open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
စစ်တွေကျွန်း

## စစ်‌တွေကျွန်း

စစ်‌တွေကျွန်စွာ အဂုစစ်တွေအရပ်ပင်ဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်ဝ၏ အနောက်ကမ်းအရပ်ဖြစ်တေ။ အရှိဖက်တွင် မြီငူကျွန်း၊ အနောက်မြောက်ဘက်မာ ကြွီတဲကျွန်း၊ မြောက်ဘက်စွာ ဦးရဇ်တောင် ကျွန်း အသီးသီးဟိကတ်ရေ။

စစ်တွေအရပ်အကြောင်းကို ရာဇဝင်၌ ငနှလုံးမင်းလက်ထက်က စတင်တွိ့ရရေ။ မင်းကြီးရေ အနောက်သို့ ချီတက်ပနာ အပြန်ဖမ်း၍ ရခရေ ကုလားအိမ်ရှိမင့်သားကို ဆီးဝါးကုသပေးတော်မူပြီး ပျောက်ကင်းရေအခါ ထိုမင့်သားအား ၁၂၄၆-ခန့်မာ စစ်‌တွကို ကျေးစားအရာ ပီးခရေ။ (စန္ဒ။ ၁:၃၅၂)။ ၁၂၀၁-ပြည့်ဝန်းကျင်မှရာ ဘင်္ဂလားသို့ မူဆလင်တိ ဝင်ရောက်ရေအတွက် ထိုကုလားမင့်သားမာ ဟိန္ဒူဘာသာ၀င်ဟု ယူဆရရေ။

၁၇၇၄-ခုနှစ်မာ ဓါးပိုင်ကြီး သောကြာရေ စစ်တွကုလားရို့ကို ဆုပီးရား ဦးရဇ်တောင်သို့ ချီတက်တပ်စုကာ မြောက်ဦးထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်ခရေ။ ထိုနောက်၄င်းစွာ စန္ဒသုမနရာဇာ နာမည်နန့် နန်းတက်ခလီရေ (စန္ဒ ၂၂၃)။.

၁၇၈၁-ခုနှစ်မာ ငရွှေစာစွာ အခွန်ဝန်သူရဲရို့ကို ဆုပီးပနာ ကုလားသူရဲတိနန့် စစ်တွေက သောင်းကျမ်းခစွာကို ဓမ္မရာဇ်ရာဇာမင့်ကိုယ်တိုင် ချီတက်တိုက်ခိုက်ခလို့ အောင်နိုင်ခရေ။ သင်္ဘောထိုးစာနန့် အခွန်ဝန်ရို့လေ့ သီလီရေ။( ဆန္ဒ။၂း၂၉၄)။ ဓမ္မရာဇ်ရာဇာမင်းစွာ စစ်တွေအရပ်သို့ ပထမဆုံးနန့် နောက်ဆုံးရောက်ခသော ရက္ခိုင်ဘုရင်ပင် ဖြစ်တေဟု ဆိုနိူင်ပါရေ။

## ကိုးကား
စာဆိုတော်

၁၊ ကဗျာဂီတကို ကိုယ်တိုင်သီကုံးဖန်တီးရွတ်ဆိုသူ။ ဖွဲ့
ဆိုသူ။ ကဝိ။

၂၊ စာပီကျမ်းဂန်တိကိုရီးသားပြုစုသူ။
ဗုဒ္ဓဘာသာ

မြတ်စွာဘုရားသျှင် ဟောကြားတော်မူခရေ တရားဓမ္မတိကို ကျင့်သုံးလိုက်နာရေ ဘာသာ။
ဦးမြတ်ကျော်

ဆြာကြီးဦးမြတ်ကျော်ကို ၁၉၃၅-ခုနှစ်၊ မေလ၂၀ ရက်နိတွင် အဖ ဦးဘကျော်နန့် အမိ ဒေါ်သာနု ရို့က မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ပျားတဲကျေးရွာ၌ မွီးဖွားခရေ။ ဖခင် ဦးဘကျော်မှာ မြောက်ဦးမြို့နယ်ဦ လေးဇူးပြားရွာဇာတိ ဖြစ်တေ။ မိခင် ဒေါ်သာနုမှာ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ပျားတဲရွာ ဇာတိ ဖြစ်တေ။ လယ်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်သူတိ ဖြစ်တေ။

## ပရိယတ္တိ စာပီတိကို သင်ကြားခြင်း
ဆြာကြီးရေ ငယ်စဉ်က မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ မှိုဟင်းကျေးရွာဆြာတော်နန့် စက်သားကျေးရွာ ဆြာတော်ရို့ထံမာ အခြီခံပရိယတ္တိစာပီတိကို သင်ယူခရေ။ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ကို ရောက်ဟိပြီဂ ရန်ကုန်မြို့ မင်္ဂလာရာမကျောင်းတိုက်၊ ခရမ်းမြို့ ဓမ္မိကာရာမကျောင်းတိုက်၊  မြောင်းမြမြို့ ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်တွင် ပရိယတ္တိစာပီတိကို လိ့လာ သင်ယူရေ။ ရွှေကျင်သာသနာပိုင်ဆြာတော်၊ အင်္ဂလန်ဆြာတော်၊ မှော်ဘီသာသနာ့ဝန်ဆောင် ကျောင်းတိုက် အလင်္ကာပန်းကုံးဆြာတော် စရေ ဆြာတော်တိပါးမာ ပရိယတ္တိစာပီတိကို ဆက်ပနာသင်ယူရေ။

## အောင်မြင်မှုတိ
အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရပါဠိပထမပြန် ငယ်၊ လတ်၊ ကြီး စာမိန်းပွဲတိ၊ ပထမကျော်စာမိန်းပွဲနန့် ဓမ္မာစရိယစာချတန်း စာမိန်းပွဲတိကို ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ရေ။ သာသနဓဇသိရီပဝရဓမ္မာစရိယဘွဲ့တံဆိပ် ရဟိရေ။ ယင်းအပြင် ရန်ကုန်မြို့ စေတိယင်္ဂဏအဘိဝံသဘွဲ့နန့် ညောင်တုန်းမြို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ သုဓမ္မာ ပရိယတ္တိ စာမိန်းပွဲ ပထမကြီးတန်းကို ပထမဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်မြင်ပြီးကေ သုဓမ္မာပရိယတ္တိ ပထမကျော်ဘွဲ့ ရဟိရေ။

## လူဝတ်လဲခြင်း
ဆြာကြီးရေ ၁၉၅၉-ခုနှစ်မာ လူဝတ်လဲပနာ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ် ထုတ်ဝီရီးဌာနတွင် စာပြု၊ ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနန့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာန နည်းပြနန့် တက္ကသိုလ်ကောလိပ်တိ အရှိတိုင်းပညာ သင်ကြားရီး အကြံပီးအဖွဲ့ဝင်တာဝန်တိကို ထမ်းဆောင်ရေ။ ၁၉၇၄-ခုနှစ်မာ မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာနတွင် လက်ထောက်စာတည်းမှ ၁၉၉၅-ခုနှစ်အထိ စာတည်းမှူးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပြီး ပင်စင်ယူခရေ။ ၁၉၉၆-ခုနှစ်မာ မြန်မာစာအဖွဲ့တွင် အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရရေ။ ဆြာကြီးရေ မြန်မာစာ မြန်မာမှုဆောင်းပါးတိ၊ ဘာသာရီးဆောင်းပါးတိ၊ ဘာသာရီးကျမ်းစာအုပ်တိကို ရီးသား ပြုစုခရေ။

## ရီးသားပြုစုခရေ စာအုပ်တိ

# လျှပ်စစ်ကင်္ဒါကျမ်း၊ 
# ၃၁ဘုံ ခရီးသည်၊ 
# လျှပ်စစ်ရူပ သိဒ္ဓိကျမ်း၊ 
# လျှပ်စစ်ဋီကာကျော်ကျမ်း၊ 
# ရာဟုလာမာတာ၊ 
# မြန်မာအက္ခရာရီးသားနည်းစနစ်၊ 
# မြန်မာ့ရိုးရာအမွေအနှစ် ရှေးဟောင်းပေစာ ပုရပိုက်စာ၊
# ဗုဒ္ဓကျမ်းစာ မြစ်ဖျားခံသော အသုံးချမြန်မာစာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်၊ 
# မြန်မာစာမြန်မာမှုသုတ္တန်ရတနာ၊ 
# ပုဂံခေတ် မြန်မာကျောက်စာအဘိဓာန်၊ 
# ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ မြတ်ဗုဒ္ဓပါဝစနအဘိဓာန်၊ 
# မြန်မာစာမြန်မာမှု ပါဠိအဘိဓာန်၊ 
# မြန်မာ့ပေါရာဏမိတ်လင်စုံ၊

## စာပီဆုတိ ရဟိခြင်း
ဆြာကြီးရေ ၁၉၉၁-ခုနှစ်မာ မြန်မာ့ရိုးရာအမွီအနှစ် ရှီးဟောင်းပီစာ ပုရပိုက်စာ စာအုပ်ဖြင့် လေ့ကောင်း၊ ၁၉၉၅-ခုနှစ်မာ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာ မြစ်ဖျားခံသော အသုံးချမြန်မာစာ မြန်မာ့ယိုင်ကျေးမှု အမွီအနှစ် စာပီဗိမာန်စာမူ ဒုတိယဆု၊ ၁၉၉၀-ခုနှစ်မာ မြန်မာစာမြန်မာမှုသုတ္တန်ရတနာ စာအုပ်နန့် အမျိုးသားစာပီဆု၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာ မြစ်ဖျားခံသော အသုံးချမြန်မာစာ မြန်မာ့ယိုင်ကျေးမှုအမွီအနှစ်၊ မြန်မာစာမြန်မာမှုသုတ္တန်ရတနာ၊ ပုဂံခေတ် မြန်မာကျောက်စာ အဘိဓာန်၊ မြန်မာ့ပေါရာဏမိတ်လင်စုံ စရေ ကျမ်းစာမူတိနန့် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ စာပီဆု လေးကြိမ်၊ ၂၀၀၅-ခုနှစ်မာ ဓမ္မဗိမာန်စာပီဆု တသက်တာစာပီဆုတိ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရရေ။

## ဘဝနိဂုံး
ဆြာကြီးရေ မြန်မာစာအဖွဲ့၏ တာဝန်ဝတ္တရားတိကို ထမ်းဆောင်ယင်း အသက်(၇၄)နှစ်အရွယ် ၂၀၀၉-ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလ ၃ ရက်နိတွင် ကွယ်လွန်ခရေ။ ဇနီး ဒေါ်ရင်ကြည်နန့် သားတဦး၊ သမီးငါးဦး ကျန်ခပါရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ရှင်သီလဝံသ

## ရခိုင် အသျှင်သီလဝံသ
ရက္ခိုင်စာပီလောကတွင် အသျှင်သီလဝံသ ဆိုရေ ဘွဲ့နာမည်တူဖြင့် ကျမ်းပြု ရဟန်းစာဆို ၂ ပါးဟိခရေ။

တပါးက လေးမြို့ခေတ် အေဒီ ၁၄၁၈ ခုနှစ်က ကဝိကဏ္ခပါသ ကဝိဂန္ဓ ကျမ်းကို ရီးသားပြုစုခသူဖြစ်တေ။

နောက် တပါးမှာ မြောက်ဦးခေတ်အားနုန်း အေဒီ ၁၇၉၉ ခုနှစ်က နိဗ္ဗာန်ဩဇာလင်္ကာနန့် စကားပြေကျမ်းကို ရီးသားပြုစုခသော ဒွါရာဝတီတောင်ခွင်တန်း အသျှင်သီလဝံသ ရို့ဖြစ်တေ။

ယင့်ချင့် ရက္ခိုင် အသျှင်သီလဝံသ စွာ အင်းဝက အသျှင်သီလဝံသနန့် အသျှင်ရဌသာရရို့ထက် ကကောင်းရှီးကျသော ဆြာတော်တပါးဖြစ်တေ။

အင်းဝက အသျှင်သီလဝံသ ထက် ၃၅ နှစ်ခန့်ကြီးပြီးကေ အသျှင်မဟာရဌသာရထက် နှစ် ၅၀ ခန့် ကြီးပါရေ။

ကဝိ = ပညာဟိ၊ ဂန္ဓ = ရနံ့ ပညာဟိဆိုရေရနံ့ဖြင့် သင်းပျံ့စေမှီငြမ်းပနာ ဖြိုက်စီနှိုင်ရေဟု အဓိပ္ပါယ်ရရေ ကဝိကဏ္ဋပါသ ကဝိဂန္ဓကျမ်းစွာ ရက္ခိုင် မြန်မာစာပီလောကအတွက် ဂုဏ်ယူဖွီရာ သမိုင်းမှတ်တိုင်အဖြစ် ကကောင်းကျေးဇူးများခရေ ကျမ်းဖြစ်ပါရေ။
ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ
ထွန်းအောင်ကျော်

## ဦးထွန်းအောင်ကျော် (၁၈၉၄-၁၉၇၈)
ဦးထွန်းအောင်ကျော်စွာ ရက္ခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့ ရူပရပ် အဖ ဦးထွန်းစံ (ဘီအေ၊ ဘီအယ်လ်)နန့် အမိ ဒေါ်မဦးရို့၏ အကြီး ဆုံးသားဖြစ်တေ။ ၁၈၉၄ ခုနှစ်မာ ဖွားမြင်ပြီး မွီးချင်း (၆)ဦးဟိရေ။ အိုင်စီအက်စ် 'ဦးကျော်မင်း.. (အင်္ဂလိပ်စစ်အစိုးရလက်ထက် ဘဏ္ဍာရီးဝန်ကြီး)နန့် ဦးကျော်သာ (ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းကော်မရှင်မင်းကြီးနန့် ကနိန်ဒါ နိုင်ငံမွန်ထရီရယ်မြို့ အခြီစိုက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြို့ပြလီကြောင်း ပျံသန်းရီးအဖွဲ့ (အိုင်စီအေအို)၏အဖွဲ့ဝင်) ရို့၏ အစ်ကိုကြီးဖြစ်တေ။

## ပညာရီး
ဦးထွန်းအောင်ကျော်စွာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့ စိန့် ဇေဗီးယာကောလိပ်ကို-တက်ရောက်ခပြီး ယင်းကတဆင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ကင်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် ထရင်နီတီကောလိပ်သို့ စီလွှတ်ခံရပြီးကေ ဘီအေ၊ အယ်လ်အယ်လ်ဘီဝတ်လုံတော်ရဘွဲ့ကို ရဟိခရေ။

### မိသားစု
၁၉၁၄ ခုနှစ်မာ ကုန်စွာကြီး ဦးရွှေသာ၊ ဒေါ်ရှမ်းဖြူရို့၏ သမီးအကြီးဆုံး ဒေါ်ဝေသာနန့် ပဇပ်ခရေ။ ဒေါက်တာထွန်းဝေနန့် ဦးသာကျော်ဝေဆိုရေ သား နှစ်ဦးထွန်းကားခရေ။ နှစ်ဦးစလုံး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းမာ ရီးလ် တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ကြားခရေ။ ဦးထွန်းဝေစွာ စီးပွားရီးပညာ မဟာနန့် ဒေါက်တာဘွဲ့ရို့ကို ရဟိခပြီး ဦးသာကျော်ဝေစွာ မြို့ပြအင်ဂျင် နီယာဘွဲ့ကို ရဟိခရေ။

#### တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဦးထွန်းအောင်ကျော်စွာ အင်္ဂလန်မှ မြန်မာပြည်သို့ ပညာသင်ရာမှ ပြန်လာပြီးကေ ရန်ကုန်မြို့ဟိ တရားစီရင်ရီးဌာန၌ တိုးချဲ့တရား သူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ ၁၉၃၄-၃၅ ခုနှစ်မာ အထက်အရာဟိအင်္ဂလိပ်၏ အုပ်ချုပ်မှု (စည်းမျဉ်းတိ)နန့် ပတ်သက်ပြီးကေ သဘော ထားမတိုက်ဆိုင်မှုကြောင့် အလုပ်နုတ်ထွက်ကာ စစ်တွေမြို့ကို ပြောင်းရွိ ပြီး မိသားစုပိုင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးမြေတိကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်နီခရေ။ ၁၉၃၅ ခွဲရီးအက်ဥပဒေ အတည်ပြုပြီးကေ ဥပဒေပြုလွှတ် တော်တွင် ရွီးချယ်ခံကိုယ်စားလှယ်တိနန့် ဖွဲ့စည်းထားသော အောက် လွှတ်တော်နန့် ဗြိတိသျှအစိုးရမှ ရွီးချယ်သော ကိုယ်စားလှယ်တိ ပါဝင်ရေ အထက်လွှတ်တော်ဆိုပနာ ဟိလာရာ ဦးထွန်းအောင်ကျော်စွာ မောင်းတောခရိုင်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွီးချယ်တင်မြှောက်ခံရရေ။ ၁၉၃၅ ခုနှစ် ဥပဒေအရ ဝန်ကြီးချုပ်ဒေါက်တာဗမော် ဦးဆောင်ရေ ပထမဆုံး အစိုးရအဖွဲ့ကို ဧပြီလ ၁ ရက် ၁၉၃၇ တွင် ဖွဲ့စည်းခရေ။ -ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရ အဖွဲ့ဖြစ်ရေအတွက်နန့် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်တဦးအဖြစ်ပါဝင်လှာရေ ဦးထွန်းအောင်ကျော်စွာ ပညာရီး ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရရာ ခြောက်လအကြာ၌ ဘဏ္ဍာရီးဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်း ခံရရေ။ ယင်းရာထူးဖြင့် ၁၉၄၂ ခုနှစ်ထိတိုင် အစိုးရ အဖွဲ့အဆက်ဆက်တွင် ဘုရင်ခံ၏ ဖိတ်ကြားချက်ဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဆာပေါ်ထွန်းနန့်အတူ အတိုင်ပင်ခံလူကြီးတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ စစ်ပြီး အစိုးရ၏အလုပ်တာဝန်မှာ မြန်မာပြည်အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ပြီးရေခါ ပြန်လည်ထူထောင်ရီးအတွက် စီမံကိန်းမူကြမ်းတိ ရီးဆွဲခြင်းဖြစ်ရေ။ အိန္ဒိယအစိုးရ၏ နွီရာသီမြို့တော် ဆင်းမလာတွင် ရုံးစိုက်ခရေ။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်မာ ဗြိတိသျှအစိုးရက ဦးထွန်းအောင်ကျော်ကို “ဆာ ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခရေ။ စစ်ပြီးကာလ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာရေ အခါ ကုန်းကြောင်းပို့ဆောင်ရီးဌာန၏ အကြံပီးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပီးခြင်းခံရရေ။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နှဝါရီလ ၄ ရက် မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရီးရရေအခါ အစိုးရံအလုပ်မှ အနားယူခရေ။

##### ဘဝနိဂုံး
ဦးထွန်း အောင်ကျော်စွာ ကျန်ဟိနီသောသက်တမ်းတလျှောက် ဘာသာရီး ဆိုင်ရာကိစ္စတိနန့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တဦး၏ အလိ့အကျင့်တိ ကျင့်သုံး၍ အိမ်အမှတ် ၄၆ဝ၊ မြို့မကျောင်းလမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် နီထိုင်ခရေ။ ဦးထွန်းအောင်ကျော်စွာ ၁၉၇၈ ခုနှစ် အသက် ၈၄ နှစ်အရွယ်၌ ၎င်းနီအိမ်တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခရေ။

##### ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်တိ
ထွန်းလှိူင်

## တေးရီး ထွန်းလှိုင်
တေးရီး ထွန်းလှိုင် ကို ၁၉၆၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ နိမာ အဖ ဦးရွှေသာ (ရွှေပန်းထိမ်ဆရာ) ၊ အမိ ဒေါ်တင်ရီ မှရန်ကုန်မြို့တွင် မွီးဖွားခရေ။

၈တန်းကျောင်းသားဘဝကပင် ဂီတကို ရူးသွပ်ခြင်းစတင်ခရေ။ ဂီတ လက်ဦးဆရာ များမှာ ထားဝယ်ဦးတင်အေးနန့် ဗိုလ်ကြီး သက်တင်အောင် ရို့ ဖြစ်ကတ်ရေ။

### တေးခြင်းရီးခြင်း
၁၉၉၃ ခုနှစ် တွင် မြတ်​ခိုင်​​ကျော်​၏ “သူ့အကြောင်း” စီးရီးတွင် ရခိုင်တေးခြင်း ၂ပုဒ် ကိုစတင်ရွီးသားခရေ ။

မြတ်ခိုင်ကျော် ၊ သိန်းထိုက်ဇော် ၊ခိုင်ဇော် ၊ ဝင်းကိုခိုင် ၊ ခိုင်ကျော်လင်း ၊ မောင်ကိုကို ၊ စစ်နိုင် ၊ ယုယုလှိုင် ၊ ညှာစိမ်းခိုင် ၊ မိချော ၊ လင်္ကာခင် နန့်အခြားတေးသံရှင်များစွာ အတွက် တေး​​​ခြင်း ပုဒ်ရေ (၁၅၀)ကျော်ရွီးသားခရေ။

### ထင်ပေါ်​ ကျော်ကြားရေ တေး​ခြင်းများ
ထင်ပေါ်​ ကျော်ကြားသော တေး​ ခြင်းများ မှာ ရက္ခဝံသ ၊ မင်းလေ့ရခိုင် ငါလေ့ရခိုင် ၊ ရင်တွင်းဖြစ် ၊ အို ကစ္ဆပ (သံစဥ် ) ၊ ကိုယ့်အသည်းကွဲ ၊ ဝေသာလီ (သံစဥ် ) ၊ချစ်တံလျှပ် ၊ ဖြူစင်အလွမ်း ၊ စက်တင်ဘာမိုး၊ မပျော်နိုင် ၊ ကမ္ဗည်းထုဆစ်ရခိုင်သမိုင်းသစ် ရို့ ဖြစ်ရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်တေးရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အနုပညာသျှင်တိ
အောင်ကျော်ထွန်း

## ငယ်ဘ၀
အမည်အရင်းမှာ ဦးတင်အောင်ဖြစ်တေ။ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့၊ ချောင်းဝရွာနီ အဖ ဦးညီသိန်းနန့်အမိ ဒေါ်ငွေစိန်ရို့မှ ၁၃၁၁ခု၊ နတ်တော်လဆန်း ၁၁ ရက် (၃၀-၁၁-၁၉၄၉) ဗုဒ္ဓဟူးနိတွင် ဖွားမြင်ရေ။ မွီးချင်း ၅ ယောက်ထဲက ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်တေ။ ချောင်းဝ (အမက) မှ ၄ တန်းအောင်မြင်ခပြီး ရှင်မောင်သျှင်ဝတ်ခရေ။ ဘွဲ့နာမည်မှာ ရှင်ဝါသဝ ဖြစ်တေ။ ဆြာတော် ဦးနန္ဒိယ(ချောင်းဝ) နန့် ဆြာတော် ဦးနန္ဒမဉ္ဇူ(နံတော်တောင်) ရို့ထံတွင် ပညာသင်ယူဆည်းပူးခရေ။ ပထမငယ်၊ ပထမလတ်တန်းရို့ကို အောင်မြင်ခရေ။ ရန်ကုန်မြို့၊ အလယ်တောရတိုက်သို့ လားရောက်ကာ ဆက်ပနာပညာ ဆည်းပူးရေ။ လောကီပညာ ၁၀ တန်းအထိရောက်ဟိခရေ။

မောင်သျှင်က လူထွက်ပြီးကေ စစ်တပ်ထဲကိုဝင်ခရေ။ တပ်ကထွက်ပြီးကေ အဆိုတော် ဟင်္သာတထွန်းရင် နန့် လက်တွဲမိလားပြီးကေ ဂန္ထဝင်တေးခြင်းတိကို ရီးခရေ။

### ရီးသားခရေ တေးခြင်းတိ
သူရီးသားခရေ တေးခြင်းတိမာ . . .

# ကျွန်တော်ချစ်သောခမ်း
# စနေမ
# ငယ်သူငယ်ချင်းစာဥ
# အလွမ်းသမားလေးရဲ့သဝဏ်လွှာ
# အမေနဲ့ရွာကိုလွမ်းတယ်
# ဥဩ
# ကျွန်တော်သိတဲ့အေးကြည်မ
# အမေ့ကျေးဇူးဆပ်မယ်
# ပြောပေးပါ ကျေးတမန်
# ရင်ခွင်မဲ့သား
# မွေးမေကျေးဇူးဆပ်ဖူးချင်တယ်
# ထန်းလက်ပုတီးလေးမေးကြည့်ပါ
# မအိုဇာညာတယ်
# ပင့်ကူအိမ်မာယာနန်း
# ရေချမ်းသက်စေ့ပန်းသက်စေ့
# လူမနေတဲ့အိမ်ကလေး
# ဖိုးထောင်ရေ
# အရောက်ပြန်ခဲ့မယ်
# ဝမ်းနည်းဝမ်းသာ
# အမေ့အလွမ်းပြေ
# သာဓုခေါ်ပါ
# အမေ့သားလှ

အစဟိစွာရို့ဖြစ်တေ။

### ကွယ်လွန်ခြင်း
အမှတ် ၂၂၃၊ သဒ္ဒါသုခလမ်း၊ ကမ်းနားအနောက်ရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် (၂၃-၁-၁၉၈၄) တနင်္လာနိတွင် ကွယ်လွန်ခရေ။ ကွယ်လွန်ချိန်မာ ဇနီး ဒေါ်တင်တင်မူ နန့် သမီး မကြူကြူသင်း(ခ)မကြူကြူကျော်ထွန်းရို့ ကျန်ရစ်ခရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်တေးရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အနုပညာသျှင်တိ
ကိုဒိုးမောင်

## ငယ်ဘ၀
တေးရီးဆြာ ကိုဒိုးမောင်ကို စစ်တွေမြို့နယ်၊ မောင်နီပြင် ကျေးရွာတွင် ဦးထွန်းစိန်ဦးနန့် ဒေါ်ကျီးမစိန်ရို့မှ ဖွေးဖွားခပြီးကေ မွီးချင်းမောင်နှမ ၅ ဦးထဲက ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်တေ။ 

ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတဝသီပါသူဖြစ်ယင့်အတွက် အလယ်တန်းကျောငိးသား ဘဝကစလို့ကေ မေဒလင်တီးခြင်း၊ သီးချင်းရီးခြင်း၊ တေးချင်းဆိုခြင်းရို့ဖြင့် ပျော်မွိသူတဦးလည်း ဖြစ်တေ။ 

### ထင်ရှားရေ လက်ရာတိ
ကိုဒိုးမောင်၏ လက်ဟိအချိန်ထိ ရက္ခိုင်ပရိတ်သတ်အကြား ရီပန်းစားသော တေးတေးခြင်းတိမာ  သာသနာ့အမွီခံ၊ ငယ်ပေါင်း၊ တောင်စိုင်ရွာမိုး၊ ကျွန်းသားမာလေ့ အစွားနန့်ပါ၊ ချစ်ကံကောင်း စရေတေးခြင်းတိ ဖြစ်တေ။

တေးရီးဆြာ ကိုဒိုးမောင်စွာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်က တန်းခိုးဆြာထွန်း စာပီဆုချီးမြှင့်ရီးကော်မတီမှ ပီးအပ်ရေ ဂီတစာဆိုဆုကို ရဟိခရေ။ ယင်းအပြင် ၎င်းမကွယ်လွန်မီအချိန်ထိ တေးတေးခြင်း ၂၁ ပုဒ်အထိ အသံသွင်းထားဟိခပါရေ။
ကဏ္ဍ:ရခိုင်တေးရီးဆရာတိ
ဦးအောင်လွင်

ဦးအောင်လွင်စွာ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရဟိရေ ရက္ခိုင်လူမျိုး ဇာတ်လိုက်မင်းသားနန့် ဒါရိုက်တာ တဦးဖြစ်တေ။ ဦးအောင်လွင်စွာ အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက် ၁၉၃၅ ခုနှစ် စစ်တွေမြို့မာ အဖ ဦးအောင်ကျော်ဇံ၊ အမိဒေါ်ကြွယ်ရို့မှ မွီးဖွားခရေ။ ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်လမ်း၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း ကျခရေ။ ဟယ်ရီတန်အရီးအခင်း၌ ပါဝင်ခရေ။ ၁၉၅၄-၅၅ ခုနှစ်မာ အမျိုးရားစီးမံကိန်းဌာန၊ စာကေးအင်းဌာနခွဲတွင် အောက်တန်းစာရီး၊ ၁၉၅၅-၅၆ ခုနှစ်မာ ရေနံချောင်းမြို့၊ ရေနံမြေစီမံကိန်းရုံးတွင် အထက်တန်းစာရီး၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်မာ ဓာတ်သတ္တုရှာဖွီရီးနိုင်ငံခြားပညာသင်အဖြစ် ရွီးချယ်ခံရကေလေ့ ဟယ်ရီတန်အရီးအခင်း၌ ပါဝင်ခမှုကြောင့် ပယ်ခြင်းခံရရေ။

## ရိုက်ခသော ဇာတ်ကားတိ

# အတွေ့ (1962)
# တိမ်လွှာမို့မို့လွင်(1967)
# ငယ်ကျွန်းဆွေ (1968)
# ကျောက်မဲအကျဉ်းသား(1969)
# မှုံရွှေရည် (1970)
# နော်ကူးမ(1974)
# နေကျောက်ခဲ (1983)
# မိုးညအိပ်မက်မြူ(2009)
# ပင်လယ်ရေချမ်းနွေမှာခန်း(2010)
# နောက်မကျကြေး(ဒါရိုက်တာ)
# မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း ကျော်လွန်၍၊ (ဒါရိုက်တာ)
# အမုန်းသက်လေပြေ(2010)
# အမွှေစိန်(2011)
# ကိုလူပျိုနဲ့ ဂျူးလီယက် (2011)
# အမုန်းလွန်သော်(2011)
# နိုင်ငံကျော်ရုပ်ရုင်မင်းသမီးယောက်ျား(2012)
# ယောက္ခမနှင့်တစ်ထောင်တစ်ည(2013)
# သရဲတကယ်ရှိလား(2013)
# မယားပါဆွေမျိုးများ(2014)
# ပန်းပြုစားတဲ့ည(2014)
# အွန်လိုင်းဝိညာဉ်(2015)
# ချစ်စံအိမ်(2015)
# Kingdom of Mrauk U Opera (2016)
# မွှေချက်များသော်(2018)
# ပြဿနာ(2019)
# နှစ်ပါးသွား Update(2019)
# Longing with Love (2020)

## ဘ၀ဇာတ်ကြောင်း
၁၉၆၁ ခုနှစ်မာ ကျောက်မဲမြို့မှ အငြိမ်းစား အရီးပိုင် ဦးအယ်လ်ခွန်ဆိုင်း၊ ဒေါ်နန်းခမ်းကြာရို့၏ သမီး ဒေါ်အေမီနန့် ပဇပ်ခပြီးကေ၊ သား သမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခရေ။

၁၉၅၇ တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခပြီး၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ် အတွက် အကယ်ဒမီ သရုပ်ဆောင် ထူးချွန်ဆု(ဇာတ်ရံ)ကို နော်ကူးမ ဇာတ်ကားဖြင့် ရဟိခရေ။ ဒါရိုက်တာ စံရွှီမောင် နာမည်ဖြင့်လေ့ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း ကျော်လွန်၍၊ နောက်မကျကြေးနန့် အခြား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတိကို ဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ယူပနာ ရိုက်ကူး ထုတ်လုပ်ခရေ။

၁၉၈၈ ခုနှစ်မာ ရှစ်လေးလုံး ပြည်သူ့ အရီးတော်ပုံကြီးတွင် အခြား စာပီ အနုပညာသျှင်တိနန့် အတူ လက်တွဲပနာ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခပိုင်၊ သား သာကျော်မောင်နန့် သမီး သန္ဒာခိုင်ရို့ ၂ ဦးစွာလေ့ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခပြီးကေ၊ မဆလ အစိုးရ၏ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံခရရေ။ ရုပ်ရှင် သမဂ္ဂတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၈၉ ခုနှစ်မာ ဇနီး ဖြစ်သူ ဒေါ်အေမီနန့် ကွာရှင်း ပြတ်စဲခပြီးကေ၊ ကွာယှင်းပြီးကေ ဇနီးဖြစ်သူနန့် သမီးဖြစ်သူ မကျော့ကျော့ခိုင်ရို့စွာ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ လားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင် နီထိုင် နီကတ်တေ။

စစ်တပ်က နိုင်ငံတော် အာဏာကို သိမ်းပြီးကေ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ဖွဲ့စည်းရေအခါ၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်ရေ တတ်သိပညာသျှင် အစုအဖွဲ့ကနိန် ပါဝင်ခပြီးကေ၊ အဖွဲ့ချုပ် ဗဟို အလုပ်မှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ် တာဝန်ယူခရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အနုပညာသျှင်တိ
သာဘန်း

## ငယ်ဘ၀နန့် ပညာရီး
ဆရာကြီးဦးသာဘန်းကို ၂၆-၃-၁၉၃၆ နှစ်မာ အဖ ဦးရွှေထွန်းအောင်၊ အမိဒေါ်မနုရို့မှ စစ်တွေမြို့၊ အိုးတန်းရပ်၊ ထီးတန်းလမ်းမာ မွီးဖွားခပါရေ။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမ(၅)ယောက် ဟိပါရေ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်မာ အမှတ်(၁) အ-ထ-က စစ်တွေက အထက်တန်းအောင်မြင်ခပါရေ။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝမာ ဗကသများအဖွဲ့ချုပ် အမှုဆောင်အဖြစ် ၁၉၅၈ မှ ၁၉၆၀ အထိ တာဝန်ယူခပါရေ။ တကသမာလေ့သော့ အမှုဆောင်အဖြစ်နန့် ၁၉၆ဝ မှ ၁၉၆၁ အထိ ပါဝင်ခပါရေ။

## သတင်းထောက်ဘဝ
၁၉၅၅ ခုနှစ်က စလို့ ပြည်သူ့ဂျာနယ်၊ လင်းယုန်သတင်းစာ၊ လူထုသတင်းစာနန့်ဂျာနယ်၊ ဟံသာဝတီသတင်းစာရို့တွင် တက္ကသိုလ်သတင်းထောက်အဖြစ် တာဝန်ယူခပါရေ။ ၁၉၆၁ မှာ အလုပ်သင် နိုင်ငံခြားသတင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူပြီး၊ ၁၉၇၃ မာ တရုတ်ပြည်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတိကို သတင်းစာဆရာ အဖြစ်နန့် လားရောက်ခဖူးပါရေ။ 

## အိမ်ထောင်ရီး
၁၉၆၆ ခု၊ ဂျုန်လ (၈)ရက်နိမာ ဒေါ်စောယဉ်နန့် စုံဖက်ပဇပ်ခပါရေ။ 

## နိုင်ငံရီးဖြတ်သန်းမှု
၁၉၇၉ ခုနှစ်မှာ ကြေးမုံသတင်းဒက်ရုံးမှ ပင်စင်ယူပနာ ဗဟိုတရားရုံးချုပ်ရှိနိန် ဘဝနန့်ရပ်တည်နီယင်း ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှာ တစ်ပါတီအာဏာသျှင်စနစ် ဆန့်ကျင်ရီးကို ရက္ခိုင်အမျိုးသားသမဂ္ဂနန့်အတူ ပူးပေါင်းတော်လှန်ခပါရေ။ ရက္ခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းသောခါ ၊ တွဲဘက်အထွေထွေ အတွင်းမာရီးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခပြီးကေ ၁၉၈၉ ဖေဖဝါရီလမှာ ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် UNLD ကို ဖွဲ့စည်းရီးမာ ဦးဆောင်ခရေ။ ၁၉၉ဝ ရွီးကောက်ပွဲ၌ UNLD ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရန်ကုန်တိုင်း တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်က ဝင်ရောက် ပြိုင်ခဖူးပါရေ။ ၁၉၉၁ မာ အထိန်းသိမ်းခံခရပြီး ၁၉၉၅ တွင် ပြန်ပနာလွတ်မြောက်လာခပါရေ။ ၁၉၉၈ မှာ ဒုတိယအကြိမ်အဖမ်းခံခရပနာ ၂၀၀၄ ခု၊ ဂျူလိုင်လတွင် ပြန်ပနာ လွတ်မြောက်လာခပါရေ။ ၂ဝ၁၂ ရက္ခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို ပြန်ပနာဖွဲ့စည်းခါ ပါတီထူထောင်သူ (၂၁)ဦးထဲမာ ပါဝင်ခပါရေ။ 

## ဘဝနိဂုံး
ရက္ခိုင်ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုနာယကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ယင်း အစာအိမ် ကင်ဆာရောဂါနန့် ၄-၈-၂ဝ၁၅ နိမာ ဆုံးပါးလားပါရေ။ ဆြာကြီးမာ သမီး(၁)ဦး ကျန်ဟိခပါရေ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်နိုင်ငံရီးသမားတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်တိ
ဦးကျော်ထွန်းအောင်

## ငယ်ဘဝ
ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၂ ခု၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်၊ ၁၉၅ဝ ခု၊ မေလ ၁၃ ရက်၊ စနီနိမာ ရက္ခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့၊ ညောင်ပင်ဈီးရပ်၌ မွီးဖွားခရေ။ အဘဦးဦးသာထွန်း (ရက္ခိုင်- မြန်မာပဏ္ဍိတ်)၊ အမိ ဒေါ်မစိန်သာရို့၏ သားသမီး ၇ ဦးထဲက တတိယမြောက်သားဖြစ်တေ။ နာမည်ရင်းမှာ ကျော်ထွန်းအောင်၊ ကလောင်ခွဲနာမည်မှာ မောင်ထွန်းထင်(မြောက်ဦး)၊ တက်ထွန်းနီ (မြောက်ဦး)ဖြစ်တေ။

## ပညာသင် ခရီး
၁၉ရ၃ ခုနှစ်မာ ပုသိမ်ကောလိပ်မှသမိုင်းဘာသာအဓိကဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ B.A (History)ကို ရဟိခရေ။ ၁၉၉၁-၁၉၉၂ ခုနှစ်မာ U.N.D.P ပညာတော်သင်ဆုဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံနယူးဒေလီမြို့ရှိ National Museum ၌ ပြတိုက်လုပ်ငန်းပညာကို သင်ယူခရေ။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မာ ဂျပန်နိုင်ငံအစိုးရပညာတော်သင်ဆုဖြင့် Nara National Cultural Properties Research Institute og ပြတိုက်လုပ်ငန်းပညာနန့် တူးဖော်မှုလုပ်ငန်းပညာရပ်တိကို သင်ယူ ဆည်းပူးခရေ။ ရက္ခိုင်သမိုင်းနန့်သုတေသန ပညာရပ်တိကို ငယ်ရွယ်စဉ်မှစပြီးကေ ဘခင်ပါးမာ သင်ယူဆည်းပူးခရေ။

## တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု
၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၁၉ရရ ခုနှစ်အထိ သမဝါယမဦးစီးဌာနတွင် ငွေစာရင်းကိုင်အဖြစ်လေ့ကောင်း၊ ၁၉ရရ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်အထိ ရှီးဟောင်းသုတေသနဦးစီးဌာန ရက္ခိုင်ဌာနခွဲ (မြောက်ဦး)တွင် ဌာနခွဲ တာဝန်ခံ ဒုတိယညွှန်ကြားရီးမှူးအဖြစ်လေ့ကောင်း တာဝန် ထမ်းဆောင်ခရေ။

အစိုးရဝန်ထမ်းဘဝ၌ ၁၉၈၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၃ ခုနှစ်အထိ ဝေသာလီတူးဖော်မှုလုပ်ငန်းတွင် အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၉ရ ခုနှစ် ကိုးသောင်း ပုထိုးတော်ကြီးတူးဖော်မှုလုပ်ငန်းတွင် အဖွဲ့ ဂေါင်းဆောင်၊ ၁၉၉ရ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်အထိ မြောက်ဦးနန်းတော်ကုန်း တူးဖော်မှု လုပ်ငန်းတွင် အဖွဲ့ဂေါင်းဆောင်၊ ရက္ခိုင်ပြည်နယ်ယိုင်ကျေးမှု အမွီအနှစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရီးအဖွဲ့တွင် အတွင်းမာရီးမှူးအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခရေ။ ရက္ခိုင်ပြည်နယ်ယိုင်ကျေးမှုအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ပင်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ် ယိုင်ကျေးမှုအဖွဲ့တွင် အတွင်းမာရီးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပီနန့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်၊ မြောက်ဦးစာပီနန့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့တွင် အတွင်းမာရီးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ မြောက်ဦးမဂ္ဂဇင်းကော်မတီတွင်လည်း အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉ရ၃ ခုနှစ်မာ စာပီနယ်ထဲကို စတင်ဝင်ရောက်ခရေ။ ၁၉၈ရ ခုနှစ်မာ မြောက်ဦးမြို့ထင်ရှားသော ဘုရားများသမိုင်း အကျိုင်းနန့် ဘုရားဖူးလမ်းညွှန်အမှတ်(၁)၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မာ ရက္ခိုင်ဗျာလ်စာအုပ်ရို့ကို ရီးသားထုတ်ဝီခရေ။ ရက္ခိုင်ပြည်နယ်က ထုတ်ဝီရေ သမိုင်းစာအုပ်တိ။ သုတေသနစာတမ်းတိ၊ မဂ္ဂဇင်း စာအုပ်တိ၊ စာစောင်တိနန့် ပြည်ပမှ ထုတ်ဝီသော မဂ္ဂဇင်းတချို့မာ သုတေသနဆောင်းပါးတိကို ရီးသားခရေ။ ပြည်တွင်း ပြည်ပ တက္ကသိုလ်အသီးသီးမှ ဘွဲ့အသီးသီးရို့အတွက် ရက္ခိုင်သမိုင်းနန့် သုတေသနဆိုင်ရာ စာတမ်းတိနန့်ကျမ်းတိ ရီးသားပြုစုရာမှာ ကူညီဆောင်ရွက်ပီးခရေ။

## ဘဝနိဂုံး
၂၀၁၀ ခုနှစ်မာ ရက္ခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို ပြန်ပနာ ဖွဲ့စည်းရေအခါ ပါတီတည်ထောင်သူ (၂၁)ဦးတွင်ပါဝင်ခရေ။ ရက္ခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခပြီးကေ ၁၁-၁-၂၀၁၄ နိမာ ဆုံးပါးလားရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်တိ
ဦးအောင်လှဇံ

## ဆရာကြီး ဦးအောင်လှဇံ B. Com

ဆရာကြီးဦးအောင်လှဇံ ကို ၁၉၂၅ ခု၊ စတ်တင်ဘာလ(၉)ရက်၊ တနင်းလာနေ့တွင် ရက္ခိုင်ပြည် မြောက်ဦးမြို့ အဖဦးချစ်စောဦး၊ အမိ ဒေါ်ကြာညို ရို့မှ မွီးဖွားခရေ တဦးတည်းသော သားဖြစ်ပါရေ။ မြောက်ဦးမြို့က ဆယ်တန်းအောင်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က B.Com ဘွဲ့ကို ရဟိခပါရေ။ ၁၉၅ဝ ခုနှစ်မာ ဒေါ်စံသာဖြူနန့် စုံဖက် ပဇပ်ခပါရေ။ 

## တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း
၁၉၅၂ နှစ်မှ ၁၉၅၄ အထိ ရက္ခိုင်ပြည်
ကျောက်တော်မြို့ အ-ထ-က မှာ ကျောင်းအုပ်ဆြာကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခပါရေ။ ၁၉၅၄ နှစ်မှ ၁၉၅၆ ထိ စာရင်းရုံး
အရာဟိအဖြစ် (ဗဟိုစာရင်းအင်းနန့် စီးပွားရီးဌာန) ရန်ကုန်ကို ပြောင်းရွိပြီး အမှုထမ်းခပါရေ။ ၁၉၅၆ မှာ စစ်တွေမြို့ကို ပြန်ပြောင်းရွိကာ ““ဦးအောင်လှဇံ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်း”ကို ဖွင့်လှစ်ခပါရေ။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်မာ ယင်းကျောင်းကို ပြည်သူပိုင်အဖြစ် အသိမ်းပိုက်ခံလိုက်ရပါရေ။
၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ထိ မြောက်ဦးမြို့ အ-ထ-က ကျောင်းအုပ်ဆြာကြီး၊ မြို့နယ်ပညာရီးမှူး တာဝန်ရို့ကို ထမ်းဆောင်ခပါရေ။
၁၉ဝ၆ ခုနှစ်မာ အလုပ်က နှုတ်ထွက်ပနာ “ဦးအောင်လှဇံ နည်းပြသင်တန်းကျောင်း” ကို မြောက်ဦးမြို့မာပင် ဖွင့်လှစ်သင်ကြား ပီးခပါရေ။
၁၉၈၉ ခုနှစ်မှာ ALD ဗဟို C.E.C အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခပြီးကေ ၁၉၉ဝ မှာ မြောက်ဦးမြို့နယ် အမှတ်(၁)မဲဆန္ဒနယ်မှ ရက္ခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွီးချယ်တာဝန်
ပီးအပ်ခြင်းခံခရပါရေ။

## ဘဝနိဂုံး
၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင်လ (၃၀)ရက်နိတွင် မြောက်ဦးမြို့မာပင် ဆုံးပါးလားခပါရေ။ ဆြာကြီး၌ သားသမီး(၇)ဦး ကျန်ဟိခပါရေ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်နိုင်ငံရီးသမားတိ
မောင်နှစ်သိမ့် (တောင်ကုတ်)

### ငယ်ဘဝ
မောင်နှစ်သိမ့်ကို ရက္ခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ် ပေါက်အင်းကျေးရွာ၌ (အဖ) ဦးစိန်အောင်၊ (အမိ) ဒေါ်မိတေးရို့မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃)ရက်နိတွင် ဖွားမြင်ရေ။ နာမည်ရင်းမှာ ဦးညီမောင် ဖြစ်ပြီးကေ မွီးချင်းခုနှစ်ယောက်တွင် ဆဋ္ဌမမြောက်ဖြစ်တေ။ ရွာတွင် မူလတန်းကျောင်းမဟိလို့ ခက်ခဲစွာ ပညာသင်ကြားခရရေ။ ရမ်းဗြဲမြို့ ရွှေတုံးမူလတန်းကျောင်းမှ စတုတ္ထတန်း အောင်ရေ။ H.S.F (တန်းမြင့်ကျောင်းထွက်) စာမိန်းပွဲကို ရမ်းဗြဲမြို့၊ အစိုးရအတန်းကျောင်းမှ အောင်ခရေ။ ၁၀ တန်းကို တောင်ကုတ်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မာ အောင်မြင်ပြီး မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း (သစ်ထုတ်လုပ်ရီးဌာန)သို့  ဝင်ရောက်ခရေ။

### စာပီနယ်သို့ ခြီဆန့်ခြင်း
၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ မေလထုတ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းတွင် “မလိုတမာ” ကဗျာ၊ ဂျုန်လထုတ် ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းမာ “ရွာပါသွန်းပါနံ့သာမိုး" ကဗျာရို့နန့် စာပီလာကသို့ စရောက်ခရေ။ ကလောင်နာမည်မာ ရမ္မာတင်မောင်ခိုင်ဖြစ်တေ။ ၁၉၇၁ နောက်ပိုင်းမာ မောင်နှစ်သိမ့် (တောင်ကုတ်)ဆိုရေ နာမည်ကို အစိုင်တစိုက် သုံးခရေ။

### ဆရာ့လက်ရာ မဂ္ဂဇင်းစာမျက်နှာများ
ဒေသထုတ် မဂ္ဂဇင်းတိအနိန်နန့် ရက္ခိုင်တန်ဆောင်မဂ္ဂဇင်း၊ ရက္ခိုင်မဂ္ဂဇင်း၊ ရက္ခိုင်ယိုင်ကျေးမှုမဂ္ဂဇင်း၊ မဟာကံပိုင်ရာပြည့်မဂ္ဂဇင်း၊ ဒွါရာဝတီမဂ္ဂဇင်း၊ ပေါက်တောရွှေမြေမဂ္ဂဇင်း၊ ရိုးမလှိုင်း (တောင်ကုတ်)မဂ္ဂဇင်းတိတွင် ကဗျာတိ၊ ဆောင်းပါးတိ ရီးသားဖူးရေ။ ယုဝတီဂျာနယ်၊ အောင်မြင်ရေးမဂ္ဂဇင်း၊ ရုပ်ရှင်အောင်လံ၊ ရုပ်ရှင်တေးကဗျာ၊ ရွက်နုဝေ၊ ရတနာသစ်၊ စိမ်းရောင်လွင်၊ မြရည်သီတာ၊ အပျိုမေ၊ ဖြစ်ရပ်မှန်မှုခင်း၊ မှုခင်းစုံ၊ ပေါ်ပြူလာ၊ ဖတ်စရာ၊ ကလျာ၊ နွယ်နီ၊ သောကြာ၊ မြဝတီ၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်၊ ရွှေအမြုတေ အစဟိရေ မဂ္ဂဇင်းတိမာ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ တမျက်နှာဝထုတို၊ ဝေဖန်ရီး စစွာတိ ရီးသားခရေ။ နီခြည်သစ်၊ အချစ်ဆုံးသို့ ရင်ဖွင့်လွှာ၊ သမုဒယ ဝေဒနာခံစားမှုကဗျာတိ၊ မိုးကြိုပန်းကဗျာတိစရေ ကဗျာ စာအုပ်တိမာ ပါဝင်ရီးသားဖူးရေ။

### နီရပ်လိပ်စာ
မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း၊ သစ်ထုတ်လုပ်ရီးဌာန၊ သံတွဲသစ်ထုတ်လုပ်ရီးဒေသရုံးတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ဟိရာ အမှတ်-၂၁၅၊ ဆေးရိုးတန်းလမ်း၊ ကံပိုင်ရပ်ကွက်၊ တောင်ကုတ်မြို့တွင် နီထိုင်ရေ။ စာပီနန့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ဝင်အမှတ်မှာ ၆၀၉၃ ဖြစ်ပါရေ။

### ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ
လေးဝတီခိုင်ကျော်

### ငယ်ဘဝ
ဆရာလေးဝတီခိုင်ကျော်ကို အဘဦးဖြူပန်းအောင်(ကွယ်)၊ အမိ ဒေါ်ဦးကြာဇံ(ကွယ်)ရို့မှ  ၁၆/၁၀/၁၉၆၁ တနင်္လာနိ ပေါက်တောမြို့နယ် တောင်ညိုရွာမာ မွီးဖွားပါရေ။ နာမည်ရင်းမာ ကျော်ရွှေမောင် ဖြစ်ပါရေ။ မောင်နှမနှစ်ယောက်ဟိပါရေ။  နှမအမည်မာ မသန်းရွှေ ဖြစ်ပါရေ။ အသငယ်ဘဝခါ ခမောက် သျှေဆောင်းလို့ ကျုတ်တပျောင်းပျောင်းလမ်းမာ ဖိနပ်မပါဘဲ ကျောင်းစာသင် ခရေ။ ဗကပတိ ရွာကျောင်းကိုပိတ်ပစ်လို့ (၁၁)နှစ်အရွယ် (၄) တန်းကျောင်း သားဘဝကပင်စလို့ (၁၀)တန်းထိ ဘဝမ်း၊ ပေါက်တောမှာ စာဆက်သင်ရရေ။ ပြင်ပစာပီတိလိုက်စား၊ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုရီးယင်းနန့် (၁၀)တန်း တစ်နှစ်ရေ။ နောက်တစ်နှစ်ခါ သဝင်ချောင်းရွာ (တွဲဖက် အ-ထ-က)က (၁၀)တန်း အောင်ရေ။

### ဘဝဇာတ်ခုံ သရုပ်စုံ

၁၉၈၀ ခုနှစ်မှာ ဆယ်တန်းအောင်ပြီးကေ မူလတန်းပြဆရာဝင်လုပ်တေ။ ၁၉၈၅ ၁၉၈၆ ခုနှစ်မှာ စာပီးစာယူနန့် ဥပဒေဘွဲ့ရရေ။ ၁၉၈၆ မှာ အလယ်တန်းဆရာဖြစ်ပြီးကေ ပေါက်တောမြို့နယ်၊ မြင့်ဂါ (အ-လ-က)မှာ တာဝန်ကျရေ။ မြင့်ဂါရွာဟောင်းသူ ဆရာမ စံယဉ်ဦး (အ-လ-ပြ)နန့် အကြောင်းပါလို့ ကြင်ရာဖြစ်ကတ်တေ။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှာ ဌာနပြောင်းဗျာ ဥပဒေအရာဟိဖြစ်လှာရေ။ ဘူးသီးတောင်မြို့မှာ ပထမဆုံးတာဝန်ကျပြီးကေ ဆရာကြီးမောင်ဗသိန်းရို့နန့် “စိုင်းတင်မဂ္ဂဇင်း’” လုပ်ခကတ်တေ။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှာ ပေါက်တောမြို့သို့ ပြန်ရောက်တေ။ “ပေါက်တောရွှေမြေမဂ္ဂဇင်း" ထုတ်တေ။ ၂၀၀၅-၂၀၁၆မှာ စစ်တွေ ရောက်တေ။ ၂၀၀ရ ခုနှစ်မှာ မြို့နယ် ဥပဒေအရာဟိတာဝန်နန့် မင်းပြားမြို့ ရောက်တေ။ ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်မှာ စစ်တွေ မြို့နယ် ဥပဒေအရာဟိအဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ဟိရေ။

### စာပန်းရဂုံ လက်ရာစုံ
၈ တန်း ၉ တန်း ကျောင်းသားအရွယ်ကစလို့ ကဗျာပိုးဝင်ရေ။ လယ်/ထက် ကျောင်းသားဘဝမှာ စာစီကုံး၊ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတို ဆုတိ အကြိမ် ကြိမ်ရဖူးရေ။ ကျောင်းနံရံကပ်စာစောင်တို့ ဖန်တီးရေး၊ လေးဝတီခိုင်ကျော် ကလောင်နန့်ရီးရေ ပညာတန်ဆောင်မဂ္ဂဇင်းပါ “မျှော်လင့်ကြိုနေမယ်” ဝထုတိုနန့် စာပီနယ်ထဲဝင်လာရေ။ ပထမဆုံးဖော်ပြခံရရေဆောင်းပါးက ဓညဝတီ မောင်ရွှေရိုး ကလောင်နာမည်နန့် “ကျင်သန်ကြီးဦးမောင်နီ၏ကျင်လောက အတွေ့အကြုံများ” (ရခိုင်ပြည်နယ်စာစောင်/ ၁၉၈၄)။ ပထမဆုံးဖော်ပြခံရ ကဗျာတိက “သမိုင်းပီးတာဝန်”” (ရခိုင့်ယဉ်ကျေးမှုမဂ္ဂဇင်း - ၁)၊ “မှိုကောက် လားကတ်ပေါ် (ဦးရာဇ်မြေမဂ္ဂဇင်း - ၂)။ ၂ဝဝ၁ ခုနှစ်မှာ "စုန်’"ဝတ္ထု တိုနန့် “လခြမ်း' ဝတ္ထုတိုဆု ရပါရေ။ ကလောင်ခွဲတိက နီရိုင်းနီ(တောင်ရင်းကျွန်း)၊ မောင်ခိုင်နှိုး၊ ခိုင်ကျော်(ဥပဒေ)၊ ဓညဝတီမောင်ရွှေရိုး၊ မေမိုးသီး၊ အိမ့်လှိုင်းရို့ ဖြစ်ပါရေ။ မဂ္ဂဇင်း/စာစောင်တိမှာ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထု၊ သ စာတမ်း အစုံရီးပါရေး ရီးခရေ ရီးနီရေစာစောင်/ဂ္ဂဇင်းတိက = ရခိုင်၊ ရခိုင်သဟာယ၊ ရခိုင့်တန်ဆောင်၊ ရခိုင့်ယဉ်ကျေးမှု၊ ရခိုင်ညွန်ဖူး ရခိုင်ပြည် နယ်စာစောင်၊ ရခိုင်ကြေးမုံ၊ ရိုးမလှိုင်း၊ မေဃဝတီ၊ ဒွါရာဝတီ၊ သန္တာမြေ ရွှေကျွန်းသန္တာ၊ ရတနာမြေပုံ၊ ကျိန်းရိပ်မြေ၊ ဦးရာဇ်မြေ၊ လခြမ်းမြေ၊ မုနိမြေ၊ ပေါက်တောရွှေမြေ၊ မေယု၊ စိုင်းတင်၊ မောင်တော၊ ဝံသရက္ခိတ မဂ္ဂင်းရို့နန့် လခြမ်းသံစဉ်စာစောင်၊ နန္ဒာရာမငွေရတုစာစောင်၊ ပညာတန်ဆောင်၊ ရုပ်ရှင် အမြုတေ၊ ရယ်စရာမဂ္ဂဇင်း၊ ရွက်နုပြန်ချိန်ကဗျာပေါင်းချုပ်(စုပေါင်း)၊ ဒေသ ထုတ်စုပေါင်းစာအုပ်တိနန့် အခြား . . . ။ စိုင်းတင်မဂ္ဂဇင်း စာတည်း၊ ပေါက်တောရွှေမြေမဂ္ဂဇင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ တာဝန် ခံစာတည်း တာဝန်တိထမ်းခရေ။

## လက်ဟိ ဘဝသမုဒ္ဒရာ
ချစ်မယားက  ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ မှာ ကွယ်လွန်ရေ။ အဂု ချစ်သား မင်းခိုင်ကျော်၊ အောင်သူကျော်၊ ခိုင်လင်းကျော်၊ ခိုင်အောင်ကျော်နန့်အတူ  ရန်ကုန်မြို့၊ ကြည့်မြင်တိုင်မာ ဘဝသမုဒ္ဒရာကို ဆက်ဖြတ်သန်းနီပါရေ။

### ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင် ကဗျာဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ
အောင်သာဆန်း (သံတွဲ)

### ငယ်ဘဝ
တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ ပန်းထော်ကျွန်း၊ ဂျီပြင်ရွာတွင် (အဖ) ဦးလုံးတော်၊ (အမိ) ဒေါ်စံအေးရို့မှ ၁၉၄၁ -ခု၊ မာ့ခ်ျလ (၈)ရက် နိမာ ဖွားမြင်ရေ။ မွီးချင်း (၄)ဦးတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်တေ။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မာ ဂျီပြင်ရွာအစိုးရတန်းကျောင်းမှ စတုတ္ထတန်း အောင်ရေ။ သတ္တမတန်းကို သံတွဲမြို့နယ်၊ လင်းသာရွာအလယ် တန်းကျောင်းမှ အောင်မြင်ရေ။ ကျောင်းထွက်လက်မှတ်ရ - စာမိန်းပွဲကို သံတွဲ အ-ထ-ကမှ အောင်မြင်ရေ။

#### ကျင်လည်ကျက်စား တာဝန်များ
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်မာ ပန်းတော်ထွဋ်တင် (သံတွဲ) ကလောင် နာမည်နန့် အောင်မြင်ရေး၊မဂ္ဂဇင်းတွင် ကဗျာတိစတင်ရီးသား ခရေ။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မာ အောင်သာဆန်း (သံတွဲ) ကလောင် နာမည်ဖြင့် ကဗျာတိ၊ ဝထုတိုတိ စတင်ရီးသားခရေ။ ၁၉၆၃ မှ ၁၉၆၅ ထိ နိုင်ငံသစ်သတင်းစာမာ သံတွဲမြို့နယ် သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မာ ပညာရီးဌာနတွင် မူလတန်း လက်ထောက်ဆြာအဖြစ် စတင်အမှုထမ်းရေ။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် တွင် ဗဟိုနိုင်ငံရီးတက္ကသိုလ်၊ အခြီခံနိုင်ငံရီးသင်တန်း အပတ်စိုင်(၂၉)ကို တက်ရောက်ခရေ။ ဒုတိယအကြိမ် တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ ပြည်သူ့ကောင်စီအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့မာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၄- နှစ်တာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

#### စာပီတာဝန် လက်ရာမွန်များ
ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းတွင် အစွဲပင်လယ်ရတနာ၊ ပင်လယ်စခန်း စရေ ဝတ္ထုတိုသုံးပုဒ်ရီးသားခရေ။ ကဗျာများကို ငွေတာရီ၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မာန်အောင်မြို့၊ ဆင်နားချောင်တွေ မြဝတီ၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ တို့ကျောင်းသား၊ ကာနယ်ဇင်း၊ စစ်ပြန်၊ နဝဒေး၊ ရူဒေါင့်ဂျာနယ်၊ ပညာတန်ဆောင်၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် (သံတွဲ) မဂ္ဂဇင်းတိတွင် စိုင်ဆက်မပြတ်ရီးသားခရေ။ ပညာတန်ဆောင်မှ ပြုလုပ်ရေ ဦးသန်းညွန့် အမှတ်တရ ကဗျာပြိုင်ပွဲတွင် (ပန်းတကာထက်မွှေး) ကဗျာဖြင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ် ကဗျာပထမရဟိခရေ။ တောင်ကုတ်မြို့နယ်စာပီလုပ်သားအဖွဲ့ နန့် စာပီနန့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့တိတွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်ထိ တာဝန်ယူခရေ။ တောင်ကုတ်မြို့နယ်မဂ္ဂဇင်းကို ရိုးလှိုင် အမှတ် (၁၊ ၂)ထိ ထုတ်ဝီခရေ ဖြစ်မြောက်ရီးကောမတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ် လေ့ကောင်း၊ တာဝန်ခံ စာတည်း၊ စာတည်းချုပ်အဖြစ်  လေ့ကောင်း တာဝန်ယူခရေ။ ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်၊ ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ၊ ကဗျာစာမူပထဆုကို “ပန်းကောင်းရနံ့ ဆွတ်ပျံ့စေ” ကဗျာများ၊ စာမူဖြင့် ပထမရဟိခရေ။

#### နီရပ်လိပ်စာ
ဂုချိန်ခါ မူလတန်းကျောင်းအုပ်တာဝန်မှ အနားယူကာ အမှတ် (၈၃၉)၊ လမ်းသွယ် (၁)၊ ဆီးရုံကွက်သစ်၊ တောင်ကုတ်မြို့တွင် နီထိုင်လျက်ဟိရေ။

### ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင် ကဗျာဆရာတိ
မာန်အောင်မြအေး

### ငယ်ဘဝ
မာန်အောင်မြအေးကို အဖ - ဦးဘိုးလှဦး၊ အမိ-ဒေါ်ဒေါ်မြရို့မှ ၁၃၈၀ ခုနှစ် ပြာသိုလဆန်း (၉)ရက်နိတွင် မာန်အောင်မြို့၌ မွီးဖွားခရေ။ သားသမီး (၆)ဦးထဲက အကြီးဆုံးသားဖြစ်ပြီးကေ၊ နာမည်ရင်းမှ ဦးအာဖြစ်တေ။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်မာ မာန်အောင်မြို့အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမိန်းပွဲကို အောင်မြင်ခရေ။ အလယ်တန်းကျောင်း၌ အလယ်တန်းပြဆြာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခရေ။

### စာပီလက်ရာ မျက်နှာစာတိ
၁၉၆၀ ခုနှစ် စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းမာ (မာန်အောင်သင်္ကြန် )ဆောင်းပါးဖြင့် စာပီနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခရေ။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အလယ်တန်းကျောင်းအုပ်အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ထမ်းဆောင်ခရေ။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မာန်အောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ ကောင်စီလုပ်ငန်းစစ်ဆီးရီးအဖွဲ့မာ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ . ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ စတင်ပနာ ရန်ကုန်မြို့မှ ထုတ်ဝီသော မဂ္ဂဇင်းတိ တွင် ရက္ခိုင်ယိုင်ကျေးမှုရီးရာဆောင်းပါးတိကို မာန်အောင်မြအေးနန့် မောင်တောက်ပြောင်ကလောင်နာမည်တိနန့် ရီးခရေ။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဟောင်းတိ တည်ထောင်ရေ မာန်အောင်မြို့နယ်စာပီပြန့်ပွားရီးအသင်းမာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လေ့ကောင်း၊ ၁၉၉၂-၉၃ ခုနှစ်မာ ဖွဲ့စည်းခရေ .မာန်အောင်မြို့နယ်   ယိုင်ကျေးမှုအဖွဲ့၌ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ စန္ဒာ၊ မိုးဝေ၊ သွေးသောက်၊ နွယ်နီ ၊ မဂ္ဂဇင်းနန့် ရက္ခိုင်ပြည်နယ်မှ ထုတ်ဝီရေ ရက္ခိုင်မဂ္ဂဇင်း၊ ရက္ခိုင် ပြည်နယ်စာစောင်၊ သန္တာမြေမဂ္ဂဇင်း (ကျောက်ဖြူ၊ ရမ္မာဝတီ မဂ္ဂဇင်း (ရမ်းဗြဲ)ရို့မာ ယိုင်ကျေးမှုရီးရာဆောင်းပါးတိ ရီးသားခရေ။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်မာ မာန်အောင်မြို့မှ ထုတ်ဝီသော မေဃ၀တီ မဂ္ဂဇင်းမာ တာဝန်ခံစာတည်းအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခရေ။ မေဃဝတီနန့် ရေထွက်ပစ္စည်းဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် စာအုပ် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇန်ဘာလတွင် ထုတ်ဝီပြီးဖြစ်တေ။ မြို့မရပ်ကွက်၌ နီထိုင်ကာစာပီတိ ရီးသားလျက်ဟိရေ။

### ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ
စောထွီးသျှင်(မြောက်ဦး)

## ငယ်ဘဝ
မြောက်ဦးမြို့၊ ဝါစျီးရပ်၌ ဦးသာဇံဦး (ဘာညိုသူကြီးဟောင်း) ဒေါ်မဖြူရို့မှ ၁၃၁၉-ခု၊ ကဆုန်လဆန်း (၁)ရက်နိတွင် ဖွားမြင်ခရေ။ မွီးချင်းမောင်နှမ ၉ ဦးထဲက အထွီးဆုံးသားထွီး ဖြစ်ပြီးကေ နာမည်ရင်းမှာ ထွီးမောင်ဖြစ်တေ။ 

## တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုတိ
မြောက်ဦးမြို့အမှတ်(၁) အခြီခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းတွင် အလယ်တန်းဆြာအဖြစ် နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်ကျော် အမှုထမ်းခရေ။ ၁၉၇၅-၇၆ ခုနှစ်မာ ကန်ဘဲ့ဆြာအတတ်သင်ကျောင်းမှ ရက္ခိုင်စည်တော်မင်္ဂလာဆောင်ပါးဖြင့် စာပီနယ်ထဲကို လှမ်းဝင်ခပါရေ။ ဂုချိန်ခါ ရက္ခိုင်မဂ္ဂဇင်း၊ ရက္ခိုင်ညွန့်ဖူး၊ ရက္ခိုင်ရိုးမ၊ ရက္ခိုင်သဟာယ၊ နက္ခတ္တရောင်ခြည်၊ ပါရမီ၊ သူရဇ္ဇ၊ သိဒ္ဓိမိုး၊ မြောက်ဦး၊ ကျိန်းရိပ်မြီ၊ မုနိမြေမဂ္ဂဇင်းတိတွင် စောမင်းနွယ် (သို့မဟုတ်) စောထွီးသျှင်နာမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးတိကို ရီးသားခရေ။ 
၁၉၇၅ မှ ၁၉၈၂ ထိ မြောက်ဦးမြို့နယ်ပညာရီးဖေသာစုဖေသာချီး သမဝါယမအသင်းမာ အတွင်းရီးမှူးအဖြစ်လေ့ကောင်း မြောက်ဦး မဂ္ဂဇင်းတွင် စာတည်းအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လေ့ကောင်း သူရဇ္ဇမဂ္ဂဇင်းတွင် ပင်တိုင်စာရီးတတ်အဖြစ်လေ့ကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ဟိရေ။ 

## နီရပ်
ဂုချိန်ခါ မြောက်ဦးမြို့၊ ဝါစျီးရပ်ကွက်တွင် နီထိုင်လျက်ဟိရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကိုယ်ရမ္မာ

## ငယ်ဘဝ
ကိုယ်ရမ္မာကို ရခိုင်ပြည်၊ ရမ်းဗြဲမြို့နယ် အချိန်ပြင်ကျေးရွာ၌ (အဖ) ဦးမောင်ပေါက်ကေ (အမိ) ဒေါ်မေစိန်ရို့မှ ၅-၂-၅၅ တွင် မွီးဖွားခပါရေ။ နာမည်ရင်း မောင်ဘိုးနုဖြစ်တေ။ အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝမာ ကျောင်းနံရံကပ် စာစောင်၊ လမ်းဘေးနံရံကပ်စာစောင်၊ လက်ကမ်းစာစောင်ရို့တွင် စာတိုပေစတိရီးသားခရေ။

## စာပီပင်လယ် ခရီးရှည်
ယုဝတီဂျာနယ်တွင် ကဗျာ၊ စာညွန့်တိပါဝင်ရီးသားခရေ။ ပထမအကြိမ်ထုတ်စစ်တွေကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၆-၈၇)တွင် မဂ္ဂဇင်းကော်မတီ တွဲ/မှူး အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ ကလောင်နာမည်ဟိမာ (ကိုယ်)ဟု နာမည်တပ်ကာ မိမိဒေသနာမည်နန့် တွဲဖက်ပြီး (ကိုယ်ရမ္မာ)ဆိုရေ ကလောင်နာမည်ကိုခံယူခရေ။ ရက္ခိုင်မဂ္ဂဇင်းနန့် ဒေသထုတ်မဂ္ဂဇင်းတိတွင် ကဗျာ၊ ဝထု၊ ဆောင်းပါးတိပါဝင်ရီးသားခရေ။

ရမ္မာဝတီမဂ္ဂဇင်းအမှတ် (၁) (၂) (၃)ရို့တွင် အတွင်းမာရီးမှူး၊ ထုတ်ဝီသူနန့် တာဝန်ခံစာတည်း စရေ တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဝါသနာရင်းမှာ ဒီဇိုင်းရီးဆွဲခြင်းအလုပ်ဖြစ်ပနာ ရမ္မာဝတီမဂ္ဂဇင်းတိတွင် (ဖြတ်ညှပ်ကပ်- ဆာယာဖိုး)ဟု နာမည်ယူလုပ်ဆောင်ခရေ။ စာရီးသားမှုကို ပြင်းပြရေ ဆန္ဒဟိမှရာ တခါတရီ ရီးသားလိဟိရေ။ ယေဒါလေ့ (ရန်ပြေမောင်မောင်)ဆိုရေ ကလောင်နာမည်ခွဲကိုလေ့ လောဘတကြီး ခံယူထားသိမ့်ရေ။

ဂုချိန်ခါ ရမ်းဗြဲမြို့ အ-ထ-ကတွင် (စာရီး )အဖြစ် နိုင်ငံတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရင်း ယိုယွင်းနီရေ မိမိ၏ စိတ်နန့် ရုပ်ခန္ဓာကို အသစ်တဖန် မွမ်းမံအင်ဂျင်ကိုင်ပြီးကေ အောင်ဆိပ်ရပ်ကွက်မာ နီထိုင်လျက်ဟိရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ
ဦးသီရိ

## ငယ်ဘဝ
ဦးသီရိလောင်းလျာကို ရက္ခိုင်ပြည်နယ်၊ မြေပုံမြို့နယ်၊ ခရမ်းပြင်ကျေးရွာမာ - ခမည်းတော် ဦးဖိုးကျား၊ မယ်တော် ဒေါ်မယိုင်ဦးရို့က ၁၃၁၀ ခုနှစ်မာ ဖွားမြင်ခပါရေ။

## စာပီလက်ရာတိ
ရက္ခိုင်မဂ္ဂဇင်းအမှတ် (၃) "ဒူရိယာခြိမ်းခြောင်း သိကောင်းစရာ" ဆောင်းပါးနန့် စာပီနယ်ထဲ စတင်ဝင်ရောက်ခရေ။ ရက္ခိုင်ပြည်နယ်စာစောင်တိမာလေ့ ကဗျာတိရီးသားခပြီးကေ ရက္ခိုင်မူဖြင့် 

# သဒ္ဒါကြီး၊ 
# သင်္ဂြိုလ်၊ 
# ဒွေးမာတိကာ၊ 
# သာမဏေရ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာ၊ 
# နတ်လူများစွာ မရသော စကားတစ်ခွန်းကဗျာ စာအုပ်
# မိတ်ဆွီသို့ပီးစာ 
# အညတြဘုရားဖူးခရီးသည်၊ 
# မန္တလေး မဟာမုနိနှစ်ရာပြည့်နှင့် ရက္ခိုင်ပေါရဏကထာ၊ 
# ရက္ခိုင်ဒေသသုံး ဆီးဝါးသုံးအပင်တိ၊ 
# ရက္ခိုင်ဆီးဖက်ဝင်သက်ဟိ၊ 
# သက်မဲ့စာအုပ်တိကိုလေ့ ပြုစုဆဲဖြစ်တေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ရဟန်းစာရွီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ
ရာစုနှစ်တိ စာရင်း

ဒေစာမျက်နှာစွာ ရာစုနှစ်တိနန့် ထောင်စုနှစ်တိဟိ ဖြစ်ရပ်တိအကြောင်း စာရင်းတိ ဖြစ်ရေ။

ကဏ္ဍ:ခုနှစ်ဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားတိ
ဆယ်စုနှစ်တိ စာရင်း

ဒေချင့်တိစွာ ဘီစီ ၂ ထောင်စုနှစ် အစ က အေဒီ ၃ ထောင်စုနှစ်အဆုံးအထိ ဆယ်စုနှစ်တိ စာရင်း ဖြစ်ရေ။

ကဏ္ဍ:ခုနှစ်ဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားတိ
ထောင်စုနှစ်တိ စာရင်း

ဒေချင့်တိစွာ ထောင်စုနှစ်တိအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးတိ စာရင်း ဖြစ်ရေ။
## အတိတ်
### ဘီစီ
*ဘီစီ ၁၀ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၉ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၈ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၇ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၆ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၅ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၄ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၃ ထောင်စုနှစ် 
*ဘီစီ ၂ ထောင်စုနှစ်
*ဘီစီ ၁ ထောင်စုနှစ်

### အေဒီ
*၁ ထောင်စုနှစ်
*၂ ထောင်စုနှစ်
*၃ ထောင်စုနှစ် (လက်ဟိ ထောင်စုနှစ်)

## အနာဂတ်
*၄ ထောင်စုနှစ်
*၅ ထောင်စုနှစ်
*၆ ထောင်စုနှစ်
*၇ ထောင်စုနှစ်
*၈ ထောင်စုနှစ်
*၉ ထောင်စုနှစ်
*၁၀ ထောင်စုနှစ်

ကဏ္ဍ:ခုနှစ်ဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားတိ
New Zealand

**နယူးဇီလန်**, အဖြစ်လည်း လူသိတိစွာ **အာတီရာရိုအာ** နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်တေ သမုဒ္ဒရာဒေသ.
ကင်းဆိပ်ရွာ

**ကင်းဆိပ်ရွာ(မင်းပြားမြို့နယ်)**

ရခိုင်ဘုရင်တိလက်ထက်တွင် မြို့ အဝင် ကင်းတပ်ချထားရာ ဆိပ်ကမ်းဟု ရှေးလူကြီးသူမတိ ပြောကြားချက်အရသိရသည်/

## ကိုးကား
Apache CXF

Apache CXF စွာ ဝက်ဘ်ဆားဗစ် (Web Service) အပလီကေးရှင်းတိ တည်ဆောက်ရာမှာ အသုံးပြုရေ အဆင့်မြင့် open-source services framework တစ်ခု ဖြစ်တေ။ ၎င်းစွာ ဒေနိန့်ခေတ်တွင် အသုံးတိရေ ပရိုတိုကော (Protocols) အမျိုးမျိုးနန့် ပို့ဆောင်ရီးစနစ် (Transports) တိကို စုစည်းချိတ်ဆက်ပီးရေ (Glue) အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါရေ။

ဝက်ဘ်ဆားဗစ်တိ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လှာရေနန့်တတူ ဆက်သွယ်ရီးအတွက် SOAP, XML/HTTP, RESTful HTTP နန့် CORBA ယင်းပိုင်ယှောင် ပရိုတိုကောတိစွာကို အသုံးပြုလာကတ်တေ။ ယင်းအပြင် HTTP, JMS, JBI ယင်းပိုင်ယှောင် ပို့ဆောင်ရီးစနစ်တိနန့် JAX-RS, JAX-WS ယင်းပိုင်ယှောင် Front-end API တိကိုလေ့ ရွီးချယ်အသုံးပြုနှိုင်ရေ။ Apache CXF စွာ ယင့်ချင့် နည်းပညာ ရွီးချယ်စရာအားနူံးကို တနီရာတည်းတွင် စုစည်းပီးရား အပလီကေးရှင်း တည်ဆောက်ရာမှာ ပိုလို့ကေလွယ်ကူ မြန်ဆန်စီရန် ကူညီပီးရေ။

**အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်တိနန့် နည်းပညာတိ**

Apache CXF စွာ အောက်ပါ နည်းပညာတိကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်ရန် ထောက်ပံ့ပီးထားပါရေ-

* Front-end APIs: JAX-RS (RESTful Web Services အတွက်) နန့် JAX-WS (XML Web Services အတွက်)။
* Protocols: SOAP, XML/HTTP, RESTful HTTP နန့် CORBA။
* Transports: HTTP, JMS နန့် JBI။

ဝက်ဘ်ဆားဗစ် တည်ဆောက်ပုံ နည်းလမ်းတိ

Apache CXF ကို အသုံးပြုပနာ ဝက်ဘ်ဆားဗစ်တိကို အောက်ပါ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် တည်ဆောက်နှိုင်ပါရေ-

# Plain Old Java Objects (POJO): ရိုးယှင်းရေ Java Interface နန့် Class တိကို အသုံးပြုပနာ ဝက်ဘ်ဆားဗစ်တိ တည်ဆောက်ခြင်း။
# JAX-WS: XML-based ဝက်ဘ်ဆားဗစ်တိအတွက် Java API ကို အသုံးပြုခြင်း။
# WSDL First: Web Services Description Language (WSDL) ကို အသုံးပြုပနာ Client နန့် Server အကြား ချိတ်ဆက်မှု လျှော့ချပြီးကေ (Decoupling) ပိုပြီးကေလုံခြုံစိတ်ချရရေ ဝက်ဘ်ဆားဗစ်တိ တည်ဆောက်ခြင်း။
# JAX-RS: RESTful စနစ်သုံး ဝက်ဘ်ဆားဗစ်တိ တည်ဆောက်ခြင်း။
# JMS (Java Message Service): Messaging server တိကတဆင့် message ပီးပို့လက်ခံသော စနစ်တိတွင် CXF ကို JMS transport အဖြစ် အသုံးပြုခြင်း။

**ပတ်ဝန်းကျင် တည်ဆောက်ခြင်း (Environment Setup)**

Apache CXF ဖြင့် အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက် အောက်ပါရို့ လိုအပ်ပါရေ-

* Java Development Kit (JDK): စက်အတွင်းမာ Java ထည့်သွင်းထားရန် လိုအပ်ရေ။
* Build Tool: Maven ယင်းပိုင်ယှောင် tool တိကို အသုံးပြုပနာ dependency တိကို စီမံခန့်ခွဲနှိုင်ရေ။
* IDE: Eclipse, IntelliJ IDEA သို့မဟုတ် NetBeans ယင်းပိုင်ယှောင် Java Editor တိကို အသုံးပြုနှိုင်ရေ။

Apache CXF စွာ အမျိုးမျိုးသော ဝက်ဘ်နည်းပညာတိကို တစ်ကျိုင်တစ်စည်းတည်း ဖြိုက်စီသော ပေါင်းစည်းမှုပုံစံ (Unified View) ကို ပီးစွမ်းနှိုင်အတွက်နန့် ဝက်ဘ်အပလီကေးရှင်းတိ တည်ဆောက်ရာမှာ တိစွာ အထောက်အကူပြုသော framework တစ်ခု ဖြစ်ပါရေ။
ကဏ္ဍ:ဝက်ဘ်ဆိုက်ဆာဗာ
ရခိုင်ဗျည်းအက္ခရာ

## ကိုးကား
ရခိုင်ဖတ်စာစာအုပ်မှ ကိုးကားထားသည်
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အက္ခရာ
အိ,အီ,အီး

## လုံးကြီးတင် သရ(အိ၊ အီ၊ အီး)

## လိ့ကျင့်ဖို့ စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အု,အူ,အူး

## တစ်ချောင်းငင်၊ နှစ်ချောင်းငင် သရ(အု၊ အူ၊ အူး)

## လိ့ကျင့်ဖို့ စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိနန့် ကဗျာတိ(IPA)

## ရခိုင်ရိုးရာ အချေချော့တေး (ဧယင်ကျူး)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အ,အာ,အား

## အ,အာ,အား ရို့ကို အောက်ပါအတိုင်း ဗျည်းတိနန့်တွဲပြီးကေ အသုံးပြုနိုင်ပါရေ
## သရနန့် ဗျည်းတွဲ

## လိ့ကျင့်ရန် စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ(IPA)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အေ,အေ့,အေး

## သဝေထိုးနန့် ယပက်လက်သတ်(အေ၊ အည်)

## လိ့ကျင့်ရန် စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
ယ ပင် နန့် ရရစ်

## ဗျည်းတွဲ(ယပင့် နှင့် ရရစ်)

## လိ့ကျင့်ရန် စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိနန့် ကဗျာတိ (IPA)

## တတ်စဟိလျှင် (ကဗျာ)

## ဆောင်ပုဒ်
> **မိဖဆရာ၊ စကားနာရွေ့ ကျမ်းစာသိမြင်၊ တတ်အောင်သင်လော့။**
> [mḭpʰa̰ sʰəɹà, səɡà nà ɹḛ, tɕáɴsà θḭ mɹɪ̀ɴ, taʔ ʔauɴ θɪ̀ɴ lɔ̰]
ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အော,အော့,အော်

## မောက်ချ သရ(အော၊ အော့၊ အော်)

## လိ့ကျင့်ရန် စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

## ရခိုင်ရိုးရာ ကဗျာနန့် ချော့တေး (IPA)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
ယပင့်ဝဆွဲ နန့် ရရစ်ဝဆွဲ

## ဗျည်းတွဲ (ယပင့်ဝဆွဲ နှင့် ရရစ်ဝဆွဲ)

## စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
ဟထိုးဝဆွဲ နန့် ရရစ်ဟထိုးဝဆွဲ

## ဗျည်းတွဲ  (ဟထိုးဝဆွဲ နှင့် ရရစ်ဟထိုးဝဆွဲ)

## စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

## ရခိုင်ကိန်းဂဏန်းတိနန့် ကဗျာ

## အဘာဝါ (ရခိုင်ရိုးရာ ကဗျာရှည်)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အိန်၊ အိန့်၊ အိန်း

## အိန်သတ်နန့် အိမ်သတ် (အိန်၊ အိန့်၊ အိန်း / အိမ်၊ အိမ့်၊ အိမ်း)

## စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အုံ၊ အုံ့၊ အုံး

## အုသတ် သရ (အုံ၊ အုံ့၊ အုံး / အုန်၊ အုန့်၊ အုန်း)

## စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

## ရခိုင်ရိုးရာ ကဗျာတိ

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အောင်၊ အောင့်၊ အောင်း

## အောင်သတ် သရ (အောင်၊ အောင့်၊ အောင်း)

## စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

## အောင်ရာအောင်စီ မယှုံးစီကေ့ (ထိုးဒိုးတလင်း ကဗျာ)

## ဆောင်ပုဒ်
> **နီသို့ထင်ရှား၊ ဘုရား တရား သံဃာ၊ ရတနာထွတ်ထား၊ မြတ်သုံးပါးကို၊ ဦးဖျားထိပ်ထက် အမြဲရွက်။**
> [nì dḭ tʰɪ̀ɴ ʃá, pʰəɹà təɹà θàɴɡà, ɹədənà tʰuʔ dʰà, mɹaʔ θóɴ bá ɡò, ʔú pʰɹá teiʔ tʰɛʔ ʔəmɹɛ́ ɹwɛʔ]

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အိုက် (ကသတ်)

## ကသတ် သရ(-ိုက်)

## စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

## မောင်တော်တမ်း အလွမ်းပြေ (ရခိုင်ရိုးရာကဗျာ)

## မှိုဟင်းလေ့ခူး-စူးလေ့စူး (ကလေးကဇာပ်နည်းကဗျာ)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
အိတ်(တသတ်) နန့် အိပ်(ပသတ်)

## တသတ် နန့် ပသတ် (-ိတ် / -ိပ်)

## စကားလုံးတိ (IPA)

## ဖတ်စာတိုတိ (IPA)

## လယ်သမား - ကျွဲကျောင်းသံ (ရခိုင်ရိုးရာ တေးကဗျာ)

## အပုချေငိုရေ ပခက်က (ရခိုင်အချေချော့ကဗျာ)

ကဏ္ဍ:ရခိုင်အသံထွက်သရတွဲတိ
ဝတ်လုံတိနန့်ရှေ့နေဆိုင်ရာ ထင်ယှားရေ ရခိုင်သားတိစရင်း

ထင်ယှားရေဝတ်လုံတိနန့်ရှေ့နေတိ 

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ထင်ယှားသူစာရင်းတိ
တရားရီးဆိုင်ရာ ထင်ယှားရေ ရခိုင်သားတိစာရင်း

တရားရီးဆိုင်ရာ ထင်ယှားရေပုဂ္ဂိုလ်တိ စာရင်း

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ထင်ယှားသူစာရင်းတိ
အုပ်ချုပ်ရီးဆိုင်ရာထင်ယှားရေ ရခိုင်သားတိစရင်း

အုပ်ချုပ်ရီးဆိုင်ရာထင်ယှားရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိ

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ထင်ယှားသူစာရင်းတိ
Creative Commons

Creative Commons လိုင်စင်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်မာ Lawrence Lessig  စတင်ပြုလုပ်ခပါရေ။ ယင့်ချင့်လိုင်စင်အများစုရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အွန်လိုင်း Creative (ဖန်တီးမှု) နန့်ပတ်သတ်၍  အလွယ်ကာသားဖတ်ရှုနိုင်ရန် ဖြိုက်ပါရေ။ ယင့်ချင့် လိုင်စင်အရွီတိတွင် Some rights reserved ဟုသော စကားစုမှာနီပါဝင်လိဟိရေ။ မတူညီကတ်လတ် Creative Commons လိုင်စင် ၆ မျိုး ဟိပါရေ။ ယင့်ချင့်လိုင်စင်တိစွာ အများဆုံးအသုံးပြုနီကတ်လတ် လိုင်စင်အမျိုးအစားတိ ဖြစ်ကတ်ပါရေ။ ယင့်ချင့်လိုင်စင်ကိုယ်လေ့ တချို့အချက်တိဖြည့်စွက်၍ကေလည်းကောင်း၊ ပြင်ဆင်၍ကေလည်းကောင်း လိုင်စင်အသစ်တစ်ခုအနိန်နန့် ပြုလုပ်ပိုင်ခွင့်ဟိပါရေ။ Creative Commons Licenses ဟာ တရားစီရင်ရာနီရာဒေသပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားခြားနားနိုင်ပိုင် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာတတူတူလည်း ဖြစ်နှိုင်ပါရေ။

အခြီခံ Creative Commons လိုင်စင်ကို CC attribution လို့ခေါ်ပါရေ။ ကူးယူခြင်း ၊ ပြင်ဆင်ခြင်းနန့် ပြန်ပနာထုတ်ဝီခြင်း (စီးပွားဖြစ်ဆိုကေတောင်) ကို ခွင့်ပြုထားပါရေ။

CC Attribution ဖဖြောင့်လိုင်စင်ကို CC Attribution share-alike အဖြစ်ချဲ့ထွင်နှိုင်ပါရေ။ အထက်က သတ်မှတ်ချက်တိနန့် အားနုန်းတတူပါရာ။ ကွဲပြားခြားနားစွာကတော့ ယင့်ချင့် work ကမှဆင်းသက်လာရေ တနည်းအားဖြင့် ယင့်ချင့် work ကိုအမှီပြုပနာဆင်းသက်လာရေ work တိစွာ မူရင်း share alike လိုင်စင်တိကဲ့သို့  မူလဘူတ work ရဲ့ ဂုဏ်သတ္ပုံတိကို လိုက်နာရဖို့ဖြစ်တေ။ နာမည်ကျော်အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း Wikipedia စွာ ၎င်းရဲ့ content တိကို အထက်ပါလိုင်စင်ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းထားရေ။

ကျန်ရေလေးဂုကတော့

CC Attribution-NoDerivs

ပြန်ပနာမျှဝီခြင်းကိုခွင့်ပြုပါရေ။ ယင်းပိုင်ပြုလုပ်ဖို့အတွက် မူရင်း ပိုင်သျှင်နာမည်ကို credit ပီးရမည်ဖြစ်တေ။ ယကေလေ့ ပြန်ပနာပြင်ဆင်ခွင့်မဟိပါ။

CC Attribution-NonCommercial

အားလုံးကိုခွင့်ပြုထားပါရေ။ ယကေလေ့ စီးပွားရီးအရ အသုံးချတာမဖြစ်ရပါကား။

CC Attribution-NonCommercial-ShareAlike

အထက်ကအတိုင်းပါရာ။ ယကေလေ့ ဆင်းသက်လာရေ လိုင်စင်တိစွာ  မူရင်းလိုင်စင်တွင်လိုက်နာရေ အချက်တိအားလုံးကိုလိုက်နာရဖို့ဖြစ်တေ။

CC Attribution-NonCommercial-NoDerivs

စီးပွားရီးအတွက်မဟုတ်ရအခါမှာ ပြန်ပနာဖြန့်ချိခြင်းကိုခွင့်ပြုပါရေ။ ယကေလေ့ ပြန်ပနာပြင်ဆင်ခွင့်မပြု။

အထက်ကဖော်ပြရေအနှုန်း လိုင်စင်ခြောက်ခုလုံးမာ တူညီတဲ့အချက်ကတော့ မူရင်းပိုင်သျှင်ကို credit သို့မဟုတ် attribution ပီးရမယ့်အချက်ပါရာ။

ယေဇုနန့် သင့်အနိန်နန့်  ယင့်ချင့် work ရဲ့နာမည် ၊ copyright အသိပီးစာ နန့်လိုင်စင်နာမည်ရို့ပါဝင်ရဖို့ဖြိုက်ပါရေ။ ဥပမာအနိန်နန့်

    This work includes the photo “Photo’s Title,” available under a Creative Commons Attribution license, © Author’s Name.

အထက်က လိုင်စင် တွေအပြင် CC0 လို့ခေါ်လတ် owner တိက လျှော့ပေါ့သတ်မှတ်ထားရေ လိုင်စင်တိလည်းဟိပါရေ။ သူကတော့ public domain လိုပိုင်ရာ။ သူအောက်မာကတော့ “no rights reserved” လို့ရီးထားလေ့ဟိပါရေ။  Creative Commons လိုင်စင်တိစွာ သျှင်းလင်းပြီးဖတ်ရလွယ်ကူပါရေ။ အထက်မာဖော်ပြထားရေအတိုင်း Wikipedia ဟာ ShareAlike လိုင်စင်ကိုသုံးပါရေ။ နာမည်ကြီး images hosting တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Flickr ကလေ့ ဓာတ်ပုံတိအတွက်ကို Creative Commons လိုင်စင်ကိုသုံးပါရေ။ သင်အနိန်နန့်လည်း စိတ်သန့်သန့်နန့် Creative Commons လိုင်စင်အောက်ကဟာတိကိုပဲအသုံးပြုချင်ရေ ဂူဂယ် ကနိန်တဆင့်ရှာချင်ရေဆိုကေလေ့ ဒေမာဖြေထားစွာဟိပါရေ။
စီးပွားရီး

စီးပွားရီး (သို့) စီးပွားရီးစနစ်မာ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဖြန့်ချိရီး (သို့) ကုန်သွယ်မှု နန့် ကန့်သတ်ချက်ဟိရေ ကုန်စည်တိ နန့် ဝန်ဆောင်မှုတိကို နယ်မြီတစ်ခုမာ အမျိုးမျိုးသော တက်စားလှယ်ရို့မှ သုံးစွဲမှု စသည်ရို့ ပါဝင်ရေ။ စီးပွားရီးဆိုင်ရာ တက်စားလှယ်တိစွာ သီးခြားရပ်တည်သူတိ၊ စီးပွားရီးလုပ်ငန်းတိ၊ အဖွဲ့အစည်းတိ (သို့) အစိုးရအဖွဲ့အစည်းတိ စသည်ရို့ ဖြစ်နှိုင်ရေ။ ထိုဖလှယ်မှုလုပ်ငန်းစွာ ပါဝင်သူနှစ်ဦးက ဖလှယ်ဖို့ ကုန်ဝန် (သို့) ဝန်ဆောင်မှုဧ့ သတ်မှတ်ငွီကြေးစနစ်နန့် ဖော်ပြထားရေ တန်ဖိုး သို့ ဈီးနှုန်းတခုကို သဘောတူညီမှု ရဟိကေ ဖြစ်ပေါ်ရေ။ 

အယင်အခါက စီးပွားရီးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှု တိစွာ သဘာ၀သယံဇာတတိ၊ လုပ်သားတိ နန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိ စသည်ရို့ဖြင့် စုပေါင်းထားရေဟု ယူဆခကတ်ရေ။ ထိုအမြင်စွာ အတတ်ပညာဧ့ ရလဒ်ဖြစ်ရေ နည်းပညာဧ့တန်ဖိုး (အလိုလျောက်လုပ်ဆောင်မှု၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ကို မြန်ဆန်လာစီမှု၊ ကုန်ကျစရိတ်ကြီ့ဆင်းမှု)၊ နန့် ဆန်းသစ်ပြောင်းလဲမှု (ကုန်စည်အသစ်တိ၊ ဝန်ဆောင်မှုတိ၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတိ၊ စျီးကွက်အသစ်တိ၊ စျီးကွက်ချဲ့ထွင်မှုတိ၊ စျီးကွက် ကွဲပြားခြားနားမှုတိ၊ စျီးကွက်ထိုးဖောက်မှုတိ၊ အမြတ်ငွေတိုးပွားမှုနည်းအသစ်တိ) စသည်ရို့ကို လျစ်လျူရှု့ထားလျက် ဟိရေ။ 

စီးပွားရီးစနစ်တစ်ခုစွာ ယိုင်ကျေးမှု၊ တန်ဖိုးထားမှု၊ ပညာရီး၊ နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊  သမိုင်းကြောင်း၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်း၊ နိုင်ငံရီး ဖွဲ့စည်းပုံ နန့် ဥပဒေစနစ်၊ ထိုနိုင်ငံဧ့ မြီမျက်နှာသွင်ပြင်အနိန်အထား၊ သဘာ၀အရင်းမြစ်တည်ဟိမှု ဂေဟစနစ် စရေ အဓိကအခြီခံအကြောင်းအရာရို့ဧ့ ဆောင်ရွက်မှု လုပ်ငန်းစဉ်ရို့ဧ့ ရလဒ်ဖြစ်တေ။

## စီးပွားရီးတိုင်းတာချက်တိ
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဧ့ စီးပွားရီးကို တိုင်းတာနှိုင်ရေ နည်းလမ်းတိ အမြောက်အမြားဟိရေ။ ယင်းပိုင် စီးပွားရီးကို တိုင်းတာနှိုင်ရေ အချက်တိမာ အောက်ပါနည်းလမ်းတိ ပါဝင်ရေ။
* စားသုံးသူဧ့သုံးစွဲမှု့ (Consumer Spending)
* ငွီကြေးလှဲလှယ်နှုန်း (Exchange Rate)
* ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု့တစ်ခုဧ့ ဂျီဒီပီ (GDP per capital)
* ဂျီအန်ပီ (GNP)
* စဖိစျီးကွက် (Stock Market)
* အတိုးနှုန်း (Interest Rate)
* နိုင်ငံဧ့ဒါဒေါင်(Government Debt)
* ငွီကြေးဖောင်းပွမှု့နှုန်း (Rate of Inflation)
* အလုပ်လက်မဲ့နှုန်း (Unemployment)
* ကုန်သွယ်မှု့ဟန်ချက် (Balance of Trade)

## ဂျီဒီပီ
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဧ့ ဂျီဒီပီစွာ ထိုနိုင်ငံဧ့ စီးပွားရီး ပိုင်ဏကို တိုင်းတာနှိုင်ရေ။ ယင်းအတူ နိုင်ငံဧ့ ဂျီဒီပီကောင်း၊ မကောင်းကို စီးပွားရီးတိုးတက်မှုဖြင့် တိုင်းတာနှိုင်ရေ။ စီးပွားရီးစနစ်ကောင်းမွန်မှရာ နိုင်ငံဝင်ငွီကောင်းလာပြီးကေ နိုင်ငံအတွက်လိုအပ်ရေ ဓနအင်အား ပြည့်ဝရာ လူမှုရီး၊ စီးပွားရီး၊ ပညာရီး၊ ကာကွယ်ရီး လုပ်ငန်းတိ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်နှိုင်ဖို့။  

ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးတိ
ရခိုင်ကျောင်းသားရဟန်းတော်များအဖွဲ့(ထိုင်းနိုင်ငံ)

ရက္ခိုင်ကျောင်းသားရဟန်းတော်များအဖွဲ့ (ထိုင်းနိုင်ငံ) (; အတိုကောက် ASMA) စွာ ထိုင်းနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ် အသီးသီးတွင် ပညာသင်ကြားနီကတ်တေ ရက္ခိုင်မျိုးနွယ်စုဝင် ရဟန်း၊ မောင်သျှင်၊ သူတော်မနန့် လူပုဂ္ဂိုလ်တိနန့် စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားရေ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်တေ။ ဒေအဖွဲ့စွာ နိုင်ငံရီးနန့် လုံးဝသက်ဆိုင်ခြင်းမဟိဘဲ ပညာရီးနန့် လူမှုကူညီရီးကိုရာ အဓိကဦးတည်သော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တေ။

## သမိုင်းကြောင်း
ASMA ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၄ ရက်နိမာ ကြွရောက်လှာရေ ကျောင်းသားသံဃာတော် ၇ ပါးနန့် စတင်ဖွဲ့စည်းခရေ။ ယပြီးကေ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ နိုဗန်ဘာလ ၈ ရက်နိမာ အဖွဲ့ဝင်သံဃာ ၂၀ ပါးအထိ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခရေ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိမာ ကျင်းပရေ အစည်းအဝီး၌ အသင်းဧ့ စည်းမျဉ်းဥပဒေတိကို ပြန်ပနာပြင်ဆင်အတည်ပြုခရေ။

## ရည်ရွယ်ချက်တိ
အဖွဲ့ဧ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက် ၅ ခုမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်တေ-
* ရက္ခိုင်ကျောင်းသားရဟန်းတော်တိဧ့ ပညာရီး တိုးတက်ရဟိစီရန်။
* ကျောင်းသားရဟန်းတော်တိဧ့ သာရီး၊ နာရီးနန့် ကျမ္မာရီးကိစ္စရပ်တိကို ကူညီဆောင်ရွက်ပီးရန်။
* အနာဂတ်သာသနာအတွက် ပညာတတ် ရက္ခိုင်ရဟန်းတော်တိ ပေါ်ထွက်လှာစီရန်နန့် အခြင်းသိ ရင်းနှီးမှုရဟိစီရန်။
* ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်ဟိနိန်ရေ မြန်မာနိုင်ငံသားတိဧ့ ဘာသာရီးနန့် လူမှုရီးကိစ္စတိကို ကူညီပီးရန်။
* ပြည်တွင်းပြည်ပဟိ ရက္ခိုင်ကျောင်းသားတိဧ့ ပညာရီးကို ဝိုင်းဝန်းကူညီရန်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
အဖွဲ့ကို အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းထားရေ -
* ဩဝါဒါစရိယ ဆြာတော်ကြီးတိ: အဖွဲ့ဝင်တိဧ့ ဘုံသဘောတူညီချက်ဖြင့် ခန့်အပ်ပြီး လမ်းညွှန်ဩဝါဒပီးခြင်းတိကို ဆောင်ရွက်စွာ။
* နာယက ဆြာတော်တိ: အသင်းဧ့ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူတိဖြစ်ပြီးကေ အကြံပီးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်တေ ။
* ဗဟိုကော်မတီ: ဥက္ကဋ္ဌ (အဖွဲ့ဧ့ အကြီးအကဲ)၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ၊ အတွင်းရီးမှူးနန့် ကဏ္ဍအလိုက် တာဝန်ခံတိ ပါဝင်ရေ။ ကော်မတီဝင်တဦးဧ့ သက်တမ်းမှာ ၁ နှစ် ဖြစ်တေ။

## အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်မှု
အဖွဲ့ဝင်တဦးစွာ ပြည်တွင်းပြည်ပဟိ ရက္ခိုင် သို့မဟုတ် ရက္ခိုင်မျိုးနွယ်စုဝင်ဖြစ်ရဖို့ဖြစ်ပြီးကေ ရက္ခိုင်ဘာသာစကားကို တတ်ကျွမ်းစွာ ပြောဆိုနှိုင်ရဖို့။ ယင်းအပြင် ထိုင်းနိုင်ငံဟိတက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်တခုခုမာ ပညာသင်ကြားနီသူဖြစ်ရဖို့အပြင် နီထိုင်ရာနိုင်ငံတွင် ပြစ်မှုကင်းရှင်းသူ ဖြစ်ရဖို့။

## ရခိုင်ကျောင်းသားရဟန်းတော်များအဖွဲ့ (ထိုင်းနိုင်ငံ) ဧ့ ဘွဲ့ရစာရင်း

## ASMA ကျင့်ပရေ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမနိ အထိမ်းအမှတ် စကားပြောပြိုင်ပွဲတိ

## ပြင်ပလင့်ခ်တိ
* ASMA တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်
* ASMA တရားဝင် Page
ဝီသျှန်နရီ

**ဝီသျှန်နရီ**စွာ မီဒီယာဝီကီး အသုံးပြုထားပြီးကေ ဇာသူမဆို တီးဖြတ်နှိုင်ရေ အခမဲ့ လွတ်လပ် အဘိဓာန် ဖြစ်တေ။

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်ခ်တိ
* ဝီသျှန်နရီတိစာရင်း
* [//www.wiktionary.org/ ဝီသျှန်နရီ ပင်မစာမျက်နှာ]
** [//rki.wiktionary.org/wiki/ဗဟိုစာမျက်နှာ ရခိုင်ဘာသာ ဝီသျှန်နရီ]
* [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics ဝီသျှန်နရီ ဘာသာစကားပေါင်းစုံ စာရင်းအချက်အလက်တိ]
* 
* .
* Meta:Main Page&nbsp;– OmegaWiki 

ကဏ္ဍ:မီဒီယာဝီကီး ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တိ
မီဒီယာဝီကီး

**ဝီကီးမီဒီယာ ပရောဂျက်** () ဆိုစွာမာ ဝီကီးပီးဒီးယား အခြီပြု ပရောဂျက်တခုဖြစ်ပြီးကေ ၂၀၀၃ ခုနှစ်မာ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့မာ တည်ထောင်ခရေ အကျိုးအမြတ်မယူရေ အဖွဲ့အစီး ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းမှ စီမံခန့်ခွဲနိန်ရေ။ ဖောင်ဒေးရှင်းအနိန်နန့် အခမဲ့ဆော့ဖ်ဝဲလ်နန့် အခမဲ့ ပရောဂျက်ပေါင်းများစွာကို စီမံခန့်ခွဲလျက်ဟိရေ။

## စာရင်း
ဇယားမာ စီစိုင်ဖော်ပြထားမှုကို  ဧ့ အစီအစိုင်အတိုင်းဖြစ်တေ။

## ဆော့ဖ်ဝဲလ်ပရောဂျက်တိနန့် အခြား နောက်ကွယ်ပရောဂျက်တိ

* [//www.mediawiki.org/wiki/ မီဒီယာဝီကီး] – a free software open source wiki package and its documentation
* Phabricator – A bug tracker and project management system for MediaWiki
* Wikitech – ဝီကီးမီဒီယာ နည်းပညာစာရွက်စာတမ်းတိ
* Wikimedia Tool Labs (a.k.a. WMFLabs, Tool Labs, WikiLabs, Labs) – Server environment for supporting development and operations engineering
* [//test.wikipedia.org/wiki/Main_Page Test Wikipedia] – ဆော့ဖ်ဝဲလ်အပြောင်းအလဲတိကို စမ်းသပ်ရန်
* Server status – ဝီကီးမီဒီယာဖောင်ဒေးရှင်းဧ့ လက်ဟိအခြီအနီ – အဓိကဝန်ဆောင်မှုတိ
* [//stats.wikimedia.org/ WikiStats] – ဝီကီးမီဒီယာ စာရင်းအချက်အလက်တိ
* Wikimedia Mailservices – ဝီကီးမီဒီယာစာပို့စာရင်း


## အခြားကြေ့ရန်
* ဝီကီးပီးဒီးယားတိ စာရင်း
* ဝီကီးတိ စာရင်း

## ကိုးကား
ဝီကီးရင်းမြစ်

**ဝီကီးရင်းမြစ်** () စွာ အခမဲ့ရနှိုင်ရေ စာပီရင်းမြစ်ရို့အတွက် အွန်လိုင်းဒစ်ဂျစ်ရေစာကြည့်တိုက် ဖြစ်ပြီးကေ ဝီကီးမီဒီယာဖောင်ဒေးရှင်းမှ တာဝန်ယူလိုင်ပတ်နိန်ရေ။ ဝီကီးရင်းမြစ်ဟူစွာ စီမံကိန်းတခုလုံးကို ခြုံငုံခေါ်ဝေါ်ရေ နာမည်ဖြစ်တေ။ ၎င်းအောက်မာ ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီးရင်းမြစ်တိ ဟိရေ။ စီမံကိန်းဧ့ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အခမဲ့ရနှိုင်ရေ ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးနန့် စာပီအားနုန်း၊ ဘာသာပြန်အားလုံးကို စုစီးပီးဖို့ ဖြစ်တေ။ ကနဦးမာ သမိုင်းဝင်စာပီရို့ကို မော်ကွန်းတိုက်အဖြစ်ထားရန် သုံးကတ် (ပထမဆုံး ဝီကီးရင်းမြစ်ပေါ်ရောက်ရေ စာမာ ပြင်သစ်ဘာသာနန့်ရီးရေ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရီးကြေညာစာတမ်းဖြစ်) ကေလေ့ တစတစနန့် အမျိုးစုံရေစာကြည့်တိုက်အနေသို့ ရောက်လှာဧ့။ တရားဝင်စီမံကိန်းအဖြစ်မူ ၂၀၀၃ ခု၊ နိုဗန်ဘာလ ၂၄ ရက်မာ စတင်ပြီး ပရောဂျက်ဂူတင်ဘတ် (Project Gutenberg) နန့် ကာရန်ညှိကာ ပရောဂျက်ဆို့စဘတ် (Project Sourceberg) ဆိုရေနာမည်ကို ယူရေ။ ထိုနှစ်မာပင် ဝီကီးရင်းမြစ်ဟု နာမည်ပြောင်းကာ သီးခြားဒိုမိန်းနာမည် သုံးခရေ။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ဝီကီးမီဒီယာ ပရောဂျက်တိ