Миска

**Миска** то файта судзини. Терашня форма виведзена як деминутив од форми миска, хтора у нашим язику нє зачувана, алє иснує у словацким, польским, українским и др.: слц. и чес. *misa*, поль. *misa* и *miska*, укр. *миса*, стсл. misa. Од народно-латинского m:sa (лат. *me:nsa*).

*Мисочка* (ж. род) то демунитив од миска. Слц. *Misôčkа*.

Миска, (мн. миски),  то кухньова судзина, найчастейше направена зоз порцолу. Миска дакус глїбша (подобна малому лавору) хтору хаснуєме за пририхтованє єдла, або ше у нєй послугує єдло. У мискох ше послугує юшка, даяки чечни єдзеня, рижни шалати, рискаша, кромплї, компоти итд. По форми можу буц округли, квадратни, елипсови або даякей другей форми.

Материял з хторого є правена то: метал, древена лєбо глїняна. Велькосц и глїбина мискох може буц рижнородна. Можу буц у рижних фарбох, прикрашени зоз квециками, або другима мотивами, тиж и позлацени або пострибловани  итд.

Пре свой специфични випатрунок миски ше лєгко можу тримац у рукох, поготов кед маю ручки, без страха же ю випущиме зоз рукох, або же ше єдло зоз нїх висипе aбо розлєє. Спочатку миски мали на бокох ручки а даєдни миски маю и покривки, найчастейше то полцорово, хтори ше хасную за шветочни нагоди.

## Историят
Перши предмети - судзини пренайдзени тисячи роки назадок. Людзе их хасновали ище од палеолита. Таки предмети були пренайдзени у природи котри могли послужиц даякей наменки а познєйше их людзе почали правиц зоз каменя, древа а од неолита почали правиц зоз глїни. Спочатку судзину з глїни нє випекали, та були краткотирваци, швидко ше розбили лєбо знїчтожели од хаснованя. Судзина та и миски тирвацо затримую свою форму аж после печеня на температури найменшей 500 °C. 

У кнїжкох даєдних державох миска ше спомина уж у 17. вику алє предпоставка же ше зявела и вельо скорей. Зоз историї дознаваме же ше перши миски зявели у Китаю, Античней Греческей и на Криту. Миски ше давно правело лєм зоз керамики и металу, док нєшка ше хаснує и скло и рижни файти пластики.

## Традиция
У велїх културох и традицийох, єдзенє и пице ше конзумую зоз заєднїцкей миски лєбо шольки.

Мено такей судзини ше вола и преклада як „велька миска за єдло.“ Таки обичай найчастейши у руралних штредкох дзе фамелиї и далєй отримую таку традицию, конзумованє з єдней миски. (Зимбабве, Мали, Сенеґал, Китай и др.)

## При Руснацох
После приселєня та по штредок 19. вика подобне звикнуце було и при Руснацох.  Були то вельочислени фамелиї и за столом челядз єдла з миски хтори були плехово алє кажде мал свой прибор; видлїчку лєбо ложку, часто древену. Миски з печеней глїни ше зявели вельо познєйше штредком 20. вику. Хасновала ше єдна ,,заєднїцка миска“ – миска зоз хторей шицки особи за столом єдли..

Єдла хтори ше варело и єдло з миски, були то найчастейше: 

:*замешка (з кукуричней муки), каша (з кукуричней крупи), галушки ,,на сухо&#39;&#39; и под.

:* Тиж у миски ше послуговали бобальки хтори ше обовязково вше правели за швето Крачун.

:* Дакеди давно на свадзби каша була єдина слатка лакотка хтора була послужена у плехових а познєйше у глїняних мискох.(такв. пасульово - пре билу ґлазуру (таки миски були препечени и здабали на пасулю).

## Ґалерия

Файл:Činija za supu iz Takovskog dvorca (sa poklopcem, tacnom i kašikom).jpg|Миска за юшку зоз покривку, тацну и ложку, (позлацена)
Файл:Činija za voće iz Takovskog dvorca.jpg|Миска За овоц 
Файл:Bowl, Pec, 14th c. National Museum of Serbia.jpg|Штредньовиковна миска зоз Сербиї 
Файл:China, Jiangxi province, Jingdezhen, Ming dynasty (1368-1644), Xuande mark - Bowl with Decoration of the "Three Friends" - 1953.631 - Cleveland Museum of Art.tif|Китайска миска, зоз 1426 - 1435 року п.н.е.
Файл:Bowl (pineapple pattern) - from Thailand.jpg|Миска зоз Тайланду
Файл:Keramika u Bijeljini 38.jpg|Украсна миска, музей Семберия, Биєлїна


## Литература

* *Словнїк руского народного язика А – Н*, I, Нови Сад 2017.рок, бок 723.

* Hogan, C. Michael (2007).„Phaistos fieldnotes”. The Modern Antiquarian.

* Steponaitis, Vincas P. (1983).    Ceramics, Chronology, and Community Patterns: An Archaeological Study at Moundville. The Modern Antiquarian. New York: Academic
Press. стр. 68–69. ISBN 978-0-12-666280-1. Архивирано из оригинала 11. 12. 2004. г. Приступљено 16. 09. 2019.

* Walters, H. B. (1905).  History of Ancient Pottery: Greek, Etruscan, and Roman. The Modern Antiquarian. New York: Charles Scribner&#39;s Sons. стр. 140, 191-192.

## Референци