Мирон Будински

**Мирон Будински**, (*19. фебруар 1931—†2. юний 2018), културни дїяч, писатель и професор медзи Руснацами у Войводини.

## Биоґрафия

Мирон Будински ше народзел у Руским Керестуре 19. фебруара 1931. року. Оцец Янко и мац Мелания родз. Такач. Мирон мал ище шестру Марию и брата Якима. Його оцец Янко Будински бул познати друкарски роботнїк, културно-просвитни роботнїк и вельорочни театрални аматер у Руским Керестуре и вон мал обачлїви уплїв у интелектуалним формованю свойого сина Мирона. Мирон Будински закончел основну школу у своїм валалє, а 1. класу нїзшей ґимназиї школского 1943/44. року у Ужгородзе. 2, 3. и 4. класу нїзшей ґимназиї зоз одличним успихом закончел у Руским Керестуре и бул ошлєбодзени од покладаня малей матури. Висши класи ґимназиї зоз вельку матуру закончел у Бачким Петровцу 1951. року, а Природно-математични факултет у Беоґрадзе 1955. року.

Мирон Будински ше оженєл зоз Марию родз. Сабадош зоз Руского Керестура. У малженстве мали дзивку Любку. 

Уж такой по законченю студийох, школского 1955/56. року, Мирон Будински робел як професор у ґимназиї у Старей Пазови, а вец у индустрийней школи зоз практичну обуку од 1957. по 1960. рок. Од 1960. року постал асистент на Технїчним факултету у Новим Садзе и ту робел полни єденац роки. Потим робел як професор математики у ґимназиї у Србобранє од 1971. по 1973. рок. Року 1973. року ше врацел на место фахового сотруднїка на Технїчни факултет у Новим Садзе и ту остал по 1996. рок, кед пошол до пензиї.

Умар 2. юния 2018. року. Поховани є на Новосадским теметове.

## Литературна творчосц
Мирон Будински ище як школяр постал сотруднїк *Пионирскей заградки*, новинох *Руске слово* и часопису за културу ''Шветлосц''. Поезию писал на руским а познєйше и на словацким язику.

Мирон Будински охабел значни шлїд у рускей литератури у Войводини. Велї ґенерациї руских школярох у рамикох школскей лектири читали його *Воденїчку на стриберним потоку*, а його писнї и приповедки читали у *Пионирскей заградки*. Кнїжку сказкох (22 сказки) *Воденїчка на стриберним потоку* Мирон Будински обявел 1969. року. Будински  удатно витворює  индивидуалну димензию текстох зоз преширйованьом и конкретизованьом руского животного простору, зоз животну филозофию характеристичну за руски етнос. Сказки повязани зоз систему вредносцох и моралнима принципами хтори писатель заступа. *Воденїчка на стриберним потоку*  Мирона Будинского у цалосци ма винїмкову вредносц за руску литературу. За кнїжку *Воденїчка на стриберним потоку* Мирон Будински достал награду *Невен* на Змайових дзецинских бавискох 1970. року у Новим Садзе.

Мирон Будински бул у ґрупи перших пейцох руских писательох хтори постали члени Дружтва писательох Войводини од 1971. року. Було му то вельке припознанє за кнїжку сказкох за дзеци *Воденїчка на стриберним потоку*, єдину кнїжку на руским язику котра дожила три виданя.

Старши любителє нашей литератури уж од 1948. року у рочних Календарох, а од 1952. року и у часопису *Шветлосц* мали нагоду читац його поетски и прозни витвореня аж по 1970. рок кед, пре обєктивни причини, престал активно сотрудзовац зоз нашу периодику. Алє, його твори були и далєй заступени у наших антолоґийох, а обявйовани су и на сербским, словацким, українским, македонским и румунским язику. То найлєпши доказ же твори Мирона Будинского здобули тирвацу вредносц и достойне место у нашей културней скарбнїци.

## Анґажованє на просвитним планє

Мирон Будински бул єден з авторох важного тексту-документу о „Дружтвеней и педаґоґийне оправданосци за снованє Ґимназиї на руским наставним язику” 1969/1970. року у Руским Керестуре, у хторим медзи иншим стало же рoзвой националних културох нєподполни без просвитно-oбразовних установох, у першим шоре без школства зоз наставу на мацеринским язику, та и Ґимназию по руски. 

Мирон Будински тиж надпоминал же у прешлосци наука нє була доступна ширше у народзе, бо векшина людзох знала лєм звичайни каждодньови язик, а нє и язик науки, як и же наш руски народ зробел вельки крочай и усиловносц у Руским Керестуре 7. септембра 1970. року  з oтвераньом ґимназиї. Ґимназия у Руским Керестуре 1970. року була обновенa дзекуюци потримовки и закладаню ентузиястох яки бул Мирон Будински и вона и тераз иснує и роби у Руским Керестуре як єдина руска штредня школа у Сербиї и у швеце!

Мирон Будински бул замерковани и як маляр-аматер. Свойо подобово роботи обявйовал у руских виданьох. Мирон Будински призначени як маляр-аматер у лексикону *Подобова творчосц Руснацох*.

Мирон и Мария Будински були члени и почитователє Дружтва за руски язик, литературу и културу од самого його снованя 1970. року.

## Литература
* Јулијан Тамаш: *Русинска књижевност, историја и статус,* Матица српска, 1984. боки 228-231

* P. R. Magocsi  and Ivan Pop: Budinski, Miron. See Literature: Vojvodina, *Encyclopedia of Rusyn History and Culture,* University of Toronto, 2005, ISBN 0-8020-3556-3, p. 52. 

*  Ґрупа авторох, „Мирон Будински, маляр  аматерˮ - *Подобова творчосц Руснацох,* Дружво за руски язик, литературу и културу, Нови Сад, 2003, бок 20
* *Руски християнски календар* 2019. рок, бок 228

## Вонкашнї вязи
* ''Шветлосц, часопис за литературу и културу'' (Перше число), Видавательне и друкарске предприяце Руске слово, Руски Керестур, 1952, бок 30  

* ''Пионирска заградка,'' часопис за руски дзеци у ФНРЮ, юний 1947, чис. 1  Рок 1, писня *Двойо курчатка,* бок 6

* ''Стихи Мирона Будинского'' - рецитує Мария Горняк

* WorldCat the world’s largest library catalog:  ''Vodenïčka na stribernim potoku''

* Kupindo.com: ''VODENICA NA SREBRNOM POTOKU'' - Miron Budinski 

## Референци


Катеґория:Руснаци у Сербиї
Катеґория:Керестурци
Катеґория:Писателє
Катеґория:Писателє за дзеци
Катеґория:Дїяче у култури
Катеґория:Професоре
Катеґория:Маляре
Катеґория:Член Дружтва писательох Войводини
Катеґория:19. фебруар
Катеґория:Народзени 1931
Катеґория:2. юний
Катеґория:Умарли 2018