ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်

**ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်** () စွာ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မာ အိန်တာနက်၌ စတင်လွှင့်တင်ခဲ့ရေ လူမှုဆက်ဆံရီးအိန်တာနက် ဝက်ဘ်ဆိုက် တခုဖြစ်တေ။ ရုံးချုပ်စွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ် ဖို့ပိုင်ပက်ခ် မာ တည်ဟိရေ။ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ကို ဟားဘတ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတိ ဖြစ်ကတ်ရေ မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်နန့် အက်ဇူရို ဆာဖရင်း၊ အန်ဒရူး မတ်ခ်ကော်လန်၊ ဒတ်စတင်း မော်စကိုဗစ် နန့် ခရစ်ဟျူးစ် ရို့ ပူးပေါင်းတည်ထောင်ခရေ။ ဖေ့ခ်ဘွတ်ခ် စတင်တင်ချင်းမာ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် အတွင်းမာသာ သီးသန့်အသုံးပြုနှိုင်ရေ ဝက်ဘ်ဆိုက်တခုဖြစ်ခရေ။ ယင်းကနိန် အခြား တက္ကသိုလ်တိသို့ တိုးချဲ့ကာ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မာ အသက် (၁၃) နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အသုံးပြုနှိုင်ရေ ဝက်ဘ်ဆိုက်တခု ဖြစ်လာခရေ။ 

အသုံးပြုသူတိစွာ ကိုယ်ရီးအချက်အလက်တိကို ဖော်ပြနိူင်ရေ။ ခြီရာဓာတ်ပုံတိကို တင်ကာ အခြားသူတိနန့် ဝီမျှနိုင်ရေ။ အခြားအသုံးပြုသူတိကို မိတ်ဆွီစာရင်းမာ ပေါင်းထည့်နိုင်ရေ။ သတင်း အချက်အလက်တိကို ဖလှယ်နိုင်ရေ။ အသုံးပြုသူတိစွာလေ့ ကျောင်းအလိုက်၊ လုပ်ငန်းအလိုက် စသည်အနိန်နန့် ဝသီတူရာ စိတ်ပါမှုတူရာ အဖွဲ့အစီးတိမာ ပါဝင်နိုင်ရေ။ ကမ္ဘာတဝန်းမာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ကို လစိုင်အသုံးပြုသူဦးရီမာ ၂၀၁၅ ဂျူလိုင် စာရင်းတိအရ ပျမ်းမျှ သန်း ၁၀၀၀ ကျော် ဟိနီရာ ဖြစ်တေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အကြိမ် အခြီအနီကို စဖိရှယ်ယာတိ ကို ၃လ ကြာ ထုတ်ရောင်းချခရေ။ ဖေ့ခ်ဘုတ်စွာ တိုးတက်မှု အပြင်းဆုံး ကုမ္ပဏီတခု ဖြစ်ခရေ။

## သမိုင်း
### ၂၀၀၃ - ၂၀၀၅

၂၀၀၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်နိမာ ဟားဘတ်တက္ကသိုလ် ဒုတိယနှစ် ကျောင်းသား မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်စွာ Facemash ဟုခေါ်ရေ ဝက်ဘ်ဆိုက်တခုကို ရီးသားခရေ။ ယင့်ချင့် ဝက်ဘ်ဆိုက်စွာ ဟားဘတ်တက္ကသိုလ်အတွင်းမာဟိ အဆောင် ၉ ဆောင်ဟိ ကျောင်းသူတိဧ့ ဓာတ်ပုံတိကို ရယူဖိ ဓာတ်ပုံ ၂ ပုံကို နိူင်းက ဇာသူပိုလှလဲ ရွေးရရေ ပရိုဂရမ် ဖြစ်တေ။

ယင့်ချင့် ဝက်ဘ်ဆိုက် ရီးသားရန် မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်စွာ ဟားဘတ်တက္ကသိုလ် ကျွန်ပျူတာ ကွန်ရက်အတွင်းကို ဝင်ရောက်ကာ ဓာတ်ပုံတိကို ရယူခရေ။ Facemash ဝက်ဘ်ဆိုက် အွန်လိုင်းတက်လာပြီး ပထမဆုံး အချိန် (၄) နာရီအတွင်းမာ ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုသူ ၄၅၀ ဦး နန့် ဓာတ်ပုံကြည့်ရှုမှု ၂၂၀၀၀ အထိ ဟိခရေ။ ဝက်ဘ်ဆိုက်စွာ အခြားသူတိပါးသို့ အယင့်အယင်ရောက်ဟိလားပြီးကေ ရက်စိကေသျှေအကြာမှာ ဟားဗတ် စီမံခန့်ခွဲရီးက ယင့်ချင့် ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို ဖြုတ်ချခရေ။ မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ် စွာလေ့ လုံခြုံရီးချိုးဖောက်မှု၊ မူပိုင်ခွင့် ချိုးဖောက်မှု နန့် လူတဦးချင်းစီ၏ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ချိုးဖောက်မှုရို့ကြောင့် ကျောင်းထုတ်ပယ်ခံရရေအထိ အရီးယူခံရဖို့ အရီးနန့် ကြုံတွိခရရေ။ ယကေလေ့သော့ နောက်ဆုံးမှာ စွဲချက်တိကို ဖြေလျှော့ပီးခရေ။ နောက်ပိုင်းမာ မတ်ခ်ဇူကာဘတ်ခ်စွာ သူ၏ စီမံကိန်းကို လူမှုကွန်ရက်တခုအဖြစ် ပိုပြီးကေ ကျေပြန့်အောင် လုပ်ဆောင်ခရေ။ သူစွာ ဓာတ်ပုံပေါင်း ၅၀၀ ကို ဝက်ဘ်ဆိုက်ပေါ်တင်ပြီး ဓာတ်ပုံတိမာ မှတ်ချက်ရီးနှိုင်ယောင် ပြုလုပ်ခရေ။ 

၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ မာ့ခ်စွာ ဝက်ဘ်ဆိုက်အသစ်အတွက် စတင်ပြင်ဆင်ခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ ၄ ရက်နိမာ www.thefacebook.com ကို စတင်မိတ်ဆက် ခရေ။  ၆ ရက်အကြာ ဟားဘတ်တက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားကြီးတိဖြစ်ရေ Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss နန့် Divya Narendra ရို့ ၃ ဦးက မတ်ခ်စွာ သူရို့၏ စိတ်ကူးကို ကူးယူထားကြောင်း HardvardConnection.com ကို ကူညီဖို့လို့ ပြောပျာထေား ပုံတူ ဝက်ဘ်ဆိုက်တခုကို ပြုလုပ်ခကြောင်း ယိုးချကတ်ရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ တရားရုံးက မတ်ခ်ကို စဖိရှယ်ယာ တန်ဖိုး ဒေါ်လာ ၁.၂ သန်း ပီးလျော်ရန် ဆုံးဖြတ်ပီးခရေ။ 

ပထမဆုံးအနိန်နန့် theFacebook စတင်စဉ်က ဟားဗတ်တက္ကသိုလ် သီးသန့်ကိုရာ ဝင်ရောက်နိုင်ဖို့ ကန့်သတ်ထားခရေ။ ပထမဆုံးအနိန်နန့်လ တစ်လထဲမာပင် ဘွဲ့သင်တန်းမှ ကျောင်းသား ကျောင်းသူ တစ်ဝက်ကျော်စွာ theFacebook မာ ဝင်ရောက်မှတ်ပုံတင်ခကတ်ရေ။ အက်ဇူရို ဆာဖရင်း (စီးပွားရီးဆိုင်ရာ)၊ အန်ဒရူး မတ်ခ်ကော်လန် (ဒီဇိုင်းနာ)၊ ဒတ်စတင်း မော်စကိုဗစ် (ပရိုဂရမ် ရီးသားသူ) နန့် ခရစ် ဟျူးစ် ရို့စွာ မတ်ခ်နန့်အတူ ဝက်ဘ်ဆိုက်တိုးတက်ရီးအတွက် ကူညီပီးခကတ်ရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလမာ theFacebook ကို ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်၊ စတန်းဖို့ တက္ကသိုလ် နန့် ရီးလ် တက္ကသိုလ်ရို့ကို တိုးချဲ့ခရေ။ နောက်ပိုင်းမှာ အိုင်းဗီလိဂ် ကော်လိပ်၊ ဘော့စတန် တက္ကသိုလ်၊ နယူးယော့ခ် တက္ကသိုလ်၊ MIT နန့် အခြား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနန့် ကနိန်ဒါ နိုင်ငံရို့ဟိ တက္ကသိုလ်တိကို ဆက်တိုက်ဆိုပိုင် တိုးချဲ့ခရေ။

၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျုန်လမှာ သူရို့၏ ရုံးကို ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ် ပါလိုအယ်တို ကိုပြောင်းရွေ့ခရေ။ ယပြီးနောက် PayPal ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ Peter Thiel ပါးက ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှီငြမ်းပနာ လက်ခံရဟိခရေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မာတော့ခါ theFacebook.com မှ"the" ကိုဖြုတ်ကာ facebook.com အဖြစ်ပြောင်းလဲရေ။ facebook.com နာမည်ကို ဒေါ်လာ ၂ သိန်းနန့် ပေးဝယ်ခရခြင်း ဖြစ်တေ။

၂၀၀၅ ခုနှစ်မာတော့ခါ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတိ ဆက်ပနာရဟိခရေ။ Accel မှ ၁၂.၇ သန်း၊ Jim  Breyer မှ ၁ သန်း ထည့်ဝင်ခကတ်ရေ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီအရောက်မာတော့ခါ complete.com မှ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စွာ ကမ္ဘာထက်မာ လစိုင်လူသုံးအများဆုံး လူမှုကွန်ရက်ဖြစ်ကတ်ောင်း ကြေညာခရေ။ မတ်ခ်စွာ ဖေ့ခ်ဘုတ်ကို နောက်တဆင့်အဖြစ် ၂၀၀၅ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမှာ အထက်တန်းကျောင်းတိအတွက် မိတ်ဆက်ခရေ။ နောက်မာတော့ ကုမ္ပဏီတိအတွက် ဆက်ပနာမိတ်ဆက်ခရေ။ မိတ်ဆက်ခရာမှာ အက်ပဲလ်၊ မိုက်ခရိုဆော့ စရေ ကုမ္ပဏီကြီးတိ ပါဝင်ခရေ။

### ၂၀၀၆ - ၂၀၁၁
၂၀၀၆ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နိမာ ဖေ့ဘုတ်စွာ အသက်(၁၃)နှစ်ဟိဗျာယ်း အီးမီးလ် ဟိသူ ဇာသူမဆို ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ကို အသုံးပြုနှိုင်ယောင် ပြုလုပ်ခရေ။ 

၂၀၀၇ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းမာတော့ခါ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မာ စီးပွားရီး စာမျက်နှာပေါင်း ၁ သိန်းကျော် ဟိခရေ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလမာတော့ခါ ပိုပြီးကေဆန်းသစ်ရေ Pages ဟုခေါ်ရေ စာမျက်နှာကို မိတ်ဆက်ခရေ။ ယင့်ချင့် စာမျက်နှာတိက ကုမ္ပဏီတိ၊ စီးပွားရီးလုပ်ငန်းတိ ကို ကြော်ငြာဖို့အတွက် များစွာ အထောက်အကူပြုခရေ။ 

၂၀၀၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်မာတော့ခါ မိုက်ခရိုဆော့ဟာ ဖေ့ဘုတ်၏ ရှယ်ယာ ၁.၆% ကို ဒေါ်လာ သန်း၂၄၀ နန့် ဝယ်ယူဖို့လို့ ကြေညာခရေ။ မိုက်ခရိုဆော့၏ ဝယ်ယူမှုမာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြေညာတိနန့် လူမှုကွန်ရက် ဝက်ဘ်ဆိုက် မူပိုင်ခွင့်ပါ ပါဝင်ရေ။ 

၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စွာ သူရို့၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရုံးချုပ်ကို အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ဒူဘီလင် မာ တည်ဆောက်ရန် ကြေညာခရေ။ တစ်နှစ်ခန့်အကြာ စတ်တင်ဘာ ၂၀၀၉ မာ သူရို့၏ငွီကြေးစီးဆင်းမှုကို ပထမဆုံးအနိန်နန့်အနိန်နန့် အပေါင်းလက္တချက်ချော ဖြစ်လှာပြီဟု ပြောခရေ။ 

၂၀၀၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမာတော့ခါ အသုံးပြုသူလူဦးရွီများစွာ တိုးတက်ဟပ်ပါခရေ။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဂျူလိုင်မာကုမ္ပဏီက သူရို့ဗားမာ သုံးစွဲသူ သန်း ၅၀၀ ဟိဗျာယ်ဖြစ်ကတ်ောင်း ကမ္ဘာမာ ကြီးဆုံး လူမှုကွန်ရက်ကြီး တခုဖြစ်ကတ်ောင်း ကြေညာခရေ။ ကုမ္ပဏီဧ့ ထုတ်ပြန်ချက်တိအရ အသုံးပြုသူတစ်ဝက်လောက်ဟာ ဖေ့ဘုတ်ကို နိစိုင်သုံးစွဲပြီး တစ်ရက်ကို ၃၄ မိနစ်ခန့် သုံးစွဲကတ်ကြောင်း၊ သန်း ၁၅၀ ဟာ မိုဘိုင်းဖုန်းတိနန့် သုံးစွဲကတ်ကြောင်း သိဟိရရေ။ ကုမ္ပဏီမှ ပြောရီးဆိုခွင့်ဟိသူစွာ ယင့်ချင့်သမိုင်းမှတ်တိုင်ကို "တိန်းရေ ပြောင်းလဲမှု" ဟု အမွှန်းတင် ပြောဆိုလားခီရေ။ 

၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာမာမူ Second Market Inc.ဧ့ အချက်အလက်တိအရ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ကုမ္ပဏီတန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၄၁၀၀ လှောက်ဟိပြီ ဖြစ်ကတ်ောင်း သိဟိရရေ။ ကုမ္ပဏီဟာ eBayကုမ္ပဏီကို ကျော်တက်ဗျယ်း ဂူဂယ်နန့် အမင်ဇုန်ရို့ပြီးကေ တတိယအကြီးဆုံး အမေရိကန် အွန်လိုင်းကုမ္ပဏီတခု ဖြစ်လာခရေ။ 

၂၀၁၁ ခုနှစ် အစောပိုင်းမာ ဖေ့ခ်ဘုတ်ရုံးချုပ်ကို ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဖို့ပိုင်ပတ်ခ်ကို ပြောင်းရွီ့ခရေ။ ၂၀၁၁ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာမာ ဖေ့ဘုတ်စွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမာ ဂူဂယ်ပြီးကေ ဒုတိယလူကြည့်အများဆုံး ဝက်ဘ်ဆိုက် ဖြစ်လာခရေ။ လစိုင်ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသူ ၁ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ၀၀၀ ကျော်ဟိကြောင်း သိဟိရရေ။

### ၂၀၁၂ - ၂၀၁၃
ဖေ့ခစ်ဘွတ်ခ်စွာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီမာ အခြီအနီကို ကုမ္ပဏီ ရှယ်ယာတိ စတင်ရောင်းချခပြီး အများပိုင်ကုမ္ပဏီ တခုအဖြစ် ရပ်တည်ရန် စီစိုင်ရေ။ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အခြီအနီကို ရှယ်ယာတိကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နိမာ စတင်ထုတ်ရောင်းချခရေ။ ပထမဆုံးအနိန်နန့် ရှယ်ယာ တစ်စုဧ့ တန်ဖိုးမှာ ၃၈ ဒေါ်လာ ဖြစ်တေ။ ကုမ္ပဏီဧ့ တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ ၁၀၄ ဘီလီလျံ ခန့် တန်ဖိုးဟိခရေ။ ယင့်ချင့် တန်ဖိုးမှာ အများပိုင်အဖြစ် စတင် ပြောင်းလဲရေ ကုမ္ပဏီတိအနက် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်တေ။ 

၂၀၁၂ ခုနှစ် ယင်းရိုး၏ ဝင်ငွီ ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀၀ ကျော်ပေါ်အခြီခံပနာ  NASDAQ စဖိရှယ်ယာစျီးကွက်မှာ မေလ ၁၈ ရက်နိမာ ရောင်းချခရေ။ ၂၀၁၃ခုနှစ် မေလအရောက်မာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စွာ ကမ္ဘာ့ပိုင်အလာကောင်းဘီယက်ကုမ္ပဏီ ၅၀၀ စာရင်း အဆင့် ၄၆၂ ဝင်ခရေ။ 

၂၀၁၂ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလမာတော့ခါ ဖေ့ဘုတ်က အက်ပလီကေးရှင်းတိ ရောင်းချဖို့အတွက် App Center စတိုးကို မိတ်ဆက်ခရေ။ ယင့်ချင့်စတိုးဟာ အိုင်ဖုန်း၊ အန်းဒရွိုက်ဝန်တိနန့် တခြားသော မိုဘိုင်းဝက်ဘ်အသုံးပြုသူတိ အားနုန်း အသုံးပြုနိုင်ရေ။ 

မာ့ခ်က ၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ မှာ ဖေ့ခ်ဘုတ်ခ်ကို လစိုင်အသုံးပြုသူ သန်း ၁ ထောင်ကျော်ရာ ဖြစ်ကတ်ောင်း ကြေညာခရေ။

### ၂၀၁၃ - ဒေနိန့်အထိ

## ဝက်ဘ်ဆိုဒ်
### နည်းပညာ ရှုထောင့်
တည်ထောင်သူ မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ဂ်မှာ အနီရောင်နန့် အစိမ်းရောင်ကို ခွဲခြားမမြင်နှိုင်ရာ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ဧ့ ပင်မအရောင်ကို အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခရေ။ ဖေ့စ်ဘွတ်ကို PHP ပရိုဂရမ်ဘာသာနန့် ရီးသားထားပြီးပနာ HipHop for PHP (HPHPc) နန့် Compile ပြုလုပ်ထားရေ။

### သမိုင်း
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၂၀ ရက်နိမာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ကို ပြောင်းလဲမှုအနိန်နန့် "Facebook Beta" အဖြစ် သုံးစွဲသူတချို့ကို စမ်းသပ်သုံးစွဲခွင့် ပြုခရေ။ NewsFeed စွာ ပိုပြီးကေကြည့်ရှုရလွယ်လားပြီးကေ ကိုယ့်၏ ကိုယ်ရီးမှတ်တမ်းဟာ အရွီတိနန့် ဖြစ်လားရေ။ ပိုပြီးကေပပြတ်သသား ဖြစ်လားတဲ့ ဒီဇိုင်းပါလို့ ပြောခရေ။ စတ်တင်ဘာလမာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သုံးစွဲသူအားလုံးကို ပြောင်းလဲသုံးစွဲခွင့် ပြုခရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာမာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စွာ ပိုပြီးကေသျှင်းလင်းလွယ်ကူရေ မှတ်ပုံတင်လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြုလုပ်နီကြောင်း ကြေညာရေ။

### ဖေ့စ်ဘွတ်မာ ပါဝင်ရေ ဖီချာတိ

#### 
ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စွာ မှတ်စုရီးသားနိုင်မည့် Notes ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် သြဂတ်လ ၂၂ ရက်နိမာ မိတ်ဆက်ခရေ။ 

#### Chatting
တဦး နန့် တဦးလွယ်လင့်တကူ စာနန့်စကားပြောနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်၍ Chat ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဧပြီ ၆ ရက်နိမာ စတင်မိတ်ဆက်ခရေ။ ယင့်ချင့် Chat Servicesစွာ Comment အခြီပြု အပြန်အလှန် စာတိုပို့ အက်ပလီကေးရှင်းဖြစ်ပြီးကေ  တဦးနန့် တဦး အလွယ်ချေ စာတိုပီးပို့နှိုင်ဖို့ရန် ရည်ရွယ်ထားရေ။။ 
#### လက်ဆောင်တိ
ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ထက်မာ သူငယ်ချင်း တဦးနန့် တဦး လက်ဆောင်(အတုအယောင်) တိပီးဖို့ပီးဖို့အတွက် လက်ဆောင်ပီးခြင်း အစီအစိုင်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီ ၈ ရက်နိမာ မိတ်ဆက်ခရေ။ အသုံးပြုမည်ဆိုကေ ၁ ဒေါ်လာ ကျသင့်မည်ဖြစ်ပြီးကေ  လက်ဆောင်နန့်အတူ မိမိ ကြိုက်ခြီရာ စာသားသျှေတိ တွဲဖက်ပို့နိုင်ရေ။ 

#### စျီးပြုစရာနီရာ
၂၀၀၇ ခုနှစ် မေလ (၁၄) ရက်နိမာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က စျီးပြုစရာနီရာ (Marketplace) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခရေ။ ၎င်းမှ အသုံးပြုသူတိအတွက် အမျိုးအစားခွဲခြာထားရေ ကြော်ငြာတိကို အခမဲ့တင်ခွင့်ပီးရေ။ စျီးပြုစရာနီရာ (Marketplace) ကို CNET မှ ပြုလုပ်ရေ Craigslist နန့် နှိုင်းနိူင်းဖော်ပြထားပြီးပနာ ၎င်းရို့ နှစ်ခုဧ့ ခြားနားချက်တိမှာ စျီးပြုစရာနီရာ (Marketplace) မာ အသုံးပြူသူတစ်ယောက်မှ တင်ထားရေ ပို့စ်တိကို ယင့်ချင့် အသုံးပြုသူရာကေ တူညီရေကွန်ရက်မာ တွိမြင်နှိုင်ရား Craigslist မာမူ တင်ထားရေ ပို့စ်တိကို ဇာသူမဆို တွိမြင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်တေ။

#### စာတိုစနစ်
စာပို့စနစ်အသစ်တခုဖြစ်ရေ "Project Titan" ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ နိုဗန်ဘာလ (၁၅) ရက်နိမာ စတင်မိတ်ဆက်ခရေ။ အချို့ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီမှုတိမာ "G-Mail Killer" ဟု ဖော်ပြခကတ်ရေ။ ယင့်ချင့် စနစ်စွာ အသုံးပြုသူတိကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးအသုံးပြုပြီးကေ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ကတဆင့် တဦးနန့် တဦး တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်နှိုင်ယောင် ပြုလုပ်ပီးရေ။ တခြားသော ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် လက္တချက်ချောတိကဲ့သို့ပင် အသုံးပြုသူတိက သူငယ်ချင်းတိပါးမှဖြစ်စီ၊ သူငယ်ချင်းဧ့ သူငယ်ချင်းကတဆင့် ဖြစ်စီ၊ ဇာသူပါးက မဆိုဖြစ်စီ စာတိုသျှေတိကို လက်ခံရဟိနှိုင်ဖို့ ဖြစ်တေ။ အီးမီးလ် အသုံးပြုမှုကိုမူ ပြုပျင်မွမ်းမံမှု နည်းပါးအတွက်နန့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မာ အဆုံးသတ်ခယာ ဖြစ်တေ။ စာတိုတိကို website အပြင် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ဧ့ မိုဘိုင်း application မှ ကေလည်းကောင်း၊ Facebook Messenger Application မှ ကေလည်းကောင်း အသုံးပြုနိုင်ရေ။

#### အသံခေါ်ဆိုမှု
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှ စတင်ပြီး ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် အသုံးပြုသူတိအတွက် Facebook Chat မှ တဆင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းဟိ အသုံးပြုသူ တဦးနန့် တဦး အသံနန့်ခေါ်ဆိုမှီငြမ်းပနာ ပြုလုပ်နှိုင်ရာ ဖြစ်တေ။ ယင့်ချင့် စနစ်ကို T-Mobile ဧ့ စနစ်အသစ်တခု ဖြစ်ရေ Bobsled service မှ တဆင့် Facebook Chat မာ အသံနန့် ပြောဆိုနှိုင်ရုံမျှမက အသံကိုပါ နားထောင်နှိုင်ဖို့အတွက် အခမဲ့ ထောက်ပံ့ပီးထားရေ။

#### ဗီဒီယို ခေါ်ဆိုမှု
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ (၆) ရက်နိမာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က ယင်း၏ နည်းပညာမိတ်ဖက်ဖြစ်ရေ Skype ကို အသုံးပြုပနာ ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုမှီငြမ်းပနာ စတင်မိတ်ဆက်ခရေ။ ၎င်းခေါ်ဆိုမှုစွာ တဦးချင်းစီရာ ခေါ်ဆိုနှိုင်ပြီး Skype Rest API ကို အသုံးပြုထားရေ။

#### ဗီဒီယို ကြည့်ရှုမှု

#### ကိုယ်ရီးမှတ်တမ်း

#### News Feed
#### ခြီမှု ခလုတ်
#### ဆက်လိုက်ကတ်ည့်ရှုမှု
#### မိုင်စပေ့ နန့် နှိုင်းနိူင်းခြင်း
#### လွတ်လပ်ခွင့်

## လုပ်ငန်းရီးရာ
### စီမံခန့်ခွဲသူတိ

၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွင်းမာ ဖေ့ခ်ဘုတ်ကုမ္ပဏီ ဧ့ ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုတိမာ 
* Mark Zuckerberg: ၂၈ %
* Accel Partners: ၁၀ %
* Mail.Ru Group: ၁၀ %
* Dustin Moskovitz: ၆ %
* Eduardo Saverin: ၅ %
* Sean Parker: ၄ %
* Peter Thiel: ၃ %
* Greylock Partners: ၂ %
* Meritech Capital Partners: ၂ %
* Microsoft: ၁.၃ %
* Li Ka-shing: ၀.၈ %
* ပုဂ္ဂလိက : ၀.၅ % အောက်

ကျန် ရှယ်ယာ ၃၀ ကျော်ကို ဖေ့ခ်ဘုတ် ဝန်ထမ်းတိ၊ နီးစပ်ရာ အနုပညာသျှင်တိ နန့် ပြင်ပ ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတိက ပိုင်ဆိုင်ကတ်ရေ။ 

အဓိက စီမံအုပ်ချုပ်သူတိထဲမာ Chris Cox (Chief Product Officer), Sandberg (Chief Operation Officer), Zuckerberg (Chairman and Chief Executive Officer), David Wehner (Chief Financial Officer) နန့် Elliot Schrage (Public Relations Head) ရို့ပါဝင်ရေ။. ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဧပြီမာ ဖေ့ခ်ဘုတ်မာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နီသာ ဝန်ထမ်း ဦးရေ ၇၀၀၀ ကျော် ဟိဗျာယ်း နိုင်ငံပေါင်း ၁၅ နိုင်ငံဟိ ရုံးတိမာ လုပ်ကိုင်ပြီးကေဟိရေ။ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်  ကမ္ဘာမာ အလုပ်လုပ်ဖို့ ကောင်းဘီယက် ကုမ္ပဏီစာရင်းမှာ နံပါတ်(၄) ချိတ်ပါရေ။ 

### ဝင်ငွီ
ဖေ့ခ်ဘွတ်ခ်ကုမ္ပဏီဧ့ အဓိကဝင်ငွီစွာ  ကြော်ငြာလုပ်ငန်းမှ ရဟိရေ။  ၂၀၁၄ ခုနှစ်မာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ဧ့ ဝင်ငွီစွာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂,၄၆၆ သန်းအထိ ဟိခရေ။ 

### ရုံးချုပ် နန့် ရုံးခွဲတိ
၂၀၁၁ အစောပိုင်းမာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စွာ သူရို့၏ ရုံးချုပ်ကို ဖို့ပိုင်ပတ်ခ် သို့ ပြောင်းရွိရန် ကြေညာခရေ။  အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနန့် ကနိန်ဒါ အပြင်ဘက်ဟိ အသုံးပြုသူတိအတွက် "Facebook Ireland Limited" ကို အိုင်ယာလန် နိုင်ငံ ဒပ်ဘလင်မြို့မာ တည်ထောင်ခရေ။ 

၂၀၁၀ ခုနှစ် မာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က ယင်းရိုး၏ စတုတ္ထမြောက် ရုံးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဟိုင်ဒရာဘတ် အာသျှနိုင်ငံတိအတွက် မာ ဖွင့်လှစ်ခရေ။  ၂၀၁၀ ခုနှစ်မာ သုံးစွဲသူ သန်းပေါင်း ၇၅၀ ဟိဗျာယ်ဖြစ်ရေ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စွာ ဟိုင်ဒါရာဘတ် မာ အချက်အလက်စင်တာ ထပ်မံတည်ဆောက်ရန် ကြေညာခရေ။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဧပြီလမာ အောက်ရီဂွန်ပြည်နယ် ပီရင်းဗီ မာ အရင်ကထက် စွမ်းအင်အသုံးပြုမှု ၃၈ % သက်သာမည့် အချက်အလက်စင်တာ တခုဖွင့်လှစ်ခရေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီမာ နောက်ထပ် အချက်အလက် စင်စွာကို မြောက်ကယ်ရီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဖောရက်စီးတီး မာ ထပ်မံတည်ဆောက်ခရေ။ 

*ဒပ်ဘလင်၊ အိုင်ယာလန်။ (ဥရောပ၊အာဖရိကနန့် အရှိအလယ်ပိုင်းရုံးချုပ်)
* ဆိုးလ်၊ တောင်ကိုရီးယား (အာသျှရုံးချုပ်)
* ဝဲလ်လင်းတန်၊ နယူးဇီလန် (သမုဒ္ဒရာပိုင်းဇုန် ရုံးချုပ်)
* ဟိုင်ဒါရာဘတ်၊ အိန္ဒိယ (တောင်အာသျှရုံးချုပ်)

## အခြားကြည့်ရန်
* တွစ်တာ
* လင့်ခ်အင်န်

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်တိ

* Official website
* "Facebook news and reviews"
*

ကဏ္ဍ:ဖေ့စ်ဘုတ်
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဝဘ်ဆိုဒ်တိ
ကဏ္ဍ:အန်းဒရိုက် ဆော့ဝဲလ်
ကဏ္ဍ:အိုင်အိုအက်စ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်