open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qin Shi Huang

**Qin Shi Huang** (chinu simipi: 秦始皇, pinyin: Qín Shǐhuáng, Wade-Giles: Ch'in Shih-huang), (* qhapaq raymi killapi 260 kñ watapi paqarisqa Handan llaqtapi -  210 kñ watapi wañusqa Shaqiu llaqtapi), Zheng sutiyuq runaqa. 

Qin panaqa Riy (247 kñ watamanta 221 kñ watakama) wan I Chunwa Hatun Qhapaq (221 kñ watamanta 210 kñ watakama)

Tayta: Zhuangxiang; Mama: Dowager Zhao.

Ñawpaq warmi: 

Churikuna: Fusu, Gao, Jianglü, Huhai (Qin Er Shi).

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Tonanitla

**Tonanitla** nisqaqa (nawa simipi: *Nextlālpan* - *to* "-yku", *-nantli-* "mamapi", *-tlan-* "mamapi", "uchpa mamayku") Mishiku mama munisipyupi Mishiku suyupi huk llaqtam.

## Hawa t'inkikuna
Naucalpan de Juárez

**Naucalpan** nisqaqa (nawa simipi: *Nauhcalpan* - *nahui* "tawa", *-calli-* "wasipi", *-pan-* "llaqta", "uchpa wasi") Mishiku mama munisipyupi Mishiku suyupi huk llaqtam.

## Hawa t'inkikuna
Qin Er Shi

**Qin Er Shi** (chinu simipi: 秦二世, pinyin: Qín Èr Shì), (* 229 kñ watapi paqarisqa - llaqtapi - kantaray killapi 207 kñ watapi wañusqa Julu llaqtapi), Huhai sutiyuq runaqa. 

229 a.C. - octubre de 207 a.C.), literalmente Segundo emperador de la dinastía Qin y cuyo nombre de pila era Huhai, fue emperador de China desde 210 a.C. hasta 207 a.C.
Qin panaqa 210 kñ watamanta 207 kñ watakama II Chunwa Hatun Qhapaq.

Tayta: Qin Shi Huang; Mama: .

Ñawpaq warmi: 

Churikuna: .

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Zhū Yuánzhāng

**Zhu Yuanzhang** Hongwu Qhapaq o Hung-wu (chinu simipi: 洪武大帝，pinyin: Hóngwǔdì), (* 21 ñiqin kantaray killapi 1328 watapi paqarisqa Zhongli (Fengyang) llaqtapi -  wañusqa Shaqiu llaqtapi), Zheng sutiyuq runaqa. 

manta kama Ming Chunwa Hatun Qhapaq.

Tayta: Zhu Shizhen 朱世珍, (Zhu Wusi 朱五四) (1283–1344); Mama:  Chen Erniang, 

Ñawpaq warmi: Xiao Gi Gao

Churikuna: 
## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Louis Riel

**Louis Riel**, sutiyuq runaqa ( paqarisqa Manitoba llaqtapi -  wañusqa Regina llaqtapi), huk Kanada mamallaqta  ankallis karqan.

Tayta: Louis Riel; Mama: Julie Lagimodière.
Warmi:  Churinkuna: 

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kanada)

## Hawa t'inkikuna
Li Shimin

**Li Shimin** (chinu simipi: 李世民), (* 23 ñiqin qhulla puquy killapi 599 watapi paqarisqa Wugong llaqtapi -   wañusqa Shaanxi pruwinsyapi). 

Tang panaqa  626 watamanta 649 watakama Chunwa Hatun Qhapaq

Tayta: Li Yuan; Mama: Dou.

Ñawpaq warmi: Zhangsun

Churikuna: Li Chengqian, Li Ke, Li Tai, Li Zhen, Li Zhi, Xiangcheng ñusta, Li Lize,  Bailing ñusta, Linchuan ñusta, Li Jing, Li Shu,  Chengyang ñusta, Gaoyang ñusta, Li Mingda, Changshang ñusta,  Xincheng ñusta.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Li Longji

**Li Longji** (chinu simipi: 李隆基, pinyin: Li Lung-chi), Xuanzong (Hsüan-tsung) Hatun Qhapaq  (* 8 ñiqin tarpuy killapi 685 watapi paqarisqa Luoyang llaqtapi -   wañusqa Xi'anpi). 

Tang panaqa  712 watamanta 756 watakama Chunwa Hatun Qhapaq

Tayta: Lǐ Dàn; Mama: Dou.

Ñawpaq warmi: Wang Qhapaq warmi, Zhenshun Qhapaq warmi, Yuanxian Qhapaq warmi

Churinkuna: Li Cong, Li Ying, Li Heng, Li Yan, Li Yao, Li Wan, Li Ju, Li Yi, Li Sui, Li Jiao, Li Min, Li Lin, Li Mao, Li Bin, Li Qi, Li Huan, Li Huang, Li Ci, Li Gui, Li Gong, Li Tian, Li Xuan, Li Jing.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Liu Che

**Liu Che** (chinu simipi: 劉 徹), Wu Hatun Qhapaq  (*  paqarisqa -  wañusqa). 

Han panaqa  141 watamanta 87 watakama Chunwa Hatun Qhapaq

Tayta: Liu Qi; Mama: Wang Zhi.

Ñawpaq warmi: Chen Jiao Qhapaq warmi, Wei Zifu Qhapaq warmi.

Churinkuna: Wei ñusta (衛長公主), Yangshi (陽石公主), Zhuyi (諸邑公主), Liu Ju (戾太子劉據), Liu Bo (昌邑哀王劉髆), Liu Hong (齊懷王劉閎), Liu Dan (燕刺王劉旦), Liu Xu (廣陵厲王劉胥), Liu Fuling (昭帝劉弗陵).

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Aixin-Jueluo Xuanye

**Aixin-Jueluo Xuanye** (chinu simipi: 愛新覺羅玄燁, Manchu: Aisin Gioro hala i Hiowan Yei), Kangxi Hatun Qhapaq  (*  watapi paqarisqa Pikkin llaqtapi -   wañusqa Pikkin llaqtapi). 

Qing panaqa  1661 watamanta 1722 watakama Chunwa Hatun Qhapaq

Tayta: Aixin-Jueluo Fulin; Mama: Xiaokangzhang Qhapaq warmi.

Ñawpaq warmi: Xiaochengren Qhapaq warmi, Xiaozhaoren Qhapaq warmi, Xiaoyiren Qhapaq warmi, Xiaogongren warmi

Churinkuna: Yinzhi, Rongxian, Yinreng, Yinzhi, Yinzhen,  Kejing, Yinqi, Yinyou, Yinsi, Yintang, Yin'e, Yintao, Yinxiang, Yinti,  Yinwu, Yinlu, Yinli, Yinyi, Yinxi, Yinhu, Yinqi, Yinmi.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Hong Tianguifu

**Hong Tianguifu** (chinu simipi: 洪天貴福), Taiping Hatun Qhapaq  (*  paqarisqa Guangdong llaqtapi -  wañusqa Nanchang llaqtapi). 

Hakka panaqa  1864 wata Chunwa Qhapaq

Tayta: Hong Xiuquan; Mama: Lai Lianying.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Hong Xiuquan

**Hong Xiuquan** (chinu simipi: 洪秀全), Wu Hatun Qhapaq  (*  paqarisqa Fuyuanshui,Guangdong llaqtapi -  wañusqa Namkin llaqtapi). 

Hakka panaqa 1851 watamanta 1864 watakama Chunwa Qhapaq

Tayta: Hong Jingyang; Mama: Wang warmi.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Aixin-Jueluo Yinzhen

**Aixin-Jueluo Yinzhen** (chinu simipi: 愛新覺羅胤禛, Manchu: Aisin Gioro hala i In Jen), Yongzheng Hatun Qhapaq  (*  watapi paqarisqa Pikkin llaqtapi -   wañusqa Tailing llaqtapi). 

Qing panaqa  1722 watamanta 1735 watakama Chunwa Hatun Qhapaq

Tayta: Aixin-Jueluo Xuanye; Mama: Xiaogongren Qhapaq warmi.

Ñawpaq warmi: Xiaojiangxian Qhapaq warmi, Xiaosheng Qhapaq warmi Qi warmi

Churinkuna: Honghui, Hongyun, Hongshi, Hongli, Hongzhou, Hongpan,  Fuhe, Fuhui, Fupei, Hongyan.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Aixin-Jueluo Hongli

**Aixin-Jueluo Hongli** (chinu simipi:愛新覺羅弘曆, Manchu: Aisin Gioro hala i Hung Li), Qianglong Hatun Qhapaq  (*  watapi paqarisqa Pikkin llaqtapi -   wañusqa Pikkin llaqtapi). 

Qing panaqa 1735 watamanta 1799 watakama Chunwa Hatun Qhapaq

Tayta: Aixin-Jueluo Yinzhen; Mama: Xiaoshengxian Qhapaq warmi.

Ñawpaq warmi: Xiaxianchun Ulanara Qhapaq warmi, Xiaoyichun Qhapaq warmi, Huixian warmi, Chunhui warmi, Qinggong warmi, Jiwen warmi, Shujia warmi.

Churinkuna: Yonghuang, Yonglian, Kurun Hejing ñusta, Yongzhang, Yongcheng, Yongqi, Yongrong, Heshuo Hejia ñusta, Yongcong, Yongxuan, Yongxing, Yongqi, Yongjing, Kurun Hejing ñusta, Yonglu, Heshuo Heke ñusta, Yongyan, Yonglin, Kurun Hexiao ñusta.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Aixin-Jueluo Fulin

**Aixin-Jueluo Fulin** (chinu simipi: 愛新覺羅福臨, Manchu: Aisin Gioro hala i Fulin), Shunzhi Hatun Qhapaq  (*  paqarisqa Shengjing llaqtapi -  wañusqa Pikkin llaqtapi). 

Qing panaqa  1644 watamanta 1661 watakama Chunwa Hatun Qhapaq

Tayta: Aixin-Jueluo Huang Taiji; Mama: Xiaozhuang Qhapaq warmi.

Ñawpaq warmi: Xiaohuizhang Qhapaq warmi, Xiaokangzhang Qhapaq warmi, Xiaoxian Qhapaq warmi

Churinkuna: Niuniu, Fuquan, Xuanye, Rong, Changning, Jishou, Longxi, Yonggan.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Chunwa)

## Hawa t'inkikuna
Pierre Mauroy

**Pierre Mauroy**  sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Cartignies llaqtapi - †  wañusqa Paris llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtapas pulitiku karqan. 

1981 watamanta 1984 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Uma kamayuqnin karqan.

Tayta: Mama: 

Ñawpaq warmi: Gilberte Mauroy

Churinkuna: .

Yachaywasi: 

## Qillqaqkuna
Kastilla simipi:

Inlish simipi:
*

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Ransiya)

 
## Hawa t'inkikuna

* (Ransiya simipi):
**

* (Inlish simipi):
**
Russell Crowe

**Russell Ira Crowe** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Wellington llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq. Oskar Suñaytas chaskirqan.

## Suñaykuna
* Oskar 2000: Gladiatur.

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
Olivia de Havilland

**Olivia Mary de Havilland**  sutiyuq warmiqa ( paqarisqa Tokyo llaqtapi -  wañusqa Paris llaqtapi), huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranwaypi, kuyu walltaypi pukllaqmi karqan, Oskar Suñaytas chaskirqan.

Taytan: Walter de Havilland, Maman: Lillian Fontaine.Qusan: Marcus Goodrich (1946-1953), Pierre Galante (1955-1979).Churinkuna: Benjamin.

## Suñaykuna
* Oskar 1947: To each his own.
* Oskar 1950: Heiress.

## Kaypipas qhaway ==\
* Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna
Joan Crawford

**Joan Crawford** icha **Lucille Fay Le Sueur** (chiqap) sutiyuq warmiqa (* 23 ñiqin pawqar waray killapi 1904 paqarisqa San Antonio llaqtapi, Texas suyupi - 10 ñiqin aymuray killapi 1977 wañusqa New York llaqtapi) aranwaypi, kuyu walltaypi Aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq. Oskar Suñaytas chaskirqan.

Qusan: Douglas Fairbanks Jr., Franchot Tone, Philip Terry, Alfred Nu Steele.Churinkuna: Christina wan Christopher.

## Suñaykuna
* Oskar 1945: Mildred Pierce.

## Hawa t'inkikuna
Kevin Costner

**Kevin Michael Costner** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lynwood llaqtapi - ) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq wan kuyu walltay pusaqmi. Oskar Suñaytas chaskirqan.

## Pilikulakuna

## Suñaykuna
* Oskar 1990: Dances with Wolves.

## Kaypipas qhaway
Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna
Enrique Lizalde

**Enrique Lizalde Chávez** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tepic llaqtapi  -  wañusqa Mishiku llaqtapi ) huk  mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan: Juan Lizalde; Maman: María Luisa Chávez García de la Cadena. 

### Aranway

### Ñawikaruy
* Mañana es para siempre (2009) — Juez
* Amor sin maquillaje (2007)
* Heridas de amor (2006) — Gonzalo San Llorente
* Entre el amor y el odio (2002) — Rogelio Valencia
* La intrusa (2001) — Rodrigo Junquera #1
* Cuento de navidad (1999) — Arsenio
* Camila (1998) — Armando Iturralde
* La usurpadora (1998) — Alessandro Farina
* Esmeralda (1997) — Rodolfo Peñarreal
* María la del barrio (1995) — Lic. Abelardo Armenteros
* Si Dios me quita la vida (1995) — Enrico De Marchi
* Corazón salvaje (1993) — Noel Mancera
* Triangulo (1992) — Salvador Granados
* Alcanzar una estrella (1990) — Mariano Casablanca
* Balada por un amor (1990) — Marcelo Portugal
* Dulce desafío (1988) — Santiago Sandoval
* Los años felices (1984) — Adrián
* Chispita (1983) — Alejandro de la Mora
* El árabe (1980) — Ahmed Ben Hassan
* Caminemos (1980) — Ricardo
* Mamá Campanita (1978) — Gerardo Rodea
* La venganza (1977) — Javier Narváez 
* Barata de primavera (1975) — Eduardo Lozano
* Cartas sin destino (1973) — Javier
* La tierra (1973) — Álvaro
* La maestra (1971)
* Cristo negro (1971)
* Llamado urgente (1969) — Rodolfo
* Los Caudillos (1968) — Lisandro Jiménez
* Leyendas de México (1968)
* Estafa de amor (1967)
* La tormenta (1967) — Gabriel Felipe Paredes
* Corazón salvaje (1966) — Juan del Diablo
* El derecho de nacer (1966) — Alberto Limonta
* Más fuerte que tu amor (1966)
* El Abismo (1965)
* Maximiliano y Carlota (1965) — General Mejía
* La Mentira (1965)
* La mujer dorada (1964) — Lucio
* Eugenia (1963)

### Kuyu walltay
* Más allá de la muerte (1986) — Javier
* Oficio de tinieblas (1980) — Oficial de Gobierno
* María de mi corazón (1979)
* Ángela Morante, crimen o suicidio (1977)
* El hombre y la bestia (1972)
* Satanás de todos los horrores (1972) 
* El monasterio de los buitres (1972)
* Las Vírgenes Locas (1970)
* Almohada para tres (1969)
* La buscona (1969)
* La mentira (1969) — Demetrio Santelmo
* La noche violenta (1969) 
* La maestra inolvidable (1968) — Luis Piñeiro 
* El oficio mas antiguo del mundo (1968)
* Sexo y crimen (1968) 
* Corona de lágrimas (1968)
* Rosario (1970) — Gabriel
* Las visitaciones del diablo (1967) — Lisardo
* Los años verdes (1966) 
* El escapulario (1966) — Pedro
* Estrategia matrimonial (1966) 
* Nosotros los jóvenes (1965) 
* Viento negro (1964) — Jorge Iglesias
* He matado a un hombre (1963) 
* Amor de adolescente (1963)

### Kuyu walltay pusaq
* Si Dios me quita la vida (1995) (segunda parte, en locación)
* Amalia Batista (1983) (segunda parte)

## Suñaykuna
### [[TVyNovelas (Mishiku) Suñay|TVyNovelas Suñay]]

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay
* Eduardo Lizalde
* Oscar Chávez

## Hawa t'inkikuna

* Enrique Lizalde - IMDb (Kastilla simipi)]
Luís de Camões

**Luís Vaz de Camões** (* 1524 watapi paqarisqa Lisboa llaqtapi -  wañusqa Lisboa llaqtap) Purtugal mama llaqtap, purtuyis simipi qillqaqsi karqan.

## Qillqasqankuna
* 1572- Os Lusíadas
### Rima
* 1595 - Amor é fogo que arde sem se ver
* 1595 - Verdes são os campos
* 1595 - Que me quereis, perpétuas saudades?
* 1595 - Sobolos rios que vão
* Irme quiero madre
 
### Aranwa
* 1587 - El-Rei Seleuco
* 1587 - Auto de Filodemo
* 1587 - Anfitriões
* 1587 - Indie Occcirente

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy



## Hawa t'inkikuna
Os Resentidos

**Os Resentidos** nisqaqa huk Ispaña llaqtayuq, *[[rock alternativo]]* & *[[pop rock]]* nisqa kusituymi (1984-1994).

## Diskukuna
* *Surfin' CCCP*, **EP** con Siniestro Total (Grabaciones Accidentales, 1984).
* *Vigo, capital Lisboa* (Grabaciones Accidentales [GASA], 1984).
* *Fai un Sol de Carallo* (Gasa, 1986).
* *Música Doméstica* (Gasa, 1987).
* *Fracaso Tropical* (Gasa, 1988).
* *Jei* (Gasa, 1990).
* *Delikatessen* (Gasa, 1992).
* *Xa Están Aquí* (Gasa, 1993).
* *Made in Galicia 84-94* (Gasa, 1994).

## Kaypipas qhaway
* Rock alternativo
* Pop rock

## Hawa t'inkikuna
Frank Capra

**Frank Capra** **Francesco Rosario Capra** sutiyuq runaqa, (18 ñiqin aymuray killapi 1897 watapi paqarisqa Bisacquino llaqtapi - 3 ñiqin tarpuy killapi 1991 watapi wañusqa La Quinta) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltay pusaq runam. Oskar Suñaytas chaskirqan.

Taytan: Salvatore; Maman: Rosaria Nicolosi
Warmikuna: Helen Howell (1923-1927), Lou Capra (1932-1984).

## Suñaykuna
### Oskar Suñay
* Mejor pilikula
** Oskar 1934: It Happened One Night.
** Oskar 1938: You Can't Take It with You
* Mejor kuyu walltay pusaq
** Oskar 1934: It Happened One Night
** Oskar 1936: Mr. Deeds Goes to Town
** Oskar 1938: You Can't Take It with You
 
### Quri Globo
* Mejor kuyu walltay pusaq
** Quri Globo 1947: It's a Wonderful Life
## Hawa t'inkikuna

* IMDb Frank Capra
José Maria Eça de Queirós

**José Maria Eça de Queirós** (*  watapi paqarisqa Póvo de Varczim llaqtapi -  wañusqa París llaqtap) Purtugal mama llaqtap, purtuyis simipi qillqaqsi karqan. 

Tayta: José Maria de Almeida Teixeira de Queirós, Mama: Carolina Augusta Pereira de Eça

## Qillqasqankuna
* *O mistério da estrada de Sintra* (1870) — *El misterio de la carretera de Cintra*
* *O Crime do Padre Amaro* (1875) — *[[El crimen del padre Amaro (novela)|El crimen del padre Amaro]]*
* *A tragédia da rua das flores* (1877-78) — *La tragedia de la calle de las Flores*
* *O Primo Basílio* (1878) — *[[El primo Basilio]]*
* *O Mandarim* (1880). Tr.: *[[El mandarín (novela)|El mandarín]]*
* *As minas de Salomão* (1885)
* *A relíquia* (1887) — *La reliquia*
* *Os Maias* (1888) — *[[Los Maia]]*
* *Uma campanha alegre* (1890-91)
* *O tesouro* (1893)
* *A Aia* (1894)
* *Adão e Eva no paraíso* (1897)
* *Correspondência de Fradique Mendes* (1900) — *La correspondencia de Fradique Mendes*
* *A Ilustre Casa de Ramires* (1900) — *La ilustre casa de Ramires*
* *A cidade e as serras* (1901, póstumo) — *La ciudad y las sierras*
* *Contos* (1902, póstumo) — *[[Cuentos]]*
* *Prosas bárbaras* (1903, póstumo) — *Prosas bárbaras*
* *Cartas de Inglaterra* (1905, póstumo) — *Cartas de Inglaterra*
* *Ecos de Paris* (1905, póstumo) — *Ecos de París*
* *Cartas familiares e bilhetes de Paris* (1907, póstumo) — *Desde París*
* *Notas contemporâneas* (1909, póstumo)
* *Últimas páginas* (1912, póstumo)
* *A Capital* (1925, póstumo) — *La capital*
* *O Conde de Abranhos* (1925, póstumo)
* *Alves & Companhia* (1925, póstumo)
* *Correspondência* (1925, póstumo)
* *O Egipto* (1926, póstumo)
* *Cartas inéditas de Fradique Mendes* (1929, póstumo) 
* *Eça de Queirós entre os seus. Cartas íntimas* (1949, póstumo)

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy
## Hawa t'inkikuna
Tunis

**Tunis** (arabya simipi: تونس العاصمة‎) llaqtaqa Tunisya mama llaqtap uma llaqtanmi.
## Hawa t'inkikuna
Thuta

**Thuta**, **Susu**, **Susan** icha **Puyu** (familia Tineidae) nisqakunaqa huk tuta pillpintukunam. Qirisankunaqa millmatam, chukchatam, waqratam mikhun. Chayrayku p'achata mikhuspa runata waqllichinmi.

## Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
;Tineinae
*p'acha thuta (*Tineola bisselliella*)
*qara thuta (*Tinea pellionella*)
*millma thuta (*Trichophaga tapetzella*)
;Nemapogoninae
*putura thuta (*Nemapogon cloacella*), putura mikhuq

## Hawa t'inkikuna

## Pukyukuna
Huruchi

**Huruchi** (**Juruchi**) icha **Sinkhan** nisqaqa yurap qaranpa hawa kaq istratunmi, wañusqa kawsaykuqkunamantam. Huk sach'akunaqa ancha rakhu huruchiyuqmi, paykunamanta puturatam ruranku.

## Hawa t'inkikuna

## Pukyukuna
Putura

**Putura** nisqaqa chaparrup, huk sach'akunappas huruchinmanta kuchusqa imaykanam, ancha chhallam llamp'upas. Puturamantaqa butilla kirpanakunatam ruranku.

## Hawa t'inkikuna

## Pukyukuna
Yana waqrasapa tsima kuru mama

**Yana waqrasapa tsima kuru mama** (*Enema pan*) nisqaqa huk yana suntum, umanpi qhasqunpipas iskay ancha suni waqrayuqmi, Urin Awya Yalapi kawsaq. Kay suntuqa tawa kuskanniyuq sintimitru sunikamam wiñan.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Hatunkaray waqrasapa suntu

**Hatunkaray waqrasapa suntu** (*Dynastes hercules*) nisqaqa huk ancha hatun suntum, Tiksimuyuntinpi lliw suntukunamanta aswan hatunmi. Urqu suntuqa umanpi qhasqunpipas waqrayuqmi, chinataq manam waqrayuqchu. Kay suntuqa chunka qanchisniyuq sintimitru sunikamam wiñan. Chawpi Awya Yala, Urin Awya Yalapim kawsan.

Kurumama puqusqa rurukunatam, yura hillikunatam mikhun. Qirisankunataq ismukuq q'irupim kawsan.

Runakuna qirisankunatam mikhun.

## Hawa t'inkikuna
Kanlli

**Kanlli** (*Margyricarpus pinnatus*) nisqaqa huk thansacham, Antikunapi wiñaq, achala wayta hina llamk'achisqam.

## Hawa t'inkikuna

## Pukyukuna
Wisaw

**Wisaw** llaqtaqa Khiniya-Wisaw mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Wiñay kawsay
Kamasqa 1687 watamanta.

## Hawa t'inkikuna
Mugadishu

**Mugadishu** (kastilla simipi: Mogadiscio; Mogadishu; sumalí simi: Muqdisho; arabya simi: مقديشو‎ Maqadīshū) llaqtaqa Sumalya mama llaqtap uma llaqtanmi.

## Wiñay kawsay
Kamasqa  watamanta.

## Hawa t'inkikuna
Robbie Williams

**Robert Peter Williams** sutiyuq runaqa, icha **Robbie Williams** (*  paqarisqa Stoke-on-Trent llaqtapi - ) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq rock takichaq, kitara wasichaq wan takiqsi karqan.

Tayta: Pete Conway; Mama: Teresa Jeanette Williams.   

Warmi: Ayda Field .Churinkuna: Theodora Rose 'Teddy' Williams.

## Diskukuna

### Albumkuna
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Take That
* Michael Jackson
* Madonna
* Gary Barlow
* Pet Shop Boys
* Kylie Minogue
* Nicole Kidman
* Elton John
* Paul MacCartney

## Hawa t'inkikuna

*  Uficial site
* IMDb
Gary Barlow

**Gary Barlow**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Frodsham llaqtapi - ) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq rock takichaq, piano wasichaq wan takiqsi karqan.

Tayta: Colin; Mama: Marjorie.   

Warmi:  Dawn Andrews.Churinkuna: (3) Daniel (*2000-), Emily (*2002-) wan Margarita (*2009-).

## Diskukuna

### Albumkuna
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Take That
* Robbie Williams
* Nicole Scherzinger
* Cheryl Cole
* Will Smith
* Elton John
* Paul MacCartney

## Hawa t'inkikuna

*  Uficial site
* IMDb
Will Smith

**Willard Christopher Smith, Jr** sutiyuq runaqa, **Will Smith** (* 25 ñiqin tarpuy killapi 1968 paqarisqa Philadelphia llaqtapi - ) huk Ñawikaruy wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq. 

Tayta: Willard Cristopher Smith Sr.; Mama: Caroline BrightWarmikuna: Sheree Zampino (1992-1995) / Jada Pinkett Smith (1997- )Churinkuna: (3) Trey Smith (*1992-), Jaden Smith (*1998-), Willow Smith (2000-) .

## Pilikulakuna

## Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna

* Ufisyal Web Site
* IMDb: Will Smith
Carlos Bianchi

**Carlos Bianchi** sutiyuq runaqa, icha "Virrey" (* 26 ñiqin ayriway killapi 1949 paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna

### Pukllaykamachiq

### Mama llaqta kampiunatukuna

## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
* Futbol Factory profile Biografía
* Record Carlos Bianchi
* Renuncia Bianchi a Boca Juniors
Daniel Passarella

**Daniel Passarella** sutiyuq runaqa, icha "Kaiser" (* 25 ñiqin aymuray killapi 1953 paqarisqa Chacabuco llaqtapi -  ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna
### Piluta Hayt'aq

#### Piluta Hayt'aq Pachantin Kupa

### Pukllaykamachiq

#### Pukllaykamachiq  Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

* Selección Argentina - Partidos Internacionales de la era Passarella 1994-1998 por RSSSF
* Resultados de las elecciones 2009
* Información de Daniel Passarella
* Daniel Passarella asume como Presidente de River Plate
Andriy Shevchenko

**Andriy Mykolayovych Shevchenko** (ukranya simi: Андрій Миколайович Шевченко, *Andrij Mykolajovyč Ševčenko*}}; sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Dvirkivshchyna  llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq m piluta hayt'aqmi.

Warmi: Kristen PazikChurinkuna:  Jordan (), wan Christian (*).
## Klubkuna

* 1 Torneo de Copa, Copa de la Liga wan Superkupa
* 2 UEFA Kampiunkuna Liga, UEFA Kup, Iwrupa Superkupa wan Allpa pachapura Kupa
* a Incluye 1 partido en la Superkupa (Italya)
* b Incluye 1 partido y 1 gol en la Iwrupa Superkupa y 1 partido en la Allpa pachapura Kupa
* c Incluye 1 partido y 3 goles en la Superkupa (Italya)
* d Incluye 4 partidos y 3 goles en la Football League Cup y 1 partido y 1 gol en la FA Community Shield

## Suñaykuna

## Willaypukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ukranya)
## Hawa t'inkikuna

* Sitio Web Homenaje a Andriy Shevchenko (Inlish wan kastilla simipi)
* Todos los goles en el AC Milan wan Chelsea FC
* Reportaje Shevchenko, el liquidador del gol
* Artículo Andriy Shevchenko, la última aventura de un 'killer'
* Página IFFHS
Nilton Santos

**Nilton Reis dos Santos** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi -  wañusqa Rio de Janeiro llaqtapi ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Regiunal Kupa
* Kariuka Kampiunatu: 1948,1957,1961 wan 1962.

### Mamallaqtapura Kupakuna
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1958
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1962

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1954

## Hawa t'inkikuna
Éric Cantona

**Éric Daniel Pierre Cantona** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Marseille llaqtapi, Ransiya mama llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ransiya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
## Hawa t'inkikuna
Didier Deschamps

**Didier Deschamps** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Bayonne llaqtapi, Ransiya mama llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan, kunantaq pukllaykamachiqmi kachkan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ransiya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018

## Hawa t'inkikuna
Raymond Kopa

**Raymond Kopa** (Raymond Kopaszewski) sutiyuq runaqa (*  -  paqarisqa Nœux-les-Mines llaqtapi -  wañusqa Angers llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Ransiya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Hawa t'inkikuna
Falcão

**Paulo Roberto Falcão** sutiyuq runaqa  icha **Falcão**  (*  paqarisqa Abelardo Luz llaqtapi -  ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq.
## Pukllaywasikuna

## Suñaykuna
### Regional kupakuna

* **[[SC Internacional]]**: Kampiunatu Gaucho (5) 1973, 1974, 1975, 1976 wan 1978.
* **[[São Paulo Futebol Clube|São Paulo]]**: Paulista Kampiunatu 1985 

### Mama llaqta atipanaytukuna

### Mamallaqtapura qirukuna
* Roca Kupa: 1976.
* Rio Branco Kupa: 1976.

### Kikinlla suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1978
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1982
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1986

## Hawa t'inkikuna

* Falcao
James Gandolfini

**James Joseph Gandolfini, Jr.** sutiyuq runaqa (September 18, 1961 &ndash; June 19, 2013) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.

Tayta: James Joseph Gandolfini, Sr.; Mama: Santa Gandolfini.

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
Zbigniew Boniek

**Zbigniew Kazimierz Boniek** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Bydgoszcz llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna

## Pukyumanta willaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Pulunya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Hawa t'inkikuna
Hristo Stoichkov

**Hristo Stoichkov** (Христо Стоичков) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Plovdiv llaqtapi) huk Bulgarya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Bulgarya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Hawa t'inkikuna
Antoni Gaudí

**Antoni Gaudí i Cornet** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Riudoms llaqtapi -  wañusqa Barcelona llaqtapi) Ispaña mama llaqtayuq wasichay kamayuq qarqan.

## Kaypipas qhaway
* Ispañakunap wasichasqankuna.
## Hawa t'inkikuna
Isaac Albéniz

**Isaac Manuel Francisco Albéniz y Pascual** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Camprodón llaqtapi -  wañusqa Cambo-le-Bains llaqtapi) Ispaña mama llaqtayuq takichaq wan yatana qallwa waqachiqmi karqan.

Tayta: Ángel Lucio Albéniz y Gauna; Mama: María de los Dolores Pascual. 

Warmi: Rosa Jordana y Lagarriga.Churinkuna: (3).

## Kaypipas qhaway
* Musika (Ispaña).
* Moncloa-Aravaca distritu

## Hawa t'inkikuna
Terenci Moix

**Ramón Moix i Messeguer** sutiyuq runaqa, icha **Terenci Moix**  (*  paqarisqa Barcelona llaqtapi -  wañusqa Barcelona llaqtapi) Ispaña mama llaqtayuq qillqaq karqan.

## Qillqasqankuna
* *Besaré tu cadáver*, novela negra, 1965, bajo el seudónimo de Ray Sorel
* *El desorden*, 1965
* *Han matado a una rubia*, novela negra, años 60, bajo el seudónimo de Ray Sorel (reeditada en 2010, junto *Besaré tu cadáver*, por Planeta, con prólogo de Pere Gimferrer)
* *La torre de los vicios capitales* - *La torre dels vicis capitals*, 1968 
* *Olas sobre una roca desierta* - *Onades sobre una roca deserta*, 1969 
* *[[El día que murió Marilyn]]*, 1969; versión definitiva: 1998 
* *[[Mundo macho]]* - *Món mascle*, 1971
* *Melodrama, o, La increada conciencia de la raza* - *Siro o la increada consciència de la raça*, 1972 
* *La caiguda de l'imperi sodomita i altres històries herètiques*, cuentos, 1976
* *Sadístico, esperpéntico e incluso metafísico* - *Sadistic, esperpentic i adhuc metafisic*, 1976; traducción de Juan Bonilla, Berenice, Córdoba, 2011
* *Lilí Barcelona i altres travestís : tots els contes*, cuentos, 1978
* *Tots els contes*, cuentos 1979
* *Nuestro Virgen de los mártires*, 1983
* *Amami, Alfredo! o polvo de estrellas*, 1984 
* *No digas que fue un sueño*, 1986 
* *El sueño de Alejandría*, 1988 
* *Memorias. El peso de la paja. El cine de los sábados*, Plaza & Janés, 1990
* *La herida de la esfinge*, 1991
* *Garras de astracán*, 1991
* *El sexo de los ángeles*, 1992 
* *Memorias. El peso de la paja. El beso de Peter Pan*, 1993
* *Suspiros de España*, 1993
* *Venus Bonaparte*, 1994
* *Mujercísimas*, 1995
* *Màrius Byron*, 1995
* *El amargo don de la belleza*, 1996
* *Memorias. El peso de la paja. Extraño en el paraíso*, 1998
* *[[Chulas y famosas]]*, 1999
* *El demonio*, 1999
* *El arpista ciego*, 2002

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Ispaña).
* Kapchiy

## Hawa t'inkikuna
Jaime Huguet

**Jaime Huguet** sutiyuq runaqa (* 1412 watapi paqarisqa Valls llaqtapi - 1492 wañusqa Barcelona llaqtapi) Ispaña mama llaqtayuq llimphiq karqan.

## Kaypipas qhaway
* Llimphiy (Ispaña).
* Kapchiy

## Hawa t'inkikuna
Dennis Bergkamp

**Dennis Nicolaas Maria Bergkamp** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Amsterdam (Urasuyu) llaqtapi -  ) mama llaqtayuq Urasuyu piluta hayt'aqmi, pukllaykamachiqpas.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mamallaqtapura Kupakuna
* UEFA Kupa
** 1992: AFC Ajax Urasuyu
** 1994: Inter Milano Italya
* Iwrupa Rekupa
** 1987: AFC Ajax Urasuyu

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Urasuyu)

## Hawa t'inkikuna

* Web Site

.
Cristo de La Laguna

**Cristo de La Laguna** nisqaqa San Cristóbal de La Laguna (Tenerife, Ispaña) llaqtap amachana santunmi, Kristup wank'anmi.

## Hawa t'inkikuna
* Pontificia, Real y Venerable Esclavitud del Santísimo Cristo de La Laguna
Mohamed Morsi

**Mohamed Mohamed Mursi Isa al-Ayyat**, Mohamed Mursi sutiyuq runaqa arabya simipi: محمد محمد مرسي عيسى العياط  (*  paqarisqa Al Sharqia suyupi -  wañusqa Qahira llaqtapi), huk Ihiptu mama llaqta allwiya kamayuq wan pulitiku karqan.

2012 watamanta ñawpaq kuti Ihiptupa Umalliqnin karqan.

Tayta: Morsi;  Mama:  . Ñawpaq warmikuna: Naglaa Ali Mahmoud.Churinkuna: (5) 

Yachaywasi:

## Qillqaqkuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Ihiptu)
## Hawa t'inkikuna
Cirilo Rivarola

**Cirilo Antonio Rivarola Acosta** sutiyuq runaqa (* 1832 watapi paqarisqa Eusebio Ayala llaqtapi - †  wañusqa Asunción llaqtapi) huk Parawayi mama llaqtaou pulitiku karqan.

1870 watamanta 1871 watakama Parawayi Umalliqkarkan.

Tayta: Juan Bautista Rivarola -procer mama llaqtap indipindinsya-Mama: María Felipa Acosta.

Warmi: mananChurinkuna: Enriqueta Mareco wan Engracia Recalde.

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Parawayi)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* ABC Cirilo Rivarola
Rexhep Meidani

**Rexhep Qemal Meidani** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tirana llaqtapi - ).  mama llaqtayuq Pachaykamay yachaq, pulitiku wan Umalliq. 

1997 watamanta 2002 watakama ñawpaq kuti Albanyapa Umalliqnin karqan.

Yachaywasi: 

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Albanya)

## Hawa t'inkikuna

{|  align="center" border="1" width=60%
Carlos Antonio López

**Carlos Antonio López Insfrán** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Asunción llaqtapi - †  wañusqa Asunción llaqtapi) huk Parawayianu Willay kamayuqmi, kawpaqpas karqan.

1844 watamanta 1862 watakama Parawayi Umalliqkarkan.

Tayta: Carlos Antonio LópezMama:  Insfrán 

Warmi: Juana Pabla CarrilloChurinkuna: .

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Parawayi)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi
Nicolás Avellaneda

**Nicolás Remigio Aurelio Avellaneda** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tukuman llaqtapi - †  wañusqa [hatun qucha] llaqtapi) huk [Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq, Willay kamayuq, pulitikupas runam karqan.

1874 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1880 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 

Tayta: Marco Manuel de Avellaneda; Mama: Dolores de Silva y Zavaleta.

Warmi: Carmen Nóbrega Miguens.Churinkuna: (?).

Yachaywasi: .
## Qillqasqankuna
* Estudio sobre las leyes de Tierras,.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Salvador Jovellanos

**Salvador Silvestre del Rosario Jovellanos Guanes** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Asunción llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Parawayi mama llaqtaq pulitiku karqan.

1870 watamanta 1871 watakama Parawayi Umalliqkarkan.

Tayta: Jovellanos; Mama: Guanes.

Warmi: Ercilia BogadoChurinkuna: ?.

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Parawayi)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* ABC Salvador Jovellanos
Julio Roca

**Alejo Julio Argentino Roca ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tukuman llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq Awqaq pusaq wan pulitikupas runam karqan.

1898 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1904 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 

1880 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1886 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 

Tayta: coronel Segundo Roca; Mama: Agustina Paz.

Warmi:Clara Funes.Churinkuna: (?).

Yachaywasi: Colegio Nacional de Concepción (Uruwayi).

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
José de Uriburu

**José Evaristo de Uriburu** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Salta  llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.

1895 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1898 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 

Tayta: coronel Evaristo de Uriburu, gobernador de Salta; Mama: María Josefa Natalia Álvarez de Arenales y Hoyos

Warmikuna: Virginia Uriburu (1857-1871) wan Leonor Tezanos (1878-1914).Churinkuna (7): Rita Uriburu Uriburu (*1858), Sara Uriburu Uriburu (*1860), Jorge Uriburu Uriburu (*1862), Carlos Uriburu (*1866), Virginia Uriburu (*1868),  José Evaristo Uriburu Tezanos Pinto (*1880) wan Leonor Uriburu Tezanos Pinto (*1885).

Yachaywasi: .

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Carlos Pellegrini

**Carlos Enrique José Pellegrini ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq, Willay kamayuq, pulitikupas runam karqan.

1890 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1892 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 

Tayta: Carlos Enrique Pellegrini; Mama: María Bevans.

Warmi: Carolina Lagos.Churinkuna: (?).

Yachaywasi: .

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Bartolomé Mitre

**Bartolomé Mitre** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq Awqaq pusaq, pulitikupas runam karqan.

1862 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1868 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 

Tayta: Ambrosio Estanislao de la Concepción Mitre; Mama: Josefa Martínez Whetherton.

Warmikuna: Delfina María Luisa de Vedia y Pérez.Churinkuna: (6).

Yachaywasi: .

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Miguel Juárez

**Miguel Ángel Juárez Celman** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Córdoba llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.

1886 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 6 ñiqin chakra yapuy killapi 1890 p'unchawpi umalliqnamanta qarqurqan. 

Córdoba Kamachiq runa (1880-1883)

Tayta: José Marcos Juárez; Mama: Rosario Celman.

Warmi: Benedicta Elisa Funes.Churinkuna: (?).

Yachaywasi: Colegio Monserrat.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Luis Sáenz Peña

**Luis Sáenz Peña** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.

1892 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 23 ñiqin qhulla puquy killapi 1895 p'unchawpi umalliqnamanta qarqurqan. 

Tayta: Luis Sáenz Peña; Mama: Rosario Celman.

Warmi: Cipriana Lahitte.Churinkuna: (?) Roque Sáenz Peña.

Yachaywasi: .

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Manuel Quintana

**Manuel Pedro Quintana** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.

1904 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin pawqar waray killapi 1906 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan. 

Tayta: Eladio de la Quintana y Uzín; Mama: María Manuela Bernardina Sáenz de Gaona y Álzaga.

Warmikuna: María del Carmen Susana Rodríguez Viana (1843-1930).Churinkuna (?): .

Yachaywasi: .

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Victorino de la Plaza

**Victorino de la Plaza** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Cachi llaqtapi - †  wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.

1914 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 2 ñiqin kantaray killapi 1916 p'unchawpi umalliqnamanta qarqurqan. 

Arhintina Hawa ministru (1882-1883 wan 1908-1910)

Tayta: Roque Mariano de la Plaza; Mama:  María Manuela Silva.

Warmi: Ecilda Belvis Castellanos (1870-1875) / Emily Henry (1884-1919).Churinkuna: (1) Victoriano de la Plaza Henry (*1885).

Yachaywasi: ?.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Marcelo de Alvear

**Máximo Marcelo Torcuato de Alvear ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - †  wañusqa Don Torcuato llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.

1922 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1928 p'unchawpi umalliqnamanta qarqurqan. 

Tayta: Torcuato Antonio de Alvear (*Montevideo, 1822); Mama: María Elvira Dolores Pacheco.

Warmikuna: Regina Pacini.Churinkuna (?): .

Yachaywasi: Colegio Nacional de Buenos Aires.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Arhintina)

## Hawa t'inkikuna
Ignacio Andrade

**Joaquín Sinforiano de Jesús Crespo ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Mérida llaqtapi - †  wañusqa Macuto llaqtapi) huk Winisuyla mama llaqtapu awqaq pusaqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: Gral José Escolástico Andrade Pirela; Mama: Juana Troconis

Warmi: María Isabel Sosa Saa.

## Qillqasqankuna
## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Winisuyla)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Analítica
Cipriano Castro

**José Cipriano Castro Ruiz** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Capacho Viejo llaqtapi - †  wañusqa Santurce llaqtapi) huk Winisuyla mama llaqtapu awqaq pusaqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: José del Carmen Castro; Mama: Pelagia Ruiz.

Warmi: Zoila Rosa Martínez.

## Qillqasqankuna
## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Winisuyla)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Analítica
Juan Vicente Gómez

**Juan Vicente Gómez Chacón** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa La  Mulera llaqtapi - †  wañusqa Marakay llaqtapi) huk Winisuyla mama llaqtapu awqaq pusaqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta:  Pedro Cornelio Gómez; Mama: Hermenegilda Chacón Alarcón.

Warmi: Dionisia Gómez Bello, Churinkuna (7): José Vicente, Josefa, Alí, Flor de María, Graciela, Servilia wan GonzaloWarmi: Dolores Amelia Núñez de Cáceres, Churinkuna (8): Juan Vicente, Florencio, Rosa Amelia, Hermenegilda, Cristina, Belén, Berta wan Juan Crisóstomo.

## Willay pukyukuna
* 
Caldera, Rafael. Los Caushabientes: De Carabobo a Puntofijo. Editorial PANAPO © 1999. ISBN 980-366-237-6

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Winisuyla)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Analítica
Petar Stoyanov

**Petar Stefanov Stoyanov ([[Bulgarya simi]]pi:  Петър Стефанов Стоянов)** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Plovdiv llaqtapi - ) huk Bulgarya mama llaqtayuq taripay amachaqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: ; Mama: 

Warmi: Antonina StoyanovaChurinkuna: Stefan wan Fany.

## Qillqasqankuna
## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Winisuyla)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Uficial Web Site
Georgi Parvanov

**Georgi Sedefchov Parvanov ([[Bulgarya simi]]pi: Георги Седефчов Първанов)** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Sirishtnik llaqtapi - ) huk Bulgarya mama llaqtayuq Wiñay kawsayuqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: ; Mama: 

Warmi: Zorka PetrovaChurinkuna: Vladimir wan Ivaylo.

## Qillqasqankuna
## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Winisuyla)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Uficial Web Site
Manuel de Bernardo Alvarez

**Manuel de Bernardo Alvarez del Casal**, (*  paqarisqa Santa Fe) llaqtapi - †  wañusqa Santa Fe, (Kulumbya) llaqtapi), Kulumbya mama llaqtaq taripay amachaq wan pulitiku qarqan. 

1813 watamanta 1814 ñawpaq kuti Kulumbyapa Umalliqnin karqan.

Tayta:  Bernardo Alvarez; Mama: Josefa del CasalÑawpaq warmi: Josefa Lozano de PeraltaChurinkuna: ?

## Willay pyukyukuna
* Abella Rodríguez, Arturo. El Florero de Llorente. Bogotá, 1969.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kulumbya)

## Hawa t'inkikuna
Zhelyu Zhelev

**Zhelyu Mitev Zhelev ([[Bulgarya simi]]pi: Желю Митев Желев)** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Veselinovo llaqtapi - ) huk Bulgarya mama llaqtayuq yachay wayllukuqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: ; Mama: 

Warmi: Maria ZhelevaChurinkuna: Yordanka wan Stanka.

## Qillqasqankuna
## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Winisuyla)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi
Ion Iliescu

**Ion Iliescu ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Oltenița llaqtapi - ) huk Rumanya mama llaqtayuq allwya kamayuquqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: ; Mama: 

Warmi: Nina Șerbănescu.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Rumanya)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Uficial Web Site
Árpád Göncz

**Árpád Göncz** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Budapest llaqtapi -  wañusqa Budapest llaqtapi) huk Unriya mama llaqtayuq qillqaqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: ; Mama: 

Warmi: Mária Zsuzsanna Göntér.Churinkuna: (4) Kinga Göncz.

## Qillqasqankuna
* Sarusok (1974)
* Magyar Médeia (1976)
* Rácsok (1979) 
* Találkozások (1980).

## Willay pukyukuna
* Dae Soon Kim : Göncz Árpád - Political Bibliography (Scolar, Budapest, 2012)

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Unriya)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Uficial Web Site
Thomas Klestil

**Thomas Klestil** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Wien llaqtapi -  wañusqa Wien llaqtapi) huk Awstiriya mama llaqtayuq musikuqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: ; Mama: 

Warmi: Edith Klestil  Margot Klestil-Löffler

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Awstiriya)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Uficial Web Site
Radu Vasile

**Radu Vasile** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Drăgășani llaqtapi -  wañusqa Bukuresti llaqtapi) huk Rumanya mama llaqtayuq wiñay kawsayuquqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Tayta: ; Mama: 

Warmi: .Churinkuna: Mihai, Tudor, Ioana.

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Rumanya)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Romania on line
John Quincy Adams

**John Quincy Adams**, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Braintree llaqtapi - †  wañusqa Washington DC llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, umalliqnin (1817 watamanta 1825 watakama), ñawpaq Demokratiku wan Republikanu Partidupi kaq umalliqsi.

Tayta: John Adams; Mama: Abigail Adams.
Alma mater: 

## Qillqasqankuna
## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna
Andrew Jackson

**Andrew Jackson**, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Waxhaw llaqtapi - †  wañusqa Nashville llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku runas karqan, umalliqnin (1829 watamanta 1837 watakama), ñawpaq Demokratiku Partidupi kaq umalliqsi.

Tayta: Andrew Jackson; Mama: Elizabeth Hutchinson.
Alma mater:

## Qill

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna
Magallanes Yachay Suntur

**Magallanes Yachay Suntur** (kastilla simipi: *Universidad de Magallanes*) nisqaqa Chili mama llaqtapi huk yachay sunturmi.

## Wiñay kawsay
Magallanes Yachay Suntur, 1981 watapi kamarisqa karqan.

## Kaypipas qhaway
* Yachay suntur
* 
* Chili

## Hawa tinkikuna
* Magallanes Yachay Suntur (kastilla simipi)
Martin Van Buren

**Martin Van Buren**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Kinderhook llaqtapi - †  wañusqa Kinderhook llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku runas karqan, umalliqnin (1837 watamanta 1841 watakama), ñawpaq Dimokratiku Partidupi kaq umalliqsi.

Yaya: Abraham Van Buren (1737–1817); Mama: Maria Van Alen (Hoes).

Alma mater: 

1829 watamanta ñawpaq kuti New York suyu Kamachiq runa.

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna
William Harrison

**William Henry Harrison** sutiyuq runaqa (*9 ñiqin hatun puquy killapi 1773 watapi Charles City County llaqtapi – † 14 ñiqin ayriway killapi 1841 watapi Washington DC) Hukllachasqa Amirika Suyukunap awqaq pusaq, apulliq wan ñawpa umalliqninsi karqan (pawqar waray killapi 1841 watamanta - aymuray killapi 1841 watakama).

Tayta: Benjamin Harrison; Mama: Elizabeth Basset. 

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna
John Tyler

**John Tyler** sutiyuq runaqa (*9 ñiqin pawqar waray killapi 1790 watapi Charles City County llaqtapi – † 18 ñiqin qhulla puquy killapi 1862 watapi Richmond) Hukllachasqa Amirika Suyukunap taripay amachaq, apulliq wan ñawpa umalliqninsi karqan (1841 watamanta - aymuray killapi 1845 watakama).

Tayta: John Tyler Sr; Mama: Mary Marot. 

Warmi: Letitia Christian (1813-†1842), 8 churinkuna (Mary, Robert, John, Jr., Letitia,  Elizabeth, Anne Contesse, Alice wan Tazewell) Julia Gardiner (1844-†1862), 7 churinkuna (David, John Alexander, Julia, Lachlan, Lyon, Robert Fitzwalter wan Pearl).

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)

## Hawa t'inkikuna
Emil Constantinescu

**Emil Constantinescu** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tighina llaqtapi - ) huk Rumanya mama llaqtayuq allwya kamayuquqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.

Yaya: ; Mama: 

Warmi: Nadia Ileana Constaninescu.

## Willay pukyukuna
* Ion Alexandrescu, Stan Stoica, România după 1989. Mică enciclopedie, Editura Meronia, Bucureşti, 2005
* Tom Gallagher, Furtul unei naţiuni. România de la comunism încoace, Editura Humanitas, Bucureşti, 2004
* Dan Pavel, Iulia Huia, > O istorie analitică a Convenţiei Democratice, 1989-2000, Editura Polirom, Iaşi, 2003

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Rumanya)

## Hawa t'inkikuna
### Kastilla simi

* Uficial Web Site
Charles Bronson

**Charles Dennis Buchinsky** sutiyuq runaqa ( - ) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
Dhooswan Sayami

**Dhooswan Sayami** sutiyuq runaqa  (* Niwari simi:pi: धुंस्वां सायमी) (* Nipal mama llaqtamanta diplumatiku wan qillqaqpas karqan.

## Qillqasqankuna
* Misā
* Matina
* Gaṃkī

## Willay pukykuna
* Manandhar, Jnan Kaji (1982). Nepal, legend and drama. Sukha Veti Manandhar. p. 12. Retrieved 15 May 2011.

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Nipal)

## Hawa t'inkikuna
Richard Schiff

**Richard Schiff** sutiyuq runaqa (May 27, 1955) huk aranway pukllaqmi, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
Pran

**Pran Krishan Sikand** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Musuq Dilhi llaqtapi  -   wañusqa Mumbai llaqtapi) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaqmi,  

Taytanː Kewal Krishan Sikand, Mamanː  . Warmiː Shukla Ahluwalia. Churinkunaː Arvind, Sunil wan Pinky.

## Kaypipas qhaway
Indyapa aranway pukllaqnin
## Hawa t'inkikuna

https://www.imdb.com/name/nm0695199/ IMDb]
Antonio Arenas

**Manuel Antonio Arenas Merino** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu taripay amachaqmi, kawpaqpas karqan.

## Willay pukyukuna
* Basadre Grohmann, Jorge: Historia de la República del Perú. 1822 - 1933, Octava Edición, corregida y aumentada. Tomos 5, 6, 7 y 8. Editada por el Diario "La República" de Lima y la Universidad "Ricardo Palma". Impreso en Santiago de Chile, 1998.
* Chirinos Soto, Enrique: Historia de la República (1821-1930). Tomo I. Lima, AFA Editores Importadores S.A., 1985.
* Fonseca, Juan: Un Estado en Formación (1827-1883). Tomo X de la “Historia del Perú” publicada por la Empresa Editora El Comercio S.A, 2010. ISBN 978-612-4069-96-3
* Orrego, Juan Luis: La República Oligárquica (1850-1950). Incluida en la Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4
* Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 2. ANG/BED. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-151-0

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Piruw)

## Hawa t'inkikuna