Опровуд

**Опрову́д**, **(о)проводы́** ци **похорон** є церемонія, котра ся справлят по смерти особы як спосуб почестовати тай тямити за мерця. Конкретні традиції залежат на културный контекст и реліґійну приналежность. Опроводы мавут як соціалноє тай леґалноє значіня, так и реліґійноє: секуларні мотивації на опровуд тото оплакованя мертвого, празнованя його жывота тай пудпора про його родину; реліґійна мотивація годна включати помуч душі усопшого досягнути посмертного жывота, воскресіня вадь реінкарнації.

Опровуд обычно обсягує ай сам ритуал, через котрый ся шорит тіло. Залежно на културу и реліґію, тото годна быти вадь изгуба (наприклад, гнитя, кремація т.&nbsp;є.&nbsp;спаленя, „небесный опровуд“ через лишаня трупа на горі тай його поїданя звірьков, розкладованя тіла у воді) авадь усокоченя (наприклад, муміфікація).

У русинув позад пошырености християнства майчастым способом хованя мерцюв є **по́гріб**, **хо́ваня** у землю, **інгума́ція** (уд  „ховати (у груб)“).

## Історія
Проводові ритуалы ся держат май старыма ги гомо сапієнс датувут ся перед 300,000&nbsp;роками. Наприклад, у пещерах Шанідар у Іракови, Понтневид у Велзови и другых містах у Европі тай Близкому Востокови археолоґы находили неандерталські кустякы з характерным слойом косичаного полена. Єдна верзія правит, ож неандерталці мали реліґійні вірованя, друга&nbsp;— ож тіла ховали нароком, айбо косиці туды пак заносили грызуны.

## Реліґійні традиції

### Будгізм
У будгізмі опровуд означує переходжіня мерця з єдного жывота у другый, напоминат жывым за їхню смертность. Преферована кремація, айбо дозволят ся ай погребіня у землю. Будгісты у Тібеті справлявут небесні проводы, бігом котрых тіло ся уддає на зїдіня стервлятникам. Перед тым, як лишити тіло на верьшині горы, оно ся розрізат. Реваня є нежеланым, а *роґяпы* (немонахы-труполомы) у процесі казкувут тай ся смівут тагибы чинят просту ґаздувську роботу. Тібетські будгісты вірят, ож безжурна атмосфера на проводах помагат душі дустати ліпшый жывот по смерти. Кой стервлятникы йзідавут усю плоть из тіла, роґяпы дроблят кусткы тай переколочувут из *цампов* (муков из пуджареного ячміня), а пак давут стервлятникам.

### Християнство
Особенності залежат на деномінацію, айбо вцілови на християнськых опроводах ся сохтує погрібати тіла у землю из молитвов, читаньом Сятого Писаня, проповідями и християнськов гудьбов. Католицька церьков обычно заказує світську музику на проводах.

Християнські хованя ся типово правлят на християнськых теметовах. Традиційно ся тіла ховали у землю, позад віры у воскресіня тіла. Пак пошыренов стала и кремація, хоть дакотрі деномінації ї заказувут. Айбо наприклад католицькі епіскопы у США держит таку позицію: „Церьков рекомендує держати ся традиції захороненя тіл у землю; айбо Церьков не заказує кремацію, кідь она ся убират не позад причин, протирічачых християнськуй доктрині&nbsp;— канон 1176.3.“

### Гіндуїзм
*Антєсті* (ищи *Антіма Самскарам*, *Антя-крія*, *Анвароганья* вадь *Вагні Санскара*), дослувно „послідньый ритуал“ ци „послідньоє жертвованя“ тото проводовый обряд у гіндуїзмі. Дорослых гіндуїстув обычно пуддавут кремації, а дітий ховавут у землю. Опровуд у вірі гіндуїстув ся чинит у гармонії з сакралным принципом, ож мікрокозм усього жывого є удображіньом макрокозма вселенної, тай вертат тіло назад у пять стихій (воздух, вода, огень, земля тай простур); коріня сього вірованя досягавут у Веды, наприклад гімны Ріґведы у секції 10.16. Обряд хованя дітий походит уд секції 10.18 Ріґведы, де гімны оплакувут смерть дітины, вбертавут ся д божеству Мрітю, обы оно „не шкодило ни нашым дівочкам, ни леґіникам“ тай кличе д земли, обы она покрыла тай защищала мертвого дітвака як мнягка серсть.

Тіло мерця обычно ся палит за день по смерти. Тіло омывавут, обертавут у білу тканину, кідь умер чоловік авадь удова; у черлену, кідь умерла замужня жона. Два персты на ногах змотувут уєдно нитков, а на чоло наносят *тілак* (черлену значку). Товды тіло ся несе цімборами тай родинов на кремаційноє місто попри рікы ци воды тай кладе ся на ватру ногами д югови. Майстаршый сын, даякый другый чоловік авадь жрець ся омыває перед проведеньом церемонії. Ун обходит суху ватру з тілом, уголошує слова за жывот мерця авадь переказує гімну у поєдных трафунках, кладе сезамовоє насіня у рот умершому, поливат тіло тай ватру маслом ґгі тай малює три линії, котрі символізувут Яму (божество мертвых), Калу (час, божество кремації) тай мертвого. Ватра ся пудпалює, навщивителі оплакувут мерця. Попіл ся розсыпат у майблизку ріку вадь море. По кремації оплакованя иде щи 10–12&nbsp;днув, по чум близкі родичі мужського пола вадь сыны умершого брывут головы, обрізавут нухті, читавут молитвы з помочов жерця вадь Брагміна тай закликавут усю родину, цімборув и сосідув изісти врокаши простоє їдіня на знак спомина за мерця. У булшині гіндуїстськых общин послідньый день оплакованя ся кличе Терагвін (тринадцятый день), и в тот день предметы базової необходности тай поєдны из облюбленых річий мертвого ся роздавут жерцям. На тот такой день майстаршый сын у файті ся церемоніално коронує (*Паґді Расм*), ставучи новым головом фамилії. Трапеза ся правит про Брагмінув, родину и цімборув.

### Зороастріанізм

### Іслам

### Юдаїзм

### Сіхізм

### Келты

## Професійноє оплакованя
**Плачка** была жона, заданьом котрої было ревати тай голосити (часто деручи си лице) на опроводах, у тому числі за гроші. Формы професійного оплакованя ся фіксувут онь у старогрецькых жерелах. Філіпінська комедія „Плачкы“ (Crying Ladies, 2003) указує жывот трьох жун, котрі пудраблявут професійныма плачками у китайсько-філіпінськуй общині района Бінондо у Манілі. У кінови китайці хоснувут плачок на вто, обы помочи мерцям досягнути раю, указувучи, якым усопшый быв добрым челядником у своюм земнум жывоті.

Приблизно уд рока&nbsp;1600 по&nbsp;1914 у Западнуй Европі была пошырена професія **оплаковача**, котра на днешньый день пропала. Оплаковач быв чоловіком, котрый сторожив хыжу мерця перед опроводом, будучи символічным защитником мертвого, а пак участвовав у церемонії, стоячи из смутным лицьом. У вікторіанські часы оплаковачі носили темноє цуря, чорні плащі, циліндры из пантликами тай рукавиці. Професія оплаковача ся споминат у „Олівері Твісті“ тай „Мартіні Чазелвіті“ Чарлза Дікінса.

## Жертвованя тіл авадь орґанув
Подакотрі люде жертвувут свої тіла у медичні школы, обы їх хосновали на зглядованя вадь ошколованя. Студенты-медикы часто учат анатомію из пожертвованых трупув. Поєдны обстояня, наприклад ампутації вадь пережыті операції годні вчинити тіло непридатным на таку ціль; а у другых трафунках тіла людий, котрі мали конкретні хвороты, годні быти хосенныма на зглядованя тых бетегув. Окрем того ся жертвувут орґаны тай тканины по смерти на лічіня хворых; авадь цілі тіла ся годни жертвовати на спеціалні заклады, де ся штудує гнитя трупув діля далшого хоснованя того знаня у судово-медицинськуй експертизі.

## Ник. щи

* Комашня
* Смерть
* Реліґія

## Референції