open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရတနာသိင်္ဂစေတီတော်

## တည်နီရာ
- မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ အရှေ့မြောက်ဘက်(၃) ဖာလုံခန့် အကွာတွင်တည်ဟိပါရေ။ ရွှေဂူတောင်စေတီတော်ဧ့ အရှေ့မြောက်ဘက်၊ ရွှေဂူတောင်စေတီတော်ဧ့ အရှေ့မြောက်ဘက်၊ ဇုန်ဇတ်လက်ျာပျံချီစေတီတော်ဧ့ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကျရောက်ပါရေ။

## ကုသိုလ်သျှင်
ဘုရင် မင်းဒေါလျာစောမွန်မှ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၄၄) ခု၊ အေဒီ (၁၄၈၂) ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်လှူဒါန်း ခပါရေ။ 
## သမိုင်းအကျဉ်း
ဘုရင် မင်းဒေါလျာစောမွန်ကီရေ မဟာနွယ်တို့ဧ့ ဓမ္မတာတော်အတိုင်း၊ ကျောက်အတိဖြင့်ပြီးရေ ရတနာ သိင်္ဂစေတီတော်ကြီးကို နန်းတော်ဧ့ အရှေ့မြောက်တောင့် ဟိမဝန္တာတောင်မှ အနောက်ဘက်သို့ ထိုးထွက်နီရေတောင်စွယ်တွင် တည်ထားကိုးကွယ်လှူဒါန်းခပါရေ။ လက်ဟိ ဟိမဝန္တာတောင်ကို ဇုန်ဒတ်တောင်ဟု ခေါ်တွင် ကြပါရေ။ ။ 
## ဗိသုကာလက်ရာ
ရတနာသိင်္ဂစေတီတော်ကို ဇုန်ဒတ်တောင်ဧ့ အနောက်ဘက်သို့ ထိုးထွက်နီရေ ပေ ၈၀ ကျော်ခန့်ဟိရေ တောင်ကုန်းပေါ်တွင် ကျောက်အတိဖြင့် တည်ဆောက်ထားပါရေ။ စေတီတော်မှာ အောက်ခြေလေးမျက်နှာဖြစ်ပြီး အချင်း ၃၁ ပေခန့်ဟိပါရေ။ လက်ဟိအခြေအနီ၌ အမြင့်ပေ ၂ဝ ကျော်ခန့်သာဟိပါတော့ရေ။ အလယ်လိုဏ်ဂူတော်တွင် ဆင်းတုတော်ကြီးတစ်ဆူ အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူမုခ်ဖွင့်ပနာ ပူဇော်ထားပါရေ။ အဝင်မုခ်အထွက်တွင်လည်း မုခ်ငယ်တစ်ခုဆင့်ပနာ ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ပူဇော်ထားပါရေ။ စေတီတော်ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြုပြင်ထားခသည့် အနီအထားကို တွေ့ဟိရပါရေ။ မူလက ပစ္စယံအဆင့်တိတွင် မုခ်ကလေးတိ ဖွင့်ခလိမ့်မည်ဟု ယူဆရပါ ရေ။ စေတီအောက်ခြေရင်ပြင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင်လည်း မုခ်တံကဲ ဘုရင်အပိုင်းအစတိပြန့်ကြဲစွာ တွေ့ဟိရပါရေ။ မူလက စေတီတော်ကို ရခိုင်စိတ္တလင်္ကာရ အနုလက်ရာတိဖြင့် ခန့်ငြားလှပစွာ တည်ဆောက်ခလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရပါရေ။

## ကိုးကား
မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅
ရန်ကို ရန်ချင်းမတုံ့ပြန်မှ အီးချမ်းနိုင်ဖို့

## ရန်ကို ရန်ချင်းမတုံ့ပြန်မှ အီးချမ်းနိုင်ဖို့

ရန်ကို ရန်ချင်းမတုံ့ပြန်မှ အီးချမ်းနိုင်ဖို့

               န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ၊ သမ္မန္တီဓ ကုဒါစနံ။
               အဝရေနေ စ သမ္မန္တိ၊ ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော။

ဝေရေန- ရန်တုံ့ပြန်နီဖို့ဆိုကေ၊ ဝေရာနိ- ရန်တိရေ၊ ကုဒါစနံ- တခါလေးသော၊ န ဟိ သမ္မန္တိ- မအီးချမ်းနိုင်။ အဝေရေနစ- ရန်မတုံ့ပြန်မှရာ၊ ဝေရာနိ- ရန်တိရေ၊ သမ္မန္တိ- အီးချမ်းနိုင်​ရေ။ ဧသ-ဧသော၊ အေပိုင်အစဟိရေအားဖြင့် ရန်မတုံ့ပြန်ကေ အီးချမ်းခြင်းရေ၊ သနန္တနော=ဟှိအစဉ်အလာဖြစ်တေ၊ ဓမ္မော=ဓမ္မတာတရားရာ။(ပါ-၅)

အေသူရေ ငါ့ကို ဆဲဖူးရေ
အေသူရေ ငါ့ကို နှိပ်စက်ဖူးရေ 
အေသူရေငါ့ကို အနိုင်ယူဖူးရေ 
အေသူရေ ငါ့ဥစ္စာကို ခိုးယူဖူးရေဆိုပနာ ထိုသူဧ့အပေါ်မှာ ရန်ငြိုးထားကတ်တေ။

ထိုသူဧ့အပေါ်မှာ ရန်ငြိုးထားကတ်တေ ယင်းသူတိစော် ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ ရန်မီးတိရေ မအီးချမ်းနိုင်။

ယင်းပိုင်ပုံစံ ရန်ငြိုးမရေထား သူတိရေရာ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ ရန်မီးတိက အီးချမ်းနိုင်ဧ့။ အေချင့်စော် သူတော်ကောင်းတိဧ့ အစဥ်အလာ သဘောထား တရားရာ။

## ကိုးကား
ရန်ကာဘုရား

## တည်နီရာ
မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ အရှေ့ဘက် (၃) မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ဟိပြီး မောင်သာကုန်းရွာဧ့ အရှေ့မြောက်ဘက်၊ လကာသနီ (စေတီကုန်း) ရွာဧ့ အနောက်ဘက်တွင် ဟိပါရေ။ 
## ကုသိုလ်သျှင်
ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၉၃) ခု၊ အေဒီ (၁၅၃၁) ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မင်းဗာကြီးမှ တည်ဆောက်လှူဒါန်းခ ပါရေ။
## သမိုင်းအကျဉ်း
မင်းဗာဘုရင်နန်းတက်စတွင် မြောက်ဦးမြို့တော်ဧ့ အရှေ့ဘက်နန့် အနောက်ဘက်တို့ဟိ တိုင်းပြည်တိနန့် နယ်စပ်တိမှ မကြာခဏဆိုသလို ရန်စထိပါးမှုတိ ဟိခပါရေ။ ထိုရန်စမီးပွားတိကို အောင်မြင်စွာ ငြိမ်းသတ်နိုင်စေရန်အတွက် ဘာသာရေးကုထုံးဖြင့် ရန်ကာဘုရားအဖြစ် ဤဘုရားနှစ်ပါးကို အရှေ့အနောက်ကျောချင်းကပ်ပနာ ဂူတော်ဖြင့် တည်ဆောက်လှူဒါန်းခသဖြင့် ရန်ကာဘုရားဟု ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်ပါရေ။
## ဗိသုကာလက်ရာ
ပေ(၅၀) ခန့်မြင့်ရေ တောင်ကုန်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်လှူဒါန်းခရေ ရန်ဘုရားကို ကျောက်တုံးတိ ဖြင့် တည်ဆောက်ထားရေကို တွေ့ဟိရပါရေ။ ဆင်းတုတော်၊ ပလ္လင်တော် ၊ ဂူအားလုံးကို ကျောက်ဖြင့် ထုဆစ် တည်ဆောက်ထားပါရေ။ ကျောက်ဆင်းတုတော်နှစ်ဆူမှာ လွန်စွာလက်ရာမြောက်ပြီး ဆင်းတုတော်တစ်ဆူချင်းစီဧ့ ဉာဏ်တော် အမြင့်တိမှာ (၈) ပေခန့်ဟိပါရေ။ အရှေ့ဘက်မှ ဆင်းတုတော်မှာ သျှစ်ရေင်းပုထိုးတော်ကြီးဧ့ ပထမ မဏ္ဍိုင်ဖြစ်ရေ ဂန္ဓကုဋီတိုက်အတွင်းဟိ ဆင်းတုတော်ကြီးနန့် ခပ်ဆင်ဆင်တူရေကို လေ့လာတွေ့ဟိရပါရေ။ ဂူနန့် ဆင်းတုတော်ကြီးမှာ ပြိုပျက်နီပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် စေတနာသျှင်တစ်စုက ပြုပြင်မွမ်းမံထိန်းသိမ်းခ ကြပါရေ။ မပြုပြင်မီတွင် ဆင်းတုတော်ကြီးနှစ်ဆူအနက် အရှေ့ဘက်အဆူမှာ မြေတွင်လဲနီပြီး အနောက်ဘက် အဆူမှာ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကျိုးပဲ့ပျက်စီးနီရေကို တွေ့ဟိရပါရေ။ ဂူတော်မှာလည်း အမြင့် (၃) ပေခန့်သာ ကျန်ဟိပါတော့ရေ။ ပလ္လင်တော်မှာ တချို့မြေထဲမြုပ်နီပြီး တချို့မှာပျက်စီးနီရေကို တွေ့ဟိရပါရေ။ ပလ္လင်တော်ကို ရှေးခေတ် ရခိုင်ရိုးရာစိတ္တလင်္ကာရ အနုလက်ရာတိဖြင့် ထုဆစ်တန်ဆာဆင်ထားပါရေ။ တချို့လက်ရာတိမှာ အလွန်ကောင်းပြီး တစ်ချို့မှာ ကောက်ကြောင်းလောက်သာ ထုဆစ်ထားရေကို တွေ့ဟိရပါရေ။ ကိန္နရီ ကိန္နရာရုပ်၊ ငှက်ရုပ်၊ ဘီလူးရုပ်၊ ငါးရုပ်နန့် အခြားတိရစ္ဆာန်ရုပ်တိ၊ ပန်းလက်ရာတိကိုလည်း တွေ့ဟိနိုင်ပါရေ။ ဂူတော်မှာ အရှေ့အနောက် (၄၃) ပေခန့်ဟိပြီး တောင်မြောက် (၂၅) ပေခန့်ဟိပါရေ။ ဂူအရှေ့ အနောက်တွင် (၃) ပေခန့်ကျယ်ရေ ဝင်လမ်းတိတွေ့ဟိရပါရေ။ တောင်မြောက်တွင် ဝင်ပေါက်မတွေ့ဟိရပါ။ ဂူနံရံတွင်သာ အလင်းပေါက်တိဟိခလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရပါရေ။ ဂူနံရံအောက်ခြေ အထူမှာ (၅) ပေခန့်ဟိပါရေ။ ဂူတော်ဧ့ အရှေ့အနောက်နန့် တောင်မြောက်တို့ဧ့ အကျယ်ကို ပေါင်းလျှင် (၇) ဂဏန်းသုံးထားရေကို မမျှော်လင့်ဘဲ တွေ့ဟိရပါရေ။ ဂူတော်အမြင့်မှာလည်း (၄၃) ပေခန့်ဟိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရပါရေ။ ဗိသုကာလက်ရာအညွန့်တိကိုသုံးပနာလည်း တည်ဆောက်ခလိမ့်မည်ဟု ယူဆရပါရေ။ ရန်ကာဆင်းတုတော်ကြီးတိမှာ လက်ရာလွန်စွာမြောက်ပြီး ခန့်ညားထည်ဝါမှုဟိရေကို ဖူးတွေ့ရ ပါရေ။

## ကိုးကား
မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅
ရန်ငြိုးထားကေ တခါလဲ မအီးချမ်းနိုင်

## ရန်ငြိုးထားကေ တခါလဲမအီးချမ်းနိုင်

   ၃။အက္ကောစ္ဆိ မံ အဝဓိ မံ၊ အဇိနိ မံ အဟာသိ မေ။ 
       ယေ စ တံ ဥပနယှန္တိ၊ ဝေရံ တေသံ န သမ္မတိ။

မံ-ငါ့ကို၊ အက္ကောစ္ဆိ-ဆဲဆိုဖူး‌ရေ၊ မံ-ငါ့ကို၊ အဝဓိ-နှိပ်စက်ပုတ်ခတ်ဖူး‌ရေ၊ မံ-ငါ့ကို၊ အဇိနိ-အောင်ဖူး‌ရေ၊ ဝါ- အနိုင်ကျင့်ဖူးရေ။ မေ-ငါဧ့၊ (သန္တကံ-ဥစ္စာဓနကို၊) အဟာသိ-ခိုးယူဖူးရေ၊ (ဣတိ-‌အေပိုင်တွေးပနာ၊) ယေ-အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တိက၊ တံ-ထို‌‌ကောဓကို၊ ဝါ- ထိုရန်ငြိုးကို၊ ဥပနယှန္တိ-ရန်ငြိုးထားကတ်ဧ့၊ တေသံ-ယင်းပုဂ္ဂိုလ်တိဧ့၊ ဝေရံ-ရန်စော်၊ န သမ္မတိ- မအီးချမ်းနိုင်။ (ပါ-၃)

အေသူက ငါ့ကို ဆဲဆိုးဖူးခ‌ရေ၊ ငါ့ကို နှိပ်စက်ပုတ်ခတ်ဖူး‌ရေ၊ ငါ့ကိုအနိုင်ကျင့်ဖူးခ‌ရေ၊ ငါ့ဥစ္စာဓနကို ခိုးယူဖူးခရေလို့ ထိုသူအပေါ်မှာရန်ငြိုးထားခကတ်‌တေ၊ ထိုသူတိဘားမှာ (ဖြစ်လာရေ) ရန်စော် မအီးချမ်းနိုင်။

## ကိုးကား
ရတနာစေတီတော်

## တည်နီရာ
( မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ အနောက်မြောက်ဘက် နှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ဟိပြီး သဇင်တန်တောင်တန်း မြောက်ဘက်အဆုံး သမင်္ဂလာစေတီတော်ဧ့ အရှေ့ဘက်တွင် ဟိပါရေ။ 
## ကုသိုလ်သျှင်
ဘုရင်မင်းဗာကြီးရေ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၉၉) ခု၊အေဒီ (၁၅၃၇) ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်လှူဒါန်းခပါ ရေ။ 
## သမိုင်းအကျဉ်း
ရတနာစေတီတော်ကို မင်းဗာဘုရင် စတင်တည်ဆောက်လှူဒါန်းခပြီးနောက် ဘုရင်မင်းခမောင်းနန့် ဘုရင် စန္ဒဝိဇယျရာဇာတို့က ထပ်မံပြုပြင်လှူဒါန်းခရေဟု သိဟိရပါရေ။ မြောက်ဦးခေတ် ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ပြုပြင်မည့်သူ ကင်းမဲ့ကာသိုက်ဆရာတိ လက်ချက်ကြောင့် စေတီတော်ခေါင်းလောင်းမှောက် အပေါ်ပိုင်းမှာ ကျိုးပဲ့ပြီး ပျက်စီးသွား ပေပြီ။ လှိုဏ်ဂူတော်ထဲမှ ဆင်းတုတော်ပလ္လင်အောက်ကိုလည်း တူးဆွထားပါရေ။ မုခ်ဦးပေါင်းမိုးတစ်ပိုင်း တစ်စလည်းပျက်စီးနီရေကို တွေ့ဟိရပါရေ။ 
## ဗိသုကာလက်ရာ
ရတနာစေတီတော်ကို သဇင်တန်တောင်တန်း မြောက်ဘက်အဆုံး၌ ပေ (၅၀) ခန့်ဟိရေ တောင်တစ်ထပ်တွင် ကျောက်အတိဖြင့် တည်ဆောက်ထားရေ စေတီတော်တစ်ဆူပင်ဖြစ်ပါရေ။ စေတီတော်အောက်ခြေအချင်းမှာ (၂၂) ပေခန့်ဟိပြီး ရှစ်မျက်နှာဖြစ်ကာ အနားတစ်ဖက်လျှင် (၉) ပေခန့်ဟိပါရေ။ စေတီတော်လက်ဟိကျန်ဟိနီသေးရေ အမြင့်မှာ (၁၀) ပေ ကျော်ခန့်ဟိပါရေ။ စေတီတော်ကုန်းပေါ်ဟိ မဟာရံတံတိုင်းမှာ အရှေ့အနောက်အကျယ် (၆၅) ပေခန့်၊ တောင်မြောက်အကျယ် (၄၀) ပေခန့်တွေ့ဟိရပါရေ။ မဟာရံတံတိုင်း လက်ဟိကျန်ဟိနီသည့်အမြင့်မှာ (၂) ပေကျော်ခန့်ဟိပြီး အောက်ခြေအထူ (၄) ပေခန့်ဟိပါရေ။ တံတိုင်းကိုလည်း ကျောက်ဖြင့်တည်ဆောက်ထားပါဧ့။ မဟာရံတံတိုင်းထဲမှ စေတီတော်သို့ ဝင်လမ်းမှာ အရှေ့ဘက်တွင် တွေ့ဟိရပါရေ။ အရှေ့ဘက် မဟာရံတံတိုင်းဝင်လမ်းမှ ဝင်လိုက်လျှင် အာရုံခံသိမ်ရာကိုတွေ့ဟိရပါရေ။ စေတီတော်မုခ်ဦးနန့် အာရုံခံသိမ်တော်ကို တစ်ဆက်တည်းတည်ဆောက် ထားပါဧ့။ အာရုံခံသိမ်တော်မှာ တောင်မြောက်အကျယ် (၁၈) ပေခန့်၊ အရှေ့အနောက်အကျယ် (၂၂) ပေခန့်တွေ့ဟိရ ပါရေ။ အာရုံခံသိမ်နံရံကို မူလက ကျောက်ဖြင့်တည်ဆောက်ပြီး ခေါင်မိုးကို အုတ်ကြွပ်ပြားတိမိုးကာ ကြမ်းခင်းကို စဉ်ကြမ်းခင်းလက်ရာတိဖြင့် ခင်းခလိမ့်မည်ဟု ယူဆရပါရေ။ အာရုံခံသိမ်ဓမ္မာရုံ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အုတ်ကြွပ်ပြား အပိုင်းအစတိ၊ စဉ့်ကြမ်းခင်းပြားအပိုင်းအစတိကို ပြန့်ကြဲစွာ တွေ့ဟိရပါရေ။ စေတီတော်ပစ္စယံအဆင့်တိတွင်လည်း ကြာပွင့်ဖတ်တိဖြင့် ထုဆစ်အလှဆင်ထားပါရေ။ စေတီတော်ကြေးဝန်းအဆင့်တိကိုလည်း ကြာပွင့်ဖတ်အဆင့်ဆင့်တိဖြင့် ထုဆစ်ပူဇော်ထားပါရေ။ စေတီတော် မုခ်ဦးဝင်ပေါက်အကျယ်မှာ (၂) ပေကျော်ခန့်ဟိပြီး မုခ်ဦးဝင်လမ်းအရှည် (၁၂) ပေခန့်ဟိပါရေ။ စေတီတော်ထဲဟိဆင်းတုတော် ပူဇော်ထားရာ အလယ်လှိုဏ်ဂူတော် အရှေ့အနောက်အကျယ်မှာ (၉) ပေခန့်၊ တောင်မြောက်အကျယ် (၇) ပေခန့်ဟိပါရေ။ ဆင်းတုတော်စံပ္ပါယ်ရေ ပလ္လင်တော်အကျယ် (၄) ပေခန့်ဟိပါရေ။ လှိုဏ်ဂူတော်အမြင့်မှာလည်း (၈) ပေကျော်ခန့်ဟိပါဧ့။ ပလ္လင်တော်ကို ကြာ မှောက်၊ ကြာလှန်တိဖြင့် ထုဆစ်ထားပါရေ။ ပလ္လင်တော်အပေါ်မှာ ဉာဏ်တော်(၄)ပေဟိ ဆင်းတုတော်ကို ဈာန် သိုင်းသင်္ကန်းဝတ်ဆင်သည့် ပုံစံဖြင့်တွေ့ရပြီး ဘူမိဖဿမုဒြာဆင်းတုတော်မျိုးပင် ဖူးတွေ့ရပါရေ။ မုခ်ဦးရှေ့မျက်နှာပြင်ကို လက်ဝဲ/လက်ယာ၌ ရပါလရုပ်တု ကိုငုံပနာ ပန်းလက်ရာတိကို ထုဆစ်ထားပါရေ။ ဒွါရပါလအပေါ်ပိုင်းမုခ်ဦးကိုလည်း ပန်းအနုလက်ရာ တိဖြင့် ထုဆစ်ထားပါရေ။

## ကိုးကား
မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅
ရမ်းဗြဲကျွန်း

ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဟိ အကြီးဆုံးကျွန်းမှာ ရမ်းဗြဲကျွန်းဖြစ်ရေ။ ရခိုင်မာမကဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှိမြောက်ကမ်းခြီတလျှောက်မာလည်း အကြီးဆုံးကျွန်း ကြီး ဖြစ်ရေ။ ကျွန်းဧရိယာမှာ စတုရန်းမိုင် ၇ဝဝ ကျော်ဟိရေ။ အလျား မိုင်၅ဝ ခန့် ဟိပြီးကေ အလယ်မာ မိုင် ၂ဝ ခန့်အထိ ကျယ်ပြန့်ပနာ တောင်ဘက်သို့ ချွန်ထွက်လားရေ။ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြီမှ အနောက်ဘက် ၁၂ မိုင်အကွာ ပင်လယ်ထဲမာ ဟိရေ။ 

ကျွန်း၏ မြောက်ပိုင်း အရှိဘက်မာ ဒီရေတောပေါတိပြီး အနောက်ဘက်မာ တောင်ကုန်းငယ် ပေါတိရေ။ ကျွန်း၏တောင်ပိုင်းရေ တောတောင်ထူပြီး အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ဇီးခါး တောင် (၉၆၄ ပေ) ဖြစ်ရေ။ မြောက်ပိုင်းမာ မင်းရပ်မြစ်၊ တောင်ပိုင်းမာ ရမ်းဗြဲချောင်း၊ ဟုန်းချောင်း၊ ရမ်းပေါက်ချောင်းရို့မှာ ထင်ရှားရေ။ ကျွန်းပေါ်မာ နဂါးပွက်တောင်ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ဟိရေ ရွှံ့မီးတောင် အများအပြားဟိရေ။ ရီနံ လက်ယက်မားတိ ဟိရေ။ ရမ်းပေါက်ချောင်းဝမှ အနောက်ဘက် ၁၀ မိုင်အကွာမာ မာန်အောင်ကျွန်းဟိပြီး မာန်အောင်ရီလက်ကြားနန့် ပိုင်းခြားထားရေ။ စကုကျွန်းမှာ ရမ်းဗြဲကျွန်းအရှေ့ဘက် ကလိန်တောင်မြစ်ဝမာ ဟိရေ။ ရမ်းဗြဲ၊ သံတွဲ၊ မာန်အောင်၊ တောင်ကုတ်လား ရေလမ်း ကြောင်းပေါ်မာ ဟိရေ။ စကုကျွန်းမှ ၄ မိုင်ခန့်အကွာမာ မန်ကျည်းကျွန်း ဟိရေ။ မာန်အောင်ကျွန်း၊ ရဲကျွန်းရို့နန့် မလှမ်းမကမ်း၌ ဟိရေ။

အဟိဖက်မာရက္ခိုင်ရိုးမတောင်တန်းပေါ်မှစီးဆင်း လာရေမြစ်တိရို့နန့်ပေါင်းစပ်ပြီး၊မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသကိုဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ။ ရွံ့နဂါးတောင် ပေါ် ထွက်နီရာအများဆုံးတွိ့ရရေ။အဓိကနီရာသုံးခုကိုဖေါ်ပြပါဖို့။
(က)ဆိုင်ခြုံမီးတောင်(Saichon)
(ခ)ရောက်ချောင်းမီးတောင် Yauk chaung နန့်
(ဂ)ဇင်ချောင်းမီးတောင် Zin chaung ရို့ဖြစ်ကတ်တေ။
ဆိုင်ခြုံ နန့် ရောက်ချောင်းရို့ စွာကီလိုမီတာစိကေသျှေသာကွာဝီးကေလေ့၊ ဇင်ချောင်းနန့် ကီလိုမီတာ အများကြီးကွာဝီးရေ။

## ကိုးကား
ရမ်းဗြဲမြို့

မြန်မာနိုင်ငံဧ့ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိရေ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင် ရမ်းဗြဲမြို့နယ်ဧ့ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်၍ ရမ်းဗြဲကျွန်းဧ့ အရှေ့ဘက်ကမ်းအနီးတွင် တည်ရှိရေ။ ရခိုင်တိုင်းကို အင်္ဂလိပ်ရို့ သိမ်းပိုက်ပြီးရေအခါတွင် ရမ်းဗြဲမြို့ရေ ရမ်းဗြဲခရိုင်ဧ့ မြို့တော်ဖြစ်ခဧ့။ ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ရမ်းဗြဲနန့် အမ်းခရိုင်ကို ပေါင်း၍ ကျောက်ဖြူခရိုင် ဟု ဖွဲ့စည်းရေအခါ ခရိုင်ဌာနချုပ်ရုံးကို ကျောက်ဖြူမြို့ သို့ ရွေ့လိုက်သဖြင့် ရမ်းဗြဲမြို့ရေ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့အဖြစ်သာ ကျန်ရစ်တော့ရေ။ ထိုအခါ၌ လူဦးရေ ၃၈၉၂ ယောက်သာ ရှိတော့ရေ။

ရမ်းဗြဲမြို့ရေ ကျောက်ဖြူမြို့မှ မိုင် ၅ဝ ခန့်ဝေး၍ ရေကြောင်းမှ လားလာနိုင်ရေ။ ရမ်းဗြဲမြို့နယ်မှ ဆန်၊ မဲနယ်၊ သကြား၊ ထုံးနန့် ရေနံထွက်ရေ။

'အင်း၊ ဗန်း၊ မျက်၊ ညောင်၊ ကိုရံတောင်၊ တောင်ရံငါးလုံး၊ ပိတ်ဖုံးကွယ်ကာ၊ မြို့ရမ္မာ' ဟူရေ စာဆိုနန့်အညီ ရမ္မာဝတီ ခေါ်ရေ ရမ်းဗြဲမြို့ကို အင်းတောင်၊ ဗဟန်းတောင်၊ ရေမျက်တောင်၊ ညောင်တောင်နန့် ကိုရံတောင်ရို့က ပြင်ပမှ မမြင်ရအောင် ပတ်ပတ်လည်၌ ဝိုင်းရံထားရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ
ရသေ့တောင်မြို့

ရသေ့တောင်မြို့ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ အနောက်ဘက်ပိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ဘက်တွင် တည်ဟိရေ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး မြောက် လတ္တီကျုဒ် ၂၀.၄၈၃၃၃၃၃ ဒီဂရီ နန့် အရှေ့ လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂.၇၅ ဒီဂရီ တွင် တည်ဟိရေ။

ရသေ့တောင်မြို့ရေ စစ်တွေခရိုင်အတွင်းတွင် ပါဝင်ရေ။ စစ်တွေမြို့မှ အနောက် မြောက်ယွန်းယွန်း ၃၇ မိုင်ကွာ တွင် ဟိ၍ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်ဧ့။ ရသေ့တောင်မြို့နယ်တွင် သူကြီးပိုင် နယ်ပေါင်း ၇၄ နယ် ပါဝင်၍၊ ၇၃၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းရေ။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် မေလ ၃ဝ ရက် နိ့တွင် စတင်၍ မေယုနယ်ခြားခရိုင်အုပ်ချုပ်ရီးကို အကောင်အထည်ဖော်ခရာ၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းကိုလည်း မေယုနယ်ခြားခရိုင်အတွင်း သွတ်သွင်းခရေ။ ရသေ့တောင်မြို့ရေ မယူမြစ်ဝ မှအထက် ၁၈ မိုင်ကွာ လက်ဝဲဘက်ကမ်း၌ တည်ဟိ၍ စစ်တွေမြို့မှ ရေလမ်းခရီး အဆက်အသွယ်ကောင်းမွန်ရေ။ မြို့ဧ့ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်ဖြစ်ရေ မယူမြစ်ကမ်း တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ကတ်ရေ။ လူဦးရေ ၇၅၁၁ ယောက် (၂၀၁၄) ဟိရေ။

## မြို့နယ်တွင်းဟိ ကျေးရွာတိ

ကြိမ်သာ ကျေးရွာ

ကညင်ချောင်း ကျေးရွာ (၅.၁ ကီလိုမီတာ)

ကုန်တန်း ကျေးရွာ (၇.၂ ကီလိုမီတာ)

ကူတောင် ကျေးရွာ (၈.၂ ကီလိုမီတာ)

ကျောက်ချောင်း ကျေးရွာ (၄.၁ ကီလိုမီတာ)

ခနောင်းကြီး ကျေးရွာ (၃.၇ ကီလိုမီတာ)

ခွဆုံ ကျေးရွာ (၈.၉ ကီလိုမီတာ)

ခွေးတောက်ချောင်း ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)

ငတောက်တူကြီး ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)

စပါးထား ကျေးရွာ (၆.၆ ကီလိုမီတာ)

ဒုံးပြင် ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)

ပေါင်းဇား ကျေးရွာ (၇.၆ ကီလိုမီတာ)

ပြင်ခေါင် ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)

ပေါက်တောကြီး ကျေးရွာ (၅.၅ ကီလိုမီတာ)

ဘာထလေ ကျေးရွာ (၇.၉ ကီလိုမီတာ)

မိညိုထောင့် ကျေးရွာ (၇.၂ ကီလိုမီတာ)

မြင်းဖူး ကျေးရွာ (၇.၉ ကီလိုမီတာ)

သောင်းဒရား ကျေးရွာ (၇.၄ ကီလိုမီတာ)

အနောက်နန်းရာကုန်း ကျေးရွာ (၁၀.၂ ကီလိုမီတာ)

အောင်ဆိပ် ကျေးရွာ (၉.၁ ကီလိုမီတာ)

မှတ်ချက်။။ အကွာအဝေးတိမှာ မြေပုံပေါ်တွင် အနီးဆုံး ထောင့်ဖြတ်အတိုင်း တိုင်းတာထားခြင်း ဖြစ်ရေ။

## စိတ်ဝင်စားဖွယ်နီရာတိ

ပါဒခြေတော်ရာ(ရသေ့တောင်)

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ
ရာထူးအလိုက် ဝေါဟာရတိ

## ပြင်ပလင့်ခ်တိ
ရခိုင် ဘာသာစကား လမ်းညွှန် (ဦးစက္ကိန္ဒ-ရခိုင်မြေ)
ရာရှင်နယ်ကိန်း

ရာရှင်နယ်ကိန်း (rational number) ဆိုရေမှာ အပိုင်းကိန်း \frac{a}{b} အနီနန့် ရီး၍ရရေ ကိန်းကို ခေါ်ရေ။ အပိုင်းကိန်း \frac{a}{b} တွင် *a* ရေ ကိန်းပြည့်ပိုင်းဝေ (integer numerator) ဖြစ်ပြီး၊ *b* ရေ သုညမဟုတ်ရေ ကိန်းပြည့်ပိုင်းခြေ (nonzero integer denominator) ဖြစ်ရေ။ သာဓကဆိုရကေ ၁/၃၊ ၇/၈၊ -၁/၂ စရေရို့မှာ ရာရှင်နယ် (ဝါ) အပိုင်းကိန်းတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ အရီးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်ရေ။

ရခိုင်ဘာသာဖြင့် ရေရွတ်ရေအခါ ၁/၃၊ ၇/၈ နန့် -၁/၂ ရို့ကို "သုံးပုံ၊ တစ်ပုံ၊" "ရှစ်ပုံ၊ ခုနစ်ပုံ၊" "အနှုတ် နှစ်ပုံ၊ တစ်ပုံ၊" စရေဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်ရရေ။ ("ပုံ" အစား "ပိုင်း" ဟုလည်း သုံးကတ်ရေ။) တစ်စုံတစ်ခုကို သုံးပုံ၊ သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် တစ်ပုံနန့် ညီမျှရေ ပမာဏ၊ စသည့်ဖြင့် အနက်ကောက်ယူနိုင်ရေ။

ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရီးရာတွင် တစ်မျိုးထက်ပို၍ ရီးနိုင်ရေ။ သာဓကအားဖြင့် ၂/၄ နန့် ၁/၂ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ကိန်းတစ်ခုတည်းကို ကိုယ်စားပြုရေ။ ထို့အတူ -၁/၂ ကို \frac{-1}{2} အနီဖြင့်လည်းကောင်း၊ \frac{1}{-2} အနီဖြင့်လည်းကောင်း ရီးနိုင်ရေ။ သို့ရာတွင် အနှုတ်ကိန်းကို ပိုင်းဝေမှာထား၍ ရီးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်ရေ။

သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိ ဖြစ်ရေကို သတိပြုသင့်ရေ။ သာဓကဆိုကေ သဘာဝကိန်း ၅ ကို ၅/၁ ဟုရီး၍ ရရေကြောင့် ၅ မှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းလည်း ဖြစ်ရေ။ ယကေလည်း သဘာဝကိန်းမဟုတ်ရေ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိစွာဟိဧ။ သာဓက၊ ၁/၂၊ ၄/၅၊ -၁၃/၁၄။

ရာရှင်နယ်ကိန်းစုကို သင်္ကေတ \mathbb{Q} သုံး၍ ရီးရေ။ အချိုး (ratio) ဟု အနက်ရသည့် &ldquo;*Quotient*&rdquo; ဆိုသည့် ဂျာမန်စာလုံးကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်ရေ။ ဒေသင်္ကေတကို ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်တိဆီက ဘိုဘာကီရီး *Algèbre* တွင်စတင် အသုံးပြုရေ။

## ကိုးကား
ရာဟူး

**ရာဟူး!** (Yahoo!) ရေ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဆန်တာ ကလာရာ (Santa Clara) တွင် ထူထောင်ခရေအင်တာနက် ရှာဖွေရီး ကော်ပိုရီးသျှင် တစ်ခုဖြစ်ရေ။ ဗဟိုဌာနချုပ်မှာ ဆန်းနီးဗေး (Sunnyvale) တွင် တည်ဟိရေ။ Yahoo! အား ဝက်ဘ်ဆိုက် ပေါ်ရေ၊ ရှာဖွေရီး အင်ဂျင် အဖြစ် လူသိတိပြီး အမေရိကန်၌ လူသုံးအများဆုံး ဝက်ဘ်ဆိုက် တစ်ခုဖြစ်ရေ။ Yahoo! ကို ဂျယ်ရီ ယန်း (Jerry Yang) နန့် ဒေးဗစ် ဖီလို (David Filo) ရို့က ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ထူထောင်ခပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နိတွင် ကော်ပိုရီးသျှင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခရေ။

## ကိုးကား
ရီခဲမုန့်

အိမ်တွင် မိသားစုစားရန် ရီခဲမုန့်ပြုလုပ်ရန်အတွက် ကြက်ဥအနှစ် (၄) လုံး သကြား လက်ဖက်ရည်ခွက် တစ်ခွက်နန့် တစ်ဝက် နွားနို့ မတ်ခွက် (၁) ခွက် ပြောင်းဖူးမှုန့် (သို့မဟုတ်) ကော်မှုန့် လက်ဖက်ရည်ဇွန်း (၁) ဇွန်းလိုအပ်ပါရေ။
ပထမဦးစွာ ဇလုံကြီးကြီးတစ်ခုအတွင်းတွင် ကြက်ဥအနှစ်တိနန့်သကြားရို့ကို ရောထည့်ကာ ခက်ရင်းဖြင့် မွှေက ခလောက်ရရေ။ ကြက်ဥနှစ်အရောင် အဖြူရောင်သို့ ပြောင်းလာရေအထိ ကြာမြင့်စွာ ခလောက်ပီးရရေ။ နွားနို့ကိုမီးဖိုပေါ်တွင် မီးအေးအေးဖြင့်ကျိုပါရေ။ နွားနို့ဆူပွက်လာကေ နွားနို့အိုးကို မီးဖိုပေါ်မှ ချကာ ခလောက်ထားရေ ကြက်ဥအနှစ်နဲ့သကြားအရောအနှောကို နွားနို့အိုးထဲသို့ ပေါင်းထည့်ပါရေ။ ထို့နောက် ပြောင်းဖူးမှုန့် (သို့မဟုတ်) ကော်မှုန့်ကို ရောထည့်ပြီး မွှေပီးပါရေ။ အကယ်ပနာနှစ်သက်ရာ အသီးရေခဲမုန့် လိုချင်ပါက နှစ်သက်ရာ အသီးတိကို ခြီမွကာ ထည့်ပါရေ။ စတော်ဘယ်ရီသီး ရီခဲမုန့် ရဟိစီရန်အတွက် စတော်ဘယ်ရီသီးတိကို ခြီမွကာထည့်ပြီး သမအောင် ရောမွှေနယ်ပါရေ။ ရဟိလာရေ ထိုအရောအနှောကို ဒယ်အိုးပြားထဲသို့ ပြောင်းထည့်ကာ မီးဖိုပေါ်တွင် မီးပမာဏအနည်းဆုံးဖြင့် အချိန် (၈) မိနစ်မှ (၁၀)မိနစ်ခန့်ထိ ချက်ပါရေ။ ထို့နောက် အအေးခံကာ နှစ်သက်ရာ ထည့်စရာဗူးထဲသို့ ပြောင်းထည့်ကာ အဖုံးလုံအောင်ပိတ်ပြီး ရေခဲသေတ္တာအအေးခန်းထဲတွင် (၈) နာရီကြာ အေးခဲစေပြီးနောက် အရသာဟိရေ အိမ်လုပ် ရီခဲမုန့်ကို ရဟိရေ။ 

## ကိုးကား
ရိုးရိုးအစုသီအိုရီ

**ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ** (naive set theory) ဆိုသည်မှာ (သင်္ချာပညာတွင် အဓိက အသုံးပြုရေ) အစု (set) တိကို ပုံစံတကျ ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းရေ ကနဦး သီအိုရီ ဖြစ်ရေ။ သင်္ချာပညာဧ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို သင်္ချာယုတ္တိဗေဒနန့် အစုသီအိုရီကို အသုံးပြု၍ ရှင်းလင်းခြင်း (reduction) ကို ဒီဒီကင် (Dedekind)၊ ဖရီဂယ် (Frege) နန့် ကန်တာ (Cantor) ရို့ ဦးဆောင်၍ ၁၈၇၀ နှင် ၁၈၉၅ ကြားတွင် လုပ်ဆောင်ခရာ ဒေ ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ ပေါ်ထွန်းခရေ။Weyl|1946|p=2 ယကေလည်းရေ ဒေသီအိုရီ အစပျိုးပြီး မကြာမီပင် ရပ်ဆဲလ် (Russell) အစဟိသူရို့က ၎င်းသီအိုရီတွင်း ရှေ့နောက်မညီမှု (paradox) တိကို တွိ့ဟိလာရာ ဒေသီအိုရီအစား ပိုမိုတိကျ စူးစိုက်ရေ အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ (axiomatic set theory) တိကို ထုတ်ဖော်သုံးစွဲလာရရေ။Naive Set Theory (Math World)

ဒေပိုင် ပိုမိုတိကျရေ အစုသီအိုရီတိ ဟိကေလည်း (သင်္ချာအုတ်မြစ် သုတေသီမဟုတ်ရေ) သင်္ချာပညာကတ် အတိစုအတွက် နိ့စဉ် သုတေသန လုပ်ငန်တိတွင် ရိုးရိုး အစုသီအိုရီကိုသာ အသုံးပြု စဉ်းစားနိုင်ပြီး၊ လိုအပ်ပါက မိမိရို့ဧ သုတေသန လုပ်ငန်တိတွင် ပိုမိုတိကျရေ အစုသီအိုရီ သုံးနိုင်ကြောင်း သိထားကေပင် လုံလောက်ရေ။ ဒေရှုထောင့်မှ ကြည့်မြင်ကေ ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ ဆိုသည်မှာ အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီဧ အတိသုံး နိစ္စဓူဝမူကွဲ (version) ဖြစ်ရေ။

## ကိုးကား
ရီဆီးစက္ကူ

**ရီဆီးစက္ကူ** (Watercolor paper) ဆိုစာမှာ ရီဆီးပန်းချီ ရီးရာတွင် အသုံးပြုရေ စက္ကူကို ဆိုလိုရေ။  ရီဆီးစက္ကူ အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးဟိပြီး ဂနိခေတ်တွင် အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရဟိနိုင်ရေ။ ဈေးနှုန်းတိမှာ ဖိုင်ဘာ၊ အရွယ်အစား၊ အလေးချိန် နန့် စာရွက်ပုံစံ အားလုံးရေ စက္ကူ၊ ရေနန့် အရောင်တိကို မည်သို့လက်ခံရေ၊ ရေထိန်းနှိုင်မှု၊ ဆီးသား ပြန်နှုတ်ထုတ်နိုင်မှု နန့် လိုအပ်ပိုင် ပြုပြင်ရီးဆွဲနိုင်မှု အပေါ် မူတည်ပြီး ဈေးကွာခြားကတ်ရေ။ 

စာရွက်အများစုကိုဝါဂွမ်းသို့မဟုတ်သစ်သားဖြင့်ပျော့ဖတ်ပြုလုပ်ပြီး အမျှင်တိကိုခွဲထုတ်ရရေ။  ပျော့ဖတ်ကို အရည်အခြီအနီရောက်ရေနန့်၎င်းကိုအောက်ခြီဟိအသင်ပြုလုပ်ထား‌ရေမျက်နှာ ပြင်မှိုပုံစံခွက်(mouldထဲသို့သွန်းလောင်းပြီးပိုလျှံ ရေရေတိထွက်လားပြီးနောက်ခြီာက်သွေ့‌ အောင်ထားရရေ။များရေအားဖြင့် ဖဲကြိုး(သို့ မဟုတ်) ချည်သား‌  အောက်ခံမျက်နှာပြင်ရေ စက္ကူဧ့ ဗြုတ်( texture) အကြမ်းအချောကိုဖြစ်‌ ပေါ်စေရေ။

ရိုးရိုးရုံးသုံးစက္ကူတိမှာဆယ်လူးလို့(cellulose) သစ်ပျော့ဖတ်ကုန်ကြမ်းမှထုတ်လုပ်ထားရေ။
ရိုးရိုးစက္ကူတိမှာ ပျော့ဖတ်ပြုလုပ်ရာတွင်အက်စစ်ဓာတ်ကိုကုန်အောင်မထုတ်ထားအတွက်နန့် အချိန်ကြာလာကေဝါပြီးကျွတ်ဆတ်လာတတ်ရေ။ ရီဆီးစက္ကူတိတွင်အက်စစ်ကိုကုန်စင်အောင်သန့်စင်ရအတွက်နန့် ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်များရေ။‌‌ ရီဆီးစက္ကူအ‌ကောင်းစားတွင်( Acid free, handmade, 100% cotton, cold press)ဖော်ပြထားတတ်ရေ။
 ‌
အပေါ်မျက်နှာပြင်ရေ‌ အောက်မျက်နှာဘက်ထက်ပို‌ ချောမွေ့ရေ texture ပုံသဏ္ဌန်ဟိရေ။ အကောင်း စား‌ ရီဆီး စက္ကူရေ အမှားတစ်ခုပြုလုပ်မိကေ၊ စက္ကူကိုပြန်ပွတ်တိုက်ထုတ်ပြီးပြန်‌ရီးနိုင်ရေ။ 

ဂု  ရီးဆွဲရာတွင် စက္ကူ မျက်နှာပြင်ကြမ်းချောအလိုက်ကွာခြားမှုဟိကတ်ရေ။
(A)ရေ 300-lb (640gsm) cold press အထူဆုံးဖြစ်ပြီးမျက်နှာပြင်ကြမ်းပြီးရေထိန်းအားကောင်းရေ။
(B)ရေ140lb (300gsm) cold press အလယ် အလတ် စားအထူဟိပြီးစက္ကူထဲတွင် ‌ရေစုပ်ယူအားကောင်းရေ။

(C)ရေ Bနန့်အထူအပါးတူညီကေလည်းထုတ်လုပ်ပုံကွာရေ။ (hot press) အမျိုးအစားရေ စက္ကူပျော့ဖတ်ကိုဒလိမ့်တုံးဖြင့် အပူပီးနည်းကိုသုံးထားရေ။ ထို‌ကြာင့်စက္ကူမျက်နှာပြင်ညီညာချောမွေ့ပြီး ရေထိန်းအားနည်းရေ။ 300lb စက္ကူအထူမျက်နှာပြင်အကြမ်း(Rough)လည်းရနိုင် ရေ။ထိုစက္ကူအမျိုးအစားရေ အသေးစိတ်ရီးရန်သင့်တော်ရေ။( cold press) မှာ စက္ကူကိုရေ ဆွတ်ပြီး အစိုရီးရန်သင့်တော်ရေ။
  
Moist paper and dry paper( အစိုဓာတ်ထိန်းရေ စက္ကူနန့် မထိန်းရေစက္ကူ)

အစိုဓာတ်ထိန်းရေစက္ကူ (moist paper)မှာရေဆွတ်လိုက်ကေ အရောင်ပြီး လက်နေရေ။ အစိုရီးနည်း (wet into wet technique) အတွက်ကောင်းရေ။ ရီးချက်နန့်အရောင်တိအလွယ် တကူပျံ့နှံ့စေရေ။ နှုတ်ထုတ်ရလွယ်ရေ။သို့ ကေရေတိကေ ထိန်းရခက်ပြီး ဆီးတိဘေးအနားစွန်းသို့ပျံ့နှံ့ပြီး ရေခြီာက်ရေအခါအနား ကွပ်လိုင်းတိ(hard ring)ဖြစ်တတ်ရေ။ အရောင်တိပြေပြစ်စွာရောနှောစီရန် လိုပိုင်ရေထပ်ဖြည့်ပီးရန်လိုရေ။

ရေမထိန်းရေစက္ကူ (dry paper)ရေမာကျောတောင့်တင်းပြီး ရေအိုင်ထွန်းပြီး စုတ်ချက်အရာတိထင်ကျန်တတ်ရေ။ ရေဆွတ်ကေစက္ကူခုံးခွက်ခြင်းဖြစ်တတ်ပြီး အနားသတ်လိုင်းတိထင်းနေတတ်ရေ။ပထမအကြိမ်အစိုရီးရန်သင့်တော်ပြီးဆီးခြီာက်ပြီးမှ နောက်တကြိမ်ဆီးအခြီာက်ရီးနည်း(dry method)ဖြင့်ရီးရန်သင့်တော်ရေ။

## ကိုးကား
ရီဆေးခြယ်နည်း

## ရီဆေးခြယ်နည်း
ပန်းချီဆေးရေးအတတ်တွင် နည်းစံနစ်အမျိုးမျိုးဟိရာ ရေ 
ဆေးနန့် ရေးဆွဲရေနည်းလည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ဧ။ 
ယကေလည်းရေဆေးရေ ရေးဆွဲရာတွင် မြန်မြန် ခြောက်သွေ့ 
လွယ်သနန့် လိုနီရေ နီရာကို ပြုပြင်ရန် အခက်အခဲ 
တိ့ရလေရေ။ ထိုပြင် ရေဆေးဧ အခြားချွတ်ယွင်းချက် 
တစ်ခုဖို့ ဆီဆေးလောက် အရောင်မတောက်ရေပြင် မြန်မြန် 
မှိန်လွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်ရေ။ ပန်းချီဆရာရေ ပန်းချီကားတွင် 
အလင်းရောင် တိတိသွင်းလိုရေအခါ ရေဆေးကို အသုံးပြုရ 
စမြဲ ဖြစ်ရေ။

ရေဆေးရေ ဆီဆေးလောက် သုံးရာ၌ မလွယ်ကူရေ် 
လည်း ပန်းချီပညာ သင်ခါစလူငယ်တိရေ ရေဆေးနန့် 
ရှေးဦးစွာ သင်ယူကတ်ရရေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုရေ် ရေဆေး 
ရေ စရိတ်ကုန်သက်သာရေကြောင့် စုတ်တံနန့် ဆေးခြယ် 
ပီးရာတွင် အလေ့အကျင့်တိတိ လုပ်နိုင်ရေ။ စာသင် 
ကျောင်းတိတွင် ပုံဆွဲဆရာရို့က ကျောင်းသားကျောင်းသူတိ 
ကို ပုံဆွဲအတတ် သင်ပီးရေအခါ ရေဆေးကို အသုံးမခိုင်းမီ 
ရောင်စုံခဲတံ၊ ရောင်စုံမြေဖြူ စရေရို့ကို ရှေးဦးစွာ အသုံးပြု 
စေတတ်ကတ်ရေ။

ရေဆေးရေ တိရေအားနန့် အရည်မဟုတ်၊ အရောင် 
အမျိုးမျိုးဟိရေဆေးခဲတိဖြစ်ပနာ ဆေးရောင်မြဲစီရန် ကော်ရည် 
နန့် ရောစပ်ထားရေ။ ရေးဆွဲသူရေ စုတ်တံကို ရေထဲ၌ 
နှစ်ပြီးကေနောက် ရေကို အနည်းငယ် ခါချပြီးကေကေလိုရေ 
အရောင်ဟိရေ ဆေးခဲပေါ်တွင် သုတ်လိမ်းပနာ စက္ကူပေါ်တွင် 
ရေးခြယ်ရရေ။

ရေးဆေးရေ ရေးရခက်သနန့် ပန်းချီဆရာတိုင်း နိုင်နိုင် 
နင်းနင်း မရေးဆွဲနိုင်ကတ်ချေ။ အချို့ရေ ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီ 
ကားကြီးတိဖို့ ရေဆေးနန့် ရေးခြယ်ထားရေ ပန်းချီကား 
တိပင် ဖြစ်ရေ။

အီဂျစ်၊ တရုတ်၊ ဂရိ စရေ ရှေးကျရေ နိုင်ငံတိတွင် 
ရေဆေးကို ရှေးပဝေဏီကပင် အသုံးပြုလာခကတ်ရေ်လည်း ၁၇ 
ရာစုနှစ်လောက်ဆီသို့ ရောက်မှသာ ဗြိတိန် အစဟိရေနိုင်ငံတိ 
တွင် အနှံ့အပြား အသုံးတိလာခလေရေ။ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှား 
ခရေ ရေဆေးပန်းချီဆရာကြီးတိအနက် အချို့ရို့ဖို့ ရမ်း 
ဗရန့်၊ ရူးဗင်၊ ဒျူရာ၊ ဂီယာတင်၊ တားနား စရေရို့ ဖြစ်ကတ် 
လေရေ။

## ကိုးကား
ရီဒီယိုလှိုင်းတိ

**ရီဒီယိုလှိုင်းတိ**ရေ လှိုင်းအလျား အနီအောက် ရောင်ခြည်ထက် ရှည်လျားသည့် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတိ ဖြစ်ရေ။ အခြား လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတိနည်းတူ ရေဒီယိုလှိုင်းတိရေ အလင်းလားနှုန်းအတိုင်း ရွေ့လျားကတ်ရေ။ သဘာဝအလျီာက် တွိ့ရသည့် ရီဒီယိုလှိုင်းတိမှာ လျှပ်စီးလက်ခြင်း သို့မဟုတ် အာကာသအတွင်းဟိ ဝတ္ထုပစ္စည်းတိမှ ထွက်ပေါ်ရေ။ 

လူသားတိ ဖန်တီးထုတ်လွှင့်သည့် ရီဒီယိုလှိုင်းတိကို ဆက်သွယ်ရီး၊ အသံလွှင့်ခြင်း၊ ရေဒါနန့် အခြား လမ်းပြစနစ်တိ၊ ဂြိုဟ်တု ဆက်သွယ်ရီး၊ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်နန့် အခြားနယ်ပယ်တိတွင် အသုံးချရေ။ ကမ္ဘာ့လီထုအတွင်း၌ လှိုင်းနှုန်းမတူသည့် ရီဒီယိုလှိုင်းတိတွင် ဖြန့်နိုင်စွမ်း ကွဲပြားရေ။ လှိုင်းရှည်တိမှာ ဒေသတစ်ခုအတွင်းတွင် ဖြန့်ကျက်နိုင်ပြီး လှိုင်းတိုတိမှာ ကမ္ဘာတဝန်း ရွေ့လျားနိုင်ရေ။
ရုံရှင့်ဘုရားကြီး

**ရုံရှင့်ဘုရားကြီး**ကို ထန်မင်းဆက်ကာလ ၁၈၇ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ တည်ခရေ။ ကျောက်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားကာ အမြင့်ပေ ၁၂၀ (၃၆.၇ မီတာ) ဟိရေ။ လဲ့ဆန်းဘုရားကြီးဧ အရှေ့ဘက် ၉၀ ကီလိုမီတာအကွာမှာ တည်ဟိရေ။ ရုပ်ပွားတော်ရေ ကျောက်နံရံကို ထွင်းထုကာ တည်ထားခြင်း ဖြစ်ရေ။ ရုံရှင့်ရပ်ကွက် နန့် စီချွင်ပြည်နယ်ဧ အရှေ့ပိုင်း Rongxi မြစ်ရို့ဧ အရှေ့မြောက်ဘက်မှာ တည်ဟိရေ။ ရုပ်ပွားတော်ရေ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၁၄ မီတာမှာ တည်ဟိရေ။ ရုံရှင့် မြို့ရေ ရုပ်ပွားတော်ဧ ခြေဖဝါးတိအောက်မှာ ဟိနေပိုင်ထင်ရရေ။ လဲ့ဆန်းဘုရားကြီးပြီးကေ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံး ရုပ်ပွားတော် ဖြစ်ဧ။ ဘုရားကျောင်းရေ ဘုရားကြီးလမ်းမ, ရုံရှင့်ရပ်ကွက်၊ ကျီကုန်းမြို့၊ စီချွမ်ပြည်နယ်၊ တရုတ်မှာ တည်ဟိရေ။ Dàfó (大佛) ရေ တရုတ်ဘာသာစကားနန့်*ကြီးမားရေ ဗုဒ္ဓ* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရေ။ အနီးဆုံးမြို့တော်ရေ ကျီကုန်း ဖြစ်ရေ။

## သမိုင်း

ရုပ်ပွားတော် တည်ဆောက်မှုအား တရုတ်ဘုန်းကြီးတိက ၈၁၀ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ စတင်ခရေ။

## ထိခိုက်ပျက်စီးမှု
ရုပ်ပွားတော်ရေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီးပနာ ယင်းဒေသဟိ ညစ်ညမ်းမှုတိဒဏ်ကို ခံရပြီးကေဟိရေ။ လဲ့ဆန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နန့် တဝများရေ တရုတ်သဘာဝနန့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ရို့ရေ ရာသီဥတု၊ လေညစ်ညမ်းမှု၊ ခရီးလားတိပြားမှု စရေရို့ကြောင့် ထိခိုက်မှုတိ ဖြစ်နီရရေဟု ဆင်ဟွာသတင်းအေဂျင်စီက ပြောကြားရေ။ အစိုးရကလည်း ပြန်ပနာပြုပြင်မွမ်းမံမှုရို့ လုပ်ဆောင်ဖို့ဟု ကတိပေးထားရေ။

## အရွယ်အစား
ရုပ်ပွားတော်ရေ ၇၁ မီတာ (၂၃၃ ပေ) ရှည်ရေ။ စေတီတော်ရေ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား တရားယင်းင်နီရေပုံစံ ထွင်းထုထားရေ။ ဒူးခေါင်းတိပေါ်မှာ လက်ရို့ကို တင်ထားရေ။ ခန္ဓာကိုယ်တော်ရေ ၃၆.၆၇ မီတာ အမြင့်ဟိရေ။ ပခုံးတော်ရေ ၈.၇၆ မီတာ ကျယ်ရေ။ ဒူးတိအထိရေ ၁၂ မီတာ အမြင့် ဟိရေ။ ခြေဖဝါးတော်ရို့ရေ ၃.၅ မီတာ အကျယ်ဟိဧ။

ယင်းဒေသမှာ *တောင်ရေ ဘုရား၊ ဘုရားရေ တောင်* ဟူပနာ ဆိုရိုးစကား ဟိရေ။

ဘုရားကျောင်းရို့ရေ ၈၀၀၀၀ စတုရန်းမီတာ အကျယ်ဟိရေနီရာရို့မှာ တည်ဟိကတ်ဧ။ ရုပ်ပွားတော်ကို ကာရံထားရေ နီရာရေ ၂၀၀၀ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်းရေ။

## ရုပ်ပုံတိ

File:Rongxian Dafo 2014.04.24 14-12-28.jpg|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်
File:Rongxian Giant Buddha - Flickr 7020610761 67a8990828 o.jpg|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်
File:Rongxian Giant Buddha Flickr 6874487744 e83d48fe27 o.jpg|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်
File:PSM V83 D562 The great buddha at hong hien.png|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်
File:PSM V83 D566 Chinese temple architecture at hong hien.png|၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ ရုပ်ပွားတော်ဧ အောက်ခြီ ရုံရှင့်ရပ်ကွက်ဟိ ဘုရားကျောင်းတစ်ကျောင်း
File:Rongxian Dafo 2014.04.24 13-51-12.jpg|ညစ်ညမ်းမှုတိကြောင့် ပျက်စီးမှုတိ၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်


## ကိုးကား
ရူပဓာတုဗေဒ

ရူပဓာတုဗေဒ (physical chemistry) ဆိုရေမှာ ဓာတုဗေဒ စနစ်တိဧမျက်စိဖြင့်မြင်နိုင်ရေ အခြီအနိ၊ အက်တမ် အခြီအနိ၊ အက်တမ်ထက် သေးငယ်ရေ အခြီအနိ၊ အမှုန်အမွှားဆိုင်ရာ အခြီအနိရို့နန့် သက်ဆိုင်ရေ ဖြစ်စဉ်တိကို ကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေသတိ နန့် သဘောတရားတိအရ လီ့လာရေ ပညာရပ်ဖြစ်ရေ။ ၎င်းရေ ရွေ့လျားမှု၊ စွမ်းအင်၊ အားသက်ရောက်မှု၊ အချိန်၊ သာမိုဒိုင်းနမစ်၊ ကွမ်တမ် ဓာတုဗေဒ၊ စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ မက္ကင်းနစ် နန့် ဒိုင်းနမစ် အစဟိရေ ရူပဗေဒဧ စည်းမျဉ်းတိ၊ လုပ်ဆောင်ချက်တိ နန့် သဘောတရားတိကို ဓာတုဗေဒတွင် အသုံးချရေ ပညာရပ်ဖြစ်ရေ။

ရူပဓာတုဗေဒရေ ဓာတုရူပဗေဒ (chemical physics) ဧ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ရေ။ ရူပဓာတုဗေဒတွင် မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်ရေ အရာတိ နန့် မော်လီကျူးတိ ထက်မကရေ သဘောတရားတိကို လီ့လာခြင်း ဖြစ်ရေ။ ရူပဓာတုဗေဒတွင် မော်လီကျူး နန့် အက်တမ်ရို့ဧ တည်ဆောက်ပုံမျှသာ မကဘဲ ဓာတု အားမျှခြေ နန့် ကော်လွိုက် အစဟိရေ ဓာတ် အစုအဝီးရို့နန့် သက်ဆိုင်ရေ သဘောတရားတိကို လီ့လာလီ့ ဟိရေ။

ရူပဓာတုဗေဒမှ ဖြေသျှင်းရန် ကြိုးစားရေ ပြဿနာတိတွင် အောက်ပါရို့ ပါဝင်ရေ။
* ဓာတ်ဝတ္ထုရို့ဧ မော်လီကျူးတိ အချင်းချင်း သက်ရောက်ရေ အားရို့ဧ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိတိ
* ဓာတ်ပြုနှုန်း ဧ ဓာတ်ပြုမှုဆိုင်ရာ ကိုင်နက်တစ်
* ဓာတ်ဝတ္ထုရို့ဧ ဓာတ်အားစီးဆင်းမှု တွင် အိုင်းယွန်းရို့ဧ လက္ခဏာရပ်တိ
* မျက်နှာပြင်ဆိုင်ရာ ဓာတုဗေဒ နန့် မမ်ဘရိန်း ရို့ဧ အီလက်ထရို ဓာတုဗေဒ
ရေလီပသီ

**ရေလီပသီ**ရေ ဂရိဘာသာစကား Tele (အဝေး)နန့် patheia (ခံစားမှု)တိကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီးကေ လူနန့်တိရစ္ဆာန်တိ
တစ်ဦးနန့်တစ်ဦး စိတ်ချင်း ဆက်သွယ်နိုင်ရေ ဗီဇသတ္တိမျိုးကို ဖော်ညွှန်းကတ်ရေ။ သာမန်အာရုံခံ သိမှုထက် သာလွန်ရေ သိမှုတစ်မျိုးဟု သတ်မှတ်ကတ်ရေ ရေလီပသီရေ ကြိုတင်သိနေခြင်း၊ အကြား၊ အမြင်ပေါက်ခြင်းစရေ သဘောသဘာဝတိ ဆက်စပ်နီရေ။ ကြံစည်စိတ်ကူးမှု၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုနန့် သမိုင်းတိထဲမှာ အကြိမ်ကြိမ် တွိ့ရရေအတွက် ရေလီပသီရေ သာမန်ထက် ထူးကဲရေလို့ သတ်မှတ်ထားရေ တခြားဘာသာရပ်တိထက် ပိုပြီးကေ စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်အလက်တိ ပါကောင်း ပါနိုင်ရေ။

အစဉ်အလာအားနန့် ရေလီပသီကို လူသားတိ တစ်ဦးနန့်တစ်ဦး ဆက်သွယ်ကြရာမှာ သစ္စာကို ယုံကြည်တန်ဖိုးထားရေ၊ ဘာသာတရားမှာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ ရင်းနှီးမှုနန့် ညီညွတ်မှုတိကို ဖော်ဆောင်ပီးရေ သဘောတရား တစ်ခုအဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံးခ ကတ်ရေ။ ဘာသာတရားအားလုံးနီးပါးဧအဆုံးအမတိထဲမှာ'သဘောတရားသက်သက်' တိက အများဆုံး နီရာယူထားကတ်ရေ။
ယဉ်ကျေးမှုတိ စတင်ထွန်းကားခစဉ်ကတည်းက ဘာသာတရားက လက်ခံထားရေ သစ္စာတရားနန့် လက်တွိ့ကျမှုနန့် ကျိုးကြောင်း ညီညာမှုတိရဲ့ကြားမှာ အငြင်းပွားမှုတိ ဟိနီခရေ။ ဆက်လက်ကြီးထွားလာခရေ သံသယဟိသူနန့် ယုံကြည်သူတိရဲ့အငြင်းပွားမှုစွာ ယနေ့အခါ 'သိပ္ပံ'နန့် 'ဘာသာရီး'ကြားက စကားရည်လုပွဲကြီးတစ်ရပ်ရဲ့အသွင်ကို ဆောင်လာခရေ။
ဂုအခါ သံသယဟိသူတိ အုပ်စုက သိပ္ပံနည်းကျသက်သေပြနိုင်မှသာ 'အစစ်အမှန်' ဖြစ်ပြီးကေ 'အစစ်အမှန်'စွာ သစ္စာတရားဧ
အမှတ်အသားလို့ ပြောကတ်ရေ။ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းသာမက အုပ်စုအဖွဲ့တိအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရေ ရေလီပသီ သဘောတရား
ရေ သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေမပြနိုင်ပေမယ့် အကျိုးအကြောင်း ခိုင်လုံရေဟု ယုံကြည်သူတိအုပ်စုက အတွိ့အကြုံတိနန့် တင်ပြကတ်ရေ။

## ကိုးကား
ရောဂါဗေဒ

**ရောဂါဗေဒ** () ရေ ရောဂါတိကို ကြောင်းကျိုးဆက်နွှယ်စွာ လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆီးပညာနန့် ရောဂါယှာဖွီခြင်းရို့တွင် အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နီရေ ပညာရပ်ဖြစ်ရေ။ ရောဂါဗေဒ ဆိုရေ စကားလုံးရေ ယေဘူယျအားဖြင့် ရောဂါတိကို လေ့လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဇီဝသိပ္ပံ သုတေသနလုပ်ငန်းတိနန့် ကျန်းမာရီးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတိတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်လျက်ဟိရေ။ 

ရောဂဗေဒရေ သဘာဝသိပ္ပံပညာမှ ခွဲထွက်ရေပညာ 
ရပ် ဖြစ်ရေ။ ဒေပညာရပ်ရေ လူတိရစ္ဆာန်ရို့၌ ဖြစ်တတ် 
ရေ ရောဂါဟူသရွေ့ကို ယှာဖွီလေ့လာပြီးကေ ရောဂါဖြစ်ပေါ် 
ခြင်းဧ အကြောင်းရင်းနန့် မည်ပိုင်ရောဂါဖြစ်ပေါ်ခြင်းဧ 
အကြောင်းရင်းနန့် မည်ပိုင်ာဂါ ဖြစ်ပေါ်လာခရေကို 
သိပ္ပံနည်းနန့် လေ့လာရေ ပညာရပ်လည်း ဖြစ်ရေ။

မနုဿရောဂဗေဒရေ လူသားရို့၌ ဖြစ်တတ်ရေ 
ရောဂါဟူသရွေ့ကို ကာယဘေဒ၊ ဇီဝကိစ္စဗေဒနန့် ဇီဝဓာတုဗေဒ 
ရို့အပေါ်တွင် မူတည်ပနာ ယှာဖွီလေ့လာခြင်းကို ဆိုလိုလီရေ။
လူသားတိရေ ယဉ်ကျေးမှုတိုးတက်လာသည့်အချိန်မှစပနာ 
ရောဂါတိဧ အကြောင်းရင်းကို တဖြည်းဖြည်း စိတ်ပါဝင်စား 
လာကတ်ရေ။ သို့ရာတွင် ဂရိရို့ ကောင်းစားရေခေတ်၌ 
ဂရိသမားတော်ကြီး ဟစ်ပေါကရာတီ အသက်ထင်ရှားဟိနေစဉ် 
အချိန်မှစပနာ နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရောဂဗေဒ မဖြစ် 
ပေါ် မထွန်းကားခပေ။ ဒေပိုင်ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ဂရိ 
ဆီးပညာတွင် ကာယဘေဒနန့် ဇီဝကိစ္စဗေဒကို မထွန်းကား 
ခခြင်းကြောင့် ဖြစ်လီရေ။ ဂရိခေတ် ကုန်ဆုံးပြီးနောက် 
ဆီးပညာသျှင်တိရေ ကာယဘေဒနန့် ဇီဝ ကိစ္စဗေဒရို့ကို 
ပိုပြီးကေ လေ့လာကြခြင်းကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ရောဂဗေဒပညာ 
ရုပ်လုံးပေါ်လာခလီရေ။

ခရစ် ၁၇၆၁ ခုနှစ်တွင် ဣတာလျံလူမျိုး သမားတော်ကြီး 
မော်ဂါညီရေ ရောဂဗေဒကို အမှီပြုပနာ ဆီးကျမ်းတစ်စောင် 
ရီးသားထုတ်ဝီခရေ။ ထိုအချိန်မှစပနာ သမားတော်တိရေ 
ရောဂါတိကို ယှာဖွီလေ့လာရာတွင် ရောဂါဖြစ်ပနာ ပြုပြင် 
ပြောင်းလဲခြင်း ခံရရေ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ဧ အစိတ်အပိုင်းတိကို 
ရောဂါဧ ပြင်ပလက္ခဏာတိနန့် ယှဉ်တွဲကြည့်ကတ်ရေ။ 
ဒေပိုင်ရေ အလေ့အကျင့်တိကို ပြုလုပ်ရာတွင် သမား 
တော်တိရေ အသက်သျှင်နေသည့် လူတိတွင်သာမဟုတ်ဘဲ 
ရောဂါအမျိုးမျိုးနန့် သေဆုံးသူတိဧ အလောင်းတိကိုလည်း 
ခွဲစိတ်ကြည့်ရှု မှတ်သားလျက် ရောဂါနာမည်တိကို တိတိ 
ကျကျ ဖော်ပြကြလီရေ။

ယခုခေတ် ရောဂဗေဒပညာသျှင်တိရေ လူ့ခန္ဓာကိုယ် 
အစိတ်အပိုင်းတိဧ ပြောင်းလဲမှုတိကို မျက်မြင်နန့်သာ 
တင်းတိမ်မနေသေးဘဲ ယင်းသည့်အစိတ်အပိုင်းတိ အတွင်းဟိ 
ဓာတ်ဝတ္ထုတိ မည်ပိုင်ပြောင်းလဲမှု ဟိရေကို အသေအချာ 
သိလိုအတွက်နန့် အောက်ပါခေတ်ပေါ်နည်းတိကို အသုံးပြုပနာ 
သုတေသန ပြုကတ်လီသိမ်းရေ။ ပုံစံတိကား အဆင့်ဆင့် 
ဆန့်ကျင်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ရောင်ပြောင်း 
တောက်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ အီလက်ထရွန် 
အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ခွဲစိတ်ပနာ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် 
လေ့လာနည်း၊ တစ်သျှူးဓာတုဗေဒနည်း၊ အလွန်ပြင်းထန်ရေ 
အဟိန်ဖြင့် ဗဟိုခွာနည်း အစဟိရေရို့ ဖြစ်ရေ။ ထို့ပြင် 
ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ်တိကို သုံးပနာ ရောဂါယှာဖွီ လေ့လာနိုင်ကြ 
အတွက်နန့် ရောဂဗေဒပညာရေ နှစ်တဖဲ့ချေအတွင်း အလွန်
ကြီးပွား တိုးတက်လာရေ။

ရောဂဗေဒပညာရေ ဆီးပညာဧ အခြီခံပညာ ဖြစ် 
အတွက်နန့် ဓနသဟာယနိုင်ငံတိနန့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံဟိ 
ဆီးသိပ္ပံကျောင်းတိတွင် တတိယနှစ်နန့် စတုတ္ထနှစ် ဆီး 
ကျောင်းသားတိအား မျက်မြင်ကိုယ်တွိ့ နှစ်နှစ်တိတိ သင်
ကြားပီးလျက် ဟိလီရေ။ 

## ကိုးကား
ရောဂါဝေဒနာ ဝေါဟာရတိ

## ပြင်ပလင့်ခ်တိ
ရခိုင် ဘာသာစကား လမ်းညွှန် (ဦးစက္ကိန္ဒ-ရခိုင်မြေ)
ရောမခေတ်

ယှေးခေတ် ဖီလိုဆိုဖီခေတ်ဧ ရောမ ခေတ်ရေ ယေဘူယျအားဖြင့် ဂန္ထဝင်ဂရိအစဉ်အလာ ကို ဆက်လက် တည်ဟိပြီး ၅ ရာစုတွင် ရောမမြို့ကျဆုံးခြင်း နန့်အတူ နိဂုံးချုပ်လားရေဟု ယူဆလိဟိရေ။

၎င်းတွင် အောက်ပါ ဒဿနပညာသျှင်ကြီးတိ ပါဝင်ရေ ။

*မားကပ်စ်ကျူးလီးယပ်စ်ဆီဆာရို(Marcus Tullius Cicero) ( ဘီစီ ၁၀၆ - ၄၃ ) ရောမ နိုင်ငံသားဖြစ်ရေ။

*အက်ပီကျူးရပ်စ်(Epictetus) (c. AD 55 - 135) ဂရိ-ရောမ နိုင်ငံသားဖြစ်ရေ။

*မားကပ်စ်အော်ရီလီယပ်စ်(Marcus Aurelius) ( AD 121 -180)ရောမ နိုင်ငံသားဖြစ်ရေ။

*ဟစ်ပိုမှ စိန့်သြဂတ်စတင်း(Hippo of St. Augustine) ( AD 354 - 430) ရောမ နိုင်ငံသားဖြစ်ရေ။

*ဘိုးသီးယပ်စ်(Boethius) (c. AD 480 - 525) ရောမ နိုင်ငံသားဖြစ်ရေ။

အစဉ်အလာအရ အနောက်ရောမအင်ပါယာ ဧ နောက်ဆုံးဧကရာဇ်ဘုရင် ပြုတ်ကျချိန်တွင် ရောမမြို့ ရေ အေဒီ ၄၇၆ ဖြစ်ကေလည်း စိန့်သြဂတ်စတင်း နန့် ဘိုးသီးယပ်စ် ရို့ရေ ရောမခေတ်နန့် အလယ်ခေတ်ကာလ တိကြား ဆက်စပ်မှုကို ကိုယ်စားပြုကာ အစောပိုင်းခရစ်ယာန် စိန့်သြဂတ် စတင်ချိန်တွင် ပို၍တူညီရေဟု ဆိုနိုင်ရေ။ အစောပိုင်း ရောမရို့ထက် အလယ်ခေတ် ဖီလိုဆိုဖာတိ နန့် ဟယ်လင်နစ်ခေတ် ထပ်တူ အချို့လည်း ဟိပြီး ထူးခြားချက်မှာ သမိုင်းဝင်ကဲ့သို့ ပထဝီဝင်အနီအထား ဖြစ်ရေ။

Stoicism နန့် Neo-Platonism ရို့ရေ ရောမဖီလိုဆိုဖာတိကြားတွင် အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးရေ ဖီလိုဆိုဖီဂိုဏ်းတိဖြစ်ကတ်ကေလည်း Cynicism ဧ ပြန်လည်နိုးထလာမှုလည်း ဟိခရေ။

## ကိုးကား
ရွန်းလိုက်

## ရွန်းလိုက်

ရခိုင်အမျိုးသားရို့စော် ရွန်းလိုက်ရေ တေးသံတစ်မျိုးကို များသောအားဖြင့် ရခိုင်ရှင်ပြု၊ ရခိုင်မင်္ဂလာဆောင်၊ ရခိုင်သမက်တက် ဝိုင်းဖွဲ့ပြီးကေ သီဆိုကတ်ရေ။
ရှင်ပြုပွဲတွင် သီဆိုဖို့ အတွက်ဆိုကေ ရှင်မပြုခင် တစ်လသုံးသီတင်းလောက်ကပင်စာဆိုလူက ရွန်းလိုက်ရတုတိကို သီကုံးထားရရေ။ မောင်ရှင်လောင်းဧ့ အရံလုလင်
ပျိုတိအား ရွန်း လိုက်ရဖို့ နီရာတိကို ကြိုတင်ပြီးကေ သင်ကြားထားရရေ။

ဥပမာ--

ငါ့သားထင်ပေါ်၊ ဇနကျော်ကို၊ မယ်တော်ထိုခါ ဖွားသတည်း ရွန်း။

ငါ့သားထင်ပေါ်၊ မောင်ရှင်နှမ ငါနဲ့ရ ရွန်း။

ဣန္တသိကြား၊ မိုးနတ်သားသည် အများထင်ကြလော ရွန်း။

သန်းသန်းစိစိ စီးနှင့်လေ၍ မျက်ရည်အထွေထွေနှင့် ရွန်း။

ကြံပေသမျှ၊ သည်အခွင့်မှာ၊ မသင့်ချေတကားဟု ရွန်း။

ခေါင်းမှာထား၊ ဘုရားဖြစ်မည့်သူ ရွန်း။

သုံးဘုံလောက၊ ဝေနေယျမှာ ကယ်မမည့်သူ ရွန်း။

_ _ _

မင်္ဂလာဆောင် သမက်တက်တိမှာတော့ခါ အောက်ပါအတိုင်း သီဆိုလိ ဟိကတ်ပါရေ။

အိုးသျှေတစ်လုံး၊ ခွက်ချေဖုံး၊ ပြုံးသီးဖြုံးသွင်၊ သန္တာမေလင်၊ ဝိုင်းလို့ကြည့် ရွန်း။

_ _ _

ဝေသာလီမှ သုဝဏ္ဏဒေဝီဖွဲ့ဆိုရေ သိန်ကန်မီတွင် ချီရတုနန့် ဥက္ကာပျံ ဧ့၁၂လရာသီရတု ရို့စော် ရွန်းလိုက်ရတုတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။ ရွန်းလိုက်ရတုတိစော် ရှေးအကျဆုံးနန့် ဖွဲ့ဆိုမှု အများဆုံးဖြစ်ရေ။

## ကိုးကား
ရေပူစမ်းကျောင်းတော် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ရေပူစမ်းကျောင်းတော် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** () ရေ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒုတိယ အမြင့်ဆုံးရုပ်တု ဖြစ်ရေ။ အမြင့်ရေ ၂၀ မီတာ (၆၆ ပေ) ဟိရေ ကြာပလ္လင်ပါဝင်ပါက ၁၂၈ မီတာ (၄၂၀ ပေ) ဟိရေ။ ဖော်သုရှန်း ရှုခင်းသာ ဧရိယာမှာ တည်ဟိရေ။ National Freeway အမှတ် ၃၁၁ နန့် နီးကပ်စွာ တည်ဟိရေ။ ရုပ်ပွားတော်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ တိုင်အောင် တည်ဆောက်ခရေ။ ရုပ်ပွားတော်ဧ တည်နီရာမှာ ဟဲနန် ပြည်နယ် လူရှန်းစီရင်စု ကျောက်ချွင့်ရပ် တရုတ်နိုင်ငံ ဖြစ်ရေ။

## အကြောင်းအရာ ဖော်ပြချက်
အောက်ခံခုံရေ ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ) မြင့်ရေ။ ရုပ်ပွားတော်ရေ အောက်ခံခုံဧ အပေါ်မှာ တည်ထားဧ။ ယင်း့ကြောင့် ရုပ်ပွားတော်ကြီး တစ်ခုလုံးဧ စုစုပေါင်း အမြင့်ရေ ၁၂၈+၂၅=၁၅၃ မီတာ (၅၀၂ ပေ) ဖြစ်ရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ ရုပ်ပွားတော် တည်ထားရေ တောင်ကုန်းကို ပြင်ဆင်ခရေ။ အောက်ခံခုံကိုလည်း နှစ်ခု ဖြစ်အောင် လုပ်ခရေ။ အပေါ်ဘက်ဟိ အောက်ခံခုံရေ ၁၅ မီတာ ဟိဧ။ ယင်း့ကြောင့် ရုပ်ပွားတော်ဧ စုစုပေါင်း အမြင့်ရေ ၂၀၈ မီတာ (၆၈၂ ပေ) ဖြစ်ရေ။

ရုပ်ပွားတော် တည်ထားကိုးကွယ်ရေ စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးဧ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ်ရေ ဒေါ်လာ ၅၅ သန်း ဖြစ်ရေ။ ဒေါ်လာ ၁၈ သန်းကို ရုပ်တုတည်ဆောက်ရာမှာ အသုံးပြုခရေ။ တည်ဆောက်ရာမှာ copper cast ၁၁၀၀ ကို သုံးစွဲခရေ။ စုစုပေါင်း အလီးချိန်ရေ ၁၀၀၀ တန် ဟိဧ။ ရုပ်ပွားတော်ဧ အောက်ခြီရေ ဗုဒ္ဓဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်ရေ။

ရုပ်ပွားတော်ဧ အဖို့ရေ ထျန်းရွေ့ရေပူစမ်း ဧ အနီးမှာ ဟိရေကို အကြောင်းပြုပနာ ခေါ်ဝေါ်ရေ။ ထျန်းရွေ့ရေပူစမ်းရေ အပူချိန် 60°C ဟိ ရေတိထွက်ပြီးကေ ယင်းဒေသမှာ အနာရောဂါတိ ပျောက်ကင်းရေဟူရေ ဂုဏ်သတ္တိတိကြောင့် ထင်ရှားရေ။ ဖော်ချွမ် ကျောင်းကို ထန်မင်းဆက်လက်ထက်မှာ တည်ဆောက်ခရေ။ "Bell of Good Luck" ကိုလည်း ပြုလုပ်ထားခပြီးကေ နဂါးခေါင်းထိပ်မှာ ထားဟိခရေ။ ကြေးညိုတိနန့် သွန်းထားရေ ယင်းခေါင်းလောင်းရေ ၁၁၆ တန် လေးရေ။

## ရုပ်ပုံတိ


## ကိုးကား
ရွိ့စီး

**ရွိ့စီး ()** ရေအလွန်သေးငယ်ရေသဘာဝကျောက် (သို့မဟုတ်) မြေဆီလွှာပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး သလင်း(SiO2)၊ သတ္တုအောက်ဆိုဒ်တိ(Al2O3 , MgO etc.)၊ သက်ဟိကြွင်းကျန်တိဖြစ်ရေ ရွိ့စီးဓာတ်သတ္တုတစ်မျိုး (သို့) တစ်ခုထက်မကပါဝင်နိုင်ရေ။ ဘူမိဗေဒရွိ့စီးနုန်းတင်မှုတိရေ အတိအနိန်နန့် phyllosilicate ဓာတ်သတ္တုတိဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး ထိုအထဲ၌ တွင်းထွက်ဖွဲ့စည်းပုံတွင် ပိတ်မိနေသည့် တစ်ခုနန့်တစ်ခုပမာဏမတူညီရေရေတိပါဝင်ရေ။ ရွိ့စီးတိရေအမှုန်အရွယ်အစားနန့်ပထဝီအနေအထားအပြင်ရေပါဝင်မှုကြောင့်ပျော့ပျောင်းပနာ လိုရာပုံသွင်းနိုင်ရေ။ ခြောက်သွိ့လားခြင်း(သို့မဟုတ်) မီးနန့်ထိတွိ့(မီးဖုတ်)ခြင်းတိ ပြုလုပ်ရေအခါ မာကျောကြွတ်ဆတ်ကာ လိုရာပုံမသွင်းနိုင်တော့ပေ။ မြေဆီလွှာတွင်တွိ့ဟိရရေမြေမျက်နှာပြင်ပေါ် မူတည်ပနာ အဖြူမှရေ မီးခိုးရောင်၊ အညိုရောင်၊ လိမ္မော်ရောင်ရင့်သည့်အနီရောင် အထိအရောင်အမျိုးမျိုးဟိနိုင်ရေ။{{Sfn|Nesse|2000|pp=252-257

သဘာဝတွင်တွိ့ဟိရရေနုန်းအနယ်တင်ခြင်းတိ၌ နုန်းနန့်ရွှံ့ နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်ကေလည်း ရွိ့စီးကို ဓာတ်သတ္တုပညာနန့်အမှုန်အရွယ်အစားကွဲပြားခြားနားချက်တိဖြင့်  ခွဲခြားနိုင်ရေ။ ရွိ့စီးဟိ ဓာတ်သတ္တုတိ မပါဝင်သည့် အသေးစားမြေဆီလွှာတိဖြစ်သည့် နုန်းဧ အမှုန်အရွယ်အစားမှာ ရွှံ့တိထက်ပိုကြီးရေ။ ယကေလည်းအမှုန်အရွယ်အစားနန့်အခြားရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိတိနန့်ထပ်တူကျမှုလည်း ဟိရေ။ နုန်း နန့်ရွိ့စီးအကြားခြားနားချက်ကို ပညာရပ်လိုက်ပနာ ကွဲပြားရေ။ ဘူမိဗေဒပညာသျှင်တိနန့်မြေဆီလွှာသိပ္ပံပညာသျှင်တိရေ ထိုနှစ်ခုကွဲပြားချက်ကိုစဉ်းစားရာတွင် အမှုန်အရွယ်အစား ၂ μm (ရွိ့စီးရေ နုန်းထက်ပိုမိုကောင်းမွန်) တွင်ဖြစ်ပေါ်လေ့ဟိရေ၊ အနည်ထိုင်ခြင်းဆိုင်ရာပညာရပ် ကျွမ်းကျင်သျှင်တိရေ 4-5 μmကိုအသုံးပြုကြပြီး (ငွေ့/ရည်/ခဲ တစ်ခုခု၌)ရောနှော အနုစိတ်အမှုန်တိအကြောင်းလိလာရေဓာတုဗေဒပညာသျှင်တိရေ 1 μmကိုအသုံးပြုကတ်ရေ။ ဘူမိနည်းပညာအင်ဂျင်နီယာတိရေမြေဆီလွှာတွင်ရေပါဝင်ခြင်းတိုင်းတာမှုစနစ်ဖြင့် တိုင်းတာရေမြေဆီလွှာဧပျော့ပျောင်းပုံသွင်းနိုင်ခြင်း ဂုဏ်သတ္တိတိအပေါ် အခြီခံပနာ နုန်း နန့်ရွိ့စီးတိခွဲခြားရေ။ ISO 14688အဆင့် ရွိ့စီးအမှုန်တိကို ၂ μmထက်သေးငယ်ပြီး နုန်းအမှုန်တိရေ ပိုမိုကြီးမားရေဟုမှတ်ယူရေ။ (သဲ၊ နုန်းနန့်၄၀%အောက်ရွှံ့) အရောအနှောတိကို သဲနုန်းမြေနု ဟုခေါ်ရေ။ 

## ကိုးကား
ရွေ့လျားခြင်း

ရူပဗေဒတွင် **ရွေ့လျားခြင်း** ဆိုရေမှာ အရာဝတ္ထုတစ်ခုရေ အချိန်ပေါ်မူတည်ပနာ ၎င်းဧ တည်နီရာပြောင်းလဲခြင်း ဖြစ်ရေ။ ရွေ့လျားခြင်းကို သင်္ချာနည်းအရ အရွေ့၊ အကွာအဝီး၊ အလျင်၊ အဟိန်၊ အမြန်၊ အချိန် စသည့် ဝေါဟာရတိဖြင့် ဖော်ပြလီ့ဟိရေ။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဧ ရွေ့လျားခြင်းကို စူးစမ်းသူက ရည်ညွှန်းဘောင်(အမှတ်)ကို မူတည်ဆက်စပ်ပနာ လီ့လာစူးစမ်းနိုင်ကာ အချိန်ပြောင်းလဲမှုနန့်အတူ ထိုရည်ညွှန်းဘောင်ကိုပင် မူတည်ဆက်စပ်ပြီး ထိုအရာဝတ္ထုဧ တည်နီရာပြောင်းလဲမှုကို တိုင်းတာခြင်းဖြင့် လီ့လာနိုင်ရေ။ အရာဝတ္ထုတိဧ ရွေ့လျားခြင်းကို ဖော်ပြရေ ရူပဗေဒဘာသရပ်ခွဲကို *ကိုင်နစ်မတ်တစ်* (kinematics; ကင်နစ်မတ်တစ် ဟုလည်း အသံထွက်ဟိ) ဟုခေါ်ဆိုပြီး အားတိနန့် အားတိဧ ရွေ့လျားခြင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုအား လီ့လာသည့် ဘာသာရပ်ကို ဒိုင်းနမစ် (dynamics) ဟု ခေါ်ဆိုရေ။

အရာဝတ္ထုတစ်ခုရေ ပီးထားရေ ရည်ညွှန်းဘောင်နန့် ဆက်စပ်ပနာ ပြောင်းလဲမှုမဟိကေ ထိုအရာဝတ္ထုရေ ရပ်နေရေ၊ ရွေ့လျားမှုမဟိ (သို့) ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရည်ညွှန်းချက်ထားပနာ ကိန်းသေတည်နီရာတွင် ဟိရေ၊ အချိန်အလိုက် မပြောင်းလဲဟု စအနိန်နန့်ဆိုနိုင်ရေ။ ပကတိရည်ညွှန်းဘောင် (သို့) ပကတိအမှတ်နီရာ မဟိရေကြောင့် ပကတိရွေ့လျားမှု (absolute motion) ကို ဆုံးဖြတ်ပနာ မရနိုင်ပေ။ ယင့်ချင့်ကြောင့် စကြဝဠာအတွင်း အရာဟူသမျှရေ ရွေ့လျားနေရေဟု ယူဆနိုင်လီရေ။

ရွေ့လျားမှုရေ ရူပဗေဒဆိုင်ရာ စနစ်တိတွင် အသုံးချနိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတိ (ကြီး/ငယ်) ၊ ဒြပ်မှုန်တိ၊ ဒြပ်စက်ကွင်းတိ၊ ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း၊ ရောင်ခြည် စက်ကွင်းတိ၊ ရောင်ခြည်မှုန်တိ၊ ကွေး/ခုံးခြင်း၊ အာကာသအချိန် စရေရို့၌ အသုံးချနိုင်ရေ။ ပုံရိပ်၊ သဏ္ဌာန်၊ နယ်နိမိတ်တိဧ ရွေ့လျားမှုတိအကြောင်းကိုလည်း ပြောဆိုနိုင်ရေ။ ယင့်ချင့်ကြောင့် "ရွေ့လျားမှု"ဆိုရေ ဝေါဟာရရေ ယေဘုယျအားဖြင့် အာကာသတွင် ရုပ်ဝတ္ထုစနစ်တစ်ခုဧ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် အစီအစဉ် (သို့) တည်နီရာတိဧ အဆက်မပြတ် ပြောင်းလဲမှုကို သဘောဆောင်ဧ ။

အရာဝတ္ထုတစ်ခုဧ ရွေ့လျားမှုကို တိုင်းတာသည့် အဓိကတန်ဖိုးမှာ အဟုန်ဖြစ်ဧ ။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဧ အဟုန်ရေ ထိုအရာဧ ဒြပ်ထု၊ အလျင်ရို့အပေါ် မူတည်ရေ။ ပြင်ပသက်ရောက်မှုမဟိရေ စနစ် (isolated system) ၌ အရာဝတ္ထုရို့ဧ စုစုပေါင်းအဟုန်ရေ အချိန်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုမဟိပေ။ ဒေရေကို အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်း ဥပဒေသ (law of conservation of momentum) ၌ ဆိုထားရေ။ အရာဝတ္ထုဧ ရွေ့လျားမှု (အကျိုးဆက်အနိန်နန့် ၎င်းဧ အဟုန်) ရေ ပြင်ပအားတစ်ခု ထိုအရာပေါ်သို့ သက်ရောက်မှုမဟိပါက မပြောင်းလဲနိုင်ပေ။

## ကိုးကား
ရွှေကြာသိမ်စေတီ(၁)

## တည်နီရာ
မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ အနောက်ဘက်၊ တစ်မိုင်နီးပါးခန့်အကွာတွင် တည်ဟိပါရေ။ မောက်တော်တံခါးဧ့ အနောက်ဘက်လောကမာရ်အောင်စေတီဧ့ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ဟိပါရေ။
## ကုသိုလ်သျှင်
မင်းသမီးစောရွှေကြာရေ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၃၃) ခု၊ ဒီ (၁၄၇၁) ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်လှူဒါန်းခ ပါရေ။ 
## သမိုင်းအကျဉ်း
“ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၂၁) ခုနှစ်တွင် ဘုရင်ဘစောဖြူမင်းကြီးရေ မြောက်ဦးရွှေနန်းတော်ကို ထီးနန်းဆက်ခံ အုပ်ချုပ်ပြီးနောက် ထိုမင်းဧ့ အနောက်နန်းမိဖုရားကို နန်းတော်ဧ့အနောက်ဘက် မှောက်တော်တံခါးအနီးတွင် မောက်တော်နန်းဆောက်လုပ်ပနာ ထားဟိခလေရေ။ ထိုအရပ်၌ အနောက်နန်းမိဖုရားမှ သမီးတော် စောရွှေကြောကို ဖွားမြင်ခလေရေ။ စောရွှေကြာမင်းသမီးဧ့ ပုခက်တင်မင်္ဂလာအခမ်းအနား၌သီဆိုရန် ဘရုဂဏ္ဏကကျွန်း (ဖရုံကာကျွန်း) ဖူဒကျွန်းသားပညာဟိစာဆို ဖူဒမင်းညိုအမတ်က ဧချင်း (ရခိုင်အခေါ် ယိုင်းသာခြင်း)ကို ရေးသွင်းပြီးဆက်သခလေရေ။ ထိုဧချင်းကို ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းဟု စာပေလောကတွင် ဂနီ့တိုင် ထင်ရှားနီပါသေးရေ။ မင်းသမီး စောရွှေကြာရေ မိမိနီထိုင်ခရေ အိမ်တော်ရာတွင် ဘုရားတစ်ဆူကို ဂူဖြင့်တည်ဆောက်လှူဒါန်းခပါရေ။ လောင်ပွန်းပြောက် အရှေ့ဘက်တွင်လည်း စေတီတော်တစ်ဆူနန့် မင်္ဂလာတံတိုင်းတောင်ဘက်၊ ကန်သုံးဆင့်တံတိုင်းမြောက်ဘက်တွင် တစ်ဆူ စုစုပေါင်း (၃) ဆူကို တည်ဆောက်လှူဒါန်းခပါရေ။ မင်းသမီးစောရွှေကြောကို အစွဲပြုပနာ ရွှေကြာသိမ်စေတီဟု ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်ပါရေ။
## ဗိသုကာလက်ရာ
မောက်တော်တံခါးဧ့အနီးတွင် (၄) ပေခန့်မြင့်ရေ ကုန်းတော်တစ်ခုပေါ်တွင် တံတိုင်း (၄) ဖက် ကာရံပြီး ကုန်းတော်အလယ်တွင် ဘုရားဆင်းတုတော်နန့် ဂူတော်ကိုတည်ခပါရေ။ မူလက ဂူတော်ရေ ရခိုင်စိတ္တလင်္ကာရ အနုလက်ရာတိဖြင့် တည်ဆောက်ခရေ ဂူတော်ဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည်ဧ့ ရှားပါးရေ လက်ရာတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း (၁၉) ရာစု၌ သုတေသီဒေါက်တာဖော်ချမ်က မှတ်တမ်းတင်ခပါရေ။ ယခုအခါ ရွှေကြာသိမ်ကုန်းတော်မှာ တံတိုင်းလေးဖက်၌ လှေကား (၄) စင်းဖွင့်ပနာ အလယ်တွင် အာရုံခံသိမ်တော်ကြီးတစ်ခုနန့် ဆင်းတုတော်ကြီးကို ပူဇော်ထားပြီး အာရုံခံမြောက်ဘက်တွင် စေတီငယ်တစ်ဆူလှူဒါန်းတည်ထားပါရေ။ ကုန်းတော်တံတိုင်း အရှေ့အနောက် (၁၃၀)ပေခန့်နန့် တောင်မြောက် (၁၂၀) ပေခန့်ဟိပါရေ။ အာရုံခံသိမ်မှာ သွပ်မိုး၊ အုတ်နံရံကာထားပြီး အရှေ့အနောက် (၇၂) ပေခန့် တောင်မြောက် (၃၂) ပေခန့်ဟိပါရေ။ ဝင်ပေါက် (၃) ပေါက်ဖွင့်ပြီး အာရုံခံအတွင်း အနောက်ဘက်တွင် ရွှေကြာသိမ် မူလဆင်းတုတော်ကြီးကို ပူဇော်ထားပါရေ။ ဆင်းတုတော်ဧ့ဉာဏ်တော်အမြင့်မှာ (၈) ပေကျော်ခန့်ဟိပါရေ။ ဆင်းတုတော်ကြီးမှာ မူလလက်ရာဟန်ပျက်ယွင်းနီပြီး နောက်ကျောမှ တံက်တစ်ခုခံကာ လက်ဝဲရံ၊ လက်ယာရံ ဆင်းတုငယ်တစ်ဖက်တစ်ဆူဖြင့် ပူဇော်ထားပါရေ။ ကုန်းတော်တစ်ခုလုံးကို မူလက စဉ့်ရောင်စုံ ကြမ်းခင်းပြားတိဖြင့် ခင်းထားခရေဟု သိဟိရပါရေ။ ယခု မတွေ့ဟိရပေ။

## ကိုးကား
မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅
ရွှေကြာသိမ်စေတီ(၂)

## တည်နီရာ
မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ မြောက်ဘက် တစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ဟိပါရေ။ လောင်ပွန်းပြောက်စေတီတော်ဧ့ အရှေ့ဘက်၊ အနော်မာဘုရားဧ့ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ဟိပါရေ။
## ကုသိုလ်သျှင်
ဘစောဖြူမင်းဧ့သမီးတော် မင်းသမီးစောရွှေကြာရေ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၃၃) ခု၊ အေဒီ (၁၄၇၁) ခုနှစ်တွင် တည်ထားလှူဒါန်းခပါရေ။
## သမိုင်းအကျဉ်း
နန်းတော်ကို ကောတရားကို နန်းတော်တော်စောရွှေကြာကို ပညာဟိစာဆို အုပ်ချုပ်ခပြီးနောက် ထို လေရေ။ အနောက်နန်အရုဏ္ဏကကျွန်း(ဖရုံကာလေရေ။ ထိုဧချင်
မြောက်ဦးရွှေနန်းတော်ကို ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၂၁) ခုနှစ်တွင် ဘုရင်ဘစောဖြူမင်းရေ ထီးနန်းဆက်ခံ အုပ်ချုပ်ခပြီးနောက် ထိုမင်းဧ့ အနောက်နန်းမိဖုရားကို နန်းတော်ဧ့အနောက်ဘက် မှောက်တော်တံခါးအနီးတွင် အဆောင်တော်နန့် ထားဟိခလေရေ။ အနောက်နန်းမိဖုရားမှ သမီးတော်စောရွှေကြာကို ဖွားမြင်ခလေရေ။ စောရွှေကြာမင်းသမီးကို ပုခက်တင်မင်္ဂလာအခမ်းအနား၌ သီဆိုရန် ဘရုဂန္ထကကျွန်း(ဖရုံကာကျွန်း)ဖူဒကျွန်းသားပညာဟိစာဆို အမတ်မင်းညိုက ဧချင်း (ရခိုင်အခေါ်) ယိုင်းသာခြင်းကို ရေးသွင်းပြီး ဆက်သခလေရေ။ ထိုဧချင်းကို ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းဟု စာပေလောကတွင် ဂနီ့တိုင် ထင်ရှားနီပါရေ။ မင်းသမီးစောရွှေကြာရေ မိမိနီထိုင်ခရေ အိမ်တော်ရာတွင် ဘုရားတစ်ဆူ၊ ဂူတစ်လုံး၊ လောင်ပွန်းပြောက်အရှေ့ဘက်တွင် စေတီတော်တစ်ဆူနန့် မင်္ဂလာတံတိုင်း အနီးတွင်တစ်ဆူ စုစုပေါင်း (၃) ဆူကို တည်ထားလှူဒါန်းခပါရေ။ လောင်ပွန်းပြောက်အရှေ့ဘက်မှ ရွှေကြာသိမ်ကို ရွှေကြာသိမ် (၂) ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြပါရေ။ မင်းသမီးစောရွှေကြာကို အစွဲပြုပနာ ရွှေကြာသိမ်စေတီဟု ခေါ်တွင်ကြခြင်း ဖြစ်ပါရေ။ 
## ဗိသုကာလက်ရာ
စေတီတော်ကိုတောင်ခြေတွင် တံတိုင်းလေးဖက်ကာရံပနာ တည်ထားပါရေ။ လှေကားသုံးဖက်တွေ့ဟိရပါဧ့။ စေတီတော်ကို အောက်ခြေရှစ်မျက်နှာတည်ဆောက်ထားပါရေ။ စေတီတော်ဧ့ အောက်ခြေအချင်း (၃၄) ပေခန့်ဟိပြီး တစ်မျက်နှာ လျှင် (၁၅) ပေခန့်ဟိပါရေ။ အမြင့် (၃၆) ပေခန့်ဟိပါလိမ့်မည်။ စေတီတော် အောက်ခြေထောင့်တိတွင် မနုဿီဟရုပ်ကလေးတိ ထွင်းထုထားပါရေ။ ပန်းတင်ခုံနန့် ပစ္စယံအဆင့်ပေါင်း ခုနစ်ဆင့်တွေ့ဟိရပါရေ။
အောက်ပန်းတင်ခုံအဆင့်သာ ရှစ်မျက်နှာတွေ့ဟိရပြီး ကျန်ပစ္စယံခြောက်ဆင့်လုံးကို ခိုနန်းချိုးတိဖြင့် တည်ဆောက်ထား ပါရေ။ ရွှေကြာသိမ်အမည်နန့် လိုက်ဖက်အောင် ပစ္စယံအဆင့်တိတွင် ကြာဖတ်တိဖြင့် ပတ်လည်တန်ဆာဆင် ထားပါရေ။ ပစ္စယံအဆုံးအပေါ်လေးမျက်နှာတွင် စေတီငယ်လေးဆူတင်လှူထားပြီး ထောင့်တိတွင် ရခိုင်စိတ္တ လင်္ကာရအနုလက်ရာပန်းခက်တိဖြင့် အလှဆင်ထားပါရေ။ ကြေးဝန်းအဆင့်တိတွင်လည်း ကြာဖတ်တိဖြင့် အလှဆင်ထားပါရေ။ သပိတ်မှောက်တွင် ပန်းဆွဲတိဖြင့်တန်ဆာဆင်ထားပြီး ကြာဆုံနန့် ထီးတော်အဆင့်ဆင့်ကိုလည်း ကြာမှောက် ကြာလှန်အဆင့်ဆင့်ဖြင့် အနုစိတ်တန်ဆာဆင်ထားပါရေ။ ရွှေကြာသိမ်စေတီ (၂) မှာ ရခိုင်စိတ္တင်္ကာရ အနုလက်ရာတိဖြင့် ထုံမွှမ်းတန်ဆာဆင်ထားရေ စေတီတော်တစ်ဆူဖြစ်ပါရေ။

## ကိုးကား
မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅
ရွှေကြာသိမ်စေတီ(၃)

## တည်နီရာ
မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ အနောက်မြောက်ဘက် တစ်မိုင်ကျော်ခန့်အကွာတွင် တည်ဟိပါရေ။ မင်္ဂလာ တံတိုင်းဧ့ တောင်ဘက်ကန်သုံးဆင့်တံတိုင်းဧ့ မြောက်ဘက်တွင် တည်ဟိပါရေ။ 
## ကုသိုလ်သျှင်
မင်းသမီးစောရွှေကြာရေ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၃၃) ခု၊ အေဒီ (၁၄၇၁) ခုနှစ်တွင်တည်ဆောက်လှူဒါန်းခ ပါရေ။
## သမိုင်းအကျဉ်း
ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၂၁) ခုနှစ်တွင် ဘုရင်ဘစောဖြူမင်းကြီးရေ မြောက်ဦးရွှေနန်းတော်ကို ထီးနန်းဆက်ခံ အုပ်ချုပ်ပြီးနောက် ထိုမင်းဧ့ အနောက်နန်းမိဖုရားကို နန်းတော်ဧ့အနောက်ဘက် မှောက်တော်တံခါးအနီးတွင် မောက်တော်နန်းဆောက်လုပ်ပနာ ထားဟိခလေရေ။ အနောက်နန်းမိဖုရားမှ သမီးတော် စောရွှေကြောကို ဖွားမြင်ခလေရေ။ စောရွှေကြာမင်းသမီးဧ့ ပုခက်တင်မင်္ဂလာအခမ်းအနား၌သီဆိုရန် ဘရုဂဋ္ဌကကျွန်း (ဖရုံကာကျွန်း) ဖူဒကျွန်းသားပညာရှိစာဆို ဖူဒမင်းညို အမတ်က ဧချင်း (ရခိုင်အခေါ် ယိုင်းသာခြင်း)ကို ရေးသွင်းပြီး ဆက်သခလေရေ။ ထိုဧချင်းကို ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းဟု စာပေလောကတွင် ဂနီ့တိုင်ထင်ရှားနီပါသေးရေ။ မင်းသမီး စောရွှေကြာရေ မိမိနီထိုင်ခရေ အိမ်တော်ရာတွင် ဘုရားတစ်ဆူကို ဂုဖြင့် တည်ဆောက်လှူဒါန်းခပါဧ့။ လောင်ပွန်းပြောက် အရှေ့ဘက်တွင်လည်း စေတီတော်တစ်ဆူနန့် မင်္ဂလာတံတိုင်းတောင်ဘက်၊ ကန်သုံးဆင့်တံတိုင်းမြောက်ဘက်တွင် တစ်ဆူ စုစုပေါင်း (၃) ဆူကို တည်ဆောက်လှူဒါန်းခပါရေ။ မင်္ဂလာတံတိုင်းနန့် ကန်သုံးဆင့် တံတိုင်းအကြား ရွှေကြာသိမ်ကို ရွှေကြာသိမ်စေတီ (၃) ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြပါရေ။ မင်းသမီး စောရွှေကြာကို အစွဲပြုပနာ ရွှေကြာသိမ်စေတီဟု ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်ပါရေ။
## ဗိသုကာလက်ရာ
| ရွှေကြာသိမ်စေတီတော် (၃)ကို မြို့တံတိုင်းနှစ်ထပ်အကြား မြေညီပြင်တွင်တည်ထားပြီး စတုဂံပုံမဟာရံ တံတိုင်းထဲတွင် ရွှေကြာသိမ်စေတီတော်နန့် အာရုံခံသိမ်ကို တည်ထားပါရေ။ အာရုံခံသိမ်မှာ လက်ဟိအခြေအနီ၌ကျောက်ပန္နက်အရာသာ ကျန်ဟိပါတော့ရေ။ မဟာရံတံတိုင်းမှာ အရှေ့အနောက် ပေ(၁၀၀) ခန့်၊ တောင်မြောက်အကျယ် (၄၃) ပေခန့်နန့် တံတိုင်းအထူ (၄) ပေခန့်ဟိပါရေ။ တံတိုင်းအတွင်း ကုန်းတော်တစ်ခုလုံးကို မူလက စဉ်ကြမ်းခင်း ပြားတိ ခင်းခပါရေ။ လက်ဟိအခြေအနီ၌ စဉ်ကြမ်းခင်းပြား အနည်းငယ်တွေ့ဟိရပါတော့ရေ။ အာရုံခံသိမ်မှာ အရှေ့အနောက်အကျယ် (၂၂) ပေခန့်၊ တောင်မြောက်အကျယ် (၁၇) ပေခန့်နန့် နံရံအထူ (၂) ပေခန့်ဟိပါရေ။ စေတီတော်မှာ ရှစ်မြှောင့်ပုံဖြစ်ပြီး အလယ်လိုဏ်ဂူတော်တွင် ဆင်းတုတော်တစ်ဆူပူဇော်ထားပါဧ့။ လိုဏ်ဂူတော်မှာ အရှေ့ဘက်သို့ မုခ်ဦးဖွင့်ထားပါရေ။ စေတီတော်အောက်ခြေအချင်း (၂၂) ပေခန့်ဟိပြီး တစ်မျက်နှာစီမှာ (၉)ပေခန့်ဟိပါရေ။ စေတီတော်အမြင့်မှာ (၂၉) ပေခန့်ဟိပါဧ့။ စေတီအဝင်လမ်းမုခ်ဦး လိုဏ်အရှည်မှာ(၁၂)ပေခန့်ဟိပြီး အလယ်လိုဏ်ဂူတော်အရှေ့အနောက် အကျယ် (၉) ပေခန့်၊ တောင်မြောက်အကျယ် (၇) ပေခန့်ဟိပါရေ။ လိုဏ်ဂူတော်အမြင့် (၈) ပေခန့်ဟိပါဧ့။ လိုဏ်ဂူတော်ထဲတွင် လေးထောင့်ဆန်ရေ ပလ္လင်တော်တစ်လုံးဟိပါရေ။ ပလ္လင်တော်မှာ ရိုးရိုးပလ္လင်တော်မျိုးသာ ဖြစ်ပါရေ။ ပလ္လင်တော်ထက်တွင် (၃) ပေကျော်ခန့်ဟိရေ ပဇင်္ဂမုဒြာ ဈာန်သိုင်း ကျောက်ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ပူဇော်ထားပါရေ။ မုခ်ဦးတော်မှာ ရခိုင်စိတ္တလင်္ကာရ အနုလက်ရာတိဖြင့် ထုံမွမ်းထားရေ မုခ်ဦးတော်တစ်ခု ဖြစ်ပါရေ။ စေတီတော်ကိုလည်း ကြာပွင့်ဖတ်တိဖြင့် အဆင့်ဆင့်ပူဇော်ထားပါရေ။ သင်္ကန်းစည်းနန့် သပိတ်မှောက်ကိုလည်း အနုစိတ်ထုဆစ်တန်ဆာဆင်ထားပါရေ။ စေတီတော်မှာပုတီးရစ်အဆင့်အပေါ်မှ ကျိုးပဲ့သွားပနာ ခရစ်သက္ကရာဇ် (၂၀၀၆) ခုနှစ်တွင်ရှေးဟောင်းသုတေသနနန့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာနမှထပ်မံပြု ပြင်ထားပါရေ။

## ကိုးကား
မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅
ရွှေဂူတောင်စေတီတော်

## တည်နီရာ
မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ အရှေ့ဘက်၊ သက္ကမာရ်အောင်စေတီတော်ကြီးဧ့ အနောက်ဘက်၊ သျှင်မြဝါ စေတီတော်ဧ့ တောင်ဘက်တွင် တည်ဟိပါရေ။ 
## ကုသိုလ်သျှင်
ဘုရင်မင်းစောမွန်ရေ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၇၉၂) ခု၊ အေဒီ-၁၄၃၀ ခုနှစ်တွင် တည်ထားလှူဒါန်းခရေ မြို့တည်ဘုရား စေတီတော်တစ်ဆူပင်ဖြစ်ပါရေ။
## သမိုင်းအကျဉ်း
ရွှေဂူတောင်စေတီတော်ကို ဘုရင်မင်းစောမွန်မှစပနာ မင်းအဆက်ဆက် နန်းဦးစေတီတော်အဖြစ် ကိုးကွယ်ခ ကြရေ။ မူလက ရတနာကိုးပါးဖြင့်သွန်းလုပ်ရေ မဟာကျန်ဆင်းတုတော်ကြီးတစ်ဆူ ပူဇော်ထားခပါရေ။ ထိုဆင်းတုတော်မှာ ယခု ညောင်ပင်ကျောင်းတိုက်၌ ပူဇော်ကိုးကွယ်လျက်ဟိပါရေ။ ရွှေဂူတောင်စေတီတော်ကြီးကို မြန်မာမြို့ဝန်တိလက်ထက် အေဒီ - (၁၇၈၅-၁၈၂၅) ခုနှစ်တို့တွင် ထပ်မံပြုပြင်ခကြပါရေ။ အင်္ဂလိပ်အရေးပိုင် မစ္စတာအာရမ်ဟောရေလည်း ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဂူအပေါ်မှ ထုချွန်ပုံစေတီကို ပြုလုပ်ခပါရေ။ နှောင်းပိုင်းတွင် ညောင်ပင်ဈေးဆရာတော်ကြီးနန့် ဂေါပကတိမှ ထပ်မံပြုပြင်ခပါရေ။
## ဗိသုကာလက်ရာ
ရွှေဂူတောင်စေတီတော်မှာ တောင်ကုန်းပေါ်တွင်တည်ထားရေ စေတီတော်တစ်ဆူဖြစ်ပါရေ။ ကုန်းတော်ဧ့ အနောက်ဘက်တွင် ရင်ပြင်သုံးဆင့်ဟိရေ။ အောက်ဆုံးအဆင့်တွင် ဂူငယ်ရှစ်ခုပါဟိရေ နံရံတစ်ခုဟိရေ။ ဂူငယ်တို့အကြားတွင် ဥဒေါင်းရုပ်တိဟိရေ။ ထို့ကြောင့် “ရွှေဂူလမ်းညွှန်ဥဒေါင်းတွန်”ဟု ပြောလေ့ဟိကြပါရေ။ စေတီတော်ကြီးမှာ လေးမျက်နှာဂူကျောင်းအောက်ခံထားပြီး ရှေးအခါက ဂူကျောင်းအပေါ်တွင် ဝေသာလီခေတ် ခေါင်းလောင်းမှောက်ပုံစတူပါဟန်စေတီတည်ဟိခပါရေ။ ထောင့်လေးထောင့်တွင် စေတီငယ်တစ်ဆူစီဟိရေ။

တောင်ဘက်၊ မြောက်ဘက်နန့် အနောက်ဘက်တို့တွင် နံရံကပ်ဂူငယ်လေးတိပါဟိရေ။ စေတီတော်ဧ့ အရှေ့ဘက်ရင်ပြင်၌ မြောက်ဦးခေတ်က ဗုဒ္ဓပူဇနိယအကဖြင့် ဘုရားကိုပူဇော်ရန်အတွက် ကျောက်ပြားကြီးတိ ခင်းထားခရေကို ကနီ့တိုင်တွေ့ဟိရပါရေ။ စေတီတော်ကြီး ရှေ့ဟိအုတ်စေတီတစ်ဆူဧ့ ဂန္ဓကုဋီတိုက်ထဲတွင် “ဆရာငသံပူထုသေ” ဟု ကမ္ပည်းစာပါဟိရေ လေးမြို့ခေတ်ကျောက် ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ ကိန်းဝပ်လျက်ဟိပါရေ။ ရွှေဂူတော်စေတီ တော်ကြီးအနောက်ဘက်တွင်လည်း စေတီငယ်တစ်ဆူကို မြောက်ဦးရှေးဟောင်းသုတေသနနန့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာနမှ ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ထားပါရေ။ လက်ဟိအခြေအနီ၌ ရွှေဂူတောင်စေတီတော်ကြီးမှာ ရာသီဥတုနန့် နှစ်ပရိစ္ဆေဒ ကြာမြင့်မှုဒဏ်ကြောင့် ၂၀၁၁-ခုနှစ်တွင် ခေါင်းလောင်းမှောက်အပေါ်ပိုင်းမှ ပြိုကျသွားပနာ ရှေးမှုမပျက် ထိန်းသိမ်းထားပါရေ။

## ကိုးကား
မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅
ရွှေဂူတောင်အရံစေတီ(၃)

## တည်နီရာ
မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်းဧ့ အရှေ့မြောက်ဘက် (၂) ဖာလုံကျော်ခန့်အကွာ၊ ရွှေဂူတောင်အရံစေတီတော် (၂)ဧ့ အနောက်ဘက်ရင်ပြင်တွင် တည်ဟိပါရေ။ 
## ကုသိုလ်သျှင်
ကောဇာသက္ကရာဇ် (၇၉၂) ခု၊ အေဒီ (၁၄၃၀) ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မင်းစောမွန်မှ တည်ထားကိုးကွယ်ခ ပါရေ။ 
## သမိုင်းအကျဉ်း
ရွှေဂူတောင်အရံစေတီတော် (၃) ကို ဘုရင်မင်းစောမွန်လှ အေဒီ (၁၄၃၀) ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်လှူဒါန်း ခပြီး ခရစ်သက္ကရာဇ် (၂၀၀၇) ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနနန့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန ၊ မြောက်ဦးဌာနစုမှ ထပ်မံမွမ်းမံပနာ ပြုပြင်တည်ဆောက်ထားရေ စေတီတော်တစ်ဆူပင်ဖြစ်ပါရေ။ 
## ဗိသုကာလက်ရာ
ရွှေဂူတောင် အရံစေတီတော် (၃) ကို ပေ (၁ဝဝ)ခန့်မြင့်ရေ ရွှေဂူတောင် တောင်ကုန်းပေါ်တွင် အုတ်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး အောက်ခြေအချင်း (၂၂) ပေခန့်ဟိပါရေ။ စေတိတော်အမြင့်မှာ ပေ (၃၀) ကျော်ခန့် ဟိပါလိမ့်မည်။ စေတီတော်အပြင်မုခ်ထွက် (၃) ပေခန့်ဟိပြီး အောက်ခြေကို လေးထောင့်ပုံစံဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပေါ်ပစ္စယံတိကို ခိုနန်းချိုးတိဖြင့်လည်းကောင်း တည်ဆောက်ထားပါရေ။ အလယ်လိုဏ်ဂူတော်အမြင့် (၅) ပေခန့်ဟိပြီး အရှေ့အနောက်အကျယ် ၂ ပေခန့် တောင်မြောက်အကျယ် (၄) ပေခန့်ဟိပါရေ။ အတွင်းမုခ်အရှည် (၅) ပေခန့်ဟိပြီး အမြင့် ၇ ပေ ၂ လက်မခန့်ဟိပါရေ။ စေတီတော်အပေါ်ပိုင်းကို ပစ္စယံမှ ငှက်ပျောဖူးထိ အဝန်း ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားပါရေ။ စေတီတော်ကို ခန့်ထည်လှပစွာ ဖူးတွေ့ရပါဧ့။

## ကိုးကား

မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးများ (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅