Amboró mamallaqta parki

**Amboró mamallaqta parki** (kastilla simipi: *Parque Nacional y Área Natural de Manejo Integrado Amboró*) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi, huk mamallaqta parkim, Santa Krus suyupi, Andrés Ibáñez pruwinsyapi, Florida pruwinsyapi, Ichilu pruwinsyapi, Manuel María Caballero pruwinsyapipas.

## Allpa saywachi
* **[[Mayu]]kuna:** Ichilu mayu - Yapakani mayu - Surutu mayu - San Mateo mayu - Wapay mayu
* **[[Qucha]]kuna:** Ariq qucha

## Flora

* Mara *Swietenia macrophylla*
* Intimpa *Podocarpus sp.* 
* Buliwya tuqti *Juglans boliviana*
* Limachu *Myrsine coriacea* 
* Khillu Khillu *Bocona frutescens* 
* *Myrica pubescens* 
* *Ficus sp.* ("bibosi"), 
* *Pourouma sp.* ("amabaiba") 
* Paqay: *Inga velutina* ("pacay") 
* *Didymopanax morototoni* = *Schefflera morototoni* ("ambay guazú", "cacheta", "mandioqueira", "morototó")
* *Palicourea bryophila* 
* *Aniba coto* 
* Aschaq *Cyathea sp.* 
* *Alsiphila sp.* 
* *Scotia exorrhiza* ("pachiuva")
* Wasay *Euterpe precatoria* 
* Hillurina
* Ch'awar yura
** *Cleistocactus samaipatus* 
** *Cleistocactus aurespinus* 
* *Talauma boliviana* 

## Fauna

**[[Ñuñuq]]kuna:** Kay amachasqa suyupiqa kanmi 15 laya *marsupialia*, 7 laya k'usillukuna, 19 laya aycha mikhuqkuna, 44 laya masukuna, 7 laya *xenarthra*, 1 laya ch'ulla ruk'anayuqkuna, 4 iskay ruk'anayuqkuna, 1 laya rinrisapa khankiqkuna, 9 laya khankiqkuna.
* Anti ukumari *Tremarctos ornatus*
* Uturunku *Panthera onca*
* Puma *Felis concolor*
* Chinchay *Felis pardalis*
* Tuwi puma *Felis yagouaroundi* / *Herpailurus yagouaroundi* 
* Wampurushu *Felis wiedii* = *Leopardus wiedii* 
* *Felis geoffroyi* = *Leopardus geoffroyi* = *Oncifelis geoffroyi*
* Tirika *Felis tigrina* = *Leopardus tigrinus* 
* Kuchipillan *Myrmecophaga tridactyla*
* Hatun khirkinchu *Priodontes maximus*
* K'usillu:
** Puka uya makisapa *Ateles paniscus*
** Q'utu k'usillu: Puka q'utu k'usillu *Alouatta seniculus*
** Q'utu k'usillu: Hatun chaku q'utu k'usillu *Alouatta caraya*
** *Aoutus sp.* 
** Machin: Yana machin *Cebus apella* 
** Machin: Yuraq machin *Cebus albifrons*
** *Calicebus moloch* 
** Chipuru *Saimiri sciureus*
* Uchuy sach'a allqu *Speothos venaticus*
* Hatun pichna *Lutra longicaudis*
* Sach'awaka: pampa sach'awaka *Tapirus terrestris*
* Wankana *Tayassu pecari*
* Lumu khuchi *Pecari tajacu*
* Puka luwichu *Mazama americana* 
* Uchpa luwichu icha Wasuncha *Mazama gouazoubira* 

**[[Khankiq]]kuna:**
* Hayupa *Agouti paca*
* *Dinomys branickii*

**[[Masu]]kuna** *Chiroptera*

**[[Pisqu]]kuna:** 840 rikch'aq
* *Aglaeactis Pamela*
* *Andigena cucullata*
* Q'umir wakamayu *Ara militaris*
* Quri wakamayu *Ara rubrogenys* 
* *Ciccaba albitarsus*
* *Coeligena coeligena*
* *Grallaria erythrotis*
* *Grisea Myrmotherula* 
* *Hemitriccus spodiops* 
* Kusuri *Phalacrocorax sp.*
* *Poospiza garleppi*
* Tunki *Rupícola peruviana*
* *Schizoeaca harterti*
* *Simoxenops striatus* 
* *Myiopsitta monachus*
* *Pauxi unicornis*
* *Thamnophilus ruficapilus* 

**[[Suchuq]]kuna:** 105 rikch'aq

* Illawi *Boa constrictor* 
* *Prionodactylus eigenmanni*
* Amu kaskawil: *Bothrops jonathani*
* Amu kaskawil: *Bothrops sanctaecrucis*
* Challwa lagartu *Caiman yacare*
* Nak'a-nak'a: *Micrurus frontifasciatus*
* *Tupinambis teguixin*

**[[Allpa yaku kawsaq]]kuna:** 76 rikch'aq

**[[Challwa]]kuna:** 109 rikch'aq
* *Labeo Prochilodus*
* Puma sunkaru *Pseudoplatystoma fasciatum*
* *Piaractus brachypomus* ("pacú")

## Runakuna

Kunan kay parkipiqa Aymara runakunawan Qhichwa runakunawan aswanta tiyanku. Parkipiqa (*IMNA* k'itipi) 19.000-chá runa 3.900-chá ayllupi, 110 ayllu llaqtapi kawsan. Buena Vista llaqtapi 821 ayllu kan, Yapakani llaqtapi 703 ayllu kan, Kumarapa llaqtapi 882 ayllu kan (2001 watapi). Yapakani llaqtapi 75% Qhichwa runakuna kan, Buena Vista llaqtapi 69,7% (FAN-TNC, 1997).

## Kaypipas qhaway
* Carrasco mamallaqta parki
* Samaypata pukara
## Pukyukuna
* www.parkswatch.org / Amboró mamallaqta parki
## Hawa t'inkikuna
* Sinru qillqa: Amboró mamallaqta parkipi yurakuna