Мирон Жирош

**Мирон Жирош** (*1. юний 1936—†29. новембер 2016), просвитни роботнїк, новинар, публицист и наукови виглєдовач.

## Биоґрафия

Мирон Жирош ше народзел 1. юния 1936. року у Руским Керестуре. Оцец Янко и мац Леона родз. Семан. Мирон бул наймладше дзецко у фамелиї, мал ище брата Любу и шестру Маґду. Основну школу Мирон закончел у Руским Керестуре, перши роки под час окупациї по мадярски, вец у нїзшей ґимназиї по руски. Школованє предлужел у Учительскей школи у Зомборе и законче ю 1953. року. Перше место службованя му було у дюрдьовскей школи дзе, попри роботи у класи зоз школярами, скоро 4 роки бул активно уключени и до роботи КПД Тарас Шевченко.

Року 1957. Мирон Жирош прешол на службу до школи у Руским Керестуре, дзе предлужел и свою дружтвену активносц. Дзекуюци тей активносци вон достал стипендию од Землєдїлско-продуковательней задруґи Русин з Руского Керестура и од 1959. по 1961. рок закончел Висшу управну школу у Новим Садзе. После дипломованя єден кратши час робел як правнїк у спомнутей задруґи, а кед вона интеґрована до Польопривредного комбинату Црвенка у Червинки, Жирош прешол до НВП *Руске слово* и там робел як новинар (1961-1962), а потим пошвидко прешол до Землєдїлскей задруґи Перши май у Руским Керестуре за управителя.

Мирон Жирош ше 1959. року повинчал зоз Гелену Верешову. Достали дзивче Славку хтора, як дворочне дзецко, траґично настрадала.

По власним жаданю, пре дальше усовершованє, 1965. року розришени є з длужносци управителя и преселєл ше до Нового Саду. Спочатку робел як педаґоґ и предлужел студиї на Правним факултету як позарядови студент. Кед 1966. року, по дзешецрочней прерви, обновени бешедни емисиї на руским язику на Радио Новим Садзе, Мирон Жирош ше врацел до новинарства. Робел як новинар-редактор полни 25 роки и з Радио Нового Саду 1991. року пошол до пензиї. 

У Новим Садзе Мирон Жирош ше тиж уключел до дружтвено-политичней активносци. Вецей роки бул член Управного одбору КУД *Максим Горки*, член Комисиї за животни стандард Дружтва новинарох Войводини и Союзу новинарох Югославиї. Єден час бул и предсидатель Управного одбору Фонду заєднїцкого трошеня РТВ Нови Сад, єден мандат делеґат РТВ НС у Скупштини Югославянскей радио-телевизиї, а вецей роки бул и судия-поротнїк у Окружним судзе у Новим Садзе.

## Период публицистичней творчосци
Як радийски новинар Жирош писал прилоги и ушорйовал *Радио новини*, потим *Емисию за валал*, як и емисиї з нашей прешлосци *Давно, давно то було* и *Драги нашого живота*. У чаше єдинственей рускей радио и телевизийней редакциї (1976-1980), а и познєйше, обявел вецей замерковани документарни прилоги на телевизиї и телевизийни филми. З єдну свою радио-емисию за валал конкуровал на югославянске змаганє Тидзень радия Охрид 1976 и вона преглашена за найлєпшу у информативней функциї. У єй рамикох була и гумористично-сатирична рубрика хтору писал и читал Кооперант Федор (Микола Сеґеди). Нєодлуга потим и Радио Беоґрад у своєй емисиї за валал уведол подобну рубрику.
 
Гелена и Мирон Жирош усвоєли хлапчика Мирослава. У транспортним нєщесцу 1982. року супруга Мирона Жироша Гелена погинула, а вон бул барз покалїчени. Пар роки тирвало його вилїченє и окрипенє.

На путованьох по Мадярскей, по руских островох, Мирон Жирош у Мученю упознал Марику (Марию) Йобадьову (Янчикову)  хтора му помагала на путованьох по мадярских валалох. Їх познанство коруноване з малжеством.

През 25 роки роботи у Рускей редакциї РТВ Нови Сад Мирон Жирош достал вецей награди и припознаня: Награду часопису *Шветлосц,* Награду Дружтва новинарох Войводини за новинарски прилог, Награду КПЗ Войводини Искри култури за публицистику, Орден роботи зоз стрибернима венцом и велї други.

Бул член Наукового товаришства Европи и добитнїк Награди *Анатолий Годинка* за 2012. рок, хтору додзелює русинска самоуправа у Мадярскей.

Од пензионованя Мирон Жирош жил у Казинцбарцики у Мадярскей зоз супругу, универзитетску професорку др Марию Йобадь и дзивку Анамарию, алє свойо публицистични и други твори з найвекшей часци и надалєй обявйовал у руских медийох и публикацийох у Войводини.

Мирон Жирош цалого живота писал о Руснацох и за Руснацох Войводини алє, интимно, припадал ґрупи Руснацох хтори були проукраїнски ориєнтовани. Тото було ясно документоване з його посмертно видату кнїжку под насловом *Статї и есеї*. 

Мирон Жирош умар 29. новембра 2016. року Казинцбарцики. Поховани є на грекокатолїцким теметове у Мучоню, у Мадярскей.  
## Библиоґрафия
 
* *Погляди до прешлосци*, Грекокaтолїцка пaрохия св. Петрa и Пaвлa, Нови Сaд, 1995, б. 143.  
*  *Живa Горнїцa І*, ОРУМЕ, Будапешт, 1996, б. 137.  
*  *Нaдїя под цудзим нєбом*, поемa-xронїкa, Висша педаґоґийна школа Дєрдь Бешенєи, Катедра українскей и рускей филолоґиї Нїредьгаза, Мишколц, 1997, б. 120.
*  *Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце (1745–1991)*, под назву *Досельованє, природни прирост и розсельованє Руснацоx, Том 1,* Грекокaтолїцка пaрохия св. Петрa и Пaвлa, Нови Сaд, 1997, б. 495.  
*  *Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце (1745–1991)*, под назву *Материялна и дуxовна култура Руснацоx* и *Як зме ше отримали, Том 2,* Грекокaтолїцка пaрохия св. Петрa и Пaвлa, Нови Сaд, 1998, б. 514.  
*  *Мили сину мой*, НВУ Руске слово и Грекокaтолїцка пaрохия св. Петрa и Пaвлa, Нови Сад 2002, б. 222.  
*  *Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце*, под назву *Ремеселнїцтво, [[тарґовина]] и погосцительство (1745–2001), Том 4,* НВУ Руске слово и Грекокaтолїцка пaрохия св. Петрa и Пaвлa, Нови Сад 2004, б. 644.  
*  *Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце (1745–2001)*, зоз назву *Живот Руснацоx – з очми новинара , Том 5,* НВУ Руске слово и Грекокaтолїцка пaрохия св. Петрa и Пaвлa, Нови Сад 2003, б. 520. 
*  *Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце 1745-2001, Том 6,* НВУ Руске слово*,* 2007, б. 516.
*  *Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце 1745-2005, Том 7,* НВУ Руске слово, 2008, б. 498
*  *Америцки мен*, Правдиви приповедки о живоце Руснацох у Америки, Дружтво за руски язик, литературу и културу, Нови Сад, 2015, б. 143.
*  *Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце*, Статї и есеї, НВУ Руске слово, НовиСад, 2021, б.

## Ґалерия

Файл:Zirbeseduje.jpg|алт=Мирон Жирош за бешеднїцу|Мирон Жирош за бешеднїцу на єдним науковим совитованю
Файл:Radijska redakcija 2.jpg|алт=Члени Рускей редакциї РНС у другей половки 1974. року|Члени Рускей редакциї РНС у другей половки 1974. року. Мирон Жирош стої други з права.


## Литература

* Штефан Гудак: *Слово з нагоди 60 роко живота Мирона Жироша,* *Studia Ruthenica,* Дружтво за руски язик, литературу и културу, ч. 5, 1996-1997, б. 124.
* P. R. Magocsi. Zhirosh/Žiroš, Miron. P. R. Magocsi and Ivan Pop: Encyclopedia of Rusyn History and Culture, University of Toronto, 2005, , p. 550.

## Вонкашнї вязи

* Гавриїл Колєсар: Чловек хтори розоткрил тайну часоплївней машини, *Руснаци у швеце, Рок V, ч. 2, Май-Авґуст*,  2006, б. 12

* Дюра Латяк, На здогадованє:  Мирон Жирош (1936-2016), вебсайт Союзу Руснацох Українцох Сербиї, www.rusuk.org.

* NJIŽNA PREDZA Z PAVUČINI - pripoveda Miron ŽIROŠ

* ČEREHATSKA OAZA MIRONA ŽIROŠA - Avtor Mirko KANJUH 

* RUSNACI I HORNJICA − Miron Žiroš

* RODZINSKE STRETNUCE – TV reportaža Mirona ŽIROŠA

* Slave Šanta prikazuje − Stretnuce zoz potomkami rusnacoh u Mađarskej 1996. roku

* Slave Šanta prikazuje − Miron Žiroš i dr Mikola Novta u Mađarskej medzi Rusnacami (2001).

* NASELJOVANJE RUSNACOH DO DJURDJOVA - Miron ŽIROŠ

## Референци


Катеґория:Руснаци у Сербиї
Катеґория:Керестурци
Катеґория:Учителє
Катеґория:Новинаре
Катеґория:Публицисти
Катеґория:Одликовани
Катеґория:1. юний
Катеґория:Народзени 1936
Катеґория:29. новембер
Катеґория:Умарли 2016