюзикл
* «Dracula», Премєра в Празї 13. октовбра, 1995
* «Monte Christo», 2000
* «Golem», 2006, по книзї Зденека Зеленкы

Свобода быв найденый убитым выстрілом из охотнячої пушкы в садови свойої хыжи в Празї 28. януара 2007 года, пушка лежала коло нього. Інцидент назвали самоубійством.

## Одкликованя

Катеґорія:Умерли 2007
Катеґорія:Уродили ся 1938
Балдуїн IV. Єрусалимскый

**Ба́лдуїн IV. Єрусали́мскый**, тыж знатый як **Ба́лдуїн IV. Прокаже́ный** (, ; , Єрусалим, Єрусалимске кралёвство — марец 1185, там же) — краль Єрусалимского кралёвства од року 1174 і до своёй смерти.

## Одказы
* Pierre Aubé, Baudouin IV de Jérusalem, le roi lépreux, Hachette, coll. " Pluriel ", 1981 (réimpr. 1996), 498 p. 
* Bernard Hamilton, The Leper King and his Heirs: Baldwin IV and the Crusader Kingdom of Jerusalem. Cambridge University Press, 2000. 

## Референції

Катеґорія:Єрусалимскы кралї
Шіболет

**Шіболе́т**, **шібо́лет** (, «колос», май рідко «струя»)&nbsp;— біблійна фраза, у переносному смыслі хоснує ся для означеня характерної языкової особеності, яка дозволяє ідентифікувати ґрупу людий (изокрема, етнічну); свояка "языкова парола", за якыв мож розпознати, што язык, якым говорит чоловік, є для нього нерудным. 

Сись біблеїзм став лінґвістичным терміном у семіотиці, ґруповов паролов в інформаційных технологіях и тому подобноє. Американськый економіст Пол Семюельсон (1915—2009), лавреат Нобелівської премії з економікы (1970), у своїх роботах хосновав термин «шіболет» на значеня ідеї, для якої «средство робит ся метов, а буква закона домінує над духом закона».

## «Шіболеты» у світовуй історії

У часы Другої Світової Войны нідерландцї хосновали назывку вароша Схевенінґен (Scheveningen) бо вни, на розлику од нїмцюв, комбінацію буквув ‹sch› читавут ги [сх], а не [ш].

Американцї на тихоокеанському фронтови хосновали слово «lollapalooza», бо японцї часто [л] уговорювут ги [р].

На Восточному Фронтї радянські катуны одрузняли нїмецькых розвідникув за словом «дорога» (дароґа) — нїмцї сесе слово выговорьовали приблизно як «тарока».

У часы російської інвазії на Україну в 2022. годї языковов паролов для українцюв стало слово «паляниця». Чилядь, котра навыкла ид російськуй фонетицї (де не є мняткого [ц'], буква ‹и› мнягчит спередущый приголосный, а фонемы /о/ тай /а/ у ненаголошенуй позиції ся не розрузнявут), выговорює сесе слово приблизно ги «полянїца/палянїца».

## Одкликованя
Гужовый транспорт

**Гужовы́й тра́нспорт** вадь **Запря́жный тра́нспорт** — вид транспорта, як тирьхового, так и пасажирського, в якому транспортнї средства (возы) приводят ся в ход живинами. 

В якості тягных живин хоснуют коню, волу, буволу, ослу, мулу, псу, оленю. В зависимостї уд типа ходової часті роспознают колесный и саньовый запряженый транспорт. В тому случаї, куй груз кріпит ся на самуй живині, говорят про бисажный транспорт, якый рахує ся оддїльным видом транспорта. Согласно Віденськуй конвенції про дорожні знакы и сигналы, знак  недозволяє ход запряженого, и бисажного транспорта на дануй дорозї (дозволяє ся конна їзда).

## Одкликованя

Катеґорія:Транспорт подля типу
Катеґорія:Гужовый транспорт
Републіканска молодь ческословенского села

**Републіканска молодь ческословенского села**, *Republikánský dorost československého venkova* (по чеськы) — ческословенска народностно-културна организация Републіканскої партії хліборобських і дрібних селян між 1921 і 1938 роками.

Републіканска молодь була найбільшою політичною молодіжною організацією Чехословацкої Першої Републіки. Одним із провідних русинських представників організації був Димитрий Ситар. Головним противником організації була молодіжна організація партії Автономный земледїлскый союз (Голова Іван Куртяк).

Організація зникла після окупації Чехословаччини в 1938 році. Частина підкарпатской організації приєднала ся до політичної сили Авґустина Волошина які проголосили автономію.

## Земельні організації
*Чеська країна
*Моравсько-Сілезька країна
*Словацька країна
*Підкарпатьска Русь

## Референции

Катеґорія:Организации в Чехословакии
Ґеометричноє тїло

**Ґеометри́чноє тї́ло**&nbsp;— зкапчана часть простора, ограничена замкнутов поверхностьов свойої вонкової границї. 

## Опис
Ґеометричным тїлом называют так само компактну множину точок и дві точкы з сьої множины мож зкапчати одрізком, якый повностю буде проходити в межах тїла, што указує на склад ґеометричного тїла з множины внутрішньых точок.

## Одкликованя
Хустськый район

**Хустськый район** &nbsp;— район Закарпатської областї Україны, утвореный в 2020 годови. Адміністративный центр&nbsp;— варош Хуст. До року 2020 см. Хустскый район (1953–2020).

## Історія
Район створив ся одповідно до постановы Верховної Рады Україны №&nbsp;807-IX уд 17. юлія 2020 года.

## Передісторія земель района
До 2020 года были: Хустськый (до 2020), Міжгірськый, Іршавськый и Свалявськый районы, они были ліквідовані постановов Верховної Рады Україны  **№ 807-IX уд 17. юлія 2020р.** типирь вто єден район.

### Географія
Район находит ся у центрі Закарпатської областї. На югови має невелику границю з Румунійов.

Ун май великый за площов и за обывательством район Закарпаття.

### Релєф
Май низько находят ся населені пункты Гребля тай Зарічя Зарічанської громады (~ 125 м), а май высоко - село Берегы (середня высота поселеня - 1000 м, центр села находит ся на высоті 1080 м). Айбо май высоко находят ся хыжы на хуторі Буковинка, што адміністративно удносят до села Синевирська Поляна. Хыжы там вчинені на высоті 1000-1100 м над уровньом моря.

### Гідролоґія
Май великі рікы: Тиса, Ріка, Теребля, Озерянка, Сухар, Хустиць, Рипинка, Голятинка, Бистрак, Боржава, Кушниця, Іршавка, Ільничка, Синявка, Байлова тай другі.

Озера: Синевир

Водозборы: Вульшанськый водозбор

Водоспады: Шипот, Рудавиць.

## Одкликованя
До 2020 года: Хустскый район (1953—2020)

Катеґорія:Районы Закарпатской области
Еперка

**Еперка**, еперковоє *дерево*&nbsp;— руд рослин родины еперковых; дерева вадь корчі.

## Построєня
Еперка&nbsp;— світлолюбна, выдержує мороз и посуху, переносит порох и газы. Сут плакучі, пірамідальні, кулястї тай другі формы, які хоснуют в озеленені.
Еперку розмножают насїньом, и скіпленьом. Плодові формы лїпше скіпити за кору веснов у період активної циркуляції сока по деревови.

## Виды

Файл:Morus alba in Perbawati 01.jpg|**Morus alba**
Файл:雞桑(小葉桑) Morus australis -比利時 Ghent University Botanical Garden, Belgium- (9261991594).jpg|***Morus australis*** 
Файл:Morus indica 2.jpg|***Morus indica***
Файл:Mulberry Tree2.JPG|***Morus macroura***
Файл:Morus mesozygia fruit.jpg|***Morus mesozygia***
Файл:Morus microphylla - Flickr - aspidoscelis (2).jpg|***Morus microphylla***
Файл:Morus-nigra.JPG|***Morus nigra*** 
Файл:Mullberry (Morus rubra) 5201.jpg|***Morus rubra***


## Одкликованя

Катеґорія:Овоцина
Ґуаятірі

**Ґуаятірі** () — дїючый вулкан на сївері Чілі в области Аріка-і-Парінакота. Высота — 6071 м.

Вершина содержит купол лавы. Великі потокы лавы находят ся на май низькых сїверных и западных берегах.

На вулканови є енергетичноє фумаролічиськоє дїяня.

## Одкликованя

Катеґорія:Стратовулканы
Катеґорія:Вулканы Чілі
Катеґорія:Вулкан
Мняв

**Мняв** — вто котяча вокалізація. У мнявканя сут рузні тоны и звукы, оно годно быти як безсмысленым приказованьом, так и закликаням ид чомусь, годні мнявкати буркотаньом тай шепотаньом. Дорослі коты рідко мнявкают помежи собов. Мнявканя дорослых коту до людий розниковуют як продовженя мнявканя котят: кыбы на них обернули увагу. Помежи собов коты комунікуют май часто своїми рухами.

**Мнявканя** вто высокочастотный звук котрый выдают котята. Они обычно ним кличут си маму, айбо дорослі коты тоже годні выдавати сись звук. Мнявканя похожоє на то што описано в  Brown et al. 1978 як заклик ид изоляції. Дись коли котятам три-чотыри тыжньы, вни перестают мнявкати коли, коло них другі коты, а коли їм чотыри-пять місяцю вни мнявкают дуже рідко.

## Общі знамостї и біолоґічнї деталї

Мнявканя кота годно быти напорливым, простацькым, дружелюбным, смілым, привітньым, приманюючым увагу, вымогливым авадь жалостным. Оно годно быти даже беззвучным, коли кут удкрыває рот, но нич не чути. Як люди, коли они радоснї, годнї много говорити, так и коты. За думаньом The Purrington Post, бисїдливі коты, май скорі, тоже радоснї.

Мнявканя де-факто є выученыв поведінков. Бывші одичавівші коты мнявкают май рідко, чим коты, котрі навыкли на общеня из чоловіком всю свою жизнь. Особено прилїпливі коты мнявкают у наслїдуючуй и рефлекторнуй манері в одповідь на общеня з чоловіком, в ходї котрого межи двома существами происходит обмін мерькованями, што годно включати взаїмный емоціональный контакт.

## Удкликованя
Серочин

**Серочин** є підляське село на выходї Польска, котре было старорусиньскы.
 

Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Мельник

**Мельник** є підляське село на выходї Польска. 
 

## Галерия

File:Cerkiew greko-kat., ob. prawosławna par. p.w. Narodzenia Matki Boskiej Przeczystej, mur., 1821-1823, 1907-1910 Mielnik 01 JoannaPyka.JPG|Церьков
File:Kaplica gr.-kat. cmentarna, ob. prawosławna p.w. Matki Boskiej Opiekuńczej, drewn., ok. 1770 Mielnik JoannaPyka.JPG|Церьков
File:Cerkiew narodzenia bogarodzicy w Mielniku 03.jpg
File:Mielnik kaplica cmentarna EwaSz.jpg                                                     
File:Mielnik (woj. podlaskie) Góra Zamkowa.jpg                                                                                                                                                                                                                                           

Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску
Грабарка

**Грабарка** є підляське село на выходї Польска. 
## Галерия

File:Grabarka 29.JPG|Церьков
File:Grabarka 27.JPG|
File:Grabarka 13.JPG|Церьков
File:Grabarka 42.JPG|
File:405 Park (wzgórze, las z zespołem krzyży), XVIII, XX Grabarka-Klasztor (w rejestrze Grabarka).jpg 
File:Grabarka July 2013 02.JPG                                                                                        

 

Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску