open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Waqay Willka

**Waqay Willka** (kastilla qillqaypi *Huajayhuillca* icha *Huacayhuillca*) nisqaqa Piruwpi, Urupampa wallapi, huk rit'i urqum Qusqu suyupi, Killapampa pruwinsyapi, Wayupata distritupi, Urupampa pruwinsyapipas, Ullantaytampu distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.361 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Sallqantay
* Pumasillu
* Willka Wiqi
* Willkapampa walla
* Willkamayu
* Ullantaytampu
* Machu Pikchu
* Machu Pikchu llaqta

## Pukyukuna

* Saywitu: Urupampa pruwinsya pdf
* muniollantaytambo.gob.pe
* peakery.com
* www.geographic.org
## Hawa t'inkikuna
* Saywitu: Machu Pikchu, Aguas Calientes, Wiqi Willka rit'i urqu (Verónica), Malaga q'asa, Halankuma, Patakancha mayu, Ullantaytampu llaqta.
Qhapaqsaya

**Qhapaqsaya** (kastilla qillqaypi: *Nevado Capacsaya*) nisqaqa Piruwpi, Urupampa wallapi, huk rit'i urqum, Qusqu suyupi, Khallka pruwinsyapi, Laris distritupi, Urupampa pruwinsyapipas, Urupampa distritupi. Pikchunqa mama quchamanta  +5.000  mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Chikun (5.530 m)
* Pumawanka (5.300 m)
* Sawasiray (5.818 m)
* Siriwani (5.350 m)
* Willka Qhichwa
* Urupampa
* Khallka
* Yukay
## Pukyukuna

* Saywitu: Urupampa llaqta, Khallka llaqta, Yukay llaqta, Chicon rit'i urqu, Pumawanka, Sawasiray rit'i urqu, Siriwani, Willka Qhichwa, Amparaes q'asa. 
## Pukyukuna
* Saywitu: Urupampa pruwinsya
## Hawa t'inkikuna
Martin Heidegger

**Martin Heidegger** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Messkirch llaqtapi, Alimanyapi -  wañusqa Friburg Brisgovia llaqtapi) huk aliman  pulitiku runam, yachay wayllukuqpas karqan.

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuy (Alimanya)

## Hawa t'inkikuna

* Heidegger (kastilla simipi) 
* Introducción a Heidegger - Gianni Vattimo
* Artículos de Heidegger en castellano
* "Heidegger y la Fenomenología: Artículos Misceláneos"  
* "Hemerográfica Heideggeriana" 
* "Guía de Heidegger en Internet"
* "Algunos Textos de Heidegger" (en Bibliotheka.Org).
* "Gesamtausgabe: Edición de las Obras Completas de Martin Heidegger"
* "Martin Heidegger: Cronología Filosófica y Vital"
* Heidegger contre le nazisme (phransya simipi)
* '''Heidegger'''; la política como plástica del Ser y el nacionalsocialismo privado 
* '''Heidegger''' y Sloterdijk; Humanismo, deshumanización y posthumanismo - ADEFYC  PDF
* Filosofía aquí y ahora 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15,
Iskina

**Iskina** (kastilla simipi: *Esquina*) nisqaqa Piruwpi, Willkapampa wallapi, huk urqum Qusqu suyupi, Urupampa pruwinsyapi, Ullantaytampu distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.024 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Sallqantay
* Pumasillu
* Waq'aywillka
* Willka Wiqi
* Willkapampa walla
* Willkamayu
* Wayanay rit'i urqu
* Ullantaytampu
* Machu Pikchu
* Aguas Calientes
* Luqumayu

## Pukyukuna

* Saywitu: Urupampa pruwinsya pdf
* muniollantaytambo.gob.pe
## Hawa t'inkikuna
Quriwayrachina rit'i urqu

**Quriwayrachina** (kastilla qillqaypi *Corihuaynachina, Corihuayrachina*) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Willkapampa wallapi, Qusqu suyupi, Killapampa pruwinsyapi, Santa Teresa distritupi, Saqsarayuq rit'i urquñiq. Pikchunqa mama quchamanta +5.200 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Wamantay (5.450 m)
* Kiswar urqu
* Sallqantay (6.271 m)
* Saksarayuq
* Tukarway (5.928 m) 
* Quriwayrachina (maw'ka llaqta)
* Machu Pikchu
* Willkamayu
* Apurimaq mayu

## Pukyukuna

* Saywitu: Killapampa pruwinsya pdf
* www.andes.org.uk / Antikunapi 5.000 m hanaq urqukuna
## Hawa t'inkikuna
* Saywitu: Santa Teresa llaqta, Machu Pikchu llaqta, Machu Pikchu, Willkamayu, Apurimaq mayu, Sallqantay rit'i urqu, Humantay, Tukarway rit'i urqu, Kiswar rit'i urqu (Padreyuq).
Chuqitakarpu

**Chuqitakarpu** icha **Chuqi Takarpu** (kastilla qillqaypi *Choquetacarpo*) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Willkapampa wallapi, Qusqu suyupi, Killapampa pruwinsyapi, Santa Teresa distritupi, Willkapampa distritupipas, Saqsarayuq rit'i urquñiq. Pikchunqa mama quchamanta 5.520 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Kiswar urqu
* Sallqantay 
* Saqsarayuq
* Tukarway 
* Quriwayrachina rit'i urqu
* Quriwayrachina (maw'ka llaqta)
* Wamantay (5.450 m)
* Machu Pikchu
* Willkamayu
* Apurimaq mayu
* Yanama mayu

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
* Saywitu: Santa Teresa llaqta, Aguas Calientes, Machu Pikchu, Willkamayu, Apurimaq mayu, Sallqantay rit'i urqu, Wamantay, Tukarway rit'i urqu, Padreyoc rit'i urqu.
Caravaggio

**Michelangelo Merisi da Caravaggio**, Caravaggio sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Milano llaqtapi, Italyapi - †  wañusqa Porto Ércole llaqtapi, Italyapi), huk  mama llaqtayuq rumirum (iskultur), llimphiqmi qarqan.

Taytan: Fermo Merisi, Maman: Lucia Aratori. 

## Llimphiykuna


Rikcha:Caravaggio-Crucifixion of Peter.jpg| San Pidruta chakatachkan (1601)
Rikcha:Boy with a Basket of Fruit by Caravaggio.jpg|*[[Rurusapa aysanayuq wamra]]*, 1593.
Rikcha:The Cardsharps.jpg|*[[Karta pukllaqkuna (Caravaggio)]]*, 1594.
Rikcha:Calling-of-st-matthew.jpg|*[[San Mathiyuta qayakun (Caravaggio)]]*. Óleo sobre lienzo, 1599-1600.
Rikcha:Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|*[[Atipaq khuyay]]*. 1602 - 1603 
Rikcha:Alof Louvre.jpg|*[[Alof de Wignacourt sutiyuq Malta Ordenta hatun pusaq]]* 1607–1608.
Rikcha:Saint Jerome Writing-Caravaggio (c. 1607).jpg|*San Hirunimu qillqachkaq*, Valletta, Malta, 1608.
Rikcha:Michelangelo Caravaggio 021.jpg|*San Huwan Bawtistap umanta kuchun*, San Huwan Katidral, Valletta, Malta.
Rikcha:Michelangelo_Caravaggio_006.jpg|*[[Lasarup sayariynin]]* (1609).
Rikcha:The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|*[[San Pidrup mana niynin]]*,  1610.
Rikcha:Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|*[[Kristu hap'iy]]*,  1602.
Rikcha:caravaggio.emmaus.750pix.jpg|*[[Emaus disipulukuna]]*, 1601.



## Kaypipas qhaway

* Italyapas llimphiy
* Simone Peterzano
* Giorgione
* Leonardo da Vinci
* Giuseppe Cesari
* Caravaggisti Utrechtmanta

## Hawa t'inkikuna

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Pintores italianos 4 (del XV al XIX), 200 págs.
* Biografia en español e informacion de sus principales obras
Jean-Jacques Rousseau

**Jean-Jacques Rousseau** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Genève llaqtapi -  wañusqa Ermenonville llaqtapi) huk phransis qillqaqsi yachay wayllukuqpas karqan.

Tayta: Isaac Rousseau (Genève, 1672 – Nyon, 1747), Mama: Suzanne Bernard (Genève, 1673 – ibídem, 1712).

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuy
## Hawa t'inkikuna

* Société Jean-Jacques Rousseau (phransya simipi)
* Dossier Rousseau (kastilla simipi)
* *[http://metalibri.wikidot.com/title:du-contrat-social Du contrat social]* — MetaLibri (phransya simipi)
Megawati Sukarnoputri

**Diah Permata Megawati Setiawati Soekarnoputri (o Sukarnoputri)** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Yogyakarta llaqtapi - ). Indunisya pulitiku wan Umalliq. 

2001 watamanta 2004 watakama ñawpaq kuti Indunisyapa Umalliqnin karqan.

Tayta: Sukarno;  Mama: Fatmawati. Ñawpaq runa: Surendro Supjarso (d. 1970), Hassan Gamal Ahmad Hassan (1972), Taufiq Kiemas (m. 1973).Wawakuna: 3 Mohammad Rizki Pramata, Mohammad Prananda, Puan Maharani.

Yachaywasi: 

## Kaypipas qhaway
* Indunisya

## Hawa t'inkikuna

### [[Inlish simi]]
* Forbes - Megawati is ranked eighth on The World's Top Ten Most Powerful Women 2004 
* TIME Magazine - The Princess Who Settled for the Presidency
Philadelphia (Pennsylvania)

**Philadelphia** nisqa llaqtaqa, Pennsylvania suyup, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi huk hatun llaqtam. Philadelphia llaqtapiqa 1.540.351 runakuna (2008) tiyachkan.

## Allpa saywachi

## Chiriqunuy

## Yachachiy
Penn Yachay Suntur (inlish simipi: *University of Pennsylvania, Penn, UPenn*)

## Hawa t'inkikuna
 
* www.phila.gov
Voltaire

**François-Marie Arouet** sutiyuq runaqa **Votaire** (*  paqarisqa París llaqtapi -  wañusqa París llaqtapi) huk phransis qillqaqsi yachay wayllukuqpas karqan.

Tayta: François Arouet (1650 – 1 ñiqin qhulla puquy killapi de 1722); Mama: Marie Marguerite d'Aumary (1660 – 13 ñiqin anta situwa killapi 1701).

## Qillqasqankuna

* *[[Edipo (Voltaire)|Edipo]]*, 1718
* *[[La Henriada]]*, 1728
* *Historia de [[Carlos XII]]*, 1730
* *[[Brutus (Voltaire)|Brutus]]*, 1730
* *[[Zaire]]*, 1732
* *[[El templo del gusto]]*, 1733
* *[[Cartas inglesas]]* o *Cartas filosóficas*, 1734
* *Adélaïde du Guesclin*, 1734
* *[[Mundano (Voltaire)|Mundano]]*, 1736
* *[[Epístola sobre Newton]]*, 1736
* *[[Tratado de metafísica]]*, 1736
* *El hijo pródigo*, 1736
* *Ensayo sobre la naturaleza del fuego*, 1738
* *[[Elementos de la filosofía de Newton]]*, 1738
* *Zulima*, 1740
* *[[El fanatismo o Mahoma]]*, 1741
* *Mérope*, 1743
* *[[Zadig]] o El destino*, 1748
* *El mundo como va*, 1748
* *Nanine o El prejuicio vencido*, 1749
* *[[El siglo de Luis XIV]]*, 1751
* *[[Micromegas]]*, 1752
* *Poema sobre el desastre de Lisboa*, 1756
* *Estudio sobre los hábitos y el espíritu de las naciones*, 1756
* *[[Historia de los viajes de Scarmentado escrita por él mismo]]*, 1756
* *[[Cándido]] o El optimismo*, 1759
* *Historia de un buen bramán*, 1761
* *Tancredo*, 1760
* *La doncella de Orleans*, 1762
* *Lo que gusta a las damas,* 1764
* *[[Diccionario filosófico]]*, 1764
* *Jeannot y Colin*, 1764
* *Del horrible peligro de la lectura*, 1765
* *Pequeña digresión*, 1766
* *[[El filósofo ignorante]]*, 1766
* *[[Tratado sobre la tolerancia]]*, 1767
* *[[El ingenuo]]*, 1767
* *La princesa de Babilonia*, 1768
* *Las cartas de Memmius*, 1771
* *Hay que tomar partido*, 1772
* *El clamor de la sangre inocente*, 1775
* *Del alma*, 1776
* *[[Diálogos de Evémero]]*, 1777
## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuy
## Hawa t'inkikuna

* Société Jean-Jacques Rousseau (phransya simipi)
* Dossier Rousseau (kastilla simipi)

* 

**Kastilla simipi:**
* Alcoberro.info
* El Ciudadano-Bibliotecario.BlogSpot.com

**Ransiya simipi:**
* BiblioWeb.org
* Friedrich.Uni-Trier.de (co
* Ville-Ge.ch (Institut et Musée Voltaire).
* Voltaire, su obra en versión audio
Baruch Spinoza

**Baruch de Spinoza** sutiyuq runaqa  (Iwriyu simi: ***ברוך שפינוזה***, latín simipi: ***Benedictus de Spinoza***, Purtugal simipi: ***Benedito de Espinosa***), (*  paqarisqa Amsterdam llaqtapi -  wañusqa La Haye llaqtapi) huk Urasuyu mama llaqtayuq qillqaqsi yachay wayllukuqpas karqan.

Tayta: ; Mama: .

## Qillqasqankuna
* *Ethica* (1655)
* *Tractatus de Deo et homine ejusque felicitate* (Tratado acerca de Dios, el hombre y su felicidad)
* *Tractatus theologico-politicus* (Tratado teológico-político) (1670)
* *Tractatus de intellectus emendatione* (Tratado sobre la reforma del entendimiento) (1662)
* *Ethica ordine geométrico demonstrata* (1677)

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuy
## Hawa t'inkikuna

**Kastilla simipi:**
* Apuntes de Spinoza
* Tratado de la reforma del entendimiento - Formato "html"  Formato "pdf" 

**Ransiya simipi:**
Desiderius Erasmus

**Desiderius Erasmus** sutiyuq runaqa Desiderius Erasmus Roterodamus ( Desiderius Erasmus of Rotterdam )    (*  paqarisqa Rotterdam llaqtapi -  wañusqa Basel llaqtapi) huk  mama llaqtayuq kathuliku Dyusmanta yachachiqsi, qillqaqsi yachay wayllukuqpas qarqan.butn dnya uye adm hvva ble olsa tnkwnk lala ve po gunesi nt dl

Taytan: Roger Gerrit (Gerard) ; Maman: Margaretha Rogerius (Rutgers).

## Qillqasqankuna
* *[[Adagios]]* (primera edición en 1500; edición corregida y aumentada por el autor en 1508, 1518,1520,1523,1526,1528,1533 y 1536)
* *[[Enchiridion Militiis Christiani]]* (Manual del caballero cristiano*) (1503)
* *De ratione studii* (*Sobre el método de estudio*)  (1511)
* *Encomion moriae seu laus stultitiae* [[Stultitiae Laus]]  (*Elogio de la locura*) (1511)
* *Institutio Principis Christiani* (*Educación del príncipe cristiano*) (1516) dedicada a Carlos V.
* Traducción del Nuevo Testamento al latín (1516)
* *Paráfrasis del Nuevo Testamento* (1516)
* *Coloquios* (1517), edición no autorizada. Sucesivas ediciones corregidas y aumentadas por el autor en 1519, 1522, 1526, 1530, 
* *Spongia adversus aspergines Hutteni* (1523)
* *De libero arbitrio diatribe* ("Sobre la diatriba del libre albedrío") (1524) que desencadenó la contestación de Lutero con su "De servo arbitrio".
* Primer tomo de *Hyperaspistes* (*Superescudo*) (1526), réplica al *De servo arbitrio* de [[Lutero]].
* Segundo tomo de *Hyperaspistes* (1527) 
* *De pueris statim ac liberaliter instituendis* (*Sobre la enseñanza firme pero amable de los niños*) (1528)
* *Utilissima consultatio de bello turcis inferendo* (*Utilísima consulta sobre si se ha de hacer la guerra a los turcos*) (1530) 
* *Ecclesiastes* (tratado de predicación) y *Preparatio ad mortem (*Preparación para la muerte*) (1534)

## Kaypipas qhaway
* Yachay wayllukuy
* Textus Receptus
* Novum Instrumentum

## Hawa t'inkikuna
**Kastilla simipi:**

* Erasmo de Rotterdam
* Obras virtuales de Erasmo de Rotterdam
* Erasmo de Rotterdam, precursor de la educación para la paz
* Statue Erasmo em [Rotterdam](http://www.theeuropeanlibrary.org/portal/?lang=en&coll=collections:a0132&q=("standbeeld+erasmus")&pos=1&src=SE)
* Documental biográfico del programa Tesis sobre Erasmo de Rotterdam

**Ransiya simipi:**
Hans Küng

**Hans Küng** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Sursee llaqtapi -  wañusqa Tübingen llaqtapi) huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura, Dyusmanta yachachiqsi, qillqaqsi yachay wayllukuqpas karqan.

Taytan: Küng ; Maman: .

Alma mater: Pontificia Università Gregoriana.
## Qillqasqankuna
* *La giustificazione*, 1957
* *Strutture della Chiesa*, 1962
* *Riforma della Chiesa e unità dei cristiani*, 1965
* *La Chiesa*, 1967
* *Chiesa*, 1968 (versione riepilogativa dell'opera maggiore)
* *Veracità. Per il futuro della Chiesa*,1968
* *Infallibile? Una domanda*, 1970
* *Preti perché? Un aiuto*, 1971
* *Fallibile? Un bilancio*, 1973
* *Cosa deve rimanere nella Chiesa*, 1973
* *Essere cristiani*, 1974
* *Cos'è la Confermazione?*, 1976
* *20 tesi sull'essere cristiani*, 1976
* *Dio esiste?*, 1978
* *Vita eterna?*, 1982
* *Cristianesimo e religioni universali. Introduzione al dialogo con islamismo, induismo e buddhismo*, Mondadori, 1986
* *Contro il tradimento del Concilio. Dove va la Chiesa cattolica*, Claudiana, 1987
* *Teologia in cammino. Un'autobiografia spirituale*, Mondadori, 1987
* *Perché sono ancora cristiano*, Marietti, 1988
* *Credo*, Rizzoli, 1993
* *Ebraismo*, Rizzoli, 1993
* *Cristianesimo*, Rizzoli, 1997
* *Sulla dignità del morire*, Rizzoli, 1998
* *Grandi pensatori cristiani*, Rizzoli, 1999
* *La Chiesa Cattolica. Una breve storia*, Rizzoli, 2001
* *Etica mondiale per la politica e l'economia*, Queriniana, 2002
* *Islam*, Rizzoli, 2005
* *L'inizio di tutte le cose*, Rizzoli, 2006
* *La mia battaglia per la libertà*, Diabasis, 2008

## Kaypipas qhaway
* Karl Rahner 
* Yves Congar
* Edward Schillebeeckx
* Henri de Lubac
* Hans Urs von Balthasar
* Joseph Ratzinger

## Hawa t'inkikuna

**Kastilla simipi:**
* Biografía en Pensamiento y cultura
* Video de imágenes y libros en español de Hans Küng
* Video donde Hans Küng explica su encuentro con Benedicto XVI
* Hans Küng no es teólogo católico

**Ransiya simipi:**
Alberto Colunga

**Alberto Colunga y Cueto O.P.** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Noreña llaqtapi -  wañusqa Caleruega llaqtapi) huk Ispaña mama llaqtayuq kathuliku taytakura, Dyusmanta yachachiqsi, qillqaqpas karqan.  Kastilla simipas Dyuspa Simin Qillqa Nácar-Colunga.

Tayta: Colunga; Mama: Cueto .

Alma mater: Pontificia Università Gregoriana.
## Qillqasqankuna
* Alberto COLUNGA, O.P. El autor de *La Biblia y la Ciencia,* en La Ciencia Tomista, vol. 43, nº 128, marzo-abril de 1931.
## Kaypipas qhaway
* Nácar-Colunga
* Dyusmanta yachachiy
* Kathuliku Inlisya
* Eloíno Nácar
## Hawa t'inkikuna

**Kastilla simipi:**

**Ransiya simipi:**
Qhanqaraqa

**Qhanqaraqha** (kastilla qillqaypi: *Cancaraca, Cancaragá*) icha Chaqllaqu (Chaqllaqucha hina) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Antikunapi, huk urqum, Yuraq Wallapi, Anqash suyupi, Asunsyun pruwinsyapi, Chakas distritupi, Qarwa pruwinsyapipas, Shilla distritupi, Qhanqaraqa quchap qulla-kuntinpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.250 mitrum aswan hanaq.

## Rikchakuna

Rikcha:Huascaran.JPG|chawpi: Waskaran Yanarahuwan (karupi); paña: P'urukinwa, Ulta, Chukllarahu, Qhanqaraqa


## Kaypipas qhaway
* Chinchiy
* Ishinka
* Pallqarasu
* Phaqcharahu
* Purukinwa
* Qhanqaraqa qucha
* Ranrapallqa
* Ruriqucha rit'i urqu
* Tuqllarahu
* Ulta
* Urus
* Wallqan
* Waskaran
* Wichqhanqa
* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
## Pukyukuna

* Yuraq Wallap saywitun, Yunkay-Waras
* www.allthemountains.com / Saywitu: Chinchiy, Ishinka, Qupa, Pallqarasu, Ranrapallqa, Tuqllarahu, Uqshapallqa

## Hawa t'inkikuna
* peakery.com / Chaqllaqu
Paqtsa

**Paqtsa** (anqash rimay, *[[phaqcha]];* kastilla qillqaypi: *Bayococha* / *Paccha* / *Bayaju / Rayococha / Bajoraju*) nisqaqa Piruw suyupi huk rit'i urqum, Yuraq Hankapi, Anqash suyupi, Asunsyun pruwinsyapi, Chakas distritupi, Qarwa pruwinsyapipas, Markara distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.460 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Akillpu
* Chinchiy
* Ishinka
* Pallqarasu
* Pamparahu (Qupa)
* Paqtsarahu
* Paqtsaruri
* Ranrapallqa
* Tarushkancha
* Tuqllarahu
* Urus
* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna

## Pukyukuna

* Yuraq Wallap saywitun, Yunkay-Waras
* www.rgs.org, p. 12

## Hawa t'inkikuna
* www.allthemountains.com / Saywitu: Chinchiy, Ishinka, Pamparahu, Pallqarasu, Ranrapallqa, Tuqllarahu, Uqshapallqa
Parya urqu

**Parya** (kastilla qillqaypi: *Paria*) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk urqum, Yuraq Hankapi, Waylas pruwinsyapi, Santa Krus distritupi, Yunkay pruwinsyapipas, Yanama distritupi, Parun qucha ñiqpi. Pikchunqa mama quchamanta 5.510 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Aguja
* Artisunrahu 
* Chawpikallki
* Garcilaso rahu 
* Matarahu (Pisqu)
* Parun qucha
* Shaprarahu 
* Sintilu
* Tullparahu
* Waskaran 
* Llankanuku quchakuna

* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
## Pukyukuna

* Yuraq Wallaq saywitun: Chincha Yunkay
Awasrahu

**Awasrahu** (kastilla qillqaypi: *Abasraju*) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Yuraq Wallapi, huk urqum, Waylas pruwinsyapi, Santa Krus distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.785 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Kitarahu
* Pukarahu 
* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna

## Pukyukuna

* www.allthemountains.com
Pilanku rit'i urqu

**Pilanku** (kastilla qillqaypi: *Pilanco*) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Yuraq Wallapi, huk urqum, Waylas pruwinsyapi, Yuraqmarka distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.150 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Millwaqucha rit'i urqu
* Tayapampa rit'i urqu
* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
## Pukyukuna

* Yuraq Wallap saywitun: Chincha Yunkay
## Hawa t'inkikuna
* www.allthemountains.com / Saywitu: Yuraq Walla (Champara)
Qashqaraqra

**Qashqaraqra** icha **Qachqaraqra** (kastilla qillqaypi: *Cashcarajra* / *San Julian*) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Yuraq Wallapi, huk urqum, Kurunku pruwinsyapi, Kuska distritupi, Pampas distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.250 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Champara
* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
## Pukyukuna

* Yuraq Wallap saywitun, Chincha Yunkay
## Hawa t'inkikuna
* www.allthemountains.com / Yuraq Wallap saysitun (Champara)
Yakuwarmi

**Yakuwarmi** (kastilla qillqaypi: *Yacuhuarmi*) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Yuraq Wallapi, huk urqum, Asunsyun pruwinsyapi, Chakas distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.259 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Phaqcharahu
* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
## Pukyukuna

* Yuraq Wallap saywitun, Yunkay-Waras
## Hawa t'inkikuna
Qullqa hirka

**Qullqa**, **Qallqa**, **Parun**, **Putaqa** icha **Marun** (kastilla simipi: *La Esfinge*, *Cerro Parón*, *Torre Aguja*, *Cerro Colca*, *La Roca* *Putaca*, *Cerro Marron*,  *La Aguja Nevada*, *Torre de Paron*) nisqaqa Piruw suyupi, Yuraq Hankapi, huk urqum Anqash suyupi, Waylas pruwinsyapi, Qaras distritupi, Parun qhichwapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.325  mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Aguja
* Putaqa
* Qaras
* Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
* Parun qucha
## Pukyukuna

* Saywitu: La Esfinge, Waskaran, Chupikallki, Contrahierbas, Ulta, Aguja, La Esfinge
* Yuraq Wallap saywitun: Chincha Yunkay
Shaqsha

**Shaqsha** icha **Wanchan** (kastilla qillqaypi: *Huanchan* icha Shaqcha) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Yuraq Wallapi, huk urqum, Waras pruwinsyapi, Ulliru distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.650 mitrum aswan hanaq.

## Kaypipas qhaway
* Urwashrahu
* Punkus
* Wamashrahu
* Qataq
* Kashan

## Pukyukuna

* Saywitu: Yuraq Walla (Wantsan).
Eloíno Nácar

**Eloíno Nácar Fúster** sutiyuq runaqa (* 1920 watapi paqarisqa Alba de Tormes llaqtapi - 1948 watapi wañusqa Caleruega llaqtapi) huk Ispaña mama llaqtayuq kathuliku taytakura, Dyusmanta yachachiqsi, qillqaqpas karqan.  Kastilla simipas Dyuspa Simin Qillqa Nácar-Colunga.

Tayta: Nácar; Mama: Fúster.

Alma mater: Pontificia Università Gregoriana.
## Qillqasqankuna
*  Nacar Fuster, Eloíno Y Colunga Cueto, Fr. Alberto, Los Cuatro Evangelios. Versión Directa Del Texto Original Griego. Editorial Católica, 1954.
* Sagrada Biblia, versión directa de las lenguas originales por Eloíno Nácar Fuster y Alberto Colunga, Madrid: Biblioteca de Autores Cristianos, 1944.

## Kaypipas qhaway
* Nácar-Colunga
* Dyusmanta yachachiy
* Kathuliku Inlisya
* Alberto Colunga
## Hawa t'inkikuna

**Kastilla simipi:**

**Ransiya simipi:**
Castellón de la Plana

**Castellón de la Plana** ( valencia simipi: Castelló de la Plana) llaqtaqa pi huk hatun llaqtam.

## Allpa saywachi
* Seco de Borriol mayu

## Waki
### Runakuna
2008 wata, Castellón de la Plana 228 348 runak.
### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun

* Lledó Pallan
* San Vicente Ferrer
* San Cristóbal
* San Blas
* San Pidru

## Raymikuna
* Hatun puquy killa: Carnavalkuna.
* Kuaresma: Fiestas de la Magdalena. 
* Inti raymi killa: San Pidru

## Llaqtapi paqarisqa
## Ñaña llaqtakuna
*  
Castellón, 27 ñiqin aymuray killapi 1987 watamanta, rances llaqtapas Châtellerault.

## Pukyumanta willaykuna
 
## Kaypipas qhaway
* Valencia

## Hawa t'inkikuna

* Web de Turismo de Castellón realizada por la Agencia Valenciana de Turismo
Cádiz

**Cádiz** llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Latin simipi: **Gades**, Arabya simipi: **قادس**' (*Qādis').

Qhipaq kaq [[arabya]] mama llaqtap uma llaqtansi karqan, [[1264]] watapis ispañulkunap [[rikunkista]] *(reconquista)* nisqapi atipasqan.

== Allpa saywachi ==
* Segura mayu
== Chiriqunuy ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
126 766 runak
=== Iñiy ===
==== Llaqtap amachana santun ====

* [[Rusaryu Pallan]]
* San Servando
* San Germán

== Karu puriy ==
=== Raymikuna ===
* [[Simana Santa]]
* [[Karnawal]]

== Yachaychiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna : 
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna: 
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna: 
* [[Yachay suntur]]kuna:
** Universidad de Cádiz : 18 199 alumnukuna (2005-2006) wan 1563 [[yachachiq]]kuna wan 680  administración wan serviciu [[pruphisyun]]alkuna. 4 [[campus]]: [[Campus de Cádiz]], [[Campus de Puerto Real]], [[Campus de Jerez]] wan [[Campus Bahía de Algeciras]].  Kamasqa wata [[30 ñiqin kantaray killapi]] [[1979]].

== Llaqtapi paqarisqa ==
== Ñaña llaqtakuna ==
*  *'Brest**, [[Ransiya]].
*  **Buenos Aires**, [[Arhintina]].
*  **Cartagena de Indias**, La Dorada, Santa Fé de Antioquía, Guaduas, Honda, Ambalema, San Sebastián de Mariquita wan [[Bogotá]], [[Kulumbya]].
*  **La Habana**, [[Kuba]].
*  **Mishiku llaqta**, Puebla, San Pedro Cholula wan Veracruz, [[Mishiku]].
*  **Ceuta**, Huelva, La Coruña, Móstoles, Santa Cruz de Tenerife, Las Palmas de Gran Canaria wan Torrevieja, [[Ispaña]].
*  **Tánger**, [[Morocco]].
*  **San Juan**, [[Burinkin]].
*  **Dajla**, [[Sahara Arabya Dimukrata Republika]].
*  **Montevideo''', Uruwayi.

## Kaypipas qhaway
## Pukyumanta willaykuna

## Hawa t'inkikuna

* Guía de Enlaces sobre Cádiz en Internet
* Cádiz - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía (SIMA)
* Fotos de Cádiz
Burgos

**Burgos** llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. 
## Wiñay kawsay
931 wata, Fernán González logró reunir el gobierno de los condados de Burgos, Lara, Lantarón, Cerezo y Álava, dejando a Burgos como capital del condado de Castilla.

1038 wata Fernando I Lyun riy, forma Kastilla riynu, Burgos kapital.
## Allpa saywachi
*  Arlanzón mayu
## Waki
### Runakuna
178 966 runak
### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun
* Hatun Marya Pallan
* San Lesmes

## Yachay tarpuy
## Karu puriy
### Raymikuna

* 17 ñiqin qhulla puquy killapi, San Antón 
* 30 ñiqin qhulla puquy killapi, San Lesmes
* Aymuray, **Yurac Pallan rumerya**
* **Curpillos**,  viernes siguiente al Corpus Christi. También es conocida como *El día del Parral*
* 29 ñiqin inti raymi killapi, San Pidru wan San Pawlu 

## Yachachiy
* Wawa wasikuna : 
* Huch'uy yachay wasikuna: 
* Chawpi yachay wasikuna: 
* Yachay sunturkuna:
** Universidad de Burgos.
1994 watamanta, 9 000 alumnukuna
** Universidad Internacional de Castilla y León
** Instituto Castellano y Leonés de la Lengua

## Llaqtapi paqarisqa
## Ñaña llaqtakuna
*  **[[Loudun]]**, Ransiya.
*  **[[Pessac]]**, Ransiya.
*  **[[Brugue]]**, Bilhika.
*  **[[San Juan de los Lagos]]**, Mishiku.
*  **[[Valencia]]**, Ispaña.
*  **[[Settat]]**, Morocco.
*  **[[Vicenza]]**, Italya.

## Kaypipas qhaway
## Pukyumanta willaykuna

## Hawa t'inkikuna

* Ayuntamiento de Burgos
* Patronato de turismo de Burgos
Arganzuela distritu

**Arganzuela distritu**; (kastilla simipi: *distrito de Arganzuela*, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
Imperial (21), Las Acacias (22), La Chopera (23), Legazpi (24), Las Delicias (25), Palos de Moguer (26) wan Atocha (27).
## Waki
### Runakuna

### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun

## Wiñay kawsay

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
* Wawa wasikuna : 
* Huch'uy yachay wasikuna: 
* Chawpi yachay wasikuna:

* Yachay sunturkuna: 

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna

* Tarpuy killa

## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
Carabanchel distritu

**Carabanchel distritu**; (kastilla simipi: *distrito de Carabanchel*, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
28019 (Comillas,Opañel,San Isidro)), 28047 (Vista Alegre)), 28044(Carabanchel Alto)), 28025(Puerta Bonita, Abrantes)).
## Waki
### Runakuna
253 678 runa

### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun
* San Isidro
## Wiñay kawsay

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
*Wawa wasikuna : 
*Huch'uy yachay wasikuna: 
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna:

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna

* Aymuray killa:
** 15 San Isidro.
* Inti raymi killa:
** 9 - 13 San Antonio de Padua.
** 9 - 13 Pan Bendito.
** 25 - 30 San Pedro.
* Anta situwa killa:
** 4 - 7 Santa Bárbara.
** 16 - 19 Barrio del progreso.
** 11 - 23 San Sebastián.
** 18 - 21 Carmen Pallan.
* Tarpuy killa
** 9 - 12 Fátima Pallan.
** 27 San Vicente de Paúl.
** 24 - 28 Apóstol Santiago (el Mayor).
* Kantaray killa
** 26 Tarpuy killa - 2 Kantaray killa, San Miguel Arcángel.

## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna

## Kaypipas qhaway
* Rosendo Mercado.
## Hawa t'inkikuna

* MuniMadrid
* Casa del barrio Carabanchel
* Carabanchel Alto
* Palacio Vistalegre
Elche

**Elche** llaqtaqa (valencia simipi: Elx) Ispañapi huk hatun llaqtam, Valencia suyupi.

## Wiñay kawsay
Ibero nisqa runakunas 5 ñiqin pachakwata kñ *Helike* nisqa llaqtata kamarirqan. Qhipaqtataq romanukunas kikncharqan. 8 ñiqin pachakwatapi arabya mama llaqtaman kapurirqan, 1244 watapis Aragun qhapaq suyup awqankunap hap'isqan karqan.

## Allpa saywachi
* Vinalopó mayu
## Waki
### Runakuna
2008 wata,  Elche 228 348 runak.
### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun
* Asunción Pallan
* Rocío Pallan

## Karu puriy

### [[Misterio de Elche]]
* 14-wan 15 ñiqin chakra yapuy killapi: *Misteri d'Elx o la Festa*

### El Palmeral

Palmeral de Elche es una gran extensión de palmeras datileras.
### Raymikuna

* 3 ñiqin hatun puquy killapi: Procesión en honor a San Agatángelo, patrón de Elche, nacido en la antigua Illici en el siglo IV&nbsp;d.&nbsp;C.
* Semana Santa Ilicitana
**  Procesión del Domingo de Ramos. Fiesta de Interés turístico Internacional.
**  Domingo de Resurrección, Procesión de Gloria, *de las Aleluyas*.
* Romería de la Virgen del Rocío
** Procesión y fiesta que organiza la Casa de Andalucía de Elche, celebrada la última semana de mayo o la 1ª de junio, en honor a su patrona. En la fiesta se ponen de manifiesto los cantes andaluces y bailes a la Virgen.
* 17 ñiqin aymuray killapi: San Pascual Bailón 
* 6 - 15  Inti raymi killa: Feria de Abril 
* 4 ñiqin chakra yapuy killapi: Aniversario del descubrimiento de la Dama de Elche.
* 10 - 15 Chakra yapuy killa: Chakra yapuy killa raymikuna, Patrona  Virgen de la Asunción.
**  8 al 12 de agosto: Moros y Cristianos. Mercadillo Griego en la Rotonda del Parque Municipal por parte de Pobladores de Elche *(asociación histórico-Artística)*
**  13 ñiqin chakra yapuy killapi: Nit de l'Albà.
**  14 ñiqin chakra yapuy killapi: Nit de la Roà.
**  14 y 15 ñiqin chakra yapuy killapi: Misterio de Elche, Fiesta de Interés Turístico Internacional, **[[Obras Maestras del Patrimonio Oral e Intangible de la Humanidad|Obra Maestra del Patrimonio Oral e Inmaterial de la Humanidad]]**.
* 24 ñiqin kantaray killapi: Romería San Crispín, patrón del gremio de los zapateros.
* 28 ñiqin qhapaq raymi killapi: Fiesta de la Venida de la Virgen de la Asunción, hatun llaqta patruna.
 
## Llaqtapi paqarisqa
## Ñaña llaqtakuna
*   **[[Jaca]]**, (Huesca) Ispaña, 1983.
*  **[[Toulouse]]**, Ransiya, 1981.
* **[[Orán (Argelia)|Orán]]**, Algeria, 1939.
## Pukyumanta willaykuna
  
## Kaypipas qhaway
## Hawa t'inkikuna

* Tour virtual 360º por la ciudad de Elche
* Ayuntamiento de Elche
* Índice estadístico municipal de Elche. Unidad de Documentación de la Diputación de Alicante
* Web municipal de información socioeconómica ilicitana
* Fotos de Elche
Murcia

**Murcia** icha **Murusiya** llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam, Murcia suyup uma llaqtanmi.

Qhipaq kaq arabya mama llaqtap uma llaqtansi karqan, 1492 watapis ispañulkunap rikunkista *(reconquista)* nisqapi atipasqan.

## Wiñay kawsay
Madina Murcia (825 watapi)  emir de Al-Ándalus Abderramán II. 
## Allpa saywachi
* Segura mayu

## Waki
### Runakuna
436 870 runa
### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun

* Fuensanta Pallan 
## Pulitika Rakiy
* 8 distritu
* 54 pedanía:

* Barriokuna:

## Karu puriy
### Raymikuna
* Simana Santa
* Ch'iraw mit'a raymikuna
* Tarpuy killa Feria (Huk qhatu)

## Yachaychiy
* Wawa wasikuna : 
* Huch'uy yachay wasikuna: 
* Chawpi yachay wasikuna: 
* Yachay sunturkuna:
** Universidad de Murcia (UMU) 
** Universidad Católica San Antonio de Murcia (UCAM)

## Llaqtapi paqarisqa
## Ñaña llaqtakuna
*  **[[Grasse]]**, Ransiya.
*  **[[Irapuato]]**, Mishiku.
*  **[[Lecce]]**, Italya.
*  **[[Łódź]]**, Pulunya.
*  **[[Miami (Florida)|Miami]]**, Hukllachasqa Amirika Suyukuna.
*  **[[Murcia (Philipinakuna)|Murcia]]**, Philipinakuna.

## Kaypipas qhaway
## Hawa t'inkikuna

* Murcia.es: web oficial del Ayuntamiento de Murcia
* Agencia Local de la Energía del Ayto. de Murcia.
* El municipio de Murcia en ''Región de Murcia Digital'': historia, patrimonio, fiestas, naturaleza, ...
* La ciudad de Murcia en ''murciaturistica.es'', portal turístico de la Región de Murcia
Centro distritu

**Centro thisritu** icha **Centro marka Matrit**; (kastilla simimanta: *distrito Centro de Madrid*), nisqaqa huk distritum Madridpi, Matrit suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
6 wasi kit'i: Palacio (11), Embajadores (12), Cortes (13), Justicia (14), Universidad (15), Sol (16).

## Waki
### Tiyaqkuna
149,718 centruq distritu tiyaq

### Iñiy
* Kathuliku inlisya
#### Llaqtap amachana santun
* San Isidro
## Wiñay kawsay

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
* Wawa wasikuna : 
* Huch'uy yachay wasikuna: 
* Chawpi yachay wasikuna:
* Yachay sunturkuna:

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna

* Qhulla puquy killa:
** 17 San Antón
* Hatun puquy killa:
** 3 San Blas
* Aymuray killa:
** 2 Aymuray killa
** 15 San Isidro.
** 2º domingo de mayo – Los Mayos.
* Chakra yapuy killa
** 6, 7 wan 8 San Cayetano (de Thiene).
** 9, 10 wan 11 San Lorenzo.
** 12, 13, 14 wan 15 Paloma Pallan.

## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna

## Kaypipas qhaway
*
## Hawa t'inkikuna

* Página web del Ayuntamiento de Madrid, Distrito centro
Chamartín distritu

**Chamartín distritu**; (kastilla simipi: *distrito de Chamartín*, Chamartín de la Rosa, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
6 barriukuna: El Viso (51), Prosperidad (52), Ciudad Jardín (53), Hispanoamérica (54), Nueva España (55)  wan Castilla (56).
## Waki
### Runakuna
142 626 runa

### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun

## Wiñay kawsay
5 Inti raymi killa 1948.

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
*Wawa wasikuna : 
*Huch'uy yachay wasikuna: 
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna:

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna

## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna

## Kaypipas qhaway
* Madrid.
## Hawa t'inkikuna

*Distrito de Chamartín de la Rosa
San Blas distritu

**San Blas distritu**; (kastilla simipi: *distrito de San Blas*, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
8 barriukuna:
* Simancas (201)
* Hellín (202)
* Amposta (203)
* Arcos (204)
* Rosas (205)
* Rejas (206)
* Canillejas (207)
* Salvador (208).
## Waki
### Runakuna
157 367 runa

### Iñiy
Kathuliku inlisya.
#### Llaqtap amachana santun

## Wiñay kawsay
1949.

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
*Wawa wasikuna : 
*Huch'uy yachay wasikuna: 
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna: 

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna

## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna
* Hugo Silva.
## Kaypipas qhaway
* Madrid.

## Hawa t'inkikuna

* Munimadrid.es
*
Moncloa-Aravaca distritu

**Moncloa-Aravaca distritu**; (kastilla simipi: *distrito de Moncloa-Aravaca*, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
7 barriukuna: Casa de Campo (91), Argüelles (92), Ciudad Universitaria (93), Valdezarza (94), Valdemarín (95), El Plantío (96) wan Aravaca (97)..
## Waki
### Runakuna
116 531 runa

### Iñiy
* Kathuliku inlisya
#### Llaqtap amachana santun
* San Antonio
## Wiñay kawsay
28 Kantaray killa 1949 fue anexionado al de Madrid por Decreto.

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
*Wawa wasikuna : 
*Huch'uy yachay wasikuna: 
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna: 

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna
* 13 Inti raymi killa: San Antonio de la Florida.
## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna
*  Isaac Albéniz
## Kaypipas qhaway
* Madrid.
* Palacio de la Moncloa
* Ciudad Universitaria de Madrid
*Montero Alonso, José; Azorín García, Francisco; Montero Padilla, José, Diccionario de Madrid. Madrid: Rubiños, 1997.
## Hawa t'inkikuna

*  Munimadrid.es
* Eldistritu.es
* Distritos de Madrid
Vicálvaro distritu

**Vicálvaro distritu**; (kastilla simipi: *distrito de Vicálvaro*, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
2 barriukuna:
* Casco Histórico de Vicálvaro (19.1)
* Ambroz (19.2).
## Waki
### Runakuna
66 439  runa

### Iñiy
Kathuliku inlisya.
#### Llaqtap amachana santun
* Santa Maria de la Antigua
## Wiñay kawsay
28 Pawqar waray killa 1987.

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
*Wawa wasikuna : 
*Huch'uy yachay wasikuna: 
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna:  Universidad Rey Juan Carlos

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna
* 24 Inti raymi killa: San Juan
* 15 Chakra yapuy killa: Santa Maria de la Antigua
## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna

## Kaypipas qhaway
* Madrid.

## Hawa t'inkikuna

*Historia de Vicálvaro
*Ortofoto de Vicálvaro y mapas del distrito y sus barrios, mostrando a su vez las secciones censales
*Universidad Rey Juan Carlos - Facultad de Ciencias Jurídicas y Sociales
*Vikalvarrada.com Sitio web oficial del festival de música "La Vikalvarrada"
*Vicálvaro en Castilla Web que reivindica la autonomía de Vicálvaro desde el análisis social e histórico del pueblo.
*todoVicálvaro Web con toda la información necesaria para conocer Vicálvaro.
Villaverde distritu

**Villaverde distritu**; (kastilla simipi: *distrito de Villaverde*, nisqaqa huk distritum Madridpi, Madrid suyupi, Ispaña mama llaqtapi.
## Allpa saywachi
* **[[Urqu]]kuna**: 
* **[[Mayu]]kuna**: 
* **[[Qucha]]kuna:**

## Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
5 barriukuna:
* Butarque
* Los Ángeles
* Los Rosales
* San Andrés
* San Cristóbal

## Waki
### Runakuna
126 802 runa

### Iñiy
Kathuliku inlisya.
#### Llaqtap amachana santun
* 
## Wiñay kawsay
31 ñiqin anta situwa killapi 1954

## Yachay tarpuy
## Yachaychiy
*Wawa wasikuna : 
*Huch'uy yachay wasikuna: 
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna:  Universidad Politécnica de Madrid - Campus Sur. 

## Musiku
### Karu puriy

## Raymikuna
* 24 Inti raymi killa: San Juan
* 16 Anta situwa killa: Carmen Pallan
* Tarpuy killa: Nuestra Señora de la Torre
## Apaykachana
## Distritupi paqarisqa runakuna

## Kaypipas qhaway
* Madrid.

## Hawa t'inkikuna

* Ortofoto de Villaverde y mapas del distrito y sus barrios, mostrando a su vez las secciones censales
* Noticias locales del periódico de Villaverde
* Villa romana descubierta por Fidel Fuidio en el distrito de Villaverde de Madrid.http://www.distritovillaverde.net/archivos/historia/capitulo8.pdf http://www.distritovillaverde.net/archivos/historia/capitulo9.pdf
* Parque Lineal del Manzanares
Cartagena (Ispaña)

**Cartagena** llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam.

## Munisipyukuna
La Unión, Fuente Álamo de Murcia, Los Alcázares, San Javier, Torre Pacheco wan San Pedro del Pinatar.

## Waki
### Runakuna
### Iñiy
Kathuliku inlisya.
#### Llaqtap amachana santun
* San Ginés de la Jara
* Virgen de la Caridad
* Virgen del Rosell

## Karu puriy
### Raymikuna
* Simana Santa. 
* Tarpuy killa: Carthagineses y Romanos. Fiestas de Interés Turístico Nacional.
* Hatun puquy killa: Karnawal.
* Anta situwa killa: La Mar de Músicas. 
* Ayamarq'a killa: 
** Festival Internacional de Jazz. 
** Festival de Cine de Cartagena *Festival de Cine Naval y del Mar*.
## Yachachiy
* Wawa wasikuna : 
* Huch'uy yachay wasikuna: 
* Chawpi yachay wasikuna: 
* Yachay sunturkuna:

## Llaqtapi paqarisqa
* *[[Asdrúbal el Bello|Asdrúbal]]*, 270&nbsp;a.&nbsp;C.-221&nbsp;a.&nbsp;C. Cartagenamanta wamink'a, refundo Qart Hadasht (Cartagena) sobre la ya existente Mastia en 227&nbsp;a.&nbsp;C.
* *[[Aníbal]]*, 247&nbsp;a.&nbsp;C. – 183&nbsp;a.&nbsp;C. Cartagenamantamink'a.
* San Fulgencio, San Leandro, Santa Florentina wan, San Isidoro, 560-636. Hatun yaya, Dyusmanta yachachiq, compilador wan santu ispañoromanu visigoda. Cartagenapas Tawa Santukuna sutipaq. 
* Liciniano de Cartagena, 554-602. hatun yaya.
* Hazim al-Qartayanni (حازم القرطاجني) (1284-1211), harawi qillqaq.
* Sebastián Raval, 1550-1604. takichaq 
* Antonio de Escaño y García de Cáceres, 1750-1814. awqaq suyupi
* Isaac Peral, 1851-1895. allwiya kamayuq.
* Carmen Conde, 1907-1996. qillqaq.
* Arturo Pérez-Reverte, 1951-. qillqaq.

## Ñaña llaqtakuna
*  Cartagena de Indias (Kulumbya)

## Kaypipas qhaway
* Murcia

## Hawa t'inkikuna

* CTpedia
* Ayuntamiento de Cartagena´
* Autoridad Portuaria de Cartagena
* Guia portal de cartagena.
* Bandera de Cartagena y su historia
* Proyecto Aníbal
* Festival La Mar de Músicas de Cartagena
* Semana Santa de Cartagena
* Fiestas de Cartagineses y Romanos
* Cartagena Puerto de Culturas, consorcio turístico
* Fortalezas de Cartagena
* Cartagena Comercio, portal sobre la ciudad de Cartagena
* Página en defensa de la provincialidad de Cartagena
* CTpedia
* Cerámica de Cartagena
* Cristal y vidrio de Cartagena
Zaragoza

**Saraqusa, Saraqutsa** icha **Zaragoza** llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. 
## Wiñay kawsay
Kamasqa 24 a C wata
## Allpa saywachi
* Huerva mayu
* Gállego mayu
* Ebro mayu

## Waki
### Runakuna
674 317 runak
### Iñiy
#### Llaqtap amachana santun

* Pilar Pallan
* San Valero de Zaragoza
* San Jorge
 
## Pulitika rakiy

12 distritukuna:
* Distritu 1: Casco Antiguo: San Pablo, El Gancho, La Magdalena, San Miguel, Tenerías, San Agustín.
* Distritu 2: Centro
* Distritu 3: Delicias: La Bombarda, La Bozada, Delicias, Monsalud, Parque Roma.
* Distritu 4: Universidad: Romareda, Ciudad Jardín, Casablanca, Rosales del Canal, Montecanal, Valdespartera y Arcosur.
* Distritu 5: San José: San José.
* Distritu 6: Las Fuentes: La Cartuja, Las Fuentes.
* Distritu 7: La Almozara: La Almozara, Puerta Sancho.
* Distritu 8: Oliver-Valdefierro: Valdefierro, Miralbueno, Oliver.
* Distritu 9: Torrero-La Paz: Torrero, La Paz, Torrecilla de Valmadrid.
* Distritu 10: Margen Izquierda: ACTUR-Rey Fernando, Parque Goya, Arrabal, Barrio de Jesús, Vadorrey, Cogullada, Picarral, La Jota.  
* Distritu 11: Barrios Rurales Norte: Juslibol, Movera, Santa Isabel, Montañana, Peñaflor, San Juan de Mozarrifar, San Gregorio, Urbanización El Zorongo
* Distritu 12: Barrios Rurales Oeste: Alfocea, Casetas, Garrapinillos, Monzalbarba, Venta del Olivar, Villarrapa.

## Karu puriy
### Raymikuna

* 29 ñiqin qhulla puquy killapi, San Valero de Zaragoza
* 5 ñiqin pawqar waray killapi,**Cincomarzada** 
* Simana Santa
* 23 ñiqin ayriway killapi, Jorge
* 24 ñiqin inti raymi killapi, San Juan 
* 12 ñiqin kantaray killapi, **Pilar Pallan**

## Yachachiy
* Wawa wasikuna : 
* Huch'uy yachay wasikuna: 
* Chawpi yachay wasikuna: 
* Yachay sunturkuna:
** Universidad de Zaragoza. 1542  watamanta, 2 campuskuna
 
## Llaqtapi paqarisqa
## Ñaña llaqtakuna

*  Atizapán, Mishiku
*  Belén, Autoridad Nacional Palestina
*  Biarritz, Ransiya
*  Coímbra, Purtugal
*  Córdoba, Arhintina
* , Dalian, Chunwa
*  La Paz, Buliwya
*  La Plata, Arhintina
*  León, Nikarawa
*  Mdina, Malta
*  Móstoles, Ispaña
*  Pau, Ransiya
*  Ponce, Burinkin
*  San José de Cúcuta, Kulumbya
*  Skopie, Chinchay Masitunya
*  Tijuana, Mishiku
* , Yulin, Chunwa
*  Zamboanga, Philipinakuna
*  Zaragoza, Watimala


## Pukyumanta willaykuna

## Hawa t'inkikuna

* Ayuntamiento de Zaragoza
* Zaragoza Global
* Marca Zaragoza
* Expo Zaragoza 2008
* Informacion General de la Ciudad
* Portal Regional Ciudad de Zaragoza
* https://web.archive.org/web/20130714000428/http://www.anuarieco.lacaixa.comunicacions.com/java/X
Niamey

**Niamey**, llaqtaqa Niqir mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Allpa saywachi
* Niqir mayu

## Wiñay kawsay
Kamasqa wata: S XVIII
## Pulitika Rakiy
* 5 comuna
* 44 distritu
* 99 quarter
## Waki
### Iñiy
* Muslim

## Yachachiy
* Yachay sunturkuna: University Abdou Moumouni

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna

* Callejero de Luanda y mapas de Angola
* Directorio de enlaces de Angola
* Ciudad de Luanda (en portugués)
Abuja

**Abuja**,(Kastilla simipi: Abuya) llaqtaqa Niqirya mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Allpa saywachi
* Niqir mayu

## Wiñay kawsay
Kamasqa wata: 1980s wan Niqiryia uma llaqta 12 Qhapaq raymi killa 1991.

## Pulitika Rakiy
* Fase 1, 5 distritu: Central, Garki, Wuse, Maitama wan Asokoro. 
* Fase 2, 5 distritu: Kado, Durumi, Gudu, Utako wan Jabi. 
* Fase 3, 4 distritu: Mabuchi, Katampe, Wuye wan Gwarimpa.
## Waki
### Iñiy
* Muslim

## Ñaña llaqtakuna
*  Brasilia, Brasil.
*  Detroit, Hukllachasqa Amirika Suyukuna

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna

 
* www.fct.gov.ng Página Oficial del Gobierno del Territorio Capital Federal y la ciudad de Abuya (inlish simipi)
* Abuya rikchakuna
Ronald Golias

**José Ronald Golias** (*  paqarisqa São Carlos llaqtapi -  wañusqa São Paulo llaqtapi) huk Brasil aranway pukllaq.

Tayta: Arlindo Golias; Warmi: Lúcia Melo Machado.

## Pilikulakuna
* 1969 - Golias Contra o Homem das Bolinhas (de Victor Lima)
* 1968 - Agnaldo, Perigo à Vista (de Reynaldo Paes de Barros)
* 1967 - Marido Barra-Limpa
* 1963 - O Homem Que Roubou a Copa do Mundo (de Victor Lima)
* 1962 - Os Cosmonautas (de Victor Lima)
* 1961 - O Dono da Bola (de J.B. Tanko)
* 1961 - Os Três Cangaceiros (de Victor Lima)
* 1960 - Tudo Legal (de Victor Lima)
* 1958 - Vou Te Contá (de Alfredo Palácios)
* 1957 - Um Marido Barra-Limpa (de Renato Grechi)

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
* IMDb.com
Nairobi

**Nairobi** *(Nairuwi)* llaqtaqa Kinya mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Allpa saywachi
* Nairobi mayu

## Wiñay kawsay
Kamasqa wata: 1899 wan Kenyia uma llaqta 1905.

## Pulitika Rakiy
8 rakiy: Central, Dagoretti, Embakasi, Kasarani, Kibera, Makadara, Pumwani wan Westlands.
## Waki
### Iñiy
* Muslim

## Yachachiy
* Yachay sunturkuna: 
** Universidad de Nairobi, kamasqa 1956 wata, 22 000 istudiantikuna.
** Universidad Kenyatta, kamasqa 1985 wata.
** Universidad Strathmore, kamasqa 1966 wata.
** Universidad Internacional de los Estados Unidos - Nairobi, kamasqa 1969 wata.
** Universidad kristianu Daystar.
** Universidad nazarena Aphrikapi. 

## Llaqtapi paqarisqa runakuna
* Roger Whittaker, takiq
## Ñaña llaqtakuna
*  Colonia Tovar, Winisuyla.
*  Denver, Hukllachasqa Amirika Suyukuna
## Kaypipas qhaway
* Kibera
* Mombasa

## Hawa t'inkikuna

 
* Nairobi.com
* Nairobians.com
* The City Council of Nairobi (official website)
* National Geographic Feature about Nairobi
* FallingRain Map - elevation = 1738 m (Red dots are railways)
Kampala

**Kampala** llaqtaqa Uganda mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Allpa saywachi
* Kampala mayu

## Wiñay kawsay
Kamasqa wata: 1890, Ugandapi uma llaqta 1962 watamanta.

## Pulitika Rakiy
5 rakiy: Nakawa, Kawempe, Rubaga, Central wan Makindye.
## Waki
### Iñiy
* Muslim

## Yachachiy
* Yachay sunturkuna: 
** Makerere University

## Llaqtapi paqarisqa runakuna
* Shekhar Mehta,, pilutu

## Kaypipas qhaway
* Entebbe

## Hawa t'inkikuna

 
* Información de Kampala por McGill University (inlish simipi)
* Kampala Online (inlish simipi)
* Mapa de la ciudad (inlish simipi)
* Información sobre la ciudad (inglish simipi)
* Vídeos de Kampala
Almería

**Almería** llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam, Andalusiya suyupi.

## Wiñay kawsay
955 wata dC por Abderramán III

## Waki
### Runakuna
### Iñiy
Kathuliku inlisya.
#### Llaqtap amachana santun
* San Indalecio
* Virgen del Mar

### Raymikuna

* Hatun puquy killa: Karnawal.
* Simana Santa. 
* Aymuray killa: Crus
* 24 Inti raymi killa: San Juan
* Chakra yapuy killa: Virgen del Mar. 
* 26 Qhapaq raymi killa: Pendón P'unchaw. 
## Yachaychiy
* Wawa wasikuna : 
* Huch'uy yachay wasikuna: 
* Chawpi yachay wasikuna: 
* Yachay sunturkuna:

## Llaqtapi paqarisqa
## Ñaña llaqtakuna

## Kaypipas qhaway
* Murcia

## Hawa t'inkikuna

* Ayuntamiento de Almería
* Diputación Provincial de Almería
* Almería en el SIMA (Instituto de Estadística de Andalucía)
Tripoli

**Tripoli**, (Kastilla simipi: Trípoli , Arabya simipi: **طرابلس** , Arabya libyan simipi: **Ṭrābləs**, Grisya simipi: **Τρίπολις**) llaqtaqa Libya mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Wiñay kawsay
Kamasqa wata: S VII bC, Libyapi uma llaqta 1962 watamanta.

## Pulitika Rakiy
5 rakiy: Nakawa, Kawempe, Rubaga, Central wan Makindye.
## Waki
### Iñiy
* Muslim

## Yachachiy
* Yachay sunturkuna: 
** Universidad Al Fateh 
** Universidad Al Fateh de Ciencias Médicas: Medicina, Farmacia, Odontología y Enfermería.
** The Open University
** Universidad de Tripoli

## Rikchakuna

Rikcha:Tripoli_cityscape.jpg|Tripoli
Rikcha:Tripoli CBD.JPG|CBD, Tripoli
Rikcha:Tripoli by night.jpg|Tripoli by night

## Llaqtapi paqarisqa
* Shekhar Mehta,, pilutu
## Ñaña llaqtakuna
*  Arhil, Alhirya.
*  Beograd, Sirbya
*  Belo Horizonte, Brasil
*  Beirut, Libanu
*  Izmir, Turkiya
*  Madrid, Ispaña
## Kaypipas qhaway
* Nora Lafi, Une ville du Maghreb entre Ancien régime et réformes ottomanes. Genèse des institutions municipales à Tripoli de Barbarie (1795-1911), Paris, L'Harmattan, 2002, 305 p. http://www.amazon.fr/dp/274752616X
* London, Joshua E.''Victory in Tripoli: How America's War with the Barbary Pirates Established the U.S. Navy and Shaped a Nation''New Jersey: John Wiley & Sons, Inc., 2005. hey

## Hawa t'inkikuna

 
* Google Maps showing "greater" Tripoli, roughly bounded by Tajura on the east, Janzur on the west, Bin Ghashir on the south. (View at 1024x768 screen resolution or adjust the map to the described boundaries).
* [Dynamic map of Tripoli on Encarta online.](https://web.archive.org/web/20090502025753/http://encarta.msn.com/map_701517187/Tripoli_(city_Libya).html)
* Tripoli at goruma (German). Machine translation by Freetranslation.com.
* FallingRain Map - elevation = 6m