open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဝီကီးဒေတာ

**ဝီကီးဒေတာ**ဆိုစွာမာ အတိက ပူးပေါင်းတီးဖြတ်ရေ အသိပညာအခြီပြု ပရောဂျက်တခုဖြစ်ပြီးကေ ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းမှ စီမံခန့်ခွဲရေ။ ဝီကီးပီးဒီးယားပိုင် ဝီကီးမီဒီယာ ပရောဂျက်တိအတွက် ဒေတာရင်းမြစ်တိအဖြစ် ပီးနှိုင်စီရန် ရည်ရွယ်ခခြင်း ဖြစ်တေ။ Wikimedia Commons ပိုင်ပင် မီဒီယာဖိုင်တိအား လှောင်နှိုင်ရား ထိုဖိုင်တိကို ဝီကီးမီဒီယာ ပရောဂျက်အားနုန်းမာ  ခွင့်ပြုထားပြီးပနာ လွတ်လပ်စွာ ပြီးကေပြန်ပနာ အသုံးပြုနိုင်ရေ။ ဝီကီးဒေစွာကို Wikibase ဆော့ဝဲလ်နန့် လိုင်ပတ်ရေ။

## သဘောတရား
ဝီကီးဒေစွာရေ document-oriented database ဖြစ်ပြီးကေ အချက်အလက်တိမာ အဓိကထားရေ။ အချက်အလက်တိုင်းရေ အကြောင်းအရာတခု (သို့မဟုတ်  ဝီကီးပီးဒီးယား ထိန်းသိမ်းရီးအတွက် အသုံးပြုရေ အုပ်ချုပ်မှု စာမျက်နှာတိ)ကို တက်စားပြုပြီး ထိုစွာရို့ကို သီးသန့်ကိန်းဂဏန်းတိနန့် သတ်မှတ်ထားကာ ထိုဂဏန်းတိအစမာ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ Q နန့် စတင်ထားရေ။ ဥပမာအနိန်နန့်  နိုင်ငံရီးဟုရေ အကြောင်းအရာအတွက် အချက်အလက်မှာ  ဖြစ်တေ။ 

## တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှု သမိုင်း
ဒေပရောဂျက်အား ဖန်တီးရာမာ Allen Institute for Artificial Intelligence၊  Gordon and Betty Moore Foundation နန့် ဂူဂယ် အင်စတီကျူရို့၏ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းမှုတိနန့် ပြုလုပ်ခခြင်းဖြစ်ပြီးကေ စုစုပေါင်း €၁.၃ မီလီယံနန့် ဖြစ်တေ။ အစောပိုင်း ဒေပရောဂျက်ကို ဝီကီးမီဒီယာ ဂျာမနီမှ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခပြီးကေ အပိုင်းသုံးပိုင်း ခွဲပြီးကေ ဆောင်ရွက်ခရေ။
# ဘာသာစကားအခြင်းသိကြား ချိတ်ဆက်မှီငြမ်းပနာ ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲခြင်း&#x20;– မတူညီရေ ဘာသာလီကြောရှည် ရီးသားထားရေ အကြောင်းအရာတူ ဝီကီးပီးဒီးယား ဆောင်းပါးတိကြား ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း
# ဝီကီးပီးဒီးယားအားနုန်းအတွက် infobox data တိကို ဗဟိုနီရာအဖြစ် ထောက်ပံ့ပေးခြင်း
# ဝီကီးဒေတာဟိ အချက်အလက်တိမာ အခြီခံထားရေ စာရင်းဆောင်းပါးတိအား ဖန်တီးခြင်းနန့် အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း

## လိုဂို"WlKl
လိုဂိုပေါ်ဟိ ဘားတိမာ "WIKI" ဟုရေ စကားလုံးကို  မော် အချက်ပြသင်္ကေတနန့် ဝှက်၍ ရီးထားရေ။

## ကိုးကား

## ထပ်မံဖတ်ရှုရန်
* Denny Vrandečić, Markus Krötzsch: *[http://korrekt.org/papers/Wikidata-CACM-2014.pdf Wikidata: A Free Collaborative Knowledge Base]*. Communications of the ACM. ACM. 2014 (preprint).
* Claudia Müller-Birn, Benjamin Karran, Janette Lehmann, Markus Luczak-Rösch: *[http://eprints.soton.ac.uk/377397/1/paper-1.pdf Peer-production system or collaborative ontology development effort: What is Wikidata?]* In, OpenSym 2015 - Conference on Open Collaboration, San Francisco, US, 19 - 21 Aug 2015 (preprint).

## ပြင်ပလင့်တိ
*
အေးချမ်း၊ ဒေါက်တာ

**ဒေါက်တာအေးချမ်း** စွာ မြန်မာ သမိုင်းပညာသျှင် တဦး ဖြစ်တေ။ ဂျပန်နိုင်ငံ  အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သင်ကြားလိလာရီး ကန်ဒါ တက္ကသိုလ်(Kanda University of International Studies, Japan ) မာသမိုင်းပါမောက္ခ ဖြစ်တေ။ ရက္ခိုင်လူမျိုး ဖြစ်တေ။ ဆြာဒေါက်တာ အေးချမ်း စွာ ရက္ခိုင်လူမျိုး သမိုင်းဆိုင်ရာ ရှာဖွီမှုတိနန့်သုတေသန ပြုလုပ်မှုပေါင်းများစွာ၊ စာတမ်းနန့် သမိုင်းဆိုင်ရာ စာပီများစွာကိုဟောပြောရီးသားပြုစုသူတဦး ဖြစ်လီရေ။

## ကိုးကား

## အခြားကြည့်ရန်
*ဒေါက်တာ အေးချမ်း ဧ့ "Dr.Aye Chan's Seminar On The History Of Arakan"
*ဒေါက်တာ အေးချမ်း ဧ့ "Dr.Aye Chan's Seminar at MICT Park, Myanmar (Part 1) "
*ဒေါက်တာ အေးချမ်း ဧ့ "Arakan from Cross-the-border Migration to Ethnic Violence"
*ဒေါက်တာ အေးချမ်း ဧ့ "Open Letter Of Dr.Aye Chan to BBC Burmese"
*ဒေါက်တာ အေးချမ်း ဧ့ "Dr.Aye Chan's Seminar On The History Of Arakan"
*ဒေါက်တာ အေးချမ်း ဧ့ "Dr.Aye Chan's Seminar On The History Of Arakan"
*ဒေါက်တာ အေးချမ်း ဧ့ "Dr.Aye Chan's Seminar On The History Of Arakan"
အောင်ရေချမ်း

**အောင်ရေချမ်း** (; ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၇ ရက်) စွာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်နန့် ရုပ်မြင်သံကြား သရုပ်ဆောင်တဦးဖြစ်တေ။ သူစွာ *ပျားရည်အိုင်* (၂၀၁၈), *အကျွန်ကမဟေသီ* (၂၀၁၉), *ဆူးပန်းခွီသွယ်ဘယက်နန့် ပီရွက်လိပ်နားတောင်းဆင်* (၂၀၂၀), *တစစ်တမက် ကိုယ်နန့်သက်ကို* (၂၀၂၀), *မဟူရာပုလဲ* (၂၀၂၃) အစဟိရေ ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲတိမာ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခပြီးကေ ထင်ယှားလာရေ။

## အချေဘဝနန့် ပညာရီး
အောင်ရေချမ်းကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၇ ရက်နိမာ မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့၌ မွီးဖွားခရေ။ ယင်း၏ မိဘတိမှာ သံတွဲမြို့မှ ဇာတိဖြစ်ပြီးကေ ညီဂိုးချေသုံးယောက်အနက် အထွီးဆုံး ဖြစ်တေ။ အောင်ရေချမ်းစွာ ရန်ကုန်အင်းစိန်မြို့နယ်ဟိ အခြီခံပညာအထက်တန်းကျောင်း အမှတ် (၁) (BEHS 1 Insein) မာ ပညာသင်ကြားခရေ။

## အသက်မွီးဝမ်းကြောင်း
၂၀၁၀ ခုနှစ်မာ အောင်ရေချမ်းစွာ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဇာတ်ရုပ်သရုပ်ဆောင်မှုအလုပ်မာ ပါဝင်ကာ အနုပညာလောကသို့ ဝင်ရောက်လှာခရေ။ ယပြီးနောက် Forever Group မှ စီစိုင်ရေ ဓာတ်ပုံပြိုင်ပွဲတခုမာပါဝင်နိူင်းပြိုင်ခပြီး ပြိုင်ပွဲမာ MRTV-4 Talent သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ရွီးချယ်ခံခရရေ။

၂၀၁၂ ခုနှစ်မာ MRTV-4 ရုပ်သံလိုင်းမှ ထုတ်လွှင့်ရေ ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲ *ထာဝရမန္တလေး* မာ အောင်မင်းခန့်၊ ခြူးလေးနန့် မြတ်သူသူ ရို့နန့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခရေ။ ယပြီးနောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မာ စွားထိတ်ရင်ဖို ဇာတ်လမ်းတွဲ *ဝင်္ကပါစံအိမ်* မာ အောင်မင်းခန့်၊ ပိုးကြာဖြူခင်၊ ဆောင်းဝတ်ရည်မေ နန့် မြတ်သူသူ ရို့နန့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခပြီးကေ၊ အခြားစွားထိတ်ရင်ဖို ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ရေ *ဆုံစီးခြင်းမိုးရိပ်တိ* မာလည်း ပါဝင်ခရေ။

*ပိုပြီးကေလှရေမိုးထခါ* ဇာတ်လမ်းတွဲမာ အောင်မင်းခန့်၊ နတ်ခတ်နန့် ခြူးလေးရို့နန့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခရေ။

ပျားရည်အိုင် ဇာတ်လမ်းတွဲမာ မေမီကိုကို၊ မြတ်သူသူ ရို့နန့်အတူ ကိုတင်ဖေ ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခရေ။

*ရသမော်ကွန်းအလင်္ကာ* ဇာတ်လမ်းတွဲမာ ရသ ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခပြီးကေ၊  မင်းမျိုးနွယ် ဇာတ်ကောင်နန့် ဝင့်ယမုံနိုင်နန့် သံသာမိုးသိမ့် ရို့နန့်အတူ *အကျွန်ကမဟေသီ* ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲမာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍနန့် ပါဝင်ခရေ။

*ဆူးပန်းခွီသွယ်ဘယက်နန့်ပီရွက်လိပ်နားတောင်းဆင်* ဇာတ်လမ်းတွဲမာ ခန့်စည်သူနန့် ခိုင်သင်းကြည်ရို့နန့်အတူ မျိုးသွင်ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်ခရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ကျော်ဆုနန့် မေမြင့်မိုရ် ရို့နန့်အတူ  *တစစ်တမက် ကိုယ်နန့်သက်ကို* ဇာတ်လမ်းတွဲမာပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခရေ။

မေမီကိုကိုနန့်အတူ *မဟူရာပုလဲ* ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲမာ သက်ဦးမောင် ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခရေ။

မင်းတော်ဝင်းနန့် နန်းစုဦးရို့နန့်အတူ *Lightless Night *နန့် *Brightest Day* ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတိမာ ခွန်းဝင်းဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခရေ။

*Blue Sea and Blue Sky* ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲမာ ငြိမ်းဦး ဇာတ်ကောင်နန့် မေမီကိုကိုနန့် အင်ကြင်းထူး ရို့နန့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ညီလင်းညို ဇာတ်ကောင်နန့် မင်းဦးနန့် ခင်ဝင့်ဝါ ရို့နန့်အတူ နင့် ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတိမာလည်း ပါဝင်ခရေ။

## ရုပ်ကူးခရေရုပ်ရှင်တိ
### ရုပ်သံ

### ရုပ်ရှင်

### ရုပ်ရှင် (Film)

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်ခ်တိ
အေးနုစိန်

**ဒေါ်အေးနုစိန်** စွာ မြန်မာနိုင်ငံသား ရှေ့နေနန့် နိုင်ငံရီးသမားတဦး ဖြစ်တေ။ ရက္ခိုင်လူမျိုးတဦးဖြစ်ပြီးကေ ရက္ခိုင်အမျိုးသားပါတီဧ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လေးကောင်း၊ ဒုတိယအကြိမ် ပါတီဗဟိုညီလာခံ(၂၀၁၉ )မှတဆင့် လက်ဟိမာ ANP ဗဟိုမူဝါဒရီးရာ ဦးဆောင်ကော်မတီဝင်  အဖြစ်လေးကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နီသူဖြစ်တေ။  နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တဦးလည်း ဖြစ်ခရေ။

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုမာ ဖွဲ့စီးခရေ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီ မာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဒေါ်အေးနုစိန်အား ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ ၃ ရက်နိမာ ခန့်အပ်ခီရေ။ ၂၀၂၃ ဖေဖဝါရီ ၁ရက်မာ ကောင်စီဝင်တဦးအဖြစ်မှ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီ ဗဟိုအကြံပီးအဖွဲ့ဝင်တဦး အဖြစ် ပြောင်းလဲလားရေ။

နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးကေ အမျိုးသားကာကွယ်ရီးနန့် လုံခြုံရီးကောင်စီရုံးဧ့ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၅ နန့် အယင်နစက ကောင်စီဝင်တိနန့် နစက ဗဟိုအကြံပီးအဖွဲ့ဝင်တိကို ကာလုံဗဟိုအကြံပီးအဖွဲ့သစ်ကို တာဝန်ပီးခံရရေ။

## ထီးအရီးယူခံရခြင်းတိ
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တဦးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခခြင်းနန့်စပ်လျဉ်းပြီး ဥရောပသမဂ္ဂက ၂၀၂၁ ဧပြီ ၁၉ ရက်မာလေးကောင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ၂၀၂၁ ဂျုန်လ ၂ရက်နိမာလေးကောင်း၊ ဩစတြေးလျအစိုးရက ၂၀၂၃ ဂျန်နဝါရီ ၂၅ရက်မာလေးကောင်း သူမကို ဒဏ်ခတ်အရီးယူစာရင်းထဲ ထည့်သွင်းခရေ။   

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီက သူမကို  ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်မာ စည်သူဘွဲ့ ချီးမြှင့်ရေ။

## ကိုးကား
မေတာ-ဝီကီး

right|thumb|135x135px| မေတာ-ဝီကီး အမှတ်တံဆိပ်

**မေတာ** (သို့) **မေတာ-ဝီကီး** ( (meta.wikipedia.org) စွာ ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းဧ့ ပရောဂျက်အားလုံးကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရာမာ အထောက်အကူပီးနီရေ ဝီကီး-အခြီပြု ဝက်ဘ်ဆိုက် တခု ဖြစ်တေ။

၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ နိုဗန်ဘာလမာ *မေတာ-ဝီကီးပီးဒီးယား* အဖြစ် ဖန်တီးခပြီးကေ လက်ဟိမာ မတူညီရေ အခန်းကဏ္ဏအသီးသီးအား ဆောင်ရွက်ပီးနီပါရေ -

# ဝီကီးပီးဒီးယား အပါအ၀င် ဝီကီးမီဒီယာ ပရောဂျက်တိဧ့ ဆွီးနွီးညှိနှိုင်းပေးခြင်း၊ ပေါင်းစပ်အဖြီထုတ်ပီးခြင်း နန့် မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးဆွီးနွီးမှုတိ။
# သာမာန်ရှုထောင့်အမြင်နန့်မဟုတ်ရေ ကိုယ်တိုင်ရီးစာမွန်တိအတွက် ဖိုရမ်။
# အချက်အလက်အကြောင်းအရာ စုစီးပြင်ဆင်ရန် နန့် ဘာသာစကားအပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းခြင်း ကိစ္စရပ်တိကို ဆွီးနွီးလက်သပ်ရန် နီရာအဖြစ် လက်ခံဆောင်ရွက်ပီးခြင်း။ 
# ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးလုပ်ငန်းစဉ်တိကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့် နီရာအဖြစ် လက်ခံဆောင်ရွက်ပီးခြင်း။
# မီဒီယာဝီကီး ဝက်ဘ်ဆိုက်၌ အကူအညီရှာမတွိရေအခါမျိုး၌ မီဒီယာဝီကီး Software အသုံးပြုဖို့ ကူညီလမ်းညွှန်ပီးခြင်း။
# Anti-spam နန့် wiki အား အပျက်သဘောဆောင်ရေ အသေးစားတိုက်ခိုက်မှုတိ တိုက်ဖျက်ရီး ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် နီရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပီးခြင်း။

လက်ဟိအချိန်မာ မေတာ စွာ ဝီကီးပီးဒီးယန်းတိအပါအ၀င် ဝီကီးပီးဒီးယား အသုံးပြုသူတိ ဆွီးနွီးလက်သပ်နိုင်မည့် အဓိကလက်ကြားနီရာတိထဲက တခုဖြစ်နီဗျာယ်း၊ အခြား ယင်းပိုင် ပြုလုပ်နိုင်မည့်နီရာတိမာ ပီးစာ စာရင်းတိ၊  နန့် ဆောင်းပါးတိနန့် အသုံးပြုသူတိ တဦး/တခုချင်းစီဧ့ ဆွီးနွီးချက်စာမျက်နှာတိ စသည်ရို့ဖြစ်တေ။ မေစွာရေ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဝီကီးပီးဒီးယားမှ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရေ သီးခြားလွတ်လပ်ရေ ပရောဂျက်တခုရာဖြစ်ပြီးကေ ၎င်း၌ ကိုယ်ပိုင်မူဝါဒတိနန့် ဓလိ့ထုံးတမ်းတိဟိပါရေ။

မူလအစမာမူ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဝီကီးပီးဒီးယားအတွက်ရာ ရှီးရှုခရေ မေစွာရေ ဝီကီးပီးဒီးယားဧ့  မီဒီယာဝီကီး Software အား စိတ်ဆတ်င်းကျ အဆင့်မြှင့်တင်ပြီး နောက်ပိုင်း၌ ဝီကီးပီးဒီးယား ဘာသာစကားအသိုင်းအဝိုင်းအားနုန်း သုံးရေ ဘာသာမျိုးစုံ ဆွီးနွီးနှိုင်ရေ ဖိုရမ်တခု ဖြစ်လာရေ။

## မေတာ သို့ ရည်ညွှန်းခြင်း

ဆွီးနွီးမှု အမျိုးအစားတချို့ကို မေတာ ဟိ သင့်တော်မည့် နီရာတိသို့ ရည်ညွှန်းသင့်ရေ။

* မူဝါဒ နန့်သက်ဆိုင်ရေ အကူအညီတောင်းခံမှုတိ၊ယင်းပိုင်ယှောင် **အခြား ဝီကီးပီးဒီးယားတိက  ရည်ညွှန်းရေ ပြဿနာတိ**ကို  သို့ရာ ရည်ညွှန်းသင့်ရေ။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဝီကီးပီးဒီးယားဧ့ ရည်ညွှန်းရေ အလားအလာထက် ပိုပြီးကေနည်းပါးကတ်ရေကြောင့် မေတာသို့ ရည်ညွှန်းရာမာ ယင်းရိုး၏ နီရာကိုသာ ထည့်သွင်းရည်ညွှန်းပီးရန် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီးဖြတ်သူတိက တိုက်တွန်းထားရေ။

## နောက်ထပ်ကြည့်ရန်

* ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း

## ပြင်ပလင့်တိ

* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း
ကဏ္ဍ:ဝီကီးမီဒီယာ ပရောဂျက်တိ
၁၉၉၀

## ဂျန်နဝါရီ
## ဖေဖဝါရီ
## မတ်
## ဧပြီ
## မေ

## ဇွန်
## ဂျူလိုင်

## သြဂတ်
## စတ်တင်ဘာ

## အောက်တိုဘာ
## နိုဝင်ဘာ

## ဒီဇန်ဘာ
## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:၁၉၉၀
ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်
မေ ၁၉၉၀

(၂၇) ရက်-ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွီထွီရွီးကောက်ပွဲ ကျင်းပခြင်း: ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (ALD) က ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အမတ်နီရာ (၁၁) နီရာ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရဟိခရေ။

## အကိုးအကား
အနောက်ဖရုံကာကျွန်း

အနောက်ဖရုံကာကျွန်း စွာ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း ဒေသဟိ ကျွန်းတကျွန်းဖြစ်ပါရေ၊
လွန်ခရေနှစ်ဆယ်ငါးနှစ်၊ ၁၉၉၈ခုနှစ်၊ ဖရုံကာကျွန်းသို့ကွင်းဆင်းရောက်ဟိခဲ့စဉ်ကဖြစ်တေ။ ရွာသားလမ်းပြတဦးလိုက်ပြ၍ရောက်ခဘူးရေ။ အနောက်ဖရုံကာကျွန်း၊ ဗြိုင်းတောင်ရွာ၊ အနောက် ဘက်၊ တောင်ထက်မာဟိဗျာယ်း၊ သေးငယ်ရေ ရွံ့နဂါးတောင်တခု ဟိရေနီရာတခုကိုတွိ့ခရေ။ တည် နီရာကိုလောင်ဂျီတွတ်၉၂°၉၅’၁၄” အဟိနန့်လတ္တီတွတ်၂၀°၀၂’၈၆” မြောက်၊ ဟုမှန်းဆသတ်မှတ် ထားရေ။ရွံ့နဂါးတောင် နန့်ပတ်သက်ပနာ မှတ်တမ်းရှာဖွီမတွိ့ဟိပါ။
နဂါးတောင်ရွံ့ရည်တိ နန့်အတူရီနံ စိမ်းပါဝင်နီစွာကိုတွိခရရေ၊
### ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိကျွန်းတိ
ဆိုင်ခြုံမီးတောင်

ဆိုင်ခြုံမီးတောင် (ဆိုင်ခြုံ(Sai Chon)ရွံ့နဂါးတောင် လို့လေ့ခေါ်ပါရေ)စွာ နဂါးတောင်အစုအဝီးတခုဖြစ်ပြီးကေ၊ ဆိုင်ခြုံရွာ ဧ့အရှိဖက်၁.၄မိုင်မာ တည်ဟိရေ။ အသစ်တည်ဆောက်နီရေ ကျောက်ဖြူစက်မှုဇုံဧ့အနောက် မြောက်တစ်မိုင်လှောက်
အကွာအဝီးမာတည်ဟိရေ။ 
တည်ဟိနီရာမာလောင်ဂျီတွတ်၉၃°၅၉’၁၁”အဟိ နန့် လတ္တီတွတ်၁၉°၃၉’၆၅”မြောက် ဖြစ်တေ။ 
ရွံ့နဂါးတောင်ပေါက်ကွဲမှီငြမ်းပနာ မှတ်တမ်းတိတွိ့ရရေ။ 
ပေါက်ကွဲမှုတိကို ၁၉၉၀၊၁၉၉၆၊၂၀၀၀၊၂၀၀၄၊၂၀၀၆၊၂၀၀၈၊၂၀၁၁၊၂၀၁၄နန့်၂၀၁၆ ခုနှစ်တိမာ ဖြစ် ခရေ မှတ်တမ်းတိ တွိ့ရရေ။
ယကေလေ့၊ ယင်းမှတ်တမ်းတိမာ တွိ့ဟိရ ရေအရအတွက်ထက် အကြိမ်တိစွာ ပေါက်ကွဲခပြီးကေ ဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်ရေ။
ရွံ့လွှမ်းဧရိယာစွာ အရှိဖက်မာထူထဲစွာ ဖုန်းလွှမ်းပနာ ဟိရေ။ မာန်အောင်ကျွန်း၊ နဂါးတောင်ဟိ နဂါးတောင်အစုအဝီးနန့် ဆင်တူပါရေ။ 

ဆိုင်ခြုံနဂါးတောင်စွာ ရွံ့ဖုံးလွှာဧရီယာဧ့ပုံအရ၎င်း၊ လုံးဝိုင်းမှုဟိနီခြင်းနန့်၎င်း၊ နဂါးတောင်အဝအလယ်စွာချိုင့်ဝှမ်းဖြစ်နီခြင်း၊ရွံလွှာတိ ယက်ပြတ်ယက်ပြတ်ပို့ချထားခြင်းနန့် ၎င်းနန့် ဘေးပတ်ပတ်လယ်မာ မတ်စောင့်ရေ တောင်တန်းတိ ဝန်းရံနီမှုစွာ၎င်း၊သံပုရာပိုင်း ပုံဖြစ်နီခြင်းကြောင့်၎င်း၊ အောင်ခံကျောက် အနိန်အထား ရေလွှာတွန့်ချိုင့် (syncline) ဖြစ်နီမှီငြမ်းပနာ သက်သီပြနှိုင်ဖို့ဖြစ်တေ။
ယကေလေ့ ရောက်ချောင်းနဂါးတောင်စွာ တန်းတင်တောင် ထိပ်ပိုင်းတိမာ သီးခြားတည် ဟိနိန်ရေ နဂါးတောင်အဝ(crater)တိ ဟိနီခြင်းနန့်၎င်း၊လိပ်ခုံးပုံဖြစ်နီခြင်းကြောင့်၎င်း၊ နဂါးတောင် ဧ့ အောက်ခံကျောက်အနိန်အထားရေလွှာတွန့်ခုံး(anticline)ပုံ ဖြစ်နီပုံ ရရေ။ 

## အကိုးအကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိ မီးတောင်တိ
ရောက်ချောင်းမီးတောင်

ရောက်ချောင်း(ရောက်ချောင်း (Yauk chaung)ရွံ့နဂါးတောင်) စွာ ဆိုင်ခြုံ (Sai Chon) ရွံ့နဂါးတောင် အစုအဝီးဧ အနောင်တောင်ဘက်၂.၅ကီလိုမီတာ အကွာအဝီးမာတည်ဟိရေ။ တည်ဟိနီရာမာ လောင်ဂျီတွတ်၉၃°၅၉’၁၁” အရှိနန့် လတ္တီတွတ်၁၉°၃၉’၆၅” မြောက်မာဟိရေ။သီးခြားနဂါးတောင်တိဧ့အစုအဝီးဖြစ်တေ။ နဂါးတောင်ငယ်တိဧ့ အဝလေးခုကို တောင်ထိပ်မာသီးသန့်စီ တွိ့ရရေ။ ပေါက်ကွဲမှုမာလေ့ သီးခြားမြင်တွိ့ရရေ။ နဂါးတောင်ဧ့ အဝစွာ တောင်ထိပ်မာဟိနီပြီးကေ၊ ရွံ့ရည်စီး ကြောင်းတိမာတောင် အောက်ကိုစီးဆင်းလှားနီစွာကိုတွိ့ရရေ။ ၂၁သြဂုတ်လ၂၀၁၄ နိမာ ပေါက်ကွဲမှီငြမ်းပနာ မှတ်တမ်းတွိရကေလေ့၊ အခြားသော ပေါက်ကွဲမှုဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းကို မတွိ့ဟိ ပါ။ ပေါက်ကွဲမှု အရီအတွက်စွာ ဆိုင်ခြုံနဂါးတောင်နန့် နှီုင်းကေအကြိမ်အရီအတွက် ကကောင်းနည်း နီကြောင်းတွိ့ရရေ။မာန်အောင်ကျွန်း၊ နဂါးတောင်ဟိနဂါးတောင် အစုအဝီးနန့် ဆိုင်ခြုံနဂါးတောင်အစု အဝီးရို့နန့် နှိုင်းကေ ဆင်တူမှု မဟိပါ၊ယကေလေ့ နန့်သာကျွန်းနဂါးတောင်နန့် ပုံသဏာန်တူညီမှုဟိနီ ရေ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိ မီးတောင်တိ
ဇင်ချောင်းမီးတောင်

ဇင်ချောင်းမီးတောင် (Zin Chaung) စွာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဇင်ချောင်းကျေးရွာ အနီးတည်ဟိရေ ရွံ့နဂါးတောင်တခုဖြစ်ပါရေ။ ပေါက်ကွဲမှုအတွက် တိကျရေ မှတ်တမ်းတိမတွိရသိမ့်ပါ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိ မီးတောင်တိ
ရဲကျွန်း

ရဲကျွန်း (Ye Kyun)စွာ အရှည်၆.၈ ကီလိုမီတာ (၄.၂မိုင်) နန့် အကျယ်၂.၄ကီလိုမီတာ(၁.၅ မိုင်)ဟိပြီးကေ၊ မာန်အောင်ကျွန်း ဧ့ အရှိတောင်ဖက်၇.၈ ကီလိုမီတာ(၄.၈မိုင်)ကွာဝီးပါရေ။ အမြင့်ဆုံးနီရာစွာ ၃၂မီတာ (၁၀၅ပေ)ဟိပြီးကေ၊ ရွာနှစ်ရွာဟိရေ၊ မြီမြက်နှာသွင်ပြင်စွာ ညီညာပြန့်ဖြူးနီစွာကို တွိ့ရရေ။

တည်နီရာလောင်ဂျီတွတ်၉၃°၇၈’၆၆”အရှိနန့် လတ္တီတွတ်၁၈°၆၂’၅၃”မြောက်) မာပြီးကေ၊ လွန်ခရေ၁၀စုနှစ် အကြာမာပေါက်ကွဲမှု ဖြိုက်ခစွာကို ဂြိုလ်ထုဓာတ်ပုံက တွိ့မြင်ရရေ။ ညီညာရေမြီမျက်နှာထက်မာ နဂါးတောင်အဝကို ထင်ယှားစွာ မတွိ့ရဘဲ၊ ကျေပြန့်ရေ စက်ဝန်းပုံဟိ ရွံ့ ဖုံးလွှာ ဧရိယာကိုတွိ့ရရေ။ ရွံ့ဖုံးလွှာဧရီယာဧ့ ပုံအရ၊ ကျွန်းဧ့ အောင်ခံကျောက်အနိန်အထား ရီလွှာတွန့်ချိုင့်(syncline)ဖြစ်နီ ပုံရရေ။ ကျွန်းဧ့ လုံးဝိုင်းမှုနန့် ရီပြင်ညီမြီမျက်နှာသွင်ပြင် ဟိနီမှု ရီလွှာတွန့်ချိုင့် (syncline) ဖြစ်နီမှီငြမ်းပနာသက်သီပြနိူင်ရေ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိကျွန်းတိ
တိုက်ကျွန်း

တိုက်ကျွန်း (Taik Kyun) အကျယ်၁.၄ကီလိုမီတာ(ဝ.၉မိုင်)ဟိပြီးကေ၊လုံးဝိုင်ရေကျွန်းဖြစ်ပြီးကေ၊ ရှည်လျှားရေအရှိဖက် ကမ်းခြီစွာ၆ကီလိုမီတာရှည်ရေ။ ရဲကျွန်းဧ့မြောက်ဘက်မာဟိပြီးကေ၊၅.၈ကီလိုမီတာ(၃.၆ မိုင်)ကွာ ဝီးရေ။ 
တည်နီရာလောင်ဂျီတွတ်၉၃°၈၁’၃၆”အဟိနန့် လတ္တီတွတ်၁၈°၇၁’၇၉” မြောက် မာဟိနိန်ရေတိုက်ကျွန်းကို ရွံ့နဂါးတောင်သေ(ပေါက်ကွဲမှုမဟိရေ နဂါးတောင်)ဟု သတ်မှတ်နိုင်ရေ။
ရွံ့နဂါးတောင် ပေါက်ကွဲမှု မှတ်တမ်းကို မတွိရပါ။ ကျွန်းဧ့တောင်ထိပ်မာရွံ့နဂါးတောင်အ၀ နန့် ရွံ့ လွှမ်းဧရိယာကိုထင်ယှားစွာ မတွိ့ဟိပါ။ ကျွန်းစွာလုံးဝိုင်းရေပုံ တည်ဟိနီအတွက်နန့်၊ တချိန်က ကာလတခုမာ ရွံ့နဂါးတောင်ဖြိုက် ခပုံရရေ။ ကျွန်းဧ့ အောက်ခံ ကျောက်အနိန်အထားရေ လွှာတွန့်ခုံး (anticlne) ဖြစ်နီပုံရရေ။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိကျွန်းတိ
စကုကျွန်း

စကုကျွန်း (Saku Kyun) စွာ ကီလိုမီတာ(၃.၁ မိုင်) ရှည်ပြီးကေ၊ ၄ကီလိုမီတာ(၂.၅ မိုင်) ကျယ်ပြီး၊ ရမ်းဗြဲကျွန်းဧ့ တောင်ဘက်၂.၄ကီလိုမီတာ(၁.၅ မိုင်)ကွာဝီးရ။ 

ကျွန်းဧ့ မြောက်ဘက်မာ ရွံ့နဂါးတောင် ကိုလောင်ဂျီတွတ်၉၃°၉၅’၃၇” အရှိ နန့်လတ္တီတွတ်၁၈°၈၂’၇၁” မြောက် မာတည်ဟိပြီးကေ၊ ရွံ့လွှမ်းထား ရေနီရာကိုတွိ့ရရေ။ ရွံ့နဂါးတောင်ပေါက်ကွဲမှု မှတ်တမ်းကို မတွိရပါ။ ယကေလေ့ ရွံ့နဂါးတောင်အနိန်အထားပေါ်မူတည်ပြီးကေ ဖြစ်နိုင်ရေ လွန်ခရေဆယ်စုနှစ်တခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုအကြား ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခရေ ဟုတွက်ဆနိုင်ရေ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိကျွန်းတိ