ဥမင်တူးဖောက်စက်

ဥမင်တူးဖောက်စက် (Tunnel Boring Machine-TBM) ရေ ဥမင်တူးရေ လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးတွင် ပါဝင်ရေ လုပ်ငန်းအဆင့်တိအားလုံးကို အဆင့်မြင့် ထိန်းချုပ်စနစ်တိ အသုံးပြုပနာ ပေါင်းစပ်တပ်ဆင်ထားရေ စက်ဖြစ်ရေ။ မာကျောရေ ကျောက်လွှာတိမှရေ ပျော့ပြောင်းရေ မြီအမျိုးမျိုးကိုလိုက်ပနာ ဥမင်ဖောက်စက် အမျိုးမျိုးဟိရေ။ ၎င်းရို့ဧပုံသဏ္ဌာန်မှာ တိအားဖြင့်cylinder ပုံသဏ္ဌာန်ဟိပြီးကေ အခြားပုံသဏ္ဌာန်တိ (ဥပမာ- ဘဲဥပုံ၊ ထောင့်မှန်စတုဂံပုံ၊ စတုရန်းပုံ) လည်းဟိရေ။ TBM တွင် အဓိကပါဝင်ရေ စက်ပစ္စည်း အစိတ်ပိုင်းတိမှာ rotating cutting wheel, chamber (TBM ပုံစံ အမျိုးအစား ပေါ်မူတည်ပနာ ပုံစံ၊ အရွယ်အစား ပြောင်းလဲရေ)၊ တူးဖော်ပြီးကေ မြီစာတိကို သယ်ထုတ်ရေ စနစ်၊ TBM ကို ရှေ့သို့တွန်းရွှေ့ပီးရေ hydraulic jacks တိ၊ ဥမင် အတွင်းသား နံရံတိ (Lining) ကို တတ်ဆင်ရေ erector, လီဝင်လီထွက် ပိုက်လိုင်းတိ ပါဟိရေ။ အခြားရေ စနစ်တိမှာ Lining segment block တိကို ဥမင်တူးဖော်ရာ လုပ်ငန်းခွင်သို့ သယ်ပို့ပီးရေ စနစ်နန့်လျှပ်စစ်ဆက်သွယ်မှု စနစ်တိ ဖြစ်ရေ။ ဥမင်ဖောက်စက် (TBM) ကို အသုံးပြုရေ ဥမင်ဖောက်လုပ်နည်းကို Shield tunneling method ဟု ခေါ်ပြီးကေ စက်စွမ်းအားအသုံးပြုတူးဖော်နည်း (Mechanized tunneling) တွင်ပါဝင်ရေ။

ဥမင် တူးဖော်ဖို့မြီအမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပနာ Rotating cutting wheel ပုံစံတိ၊ ဥမင်မျက်နှာပြင်မှ ကျရောက်လာဖို့မြီဖိအားဒဏ်ကို ပြန်လည် တွန်းခံရေ နည်းပညာတိ၊ စက်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့အခန်း (Chamber) နန့်၊ တူးဖော်ပြီးကေ မြီစာတိကို သယ်ထုတ်ရေ စနစ်တိလည်း ပုံစံ အမျိုးမျိုး ကွဲပြား ခြားနားရေ။ ယင့်ချင့်ကြောင့် TBM တိလည်း အသုံးပြုဖို့မြီအမျိုးအစားအလိုက် အမျိုးမျိုးဟိရေ။ 

## ဥမင်တူးဖောက်စက် အမျိုးအစားတိ

### Liquid-supported mix-shield
Liquid-supported mix-shield ကို အဓိကတော့ခါ မြီပျော့တိ၊ မြီပွတိနန့်သဲဆန်ရေ၊ ရွှံ့ဆန်ရေ မြီတိတွင် အသုံးပြုပါရေ။ ထို TBM တည်ဆောက်ထားပုံမှာ စက်ဦးခေါင်းပိုင်းတွင် Cutting wheel ခေါ် မြီကြီးတိကို တူးထုတ် ဖို့စက် ပါဟိရေ။ ၎င်းစက်နောက်ပိုင်းတွင် Excavation chamber နန့်Stone crusher တိပါဟိရေ။ Excavation chamber ဆိုစွာမှာ Cutting wheel နန့်Diaphragm wall ကြားဟိ အခန်းငယ် ဖြစ်ရေ။ ၎င်းအခန်းထဲ Bentonite ဖျော်ရည်ကို ထည့်သွင်းထားပြီးကေ ဥမင်မျက်နှာပြင်မှ ကျရောက်လာဖို့မြီဖိအားကို ၎င်း Bentonite ဖျော်ရည်နန့်ပြန်လည်တွန်းကန်နန့်ထားပြီးကေ ဥမင်မျက်နှာပြင်ဧstability ကို ထိန်းထားခြင်း ဖြစ်ရေ။

Stone crusher ဆိုစွာမှာ ဥမင် တူးဖော်ရာ၌ ပါဟိလာဖို့ကျောက်တုံး၊ ကျောက်ခဲကြီးတိကို သယ်ဆောင်ရာ၌ လွယ်ကူမှုဟိစီရန် ခွဲချေပီးရေ စက်ပစ္စည်း ဖြစ်ရေ။

၎င်းရို့ဧနောက်တွင် Bentonite ဖျော်ရည်တိကို ပို့ဆောင်ပီးဖို့ပိုက်လိုင်းတိနန့်တူးဖော်ရဟိရေ မြီစာဖျော်ရည်တိကို ပြန်လည် သယ်ဆောင်ဖို့ပိုက်လိုင်းတိ တပ်ဆင်ထားရေ။ ယင့်ချင့်အပြင် Excavation chamber အတွင်း လေဖိအား ပို့ဆောင်ရန် ပိုက်လိုင်းတိနန့်Compressor တိ တပ်ဆင်ထားရေ။ ယပြီးကေTBM ရွေ့လျားရာတွင် အသုံပြုရေ hydraulic jack တိနန့်Concrete lining, Steel lining တိ တပ်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုဖို့Erector ပါဟိရေ။ Working chamber အတွင်း၌ လီဝင်လီထွက် Ventilation အတွက် ပိုက်လိုင်းတိ တပ်ဆင်ထားရေ။

### EPB (Earth Pressure Balanced) shield
EPB (Earth Pressure Balanced) shield ကို အဓိကတော့ခါ စိုထိုင်းဆတိ ရွံ့မြီတိ၊ ယှေလှကျောက်တိနန့်သဲပါဝင်မှု နည်းရေ မြီတိတွင် အသုံးပြုရေ။ ၎င်း TBM တွင် Cutting wheel, Excavation chamber, Screw conveyor, Belt conveyor, Diaphragm wall, Compress air lock, Concrete lining, Steel lining တိ တပ်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုဖို့Erector ၊ မြီစာတိကို သယ်ဆောင်ရေ ရထားတွဲငယ်တိနန့်Ventilation ပိုက်လိုင်းတိနန့်တည်ဆောက်ထားရေ။

ဒေ TBMဧထူးခြားချက်မှာ ဥမင်မျက်နှာပြင်မှာ ကျရောက်လာဖို့ဖိအားတိကို ထိုမြီစာတိဧဖိအားဖြင့်ပြန်လည် တွန်းကန်ရေ နည်းပညာကို အသုံးပြု ထားရေကြောင့် ဖြစ်ရေ။ ၎င်းမြီစာတိနန့်ထိန်းညှိရာတွင် မြီသားသက်သက်နန့်ထိန်းညှိရေ နည်း၊ မြီသားထဲသို့ Clay paste ရောနှောထည့်သွင်းပြီးကေ ဥမင်မျက်နှာပြင်ဧstability ကိုထိန်းရေနည်းနန့်scum paste တစ်ခုခု ရောနှောထည့်သွင်းရရေ နည်းဆိုပနာ ၃ မျိုးထပ်ခွဲခြားနိုင်ရေ။ 

## ဆက်လက်လိ့လာရန်

* TBM Glossary: New Generation of Metropolitan 
* Lining Segments for Tunnel Construction with TBM: New Generation of Metropolitan 

## အကိုးအကား