Xenofont Dzindzifi

miniatura|268x268px|Xenofon Dzindzif
miniatura|272x272px
**Xenofont Dzindzifi** (idhyea-ashi cunuscut ca: Xenonofon Dzindzif, Raico Jinzifov, Рајко Жинзифов, Райко Жинзифов; Velis, 15 Shcurtu 1839 - 15 Shcurtu 1877, Moscova) — Armãn, cunuscut iluminator machidunescu shi poet. Lucra tu ma multe sferi - fu publitsistu, traducãtor shi adunã folclor popular.

## Banã
Aflat tu Velis tu taifa armãneascã elinofila tsi yinea di Moscopole, a tu Velis yinea dit Bitule. Afendu-al Xenofon, Ioan Dzindzifi bitisi facultate di meditsina tu Athina, ma lucra ca dascal gãrtsescu Velis. Ioan ira hilj al Atanas dit Moscopole. Tu Bitule sã-nsurã cu Vãryãrã Maria idhyea-ashi elinofila. 

Cu sculia ahurhi Velis, iu afendu-su lucra ca dascal. Tu ahurhita a anlui 1856 Xenofon s-duse s-lucreadzã Pãrleap shi-u agiuta a dascalui Dimitri al Miladin, sh-nãs Armãn di Strug cai cãdzu tu impresia a pan-Slavizmului. Sã-spuse ca numa a lui di Xenofont (*Xenofontos*) u-alaxi tu Raico sum influentsa a dascalui Dimitri al Miladin, sh-deapoea influentsa al revolutsionerlu vãryãrescu Gheorghi Racovschi. Lucurlu-a lui ca dascal u-dutsea tu cãsãbãlu Chilchis deadun cu Dimitri. Deapoea fudzi Arusie, iu sã-nsimnã ti studie cu agiutorlu a Vãrgãrlor tu Ghimnazie di Herson tu anlu 1857, sh-deapoea pi Facultate di istoria shi filologhia di Moscova. Aclo lucra deadun cu alantsãlji studentsã dit Machidunie, shi lucra ca scriitor, traducãtor shi publitsistu.

Tu Arusie u-apurã Constantin al Miladin, cai u-adutsea tu tsircurle pan-slavistitsi shi atmosfera aruseascã. Dzindzif le-alãsã 18 di-anji a banãljei tu Arusie ca oarfãn shi emigrantu. Tu gazeta di Moscova "Dzua" li-publicР memoriile a lui ti fratslor Miladin tu numirli di 17 Brumar pãnã di 1 Andreu 1862 sum numa "Vilishanlu". Tu Moscova ut anlu 1863 u-publicã unica carte cu poezii a lui, cãcum shi tradutsiri dit limbile aruseascã (Pushchin, Ljermontov, *Cãnticlu-a ashcheriljei al Igor*), ucraineascã (Cobzar, Taras Shevcenco) shi cehã (Manuscrislu di Cralovodvor). Dupu bitisita-a univerzitatiljei lucrã ca profesor ti limba gãrtseascã veacljã tu unã di ghimnaziile di Moscova. Idhyea-ashi lucra tradutsiri shi publitsisticã shi lucra ti fimiridzli aruseshti shi vãryãreshti dit Constantinopoli.  

## Lucru
Dzindzif scria cãntits di cai nai ma importantsã sãntu "Boatsea" shi "Pi Pashcile". Scria shi poema "Cãmeashe sãndzãnatã" tsi fu tradusã sh-pi limba armãneascã di partea di Dina Cuvata tu Unia ti culturã-a Armãnjlor dit Machidunie. Poema-aistã inshi tu anlu 1870 tu Braila, Rumãnie. Tu poema sã-zburashce ti tirania a otomanjlor shi bana greao a popului tu Imperia Otomanã. S-mindueashce cã fu scriatã sum influentsa-a poetlui ucrainescu Taras Shevcenco, dupu istora dealihea, iu unã dadã u-purtã tu cãsãbã cãmeashe-a hiljlui a ljei dupu tsi-u vãtãmarã Turtsãlji, shi u-spunea a popului tu uborlu biserichescu.

## Bibliografia
**Poeme**

* Cãmeashe sãndzãnatã

**Cãntits**

* Boatse
* Ohãrda
* Tsãrãpan (Proseac)
* Plãcãrie - tradutsire
* Eta
* Corbu
* Ti fratlu a mel
* Cãnticlu nicãntat pãn sone
* Pãnã la dada vãryãreascã
* Lucru di poezie
* Ninga arãulu Avardar
* Huryeatã
* Dupu moarte-a N. Ognjanov
* Europeizmul tu Shumen
* Ti yrãmbolu a...
* Biligrad
* Jileare
* Boatse-ascumtã
* Pirister
* Ãntribare shi-apandase
* Lãutãgi tu sutsatã
* Yis
* Plãcãrie
* Tu xeane
* Anjlji tiniri
* Ti xenlu
* Veduvã
* Muabete cu soare
* Insomnia
* Pi Pashcile
* Singurlu ti insunji
* Cãntic
* Iho pãn la cãntãtorlu
* Ti dada-a mea
* Cãsãbã
* Anlu não
* Eshci cãntãtor ninte moartea
* Dimãndare

**Pirmifi**

* Priimnare