Теория музики

**Теория музики** (анґл. *music theory* и франц. *théorie de la musique)* то наука хтора ше занїма зоз толкованьом музичних елементох, правилох и законох по хторих ше вони применюю у твореню и виводзеню музичних дїлох, а од такей пракси преучованя тота наука и настала.

Шицки елементи *теориї музики* источасно и наставни предмети у основних (нїзших) и штреднїх музичних школох, тиж и на музичних академийох и факултетох, прето же су узко повязани зоз живу музичну праксу.

Назва *теория* греческого походзеня и значи розпатранє, толкованє.

**Теорию музики творя**:

* Основи теориї музики (общи музични поняца, нотация-ортоґрафия, менованє тонох, музични скали, интервали, акорди, рижни музични значеня итд.).

* Гармония, одношенє и вяза тонох у акордох по складни цалосци, спрам гармонских законох и правилох. Преучує гомофони склад (у гомофониї постої єден водзаци мелодийски глас и йому подредзене гармонске провадзенє).

* Контрапункт, наука водзеня гласох, хтори ровноправни и маю релативно самостойни мелодийски линиї (*полифони* лєбо *контрапунктски склад*, хтори горизонтално ориєнтовани).

* Музични форми, форми хтори вибера композитор же би у нїх витворел свой «нукашнї швет»  прейґ твореня музики.

* Акустика, наука о звуку. Вона часц физики.

* Метрика, наука хтора ше занїма зоз одношеньом наглашених и нєнаглашених тонох и ритмом, цек тонох розличних тирваньох.

* Оркестрация, розписованє музичного дїла до мелодийских часцох за рижнородни музични инструменти (за оркестер), спрам правилох оркестрациї, з тим же ше меркує о звучних и технїчних можлївосцох инструментох и їх характеристикох и тонских обсягох.

## Теория музики окремна дисциплина
Теория музики як дисциплина облапя методи и концепти хтори композиторе и други музичаре хасную док творя  и виводза музику. Розвой, чуванє и преношенє музичней теориї у тим смислу може ше найсц у усней и писаней музичней традициї, о музичних инструментох и других артфактох. Напр. стари инструменти зоз праисторийних локацийох ширцом швета откриваю деталї о музики хтору творели и потенциялно часточку зоз музичней теориї хтору можебуц хасновали їх творителє. У старих и живих културох широм швета, глїбоки и длуги коренї музичней теориї видлїви по инструментох, усней традициї и хвильковим твореню музики. Велї  култури розпатрали музичну теорию на формални способи, на основи  писаних розправох и музичних писаних нотох. Практична и научна традиция ше преклопює, почим ше велї практични розправи о музики класификую и имплементую до традициї других розправох, хтори ше поряднє цитираю, исто так як цо науково документи цитираю предходни виглєдованя. 

У сучасних академских кругох, теория музики спада до под'обласци  музиколоґиї и ширшого музичного преучаваня рижнородних културох и историї. 

Музична теория ше често занїма зоз апстрактнима музичнима аспектами як цо то; штимованє инструментох и тонски системи, скали, консонанци и дисонанци и ритмични одношеня у музики. Попри того, постоя  и теориї хтори облапяю практични аспекти, як цо твoренє лєбо  виводзенє музики, оркестрация, орнаментика, импровизация и електронска продукция звука. 

Методи анализох облапяю математичну, ґрафичну анализу, а окреме  анализу хтору оможлївює заходна нотация. Хасную ше и компаративни, дескриптивни, статистични и други методи. У литератури  хтора доступна, медзи другима темами, мож найсц и елементи музичней акустики, розпатранє музичней нотациї и технїки тонско-акордскей композициї (гармония и контрапункт).

Особа хтора виглєдує лєбо преподава теорию музики наволує ше *теоретичар музики*. Така особа здобула академске знанє на музичних академийох, найчастейше мастер и докторских студийох.

## Ґалерия

The principles of musik, in singing and setting - with the two-fold use thereof, (Ecclesiasticall and Civil.) (IA principlesofmusi00butl).pdf|Литература зоз 1636. року, Принципи у теориї
A guide to the manuscripts and printed books illustrating the progress of musical notation - British Museum - 1885.djvu|Упутствиє (1885,рок) за напредованє писаня нотациї
Neume.jpg|Неуми-початни знаки нотациї, хтори теоретичаре вельо роки познєйше  дешифровали и унапредзовали їх випатрунок 


## Литература
*  Фйодор Дудка: Основи нотоґрафиї (1986) (преложел композитор, музични педаґоґ Деян Деспич член САНУ)

## Вонкашнї вязи
* Марко Тайчевич: ''Основна теория музики.''
* Никола Миросавич: ''Цо то теория музики а цо джез теория.''

## Референци

Катеґория:Музика


Катеґория:Теория музики
Катеґория:Музични термини