Implant da biogas

In **implant da biogas** serva a la producziun da biogas tras fermentaziun da biomassa. En indrizs agriculs vegnan per ordinari duvrads excrements animalics (puschina, grascha) e plantas d’energia sco substrat; indrizs betg agriculs fan diever da vanzadiras da cuschina. Il gas che resulta vegn il pli savens duvrà directamain al lieu, en ina centrala termoelectrica sin distanza, per producir electricitad ed energia termica. La materia organica che resta enavos sco product lateral dal process da fermentaziun po vegnir duvrada sco ladim. 

## Princip d’in implant da biogas

En in implant da biogas vegn il substrat decumponì en sias substanzas microbicas a moda anerobica (pia senza oxigen). Quest process sa lascha applitgar tar biomassa ch’è levamain decumponibla sco puschina, plantas d’energia (surtut silascha da tirc, granezza e pastg), products secundars da l’agricultura e rumens biologics (dad iert e cuschina). Strom e lain, che cuntegnan surtut cellulosa e lignocellulosa, na sa decumponan però be malamain u insumma betg sut cundiziuns anerobicas e na vegnan perquai betg duvrads.

Differentas sorts da microorganissems fan diever da la cumposiziun cumplexa da la biomassa (surtut idrats carbonics, grass e proteins) sco furnitur da substanzas nutritivas e d’energia. Cuntrari a la decumposiziun aeroba (p.ex. en furma dal cumpostar) pon ils organissems però trair a niz en il cas da la fermentaziun aneroba be ina pitschna part da l’energia ch’è cuntegnida. L’energia che na po betg vegnir utilisada a moda anerobica sa chatta en il ‹product da rument› metan. Quai ha per consequenza ch’ils microorganissems ston elavurar relativamain grondas quantitads da substrat per pudair cuvrir lur basegn d’energia. Ils dus products principals che resultan da la decumposiziun anerobica èn il metan (CH4) ch’è ritg d’energia ed il dioxid carbonic (CO2). Damai che omadus cumparan en furma da gas, sa spartan els dal substrat da fermentaziun e furman las cumponentas principalas dal biogas. Il CO2 na sa lascha betg oxidar vinavant, po però vegnir brischà ensemen cun il CH4 en la centrala termoelectrica.

## Substrats per la producziun da biogas
La materia prima che vegn duvrada per producir biogas vegn per ordinari numnada substrat. Teoreticamain è adattada per quest intent mintga furma da biomassa che po vegnir decumponida bain sut cundiziuns anerobicas (fermentaziun). Tut tenor la cumposiziun chemica (idrats carbonics, grass, proteins e.a.) resulta per mintga massa in different quantum da biogas cun ina cumpart da metan che variescha medemamain. En la pratica decidan ultra da quai ils custs da cumpra resp. da cultivaziun sco er las indemnisaziuns statalas (a basa da la legislaziun davart las energias regenerablas) davart il substrat che vegn effectivamain duvrà.

### Decumposiziun dal substrat

Ina part dal substrat serva als microorganissems sco substanza alimentara per sviluppar massa cellulara en rom da la divisiun da la cella (anabolissem). L’energia ch’è necessaria en rom da quest process vegn gudagnada tras la fermentaziun dal substrat. En cumparegliaziun cun la respiraziun aeroba è la cumpart d’energia che po vegnir gudagnada relativamain pitschna; perquai dovri in grond quantum da materia prima per mintga cumpart da materia cellulara che vegn producida.

Ord vista dal producent da biogas è quai tuttavia giavischà: in bun substrat è quel, dal qual ina gronda part da la substanza sitga vegn transfurmada en gas che sa lascha explotar energeticamain. Enavos resta ina maschaida bletscha, l’uschenumnada restanza da fermentaziun, che consista dal material organic che sa lascha strusch decumponer sut cundiziuns anerobicas sco er da sablun u autras materias mineralas. Quel vegn normalmain duvrà en l’agricultura sco ladim, damai ch’el cumpiglia anc tut ils oligoelements dal substrat, quasi tut il nitrogen e fosfor e – tut tenor la metoda che vegn applitgada en l’implant da biogas – er bunamain tut il zulper.

## Process microbics
La decumposiziun aneroba da biomassa furma la basa per la furmaziun da gas da marschira sco gas da deponias, gas da sereneras, gas da palids u biogas. A quest process èn participadas bleras differentas spezias da microorganissems. Lur cumposiziun dependa dal substrat, da la valur pH, da la temperatura e dal decurs da la fermentaziun. Las capacitads da metabolissem da quests microorganissems èn ordvart vastas e multifaras; perquai pon vegnir decumponidas quasi tut las materias organicas. Sulettamain elements fibrus da la cellulosa sco er cumparts lainusas da la lignocellulosa sa laschan be decumponer vess a basa d’encims. Per ch’i possia sa furmar metan, è plinavant necessaria ina cumpart d’aua suffizientamain auta en il substrat da fermentaziun. 

Il process da decumposiziun vegn descrit en quatter fasas che sa cumponan mintgina da process biochemics specifics. En la gronda part dals implants vegn permanentamain manà natiers substrat, uschia che las quatter fasas han lieu parallelamain.

### Emprima fasa: idrolisa
Ils microorganissems n’èn betg abels da recepir macromoleculs polimers (p.ex. idrats carbonics u proteins) directamain en la cella. Perquai vegnan l’emprim secretads diversas sorts dad exoencims sco amilasen, proteasen u lipasen. Quels idroliseschan ils macromoleculs en lur oligomers e monomers dissolvabels. Idrats carbonics sco amets u semicellulosa vegnan uschia decumponids en oligo- e monosaccarids. Proteins vegnan reducids a peptids ed acids aminus. Er grass pon vegnir idrolisads en lur cumponentas sco per exempel en acids da grass e glicerin.

### Segunda fasa: acidogenesa u fasa d’acidificaziun
Ils products da l’idrolisa vegnan metabolisads tras microorganissems che furman acids. Ils products da questa acidogenesa èn acids da grass inferiurs sco er auters acids da carbon (acid da valerian, acid da paintg, acid da propion), en pli alcohols sco etanol e sco product da decumposiziun dals proteins idrogen sulfuric (popular: gas marsch) ed amoniac. Ultra da quai sa sviluppan acetat, idrogen e dioxid carbonic che furman ils products da partenza per la furmaziun da metan.

### Terza fasa: acetogenesa u fasa da la furmaziun d’aschieu
Durant l’acetogenesa vegnan ils acids da grass e da carbon inferiurs sco er ils alcohols inferiurs transfurmads tras microorganissems acetogens en acid d’aschieu (acetat).

### Quarta fasa: metanogenesa u fasa da la furmaziun da metan
En il decurs da la davosa fasa, che succeda exclusivamain a moda aneroba, vegn l’acid d’aschieu transfurmà en metan; quai succeda tras agents acetoclastics sco mussà en l’equaziun 1. Radund 30&nbsp;% dal metan sa furma tenor l’equaziun 2 or d’idrogen e CO2, ils products bruts da l’acetogenesa. Cun emplenir dal tuttafatg l’implant resp. reducir il temp da giaschair ed augmentar la temperatura succeda quest process – auter che quai ch’ins pensava pli baud – surtut sur la via da reacziun idrogenotrofa (vul dir che utilisescha idrogen). Acetat na vegn pia en emprima lingia betg schlià directamain en dioxid carbonic e metan (via da reacziun acetoclastica, vul dir che divida acid d’aschieu), mabain transfurmà en in emprim pass en idrogen e dioxid carbonic (oxidaziun d’acetat sintropa); en in segund pass vegnan quests elements alura transfurmads en biogas cun agid da la metanogenesa idrogenotropa. La furmaziun da metan sur la divisiun d’acid d’aschieu succeda en quantitads pli grondas be sche l’implant na vegn betg surchargia resp. sch’il giaschom vegn laschà ditg per terra e na cuntegna betg autas concentraziuns d’acid d’aschieu.

La metanogenesa è in process (exoterm) che furnescha energia (-ΔG°´: energia da reacziun che vegn libra); el pussibilitescha uschia las reacziuns da l’acetogenesa e da l’oxidaziun d’acetat sintropa ch’èn dependentas d’energia (+ΔG°´: reacziun che consumescha energia).

(1) Divisiun d’acid d’aschieu (via da reacziun acetoclastica): CH3COO- + H+ → CH4 + CO2 (ΔG°´ = -35,9&nbsp;kJ/mol)

(2) Utilisaziun d’idrogen (via da reacziun idrogenotrofa): CO2 + 4 H2 → CH4 + 2 H2O (ΔG°´ = -131,0&nbsp;kJ/mol)

Las quatter fasas na sa laschan betg sparter strictamain ina da l’autra; per exempel producescha gia l’acidogenesa acid d’aschieu, idrogen e metan. La metanogenesa percunter pretenda abilitads da metabolissem ch’èn da chattar be tar ils metanogens. Quests microorganissems fan part da las gruppa da las archaeas (classas Methanobacteria, Methanococci e Methanomicrobia) ed èn be parentadas a l’ur cun las bacterias che realiseschan ils ulteriurs pass da decumposiziun.

## Manaschi da l’implant
Davart la moda da collavuraziun tranter ils singuls microorganissems san ins be pauc. Perquai èsi grev da reglar a moda optimala ils singuls parameters (cumposiziun e quantitad dal substrat, temperatura, regulaziun da l’indriz da truschar e.a.). La gronda part da questas decisiuns sa basan sin experientschas. En rom da projects da perscrutaziun emprov’ins da chattar caracteristicas da las populaziuns resp. communitads microbiologicas per chapir meglier ils connex.

Per ch’il process da decumposiziun en il cas da la fermentaziun bletscha restia constantamain en funcziun, è necessaria ina temperatura mesofila da 30 fin 35&nbsp;°C. Per pudair mantegnair quella vegn duvrada ina cumpart signifitganta da la chalur persa che resulta en l’implant or da la producziun d’electricitad; quai vala surtut sche la concentraziun dal substrat è plitost bassa. Implants cun fermentaziun sitga basegnan percunter ina cumpart bler pli pitschna da la chalur che vegn producida. Per in manaschi efficazi ed economic da l’implant èsi impurtant da pudair trair a niz uschè bain sco pussaivel la chalur persa (stgaudament da l’edifizi, sistem da sientar furment e.a.). 

En la pratica vegnan applitgads concepts d’implants che sa differenzieschan vaira ferm in da l’auter. La cumponenta decisiva a favur u disfavur d’in concept u l’auter furma la cumposiziun dal substrat. Relevantas èn percunter er cundiziuns generalas sco la legislaziun davart energias regenerablas (che decida davart las tariffas d’indemnisaziun per l’electricitad che vegn producida). Tar la planisaziun d’in implant èn er da resguardar prescripziuns davart l’igiena e la limitaziun d’emissiuns.

### Fermentaziun bletscha e sitga

Ina differenza centrala entaifer ils differents tips d’implants furma la fermentaziun bletscha u sitga. Tar la fermentaziun bletscha procura in’auta cumpart d’aua ch’il substrat da fermentaziun sa lascha truschar bain; durant la fermentaziun vegn ella truschada permanentamain. La fermentaziun sitga (u er fermentaziun a basa da substanzas insolublas) vegn fatga cun biomassa che sa lascha plunar. Tar questa varianta na fan ins betg vegnir liquida la massa da fermentaziun e na la maschaida er betg. Tge metoda che vegn applitgada dependa er qua en emprima lingia da la cumposiziun dal substrat.

Per trair a niz puschina vegn be en dumonda la fermentaziun liquida. Biomassa ch’è ritga da structura blochescha percunter savens l’indriz da truschar; perquai sto quella vegnir manizzada bain ed enritgida cun liquid en cas da fermentaziun bletscha. La gronda part dals implants vegn endrizzada sin manaschis purils che cumpiglian tant l’allevament da muvel sco er plantas d’energia; els funcziuneschan perquai savens a basa da la fermentaziun bletscha.

Per la fermentaziun sitga vegn en dumonda biomassa che deriva da ierts e da la cultivaziun da curtins sco er da pastg e fain. La fermentaziun sitga cumplettescha u remplazza savens il cumpostar. Il term ‹fermentaziun sitga› maina però in pau en er, damai ch’ils microorganissems basegnan er en quest cas in medium liquid per pudair surviver e per il metabolissem. A partir dal 2004 è vegnì pajà en tschertas regiuns in bonus da tecnologia per implants a basa da fermentaziun sitga; dapi il 2009 è quest sustegn supplementar vegnì stritgà, damai che era questa tecnologia vala uss sco etablida.

### Fermentaziun cuntinuanta e tenor il princip da Batch
La gronda part dals implants enconuscha ina fermentaziun cuntinuanta. Quai vul dir ch’i vegn agiuntà al process en intervals regulars, per ordinari pliras giadas a di, substrat e retratg biogas sco er restanza da fermentaziun. D’avantatg tar quest sistem è ch’el sa lascha automatisar bain e che la producziun da gas succeda a moda relativamain regulara, uschia che las cumponentas successivas sco il nettegiament dal gas, l’implant da stgaudament modular ed il tractament dal gas lavuran medemamain cuntinuadamain. Sper la fermentaziun bletscha pussibilitescha er la fermentaziun sitga in manaschi cuntinuant. Sche la cumpart da massa sitga è però fitg auta u il substrat fitg fibrus, per exempel tar rument da cuschina u tar rument verd, vegn applitgada la fermentaziun tenor il princip da Batch. Quai vul dir che la producziun da biogas vegn terminada tar mintga chargia; alura vegn il fermenter svidà ed emplenì cun la proxima chargia. Cun colliar entaifer in implant plirs fermenters che vegnan chargiads en etappas, sa lascha er realisar en il cas da la fermentaziun sitga ina producziun da gas quasi cuntinuanta.

### Implants d’in e da plirs stgalims
Ils singuls pass da la decumposiziun microbica han mintgin sias cundiziuns da basa optimalas. L’idrolisa funcziunescha il meglier cun ina valur pH bassa, levamain ascha; blers implants enconuschan perquai in stgalim d’idrolisa al qual suonda lura il stgalim da metan. La metanogenesa sa sviluppa il meglier en in milieu levamain alcalic. Savens vegnan però er colliads parallelamain plirs fermenters senza sparter quels en singuls stgalims da reducziun. A la fin da la chadaina da producziun da gas possedan ils blers implants anc in uschenumnà recipient da magazin; quel è serrà ermeticamain e procura per ina fermentaziun finala.

## Utilisaziun dals products
### Biogas

Per gronda part vegn il biogas duvrà directamain al lieu per producir electricitad ed energia termica; magari vegn il biogas er raffinà a biometan. En cas da l’utilisaziun directa vegn il gas sientà
e desulfurà; alura vegn fatg ir cun il gas in motor da biogas ch’è collià cun in generatur. L’electricitad che vegn producida en questa moda vegn manada en la rait. La chalur ch’è cuntegnida en las svapurs ed en l’aua da sfradentar dal motor vegn retegnida en in stgamiader da chalur. Ina part da questa chalur vegn duvrada per stgaudar il fermentar, damai ch’ils microorganissems che reduceschan la biomassa sa sviluppan il meglier tar temperaturas da 30–37&nbsp;°C (mesofil) u 50–60&nbsp;°C (termofil). Chalur dal motor restanta po vegnir duvrada per stgaudar l’edifizi, per sientar la racolta (granezza) u per il manaschi d’implants d’aquacultura. Il pli effizient lavura l’implant sch’igl è pussaivel da trair a niz la chalur supplementara durant l’entir onn u sche quella po vegnir vendida.

### Biometan
En il fratemp han ins sviluppà divers projects d’implants da preparaziun en ils quals il biogas vegn nettegia fin ch’el ha cuntanschì la qualitad da gas natiral e po vegnir furnì sco biometan a la rait da gas natiral. Quai pussibilitescha da meglierar il grad da rentabilitad d’implants da biogas senza sistem da retegnair la chalur persa. Il gas natiral biologic po per exempel vegnir transfurmà en electricitad en implants da stgaudament che vegnan erigids directamain sper edifizis che retiran cuntinuadamain chalur, sco per exempel bogns cuverts. Quai garantescha che la chalur persa po vegnir utilisada quasi cumplettamain. Biogas raffinà sa lascha però er utilisar per vehichels che funcziunan cun gas natiral. La tecnica per transfurmar biogas en biometan è però vaira chara, uschia che quella vegn applitgada be tar gronds implants (a partir da 1,5&nbsp;MWel).

### Restanza da fermentaziun
Las restanzas da la fermentaziun che derivan d’implants da biogas vegnan reutilisadas per ina fitg gronda part en l’agricultura sco ladim. Ellas èn chemicamain bundant main agressivas envers las plantas che puschina criva, la disponibilitad da nitrogen è pli auta e l’odur main intensiva. La restanza da la fermentaziun bletscha è ina substanza sumeglianta a la puschina. Tar la fermentaziun sitga na resulta nagin cumpost, mabain ina restanza plunabla che vegn medemamain duvrada sco ladim; la quantitad correspunda pli u main a la mesadad dal substrat da partenza. Tras in tractament posteriur aerob sa lascha la quantitad anc reducir supplementarmain. Ultra da quai gida quest tractament a minimar il dumber da scherms patogens e da reducir la contaminaziun tras colliaziuns d’idrogen sulfuric (gas marsch). Medemamain èsi pussaivel da brischar las restanzas per reducir il volumen e/u gudagnar energia.

## Svilup dals implants da biogas

L’inventader da la battaria Alessandro Volta è stà in dals emprims ch’han intercurì il biogas. Gia il 1789 ha el tschiffà in gas inflammabel che derivava dal sediment dal Lago di Como. Blers enconuschents sciencists sco Faraday (ch’ha identifitgà il gas sco idrocarbon), Davy e Dalton han cundividì ils experiments da Volta. Avogadro ha scuvert la furmla chemica dal metan (CH4). Quest gas ch’era simpel d’obtegnair vegniva duvrà en il 19avel tschientaner fitg savens en l’instrucziun da fisica e da chemia a chaschun da prelecziuns experimentalas.

Vers la fin dal 19avel tschientaner han ins scuvert che aua persa po vegnir serenada cun agid da la fermentaziun anaeroba. A partir dal 1906 han ins sviluppà en la regiun da la Ruhr sereneras cun fermenters stgaudads. La finamira n’era betg quella da gudagnar biogas, mabain da reducir la quantitad da rument. Pir a partir dal 1922 han ins cumenzà a rimnar il biogas e d’al furnir a la rait da gas da la citad. Intginas sereneras gudagnavan tras quai avunda per curclar lur custs da manaschi. Enfin il 1937 avevan intginas citads tudestgas adattà lur effectiv da vehichels uschia che quels pudevan vegnir mess en moviment cun biogas. Il transport da rument da la citad da Turitg ha schizunt fatg diever fin il 1973 da questa tecnologia.

Emprimas emprovas da gudagnar il biogas betg be or da las auas persas èn vegnidas fatgas vers la fin dals onns 1930 e lura puspè en il decurs dals onns 1950. Ins ha sviluppà radund 50 implants a basa da grascha e pli tard da puschina; damai ch’il petroli daventava adina pli bunmartgà, han ins però puspè chalà cun questas emprovas. 

La crisa d’energia dal 1973 ha bain puspè rendì pli attractiva la tecnica da biogas; damai ch’ils pretschs dal petroli èn puspè tschessads, è l’ulteriur svilup però vegnì franà. Per ils pajais fitg sviluppads pon ins constatar en general che la derasaziun economica da la producziun da biogas dependa surtut da la politica d’energia mundiala (p.ex. surproducziun dad ieli ils onns 1955–1972 e crisa d’ieli 1972–73) sco er da la legislaziun naziunala (leschas areguard energia regenerabla).

Pajais ch’elavuran grondas quantitads da ruments agriculs e da puschina èn ils Pajais Bass, la Svizra e la Svezia; qua han ins rimnà en ils ultims onns la pli gronda experientscha areguard la producziun da biogas. Cuntrari ad auters pajais sco p.ex. la Germania nua ch’èn surtut en diever implants cumbinads che produceschan electricitad ed energia da chalur, vegn il biogas elavurà qua surtut a biometan. En ils Pajais Bass e la Svizra vegn quel manà en la rait da gas natiral; en Svezia vegn el surtut duvrà sco carburant d’autos.

Cumbain ch’implants da biogas èn vegnids percepids en la schientscha da la populaziun europeica pir vers la fin dal 20avel tschientaner, è il biogas gia vegnì duvrà en l’India la fin dal 19avel tschientaner per il provediment d’energia. Dapi lura èn cuntinuadamain en diever implants da biogas pitschens per il provediment d’energia privat; quai surtut en pajais asiatics sco l’India, la Corea dal Sid, il Taiwan u la Malaisia, ma er en l’Africa (p.ex. Botswana). Il pli aut dumber da tals implants da chasada enconuscha la China (radund 40 milliuns). La finamira è en quests cas be darar la producziun d’electricitad; per regla vegnan grascha ed excrements duvrads per producir energia da stgaudar e da cuschinar. En il center stat pia l’augment da la qualitad da viver dals abitants al lieu (savens en la periferia che n’è uschiglio betg liada al provediment d’energia). Questa sort d’energia vala er sco impurtant factur cunter runcadas excessivas.

## Situaziun legala en Svizra

La legislaziun svizra enconuscha ina tariffa da furniziun per energias regenerablas che enserra er il biogas. Sper in pretsch da cumpra fix exista er in uschenumnà bonus d’agricultura; quel retiran implants ch’elavuran substrats che derivan per almain 80&nbsp;% da bains purils. Quest model da promoziun duai garantir in svilup durabel en il sectur da l’energia regenerabla; ils implants da biogas a basa da puschina èn numnadamain sa mussads sco ils pli persistents. Il sistem svizzer tegna er quint dal fatg ch’i na stattan betg a disposiziun en il pajais surfatschas per plantar materias primas che creschan suenter. Damai che rument verd sa lascha be agiuntar en pitschna dimensiun ad implants a basa da puschina, han firmas da biogas sviluppà novs models d’implants. Quels èn concepids  d’ina vart per raffinar puschina a gas natiral d’auta qualitad; da l’autra vart porschan els la pussaivladad da duvrar grascha, vanzadiras da spaisas e rument verd da l’entira vischnanca senza stuair transportar quests substrats sur lungas distanzas.

## Segirezza
En implants da biogas vegnan elavuradas grondas quantitads da gas inflammabels. Perquai è la segirezza da manaschi da grond’impurtanza. Sche las apparaturas na vegnan betg manipuladas correctamain u sch’igl èn avant maun sbagls da construcziun u donns da material, alura exista in privel d’explosiun. Cun quai pon esser colliads donns vi da l’ambient (substrat u restanza da fermentaziun che contaminescha las auas); en singuls cas èn er gia sortids gas nuschaivels (idrogen sulfuric) en quantitads ch’han chaschunà pliras unfrendas.

## Valitaziun
Implants da biogas furman – sper la forza idraulica, implants solars, ovras termoelectricas a biomassa ed implants eroelectrics (rodas da vent) – impurtants producents d’electricitad e da chalur or d’energias regenerablas. Tut tenor il substrat che vegn duvrà ed il tip da construcziun han implants da biogas differents avantatgs e dischavantatgs:

### Avantatgs
* I sa tracta d’ina funtauna d’energia regenerativa (materia prima che crescha suenter e ch’è disponibla al lieu) che gida a spargnar funtaunas d’energia fossilas.

* I pon vegnir tratgas a niz plantas e parts da plantas che restan uschiglio nunduvradas; il medem vala er per lavadiras e rument verd.

* En cumparegliaziun cun autras bioenergias (biodiesel, Biomass-to-Liquid) po vegnir producida dapli energia sin la medema surfatscha.

* L’emissiun da CO2 è quasi neutrala; igl è però necessari d’er resguardar las lavurs da cultivaziun e da racolta sco er l’engraschament.

* Cun agid da biogas po vegnir producida electricitad decentrala, quai che reducescha il traject da transport fin al consument final.

* La producziun d’energia succeda cuntinuadamain; alternativamain fissi però er pussaivel da producir energia per il consum maximal e da cumplettar uschia auters implants d’energia alternativa ch’èn dependents da l’aura (rodas da vent, implants da solar).

* La qualitad dal ladim che vegn gudagnà da la restanza da fermentaziun è superiura a quella da la puschina (effect corrosiv pli bass, las substanzas alimentaras stattan a disposiziun a la planta a moda pli directa); il ladim che vegn gudagnà da l’ulteriur substrat gida er a reducir il diever da ladim artifizial.

* La fermentaziun da la puschina evitescha ch’i sa furmian emissiuns da metan e da spizza sco che quai è uschiglio il cas.

* Il biogas po vegnir duvrà en fitg differenta moda: per la producziun d’electricitad, da chalira ed en furma da metan raffinà sco carburant per autos che vegnan adattads correspundentamain.

* Biogas raffinà po vegnir manà en furma da biometan en la rait da gas natiral e schizunt remplazzar quel (quai che minimescha las emissiuns da gas cun effect da serra).

* Entaifer in manaschi puril po la producziun da biogas vegnir resguardà sco ina pussaivladad da creaziun da valur resp. sco alternativa per crear novas entradas en il territori agricul e rural.

### Dischavantatgs
* Sch’il biogas vegn gudagnà tras ina cultivaziun agricula intensiva, po quai avair influenzas negativas sin l’ambient (sminuziun da la biodiversitad).

* I pon resultar situaziuns da concurrenza tranter surfatschas che vegnan cultivadas per la producziun da nutriment, da pavel e da plantas d’energia. Surtut en pajais da svilup ston vegnir consideradas las consequenzas ch’implants da biogas pon avair sin il provediment cun mangiativas.

* Il pretsch da la fittanza da surfatschas agriculas crescha cleramain; quai munta d’ina vart in aut factur da custs per ils purs e maina a mesa vista ad in augment dals pretschs d’aliments.

* Metan ha in effect da serra ch’è 25 giadas pli aut che quel da dioxid carbonic. Perquai ston vegnir evitadas tuttas emissiuns da metan or d’implants da biogas.

* Durant ils mais d’enviern na dastga vegnir manà nagina puschina e nagina restanza da fermentaziun sin ils prads. I ston perquai star a disposiziun capacitads da magasinar correspundentas ch’èn colliadas cun custs d’investiziun (per ordinari vegnan quellas gia stgaffidas a chaschun da l’erecziun da l’implant).

## Annotaziuns


## Litteratura
* Fachagentur Nachwachsende Rohstoffe e.V. (FNR): *Handreichung Biogasgewinnung und -nutzung*, 4. ed. 2009. ISBN 3-00-014333-5 (pdf).
* Fachagentur Nachwachsende Rohstoffe e.V. (FNR): *Biogas-Messprogramm II - 61 Biogasanlagen im Vergleich,* 1. ed. 2010, ISBN 978-3-9803927-8-5, (http://www.bio-energie.de/index.php?id=1205&idtitel=385&idkat=1700).
* Bayerisches Staatsministerium für Umwelt, Gesundheit und Verbraucherschutz (StMUGV): *Biogas Handbuch Bayern*, Minca 2004, [versiun curta](http://www.bestellen.bayern.de/application/stmugv_app000006?SID=1040572111&ACTIONxSESSxSHOWPIC(BILDxKEY:stmugv_abfall_00013,BILDxCLASS:Artikel,BILDxTYPE:PDF)=X) / versiun extendida
* B. Eder, H. Schulz: *Biogas Praxis. Grundlagen, Planung, Anlagebau, Beispiele und Wirtschaftlichkeit von Biogasanlagen*, Ökobuch Verlag Staufen 2006, 3. ed, ISBN 978-3-936896-13-8
* M. Madigan, J. Martinko, J. Parker: * Brock - Mikrobiologie*, Spektrum Akademischer Verlag Heidelberg, Berlin 2001, ISBN 978-3-8274-0566-1
* Bundesverband der landwirtschaftlichen Berufsgenossenschaften (ed.): *Sicherheitsregeln für Biogasanlagen,* sut http://www.lsv.de/fob/66dokumente/info0095.pdf
* Aid-Infodienst: *Broschüre Biogasanlagen in der Landwirtschaft,* 5. ed. 2009, ISBN 978-3-8308-0856-5
* Kuratorium für Technik und Bauwesen in der Landwirtschaft e.V. (KTBL): *Faustzahlen Biogas,* 2. ed. 2009, ISBN 978-3-941583-28-3

## Colliaziuns

* Video: process da fermentaziun (a basa da substanzas insolublas)
* Visualisaziun d’in implant da biogas
* Pagina d’internet dal ''Fachverband Biogas e.V. ''
* Funcziun d’in implant da biogas
* Exempels per l’applicaziun d’implants da biogas en l’agricultura ed indicaturs-clav da lur prestaziun
* Alimentaziun da la rait electrica a basa da biogas
* Infurmaziuns davart il biogas tar ''Aid Infodienst e.V.''
* Utilisaziun da biomassa
* Onmitan – Portal davart la producziun da biogas
* Quintader da biogas