open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yasuhito Endō

**Yasuhito Endō (nihun simi:  遠藤 保仁 Endō Yasuhito)** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Kagoshima llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan Nihun quchu piluta hayt'ay. 

## Klubkuna

### Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Nihun)
* Hidetoshi Nakata
* Makoto Hasebe
## Hawa t'inkikuna
Keylor Navas

**Keylor Antonio Navas Gamboa ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa San Isidro llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan: Navas; Mama:  Gamboa.

## Klubkuna

### Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura Kampiunatukuna

## Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Kustarikapa piluta hayt'aynin
* Róger Flores
* Rolando Fonseca
* Bryan Ruiz
* Paulo Wanchope

## Hawa t'inkikuna
Philippe Coutinho

**Philippe Coutinho Correia ** icha **Coutinho** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan: ,  Maman:  . Warmi: Ainê. 

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018

## Hawa t'inkikuna

* Uficial qillqa web
Stephan Lichtsteiner

**Stephan Lichtsteiner** (*  paqarisqa Adligenswil llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Warmi:  ; Churinkuna (?):  
## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna
 
### Mamallaqtapura kampiunatukuna

## Pukyumanta willaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Suwisa)
* Zlatan Ibrahimović

## Hawa t'inkikuna
Vincent Enyeama

**Vincent Enyeama** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Kaduna llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan Nikirya quchu piluta hayt'ay. 

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Niqirya)
* Henri Camara
* Makoto Hasebe
## Hawa t'inkikuna
Blas Pérez

**Blas Antonio Miguel Pérez Ortega** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Panama llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan Panama quchu piluta hayt'ay. 

## Klubkuna

### Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Panama)
* Luis Tejada
* Gastón Fernández
* Lucas Lobos
* Francisco Fonseca

## Hawa t'inkikuna
Enrique Solari

**Enrique Solari Swayne** sutiyuq runaqa (* 1915 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - * 1995 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk  mama llaqtayuq qillqaqmi, nuna yachaqpas qarqan. 

Taytan: Carlos Solari Sánchez-Concha.Maman: María Virginia Swayne Mendoza 

Yachaywasi: Colegio Nuestra Señora de Guadalupe.Alma máter: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
### Aranwa
* *[[Collacocha]]* (1956)
* *Mazorca* (1966) amazónica.com
* *Áyax Telamonio* (1968)
* *El circo del zorro desencantado* (1973)
* *El incendio del zoológico de Berlín*

### Harawi
* *Responso a Ranrahirca* (1962)
* *La cosecha de las horas perdidas*

### Willakuy
* *El tigre* (1983)

### Kawsay rikchay
* *Juanito de Huelva* (1995)

## Kaypipas qhaway
* Manuel Solari
* Luis Álvarez Torres
* Ricardo Blume

## Hawa t'inkikuna
Jorge Burruchaga

**Jorge Luis Burruchaga ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Gualeguay llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.

## Klubkuna
### Piluta Hayt'aq

### Pukllaykamachiq

#### Piluta Hayt'aq Pachantin Kupa

## Suñaykuna
### Piluta Hayt'aq

### Pukllaykamachiq

## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
Kim Jong-pil

**Kim Jong-pil**, (Kuriya simipi: 김종필) sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Buyeo kuntipi -   wañusqa Siul llaqtapi), huk  mama llaqta willay kamayuq wan pulitikumi qarqan. 

Taytan: ; Maman:  . Ñawpaq warmi: Park Yeong-okChurinkuna: (2) .

 
## Kaypipas qhaway
* Tayhan Republika
* Lee Sang-deuk
* Park Chung-hee 
* Kim Dae-jung

## Hawa t'inkikuna
El-Hadji Diouf

**El-Hadji Ousseynou Diouf** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Dakar llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq Piluta hayt'aq wan Sinigal quchu piluta hayt'ay. 

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2002
* Piluta hayt'ay (Sinigal)
* Henri Camara
* Sadio Mane
* Cheikh N'Doye
* Lamine Gassama

## Hawa t'inkikuna
Anderson Santamaría

**Anderson Santamaría Bardales** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tinku Mariya llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna
 

### Mamallaqtapura Kampiunatukuna
### Individual suñaykuna
 
## Pukyumanta willaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
* Footballdatabase
Luis Reyna

**Luis Alberto Reyna Navarro** sutiyuq runaqa, icha "Lucho" (*  paqarisqa Wanuku llaqtapi - )  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Tayta: Reyna; Mama: Navarro. Warmi: ,  Churinkuna: .
## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna
### Piluta hayt'aq
#### Mama llaqta kampiuonatukuna

#### Mamallaqtapura kampiuonatukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
### [[Inlish simi]]pi
* RSSSF References
* Worldfootball net
Romelu Lukaku

** Romelu Menama Lukaku ** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Antwerpen llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatokuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Bilhika)

## Hawa t'inkikuna
Bamboo Airways

**Bamboo Airways** nisqaqa huk Witnam antanka ruruchinam. Uma tiyananqa Qui Nhon llaqtapim, Witnampi.
## Willay pukyukuna


## Hawa t'inkikuna

*Lufthansa ruruchinap llika tiyanan
Magdeburg

**Magdeburg** llaqtaqa Alimanya mama llaqtapi huk hatun llaqtam, Sachsen-Anhalt suyup uma llaqtanmi. Magdeburg llaqtapiqa 238.136 runakunam kawsachkanku (2016 watapi).

## Hawa tinkikuna
Hannover

**Hannover** llaqtaqa Alimanya mama llaqtapi huk hatun llaqtam, Niedersachsen suyup uma llaqtanmi. Hannover llaqtapiqa 532.163 runakunam kawsachkanku (2015 watapi).

## Hawa tinkikuna
Halle

* Halle (Saale), Saale mayup patanpi, Sachsen-Anhalt suyupi hatun llaqta, Alimanyapi
* Halle (Westfalen), Nordrhein-Westfalen suyupi hatun llaqta, Alimanyapi
Frank-Walter Steinmeier

**Frank-Walter Steinmeier** sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Detmold llaqtapi) huk aliman chiqarimaqmi, pulitiku runapas. 

Steinmeierqa Alimanyap Susyaldimukrata Partidunpim  (SPD) wankurisqa.

 p'unchawmantam Alimanya mama llaqtap Umalliqninmi kachkan.

## Hawa t'inkikuna
Hugo Lloris

**Hugo Lloris** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Nice llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Warmi:   .Churinkuna: .

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ransiya)

## Hawa t'inkikuna
Edinson Cavani

**Edinson Roberto Cavani Gómez** (*  paqarisqa Salto llaqtapi, Uruwayi mama llaqtapi - ) huk Uruwayi mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna

### Mama llaqtapura Kupakuna

### Pirsunal suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Uruwayi)

## Hawa t'inkikuna

* Uficyal web
* Soccerbase
Igor Akinfejev

**Igor Vladimirovich Akinfejev** sutiyuq runaqa  (rusu simipi:  И́горь Влади́мирович Акинфе́ев) , (*  paqarisqa Vidnoe llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan: ; Maman: 

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Kampiunatukuna
 

### Pirsunal

## Kaypipas qhaway
* Rusyap Piluta hayt'aynin
* Lev Yashin
* Oleg Salenko

## Hawa t'inkikuna

* RSSSF
Edirne

**Edirne** llaqtaqa Turkya mama llaqtapi huk hatun llaqtam.

Edirnepiqa 165.979 runakunam kawsachkanku (2017 watapi).

## Hawa t'inkikuna
Jordan Henderson

**Jordan Brian Henderson** sutiyuq runaqa (* paqarisqa Sunderland llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna
## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Inlatirra)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018 
* Bobby Charlton
* Gordon Banks
* Bobby Moore

## Hawa t'inkikuna
Eden Hazard

** Eden Michael Hazard ** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa La Louvière llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Taytanqa Thierry sutiyuq, Mamanqa Carine sutiyuqmi.

## Klubkuna

## Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa  participasyunkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatokuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Bilhika)

## Hawa t'inkikuna
Simon Kjær

**Simon Kjær**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Horsens llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

### Participaciones en Copas del Mundo

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Dansuyu)
* Michael Laudrup
* Peter Schmeichel

## Hawa t'inkikuna
Mario Mandžukić

** Mario Mandžukić** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Slavonski Brod llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Ñawpaq warmi: Churinkuna: 

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Hurwatsuyu)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018
* Davor Šuker
* Darijo Srna

## Hawa t'inkikuna

### [[Kastilla simi]]pi
Enrique Peña

**Enrique Peña Barrenechea** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Limaq llaqtapi -   wañusqa Limaq llaqtapi), huk  mama llaqtayuq harawi qillqaqmi.

Taytanː Estanislao S. Peña; Mamanː Fidelia Barrenechea. Warmiː  .

Yachaywasiː Colegio Sagrados Corazones Recoleta. Alma materː Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin.
## Qillqasqankuna
### Harawi
* *El aroma en la sombra* (1924). Premio de los Juegos Florales - Federación de Estudiantes de la UNMSM.
* *Cinema de los sentidos puros* (1931)
* *Elegía a Bécquer y retorno a la sombra* (1937)
* *Obra poética* (1977).

## Willay pukyukuna
*Cornejo Polar, Antonio: Historia de la literatura del Perú republicano. Incluida en “Historia del Perú, Tomo VIII. Perú Republicano”. Lima, Editorial Mejía Baca, 1980.
*Sánchez, Luis Alberto: La literatura peruana. Derrotero para una historia cultural del Perú, tomo V, págs. 1524 A 1526. Cuarta edición y definitiva. Lima, P. L. Villanueva Editor, 1975.
*Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 1. AAA/ANG. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-150-2
*Toro Montalvo, César: Historia de la Literatura Peruana. Tomo X. Siglo XX. Poesía - Teatro (1900-1995). Lima, A.F.A. Editores, 1996. Primera Edición.

## Kaypipas qhaway
* Abraham Valdelomar
* Ricardo Peña
* Martín Adán
* Emilio Westphalen
* Carlos Oquendo de Amat
* Manuel Beltroy
* César Moro 

## Hawa t'inkikuna
Andrés Manuel López Obrador

**Andrés Manuel López Obrador** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Tepetitán llaqtapi, Macuspana munisipyupi, Tabasco suyupi - ), huk  mama llaqtayuq pulitika yachaqmi, qillqaqmi, pulitiku runapas. 

2018 watapi Mihiku akllanakuykunapi akllasqam karqan Mihikup Umalliqnin kananpaq, lliw kunkakunap 53,19-%-ninwan.  p'unchawmantam Mihikup Umalliqninmi kachkan.

Taytan: Andrés López Ramón; Maman: Manuela Obrador González.

## Kaypipas qhaway
Mihikupa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna
Chincha llawq'a

**Chincha llawq'a** (Lumbricidae) nisqakunaqa chincha allpapachakunapi (chincha kuskanlunq'u nisqapi) allpa ukhupi kawsaq llawq'akunam.

## Hawa t'inkikuna
Marco Aurelio Denegri

**Marco Aurelio Denegri Santa Gadea** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi) huk  mama llaqtayuq harawi qillqaqmi, simi yachaqpas wan Willay kamayuqmi. 

Taytan:  Julio Ernesto Denegri Cornejo; Mama: Leonor Santagadea Arana. 

Yachaywasi: Colegio San Andrés.

Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
* *Fáscinum. Ensayos sexológicos*. Palabras preliminares de Carlos Alberto Seguín. Lima: Asociación de Estudios Humanísticos, 1972. 231 p. Contiene los ensayos *Obscenidad, pornografía y censura* y *¿Y qué fue realmente lo que hizo Onán?*, más una *Bibliografía en español sobre la obscenidad, la pornografía y la censura*. **Chiyaatsiy**
* *¿Y qué fue realmente lo que hizo Onán?*; Lima: Kavia Kobaya Editores, 1996. **Imatatan allipaqa Unan rurarqan**
* *Normalidad y anormalidad & El asesino desorganizado*; Lima: Umbra, 2000. ISBN 978-612-4050-56-5 ** Hinakay mana hinakaywan, mana rurapakushqa pishtaqpis**
* *De esto y de aquello*; Lima: Universidad Ricardo Palma, 2006. ISBN 9972-236-16-1 **Kaypitasi taqaypitasi**
* *Hechos y opiniones acerca de la mujer*; Lima: Editorial San Marcos, 2008. ISBN 978-612-302-834-3 **Warmipaq rurashqakunawan yarpaykuna**
* *Cajonística y vallejística*; Lima: Editorial San Marcos, 2009. ISBN 978-9972-38-682-4 **Pakaakuna yachay Wallihu yachaywan**
* *Miscelánea humanística*; Lima, Perú: Fondo Editorial de la Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2010. ISBN 978-612-4050-14-5 **Runaraykur takuy**
* *Lexicografía*; Lima: Editorial San Marcos, 2011. ISBN 978-612-302-421-5 **Shimi qullqa qillqay**
* *Obscenidad y Pornografía*; Lima, Perú: Fondo Editorial Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2012. ISBN 978-612-4050-52-7 **Mana pinqakuywan kupay munatsiy**
* *Esmórgasbord*; Lima, Perú: Fondo Editorial de la Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2011. ISBN 978-612-4050-28-2 
* *La niña masturbación y su madrastra tabú*; Lima, Perú: Fondo Editorial de la Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2015. ISBN 978-612-4050-85-5 **Llullu wawsay qipa maman michaakuywan**
* *Poliantea*; Lima, Perú: Fondo Editorial de la Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2014. ISBN 978-612-4050-72-5
* *Polimatía*; Lima, Perú: Fondo Editorial de la Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2014. ISBN 978-612-4050-78-7
* *Arte y Ciencia en la Gallistica*; Lima, Perú: Fondo Editorial de la Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2015. ISBN 978-612-4050-92-3
* *Mixtifori*; Lima, Perú: Fondo Editorial de la Universidad Inca Garcilaso de la Vega, 2017. ISBN 978-612-4340-12-3

## Willay pukyukuna
* Tauro, Alberto. Enciclopedia ilustrada del Perú. -- Lima: PEISA, 1988. T. 6..

## Suñaykuna
* Augusto Salazar

## Hawa t'inkikuna
Daniel Salaverry

**Daniel Enrique Salaverry Villa ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Truhillu llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq pulitikumi.

*[[Fuerza Popular]]*, Keiko Fujimori partidupi wankurisqa kaspa, 2016 watapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa qarqan.

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piruwpa Kunrisun
* Luis Galarreta
* Luz Salgado
* Martha Chávez
* Luisa Cuculiza

## Hawa t'inkikuna

* JNE Hoja de vida
Abelardo Oquendo

**Abelardo Oquendo Cueto** sutiyuq runaqa (*  watapi paqarisqa Kallaw llaqtapi -  watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk   mama llaqtayuq  qillqaqmi, simi yachaqpas wan Willay kamayuqmi.

Taytan:    Abelardo Oquendo; Mama: Delia Cueto.

Yachaywasi: Colegio .

Alma mater: Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur wan Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin
## Qillqasqankuna

## Kaypipas  qhaway
* Luis Loayza
* Mario Vargas Llosa
* Augusto Salazar

## Hawa t'inkikuna
Kutná Hora

**Kutná Hora** (kastilla simipi: *Kutná Hora*)  mama llaqtayuq llaqtanmi.

## Wiñay kawsay

## Allpa saywachi
*  
20 536 runakuna.

## Kuraka
* Martin Starý (Změna)

## Karu puriy
*  

## Yachachiy
* Yachay sunturkuna:
** 

## Ñaña llaqtakuna
* 

## Hawa tinkikuna
Aretha Franklin

**  Aretha Louise Franklin**  sutiyuq warmiqa, icha ** Aretha Franklin** (*  paqarisqa Memphis llaqtapi -  wañusqa Detroit llaqtapi) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna  mama llaqtayuq *[[góspel]]*,  soul, R&B takiqmi, tusuqmi, aranway pukllaqpas.  «Lady Soul» (la Dam

Taytanː: Clarence LeVaughn Franklin; Mamanː Barbara Siggers FranklinQusankuna: Glynn Turman (1978–1984)Churinkuna: 4.

## Diskukuna
* ''

## Kaypipas qhaway
* Natalie Cole
* Mahalia Jackson
* Dee Dee Warwick
* Dona Summer
* Jermaine Jackson
* Barbra Streisand
* Whitney Houston
* Denzel Washington
* Mariah Carey

## Hawa t'inkikuna

* Uficial Qillqa
* IMDb
Edmilson

**José Edmilson Gomes de Moraes** sutiyuq runaqa, icha **Edmilson**  (*  paqarisqa Taquaritinga llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Suñaykuna
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2002

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Brasil)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2002
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2006

## Hawa t'inkikuna
José Manuel Ricketts

**José Manuel Ricketts Escomel** sutiyuq runaqa, icha Choclo (*  paqarisqa Ariqipa llaqtapi -    wañusqa Lima llaqtapi),  mama llaqtayuq llimphiqpas qarqan.

Taytan: José Ricketts Olivares, Maman: Celia Escomel Belaunde.

Yachaywasi: Colegio de los Sagrados Corazones (Ariqipa)

## Kaypipas qhaway
* Germán Rondón

## Hawa t'inkikuna

* espace.aliesguinard
John McCain

**John Sidney McCain III** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Coco Solo  llaqtapi - †  wañusqa Cornville llaqtapi) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitikumi qarqan.

Ripublikanu Partidupi kaq apulliqsi.

Taytan: John S. McCain, Jr, Maman: Robert McCain.Warmi: Carol Sheep (1965-1980), Cindy Lou Hensley (1980).Churinkuna: Douglas (1959), Andrew (1962), Sidney (1966), Meghan (1984), John Sidney IV "Jack" (1986), James "Jimmy" (1988), Bridget (1991).

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* Barack Obama

## Hawa t'inkikuna
Sid Caesar

**Isaac Sidney Caesar**  sutiyuq runaqa, icha **Sid Caesar** (*  paqarisqa Yonkers llaqtapi -  wañusqa Beverly Hills llaqtapi) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq Ñawikaruy aranway pukllaq wan qillqaqmi qarqan.

Taytan: Max; Maman: Ida Raffel.Warmi: Florence Levy (1943-2010)Churinkuna: (3) .

## Pilikulakuna

## Suñaykuna
* Quri glubu.

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Neil Simon
* Phil Silvers

## Hawa t'inkikuna

*  Uficial site
Neil Simon

**Marvin Neil Simon**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa New York llaqtapi -  wañusqa Manhattan llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  qillqaqmi qarqan.

Taytan: Irving ; Maman: Mamie.Warmikuna: Joan Baim (1953-1973) / Marsha Mason (1973-1981) / Diane Lander (1990-1998) / Elaine Joyce (1999-2018)Churinkuna: Ellen, Nancy wan Bryn.

## Qillqasqankuna
* *Come Blow Your Horn* (1961)
* *Little Me* (1962)
* *[[Barefoot in the Park (obra de teatro)|Barefoot in the Park]]* (1963)
* *[[The Odd Couple (obra de teatro)|The Odd Couple]]* (1965)
* *[[Sweet Charity]]* (1966)
* *The Star-Spangled Girl* (1966)
* *Plaza Suite* (1968)
* *Promises, Promises* (1968)
* *The Last of the Red Hot Lovers* (1969)
* *The Gingerbread Lady* (1970)
* *The Prisoner of Second Avenue* (1971)
* *[[The Sunshine Boys (obra de teatro)|The Sunshine Boys]]* (1972)
* *The Good Doctor* (1973)
* *God's Favorite* (1974)
* *California Suite* (1976)
* *[[Chapter Two]]* (1977)
* *They're Playing Our Song* (1979)
* *I Ought to Be in Pictures* (1980)
* *Fools* (1981)
* *[[Brighton Beach Memoirs]]* (1982) 
* *[[Biloxi Blues (obra de teatro)|Biloxi Blues]]* (1984)
* *[[The Female Odd Couple]]* (1985)
* *[[Broadway Bound]]* (1986)
* *Rumors* (1988)
* *[[Lost in Yonkers]]* (1991)
* *[[Jake's Women]]* (1992)
* *The Goodbye Girl* (1993) 
* *Laughter on the 23rd Floor* (1993)
* *London Suite* (1995)
* *Proposals* (1997)
* *The Dinner Party* (2000)
* *45 Seconds from Broadway* (2001)

## Suñaykuna
* Quri glubu.

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Sid Caesar
* Phil Silvers

## Hawa t'inkikuna

*  Uficial site
Basshunter

**Basshunter**, **Jonas Erik Altberg** (*  paqarisqa Halmstad llaqtapi) huk Suwidsuyu takiqmi wan DJ.

## Diskukuna
### Álbumkuna istudyu
* *[[The Bassmachine]]* (2004)
* *[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]* (2006)
* *[[Now You're Gone – The Album]]* (2008)
* *[[Bass Generation]]* (2009)
* *[[Calling Time]]* (2013)

### Álbumkuna recopilaturyu
* *[[The Old Shit]]* (2006)
* *[[The Early Bedroom Sessions]]* (2012)

### Sencillos
* "The Big Show" (2004)
* "Welcome to Rainbow" (2006)
* "Boten Anna" (2006)
* "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" (2006)
* "Jingle Bells" (2006)
* "Vifta med händerna" (2006)
* "Now You're Gone" (2007)
* "Please Don't Go" (2008)
* "All I Ever Wanted" (2008)
* "Angel in the Night" (2008)
* "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008)
* "I Miss You" (2008)
* "Walk on Water" (2009)
* "Al final" (2009)
* "Every Morning" (2009)
* "I Promised Myself" (2009)
* "Saturday" (2010)
* "Fest i hela huset" (2011)
* "Northern Light" (2012)
* "Dream on the Dancefloor" (2012)
* "Crash & Burn" (2013)
* "Calling Time" (2013)
* "Elinor" (2013)
* "Masterpiece" (2018)
* "Home" (2019)
* "Angels Ain't Listening" (2020)
* "Life Speaks to Me" (2021)
* "End the Lies"  (2022)
* "Ingen kan slå (Boten Anna)"  (2023)

## Hawa t'inkikuna

* Uficial Qillqa
Héctor Cámpora

**Héctor José Cámpora** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Cuernavaca llaqtapi), huk  mama llaqtayuq Kiru hampikamayuq, pulitikupas runam qarqan.

1971 watamanta 1973 watakamaqa kuti Arhintinap umalliqninmi.

Taytan: Pedro Cámpora, Maman: Juana Demaestre (1869-1960). Warmi: 	María Georgina Cecilia Nené Acevedo.Churinkuna:   

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)
## Hawa t'inkikuna
José Ruiz Rosas

**José Ruiz Rosas** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi) huk  mama llaqtayuq harawi qillqaqmi, Yachay wayllukuq wan Willay kamayuqmi. 

Warmi:  ; Churinkuna: Teresa Ruiz Rosas, Alonso Ruiz Rosas, Rolando Ruiz Rosas wan Ximena Ruiz Rosas.

Yachaywasi:   

Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
### Harawi

* *Sonetaje.* Impresora Minerva, Arequipa, 1951.  **Chunkachuskina**
* *Esa noche vacía.* Ediciones Trilce, Arequipa, 1967 **Tsay tsunya paqas**
* *Urbe / Retorno a tiempos*. Ediciones Homo, Arequipa, 1968. **Marka/ Patsaman kutiy**
* *La sola palabra*. Editorial Ames, Lima, 1976 **Shimilla**
* *Arakné / Dibujos de Cristina Gálvez* . Perugraph Editores, Lima, 1972. **Pachkaq rikuq**
* *Tienda de Ultramarinos*.  Editorial Urpillay, Arequipa, 1978. **Karu qucha runakunapa tanpun**
* *Vigilias del cristal y de la bruma*. Ed. Madero, Arequipa, 1978. **Rirpu pukutaywan rikchaypa**
* *Elogio de la danza*. Taller Coreográfico de la UNAM, México, 1980. **Qatswa pallariy**
* *Diálogo a solas*. Ediciones Cuaderna Vía, Tacna, 1982 **Kikillan rimapaakuy**
* *Vecino de la muerte*. Libros de Macho Cabrío, Arequipa,  1985. **Wañuypa tsayllan**
* *Llaki Urpi*. García Editor, Arequipa, 1986. Paloma desconsolada
* *Poesía reunida*. Universidad Nacional de San Agustín, Arequipa, 1990. **Qurishqa harawi**
* *La primera sílaba*. La Campana Catalina, Arequipa, 2000. **Ñawpaqkaq shimillku**
* *Obra poética.* Gobierno Regional, Arequipa, 2009. **Harawina ruway**
* *Enigmas*. Biblioteca Abraham Valdelomar, Lima, 2014. **Pakaypakuna**

## Willay pukyukuna
* Tauro, Alberto. Enciclopedia ilustrada del Perú. -- Lima: PEISA, 1988. T. 6..

## Kaypipas qhaway
* Hora Zero
* Jorge Pimentel
* Juan Ramírez Ruiz
* Jorge Nájar
* Enriqueta Belevan
* Enrique Verástegui 
## Hawa t'inkikuna
Stephen Hawking

**Stephen Hawking** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Oxford llaqtapi -  wañusqa Cambridge llaqtapi)  huk  mama llaqtayuq pachaykamaymantapas yachaqmi. 

Warmikuna: Jane Wilde Hawking (1965-1991), / Elaine Mason (1995-2006). Churinkuna: Robert (p. 1967), Lucy (p. 1970) wan Timothy (p. 1979). 
	
## Kaypipas qhaway
* J.J. Thomson 
* Hans Geiger
* Alexander Graham Bell
* David Edward Hughes 
* Enrique Fermi 

## Hawa t'inkikuna
Cicero Moraes

**Cicero Moraes** paqarimun (13 ayamarkakilla 1982) Pay ruanmi kinsa Pacha. Yachanmi iman uyan karan chay Runa.

Yachanmi protesiskuna runakunapan aywakunanpapis Ruwaranmi uyanta ask' a runakuna ñawpaqmanta Antonio fe Padwa San Valentinta, Romamantari, Santa Rosa Limamanta, San Martin de Prraata, warmi tawa tupus, Señor de Sipantapis Uywakunaman.

Pay llank' arin atispa kikin protestistaj uywaran alqo, wallata, tukan, guacamayo y huk Tortuga.
Alejandro Lanusse

**Alejandro Agustín Lanusse** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq, pulitikupas runam qarqan.

1971 watamanta 1973 watakamaqa kuti Arhintinap umalliqninmi.

Taytan: Luis Gustavo Lanusse, Maman: Albertina Gelly. Warmi: 	Ileana Bell Bidart.Churinkuna:  Alejandro, Eduardo, Gustavo, Virginia, Marcos, Estela, María Luisa, Ileana wan Matías.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)
## Hawa t'inkikuna
Federico More

**Federico More Barrionuevo** (*  paqarisqa Punu llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi), huk  mama llaqtayuq Willay kamayuq wan qillqaqmi.

## Qillqasqankuna
*Niños del  

## Suñaykuna
*  

## Kaypipas qhaway
* José Portugal 

## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
Juan José Castro

**Juan José Castro** sutiyuq runaqa (*   paqarisqa Avellaneda llaqtapi -   wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk  mama llaqtayuq  takichaq wan Yatana qallwa ruraq qarqan. 

Ñawpa Warmi:  Raquel Aguirre de Castro. Churinkuna: Delia wan Roberto.

## Takikuna

* *Sonata para Violín*, (1914)
* *Sonata para Violonchelo*, (1916)
* *Sonata para Piano No. 1*, (1917)
* *A una madre*, (1925)
* *Sinfonía No. 1*, (1931)
* *Sinfonía Bíblica*, (1932)
* *Mekhano*, ballet, (1934)
* *Sinfonía Argentina*, (1934)
* *Sinfonía No. 3*, (1936)
* *Sinfonía No. 4*, (1939)
* *Sonata para Piano No. 2*, (1939)
* *Offenbachiana*, ballet, (1940)
* *Concierto para Piano*, (1941)
* *Cuarteto de Cuerdas*, (1942)
* *[[La zapatera prodigiosa (ópera)|La zapatera prodigiosa]]*, Taki aranway, libreto de Federico García Lorca, (1943)
* *Martin Fierro*, cantata, (1944)
* *El Llanto de las Sierras*, (1947)
* *Corales Criollos No. 1 & 2*, piano, (1947)
* *[[Proserpina y el Extranjero]]*, ópera, libreto de Omar del Carlo, (1951)
* *[[Bodas de sangre (ópera)|Bodas de sangre]]*, Taki aranway, libreto Federico García Lorca, (1952)
* *Corales Criollos No. 3*, orquestal, (1953)
* *Sinfonía No. 5*, (1956)
* *Epitafio en Ritmos y Sonidos*, coro y orquesta, (1961)

## Suñaykuna
* Konex Suñay

## Kaypipas qhaway
* Vincent D'indy
* Eduardo Risler

## Hawa t'inkikuna
Beatriz Segall

**Beatriz de Toledo Segall** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi -  wañusqa São Paulo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaq.

Qusanː Maurício Segall (1954-2018). Churinkunaː Sérgio, Mário wan Paulo Toledo.

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
* IMDb.com
Burt Reynolds

**Burton Leon Milo Reynolds** sutiyuq runaqa, icha **Burt Reynolds**  (*   paqarisqa Lansing llaqtapi  - †   wañusqa Jupiter llaqtapi) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan. 

Taytanː Burton Milo Reynolds (1906–2002); Mamanː Harriette Fernette Miller (1902–1992) and Warmikuna:	Judy Carne (1963–1965) / Loni Anderson (1988–1993) Churi: Quinton Anderson Reynolds.
## Pilikulakuna
## Film

## Suñaykuna
 
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* Sally Field
* Dolly Parton

## Hawa t'inkikuna

* IMDb 
* Ufisyal web
Branko Crvenkovski

**Branko Crvenkovski** (makidunya simipi: Бранко Црвенковски)  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Sarajevo llaqtapi -) huk  mama llaqtayuq Ruwana kamayuq wan pulitiku qarqan. 

1992 watamanta 1998 watakama wan 2002 watamanta 2004 watakama Makidunya Uma kamayuq. 

Taytan: ; maman:  .Warmi: Jasmina Crvenkovska Churinkuna: ?.

## Willay pukuykuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Makidunya)
* Kiro Gligorov 
= Hawa t'inkikuna ==

### [[Kastilla simi]]pi
Carilda Oliver

**Carilda Oliver Labra** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Matanzas llaqtapi -  wañusqa Matanzas llaqtapi) huk  mama llaqtayuq taripay amachaq,llimphiq, qillqaqmi qarqan.

Taytan: Pedro Oliver, Maman: Caridad Labra.Qusankuna: Hugo Ania Mercier (1951-1955) / Félix Pons Cuesta (?-1980) / Raidel Hernández Fernández (1991-2018).

## Qillqasqankuna
 
* Preludio lírico, Casas y Mercado (1943)
* Al sur de mi garganta (1949)
* Canto a la bandera, plegable (1950)
* Canto a Martí (1953)
* Canto a Matanzas (1955)
* Memoria de la fiebre (1958)
* Antologís de todas sus obras, publicadas e inéditas (1963)
* Tú eres mañana (1979)
* Verso a verso (1983)
* Las sílabas y el tiempo (1983)
* Desaparece el polvo (1984)
* Verso a verso (1987)
* Catorce poemas de amor (1987)
* Los huesos alumbrados (1988)
* Sonetos (1990)
* Se me ha perdido un hombre (1991)
* Ver la palma abriendo el día (1991)
* Antología poética (1992)
* Guárdame el tiempo (1995)
* Dust disappears (edición bilingüe español-inglés), (1995)
* Noche para dejarla en testamento (1996)
* Discurso de Eva (1997)
* Antología poética (segunda edición), (1997)
* Con tinta de ayer (1997)
* Sonetos (1998)
* Biografís lírica de Sor Juana Inés de la Cruz (1998)
* The lighted bones (edición bilingüe inglés-español), (1998)
* Libreta de la recién casada (1998)
* Todos los días. Acta lírica. (2012)
* Una Mujer Escribe. Ediciones Matanzas. (2013)
* Biografía Lirica de Sor Juana Inés de la Cruz Editorial Cauce. Pinar del Río. (2013)

## Kaypipas qhaway
* Nicolás Guillén
Aníbal Quijano

**Aníbal Quijano Obregón** (  paqarisqa Yanama listritupi -  watapi wañusqa Limaq llaqtapi) huk  mama llaqtayuq waki yachaq, Amawta, qillqaq wan pulitikusi runa qarqan.

Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
* *Nacionalismo, neoimperialismo y militarismo en el Perú.* Buenos Aires, Periferia, 1971.
* *Crisis imperialista y clase obrera en América Latina.* Lima: Edición del autor,  1974.
* *Imperialismo y marginalidad en América Latina.* Lima, Mosca Azul Ediciones, 1977.
* *Dominación y cultura. Lo cholo y el conflicto cultural en el Perú*. Lima, Mosca azul editores, 1980.
* *Modernidad, identidad y utopía en América Latina.* Lima, Sociedad y Política Ediciones, 1988. 
* *El fujimorismo y el Perú.* Lima, SEDES, 1995.
"Anibal Quijano. Textos de Fundación"  compilado por Palermo, Zulma y Quinteros, Pablo .Ediciones del signo. Buenos Aires. 2014.

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuq
* Augusto Salazar
* Francisco Miro Quesada Cantuarias,
* Julio Cotler 

## Hawa t'inkikuna
Carlos Vives

**Carlos Alberto Vives Restrepo** sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Santa Marta llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq takiq, aranway pukllaq wan takichaqmi qarqan. 

Taytan:, Maman:, Warmikuna: Margarita Rosa de Francisco / Claudia Elena Vázquez. Churinkuna: Carlos Enrique Vives, Lucía Vives, Elena Vives wan Pedro Vives
## Takikuna
## Pilikulakuna
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Taki (Kulumbya)
* Rafael Escalona 
* Juanes 
* Aterciopelados 
* Michel Teló 
* Ricardo Arjona 
* Shakira

## Hawa t'inkikuna
Julio Cotler

**Julio Syuñik Cotler Dolberg  ** (  paqarisqa Limaq llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi) huk  mama llaqtayuq waki yachaq, runa yachaq wan pulitika yachaq runa qarqan.

Yachaywasi: Colegio San Andrés (Lima). 
Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
* *Clases, Estado y Nación en el Perú*, 
* *Política y Sociedad en el Perú*.
* *Cambios y continuidades, drogas y política en el Perú*.
* *La conexión norteamericana*.
* *La cohesión social en la agenda de América Latina y de la Unión Europea*.
* *El Fujimorismo. Ascenso y caída de un régimen autoritario*.
* *Clases populares, crisis y democracia en América Latina*.
* *Aspectos sociales de la educación rural en el Perú*.
* *Para afirmar la democracia*.
* *Estrategias para el desarrollo de la democracia en el Perú y América Latina*.
* *Bolivia-Ecuador-Perú, 2003-2004: ¿tempestad en los Andes?*.
* *La articulación y los mecanismos de representación de las organizaciones empresariales*.
* *Los empresarios y las reformas económicas en el Perú*.
* *Instituciones políticas y sociedad: lecturas contemporáneas*.
* *Descomposición política y autoritarismo en el Perú*.
* *Democracia e integración nacional*.

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuq
* Augusto Salazar
* Francisco Miro Quesada Cantuarias,
* Aníbal Quijano 

## Hawa t'inkikuna
Raúl Romero

**Raúl Romero Salazar** sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq takiq, aranway pukllaq wan takichaqmi qarqan. 

Taytan: Joaquín Romero, Maman: Olga Salazar, Warmi: Carolina García Sayán. Churinkuna: Joaquín, Paloma wan Ana Lucía.

Panaykuna: Óscar, Elena wan Álvaro. 

## Takikuna
*1. Mi gran ciudad
*2. Solito
*3. La envidia
*4. Hoy quiero
*5. ¿Dónde estaré?
*6. Un vez más
*7. Sabes que es verdad
*8. Sana mi herida
*9. Algo mágico
*10. Máquina del tiempo

## Pilikulakuna

## Ñawikaruy
* 1993-1997: De dos a cuatro

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Taki (Piruw)
* Nosequien y Los Nosecuantos 
* Los Inocentes 
* Christian Meier 
* Pedro Suárez-Vértiz 
* Mar de Copas 
* Chabelos
* Anna Carina 

## Hawa t'inkikuna
José Matos Mar

**José Matos Mar ** (  paqarisqa Qura Qura llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi ) huk  mama llaqtayuq Amawta wan qillqaq runa qarqan.

Yachaywasi: Colegio  
Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
* *Perú: Estado desbordado y sociedad nacional emergente. (Editorial Universitaria-Universidad Ricardo Palma, Lima 2012)
* *Desborde popular y crisis del Estado. Veinte años después* (Fondo Editorial del Congreso de la República, Lima 2004)
* *Desborde popular y crisis del Estado. El nuevo rostro del Perú en la década de 1980* (IEP, Lima, 1984)
* *Taquile en Lima. Siete familias cuentan...* (Fondo Internacional Para La Promoción de la Cultura. UNESCO y Banco Internacional del Perú, Lima) 1986. 
* *La reforma agraria en el Perú* (con la colaboración de José Manuel Mejía, IEP, Lima 1980)
* *Las Barriadas de Lima 1957* (IEP, Lima 1977)
* *Perú Problema - cinco ensayos* (compilador, IEP, Lima 1968)
* *Erasmo. Yanacón del valle de Chancay* (con la colaboración de Jorge A. Carbajal, IEP, Lima 1974)
** Memorias'', por Luis E. Valcárcel (editor, IEP, Lima 1981)
* Revista América Indígena (20 vol.)
* Anuario Indigenista (50 vol.)

## Suñaykuna
*  Orden El Sol del Perú

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuq
* Augusto Salazar
* Francisco Miro Quesada Cantuarias,
* Aníbal Quijano 
* Julio Cotler 

## Hawa t'inkikuna
Luis Felipe Alarco

**Luis Felipe Cipriano Alarco Larrabure ** (  paqarisqa Limaq llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi ) huk  mama llaqtayuq Yachay wayllukuq,  Amawta wan qillqaq runa qarqan.

1980 watamanta 1981 Piruwpi Yachachiy ministru (Ministro de Educación), Fernando Belaúnde Umalliq Ñawpaq guwiernu.

Taytanː Gerardo Alarco Calderón, Mamanː Rosa Mercedes Larrabure y Correa. Warmiː Ruth von Perfall.  Churinkuna: Ana Alarco von Perfall, Helga Alarco von Perfall wan Claudio Alarco von Perfall.

Yachaywasi: Colegio Alemán. / Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
* *Nicolai Hartmann y la idea de la metafísica* (1943).
* *Lecciones de metafísica* (1947, 1958, 1965 y 1970).
* *Ensayos de filosofía prima* (1951).
* *Lecciones de Filosofía de la Educación* (1949, 1960 y 1965).
* *Pensadores peruanos* (1952), pensamiento de seis peruanos representativos: Hipólito Unanue, Bartolomé Herrera, Manuel González Prada, José de la Riva Agüero y Osma wan César Vallejo.
* *Guía didáctica* (1960).
* *Tres autores* (1994), ensayos sobre José Carlos Mariátegui, José María Arguedas wan Martín Adán.
* *Sócrates ante la muerte* (1977)-
* *Jesús ante la muerte* (1981).

## Suñaykuna
* Orden de "El Sol del Perú"

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuy
* Mariano Iberico
* Alejandro Deústua
* Carlos Cueto
* Walter Peñaloza
* Augusto Salazar
* Francisco Miro Quesada Cantuarias

## Hawa t'inkikuna

*  Luis Felipe Alarco Larrabure (1913-2005) por Víctor S. Céspedes Agüero.
Carmencita Lara

** Julia Rosa Capristán García ** sutiyuq warmiqa, icha **Carmencita Lara** (*  paqarisqa Truhillu llaqtapi  -  wañusqa Lima llaqtapi),  huk  mama llaqtayuq  takiqmi qarqan.

Taytan:  ; Maman: . Qusanː Víctor Lara. Churinkuna:  Bickers, Carmen del Rosario wan Rosa María Lara Capristan.

## Diskukuna

## Producciones compilatorias en CD

## Suñaykuna
* 
## Willay pukyukuna
* peruanocorazon.blogspot.com

## Kaypipas qhaway
* Piruwanu vals
* Jesús Vásquez
* Oscar Avilés 
* Delia Vallejos
* Alicia Lizárraga
* Esther Granados
* Teresa Velásquez
* Eva Ayllón
* Los Embajadores Criollos

## Hawa t'inkikuna

* Carmencita Lara, la inacabable Reportaje del programa Domingo al día - Perú (20 de mayo de 2012).
* Carmencita Lara Reportaje del programa Cuarto Poder - Perú.
* Distrito de Comas declara "Hijos predilectos" a Carmencita Lara y a su esposo don Víctor (26 de julio de 2010).
Andrés Gonzales

**Andrés Aurelio Gonzales Luján** sutiyuq runaqa, icha **Balán Gonzales** ( *  paqarisqa Kallaw llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Taytan:  Gonzales;  Mama: Luján.  Warmiː Marlene Arbildo. Churinkunaː Flavia (p. 1984), Junior Andrés (p. 1991), Susana (p. 1993) wan Javier André.

Yachay wasi:  .

## Klubkuna
## Clubes

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'aq (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
Ipokratis

**Ipokratis ** de Kos Puqui, (grisya simiː Ἱπποκράτης, kastilla simiː Hipócrates)m 460 BC, wuñuy 360 BC, huk  mama llaqtayuq yachay wayllukuq wan hampikamayuq.
-K'inti Janpi

## Hawa t'inkikuna
Uchco Pedro

Piiru Qutsatsin (Pedro Cochachin); Tikray shutin: **Uchku Piillu**. Ankashpita. Awqalli. Waqta runa. Piruwpaq maqakurqan hatikaamushqa chilikikunata. 

Ataqiru (Qarwas)chaw yurishqa, 1885 haapa patsa tikraypa  awqayllinn. Kanan hunaqnaw, kapillachaw hatiraykarqan, tsaychawmi illaparyarqan.
 

1885 tamya killachaw, musyarqan Warachaw waqta runakunakuna shariyashqa kanqanta, Atusparya pushaqwan. Allaapa mishtikuna allqutsakuyaq. Mana imankunanpis kaykaptin mañayaq mita aruyta, qillay makyatapis. 

Kasirispa yanapaq hutsa wankuq Manuwil Muskiira (Manuel Mosquera)ta riqirqan, Atusparayana Muskiirata churarqan Ankash prihiktu, tsaynawpa patsa tikrayman yaykurqan. Tamya killa 15chaw, paypis inturqan Karwasta achkuyananpaq. Awqalli yachayninwan saslla rikaatsikurqan allishkayninta. Paymi  mantsaypaq *aqash sutaq*kunapa apullin kaeqan. 

Kinsa yaykapuykunata awqalli yachayninwam harkarqan, Waylas kallkiman mana chaayanpaq.Kananyaqmi  rumi wankakunan Yaana hirka hirka naanipa kuchunchaw ichiraykaayan. Runa niraananpaq tsay rumikunata punchutsiq, tsukutsiq. Kay pantatsiy matsakaatsiq, rikaskir, Sinchawkapa awqallinkuna sikpayaq.

Qutsatsin llallikiskiyaptinsi, mana unpurantsu. Wallka awqaq qatiqninkunawan, Yana hirka hirkapita mantsatsiq ashiqninkunata. Atska tsariq yaykuqkuna mana tsariyarqantsu. Llapan qatikachaqninkuna mana imaraykur tumanyaykayarqan. Sirpa runawanraq kay unay pushaqta tsariyarqan.
 
Ata runapaq, kunpaarinllata, Panchu Artiyaqa shutiyuqta, ashiyarqan. Kay ata runa  mikuy tushuyman qayarirqan, Killuman. Iñinqanpa runa tuqllaman shikwarirqan. Kasmaman apayarqan, ima ima tapupaskir, saslla musyapaskir, wañutsishun niyarqan. Illapayarqan Sichinpa qachpa waqtanchaw. Ayanta haqiyarqan mana panpar, Sinchawka awqallikuna. Huk Iñiq raki llakipaakuq runa mitsiq, kuyaparnin panparan ayanta, tsay illapayanqan patsallachaw. 

## Apamu
Christian Otto Mohr

**Christian Otto Mohr**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Wesselburen llaqtapi -  wañusqa Dresde llaqtapi) huk  [ mama llaqtayuq allwiya kamayuq (inhiñiru) runam qarqan. 

Taytan: Mohr; Maman: .

Alma materː Hannover Yachay Suntur.

## Willay pukyukuna
* 

## Kaypipas qhaway
* Mohr thiurimakuna

## Hawa t'inkikuna
Gustave Eiffel

**Alexandre Gustave Eiffel**  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Dijon  llaqtapi - †  wañusqa Paris llaqtapi), huk  mama llaqtayuq allwiya kamayuq qarqan. 

Taytan: Alexandre Eiffel, Maman: Catherine. Ñawpaq warmi: Marie Gaudelet.Churinkuna: (5).
   
Yachaywasi: Lycée  Alma mater:   École Centrale Paris.

## Suñaykuna
* Caballero de la Legión de Honor
* Oficial de la Legión de Honor
* Langley Gold Medal (1913)

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Ransiya)
 
## Hawa t'inkikuna

## Rikchakuna
### Torre Eiffel

Rikcha:Construction tour eiffel.JPG|18.VII.1887
Rikcha:Construction tour eiffel2.JPG|7.XII.1887
Rikcha:Construction tour eiffel3.JPG|20.III.1888
Rikcha:Construction tour eiffel4.JPG|15.V.1888
Rikcha:Construction tour eiffel5.JPG|21.VIII.1888
Rikcha:Construction tour eiffel6.JPG|26.XII.1888
Rikcha:Construction tour eiffel8.JPG|III.1889
Denis Mukwege

**Denis Mukengere Mukwege** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Bukavu llaqtapi - ). huk  mama llaqta hampikamayuq. 
 
 Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 2018 watapiqa chiqniq (Nadia Murad).  

Taytan: ;  Maman: . Ñawpaq warmi: .

Yachaywasi: 
Alma materː Buyumbura Yachay Suntur.

## Suñaykuna
* 2018: Nobel Suñay

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kungu Runakamaq Ripuwlika)

## Hawa t'inkikuna
Nadia Murad

**Nadia Murad Basee Taha** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Kojo llaqtapi - ). huk  mama llaqtayuq pulitiku. 
 
 Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 2018 watapiqa chiqniq (Denis Mukwege).  

Taytan: ;  Maman: . Ñawpaq qusan: .

Yachaywasi: 
Alma materː  .

## Suñaykuna
* 2018: Nobel Suñay

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Iraq)

## Hawa t'inkikuna
Leymah Gbowee

**Leymah Roberta Gbowee** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Monrovia llaqtapi - ). huk  mama llaqtayuq pulitiku. 
 
 Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 2011 watapiqa chiqniq (Ellen Johnson-Sirleaf wan Tawakkul Karman).  

Taytan: ;  Maman: . Ñawpaq qusan: . Churinkunaː 6.

Yachaywasi: 
Alma materː  .

## Suñaykuna
* 2011: Nobel Suñay

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Libirya)

## Hawa t'inkikuna
Ada Carrasco

**Ada Carrasco Navarrete** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Mishiku llaqtapi  -  wañusqa Mishiku llaqtapi ) huk  mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan: Honorato Carrasco; Maman: Ada NavarreteQusan:   Churinkuna:  Malena Doria. 
Andrea Escalona. 
 
### Ñawikaruy
#### Ñawikaruy novelakuna
**[[Marimar (telenovela)|Marimar]]* (1994) .... *Mamá Cruz*
**[[Más allá del puente]]* (1993 - 1994) .... *Lich*
**[[El abuelo y yo]]* (1992) .... *Enriqueta*
**[[Como agua para chocolate (película)|Como agua para chocolate]]* (1992) .... *Nacha*
**[[De frente al sol]]* (1992) .... *Lich*
**[[Amor de nadie]]* (1990) .... *Cony*
**[[Mi segunda madre]]* (1989) .... *Dolores "Lolita"*
**[[Carrusel (telenovela)|Carrusel]]* (1989) .... *Tía Matilde*
**[[Amor en silencio]]* (1988) .... *Ada de Robles*
**[[Chespirito]]* (1987) .... *Monja*
**[[Rosa salvaje]]* (1987) .... *Carmen*
**[[Pobre juventud]]* (1986) .... *Filomena*
**[[Muchachita]]* (1986) .... *Lucha*
**[[Los años pasan]]* (1985) .... *Lencha*
**[[Amalia Batista]]* (1983) .... *Petra*
**[[Vivir enamorada]]* (1982) .... *Charito*
**[[Bianca Vidal]]* (1982) .... *Vicenta*
**[[Soledad (telenovela mexicana)|Soledad]]* (1981) .... *Justa*
**[[El hogar que yo robé]]* (1981) .... *La Coronela*
**[[Al rojo vivo (telenovela)|Al rojo vivo]]* (1980)
**[[Ambición (telenovela)|Ambición]]* (1980) .... *Natalia*
**[[Los ricos también lloran]]* (1979) .... *Felipa*
**[[Viviana (telenovela)|Viviana]]* (1978) .... *Rosa*
**[[Ardiente secreto (telenovela)|Ardiente secreto]]* (1978)
**[[Pacto de amor (telenovela)|Pacto de amor]]* (1977) .... *Ernestina*
**[[Los bandidos de Río Frío (telenovela)|Los bandidos del río frío]]* (1976) .... *Nastasita*
**[[Mundo de juguete]]* (1974 - 1977)
**[[El honorable señor Valdez]]* (1973)
**[[Hermanos Coraje (telenovela mexicana)|Hermanos Coraje]]* (1972) .... *Celia*
**[[La recogida]]* (1971)
**[[Lucía Sombra]]* (1971) .... *Campesina*
**[[Mariana (telenovela)|Mariana]]* (1970)
**[[Leyendas de México (telenovela)|Leyendas de México]]* (1968)
**[[Simplemente vivir]]* (1968)
**[[Los Caudillos]]* (1968)
**[[El juicio de nuestros hijos]]* (1967)
**[[El cuarto mandamiento (telenovela)|El cuarto mandamiento]]* (1967)
**[[María Isabel (1966 telenovela)|María Isabel]]* (1966) .... *Chona*
**[[El espejismo brillaba]]* (1966)
**[[Llamado urgente]]* (1965) .... *Lola*
**[[México 1900]]* (1964)
**[[La mesera]]* (1963)
**[[Agonía de amor]]* (1963)
**[[Sor Juana Inés de la Cruz]]* (1962)
*''La Leona (1961)

## Suñaykuna
* 1993: TVyNovelas Suñay

## Kaypipas qhaway
* Magda Guzmán
* Marga López
* Helena Rojo
* Ofelia Guilmáin 

= Hawa t'inkikuna ==
### Kastilla simipi

* IMDb
Nazaria Ignacia March

**Santa Nazaria de Santa Teresa **,   Nazaria Ignacia March Mesa sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Madrid llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk   mama llaqtayuq kathuliku Santu qarqan.

6 ñiqin anta situwa killapi Santa Nazaria Ignacia March raymi p'unchawninmi.

Taytan: José March; Maman: Nazaria Mesa.

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku inlisya
* Teresa de Jesús
* Congregación de Misioneras de la Cruzada Pontificia 
## Hawa t'inkikuna
Juan Antonio Lavalleja

**Juan Antonio Lavalleja y de la Torre** sutiyuq runaqa (* paqarisqa Minas llaqtapi - †  wañusqa Montevideo llaqtapi, Uruwayipi) huk uruwayipi awqaq pusaq wan pulitiku runam qarqan.

1853 Uruwayi triunviru qarqan. 

Taytan: Manuel Esteban Pérez de la Valleja Gómez; Maman: Ramona Justina de la Torre Ábalos.Warmi: Ana Monterroso Churinkunaː

Yachaywasi: 

## Willay pukyukuna
* Carlos Machado, *Historia de los orientales*, Montevideo, 1973
* Aníbal Barrios Pintos, *Los libertadores de 1825*, Montevideo, 1976
* Mateo Magariños de Mello, *El Gobierno del Cerrito*
* Francisco Bauzá, *Historia de la dominación española en el Uruguay*, Montevideo, 1929
* Guillermo Vásquez Franco, *Francisco Berra, la historia prohibida*, Montevideo, 2001
* José de Torres Wilson, *Oribe : el Uruguay en la lucha de los Imperios*. Montevideo, Ediciones de la Banda Oriental, 1976, 1ª ed

## Kaypipas qhaway
* Uruwayi

## Hawa t'inkikuna
Eddie Palmieri

**Eduardo Palmieri Morales** sutiyuq runaqa icha **Eddie Palmieri** (*  paqarisqa New York llaqtapi -) , huk   Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq takichaqsi qarqan. 

Taytan: Palmieri. Maman:   Morales. Churinkuna: .  

## Diskukuna
* '' 
## Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Celia Cruz
* Héctor Lavoe
* Vicentico Valdés
* Gilberto Santa Rosa
* Tommy Olivencia
* Tony Vega
* Héctor Tricoche
* Oscar D'León 
* Santos Colón
* Fania All-Stars
* Tito Puente

## Hawa t'inkikuna

* IMDb
Minas

**Minas** llaqtaqa Uruwayi mama llaqtapi Lavalleja suyupi huk llaqtam.  34°22′00″S 55°14′00″O

## Wiñay kawsay
1783 watamanta Villa de la Concepción de las Minas. Rafael Pérez del Puerto.

## Runakuna
2011 watapi runa yupaikamaqa  runayuqmi kachkan.

## Llaqtapi paqarisqa
* Emilio Lafferranderie

## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
Rico J. Puno

**Enrico de Jesús Puno**  sutiyuq runaqa icha ** Rico J. Puno**  (*  paqarisqa Manila llaqtapi - †  wañusqa Bonifacio Global llaqtapi) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaq wan takiqsi qarqan. 

Taytan: Felipe Puno Sr.; Maman: Corazon J. Puno. 

## Takikuna
*  

## Diskukuna

## Suñaykuna
*

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Hajji Alejandro
* Rey Valera
* Nonoy Zuñiga
* Marco Sison 

## Hawa t'inkikuna
Lupita Ferrer

**Yolanda Guadalupe Ferrer Fuenmayor** sutiyuq warmiqa, icha **Lupita Ferrer** (*  paqarisqa Marakaypu llaqtapi  -  ) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan. 

Taytan: Ferrer, Mamanː Fuenmayor.

## TV Siryikuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Luis Abreu
* Raúl Amundaray
* Reneé de Pallás
* José Bardina
* Eduardo Serrano
* Consuelo Rodríguez
* Caridad Canelón
* Orlando Urdaneta
* Julio Alcázar

## Hawa t'inkikuna

* IMDb
Momoko Kōchi

**Momoko Kōchi** (nihun simipiː 河内 桃子 Kōchi Momoko) sutiyuq warmiqa ( *  paqarisqa Taitō llaqtapi -  wañusqa Shibuya llaqtapi) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan. 

Taytanː Nobuhiro Ōkōchi. Qusanː  Sadataka Hisamatsu (1961-1998). Churiː Emiko Hisamatsu.

## Pilikulakuna
* *[[Godzilla (1954 pilikula)|Godzilla]]* (1954)
* *Jūjin yuki otoko* (1955)
* *Waga mune ni niji wa kiezu* (1957)
* *Chikyū bōeigun* (1957)
* *Oatari tanukigoten* (1958)
* *Gojira tai Desutoroia* (1995)

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay
* Toshiro Mifune
* Akira Kurosawa

## Hawa t'inkikuna
Nivardo Carrillo

**Nivardo Carrillo** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Chumpiwillka pruwinsyapi -  ) huk  mama llaqtayuq takiq wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan:  Carrillo ; Mama: . 

Warmi:

Churinkuna:

### Aranway
*

### Ñawikaruy
*
 
### Kuyu walltay
* Gringa (2010).

## Takikuna
* Yana ovillo

## Suñaykuna
* 
## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay
* Aranway
## Hawa t'inkikuna
* IMDb (Kastilla simipi)
Karl Friedrich Schinkel

**Karl Friedrich Schinkel** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Neuruppin llaqtapi - †  wañusqa Berlin llaqtapi), huk  mama llaqtayuq wasichay kamayuq (arkitiktu) wan llimphiqmi qarqan.

Taytanː  Johann Cuno Christian Schinkel; Mamanː Dorothea Schinkel.

## Llimphiykuna

## Wasichaykuna

Rikcha:Konzerths 3a.jpg| Berlin taki aranway wasi)
Rikcha:Schloss Glienicke 6.jpg|Glienicke kanchan
Rikcha:Altes Museum, Berlin 2012.jpg|*[[Altes musiyu]]*
Rikcha:Pc 150036 Nikolaikirche.jpg|* Nikolai manqus wasi*
Rikcha:Schloss Stolzenfels 01 Koblenz 2015.jpg|'' Stolzenfels kanchan (Koblenz) 


## Kaypipas qhaway
* Llimphiy (Alimanya)

## Hawa t'inkikuna