Alexi e Marcus

**Alexi e Marcus** ei in duo da cantadurs (Singer-Songwriter) dalla Surselva el cantun Grischun che conta ed accumpogna quasi exclusivamein atgnas canzuns romontschas. Lur canzun *Il clom dalla Greina* ei daventada il himni dil moviment da protest che ha salvau la Plaun la Greina da vegnir inundada e cun quei da far diever da forza electrica.

## Historia
Alexi Nay (* 4 da november 1960 a Trun/Zignau) e Marcus Hobi (* 24 da mars 1962 a Mels) ein sepresentai l'emprema gada igl atun 1983 a Laax sco *Alexi e Marcus* cun atgnas canzuns e cun canzuns popularas romontschas. Alexi Nay e Marcus Hobi han empriu d’enconuscher in l'auter ella scola da recruta ed han lura studegiau a Fribourg, nua ch’els han terminau lur scolaziun sco scolast secundar. Avon haveva Nay fatg il seminari da scolasts a Cuera e Hobi il gimnasi a Feldkirch ed a Mustér. A Turitg ha Hobi studegiau musica. Dapi pli che 40 onns fan Alexi e Marcus musica sper lur professiun da scolast secundar, cun concerts oravontut ella Romontschia, denton era ellas autras parts dalla Svizra. Alexi e Marcus contan exclusivamein per romontsch. Pliras canzuns ein daventadas canzuns popularas, sco *Il clom dalla Greina* e *Salischina*. 

Caracteristics ei il cant a duas vuschs, accumpignau da ghitara acustica (Marcus) ed/ni clavazin e flauta (Alexi). En lur canzuns ein legria e tristezia, amur e gretta, malenconia e protest fetg datier in da l’auter, aber adina dominescha la speronza. El cudischet da lur emprema platta *Ina Canzun* dil 1984 descrivan ils artists lur musica aschia: «Las canzuns descrivan situaziuns ord il mintgadi, relaziuns interhumanas, la relaziun dil carstgaun cun siu ambient da viver e buca paucas ein da natira critica enviers la societad. Elements dalla canzun populara romontscha mischedai cun autras influenzas musicalas laian nescher ina sort da folk romontsch.» Pervia dalla harmonia da lur vuschs e dil caracter dallas canzuns ein Alexi e Marcus savens vegni numnai «Simon & Garfunkel dalla Surselva»

Alexi e Marcus han dapi l'entschatta da lur carriera musicala priu posiziun en lur canzuns davart temas dalla societad e digl ambient. La canzun la pli enconuschenta *Il clom dalla Greina* da lur secunda DC/LP *In clom* era ina canzun da protest encunter ils plans dad explotar la plaun la Greina per la producziun d’electricitad. La canzun ha gidau ch’il lag da fermada planisau ei buca vegnius realisaus. 

La canzun *Politica* sin il disc cumpact *Anavon* ei ina scuntrada critica cun politichers che fan tut per la carriera: «ruschnar va memia plaun, spèrt vul el s’avanzar, el létga tscheu e leu e leischn’ ad in lischnar». Leusuenter ha l’entrada per in concert a Rueun igl avrel 1985 custau 7&nbsp;francs, per politichers denton 10&nbsp; francs. Cura che la canzun ei vegnida sunada l'emprema gada ha in politicher enconuschent bandunau la sala duront il concert.

Suenter ina pausa creativa pli liunga ei cumparida igl onn 2008 la DC *Salischina* ed in bien decenni pli tard *L’alva*. Alexi e Marcus ein sesviluppai musicalmein ed han collaborau cun differents instruments e cun divers musicists e diversas musicistas. Els han denter auter priu pliras detgas sursilvanas per lur canzuns, per exempel *Salischina,* *La cavalcada* e *L’uolp*, dallas qualas ins anfla la basa ella ovra *Mythologische Landeskunde des Kantons Graubünden* dad Arnold Büchli, ni *Il cavagl alv* sin basa dil roman ''Il cavalè della Greina'' da Toni Halter. Sin quellas duas DCs sesanflan era entginas canzuns d’amur che vegnan cantadas savens sco *Sas aunc*, *Amur la stad* ni *Jeu hai ina muronza*.

La distincziun cul *Prix Walo pign* sco megliers artists giuvens digl onn 1986 per *Il clom dalla Greina* ei stada in punct culminont en lur lavur. Ulteriuras honurs ein suandadas sco il premi da cultura *Pader Flurin Maissen* (1990) ed il premi da promoziun dil cantun Grischun (1991).

Alexi e Marcus han dau in concert 1985 agl emprem Open Air Val Lumnezia.

## Honurs
* 1985 Prix Walo pign per ils megliers artists giuvens dalla Svizra
* 1990 Premi da cultura Pader Flurin Maissen
* 1991 Premi da promoziun dil cantun Grischun

## Discografia
DCs e plattas grondas (LPs) cun exempels da canzuns impurtontas
* 1984 *Ina canzun* (CD e LP): *Surselva*, *Quei dat ei buc tier nus* 
* 1986 *In clom* (CD e LP): *Il clom dalla Greina* 
* 1990 *Anavon* (CD) 
* 2008 *Salischina* (CD): *Salischina*, *Sas aunc*, *La cavalcada* 
* 2020 *L’alva* (CD e LP alva): *Igl cavagl alv*, *L’uolp*

## Colligiaziuns

* Website dad Alexi e Marcus (consultau ils 11 da mars 2026).
* Musica dad Alexi e Marcus sin Mx3 (plattafuorma da musica) (consultau ils 11 da mars 2026).
* Alexi e Marcus tier Discogs (consultau ils 11 da mars 2026). 
* European Broadcasting Union, Folk Music @ Planet Earth, contribuziun svizra, 2016 (consultau ils 11 da mars 2026).

## Annotaziuns