open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Розмножованя

**Розмножованя** (репродукція) є процес творбы потомства. Одрїзняме розмножованя поглавне і непоглавне.

* Поглавне розмножованя (сексуална репродукція) є біолоґічный процес, котрым орґанізмы творять своїх потомків комбінаціов своїх поглавных бунк выниклых меіозов. Справила є то звязане з поглавностёв - т.є. екзістенціов мінімално двох тіпів поглавных бунк, обвыкло продукованых різныма поглавныма орґанами. Тоты ся пак находять або на різных індівідуах (ґонохорізм) або на єднім (гермафродізм). У много быдел є вывинута розмножовача сістема.

* Непоглавне розмножованя (асексуална репродукція) є біолоґічный процес, котрым орґанізмус створює ґенетічно ідентічне потомство (клоны). Наприклад незмар (Гідра) ці квасинкы суть способны ся репродуковати пучінём або фраґметаціов до 2 або веце частей і добудованём хыбуючіх частей свого тїла. Веґетатівного розмножованя є способна і векшына рослин, хоць дакотры не во вольній природї. Іншы способы асексуалной репродукції суть бінарне дїлїня і формації вытрусів.

Катеґорія:Біолоґія
Розум

**Розум** є способность людьской мыслї ґенералізовати єднотливы скусености, працовати з абстрактныма понятями тай робити резултаты з предпокладів. В звычайным хоснованю але слово розум і од нёго одводженый придавник розумный мають шырше значіня (напр. „май розум“, „розумна цїна“, „розумне справованя“).
Рок-музика

**Рок-музика** () є жанер популарной музикы, котрый ся до головного пруду дістав в 60. роках 20. стороча. Корїня мать в рокенролї, рітмендблуз і кантрі музицї 40.&nbsp;і 50.&nbsp;років, але тыж є овпливненый фолком, джезом і класічнов музиков. Як іншрументы ся найчастїше хоснують електрічна ґітара, басґітара, бубны і клавесовы інштрументы як наприклад гаммонд варганы, клавір або од кінце 60. років сінтезатор. В року ся часто обявують ґітаровы але даколи і клавесовы, саксафоновы або гармоніковы сола.

На кінцї 60.&nbsp;і початком 70.&nbsp;років ся з року вывинуло пару піджанрів. Споїнём з фолком выник фолкрок, помішанём з блуз блузрок і рок з джезом сотворили джез фюжын. У 70.&nbsp;роках рок овпливнив совл, фанк і латиноамерицька музика. В тім часї взникли далшы піджанры як софтрок, ґлемрок, гевіметал, гардрок, проґресівный рок і панкрок. У 80. роках выникла нова вовна, гардкор і алтернатівный рок і у 90.&nbsp;роках ґрандж, брітпоп, індірок і нюметал.

Ґрупа музикантів котра ся концентрує на рокову музику ся зове рокова капела. Много роковых капел є зложеных з ґітарісту (што грає на електрічну ґітару), головного співака, басґітарісту і бубеника та же творять квартет. Дакотры капелы єдну або веце з тых роль не мають або співак грає на даякый інштрумент, та же творять тріо або дуо; даякы пак даякого музиканта придають. Роковы капелы дакотрых жанрів, головно тых основаных на рокенроли хоснують саксафон. Менше часто ся хоснують струновы слаковы інштрументы як гуслї або віолончело або дыховы інштрументы як трубка.

Катеґорія:Рокова музика
Російскый язык

**Російскый язык**, ці **Русскый язык** (**Руштіна**, ) є найхоснованїшый славяньскый язык.

## Росшырїня
Як урядный і дорозумівачій язык царьской Росії ся руштіна росшырила по огромній плосї выходной Европы і северной Азії.

## Референции

Катеґорія:Выходославяньскы языкы
Росія

**Ро́сія** або **Ру́сько** (), офіціалнов назвов **Росі́йска Федера́ція** ()&nbsp;— є найвекшым штатом у світї з розлогов 17 098 246 км². Загорнює значну часть выходной Европы і цїлу северну Азію (Сібірію). З чіслом 144,6 міліонів жытелїв Російска Федерація є на девятім містї з найлюднатїшых штатів на світї. Густота залюднїня — 8,4 особ/км². Головне місто Росії є Москва.

## Найвекшы мiста

* Москва
* Санкт-Петербурґ
* Новосибирск
* Нижнїй Новгород
* Краснодар

## Адміністратівне дїлїня
* Адигея
* Републіка Алтай
* Башкортостан
* Бурятія
* Дагестан
* Ингушитія
* Кабардино-Балкарія
* Калмикія
* Карачаєво-Черкесія 
* Карелія
* Републіка Комі
* Ставропольський край
* Марій Ел
* Мордовія
* Якутія або Саха 
* Північна Осетія
* Татарстан
* Тива
* Удмуртія
* Хакасія
* Чечня
* Чуваська Республіка
* Алтайський край
* Краснодарський край
* Красноярський край 
* Приморський край
* Хабаровський край 
* Амурська область 
* Астраханська область 
* Архангельська область
* Бєлгородська область 
* Брянська область,
* Владимирська область
* Волгоградська область
* Вологодська область 
* Воронезька область 
* Івановська область 
* Іркутська область 
* Калінінградська область 
* Калузька область 
* Камчатський край 
* Кемеровська область 
* Кіровська область
* Костромська область 
* Курганська область 
* Курська область 
* Ленінградська область 
* Липецька область 
* Магаданська область 
* Московська область 
* Мурманська область 
* Нижньогородська область 
* Новгородська область 
* Новосибірська область
* Омська область 
* Оренбурзька область 
* Орловська область,
* Пензенська область,
* Пермськый край 
* Псковська область 
* Ростовська область 
* Рязанська область 
* Самарська область 
* Саратовська область 
* Сахалінська область 
* Свердловська область 
* Смоленська область 
* Тамбовська область
* Тверська область 
* Томська область 
* Тульська область 
* Тюменська область 
* Ульяновська область 
* Челябінська область 
* Забайкальський край 
* Ярославська область 
* Москва 
* Санкт-Петербурґ 
* Єврейська автономна область 
* Ненецький автономний округ 
* Ханти-Мансійський автономний округ — Югра 
* Чукотський автономний округ 
* Ямало-Ненецький автономний округ

## Поз. тыж
* СССР
* Російска імперія
* Російске царьство

## Референції

Катеґорія:Державы Азии
Катеґорія:Країны Европы

Катеґорія:Країны
Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991
Рошківцї

**Рошківцї** є село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.

## Обывательство

## Вызначны родаци і жытелї

* Штефан Смолей - русиньскый писатель

## Референції
Руал Амундсен

**Руал Амундсен** (16. юл 1872 – юн 1928 Барентсове море) быв норьскый поларный бадатель, як першый чоловік досягнув южного полу. Став ся піонїром поларного баданя воздухошыфами і летадлами. Загынув при ратунковій місії шпераючій по воздухошыфі Італія.

Катеґорія:Океанологи
Росс 248

**Росс 248** (ці HH Andromedae) є червеный ґном в сузвіздю Андромеды. Року 1925 го обявив америцькый астроном Франк Елмор Росс.

Катеґорія:Звізды
Ростлины

**Ростлины** (латиньскы *Plantae*) є царьство жывых орґанізмів, котры суть евкаріотічны і переважно фотосінтетічны. Векшина членїв были вклучены в царьство Ростлины в року 1866 Ернстом Гекелём

## Референції
* Фотоґалерія рослин

Катеґорія:Ростлины
Кістковы рыбы

**Рыбы** (Osteichthyes) є означіня (в дакотрых сістемах є то надкласа) на дві класу челюстьстнаты хырбетны быдла з промінливов тїловов теплотов, ноздратых (Sarcopterygii) і лучоплутвых (Actinopterygii). Іде о парафілетічный таксон - покы бы загорняв потомків послїднёго сполочного предка, загорняв бы і четыриножців враховано чоловіка.

Катеґорія:Рыбы
Різдво Хрістове

**Різдво Хрістове** — велике хрістіаньске свято, день Народжіня Ісуса Хріста, Спасителя світу і Выкупителя людей з гріху.

Катеґорія:Хрістіанство
Рік

**Рік** є час, котрый перейде міджі двома повторїнями подїй звязаных з кружінём Земли коло Сонця.
* **[[Переступный рік#Календарьный рік|Календарьный рік]]** мать 365 днїв.
* **[[Переступный рік]]** є рік, котрый мать 366 днїв, непереступный рік мать лем 365 днїв. Зато же єден тропічный рік є довгый 365,242 19 дня, выйде то дас на єден день за штири рокы, та зато ся штурить єден день навеце, котрый ся пак кличе Переступный день.
* **[[Сідерічный рік]]** (тыж *звіздяный рік*) є час, за котрый обігне Земля коло сонця односно ку далекым звіздам. Тырвать 365,256 363 051 дня (365 д 6 г 9 мин 9 с).
* **[[Тропічный рік]]** є час міджі двома переходами Сонця весняным пунктом. Тырвать 365,242 192 129 дня (365 д 5 г 48 мин 45 с). Так само є то періода з котров ся черяють рочны сезоны та же ёго довжка є важна про творїня календаря.
* **[[Аномалістічный рік]]** є час, котрый перейде міджі двома переходами Земли перигелиом. Тырвать 365,259 635 864 дня (365 д 6 г 13 мин 52 с).
* **Середнїй юліяньскый рік** є середня довжка рока подля юліяньского календаря. Тырвать 365,25 дня (365 d 6 h). Хоснує ся передовшыткым в астрономії.
* **Середнїй ґреґоріяньскый рік** є середня довжка рока по ґреґоріяньскым календарю. Тырвать 365,2425 дня (365 д 5 г 49 мин 12 с).

## Праздникы
* Навгӯд (Новый Рік)
## Повязаны статї
* Ґалактічный рік

Катеґорія:Календарь
Катеґорія:Єдиніцї часу
Ріка

**Ріка** є природный водный ток. В порівнаню з потоком мать звычайно векшый проток, довжку або розлогу базену.

Точна меджинародна дефиниция, котра бы клала роздїл меджи  потоком и малов ріков не екзистуе.

## Дефиниции в окремых державах
В украинской гидрографии за нижну границю понятя малой рікы взята довжка од 10&nbsp;км. На основі той дефиниции складеный и каталог рік.

В Словакии и Польщи ся за ріку поважуе водоток з плохов водозбору, не меншов од   100&nbsp;км2.

## Жрідла
* DZUROVČIN, L.: Geomorfológia. PU FHPV, Katedra geografie a geoekológie.  С. 124.
* Географічна енциклопедія України: В 3-х т. Редкол.: О. М. Маринич (відп. ред.) та ін.— К. «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1989—1993. Т. 2: О-З. — 480 с.:  
* Швець Г.І., Дрозд Н.І., Левченко С.П. Каталог річок України. Видавництво АН УРСР. Київ, 1957.

## Одказы
* Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom I. Hydronimy. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Warszawa 2006 <small>''Доступне онлайн''</small>

## Референції

Катеґорія:Гидросфера
*
Рим

**Рим** (, перезываный тыж Вічне місто) — є головне місто Італії, области Лаціо і провінції Рома. Є єдным з найстаршых міст Европы, быв заложеный перед веце як 2 700 роками.

По стороча быв головным містом Римской рішы, найміцнїшой европской державы старовіку. Латинчіна дала базу много світовым языкам, римске право ся стало прикладом много правных і політічных сістем.

На теріторії міста лежыть самобытный штат Ватікан, резіденція папу римского, головы католицькой церькви.

Катеґорія:Міста Італії
Катеґорія:Головны міста
Катеґорія:Населены пункты Италии
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Міста Европы
Старовікый Рим

**Старовікый Рим** є традічне означіня штатного цілку, котрый выник в 8. ст. до н. е. на Апеніньскім півострові на території, де є днешнїй Рим, як містьскый штат, поступно опановав цїле Середоморя і в роцї 395 н.е. ся роздїлив на Западоримску рішу (заникла 476 н.е.) і Візантьску рішу (заникла року 1453 н.е.). Од часу опанованя Середоморя ся часто означує як *Римска ріша*.

Із старовікого Рима походить модерне право, хрістіаньска реліґія, части модерной філозофії і много іншых наук, як і основа днешнёй штруктуры многых штатів.

Історія старовікого Рима ся традічно дїлить на штири фазы:
* кралёвство — 753 до н. е.-509 до н. е.
* републіка — 509 до н. е.-27 до н. е.
* цісарьство — 27 до н. е.-395
* Западоримска ріша — 395-476 і Візантьска ріша—  395-1453

Тоты штири фазы ся іщі дале дїлять на меншы части.

## Конець "золотого віку" Римской імперії

Місто-держава Рим у статусї Републіки, а пізнїше Імперії, наслїдком актівной збройной експанзії в III. ст. до н. е. — початку II. ст. н. е., запановав над вшыткым Середоморьом. Риму належали величезны теріторії од Піренейского півострова до Закавказя, од Брітанії до Северной Африкы і Мезопотамії. Рим — столиця Імперії, быв найбівшым містом того часу, з обывательством майже єден міліон людей.

Добробыт римских обывателїв забеспечовав ся державными ґаранціями охраны приватной властности, ослободжіньом од даней, трудом близко 11 міліонів рабів, стабілными цінами. Про завоеваня популарности цїлого обывательства влада зряджовала кровавы і газардны цирковы позиранкы и роздаваня гроши і потравин в главнім містї. Нормы римского права, якы ся одличають од "варварскых" законів і звычаїв, забеспечовали охрану римскых обывателїв. Суд быв публічным, пожадовав доказаня вины і давав можность обгаебы.

Западна, Южна и Централна часть Европы, Северна Африка и Близкый Выход были покрыты добрыми чинеными дорогами, мостами ай акведуктами. Теріторія Імперії была зъєдночена поштовов службов.

## Жрідла
* Хронология Старовікого Риму 

## Референції

Катеґорія:Старовікый Рим
Катеґорія:Бывшы штаты
Руське

**Руське** () — было село на Словеньску в окресї Снина, в долинї рікы Цироха на ей лївом притоку Брестовый поток в надморской вышцї 470 м. Село заникло з причины выставбы водозбора Старина.

## З історії
Першыраз спомянуте в роцї 1567. Спочатку належало гуменьскому панству, пізнїше веце фамилиям. В роцї 1980 было опущене зато бо там мала быти поставлена переграда Старина.

## Днешнїй стан
Днесь територия заниклого села находить ся  в ареалї Народного парку Полонины. Руське было послїдне зо вшыткых седем сел, котры евакуовали з околицї выставляного водного дїла Старина, выселїня завершило ся в року 1986. Із села ся сохранив сельскый цінтерь, каплічка на місцї збуряной церькві з року 1789, воєньскый цінтерь з першой світовой войны ай три хыжы. Серед села під цінтерьом є розпятя з року 1955. З кінце колишнёго села до Руського переходу іде стара драга з 1861 тзв. Porta Rusica. На ту драгу є запоєна ціклотраса "Карпатьска маґістрала" Великый Березный — Снина — Руське сѣдло.

На верху Великый Горб (650 м) е лыжарскый вытяг (306 м, з перепадом высот 130 м).

## Одказы
* Інтернетова книжка о Руськім
* Lesopoľnohospodárske urbárske spoločenstvo Starina (слов.)
* Руське, туристична мапа

## Референції

Катеґорія:Населены пункты Словакии
Катеґорія:Заниклы села
Катеґорія:Заниклы села Словеньска
Рін

**Рін або Рин** (по нїм. *Rhein*, по фр. *Rhin*, по гол. *Rijn*, по лат. *Rhenus*, назва походить з келтьского *Rēnos*) є ріка в Западній Европі, котра належыть міджі найдовшы европскы рікы. Протїкать поступно шістёма країнами. Суть то Швайцарія, Лихтенштайн, Австрія, Нїмецько, Франція і Голандьско. Великость поводя є 224 400 км², нерахуючі поводя рікы Маза, котра має з Ріном сполочне поводя.

Катеґорія:Рікы подля алфавиту
Катеґорія:Рікы Швайцу
Катеґорія:Рікы Лихтенштайну
Катеґорія:Рікы Австрии
Катеґорія:Рікы Германии
Катеґорія:Рікы Франции
Катеґорія:Рікы Нидерландох
Катеґорія:Рікы Европы
Ріо де Жанейро

**Ріо де Жанейро** є місто в рівноменнім штатї бразільской федерації в юговыходній Бразілії. Місто є знаме карневалами, самбов, прекрасныма плажами з білым піском (найславнїшы Копацабана і Іпанема). Дале є знаме ґіґантічнов сохов Ісуса Спасителя, котрый є уміщеный на горі Корковадо і смотрить на ціле Ріо де Жанейро.

## Одкликованя

Катеґорія:Міста Бразілії
Ріхард Ваґнер

**Ріхард Ваґнер** (; 22. мая 1813, Ліпско — 13. фебруара 1883, Венеція) — быв нїмецькый музичный композітор, выразный представитель музичного романтізму.

Катеґорія:Композіторы і музиканты
Сагара

**Сагара**  الصحراء الكبرى, "Велика Пустыня" — найвекша пустыня світу, находить ся на плосї 9,000,000 км² в Северній Африцї. Назва походить од арабского означіня пустынї: (صَحراء), "ṣaḥrā´". Розлогов 9 млн.км² (30 % плохы Африки), займає майже ту саму площу яко Чіна або США.

Катеґорія:Пустыни
Саладін

**Саладін** (1138, Тікріт – 1193, Дамаск) быв курдьскый муслім і воєньскый велитель, котрый жыв в 12. сторочу. Заложыв дінастію Аййубовців, котра пановала в Еґіпетї і Сірії.

В роцї 1187 переломив міц крижацькый штатів у Святій Земли в битцї піля Гаттіна і опановав Єрусалим. Пізнїше підписав з хрістіаньскыма пановниками договоры, котры уможнёвали путникам Святе місто навщівляти. Про свою храбрость і здатность, як і благосклонность є узнаваный в хрістіаньскых і муслімскых країнах.
Сан Пауло

**Сан Пауло** є найвекше місто Бразілії, найбогатше і найвекше місто Латиньской Америкы і цілой южной півкулї і семов найвекшов метрополов на світї. Сан Пауло є головным містом рівноменного, найлюднатїшого штату Бразілії - Сан Паула.

Катеґорія:Міста Бразілії
Салвадор Далі

**Салвадор Далі́** (; 11. мая 1904&nbsp;— 23. януара 1989) быв вызначный каталаньскый малярь, знамый про свої суреалістічны дїла.

Катеґорія:Вытварници
Катеґорія:Надреализм
Катеґорія:Персоналии 20. стороча
Санкт-Петербурьска штатна універзіта

**Санкт-Петербурґска штатна універзіта** () — єдна з найстаршых, найвекшых і найвеце престіжных універзіт в Росії.

Зачаточна назва была Академічна універзіта, основана 28. януара 1724 декретом царя Петра І. як зложка Петербурґской. Академії Наук. 

### Ректоры універзіты
Зазначка: в роках 1930 аж 1939 тот уряд офіціално ся называв «Діректор Ленінградской Штатной Універзіты».
# Балугьянский Михаил Андреевич (1819—1821)
# Зябловский Евдоким Филиппович (1823—1825)
# Дегуров Антон Антонович (1825—1836)
# Шульгин, Иван Петрович (1836—1840)
# Плетнёв Петр Александрович (1840—1861)
# Воскресенский Александр Абрамович (1861—1863, 1865—1867)
# Ленц Емилий Христианович (1863—1865)
# Кесслер Карл Федорович (1867—1873)
# Редькин Петр Григорьевич (1873—1876)
# Бекетов Андрей Николаевич (1876—1883)
# Андреевский Иван Ефимович (1883—1887)
# Владиславлев Михаил Иванович (1887—1890)
# Никитин Петр Васильевич (1890—1897)
# Сергеевич Василий Иванович (1897—1899)
# Гольмстен Адольф Христианович (1899—1903)
# Жданов Александр Маркеллович (1903—1905)
# Боргман Иван Иванович (1905—1910)
# Гримм Давид Давидович (1910—1911)
# Гримм Ервин Давидович (1911—1918)
# Иванов Александр Александрович (1918—1919)
# Жебелёв Сергей Александрович (1919)
# Шимкевич Владимир Михайлович (1919—1922)
# Державин Николай Севастьянович (1922—1925)
# Минин Сергей Константинович (1925—1926) (глава Оргкомісії ЛДУ)
# Томашевский Всеволод Брониславович (1926—1927)
# Серебряков Михаил Васильевич (1927—1930)
# Никич-Криличевский Юрий Николаевич (1930—1932) 
# Сережников Виктор Константинович (1932—1933)
# Лазуркин Михаил Сем1нович (1933—1937) 
# Лукашёв Константин Игнатьевич (1938—1939) 
# Золотухин Петр Васильевич (1939—1941)
# Вознесенский Александр Алексеевич (1941—1948)
# Домнин Никита Андреевич (1948—1950)
# Ильюшин Алексей Антонович (1950—1952)
# Александров Александр Данилович (1952—1964)
# Кондратьев Кирилл Яковлевич (1964—1970)
# Макаров Глеб Иванович (1970—1975)
# Алесковский Валентин Борисович (1975—1986)
# Меркурьев Станислав Петрович (1986—1993)
# Вербицкая Людмила Алексеевна (1993—2008)
# Кропачев Николай Михайлович (2008&nbsp;— доднесь).

## Жерела и одказы
* 

## Референції


Катеґорія:Універзіты Росії
Катеґорія:Санкт-Петербурґ
Санскріт

**Санскріт** є єдным з найстаршых знамых языків. Санскріт є в сучасности триманый за мертву бісїду. Наперек тому є іщі все єдным з 23 офіціалных языків Індії.

Катеґорія:Языкы
Сара Бернар

**Сара Бернар** (*Sarah Bernhardt*, родне мено **Сара-Мария-Генріет-Розін Бернар**, *Sara-Marie-Henriette Rosine Bernard*; 22. октобра 1844, Паріж – 26. марца 1923, Паріж) — французьска актерка, єдна з найвызначнїшых дїятелїв театру 19. і початку 20. стороча.
Саріса

**Саріса** (ґрецькы: σάρισα) была дворучна копія хоснована старовікыма Македонцами і Ґреками. Копія была довга 6 аж 7 метрів, причім 4 метры тырчали допереду перед фаланґістами. Тота довжка уможнёвала, абы ся до боя запоїло першых пять рядів зоставленой македоньской фалангы, што тым тіпам фаланґы давало выгоду проти класічным фаланґам гоплітів.

Катеґорія:Войскова справа
Сатурн

**Сатурн** є шеста, по Юпітерови друга найвекша планета сонячной сістемы. Планета была позорована уж старовікыма астрономами тай была названа по римскім богові Сатурнови, котрый быв обдобов ґрецького бога Крона. Астрономічный сімбол Сатурна є ♄.

Сатурн належыть міджі великых ґазовых великанів, про котры є тіпічне, же не мають певный поверьх, лем густу атмосферу, котра поступно переходить до плаща. Атмосфера є творена переважно легкыма ґазамі, головно геліом, котрый творить 96,3 % ёго обєму.

Катеґорія:Планеты сонячной сістемы
Сатьяджит Рей

**Сатьяджит Рей** (Бенґальскы: সত্যজিত রায় або সত্যজিৎ রায়; 2. май 1921 – 23. апріль 1992) быв індіцькый бенґальскый творця філмів. Є оцїнёваный за найвекшых автора 20. стороча. Рей ся народив в містї Калкута(теперь Колката) в Бенґалскій промінентнїй родинї во світї уменя і літературы.

Катеґорія:Филмовы режиссеры
Санкт-Петербурґ

**Санкт-Петербурґ** (, скоре **Ленінґрад** і **Петроград**, говорово **Пітєр**) є із своїма 5 281 579 (2017) жытелями друге найвекше місто Російской федерації і з міст над міліон жытелїв найсевернїше на світї. Лежыть в северозападнїй части Росії коло устя рікы Нєва до Фіньского залива, котрый є частёв Балтіцького моря.

## Назвы
* Санкт-Петербурґ 27. май 1703 — 31. авґуст 1914
* Петроград — 31. авґуст 1914 — 26. януар 1924
* Ленинград — 26. януар 1924 — 16. май 1992
* Санкт-Петербурґ з 16. май 1992

Катеґорія:Міста Росії

Катеґорія:Населены пункты России
Катеґорія:Найвекшы міста міліоникы Росії
Светліцї

**Светліцї** (по ) суть село на Словеньску в окресї Міджілабірцї.
## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 37 (31,4%)
*Словаци - 70 (59,3%)
*Нїмцї - 1
*Нестановлены - 10 (8,5%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 81 жытелїв (68,6%).

## Референції
Саудьска Арабія

**Саудьска Арабія**, офіціално **Кральовство Саудьской Арабії** () – є абсолутна монархія, занимаюча векшыну плохы Арабского півострова в югозападній Азії. Єй сусїдами суть Йорданія, Ірак, Кувайт, Катар, Споєны Арабскы Еміраты, Оман і Ємен. Має 38,5 міліонів жытелїв і належыть про свої засобы ропы к найбогатшым країнам світа. Ропа творить скоро 95 % експорту країны. В країнї має абсолутну міц краль, воленый парламент не екзістує.

Катеґорія:Країны
Святослав I. Іґоревіч

**Святослав I. Іґоревіч** (староруськы: С~тославъ / Свąтославъ Игорєвичь,; україньскы Святослав Ігорович; російскы Святослав Игоревич; білоруськы Светослав; ґрецькы Σφενδοσθλάβος; 942? – марец 972) быв київскым князём і полководцём, пануючій в роках 962 аж 972.

Катеґорія:Пановници
Світловый рік

**Світловый рік** (значка єдиніцї **ly**, з анґлічтїны *light year*) є єдиніця оддалености, хоснована головно в астрономії. Єден світловый рік є оддаленость, котру світло у вакуу перейде за єден Юліаньскый рік. Із знамой швыдкости світла *c* ся дасть выраховати, же

Світловый рік *не є* єдиніцёв часу. Хоснує ся на выражаня оддаленостей в астрономії, наприклад передовшыткым в популарній літературї, напримір на оддалености звізд. ВУ фаховій літературї ся преферує о дашто векша єдиніця парсек:

На куртшы оддалености ся хоснує астрономічна єдиніця:

Катеґорія:Астрономія
Северна Америка

**Северна Америка** (, , ) є контінент на северній земній півкулї і головно западній півкулї. На севері є ограніченый Северным ледовым океаном, на выходї Атлантічным океаном, на юговыходї Карібскым морём і на югу і западї Тихым океаном. З Южнов Америков є на юговыходї пропоєный Панамсков шыёв, кидь рахуєме Середню Америку до контіненту Северна Америка.

* 
* 
* 
плус штаты Середнёй Америкы:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катеґорія:Ґеоґрафія
Катеґорія:Контіненты
Катеґорія:Сіверна Америка
Северне море

**Северне море** є крайнє, шелфове море Атлантічного океану. Находить ся на северозападї Европы. На западї є огранічене Брітаньскыма островами, Оркнеями і Шетландами, на выходї Шкандінавскым і Ютьскым півостровом і на югу берегом Европы. Омывать берегы Великой Брітанії, Франції, Белґії, Голандії, Нїмецька, Даньска і Норьска. Має розлогу 570 000 км². Досягує середнёй глубкы 96 м і максімалной 809 м в Скаґерраку. Цілковый обєм воды є 42 000 км³.

Катеґорія:Моря
Северный ледовый океан

**Северный ледовый океан** — найменшый океан на Землї, лежачій навколо Северного полу, меджі Севернов Америков і Евразіов.

Катеґорія:Океаны
Катеґорія:Сіверный ледовый океан
Середнїй Выход

**Середнїй Выход** (арабскы: الشرق الأوسط, гебрейскы המזרח התיכון) є ґеоґрафічне означіня про область країн Арабского півострова і околїтых штатів на граніцї югозападной Азії і северовыходной Африкы. Стрічають ся там не лем три контіненты але і три вызначны реліґії - хрістіанство, юдаізм і іслам. Особісто од кінце другой світовой войны зажывать тот реґіон войны і непокої. Дакотры теріторії Середнёго Выходу суть богаты на поклады ропы.
Северный пол

**Северный пол** на Земли є місце, де земна ось перетинать земный поверьх і з котрого ся навеце Земля при поглядї долов явить, як кібы ся крутила проти ходу годиновой ручкы. Северный пол ся находить приближно серед Северного ледового океану. Ґеоґрафічный северный пол є сітуованый на 90° земной шыркы.
## См. тыж
* Южный пол

Катеґорія:Ґеоґрафія
Катеґорія:Географична терминология
Середа

**Середа** є єден із сїм днїв тыждня. Ёго назва повідать, же іде о середину тыждня, што є выводжене з позіції середы як середнёго дня тыждня в традічнім жыдівскім і хрістіаньскім календарю.
Середнёземне море

**Середоземне море** є внутрішнє море Атлантічного океану міджі Европов, Азіёв і Африков. З Атлантічным океаном є споєно Ґібралтарскым каналом, з Чорным морём каналами Дарданелы і Боспор і Мраморным морём, з Червеным морём умелым Суезькым каналом.

Северне побережа є члените з великыма півостровами Піренейскым, Апенінскым, Балканскым і Малов Азіёв. Южне (африцьке) побережа є мало члените.

Середоземны краї суть колысков выспілых стародавных култур як Еґіпет, Ґреція або Рім.

Катеґорія:Середоземне море
Катеґорія:Моря
Сила

**Сила** є векторова фізікална величіна, котра выражать міру взаємного пособлїня тїлес або поль.

Катеґорія:Физикалны величины
Сергей Ейзенштейн

**Сергей Михайлович Ейзенштейн**, , ; 22. януар 1898, Рига (теперь Латвия) – 11. фебруар 1948, Москва)&nbsp;— росийскый, спочатку театровый режисер але найвекшу славу собѣ здобыв на полю граного филма. Его найславнѣйшым филмом став ся *Крижник Потемкин* (СССР, 1925), котрый поважують за найлѣпшый филм свѣтовой кинематографии, а в Белгии в року 1958 в рамках *World's Fair* быв фахманами зволеный за найлѣпшый филм вшыткых доб.

## Биография  и творба
Сын богатого архитекта, Ейзенштейн в року 1915 зачав штудовати архитектуру на Ставебном инштитутѣ в Петроградѣ. В яри 1917 быв мобилизованый до войска, од року 1918 служив яко войсковый инженер в Червеной армадѣ, але при каждой можности споряжав театралны инсценации. Наконець быв придѣленый ку Политичному оддѣлу Западного фронта, и театрална пропаганда ся стала его войсковов повинностьов. В далшых роках Ейзенштейн перешов до Московского театра *Пролеткулт*, яко сценограф, а пак и режисер. Режисер *Пролеткулта* Всеволод Мейерхолд мав великый вплыв на Ейзенштейна, коли го ознакомив з концепциев биомеханикы циже подмѣненой спонтанности. Ейзенштейн з теории Мейерхолда вывинув свое властне «зоставлѣня атракционох» — поступность образчикох, сполочный емоционалный ефект котрых перевысшать суму его частей. Подля его теории, тот штил редагованя фунгуе аналогично диалектицѣ Маркса. Хоть Ейзенштейн мав намѣр чинити филмы про обычайного позирача, его интензивне поуживаня символизма и метафор, котре называв «интелектуалным монтованьом», даколи не мало порозумѣня од публикы. Наперек тому, же створив лем сѣм филмох за свою карьеру, его роботы указали, як филм годен выйти за рамкы свого попередника девятнадцатого стороча — викторианского театра — и створити абстрактны концепции з конкретныма образами.

## Выбор з филмографии
*1924 Штрайк,  *Стачка*
*1925 Крижник Потемкин,  *Броненосец Потёмкин*
*1927 Октобер,  *Октябрь*
*1929 Давне и нове (Генерална линия),  *Старое и новое (Генеральная линия)*
*1938 Александер Невскый,  *Александр Невский*
*1944–1945 Иван Грозный,  *Иван Грозный*
Часть филмох была заказана цензуров, або знята з промѣтаня по куртом часѣ. Филмы, створены в заграничу  не достали схвалѣня в СССР. 

## Жерела и одказы
* **Шкловский В. Б.** Эйзенштейн. — 2-е изд. — М.: Искусство, 1976. — 328 с.  Сс.&nbsp;62–64.
*  

## Референции

Катеґорія:Російскы режісеры
Скло

**Скло** было обявене коло року 3000 п.&nbsp;н.&nbsp;е. в Еґіпетї.
Спочатку было дуже нечісте і было хосноване на выробу річей на параду (тічінкы, кулічкы). Обсяговало оксід кремічітый, калцій і натрій, та же ішло о калціово-натріове скло.

## Фізікалны властности
Скло є гомоґенный аморфный матеріал, котрый має в довгодобім аспектї властности ай хованя капалины. Выраблять ся з віскозной скловины в склярьскій пеці. Матеріал ся швыдко схолодить і не має дость часу на сформованя реґуларной крішталёвой мережкы, подобно як кідь ся конзумный цукерь розтавить і швыдко схолодить вылятём на холодный поверьх. Выслїдня туга субстанция є аморфна (правилне упорядкованя лем на курты оддалености - вспак крішталіты), з конхоідално штруктуров, як быв цукерь перед розтавлїнём.

Катеґорія:Ставебны материалы
Скулптура

**Скулптура** є шпеціфічнов частёв образотворчого уменя, котра представлять самостатну область образотворчого прояву споюючу архітектуру з малярьством. Од них ся але лучіть хоснованым матеріалом і методов.

## Скулптура
Дефініція терміну скулптура ся з історічным вывоём поступно мінила сучасно із змінами технік роботы і стварнїня, од початочного зображованя реаліты і умелецькых імаґінацій тройрозміровым обєктом, через просторовый пластічный назнак в подобі реліефу аж по хоснованя світла, котре створює помыселны обємы. Суть різны матеріалы про створїня скулптуры. Вшыткы суть дїлены на тверды й мнягкы. До твердых причітають такы як камїнь(мармор, ґраніт), дерево ачі желїзне литя(бронзове,сталеве й т.п.), до мнягкых причітають такы як глина, пластелина і іншы сінтетічны пластічны матеріалы.

Катеґорія:Вытварництво
Слободна воля

**Слободна воля** є понятя, котре у філозофії означує ідею, же чоловік конать лем на основі своїх властных розумовых постановлїнях а не під впливом вонкайшнїх імпулзів, як долї, Бога ці іншых факторів, котры не суть в ёго моци. Із слободнов волёв є звязаный трафунок і детермінізм (філозофічна ветва, котра твердить, же вывой світа є даный ёго сучасным ставом. З вопросом слободной волї іде рука в руцї вопрос о одповідности за властны дїяня. Кідь наше рїшіня не є слободне, можеме быти одповідны лем за властны дїяня? Вопрос слободной волї є єдным з головных тем філозофії уж од єй початку.

Катеґорія:Філозофічны понятя
Словеньско

**Словéньско** або **Словáкія** (), повна назва **Словéньска републíка** або **Словáцька републíка** () — штат в середнїй Европі. Є членьскым штатом Европской унії і НАТО. Має розлогу 49036 км² і жыє ту около 5 447 270 обывателїв. На северозападї гранічіть з Чеськом, на югозападї з Австріёв, на северї з Польском, на выходї з Українов і на югу з Мадярьском. Країна є переважно горьска, бо векшыну поверьхнї заберають высочіны. Зо северу ту з могутного облука засягують Карпаты, на югу ся розпростерають Карпатьскы котлины. Головным і найвекшым місто є Братїслава, урядным языком є словеньскый (словацькый).

## Жытелї
**Народностне зложіня** (2011 p.):
* Словаци - 4 352 775
* Мадяре - 458 467
* Рома - 105 738
* Русины - 33 482
* Чехы - 30 367
* Українцї - 7 430
* Нїмцї - 4 690
* Мораване - 3 286
* Поляци - 3 084
* Росіяне - 1 997
* Булгары - 1 051
* Хорваты - 1 022
* Сербы - 698
* Жыде - 631
* Іншы - 9 852
* Незіщены - 382 493
* Довєдна - 5 538 036

**Реліґійне зложіня**:
* римокатолици - 68,9 %,
* протестанты (євангелици) - 6,9 %,
* ґрекокатолици - 4,1 %,
* протестанты (калвіністы) - 2,0 %,
* православны - 0,9 %,
* атеїсты або іншы - 13 %

## Адміністратівне дїлїня

Словеньска републіка ся дїлить на 8 країв () і 79 окресів (), в котрых є 141 міст, 2883 валалів і воєньскых обводів. 

Краї Словеньска:
# Банскобістріцькый край (), головне місто — Банска Бістріца ()
# Братїславскый край (), головне місто — Братїслава ()
# Жіліньскый край (), головне місто — Жіліна ()
# Кошіцькый край (), головне місто — Кошіцї ()
# Нїтряньскый край (), головне місто — Нїтра ()
# Пряшівскый край (), головне місто — Пряшів ()
# Тренчіньскый край (), головне місто — Тренчін ()
# Трнавскый край (), головне місто — Трнава ()

## Референції

Словеньско
Катеґорія:Европска унія
Слово

**Слово** — ґрупа фонем (даколи лем єдночленна) творяча устояный цїлок і маюча своє устояне значіня. Є єдиніцёв словной засобы. Слово бывать тримане за базову єдиніцю лексікалной языковой ровины як устояна єдиніця языка, котра є створена шором фонем в речіню та може ся там переміщовати і несе лексікалне або ґраматічне (даколи і праґматічне) значіня.

Катеґорія:Лінґвістіка
Словінкы

**Словінкы** (по ) є село на Словеньску в окресї Спіська Нова Вес.
## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 75 (3,9%)
*Словаци - 1710 (89,2%)
*Ромы - 32 (1,7%)
*Чехы - 7
*Українцї - 3
*Нїмцї - 2
*Поляци - 1
*Остатнї - 3
*Нестановлены - 84 (4,4%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 116 жытелїв (6,1%).

## Вызначны родаци і жытелї
* Йосиф Змій-Миклошик - русиньскый іконописець, малярь портретів, жанровых сценок зо жывота Русинів
## Референції
Сима Цян

**Сима Цян** (; 145 ці  135 до н. е. —  86 до н. е) быв кітайскый історик („отець кітайской історіоґрафії“) і писатель. Быв, як і ёго нянё Сима Тань, дворным історіоґрафом і астролоґом дінастії Хан.

## Референції
Скалисты горы

**Скали́сты гóры** () — велике горьске пасмо на западї Северной Америкы.

Катеґорія:Горы
Смерть

**Смерть** є (з біолоґічного і лїкарьского глядиска) заставлїня жывотных функцій в орґанізмі споєны зо змінами, котры обновлїня жывота знеможнюють. Смерть є став орґанізму по укінчіню жывота, тырвала і цїлкова страта чутя.

## Примечания

Катеґорія:Біолоґія
Снаків

**Снаків** (по ) є село на Словеньску в окресї Бардеёв.

## Пологопис
Село лежыть в долинї, де праменить ріка Топля, на їй верьхнїм току, де ся головна долина кінчіть і дїлить на меншы долины, беспосередно коло польской граніцї. Снаків лежыть в найзападнїшій части Низкых Бескид, під їх головным хырбетом, у надморьскій вышцї 4500 метрів. Находить ся 18 кілометрів на запад од окресного міста Бардеёв коло драгы, котра напрямом є Стара Любовня.

Адміністратівно належыть окресу Бардеёв в Пряшівскім краю. Село сусїдить на выходї з Грабскым, на северї і на северовыходї веде штатна граніця з Польском і на югу і югозападї із селом Мальцов. През село тече цалком малый потїчок **Весна**, котрого жрідло є близко граніць з Польском. Розлога села є дас 1460 гектарів. Тягне ся в довжцї 2 кілометрів.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 67 (10,3%)
*Словаци - 373 (57,2%)
*Ромы - 199 (30,5%)
*Українцї - 1
*Нестановлены - 12 (1,8%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 193 жытелїв (29,6%).

## Вызначны родаци і жытелї
*Еміл Кубек - русиньскый писатель і языкознатель, в роках 1885-1904 быв у Снакові священиком

## Референції
Сонце

**Сонце** є звізда головной поступности, спектралной класы G2V належаюча до класу світивости V. Обігать коло середины Молочной сістемы далеко од 25 000 до 28 000 світловых років. Обіг тырвать приближно 226 міліонів років. Творить центер сонячной сістемы, од Земли є далеко 1 AU (дас 150 міліонів км). Та же є звіздов найблизше к Земли. Маса Сонця є дас 330 000 раз векша як маса Земли і то робить 99,8 % масы сонячной сістемы.

Сонце є старе приближно 4,6 міліард років, што го давать міджі звізды середнёго віку. Буде світити іщі коло 5 аж 7 міліард років. Теплота на поверьхнї Сонця чінить дас 5800 K, зато го люде внимають як жовте (і кідь максімум ёго выжарёваня є в зеленій части видимого спектра).

Діаметер Сонця є згруба 1 400 000 км, што чінить приближно 109 діаметрів Земли. Та же ёго обєм є дас 1,3 міліон раз векшый як обєм Земли. Густота Сонця є середнё 1400 кг/м3.

## Значіня
Сонце є звізда найблизша к Земли, котрой поверьхню засобує теплом і світлом. Світло досягне Землю приближно за 8 минут і 19 секунд. Енерґія сонячного жарїня рушать скоро вшыткы процесы, котры ся на Земли дїють. Є на нім завіслый клімат, зміны хвілї і теплоты, значно пособить на прилив і одлив. Помагать утримати на земній поверьхнї воду в капалній формі, є ключовым фактором фотосінтезы рослин і уможнює жывым творам відїти.

Катеґорія:Астрономія
Катеґорія:Сонячна сістема
Катеґорія:Звізды
Сонячна сістема

**Сонячна сістема** є планетарна сістема звізды знамой під назвов Сонце, в котрій ся находить і наша домашня планета Земля.

Сістему творить передовшыткым 8 планет, 5 карликовых планет, через 150 місяцїв планет (передовшыткым у Юпітера, Сатурна, Урану і Нептуна) і далшы меншы тїлеса як планеткы, кометы, метероіды ітд.

Катеґорія:Астрономія
Катеґорія:Сонячна сістема
Софокл

**Софокл** ґрецкы Σοφοκλης, (497/496 п.н.е. – 406/405 п.н.е.) быв староґрецькый атеньскый драматік, священик і політік.

Софокл быв політічно актівный року 443/442 п.н.е., коли быв касіром атеньского наморницького сполку. В 441/440 п.н.е. ся став стратеґом (вєдно з Періклом) во войнї проти Саму.

Як священик значнов міров приспів ку заведжіню Асклепіового култу до Атен.

Катеґорія:Писателї
Катеґорія:Поеты
Проґрамове забеспечіня

**Софтвер** (тыж *проґрамове забезпечіня* авадь *проґрамове засобованя*) є в інформатіцї сет вшыткых компютеровых проґрамів хоснованых в компютерї, котры выконують даяку дїю. Софтвер ся дасть роздїлити на сістемный софтвер, котрый забезпечує ход самотного компютера і ёго контакт з околицёв і на аплікачный софтвер, з котрым працує будь хоснователь компютера або забезпечує ряджіня іншой машыны.

Катеґорія:Софтвер
Соул

**Соул** (кор. 한국어) — є головне місто Южной Кореї. Назва міста є властнї самотным корейскым словом, котре означує головне місто. Ціла назва 

Соулу звучіть Соул тхукпйолсі. Жыє ту приближно 10 міліонів жытелїв (в аґломерації коло 20 міліонів). Ёго розлога є 605 км².

Катеґорія:Міста Южной Кореї
Катеґорія:Головны міста
Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту
Катеґорія:Населены пункты Южной Кореи
Сократ

**Сокра́т** (; 4.&nbsp;юла 469 п.&nbsp;н.&nbsp;е, Атены&nbsp;– 399 п.&nbsp;н.&nbsp;е., Атены) быв атеньскый філозоф, Платонів учітель. Є признаваный за єдну з найвызначнїшых фіґур европской філозофії, бо на роздїл од своїх попередників (передсократіків), котры глядали походжіня і прічіны світа, Сократів інтерес ся заміряв на справы чоловіка і громады; як повідать Ціцеро, „знїс філозофію з неба на землю“. Своёв діалектічнов методов положыв основу западного крітічного мыслїня.

Катеґорія:Філозофы
Соціалізм

**Соціалізм** (з латиньского socialis дружный, сполоченьскый) є в ужшім змыслї слова демократічна ідеолоґія, котра кладе головну вагу на солідаріту, і котра вірує, же бы економіка і далшы ветвы сполочности мали быти централно ряджены. В шыршім змыслї слова загорнює піля демократічного соціалізму тыж комунізм.

Катеґорія:Социализм
Соціолоґія

**Соціолоґія** соціална наука бадаюча соціалный жывот єднотливцїв, ґруп і громады. О обсягу соціолоґії і ограніченя субєкта єй баданя не існує згода через різны соціолоґічны школы і парадіґматы. Соціолоґія є розумлена наприклад як наука о дїяню людей в громадї, о штруктурї громады, о соціалній інтеракції, о соціалных ґрупах, о соціалных фактах, соціалній сістемі і або о соціалній змінї.

Катеґорія:Социология
Соціолінґвістіка

**Соціолінґвістіка** є языконаукова дісціпліна бадаюча сполоченьскы подмінкы языковой комунікації, одношіня языка і сполочности, одношіня хоснователїв ку языку.

Катеґорія:Гуманітны і соціалны наукы
Список Русиньскых Америчанів

Тото є список **вынятковых [[Русиньскы Америчаны|Русиньскых Америчанів]]**.

Жебы была на тому списку, персона мусить мати статю у Вікіпедії, котра указує, же персона є русиньского походжіня або мусить мати референції, што указують же персона є Русиньскый Америчан і є выняткова. 
 

## Список
# Томас Белл, романописець
# Едвард Вайда, америцькый языкознатель
# Енді Варгол, умелець (обоми родиче Русины)
# Джеймс Варгола, ілустратор
# Петер Вілгоускі, композітор (обоми родиче Русины)
# Нік Голоняк, електротехнічный інжінїр (обоми родиче Русины)
# Томас Гопко, православный теолоґ
# Сандра Ді, акторка (Русиньска матїрь)
# Стів Дітко, ілустратор комічных книг і сполутворца Spider-Man (отець Русин)
# Біл Еванс, джезовый музикант (Русиньска матїрь)
# Григорий Жаткович, правник и политик
# Пол Жаткович, новинарь і културный дїятель (Русиньскый іміґрант)
# Том Ковач, вояк. інвентор, автор, дїятель
# Патриция Крафчик, универзитна професорка и културна активистка
# Том Рідж, політік (Русиньска матїрь)
# Елейн Русинко, универзитна професорка и културна активистка
# Том Селек, актор (Русиньскый отець)
# Марк Сінґел, політік (Русиньска матїрь)
# Анрев П. Скуманіч, астрофізік (Русиньскы родиче)ц
# Джон Спенсер, актор (обоми родиче Русины)
# Майкл Стренк, морскый піхотинець США (Русиньскый іміґрант)
# Роберт Урих, актор (Русиньскый отець)

## Екстерны одказы
* Rusyn American Photos & Bios

Катеґорія:Русиньскы Америчане
Ссавцї

**Ссавцї** (Mammalia) суть клас хырбетных і в сучасній добі заселяють скоро цілый світ. Їх головным споёвачім ознаком є выжыва молодят продуктом зміненых жляз у скорї, т.є. плеканя молодят, мають серсть окрім сорт кітовців, шупинавцїв і сірен (але і у них є холем у молодят) і тото, же суть теплокровны.

## Mammalia
* **Mammalia**
** Prototheria
*** Моnotremata
** Theria
*** Metatheria
**** Marsupialia
**** Eutheria
***** Afrotheria
***** Exafroplacentalia
****** Xenarthra
****** Boreoeutheria
******* Laurasiatheria
******* Euarchontoglires&nbsp;(Glires,&nbsp;Euarchonta)

Катеґорія:Ссавцї
Старовік

Термін **старовік** означує в історіоґрафії історічну епоху взнику і розвоя першых цівілізацій на Середнїм выходї, в области Середоморя і в южній і выходній Азії. Часово ся дасть тота епоха огранічіти кінцём правіку коло половины 4.&nbsp;тісячроча п.&nbsp;н.&nbsp;е. і початком середовіку в 6. аж&nbsp;7.&nbsp;сторочу.

За зачаток старовіку ся звычайно бере періода першой протошумерьской писемности, котру пізнїше наслїдовав шумерьскый клинопис і еґіпетьскы гієроґліфы. Зглядованя старовіку є зато тяжке, же до днешнїх днїв ся сохранило лем обмеджене чісло писемных документів, котры не дають повну картину о жывотї в тім періодї. Єдны зос найлїпше сохраненых археолоґічных находок того часу суть теракотова армія і знамы еґіпетьскы піраміды.

## Повязаны темы
* Старовіке Ґрецько
* Старовікый Рим
* Старовікый Еґіпет
* Старовікый Сумер

Катеґорія:Историчны добы
Катеґорія:Старовік
Старовіке Ґрецько

**Старові́ке Ґре́цько** припадно **анті́чне Ґре́цько**, є термін про історічну етапу ґрецькой історії, котра ся почала коло року 800&nbsp;п.&nbsp;н.&nbsp;е. і скінчіла в добі розквіту хрістіанства. Много історіків тримле епоху старовікого Ґрецька за епоху взнику сучасной модерной западной цівілізації. Ґрецька култура здобыла значной славы уж в добі римской рішы, котрой посередництвом ся росшырила до векшыны Европы. Цівілізація старовікого Ґрецька мала великый вплыв на язык, політіку, едукачну сістему, філозофію, науку і уменя. К обновлїню дішло в западній Европі в часї ренесанції і знову в добі класіцізму в 18.&nbsp;і 19.&nbsp;сторочу.

## Історія
Історію Старовікой Ґреції дїлять на три добы:
# VIII. – VI. стороча п. н.&nbsp;е. — архаічна доба, архаіка (полісы);
# V. – IV. стороча п.&nbsp;н.&nbsp;е. — класічна доба (найвысшый вывой сполоченства і културы);
# III. – I. стороча п.&nbsp;н.&nbsp;е. — еліністічна доба (злучіня антічного і восточного світа);

## Жрідла і одказы
* **Большая серия знаний. Древний мир. Средневековье.** Сост. Цирульников Л. М. — Москва: ООО «Мир книги». Издательский дом «Современная педагогика», 2005. — 128&nbsp;с: ил. 

## Референції

Катеґорія:Бывшы штаты
Катеґорія:Старовіка Греция
Старовікый Еґіпет

**Старовікый Еґіпет** быв єднов з вызначных і тыж найстаршых старовікых цівілізацій в Середоземній области і на Переднїм Выходї. Єй центром была область северовыходной Африкы на теріторії днешнёго Еґіпта, де ся концентровала поздовж нижнёго току рікы Ніл аж ку першому катаракту творячого природну граніцю южной граніцї. Шпеціфічны условія нілской долины і правилных нілскых заплав уможнили в контрастї з обмедженыма можностями тогдышнёй Сагары дуже скоро перемінити окраї заплавовой области на высоко выносну польногосподарьску землю, і то простыма управами природного середовища. Тото вело ку значному концентрованю жытелїв до долины і ку ёго незавіслости на сусїднїх областях і наслїдно і середовища. В різных епохах вплив еґіпетьскых пановників обсяговав і далшы области, особливо на югу теріторії Нубії, на северї Сінайскый півостров і южну Леванту, дале пак Западну пустыню враховано єй оаз, Выходну пустыню і берег Червеного моря. Тоты теріторія але векшынов не были самотныма Еґіпетянами триманы за часть Еґіпта як такого, о чім свідчать їх незвычайны назвы хоснованы в еґіптщінї.

Катеґорія:Старовік
Катеґорія:Еґіпет
Катеґорія:Бывшы штаты
Старый Оскiл

**Стары́й Оскӯл** (укр. Старий Оскіл) (рус. Старый Оскол)&nbsp;— варош у Білгородьскӯв области, Росії. 

## Жерела
* СССР. Административно-территориальное деление союзных республик на 1 января 1980 года / Составители В. А. Дударев, Н. А. Евсеева. — М.: Известия, 1980. — 702 с. — С. 101.

## Референції


Катеґорія:Міста Росії
Споєны Арабскы Еміраты

**Споєны Арабскы Еміраты** ()&nbsp;— штат на Середнїм выходї, розкладать ся в югозападній Азії на выходї Арабского півострова при берегу Перьского заливу. Сусїдить з Оманом і Саудьсков Арабіёв.

Споєны Арабскы Еміраты

## Референції
Сташківцї

**Сташківцї** (по ) є село на Словеньску в окресї Стропков.
## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 62 (24,3%)
*Словаци - 173 (67,8%)
*Ромы - 8
*Українцї - 2
*Чехы - 1
*Нестановлены - 9

Русиньскый язык за материньскый означіли 133 жытелїв (52,2%).

## Референції
Стащін

**Ста́щін** () (мад. Takcsány) є село на Словеньску в окресї Снина.

## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 480 (19,4%)
*Словаци - 1677 (67,7%)
*Ромы - 192 (7,8%)
*Українцї - 58 (2,3%)
*Чехы - 9
*Поляци - 3
*Хорваты - 2
*Мадяре - 1
*Остатнї - 2
*Нестановлены - 53 (2,1%)

Русиньскый язык за материньскый означіли 995 жытелїв (40,2%).

## Вызначны родаци і жытелї
*Василь Ябур — русиньскый языкознатель, кодифікатор русиньского языка на Словеньску.
## Референції
Стащіньска Ростока

**Стащіньска Ростока** (по ) є село на Словеньску в окресї Снина.
## Обывательство

Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):
*Русины - 60 (17,9%)
*Словаци - 262 (78,0%)
*Українцї - 8
*Нїмцї - 1
*Чехы - 1
*Нестановлены - 4

Русиньскый язык за материньскый означіли 204 жытелїв (60,7%).

## Референції
Стівен Спілберґ

**Стівен Спілберґ** (анґл. Steven Spielberg; нар. 18 децембра 1946) — америцькый кінорежісер, сценаріста і продуцент. 2 оцінїня Оскаром ("Список Шіндлера", 1993; "Выратовати вояка Райана", 1998), 5 номінацій ("Close Encounters of the Third Kind", 1977, "Raiders of the Lost Ark", 1981, "E.T. The Extra-Terrestrial", 1982).

Катеґорія:Филмовы режиссеры
Субота

**Субота** є означіня про день в тыжднї, котрый є в русиньскых календарях браный як шестый, але в традічным жыдівскім і хрістіаньскім календарю є днём семым і послїднїм. Звычайно бывать частёв вікенду, то є днём одпочінку. Слово походить з гебрейского шабат (одпочінок).
Судан

**Судан** () є найвекшый африцькый штат, находячій ся на юг од Сагары, часточно в области Сагелу в Африцї. Гранічіть з Еґіпетом на севері; з Лібіёв, Чадом і Середоафрицьков републіков на западї; з Южным Суданом на югу і з Етіопіёв, Ерітреёв і Червеным морём на выходї.

Катеґорія:Країны
Суезькый канал

**Суезькый канал** (арабскы قناة السويس, гебрейскы תעלת סואץ), скорочено тыж Суез, є 163 км довгый канал в Еґіптї споюючій Середоземне і Червене море. Є граніцёв міджі Сінаём (Азіёв) і Африков. Уможнює шіфам путовати із Середоземного моря до Червеного моря без обоплаваня Африкы. В часї, кідь не быв ці не фунґовав, ся товар звычайно транспортовав будь на шіфах коло місу Доброй надїї, або ся на берегу Середоземного моря розладовало і к червеноморьскому берегу ся траспортовало по суші (і навспак). Канал є дуже узкый і плыткый про модерны супертанкеры, котры все обходять Африку старов лініёв. Канал є роздїленый на дві части (северну і южну) Великым Гірькым озером.

Катеґорія:Водны дорогы
Стенлі Кубрік

**Стенлі Кубрік** (26. юла 1928 Бронкс, Ню Йорк, США – 7. марца 1999, Гарпенден, ґрафство Гертфордшир, Анґліцько) быв америцькый режісер і фотоґраф.

## Филмография
* 1953 *Страх и жаданя* (Fear and Desire)
* 1955 *Цюлунок смерти* (Killer's Kiss)
* 1956 *Забиваня* (The Killing)
* 1957 *Дорогы славы* (Paths of Glory)
* 1960 *Спартак* (Spartacus)
* 1961 *Лолита* (Lolita – DVD)
* 1964 *Др. Дивнолюб циже Як ем ся научив не творити ся нич а любити бомбу* (Dr. Strangelove or How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb)
* 1968 *2001: Козмична одисея* (2001: A Space Odyssey)
* 1971 *Механичный помаранч* (A Clockwork Orange)
* 1975 *Барри Линдон* (Barry Lyndon)
* 1980 *Освітлїня* (Shining)
* 1987 *Панцирьлайбик* (Full Metal Jacket)
* 1999 *Заслїплююча пасія* (Eyes Wide Shut)

## Жерела и одказы
* 
* 

## Референції

Катеґорія:Филмовы режиссеры
Стороча

**Стороча** в общім змыслї є сто по собі ідучіх років (наприклад 1850–1949), но в змыслї історіоґрафічнім є то час, де кажде стороча зачінать роком єден і кінчіть роком нула наступного стороча, по котрым є назване, то єсть наприклад 18. стороча (1701–1800), 19. стороча (1801–1900), 20. стороча (1901–2000) і т. д.

Катеґорія:Хронолоґія
Катеґорія:Єдиніцї часу
Сулейман Пышный

Султан **Сулейман I.**, 6. новембра 1494 (респ. апріль 1495) аж 5. септембра (респ. 6. септембра) 1566, быв пановником Османьской рішы в роках 1520 аж 1566.

## Референції


Катеґорія:Пановници
Катеґорія:Османьска імперія