Гвузд

**Гвузд**, **кли́нець**&nbsp;— малый продовговатый предмет, острый на єдному кунци тай плыскый на другому, котрый ся чинит головно из метала и хоснує ся на прикапчованя предметув єден ид другому. Майчасто гвуздьом ся капчавут уєдно дарабы дерева, айбо хоснувут го и з пластиком, ґіпсокартоном, каміньом, бетоном. Гвуздя ся майбулше чинит из стали, айбо годно быти выроблено из нержавівучої стали, желіза, міди, алумінія, бронзы. 

Клинці типово забивавут у матеріал клепачом авадь спеціалнов піштольов. Они держат матеріалы врокаши через тертя за осьовым напрямліньом и напружіня зсува. Остря гвоздув пораз загинавут набук по забиваньови, обы они ся не вытігали. 

Клинці мавут три елементы: май шырокый плыскый конець (головку); стыржень, котрый годен быти ціліндричным, конічным авадь паралелепіпедным; и острый конець (жало). 

## Історія и технікы выробленя

Історія клинця ся условно ділит на три періоды: 

* ручного кованя (уд правіка по 19.&nbsp;стороча);
* різаных клинцюв (дас&nbsp;1800–1914);
* дровтяных клинцюв (дас 1860–теперь).

### Ручноє кованя
У ручному кованьови гвоздикув, ковач чинит из желіза продовговатый дровтик, котрый ся зужує на кунци, кладе го у желізну мінту из малыми дірками у нюй. Май шырокый конець дровтика ся не стає удну мінты, и ковач бє по нюм клепачом, позад чого тот конець ся розплюскує и стає головков клинця.

Біблія має шор референцій на хоснованя гвоздув, у тум числі: історію за Яел (Яіл), жону Гебера, у Книзі Судий, котра забиват клинець (авадь палатковый кул) у голосницю сплячого канаанського воєводы; добытя царьом Давыдом желіза на клинця про тото, што пак стало Храмом царя Соломона; тай у розпятьови Исуса Христа на хресті.

Римляне шыроко хосновали клинцята. Римська армія наприклад лишила по собі сім тон клинцюв, кой ся у 86–87.&nbsp;роках н.&nbsp;е.&nbsp;пушла гет из фортеці Інхтутіл у Пертшырі, Шкоція; у середині 20.&nbsp;стороча сер Іен Річмонд правив розкопкы на місті тай найшов величезну яму, у котруй были 875,000&nbsp;желізных клинцюв&nbsp;— римляне спрятали їх, обы тоты не трафили до рук каледонцюв, котрі бы їх переплавили на зброю.

До дас 1800.&nbsp;року гвуздя ся сохтовало чинити вручну&nbsp;— тото чинив *клинка́рь* вадь *гвуздя́рь*&nbsp;— пораз уєдно из спеціалными робочыми, котрі нарізали желізні удливкы на потрібну довготу, обы ковачі могли з нима нарабляти.

У часы Америцької револуції Анґлія была майвеликым выробником клинцюв у світі. Гвуздя было дорогоє тай рідкоє у Америцькых колоніях, позад чого пораз ся палили завхабені хыжі, обы з попелу мож было зобрати клинця; у Вірджінії тото стало таков великов проблемов, ож там Комора Бірґерув () удала закон, подля котрого ся заказовало палити свою хыжу при переході на новоє місто, а вмісто того власникам ся удавало такоє число гвоздикув, якоє они ухосновали на ставбу тої хыжі. Файты часто мали міста на выробляня гвоздув на свойих обыстях; у пудлу годину вадь уночи ціла фамілія могла чинити гвуздя на своє хоснованя вадь про далшый бартер.

### Різані клинці
Нарізавучый млин, котрый ся появив у Анґлії у 1590.&nbsp;році, упростив выробленя дровтув на клинцята, айбо реална перва провба механізовати процес ся стала межи 1790. и&nbsp;1820.&nbsp;роками, зачатково у Анґлії тай Споєных Штатах, кой ся вынаходили ушылиякі машины на автоматизацію тай ускореня клинкарьського процеса из удливкув желіза. У Швеції на зачатку 1700.&nbsp;рокув Крістофер Полгем учинив машину на нарізаня гвоздув на своюй автоматизовануй фабриці. Тоты клинці ся знали ги *різані* позад того, ож они ся чинили нарізаньом желізных удливкув на стыржні, а позад свого приблизно прямокутного переріза їх ищи кликали *квадратными*.

У США запатентовав процес нарізаня клинцюв Джейкоб Перкінз у&nbsp;рокови&nbsp;1795; у Анґлії тото вчинив Джозеф Даєр, котрый наштімовав выробництво у Бырмінґемови. Гвуздя ся нарізало из листув желіза так, обы волокна желіза ишли поздовж гвоздовых стыржнюв. Бырмінґемська клинцьова індустрія ся пак розвивала далші декады и досягнула свого піка у&nbsp;1860.&nbsp;роках, по чому пушла на спад позад конкуренції из дровтяным гвуздьом, айбо продовжила ся по зачаткови Первої світової войны.

### Дровтяні клинці
Дровтяноє гвуздя ся формує из дровта. Обычно дровт ся проводит через серію мінт, обы быв дакотрого потрібного діаметра, а пак ся ріже на курті стыржні, из котрых ся чинят клинці. Острі кунці гвоздикув ся нарізавут лезами, а головкы формувут пуд высокым тиском. До зачатку 20.&nbsp;стороча процес выробліня гвоздув став практично цілком автоматизованый; машины могли скоро продуковати читаві обсягы недорогых клинцюв почти без вмішаня чоловіка.

Подля єдної из верзій, технолоґія дровтяных клинцюв была унайдена у Франції на зачаткови 19.&nbsp;стороча; Шарль Фремон наводит французькі патенты на неї зачинавучи 1806.&nbsp;роком и кунчавучи&nbsp;1825. Французькоє походжіня ся указує и на традиції у поєдных языках называти дровтяні клинці „французькыми“ (, ).

Из появов дешевых дровтяных клинцюв, хоснованя кованых уручну дуже скоро упало, и май помалі ся зачали удказовати уд різаных. У&nbsp;1892.&nbsp;році у США ся чинило булше стальных дровтяных гвоздикув ги різаных. У&nbsp;рокови&nbsp;1913, 90% выробленых у Штатах гвоздув были дровтяні. Клинці перестали быти рідкыми тай дорогыми, и стали масово ся вырабляти. У сучасности практично вшыткі гвозды ся чинят из дровта.

## Удкликованя
Катеґорія:Желізна доба