Забивачка при Руснацох

**Забивачка** була фамелийне роботне швето - торжество у пририхтованю швиньского меса и його преробкох за костиранє през жиму. До родительского дому од ранших годзинох сходзели ше синове и жецове лапиц ше до роботи. Зависно од фамелиї и єй потребох, мала ше заклац єдна, два, або аж три швинї. Роботи було надосц за шицких од рана до ноци: заклац швинї, опалїц зоз сламу або ошуриц з врацу воду, одстранїц або опалїц шерсц, шицко добре поумивац, розобрац, обробиц боки, вирезац шунки, оддвоїц сланїну, виняц садло, видвоїц живот (шерцо, бураґи, плюца, печинку...). Шицко тото у хижи, або у приклєце обробиц и пририхтац за дальши обробок и доробок.

## Подзелєнє роботи на хлопску и женску
Хлопска робота була закончена зоз направенима колбасами, гурками и бендовом, засолєнима шунками, месом и сланїну. Вєдно у хижи дзе робели хлопи, робело ше и на дворе: чисцело черева за надзиванє колбасох и гуркох, кладло ше их до води зоз нарезану цибулю же би ше им ублажел пах, у котлох ше пририхтовало обаровина за гурки: розрубана глава, скорей виняти мозоґ, орезани уха, вирезана подгарлїна и сланїна, вирезани язик. Зависно од хлопскей роботи и порезаного шмальцу, часци сланїни цо нє охабени за солєнє и окурйованє, палєло ше огень под котлом або котлами и зоз ванґлох сипало шмалєц до котлох и „топела” ше масц, випражовало шкварки. З велькима древенима варехами ше у котлє шмалєц мушело мишац же би ше ровномирно количество у котлє зогривало и нє пригорело.

Женска робота була и рихтац єдзеня: фриштик з упраженей креви, за полудзенок паприґаш зоз добераного меса и на концу за вечеру колбаси и гурки. Шветочно-роботна вечера була месова юшка, варене месо, мачанка и печене месо, гурки и колбаси на тепшох у пецу, квашена капуста як шалата, а за конєц кифли зоз садлом, вино и даяка лимунада за дзеци.

Шицки роботи и єдла кед ше забиє швиню волаю ше дисновтор.

## Робота коло швинї

Хлопи уж раншу роботу починали зоз „правеньом масци”. Наздравяли з фляшку домашнєй палєнки зоз жаданьом же би було цо вецей масци. У роботи ю тиж запивали и у гумнє док ше опальовало заклану швиню, умивало и розберало на половки, резало главу и обрабяло ю, намакало до жимней води и, конєчно кладло до котла за обарйованє. Обарює ше нукашнї орґани: шерцо, плюца, печинку, покрутки, шлїжинку, язик як и обробену и розрубану главу, а тото шицко ше хаснує при правеню и надзиваню гуркох и правеню євки и бендова. 

Половки швиньох ше уношело до хижи або приклєта кед було жимно робиц вонка. 

Обрабянє половкох ше починало зоз вирезованьом шункох, оддвойованьом сланїни од меса и реброх, а вец ше окреме обрабяло шунки, сланїну, похребцину и ребра. Видвойоване месо за колбаси, оформени боки сланїни и резани шмалєц. При столє робели по правилу троме або штирме хлопи, приношело ше половки, а одношело уж обробени шунки, боки сланїни. До ванґлох резани шмалєц и одношени до котлох на праженє.

Женска робота була обробиц черева за колбаси и гурки, пририхтац фриштик, полудзенок и вечеру, напечиц садланїки и мерковац на котли. 

Дзеци, зависно од рокох, були припатраче и учашнїки у роботох. Єдни цагали з ключками сламу зоз брадла, други ю зоз видлами прецаговали на окремни громадки, треци з „мехирох” правели фодбали , а шицки вєдно з вельким жаданьом обчековали упражени уха и хвост, як найсмачнєйши лакотки зоз забивачки. Опалєни уха ше резало по длужини на вецей фалатки, же би ше каждому ушло засмачиц ше, а даскельо ше фалатки охабяло тим цо од рана нє сцигли помагац.

Вечера була правдива госцина. На ню поволани баби и дїдове, сватове и свахи, шицки унуки, а на вечеру приходзели и тоти цо пре оправдани причини нє могли присц пре роботу и завжатосц, як и дзеци зоз своїма фамелиями зоз других местох и варошох. Єдло сервиране як на свадзби, чуло ше красни слова, приповедало о новосцох у фамелиї, предстояцих свадзбох и ґаздованю... Даєден шовґор або шестри и зашпивали...

## ''Прибранци''
Под конєц вечери приходзели „прибранци”, котри на своїм репертоаре мали франтовлїви точки, шпивали, дознавали ше як ше удали колбаси, чи гурки нє горки, чи нє пригорело месо у пецу...Сцели шицко покоштовац, а нє були скупи на словох, хвалєли и питали ище. Дзецом їх програма була найинтересантнєйша, бо цали наступ здабал на циркуз. „Прибранци” були пооблєкани у гандрох, хлопи зоз баюсами у хусточкох або фитюлами на главох, хвалєли ше як и дзеци: як су крашнє пооблєкани, яки маю красни шмати. Дзекеди и затанцовали, дупкаюци зоз ногами. Кед одходзели, сцели най ше им заплаци, питали шкварки, даєдну гурку, здала би ше им и даєдна шунка, алє шицко то було за старших знане на предок, а новосц и радосц за дзеци, котри можебуц на забивачки першираз видзели театер, а у нїм и участвовали. Госци часто и дзеци нагварели же би з нїма зашпивали, одтанцовали, або их учели гвиздац и звисковац як ше звискує на свадзбох док буду леґинє и дзивки.

### Одход дому
Забивачка ше у родительским доме закончела у позних годзинох з одходом до своїх домох. Мац каждому свойому синови и дзивки цо були помагац, на одходзе подаровала дарунки зоз забивачки. Кажде єй дзецко достало фалат карменадли, гурки, фалат колбаси, шкварки... А садланїки зоз шлївковим маджуном ше ушло шицким, бо то були дарунки за унукох.

Забивачка истого дня закончена зоз предвидзенима роботами. Месо засолєне посладане до гордова, сланїна и шунки засолєни у коритох, гурки тиж обарени и поскладани до тепшох. Робота хтора остала за домашнїх то обрацац месо и сланїну у гордове. После одредзеного часу з помоцу даєдного сина сланїну, шунки и колбаси повишац, змесциц и окуриц у коминє або окремней курарнї.

### Прибор и орудиє у тей роботи
У забивачки хасновани ножи, швинї опалєни зоз сламу, машинками на чутки и у остатнїм чаше з окремнима бутанскима огнями. Масц посипана до ванїчкох. Судзина хтору ше хасновало умита и поодкладана. Хасновалио ше тепши, ванґли, дзирави варехи, котли, шерпенки, а за вечеру шветочна судзина: танєри, миски, ложки, видлїчки, ножи. Од орудийох ше хасновало машинки за млєце меса и фурчи за надзиванє колбасох и гуркох.

Юшку, месо, колбаси и гурки, як и садланїки ше варело и пекло у пецу.

Дзеци ше учели як ше роби зоз швиню, а обовязка им була и начисциц цеску за колбаси и помогнуц у роботох за хтори уж доросли.

## Забивачка як обичай
Забивачка тримана як значни фамелийни роботни сход найблїзших, родичох зоз своїма дзецми. То бул способ пририхтованя меса за жиму. През цали рок ше кармело швинї, даєдна и предата, а забивачка обчекована як торжество и дзецинска радосц. Резултат забивачки було засолєне месо у гордове, смачна вечера: юшка, варене и печене месо, колбаси и гурки... То були найсмачнєйши „лакотки” на нєдзельовим полудзенку и на вельки церковни швета: Крачун, Вельку ноц и Кирбай.

## Ґалерия

Sadlanjiki 20241114 123449.jpg|Садланїки зоз шлївковим маджуном
Czech Pig Killing Day - the end products.jpg|Месо порихтане за одкладанє до змарзовача
Elkészült véres hurkák abálás előtt házi disznóvágáskor.jpg|Надзати колбаси
Czech Pig Killing Day - the end products - 16672779942.jpg|Випражени шкварки у ванґли
Obarena slanjina 20241207 144315.jpg|Фалатки сланїни обарени и оваляни у мелкей червеней паприґи


## Вонкашнї вязи
*   Забивачка швиньох - Обичаї з традициї Руснацох у Войводини - 1. часц   , Руска редакция ТВ Нови Сад, 1984. рок, ют᾽юб канал маковчань

*   Забивачка швиньох - Обичаї з традициї Руснацох у Войводини - 2. часц   , Руска редакция ТВ Нови Сад, 1984. рок, ют᾽юб канал маковчань

*   Забивачка швиньох - Обичаї з традициї Руснацох у Войводини - 3. часц   , Руска редакция ТВ Нови Сад, 1984. рок, ют᾽юб канал маковчань

## Литература
* *РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР*, 2016. рок, бок 127-130.

* *РУСКЕ СЛОВО*, 29. НОВЕМБЕР 2024. Бок 26,27  „Нашо обичаї: Забивачки у Шидзе,дакеди и нєшка”

## Референци

Катеґория:Обисце
Катеґория:Традиция