တန်ခိုးဆရာထွန်း

## အမျိုးသားစာဆိုတော် တန်းခိုးဆရာထွန်း
ကောဇာ (၁၂၃၀-၁၂၉၄) ၊ ခရစ်နှစ် ( ၁၈၆၈-၁၉၃၂)

## မွီးရက်ဇာတိနန့် ငယ်ဘဝ
 မွီးဖွားရာနီရာ: ရခိုင်ပြည်၊ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်၊ ဦးရာဇ်တောင်ကျွန်း၊ တန်းခိုးကျေးရွာ

 မိဘများ: အဖ ဦးအောင်ဇံ၊ အမိ ဒေါ်စမ္ပယ်

 မွီးဖွားရက်: ကောဇာ (၁၂၃၀-ခုနှစ်)၊ တန်ဆောင်မုန်းလ၊ သောကြာနိ

 ငယ်မည်: ထွန်းဖြူ

 ပညာသင်ကြားခြင်း: ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခပါသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ဉာဏ်ထက်မြက်ရေအတွက် လောကီပညာစွယ်စုံတတ်သိခကြောင်း သိရပါသည်။

 စာပီစတင်ရီးသားခြင်း: အသက် (၁၈)နှစ်ကပင် သာခြင်း၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ရတု၊ သံချပ်၊ ဟောစာ စသည့် အဖွဲ့အနွဲ့တိကို စပ်ဆိုတတ်မြောက်လာခပါသည်။

## အိမ်ထောင်ဘက်နန့် မိသားစု
အရွယ်ရောက်တေအခါ စစ်တွေမြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး အိမ်ထောင်ကျပနာ အရောင်းအဝယ်ဘဝနန့် သုံးနှစ်နီထိုင်ခပါသည်။

ပထမဇနီး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မိမိတို့ရွာသို့ ပြန်လာပနာ အိမ်ထောင်နှစ်ဆက် ပြုခပါသည်။

နောက်ဆုံးအိမ်ထောင်နန့် သား လှကျော်ဇံ၊ သမီး မအောင်ဖြူ ရို့ကို ရရှိခပါသည်။

## ဆရာဘဝနန့် ကလောင်နာမေ
 အရပ်ဆရာဘဝ:

(၁၂၆၅)ခုမှ (၁၂၇၉)ခုနှစ်ထိ စစ်တွေမြို့နယ်၊ ကြွီတဲကျွန်း မှာ အရပ်ဆရာဘဝနန့် စာသင်စာပြ နီထိုင်ခဖူးပါသည်။ ယင်းနောက် (၁၂၈၉)ခုနှစ်ထိ ဦးရာဇ်တောင်ကျွန်း၊ နတ်ဆိပ်ကျေးရွာ တွင် စာသင်စာပြခပါသည်။

ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း: ကိုလိုနီအစိုးရ၏ လောကဓာတ်ကျောင်းအဖြစ် သွတ်သွင်းခံရသဖြင့် ဆုငွေ ချီးမြှင့်ခံရ ဖူးပါသည်။

တန်းခိုးနာမေရင်း: ဘုရားသျှင်၏ "တံတောင်ခွီတော်" ဓာတ်တည်ရှိရာဖြစ်၍ တန်းတောင်ခွီ မှ တန်းခိုးရွာ ဟု ခေါ်ဝေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ကလောင်အမည်: မိမိရွာနန့် နာမေရင်းကို တွဲစပ်ပနာ "တန်းခိုးဆရာထွန်း" ဟူ၍ ကလောင်နာမေကို အသုံးပြုခပါသည်။

## စာပီရီးသားခြင်းနန့် ဘဝနီထိုင်မှု
 သာခြင်းဝထုတိရီးသားခြင်း: ဆရာသည် သာခြင်းဝထုတိကို အများကြီး ရီးစပ်ခပါသည်။ အထူးသဖြင့် နတ်ဆိပ်ရွာကျောင်း၌ စာသင်နီစိုင် စာပီရွီးသားခြင်း များခပါသည်။

 ပုံနှိပ်ခြင်း: အသက် (၄၀)ကျော်၊ ကောဇာ (၁၂၇၀)ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခပါသည်။ စစ်တွေမြို့ ပုံနှိပ်တိုက်နန့် ရန်ကုန်မြို့ ပုံနှိပ်တိုက်တိမှ ရိုက်နှိပ်ခပါသည်။

 စာမူခ: စာမူခမှာ ကာလတန်ဖိုး (၂၃)ကျပ်မှ (၂၅)ကျပ် ထိသာ ချီးမြှင့်ခံရပြီး၊ ဝေဿန္တရာသာခြင်း တစ်ခုတည်းသာ အမြင့်ဆုံး (၅၀)ကျပ် ရရှိခဖူးပါသည်။

 ရောင်းဈီး: စာအုပ်တစ်အုပ်ကို (၄)ပဲ (တစ်မတ်)၊ ၃၅ ပစ္ဆံ (၃၅)ပြား စီ ရောင်းချခရပါသည်။

 ရီးသားမှုနှုန်း: ဝထုသာခြင်းတစ်ပုဒ်ကို အများဆုံး လခွဲ သာ ရီးရသည်ဟု ဆိုပါသည်။

 မွမ်းမံရီးသားခြင်း: ဒေသနီးစပ်သူ ဆရာ အောင်ထွန်းလှ၊ ဆရာ မောင်သာအောင် (မြေငုံကျွန်း)၊ ဆရာ မောင်ယောက်ကေ ရို့၏ စာမူဟောင်းများကိုလည်း မွမ်းမံ ရီးစပ်ခပါသည်။

 ထင်ရှားသော လက်ရာ: မျောက်နှင့်လူသား မယားလုသာခြင်း ကို ကွယ်လွန်ခါနီး တစ်နှစ်အလိုတွင် အကျယ်ချဲ့ ရီးစပ်ခပြီး (၁၃၁၇)ခုနှစ်၌ စစ်တွေ၊ နယူးဘားမား စာပုံနှိပ်တိုက်တွင် ရိုက်နှိပ်ခပါသည်။

## အခြားဗဟုသုတများ:
   * စာပီအပြင် လက်မှုနှီးဝါးအတတ်၊ စာဟော၊ စာပြောဆရာ၊ ပုံဆွဲပန်းချီဆရာ၊ အားကစား သိုင်း ကိုယ်ခံပညာရပ်များကိုလည်း ကျွမ်းကျင်ပါသည်။

   * မိမိကျွန်းကမ်းဆိုင်ရာ ပြိုင်လောင်းသံချပ်များအပြင် တောင်းခံ၍ ရီးပေးသည့် သံချပ်များလည်း များစွာရှိခပါသည်။ ဥပမာ- ရာမသံချပ်ကို နတ်မြစ်က လှမြသျှင် ဖခင်၏ မြီးများ တောင်းခံ၍ ရီးပီးဖူးပါသည်။

   * လူမှုရေး၊ ဘာသာရေး၊ ပညာရေးတို့တွင် အကျိုးပြုရန် အားသွန်ခသူအဖြစ် တွေ့ရပါသည်။

## ဘဝနိဂုံး
 ကွယ်လွန်ချိန်အသက်: (၆၄)နှစ် ရှည်ခပါသည်။

 ကွယ်လွန်ခသောနှစ်: (၁၂၉၄)ခုနှစ်

 ကွယ်လွန်ရာနေရာ: တန်းခိုးရွာ

 သဂြိုဟ်ခြင်း: ဆရာ မောင်သာအောင် ကိုလည်း အဘပမာ မွီးမြူထားခပြီး၊ တန်းခိုးရွာမှာပင် သဂြိုဟ်မှု ပြုခကြောင်း သားမြီးရို့က ပြောပြဖူးပါသည်။

## ဆရာထွန်း၏ သာခြင်းစာရင်း
 သာခြင်းအရေအတွက်: အချို့က အမျိုး (၆၀)ကျော်သည်ဟု ဆိုပါသည်။

 ခိုင်မာသော စာရင်း: ဆရာ၏ ကုသရတု တွင် ပါရှိသည့် ကြော်ငြာစာရင်းက ဆရာသက်ရှိထင်ရှားရှိစဉ်က ဖြစ်သောကြောင့် ပိုမိုခိုင်မာပါသည်။

 ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှု: စာအုပ်ကုန်သည် ဦးအောင်ထွန်းဦးက ၎င်း၏ ကြော်ငြာတွင် သာခြင်း (၃၂)ပိုဒ်ခန့်သာ ထုတ်ဝီခဖူးသည်ဟု ဆိုပါသည်။

 ဆရာကိုယ်တိုင်ပြောကြားချက်: ဆရာထွန်းသည် ၎င်းရီးခသည့် သာခြင်းနာမည်များကို ခေါင်းစဉ်စာရင်းဖော်၍ "သာခြင်းဖွဲ့ဟု၊ နွဲ့ကဗျာလျှင်၊ ပဉ္စဝီသ၊ ကျွနု်ပ်စီသည်၊ ဤမျှကျပြီ" ဟု သာခြင်းတစ်ပိုဒ် ရီးသားခဖူးကြောင်း တွိရပါသည်။

## ဆရာအား ဂုဏ်ပြုသော တန်းခိုးဆရာထွန်းစာပေဆု
တန်ခိုးဆရာထွန်းအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ရခိုင်စာပီနန့် စာရွီးဆရာတိ ထွန်းကားလာစီရန် ရည်ရွယ်၍ ဤစာပီဆုကို ချီးမြှင့်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

* **စတင်ချီးမြှင့်သည့်နှစ်:** ၂၀၁၁ ခုနှစ်
* **ရည်ရွယ်ချက်တိ:**
** ဆရာကြီး တန်းခိုးဆရာထွန်းအား ဂုဏ်ပြုရန်။
** ထူးချွန်ထက်မြက်သည့် ရခိုင်စာပီပညာရှင်တိ ပေါ်ထွန်းလာစီရန်။
** ရခိုင်စာပီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးနန့် အမျိုးဘာသာသာသနာကို မြှင့်တင်ရန်။
* **ဆုအမျိုးအစား:** ရခိုင်ပြည်အတွင်း ပီးအပ်သည့် **အကြီးဆုံးသော စာပေဆု** အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါသည်။
* **ဆုပေးပွဲကျင်းပရာနီရာ:** ဆရာ၏ ဇာတိဖြစ်သော ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်၊ **တန်းခိုးကျေးရွာ** (ယေမဟုတ်)ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ထတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
* **ဆုအမျိုးအစားတိ:** တစ်သက်တာစာပီဆု၊ ဂီတစာဆိုဆု၊ ဝထုဆု၊ ဆောင်းပါးဆု၊ ကဗျာဆုနှင့် ကလေးကဗျာဆု (အချေကဗျာဆု) စသည့် ဆုတိကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိပါသည်။
* **ကြားကာလရပ်နားခြင်း:** စတင်ချီးမြှင့်သည့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ်ကျင်းပခ ကေ လေ့ကြားကာလတွင် စစ်ရီး၊ နိုင်ငံရီးနန့် ကိုဗစ်ကပ်(Covid)ဘေးရို့ကြောင့် အချို့ပွဲတိကို ရပ်နားခရဖူးပါသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ