ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်

## ၉-ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်

၃၉၁။ ဘုန်းတော်ကြီးရေ မြတ်စွာဘုရားစွာ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ရှဉ့်နက်ရို့အား အစာကျွေးရာ ဖြိုက်ရေဝေဠုဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူရေအခါ မေတ္တိယ ဘုမ္မဇက ရဟန်းရို့စွာ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကဆင်းသက်ကုန်သည်ဟိသော် ဆိတ်ဖိုစွာ ဆိတ်မ၌ ဖောက်ပြန်စွာ ပြုကျင့်စွာကို မြင်ကြ ကုန်၏။ မြင်ယပြီးနောက် "ငါ့သျှင်ရို့ အဂု ဒေ ဆိတ်ဖိုကို မလ္လမင်း၏သား ဒဗ္ဗ ပြုလုပ်ကတ်ကုန်အံ့၊ ဒေဆိတ်မကိုမေတ္တိယာ ဘိက္ခုနီမ ပြုလုပ်ကတ်ကုန်အံ့၊ ငါရို့စွာ ဧပိုင်ပင် ခေါ်ဝေါ်ကတ်ကုန်အံ့၊ ငါ့သျှင်ရို့ ငါရို့စွာရှိးအခါ၌ မလ္လမင်း၏သား ဒဗ္ဗကို ပြောသံကြားဖြင့် စွဲဆိုခဲ့ကတ်ကုန်၏၊ ဂုချိန်ခါ၌မူကား ငါရို့စွာမေတ္တိယာ ဘိက္ခုနီမ၌ ဖောက်ပြန်စွာ ပြုကျင့်စွာကို ကိုယ်တိုင် မြင်ကတ်ကုန်၏"ဟု ပြောဆိုကတ် ကုန်၏၊ ထို (မေတ္တိယ ဘုမ္မဇက) ရဟန်းရို့စွာ ထိုဆိတ်ဖိုကို မလ္လမင်း၏သား ဒဗ္ဗဟု မှည့်ကုန်၏၊ ထိုဆိတ်မကိုမေတ္တိယာ ဘိက္ခုနီမဟု မှည့်ကုန်၏၊ ထို (မေတ္တိယ ဘုမ္မဇက) ရဟန်းရို့စွာ ရဟန်းရို့အား "ငါ့သျှင်ရို့ငါရို့စွာ ရှိးအခါ၌ မလ္လမင်း၏သား ဒဗ္ဗကို ပြောသံကြားဖြင့် စွဲဆိုခဲ့ကတ်ကုန်၏၊ ဂုချိန်ခါ၌မူကား ငါရို့စွာ မေတ္တိယာ ဘိက္ခုနီမ၌ ဖောက်ပြန်စွာ ပြုကျင့်စွာကို ကိုယ်တိုင် မြင်ကတ်ကုန်၏"ဟုပြောကတ်ားကုန်၏။

ရဟန်းရို့စွာ "ငါ့သျှင်ရို့ ဧပိုင် မပြောဆိုကတ်ကုန်လင့်၊ မလ္လမင်း၏သား အသျှင်ဒဗ္ဗစွာ ဧပိုင်ပြုလုပ်မည် မဟုတ်"ဟု ပြောဆိုကတ်ကုန်၏။

ယင်းခါ ထိုရဟန်းရို့စွာ မြတ်စွာဘုရားအား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်ကတ်ကုန်၏၊ ယင်းခါမြတ်စွာဘုရားစွာ ဒေအကြောင်းအရာကြောင့် ရဟန်းသံဃာကို စည်းဝီးစီရားကေ မလ္လမင်း၏သားအသျှင်ဒဗ္ဗကို -

"ဒဗ္ဗ သင်ရေ ဒေရဟန်းရို့ ပြောဆိုရေပိုင် ဧပိုင်သဘောဟိရေ အမှုကို ပြုစွာဆိုပနာအတွက်ပေါ်၏လော"ဟု စိစစ် မီးမြန်းတော်မူ၏။

မြတ်စွာဘုရား အကျွန်ုပ်ကို မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူရေအတိုင်းပင် ဖြိုက်ပါရေဘုရားဟု (လျှောက်၏)။

နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း။ပ။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း မလ္လမင်း၏သား အသျှင်ဒဗ္ဗအား- "ဒဗ္ဗ သင်ရေ ဒေရဟန်းရို့ ပြောဆိုရေပိုင် ဧပိုင်သဘောဟိရေ အမှုကို ပြုစွာဆိုပနာအတွက်ပေါ်၏လော"ဟု မိန့်တော်မူ၏။

မြတ်စွာဘုရား အကျွန်ုပ်ကို မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူရေအတိုင်းပင် ဖြိုက်ပါရေဘုရားဟု (လျှောက်၏)။

ဒဗ္ဗ ပညာဟိရို့စွာ ဧပိုင် မဖြီယှင်းကတ်ကုန်၊ အဂယင့်လို့ သင်ရေ ပြုအပ်ရေဖြိုက်အံ့ ပြုအပ်ပါရေလို့ လျှောက်ဆိုလော့၊ အဂယင့်လို့ သင်ရေ မပြုအပ်ရေ ဖြိုက်အံ့ မပြုအပ်ပါဟုလျှောက်ဆိုလော့ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

အသျှင်ဘုရား အကျွန်ုပ်စွာ မွေးရေအခါမှ စပြီးကေ အိပ်မက်မျှဖြင့်လည်း မေထုန်ဝသီကို ပြုကျင့်မှီဝဲမိရေဟု မသိပါ၊ နိုးသော တပည့်တော်စွာ အဇာဆိုဖွီရာ ဟိပါအံ့နည်းဟု (လျှောက်ဆို၏)။

ယင်းခါ မြတ်စွာဘုရားစွာ ရဟန်းရို့ "ယပိုင်ဖြိုက်ခကေ ဒေရဟန်းရို့ကို မေးစိစစ်ကတ်ကုန်လော့"ဟုရဟန်းရို့အား မိန့်ဆိုတော်မူပြီး နီရာမှ ထပနာ ကျောင်းသို့ ဝင်တော်မူ၏။

ယင်းခါ ထိုရဟန်းရို့စွာ မေတ္ထိယ ဘုမ္မဇက ရဟန်းရို့ကို မေးစိစစ်ကတ်ကုန်၏။

ရဟန်းရို့စွာ စိစစ်မီးမြန်းအပ်ကုန်သော် ထိုမေတ္ထိယ ဘုမ္မဇက ရဟန်းရို့စွာ ရဟန်းရို့အားဒေအကြောင်းကို ပြန်ကြား လျှောက်ထားကတ်ကုန်၏။

ငါ့သျှင်ရို့ သင်ရို့စွာ မလ္လမင်း၏သား အသျှင်ဒဗ္ဗကို အခြားဝထုတစ်ခုနန့် သက်ဆိုင်၍ သိက္ခာပုဒ် နန့်ငြိစွန်းလောက်သော အချက်တခုကို ဆင်တူယိုးမှား ကောက်ယူပြီး ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် ယိုးစွပ်ဖျက်ဆီးကတ်ကုန်သလောဟု (မီးမြန်းကတ်ကုန်၏)။

မှန်လီရေ ငါ့သျှင်ရို့ဟု (ပြောဆိုကတ်ကုန်၏)။

အလိုနည်းသော ရဟန်းရို့စွာ "မေတ္တိယ ဘုမ္မဇကရဟန်းရို့စွာ မလ္လမင်း၏သား အသျှင်ဒဗ္ဗကိုအခြားဝထုတစ်ခုနန့် သက်ဆိုင်၍ သိက္ခာပုဒ်နန့် ငြိစွန်းလောက်သော အချက်တခုကို ဆင်တူယိုးမှားကောက်ယူပြီး ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် အဇာကြောင့် ယိုးစွပ်ဖျက်ဆီးကတ်ကုန်ဘိသနည်း"ဟု သရော်ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကတ်ကုန်၏။

ယင်းခါ ထိုရဟန်းရို့စွာ မေတ္တိယ ဘုမ္မဇကရဟန်းရို့ကို အများကြီးဖြိုက်တေ အကြောင်းဖြင့် သရော်ပြစ်တင်ကတ်ပြီးကေ မြတ်စွာဘုရားအား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်ကတ်ကုန်၏။ပ။ ရဟန်းရို့သင်ရို့စွာ မလ္လမင်း၏သား ဒဗ္ဗကို အခြားဝထုတစ်ခုနန့် သက်ဆိုင်၍ သိက္ခာပုဒ်နန့် ငြိစွန်းလောက်သောအချက် တခုကို ဆင်တူယိုးမှား ကောက်ယူပြီး ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် ယိုးစွပ်ဖျက်ဆီးကတ်ကုန်၏ဟူစွာမှန်သလောဟု စိစစ်မီးမြန်းတော်မူ၏။

မှန်ပါရေ မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကတ်ကုန်၏)။

ဘုန်းတော်ကြီးရေ မြတ်စွာဘုရားစွာ သရော်တော်မူ၏။ပ။ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြိုက်ရေယောက်ျားရို့ သင်ရို့စွာ မလ္လမင်း၏သား ဒဗ္ဗကို အခြားဝထုတစ်ခုနန့် သက်ဆိုင်၍ သိက္ခာပုဒ်နန့်ငြိစွန်းလောက်သော အချက်တခုကို ဆင်တူယိုးမှား ကောက်ယူပြီး ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် အဇာကြောင့် ယိုးစွပ်ဖျက်ဆီးကတ်ကုန်ဘိသနည်း၊ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြိုက်ရေ ယောက်ျားရို့ ဒေ (သင်ရို့ပြုမိသောအမှု) စွာ မကြည်ညိုသေးသော သူရို့အား ကြည်ညိုစီခြင်းငှါလိ့ကောင်း။ပ။

ရဟန်းရို့ ဒေပိုင်ဆိုကေ ဒေသိက္ခာပုဒ်တော်ကို ပြကတ်ကုန်လော့။

## ပညတ်သိက္ခာပုဒ်

၃၉၂။ "အကြင် ရဟန်းစွာ ရဟန်းကို ဒေါသဖိစီး ဖျက်ဆီးလိုရေ စိတ်ဟိရေဖြိုက်ပနာမနှစ်လိုစွာဖြိုက်ပနာ အခြားဝထုတစ်ခုနန့် သက်ဆိုင်၍ သိက္ခာပုဒ်နန့် ငြိစွန်းလောက်သော အချက်တခုကိုဆင်တူယိုးမှား ကောက်ယူပြီး 'ထိုရဟန်းကို ဒေမြတ်သောဝသီမှ ရွီ့လျောစီနှိုင်ရာ၏'ဟု ကြံပနာပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် ယိုးစွပ် ဖျက်ဆီးငြားအံ့၊ ယင်းကနိန် နောက်အခါ၌ (သူတပါးရို့) မေးစိစစ်အပ်၍ကေလိ့ကောင်း၊ မမေးမစိစစ်အပ်ဘဲသော် လိ့ကောင်း ထိုအဓိကရုဏ်းစွာ အခြား ဝထုတစ်ခုနန့်သက်ဆိုင်စော်လည်း ဖြိုက်အံ့၊ သိက္ခာပုဒ်နန့် ငြိစွန်းလောက်သော အချက်တခုခုကို ဆင်တူရိုးမှားကောက်ယူအပ်စော်လည်း ဖြိုက်အံ့၊ (ယိုးစွပ်သော) ရဟန်းစွာ လည်း အပြစ်ဒေါသကို ဝန်ခံအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏" ဧပိုင် (ပြကြ ကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏)။

## ၉- ဒုတိယ ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ်အဖွင့်

၃၉၃။ အကြင်ဟူစွာ အကြင်သို့ သဘောဟိရေ။ပ။

ရဟန်းဆိုရေ။ပ။ ဒေအရာမာ ဒေဉတ္တိစတုတ္ထကံဖြင့် ရဟန်းအဖြိုက်သို့ ရောက်သောသူကို"ရဟန်း"ဟု အလိုရှိအပ်၏။

ရဟန်းကိုဟူစွာ အခြားသော ရဟန်းကို။

ဒေါသဖိစီး ဖျက်ဆီးလိုရေ စိတ်ဟိရေဖြိုက်ပနာဟူစွာ အမျက်ထွက်စွာဖြိုက်ပနာ နှလုံးမသာ စွာဖြိုက်ပနာမမွေ့လျော်စွာဖြိုက်ပနာ ထိခိုက်သော စိတ်ဟိရေဖြိုက်ပနာ ငြောင့်ပိုင်ဖြိုက်ရေ စိတ်ဟိရေ ဖြိုက်ပနာ။

မနှစ်လိုစွာဖြိုက်ပနာဟူစွာ ထိုအမျက်ထွက်ခြင်းနန့် လိ့ကောင်း၊ ထိုဖျက်ဆီးခြင်းနန့် လိ့ကောင်း၊ ထိုနှလုံးမသာခြင်းနန့် လိ့ကောင်း၊ ထိုမမွေ့လျော်ခြင်းနန့် လိ့ကောင်း မနှစ်လိုစွာ ဖြိုက်၏။

အခြားဝထုတစ်ခုနန့်သက်ဆိုင်၍ဟူစွာ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုတစ်ခုနန့် သက်ဆိုင်စော်လည်း ဖြိုက်၏၊ အဓိကရုဏ်းဆိုရေ အခြားဝထုတစ်ခုနန့် သက်ဆိုင်စော်လည်း ဖြိုက်၏။

အဇာပိုင် အဓိကရုဏ်းစွာ အဓိကရုဏ်း၏ အခြားဝထုတစ်ခု ဖြိုက်သနည်း၊ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းစွာ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်း၏ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ ကိစ္စာဓိကရုဏ်း၏ အခြားဝထုတစ်ခု ဖြိုက်၏။

အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းစွာ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ ကိစ္စာဓိကရုဏ်း၏ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၏ အခြားဝထု တစ်ခုဖြိုက်၏။

အာပတ္တာဓိကရုဏ်းစွာ ကိစ္စာဓိကရုဏ်း၏ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၏ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်း၏ အခြား ဝထု တစ်ခုဖြိုက်၏။

ကိစ္စာဓိကရုဏ်းစွာ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၏ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်း၏ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ အခြားဝထု တစ်ခုဖြိုက်၏၊ ဧပိုင် အဓိကရုဏ်းစွာ အဓိကရုဏ်း၏ အခြားဝထုတစ်ခု ဖြိုက်၏။

အဇာပိုင် အဓိကရုဏ်းစွာ အဓိကရုဏ်း၏ ထိုဝထုဖြိုက်သနည်း။

ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းစွာ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏၊ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းစွာ အနုဝါဒါ ဓိကရုဏ်း၏ထိုဝထုဖြိုက်၏။

အာပတ္တာဓိကရုဏ်းစွာ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ ရံခါ ထိုဝထုဖြိုက်၏၊ ရံခါ တပါးသော ဝထု ဖြိုက်၏။

အဇာပိုင် အာပတ္တာဓိကရုဏ်းစွာ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ အခြားဝထုဖြိုက်သနည်း။

မေထုနဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်စွာ အဒိန္နာဒါန် ပါရာဇိကအာပတ်၏ မနုဿဝိဂ္ဂဟ ပါရာဇိကအာပတ်၏ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပါရာဇိကအာပတ်၏ အခြားဝထုဖြိုက်၏။

အဒိန္နာဒါန် ပါရာဇိကအာပတ်စွာ မနုဿဝိဂ္ဂဟ ပါရာဇိကအာပတ်၏ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်၏ မေထုနဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်၏ အခြားဝထု ဖြိုက်၏။

မနုဿဝိဂ္ဂဟ ပါရာဇိကအာပတ်စွာ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်၏ မေထုနဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်၏ အဒိန္နာဒါန် ပါရာဇိကအာပတ်၏ အခြားဝထု ဖြိုက်၏။

ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်စွာ မေထုနဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်၏ အဒိန္နာဒါန် ပါရာဇိကအာပတ်၏ မနုဿဝိဂ္ဂဟ ပါရာဇိကအာပတ်၏ အခြားဝထု ဖြိုက်၏၊ ဒေပိုင်ဆိုကေ အာပတ္တာဓိကရုဏ်းစွာအာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ အခြားဝထု ဖြိုက်၏။

အဇာပိုင် အာပတ္တာဓိကရုဏ်းစွာ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ ထိုဝထုဖြိုက်သနည်း။

မေထုနဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်စွာ မေထုနဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏။

အဒိန္နာဒါန် ပါရာဇိကအာပတ်စွာ အဒိန္နာဒါန် ပါရာဇိကအာပတ်၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏။

မနုဿဝိဂ္ဂဟ ပါရာဇိကအာပတ်စွာ မနုဿဝိဂ္ဂဟ ပါရာဇိကအာပတ်၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏။

ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်စွာ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မ ပါရာဇိကအာပတ်၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏၊

ဒေပိုင်ဆိုကေ အာပတ္တာဓိကရုဏ်းစွာ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏။

ကိစ္စာဓိကရုဏ်းစွာ ကိစ္စာဓိကရုဏ်း၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏။

ဒေပိုင်ဆိုကေ အဓိကရုဏ်းစွာ အဓိကရုဏ်း၏ ထိုဝထုဖြိုက်၏။

၃၉၄။ သိက္ခာပုဒ်နန့် ငြိစွန်းလောက်သော အချက်တခုကို ဆင်တူယိုးမှား ကောက်ယူ ပြီးကေ ဟူရာမာဆင်တူယိုးမှားမည်စွာကား-

ဆင်တူယိုးမှားရို့စွာ ဇာတ်၊ နာမည်၊ အနွယ်၊ အသွင်သဏ္ဌာန်၊ အာပတ်၊ သပိတ်၊ သင်္ကန်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်၊ ဆရာ၊ အိပ်ရာနီရာအနိန်နန့် ဆယ်မျိုးရို့တည်း။

၃၉၅။ ဇာတ်ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော မင်း (မျိုး) ကို မြင်ရေ၊ အခြားသော မတ်ကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော မင်း (မျိုး) ရဟန်းကိုမြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရာ၊ ရဟန်းမဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သင်နန့် အတူ ဥပုသ်စွာလိ့ကောင်း၊ ပဝါရဏာစွာလိ့ကောင်း၊ သံဃာ့အမှုကိစ္အစဟိစော်လိ့ကောင်း မဟိဖို့ရာ"ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

ပုဏ္ဏား (မျိုး) ကို မြင်ရေ။ပ။ ကုန်စွာ (မျိုး) ကို မြင်ရေ။ပ။ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သောဆင်းရဲသား (မျိုး) ကို မြင်ရေ၊ အခြားသော ဆင်းရဲသား (မျိုး) ကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ရောက်ရားသော ဆင်းရဲသား (မျိုး) ရဟန်းကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၃၉၆။ နာမည်ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ဗုဒ္ဓရက္ခိတကို မြင်ရေ။ပ။ ဓမ္မရက္ခိတကို မြင်ရေ။ပ။ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော သံဃရက္ခိတကို မြင်ရေ၊ အခြားသော သံဃရက္ခိတကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော သံဃရက္ခိတကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၃၉၇။ အနွယ်ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ဂေါတမ (အနွယ်ရဟန်း) ကို မြင်ရေ။ပ။ မောဂ္ဂလာန် (အနွယ်ရဟန်း) ကို မြင်ရေ။ပ။ ကစ္စာယန (အနွယ်ရဟန်း) ကို မြင်ရေ။ပ။ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော ဝါသိဋ္ဌ (အနွယ်ရဟန်း) ကို မြင်ရေ၊ အခြားသော ဝါသိဋ္ဌ (အနွယ်ရဟန်း) ကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော ဝါသိဋ္ဌ (အနွယ်ရဟန်း) ကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်းခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၃၉၈။ အသွင်သဏ္ဌာန်ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ရှည်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ပ။ တိုသော ရဟန်းကိုမြင်ရေ။ပ။ မဲညက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ပ။ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော ဖြူသော ရဟန်းကိုမြင်ရေ၊ အခြားသော ဖြူသော ရဟန်းကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော ဖြူသောရဟန်းကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော်မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၃၉၉။ အာပတ်ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ လဟုကအာပတ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ၊ အဂယင့်လို့ ထိုလဟုကအာပတ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်းခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၄၀၀။ သပိတ်ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ သံသပိတ်ကို ဆောင်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ပ။ (သပိတ်နန့်တူသော သဏ္ဌာန်ကောင်းရေ ပိတုန်းရောင်ဟိရေ) သားရိုးမြေသပိတ်ကို ဆောင်သောရဟန်းကို မြင်ရေ။ပ။ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော (ပကတိ) မြေသပိတ်ကို ဆောင်သော ရဟန်းကိုမြင်ရေ၊ အခြားသော (ပကတိ) မြေသပိတ်ကို ဆောင်သော ရဟန်းကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော (ပကတိ) မြေသပိတ်ကို ဆောင်သော ရဟန်းကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်းမဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်းခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၄၀၁။ သင်္ကန်းဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဆောင်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ပ။ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော လူဒါယကာရို့လှူသော သင်္ကန်းကို ဆောင်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ၊ အခြားသော လူဒါယကာရို့လှူသော သင်္ကန်းကို ဆောင်သော ရဟန်းကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော လူဒါယကာရို့လှူသော သင်္ကန်းကို ဆောင်သော ရဟန်းကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ် အာပတ် သင့်၏။

၄၀၂။ ဥပဇ္ဈာယ်ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော ဒေပိုင်သော ရဟန်း၏အတူနီတပည့်ကို မြင်ရေ၊ အခြားသော ဒေပိုင်သော ရဟန်း၏ အတူနီတပည့်ကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော ဒေပိုင်သော ရဟန်း၏ အတူနီတပည့်ကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၄၀၃။ ဆရာဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော ဒေပိုင်သော ရဟန်း၏အနီးနေတပည့်ကို မြင်ရေ၊ အခြားသော ဒေပိုင်သော ရဟန်း၏ အနီးနေတပည့်ကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော ဒေပိုင်သော ရဟန်း၏ အနီးနေတပည့်ကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၄၀၄။ အိပ်ရာနီရာ ကျောင်း ဆင်တူယိုးမှား ဆိုစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်သော ဒေပိုင်သော အိပ်ရာနီရာကျောင်းနေ ရဟန်းကို မြင်ရေ၊ အခြားသော ဒေပိုင်သောအိပ်ရာနီရာကျောင်းနေ ရဟန်းကို မြင်ပြီးကေ "ငါစွာ ပါရာဇိကအာပတ်သို့ ရောက်ရားသော ဒေပိုင်သောအိပ်ရာနီရာကျောင်းနေ ရဟန်းကို မြင်အပ်ပြီ၊ (သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သားဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ် ဖို့ရာ၊ သင်နန့်အတူ ဥပုသ်စွာလိ့ကောင်း၊ ပဝါရဏာစွာလိ့ကောင်း၊ သံဃာ့အမှုကိစ္အစဟိစော် လိ့ကောင်း မဟိဖို့ရာ"ဟု ယိုးစွပ်အံ့၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၄၀၅။ ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့်ဟူစွာ လေးပါးသော ပါရာဇိကရို့တွင် တပါးပါးဖြင့်။

ယိုးစွပ် ဖျက်ဆီးငြားအံ့ဟူစွာ (ကိုယ်တိုင်ကေလေ့) ယိုးစွပ်၏၊ (သူတပါးရို့ကိုကေလေ့) ယိုးစွပ်စီ၏။

ထိုရဟန်းကို ဒေမြတ်သောဝသီမှ ရွီ့လျောစီနှိုင်ရာ၏ဟူစွာ ရဟန်းအဖြိုက်မ ရွီ့လျောစီနှိုင်ရာ၏၊ ရဟန်းတရားမှ ရွီ့လျောစီနှိုင်ရာ၏၊ သီလအစုမှ ရွီ့လျောစီနှိုင်ရာ၏၊ ဝသီဂုဏ်မှရွီ့လျောစီနှိုင်ရာ၏။

ယင်းကနိန် နောက်အခါ၌ဟူစွာ အကြင် တချက်ချေ၌ ယိုးစွပ်ဖျက်ဆီးအပ်၏၊ ယင်းခါ ထိုအချိန် ထိုကာလကိုလွန်သည်ဟိသော်။

(သူတပါးရို့) မေးစိစစ်အပ်၍ကေလိ့ကောင်းဟူစွာ အကြင် ဝထုဖြင့် ယိုးစွပ်ဖျက်ဆီး အပ်၏၊ ထိုဝထုကို မီးစစ်အပ်ရေ်။

မမေးမစိစစ်အပ်ဘဲကေလိ့ကောင်းဟူစွာ တဦးတစ်ယောက်စွာ မမေးအပ်ဘဲ။

အဓိကရုဏ်း ဆိုစွာ အဓိကရုဏ်းရို့စွာ-

၁-ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၊ ၂-အနုဝါဒါဓိကရုဏ်း၊ ၃-အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၊ ၄-ကိစ္စာဓိကရုဏ်းအနိန်နန့်လေးမျိုးရို့တည်း။

သိက္ခာပုဒ်နန့် ငြိစွန်းလောက်သော အချက်တခုကို ဆင်တူယိုးမှား ကောက်ယူပြီး ဟူရေထိုဆင်တူ ယိုးမှား ဆယ်မျိုးရို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ဆင်တူယိုးမှားကို ကောက်ယူအပ်၏။

ယိုးစွပ်သော ရဟန်းစွာ အပြစ်ဒေါသကို ဝန်ခံအံ့ဟူစွာ ငါစွာ အချည်းနှီးသော စကားကိုပြောမိရေ၊ ငါစွာ မှားယွင်းသော စကားကို ပြောမိရေ၊ ငါစွာ မဟုတ်မမှန်သော စကားကို ပြောမိရေ၊ ငါစွာ မသိပဲနန့် ပြောမိရေ။

သံဃာဒိသိသ်ဆိုရေ။ပ။ ယင်းအတွက်နန့်လည်း "သံဃာဒိသိသ်"ဟု ဆိုအပ်၏။

၄၀၆။ သံဃာဒိသိသ်အာပတ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ၊ သံဃာဒိသိသ်၌ သံဃာဒိသိသ်ဟုအယူဟိ၏၊ ထိုရဟန်းကို ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သားဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သင်နန့် အတူ ဥပုသ်စွာလိ့ကောင်း၊ ပဝါရဏာစွာလိ့ကောင်း၊ သံဃာ့အမှုကိစ္အစဟိစော်လိ့ကောင်း မဟိဖို့ရာ"ဟု အဂယင့်လို့ ယိုးစွပ်အံ့၊ ဧပိုင်ယိုးစွပ်ကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

သံဃာဒိသိသ်အာပတ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ၊ သံဃာဒိသိသ်၌ ထုလ္လစ္စဉ်းဟု အယူဟိ၏။ပ။ ပါစိတ်ဟု အယူဟိ၏၊ ပါဋိဒေသနီဟု အယူဟိ၏၊ ဒုက္ကဋ်ဟု အယူဟိ၏၊ ဒုဗ္ဘာသီဟု အယူဟိ၏၊ ထို ရဟန်းကိုပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု အဂယင့်လို့ ယိုးစွပ်အံ့၊ ဧပိုင်ယိုးစွပ်ကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ၊ ထုလ္လစ္စဉ်း၌ ထုလ္လစ္စဉ်းဟု အယူဟိ၏။ပ။ ထုလ္လစ္စဉ်း၌ ပါစိတ်ဟု အယူဟိ၏။ ပါဋိဒေသနီဟု အယူဟိ၏။ ဒုက္ကဋ်ဟု အယူဟိ၏။ ဒုဗ္ဘာသီဟု အယူဟိ၏။ သံဃာဒိသိသ်ဟု အယူဟိ၏။ ထိုရဟန်းကို ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟုအဂယင့်လို့ ယိုးစွပ်အံ့၊ ဧပိုင် ယိုးစွပ်ကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ။ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

ပါစိတ်အာပတ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို။ပ။ ပါဋိဒေသနီသို့။ ဒုက္ကဋ်သို့။ ဒုဗ္ဘာသီအာပတ်သို့ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ ဒုဗ္ဘာသီ၌ ဒုဗ္ဘာသီဟု အယူဟိ၏။ပ။ ဒုဗ္ဘာသီ၌ သံဃာဒိသိသ်ဟုအယူဟိ၏။ ထုလ္လစ္စဉ်းဟု အယူ ဟိ၏။ ပါစိတ်ဟု အယူဟိ၏။ ပါဋိဒေသနီဟု အယူဟိ၏။ ဒုက္ကဋ်ဟု အယူဟိ၏။ ထိုရဟန်း ကို ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သင်နန့် အတူ ဥပုသ်စွာလိ့ကောင်း၊ ပဝါရဏာစွာလိ့ကောင်း၊ သံဃာ့အမှု ကိစ္အစဟိစော်လိ့ကောင်း မဟိဖို့ရာ"ဟု အဂယင့်လို့ ယိုးစွပ်အံ့၊ ဧပိုင် ယိုးစွပ်ကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာ ဒိသိသ် အာပတ် သင့်၏။ [တခုခုသောအာပတ်ကို မူပြုပနာ စက်ကို ဖွဲ့အပ်၏]

၄၀၇။ သံဃာဒိသိသ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ သံဃာဒိသိသ်၌ သံဃာဒိသိသ်ဟု အယူ ဟိ၏၊ ထိုရဟန်းကို ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု အဂယင့်လို့ ယိုးစွပ်စေငြားအံ့၊ ဧပိုင် ယိုးစွပ်စေငြားကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ၊ စကား ခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

သံဃာဒိသိသ်သို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ သံဃာဒိသိသ်၌ ထုလ္လစ္စဉ်းဟု အယူဟိ၏။ပ။ ပါစိတ်ဟုအယူဟိ၏။ ပါဋိဒေသနီဟု အယူဟိ၏။ ဒုက္ကဋ်ဟု အယူဟိ၏။ ဒုဗ္ဘာသီဟု အယူဟိ၏။ ထိုရဟန်းကိုပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟု အဂယင့်လို့ ယိုးစွပ်စေငြားအံ့၊ ဧပိုင် ယိုးစွပ်စေငြားကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

ထုလ္လစ္စဉ်းသို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ ထုလ္လစ္စဉ်း၌ ထုလ္လစ္စဉ်းဟု အယူဟိ၏။ပ။ ထုလ္လစ္စဉ်း၌ ပါစိတ်ဟု အယူဟိ၏။ ပါဋိဒေသနီဟု အယူဟိ၏။ ဒုက္ကဋ်ဟု အယူဟိ၏။ ဒုဗ္ဘာသီဟု အယူဟိ၏။ သံဃာဒိသိသ် ဟုအယူ ဟိ၏။ ထိုရဟန်းကို ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ။ပ။ဟုအဂယင့်လို့ ယိုးစွပ်စေငြားအံ့၊ ဧပိုင် ယိုးစွပ်စေငြားကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ် အာပတ် သင့်၏။

ပါစိတ်သို့။ပ။ ပါဋိဒေသနီသို့ ဒုက္ကဋ်သို့ ဒုဗ္ဘာသီသို့ ရောက်သော ရဟန်းကို မြင်ရေ။ ဒုဗ္ဘာသီ၌ဒုဗ္ဘာသီဟု အယူဟိ၏။ပ။ ဒုဗ္ဘာသီ၌ သံဃာဒိသိသ်ဟု အယူဟိ၏။ ထုလ္လစ္စဉ်းဟု အယူဟိ၏။ ပါစိတ် ဟုအယူဟိ၏။ ပါဋိဒေသနီဟု အယူဟိ၏။ ဒုက္ကဋ်ဟု အယူဟိ၏။ ထိုရဟန်းကို ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် "(သင်) ရဟန်း မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော် မဟုတ်ဖို့ရာ၊ သင်နန့်အတူ ဥပုသ်စွာ လိ့ကောင်း၊ ပဝါရဏာစွာ လိ့ကောင်း၊ သံဃာ့အမှုကိစ္အစဟိစော် လိ့ကောင်း မဟိဖို့ရာ"ဟု အဂယင့်လို့ယိုးစွပ်စေငြားအံ့၊ ဧပိုင် ယိုးစွပ်စေငြားကေလေ့ အာပတ်ဆိုရေ အခြားဝထုလည်း ဖြိုက်၏၊ ဆင်တူယိုးမှားလည်း ကောက်ယူရေ၊ စကားခွန်းတိုင်း ခွန်းတိုင်း သံဃာဒိသိသ်အာပတ် သင့်၏။

၄၀၈။ ထိုအတိုင်း ထင်မှတ်ခြင်း သညာဟိပြီးကေ ယိုးစွပ်မူလည်း ယိုးစွပ်အံ့၊ ယိုးစွပ်စေမူလည်း ယိုးစွပ်စေ ငြားအံ့၊ အာပတ် မသင့်။ ရူးသော ရဟန်း၊ အစလက်ဦး လွန်ကျူးသော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်။

နဝမ ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပုဒ် ပြီး၏။

ကဏ္ဍ:ပါရာဇိကဏ်