တတိယပါရာဇိက

## တတိယပါရာဇိက

## ပဌမပညတ်အကြောင်း

၁၆၂။ ဘုန်းတော်ကြီးရေ မြတ်စွာဘုရားစွာ ဝေသာလီမြို့ မစွာဝုန်တော ပြာသာဒ်ဆောင်ပေါက်ရေ ကျောင်းကြီးမာ သီတင်းသုံး နိန်တော်မူရေအခါ ရဟန်းရို့အား အများကြီးဖြစ်တေ အကြောင်းနန့် အသုဘတရားကို ဟောကြားတော်မူဧ့၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းပွားများခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့၊ ရည်ညွှန်းပြီးကေ ရည်ညွှန်းပြီးကေ အသုဘသမာပတ်ဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့။

ယင်းခါ မြတ်စွာဘုရားစွာ 'ရဟန်းရို့ ငါဘုရားစွာ လဝက်လုံးလုံး 'တစ်လထက်ဝက်တစ်ဆယ့်ငါးရက်လုံးလုံး' တစ်ပါးတဲး ကိန်းအောင်းနိန်လိုစွာ၊ ဆွမ်းပို့ရေ ရဟန်းမှတစ်ပါး ငါဧ့ထံသို့ ဇာသူ့တစ်ယောက်လီ့ မချဉ်းကပ်ရ'လို့ ရဟန်းရို့အား မိန့်တော်မူဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့စွာ 'ကောင်းပါယာ အသျှင်ဘုရား'လို့ မြတ်စွာဘုရားအား ဝန်ခံပြီးကေ မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ဆွမ်းပို့ရေ ရဟန်းမှတစ်ပါး ဇာသူ့တစ်ယောက်လီ့ မချဉ်းကပ်ကက်ကုန်။

'မြတ်စွာဘုရားစွာ အများကြီးဖြစ်တေ အကြောင်းနန့် အသုဘတရားကို ဟောကြားတော်မူဧ့၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့၊ အသုဘ ကမ္မဋ္ဌာန်းပွားများခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့၊ ရည်ညွှန်းပြီးကေ ရည်ညွှန်းပြီးကေ အသုဘ သမာပတ်ဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့'လို့ ထိုရဟန်းရို့စွာ အများကြီးဖြစ်တေ အခြင်းအရာရို့နန့် ပြွမ်းရေ အသုဘဘာဝနာမာ အားထုတ်ခြင်းကို အစိုင်ကြိုးစားအားထုတ်ပနာ နီကတ်ကုန်ဧ့။

ထိုရဟန်းရို့စွာ မိမိရို့ခန္ဓာကိုယ်မာ ငြီးငွိ့ကုန်ဧ့၊ ရှက်နိုးကုန်ဧ့၊ စက်ဆုပ်ကုန်ဧ့၊ ဥပမာကေကား ငယ်ရွယ်နုပျိုရေ အလှအပ လုပ်ပျင်လိ့ဟိရေ အဂေါင်းနန့်တကွ ရေချိုးပြီးရေ မိမပျိုပင်ဖြစ်စီ၊ ယောက်ျားပျိုပင်ဖြစ်စီ၊ မြွီကောင်ပုပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ ခွီးကောင်ပုပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ လူကောင်ပုပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ လိုင်ဖင်းမာ ဆွဲလာမူ ငြီးငွိ့ ရှက်နိုး စက်ဆုပ်ရာပိုင် ဒေအတူပင် ထိုရဟန်းရို့စွာ မိမိရို့ ခန္ဓာကိုယ်မာ ငြီးငွိ့ ရှက်နိုး စက်ဆုပ်ရေပိုင် မိမိရို့ကိုယ်တိုင်လည်း မိမိရို့ကိုယ်ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချကုန်ဧ့၊ အချင်းချင်းလည်း အသက်'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချကုန်ဧ့၊ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်သို့လည်း ချဉ်းကပ်ပြီးကေ 'ငါ့သျှင် တောင်းပန်ပါရေ၊ ငရို့ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချပါဖိ၊ ဒေသပိတ်သင်္ကန်းစွာ သင်ဧ့ သပိတ်သင်္ကန်း ဖြစ်ပါလီဖို့'လို့ ပြောဆိုကုန်ဧ့၊ ယင်းခါ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်စွာ သပိတ်သင်္ကန်းရို့ကို သတ်ခအဖြစ်နန့် ရစွာဖြစ်ပြီးကေ အများကြီးဖြစ်တေ ရဟန်းရို့ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ'မှ ချပြီးကေ သွီးအလိမ်းလိမ်းကပ်ပနာဟိရေ သန်လျက်ကို ယူဆောင်ပနာ ဝဂ္ဂုမုဒါမြစ်သို့ ချဉ်းကပ်လီဧ့။

၁၆၃။ ယပြီးနောက် သွီးအလိမ်းလိမ်းကပ်ရေ ထိုသန်လျက်ကို ဆီးကြောသုတ်သင်နိန်ရေ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်အား-

'ငါ့အား (အကျိုးစီးပွားကို) မရစွတကား၊ (အကျိုးစီးပွားကို) အရမတော်လီစွတကား၊ ငါစွာ (လူ အဖြိုက်ကို) မကောင်းအနိန်နန့် ရအပ်လီစွတကား၊ (လူ အဖြိုက်ကို) ကောင်းရေရခြင်း မဟုတ်လီစွတကား၊ ငါစွာ အများကြီးဖြစ်တေ မကောင်းမှုကို ဆီးပူးမိလီပြီတကား၊ အကြင် ငါစွာ အကျင့်သီလ,ကောင်းမွန်ရေ တရားဓမ္မဟိကုန်ရေ ရဟန်းရို့ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချမိပေပြီ'လို့ နောင်တတစ်ဖန် ပူပန်ခြင်း နှလုံးမသာယာခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်သာပင်တဲး။

ယင်းခါ မာရ်နတ်ဧ့ ဂိုဏ်းဝင် နတ်သားတစ်ယောက်စွာ မပြိုက်ရေ ရီပြင်ထက်မာ လျှောက်လာပြီးကေ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်ကို 'အိုသူတော်ကောင်း ကောင်းပေစွ၊ ကောင်းပေစွ၊ အိုသူတော်ကောင်း သင့်အား (အကျိုးစီးပွားကို) အရတော်လီစွ၊ အို သူတော်ကောင်း သင်စွာ (လူ အဖြိုက်ကို) ကောင်းစွာရလီစွ၊ အိုသူတော်ကောင်း သင်စွာ အများကြီးဖြစ်တေ ကောင်းမှုကို ဆီးပူးမိလီပြီ၊ အကြင် သင်စွာ (သံသရာမှ) မကူးမြောက်နိုင်ကက်သီးရေ ရဟန်းရို့ကို ကူးမြောက်စီရလီပြီ'လို့ ပြောဆိုလီဧ့။

ယင်းခါ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်စွာ 'ငါ့အား (အကျိုးစီးပွားကို) အရတော်ရေလတ်၊ ငါစွာ (လူ အဖြိုက်ကို) ကောင်းစွာ ရအပ်ရေလတ်၊ ငါစွာ အများကြီးဖြစ်တေ ကောင်းမှုကို ဆီးပူးမိရေလတ်၊ ငါစွာ (သံသရာမှ) မကူးမြောက်နိုင်ကက်သီးရေ ရဟန်းရို့ကို ကူးမြောက်စီရရေလတ်'လို့ ထက်လှစွာရေ သန်လျက်ကို ယူပြီးကေ တစ်ကျောင်းမှ တစ်ကျောင်းသို့၊ ပရိဝုဏ်တစ်ခုမှ ပရိဝုဏ်တစ်ခုသို့ ချဉ်းကပ်ပြီးကေ'ဇာသူစော် သံသရာမှ မကူးမြောက်သီးသလဲ၊ ဇာသူ့ကို ကူးမြောက်စီရဖို့လဲ'လို့ မီးမြန်းလီဧ့။

ထိုရဟန်းရို့တွင် တဏှာ ရာဂ မကင်းကက်သီးရေ ရဟန်းရို့အား ယင်းပိုင် မီးရေအခါမာကြောက်လန့်ခြင်း ကိုယ်ခက်တရော်ဖြစ်ခြင်း ကြက်သီးမွီးညင်းထခြင်းရို့စွာ ဖြိုက်ကက်ကုန်ဧ့၊ တဏှာ ရာဂ ကင်းပြီးရေ ရဟန်းရို့အားကား ယင်းပိုင် မီးရေ အခါမာ ကြောက်လန့်ခြင်းကိုယ်ခက်တရော်ဖြစ်ခြင်း ကြက်သီးမွီးညင်းထခြင်းရို့စွာ မဖြိုက်ကက်ကုန်။

ယင်းခါ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်စွာ ရဟန်းတစ်ပါးကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက်'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းနှစ်ပါးရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းသုံးပါးရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းလေးပါးရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းငါးပါးရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းဆယ်ပါးရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းနှစ်ဆယ်ရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်း သုံးဆယ်ရို့ကိုလည်းတနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ'မှ ချဧ့၊ ရဟန်းလီးဆယ်ရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းငါးဆယ်ရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊ ရဟန်းခြောက်ဆယ်ရို့ကိုလည်း တနိန့်တဲးနန့် အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချဧ့၊

၁၆၄။ ယပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားစွာ ထိုလဝက်ကို လွန်မြောက်ပြီးကေ (တစ်ပါးတဲး) ကိန်းအောင်းနိန်ရာမှ ထတော်မူလတ်ကေ အသျှင်အာနန္ဒာကို 'အာနန္ဒာ ဇာပိုင်လဲ၊ ရဟန်းအပေါင်းစွာ လဲပါးလီယောင်တကား'လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။

ဖြစ်သမျှအလုံးစုံကို အကုန်ပြန်ဆို လျှောက်ထားပါမေ၊ အသျှင်ဘုရား မြတ်စွာဘုရားစွာ အများကြီး ရေအကြောင်းနန့် ရဟန်းရို့အား အသုဘတရားစကားကို ဟောကြားတော်မူပါရေ၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူပါရေ၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းပွားများခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူပါရေ၊ ရည်ညွှန်းပြီးကေ ရည်ညွှန်းပြီးကေ အသုဘသမာပတ်ဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူပါရေ။

အသျှင်ဘုရား ထိုရဟန်းရို့စွာ 'မြတ်စွာဘုရားစွာ အများကြီးဖြစ်တေ အကြောင်းနန့် အသုဘ့တရားစကားကို ဟောတော်မူဧ့၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းပွားများခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့၊ ရည်ညွှန်းပြီးကေ ရည်ညွှန်းပြီးကေ အသုဘသမာပတ်ဧ့ ဂုဏ်ကို ဟောတော်မူဧ့'လို့ အများကြီးဖြစ်တေ အခြင်းအရာရို့နန့် ပြွမ်းရေ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းပွားများခြင်းမာအစိုင်ကြိုးစားအားထုတ်ပနာ နိန်ကတ်ပါကုန်စွာ၊ ထိုရဟန်းရို့စွာ မိမိရို့ခန္ဓာကိုယ်မာ ငြီးငွိ့ ရှက်နိုးစက်ဆုပ်ကတ်ပါကုန်စွာ၊ ဥပမာကေကား ငယ်ရွယ်နုပျိုရေ အလှအပလုပ် ပြင်လိ့ဟိရေ အဂေါင်းနန့်တကွ ရေချိုးပြီးရေ မိမပျိုပင်ဖြစ်စီ၊ ယောက်ျားပျိုပင်ဖြစ်စီ၊ မြွီကောင်ပုပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ ခွီးကောင်ပုပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ လူကောင်ပုပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ လိုင်ဖင်းမာဆွဲလာမူ ငြီးငွိ့ ရှက်နိုးစက်ဆုပ်ရာသပိုင် ယင်းအတူပင် ထိုရဟန်းရို့စွာ မိမိရို့ခန္ဓာကိုယ်မာ ငြီးငွိ့ ရှက်နိုး စက်ဆုပ်ကုန်ပနာ မိမိရို့ကိုယ်တိုင်လည်း မိမိရို့ ကိုယ်ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချကတ်ပါရေ၊ အချင်းချင်းလည်း အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချကတ်ပါရေ၊ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်သို့လည်း ချဉ်းကပ်ပြီးကေ'ငါ့သျှင် တောင်းပန်ပါရေ၊ ငရို့ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ'မှ ချပါဖိ၊ ဒေသပိတ်သင်္ကန်းစွာ သင်ဧ့သပိတ်သင်္ကန်း ဖြစ်ပါလီဖို့'လို့ ပြောဆိုကတ်ပါရေ။

အသျှင်ဘုရား ယင်းခါ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်စွာ သပိတ်သင်္ကန်းရို့ကို သတ်ခအဖြစ်နန့်ရစွာဖြစ်ပြီးကေ ရဟန်းတစ်ပါးကိုလည်း တစ်ရက်တဲးနန့် သတ်ပါရေ။ပ။ ရဟန်း ခြောက်ဆယ်ရို့ကိုလည်း တစ်ရက်တဲးနန့် သတ်ပါရေ။

အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ပါဧ့၊ မြတ်စွာဘုရားစွာ အသုဘမှတစ်ပါး အကြင်အခြင်းအရာနန့်ရဟန်းအပေါင်းစွာ အရဟတ္တဖိုလ်မာ တည်ရာပါရေ၊ ထိုအခြင်းအရာအားနန့် အခြားအကြောင်းအရာ 'ကမ္မဋ္ဌာန်း'ကို ဟောတော်မူပါလို့ လျှောက်ဧ့၊ 'အာနန္ဒာ သို့ဖြစ်ကေ ဝေသာလီမြို့ကို အမှီလုပ်ပနာ နီကတ်ရေ ရဟန်းဟိသမျှ အားနူံးကို စီးဝီးရာ ဇရပ်မာ အညီအညွတ် စုဝီးစီဖိ'လို့ မိန့်တော်မူရာ အသျှင်အာနန္ဒာစွာ ကောင်းပါယာ အသျှင်ဘုရားလို့ မြတ်စွာဘုရားအား ဝန်ခံပြီးကေ ဝေသာလီမြို့ကိုအမှီလုပ်ပနာ နီကတ်ရေ ရဟန်းအားနူံးကို စီးဝီးရာ ဇရပ်မာ အညီအညွတ် စုဝီးစီပြီးကေ မြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်ပြီးကေ မြတ်စွာဘုရားအား-

'အသျှင်ဘုရား ရဟန်းအပေါင်းစွာ အညီအညွတ် စုဝီးနိန်ကတ်ပါယာ၊ အသျှင်ဘုရား အဂုအခါမာကြွဖို့ အချိန်ကို အသျှင်ဘုရား သိတော်မူပါဧ့၊ ကြွဖို့က မြတ်စွာဘုရားဧ့ အလိုပိုင်ပင် ဖြစ်ပါရေ'လို့ လျှောက်ထားဧ့။

၁၆၅။ ယင်းခါ မြတ်စွာဘုရားစွာ စီးဝီးရာ ဇရပ်သို့ ချဉ်းကပ်ပြီးကေ ခင်းထားရေ နိန်ရာမာထိုင်နိန်တော်မူပြီးကေ ရဟန်းရို့ကို မိန့်တော်မူဧ့။

'ရဟန်းရို့ ဒေအာနာပါနဿရို့ သမာဓိစွာ ပွါးများလိ့လာအပ်စွာဟိကေ ငြိမ်လည်း ငြိမ် သက်ဧ့၊ မွန်လည်း မွန်မြတ်ဧ့၊ သွန်းလောင်းစရာလည်း မလို၊ ချမ်းသာရေ နိန်ရာလည်း ဖြစ်ဧ့၊ ဖြစ်တိုင်းဖြစ်တိုင်းကုန်ရေ အကုသိုလ် အယုတ်တရားရို့ကို တစ်ခဏခြင်း ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအီးစီ နိုင်ဧ့။

ရဟန်းရို့ ဥပမာကေကား နွီလရို့ဧ့ နောက်ဆုံးလမာ အထက်သို့ လွင့်တက်ရေ မြူမှုန့်ကို အခါမဲ့ (စွားထန်စွာ ရွာသွန်းရေ) မိုဃ်းကြီးစွာ တစ်ခဏချင်း ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအီးစီနိုင်သပိုင်ဒေအတူပင် ရဟန်းရို့ အာနာပါနဿရို့ သမာဓိစွာ ပွါးများလိ့လာအပ်စွာဟိကေ ငြိမ်လည်း ငြိမ်သက်ဧ့၊ မွန်လည်း မွန်မြတ်ဧ့၊ သွန်းလောင်းစရာလည်း မလို၊ ချမ်းသာရေ နိန်ရာလည်း ဖြစ်ဧ့၊ ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်းကုန်ရေ အကုသိုလ် အယုတ်တရားရို့ကို တစ်ခဏချင်း ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအီးစီနိုင်ဧ့။

ရဟန်းရို့ အာနာပါနဿရို့ သမာဓိစွာ ဇာပိုင် ပွါးများလိ့လာအပ်စွာဟိကေ ငြိမ်လည်းငြိမ်သက် မွန်လည်း မွန်မြတ် သွန်းလောင်းစရာလည်း မလို၊ ချမ်းသာရေ နိန်ရာလည်း ဖြစ်ပြီးကေ ဖြစ်တိုင်းဖြစ်တိုင်းကုန်ရေ အကုသိုလ်အယုတ်တရားရို့ကို တစ်ခဏချင်း ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအီးစီနိုင်သလဲ။

ရဟန်းရို့ ဒေသာသနာတော်မာ ရဟန်းစွာ တောသို့ဖြိုက်စီ သစ်ပင်ရင်းသို့ဖြိုက်စီ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ဖြိုက်စီ ကပ်ရောက်ပြီးကေ ကိုယ်ကို ဖြောင့်မာ့ခ်ျစွာ ထားပြီးကေ (ကမ္မဋ္ဌာန်းသို) ရှီးရှုသတိကို ဖြိုက်စီပနာ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ ထိုင်နိန်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ သတိဟိပြီးကေနိန်ပြီးကေ ထွက်လီကို ထုတ်ဧ့၊ သရို့ဟိပြီးကေနိန်ပြီးကေ ဝင်လီကို ရှူဧ့။ ရှည်စွာ (ထွက်လီကို) ထုတ်မူ ရှည်စွာ (ထွက်လီကို) ထုတ်ဧ့လို့ သိဧ့၊ ရှည်စွာ (ဝင်လီကို) ရှူမူ ရှည်စွာ (ဝင်လီကို) ရှူဧ့လို့ သိဧ့၊ တို့စွာ (ထွက်လီကို) ထုတ်မူ တို့စွာ (ထွက်လီကို) ထုတ်ဧ့လို့ သိဧ့၊ တိုစွာ (ဝင်လီကို) ရှူမူ တိုစွာ (ဝင်လီကို) ရှူဧ့လို့ သိဧ့။

ထွက်လီ အလုံးစုံကို ထင်စီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ ဝင်လီအလုံးစုံကို ထင်စီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ (ထွက်လီလို့ ဆိုအပ်တေ) ကာယသင်္ခါရကို ငြိမ်းချုပ်စီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ (ဝင်လီလို့ ဆိုအပ်တေ) ကာယသင်္ခါရကို ငြိမ်းချုပ်စီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

နှစ်သိမ့်ခြင်း 'ပီတိ' ကို ထင်စီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ နှစ်သိမ့်ခြင်း'ပီတိ' ကို ထင်စီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

ချမ်းသာခြင်း 'သုခ' ကို ထင်စီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ ချမ်းသာခြင်း 'သုခ'ကို ထင်စီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

စိတ္တသင်္ခါရကို ထင်စီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ စိတ္တသင်္ခါရကို ထင်စီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

စိတ္တသင်္ခါရကို ငြိမ်းချုပ်စီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ စိတ္တသင်္ခါရကိုငြိမ်းချုပ်စီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

စိတ်ကို ထင်စီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ စိတ်ကို ထင်စီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

စိတ်ကို လွန်စွာ အားပါစီပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ စိတ်ကို လွန်စွာအားပါစီပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

စိတ်ကို ကောင်းစွာ ထားပနာ။ပ။ စိတ်ကို လွတ်စီပနာ။ပ။ အနိစ္စလို့ အဖန်တလဲလဲ ရှုပနာ။ပ။ ရာဂကင်းခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုပနာ။ပ။ ငြိမ်းချုပ်ခြင်းကို အဖန်တလဲလဲ ရှုပနာ။ပ။ စွန့်လွှတ်ခြင်းကိုအဖန် တလဲလဲ ရှုပနာ (ထွက်လီကို) ထုတ်အံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့၊ စွန့်လွှတ်ခြင်းကိုအဖန်တလဲလဲ ရှုပနာ (ဝင်လီကို) ရှူအံ့လို့ အားထုတ်ပြီးကေ ကျင့်ဧ့။

ရဟန်းရို့ အေပိုင် ပွါးများလိ့လာအပ်တေ အာနာပါနဿတိသမာဓိစွာ ငြိမ်လည်း ငြိမ်သက်ဧ့၊ မွန်လည်း မွန်မြတ်ဧ့၊ သွန်းလောင်းစရာလည်း မလို၊ ချမ်းသာရေ နိန်ရာလည်း ဖြစ်ဧ့၊ ဖြစ်တိုင်းဖြစ်တိုင်းကုန်ရေ အကုသိုလ် အယုတ်တရားရို့ကို တစ်ခဏချင်း ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအီးစီ နိုင်ဧ့'လို့ဟောတော်မူဧ့။

၁၆၆။ ယင်းခါ မြတ်စွာဘုရားစွာ ဒေအကြောင်းအရာကြောင့် ရဟန်းသံဃာကို စီးဝီးစီပြီးကေ ရဟန်းရို့ကို-

'ရဟန်းရို့ ရဟန်းရို့စွာ မိမိရို့ ကိုယ်တိုင်လည်း မိမိရို့ ကိုယ်ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ'မှ ချကုန်ဧ့၊ အချင်းချင်းလည်း အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ' မှ ချကုန်ဧ့၊ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်ကိုလည်း ငါ့သျှင်တောင်းပန်ပါရေ၊ ငရို့ကို အသက် 'ဇီဝိရို့န္ဒြေ'မှ ချပါဖိ၊ ဒေသပိတ်သင်္ကန်းစွာ သင်ဧ့ သပိတ်သင်္ကန်း ဖြစ်ပါလိမ့်ဖို့လို့ ချဉ်းကပ်ပြီးကေ ပြောကတ်ရေလို့ ကြားသိရစွာမှာ မှန်သလော'လို့ စိစစ်မီးမြန်းတော်မူဧ့။ မှန်ပါရေ မြတ်စွာဘုရားလို့ (လျှောက်ကက်ကုန်ဧ့)။

## ပဌမပညတ်သိက္ခာပုဒ်

ဘုန်းတော်ကြီးရေ မြတ်စွာဘုရားစွာ သရော်တော်မူဧ့၊ ရဟန်းရို့ ထိုရဟန်းရို့အား မလျောက် ပတ်၊ မလျော်ကန်၊ မသင့်တင့်၊ ရဟန်းရို့ အလုပ်အမူမလို့တ်၊ မအပ်၊ မလုပ်သင့်။ ရဟန်းရို့ အဘယ့်ကြောင့်ထိုရဟန်းရို့စွာ မိမိတိကိုယ်တိုင်လည်း မိမိတိကိုယ်ကို အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' မှ ချကက်ကုန်ဘိရေလဲ၊ အချင်းချင်းလည်း အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' မှ ချကက်ကုန်ဘိရေလဲ၊ မိဂလဏ္ဍိက ရဟန်းယောင်ကိုလည်း ငါ့သျှင်တောင်းပန်ပါရေ၊ ငရို့အား အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' မှ ချပါဖိ၊ ဒေသပိတ်သင်္ကန်းစွာ သင်ဧ့ သပိတ်သင်္ကန်းဖြစ်ပါလီဖို့'လို့ ချဉ်းကပ်ပြီးကေ ပြောကက်ကုန်ဘိသလဲ။

ရဟန်းရို့ ဒေအမှုစွာ မကြည်ညိုသီးရေ သူရို့အား ကြည်ညိုစီခြင်းငှါလည်းကောင်း။ပ။

ရဟန်းရို့ အေပိုင်ကေ ဒေသိက္ခာပုဒ်တော်ကို ပြကက်ကုန်ဖိ။

(က) ၁၆၇။ 'အကြင် ရဟန်းစွာ (သတ်လိုရေ စိတ်စီတနာနန့်)စီ့ဆော်ပြီးကေ လူဇာတ် ဖြိုက်ရေသူဧ့ ကိုယ်ကို အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' မှ ချငြားအံ့၊ ထိုသူဧ့ အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' ကို ဆောင်တတ်ရေဓားလက်နက်ကိုမူလည်း ယှာပြီးကေ (အနီးမာ) ထားငြားအံ့၊ ဒေရဟန်းစွာ လည်း သာသနာတော်မှဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်ဧ့၊ ရဟန်းကောင်းရို့နန့် အတူတကွ စီါင်းသင်းရခြင်း မဟိ' အေပိုင် (ပြကက်ကုန်ဖိလို့ မိန့်တော်မူဧ့)။

အေပိုင်ကေ မြတ်စွာဘုရားစွာ ရဟန်းရို့အား ဒေသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူဧ့။

၁၆၈။ ယင်းခါ ဥပါသကာ တစ်ယောက်စွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ဧ့၊ ထိုဥပါသကာဧ့ မပြီးစွာကကောင်းအဆင်းလှဧ့၊ ကက်ည့်ရှုဖွယ်ကောင်းဧ့၊ စိတ်ကို ကြည်လင်စီနိုင်ဧ့၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာထိုမိမမာ တပ်စွဲရေ စိတ်ဟိကုန်ဧ့၊ ယင်းခါ ထိုဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့အား 'ငါ့သျှင်ရို့ အကယ်ပြီးကေ ထိုဥပါသကာအသက် သျှင်နိန်ပါမူ ငရို့စွာ ထိုမိမကို ရနိုင်ကက်မည်မလို့တ်ချေ၊ ငါ့သျှင်ရို့ အဂု ငရို့စွာထိုဥပါသကာအား သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုကက်ကုန်အံ့'လို့ အကြံစီ ဖြိုက်ကေတ်ရားကေ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာ ထို ဥပါသကာထံသို့ ချဉ်းကပ်ပြီးကေ ထိုဥပါသကာအား -

'ဥပါသကာ သင်စွာ လုပ်အပ်ပြီးရေ ကောင်းမှုဟိသူ ဖြစ်ဧ့၊ လုပ်အပ်ပြီးရေ ကုသိုလ်ဟိသူ ဖြစ်ဧ့၊ ကြောက်ထမန်းကို တားမြစ်ပြီးသူ ဖြစ်ဧ့၊ သင့်မှာ လုပ်အပ်ပြီးရေ ယုတ်မာမှု မဟိ၊ လုပ်အပ်ပြီးရေကြမ်းကြုတ်မှု မဟိ၊ လုပ်အပ်ပြီးရေ ခက်ထန် ရက်စက်မှု မဟိ၊ သင်စွာ ကောင်းမှုကို လုပ်အပ်ယာ၊ သင်စွာ မကောင်းမှုကို ယှောင်ကြဥ်အပ်ယာ၊ သင့်အား ဒေယုတ်ညံ့ ဆိုးရွားစွာ အသက်သျှင်နိန်ရခြင်းနန့် ဇာအကျိုးဟိဖို့လဲ၊ သင့်အား အသက်သျှင်နိန်ရခြင်းထက် သီရခြင်းက မြတ်သီးဧ့၊ သင်စွာ ဒေဘဝမှ ကွယ်လွန်ပြီး ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးပြီးကေ သီပြီးစွာမှ နောက်မာ ကောင်းရေ လားရာ နတ်ပြည်မာဖြစ်ရစီလီဖို့၊ ထိုနတ်ပြည်မာ နတ်ရို့ဧ့ ကာမဂုဏ်ငါးပါးရို့နန့် ရောင့်ရဲပြည့်စုံစွာဖြစ်ပြီးကေ ခံစံပျော်ပါးရစီလီဖို့'လို့ ပြောဆိုကက်ကုန်ဧ့။

၁၆၉။ ယင်းခါ ထိုဥပါသကာစွာ 'အသျှင်မြတ်ရို့စွာ မှန်ရေ စကားတိကို ပြောကတ်လီကုန်ဧ့။ မှန်လီရေ၊ ငါစွာ လုပ်အပ်ပြီးရေ ကောင်းမှုဟိသူဖြစ်ဧ့၊ လုပ်အပ်ပြီးရေ ကုသိုလ်ဟိသူဖြစ်ဧ့၊ ကြောက်ထမန်းကို တားမြစ်ပြီးသူ ဖြစ်ဧ့၊ ငါ့မှာ လုပ်အပ်ပြီးရေ ယုတ်မာမှု မဟိ၊ လုပ်အပ်ပြီးရေ ကြမ်းကြုတ်မှု မဟိ၊ လုပ်အပ်ပြီးရေ ခက်ထန် ရက်စက်မှု မဟိ၊ ငါစွာ ကောင်းမှုကို လုပ်အပ်ယာ၊ ငါစွာမကောင်းမှုကို ယှောင်ကြဥ်အပ်ယာ၊ ငါ့အား ယုတ်ညံ့ ဆိုးရွားစွာ အသက်သျှင်နိန်ရခြင်းနန့် ဇာအကျိုးဟိဖို့လဲ၊ ငါ့အား အသက်သျှင်နိန်ရခြင်းထက် သီရခြင်းက မြတ်သီးဧ့၊ ငါစွာ ဒေဘဝမှ ကွယ်လွန်ပြီးခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးပြီးကေ သီပြီးစွာမှ နောက်မာ ကောင်းရေ လားရာ နတ်ပြည်မာ ဖြစ်ရစီလီဖို့၊ ထိုနတ်ပြည်မာ နတ်ရို့ဧ့ ကာမဂုဏ်ငါးပါးရို့နန့် ရောင့်ရဲ ပြည့်စုံစွာ ဖြစ်ပြီးကေ ခံစံပျော်ပါးရစီလီဖို့'လို့ ထိုဥပါသကာစွာ မသင့်တော်ရေ အစားအစာတိကိုလည်း စားဧ့၊ မသင့်တော်ရေ မုန့်ခဲဖွယ်တိကိုလည်း ခဲဧ့၊ မသင့်တော်ရေ လျက်ဖွယ်တိကိုလည်း လျက်ဧ့၊ မသင့်တော်ရေ သောက်ဖွယ်တိကိုလည်း သောက်ဧ့၊ မသင့်တော်ရေ အစားအစာတိကိုလည်း စား မသင့်တော်ရေ မုန့်ခဲဖွယ်တိကိုလည်း ခဲ မသင့်တော်ရေ ပလျက်ဖွယ်တိကိုလည်း လျက် မသင့်တော်ရေ သောက်ဖွယ်တိကိုလည်းသောက်အနိန်နန့် ထိုဥပါသကာအား ကြမ်းတမ်းရေ အနာရောဂါ ဖြစ်လီရာ ထိုဥပါသကာစွာ ထိုအနာရောဂါနန့်နိန်ပြီးကေ ကွယ်လွန်လီဧ့။

ထိုဥပါသဂာာဧ့ ဇနီးစွာ 'ဒေသာကီဝင်မင်းသား ရဟန်းများစွာ အရှက်မဟိကုန်၊ သီလမဟိကုန်၊ မမှန်စီာ်ကို ဆိုလိ့ဟိကုန်ဧ့၊ သို့စင်ပနာ ဒေရဟန်းရို့စွာ တရားကို ကျင့်လိ့ဟိကုန်ဧ့၊ ညီညွတ်မျှတရေ အကျင့်ကို ကျင့်လိ့ဟိကုန်ဧ့၊ မြတ်စီာ်ကို ကျင့်လိ့ဟိကုန်ဧ့၊ အမှန်ကို ဆိုလိ့ဟိကုန်ဧ့၊ သီလဟိကုန်ဧ့၊ ကောင်းရေ သဘောဟိကုန်ဧ့လို့ ဝန်ခံကက်တုံဘိဧ့၊ ဒေရဟန်းရို့အား ရဟန်းအဖြစ်သူတော်သူမြတ်အဖြစ်စွာ မဟိတော့ယာ၊ ဒေရဟန်းရို့အား ရဟန်းအဖြစ် သူတော်သူမြတ်အဖြစ်စွာပျောက်ပျက်ခလီယာ၊ ဒေရဟန်းရို့အား အဇာမှာ ရဟန်းအဖြစ် သူတော်သူမြတ်အဖြစ်စွာ ဟိဖို့လဲ၊ ဒေရဟန်းရို့စွာ ရဟန်းအဖြစ် သူတော်သူမြတ်အဖြစ်မှ ကင်းကွာကုန်ယာ၊ ဒေရဟန်းရို့စွာငါ့လင်အား သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူး ပြောဆိုကက်ကုန်ဧ့၊ ဒေရဟန်းရို့စွာ ငါ့လင်ကို သတ်ဖြတ်ကက်လီယာ'လို့ သရော်ဧ့၊ ရှုတ်ချဧ့၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုဧ့။

အခြားရေ လူရို့စွာလည်း 'ဒေသာကီဝင်မင်းသား ရဟန်းများစွာ အရှက်မဟိကုန်၊ သီလ မဟိကုန်၊ မမှန်စီာ်ကို ဆိုလိ့ဟိကုန်ဧ့၊ သို့စင်ပနာ ဒေရဟန်းရို့စွာ တရားကို ကျင့်လိ့ဟိကုန်ဧ့၊ ညီညွတ်မျှတရေ အကျင့်ကို ကျင့်လိ့ဟိကုန်ဧ့၊ အမြတ်ကို ကျင့်လိ့ဟိကုန်ဧ့၊ အမှန်ကို ဆိုလိ့ဟိကုန်ဧ့၊ သီလဟိကုန်ဧ့၊ ကောင်းရေ သဘောဟိကုန်ဧ့လို့ ဝန်ခံကက်တုံဘိဧ့၊ ဒေရဟန်းရို့အား ရဟန်းအဖြစ်သူတော်သူမြတ်အဖြစ်စွာ မဟိတော့ယာ၊ ဒေရဟန်းရို့အား ရဟန်းအဖြစ် သူတော်သူမြတ်အဖြစ်စွာပျောက်ပျက်ခလီယာ၊ ဒေရဟန်းရို့အား အဇာမှာ ရဟန်းအဖြစ် သူတော်သူမြတ်အဖြစ်စွာ ဟိဖို့လဲ၊ ဒေရဟန်းရို့စွာ ရဟန်းအဖြစ် သူတော်သူမြတ်အဖြစ်မှ ကင်းကွာကုန်ယာ၊ ဒေရဟန်းရို့စွာ ဥပါသကာအား သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူး ပြောဆိုကက်ကုန်ဧ့၊ ဒေရဟန်းရို့စွာ ဥပါသကာကိုသတ်ဖြတ်ကက်လီယာ'လို့ သရော်ကုန်ဧ့၊ ရှုတ်ချကုန်ဧ့၊ အပြစ် ပြပြောဆိုကက်ကုန်ဧ့။ ရဟန်းရို့စွာ သရော်ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကက်ရေ ထိုသူရို့ဧ့ စကားကို ကြားကုန်ဧ့။

အလိုလဲကုန်ရေ ရဟန်းရို့စွာ 'အဇာကြောင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာ ဥပါသကာအား သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူး ပြောဆိုကုန်ဘိရေလဲ'လို့ သရော်ကုန်ဧ့၊ ရှုတ်ချကုန်ဧ့၊ အပြစ်ပြပြောဆိုကက်ကုန်ဧ့။

## အနုပညတ်သိက္ခာပုဒ်နန့် သိက္ခာပုဒ်အဖွင့်

၁၇၀။ ပြီးနောက် ထိုရဟန်းရို့စွာ မြတ်စွာဘုရားအား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်ထားကက် ကုန်ဧ့။ပ။

ရဟန်းရို့ သင်ရို့စွာ ဥပါသကာအား သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုကုန်ဧ့ဆိုစွာမှန်သလောလို့ စိစစ် မီးမြန်းတော်မူဧ့။

မှန်ပါရေ မြတ်စွာဘုရားလို့ (လျှောက်ကက်ကုန်ဧ့)။

ဘုန်းတော်ကြီးရေ မြတ်စွာဘုရားစွာ သရော်တော်မူဧ့။

(မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြိုက်ရေ ယောက်ျားရို့ (ဒေအလုပ်အမူစွာ) ရဟန်းရို့အား မလျောက် ပတ်၊ မလျော်ကန်၊ မသင့်တင့်၊ ရဟန်းရို့ဧ့ အလုပ်အမူမလို့တ်၊ မအပ်၊ မလုပ်သင့်။

(မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြိုက်ရေ ယောက်ျားရို့ သင်ရို့စွာ အဇာကြောင့် ဥပါသကာအား သီခြင်းဧ့ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူး ပြောဆိုကက်ကုန်ဘိရေလဲ၊ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြိုက်ရေ ယောက်ျားရို့ဒေ (သင်ရို့လုပ်မိရေ) အမှုစွာ မကြည်ညိုသီးရေ သူရို့အား ကြည်ညိုစီခြင်းငှါ လည်းကောင်း။ပ။

ရဟန်းရို့ အေပိုင်ကေ ဒေသိက္ခာပုဒ်တော်ကို ပြကက်ကုန်ဖိ။

၃။ (ခ) ၁၇၁။ 'အကြင် ရဟန်းစွာ (သတ်လိုရေ စိတ်စီတနာနန့်)စီ့ဆော်ပြီးကေ လူဇာတ်ဖြိုက်ရေ သူဧ့ ကိုယ်ကို အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ'မှ ချငြားအံ့၊ ထို သူဧ့ အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' ကိုဆောင်တတ်ရေ ဓားလက်နက်ကိုမူလည်း ယှာပြီးကေ (အနီးမာ) ထားငြားအံ့၊ သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုကေလည်း ချီးကျူးပြောဆို ငြားအံ့၊ သီစိမ့်ရေငှါကေလည်း ဆောက်တည်စီငြားအံ့၊ 'အိုယောက်ျား သင့်အား ယုတ်ညံ့ဆိုးရွားစွာ အသက်သျှင်နိန်ရခြင်းနန့် ဇာအကျိုးဟိဖို့လဲ၊ သင့်အားအသက်သျှင်နိန်ရခြင်းထက် သီရခြင်းက မြတ်သီးဧ့'လို့ အေပိုင် (သီစီလိုရေ) စိတ်နှလုံးဟိစွာဖြစ်ပြီးကေ အေပိုင် (သီစီလိုရေ) စိတ်အကြံစီဟိစွာ ဖြစ်ပြီးကေ အများကြီး ရေ အကြောင်းနန့်သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုကေလည်း ချီးကျူးပြောဆိုငြားအံ့၊ သီစိမ့်ရေငှါကေလည်း ဆောက်တည်စီငြားအံ့၊ ဒေရဟန်းစွာလည်း သာသနာ တော်မှ ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်ဧ့၊ ရဟန်းကောင်းရို့နန့် အတူတကွ ပေါင်းသင်း ရခြင်း မဟိ' အေပိုင် (ပြကက်ကုန်ဖိလို့ မိန့်တော်မူဧ့)။

## ၃-တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်အဖွင့်

၁၇၂။ အကြင်ဆိုစော် အကြင်သို့ရေ။ပ။

ရဟန်းဟူရေပ။ ဒေအရာမာ ဒေဉတ္တိစတုတ္ထကံနန့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်သူကို 'ရဟန်း'ဆိုပနာအလိုဟိအပ်ဧ့။

(သတ်လိုရေ စိတ်စီတနာနန့်)စိ့ဆော်ပြီးကေဆိုစော် သိပနာ အသေအချာ သိပနာစိ့ဆော် ပနာ'အားထုတ်ပနာ' နှိမ်နင်းပြီးကေ လွန်ကျူးခြင်းတဲး။

လူဇာတ်ဖြိုက်ရေ သူဧ့ ကိုယ်ဆိုစော် အမိဝမ်းတွင်းမာ ရှီးဦးစွာ (ပဋိသန္ဓီ) စိတ်ဝိညာဉ် ဖြစ်ပေါ်စွာမှ စပြီးကေ သီရေ ကာလအထိ အတွင်းမာ (ဖြိုက်တေ) ဒေသတ္တဝါစွာ လူဇာတ်ဖြိုက်ရေ သူဧ့ ကိုယ် မည်ဧ့။

အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' မှ ချငြားအံ့ဆိုစော် အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ'ကို ဖြတ်ဧ့၊ ချုပ်စီဧ့၊ ခန္ဓာ အစိုင်ကိုပျက်စီဧ့။

ထိုသူဧ့ အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ'ကို ဆောင်တတ်တေဓားလက်နက်ကိုမူလည်း ယှာပြီးကေ (အနီးမာ) ထားငြားအံ့ဆိုစော် သန်ပနာကိုပင်ဖြစ်စီ၊ လှံကိုပင်ဖြစ်စီ၊ စူးကို ပင်ဖြစ်စီ၊ ဆောက်ပုတ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ ကျောက်ခဲကိုပင်ဖြစ်စီ၊ (ကြွင်းရေ) လက်နက်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ အဆိပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ ကြိုးကိုပင်ဖြစ်စီ (ယှာပြီးကေ အနီးမာ ထားငြားအံ့)။

သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုကေလည်း ချီးကျူးပြောဆိုငြားအံ့ဆိုစော် အသက်သျှင် နိန်ခြင်းမာ အပြစ်ကို ပြဧ့၊ သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုဧ့။

သီစိမ့်ရေငှါကေလည်း ဆောက်တည်စီငြားအံ့ဆိုစော် လက်နက်ကိုကေလည်း ဆောင်ယူပါ၊ အဆိပ်ကိုကေလည်း စားလီ၊ ကြိုးတွဲချပြီးကေ ကေလည်း သီပါ၊ အေပိုင် (ခိုင်းခြင်းတဲး)။

အို ယောက်ျားဆိုစော် ရှီးရှု ခေါ်ဝေါ်အပ်တေ ယောက်ျားဧ့ နာမည် ဖြစ်ရေ

သင့်အား ယုတ်ညံ့ဆိုးရွားစွာ အသက်သျှင်နိန်ရခြင်းနန့် ဇာအကျိုး ဟိအံ့လဲဟူရာမာ ယုတ်ညံ့စွာအသက်သျှင်ခြင်းဆိုစော် ကြွယ်ဝသူဧ့ အသက်သျှင်ခြင်းကို ထောက်ဆပြီးကေ ဆင်းရဲသူရို့ဧ့ အသက်သျှင်ခြင်းစွာ ယုတ်ညံ့အောက်ကျဧ့၊ ဝန်သျှင်ရို့ဧ့ အသက်သျှင်ခြင်းကို ထောက်ဆပြီးကေ ဝန်မဲ့ ရို့ဧ့အသက်သျှင်ခြင်းစွာ ယုတ်ညံ့အောက်ကျဧ့၊ နတ်ရို့ဧ့ အသက်သျှင်ခြင်းကို ထောက်ဆပြီးကေ လူရို့ဧ့အသက်သျှင်ခြင်း စွာ ယုတ်ညံ့အောက်ကျဧ့၊

ဆိုးရွားစွာ အသက်သျှင်ခြင်း ဆိုစော် လက်ပြတ်သူဧ့ ခြီပြတ်သူဧ့ လက်ခြီပြတ်သူဧ့ နားပြတ်သူဧ့ နခေါင်းပြတ်သူဧ့ နား နခေါင်းပြတ်သူဧ့ ဒေယုတ်ညံ့အောက်ကျ ဆိုးရွားစွာ အသက်သျှင် နိန်ရခြင်းနန့် (ဇာအကျိုုးဟိအံ့လဲ)၊ သင့်အား အသက်သျှင်နိန်ရခြင်းထက် သီရခြင်းက မြတ်သီးဧ့။ (အေပိုင်ချီးမွမ်းငြားအံ့)။

အေပိုင် (သီစီလိုရေ) စိတ်နှလုံး ဟိစွာဖြစ်ပြီးကေဆိုစော် စိတ်စွာ နှလုံး မည်ဧ့၊ နှလုံး စွာ စိတ်မည်ဧ့။

အေပိုင် (သီစီလိုရေ) စိတ်အကြံစီ ဟိစွာဖြစ်ပြီးကေဆိုစော် သီခြင်းမာ အမှတ်ဟိပြီးကေ သီခြင်းမာစီတနာဟိပြီးကေ သီခြင်းမာ အလိုဟိစွာဖြစ်ပြီးကေ။

အများကြီးဖြစ်တေ အကြောင်းနန့်ဆိုစော် ယုတ် မြတ် ကြီး ငယ် အကြောင်းခြင်းရာ စစီရရီ ရို့နန့်။

သီခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုကေလည်း ချီးကျူးပြောဆိုငြားအံ့ဆိုစော် 'သင်စွာ ဒေဘဝမှကွယ်လွန်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးပြီးကေ သီပြီးစွာမှ နောက်မာ ကောင်းရေလားရာ နတ်ပြည်မာ ဖြစ်ရစီလီဖို့၊ ထိုနတ်ပြည်မာ နတ်ရို့ဧ့ ကာမဂုဏ်ငါးပါးရို့နန့် ရောင့်ရဲပြည့်စုံစွာဖြစ်ပြီးကေ ခံစံပျော်ပါးရစီလီဖို့'လို့ အသက်သျှင်ခြင်းမာ အပြစ်ကို ပြပြီးကေ သီရခြင်းမာ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုဧ့။

သီစိမ့်ရေငှါကေလည်း ဆောက်တည်စီငြားအံ့ဆိုစော် လက်နက်ကိုကေလည်း ဆောင်ယူပါ၊ အဆိပ်ကိုကေလည်း စားလီ၊ ကြိုးဆွဲချပြီးကေကေလည်း သီပါ၊ ထုံးအိုင် (ကျင်း) မာကေ လည်းကောင်း၊ ချောက်မာပင်ဖြစ်စီ၊ ကမ်းပါးပြတ်မာပင်ဖြစ်စီ ခုန်ချပါ (အစဟိစော်နန့် ခိုင်းငြားအံ့)။

ဒေရဟန်းစွာ လည်းဆိုစော် ရှီးရဟန်းတိကို ထောက်ပြီးကေ ဆိုအပ်ဧ့။

သာသနာတော်မှ ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်ဧ့ဆိုစော် ဥပမာအနီနန့် နှစ်ခြမ်းကွဲပြီးရေ ကျောက်ဖျာကြီးစွာ တစ်ဖန် ဆက်စပ်ပြီးကေ မရနိုင်တော့သပိုင်၊ ဒေအတူပင် ရဟန်းစွာ သတ်လိုရေစိတ်စေတနာနန့် စိ့ဆော်အားထုတ်ပြီးကေ လူဇာတ်ဖြိုက်ရေ သူဧ့ ကိုယ်ကို အသက် 'ဇီဝိတိန္ဒြေ' မှ ချမိပြီးကေရဟန်း မဟုတ်တော့ယာ၊ သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်တော့ယာ၊ ယင်းချင့်ကြောင့်'သာသနာ တော်မှ ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်ဧ့'လို့ ဆိုအပ်ဧ့။

ရဟန်းကောင်းရို့နန့် အတူတကွ ပေါင်းသင်းရခြင်းမဟိဟူရာမာ ပေါင်းသင်းခြင်းဆိုစော် အတူ တကွဝိလဲကံ လုပ်မှု၊ အတူတကွ ပါတိမောက် ရွတ်ဆို (ပြ) မှု၊ တူမျှရေ ကျင့်ကြံ နီထိုင်မှုဆိုရေ ဒေအလုံးစုံစွာ ပေါင်းသင်းခြင်း မည်ဧ့၊ ထို ပေါင်းသင်းခြင်းစွာ ထို ရဟန်းနန့် အတူတကွ မဟိတော့စီ၊ ယင်းချင့်ကြောင့် 'ပေါင်းသင်းရခြင်း မဟိ'လို့ ဆိုအပ်ဧ့။

""၃-တတိယပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်အဖွင့်ပြီးဧ့။""

## ခေါင်းစိုင် မာတိကာ

၁၇၃။ ကိုယ်တိုင် ဆောက်တည် (စီရင်) ပြီးကေ တမန်စီလွှတ်ခြင်း၊ တမန် အဆင့်ဆင့် စီလွှတ်ခြင်း၊ ချွတ်ယွင်းရေ တမန်၊ ကျယားမှ ပြန်လာရေ တမန်၊ ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟိဘဲ ဆိတ်ကွယ်ရာလို့ ထင်မှတ်ခြင်း၊ ဆိတ်ကွယ်ရာကို ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟုတ်လို့ ထင်မှတ်ခြင်း၊ ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟုတ်စော်ကို ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟုတ်လို့ ထင်မှတ်ခြင်း၊ ဆိတ်ကွယ်ရာကို ဆိတ်ကွယ်ရာလို့ ထင်မှတ်ခြင်း၊ ကိုယ်နန့်ချီးကျူးခြင်း၊ နှုတ်နန့် ချီးကျူးခြင်း၊ ကိုယ်နှုတ်နန့် ချီးကျူးခြင်း၊ တမန်နန့် ချီးကျူးခြင်း၊ စာရီးပြီးကေချီးကျူးခြင်း၊ တွင်းတူးခြင်း၊ မှီရာ တံကဲပျဉ် ထားခြင်း၊ လက်နက်ကို အနီးမာ ချထားခြင်း၊ ဆီး၊ ရူပါရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း၊ သဒ္ဒါရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း၊ ဂန္ဓာရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း၊ ရသာရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း၊ ဓမ္မာရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း၊ ပြောကြားခြင်း၊ ဆုံးမခြင်း၊ အချိန်းအချက် လုပ်ခြင်း၊ အမှတ်အသား နိမိတ်လုပ်ခြင်း။

## မာတိကာအဖွင့်

၁၇၄။ ကိုယ်တိုင်ဆိုစော် ကိုယ်နန့်ပင်ဖြစ်စီ၊ ကိုယ်နန့်စပ်ရေ အရာဝတ္တုနန့်ပင်ဖြစ်စီ၊ လွှတ်လိုက်ရေ မြား အစဟိစော်နန့်ပင်ဖြစ်စီ ကိုယ်တိုင် သတ်ဧ့။

ဆောက်တည် (စီရင်) ပြီးကေဆိုစော် 'ဒေပိုင် ထိုး၊ ဒေပိုင် ပုတ်ခတ်၊ ဒေပိုင် သတ်'လို့ဆောက်တည် စီရင်ပြီးကေစီစပ်ခြင်းတဲး။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ ထိုသူလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ ထိုသူကိုပင် သတ်အံ့၊ နှစ်ဦးလုံး ပါရာဇိကအာပတ်သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ ထိုသူလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ အခြားသူကို သတ်အံ့၊ မူလစီစပ်ရင်း ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်၊ သတ်ရေ ရဟန်းအားသာ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ အခြားသူ ထင်မှတ်ပြီးကေ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ နှစ်ဦးလုံး ပါရာဇိကအာပတ်သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ အခြားသူ ထင်မှတ်ပြီးကေ အခြားသူကိုပင် သတ်အံ့၊ မူလစီစပ်ရင်းရဟန်းအား အာပတ် မသင့်၊ သတ်ရေ ရဟန်းအားသာ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ ရဟန်းအား ပြောပါလီ၊ ဒေမည်ရေရဟန်းကလည်း ဒေမည်ရေ ရဟန်းအား ဒေမည်ရေ ရဟန်းစွာ ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ပါစီ'လို့ ပြောပါစီ-အေပိုင်စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ တစ်ပါးရေ ရဟန်းအားပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ သတ်သူ ရဟန်းစွာ ဝန်ခံအံ့၊ မူလစီစပ်ရင်း ရဟန်းအား ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ အားနူံး 'လီးဦးလုံး' ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ ရဟန်းအား ပြောပါလီ၊ ဒေမည်ရေရဟန်းကလည်း ဒေမည်ရေ ရဟန်းအား ဒေမည်ရေ ရဟန်းစွာ ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ပါစီ'လို့ ပြောပါစီ-အေပိုင်စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ အခြား 'တဆင့်ခိုင်းအပ်တေရဟန်းမှတစ်ပါး' ရဟန်းကို (တိုက်ရိုက်)စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ သတ်ရေ ရဟန်းစွာ ဝန်ခံအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ မူလစီစပ်ရင်း ရဟန်းအားအာပတ် မသင့်၊ (တိုက်ရိုက်)စီစပ်ရေ ရဟန်းအားလည်းကောင်း၊ သတ်ရေရဟန်းအားလည်းကောင်း ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ ကျယားမှ 'ငါစွာ ထိုသူကို မသတ်နိုင်'လို့ တစ်ဖန် ပြန်လာဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ 'သတ်နိုင်ရေအခါ သတ်ဖိ'လို့ တစ်ဖန် ထပ်ပြီးကေစီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ နှစ်ဦးလုံး ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ် အာပတ့်သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ စီစပ်ပြီးမှ နှလုံးမသာ 'စိတ်မကောင်း' ကေလည်း 'မသတ်ကေ့ဖိ'လို့မပြောကြားမိ၊ ထိုရဟန်းစွာ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ နှစ်ဦးလုံး ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ စီစပ်ပြီးမှ နှလုံးမသာ 'စိတ်မကောင်း' အနိန်နန့် 'မသတ်ကေ့ဖိ'လို့ပြောဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ 'သင်စွာ ငါ့ကိုစီစပ်အပ်ပြီး ဖြစ်စွာ'လို့ ဆိုပြီးကေ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ မူလစီစပ်ရင်း ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်၊ သတ်ရေ ရဟန်းအားသာ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ဖိ'လို့စီစပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ စီစပ်ပြီးမှ နှလုံးမသာ 'စိတ်မကောင်း' အနိန်နန့် 'မသတ်ကေ့ဖိ'လို့ ပြောဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ 'ကောင်းပါယာ'လို့ ယှောင်ကက်ဉ်အံ့၊ နှစ်ဦးလုံး အာပတ် မသင့်။

၁၇၅။ ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟုတ်စော်ကို ဆိတ်ကွယ်ရာလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ရမူကောင်းစီလီဖို့'လို့ ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့။

ဆိတ်ကွယ်ရာကို ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟုတ်လို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ရမူ ကောင်းစီလီဖို့'လို့ ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့။

ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟုတ်စော်ကို ဆိတ်ကွယ်ရာ မဟုတ်လို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ရမူကောင်းစီလီဖို့'လို့ ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့။

ဆိတ်ကွယ်ရာကို ဆိတ်ကွယ်ရာလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ 'ဒေမည်ရေ သူကို သတ်ရမူ ကောင်းစီလီဖို့'လို့ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့။

ကိုယ်နန့် ချီးကျူးပြောဆိုခြင်း ဆိုစော် 'ဒေပိုင် သီရရေသူစော် ဝန်ဥစ္စာကိုကေလည်းရတတ်ဧ့၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ နတ်ပြည်ယကေလည်းရေလည်း ရောက်တတ်ဧ့'လို့ ကိုယ်အမူအရာကို လုပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုချီးကျူးပြောဆိုမှုကြောင့် သီတော့အံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ်သင့်ဧ့။

နှုတ်နန့် ချီးကျူးပြောဆိုခြင်း ဆိုစော် 'ဒေပိုင် သီရရေ သူစော် ဝန်ဥစ္စာကိုကေလည်းရတတ်ဧ့၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ နတ်ပြည်ယကေလည်းရေလည်း ရောက်တတ်ဧ့'လို့ နှုတ်နန့် ပြောဆိုအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုချီးကျူးပြောဆိုမှုကြောင့် သီတော့အံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ကိုယ် နှုတ် နှစ်ပါးနန့် ချီးကျူးပြောဆိုခြင်း ဆိုစော် 'ဒေပိုင် သီရရေသူစော် ဝန်ဥစ္စာကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ နတ်ပြည်ယကေလည်းရေလည်း ရောက်တတ်ဧ့'လို့ ကိုယ်အမူအရာကိုလည်း လုပ်အံ့၊ နှုတ်နန့်လည်း ပြောဆိုအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်ဧ့၊ ထိုချီးကျူးပြောဆိုမှုကြောင့် သီတော့အံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

တမန်လွှတ်ပြီးကေ ချီးကျူးပြောဆိုခြင်း ဆိုစော် 'ဒေပိုင် သီရရေသူစော် ဝန်ဥစ္စာကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ နတ်ပြည်ယကေလည်းရေလည်းရောက်တတ်ဧ့'လို့ တမန်အား သတင်းပီးအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ တမန်ဧ့ သတင်းစကားကိုကြားပြီးကေ သီတော့အံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ်သင့်ဧ့။

၁၇၆။ စာရီးပြီးကေ ချီးကျူးပြောဆိုခြင်း ဆိုစော် 'ဒေပိုင် သီရရေသူစော် ဝန်ဥစ္စာကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ နတ်ပြည်ယကေလည်းရေလည်းရောက်တတ်ဧ့'လို့ စာရီးအံ့၊ စာလုံးတိုင်း စာလုံးတိုင်း ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ စာကို ကြေ့ပြီးကေ သီတော့အံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

တွင်းတူးခြင်း ဆိုစော် လူကို ရည်ညွှန်းပနာ 'ကျပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ တွင်းကို တူးအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ကျပြီးနောက် ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

မည်သူလို့ မရည်ရွယ်ပဲ 'တစ်ဦးတစ်ယောက် ကျပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ တွင်းကို တူးအံ့၊ ဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်ဧ့၊ ထိုတွင်းမာ လူကျအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ကျပြီးနောက် ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ဘီလူးပင်ဖြစ်စီ၊ ပြိတ္တာပင်ဖြစ်စီ၊ လူယောင်ဆောင်ရေ တိရစ္ဆာန်ပင်ဖြစ်စီ ထိုတွင်းမာ ကျအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ကျပြီးနောက် ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့။

တိရစ္ဆာန်စွာ ထိုတွင်းမာ ကျအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ကျပြီးနောက် ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါစိတ်အာပတ် သင့်ဧ့။

၁၇၇။ တံကဲပျဉ်၁ ထားခြင်း ဆိုစော် 'ကျပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ တံကဲပျဉ်မာ ဓားလက်နက်ကိုကေလည်း ထားအံ့၊ အဆိပ်နန့်ကေလည်း လိမ်းသုတ်အံ့၊ အားလဲအောင်ကေလည်း လုပ်အံ့၊၂ထုံးအိုင် (ကျင်း) မာပင်ဖြစ်စီ၊ ချောက်မာပင်ဖြစ်စီ၊ ကမ်းပါးပြတ်မာပင်ဖြစ်စီ ထားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ လက်နက်နန့်ပင်ဖြစ်စီ၊ အဆိပ်နန့်ပင်ဖြစ်စီ၊ ကျပြီးကေပင်ဖြစ်စီ ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

လက်နက်ကို အနီးမာ ချထားခြင်း ဆိုစော် သန်ပနာကိုပင်ဖြစ်စီ၊ လှံကိုပင်ဖြစ်စီ၊ စူးကိုပင်ဖြစ်စီ၊ ဆောက်ပုတ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ ကျောက်တုံးကိုပင်ဖြစ်စီ၊ လက်နက်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ အဆိပ်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ ကြိုးကိုပင်ဖြစ်စီ'ဒေအရာဝတ္တုနန့် သီလီဖို့'လို့ အနီးမာ ချထားအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအရာဝတ္တုနန့်သီအံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ဆီး ဆိုစော် ထောပတ်ကိုပင်ဖြစ်စီ ပါးကိုပင်ဖြစ်စီ ပျားရည်ကိုပင်ဖြစ်စီ၊ တင်လဲကိုပင်ဖြစ်စီ 'ဒေဆီးကို ပနာပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ ပီးအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်ဧ့၊ ထိုဆီးကို ပနာပြီးကေ ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ်သင့်ဧ့။

၁၇၈။ ရူပါရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း ဆိုစော် နှစ်လိုဖွယ်မဟိရေ ကက်ောက်မက်ဖွယ်ကို ဖြိုက်စီတတ်ရေ ကကက်ောက်ထမန်းကောင်းရေ ရူပါရုံကို 'ဒေရူပါရုံကို မြင်ကေ လန့်ပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရူပါရုံကို မြင်ပြီးကေ လန့်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

နှစ်သက်ဖွယ် ရူပါရုံကို 'ဒေရူပါရုံကို မြင်ကေ မရအနိန်နန့် ခြောက်တပ်ပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုရူပါရုံကို မြင်ပြီးကေ မရနိုင်အနိန်နန့် ခြောက်တပ်နိန်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

သဒ္ဒါရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း ဆိုစော် နှစ်လိုဖွယ်မဟိရေ ကက်ောက်မက်ဖွယ်ကို ဖြိုက်စီတတ် ရေကကက်ောက်ထမန်းကောင်းရေ အသံကို 'ဒေအသံကို ကြားကေ လန့်ပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအသံကို ကြားပြီးကေ လန့်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

နှစ်လိုဖွယ်-ချစ်ခင်ဖွယ်-မြတ်နိုးဖွယ်-ဟိရေ အသံကို 'ဒေအသံကို ကြားကေ မရနိုင်အနိန်နန့်ခြောက်တပ်ပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအသံကို ကြားပြီးမရနိုင်အနိန်နန့် ခြောက်တပ်နိန်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ဂန္ဓာရုံကို အနီးသို့ဆောင်ခြင်း ဆိုစော် မနှစ်မြို့ဖွယ် စက်ဆုပ်ဖွယ် ရွံယှာဖွယ်ဟိရေ ဂန္ဓာရုံကို'ဒေအနံ့ကို နမ်းကေ စက်ဆုပ်ရွံယှာပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအနံ့ကို နမ်းပြီး စက်ဆုပ်ရွံယှာပြီးကေ ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

နှစ်မြို့ဖွယ်ဟိရေ ဂန္ဓာရုံကို 'ဒေအနံ့ကို နမ်းပြီးကေ မရနိုင်အနိန်နန့် ခြောက်တပ်ပြီးကေ သီလီဖို့'လို့အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအနံ့ကို နမ်းပြီးကေ မရနိုင်အနိန်နန့် ခြောက်တပ်ပြီးကေ နိန်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ရသာရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း ဆိုစော် မနှစ်မြို့ဖွယ် စက်ဆုပ် ရွံယှာဖွယ်ဟိရေ အရသာ'ရသာရုံ'ကို 'ဒေအရသာကို ပနာပြီးကေ စက်ဆုပ်ရွံယှာပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအရသာကို ပနာပြီးကေ စက်ဆုပ်ရွံယှာပြီးကေ ဒုက္ခဝေဒနာ ဖြစ်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

နှစ်မြို့ဖွယ်ဟိရေ အရသာ 'ရသာရုံ' ကို 'ဒေအရသာကို ပနာပြီးကေ မရနိုင်အနိန်နန့် ခြောက်တပ်ပြီးကေသီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအရသာကို ပနာပြီးကေမရနိုင်အနိန်နန့် ခြောက်တပ်နိန်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း ဆိုစော် မနှစ်မြို့ဖွယ် အတွိ့ဆိုးရေ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို 'ဒေအတွိ့အထိနန့် တွိ့ထိခံရကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအတွိ့အထိနန့် တွိ့ထိခံရသူအား ဒုက္ခဝေဒနာဖြစ်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

နှစ်မြို့ဖွယ် အတွိ့ကောင်း အတွိ့နု ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို 'ဒေအတွိ့အထိနန့် တွိ့ထိခံရကေ မရအနိန်နန့်ခြောက်တပ်ပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ အနီးသို့ ဆောင်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအတွိ့အထိနန့်အတွိ့အထိခံရရား မရနိုင်အနိန်နန့် ခြောက်တပ်နိန်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ဓမ္မာရုံကို အနီးသို့ ဆောင်ခြင်း ဆိုစော် 'ဒေစကားကို ကြားကေ လန့်ပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ ငရဲမာဖြစ်ထိုက်သူအား ငရဲနန့်စပ်ရေ စကားကို ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုစကားကို ကြားပြီးကေလန့်အံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

'ဒေတရားစကားကို ကြားကေ နတ်ပြည်မာ နှလုံးသွင်းပြီးကေ သီလီဖို့'လို့ ကောင်းမှုသျှင်အားနတ်ရွာနန့် စပ်ရေ စကားကို ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုစကားကို ကြားပြီးကေ နတ်ပြည်မာ နှလုံးသွင်းပနာ သီတော့အံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

၁၇၉။ ပြောကြားခြင်း ဆိုစော် 'အေပိုင် သီပါ၊ အေပိုင် သီရရေသူစော် ဝန်ဥစ္စာကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ နတ်ပြည်ယကေလည်းရေလည်းရောက်တတ်ဧ့'လို့ မီးအနိန်နန့် ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုပြောကြားခြင်းနန့် သီတော့အံ့လို့ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

ဆုံးမခြင်း ဆိုစော် 'အေပိုင် သီပါ၊ အေပိုင် သီရရေသူစော် ဝန်ဥစ္စာကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ အခြံအရံ အကျော်အစောကိုကေလည်း ရတတ်ဧ့၊ နတ်ပြည်ယကေလည်းရေလည်း ရောက်တတ်ဧ့'လို့ မမီးဘဲ့ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအဆုံးအမစကားနန့် သီတော့အံ့လို့ ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖြိုက်စီအံ့၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့၊ သီအံ့၊ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

အချိန်းအချက်လုပ်ခြင်း ဆိုစော် စစောပင်ဖြစ်စီ၊ ညနိန်ချမ်းပင်ဖြစ်စီ၊ ညဉ့်ပင်ဖြစ်စီ၊ နိန့်ပင်ဖြစ်စီ 'ထိုကာလစရေ အချိန်းအချက်နန့် ထိုသူကို သတ်ဖိ'လို့ အချိန်းအချက်ကို လုပ်အံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအချိန်းအချက်နန့် ထိုသူကို သတ်အံ့၊ နှစ်ဦးလုံးပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအချိန်းအချက်ဧ့ ရှီးမာဖြိုက်စီ နောက်မာဖြိုက်စီ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ မူလချိန်းချက်ရင်း ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်၊ သတ်ရေ ရဟန်းအားသာ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

အမှတ်အသားလုပ်ခြင်း ဆိုစော် 'မျက်စိကိုကေလည်း မှိတ်ပြမည်၊ မျက်ခုံးကိုကေလည်း ပင့်ပြ မည်၊ အဂေါင်းကိုကေလည်း ညိတ်ပြမည်၊ ထိုအမှတ်သားနန့် ထိုသူကို သတ်ဖိ'လို့ ပြောအံ့၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအမှတ်သားနန့် ထိုသူကို သတ်အံ့၊ နှစ်ဦးလုံး ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့၊ ထိုအမှတ်သားဧ့ ရှီးမာဖြိုက်စီ နောက်မာဖြိုက်စီ ထိုသူကို သတ်အံ့၊ မူလပြောရေ ရဟန်းအား အာပတ်မသင့်၊ သတ်ရေ ရဟန်းအားသာ ပါရာဇိကအာပတ် သင့်ဧ့။

သတ်လိုရေ စိတ်မဟိရေ ရဟန်း၊ မသိရေ ရဟန်း၊ မသီစီလိုရေရဟန်း၊ (သီးခြီပျက်ပြီးကေ) ရူးရေ ရဟန်း၊ အစလက်ဦးလွန်ကျူးရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်။

""မနုဿဝိဂ္ဂဟ ပါရာဇိကအကြောင်း ပြဆိုရာအခန်း ပြီးဧ့။""

၁။ တံကဲပျဉ်ဆိုစော် ဒေနိန်ရာမာ နောက်မှီမှန်သမျှကို ခေါ်ဧ့၊

၂။ အားလဲအောင်လုပ်ဆိုစော် ခုတင် ကုလားထိုင် အစဟိစော်ကို အောက် ပိုင်းဖြတ်ထားပြီးကေဖြိုက်စီ ကြိုးခုတင်မာ ကြိုးကို ဖြတ်ပြီးကေဖြိုက်စီ တဖဲ့ချေမျှ ချန်ထားပြီးကေ အောက်မှ လက်နက်အစဟိစော် ထားခြင်းတဲး။

## ဝိနီတဝထုခေါင်းစိုင်မာတိကာ

ချီးကျူးခြင်း၊ ဖိပြီးကေထိုင်မိခြင်း၊ ကျမွိ့ထောင်းခြင်း၊ ဆုံလုပ်ဖို့ သစ်လုံးကို နင်းမိခြင်း၊ တောထွက်ရဟန်းကြီး သားအဖ၊ အမဲနင်ရေရဟန်းများ၊ စားဦးလှူခြင်း၊ အဆိပ်ကို စမ်းသပ်ခြင်း၊ ကျောင်းရာစီရင်ခြင်း သုံးဝထု၊ အုတ်ပိခြင်းသုံးဝထု၊ ပဲခွပ်ကျခြင်း၊ အခြင်ရနယ်ပိခြင်း၊ ငြမ်းဖွဲ့ခြင်း၊ ဆင်းသက်ခြင်း၊ ကျောင်းမိုဃ်းပြီးပြီးကေ ဆင်းခြင်း၊ ကျခြင်း၊ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ပေါ်မှ ခုန်ချခြင်း၊ ကျောက်လှိမ့်ခြင်း၊ ချွေးထုတ်ခြင်း၊ နှာနှတ်ခြင်း၊ ဆုပ်နယ်ခြင်း၊ ရီချိုးခြင်း၊ ဆီလိမ်းခြင်း၊ ထစီခြင်း၊ လဲစီခြင်း၊ ထမင်းပီးခြင်း၊ အစာကျွေးခြင်း၊ အဖျော်တိုက်ခြင်း၊ လင်ငယ်နိန်ရေ မိမဧ့ ကိုယ်ဝန်၊ လင်တူမယား၊ အမိ မသီခြင်း၊ သားမသီခြင်း၊ သားအမိ နှစ်ယောက်လုံးသီခြင်း၊ သားအမိ နှစ်ယောက်လုံး မသီခြင်း၊ ဝမ်းပိုက်ကို နှိပ်ခြင်း'နှိပ်ပြီးကေ သားဖျက်ခြင်း'၊ ဝမ်းပိုက်ကို အပူတိုက်ခြင်း၊ အမြုံမ၊ သားဖွားသမ၊ ချိုင်းထိုးကစားခြင်း၊ နှိပ်ပြီးကေကံလုပ်ခြင်း 'ဝိုင်းဖိပြီးကေ ကံလုပ်ခြင်း'၊ ဘီလူးကို သတ်ခြင်း၊ ကြမ်းရေ ဘီလူးထံသို့စီလွှတ်ခြင်း၊ ထိုသူထင်မှတ်ပြီးကေ သတ်ခြင်း အစဟိစော်၊ ရိုက်ခြင်း 'နတ်ပူးပြီးကေရိုက်ခြင်း'၊ နတ်ပြည်နန့်စပ်ရေ တရား၊ ငရဲနန့်စပ်ရေ တရား၊ အာဠဝီမြို့မာ သစ်ပင်ဂါရီခြင်း သုံးဝထု၊ တောမီးတိုက်ခြင်း သုံးဝထု၊ မပင်ပန်းစီကေ့၊ သင့် စကားကို နားမထောင်နိုင်၊ ရက်တက်ရည်တိုက်ခြင်း၊ သောဝီရကဆီးတိုက်ခြင်း၊ ဒေကား ခေါင်းစဉ် မာတိကာတဲး။

## ဝိနီတဝထု ဖြတ်ထုံးတိ

၁၈၀။ အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်းဖြစ်နိန်ဧ့၊ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းအားသနားအနိန်နန့် သီရခြင်းဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆိုကက်ကုန်ဧ့၊ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထို (ချီးကျူးရေ) ရဟန်းရို့အား 'ငရို့စွာ ပါရာဇိက ကျလီကုန်သလီာ'လို့ တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့စွာ မြတ်စွာဘုရားအား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်ထားကတ်ရာရဟန်းရို့ သင်ရို့စွာ ပါရာဇိက ကျကုန်ယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ဆွမ်းခံရဟန်းတစ်ပါးစွာ အင်းပျဉ် 'ခုံရှည်' မာ အဝတ်ပိုင်း ဖုံးနိန်ရေ အသျှေသငယ်ကို ထိုင်လိုက်ရာတွင် ဖိမိပြီးကေ သီစီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ယကေလည်းရေလည်း ရဟန်းရို့ မဆင်ခြင် မစူးစမ်းဘဲ နိန်ရာမာ မထိုင်ရ၊ ထိုင်ရေ ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရွာအတွင်းဟိ ဆွမ်းစားဇရပ်မာ နိန်ရာခင်းစွာဟိကေ ထောင်ပြီးထားရေ ကျမွိ့ရို့မှာ ကျမွိ့တစ်ခုကို ယူရာ ဒုတိယကျမွိ့စွာ လဲပြီးကေ အသျှေ တစ်ယောက်ဧ့ ဦးထိပ်မာ တတည့်ကျအနိန်နန့် ထိုအသျှေစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။

ရဟန်း သင်စွာ ဇာစိတ်ဟိရေလဲလို့ (မီးတော်မူရာ)

မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်မှာ သီစီလိုစိတ် မဟိပါလို့ (လျှောက်ထားဧ့)။

ရဟန်း မသီစီလိုရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရွာတွင်းဟိ ဆွမ်းစားဇရပ်မာ နိန်ရာခင်းရာ ဆုံလုပ်ရန် သစ်လုံးကိုနင်းမိပြီးကေ လိမ့်လီရာ အသျှေတစ်ယောက်ကို ဖိမိပြီးကေ သီစီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။

ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄)

အယင်ခေါက်ကခါ သားအဖနှစ်ယောက်ရို့စွာ ရဟန်းများ အထံမာ ရဟန်းလုပ် ကက်ကုန်ဧ့၊ အချိန် အခါကိုလျှောက်ထားရာ သားက အဖကို 'အသျှင်ဘုရား ကြွပါ၊ သံဃာတော်စွာ အသျှင်ဘုရားကို မျှော်လင့်နိန်ပါရေ'လို့ လျှောက်ထားပြီးကေ ကျောက်ကုန်းမာ ကိုင်ပြီးကေ တွန်းလီရာ ထိုရဟန်းစွာ လဲကျပြီးကေသီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။

ရဟန်း သင်စွာ ဇာစိတ်ဟိရေလဲလို့ (မီးတော်မူရာ)

မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်စွာ သီစီလိုစိတ် မဟိပါလို့ (လျှောက်ထားဧ့)။

ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၅)

အယင်ခေါက်ကခါ သားအဖနှစ်ယောက်ရို့စွာ ရဟန်းများ အထံမာ ရဟန်းလုပ် ကက်ကုန်ဧ့၊ အချိန် အခါကိုလျှောက်ထားရာ သားက အဖကို 'အသျှင်ဘုရား ကြွပါ၊ သံဃာတော်စွာ အသျှင်ဘုရားကိုမျှော်လင့်နိန်ပါရေ'လို့ လျှောက်ထားပြီးကေ သီစီလိုအနိန်နန့် ကျောက်ကုန်းမာ ကိုင်ပြီးကေ တွန်းလီရာ ထိုရဟန်းစွာ လဲကျပြီးကေ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆)

အယင်ခေါက်ကခါ သားအဖနှစ်ယောက်ရို့စွာ ရဟန်းများ အထံမာ ရဟန်းလုပ်ကက်ကုန်ဧ့၊ အချိန် အခါကိုလျှောက်ထားရာ သားက အဖကို 'အသျှင်ဘုရား ကြွပါ၊ သံဃာတော်စွာ အသျှင်ဘုရားကိုမျှော်လင့်နိန်ပါရေ'လို့ လျှောက်ထားပြီးကေ သီစီလိုအနိန်နန့် ကျောက်ကုန်းမာ ကိုင်ပြီးကေ တွန်းလီရာ ထိုရဟန်းစွာ လဲကျကေလည်း မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇)

၁၈၁။ အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းစားစဉ် အမဲသားတုံးစွာ လိုင်ခြောင်းမာ နင့်'ဆို့' နိန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ထိုရဟန်းဧ့ လိုင်ဖင်းကို ရိုက်လီရာ သွီးနန့်တကွ အမဲသားတုံး ကျလာရား ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ် မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၈)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းစားစဉ် အမဲသားတုံးစွာ လိုင်ခြောင်းမာ နင် 'ဆို့' နိန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းဧ့ လိုင်ဖင်းကို ရိုက်လီရာ သွီးနန့်တကွ အမဲသားတုံး ကျလာရားကေ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာ ပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၉)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းစားစဉ် အမဲသားတုံးစွာ လိုင်ခြောင်းမာ နင် 'ဆို့' နိန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းဧ့ လိုင်ဖင်းကို ရိုက်လီရာ သွီးနန့်တကွ အမဲသားတုံး ကျလာကေလည်း ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၀)

အယင်ခေါက်ကခါ ဆွမ်းခံ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ အဆိပ်ပါရေ ဆွမ်းကို ရလာခပြီးကေ ဆွမ်းစားဇရပ်သို့ယူခယားနောက် ရဟန်းရို့အား စားဦးကို လှူလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့စွာ သီကက်ကုန်ဧ့၊ ထို (စားဦးလှူရေ) ရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။

ရဟန်း သင်စွာ ဇာစိတ်ဟိရေလဲလို့ (မီးတော်မူရာ)

မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်မသိပါလို့ (လျှောက်ထားဧ့)။

ရဟန်း မသိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ စမ်းသပ်လိုပြီးကေ ရဟန်းတစ်ပါးအား အဆိပ်ကို ပီးရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။

ရဟန်း သင်စွာ ဇာစိတ်ဟိရေလဲလို့ (မီးတော်မူရာ)

မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော် စမ်းသပ်လိုစိတ် ဟိပါရေလို့ (လျှောက်ထားဧ့)။

ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၂)

၁၈၂။ အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ ကျောင်းမြီရာကို စီရင်ပြုလုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ အောက်မှ နိန်ပြီးကေ ကျောက်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ မကောင်းအနိန်နန့် ကိုင်ယူစွာဖြစ်ပြီးကေ ကျောက်စွာ အောက်က ရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ တတည့်ကျပြီးကေထိုရဟန်းစွာ သီ လီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းသီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၃)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ ကျောင်းမြီရာကို စီရင်ပြုလုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ အောက်က နိန်ပြီးကေ ကျောက်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ သီစီလိုပြီးကေအောက်က ရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ ကျောက်ကို လွှတ်ချလီရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၄-၁၅)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ ကျောင်းနံရံ ဆောက်လုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးစွာအောက်မှ နိန်ပြီးကေ အုတ်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ မကောင်းအနိန်နန့် ကိုင်ယူစွာဖြစ်ပြီးကေ အုတ်စွာ အောက်က ရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ တတည့်ကျပြီးကေ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအားအာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၆)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ ကျောင်းနံရံ ဆောက်လုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးရေအောက်မှ နိန်ပြီးကေ အုတ်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ သီစီလိုပြီးကေ အောက်ကရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ အုတ်ကို လွှတ်ချလီရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၇-၁၈)

၁၈၃။ အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ် 'ကျောင်းဝေယျာဝစ္စ' ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ အောက်မှ နိန်ပြီးကေ ပဲခွပ်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ မကောင်းအနိန်နန့် ကိုင်ယူစွာဖြစ်ပြီးကေ ပဲခွပ်စွာ အောက်က ရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ တတည့်ကျပြီးကေ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၉)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ်ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးစွာအောက်မှ နိန်ပြီးကေ ပဲခွပ်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ သီစီလိုပြီးကေ အောက်ကရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ ပဲခွပ်ကို လွှတ်ချလီရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂၀-၂၁)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ်ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးစွာအောက်မှ နိန်ပြီးကေ အခြင်ရနယ်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ မကောင်းအနိန်နန့် ကိုင်ယူစွာဖြစ်ပြီးကေ အခြင်ရနယ်စွာ အောက်က ရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ တတည့်ကျလီရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ် မဟိရေရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂၂)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ်ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ ရဟန်းတစ်ပါးစွာအောက်မှ နိန်ပြီးကေ အခြင်ရနယ်ကို ပင့်မြှောက်ပြီးကေ ပီးဧ့၊ အထက်က ရဟန်းစွာ သီစီလိုပြီးကေ အောက်ကရဟန်းဧ့ ဦးထိပ်မာ အခြင်ရနယ်ကို လွှတ်ချလီရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂၃-၂၄)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ်ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ ငြမ်းကို ဖွဲ့ချည်ကက် ကုန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ငါ့သျှင် ဒေဘက်မာ ရပ်ပြီးကေ ဖွဲ့ချည်ဖိ'လို့ ဆိုရာ ထိုရဟန်းစွာ ထိုခိုင်းရေ ဘက်မာ ရပ်ပြီးကေ ဖွိ့ချည်စဉ် လိမ့်ကျပြီးကေ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအားတွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။

ရဟန်း သင်စွာ ဇာစိတ်ဟိရေလဲလို့ (မီးတော်မူရာ)

မြတ်စွာဘုရား တပည့်တော်စွာ သီစီလိုစိတ် မဟိပါလို့ (လျှောက်ထားဧ့)။

ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂၅)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ်ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ ငြမ်းကို ဖွဲ့ချည်ကက် ကုန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ သီစီလိုပြီးကေ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ငါ့သျှင် ဒေဘက်မာ ရပ်ပြီးကေ ဖွဲ့ချည်ဖိ'လို့ ဆိုရာထိုရဟန်းစွာ ထိုခိုင်းရေ ဘက်မာ ရပ်ပြီးကေ ဖွဲ့ချည်စဉ် လိမ့်ကျပြီးကေ သီလီဧ့။ပ။

လိမ့်ကျပြီးကေ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂၆-၂၇)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ကျောင်းကို မိုဃ်းပြီးပြီးကေ ဆင်းလာဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးက ထို ရဟန်းကို'ငါ့သျှင် ဒေဘက်မှ ဆင်းသက်ခဖိ'လို့ ဆိုအနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ ထိုဘက်မှ ဆင်းသက်ရာ လိမ့်ကျပြီးကေသီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလို စိတ်မဟိရေရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂၈)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ကျောင်းကို မိုဃ်းပြီးပြီးကေ ဆင်းလာဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးက သီစီလိုအနိန်နန့် ထိုရဟန်းကို 'ငါ့သျှင် ဒေဘက်မှ ဆင်းသက်ခဖိ'လို့ ဆိုအနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ ထိုခိုင်းရေ ဘက်မှ ဆင်းသက်ရာ လိမ့်ကျပြီးကေ သီလီဧ့။ပ။

လိမ့်ကျပြီးကေ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၂၉-၃၀)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ မပျော်ပိုက်ခြင်း နှိပ်စက်အပ်ရရားကေး ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်သို့ တက်ပြီးကေကမ်းပါးပြတ်မာ ခုန်ချလိုက်ရာ နှီးသမားတစ်ယောက်ကို ဖိမိပြီးကေ သီစီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ယကေလည်းသော့ ရဟန်းရို့ မိမိကိုယ်ကို ပစ်မချအပ်၊ ခုန်ချပစ်ချရေ ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်သို့ တက်ပြီးကေ ပျော်မြူးလိုအနိန်နန့် ကျောက်တုံးကိုလှိမ့်ချကတ်ရာ နွားစာသင်သား တစ်ယောက်ကို ဖိမိပြီးကေ သီစီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ယကေလည်းသော့ ရဟန်းရို့ ပျော်မြူးလိုအနိန်နန့်ကျောက်တုံးကို မလှိမ့်ချအပ်၊ လှိမ့်ချရေ ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃၂)

၁၈၄။ အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းကိုချွေးထုတ်ကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ'ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃၃)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းကို သီစီ လိုပြီးကေချွေးထုတ်ကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃၄-၃၅)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးအား အဂေါင်းပူ (ဂေါင်းကိုက်) အနိန်နန့် ရဟန်းရို့စွာ နှာနှတ်ကတ်ရာထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့သီစီလိုစိတ် မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃၆)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ဂေါင်းကိုက်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းအား သီစီလိုပြီးကေ နှာနှတ်ကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃၇-၃၈)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းကိုဆုပ်နယ်ကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၃၉)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းအားဆုပ်နယ်ကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄၀-၄၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းကို ရီချိုးပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄၂)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းကိုရီချိုးပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄၃-၄၄)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းကို ဆီလိမ်းပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄၅)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းကိုဆီလိမ်းပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄၆-၄၇)

၁၈၅။ အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းကိုထူပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ မသီစီလိုရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄၈)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းကိုထူပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၄၉-၅၀)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းကို လှဲပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၅၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းကိုလှဲပီးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၅၂-၅၃)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းအားအစာကျွေးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အားတွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ်မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၅၄)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းကိုအစာကျွေးကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၅၅-၅၆)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းအားအဖျော်တိုက်ကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ'ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၅၇)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ နိန်မကောင်း ဖြစ်နိန်ရာ ရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုပြီးကေ ထိုရဟန်းအား အဖျော်ကို တိုက်ကက်အနိန်နန့် ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၅၈-၅၉)

၁၈၆။ အယင်ခေါက်ကခါ မိမတစ်ယောက်စွာ လင်ယောက်ျား အရပ်တစ်ပါးသို့ လားနိန်ခိုက်'လင်မဟိခိုက်' သယောက်လင် 'လင်ငယ်' နန့် ကိုယ်ဝန် ရနိန်ဧ့၊ ထိုမိမစွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို 'အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ဦးမေ၊ ကိုယ်ဝန်ကျဆီး 'သားလျှောဆီး' ကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်ရာ 'ကောင်းယာ နှမ'လို့ ဝန်ခံပြီးကေ ထိုမိမအား ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို ပီးရာ (ဝမ်းတွင်းဟိ) အသျှေစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၀)

အယင်ခေါက်ကခါ ယောက်ျားတစ်ယောက်အား မယားနှစ်ယောက်ဟိလီရာ တစ်ယောက်က မြုံ ပြီးကေတစ်ယောက်က သားဖွားသူ ဖြစ်ဧ့၊ အမြုံမစွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို 'အသျှင်ဘုရား ဒေမိမ သားဖွားကေ ဥစ္စာအားနူံးကို စိုးပိုင်လားပါလီဖို့၊ အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ဦးမေ၊ ထိုမိမဧ့ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်ရာ 'ကောင်းပြီ နှမ'လို့ ဝန်ခံပြီးကေ ထိုမိမအားကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို ပီးရာ အသျှေသီဧ့၊ အမိကား မသီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာ ပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ယောက်ျားတစ်ယောက်အား မယားနှစ်ယောက်ဟိလီရာ တစ်ယောက်က မြုံပြီးကေ တစ်ယောက်က သားဖွားသူ ဖြစ်ဧ့၊ အမြုံမစွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို 'အသျှင်ဘုရား ဒေမိမ သားဖွားကေ ဥစ္စာအားနူံးကို စိုးပိုင်လားပါလီဖို့၊ အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ဦးမေ၊ ထိုမိမဧ့ ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်ရာ 'ကောင်းယာ နှမ'လို့ ဝန်ခံပြီးကေ ထိုမိမအား ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို ပီးရာ မိခင်သီဆုံးပြီး အသျှေ မသီဘဲ ဟိဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၂)

အယင်ခေါက်ကခါ ယောက်ျားတစ်ယောက်အား မယားနှစ်ယောက်ဟိလီရာ တစ်ယောက်က မြုံ ပြီးကေ တစ်ယောက်က သားဖွားသူ ဖြစ်ဧ့၊ အမြုံမစွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို 'အသျှင်ဘုရားဒေမိမ သားဖွားကေ ဥစ္စာအားနူံးကို စိုးပိုင်လားပါလီဖို့၊ အသျှင်ဘုရား တောင်းပန်ဦးမေ၊ ထိုမိမဧ့ ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်ရာ 'ကောင်းယာ နှမ'လို့ ဝန်ခံပြီးကေ ထိုမိမအား ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို ပီးရာ သားအမိ နှစ်ယောက်လုံး သီဆုံးဧ့။ပ။

သားအမိနှစ်ယောက်လုံး မသီကက်ချေ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၃-၆၄)

၁၈၇။ အယင်ခေါက်ကခါ ဝမ်းကြီး မိမတစ်ယောက်စွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို'ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်ရာ သို့ဖြစ်ကေ နှမ အနှိပ်ခံပီးဗလင်လို့ ပြောဆိုဧ့၊ ထိုမိမစွာ အနှိပ်ခိုင်းပြီးကေ ကိုယ်ဝန်ကို ပျက်စီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ'ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာ ပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၅)

အယင်ခေါက်ကခါ ဝမ်းကြီး မိမတစ်ယောက်စွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို'ကိုယ်ဝန်ကျဆီးကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်ရာ သို့ဖြစ်ကေ နှမ အပူတိုက်ပီးဗလင်လို့ ပြောဆိုဧ့၊ ထိုမိမစွာ အပူတိုက်ပြီးကေ ကိုယ်ဝန်ကို ပျက်စီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာ ပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၆)

အယင်ခေါက်ကခါ အမြုံမ၁တစ်ယောက်စွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို 'တောင်းပန်ပါရေ အသျှင်ဘုရား တပည့်တော်မ သားဖွားနိုင်မည့်ဆီးကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်ရာ 'ကောင်းယာ နှမ'လို့ ဝန်ခံပြီးကေ ထိုမိမအား ဆီးပီးရာ ထိုမိမစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၇)

အယင်ခေါက်ကခါ သားဖွားတတ်ရေ မိမတစ်ယောက်စွာ အိမ်သို့ ကပ်ရေ ဆရာရဟန်းကို'တောင်းပန်ပါရေ အသျှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်မအား သားမဖွားနိုင်မည့်ဆီး 'ပဋိသန္ဓီဟန့်နိုင်ရေဆီး' ကို သိတော်မူပါဖိ'လို့ လျှောက်တောင်းရာ 'ကောင်းယာ နှမ'လို့ ထိုမိမအား ဆီးပီးဗလင်ရာ ထိုမိမစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၆၈)

အယင်ခေါက်ကခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာ သတ္တရသဝဂ္ဂီရဟန်းကို ချိုင်းထိုး ကစားပျော်ပါးကတ်ရာ ထိုရဟန်းစွာ ပင်ပန်းပြီးကေ အသက် မရှူနိုင်အနိန်နန့် သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်လို့ မိန့်တော်မူဧ့။ (၆၉)

အယင်ခေါက်ကခါ သတ္တရသဝဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းကို ကံလုပ် ကက်ဖို့လို့ ဖိပြီးကေ သီစီကုန်ဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၀)

အယင်ခေါက်ကခါ ဖုတ်သွင်းဆီးသမား 'ပယောဂဆရာ' ဖြစ်ဖူးရေ ရဟန်းစွာ ဘီလူးကို သတ်ဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို ကြမ်းရေ ဘီလူးဟိရေ ကျောင်းသို့စီလွှတ်ရာ ထိုရဟန်းကို ဘီလူးရို့စွာ သတ်ကုန်ဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ'ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၂)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ သီစီလိုစွာ ဖြစ်ပြီးကေ ရဟန်းတစ်ပါးကို ကြမ်းရေ ဘီလူးဟိရာကျောင်းသို့စီလွှတ်ရာ ထိုရဟန်းကို ဘီလူးရို့စွာ သတ်ကုန်ဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းကို ဘီလူးရို့စွာ မသတ်ကုန်၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၃-၇၄)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို သားရဲဟိရေ ခရီးကြမ်းသို့စီလွှတ်ရာသားရဲရို့စွာ ထိုရဟန်းကို သတ်ကုန်ဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၅)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ သီစီလိုစွာဖြစ်ပြီးကေ ရဟန်းတစ်ပါးကို သားရဲဟိရေ ခရီးကြမ်းသို့စီလွှတ်ရာ ထိုရဟန်းကို သားရဲရို့စွာ သတ်ကုန်ဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းကို သားရဲရို့စွာ မသတ်ကုန်၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၆-၇၇)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို ခိုးသူဟိရေ ခရီးကြမ်းသို့စီလွှတ်ရာထိုရဟန်းကို ခိုးသူရို့စွာ သတ်ကုန်ဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၈)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ သီစီလိုစွာဖြစ်ပြီးကေ ရဟန်းတစ်ပါးကို ခိုးသူဟိရေ ခရီး ကြမ်းသို့စီလွှတ်ရာ ထိုရဟန်းကို ခိုးသူရို့စွာ သတ်ကုန်ဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းကို ခိုးသူရို့စွာ မသတ်ကုန်၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၇၉-၈၀)

၁၈၈။ အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို ထိုရဟန်းလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ ထိုရဟန်း ကိုပင်သတ်ဧ့။ပ။ ထိုရဟန်းလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ အခြားရဟန်းကို သတ်ဧ့။ပ။ အခြားရဟန်းလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေထိုရဟန်းကို သတ်ဧ့။ပ။ အခြားရဟန်းလို့ ထင်မှတ်ပြီးကေ အခြားရဟန်းကိုပင် သတ်ဧ့၊ ထိုရဟန်းအားတွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာ ပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၈၁-၈၄)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးကို ဘီလူးပူးဝင်အနိန်နန့် ရဟန်းတစ်ပါးက ထို (ဘီလူးပူးဝင်ရေ) ရဟန်းအား ရိုက်လီရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၈၅)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးကို ဘီလူးပူးဝင်အနိန်နန့် ရဟန်းတစ်ပါးက သီစီလိုစွာဖြစ်ပြီးကေ ထို (ဘီလူးပူးဝင်ရေ) ရဟန်းအား ရိုက်လီရာ ထိုရဟန်းစွာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုရဟန်းစွာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၈၆-၈၇)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ကောင်းမှုသျှင်အား နတ်ပြည်နန့်စပ်ရေ တရားကို ဟော လီရာထိုကောင်းမှုသျှင်စွာ (နတ်ပြည်ကို) နှလုံးသွင်းပနာ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၈၈)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ကောင်းမှုသျှင်အား သီစီလိုစွာဖြစ်ပြီးကေ နတ်ပြည်နန့်စပ်ရေတရားကို ဟောလီရာ ထိုကောင်းမှုသျှင်စွာ (နတ်ပြည်ကို) နှလုံးသွင်းပနာ သီလီဧ့။ပ။

ထိုကောင်းမှုသျှင်စွာ (နတ်ပြည်ကို) နှလုံးသွင်းပနာ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၈၉-၉၀)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ငဝံ့လားမည့်သူအား ငရဲနန့်စပ်ရေ တရားကို ဟောလီရာထိုသူစော် လန့်ပြီးကေ သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းသီစီ လိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၉၁)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ငဝံ့လားမည့်သူအား သီစီလိုစွာဖြစ်ပြီးကေ ငရဲနန့်စပ်ရေ တရားကိုဟောလီရာ ထိုသူစော် လန့်ပြီးကေ သီလီဧ့။ပ။

ထိုသူစော် လန့်ပြီးကေ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၉၂-၉၃)

၁၈၉။ အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ် 'နဝကမ္မ' ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ သစ်ပင်ကိုဖြတ်လှဲကက်ကုန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ငါ့သျှင် ဒေဘက်မှ နိန်ပြီးကေ ဖြတ်ပါ'လို့ပြောရာ ထိုပြောရေ ဘက်မှ နိန်ပြီးကေ ဖြတ်လှဲရေ ထိုရဟန်းကို သစ်ပင်ပိပြီးကေ သီစီဧ့၊ ထိုရဟန်းအားတွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သီစီလိုစိတ်မဟိရေ ရဟန်းအား အာပတ်မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၉၄)

အယင်ခေါက်ကခါ အာဠဝီမြို့သား ရဟန်းရို့စွာ အမှုသစ် 'နဝကမ္မ' ကို လုပ်လုပ်ကတ်ရာ သစ်ပင်ကိုဖြတ်လှဲကက်ကုန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ သီစီလိုစွာဖြစ်ပြီးကေ ရဟန်းတစ်ပါးကို 'ငါ့သျှင် ဒေဘက်မှ နိန်ပြီးကေဖြတ်ပါ'လို့ ပြောရာ ထိုပြောရေ ဘက်မှ နိန်ပြီးကေ ဖြတ်လှဲရေ ထိုရဟန်းကို သစ်ပင်ပိပြီးကေ သီစီဧ့။ပ။

သစ်ပင်စွာ ပိပြီးကေ မသီလီ၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၉၅-၉၆)

၁၉၀။ အယင်ခေါက်ကခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာ တောမီးဟို့ကတ်ရာ လူရို့စွာ မီးလောင်ပြီးကေ သီကုန်ဧ့၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ သီစီလိုစိတ် မဟိရေရဟန်းအား အာပတ် မသင့်လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၉၇)

အယင်ခေါက်ကခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းရို့စွာ သီစီလိုစွာဖြစ်ပြီးကေ တောမီးဟို့ကတ်ရာ လူရို့စွာ မီးလောင်ပြီးကေသီကုန်ဧ့။ပ။

လူရို့စွာ မီးလောင်ပြီးကေ မသီကုန်၊ ထိုရဟန်းရို့အား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်းရို့ ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၉၈-၉၉)

၁၉၁။ အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ လူသတ်ရာ (သင်းချိုင်း) သို့ လားပြီးကေ ခိုးသူသတ်ရေယောက်ျားကို 'ဒါယကာ ဒေသူကို မပင်ပန်းပါစီလင့်၊ တစ်ချက်တဲး ခွတ်သတ်လိုက်ပါ'လို့ ပြောရာ'ကောင်းပါယာ အသျှင်ဘုရား'လို့ လျှောက်ပြီး တစ်ချက်တဲး ခွတ်သတ်ဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာ ပါရာဇိကကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၀၀)

အယင်ခေါက်ကခါ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ လူသတ်ရာ (သင်းချိုင်း) သို့ လားပြီးကေ ခိုးသူသတ်ရေ ယောက်ျားကို'ဒါယကာ ဒေသူကို မပင်ပန်းပါစီလင့်၊ တစ်ချက်တဲး ခွတ်သတ်လိုက်ပါ'လို့ ပြောရာထိုဒါယကာစွာ 'အသျှင်ဘုရားဧ့ စကားကို နားမထောင်နိုင်'လို့ ပြန်လျှောက်ပြီး ထိုသူကို သတ်ဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း ပါရာဇိကအာပတ် မသင့်၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့လို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၀၁)

၁၉၂။ အယင်ခေါက်ကခါ ယောက်ျားတစ်ယောက်စွာ ဆွေမျိုးအိမ်မာ လက်ပြတ် ခြီပြတ်ဖြစ်ပြီးကေဆွေမျိုးရို့စွာ ဝိုင်းရံပြီးကေ နိန်ကုန်ဧ့၊ ရဟန်းတစ်ပါးစွာ ထိုလူတိကို 'ဒါယကာရို့ ဒေသူ့ကို သီစီလိုကက်သလီာ'လို့ မီးရာ 'အသျှင်ဘုရား သီစီလိုကတ်ပါရေ'လို့ လျှောက်ကုန်ဧ့၊ သို့ဖြစ်ကေ ရက်တက်ရည်ကို တိုက်ကက်ကုန်လို့ ပြောအနိန်နန့် ထိုလူရို့စွာ ထိုသူ့ကို ရက်တက်ရည်တိုက်ကတ်ရာ ထိုသူစော် သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ' ဖြစ်ဧ့။ပ။ ရဟန်း သင်စွာပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၀၂)

အယင်ခေါက်ကခါ ယောက်ျားတစ်ယောက်စွာ ဆွေမျိုးအိမ်မာ လက်ပြတ် ခြီပြတ်ဖြစ်ပြီးကေ ဆွေမျိုးရို့ စွာဝိုင်းရံပြီးကေ နိန်ကုန်ဧ့၊ ရဟန်းမိမ 'ဘိက္ခုနီမ' တစ်ယောက်စွာ ထိုလူတိကို 'ဒါယကာရို့ ဒေသူကိုသီစီလိုကက်ရေလော'လို့ မီးရာ 'အသျှင်မ သီစီလိုကတ်ပါရေ'လို့ လျှောက်ကုန်ဧ့၊ သို့ဖြစ်ကေလောဏသောဝိရကဆီးကို တိုက်ကျွေးကတ်ဖိလို့ ပြောအနိန်နန့် ထိုလူရို့စွာ ထိုသူ့ကိုလောဏသောဝိရကဆီးကို တိုက်ကတ်ရာ ထိုသူစော် သီလီဧ့၊ ထိုရဟန်းမိမအား တွီးတောမှု 'သံသယကုက္ကုစ္စ'ဖြစ်လီဧ့၊ ယင်းခါ ထိုရဟန်းမိမစွာ အခြားရဟန်းမိမရို့အား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်လီဧ့၊ ရဟန်းမိမရို့စွာ ရဟန်းယောက်ျားရို့အား ဒေအကြောင်းကို (တစ်ဆင့်) လျှောက် ကုန်ဧ့၊ ရဟန်းယောက်ျားရို့စွာ မြတ်စွာဘုရားအား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်ထားကုန်ဧ့၊ ရဟန်းရို့ထိုရဟန်းမိမစွာ ပါရာဇိက ကျယာလို့ (မိန့်တော်မူဧ့)။ (၁၀၃)

ဝိနီတဝထု ဖြတ်ထုံးတိ ပြီးဧ့။

တတိယ ပါရာဇိက ရခိုင်ဘာသာပြန် ပြီးပါဗျာလ်။

၁။ ကိုယ်ဝန်ယူနိုင် 'လက်ခံနိုင်' ကေလည်း မတည်နိုင်သူကို ရည်ရွယ်ပြီးကေ အမြုံမလို့ ဆိုရစွာ၊ ဥတုလာရေ မိမတိုင်း ကိုယ်ဝန်ယူနိုင်လီရေ၊ အကုသိုလ်ကံအားကြီးသူစော် ထိုမိမဝမ်းမာ လီ ပိုးရို့ကြောင့် ပျက်စီးရလီရေ၊ ယင်းတိကို နိုင်အောင် ဆီးပီးရဖို့ဖြစ်ပနာ ထိုရဟန်းကား ဆီးပီးမှားပြီးကေ ထိုမိမ သီဆုံးရစွာ၊ ယင်းဆီးပီးမှုကို ရည်ရွယ်ပြီးကေ ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်ဧ့လို့ မိန့်တော်မူဧ့။

ကဏ္ဍ:ပါရာဇိကဏ်