open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Élide Brero

**Élide Amelia Pinasco D'Onofrio Vda. de Brero** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan:  Pinasco ; Maman: D'Onofrio. 

Qusan: Aldo Brero (†1951).Churin: Gianfranco Brero wan Lorena.

### Kuyu walltay
**[[Caídos del cielo]]* (1990) ... Cucha.
**Todos somos estrellas* (1993) ... Abuela.
**Esperanza* (2004; corto) ... Viejita.
**Condominio* (2007) ... Clotilde.
**Lima 13* (2012) ... Trini.
**Casadentro* (2012) ... Pilar.
**Un viaje a Tombuctú* (TBA)

### Ñawikaruy
**Carmín* (1984) como Mamá de Rodrigo.
**[[Luz María]]* (1998) como María Santander Vda. de Mendoza y Rivero.
**[[Isabella, mujer enamorada]]* (1999) como Adelaida.
**[[Pobre diabla (telenovela peruana)|Pobre diabla]]* (1999) como Amparo "Amparito" González.
## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Ricardo Blume
* Luis Álvarez Torres
* Rosa Wunder
* Edgard Guillén
* Hernán Romero
* Enrique Victoria

## Hawa t'inkikuna
* IMDb
Jeff Bridges

** Jeffrey Leon Bridges**  sutiyuq runaqa, icha ** Jeff Bridges** ( paqarisqa Los Angeles llaqtapi - ) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  kuyu walltay aranway pukllaq runam. 

Taytan: Lloyd Bridges; Maman: Dorothy. Warmi: Sara Geston (1977-) Churinkuna: (3) Isabelle Annie (1981), Jessica Lily "Jessie" (1983) wan Hayley Roselouise (1985).

Alma mater: HB Studio.

## Pilikulakuna

## Suñaykuna
### [[Oskar Suñay]]
* Mejor actor
** 2009 Crazy Heart
* Óscar Honorífico
** 2001 Premio a la Trayectoria Profesional

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay
* Jane Fonda
* Paul Newman 
* Barbra Streisand
* Debra Winger
* Daryl Hannah
* Dustin Hoffman
* Sydney Pollack 
* Mia Farrow

## Hawa t'inkikuna

* IMDb Robert Redford
* Ufisyal Web Site
Carlos Gassols

**Carlos Ernesto Gassols Eizaguirre** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk   mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.

Taytan: Gassols; Maman: Eizaguirre. Warmi: Hertha Cárdenas.Churinkuna: .

### Aranway
* 12 hombres en pugna

### Ñawikaruy
**Los hipócritas* (1969)
**[[Gorrión (telenovela)|Gorrión]]* (1994) como Don Saravia.
**Cosas del amor* (1998) como Joaquín Casares.
**Luz María* (1998)
**Pobre diabla* (2000) como Doctor.
**Divorcia2* (2005)
**Por la Sarita* (2007) como Ángel.
**Magnolia Merino* (2008–09) como Emilio.
**[[Clave uno: médicos en alerta|Clave uno: médicos en alerta 2]]* (2009) Actor invitado.
**Solamente milagros* (2012), Episodio "Donde estás mamá" como Eleodoro Paredes.
**[[Al fondo hay sitio]]* (2015) como Sergio Estrada, padre.
**[[Cumbia pop (serie peruana)|Cumbia pop]]* (2017) como Padre Juan.

### Kuyu walltay
**[[Caídos del cielo]]* (1990) como Lizardo.
**Reportaje a la muerte* (1993)
**[[Tinta roja (película de 2000)|Tinta roja]]* (2000) como Van Gogh.
**[[El bien esquivo]]* (2001) como Obispo.
**Ojos que no ven* (2003) como Don Lucho.
**Paloma de papel* (2003) como Padre de reo.
**Jamás en línea recta* (2003) como Abuelo (corto).
**Los herederos* (2005) (corto).
**Interior bajo la izquierda* (2008) como Viejo (corto).
**[[Octubre (película de 2010)|Octubre]]* (2010) como Don Fico.
**El limpiador* (2013)
**Viejos amigos* (2014)
**Once machos* (2017)
*''MOTOR Y MOTIVO (2009) PELICULA DEL GRUPO 5

## Suñaykuna
* Palmas Artísticas del Ministerio de Educación del Perú (2005)
* X Festival El Cine de Lima
* Reconocimiento a su trayectoria artística por municipalidad distrital de Magdalena del Mar (2012)

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Ricardo Blume
* Enrique Victoria
* Rosa Wunder
* Bruno Odar
* Ramón García
* Alberto Ísola
* Osvaldo Cattone

## Hawa t'inkikuna
* IMDb (Kastilla simipi)
Mia Farrow

**María de Lourdes Villiers Farrow** sutiyuq warmiqa, icha **Mia Farrow**  (* paqarisqa Los Angeles llaqtapi - ) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq. kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan: John Farrow  ; Maman: Maureen O'Sullivan.Qusankuna: Frank Sinatra (1966-1968) / André Previn (1970-1979) / Woody Allen (1980-1992)Churinkuna: Matthew (1970),  Sascha (1970), Fletcher (1974), Ronan Seamus (1987), Soon-Yi Previn (1970), Lark Song (1973-2008), Summer Song (1975), Moses Amadeus (1978), Dylan O'Sullivan (1984), Tam (1979-2000), Isaiah Justus (1991), Quincy (1991), Frankie-Minh (1991), Thaddeus Wilk (1988-2016).

## Pilikulakuna
* *[[La caldera del diablo]]* (1964-1966) ñawikaruy.
* *[[Rosemary's Baby (pilikula)|Rosemary's Baby]]*, también conocida como *La semilla del diablo* o *El bebé de Rosemary* (1968)
* *[[Terror ciego]]* (1971)
* *[[El gran Gatsby]]* (1974)
* *[[Muerte en el Nilo (pilikula)|Muerte en el Nilo]]* (1978)
* *[[La comedia sexual de una noche de verano]]* - 1982
* *[[Zelig]]* - 1983
* *[[Broadway Danny Rose]]* - 1984
* *[[Supergirl]]* - 1984
* *[[La rosa púrpura de El Cairo]]* - 1985
* *[[Hannah y sus hermanas]]* - 1986
* *[[Días de radio]]* - 1987
* *[[September (pilikula)|Septiembre]]* - 1987
* *[[Otra mujer]]* - 1988
* *[[Historias de Nueva York]]* - 1989
* *[[Maridos y mujeres]]* - 1992
* *[[Widows' Peak|El pico de las viudas]]* - 1994
* *[[Miami]]* - 1995
* *[[Coming Soon (1999 pilikula)|Coming Soon]]* - 1999
* *[[La profecía (2006 pilikula)|La profecía]]* - 2006
* *Arthur y los Minimoys* -2006
* *[[The Ex (2007 pilikula)|The Ex]]* - 2007
* *[[Be Kind Rewind]]* - 2008
* *[[Arthur y la venganza de Maltazard]]* - 2010
* *[[Arthur y la guerra de los dos mundos]]* - 2011

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay
## Hawa t'inkikuna
Kirsten Flagstad

** Kirsten Malfrid Flagstad** sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Hamar llaqtapi -  wañusqa Oslo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq taki aranway takiqmi qarqan.

Taytan: Michael Flagstad; Maman: Marie Flagstad Johnsrud. 

## Kaypipas qhaway
* Birgit Nilsson
* Edvard Grieg

## Hawa t'inkikuna
Birgit Nilsson

**  Märta Birgit Nilsson** sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Västra Karup llaqtapi -  wañusqa Bjärlöv llaqtapi) huk  mama llaqtayuq taki aranway takiqmi qarqan.

Taytan: Nilsson; Maman: Qusankuna:	Bertil Niklasson (1948-2005)
## Kaypipas qhaway
* Kirsten Flagstad
* Edvard Grieg

## Hawa t'inkikuna
Astrid Varnay

** Ibolyka Astrid Maria Varnay** sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Stockholm llaqtapi -  wañusqa München llaqtapi) huk   mama llaqtayuq taki aranway takiqmi qarqan.

Taytan: Alexander Varnay; Maman: Maria JunghansQusankuna:	 

## Kaypipas qhaway
* Kirsten Flagstad
* Birgit Nilsson

## Hawa t'inkikuna
Martha Mödl

** Martha Mödl** sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Nürnberg llaqtapi -  wañusqa Stuttgart llaqtapi) huk  mama llaqtayuq taki aranway takiqmi qarqan.

Taytan: ; Maman: Qusankuna:	 

## Kaypipas qhaway
* Kirsten Flagstad
* Astrid Varnay
* Birgit Nilsson
* Clemens Krauss

## Hawa t'inkikuna
Donna Summer

**LaDonna Adrian Gaines**  sutiyuq warmiqa, icha ** Donna Summer** (*  paqarisqa Boston llaqtapi -  wañusqa Naples llaqtapi) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna  mama llaqtayuq *[[pop]]* takiqmi, tusuqmi, aranway pukllaqpas.

Taytanː: Andrew Gaines; Mamanː Mary GainesQusankuna: Helmuth Sommer (1972-1975) / Bruce Sudano (1978-2012)
Churinkuna: Mimi, Amanda wan Brooklyn.
## Diskukuna
* ''

## Kaypipas qhaway
* Natalie Cole
* Mahalia Jackson
* Dee Dee Warwick
* Aretha Franklin
* Jermaine Jackson
* Barbra Streisand
* Whitney Houston
* Denzel Washington
* Mariah Carey

## Hawa t'inkikuna

* Uficial Qillqa
* IMDb
Luis Bambarén

**Luis Armando Bambarén Gastelumendi, SJ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Yunkay llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi), huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

1968 watamanta 1978 watakama Limaqpi Auxiliar Hatun yaya qarqan.

1983 watamanta 2003 watakama Chimputipi Hatun yaya qarqan.

Yachaywasi: Colegio de la Inmaculada (Lima).

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya
* Juan Landázuri
* Pedro Barreto
* José María Izuzquiza
* Rino Passigato
* Emilio Vallebuona
* Miguel Tomaszeck
* Zbigniew Strzalkowski
* Alejandro Dordi

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Darío Castrillón

**Darío del Niño Jesús Castrillón Hoyos** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Medellín llaqtapi -   wañusqa Roma llaqtapi), huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

1992 watamanta 1996 watakama Bucaramangapi Uma Hatun yaya qarqan.

1976 watamanta 1992 watakama Pereirapi Hatun yaya qarqan.

CELAM Umalliq.

Yachaywasi:  

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya
* Alfonso López Trujillo

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Julio Terrazas

**Julio Terrazas Sandoval, CSsR** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Vallegrande llaqtapi -   wañusqa Santa Krus llaqtapi), huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

1991 watamanta 2013 watakama Santa Krus llaqtapi Uma Hatun yaya qarqan.

1982 watamanta 1991 watakama Uru Urupi Hatun yaya qarqan.

Yachaywasi:  

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya
* Toribio Ticona Porco

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Toribio Ticona Porco

**Toribio Ticona Porco** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Atucha llaqtapi -   ), huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

1992 watamanta 2012 watakama Kuru Kuru llaqtapi Hatun yaya qarqan.

1986 watamanta 1992 watakama Putusipi auxiliar Hatun yaya qarqan.

Yachaywasi:  

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya
* Julio Terrazas

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Feliciano de Vega

**Feliciano de Vega y Padilla** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi - †  wañusqa Acapulco llaqtapi) huk piruwanu kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

1638 watamanta 1649 Mishiku llaqtapi Uma Hatun yaya.

Taytan:  Francisco de Vega; Maman: Feliciana Padilla y Celis. 

Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin Riktur (1610-1611, 1616-1617, 1621-1623).
## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku inlisya 
* Hernando Arias de Ugarte
 
## Hawa t'inkikuna
Sergio Obeso

**Sergio Obeso Rivera** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Xalapa-Enríquez llaqtapi - ) huk  kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

1979 watamanta 2007 Xalapapi Uma Hatun yaya.

Taytan: Emilio Obeso; Maman: Estela Rivera,. 

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku inlisya 
* Rafael Guízar Valencia
 
## Hawa t'inkikuna
Oldřich Nejedlý

**Oldřich Nejedlý **  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Žebrák llaqtapi -  wañusqa Rakovník llaqtapi ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
edlý (, 26 de diciembre de 1909-, 11 de junio de 1990) fue un futbolista checo 
Yaya:  ; Mama:  .

Churinkuna: 

## Klubkuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Chiksuyu)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1934
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1938
* Josef Masopust
## Hawa t'inkikuna
Oleg Salenko

**Oleg Anatólievich Salenko** (rusu simipi: Оле́г Анато́льевич Сале́нко) sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Sankt Peterburg llaqtapi -  ) huk    mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan: ; Maman: 

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Kampiunatukuna

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Rusyapa Piluta hayt'aynin
* Lev Yashin
* Hristo Stoichkov

## Hawa t'inkikuna

* RSSSF
Salvatore Schillaci

**Salvatore Schillaci **(1964-2024) sutiyuq runaqa huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Italya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1990
* Lothar Matthäus
* Diego Maradona
* Oldřich Nejedlý
* Francesco Di Mariano

## Hawa t'inkikuna
Osvaldo Cattone

**Inocencio Osvaldo Cattone Ripamonti** sutiyuq runaqa, icha **Osvaldo Cattone** (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Limaq llaqtapi) huk   mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.

Taytan: Cattone; Maman: Ripamonti. Warmi: Amelia Bence.Churinkuna: .

### Aranway
*

### Ñawikaruy
* Nino 

### Kuyu walltay
*''[== Suñaykuna ==
*  

== Willay pukyukuna ==


== Kaypipas qhaway ==
* [Ricardo Blume
* Enrique Victoria
* Rosa Wunder
* Regina Alcóver
* Bruno Odar
* Ramón García
* Alberto Ísola
* Carlos Gassols

## Hawa t'inkikuna
* IMDb (Kastilla simipi)
Philip Roth

**Philip Milton Roth ** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Newark  llaqtapi -  wañusqa Manhattan  llaqtapi), huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq Willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.

Warmikuna: Margaret Martinson Williams
(1959–1963) / Claire Bloom (1990–1995)

## Qillqasqankuna
### Kawsay rikch'a
#### Zuckerman
* *[[The Ghost Writer]]* (1979)
* *[[Zuckerman Unbound]]* (1981)
* *[[The Anatomy Lesson (1983 kawsay rikch'a)|The Anatomy Lesson]]* (1983)
* *[[The Prague Orgy]]* (1985)
(The above four books are collected as *[[Zuckerman Bound]]*)
* *[[The Counterlife]]* (1986)
* *[[American Pastoral]]* (1997)
* *[[I Married a Communist]]* (1998)
* *[[The Human Stain]]* (2000)
* *[[Exit Ghost]]* (2007)

#### Roth
* *Novotny's Pain* (1980), published by Sylvester & Orphanos
* *[[The Facts: A Novelist's Autobiography]]* (1988)
* **' (1990)
* **' (1991)
* *[[Operation Shylock|Operation Shylock: A Confession]]* (1993)
* *[[The Plot Against America]]* (2004)

#### Kepesh
* *[[The Breast]]* (1972)
* *[[The Professor of Desire]]* (1977)
* *[[The Dying Animal]]* (2001)

#### Nemeses
* *[[Everyman (kawsay rikch'a)|Everyman]]* (2006)
* *[[Indignation (kawsay rikch'a)|Indignation]]* (2008)
* *[[The Humbling]]* (2009)
* *[[Nemesis (Philip Roth (kawsay rikch'a)|Nemesis]]* (2010)

#### Other
* *[[Goodbye, Columbus]]* (1959)
* *[[Letting Go (kawsay rikch'a)|Letting Go]]* (1962)
* *[[When She Was Good]]* (1967)
* *[[Portnoy's Complaint]]* (1969)
* *[[Our Gang (kawsay rikch'a)|Our Gang]]* (1971)
* *[[The Great American Novel (Roth)|The Great American Novel]]* (1973)
* *[[My Life as a Man]]* (1974)
* *[[Sabbath's Theater]]* (1995)

### Kollecsyunkuna
* *[[Reading Myself and Others]]* (1976)
* *[[A Philip Roth Reader]]* (1980, revised edition 1993)
* *[[Shop Talk]]* (2001)
* The Library of America's definitive edition of Philip Roth's collected works (2005–17)

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* Truman Capote

## Hawa t'inkikuna
Tom Wolfe

**Thomas Kennerly Wolfe Jr.** sutiyuq runaqa, icha **Tom Wolfe **   (*  paqarisqa Richmond  llaqtapi -  wañusqa New York  llaqtapi), huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.

Taytan: Thomas Kennerly Wolfe Sr. Ni NK; Maman: Helen Perkins Hughes Wolfe.

Alma mater: Yale yachay sunturnin.

## Qillqasqankuna
### Kawsay rikch'a

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* Truman Capote

## Hawa t'inkikuna
Plácido Galindo

**Plácido Galindo** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Lima llaqtapi, - †  wañusqa Lima  llaqtapi), sutiyuq runaqa huk  mama llaqtayuq taripay amachaq wan piluta hayt'aqmi qarqan.

### Klubkuna
*  Universitario de Deportes (1924 - 1935)
## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1930

## Hawa t'inkikuna
* Universitario de Deportes
Julio Lores

**Julio Lores Colán**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Waral llaqtapi, - †  wañusqa Mishiku llaqtapi),  huk   mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan: Hermenegildo Lores Espinoza, Maman: Aurora Colán Ramírez.

## Klubkuna
*  Ciclista Lima 
*  Club Necaxa

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1930
* Plácido Galindo
* Eduardo Astengo
* Rafael Quirós
* Luis de Souza Ferreira

## Hawa t'inkikuna
* Universitario de Deportes
Patsan Shimi Punchaw

**Patsan shimi punchaw**qa shumaatsin apushimi 21156 yarqunqantam. 27 pitsqa killachaw, Juan Velasco Alvarado nirqan patsan shimi riqisham kanqa. 

Piruwchaw atska shimikunam kan, atska yachay tarpuykuna. Tsay nishqakuna may unay patsapitam, manaraq shapru runakuna chamuptin. 

Kay kawaq shimikuna riqikaananpaq ima rikuq mañakurqan himchikurqan qillqaqnintsik, Husi Marya Aryillas. Kay runam willakurqan patsan shimita harutsakuyanqanta, imapaqsi apaykachaayaq Kastilla shimillata. Rimaq runakunatapis allqutsayarqan.

Manaraq shapru runakuna Awya yalaman yaykayaamuptin Tawantinsuyuchaw,  kichwa shimi   riqishqa shimi karqan; hinapis huk shimikunapis karqan: aymara, yakuy allpashqapa qullanchaw; uru shimi,  Titiqaqa quchapa kuchunchaw;  kulli, muchik, Piruwpa chinchay suyunchaw. Haruy llaqta witsay, yuraq mistikuna harkaayarqan patsan shimikuna rimayaananta. Hatiitaa munayarqan hapallan Kastilla shimita rimakaananpaq.

Patsan shimichaw  shimi kapchiipa yachay panqakuna kan, may chaachikuqqa: Ullantay kichwa shimichaw. Piruwpa hacha hachanchawpis huk shimikunata rimayan: shipiwu, kukama, awahun, wanpis, shuiwas. witutu, kanraqmi.

Piruwchaw 1996 wata tsinpatsiyarqan kay yarpay punchay kananpaq. 

## Pukyukuna

Katiguriya :Qhichwa simi
Katiguriya :Piruwpa shumaq punchawkuna
Arthur Miller

**Arthur Miller** sutiyuq runaqa icha Ernest Hemingway (*  paqarisqa New York llaqtapi - †  wañusqa Roxbury llaqtapi), huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.

Yachaywasi: Abraham Lincoln High School.

Alma materː Michigan Yachay Sunturnin.

## Qillqasqankuna
* *No Villain* (1936) 
* *They Too Arise* (1937, basado en *No Villain*) 
* *Honors at Dawn* (1938, basado en *They Too Arise*) 
* *The Grass Still Grows* (1938, basado en *They Too Arise*) 
* *The Great Disobedience* (1938) 
* *Listen My Children* (1939, con Norman Rosten) 
* *The Golden Years* (1940) 
* *The Man Who Had All the Luck* (1940). *Un hombre de suerte*
* *The Half-Bridge (1943) 
* *Focus*. *En el punto de mira* (1945, novela)
* *All My Sons* (1947). *Todos eran mis hijos*.
* *Death of a Salesman* (1949). *Muerte de un viajante*
* *An Enemy of the People* (1950, basado en Henrik Ibsen *Un enemigo del pueblo') 
* *[[Las brujas de Salem|The Crucible]]* (1953). *Las brujas de Salem* 
* *[[Panorama desde el puente|A View from the Bridge]]* (1955). *Panorama desde el puente*
* *A Memory of Two Mondays* (1955). *Recuerdo de dos lunes*
* *[[Después de la caída|After the Fall]]* (1964). *Después de la caída*
* *Incident at Vichy* (1964). *Incidente en Vichy*
* *[[El precio|The Price]]* (1968). *El precio*
* *Fame* (1970, para TV) 
* *The Creation of the World and Other Business* (1972). *La creación del mundo*
* *The Archbishop's Ceiling* (1977) 
* *The American Clock* (1980) 
* *Playing For Time* (1980, para TV) 
* *Elegy for a Lady* (1982, pieza breve, primera parte de *Two Way Mirror*) 
* *Some Kind of Love Story* (1982, pieza breve, segunda parte de *Two Way Mirror*) 
* *I Think About You a Great Deal* (1986) 
* *Playing for Time* (versión previa, 1985) 
* *I Can’t Remember Anything* (1987, recogida en *Danger: Memory!*) 
* *Timebends*, 1987. *Vueltas al tiempo*, memorias.
* *Clara* (1987, recogida en *Danger: Memory!*) 
* *The Last Yankee* (1991) 
* *The Ride Down Mt. Morgan* (1991). *El descenso del monte Morgan*
* *Plain Girl*, *Una chica cualquiera* (1992)
* *[[Broken Glass]]* (1994) 
* *Mr Peter’s Connections* (1998) 
* *Resurrection Blues* (2002) 
* *Finishing the Picture* (2004)

## Suñakuna
* Tony Suñay (1947 wan 1949)
* Kennedy Suñay (1984)
* Asturiasmanta Awki Suñay (2002)
* Yirusalin Suñay (2003)

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* Ernest Hemingway

## Hawa t'inkikuna

* Ibbiblio
Luis Rubiños

**Luis Rubiños Cerna** sutiyuq runaqa, icha *Lucho* Rubiños (*  paqarisqa Truhillu llaqtapi - ), huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan:  Rubiños; Maman: Cerna.

Yachaywasi:  

### Klubkuna

## Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1970
* Emerson Leao
* Rubén Correa
* Ramón Quiroga
* Eusebio Acasuzo

## Hawa t'inkikuna

* National football
*
Marino Valencia

**Marino Valencia Garay** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi  -   ),   mama llaqtayuq takichaqmi, takiqmi, taki qillqaqmi, kitara waqachiqmi karqan, kastilla simillapim qillqarqan. 

## Takikuna
* “Malambo”
* “Rosita Bonita”
* “El Primer Beso”
* “Pedacito de mi Vida” 
* “Ojitos Hechiceros”
* “El chacarero”
* “El trigal” 
* “La danza serrana”
* “Te espero en el cielo”
* “La carta final”
* “Las tres Marías”
* “El burrito de Chepén”.

## Kaypipas qhaway
* Piruwanu cumbia
* Los Diablos Rojos
* Enrique Delgado Montes
* Berardo Hernández
* Edilberto Cuestas
* Félix Martínez

## Hawa t'inkikuna
José Fernández

**José Antonio Fernández Santini** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Cañete pruwinsyapi  -   )  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.

### Mama llaqtapura participasyunkuna

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mamallaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Pirsunal Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Teodoro Fernández
* Héctor Chumpitaz
* Nicolás Fuentes

## Hawa t'inkikuna

* Kawsay qillqa José Fernández
* Universitario de Deportes
Alberto Gallardo

** Félix Alberto Gallardo Mendoza ** sutiyuq runaqa, "Jet" (*  paqarisqa Hanan Chincha llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi)  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan: ; Maman: .Warmi: ,  Churinkuna: .

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Piruw mamallaqta quchu
### Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa Participasyunkuna

## Suñaykuna
### Piluta hayt'aq
#### Mama llaqta kampiuonatukuna

#### Mamallaqtapura kampiuonatukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
### [[Inlish simi]]pi

* Record golkuna
* Tabla de Goleadores de Fútbol Peruano
Arturo Puig

**Arturo José Alberto Puig Petrosini ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk   mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.

Taytan: Puig; Maman: Ripamonti. Warmi: Selva Alemán.Churinkuna: Ximena wan Juan .

## Trayectoria
### Aranway
*1986: *La mujer del año*, junto a Susana Giménez.
* *[[Darse cuenta - Teatro y reflexión]]* junto a Víctor Laplace, Virginia Lago, Selva Alemán, Mario Pasik, Manuela Bravo, Luisa Kuliok, Antonio Grimau, Claribel Medina y Mónica Lerner.
* *[[Panorama desde el puente]]* junto a Elena Tasisto y Carolina Fal.
* *Sugar* (musical con Susana Giménez y Ricardo Darín).
* *[[Cristales rotos]]* junto a Selva Alemán, Rodolfo Ranni, Antonio Grimau, Lucrecia Capello, Maurice Jouvet y Mercedes Morán.
* *Cartas de amor*.
*2006 y 2011: *[[¿Quién le teme a Virginia Woolf?]]* (junto a Selva Alemán y Eleonora Wexler).
*2015: *Piel de judas* (junto a Susana Giménez).
*2016: *Nuestras mujeres* (junto a Guillermo Francella y Jorge Marrale).

### Kuyu walltay
*1969: *[[La frontera olvidada]]*.
*1970: *[[Los muchachos de mi barrio]]*, como Calambre
*1971: *[[El veraneo de los Campanelli]]*.
*1972: *[[He nacido en la ribera]]*, como Miguel Notari
*1973: *[[Me gusta esa chica]]*.
*1974: *[[El amor infiel]]*.
*1975: *[[Los días que me diste]]*, como Mario
*1975: *[[Carmiña (Su historia de amor)]]*, como Raúl Pereyra
*1975: *[[La hora de María y el pájaro de oro]]*.
*1978: *[[Un idilio de estación]]*.
*1980: *[[La conquista del paraíso]]*, como Pablo
*1985: *[[Contar hasta diez]]*, como Alejandro
*1985: *[[Prontuario de un argentino]]*, como el juez
*1989: *[[Kindergarten (película)|Kindergarten]]* (inédita).
*2002: *[[Lugares comunes (película)|Lugares comunes]]*, como Carlos
*2011: *[[Los Marziano]]*, como Luis Marziano
*2013: *[[Tesis sobre un homicidio]]*, como Alfredo Hernández

### Ñawikaruy

### Diskukuna
* 1972: "No se cómo fue / Nuestro primer encuentro" (Simple) - CBS
* 1973: "Arturo Puig" - CBS
* 1974: "Poco a poco yo te amé / Éramos como agua clara" (Simple) - CBS
* 1977: "Ahora hay recuerdos / Yo vengo de palomas" (Simple) - RCA VICTOR
* 1986: "Si, Soy Yo" - EMI ODEON

### Participaciones en otros discos
* 1974: "Música para ver en TV" - CBS
* ????: "Música para amar" - CBS
* 1998: "Para ti música para vos - La mejor colección de música Romántica - Número 2" - POLYGRAM DISCOS S.A.

## Suñaykuna
* ACE Suñay
* Konex Suñay (1991 y 2001)
* Martín Fierro Suñay (2013)

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* María de los Angeles Medrano
* Paola Krum
* Gastón Pauls

## Hawa t'inkikuna
* IMDb (Kastilla simipi)
Gordo Casaretto

**Alejandro Guillermo Romero Cáceres** sutiyuq runaqa icha **Gordo Casaretto** (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi ), huk  mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan: Romero; Maman:  Cáceres. Warmi: Patricia TragodaraChurinkuna:  .

### Aranway
* 

### Ñawikaruy
* El Tornillo
* Risas y Salsa
* Humor Redondo
* Las Mil y Una de Carlos Alvarez
* Esposos pero Tramposos
* Los Tres Cantineros
* Sábado Bravazo
* El Especial del Humor
* Astros de la risa

### Kuyu walltay
* 2015: Rosa Chumbe (como él mismo)

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Enrique Casaretto
* Jorge Porcel
* Miguel Barraza
* Jorge Benavides
* Carlos Álvarez

## Hawa t'inkikuna
* IMDb (Kastilla simipi)
Abel Santa Cruz

**Abel Santa Cruz** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Mar del Plata llaqtapi), huk  mama llaqtap qillqaqmi qarqan.

Taytan:  ; Maman:  .Warmikuna: Elcira Olivera Garcés / Eva Ziegler / Teresa Blasco / Silvia Montanari.Churinkuna: 5.

## Qillqasqankuna
* *[[Llena de amor (telenovela)|Llena de amor]]* (1980).
* *[[Cuidado con las colas]]* (1964).
* *[[Cuarenta años de novios]]* (1963).
* *[[Hay que bañar al nene]]* (1958).
* *[[La hermosa mentira]]* (1958).
* *[[Enigma de mujer]]* (1956).
* *[[La dama del millón]]* (1956).
* *[[Los ojos llenos de amor]]* (1954).

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna

* Sitio web oficial
* IMDb
Pedro Pablo León

**Pedro Pablo León García** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi)  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.

### Mama llaqtapura participasyunkuna

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mamallaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Pirsunal Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Andrés Zegarra
* Próspero Merino
* Víctor Calatayud
* Juan José Muñante

## Hawa t'inkikuna

* Kawsay qillqa Pedro Pablo León
Humberto Ballesteros

**Humberto Horacio Ballesteros Hernández ** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - )  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
 
## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mamallaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Pirsunal Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Juan Carlos Oblitas
* Jesús Goyzueta
* Miguel Miranda
* César Chávez-Riva
* Carlos Marrou
* Óscar Ibáñez
* Juan Flores
* Francisco Bazán
* Rafael Quesada

## Hawa t'inkikuna

* Kawsay qillqa Humberto H. Ballesteros
Enrique Casaretto

**Enrique Casaretto Sono** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Chiklayu llaqtapi -  paqarisqa Limaq llaqtapi)  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mamallaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Pirsunal Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Víctor Calatayud
* Angel Uribe
* Percy Rojas
* Alejandro Guzmán

## Hawa t'inkikuna

* Kawsay qillqa Enrique Casaretto
* National football teams
Joe Jordan

**Joseph Jordan** sutiyuq runaqa, icha **Joe Jordan** (*  paqarisqa Cleland llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.

Taytan: ; Maman:  .Warmi:  Churinkuna:  .

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kampiunatukuna

### Individual suñaykuna
 

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Iskusya)
* Kenny Dalglish

## Hawa t'inkikuna
Zózimo

**Zózimo Alves Calazães** sutiyuq runaqa icha **Zózimo** (*  paqarisqa Salvador llaqtapi -  wañusqa Rio de Janeiro ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kupakuna

### Mama llaqtapura kupakuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
* José Macia (Pepe)
* Zito

## Hawa t'inkikuna
Mario de las Casas

**Mario de las Casas**  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Lima llaqtapi, - †  wañusqa Kallaw llaqtapi),  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1930
* Luis de Souza Ferreira
* Plácido Galindo
* Eduardo Astengo
* Rafael Quirós
* Julio Lores

## Hawa t'inkikuna
* Universitario de Deportes
José Antonio Lezcano

**José Antonio Lezcano y Ortega** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Granada llaqtapi -  wañusqa Managua llaqtapi), huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

Yachaywasi:  .
 
## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya
* Isidro Oviedo
* Francisco Ulloa
* Ernesto Cardenal
* Miguel d'Escoto
* Simeón Pereira

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Javier Chirinos

**Javier Ernesto Chirinos Ramírez** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Lima llaqtapi - )  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan:  Chirinos Maman: Elena Ramírez de Chirinos (†2011).Warmi: Ana Milagros Lloveras Churinkuna (3): Javier, Silvana wan Gonzalo.

2018 watamanta Pukllaykamachiq Universitario de Deportes.
## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna

### Piluta hayt'aq
#### Mama llaqta kampiuonatukuna

#### Mamallaqtapura kampiuonatukuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Piruw)
* Pedro Troglio
## Hawa t'inkikuna
### [[Inlish simi]]pi
* RSSSF References
Ramón Quiroga

**Ramón Quiroga Arancibia** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Rosario llaqtapi)  huk . mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura Kampiunatukuna
### Individual suñaykuna
## Pukyumanta willaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
Eduardo Sívori

** Eduardo Sívori** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk  mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.

## Llimphiykuna
* 1887 - *[[El despertar de la criada]]*; óleo sobre tela, 198 x 131 cm
* *[[Paisana dámata]]* : óleo sobre tela, 60 x 80 cm
* *[[La Pampa]]* : óleo sobre tela, 100 x 51 cm
* 1903 - *Retrato de [[Godofredo Daireaux]]* : óleo sobre tela, 66,5 x 56 cm
* *[[Retrato de niña]]*, óleo sobre tela, 40,5 x 32 cm
* *[[Rancho con ombú]]*. óleo sobre tela, 33,5 x 28,8 cm

Rikcha:El despertar de la criada - Eduardo Sívori.jpg|*El despertar de la criada*. Museo Nacional de Bellas Artes, Buenos Aires.
Rikcha:En el taller - Eduardo Sívori.jpg|*En el taller*.
Rikcha:A la querencia - Eduardo Sívori.jpg|*A la querencia*.
Rikcha:Sivori.jpg|*Autorretrato*.


## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Adrián Slabuchi
* Jean-Paul Laurens
* José Aguyari
* Francesco Romero
* Ernesto Charton de Treville

## Hawa t'inkikuna
Jean-Paul Laurens

**Jean-Paul Laurens** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Fourquevaux llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi), huk  mama llaqtayuq ch'iquq (iskultur) wan llimphiqmi qarqan.

Taytan: ; Maman:  .Warmi: Madeleine Willemsens.Churinkuna: Paul Albert Laurens (1870–1934) and Jean-Pierre Laurens (1875–1932).

## Llimphiykuna

Rikcha:Jean Paul Laurens Le Pape Formose et Etienne VI 1870.jpg|Le Pape Formose et Étienne VII
Rikcha:Salle des illustres 08.JPG|Le Lauraguais
Rikcha:Augustins - Saint Jean Chrysostome et l'Impératrice Eudoxie - Jean Paul Laurens 2004 1 156.jpg|Saint Jean Chrysostome et l'Impératrice Eudoxie, 1893


## Ch'iquykuna

## Kaypipas qhaway
* Ch'iquy (Ransiya)
* Léon Cogniet
* George Barbier
* Auguste Rodin
## Hawa t'inkikuna
Miguel Obando

**Miguel Obando y Bravo** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa La Libertad llaqtapi -  wañusqa Manawa llaqtapi), huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya qarqan.

1968 watamanta 1970 watakama Matagalpapi Auxiliar Hatun yaya qarqan.

1968 watamanta 1970 watakama Putia in Byzacenapi Hatun yaya qarqan.

Yachaywasi:  .
## Suñaykuna
* Bruno Kreisky Suñay
* Gran Cruz de la Orden de Isabel la Católica

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya
* Giovanni Bosco
* Giuseppe Paupini
* Ernesto Cardenal
* Miguel d'Escoto

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Ernesto de la Cárcova

** Ernesto Celedonio Emeterio de la Cárcova ** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk  mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.

Taytanː Tiburcio de la Cárcova Sáenz, Mamanː Juana Aurelia de Arrotea. Warmiː Dolores Matea Pérez del Cerro.

Yachaywasiː Colegio Nacional de Buenos Aires.

## Llimphiykuna
* *Cabeza de viejo* (1879)
* *Sin pan y sin trabajo* (1892 - 1893) - Óleo sobre tela 125,5 x 216 cm
* *Naturaleza en silencio*  
* *Paisaje*  
* *Naturaleza muerta*


Rikcha:Ernesto de la Cárcova - Sin pan y sin trabajo.jpg|*Sin pan y sin trabajo*.
Rikcha:Naturaleza en silencio.jpg|*Naturaleza en silencio*.
Rikcha:Paisaje - Ernesto de la Cárcova.jpg|*Paisaje*.
Rikcha:Ernesto de la Cárcova - Naturaleza muerta (Rosario).jpg|*  Naturaleza muerta *.


## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Adrián Slabuchi
* Eduardo Sívori
* José Aguyari
* Francesco Romero
* Ernesto Charton de Treville

## Hawa t'inkikuna
Reinaldo Giudici

** Reinaldo Giudici ** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Lenno llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk   mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.

Taytanː , Mamanː Ja. Warmiː .

Yachaywasiː .

## Llimphiykuna
* *La sopa de los pobre* 
* *La Doma*  
* *Trumpeter*  
* *San Martín en Buenos Aires*  
* *Muchacho de la sierra*


Rikcha:Giudici Reynaldo - La sopa de los pobres (Venecia).jpg|*La sopa de los pobres*.
Rikcha:Giudici-La Doma.jpg|*La Doma*.
Rikcha:Giudici-Trumpeter.jpg|*Trumpeter*.
Rikcha:San Martín en Buenos Aires.jpg|*  San Martín en Buenos Aires *.
Rikcha:Reinaldo Giúdici - Muchacho de la sierra.jpg| *Muchacho de la sierra*

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Adrián Slabuchi
* Eduardo Sívori
* Ernesto de la Cárcova
* Juan Manuel Blanes
* Giacomo Favretto

## Hawa t'inkikuna
Robert Kennedy

**Robert Francis Kennedy**, * Rubir Ransys Kiiniyi*,  sutiyuq runaqa, icha **Bobby** (*  paqarisqa Brookline (Massachusetts) llaqtapi - †  wañusqa Los Angeles llaqtapi) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikumi qarqan.

Demokrata Partidupi kaq apulliqsi.

Taytan: Joseph P. Kennedy, Maman: Rose Fitzgerald.Warmi: Ethel SkakelChurinkuna: 11  

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* John Kennedy

## Hawa t'inkikuna
Schruns

**Schruns** nisqaqa Awstiriyapi huk llaqta, Bludenz distritu Vorarlberg suyu m.

Schrunspiqa 3 706 runakunam kawsachkan (2016 watapi).

Kuraka: Jürgen Kuster.

## Kaypipas qhaway
* Ernest Hemingway
Matthias Sammer

**Matthias Sammer ** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Dresden llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan. 

Taytan: Klaus Sammer.

## Klubkuna

## Suñaykuna

## Willay pukykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1994
* Piluta Hayt'ay (Alimanya)
* Thomas Müller
* Miroslav Klose
* Gerd Müller

## Hawa t'inkikuna
Mateja Matevski

**Mateja Matevski**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Istanbul llaqtapi -   wañusqa Skopje llaqtapi), huk  mama llaqtamanta willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.

Yachaywasi:  .

Alma materː Skopje Yachay Sunturnin

## Qillqasqankuna
* Llueve (poesía, 1956) 
* Equinoccio (poesía, 1963) 
* Lirios (poesía, 1976) 
* El círculo (poesía, 1977)
* El árbol de la lima (poesía, 1980) 
* El nacimiento de la tragedia (poesía, 1985) 
* De la tradición al futuro (crítica y ensayos, 1987) 
* Drama y Teatro (crítica y ensayos, 1987) 
* Hacia afuera (poesía 1990)
* La torre negra (poesía, 1992) 
* Sacando afuera (poesía, 1996) 
* La luz de la palabra (crítica y ensayos, )
* El muerto (poesía, 1999) 
* Área interna (poesía , 2000)

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Makidunya)

## Hawa t'inkikuna
Ottorino Sartor

**Ottorino Sartor Espinoza** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Chankay llaqtapi)  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura Kampiunatukuna
### Individual suñaykuna
## Pukyumanta willaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
Saransk

**Saransk** nisqaqa (rusu simipi: *Сара́нск*)  mama llaqtapi, Mordovia suyupi, huk llaqtam. Samara llaqtapiqa 314 789 runam kawsachkan (2017).

## Wiñay kawsay
1641 watamanta

## Llaqtapi paqarisqa runakuna

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
Volgograd

**Volgograd** nisqaqa (rusu simipi: *Волгогра́д*)  mama llaqtapi,  huk Volvograd oblast llaqtam. Volvograd llaqtapiqa 1 015 586 runam kawsachkan (2017).

## Wiñay kawsay
1589 watamanta, Tsaritsyn suti.

## Llaqtapi paqarisqa runakuna

## Kuraka
Román Grebénnikov

## Kaypipas qhaway
Yosif Stalin
## Hawa t'inkikuna
Marguerite Alacoque

Santa **Marguerite Marie Alacoque** (kastilla simipi * Margarita María de Alacoque*), sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Verosvres llaqtapi -  wañusqa Paray-le-Monial llaqtapi) huk  mama llaqtayuq kathuliku santu qarqan.

16 ñiqin kantaray killapi Santa  raymi p'unchawninmi.

Taytan: Claude Alacoque; Maman: Philiberte Lamyn.

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku inlisya
* Jesu Kristu
* Visitasyunmanta Urdin
* Kristup Ukhun raymi
* Claude La Colombière

## Hawa t'inkikuna
Gotemburg

**Gotemburg** ( suwiri simiː Göteborg) llaqtaqa  mama llaqtap uma llaqtanmi. 

## Wiñay kawsay
Kamasqa 1621 watamanta.

## Runakuna
590 580 runakunam kawsachkanku (2017).

## Hawa tinkikuna
Anders Svensson

**Anders Gunnar Svensson** (*  paqarisqa Gotemburg llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Warmi:  ; Churinkuna (?):  
## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna
 
### Mamallaqtapura kampiunatukuna

## Pukyumanta willaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Suwidsuyu)
* Zlatan Ibrahimović

## Hawa t'inkikuna
Anthony Bourdain

**Anthony Michael Bourdain** sutiyuq runaqa, icha **Anthony Bourdain** (*  paqarisqa New York City llaqtapi –  wañusqa Kaysersberg-Vignoble llaqtapi) huk Ñawikaruy wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.

## Pilikulakuna

## Suñaykuna

## Sindicatu suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna

* Ufisyal Web Site
* IMDb: Anthony Bourdain
Oberösterreich

**Oberösterreich** (kastilla simipi: *Alta Austria*) llaqtaqa Awstiriya suyup. 11 980 km²

Uma llaqta: Linz. 

Oberösterreich suyupiqa 1 453 733 runakunam kawsachkanku.

## Kaypipas qhaway
* Danuwyu mayu
## Hawa tinkikuna
Steiermark

**Steiermark** (kastilla simipi: *Estiria*) Awstiriya suyup. 16 362 km²

Uma llaqta: Graz. 

Steiermark suyupiqa 1 231 865  runakunam kawsachkanku.

## Kaypipas qhaway
* Danuwyu mayu
## Hawa tinkikuna
Kärnten

**Kärnten** (kastilla simipi: *Carintia*) Awstiriya suyup. 9536 km²

Uma llaqta: Klagenfurt. 

Kärnten suyupiqa 560 300  runakunam kawsachkanku.

## Kaypipas qhaway
* Danuwyu mayu
## Hawa tinkikuna
Salzburg suyu

**Salzburg suyu** (kastilla simipi: *Estado de Salzburgo*) Awstiriya suyup. 7154 km²

Uma llaqta: Salzburg. 

Salzburg suyupiqa 545 742 runakunam kawsachkanku.

## Kaypipas qhaway
* Danuwyu mayu
## Hawa tinkikuna
Tirol suyu

**Tirol suyu** (kastilla simipi: *Estado de Tirol*) Awstiriya suyup. 12648 km²

Uma llaqta: Innsbruck. 

Tirol suyupiqa 739 002 runakunam kawsachkanku.

## Kaypipas qhaway
* Danuwyu mayu
## Hawa tinkikuna
Vorarlberg

**Vorarlberg** (kastilla simipi: *Vorarlberg*) Awstiriya suyup. 2601 km²
## Llaqtakuna
Uma llaqta: Bregenz. 
* Dornbirn
* Hohenems
* Feldkirch 
* Bludenz

## Runakunam
Vorarlberg suyupiqa 388 711 runakunam kawsachkanku.

## Kaypipas qhaway
* Danuwyu mayu
## Hawa tinkikuna
Arturo Fernández

**Arturo Fernández Meyzán**  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa San Vicente Kañitipi llaqtapi - †  wañusqa Limaq llaqtapi),  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.

Taytan: Tomás Fernández Cisneros; Maman: Raymunda Meyzán.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Teodoro Fernández
* Eduardo Fernández
* Eduardo Astengo
* Rafael Quirós
* Alberto Terry

## Hawa t'inkikuna

* Universitario de Deportes
Niederösterreich

**Niederösterreich** (kastilla simipi: *Baja Austria*) Awstiriya suyup. 19 174 km²

Uma llaqta: Sankt Pölten. 

Niederösterreich suyupiqa 1 653 419 runakunam kawsachkanku.

## Kaypipas qhaway
* Danuwyu mayu
## Hawa tinkikuna
Ernesto Samper

**Ernesto Samper Pizano** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Bogotá llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq [taripay amachaq] ni ni], [musikuq wan pulitikumi qarqan.

Taytan:	Andrés Samper Gnecco; Maman: Helena Pizano de Samper.Warmi: Silvia Arbeláez (c. 1972)1​ / Jacquin Strouss Lucena (1979-).Churinkuna: Andrés Samper Arbeláez, Felipe Samper Strouss wan Miguel Samper Strouss.

Alma máter: Pontificia Universidad Javeriana.

## Kaypipas qhaway
* César Gaviria

## Hawa t'inkikuna
Alberto Denegri

**Alberto Denegri**  sutiyuq runaqa, (*),  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1930
* Teodoro Fernández
* Alberto Terry
* Eduardo Astengo
* Rafael Quirós
* Segundo Villalba
* Mario de las Casas

## Hawa t'inkikuna
* Universitario de Deportes
Salvador Garmendia

**Salvador Garmendia Graterón** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Barquisimeto llaqtapi - †  wañusqa Caracas llaqtapi) huk  mama llaqtayuq kastilla simi qillqaqmi qarqan.

Taytan:  Ezequiel GarmendiaMaman: Dolores Graterón.Warmi: Amanda Collazos / Elisa Maggi.Churinkuna: 7.

Yachay wasi:  

## Qillqasqankuna
### Kawsay rikch'a
* *El parque* (1946)
* *Los pequeños seres* (1959)
* *Los habitantes* (1961) 
* *Día de ceniza* (1964)
* *La mala vida* (1968)
* *Los pies de barro* (1973)
* *Memorias de Altagracia* (1974)
* *El capitán Kid* (1988)

### Willakuy
* *Doble fondo* (1965)
* *Difuntos, extraños y volátiles* (1970)
* *Los escondites* (1972) 
* *El brujo hípico y otros relatos* (1979)
* *Enmiendas y atropellos* (1979)
* *El único lugar posible* (1981)
* *Hace mal tiempo afuera* (1986)
* *La casa del tiempo* (1986)
* *Cuentos cómicos* (1991)
* *La gata y la señora* (1991)
* *La media espada de Amadís* (1998)

### Wawapi Simi kapchiy
* *Galileo en su reino* (1994)
* *El cuento más viejo del mundo* (1997)
* *Un pingüino en Maracaibo* (1998)
* *El sapo y los cocuyos* (1998)
* *El turpial que vivió dos veces* (2000)
* *Mi familia de trapo* (2002)
* *La viuda que se quedó tiesa* (2004)
* *Mr. Boland* (2014)

## Suñaykuna
* Mama llaqta Simi kapchiy Suñay (1973)
* Juan Rulfo Suñay (1989)
* Dos océanos (Ransiya, 1992)

## Willay  pukyukuna

* 
## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Winisuyla)

## Hawa t'inkikuna
Osvaldo Piazza

**Osvaldo Piazza** (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.

Warmi:  Churinkuna:  

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

### Pukllaykamachiaq

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Arhintina)
* César Luis Menotti
* Gustavo Grondona
* César Casas
* Gustavo Falaschi
* Luis Guadalupe
* Eduardo Esidio

## Hawa tinkikuna
António Ramalho Eanes

**António dos Santos Ramalho Eanes ** sutiyuq runaqa (*  p'unchawpi paqarisqa Alcains llaqtapi - ), huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitikumi qarqan.

Taytan:  Manuel dos Santos Eanes; Maman: Maria do Rosário Ramalho.Warmi: Maria Manuela Portugal  Churinkuna: (2) Manuel António Neto de Portugal Ramalho Eanes (5.5.1972) wan Miguel Neto de Portugal Ramalho Eanes (20.10.1977).

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Purtugal)

## Hawa t'inkikuna
Thorvald Stauning

**Thorvald August Marinus Stauning** sutiyuq runaqa ( *  paqarisqa København llaqtapi -  wañusqa København llaqtapi). huk  mama llaqtayuq pulitiku wan Uma kamayuq. 

Yachaywasi:  

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Dansuyu)

## Hawa t'inkikuna

### [[Kastilla simi]]
Jens Otto Krag

**Jens Otto Krag** sutiyuq runaqa ( *  paqarisqa Randers llaqtapi -  wañusqa Skiveren llaqtapi). huk  mama llaqtayuq musikuq wan pulitikumi qarqan. 

Yachaywasi:  

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Dansuyu)

## Hawa t'inkikuna
Hans Christian Hansen

**Hans Christian Svane Hansen** sutiyuq runaqa ( *  paqarisqa Aarhus llaqtapi -  wañusqa København llaqtapi). huk  mama llaqtayuq pulitikumi qarqan. 

Taytan:  .Warmikuna:  . Churinkuna:  .

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Dansuyu)

## Hawa t'inkikuna
Mauro Cantoro

**Roberto Mauro Cantoro** (*  paqarisqa Ramos Mejía llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan pukllaykamachiqmi qarqan.

Warmi:  Churinkuna:  

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Arhintina)
* Osvaldo Piazza
* Gustavo Grondona
* José Luis Carranza
* Gustavo Falaschi
* José Guillermo Del Solar
* Eduardo Esidio

## Hawa tinkikuna
Lutier

**Lutierqa** runa wiyulinkunata phiskuna waqachinatawan tiwlli waqachinatawan ruwan.

Ñaupaj jatunwan lutierqa Andrea Amati, Niccolò Amati, Jacob Stainer, **[[Antonio Stradivari]]**, Giuseppe Guarneri del Gesù kanku.
Antonio Stradivari

**Antonio Stradivari** (Cremona, 1644 watapi paqarisqa – Cremona 1737 watapi wañusqa) sinchi jatun yachachiq lutierqa karqa.

Niccolò Amatiqa Antonio Straviripa yachachiq karqa, Stradivariqa Giuseppe Guarneri "del Gesu"pa yachachiq karqa.
Muntiagiya

**Muntiagiya** (*Monte Águila*) nisqaqa Chili mama llaqtapi Biyubiyu suyupi huk hatun llaqtam. *Monte Águila* llaqtapiqa 6.090 iyaq kawsachkanku (2002).

## Rikchakuna

File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (12).jpg|
File:Bomberos monte aguila.jpg|
File:Img-estadio.jpg|
File:Entrada x yumbel.jpg|
File:Premiacion O.V.V. 2017 (4).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (103).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (63).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (14).jpg|
File:Carros abandonados mte aguila.jpg|


## Pukyukuna
Andrea Amati

**Andrea Amati** (Cremona, 1505 watapi paqarisqa – Cremona 1577 watapi wañusqa) yachachiq lutierqa karqa. 

Huqñiquin wiyulin rawanman, huqñiquin wiyulinpa lutierqa kanman.

Antonio Amatiwan Girolamo Amatiwan churin kanku. Lutierwanqa kanku.
Pitsqa

**Pitsqa**:  chuskuwan huk;  manaqa,  kinsawan ishkay
#*Pitsqa kimsaman rakishqa*. 5 tercios. 
#Pitsqa kinsa kuti 5x5x5
#Pitsqaq. Cinco personas.
#Pitsqan. Los cinco ( de un conjunto de seres)
#Pitsqantin. Pues cinco.
#Pitsqayaq. Hasta cinco.
#	Pitsqaraq. Todavía cinco.
#	Pitsqapistsu. Tampoco cinco.
#	Pitsqawan. Con cinco. Más cinco. Y cinco.
#	Pitsqatsay. Dividir en cinco partes.
#	Pitsqanatsu. No más de cinco.
#	Pitsqa ima kar. A lo más cinco.
#	Pitsqalla. Sólo cinco. Exactamente cinco.
#	Pitsqapaq. Para cinco.
#	Pitsapita. De cinco 
#	Pitsqa kuti. Cinco veces. Por cinco.
#	Pitsqata. Ayka uushata rantirquyki? – Pitsqata.
#	Pitsqam. Claro, cinco.
#	Pitsqamari. Sin duda, cinco.
#	Pitsqachaq. Pues cinco.
#	Pitsqatsu. No hay cinco; no son cinco.
#	Pitqachaw. Pitsqachu. En cinco.
#	Pitsqaman. Entre cinco. En cinco partes
Giuseppe Guarneri del Gesù

**Giuseppe Guarneri del Gesù** (Cremona, 1698 watapi paqarisqa – Cremona 1744 watapi wañusqa) hatun yachachiq lutierqa karqa.

Hatun yachachiq lutier Giuseppe Giovanni Battista Guarneri churin alumnunwan karqa.

Huq riquisqa wiyulin Il Cannone mi, hatun wiyulinpa waqachinaq takichaqwan Niccolò Paganini payoq karqa.
Il Cannone

**Il Cannone**qa wiyulinta 1743 watapi lutier Giuseppe Guarneri del Gesù ruwarka .

Sinchi wiyulinchaq takiqwan Niccolò Paganiniyoq karqa.

Kunan jatun llaqta Genovayoq kan (Paganini kay jatun llaqtapi paqarirkan).
Niccolò Paganini

**Niccolò Paganini** (Genova,1782 watapi paqariqa - *Nizza*, kunan Nice, 1840 takichaqmi sinchi jatun wiyulinchaqwan karqan.

Musuj wiyulinpa takiyta kamarqan.

Sapa jatun sinchi wiyulin payoq. Jatun huq *[[Il Cannone]]*qa Giuseppe Guarneri del Gesùmanta karqan.
William Golding

**William Gerald Golding** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Newquay llaqtapi -  wañusqa Perranaworthal llaqtapi)  mama llaqtayuq qillqaq runam, inlish simipi qillqaqmi qarqan.

1983 watapis simi kapchiypi Nobel Suñaytam chaskirqan.

## Qillqasqankuna
### Kawsay rikch'a

## Kaypipas qhaway
* Simi Kapchiy (Inlatirra)

## Hawa t'inkikuna
The Land Before Time

**The Land Before Time** (inlish simipi: **The Land Before Time**, kastilla simipi: **En Busca del Valle Encantado**, **La tierra antes del tiempo**) nisqaqa 1988 watapi rurasqa kuyuchisqa siq'isqa pilikulam. Kuyu walltay pusaqninqa Don Bluthmi. Universal Pictures ruruchinapaqmi rurasqa.
The Black Cauldron

**The Black Cauldron** (inlish simipi: **The Black Cauldron**, kastilla simipi: **El caldero negro**, **Tarón y el caldero mágico**, **El caldero mágico**) nisqaqa 1985 watapi rurasqa kuyuchisqa siq'isqa pilikulam. Kuyu walltay pusaqninqa Ted Berman, Richard Richmi. Disney ruruchinapaqmi rurasqa.
Walter Bahr

**Walter Alfred Bahr ** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Philadelphia llaqtapi - †  wañusqa Boalsburg llaqtapi), huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi qarqan.

### Klubkuna

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1950

## Hawa t'inkikuna
Clint Dempsey

**Clint Drew Dempsey** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Nacogdoches llaqtapi -  ), huk   Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi qarqan.

### Klubkuna

### Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2010
* Landon Donovan
* Jozy Altidore
 
## Hawa t'inkikuna