open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဝယ်လ်ကွန်

ဝယ်လ်ကွန်(အင်္ဂလိပ်အဖို့-Wellcom, ထိုင်းအဖို့-เวลคอม) ကုမ္ပဏီရေ ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မိုလ်ဘိုင်းဖုန်းနန့်စမတ်ဖုန်းတိ ပြုလုပ်ရေ နယူးရေ(NewTel Corporation) ကော်ပိုးရီးရှင်းမှ ထုတ်လုပ်ရေ စမတ်ဖုန်းအမျိုးအစားတစ်မျိုးဖြစ်ရေ။ ၎င်းကုမ္ပဏီကို ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့တွင် တည်ထောင်ထားရေ။ ဂုအခါ ထိုင်းနိုင်ငံမှ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိဖြစ်ရေ ဗီယက်နမ်၊ လာအို၊ မြန်မာနိုင်ငံနန့်ကမ္ဘောဒီယားနိုင်ငံတိသို့ ဈေးကွက် ချဲ့ထွင်နီရေ။ ၎င်းစမတ်ဖုန်းရေ အန်ဒရွိုင့် စနစ်ပေါ်တွင် အချေပြုပြီးကေ ရို့းတက်လာရေခရေ ဆော့ဝဲအမျိုးအစားကို အသုံးပြုထားရေ။
ဝရဓမ္မရာဇာ

ဝရဓမ္မရာဇာ (ရခိုင်သက္ကရာဇ် ၁၀၄၇-၁၀၅၄)(ခရစ်နှစ် ၁၆၈၅-၁၆၉၂) ရေ ရခိုင်ဘုရင်တိ ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း အုပ်စိုးစိုင်ကာလက  ရခိုင်ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပါရေ။ 

ဥက္ကာဗလရာဇာမင်း နတ်ရွာစံကေ ညီတော် သံတွဲစားအား မျှူးမတ်ရို့က ဝရဓမ္မရာဇာအမည်ဖြင့် သက္ကရာဇ် (၁၀၄၇)ခု
တွင် နန်းတင်ကတ်ရေ။ အုပ်ချုပ်မှု ညံ့ဖျင်း၍ ကိုယ်ရံတော်ရို့က နန်းစံ(၇)နှစ် သက္ကရာဇ် (၁၀၅၄)တွင် နန်းချ၍ မဏိသုဓမ္မရာဇာ
အား နန်းတင်ကတ်ရေ၊ ရွှေနန်းသခင် ဝရဓမ္မရာဇာဟု စာတမ်းထိုးထားရေ ငွေဒင်္ဂါးတိကို ထုတ်ဝီခရေ။

## ကိုးကား
ဝိဇယစစ်အောင်ပွဲ

သက္ကရာဇ် ၁၀၇၀ ခုနှစ်တွင် နရပတိအမတ်မျိုး မင်းဆက်ဖြတ်ပြီးကေ မြောက်ဉီးမြို့ထီးနန်းကို ဓနိဂေါင်းတုံးညိုရေ အင်အားစုံဆောင်းပြီးကေ သိမ်းပိုက်ခလီရေ။ သက္ကရာဇ် ၁၀၇၂ တွင် မြောက်ဉီးမြို့၌ ထီးနန်းသစ်ဆောက်လုပ်ကာ ဝီဇယရာဇအမည်ခံပြီးကေ မင်းပြုလီရေ။ ယင်းပိုင် မြောက်ဉီးမြို့ထီးနန်းကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခခြင်းကိုဖွဲ့ဆိုထားရေအတွက်နန့် “ဝိဇယစစ်အောင်ဧချင်း” ဟုခေါ်သည်။ ဧချင်းစာဆိုကို အတိအကျမသိဟိရလေကေ ပညာဟိ ငလက်ရုံးဧ့သား ကိုယ်ရံကြီးခင်ညိုဖြစ်ရေဟု ယူဆရလီရေ။ စစ်နိုင်မော်ကွန်းလို့လည်း ခေါ်ရေ။

ဒေဧချင်းဧ့ ထူးခြားချက်မှာ ရခိုင်ရို့ဧ့ အစဉ်အလာ မင်းဆက်သမိုင်းအစကို ဖော်ပြပြီးကေ သာကီဝင်မြောက်ဉီး မင်းဆက်ပြတ်ခရရေ နန်းတွင်းအရေးတော်ပုံကိုပြန်ပနာ တင်ပြထားခြင်းပင်ဖြစ်ရေ။ သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်းဧ့ မိဖုရား၊ နတ်သျှင်မယ်က လင်ဆုံး၊ သားဆုံး၊ ကိုယ့်ဘဝလည်းဆုံးရူံးခရပုံ မှူးမတ်ပညာဟိတိအား ကွပ်မျက်ခံခရပုံရို့ကို ဖွဲ့ဆို
ထားသည်။ တိုင်းပြည်ပျက်သုဉ်း၍ စည်းရုံးညီဲညွတ်မူပြိုကွဲကာ တိုင်းတစ်ပါးသားများ ကျူံးကျော်ပုံကို သတိသံဝေယူ
ဖွယ်ဖြစ်ရေ။

## ဝိဇယစစ်အောင်ဧချင်း
“ဘဒ္ဒကပ်ကမ္ဘာ၊ တည်လာအစ၊ နရသာမိ၊ ဘူပတိလျင်၊ မုနိလျောင်းလျာ၊ မဟာသမ္မတ၊ ထိုကနွယ်လာ၊
ဆက်ကာစိုးဘိ၊ ဣန္ဒြိယ၊ ဒေသတိုင်း၊ ယှဉ်နှိုင်းတစ၊ အယူဇ္ဈနှင့်၊ ရက္ခမဏ္ဍိုင်၊ စိုးပိုင်ကြငှန်း၊ နန်းနှင့်ထီစည်၊ ပြည်နှင့်မင်း
ဆက် မပျက်မကွဲ၊ နန်းပွဲမြင့်ကြာ၊ ယင်းသို့ရာတွင်၊ နတ်ရှင်ဘုန်းရို၊ သီရိသုဓမ္မရာဇာ၊ ညာပျော်စံမြဲ၊ နန်းပွဲမနှော၊
အမစ္စောသွေး၊ ဆင်ငြိမ့်လေးကို၊ ချစ်ကြွေးရှေးဝဋ်၊ တောင်ညာနတ်မူ၊ မဖြပတ်ဇာတိ၊ မသိတရား၊ လောင်းကြက်
စားနှင့်၊ ယဉ်ပါစိတ်ဝင် ရွှေစင်ရတနာ၊ သည်းချာလည်းဆုံး၊ ကိုယ်လည်းရုံး၍၊ ရှေးထုံးတိမ်းပါး၊ လောင်း
ကြက်စားလျှင်။ ထွတ်ဖျားရောက်လေ၊ ကြယ်များကြွေးသို့၊ အမြုတေဆီ၊ သာကီမြတ်မျိုး၊ မျိုးရိုးမတ်မွန်၊ သေလွန်
ပျက်ပြုန်း၊ ည‡ိူးသုန်းမြို့ရွာ၊ နောက်မျက်နှာ၌၊ ဘင်္ဂါကုလား၊ သက်များလည်းရိုင်း၊ လူတိုင်းထွက်ဝင်၊ သဘင်အလွဲး၊
နန်းပွဲမလျော် တောင်ပေါ်နှစ်စု၊ ဂြိုဟ်စုကိန်းရောက်၊ မင်းရိုးပျောက်၍၊ စည်ပေါက်ထီးကျိုး မတ်မျိုးဖွင့်လှစ်၊
တစ်ဆယ်နှစ်တွင်၊ တက်သစ်နေ့လ၊ ဝိဇယလျှင်၊ ထောင်မှစွန်းကယ်၊ ခုနှစ်ဆယ်နှစ်၊ သက္ကရာဇ်တွင် ရာခေတ်စိုးအုပ်၊
နိုင်ငံချုပ်သည်၊ မရူတည့်ပြည့်ရေး ရေနှယ်ဧ း ၊ ဧ ...။

## ကိုးကား

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)
ဝိနည်းပိဋကတ်

## ဝိနည်းပိဋကတ်

ဝိနည်းပိဋကတ်ကို ရဟန်းရို့ လိုက်နာဖို့  စီးကမ်းတိ (သိက္ခာပုဒ်)လို့ ပြန်ဆိုနိုင်ရေ "ဝိနယော နာမ သာသနဿ အာယု"၊  "ဝိနည်းစွာ သာသနာတော်ဧ့ အသက်"လို့ ဆိုထားဧ့။ 

ဝိနည်းပိဋကတ် စွာ မြတ်စွာဘုရားသျှင်က ရဟန်းရို့၊ ရဟန်းမရို့ကို လိုက်နာကျင့်သုံး ဆောက်တည်ဖို့ ပညတ်တော်မူခရေ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်တိ ဖြစ်ရေ။ ယင်းသိက္ခာပုဒ်ရို့မှာ ဘိက္ခုပါတိမောက်မာ ပါဟိရေ ၂၂၇-သွယ် သိက္ခာပုဒ်၊ ဘိက္ခုနီပါတိမောက် (၃၁၁) သိက္ခာပုဒ်တိ ပါဝင်‌ရေပိုင် တခြားဝိနည်းဆိုင်ရာအချက်အလက်တိကိုလည်း ဒေဝိနည်းပိဋကတ်ခေါ်  ဝိနည်းငါးကျမ်းမာ ဖော်ပြပါဟိရေ။

## ပိုင်းခြားကန့်သတ်ခြင်း

ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်ရေပုံစံနန့် ဘိက္ခုဝိဘင်း၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်း၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဆိုပနာ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနိန်နန့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မစွာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဆိုပနာ ပိုင်းခြားထားကတ်ရေ။ ယကေလည်းသော ဝိနည်းပိဋကတ်အား ကျမ်းစာနန့်ပိုင်းခြားရာမာ ကွဲပြားကတ်ရေ။ အသျှင်ဗုဒ္ဓဃောသ အလိုအနီနန့် ပါတိမောက္ခနှစ်မျိုး၊ ဥဘတောဝိဘင်္ဂ၊ ခန္ဓက နန့် ပရိဝါဆိုပနာ ပိုင်းခြားရေ။ ယေကေလဲ ပါတိမောက္ခစွာ ဥဘတောဝိဘင်္ဂမှာ ပါဝင်အတွက်နန့် အစိုင်အဆက်အရ ဥဘတောဝိဘင်္ဂ၊ ခန္ဓက နန့် ပရိဝါဆိုပနာဖြစ်ရေ သိက္ခာပုဒ်တိကို "သုတ္တ"ဆိုပနာ ခေါ်အတွက်နန့် သုတ္တဝိဘင်္ဂ (Suttavibanga) လို့လည်း ခေါ်ဆိုကတ်ရေ။

## ဝိနည်းပိဋကတ်ကျမ်းများ

ဝိနည်းပိဋကတ်ကို မြန်မာနိုင်ငံမှာ စာအုပ်ထုတ်ဝီရေပုံစံအရ ကျမ်း ၅-ကျမ်းအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်ရေ။ ယင်းရို့မှာ -

ပါရာဇိကဏ် - အကြီးစားကျူးလွန်မှု (ပြစ်မှုကြီးတိ)။

ပါစိတ် - အငယ်စားကျူးလွန်မှု။

မဟာဝါ - ပိုများပြားရေ ရှီးပိုင်း ခန္ဓက ၁၀-ပါး။

စူဠဝါ - နည်းပါးရေ နောက် ခန္ဓက ၁၂-ပါး။

ပရိဝါ - ရှီးမှာပါဟိရေ အကြောင်းအရာတိကို သရုပ်ခွဲပုံစံ၎င်း အမီး၊ အဖြေတင်မက ပဟေဋ္ဌိသဘောမျိုး ဉာဏ်စမ်းတိပါ ပါဝင်ပိုင် ဆရာအစိုင်အဆက် ဘွဲ့နာမည်တိလည်း ပါဝင်ရေ။

အခြားနည်းအရ ခွဲခြားပုံမှာ - 

သုတ္တဝိဘင်္ဂ (သို့) ဥဘတောဝိဘင်္ဂ

ခန္ဓက

ပရိဝါ ဆိုပနာ ဖြစ်ရေ။

ဒေ ပိုင်းခြားရေနည်းကို ကျမ်းငါးကျမ်းခွဲနည်းနန့် ယှဉ်တွဲဖော်ပြရကေ သုတ္တဝိဘင်္ဂစွာ ပါတိမောက္ခလို့ခေါ်ဆိုရေ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂနန့် ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂ၊ တစ်နည်းအနီနန့် ပါရာဇိကဏ် နန့် ပါစိတ်တိကို ပေါင်းစပ်ထားရေ ခန္ဓက အား မဟာဝဂ္ဂခေါ် ဝိနည်းမဟာဝါ နန့်  စူဠဝဂ္ဂခေါ်  စူဠဝါ ရို့နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ထားရာ ပရိဝါကျမ်းမှာ တတူတူဖြစ်ရေ။

## ကိုးကား ကျမ်းမှီး

၁။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)။

၂။ ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့, ed. (၁၉၆၅)။ ပါဠိတော်ဗမာကျမ်းများဧ့ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ။ ရန်ကုန်မြို့: ဗမာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့။

၃။ ပညာရီးအဖွဲ့ငယ်, ed. (၁၉၈၆)။ ပထမပြန်စာမီးပွဲ၊ ပထမငယ်တန်းအတွက် ပါဠိစာပီကောက်နှုတ်ချက်။ ရန်ကုန်မြို့၊page=၁-၆: နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယကအဖွဲ့၊ သာသနာရီးဦးစီးဌာန။
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၁)

## သီရိရာဇာမင်းဧ အိပ်မက်တော်လျှောက်ထုံး
ဓညဝတီဒုတိယြုမိ့တည် ကံရာဇာကြီးမင်း ဆက်နှစ်ဆယ့်ရှစ်ဆက်မြောက် သီရိရာဇာမင်းစွာ မိဖုရားဝိမလဒေဝီကုမ္မာရီနန့် သက္ကရာဇ်(၆၇)ခုနှစ်တွင် ဓညဝတီ
ပြည်ကြီးဝယ် ထီးနန်းစိုးစံလျက်ဟိ ရေ။ စက်တော်ခေါ်ရာ တစ်နိရေ အခါ၌ မင်းကြီးစွာ နီလကိုဆွတ်ပြီးကေ မိဖုရားကြီးအားပီးရရေဟု အိပ်မက်တော် မြင်မက်လီ
ရေ။ မင်းပွဲခံရာ၌ မူးမတ်ရို့သို့ အိပ်မက်ကိုပြန်ဆိုလီရေ။ ယင်းသောအခါမင်းတုံးစားအမတ်ဝိမလ၊ ပြောင်းပြာစား 

အမတ်ဒေဝကျော်ထင်ရို့ လျောက်ထုံးသော်ကား -

အသျှင်မင်းမြတ် ... သူရိယနီကိုသာ ဆွတ်ပြီးကေပီးရရေဟု မြင်မက်တော်မူလီသော် ဘုန်းအာဏာကျက်သရေတောက်ထွန်းရေ သားတော်ကို ဖွားမြင်ရာရေ။
စန ́ာလကိုဆွတ်ယူပီးရရေဟု မြင်မက်မူလည်း စကြာမဒ ̈ာမင်းနန့်ထိုက်ရေ သမီးတော်ကို ဖွားမြင်မည်အမှန် ဖြစ်ပါရေ။ ယင်းသို့အကြောင်း ရှေးထုံးဟောင်းအလာ
ဟိပါရေ။ ဂုအသျှင် မင်းကြီးမြင်မက်ရေ အိပ်မက်တော်တွင် နီလအစုံကို ဆွတ်ယူတော်မူ၍ မိဖုရားကြီးသို့ပီးရရေဟု မြင်မက်ရေအလို ဇမ္ဗူဒီပါကျွန်း၌ ြုပိုင်ဘက်မဟိ
အောင် ဘုန်းရောင်ထွန်းလင်း အမင်းမင်းရို့ဝပ်စင်းညွတ်လာရရေ သားတော်မြတ်ဖွားမြင်တော်မူပါဖို့။ လရောင်ပမာချမ်းအေးစွာနန့် ဂုဏ်ရောင်ခရေ အတုမဟိရေသတ္တဝါရို့ဧ့ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်နန့် သားတော်ြုကုံတွေ့ဖူးရဖို့အမှန်ဖြစ်ပါရေ။ မင်္ဂလာဟိရေ ကောင်းကျိုးကြီးပီးဖို့ အိပ်မက်တော်ဖြစ်ကြောင်းလျှောက်တင်ကြလီသော်- ပြည့်ရှင်မင်းကြီးရေ လွန်အားရတော်မူခြင်းဟိဧ့။
ယင်းချင့်ကြောင့် အသပြာတစ်ထောင်တန်ရေ ပတ္တမြားလက်စွပ်တစ်ကွင်းစီနန့်ဆင်ပေါက်တစ်စီးစီ အမတ်နှစ်ယောက်အား ဆုပီးတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၁၀)

## ဒသရာဇာမင်းလက်ထက် မဟာမုနိဘုရားချွေးထွက်ရေ၊အချိန်မဟုတ်မိုးကြီးရွာရေ၊ မိုးကြိုးနန်းမှာ ကျရေ၊ နိမိတ်တိ လျှောက်ထုံး။

ဒသရာဇာမင်း အသက်၃၁-နှစ်ရောက်ရေအခါမဟာမုနိဘုရားမှာ ချွေးထွက်
ရေ၊ အချိန်မဟုတ် မိုးကြီးရွာ၍ မြစ်ရေကြီးရေ။ မိုးြုကိုး နန်းမှာကျရေ။ ယင်းသို့
တိတ်နိမိတ်ဖြစ်လီရေ။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းနန့်ပတ်သက်၍ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား ရာဇဂုရု
လျှောက်ထုံးကေကား-

အရှင်မင်းမြတ်။ တိတ်ထုံမှတ်စု၊ ဣညူအမှာ၊ စူဠာမုနိ၊ အသိတိကျမ်း၊ ဓါတ်ဆန်း
ဓါတ်ပျက်၊ နရစက်နန့်ြုဂိဟ်ပျက်ဒသာ၊ ဒွါဒရာရုပ်၊ ဥုစ်က သစ်ဆက်၊ စန်းလက်မလျှော်၊
ဇာတာတော်လည်း၊ နံပေါ်ကိန်းစု၊ ရာဟုမရဏ၊ အထွက်ကြုကံ၊ နဝင်းထုံလည်းတုံသို့အ
လှမ်း၊ အာယုစန်းမူ၊ ကူးသန်းနင်းပြန်၊ သထွန်ထောင့်ခံမိ၊သမသတ်ခွင်၊ လက်တွင်နံနီ၊
ြုဂိုဟ်ရှစ်တွေလည်း၊ အနီမလှ အာကာသက၊ ပြရေ့အကြောင်း၊ ြုဂိုဟ်ပြောင်းလည်း
ကြိမ်၊ စည်းစိမ်တော်မြတ်၊ နန်းပြဿဒ်နန့်၊ ဥပါဒ်ကြီးဘိ၊ အနိဝဎုန၊ ကိန်းကအတွိ့၊ မ
လွေ့ ြုကိက်ထုံ၊ နံယုန်ဆန်းတက်၊ ဆယ့်နှစ်ရက်တွင်၊ ြုဂိဟ်ပျက်အကူး၊ စန်းဦးအပြတ်၊ န
ဝရတ်ရွှေဘုံ၊ ကွာကိန်းြုကုံပါရေ။ ရှေးပညာရှိတိထားခရေ ဒဏ္ဍန်ကယ်ကျမ်း
ထွက်ရှိပါကြောင်းနန့် လျှောက်ထားလီကေ ပုဏ္ဏားတော်သို့ အသပြာတစ်ထောင်
ဆုပီးတော်မူရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၁၄)

## ဝရဓမ္မရာဇာမင်းလက်ထက် နိမိတ်တိ လျှောက်ထုံး
သက္ကရာဇ် ၇၆၃ ခု၊ ထိုမင်းသက်တော်၄၂-နှစ်ရောက်သာအခါ မဟာမုနိဘုရား
ရောင်တော်လွှတ်ရေ။ ငလျှင် အကြိမ်တိစွာ လှုပ်ရေ။ တော်လဲရေ။ ဥဂ္ဂါပျံရေ။
နတ်အမြှောက်သံ အကြိမ်တိစွာ ကြားရေ။ တောင်ပြိုရေ။ နန်းသို့ မိစ ္ဆာဝင်ရေ။
နဂါးချေးလွှတ်ရေ။ ကြာသပတေးကြယ် လကိုထွင်းရေ။ စနီ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပျံရေ။
ထိုသို့တိတ်နိမိတ်တိကို အမတ်ပညာရှိဝိမလ လျှောက်ထုံးကေကား-

အရှင်မင်းမြတ်။ ဘုရားပုထိုး အရောင်လွှတ်ရေ၊ တောင်ပြိုရေတိမှာ မင်း
၌အကြောင်း ထုံးဟောင်းဟိပါရေ။ ဥဂ္ဂါပျံရေ၊ နဂါးချေး လွှတ်ရေ ရပ်ရှစ်မျက်နှာ
တိမ်သွေးသို့ မြင်ရေတိမှာ မင်း၊ မိဖုရား၊ မင်းသား၊ ဥပရာဇာရို့အကြောင်း။ ငလျင်
အကြိမ်တိစွာ လှုပ်ရေ။ တော်လဲရေတိမှာ ပြည်သူရို့အကြောင်း။ နတ်အ
မြောက်သံကြား ရေ၊ စနီ အင်္ဂါြုဂိုဟ်ပျံရေတိမှာ စစ်ချီစစ်ရောက်ရာရေအကြောင်း။
ကြာသပတေးကြယ်လကို ထွင်းရေ၊ ကြာသပတေးကြယ်ပျံရေ၊ လကိုထွင်းရေ
တိမှာရဟန်း၊ ပုဏ္ဏား၊ မိကြီး၊ ဘကြီး၊ ဆွေကြီး၊ မျိုးကြီး၊ မှူးကြီး၊ မတ်ကြီးရို့အ
ကြောင်း။ နန်းတွင်းသို့ မိစ ္ဆာဝင်ရေမှာ နန်းသူရို့ သိက္ခာပျက်ရေ့အကြောင်း၊ ယင်း
သို့ ထုံးဟောင်း လောကီကျမ်းတိရှိပါရေ။ ဒေသို့အမတ်ကြီးလျှောက်လီကေ ပြည့်
ရှင်မင်းက ဝိမလအမတ်ကြီးရေ လူအိုဖြစ်ချေပြီ။ ဝင်ထွက်လားလာရာ ရွှေထမ်းစင်စီး
၍လားစေဟု ဆုအခွင့် ပီးတော်မူရေ။

## ကိုးကား
ဝက်သားကောက်ညှင်းထုပ်

ဝက်သားကောက်ညှင်းထုပ်ရေ တရုတ်လူမျိုးရို့ဧ အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်ရေ။ 

## ပါဝင်ရေပစ္စည်းတိ
တောင်စွန်ဖက်ရွက်
ကောက်ညှင်းဆန်
အဆီအသားရောနီရေ ဝက်သား
ပြုတ်ထားရေ ဘဲဥဆားစိမ်
ကြက်သွန်ဖြူအမွှာကြီး
မှိုခြီာက်ပွင့်
သီဟိုဠ်စေ့
ငရုတ်ကောင်းမှုန့်
တရုတ်မဆလာ
ဆီ
ဟင်းခတ်မှုန့်
ဆား
ပဲငံပြာရည်အနောက်
ဂျင်း

## ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့်
ပထမဆုံးအနေနဲ့ကတော့ ဖက်နဲ့ထုပ်ရေ အချိန်မှာ ရေမဝင်အောင်လုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဝက်သား ကောက်ညှင်းထုပ် ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုမည့် တောင်စွန်ဖက်တိကို ရေဆီးပနာရေစင်အောင်သုတ်ပါ။ ကောက်ညှင်းဆန်တိကိုလည်း ရေဆီးပနာအသင့်ရေစိမ်ထားပါ။ အဆီအသားရောနီရေ ဝက်သားကို ရီးဆီးပနာအတုံးသေးတိတုံးကာ ပဲငံပြာရည် အနောက်၊ ဆား၊ ဟင်းခတ်မှုန့်ရို့နန့် ရောနယ်ထားပါ။

ဝက်သားမနှစ်သက်ပါက ကြက်သားကို သုံးလို့ရပါတယ်။ ပြုတ်ထားရေ ဘဲဥ ဆားစိမ်ကိုလည်း အစိပ်သေးသေးလေးတိ လှီးထားပါ။ ပုစွန်ခြီာက်ကြိုက်ရင် ထည့်လို့ရပါတယ်။ မှိုခြီာက်ပွင့်ကိုလည်း ရေစိမ်ကာ အသေးလေးတိ ဖြစ်အောင် လှီးထားပါ။ ကြက်သွန်ဖြူ အမွှာကြီးတိကို အခွံနွှာကာ လေးစိပ်စိပ်ပါ။

ကြက်သွန်ဖြူ အမွှာသေးတိနန့် ဂျင်းကိုမူ ရောပြီးညက်နေအောင် ထောင်းပါ။ အာလုံး အဆင်သင့်ဖြစ်ရင် ဆီတဖဲ့ချေကို ပူအောင်တည်ကာ ဂျင်းနန့်ကြက်သွန်ဖြူတိ ညက်နေအောင် ထောင်းထားရေတိကို ဆီသတ်ကာ ဝက်သားတိကိုလည်းထည့်ပနာနူးလာအောင် ချက်ပီးပါ။

မှိုခြီာက်ပွင့်၊ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်နန့် တရုတ်မဆလာရို့ကိုလည်း ထည့်ချက်ပီးပါ။ ဟင်းကျက်လာရေ အချိန်တွင် ရေစိမ်ထားရေ ကောက်ညှင်းဆန်တိကို ဟင်းထဲသို့ ထည့်ပနာမကျေအောင်မွှေပီးပါ။ သီဟိုဠ်စေ့နန့် ပုစွန်ခြီာက် အကောင်ကြီးရို့ကိုလည်း ထည့်မွှေပီးပါ။ ပြီးရင် အအေးခံထားပါ။

ပြီးနောက် တောင်စွန်ဖက်ကို ကတော့ပုံစံပြုလုပ်ပနာကောက်ညှင်း၊ အသား၊ မှို၊ သီဟိုဠ်စေ့နန့် ပုစွန်ခြီာက်ရို့ကို မျှအောင်ထည့်ပီးပါ။ ပြုတ်ထားရေ ဘဲဥကိုလည်း ကောက်ညှင်း အလယ်တွင်ထည့်ပီးပါ။ ထို့နောက် လုံအောင်ထုပ်ပနာကြိုးချည်ကာ ရေနွေးငွေ့ခံပေါင်းအိုးတွင် ထည့်ကာမိနစ်သုံးဆယ်၊ လေးဆယ့် ငါးမိနစ်နီးပါး ကျက်လာရေအထိ ပေါင်းပီးပါ။

ဝက်သားအဆီတိ ကောက်ညှင်းအတွင်း စိမ့်ဝင်ပြီး အသားတိနူးလာချိန်တွင် ကောက်ညှင်းထုပ်ကို ကျက်ရေအနေအထားနန့် တွိ့ပြီး အရသာဟိလှရေ ဝက်သားကောက်ညှင်းစားစရာ အမယ်တစ်မျိုးကို ရဟိပေလိမ့်မည်။
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၁၉)

## တပ်တော်ထွက်၍စစ်ချီစဉ်ဖြစ်ရေ တိတ်နိမိတ်နှစ်ချက် လျှောက်ထုံး

ဘုရင်မင်းပါကြီးရေ အထက်ပါအစီအစဉ်ဖြင့် တပ်စုံခင်း၍စစ်ထွက် ချီလာခလီ
ရေ။ ယင်းရေအခါ စီးတော်ဆင်ဇီဝစိုးရေ ကညင်သစ်တစ်ပင်ကို မာန်ဝင်၍ထိုးလီ
ရေ။ ကညင်သစ်ပင် အမြစ်ကျွတ်ထွက်ပြီး လဲလီရေ။ ထိုအကြောင်းကို ဆင်ကဲရို့
လျှောက်လာရေ။ ထိုစဉ်၌ပင် မိုးစည်းကျွန်းသူကြီး ကောင်းလှအောင်ကလည်း ငါးကျွဲ
တစ်ကောင်ဆက်လာရေ။ ထိုတိတ်နိမိတ်နှစ်ခုကို အမတ်ပညာရှိ ဝိမလလျှောက်ထုံး
ကား-

ကာလာဝက၊ ဝင်္ဂေယျနန့်၊ ပဏ္ဍာရခေါ်၊ ပေါက်ကျော်တမ္ဗ၊ ပိင်္ဂလဟု၊ စရေ
ကျော်ဟိုး၊ ဆင်ဆယ်မျိုးထက်၊ တန်ခိုးအလွန်၊ ဆဒ္ဒန်ပြောင်မြတ်၊ ပတ်ရပ်ညီညာ၊
လက္ခဏာကား၊ သန္တာစွယ်ရောင်၊ အာပေါင်စွေးစွေး၊ ဖွေးဖွေးဖြူစင်၊ ငွေစင်အလား၊
စွယ်ဖျားအညီ၊ လကျာ်ချီဧ။ နာရီနှစ်ဖက်၊ နားရွက်နှာနု၊ မစုမညွတ်၊ သရပတ်သို့၊
မပြတ်မစောက်၊ နီာက်ရှေ့ဦးကင်း၊ မစင်းမလုံး၊ ကိုယ်လုံးကျော့ရှင်း၊ ရေဆင်းညာတင်၊
လေးခွင်စက်ပန်း၊မချွန်းမပု၊ ရှစ်ခုအစွန်း၊ လဝန်းသဏ္ဍန်၊ မင်ရေခံသို့၊ အသံသွန်နည်း၊
ရေကြည်းနှစ်သွယ်၊ ညာဘယ်မရွေး၊ အပြေးအလွှား၊ နဂါးဦးချီ၊ ရာသီသုံးမည်၊ ငါး
တည်သုံးချက်၊ မုန်သက်မကြူး၊ ထိပ်ဦးလည်တိုင်၊ ကြံ့ခိုင်စွမ်းသန်၊ ရဲမာန်တည်းတည်း၊
ခြေရေးနီချက်၊ ကျောက်မျက်နီလာ၊ ပမာမခြား၊ နှာမောင်းဖျားတွင်၊ ပတ္တမြားရိပ်၊
အရောင်ဖိတ်သို့၊ အအိပ်သုံးထွေ၊ အနီလေးပါး၊ အစားသုံးချက်၊ မကွက်မသန်း၊ တောင်
ကျွန်းဇဗ္ဗူ၊ ဆင်ဟူသမျှ၊ မာနမြုပိင်၊ ဦးဆိုင်မတန့်၊ ကြောက်လန့်ရှောင်ပြေး၊ မြသွေးနှာချပ်၊၅၇
ပြီးခပ်ရာဟု၊ စက္ခုကောက်မြဲ၊ ပုလဲအာနီ စုံညီမယွင်း၊ ဆင်တိ မင်းကား၊ နီ့ချင်းမ
လောက်၊ ခြောက်ဆယ်ခန့်ကွာ၊ ယူဇနာကိုမကြာလျင်မြန်၊ နီ့ချင်းပြန်ရေ။ ဆဒ္ဒန်ပေါက်
ကျော်၊ ဆင်တော်မြတ်မျိုး၊ ဇီဝစိုးလျှင်၊ အောင်မင်္ဂလာ၊ စကြာကွန့်မြူး၊ တပ်တော်ဦးတွင်၊
ကညင်သစ်ကြီး၊ ကျိုင်းထီးတမျှ၊ ပမာဏကို၊ ငင်ချထိုးလှဲခြိမ့်သဲပဲ့တင်၊ ရှစ်ခွင်တုန်ရိုက်၊
တိုက်စက္ကဝါ၊ နှံ့စွာကြောက်မင်း၊ မာန်သွင်းအလို၊ ထိုကုလားပြည်၊ မတည်ထွားညက်၊
ပျက်မည်မလွဲ၊ ငါးကျွဲဆက်လာ၊ ဘင်္ဂါဆယ့်နှစ်၊ ပုဆစ်ညွတ်တုပ်၊ လက်အုပ်ချီမြှောက်၊
ရွှေစက်အောက်သို့၊ ပို့ရောက်လာပြီ၊ ဒီလီဖဆာ၊ ဇာတာနွမ်းညှိုး၊ ခိုကိုးမည်ချည်း၊ အလှံလှဲ
၍၊ ကပ်ဆည်းဝင်လာ၊ ရတနာတွေ၊ မိုးသို့စွေမျှ၊ ကျက်သရေစုံ၊ ရွှေဘုံရိပ်ဖွား၊ ကုလားမင်း
သွေး၊ ဆင်းငြိမ့်လေးကို၊ အရေးတော်ဖန်၊ ဆက်မည်မှန်ရေ၊ လျင်မြန်ပြီးစီး ဘုန်းနီ
မီး။

ထိုသို့ အမတ်ဝိမလလျှောက်လီကေ ဘုရင်မင်းဗာကြီးရေ လွန်စွာနှစ်သက်
တော်မူဧ။ စစ်တပ်ထွက်တော်ကပင်၊ စစ်တကောင်းမြို့ရေ ရှေးဘီတော်၊ဘိုးတော်ရို့
လက်ထက် အမတ်ဝိမလရို့အမျိုး စားရိုးဖြစ်ရေ။ အမိန့်တော်ရှိ၍ ဝိမလအမတ်အား
စစ်တကောင်းမြို့ကို မြို့စားပီးတော်မူရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၂)

## ယင်းမင်းလက်ထက် ဥပါပျံနန်းပြဿဒ်၌ကျစွာကို လျှောက်ထုံး

အိပ်မက်တော်အရ ယင်းမင်းသားကိုဖွားမြင်တော်မူရေ အခါ၌လည်း သပိတ်လုံးခန့်ဟိရေ ဥပါကြယ်စွာ အနောက်အရပ်ကပျံလာပြီးကေ နန်းတော်ပြဿဒ်၌ ကျလာ
ရေ။ ယင်းပိုင်ကျလာစွာကို အမတ်ပညာဟိ မင်းတုံးစားဝိမလလျှောက်စွာကား"အသျှင်မင်းမြတ် ဥပါကြယ်ကြီးစွာ အနောက်အရပ်က ပျံလာပြီးကေ နန်းတော်ပြဿဒ်မှာ
ထွန်းသည့်အလို့ သားတော်လက်ထက်၌ ဘုံသုံးပါးတွင် အတုမယှိ မြတ်စွာဘုရား ကောင်းကင်ခရီးနန့် မဇ္ဈိမဒေသမှ ြွကလာတော်မူပြီးကေ ဒေရက္ခပုရတိုင်း ဓညဝတီပြည်သို့ ြွကရောက်
ဖို့အကြောင်းကိုပြရေ တိတ်နိမိတ်မင်္ဂလာဖြစ်ပါရေ" ဟု လျှောက်လီကေပြည့်သျှင်မင်းကြီးက စားကျေးတစ်ြုမိပေးတော်မူလီရေ။ နီနန့်လကိုအကြောင်းပြုပနာ
သားတော်ကို စန္ဒာ သူရိယ ဆိုရေနာမည်ကို ပီးတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၂၂)

## မင်းဖလောင်းလက်ထက်မြို့သစ်ပြောင်းသင့်၊ မပြောင်းသင့် လျှောက်ထုံး

မင်းပါကြီးလွန်ပြီးနောက် မင်းလေးဆက်မြောက်၊ သက္ကရာဇ်(၉၃၃)ခုနှစ်ရောက်
ရေအခါ မင်းပါကြီးဧသားတော် ချစ်နှောင်းမင်းဖလောင်းရေ မိဖုရားသျှင်လတ်နန့်အ
တူ ထီးမွေနန်းမွေ ဆက်ခံစိုးစံတော်မူရရေ။

ထိုရောအခါတစ်နိတွင် ပြည့်သျှင်သာကီဝင်မင်းဖလောင်းကို ဟူးရာဖြူ၊ ဟူးရား
ညိုရို့က လျှောက်ထားကြရေ။ အသျှင်မင်းမြတ် မြောက်ဦးြုမို့ရေ ြုမို့သက်ကုန်ပြီ၊ ဓ
ညဝတီမြို့ဟောင်းကို တည်တော်မူသင့်ကြောင်း လျှောက်ထားရေကို ပြည့်သျှင်မင်း
ကပြောင်းကေ မည်သို့အကျိုးအပြစ်ရှိမည်ကို မှူးမတ်က လျှောက်ထားရမည်။ အမိန့်တော်
ဟိလီရေ။ ယင်းရေအခါ အမတ်ကြီး မဟာပညာကျော်လျှောက်ထုံးတင်ရေကား-

အသျှင်မင်းမြတ်။ ရှေးပညာဟိရို့ဆိုခရေ ထီးနန်းစိုက်ရာ ပဋိရူပကျရေ
စက်လေးပါးညီရေ အောင်မြေမင်္ဂလာအရပ်၌ ြုမို့တည်၍ ထီးနန်းစိုက်ရလီကေ၊
မြတ်စွာဘုရား ဓါတ်တော်မွေတော်၊ ပိဋကတ်တော်ကျမ်းဂန်၊ သီလဝန်၊ ဂုဏဝန်၊ ဆရာ
မွန်၊ ဆရာမြတ်၊ မှူးမတ်ကောင်းပြည့်စုံ၍ သာသနာထွန်းလင်းခြင်း ပြည်သျှင်မင်းဘုန်း
ကြက်သရေတိုးခြင်း၊ ကာဠာဝက၊ ဂင်္ဂေယျ၊ တမ္ဗ၊ မိင်္ဂလ-စရေ ဆင်ဆယ်မျိုးထက်
တန်ခိုးလွန်ရေ ဆဒ္ဒန်ဆင်ဖြူရောက်တော်မူခြင်း၊ ခုနှစ်ပြည်ထောင်ရေမင်းရို့
ဝပ်စင်းကြည်ညို၍ သမီးရတနာဆက်သရောက်ရှိခြင်း၊ ရွှေငွေကျောက်သံပတ္တမြား
ပွားတိခြင်း၊ ရန်သူမျိုးငါးပါးရို့ မဖျက်ဆီးနိုင်ရာ၊ ရန်မာန်တကာရို့ကို အောင်မြင်ခြင်း၊
ပညာဟိရို့မှာရေ စကားထုံးပုံအရ။ ပတဝိကုမ္ဓိမင်္ဂလ စကုမဟာလာဘဟု ကျမ်း၆၇
ဂန်၌လည်း ထွက်ရှိပါရေ။ မြောက်ဦးမြို့တည်စကရေ ယခုတိုင် ရန်သူဖျက်ဆီးနိုင်
ဘူးရေ မရှိပါ။ ထိုမင်္ဂလာလေးပါးပြည့်စုံစွာနန့် တိုင်းပြည်သာယာ သတ္တဝါရို့ငြိမ်းချမ်း၊
ဥတုရာသီ ပြောင်းညီ၍ သာသနာတော်ထွန်းလင်းလျှက်ပင် ဖြစ်ပါရေ။ သတ္တဝါရို့ တ
ရားလွတ်လီ၍ မင်းမသမာ စိုးလာရေမြို့ရွာကို ပြောင်းရေမူလျက် သာယာမြဲမ
ဟုတ်။ မြို့ပြောင်းတိကေ ပြည်သူရို့ မီးသို့ပူရေသာ ရှေးသူဟောင်းအဆဟိပါရေ။
ငြိမ်းချမ်းသာယာစွာ ပြည်သူရို့အား ရင်တော်သားကဲ့သို့ အုပ်စိုးစံတော်မူပါ။

တစ်ကြောင်းမှာလည်း အာကာမိုးလတ်၊ နက္ခတ်နေလ၊ နဝတာရာ၊ ရှစ်ဖြာြုဂိုလ်
လား၊ ြုဂိုဟ်စား၊ ြုဂိုဟ်စု၊ ဥတုသုံးလီ၊ ရာသီသုံးရပ်၊ နေကြပ်လပုတ်၊ မြေလှုပ်တော်လဲ၊
နတ်ပွဲအမြောက်၊ ပစ်ဖောက်အသံ၊ ဥပါပျံနန့်၊ ရေးထန်မိုးစွေ၊ နေလည်းနှစ်စင်း၊ လ
တွင်းကြယ်လား၊ နဂါးစက်နတ်၊ တောင့်ခတ်ဖီလာ၊ ယတြာနန့် ဇာတာစန်းလက်၊ ြုဂိုဟ်
ပျက်ငှက်ယုတ်၊ စုန်းဘုတ်တစေ ္ဆ၊ ဖွတ်ေြွမပျားစွဲ၊ မြေကွဲတိမ်ခို၊ မိုးြုကိုးလောင်မီး၊ ရေ
စီးညာဆန်၊ မြတ်မွန်ပုထိုး၊ အခိုးရောင်ခြည်၊ ထွက်ရေထုံးဟောင်း၊ နိမိတ်ပေါင်းမှာ၊
လောကီသာတည်း၊ ပညာဝေဖန်၊ အမြင်သန်မှ၊ သုတကဝိ၊ အသိမြောက်မြား၊ တရားကို
သာ၊ လိမ္မာနိစ္စ၊ သာမိနဇာတ်၊ ထုံးမှတ်သင့်စွ၊ သီလဝမင်း၊ နှလုံးသွင်းသို့၊ ရန်တင်းပယ်
ေြွခ၊ ပျောက်ရလီရေ၊ မှန်ပေမုချ၊ ယွင်းမခွဆိုရေ စကားဟိပါရေ။
လောကီမှုဆိုသမျှ၊ သူတော်ကောင်းကို အပြစ်မြုပနိုင်ပါဟု အမတ်မဟာပညာ
ကျော်လျှောက်လီရာ ပြည်သျှင်မင်းကြီးလည်း အလွန်ြုကိုက်တော်မူလီရေ။ အမတ်ကြီး
သို့ စားကျေးတစ်ြုမို့ ရမ်းဗြဲငယ်ကို ထပ်၍ပီးတော်မူရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၂၇)

## အကျင့်ပျက်မိဖုရား ရှင်နှောင်းအရေးတွင်ကယ်မရေ လျှောက်ထုံး

တရံရောအခါမူလည်း မြောက်မိဖုရားရှင်နှောင်းရေ မိန်းမစိုးမော်လိပ် ကုလား
တစ်ယောက်ကိုဆေးပီး၍ အင်္ဂါစုံအခါ ယဉ်ပါးကြလီရေ။ ထိုအခါ မိစ ္ဆာနတ် နန်းသို့ဝင်
၍ခြောက်လှန့်ရေ။ လင်ကောင်ပိုးငှက်ဆိုးရေ မင်းစက်တော်ခေါ်ရေ အဆောင်သို့ဝင်
၍ မြည်ရေ။ မင်းသုံးမင်းဆောင် ကျိုးပျက်ရေ။ ထိုအကြောင်းကို မင်းကြီးမေးတော်မူ
ရာ အမတ်ကြီးမဟာပညာကျော် လျှောက်ထုံးကေကား-

အရှင်မင်းမြတ်။ ။ဘေးတော်ရာဇိန္ဒမင်းရေ ဥယျာဉ်သို့ထွက်တော်မူရာ၊ ရထား
တော် ဝင်ရိုးကျိုးလီရေ။ ထိုအကြောင်းကို အမတ်ကြီးစိတ္တဝရ လျှောက်လီရေ့ထုံး
၌ အဆိုကေကား-

ရာဇာဒေဝီ- မင်းမိဖုရားရို့ရေလည်းကောင်း၊ ရာဇပုတ္တိ- မင်းဧ သားသမီးတော်
ရို့ရေလည်းကောင်း၊ ဟိနေန- ယုတ်ရေ၊ ကုလေန- အမျိုးနန့်၊ သံခါသေတိရောယှက်ပေါင်းဖေါ်မိအံ့။ ရညော- မင်းဧ၊ ပရိဘောဂေါ- အသုံးအဆောင်ရေ၊ ဘိဇ္ဇတိကျိုးပျက်ယွင်းယိုတတ်ဧ။ မိစ ္ဆာဒေဝါဒယော- မသမာရေ မိစ ္ဆာနတ်ဆိုး၊ လင်ကောင်
ပိုးငှက်ဆိုး စရေရို့ရေ၊ ရာဇနိဝေသနံ- မင်းဧနေရာ နန်းတော်တိုက်ခန်းသို့၊ ပဝီ
သတိ- ဝင်ရောက်တတ်ဧ။

ဒေပိုင်လျှောက်လီမူ ထိုမင်းကြီးရာဇိန္ဒရေ မည်သို့မဆိုနေတော်မူ၍ မင်းဧ
ပရိယာယ်ဖြင့် စူးစမ်းတော်မူရာ သမီးတော်သုဝဏ္ဏကုမ္မာရီရေ စောင်းသမားနန့်ယဉ်
ပါးကြောင်း သိတော်မူလီရေ။

ဒေပိုင်ထုံးဟောင်းလာရေကိုထောက်ကေ ယခုလည်း အကြောင်းထင်လာပြန်
ရေ။ နန်းသူရို့သိက္ခာ မထိန်းဆိုရန်ရှိချေပြီထင်ပါရေဟု လျှောက်လီကေ မင်းကြီး
လည်း ခပ်မဆိက်နေတော်မူရေ။ အကြောင်းကို စုံစမ်းတော်မူရေအခါ မိဖုရားနန့်
ကုလား မှားကြောင်းသိတော်မူလီရေ။ ထိုအကြောင်းကို အမတ်ကြီးသို့ ပြန်ဆိုတော်
မူရာ အမတ်ကြီးလျှောက်ရေ ထုံးမူကား-

ဘုန်းကျက်သရေ ကြီးမြတ်တော်မူရေအရှင်မင်းကြီး။ ရှေးပညာရှိရို့ ဆိုခရေ
ကျမ်းဂန်၌လာရှိရေမှာ-

ဣတ္တိ-မိန်းမရို့ရေ၊ ဝါမောရာဂေါဒ-ရာဂကိုလုံ့လထုတ်ခြင်း၌၊ ပူရိရေယောကျာ်းထတ်၊ ဒွေဂုဏံ- နှစ်ဆလွန်ဧ။ ပဒုရာပိ-စဉ်းလဲခြင်း ကောက်ရေဉာဏ်၌
ကား၊ စတုဂုဏော-လေးဆလွန်ဧ။ ခလေခလဿ- ြုပတတ်ရေအမှုရို့၌ကား၊ ဆ
ဂုဏော-ခြောက်ဆလွန်ဧ။ ကာမဂုဏော-ကာမဂုဏ်၌တပ်မက်ခြင်းဖြစ်ရေကား၊ အဌ
ဂုဏော-ရှစ်ဆလွန်ဧ။ သဗ္ဗနဒီ- ခပ်သိမ်းရေမြစ်ရို့ရေ၊ ဝင်္က-ကောက်ကွေ့လျက်
သာရှိရေဧ၊ သဗ္ဗဝနာ-ခပ်သိမ်းရေတောသို့၌၊ ကုဿ-သစ်ပင်ရို့ရေ၊ ဝင်္ကကောက်ကွေ့ဧ။ သဗ္ဗေ-ခပ်သိမ်းကုန်ရေ၊ ဣတ္တိ-မိန်းမရို့ရေ၊ ဧကနေဝ-မိမိအလို
ရှိရာ တစ်ယောက်ရေသူနန့်တွိ့ကေ၊ ဝင်င်္က ံ-ကောက်ကွေ့ ဖောက်ပြန်တတ်ဧ။
ယင်းသို့ ကျမ်းဂန်လာပါရေ။ တရားတော်မှာလည်း သစ္စာလေးပါးတွင် သမု
ဒယသစ္စာရေ တဏှာအမြစ်၊ ထိုသမုဒယသစ္စာတဏှာဧအမြစ်ကို မဖြတ်နိုင်ကြ၍ သတ္တဝါ
ရို့ သံသရာရှည်ရေ။ ယင်းပိုင်းမိုက်မှားလျှက် အစဉ်လာခရေ-အဝိဇ္ဇာနန့်တဏှာ မူလ
သဘာဝရို့ကြောင့်ြုပုကြရေ ထိုသူရို့အပြစ်ကို ထိုသူရို့နန့် ပျောက်စေရပါမည်။ တရား
၌လိမ္မာရေ၊ ပညာရှိရေ သူတော်ကောင်းမည်ရေ သူတစ်ထူးြုပုရေအပြစ်ကို
သိကေလည်း ပြန်၍ြုပပြင်ခြင်းမရှိ၊ သူ့ထိုက်သူသာ ရှိသင့်ပါရေ လျှောက်လီကေပြည့်သျှင်မင်းကြီးလည်း ထိုသူနှစ်ဦးကိုမည်သို့အပြစ်မပီး၊ မ ိဖုရားနန့်ကုလားကို မာန်
အောင်သို့ ပို့ထားရုံမျှသာ ြုပုတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၂၈)

## မင်းဧသားတော်လတ် သံတောင်စားအပြစ်ကျူးလွန်ရာတွင် လျှောက်ထုံး

တရံရောအခါ သားတော်အလတ်၊ သံတောင်စားငစုန်ရေ သံတောင်ရွာအရေ
သားတစ်ယောက်ကို အသေသတ်လီရေ။ ထိုအကြောင်းကို မင်းကြီးကြားသိလီရေ။
ထိုအခါမင်းကြီးက သံတောင်စား ငစုန်ငယ်ရေ ပြည်သူရို့အားနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ရာ
မည်သို့စီရင်ထုံးရှိသနည်းဟု အမတ်ကြီး မဟာပညာကျော်သို့ မေးတော်မူလီရေ။
ယင်းရေအခါ အမတ်ကြီး လျှောက်ထုံးကေကား-

အရှင်မင်းမြတ်။ ။သားတော်သံတောင်စားရေ ခမည်းတော် အာဏာကိုြုပိုင်
လျက်၊ အာဏာပိုင် အစိုးရြုပရေတစ်ရပ်၊ နောင်တော်တိ မြုပုကျင့်ဝံ့ရေအမှုကို ြုပု
ကျင့်ရေဖြစ်၍ နောင်တော်တိကို ကျူးလွန်ရေလည်း တစ်ပြစ်၊ မှူးမတ်ပြည်သူရို့ကို
မခန့်မလေး ဆိုးသွမ်းရေလည်းတစ်ချက်၊ ပြည့်သျှင်မင်းမှတစ်ပါး ပြည်သူရို့ဇိဝိတိန္ဒြေ
ကို မပိုင်ချေ။ ရှေးထုံးရှိလျက် မတည်။ ရှေးထုံးစံဟောင်းတိကိုဖျက်၍ ကျင့်ရေလည်း
တစ်မှု၊ ဤသို့အပြစ်လေးပါးထိုက်ရေ သားတော်ဖြစ်ပါရေ။ လျှောက်လီကေစားကျေးမြို့ရွာဥစ္စာ ကျေးကျွန်တိကို သိမ်းလီရေ။ ဝမ်းဝရုံနန့် မြုံရို့နေရပ် မရိပ်
ချောင်းညာ ဝေလာတောင်သို့ သားတော် သံတောင်စားကို ပို့တော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၂၉)

## သူဌေးခွန်သာကြီး သားသမီးအမွေမှု ဖြတ်ထုံး

မင်းဖလောင်းကြီးစိုးစံစဉ် မိုးစဲကျွန်းတွင် သူဌေးခွန်သာကြီး သေလွန်လီရေ။
ထိုအခါတစ်မိတည်းသား ယောကျာ်းငါးယောက်၊ မိကွဲသားသမီး နှစ်ယောက် ကျန်ရှိခ
ရေ။ ထိုသားသမီးခုနှစ်ယောက်ရို့ အမွေခွဲဝေမှုတရားကို တရားသူကြီးလေးဦး စီရင်
ချက်နန့် မပြီးလိုကြ၍ ပြည့်သျှင်မင်းကြီးထံ အယူခံမှု ဝင်ရောက်လျှောက်ထားလာကြရေ။
ပြည့်သျှင်မင်းကြီးရေ အမှုကိုကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်တော်မမူ၊ အမတ်ကြီးမဟာပညာကျော်
သို့ လွှဲအပ်ဆုံးဖြတ်စေတော်မူရေ။ ထိုအခါ အမတ်ကြီး စီရင်ဆုံးဖြတ်လီရေ့ထုံးမူ
ကား-

တရားသူကြီးရို့စီရင်ရေ ဓမ္မသတ်ထွက်၌ အနိမ့်အမြင့် အခွဲအဝေဟူသမျှတွင်
အမှားတစေသာတိရေ။ ထိုဓမ္မသတ်စာကို ရှေးပညာရှိရို့စွန့်ခကြောင်း ကျမ်းဂန်လာ
ရေ၊ အမှန်ကိုသိတတ်ဆိုတတ်မှ ပညာဓမ္မသတ်မှန်ဖြစ်ရေ။ ထိုစာဓမ္မသတ်တိမှာ
သညာအက္ခရာမျှသာ အမှားတိ၍ အမှန်နည်းရေ။ အကြောင်းမူလည်း၊ အကယ်၍
သူဌေးခွန်သာကြီးရေ သူပုန်သူကန်ြုပလျက် အရှင်မင်းကြီးအား ပြစ်မှားလီကေ၊
မယားကြီးသား၊ မယားငယ်သားဟူ၍ အမွေစားဓမ္မသတ်ထွက်အလိုက် ခွဲခြားပြီးအပြစ်
မပီးချေ၊ သားချင်းအတူ သာသေလည်းသေချင်း၊ ရှင်လည်းရှင်လျှောက်၊ မင်းပြစ်ရောက်
ရရေ။ ယင်းပိုင်းရေအကြောင်းကြောင့် မိဘဆိုးသွမ်းလီရာ သားသမီးရို့ ဇိဝိတိန္ဒြေမှ
တုံကေလည်း ကင်းရလီရေ။ ထိုသို့ဆိုးမွေ ခံရရေထုံးရှိလျက်၊ ကောင်းမွေ၌လည်း
ထိုနည်းအတူသာ ခံယူကြစေ။ စီရင်လီကေ နွေကာလစင်ဖြစ်လျက်မိုးကြီး ရေးထန်
စွာ ရွာလီရေကြောင့် ပြည့်သျှင်မင်းကြီးက အမတ်ကြီးသို့ ပတ္တမြားလက်စွပ်တစ်ကွင်း
တရားဆု ချီးမြှင့်ပီးသနားတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၃)

## စန္ဒသူရိယမင်းကတ်ီးလက်ထက်မြေလှုပ်၊ ဂြိုလ်လားမညီ၊ ပျားစွဲရေ့ လျှောက်ထုံး။ (သက္ကရာဇ် ၉၇-၁၄၉)

သက္ကရာဇ်(၉၇)ရောက်ရေအခါ ခမည်းတော်သီရိရာဇာမင်းကတ်ီး လွန်တော်မူလီရေ။ ယင်းအခါသားတော်စန္ဒသူရိယ အိမ်ရှေ့မင်းရေ မိဖုရားစန္ဒိမာလာ
နန့်ခမည်းတော်အရိုက်အရာ ရွှေထီးရွှေနန်း သိမ်းမြန်းစိုးစံတော်မူလီရေ။ သက်တော်ငါးဆယ့်ငါးနှစ်ဟိရေအခါ မြေပြင်းစွာလှုပ်ရေ။ ြုဂိုလ်လားမညီ ဆုတ်တက်နီရေ။ နန်းတော်မှာ ပျားစွဲရေ။ ယင်းသို့အတိတ်သုံးပါးဖြစ်ရေကို ပညာဟိအမတ်မျိုး တောင်
ကုပ်စားအမတ် ဓမ္မဇေယျလျှောက်ရေကား အသျှင်မင်းမြတ် မြေလှုပ်ရေအလိုဓါတ်လီးပါးအခိုးဖြင့် ဥတုသုံးပါး၌ ခိုက်ရေအခါ ကြိမ်လတ်မူ မြေတုန်လှုပ်မြဲဖြစ်ပါရေ။ြုဂိလ်ဆုတ်တက်မညီ ဖြစ်ရေမှာလည်း နက္ခတ်နှစ်ဆယ့်ခုနှစ်လုံးစရေ အတွင်းတာ
ရာ၊ အပြင်တာရာကတ်ယ်ရို့ရေ နီအားပဌာနြုပလျက်လားကတ်ရာ နီရေ ဒဏ္ခိဏယဉ်၊ဥတ္တရယဉ်၊ အလား၌လွန်ပြီးကေလားရေ လရက်ရပ်ပြီးကေနီရေ နာရီ၊ ဗီဇနာ၊ ခရာရို့၌နက္ခတ်တာရာရို့ရေ လကိုယှဉ်လျက်လားမြဲ မပြုမလိုက်နိုင်ရာဟိဧ။ ယင်းသို့အဖြစ်ကို
အစိတ်အဖြာမသိနိုင်ရေသူရို့ရေ ြုဂိလ်လားဆုတ် တက်သမုတ်လီပြီးကေ ပြက္ခဒိန်လာရေ့အလိသာဖြစ်ရေ။ မင်း၌တစ်ခုလည်း အပြစ်မဟိ။ နန်းတော်မှာ ပျားစွဲရေအလို ယင်းပျားရေအရည်ကိုထားခပြီးကေ ပျံလီရေ ပြည့်သျှင်မင်းကို တိုင်းတစ်ပါးက အထူးထူးရေ
လက်ဆောင်ဘဏ္ဍာအသွင်း ရောက်လာလိမ့်မေ။ အိမ်မဖွဲ့ပျံရေလည်းကောင်း၊ အိမ်ဖွဲ့ပြီးကေ
အရည်ကို စုပ်ယူပျံရေလည်းကောင်း၊ ပျားပျံရေအရပ်ကို တူရူြုပုပြီးကေ ခေါင်းဆေးတော်မူရပါဖို့။

ယင်းပိုင်လျှောက်လီကေ သက်တော်ငါးဆယ့်နှစ်နှစ်တွင်း အဘိက်သိတ်ခံတော်မူပြီးကေ စန္ဒသူရိယမင်းကြီးရေ မိမိပိုင်တော်မူရေနိုင်ငံတိ၌ စေတီ၊ တန်
ဆောင်၊ ဘုရား၊ တံတား၊ ကျောင်း၊ ဇရပ်တိတည်ကာ သက်တော်စေ့ ကောင်းမှုြုပုတော်မူရေ။ ပညာဟိအမတ်ဓမ္မဇေယျကို အဖဝိမလစားရေ မင်းတုံးမြို့ကို ထပ်မံပြီးကေ စားကျေးပေးတော်မူလီရေ။ 
ဆွေးနွေးချက်
မြတ်စွာဘုရားသျှင်ဧ ဘိုးတော်၊အဉ္စနမင်းရေ မဟာသက္ကရာဇ် ၈၆၄၅ ခုနှစ်
ကို ကာဝစနေ ́ကိန်းဆိုပြီးကေ (၂)ခုြွကင်းထားပြီးဖြိုရေ။ ရခိုင်ပြည် ရာလမာဟုမင်းနန့်
ထီးနန်းခေတ်ြုပိုင်ကျပါရေ။ ရာလမာဟုမင်းရေ တကောင်းအဘိရာဇာအနွယ်
ကံရာဇာကြီးမင်းဆက်(၂၄) ဆက်မြောက်ဖြစ်ရေ။ စန္ဒာသူရိယမင်းဧ ခမည်းတော်
သီရိရာဇာမင်း၌ ပြဆိုခရေ သက္ကရာဇ် (၆၇-၉၇)ရေဘိုးတော် အဉ္စနမင်းြုဖိုခရေသက္ကရာဇ်မှစတင်ရေတွက်ခြင်း ဖြစ်ရေ။ ၎င်းသက္ကရာဇ်(၁၄၈)သို့ရောက်ရေအခါ
ပထမသင်္ဂါယနာတင် အသျှင်မဟာကဿဖရေ သာသနာသက္ကရာဇ်နန့်ညီစီရန် (၁)ခုြွကင်းထားပြီးဖြိုရေ။
ရာဇဂြိုဟ်ပြည့်သျှင် အဇာတသတ်မင်းလက်ထက်ဖြစ်ရေ။ ရခိုင်ပြည် စန္ဒသူရိယ
မင်းနန့်ထီးနန်းအပြိုင်ကျရေ။ စန္ဒသူရိယမင်းရေ သက္ကရာဇ် ၉၇ တွင်နန်းတက်ပြီးသက်(၅၂)၊ သက္ကရာဇ် ၁၄၉ ခုတွင် နတ်ရွာစံခရေ။ သက္ကရာဇ် ၁၄၈ကိုဖြိုရေနန့်
ကြုံ ပြီးကေ ဖြိုြုပီးသက္ကရာဇ်(၂)ခုတွင်နတ်ရွာစံရေဟု မှတ်ရပါဖို့။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၃၀)

## ပြည်သူဆင်းရဲသားရို့အမွေကို မင်းရို့ ခံသင့်၊မခံသင့်လျှောက်ထုံး

မင်းဖလောင်းကြီးလက်ထက်တော် တရံရေအခါမူလည်း၊ စစ်တကောင်းြုမို့တွင်
သူဌေးဦးစီရာလီ သေလွန်လီရေ။ ထိုရေအခါ စစ်တကောင်းြုမို့စားလာရောက်ပြီး၊
ဦးစီးရာလီတွင် အမွေခံသားမြေးမရှိကြောင်း လျှောက်ထားလီရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းကြီးက
ပြည်သူဆင်းရဲသားရို့အမွေကို မင်းခံစားသင့်ရေ၊ မခံစားသင့်ရေကို အမတ်ကြီးအား
မေးတော်မူလီရေ။ ထိုအခါ အမတ်ကြီးမဟာပညာကျော် လျှောက်ထုံးကေကား-

အရှင်မင်းမြတ်။ ဘုရားလောင်းမင်းကောင်း၊ မင်းမြတ်၊ သာကီဝင် နွယ်တော်စဉ်
လာအကြောင်း ထုံးဟောင်းကျမ်းဂန်၌ရှိပါရေ။ ပြည်သူရို့လုပ်ခွန်ထွက် ဆယ်ဘို့တစ်
ဘို့ကိုသာ မင်းရို့ဘဏ္ဍာခံထိုက်ကြောင်း ရှေးအမှာရှိပါရေ။ ပြည်သူရို့ သာမိက ခတ္တိယ
အစိုးရရေမြေရှင်ဖြစ်လျက် မင်းမျိုးမဟုတ်ရေသူရို့ဧအမွေကို ခံယူထုံးမရှိပါ။ ရေမြေ
ပိုင်မင်းဖြစ်လျက်ဆင်းရဲသားရို့ အမွေကိုခံယူချေကေ၊ ဝိလုပ္ပန္န-လုယက်ဖျက်ဆီး၍
မင်းမူရေမင်းမျိုးရို့ ခံယူရေထုံးလည်း ကျမ်းဂန်တွင်ဆိုလျက်ရှိပါရေ လျှောက်လီ
ကေ ပြည့်သျှင်မင်းမြတ်အမိန့်တော်ရှိရေကား-ငါရို့မှာလည်းသားမြေးမရှိ မင်းဆွေ
မင်းမျိုးရို့ မင်းရိုးမပျက် ထီးနန်းတက်ရရေ။ ဆင်းရဲသားရို့မှာလည်း ယင်းပိုင်းအလျောက်
သားမြေးမရှိမူ၊ ဆွေမျိုးအမွေခံရာရေ။ သူဌေးဦးစီရာလီ အမွေကိုဆွေမျိုးရို့က ခံယူစေ
အမိန့်တော်ရှိလီကေ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌စိုက်ရေ ကနက္ကဒန်ထီးဖြူ ပွင့်လီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၂၅)

## မင်းဖလောင်းလက်ထက် မရုစား ငစနေအားအပြစ်မှလွတ်စေရေ လျှောက်ထုံး

တရံရောအခါမူလည်း၊ ပြည့်သျှင်မင်းကြီးရေ ငယ်ကျွန် ငစနေကို မရုစားအရာ
ပီးတော်မူရေ။ ငစနေရေ စားကျေးမရုသို့ ထွက်လားလီရေအခါ မင်းသုံးမင်း
ဆောင် ရွှေကွမ်းချပ်ကိုဆောင်၍ စားသုံးလီရေ။ ထိုအကြောင်းကို မင်းကြီးကြားသိ
တော်မူရာ ငစနေကိုခေါ်တော်မူရေ။ ကျေးစားအရာမှနှုတ်ပြီးကေ၊ မင်မပီးမူလျက်
မင်းသုံးမင်းဆောင်ကို သုံးရေ။ အပြစ်လိုက်စီရင်မည်ရှိရာ အမတ်ကြီးမဟာပညာ
ကျော်လျှောက်ရေကား-

အရှင်မင်းမြတ်။ ။အနဘိက္ခိ-သဘင်ရေလည်းကောင်း၊ ကတပတာ-သတ်ပုတ်
ခြင်းကို အလိုရှိရေသူလည်းကောင်း၊ ပညာသဝံ- ထိုးထွင်းသိတတ်ရေပညာမရှိ။
ဆိုမိဆိုရာနန့် သူ့အတင်းကို ပုတ်ချပြောတတ်သူလည်းကောင်း၊ ဗုဒ္ဓသာသနံ-သာသနာ့
ဝန်ထမ်းရဟန်းဖြစ်လျက် ထိုးထွင်းလက်ဖွဲ့၊ ဆေးဝါးမန္တရားကိုလေ့လာရေ ရဟန်း
လည်းကောင်း၊ အမစ္စော-အမတ်ဖြစ်လျက် မင်းသုံးမင်းဆောင်ကို အလိုရှိခြင်းလည်း
ကောင်း၊ မဇ္ဇပါနံ- သေရည်သေရက်ကြိုက်တတ်ရေသူလည်းကောင်း၊ ရာဇာမင်းဧ
အချစ်ကို ယုံရေသူလည်းကောင်း၊ သိံင်္ဂ- ဦးချိုရှိရေသတ္တဝါရို့နန့် ရောနှောကျွမ်း
ဝင်ြုပတတ်ရေသူလည်းကောင်း၊ အဌ- ထိုရှစ်ယောက်ရေသူရို့ရေ၊ ဥမ္မတ္တကောသူရူးအဝင်တည်း။
ရာဇာဗလံတုသမစ္စော ဝေဿဝတော။ ရာဇာမင်းရို့၊ ဗလံ-အားြုပရရေ၊
ဝေဿဝတော-နတ်နန့်တူရေ၊ စတု-လေးယောက်ရေဝင်းမှူး၊ အမတ်ရို့သာကေ၊၇၈
သံလျက်လက်စွဲ၍၊ ရာဇာ-မင်းနေရေနန်းတော်သို့ ဝင်စေရာရေ။ ဗဟုသုတ လော
ကီပညာကိုလိုကေ၊ ဝိဇ္ဇာမန္တာန်ကိုတတ်ရေသူထံ ဆည်းကပ်ရာရေ။ ရာဇမစ္စေ-
မင်းချစ်စေလိုမူ၊ ဣစ ္ဆာဂတော- မင်းအလိုရှိရေအမှုကို ရွက်ဆောင်ရာရေ။ သစေသူတပါးရို့မူကား၊ ပေသနေ- စေပါးရေအခွင့်၌၊ ဇာနေယျ- စုံစမ်းဆင်ခြင်ရာရေ။

အရှင်မင်းမြတ်။ ။အနီးထားအပ်ရေသူ၊ အဝီးလွှတ်အပ်ရေသူ၊ ထိုနှစ်ဦး၌
အဝီးထားသင့် သူအားအပါးအနီး၌ထားချေကေ မင်းရိပ်မင်းခြည်၊ မင်းနေမင်းလား၊
မင်းပါးမကျွမ်း ဟော့ရမ်းသွမ်းသွပ်လီရာရေ။ အနီးထားသင့်သူအား အဝီး၌
ထားချေကေ- မင်းကျွမ်းဝင်၍ မဆင်မခြင် ကျင့်တတ်ပါရေ။ ရှေးပညာရှိရို့စကား
တွင် မင်းကလွန်ကေ မာန်ကိုသိမ်းသင့်ကြောင်း ဆိုပါရေ။ လျှောက်လီကေ ငစနေကို
အပြစ်မှချမ်းသာပီး၍ အတွင်းသုံးမြဲ သုံးတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၃၃)

## ရဟန်းတစ်ပါးဧ ရွှေငွေအမွေမှု ဖြတ်ထုံး
တရံရောအခါ၌ ကျောင်းနေပုဂ္ဂိုလ် ရဟန်းတစ်ဦး သေလွန်လီရေ။ ထိုရဟန်း
၌ ငွေအသပြာနှစ်ထောင်၊ ရွှေအသပြာတစ်ရာ ကျန်ဟိခရေ။ ထိုဥစ္စာကို ရဟန်းမိဘ
ဆွေမျိုးရို့ကလည်း ရလိုရေ။ ကျောင်းနေ ရဟန်းသာမဏေရို့ကလည်း ရလိုရေ။
ကျောင်းတကာရို့ကလည်း ရလိုရေ။ သုံးဦးသားရို့ အလုအယက် အငြင်းအခုံဖြစ်လျက်
မင်းကြီးထံ လျှောက်ကြလီရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းက အမတ်မဟာပညာကျော်သို့ အပ်လီ
ရေ။ အမတ်ကြီးစီရင်ရေထုံးမူကား-

ရတနာသုံးပါးအဝင်ဖြစ်ရေရဟန်းသံဃာရို့၌ ဘုရားရှင်ခွင့်ြုပကေမူရေမှာဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ စတုမဓုစရေ ဆေး၊ ဤလေးပါးကိုသာ သုံးဆောင်အပ်
ကြောင်း၊ ထိုမှတပါး ဂဟာပဏစရေရွှေတိမှာ ဘိက္ခုသံဃာသံသရာကို ကြောက်
တတ်ရေချစ်သားရဟန်းရို့၊ နကမ္ပတိ-မအပ်ပြီ။ ပညတ်တော်မူခရေ ကျမ်းဂန်နန့်
အညီ ကဟာပန-စရေ ရွှေငွေတိကို ဆည်းပူးထားခရေမှာ ဘုရားအာဏာတော်
ကိုဆန်၍ ကျင့်ရေ။ လူရို့၌ မင်းအာဏာကိုဆန်ကေ မင်းဒဏ်ထိုက်ရာရေ။ ရဟန်း
ရို့မှာလည်း ဘုရားအာဏာတော်ကို ဆန်ရေသူရို့ရေ၊ သာသနပစ္စတ္တိက- သူ
ယုတ်ရတနာသုံးပါးအဝင် သံဃာမဟုတ်၊ လူဖြစ်လီပြီ။ လူကဲ့သို့ သြုဂိုလ်ရမည်။
ယင်းပိုင်းအမွေ ရွှေငွေစရေ ကဟာပဏရို့မှာ ထိုသူဟိစဉ် ရဟန်း၊သံဃာတော်အ
မှတ်ဖြင့် လှူမိကြလီရေ။ အလှူမမြောက်၊ လူချင်းပီးသကဲ့သို့သာဖြစ်ရေ။ မိမိရို့
ပီးရေ ဥစ္စာထင်ရှားဟိကေ အသီးသီးယူကြစေ။

ထိုသူအလျှောက် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရှာမှီး၍ရရေ့ ကဟာပဏစရေ ရွှေငွေ၉၆
ဟိရစ်ရေတိမှာ ထိုသူနန့်အတူနေရင်း စီးပွားရှာဘက်ရဟန်းရို့ အမွေကိုလိုလျင် လူ
ဝတ်လဲ၍ ထိုသူမိဘသားချင်းရို့နန့် ညီမျှခွဲဝေယူကြစေ။
ရဟန်းသုံးဆောင်ထိုက်ရေ ပစ္စည်းလေးပါးမှာမြတ်စွာဘုရား ပညတ်တော်မူ
ရေသိက္ခာတော်ကို ကြည်ညိုစောင့်ထိန်းရေ ရဟန်းသံဃာရို့ က ခံယူသုံးဆောင်စေ။
ကျောင်းဒကာမှာ မလပ်စေ။

ယင်းသို့စီရင်ရေအခါ အမတ်ကြီးရှေ့ မင်းရင်ပြင်၌ ပန်းပေါက်ပေါက်ရို့ရေ
ကြဲလျက်ကျလတ်ကေ ပြည့်သျှင်မင်းကြီးလည်း အလွန်ကြည်ညိုလျက် ထွက်စည်၊ဝင်စည်
ကို အမတ်ကြီးသို့ တရားဆုပီးတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၃၄)

## ငွေအိုးတွိ့ရာ အဝေမညီမှု ဖြတ်ထုံး
တရံရောအခါ လူတစ်ဦးရေ ငွေအိုးဟိရေ စာညွှန်းကိုရရေ။ မိမိ မလား၊
တစ်ယောက်ကို လွှတ်လီရေ။ ထိုသူရေလည်း လူတစ်ဦးအား ငါးသပြာပီးမည်
ဆေးမြစ်တူးရန် လိုက်ခပြော၍ ခေါ်လားလီရေ။ စာညွှန်းရာအရပ်သို့ရောက်ရေအ
ခါ လူငှားကို တူးစေရေ။ ထိုအခါ ငွေသပြာသုံးထောင်ပါဟိရေငွေအိုးကို ရလီရေ။
ထိုသူသုံးဦးရို့ ငွေသုံးထောင်ကိုခွဲဝေယူရန် မညီမညွတ်ဖြစ်ကြလီရေ။ ထိုပုစ ္ဆာမှုနန့်
မင်းထံရောက်ကြလီကေ ပြည့်သျှင်မင်းက မဟာပညာကျော်သို့အပ်၍ စီရင်စေရာ
အမတ်ကြီးစီရင်ရေထုံးကေကား-

ရေပိုင်မြေပိုင်တွင် ရသမျှဥစ္စာ မင်းဘဏ္ဍာနန့်မကင်း။ ဆယ်ဘို့တစ်ဘို့ မင်းနန့်ထိုက်
ရေ။ ရရေသပြာ ၃၀ဝ၀ မှ ၃၀ဝ-အသပြာကို မင်းဘဏ္ဍာ ဆက်သွင်းသင့်ရေ။
ထိုမှကျန်ရေအသပြာရို့မှာမူကား-မည်ရေ့အရပ်မှာဟိရေ ညွှန်ရေသူရေ အမိ
အဘနန့်တူရေ။ ငါးသပြာလိုခင်လိုက်ရေသူမှာ ကျွန်နန့်တူရေ။ ထိုသူတစ်ကိုယ်ဖိုး
ငါးသပြာရသင့်ရေ။ ညွှန်ရေသူနန့်လားရေသူရို့မှာ ဆိုးတူကောင်းဖက်၊ မကွဲသင့်။
အညီအမျှခွဲဝေယူကြစေ။ ဤသို့စီရင်လီကေ ကနက္တဒန်ထီးဖြူ အလိုလိုပွင့်ရေ။ ထို
အကြောင်းကို ပြည့်သျှင်မင်းကြီးသိလီရာ အမတ်ကြီးကို မယားအတွက် မိဖုရားလတ်
အဆောင်အရွက် တရားဆုပီးပြန်လီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၃၆)

## သီဟိုဠ်ကျွန်း သူဌေးဧအဘိုးလက်ထက်ကမြီဟောင်းအမှု ဖြတ်ထုံး

တစ်ရံရေအခါ သီဟိုဠ်ကျွန်း၊ တမ္ဗူလသူဌေးမြေး ဂုမ္ဘီသတ် လာရောက်၍ ဘိုး
တော်တမ္ဗူလသူဌေးရေ မြောက်ဦးြုမို့သို့ ဘေးတော် စလင်္ကာသူမင်းလက်ထက်
သင်္ဘောနန့် အရောင်းအဝယ်ရောက်ပါရေ။ ထိုအခါ အဘိုးတမ္ဗူလနန့် ပေါင်းထွတ်
သင်္ဘောဆိပ်သူဌေး အုန်းအာသန်ရို့နန့် ချစ်ကြည်ယုံမှတ်ကြ၍ အသပြာတစ်သိန်း
အပ်နှံထားခပါရေ။ သူဌေးအုန်းအာသန်အမွေကို ဆက်ခံစားဟိသူ မြေးဒေါ်တလီ
ပီးသင့်ကြောင်း၊ ပြည့်သျှင်မင်းထံလျှောက်ထားလီရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းက အမှုကို အမတ်
ပညာကျော်သို့ လွှဲအပ်စီရင်စေရေ။ အမတ်ပညာကျော် စီရင်ရေထုံးကေကား-
အုန်းအာသန်မြေးသူဌေး ဒေါ်တလီကိုမေးရာ အပ်ရေမအပ်ရေကို မသိ၊ မင်း
ဆယ်ဆက်မြောက် နှစ်တစ်ရာကျော်ဟိခပါပြီ။ အစဉ်အဆက်လည်း ပြောသံမကြားဘူး
ပါဆိုလီရေ။

သီဟိုဠ်ဂုမ္ဘီသတ်က လူကြီးနှစ်ဦးယုံမှတ်ပီးအပ်ကြရေကာလ သဝန်သကလ-
ဟူရေတောင်ထိပ်ဟိ ညောင်ပင်ရင်းတွင်နှစ်ဦး လက်မှတ်စာကို ကျောက်ဖျာကြီး၌ရေး
၍ ထိုညောင်ပင်ကြီးမြောက်ဘက်နားတွင် ြုမှပ်နှံထားခကြောင်း၊ အဘိုးသူဌေး ရေးမှတ်
ထားရေ မှတ်စာပါကြောင်း တင်ပြလီရေ။

ထိုညွှန်ရာသို့ လားရောက်ကြည့်ရှုရှာဖွေစေရာ ကျောက်ဖျာမဟိ၊ ညောင်ပင်ကို
ကား ခုတ်ရေ့အငုတ်ဟိလျက် တွိ့ရလီရေ။ ယင်းရေအခါ ပေါင်းထွတ်သင်္ဘောဆိပ်
အကြီးကိုခေါ်၍ သဝန်သကလတောင်ထိပ်၌ ညောင်ပင်ကို မည်ရေ့ကာလက မည်သူ
ခုတ်လှဲရေ၊ ထိုတောင်က ကျောက်ခဲကျောက်ဖျာကို မည်သူယူဘူးရေကို မေးလီ၍၁၀၁
သင်္ဘောဆိပ်အကြီး ပြန်ပြောရေမှာ- သူဌေး ဒေါ်တလီ၊ အဘ -ရှာအလင်၊ တိုက်တည်
ရေအခါ ကျောက်ဖျာကြီးတစ်ခုယူဘူးပါရေ။ ညောင်ပင်မှာ သင်္ဘောသားရို့ ထင်း
ခုတ်ယူကြောင်း ထွက်ဆိုလီရေ။ ကျောက်ဖျာကို သင်္ဘောဆိပ်တွင် ခင်းလျက်ထားခ
ကြောင်းထွက် ဆိုရေ။ ထိုကျောက်ဖျာကိုလားရောက်ပြီး လှန်ကြည့်လီရာ သူဌေးနှစ်
ဦး လက်မှတ်စာကို တွေ့ဟိလီရေ။

ယင်းရေအခါ အပ်ထားခရေ့မှန်ပြီ။ မင်းဆယ်ဆက်၊ နှစ်ပေါင်း ၁၀ဝ ကျော်
ကြာကေလည်း မင်းရိုးမင်းဆက်သာ ဆက်တော်မူရေ၊ ထီးကျိုးစည်ပေါက်မဟုတ်၊
ကျမ်းဂန်လာရေမှာကပိလဝှယေ- ကပိလဝတ်ပြည်၌၊ စတုရာသီတိသဟဿရာဇိနော- ရှစ်ရေင်း
လေးထောင်ရေမင်းရို့ရေ၊ ဘေရိသတ္တကောနာမ- ထီးကျိုးစည်ပေါက် မည်ရေ
ကား၊ နတ္တိ- မဟိ၊ ရာဇဂဟ- ရာဇြုဂိဟ်ပြည်၌လည်းကောင်း၊ မိဓိလနဂရေ- မိဓိလာပြည်၌
လည်းကောင်း၊ ဧဝမေဝ- ထို့အတူလျင်တည်း။ ဝေသာလိယံပန-ဝေသာလီပြည်၌မူကား၊
အဇာတသတ် တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပါဋလိပုတ်ပြည်၌ ပဉ္စက-မင်း
ကိုခိုးမှု ငနန္ဒာ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထီးကျိုးစည်ပေါက်ဟိကြောင်း
လာရေ။ ဤရက္ခပူရတိုင်း၌လည်း ရှေးမင်းရို့လက်ထက် လုယက်ဖျက်ဆီးသဖြင့် မင်း
ကြမ်းမျိုးခြား ဆယ်ဆက်ဖြစ်ဘူးရေ။ ဘေးတော် မင်းစောမွန်လက်ထက်လည်း ပြည်
ထမ်းပိုး ကျိုးဘူးရေ။

ယင်းသို့အကြောင်းြုကံရေကာလရို့၌သာ အမှုရို့ကို ပလပ်စေရာရေ။ မင်း
ရိုးမင်းမျိုးမပျက် စိုးဆက်ရှည်ကြာ ကမ္ဘာပတ်လုံးကြာကေလည်း၊ ထိုပြည် ထီးကျိုးစည်
ပေါက်မဟိ။ သာကီဝင်မင်းမျိုးမှန်ရေ။ အပ်နှံလုယက်၊ ခိုးဝှက်သမျှ၊ အမှုပစေ မဆိုသင့်။
သို့ရာတွင် ထိန်းသူထင်ရှားဟိ၍ တောင်းကြပီးကြကေ သဘောတူအပီးအယူနန့် နေစေ
သင့်ရေ။ ထိန်းရင်းအပ်ရင်း သူချင်းမဟုတ်လီ။ သားတစ်ဆက် မြေးတစ်တန် ထိန်း
သိမ်းလျှက် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော် ထိုဥစ္စာပျောက်ဆုံးကေလည်း ပီးလျှော်ရမည်ပင်
ဖြစ်လီရေ။

တစ်ရေင်းသပြာကို ထိန်းသူရစေ။ ကိုးရေင်းသပြာကို သီဟိုဠ်ပြည် သူဌေး
ဂုမ္ဘီသတ်သို့ပီး၍ အထက်ကအဘိုးနှစ်ဦးထားခရေ သက်သေ လက်မှတ်ကျောက်စာကို
ဖျက်သိမ်းကြစေစီရင်လီကေနွေကာလပင်ဖြစ်လျက် မိုးရေးထန်စွာရွာလီရေ။ သူဌေးနှစ်ဦး ကြည်လင်
ကျေနပ်ကြ၍ သပြာတစ်ထောင်စီကို အမတ်ကြီးသို့ပူဇော်ကြလီရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းကြီး
ကလည်း ပတ္တမြားလက်စွပ်တစ်ကွင်း အမတ်ကြီးသို့ တရားဆု ပီးတော်မူပြန်ရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၃၇)

## သူဌေးတစ်ဦး မြေမြှုပ်အသပြာ ခိုးခံရမှုကိုဖေါ်ထုတ်စီရင်ရေ ဖြတ်ထုံး

တရံရေအခါ သူဌေးတစ်ဦးရေ ငွေသပြာတစ်ရေင်းကို မြေ၌ မြှုပ်နှံဝှက်ထား
လီရေ။ ဤသို့ထားရေကို လူတစ်ဦးသိမြင်၍ တူးဖော်ယူလီရေ။ သူဌေးလည်း
ထားရေ့ဥစ္စာကို ကြည့်မြဲကြည့်ရှုရာ မမြင်မတွိ့။ ယင်းချင့်ကြောင့်ချောင်းတွင် ငါးရှာနေသူ
နှစ်ဦးကိုခေါ်၍ ရိုက်နှက်စစ်မေးလီရေ။ ထိုတံငါနှစ်ဦးလည်း ယူရေမှန်ဧ။ မြစ်လယ်
သို့ချမိပါရေဆို၍ ထိုသူနှစ်ဦးကို မင်းထံသို့ပို့ဆက်လီရေ။ မင်းကြီးရေ ထိုသူနှစ်ဦး
၌ရိုက်နှက်ရေဒဏ်ရာကိုမြင်ကေ ဆင်ခြင်တော်မူလီရေ။ သူဌေးထံ ထိုသူရို့ဆိုရေ
စကားကို အမှန်မယူသာ။ ကြောက်လန့်၍ဆိုရေလည်း ဖြစ်နိုင်ဧဟုဆင်ခြင်ကာ အမတ်
ကြီး မဟာပညာကျော်သို့ အပ်တော်မူလီရေ။ အမတ်ကြီးစီရင်ရေ ထုံးမူကား-
ထိုနှစ်ယောက်ထားရေ နှောင်အိမ်သို့ လိမ္မာရေးခြားဟိသူ တစ်ယောက်ကို ပြော
ဆိုမှာထားလျက် အပြစ်ဟိဟန်ြုပ၍ သွင်းထားလီရေ။ ဆယ်ရက်ခန့်ဟိကေ ထိုသူကို
လွှတ်စေ၍မေးလီရာ ထိုသူနှစ်ဦးရို့ယူရေမဟုတ်ကြောင်း လျှောက်လီရေ။ အ
မတ်ကြီးရေ မဟုတ်ကြောင်းသိရေအခါ ထိုသူနှစ်ဦးကိုလွှတ်စေပြီး၊ ယုံလောက်ရေ
သူထံ၌ အပ်နှံထားလီရေ။ ငွေရှင်သူဌေးနေရေ အရပ်အနီးဝန်းကျင်ကျေးရွာတိ
သို့ မင်းစေတမန်တိလွှတ်လျက် ထောက်လှမ်းကြည့်ရှုစေရေ။ တမန်ရို့ ကြည့်ရှုလီ
ရာ လူတစ်ဦးရေ သဘင်ခံလျှက် အလှူကြီးပီးနေရေကိုတွေ့ခရကြောင်း အမတ်ကြီး
ထံ လျှောက်ထားလီရေ။ အမတ်ကြီးရေ ထိုသူကိုခေါ်စေ၍ မိတ်ဆွေဖွဲ့လီရေ။
မိတ်ဆွေဖြစ်လာရေအခါ အသပြာတစ်ထောင်တန်ရေ လက်စွပ်တစ်ကွင်းကို သပြာ၁၀၃
ငါးရာနန့်ရောင်းပီးပါဟုအပ်လီရေ။ ထိုသူလည်းယူလားပြီး အခြားသူတိထံ ပြ
သလီရေ။

အသပြာတစ်ထောင်တန်ကြောင်း ပြောဆိုကြလီရေ။ ထိုသူလည်း တစ်ထောင်
တန်ရေကို ငါးရာနန့်ရချေပြီဟူ၍ ခိုး၍ရထားရေသူဌေးငွေ သပြာငါးရာကို လက်စွပ်
ရောင်းရငွေသပြာြုပလျက် အမတ်ကြီးသို့ပီးလီရေ။ အမတ်ကြီးရေ ထိုသူပီးအပ်
ရေသပြာကို သူဌေးအားခေါ်၍ ပြလီရေ။ သူဌေးက မိမိသပြာငွေတိ စစ်မှန်ပါ
ကြောင်း လျှောက်ထားထွက်ဆိုလီရေ။

အမတ်ကြီးရေ မိတ်ဆွေဟန်ြုပခရေသူအား ခေါ်ယူစစ်ဆေးလီရေ။ ထိုသူ
လည်း ယူမိရေမှန်ပေကြောင်း ထွက်ဆိုလျှောက်ထားရလီရေ။ ထိုအခါ အမတ်ကြီး
စီရင်ထုံးကေကား-

ငါးရှာသူနှစ်ယောက်ကို သူဌေးက နာကျင်စွာရိုက်ပုတ်ပြီး သူခိုးဖြစ်ရေဟု
ပို့အပ်လာရေအပြစ် အသပြာတစ်ထောင်လျှော်ပီးစေ။ ထိုခိုးသူ အလှူပီးမည်ဟိကေ
အရပ်အနီးအကြီးဦးကိုင်ရို့က ထိုသူဧလက္ခဏာကိုမကြည့်။ ရှေးနန့်မတူ။ ဤသူဥစ္စာ
ဇာကရရေ။ ဇာကုန်ကိုရောင်း၍ နှစ်၊လမကြာ မြတ်စွန်းရရေ။ မစူးမစမ်း
နေကြလီရေမှာ အလိုပါရာရောက်လီရေ။ လှူ၍ကုန်သမျှကို အကြီးဦးကိုင်လက်
ရေ လုပ်သူကိုင်သူစားရေ ပရိတ်သတ်ရို့ကပီးလျော်စေ။ ခိုးသူမှာမင်းဒဏ်ခံစေ။
ဤသို့စီရင်ရေအခါ မြောက်ဦးနတ်နေရေ ညောင်ပင်တစ်ရွက်မလွတ် ကန်တော့လီ
ရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းကြီးက တရားဆု ဆင်ပေါက်နှစ်စီး၊ အမတ်ကြီးသို့ ပီးတော်မူရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၄)

### သူရိယကေတုမင်းလက်ထက် လင်းတငှက်သားတစ်ချီလျက် နန်းတော်၌ကျနားရေ့လျှောက်ထုံး

စန္ဒသူရိယမင်း ကရေသားမြေးဆက်ကာ မင်းဆက်နှစ်ဆယ့်ငါးအဆုံး၊ သူရိ
ယကေတုမင်းရေ မိဖုရားသုဘာသီလနန့် သက္ကရာဇ်(၁၉၅-၂၄၉)တွင် ဓညဝတီ
ထီးနန်းတော်ကို ဆက်ခံစိုးအုပ်တော်မူရေ။ သားယောကျာ်း မွေးဖွားထွန်းကားခြင်း
မရှိ၍ သားဆုတောင်းကြလီကေ ငှက်လင်းတတစ်ကောင်ရေသားတစ်ကိုချီ၍
နန်းတော်မှာလာနားရေ။ ထိုတိတ်နိမိတ်ကို ပညာရှိအမျိုးစဉ်ဆက်လာခရေ
ရေင်းတီးစား ဥတ္တမသီရိကျော် လျှောက်ရေကား-

အသျှင်မင်းမြတ် ...၊ ငှက်မျိုးတွင် လင်းတရေအသက်ရှိရေ သတ္တဝါရို့၌
အသက်ကုန်မှ စားပါရေ။ ငှက်သူတော်မျိုးဖြစ်ပါရေ။ မိမိရို့လားရာသို့လည်း အစာ
ကိုချီယူ ပျံလားရိုးမရှိ၊ မိဘရို့စားခရေ အဟာရနန့်သာ ကြီးမြင့်အောင်ကျွေးမွေးပါ
ရေ။ ထိုငှက်မျိုး သားတစ်ကိုချီယူလျက် နန်းတော်မှာနား၍ သားတစ်ကိုချခရေ့အ
လို ဘုန်းပညာကျက်သရေနန့်ပြည့်စုံရေသားတော်ကို မိဖုရားဖွားမြင်တော်မူပါမည်
ဒေသို့ လျှောက်ထားလီရေ။ ပြည့်ရှင်မင်းရေ အမတ်ကြီးသို့ အဖိုးအနဂ္ဃထိုက်ရေ
ပတ္တမြားလက်စွပ်တစ်ကွင်း ဆုပီးတော်မူရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၄၁)

## ရိုးကျွန်းမှ သျှင်ယောင်စီတီဖျက်မှုတွင် လျှောက်ထုံး

တစ်ရံရောအခါ ပုဂံြုမို့နီဆိုသူ ရဟန်းတစ်ဦးရောက်လာရေ။ ရိုးကျွန်း အမ
ရာတောင်တွင် နီလီရေ။ ထိုရဟန်းအား ရိုးကျွန်းသားသို့ ကြည်ညိုလျက် ကိုး
ကွယ်နီကြရေ။ စည်းချောင်းစားသတိုးအောင်ရေ ထိုအမရာတောင်သို့ သမင်
လိုက်မည်လားလီရေ။ ထိုရဟန်းနန့်တွိ့ပြီး နှီးနှောပြောဆို ရင်းနှီးကြလီရေ။
သတိုးအောင်ရေ ထိုမှပြန်လာပြီးရေအခါ အမတ်ကြီးထံဝင်ရောက်ခစားပြီး လျှောက်
ထားလီရေ။

ပုဂံသားရဟန်းတစ်ပါး ယိုးကျွန်းအမရာတောင်မှာ တွိ့ခရကြောင်း၊ တရားဓမ္မ
နန့် သူတော်ကောင်းလက္ခဏာ ကြည်ညိုဘွယ်ရာဟိပါကြောင်းနန့် လျှောက်ရေကို
မင်းကြီးက အမတ်မဟာပညာကျော်သို့ မေးလီရေ။ ထိုအခါ မဟာပညာကျော်
လျှောက်ထားလီရေကား-

အသျှင်မင်းမြတ်။ ။စည်းချောင်းစား သတိုးအောင်ရေ သူတော်ကောင်းကိုသိနိုင်
မည့် ပညာဟိအံ့ မထင်ပါ။ ရှေးသူတော်ကောင်းရို့စကားတွင် အမှုတကာ ကိုယုတ္တိ ယုတ္တာ
နှိုင်းညှိမသိတတ်သူအား မနူဿဗာလ သူမိုက်၊ မူမိုက်အင်္ဂါလေးပါးဟိကြောင်း၊ လေးပါး
ဟူရာ၌-မေထုန်မှီဝဲခြင်း၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ ဝစ္စာစားခြင်း၊ သက်မွေး ဥစ္စာရှာဖွေခြင်း။ ထို
အကြောင်းမျှနန့်သာ နီလေ့ဟိသူရေ သူမိုက်။ ထိုသူမိုက်ရို့ရေအစားမတတ် အဝ
စား၊ ခရီးမသိအရောက်လား၊ စကားမတတ်စရိုက်ပြော၊ ကျိုးပြစ်မသိဆိုမိဆိုရာ ဆို
တတ်ပါရေ။

ဒေချင့်ပိုင် ထုံးဟောင်းစကားဟိပါရေ။ စည်းချောင်းစားအမတ် သတိုးအောင်၁၂၅
ရေလည်း၊ ပညာဟိထံ ဆည်းကပ်ရေမဟိ။ သူယုတ်ရို့နန့်ရောနှော ပေါင်းသင်း၊ သား
ငါး ထိုးသတ်ရေက်စား မူးယစ်၊ ပျော်ရွှင်မှုတိြုပလျက် နီလေ့ဟိသူသာဖြစ်ပါရေ။
စည်းချောင်းစားတွိ့ခရေသူရေ စည်းချောင်းစားနန့်တူရေသူသာ ဖြစ်တန်ရာပါရေ။
လျှောက်လီကေ မင်းကြီး မည်သို့မဆို နီတော်မူလီရေ။ ထိုမှတိမကြာမီ ゞင်းသူ
ရေ အမရာတောင်ထိပ်၌ဟိရေ ဓါတ်တော်ဇာတီကို တူးြုဖိုလီရေ။ ထို၌ ရှေးမင်းရို့
ဌာပနာခရေ ရွှေ၊ ငွေရို့ကိုအကုန်ယူ၍ ထွက်ပြေးကြောင်းသိ၍ ရိုးကျွန်းသားရို့လည်း
ထိုသူကိုဆောင်ယူခပြီး ရွှေ၊ငွေတိနန့်အတူ မင်းကြီးထံ ပီးဆက်ကြလီရေ။ ထိုအခါ
အမတ်ကြီးက မင်းထံ လျှောက်လျှောက်ထားပြန်ရေကား-

အသျှင်မင်းမြတ်။ ။တရားကျမ်းဂန်လာရေမှာ ဗုဒ္ဓါကုစီ ္ဆန၊ ဓမ္ဓာ ကုစ ္ဆန၊ သံဃာ
ကုစ ္ဆန ထိုသုံးပါးရေရတနာမြတ်ရို့အား ပြစ်မှားရေသူရေ အပြစ်သံသရာဝဋ်
လေးစွာခံရမည့်သူဖြစ်ပါရေ။ ထိုသူယုတ်မာအား သူတော်ကောင်းရို့ ရှောင်ရှားအပ်
ကြောင်း ကျမ်းဂန်လာပါရေ။ ဂုအမှု၌ သူယုတ်မာ သူတော်ကောင်းထင်မှတ်ပြီး၊
ရိုးကျွန်းသားရို့ ဆည်းကပ်ပေါင်းဖက်ကြရေကြောင့် ရှေးမင်းရို့ ကောင်းမှုပျက်စီး
ခြင်း ဖြစ်ရပါရေ။ သျှင်ယောင်ြုပသူနန့် ရိုးကျွန်းသားရို့မှာ သူခိုးနန့်လက်ခံသူအလား၊
လောကပမာတူဖြစ်ပါရေ။ သင်းရို့နှစ်ဦးလုံးပင် သံသရာ၌ အပြစ်ထိုက်ရာရေ။
ဤအရာတွင် ဆရာြုပသူဖျက်ဆီး၍ ပျက်လီရေ ဓါတ်တော်ဇာတီကို အထက်နည်းတူ
ကောင်းမွန်သပ္ပါယ်လီအောင် ထိုသျှင်ယောင်ယူလာရေ ရွှေငွေဌာပနာတိကို ထည့်မြဲ
ထည့်၍ ရိုးကျွန်းသားရို့ကို တည်လုပ်စီရပါမည်။ ထိုဓါတ်တော်ဇာတီ ပြီးစီးမြောက်
လတ်အောင်လည်း အမတ်စည်းချောင်းစားက ကြီးကြပ်ရပါမည်။ ထိုပုဂံသား သျှင်ယောင်
ကို အတိသိစိမ့်ရေငှာ စာထိုး၍ မိမိနီရပ်သို့ နှင်ထုတ်လိုက်ရပါမည်လျှောက်လီ
ကေ ပြည့်သျှင်မင်ကြီးလည်း ြုကိုက်တော်မူ၍ အမတ်ကြီး လျှောက်တင်ရေ့အတိုင်း
အသီးသီးစီရင်လီရေ။ စည်းချောင်းစား သတိုးအောင်လည်းနီာက်နီာင်မတော်သ
မျှ အမတ်ကြီးဆုံးမတော်မူပါ ဝန်ချပြီး ဝတ်စုံတန်ဆာနန့် ကန်တော့လီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၄၂)

## ကုလားမျာလီ မီးချောင်းစားအရာတောင်းခြင်းနန့်မိဖုရားကြီးလာဘ်စားမှု လျှောက်ထုံး

တစ်ရံရောအခါ၌ မီးချောင်းစား သေလွန်လီရေ။ ထိုမီးချောင်းစားအရာကို
ခေါင်းထုပ်ကျွန်းနီ ကုလားမျာလီက သပြာတစ်ထောင်ပီးပြီး၊ မိဖုရားကြီးထံ တောင်း
ခံလီရေ။ မိဖုရားကြီးလည်း သပြာတစ်ထောင်ယူပြီး၊ မင်းကြီးထံလျှောက်လီရေ။
ထိုအခါမင်းကြီး အမိန့်တော်ဟိရေကား- နံက်မင်းပွဲခံရာ၌ ကုလားမျာလီကို လျှောက်
စီတော့ ထိုသို့အမိန့်တော်ဟိရေကြောင့် ကုလားမျာလီရေ နံနက်မင်းပွဲခံရာ ဝင်
ရောက်လျှောက်ထားလာရေ။ ယင်းရေအကြောင်းကို အမတ်ကြီး မဟာပညာကျော်
လျှောက်ရေကား-

အသျှင်မင်းမြတ်။ ရခိုင်နန့်ကုလားရေ လူချင်းသာတူရေ။ စိတ်ချင်းမတူပါ။ ရ
ခိုင်ရို့ မိရိုးဖလာအယူအကျင့်မှာ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာ သုံးပါးကို အမြတ်ပြု၍
ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ကြပါရေ။ သို့ဖြင့်သာသနာတော် အရှည်ဆက်ပြီး မပျက်မစီး
တည်တံ့လာခပါရေ။ ဒေချင့်ပိုင် ရခိုင်နှင်ကုလား အယူမတူချေ။ ကုလားရို့ရေ
ရုပ်ပွားဆင်းတု၊ ဓါတ်တော် မွေတော်တိကို အဉ္စလီ လက်အုပ်ချီမိအံ့၊ လက်ကိုဖြတ်၍ပစ်
စီ၊ ဒေချင့်ပိုင် ကုလားဘုရားအမှာ ကျမ်းဂန်ဟိရေဆိုရေအယူနန့် နီသူတိဖြစ်ပါ
ရေ။ ရခိုင်ရို့ မင်းကျင့်ဝတ် သင်္ဂဟတရားလေးပါး၌လည်း မြတ်စွာဘုရား အယူတော်ကို
ပြည်သူရို့အား ညွှန်ပြဆုံးမတတ်မှ မင်းကောင်း၊ မင်းမြတ်ဟူ၍ ရခိုင်ရို့ဘုရား ဗုဒ္ဓဘာ
သာ ကျမ်းဂန်လာပါရေ။

ကုလားနီရပ်ကျေးရွာမှာ ရခိုင်ကိုမှူးမတ်တင်ကေ ကုလားအယူကွယ်၍ ရခိုင်၁၂၇
အယူသို့ရောက်အောင် သွေးဆောင်ပါသမျှရေ မင်းမှူးမင်းမတ်၌ အကျိုးလိုရာရောက်
ပါရေ။ မင်း၌လည်း သင်္ဂဟတရားတည်ပါရေ။ ဒေချင့်ပိုင်မဟုတ် ရခိုင်ရို့ြုမို့ကျေးရွာ
တိမှာ ကုလားကိုမှူးမတ်ထားလီကေ ကုလားအယူသို့ပါအောင် သွေးဆောင်ြုပလီ
ရာ ရခိုင်မှာ ဗုဒ္ဓါဘာသာတရားကွယ်လွတ် ကုလားအကျင့်အယူသို့ပါလီကေ ပြည်သူ
အားသနားခြင်းမဟိ၊ ထိုမင်းအစိုးရရေ တိုင်းနိုင်ငံ၌ မိုးမမှန်၊ အသီးအပွင့်မညီ၊ အရသာ
မဟိ၊ ဥတုရာသီမဖြောင့်၊ ဓါတ်လေးပါးခြောက်ခြားကြောင်း ရှေးပညာဟိရို့ အမှာဟိပါရေ။
မျာလီကို ကျေးစားရွာစားပီးတော်မူလိုကေ တိုင်းပြည်တော်အတွင်း ကုလားြုမို့
ရွာ အတိဟိပါရေ။ မိမိရို့အကျင့်အမူ တူရာသဘာဝချင်းညီရေ ကျေးရွာတိကို
သာ ကျေးစားရွာစားပီးရပါမည်။ အသျှင်မိဖုရားလည်း သိက္ခာတော်ခုနှစ်ပါးစရေ သာဓုန
ရတရားကို လွှတ်တော်မမူသင့်ပါ။ လျှောက်လီကေ ပြည့်သျှင်မင်းကြီးကလည်း- မိ
ဖုရားကြီးရေ တစ်ခါတရားလွတ်ချေရေ။ အမတ်ကြီးက အကျိုးအကြောင်းပြသ၍
ဆုံးမလီျှာက်ထားရမည်။ အမိန့်တော်ဟိလီရေ။ မိဖုရားကြီးလည်း ရှက်ခြင်းကြီးစွာ
ဖြင့် ကုလားမျာလီသို့ ငွေသပြာတစ်ထောင်ပြန်ပီးပြီးကေ အမတ်ကြီးကိုခေါ်စီရေ။
အမတ်ကြီးရောက်လတ်ကေ နီာက်နီာင် မလျော်သမျှ သမီးအမှတ်ထား၍ ဆုံးမပါ။
အမိန့်တော်ဟိပြီးကေ အမတ်ကြီးသို့ ဝတ်စုံတန်ဆာ ဆုပီးတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၄၃)

## မိန်းမတစ်ဦးဧ သန္ဓေသျှင်ယိုးစွပ်မှု ဖြတ်ထုံး
တရံရေအခါ၌ တောနီရဟန်းတစ်ဦးကို မိန်းမတစ်ယောက်ရေ နီ့စဉ်မပျက်
ဆွမ်းပို့လှူလီရေ။ ထိုမိန်းမရေ ဆွမ်းပို့ထားပြီး၊ ကျောင်းခြံစည်းရိုးပြင်ဘက်ဟိ သစ်
ပင်အောက်တွင် အမြဲအိပ်လျက်နီပြီးမှ အိမ်သို့ပြန်လာလေ့ဟိရေ။ ကာလအတန်ကြာ
လတ်ရေအခါ ထိုမိန်းမ၌ ပဋိသန္ဓေဟိလီရေ။ ထိုမိန်းမလည်း အရှက်ရအခက် ြုကံ
လီရကား၊ နီးရာဖမ်းဆွဲရလီတော့ရေ။ သန္ဓေသျှင်အဖြစ် ရဟန်းကိုပင် စွဲလီတော့
ရေ။ ထိုတောနီသူ မြတ်ရဟန်းကလည်း မဟုတ်မမှန် မမှားယွင်းရကြောင်း ငြင်း
ဆိုလီရေ။ သို့နန့် အမှုမှာအောက်ခြေတွင်မပြီးနိုင်ဘဲ ပြည့်သျှင်မင်းကြီးသို့တိုင် ရောက်
လာလီရေ။ မင်းကြီးလည်း အမှုကို အမတ်မဟာပညာကျော်သို့အပ်လီရေ။ ထိုအ
ခါ အမတ်ကြီးစီရင်ရေထုံးမူကား-

မိန်းမရို့တွင် ပဒုမနီ၊ စိတ္တရနီ၊ သင်္ခါရနီ၊ ဟတ္တရနီဟူ၍ လေးမျိုးဟိရေ။ ထိုလေး
မျိုး၌ ဟတ္တရနီ၊ စိတ္တရနီ၊ မိန်းမနှစ်မျိုးရေ ဒွေဣတ္တိဇဂကုလဲ-ယုတ်ရေမိန်းမမျိုးဖြစ်
ရေ။ ဟတ္တရနီ ကုလယက္ခဇာတကံ၊ စိတ္တရနီ ကုလဗျဂ္ဃဟီနံဟူ၍ ရှေးပညာဟိရို့ အမှာ
ဟိရေ။ ဟတ္တရနီမိန်းမကေကား-ယက္ခာ-ဘီလူးစိတ်နန့်တူ၍ အစားလွန်ဧ။ စိတ္တနီ
မိန်းမကေကား ဗျဂ္ဃာ ကျားစိတ်နန့်တူ၍ အအိပ်လွန်ဧ။ ဒေချင့်ပိုင်လောကီ ကျမ်းဂန်လာ
ရေ။ ဤမိန်းမကေကား စိတ္တရနီ လက္ခဏာပင်ဟိချေရေ။ အအိပ်လွန်ရာရေ အ
ကြောင်းဟိမည်။ ဉာဏ်ဖြင့် အမတ်ကြီး ဆင်ခြင်လီရေ။ အမှုကိုလည်း ပြီးအောင်စီရင်
မည်။ ဆွမ်းကိုလည်း ပို့မြဲပို့စီဆို၍ မိန်းမ ဆွမ်းမပြတ်ပို့လီရေ။ ဆွမ်းပို့ပြီးကေ
အရင် နီရာ၌ပင် အိပ်မြဲအိပ်၍ နီပြန်ရေ။

အမတ်ကြီးရေ ထိုမိန်းမဆွမ်းပို့ရာနီာက်သို့လိုက်ပြီး အထောက်တော်တိကို
လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းစီရေ။ အထောက်တော်ဖြစ်သူလည်း ထိုမိန်းမနီာက်မှလိုက်၍
လျှို့ဝှက်ကြည့်ရှုလီရေ။ ထိုအခါဆွမ်းပို့အပြီး သစ်ပင်အောက်၌အိပ်လျက်ဟိရေ မိန်းမ
အား ထိုသစ်ပင်ပေါ်၌ဟိနီရေ မျောက်ထီးကြီးရေ ဆင်းလာခပြီး၊ စပ်ရှက်မှုြုပရေ
ကို မျက်ဝါးထင်ထင် တွိ့မြင်ရလီရေ။ ထိုအထောက်တော်ရေ မိမိတွိ့မြင်ခရရေ့
အဖြစ်ကို အမတ်ကြီးသို့ တင်ပြလျှောက်ထားလီရေ။ အမတ်ကြီးရေ ထိုမိန်းမအား
ခေါ်စီပြီး ရောက်လာရေအခါ အမတ်ကြီးက ဟဲ့ မိန်းမ ကျောင်းကဆွမ်းပို့၍အပြန်
နင်အိပ်နီရေသစ်ပင်ထက်၌ နင့်လင်ဟိရေ။ မွေးရေအခါ မျက်နှာတွင်အမွေးပေါက်
၍ မျောက်ခေါင်းကဲ့သို့ပါလိမ့်မည်ဆို၍ ထိုမိန်းမကို ပြန်စီရေ။ သန္ဓေလစီ့၍ဖွားကေ
သူငယ်မှာခေါင်းမှာမျောက်ခေါင်း၊ ခြေလက်မှာ လူ့ခြေလူ့လက်၊ ဖွါးမြင်လီရေ။ ထိုအ
ကြောင်းကို ပြည့်သျှင်မင်းကြီးကြားသိတော်မူလီကေ အမတ်ကြီးသို့ တရားဆု သပြာ
တစ်ထောင် ပီးတော်မူလီရေ။ ထိုတောနီရဟန်းအားလည်း ပစ္စည်းလေးပါးဒါယ
ကာ ပြည့်သျှင်မင်းကြီး ခံတော်မူရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၃၅)

## သီဟိုဠ်မင်းက ပဟေဠိသဝဏ်စာပို့ရာ၌ဖြေကြားရေ့ လျှောက်ထုံး

တစ်ရံရေအခါ သီဟိုဌ် ကောလမ္ပမင်းရေ ရခိုင်မင်းသို့ပီးပို့ရန် ရွှေပေကိုလိပ်
၍အနားတွင်မီး၊ရေဟူရေအက္ခရာနှစ်လုံးကိုရေးပြီး၊ ရွှေပေကိုဖြန့်လျက် သေချာစွာ
ထည့်လီရေ။ ၎င်းရွှေပေကို သံဖြစ်သူအားအပ်နှံပြီး ရခိုင်မင်းထံပီးပို့ရန် စေလိုက်
လီရေ။ သီဟိုဌ်တမန်လည်းလာလတ်ပြီး ရောက်လီကေ-ရခိုင်မင်းထံ ရွှေပေကို
ဆက်သလီရေ။ ရခိုင်မင်းလည်း ထိုရွှေပေကိုကြည့်ရှုလီရာ စာတစ်လုံးမျှ မတွိ့
မမြင် ဖြစ်လီရေ။ ထိုအခါ ပြည့်သျှင်မင်းက ရွှေပေကိုအမတ်ကြီးမဟာပညာကျော်သို့
အပ်တော်မူလီရေ။ အမတ်ကြီးလည်း သီဟိုဌ်မင်းရေ ပညာစမ်းရေအမှုသာ
ဖြစ်ချေမည်ကြံလျက် ရွှေပေကိုလိပ်၍ ပွတ်လီရေ။ အတန်ငယ်ပွတ်မိရေအခါ အညီ
အညာဖြစ်ပြီး စာလုံးအက္ခရာနှစ်လုံးတွေ့ဟိရလီရေ။ စာနှစ်လုံးမှာ- မီး၊ရေ ဤမျှသာ
ဖြစ်ရေ။ အမတ်ကြီးလည်း ထိုရွှေပေကို မင်းကြီးထံပြန်ဆက်သလီရေ။ ထိုအ
ကြောင်းကို အမတ်ကြီးက အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုလျှောက်ထားလီရေ။

အသျှင်မင်းမြတ်။ ရှေးပညာဟိရို့ စကားပုံဆိုထုံးဟိပါရေ။ မီးလွန်ကေခြစ်
ရေ၊ ရေလွန်ကေ ပျစ်ရေ။ ရာဇပျို့တွင်လည်း-ပြည်ကြီးဝန်ကို၊ အိုးတန်ဆန်
ခတ်၊ မင်းကျင့်ဝတ်နန့်၊ လျှောက်ပတ်သင့်စွာစီရင်ရာရေဟု ပါဟိပါရေ။ ဤသို့အလား
တူစွာ-သီဟိုဠ်မင်းကပီးရေ အက္ခရာနှစ်လုံးရေ ပြည့်သျှင်မင်းသို့အမေး။ မီးကဲ့သို့
ကျင့်ရေ၊ ရေကဲ့သို့ကျင့်ရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းရေ မီးကဲ့သို့ပြင်းရေအာဏာဖြင့်ကျင့်မူ၊
ပြည်သူ ပင်ပန်းရာရေ။ ရေကဲ့သို့ကျင့်မူ- မှူးမတ်ပြည်သူ မလေးမခန့်ြုပရာရေ။၉၉
ရေမကြီး၊ မီးမလွန်ကျင့်ရာရေအကြောင်းပီးရေ စာဖြစ်ပါရေ။ ဤသို့အမတ်
လျှောက်လီရာ သီဟိုဠ်တမန်ရို့လည်း အလွန်ကြည်ညိုခြင်းဖြစ်လီ၍ ပြည့်သျှင်မင်းသို့
လက်စွပ်တော်ဆယ်ကွင်း၊ အမတ်ကြီးသို့ငါးကွင်း ဆက်သပူဇော်လီရေ။ သီဟိုဠ် တ
မန်ရို့ပြန်ရေအခါ ထိုရွှေပေတွင် နေ-လ၊ ဟူရေအက္ခရာနှစ်လုံးကို အမတ်ကြီးက
ရေး၍ပီးလိုက်ရာ ဆောင်ယူ၍ပြန်ကြလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၄၅)

## ငယ်ကျွန်ငလုံးတင် အမ်းမြို့စားတောင်းရာ၌ လျှောက်ထုံး

တစ်ရံရောအခါ အမ်းစား ချစ်သူသေလွန်၍ ပြည့်သျှင်မင်းငယ်ကျွန် ငလုံးတင်က
အမ်းစားအရာကို မင်းထံလျှောက်တောင်းလီရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းက အမတ်ကြီး
မဟာပညာကျော်ကိုဆိုချေတော့ အမိန့်တော်ဟိလီရာ ငလုံးတင်လည်း အမတ်ကြီးထံ
လာ၍ အကြောင်းကိုဆိုလာရေ။ အမတ်ကြီးက ဂု စားနီရေ ခွန်သေရ
သင်္ဘောကင်းသာကောင်းရေ။ အမ်းစားအရာနန့်မတော် ဒေချင့်ပိုင်ဆိုလိုက်ရေကို
ငလုံးတင် မနီ၊ ငယ်ကျွန်ဖြစ်ရေဂုဏ်ကိုကိုးစားလျက် နံနက်မင်းပွဲခံရေအခါ
လျှောက်ပြန်လီရေ။ ပြည့်သျှင်မင်းက အမတ်ကြီးကိုမေးတော်မူရာ အမတ်ကြီး
လျှောက်ရေကား-

အသျှင်မင်းမြတ်။ ရေမြေကိုအစိုးရရေမင်းရို့၌ အနီးအဝီးမရွေးသာ၊ ပြည်ကျိုး
မင်းကျိုးနှစ်မျိုးသိတတ်သူအား မင်းနီးပါး၌လည်းကောင်း၊ အဝီး ကျေးရွာစားပီးရာ၌
လည်းကောင်း၊ ပြည်ကျက်သရေဟိ၍ ပြည့်သျှင်မင်း၌ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာရေအကျိုး
ဟိလှရေပင်ဖြစ်ရေ။ မလိမ္မာရေသူရို့ကျိုးပြစ် မသိ၊ မိမိစိတ်ြုကိုက် မင်းလိုလိုက်
ရေဟူလျက် ပြည်သူရို့ထံ၊ ထုခွန်ဘဏ္ဍာ တိစွာယူငင်၊ ပြည့်သျှင်နှလုံးသင့်စီရန်
ချီးမြှင့်ပီးကမ်းခြင်းြုပလီက ပြည်ရွာ မသာယာ၊ သတ္တဝါပင်ပန်းချေက ထိုသူကြောင့်
မင်း အပါယ်လားရာရေ။ တစ်ကြောင်းမူလည်း သူတစ်ယောက်ကိုသဒ္ဒါတော်မူ၍
တိုင်းပြည်မြို့ရွာ၊ ပြည်သူရွာသား အပျက်မခံကောင်းပါ။ ငယ်ကျွန်တော်ငလုံးတင်ရေ
ပညာဟိနန့် ပေါင်းဖက်ခြင်းမဟိ၊ ကြက်တိုက်အန်ခတ်၊ စီာင်းငြင်းပတ္တလား၊ ရေက်စား
ပျော်ရွှင်မှုနန့်သာ နီမိနီရာ၊ ဆိုမိဆိုရာ ပညာမဟိပါ။ ထိုသူအား တစ်ြုမို့တစ်ရွာစားချေကေ၁၃၄
ြုမိ့ရွာပျက်၍ သတ္တဝါပင်ပန်းခြင်းသို့ရောက်မည်အမှန်ဖြစ်ပါရေ။ အပါးတော်တွင်သာ
ဝမ်းစာဝရုံပီးလျက် ထားသင့်ပါရေ။ လျှောက်လီကေ ပြည့်သျှင်မင်းလည်း ြုကိုက်
တော်မူ၍ ငလုံးတင်ကို စားမြဲသင်္ဘောကင်းနန့်သာ ထားတော်မူလီရေ။ အမ်းစား
နီရာကိုမူကား ကံသာြုမို့စား သ္မီသံဧညီ ဗြဲကွန်ဆိုင်ကို ဗြသမွန်အမည်နန့် ြုမို့စား
ပီးတော်မူလီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၄၆)

## ထားဝယ်သား တစ်ထောင်ခန့်ခိုဝင်လာရာ၌ လျှောက်ထုံး
တစ်ရံရောအခါ ထားဝယ်စား အလောမှုတတ်ညွန့်ရေယောကျာ်း၊ မိန်းမ
လူပေါင်းတစ်ထောင်မျှနန့် ဝင်ရောက်လာရေ။ ထိုရေအခါအမတ်ကြီး မဟာပညာ
ကျော်လျှောက်ထားရေကား-

အသျှင်မင်းမြတ်။ ။ တတ်ညွန့်ရို့ရေ ရှေးဘေးတော်တိ လက်ထက် မရိမ်ချောင်း
နီ ြုမုံကိုးခေါင်းအမျိုးသားရို့ ငြိမ်သက်စွာမနီ၊ ြုမို့ရွာကိုတိုက်ဖျက်၊ လုယက်ဆိုးသွမ်း
ယုတ်ကြမ်းရေအကျင့်ကြောင့် ထိုအရပ်က သင်းတို့ကိုခေါ်၍ ဘီတော်ဒသရာဇာမင်းက
မာန်အောင်ကျွန်းတွင် ချထားတော်မူရာတစ်နှစ်ခန့်ဟိရေအခါတွင် ထွက်လားလီ၍
ယိုးဒယားနန့် ပဲခူးနှစ်ပြည်အကြားတွင်နီလီရာ ြုမုံကိုထားဝယ်တွင်လီရေ။ ယင်းတို့
နန့်တူရေ ဇာတိရင်းဥပမာကေကား-တော၌ကြီးပြင်းရေ သတ္တဝါကို၊ လူယူ၍မွေး
ထားလီကေ တစ်ပါးရေအကောင်ဖြစ်ကေ ယဉ်ကျေးပျော်ပိုက်ကြရေပင်၊ တော
ကြက်အမျိုးရေကား လုံစွာထားမှနီပါရေ။ မလုံလွတ်ချေမူ၊ တောသို့သာလားလီ
ရေ။

ထို့အတူ ြုမုံ၊ ထားဝယ်၊ ပသျှုး၊ လေးတူး၊ ချင်း၊ လင်းကဲ၊ ကချင် အမျိုးသားရို့
ရေ တောကြက်နန့်တူပါရေ။ တိုက်ယူလုယက်စားရေက် မြုပရကေ အရှည်နီမည့်
လူမျိုးမဟုတ်ပါ။ လူနီြုမို့ရွာ အနီးအပါးထားချေမူ သင်းရို့ သွေးဆောင်ရာပါ၍ လူဆိုး
ကြောင့် လူကောင်းပျက်တတ်ပါရေ။ သင်းရို့ချည်းတစ်စုတည်း အုန်းကျွန်းမှာချထား
၍ အုန်းသီးဘဏ္ဍာကိုသာ သင်းရို့က နှစ်စဉ်ဆက်သွင်းစီရမည်။ လျှောက်လီကေ
ပြည့်သျှင်မင်းကြီးလည်း ြုကိုက်တော်မူရေ။ ြုမုံ၊ ထားဝယ်ရို့ကိုအုန်းကျွန်းမှာ ချထား
လီရေ။

## ကိုးကား
ရခိုင်လျှောက်ထုံး(၄၇)

## ခမည်းတော်နန်းဟောင်းရာဖျက်သင့်၊မဖျက်သင့် လျှောက်ထုံး

အခါတပါး၌ ဒါဂါြုမို့စားထံသို့ ကုလားသူဌေး အစလင်ဆိုသူ ရောက်လာရေ။
ထိုသူဌေးရေ အထက်မင်းပါကြီးရေ ကုလားဘင်္ဂါတစ်ဆယ့် နှစ်ြုမို့ရို့ကိုသိမ်းယူစဉ်
ဒါဂါြုမို့၌ နန်းတော်ဆောက်လုပ်စံတော်မူခရေ မြေနီရာဟောင်းတွင် တိုက်ဆောက်
လိုရေ။ သို့ကြောင့် ဒါဂါစားသို့ရွှေသပြာ တစ်ထောင်ပီးပြီး ထိုမြေကိုရလိုကြောင်း
ပြောလီရေ။ ဒါဂါစားက ဘုရားခမည်းတော်စံခရေ နန်းတော်နီရာဖြစ်ရေ။ နီ
တော် မဆိုဝံ့သိမ်း၊ သူဌေး ရွှေသပြာတစ်ထောင်ကို မင်းကြီးထံဆက်သ၍ လျှောက်တင်
ဦးမည်။ ဒေချင့်ပိုင်ဆိုပြီး ပြည့်သျှင်မင်းကြီးထံလျှောက်ထားလာရေ။ မင်းကြီးကား မည်
သို့မျှမဆို၊ မဟာပညာကျော်သို့သာ ကြည့်တော်မူရေ။ ထိုရေအခါအမတ်ကြီး လျှောက်
ထုံးကေကား-

အသျှင်မင်းမြတ်။ ရှေးကာလ၌ ဝါသုဒေဝမင်းရေ အယုဇ္ဈပူရတိုင်း ဒွါရာပတိြုမို့
တွင် မင်းြုပရေ။ ဇဗ္ဗူဒီပါတစ်ကျွန်းလုံးကိုလည်း အုပ်စိုးတော်မူရရေ။ သို့ဖြစ်လျက်
ထိုမင်းပျက်ချိန်နီးလတ်ကေ အမျိုးမစီာင့်၊ မင်္ဂလာတရား လွတ်လီရေကြောင့် ထို
မင်း သေချင်းမလှသေရလီရေ။ ဝေသာလီြုမို့တွင်လည်း ဗြဟ္မဏရာဇာမင်းဧ အ
နွယ်တော် ခြောက်ဆက်နီာက်သရဘန်မင်းဧ အနွယ်တစ်ဆယ့်ခြောက်ဆက်အဆုံး
ဗြဟ္မသိဒ္ဓိမင်းရေ ပျက်ချိန်နီးလတ်ကေ မိဘဘိုးဘေးအသုံးအဆောင်ကိုဖျက်၍ ရှေး
မင်းတို့ အလားအနီအစား အပြောမတူ၊ ရှေးထုံးလွတ်ရေကြောင့် ကပ်ဥပါဒ်ဆိုက်
ရောက်ပျက်စီးဘူးပါရေ။

ဓညဝတီြုမို့တည် မာရယူမင်းအနွယ်ငါးဆယ့်လေးဆက်အဆုံး၊ မင်းငယ် ပျော်
လှစည်သူရေ ကျိုးပြစ်မသိတတ်ရေ သူယုတ်မာရို့စကားကိုနာ၍ ဘေးတော်ဘိုး
တော် ခမည်းတော်ရို့အားပြစ်မှားလျှက် ကန်သုံးဆင့်ြုမို့ဟူ၍ တည်ပြီးကေ ရှေးမင်းရို့
လုပ်ခရေ အခမ်းအနား၊ ဘုရား၊ ပုထိုး၊ ဂူကျောင်း၊ ဇရပ်တိကိုဖျက်ဆီး၍ အမတ်မိုက်
ရို့နန့် ပေါင်းဖက်ပျော်ပါးနီလီရေ။ အမျိုးမစီာင့် တရားမဟိလီခြင်းကြောင့် ပြည်
သူရို့ ြုငိငြင်ခြင်းဟိလီရေအခါ အမတ်သုံးယောက်ပုန်စား၍ ထိုမင်းလွန်ရလီရေ။
တိုင်းပြည်ကို ပုန်စားသူ အမတ်သုံးယောက်ရို့ အုပ်စိုးကြလီရေ။
လူရို့၌ မိကြီး၊ ဘကြီးရို့လုပ်ဆောင်ထားခရေအခမ်းအနား၊ အဆောက်
အဦးရို့ကို မဖျက်ကောင်းလှပါ။ ဖျက်ဆီးချေကေ အကျိုးမဟိ။ အပြစ်သာရောက်ပါ
ကြောင်း ထုံးဟောင်းသက်သေဟိပါရေ။

ထိုသို့အမတ်ကြီး လျှောက်လီကေပြည့်သျှင်မင်းကြီး အမိန့်တော်ဟိရေကား-
ခမည်းတော်ဘုရားကုလားပြည်ကို ချီတော်မူရေ ကာလစံတော်မူခရေစခန်း၊ နန်း
တော်ရာတိတွင် ကျေးရွာချထားတော်မူခရေ့အတိုင်း မပျက်စီရ။ ကြီးကျယ်အောင်
ကိုသာြုပစီ။ စစ်တကောင်း၊ ဒါဂါြုမို့တိတွင် တည်ထားခရေ့ ြုမို့နန်းတိကိုလည်း
မပျက်မစီးစီရ။ ကောင်းမွန်စွာ အစီာင့်အနီနန့်ထားစီ။ဒေချင့်ပိုင် အမိန့်တော်ထား
ပညတ်တော်မူပြီး၊ ဒါဂါစားဆက်ရေ ရွှေသပြာတစ်ထောင်ကိုလည်း ပြန်ပီးတော်မူရေ။
ဒါဂါစားကလည်း ထိုရွှေကိုသူဌေးကြီးသို့ ပြန်ပီးပြီး၊ အဓွန့်ရှည် တည်တန့်အောင်နန်း
တော်ရာတွင် ကျောက်မော်ကွန်းတိုင် စိုက်ထားလီရေ။

## ကိုးကား