Servetsch d'infurmaziuns per il traffic public

**LITRA – Servetsch d'infurmaziuns per il traffic public** (curt *Litra*, moda da scriver popria LITRA) è ina societad cun sedia a Berna.

La LITRA è la plattafurma per la politica da traffic en Svizra ed il post da consultaziun per infurmaziuns neutralas e fundadas davart il traffic public en Svizra. La LITRA porscha a ses commembers impurtantas pussaivladads da colliaziun cun purtaders da decisiuns. Ella infurmescha ils commembers, la politica, ma era las medias, las autoritads, la scienza ed il grond public davart ils temas, ils svilups ed ils eveniments da la politica da traffic actuals. La LITRA s'exprima davart dumondas centralas da la politica da traffic e guarda tar mintga sessiun sin ils temas da traffic impurtants.

## Istorgia
La Litra è vegnida fundada l'onn 1935 en connex cun la campagna da la votaziun davart l'iniziativa da separaziun dal traffic sco **''Li**gue suisse pour l’organisation rationelle du **tra**fic*. La campagna da la votaziun aveva l'intent da sustegnair las autoritads "en la protecziun da las instituziuns da traffic che tutgan a tut la populaziun". La suprastanza consistiva dals cussegliers dals chantuns burgais Hans Käser (president) e Bernard de Weck (vicepresident) sco er il cusseglier naziunal da la Partida da purs, mastergnants e burgais Hans Tschumi. La societad è vegnida renumnada l'onn 1977 en *Servetsch d'infurmaziuns per il traffic public LITRA''.

La societad era ina pioniera da la politica da traffic: gia l'onn 1960 – la planisaziun da la rait da vias naziunalas era strusch terminada – ha la societad pretendì ina "concepziun generala da la politica da traffic svizra" per prevegnir problems da traffic. En connex cun la "debatta da la mort dal guaud" en ils onns 1980 crititgava la Litra l'augment da traffic permanent e veseva en las emissiuns dal traffic sin via in motiv principal. Perquai è ella s'engaschada intensivamain per introducir ina taxa sin il traffic da camiuns pesants ed ina vignetta per autostradas.

En ils onns 1990 defendeva la Litra il pli savens ina politica da traffic svizra ecologica: ella observava cun preoccupaziun l'augment continuant dal traffic da martganzia da vias. D'ina vart temeva ella la perdita da la muntada da las VFF e cun quai perditas finanzialas per la cuminanza. Da l'autra vart fascheva ella quitads per las consequenzas negativas da la sanadad per la populaziun e per la natira pervia da las svapurs da traffic.

## Finamiras
Dapi pli che 80 onns s'engascha la LITRA per il traffic public en Svizra. Cuminaivlamain cun ses pli che 200 commembers s'engascha la LITRA per stgaffir cundiziuns favuraivlas per il traffic public, per in sistem da traffic svizzer productiv ed integrà sco era per in'economia da traffic innovativa.

## Servetschs
La societad derasa infurmaziuns davart dumondas e giavischs dal traffic public, prenda posiziun davart problems da traffic e prenda part a proceduras da consultaziun, particularmain tar projects da lescha che pertutgan il traffic.

Per ses commembers porscha la LITRA ultra da quai ils suandants servetschs: lavur politica, cussegliaziun da politica da traffic, fatgs dal traffic public, prevista da sessiuns, servetsch d'infurmaziuns, dumbers da traffic, studis, occurrenzas da sessiun, viadi d'infurmaziuns.

## Commembers
Pli che 200 commembers sustegnan la LITRA e profiteschan da la basa da rait largia per spezialists da traffic public dals suandants secturs:

* Construcziun ed industria
* Cussegliaziun, inschigneria e servetschs
* Producent da material rudlant e da bus, industria da furniturs
* Interpresas da transport
* Associaziuns, chantuns, instituts

## Organs da societad
La LITRA ha ina suprastanza che represchenta ina gronda part, nua che totalmain 50 politichers e represchentants da commembers fan part. Ils plis impurtants commembers s'inscuntran ultra da quai en la giunta directiva e prendan decisiuns strategicas. Il president represchenta la LITRA cunter l'extern, maina tras nossas occurrenzas e defenda politicamain ils interess da noss commembers. Il post d'administraziun da la LITRA sa cumpona da trais persunas. Ina cumissiun da finanzas independenta veglia sur il preventiv ed il quint annual da la LITRA.

## Fatgs dal traffic public
Tge rolla gioga il traffic public en Svizra? La LITRA publitgescha statisticas da traffic impurtantas en il document da dumbers da traffic da la LITRA, rapports detagliads scientifics davart il traffic public en la seria melna, dumbers d'utilisaziun actuals en il reporting trimestrial e documentaziuns detagliadas da l'activitad politica en il rapport da gestiun.

## Prix LITRA
La LITRA ha creà l'onn 2011 en occasiun da sia existenza da 75 onns in premi per lavurs scientificas – il Prix LITRA. Quel sa drizza a tut las studentas ed ils students d'universitads e da scolas autas svizras che sa deditgeschan en lur lavur da bachelor u da master al tema "traffic public" e "mobilitad".

Cun il Prix LITRA promova la LITRA talents da traffic public giuvens e vul sustegnair l'interess per la branscha sco er animar da ponderar davart temas actuals. Spezialmain success han lavurs davart dumondas da la planisaziun dal territori, davart la favuraivladad al clima dal traffic, davart dumondas da tariffa e davart la planisaziun ed il meglier diever da l'infrastructura. Il Prix LITRA è orientà intenziunadamain interdisciplinar.

La LITRA premiescha annualmain trais lavurs da finiziun studenticas cun ina summa da premi da 3000 francs.

## Weblinks

* www.litra.ch

## Annotaziuns