open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diego Simeone

**Diego Pablo Simeone González** sutiyuq runaqa, icha "El Cholo" (* 28 ñiqin ayriway killapi 1970 paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

### Pukllaykamachiq

#### Piluta Hayt'aq Pachantin Kupa

## Suñaykuna
### Piluta hayt'aq

### Pukllaykamachiq
* Ulimpiku pukllaykuna 1996

## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
Dalai lama

Huk **Dalai Lama** niskaka (sutika iske simimanta hamun: *Dalai* Mungolia simimanta "*mamacocha*" niska, Tibet simimanta *བླ་མ (bla-ma)* humuspa "yachachij" nin.) Gelug suti (icha "Q'illu Muchiku" niska)Tibetmanta Budismu Iñiypak jatun kamachij. 

1950 watamanta kunan pachakaman, huk Tenzin Gyatsoka Taktser llakta, Tibetmamallaktamanta chunka chusku Dalai Lama niska kan.
Tibetmanta Budismu iñiypi, huk Dalai
Yun Hyon-seok

**Yun Hyon-seok**(Uralan Hansuyu:윤현석,  paqarisqa Incheon llaqtapi, Uralan Hansuyupi,  wañusqa Seoul llaqtapi, Uralan Hansuyupi) huk Uralan Hansuyupa mama llaqta Human right activists and Civil activists, Chinaku Qillqaq, poet karqan.

## Kaypipas qhaway
* Chinaku
* Qharinchu

## Hawa t'inkikuna
* 청소년유해매체물에 '동성애' 삭제키로 오마이뉴스 2003.04.29 (Korea)
* 육우당(六友堂), ‘성소수자 해방’을 위해 지다 참세상 2008.05.01 (Korea)
* "가식적인 기독교에 깨달음을"…어느 10대의 죽음 프레시안 2013.04.21 (Korea)
* 육우당은 여전히 희망이 존재한다고 말하고... 참세상 2006.04.18 (Korea)
* “내 혼은 꽃비 되어” 참세상 2006.04.26 (Korea)
* Protecting sexual minorities Koreatimes 2013.08.23 (English)
* Queer Rights Activists in South Korea Step Up Efforts to Support LGBTQ Youth (English)
Ricardo Castro Pinto

**Ricardo Castro Pinto** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Qusqu llaqtapi,  wañusqa Qusqu llaqtapi) huk piruwanu puywanku waqachiqmi, takichaqmi, aranway pukllaqmi, tusuqmi, ayllu llaqtakunamanta takikunata pallaqmi ima karqan.

## Kawsasqan
Puywankutaqa *Virgen del Rosario* nisqa inlisyapi Pawqartampupi, 1940 watamanta Kikihana (Qispiqanchipi), 1943 watamantataq Qusqupi katidralpim pukllarqan. Eulogio Nishiyamap Kukuli nisqa pilikulanpaq takikunatam qillqarqan. Qusqupi Inti Raymipi Willaq Umutam pukllarqan, 1958 watapitaq Faustino Espinoza Navarro ranti kaspa Inkatam pukllarqan.

1960 watakunamanta Qhichwa Simi Hamut'ana Suntur nisqapim wankurirqan.

1970 watakunapi Taytacha Timpluris nisqapaq wawqi huñutam kamarirqan. Hatun Papa Huwan Pawlu II Qusqu llaqtata 1985 watapi watukuptin Qhichwa simipi misatam qillqarqan, *Coro Polifónico Municipal Cusco* nisqataqmi chay misataqa churin Samuel Castro Yrrarazábal pusaq kaptin Saksaywamanpi takirqan.

Ricardo Castroqa achka takikunata Qusqu suyupi uyarispa qillqamurqan, *Willka Taki I, Taytanchisman Takikuna*, *Willka Taki II, Mamanchisman Takikuna* nisqa liwrukunapi uyanchaspa.

1992 watapi Qusqu llaqtap Daniel Estrada Pérez sutiyuq kurakanmanta suñaytam chaskirqan.

## Qillqasqankuna
* *Willka Taki I.: Taytanchisman Takikuna. Canciones a nuestro señor*. Unión Latina, 2008. 194 pp. ISBN 6034540011, 9786034540019
* *Willka Taki II, Mamanchisman Takikuna*. Unión Latina, Paris/Lima 2008.

## Diskunkuna
* *Noche Buena Imperial*. Iempsa, Lima 1947 
* *Navidad en Cusco*. Arion, Paris 1998

## Hawa t'inkikuna
* Adelayda Letona: El padre de los villancicos en quechua descansa en paz. .
* Crayla Alfaro: Ricardo Castro Pinto (07/02/1916 – 01/09/2011).
Ayaq pilli

**Ayaq pilli** icha **Q'illu tani**, kichwapi **Killu tane** (*Hypochaeris sessiliflora*) nisqaqa Antikunapi wiñaq philli-philli yuram, hampi yuram.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Yuraq tani

**Yuraq tani**, kichwapi **Yurak tane** (*Hypochaeris sonchoides*) nisqaqa Ikwadurpi Antikunapi wiñaq philli-philli yuram, hampi yuram.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Qhichwa pilli

**Qhichwa pilli** (*Hypochaeris chillensis*) nisqaqa Antikunapi wiñaq philli-philli yuram.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Maya Angelou

Marguerite Ann Johnson **Maya Angelou**  sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa St. Louis (Missouri) llaqtapi - 28 ñiqin aymuray killapi 2014 watapi wañusqa Winston-Salem, llaqtapi) huk  mama llaqtaq qillqaq, yachachiq, takichaq wan ankallis karqan.

## Qillqaqkuna
* *I know why the caged bird sings*
* *Gather together in my name* 
* *The heart of a woman*

## Suñaykuna
* 2008 Marian Anderson Suñay

## Kaypipas qhaway
* Martin Luther King

## Hawa t'inkikuna

* Uficial web site
Gerardo Chávez

**Gerardo Chávez López** sutiyuq rumanka, (*  paqarisqa Truhillu llaqtapi - ), pi mama llaqtaq llimphiqpas karqan.

Tayta: Pedro Chávez; Mama: Rosa Estela López.

## Willay pukyukuna
* Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 4. CAN/CHO. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-153-3
* Tord, Luis Enrique: Historia de las artes plásticas del Perú. Incluida en “Historia del Perú, Tomo IX. Procesos e instituciones”. Lima, Editorial Mejía Baca, 1980.

## Kaypipas qhaway
* Pukllana Musiyu (Truhillu)

## Hawa t'inkikuna
Rafael Trujillo

**Rafael Leónidas Trujillo Molina** sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin kantaray killapi 1891 watapi paqarisqa San Cristóbal llaqtapi - 30 ñiqin aymuray killapi 1961 wañusqa Santo Domingo llaqtapi ). Duminikana mama llaqtap Awqaq pusaq wan pulitiku karqan.

Yaya: José Trujillo Valdez; Mama: Altagracia Julia Molina Chevalier.

Yachaywasi: 

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Duminikana)
* Joaquín Balaguer

## Hawa t'inkikuna
Sergio Markarián

**Sergio Apraham Markarián Abrahamian** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Montevideo llaqtapi -  ) huk   mama llaqtayuq piluta pukllaykamachiq.

## Klubkuna
### Pukllaykamachiq

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiuonatukuna
#### Pukllaykamachiq

### Mamallaqtapura kupakuna

### Individual suñaykuna

## Pukyumanta willaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
Pablo Bengoechea

**Pablo Javier Bengoechea Dutra** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Rivera llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan Pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Piluta hayt'aq (9)

#### Mama llaqta kampiunatukuna (7)

#### Mamallaqtatapura kampiunatukuna (2)

#### Individual suñaykuna

### Pukllaykamachiq
## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
* Canción homenaje a Pablo Bengoechea
* Artículo sobre Pablo Bengoechea en zonacharrua.com
* Artículo sobre Pablo Bengoechea en futbolfactory
Javier Zanetti

**Javier Adelmar Zanetti** (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukunas (13)

### Mamallaqtapura Kupakuna (5)

(*) Incluyendo Arhintina quchu
## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Arhintina)
## Hawa t'inkikuna
Sócrates Zuzunaga Huaita

**Sócrates Zuzunaga Huaita** sutiyuq runaqa (1954 watapi paqarisqa Sarasara Pawqar pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi) piruwanu qhichwa simipi kastilla simipipas qillqaqmi.

## Qillqasqankuna
### Qhichwa simipi
* 2001: *Tullpa willaykuna (Cuentos del hogar)*. Universidad Nacional Federico Villarreal, Editorial Universitaria,  Lima (uyanchasqa kaywan kuska: José Tapia Aza: *Maqt'illu*).
* 2011: *Kuyaypa kanchariynin – La luz del amor*. Universidad Nacional Federico Villarreal, Editorial Universitaria,  Lima.

### Kastilla simipi
* *La noche y sus aullidos* **Paqas waqachayninkunawan**
* *El sueño del picaflor y otros cuentos  *'Winchuspa musquynin huk willaykunawan**
* ''Zorrito de puna ''  **Hallqa atuqcha**
* ''Takacho, Takachito, Takachín'' **Takachu, Pishi takachu, Takachin**
* ''Taita Serapio'' **Yaya Sirapyu**
* ''Florecitas de ñawin Pukio'' **Ñawin pukyu llullu waytakuna**
* ''Recuerdos de lluvia''  **Tamyapa yarpayninkuna'''

## Hawa t'inkikuna
*Libros peruanos: Sócrates Zuzunaga Huaita

## Kaypipas qhaway
*Qhichwa simi kapchiy
Sara musk'uru

**Sara musk'uru** (*Ustilago maydis*) nisqaqa huk tiksicha k'allampam, rikch'aq musk'urum, sara parwakunapi wiñaspa waqllichiq atam. Runakuna kay k'allampata mikhunkum.

## Hawa t'inkikuna

## Pukyukuna
Musk'uru

**Musk'uru** (genus *Ustilago* syn. *Uredo*) nisqakunaqa huk q'achukunapi wiñaspa waqllichiq tiksicha k'allampam, atamkunam. Runakuna sarapi wiñaq sara musk'urutam mikhunkum.

## Hawa t'inkikuna

## Pukyukuna
Ritama

**Ritama** icha **Ritach'u** (*Spartium junceum*) nisqaqa huk chaqallu yuram, thansam, Awya Yalaman Iwrupamantam apamusqa.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Retama

**Retama** nisqaqa huk pichana thansakunap sutinmi, ahinataq:
* Ritama/Ritach'u (*Spartium junceum*)
* genus *Retama* (Iwrupapi Aprikapipas wiñaq thansakuna):
** *[[Retama dasycarpa]]* Coss.

** *[[Retama monosperma]]* (L.) Boiss.
*** subsp. *bovei* (Spach) Maire
*** subsp. *monosperma* (L.) Boiss.
** *[[Retama raetam]]* (Forssk.) Webb
*** subsp. *gussonei* (Webb) Greuter
*** subsp. *raetam* (Forssk.) Webb

** *[[Retama sphaerocarpa]]* (L.) Boiss.
Pukasiki

**Pukasiki** *(Senecio culcitioides)* nisqaqa huk quram, Antikunapi wiñaq, ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq aylluman kapuq.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Roger Moore

**Roger Moore** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa London llaqtapi -  wañusqa Crans-Montana llaqtapi) huk  mama llaqtap kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan, Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq.

Taytan: George Moore; Maman: Lillian "Lily" Pope. Churinkuna: Deborah Moore (1963), Geoffrey Moore (1966), Christian Moore (1973).

## Pilikulakuna

### [[James Bond]] pilikulakuna

### Pilikulakuna
* *[[Perfect Strangers (pilikula)|Perfect Strangers]]* (1945)
* *[[César y Cleopatra (pilikula 1945)|César y Cleopatra]]* (1945)
* *[[Gaiety George]]* (1946)
* *[[Piccadilly Incident]]* (1946)
* *[[Paper Orchid]]* (1949)
* *[[Trottie True]]* (1949)
* *[[Honeymoon Deferred]]* (1950)
* *[[One Wild Oat]]* (1951)
* *[[The Last Time I Saw Paris]]* (1954)
* *[[Interrupted Melody]]* (1955)
* *[[The King's Thief]]* (1955)
* *[[Diane (pilikula)|Diane]]* (1956)
* *[[The Miracle (1959 pilikula)|The Miracle]]* (1959)
* *[[The Sins of Rachel Cade]]* (1961)
* *[[Gold of the Seven Saints]]* (1961)
* *[[Romulus and the Sabines]]* (1962)
* *[[No Man's Land (1962 pilikula)|No Man's Land]]* (1962)
* *[[Vendetta for the Saint]]* (1968)
* *[[The Saint and the Fiction Makers|The Fiction Makers]]* (1968)
* *[[Crossplot]]* (1969)
* *[[The Man Who Haunted Himself]]* (1970)
* *[[Live and Let Die]]* (1973)
* *[[Gold (película)|Gold]]* (1974)
* *[[The Man with the Golden Gun]]* (1974)
* *[[That Lucky Touch]]* (1975)
* *[[London Conspiracy]]* (1976)
* *[[Sherlock Holmes in New York]]* (1976)
* *[[Street People]]* (1976)
* *[[Shout at the Devil]]* (1976)
* *[[The Spy Who Loved Me]]* (1977)
* *[[The Wild Geese]]* (1978)
* *[[Escape to Athena]]* (1979)
* *[[Moonraker (pilikula)|Moonraker]]* (1979)
* *[[North Sea Hijack]] *aka* [[ffolkes]]* (1979)
* *[[The Sea Wolves]]* (1980)
* *[[Sunday Lovers]]* (1980)
* *[[The Cannonball Run (pilikula)|The Cannonball Run]]* (1981)
* *[[For Your Eyes Only]]* (1981)
* *[[Octopussy]]* (1983)
* *[[Curse of the Pink Panther]]* (1983)
* *[[The Naked Face]]* (1984)
* *[[A View to a Kill]]* (1985)
* *[[The Magic Snowman]]* (1987) (voz)
* *[[Fire, Ice and Dynamite]]* (1990)
* *[[Bullseye!]]* (1990)
* *[[Bed and Breakfast]]* (1992)
* *[[The Man Who Wouldn't Die]]* (1994, TV)
* *[[The Quest]]* (1996)
* *[[The Saint]]* (1997)
* *[[Spice World]]* (1997)
* *[[The Enemy]]* (2001)
* *[[Na Svoji Vesni]]* (2002)
* *[[Boat Trip]]* (2003)
* *[[Charles Lindbergh: The True Story]]* (2005) (documental) (narrador)
* *[[Here Comes Peter Cottontail: The Movie]]* (2005) (voz)
* *[[Agent Crush]]* (2008) (voz)
* *[[Christmas at Castlebury Hall]]* (2011)

## Suñaykuna
## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay
* Tony Curtis

## Hawa t'inkikuna

*IMDb
Matías Ramón Mella

**Matías Ramón Mella Castillo** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Santo Domingo llaqtapi -  wañuisqa Santiago de los Caballero llaqtapi ). Kustarika mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku runa karqan.

1863 watamanta 1864 watakama Kustarika Umalliq ranti.

Yaya: Antonio Mella Álvarez ; Mama: Francisca Castillo  
Ñawpaq warmi: Josefa Brea Churinkuna: Ramón Matías, Dominga América María, Antonio Nicanor wan Ildefonso.

Yachaywasi: 

Alma mater: .
## Qillqaqkuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kustarika)
* Juan Pablo Duarte
* Francisco del Rosario Sánchez
 
## Hawa t'inkikuna
Francisco del Rosario Sánchez

**Francisco del Rosario Sánchez** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Santo Domingo llaqtapi -  wañuisqa San Juan de la Maguana llaqtapi ). Kustarika mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku runa karqan.

Yaya: Narciso Sánchez Ramona; Mama: Olaya del Rosario de Belén Fernández 
Ñawpaq warmi: Balbina de Peña PérezChurinkuna: Juan Francisco wan Manuel de Jesús.

Yachaywasi: 

Alma mater: .
## Qillqaqkuna

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kustarika)
* Juan Pablo Duarte
* Matías Ramón Mella
 
## Hawa t'inkikuna
Aleksandr Puxkin

**Aleksandr Serguéyevich Puxkin** (rusiya simi: Александр Сергеевич Пушкин, Kastilla simipi: Aleksandr Pushkin)  sutiyuq runaqa ( (greg) ((jul))  paqarisqa Moskwa llaqtapi  - (greg) ((jul)) wañusqa Sankt Peterburg llaqtapi),  mama llaqtaq qillqaqmi karqan.

Tayta: Serguéi Lvovich Pushkin;  Mama: Nadezhda (Nadya) Ossipovna Gannibal (1775–1836).

Warmi: Natalia Pushkina (1831–1837) Churinkuna: María, Alexander, Grigory wan Natalia 

Llimanta aswan riqsisqa qillqasqanqa  nisqa kawsay rikch'anmi karqan.

## Qillqasqankuna
* *[[Ruslán y Liudmila]]* (Ruslán i Liudmila - 1820)
* *Gavriliada* (la saga de Gabriel) (Gavriiliada - 1821)
* *[[El prisionero del Cáucaso]]* (Kavkazski pliénnik - 1821)
* *[[Los hermanos ladrones]]* (obra teatral) (Bratia razbóiniki - 1821-1822)
* *La fuente de Bajchi Sarái* (Bajchisaraiski fontán - 1823)
* *El conde Nulin* (Graf Nulin - 1825) 
* *Para A.P. Kern* (poema, uno de los más bellos poemas de amor jamás escrito en ruso)(1825)
* *Los zíngaros* *(Los gitanos)* (Tsigani - 1827)
* *El negro de Pedro el Grande* (novela histórica inacabada basada en la vida de su bisabuelo) (Arap Petrá Velíkogo - 1827)
* *Poltava* (Poltava - 1829)
* *Pequeñas tragedias* (que incluye *El invitado de piedra*, *Mozart y Salieri*,* El avaro caballero* y *Fiesta durante la plaga*) (Málenkiye traguedii - 1830)
* *La casita en Kolomna * (Dómik v Kolomne - 1830)
* *[[Borís Godunov (drama)|Borís Godunov]]* (escrito en 1825, publicado en 1831 y aprobado oficialmente en 1866, describiendo la tragedia del zar Borís Godunov)
* *El cuento del pope y su jardinero Baldá* (poema) (Skazka o popié i o rabótnike yegó Baldié - 1830)
* *La historia del pueblo Goriújino* (inacabada) (Istoria selá Goriújina - 1830)
* *Cuentos del difunto Iván Petróvich Belkin* (prosa) (Póvesti pokóinogo Ivana Petróvicha Biélkina - 1831)
* *Cuento del zar Saltán* (poema) (Skazka o tsarié Saltane, o syne yegó slávnom i mogúchiem bogatyrié kniazie Gvidonie Saltánovichie i o prekrasnoi tsarievnie liébedi - 1831)
* *[[Eugenio Oneguin]]* (novela en verso) (1825-1832)
* *Cuento de la princesa muerta y los siete caballeros* (poema) (Skazka o miortvoi tsarievnie i o semí bogatyriaj - 1833)
* *[[El pescador y el pececillo]]* (Skazka o rybakié i rybkie - 1833)
* *El jinete de bronce* (poema) (Miedni vsádnik - 1833)
* *Dubrovski* (novela) (Dubrovski - 1833)
* *La dama de picas* (La dama de los tres naipes) (Píkovaya dama - 1833)
* *El gallito dorado* (poema) (Skazka o zolotom pietushkié - 1834)
* *Kirdzhali* (Kırcali) (historia corta) (Kirdzhalí - 1834)
* *La historia del motín de Pugachov* (prosa, no ficción) (Istoria Pugachiova - 1834)
* *Noches egipcias* (poema) (Eguípetskiye nochi - 1835)
* *Escenas de tiempos caballerescos* (Stseny iz rýtsarskij vremión - 1835)
* * [[La hija del capitán (novela de Aleksandr Pushkin)|La hija del capitán]]* (prosa) novela histórica romántica sobre la Pugachóvschina, vida y época de Pugachov. (Kapitánskaya dochka - 1836)
* *De visita otra vez* (poema)
* *[[Noche de invierno]]*
## Suñaykuna
* Lenin Suñay

## Kaypipas qhaway
* Simi kapchiy (Rusiya)
* Maxim Gorky

## Hawa t'inkikuna
Rafael Guízar Valencia

**Rafael Guízar Valencia** (*26 ñiqin ayriway killapi 1878 watapi paqarisqa Cotija llaqtapi - † 6 ñiqin inti raymi killapi 1938 watapi wañusqa Miihiku llaqtapi) huk  kathuliku Santu karqan wan Veracruz Aeropolipa hatun yaya.

* Taytan: *Prudencio Guízar*
* Maman: *Natividad Valencia* 
* Runa sutin:*' *Rafael Guízar y Valencia''
* Tayta kura warachikuy: 1901,  - Zamora
* Aeropolipa hatun yaya warachikuy:  1919 watapi

## Qillqasqankuna

## Rikchakuna

## Hawa tinkikuna

* American Catholic
Joaquín Pagaza

**Joaquín Arcadio Pagaza y Ordóñez** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Valle de Bravo llaqtapi - † 11 ñiqin tarpuy killapi 1918 watapi wañusqa Xalapa llaqtapi), huk  mama llaqtayuq qillqaq, kathuliku taytakura wan Veracruz Aeropolipa hatun yaya.

## Qillqasqankuna

## Rikchakuna

## Hawa tinkikuna
Manuel Posada

**Manuel Posada y Garduño** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa San Felipe del Progreso llaqtapi -  †  wañusqa Lima llaqtapi) huk  mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Uma Hatun yaya Miihiku llaqtapi karqan.

Miihiku llaqtapi Uma Hatun yaya (1839-1846)

Tayta:  , mama: .

## Quilqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Tripanosomiasis africana

**Tripanosomiasis africana** utaq **puñuymanta unquy**  kayqa runaqpata chaymanta wak uywaspata ima parasitaria unquy. Kayqa huk *[[Trypanosoma brucei]] layamanta parásito kaqrayku rikhurin*. Iskay layas runakunaman chimpaq tiyan, kay *[[Trypanosoma brucei gambiense]]* (T.b.g) chanta kay *[[Trypanosoma brucei rhodesiense]]* (T.b.r.). Kay T.b.g aswan kay 98% willasqa casusmanta huchayuq. Iskayninku aswanta chimpachikunku huk chimpachisqa tsetse ch’uspi wach’iyrayku chaymanta aswanta tarikunku kay kampu hallp’aspi.    Qallariyninpi, kay unquypata ñawpa thaskiyninpiqa, q’aja, uma nanaykuna, siqsiku, chaymanta muquspi nanay ima tiyan. Kayqa qallarin huk semana utaq kimsa semanamanhina wach’iymanta. Semanasman utaq aswan killasnan kay iskay kaq thaskiyninqa musphaywan, mana allin coordinacionwan, sunk’aywan chaymanta mana puñuy atiywan ima qallarin. Diagnostico kaqqa ruwakun kay parásito mask’aywan huk yawar map’a *(frotis)* nisqawan utaq kay linfático yakupi huk nudo kaqmanta. Huk wasa tuyupi tuqsiy kaqqa ancha munasqa ruwakuynin yachanapaq imachus hukhina kay ñawpa thaskiypi kay iskay kaq thaskiypi ima kay unquymanta tiyan.  Kay sinchi unquykunamanta hark’ayninqa anchata munakun kay chimpachisqa ayllukunapi huk yawar analisiswan kay T.b.g. kaqpata hampiyninpaq. Hampiyninqa aswan hasa sichus unquy pachampi tarikun chay chaymanta manaraq neurologicos sintomasqa rikhuriptin. Kay ñawpa kaq thaskiyninmanta hampiyninqa kay pentamidina utaq suramina hampiswan hampikun. Kay iskay kaq thaskiyninmanta hampiyninqa kan eflornitina utaq huk tupachiy nifurtimox kay eflornitina kaqwan ima kay T.b.g. kaqpaq hampikun. Kay melarsoprol iskayninku hampiyninpaq kaqtaq, kay T.b.r. kaqpaqlla churakun kay sinchi iskay kaq efectosninrayku.  Kay unquyqa rikhurin aswanta kay wakin Sub-Saharan Africaayllukunapi, huk 70 hunu runakunahina chimpachikuy atiq 36 suyukunapi. Kay 2010 watamanta ñawpaqman 9.000 runakunatahina wañuyman apan,kay 1990 watapitaq 34.000 kaqllata. Tantillakun 30,000 runakunahina kunanpacha chimpachisqa kasqankuta, huk 7.000 musuq chimpaykunawan ima kay 2012 watapi. Aswan kay 80% casosmanta kay República Democratica del Congokaqpi tarikun. Kimsa rikhuriykuna kay kunan thaskiypi tarikurqa: huk kay 1896 watamanta kay 1906 watakama aswanta Uganda kaqpi chanta kay Kungu mayu suyu kaqpi chanta iskay kay 1920 chaymanta 1970 watapi achkha africanos suyukunapi. Wak uywakuna, wakakunahina, kay unquywan kankuman utaq chimpachikunkuman.  
## References
Ch'uku-ch'uku

**Ch'uku-ch'uku** icha **Taruka rinri** nisqaqa (*Hieracium neo-herrerae*, *Hieracium neoherrerae* qillqasqapas) Antikunapi wiñaq  taruka rinri quram, hampi yuram.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Urqu taruka rinri

**Urqu taruka rinri** (*Hieracium fulvipes*) nisqaqa Antikunapi wiñaq  taruka rinri quram, hampi yuram.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
T'ika pilli

**T'ika pilli** (*Tussilago farfara*) nisqaqa huk quram, hampi yuram, Urin Awya Yalaman Iwrupamantam apamusqa.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Chuqur-chuqur

**Chuqur-chuqur** icha **Wira-wira** (genus *Gnaphalium*) nisqakunaqa ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq ayllupi kaq yura rikch'anam.

## Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
* wira-wira (*Gnaphalium cheiranthifolium, Gnaphalium vira-vira*)
* uqiqura, wira-wira (*Gnaphalium dombeyanum*)
* urqu chuqur-chuqur (*Gnaphalium margaritaceum*)
Ñawpa pacha q'itu-q'itu nisqa yurakunata *Gnaphalium* nisqa rikch'anaman churarqanku, kunantaq *[[Gamochaeta]]* nisqapim kachkan.

## Hawa t'inkikuna

* Flora of Taiwan - Gnaphalium
* Flora of North America - Gnaphalium
* etymology of plant names - letter G
* PlantNet Flora Online - Gnaphalium
* D.G. Drury: A fresh approach to the classification of the genus Gnaphalium with particular reference to the species present in New Zealand (Inuleae - Compositae) (5.1.1970)
* The segregate genera of Gnaphalium (Asteraceae)
* Florenlist von Baden-Württemberg - Gnaphalium Ruhrkraut
Kungu mayu

**Kongo mayu** icha **Kungu mayu** nisqaqa Aphrikapi huk 4.380 km suni mayum, Kungu Ripuwlika, Kungu Runakamaq Ripuwlika nisqa mamallaqtakunapi.

## Hawa t'inkikuna
Pelagio Antonio de Labastida

**Pelagio Antonio de Labastida y Dávalos** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Zamora llaqtapi -  †  wañusqa Yautepec llaqtapi) huk  mama llaqtayuq kathuliku taripay amachaq, taytakura wan Uma Hatun yaya Miihiku llaqtapi qarqan.

Mishiku llaqtapi Uma Hatun yaya (1863-1891)

Taytan:  , maman: .

## Quilqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku Inlisya

## Hawa t'inkikuna
* Catholic-hierarchy (inlish simipi)
Yana ch'illka

**Yana ch'illka**  *(Baccharis intermedia)* nisqaqa Urin Awya Yalapi wiñaq hampi yuram.

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Niqir mayu

**Niqir mayu** icha **Niger mayu** nisqaqa Aphrikapi huk 4.184 km suni mayum, Khiniya, Mali, Niqir, Benin, Niqirya mamallaqtakunapi.

## Hawa t'inkikuna
Aya maych'a

* Ayamaych'a (genus *Rhinanthus*, familia Orobanchaceae)
* Chachaq'uma (*Senecio nutans*, familia Asteraceae)
Chiqap uwas

**Chiqap uwas** (*Vitis vinifera*) nisqaqa huk siqakuq wayuq yuram, rikch'aq uwasmi. Kay yurataq Iwrupamantam Awya Yalamanpas apamurqanku.

Kay yurap rurunkunap (wayunkunap) hillinmanta winutam ruranchik. Rurunkunata ch'akispataq pasatam ruranchik.

## Hawa t'inkikuna
Pulika

**Pulika**, **Sipu**, **Chiharwaya** (**Chijarwaya**), **Kulkut'ula** icha **T'ula** chaylla (genus *Parastrephia*) nisqakunaqa huk yura rikch'anam, ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq aylluman kapuq, Antikunapi wiñaq yurakunam.

## Rikch'aqkuna
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
**[[Parastrephia ericoides]]* Nutt.
*sipu t'ula, sipu (*[[Parastrephia lepidophylla]]* (Wedd.) Cabrera)
*uma t'ula (*[[Parastrephia lucida]]* (Meyen) Cabrera)
**[[Parastrephia phyliciformis]]* (Meyen) Cabrera
**[[Parastrephia quadrangularis]]* (Meyen) Cabrera
*kulku t'ula (*[[Parastrephia teretiuscula]]* (Kuntze) Cabrera)

## Pukyukuna


## Hawa t'inkikuna
Stiliyan Petrov

**Stiliyan Alyoshev Petrov** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Montana (Bulgarya) llaqtapi) huk Bulgarya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Cuauhtémoc Blanco

**Cuauhtémoc Blanco Bravo** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Mishiku llaqtapi  - )  piluta hayt'aq.  Mishiku quchu piluta hayt'ay. 

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Mishiku)
## Hawa t'inkikuna

*  Ufisyal site
Hidetoshi Nakata

**Hidetoshi Nakata**|中田 英寿|Nakata Hidetoshi}}  (*  paqarisqa Kōfu llaqtapi Yamanashi suyupi - )  piluta hayt'aq.  Bolton Wanderers FC wan Nihun quchu piluta hayt'ay. 

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Nihun)
## Hawa t'inkikuna
Gheorghe Hagi

**Gheorghe Hagi**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Săcele llaqtapi, Rumanya mama llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Rumanya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Hawa t'inkikuna
Rinat Dasajev

**Rinat Faizrajmánovich Dasajev**  (rusiya simi: Ринат Файзрахманович Дасаев) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Astrakhan llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

Churinkuna: Elmira Dasajeva

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Rusiya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Hawa t'inkikuna
Yūji Nakazawa

golestotales: 5 (quchu)
**Yūji Nakazawa** (中澤佑二 Nakazawa Yūji),  (*  paqarisqa Yoshikawa llaqtapi Saitama suyupi - )  piluta hayt'aq.  Yokohama F. Marinos wan Nihun quchu piluta hayt'ay. 

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Nihun)
## Hawa t'inkikuna
Hong Myung-Bo

**Hong Myung-Bo**  (*  paqarisqa Siul llaqtapi  - )  piluta hayt'aq.  Los Angeles Galaxy wan Tayhan Republika quchu piluta hayt'ay. 

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Uralan Hansuyu)
## Hawa t'inkikuna
Pavel Nedvěd

**Pavel Nedvěd**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Cheb llaqtapi (Chikusluwakya) - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

Yaya: Vaclav; Mama: Ana.

Churinkuna: 

## Klubkuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Chiksuyu)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2006

## Hawa t'inkikuna
Luis Suárez Miramontes

**Luis Suárez Miramontes**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa La Coruña llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

Yaya:  ; Mama:  .

Churinkuna: 

## Klubkuna

## Suñaykuna
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ispaña)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1962

## Hawa t'inkikuna
Flórián Albert

**Flórián Albert**  sutiyuq runaqa, ( paqarisqa Hercegszántó llaqtapi -  wañusqa Stoke-on-Trent llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllay kamachiq. pukllay waraq.

## Klubkuna
 

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Unriya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1962

## Hawa t'inkikuna
Rui Costa

**Rui Manuel César Costa** sutiyuq runaqa (Amadora,  (*  paqarisqa Amadora llaqtapi -  )  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Tayta:  , Mama:  

Warmi:    Churinkuna: 3.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Purtugal)

## Hawa t'inkikuna

* Kastilla simipi
**
* Purtugal simipi:
Lionel Messi

**Lionel Andrés Messi Cuccittini** sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin inti raymi killapi 1987 watapi paqarisqa Rosario llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi .

Yaya: Jorge Horacio Messi; Mama: Celia María Cuccittini.  

Warmi:  Antonella Roccuzzo Churinkuna : 3; Thiago () Mateo, Ciro.

## Klubkuna

## Suñaykuna
* Iskay ñiqin - Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Arhintina)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
* Ulimpiku pukllaykuna 2008

## Hawa t'inkikuna
Ángel Labruna

*Ángel Amadeo Labruna*' (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintina mama llaqtapi ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatokuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Pirsonal suñaykuna

 
## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Arhintina)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1958

## Hawa t'inkikuna
Luis Conejo

**Luis Gabelo Conejo Jiménez** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa San Ramón llaqtapi -  )  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.

Yaya: Conejo; Mama: -

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta Kampiunatukuna

### Mamallaqtapura Kampiunatukuna

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Kustarika)

## Hawa t'inkikuna
Michael Ballack

**Michael Ballack** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Görlitz llaqtapi - ) sutiyuq runaqa huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna
* FC Kaiserslautern

## Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Alimanya)

## Hawa t'inkikuna
Gonzalo Gutiérrez Reinel

**Gonzalo Alfonso Gutiérrez Reinel** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk  Mama llaqtapi diplumatiku wan qillqaq qarqan.

2014 watamanta 2015 watakama Piruwpa Hawa ministruninmi karqan.

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Ollanta Humala
 
## Hawa t'intikuna
Branco

**Branco**  (**Cláudio Ibraim Vaz Leal,**) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa  Bagé llaqtapi - )  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1986
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1990
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1994

## Hawa t'inkikuna
Stephanie Kwolek

**Stephanie Kwolek** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa New Kensington llaqtapi -   wañusqa Wilmington llatapi),   mama llaqtap Chaqllisinchi yachaq mantapas yachaqsi karqan. 

Tayta: ; Mama: . 

Qhari:  Churinkuna: 

Yachaywasi: .

Alma mater: Carnegie Mellon Yachay suntur ( Carnegie Mellon University), Pittsburgh.  
## Suñaykuna
* Howard N. Potts Medal (1976) - Por sus soluciones cristalinas de polímeros y las fibras resultantes de estos.
* Materials Achievement Citation for Kevlar ® (1978)
* American Institute of Chemists' (AIC) Chemical Pioneer Award2 (1980)
* Creative Invention Award  (1980)
* Incluida en el Muro de la Fama de la Ciencia e Ingeniería en Dayton, Ohio (1992)
* American Innovator Award (1995) - Se convirtió en la cuarta mujer en ser incluida en el “National Inventors' Hall of Fame”
* National Medal of Technology (1996) 

## Kaypipas qhaway
* Kevlar
* DuPont

## Hawa t'inkikuna
Jean-Marie Pfaff

**Jean-Marie Pfaff** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Lierse llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Warmi: Carmen Seth (*Churinkuna: Debby Edilbert Gerdina (), Kelly Yvonne Danny () wan Lyndseyi Linda Marc ().

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatokuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Bilhika)

## Hawa t'inkikuna
### [[Kastilla simi]]pi
* Qillqa web Brugge Klub
Franky Van der Elst

**Franky Van der Elst** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Ninove llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan willaykamachiqmi.

Warmi: Churinkuna: 

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Bilhika)
* Piluta hayt'ay Pachantin Kupa 1986
* Piluta hayt'ay Pachantin Kupa 1990
* Piluta hayt'ay Pachantin Kupa 1994
* Piluta hayt'ay Pachantin Kupa 1998

## Hawa t'inkikuna
### [[Kastilla simi]]pi
* Qillqa web Brugge Klub
Ruud van Nistelrooy

**Rutgerus Johannes Martinius van Nistelrooij** (icha **Ruud van Nistelrooy**) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Oss llaqtapi -  ),  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Urasuyu)

## Hawa t'inkikuna
Kenny Dalglish

**Kenneth Mathieson Dalglish** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Glasgow, llaqtapi -  )  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.

Yaya: ; Mama:  .

Warmi:  Churinkuna:  

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kampiunatukuna

### Individual suñaykuna
 

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Iskusya)

## Hawa t'inkikuna
Steven Gerrard

**Steven George Gerrard** sutiyuq runaqa, (* 30 ñiqin aymuray killapi 1980 watapi paqarisqa Liverpool llaqtapi - ) huk Inlatirra mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Inlatirra)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2006
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2010
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014

## Hawa t'inkikuna

* Steven Gerrard Web Site
Juan Aldama

**Juan Aldama** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa San Miguel de Allende, Guanajuato llaqtapi –  paqarisqa Chihuahua llaqtapi) napas Awqaq pusaq. 

## Kaypipas qhaway
* Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuy
* Wiñay kawsay (Mishiku)
* Miguel Hidalgo
* Ignacio Allende
* José Mariano Jiménez

## Hawa t'inkikuna

* Documentos Facsímilares de Historia de México
Bartolomé Ruiz

**Bartolomé Ruiz** sutiyuq runaqa (* Moguer, 1882] - † Kashamarka, 1532)  mama llaqtayuq atipaq.  
Tayta:  ; Mama:  

## Kaypipas qhaway
* Diego de Almagro
* Francisco Pizarro 
* Hernando de Luque
* Cristobal Colón
## Hawa t'inkikuna
Hernando de Luque

**Hernando de Luque** sutiyuq runaqa (* ?? paqarisqa Olvera llaqtapi - † 1533 watapi wañusqa Panama llaqtapi)  mama llaqtayuq taytakura.  

Tayta:  ; Mama:  

## Kaypipas qhaway
* Diego de Almagro
* Francisco Pizarro 

## Hawa t'inkikuna
Diego Velázquez de Cuéllar

**Diego Velázquez de Cuéllar** sutiyuq runaqa (* 1465 watapi paqarisqa Cuéllar llaqtapi - †  wañusqa Santiago de Cuba)  mama llaqtayuq awqaq pusaq, ruruchiq wan pulitiku qarqan.

1511 watamanta 1524 watakama Kuba Kamachiq runa.
  
Tayta:  ; Mama:  

Warmi: María de Cuéllar

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kuba)
## Hawa t'inkikuna
Manuel de Rojas

**Manuel de Rojas** sutiyuq runaqa (* ?? watapi paqarisqa Cuéllar llaqtapi - † ~ 1561 watapi wañusqa Cuéllar)  mama llaqtayuq awqaq pusaq, ruruchiq wan pulitiku qarqan.

1524 watamanta 1525 watakama wan  1532 watamanta 1534 watakamaKuba Kamachiq runa.
  
Tayta: Gómez de Rojas; Mama: María de Torres Córdova Hinestrosa.

Warmi: María Magdalena Velázquez

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kuba)
## Hawa t'inkikuna
Juan de Altamirano

**Juan de Altamirano** sutiyuq runaqa (* S XV)  mama llaqtayuq taripakuq wan pulitiku qarqan.

1525  watamanta 1526 watakama Kuba Kamachiq runa (teniente del Almirante de la Mar).
  
Tayta: ; Mama: María  .

Warmi:  

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kuba)
## Hawa t'inkikuna
Hernando de Soto

**Hernando de Soto** sutiyuq runaqa (* 1500 watapi paqarisqa Jerez de los Caballeros llaqtapi -  Mississippi mayupi)  mama llaqtayuq awqaq pusaq, ruruchiq wan pulitiku qarqan.

1537  watamanta 1539 watakama Kuba Kamachiq runa.  
Tayta: ; Mama: María  .

Warmi:  

## Kaypipas qhaway
* Wiñay kawsay (Kuba)
## Hawa t'inkikuna
Bixente Lizarazu

**Bixente Lizarazu** (*  paqarisqa Saint-Jean-de-Luz llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

Warmi: Claire KeimChurinkuna: Uhaina
## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ransiya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998
* Iwrukupa 2000
## Hawa t'inkikuna
José Nasazzi

**José Nasazzi Yarza** sutiyup runaqa (*  paqarisqa Montevideo llaqtapi - †  wañusqa Montevideo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kampiunatukuna

### Personal suñay

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Uruwayi)

## Hawa t'inkikuna
* RSSSF (inlish simipi)
Gianpiero Combi

** Gianpiero Combi** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Torino llaqtapi -  wañusqa Imperia llaqtapi) Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Tayta: 

Churinkuna:.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kampiunatukuna
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1934 
### Pirsunal suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
* Giuseppe Meazza
* Ulimpiku pukllaykuna 1928

## Hawa t'inkikuna

*Kastilla simipi

*Inlish simipi
Hilderaldo Bellini

**Hilderaldo Luiz Bellini** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Itapira llaqtapi -  wañusqa São Paulo llaqtapi ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mamallaqtapura Kupakuna
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1958
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1962

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1954

## Hawa t'inkikuna
Mauro Ramos

**Mauro Ramos de Oliveira** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Poços de Caldas llaqtapi -  wañusqa Poços de Caldas llaqtapi ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna
* Paulista kampiunatu: 1948, 1949, 1953, 1957, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965.

### Mamallaqtapura Kupakuna
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1958
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1962
* Awya Yala Kupa 1949

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Hawa t'inkikuna
Roberto Scarone

**Roberto Scarone Rivera** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Montevideo llaqtapi - †  wañusqa Montevideo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan Pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Piluta hayt'aq

### Pukllaykamachiq
* Piluta hayt'ay Uruwayi Kampiuonatu: 4 
** Peñarol FC (1959, 1960 wan 1961)
** Club Nacional de Football (1966)
* Piluta hayt'ay Piruw Kampiuonatu: 4
** Universitario de Deportes (1969, 1971 wan 1982)
** Centro Iqueño (1957)
* Piluta hayt'ay Mishiku Kampiuonatu: 1
** Club América (1966)

* Klubkuna Allpapachapura Kupa: 1 (1961, Peñarol FC)
* Awya Yala Libertadores Kupa: 2 (1960 wan 1961, Peñarol FC)

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Universitario de Deportes
## Hawa t'inkikuna
Faryd Mondragón

**Faryd Camilo Mondragón Alí** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Cali llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Tayta: Mondragón; Mama: 

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

## Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Kulumbya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
## Hawa t'inkikuna
Zizinho

**Tomás Soares da Silva** sutiyuq runaqa, icha **Zizinho**, (*  paqarisqa São Gonçalo -  wañusqa Niterói llaqtapi), huk  mama llaqtap piluta hayt'aqmi karqan.

### Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa

## Klubkuna

## Palmarés
### Mama llaqta kampiuonatukuna

### Mama llaqtapura kupakuna

## Hawa t'inkikuna
* Artículo del Guardian Unlimited a raíz del fallecimiento de Zizinho (en inglés)
* Zizinho en FIFA.com
Arthur Friedenreich

**Arthur Friedenreich** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Pau Grande llaqtapi wañusqa ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

: Klub con "*" jugó solo una vez
: Klub con "¿?" no son bien identificados.

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)

## Hawa t'inkikuna
Leônidas da Silva

**Leônidas da Silva** (*  paqarisqa Río de Janeiro llaqtapi  - Cotia,  wañusqa Cotia llaqtapi]]) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'aq (Brasil)
## Hawa t'inkikuna
Luís Pereira

**Luís Edmundo Pereira** ( paqarisqa Juazeiro, Bahía - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna
* EC São Bento - Sorocaba - SP Brasil) - 1967
* Palmeiras - (Brasil)  1968 - 1975 
* Atlético Madrid - (Ispaña)  1975 - 1980
* CR Flamengo - (Brasil)  1980 - 1981
* SE Palmeiras - (Brasil)  1981 - 1984  
* Associação Portuguesa de Desportos - (Brasil)  1985 
* Central Brasileira de Cotia  - (Brasil)  1989 
* Santo André - (Brasil)  1986 - 1988 (en 1987 prestado por 6 meses al Sport Club Corinthians)
* AD São Caetano - (Brasil)  1990 - 1991
* Esporte Clube São Bernardo  - 1993
* Esporte Clube São Bento - 1994
## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)

## Hawa t'inkikuna
Ademir da Guia

**Ademir da Guia** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi -  ) huk ] mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Brasil)

## Hawa t'inkikuna
Iván Valenciano

**Iván René Valenciano Pérez** sutiiyuq runaqa ( paqarisqa Barranquilla llaqtapi-) huk  mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna
 
## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1990
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1994
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998

## Hawa t'inkikuna
Denílson

**Denílson de Oliveira Araújo** sutiyuq runaqa, icha **Denílson** (*  paqarisqa Diadema llaqtapi), huk  mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan. 

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

* 1 Piluta Hayt'ay Riy Kupa (Real Betis, Piluta Hayt'ay Riy Kupa 2004-05)
* 1 Paulista Kampiunatu Paulista (SE Palmeiras, Paulista Kampiunatu 2008)

### Mamallaqtapura kampiunatukuna

* 1 Conmebo Kupal (São Paulo, 1994)
* 1 Awya Yala Kupa (Piluta hayt'ay quchu (Brasil)|Brasil quchu]], 1997)
* 1 Kunfederasyunkuna FIFA Kupa (Piluta hayt'ay quchu (Brasil), Kunfederasyunkuna FIFA Kupa 1997)
* 1 Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa (Piluta hayt'ay quchu (Brasil), Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2002)

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998

## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
* Ficha (FIFA) de Denílson
* Denílson en www.lfp.es
Rabah Madjer

**Mustapha Rabah Madjer** (arabya simi: مصطفى رابح ماجر‎) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Hussein Dey distritupi - ) huk  mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.

Churinkuna:  
## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna
* 1980: Champions League.

### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna
 
## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1982

## Hawa t'inkikuna
Jorge Campos

**Jorge Francisco Campos Navarrete** sutiyq runaqa, (*  paqarisqa Acapulco llaqtapi -  ) mama llaqtayuq Mishiku piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mama llaqtapura kampiunatukuna
* 1999: FIFA Kunfidirasyunkuna Kupa.

### Individual suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Mishiku)

## Hawa t'inkikuna
Cobi Jones

**Cobi N'Gai Jones** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Detroit llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mama llaqtapura kampiunatukuna
 

### Individual suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Mishiku)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1994
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2002

## Hawa t'inkikuna
Demis Nikolaidis

**Themistoklis "Demis" Nikolaidis** (grisya simi: Θεμιστοκλής "Ντέμης" Νικολαΐδης) sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Gießen llaqtapi -  ) huk  - mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
#### Mama llaqta kampiunatukuna

#### Mamallaqtapura kampiunatukuna (6)

#### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Grisya)

## Hawa t'inkikuna
Brian Laudrup

**Brian Laudrup**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Wien llaqtapi - ) huk   mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

Yaya: ; Mama: .

Churinkuna: 

## Klubkuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Dansuyu)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1990
* Michael Laudrup
* Peter Schmeichel

## Hawa t'inkikuna
Dino Merlin

**Edin Dervišhalidović** sutiyuq runaqa, icha ***Dino Merlin***  (*  paqarisqa Sarajevo llaqtapi  -  ) huk  mama llaqtayuq takiqmi, taki qillqaqkuna  takichaqmi karqan. 

## Diskukuna
### Albumkuna
#### Merlin band
**[[Kokuzna vremena]]* (1985)
**[[Teško meni sa tobom (a još teže bez tebe)]]* (1986)
**[[Merlin (Merlin album)|Merlin]]* (1987)
**[[Nešto lijepo treba da se desi]]* (1989)
**[[Peta strana svijeta]]* (1990)
#### Solo
**[[Moja bogda sna]]* (1993)
**[[Fotografija]]* (1995)
*** (1999)
**[[Sredinom]]* (2000)
**[[Burek (album)|Burek]]* (2004)
**[[Live Koševo 2004]]* (2005)
**[[Ispočetka]]* (2008)
**[[Hotel Nacional (Dino Merlin album)|Hotel Nacional]]* (2014)
#### Kumpilasyunkuna
**Merlin* (1990) - with the Merlin band
**Balade* (1995) - with the Merlin band
**Rest of the Best* (1995) - with the Merlin band
**[[Najljepše pjesme]]* (1995) - with the Merlin band
**[[The Best of Dino Merlin]]* (2001)
**The Platinum Collection* (2006)
**The Ultimate Collection* (2009)
#### DVDs
**[[Live Koševo]]* (2005)
**[[Dino Merlin Koševo 19. Juli|Koševo 19. Juli]]* (2009)
### Singles
*2007: "Otkrit ću ti tajnu"
*2008: "Dabogda"
*2008: "Da šutiš (Indigo)"
*2008: "Deset Mlađa"
*2009: "Nedostaješ"
*2011: "Love in Rewind"
### Taqikuna produced Dino Merlin

## Kaypipas qhaway
* Merlin
* [Emina Jahović
* [Mustafa Sandal

## Hawa t'inkikuna
* dinomerlin.net
Alan Shearer

**Alan Shearer** sutiyuq runaqa, (* paqarisqa Newcastle upon Tyne llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.

Yaya: ; mama:  
## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

### Pukllaykamachiq
## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Inlatirra)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1994
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2002
* Kenny Dalglish
* Paul Gascoigne

## Hawa t'inkikuna

* Web Site
David Beckham

**David Robert Joseph Beckham** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa London llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna
## Clubes

## Suñaykuna
### Manchester United
 

### Inlatirra quchu
## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Inlatirra)

## Hawa t'inkikuna
Juan Román Riquelme

** Juan Román Riquelme** (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura Kupakuna

## Kaypipas qhaway
* Arhintinapas piluta hayt'aynin
## Hawa t'inkikuna
Alex Tobin

**Alexander Hugh Tobin** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Adelaide llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Awstralya)
* Tim Cahill
* Mark Schwarzer

## Hawa t'inkikuna
Youri Djorkaeff

**Youri Raffi Djorkaeff** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Lyon llaqtapi, Ransiya mama llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ransiya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998

## Hawa t'inkikuna
Tim Howard

**Timothy Matthew Howard** sutiyuq runaqa, icha Tim Howard (*  paqarisqa North Brunswick llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mama llaqtapura kampiunatukuna
 

### Individual suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2010
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
* Kasey Keller
* Marcus Hahnemann
 
## Hawa t'inkikuna
Radamel Falcao

**Radamel Falcao García Zárate** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Santa Marta llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Taytan: Radamel García († 2019); Maman: 

## Klubkuna

## Suñaykuna

### Mama llaqta kampiunatukuna

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Kulumbya)
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
* James Rodríguez
## Hawa t'inkikuna
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1950

**Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1950** (inlish simipi: *1950 FIFA World Cup*, kastilla simipi: *Copa Mundial de Fútbol de 1950*) nisqaqa 1950 watapi Brasil mama llaqtapi IV ñiqin Piluta Hayt'ay Pachantin Kupam.

* Atipaq: Uruwayi.
** Piluta hayt'aq: 1. Julio César Britos - 2. Juan Burgueño - 3. Schubert Gambetta - 4. Alcides Ghiggia - 5. Juan Carlos González - 6. Matías González - 7. William Martínez - 8. Roque Máspoli -  9. Óscar Míguez -  10. Rubén Morán - 11. Washington Ortuño - 12. Aníbal Paz - 13. Julio Pérez - 14. Rodolfo Pini - 15. Luis Rijo - 16. Víctor Rodríguez Andrade - 17. Carlos Romero - 18. Juan Alberto Schiaffino - 19. Eusebio Tejera - 20. Obdulio Varela - 21. Ernesto Vidal - 22. Héctor Vilches 
** Pukllaykamachiq: Juan López Fontana
* Iskay ñiqin: Brasil.
* Kimsa ñiqin: Suwidsuyu.
* Tawa ñiqin: Ispaña.

## Kaypipas qhaway
* Ademir
* Chico Aramburu
* Estanislao Basora
* Karl Palmer
* Zizinho

## Hawa t'inkikuna
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1990

**Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1990** (inlish simipi: *1990 FIFA World Cup*, kastilla simipi: *Copa Mundial de Fútbol de 1990*) nisqaqa 1990 watapi Italya mama llaqtapi XIV ñiqin Piluta Hayt'ay Pachantin Kupam.

* Atipaq: Alimanya.
** Piluta hayt'aq: 1. Bodo Illgner - 2. Stefan Reuter - 3. Andreas Brehme - 4. Jürgen Kohler - 5. Klaus Augenthaler - 6. Guido Buchwald - 7. Pierre Littbarski - 8. Thomas Häßler -  9. Rudi Völler -  10. Lothar Matthäus - 11. Frank Mill - 12. Raimond Aumann - 13. Karl Heinz Riedle - 14. Thomas Berthold - 15. Uwe Bein - 16. Paul Steiner - 17. Andreas Möller - 18. Jürgen Klinsmann - 19. Hans Pflügler - 20. Olaf Thon - 21. Günter Hermann - 22. Andreas Köpke 
** Pukllaykamachiq: Franz Beckenbauer
* Iskay ñiqin: Arhintina.
* Kimsa ñiqin: Italya.
* Tawa ñiqin: Inlatirra.

## Kaypipas qhaway
* Salvatore Schillaci
* Robert Prosinečki
* Sergio Goycochea
* Luis Conejo
* Gary Lineker
* Roger Milla

## Hawa t'inkikuna
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1978

**Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1978** (inlish simipi: *1978 FIFA World Cup*, kastilla simipi: *Copa Mundial de Fútbol de 1978*) nisqaqa 1978 watapi Arhintina mama llaqtapi XI ñiqin Piluta Hayt'ay Pachantin Kupam.

* Atipaq: 
** Piluta hayt'aq: 1. Norberto Alonso - 2. Osvaldo Ardiles - 3. Héctor Baley - 4. Daniel Bertoni - 5. Ubaldo Fillol - 6. Américo Gallego - 7. Luis Galván - 8. Rubén Galván -  9. René Houseman -  10. Mario Kempes - 11. Daniel Killer - 12. Omar Larrosa - 13. Ricardo La Volpe - 14. Leopoldo Luque - 15. Jorge Olguín - 16. Oscar Alberto Ortiz - 17. Miguel Oviedo - 18. Rubén Pagnanini - 19. Daniel Passarella - 20. Alberto Tarantini - 21. José Daniel Valencia - 22. Ricardo Villa 
** Pukllaykamachiq: César Luis Menotti
* Iskay ñiqin: .
* Kimsa ñiqin: .
* Tawa ñiqin: .

## Kaypipas qhaway
* Teófilo Cubillas
* Roberto Dinamite
* Dirceu
* Rob Rensenbrink
* Johnny Rep
* Paolo Rossi

## Hawa t'inkikuna