open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
José Napoleón Duarte

**José Napoleón Duarte Fuentes** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa San Salvador llaqtapi - ! wañusqa San Salvador), huk  mama llaqtayuq pulitiku wan allwiya kamayuq qarqan.

1984 watamanta 1989 watakama ñawpaq kuti Salwadurpa Umalliqnin qarqan.

Taytan: Duarte; Maman: Fuentes. Ñawpaq warmi: María	Inés Durán. Churinkuna: (6) Inés Guadalupe, José Napoleón, José Alejandro, María Elena, María Eugenia wan Ana Lorena.. 

Yachaywasi: Liceo Salvadoreño.

Alma mater:  Notre Dame Yachay Suntur.

## Kaypipas qhaway
* Salwadurpa wiñay kawsaynin
* Barack Obama
* Rodolfo Castillo

## Hawa t'inkikuna
Alfredo Cristiani

**Alfredo Félix Cristiani Burkard ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa San Salvador llaqtapi - ), huk  mama llaqtayuq pulitiku wan ruruchiq qarqan.

1989 watamanta 1994 watakama ñawpaq kuti Salwadurpa Umalliqnin qarqan.

Taytan: Félix Cristiani; Maman: Margoth  Burkard. Ñawpaq warmi: Margarita Llach.Churinkuna: (3) Claudia Cristiani, Javier Cristiani wan Alejandro Cristiani. 

Yachaywasi: .

Alma mater:  Georgetown Yachay Suntur.

## Kaypipas qhaway
* Salwadurpa wiñay kawsaynin
* Roberto D'Aubuisson
* Gloria Salguero

## Hawa t'inkikuna
Armando Calderón

**Armando Calderón Sol** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa San Salvador llaqtapi - ! wañusqa Houston llaqtapi), huk  mama llaqtayuq pulitiku, ruruchiq wan taripay amachaq qarqan.

1994 watamanta 1999 watakama ñawpaq kuti Salwadurpa Umalliqnin qarqan.

Taytan: Calderón; Maman: Sol. Ñawpaq warmi: Elizabeth Aguirre. Churinkuna: ()  . 

Yachaywasi: l Colegio Externado San José,.

Alma mater: Salwadur Yachay Suntur.

## Kaypipas qhaway
* Salwadurpa wiñay kawsaynin
* Milena Calderón Sol de Escalón
* Enrique Borgo

## Hawa t'inkikuna
Domingo Savio

**Domingo Savio** sutiyuq runaqa (*   paqarisqa Riva presso Chieri llaqtapi - †  wañusqa Mondonio llaqtapi) huk  mama llaqtayuq kathuliku santu qarqan. 

1950 watamanta Kathuliku Inlisya Biatu.

5 ñiqin aymuray killapi Domingo Savio raymi p'unchawninmi.

Taytan: Carlino Savio, Maman: Juana Brígida Gaiato.

## Qillqasqankuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Kathuliku inlisya
* Salesiano
* Huwan Bawtista La Sallemanta
* Giovanni Bosco
* Michel Rua

## Hawa t'inkikuna
Juan Vicente Torrealba

**Juan Vicente Torrealba** icha ** Hugo Blanco** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Karakas llaqtapi -  wañusqa Karakas llaqtapi ), huk  mama llaqtayuq takichaq wan harpa waqachiqpas qarqan.

Taytan: Santana Torrealba Silva; Maman: María Esperanza Pérez.Warmi: .Churinkuna:.

## Diskukuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Taki (Winisuyla)
* Hugo Blanco (takichaq)
* Simon Díaz
* María Luisa Escobar
* José Enrique Sarabia
* Billo Frómeta
* Diony López

## Hawa t'inkikuna

*
Mark Knopfler

**Mark Freuder Knopfler** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Glasgow llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq *[[Dire Straits]]* takiqmi, takina qillqaqmi, takichaqmi wan yatana qallwa waqachiq qarqan.

Taytan: Earwin Knopfler, Maman: Louisa Mary Laidler.Warmi: Kitty AldridgeChuri: 

Yachaywasi:  .

## Diskukuna
### Álbumkuna
#### Sulista
;Álbumes de estudio
* 1996: *[[Golden heart|Golden Heart]]*
* 2000: *[[Sailing to Philadelphia]]*
* 2002: *[[The Ragpicker's Dream]]*
* 2004: *[[Shangri-La (álbum)|Shangri-La]]*
* 2005: *[[The Trawlerman's Song]]* (EP)
* 2005: *[[One Take Radio Sessions]]* (EP)
* 2007: *[[Kill To Get Crimson]]*
* 2009: *[[Get Lucky]]*
* 2012: *[[Privateering]]
* 2015: *Tracker*
* 2018: *Down the Road Wherever*
* 2024: *One Deep River*
;Bandas sonoras
* 1983: *Local Hero* ([[Un tipo genial]])
* 1984: *Cal* ([[Cal (película)|Cal]])
* 1984: *Comfort & Joy* ([[Comfort and Joy|Comfort & Joy]]) (EP)
* 1987: *The Princess Bride* ([[La princesa prometida]])
* 1989: *Last Exit To Brooklyn* ([[Last exit to Brooklyn (película)|Last exit to Brooklyn]])
* 1997: *Wag The Dog* ([[La cortina de humo]])
* 1999: *Metroland* ([[Metroland (película)|Metroland]])
* 2000: *A Shot At Glory* (Camino hacia la gloria)
* 2016: *Altamira* (Altamira)
;Colaboraciones
* 1989: *Booze Brothers*
* 1990: *Missing... Presumed Having A Good Time* (con [[Notting Hillbillies]])
* 1990: *Neck and Neck* (con [[Chet Atkins]])
* 2006: *All the Roadrunning* (con [[Emmylou Harris]])
* 2006: *Real Live Roadrunning* (con [[Emmylou Harris]])
;Álbumes recopilatorios
* 1993: *Screenplaying*
* 2005: *Private Investigations: The Best of Dire Straits & Mark Knopfler''

## Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Sinru qillqa: Ancha riqsisqa yatana qallwa waqachiq 
* B.B. King
* Bob Dylan
* Phil Lynott
* Tina Turner
* Boogie-woogie

## Hawa t'inkikuna

* (inlish simipi)
Lucas Moura

**Lucas Rodrigues Moura da Silva**  sutiyuq runaqa, icha **Lucas Moura** ( paqarisqa São Paulo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

## Hawa t'inkikuna
Lex Barker

| bgcolour = silver
| Nombre  = Lex Barker
| Image = Lana Turner and Lex Barker.png
| tamañodelaimagen         = 180 px
| piedefoto                = Lana Turner wan Lex Barker (1953)
| birthname = Alexander Crichlow Barker, Jr.
| born  =  
| lugar = Rye,  
| dead  =   (54)
| lugardefallecimiento     = New York, 
| nacionalidad = Hukllachasqa Amirika Suyukunapi
| ocupattion  = Aranway pukllaq 
| educación            = 
| movimiento           =
| warmin = 
| taytan = 
| maman=  
| obramásconocida      = 
| patrones             = 
| influidopor          =
| influencó            =
| premios              =
}}
**Alexander Crichlow Barker, Jr., ** sutiyuq runaqa, **Lex Barker** (*  paqarisqa Rye llaqtapi - †  wañusqa New York llaqtapi) huk   mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.

Warmikuna:	Carmen Cervera (1965-1972) / Irene Labhart (1957-1962) / Lana Turner (1953-1957) / Arlene Dahl (1951-1952) / Constanze Thurlow (1943-1950)Churinkuna: (3).

## Pilikulakuna

## Suñaykuna

## Willay pukyukuna
 

## Kaypipas qhaway
* Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
* Johnny Weissmuller
* Tarzan
* Jock Mahoney
* Denny Miller
* Buster Crabbe
* Mike Henry (piluta hayt'aq)
	
## Hawa t'inkikuna

* ImDb: Lee Barker
* Ufisyal web
William Miller

**William Miller** sutiyuq runaqa, Willirmu Millir; Kastila simipi: Guillermo Miller (*   paqarisqa Wingham llaqtapi - wañusqa Lima llaqtapi),  mama llaqtayuq  awqaq pusaq, Uralan Abya Yalapi mamallaqtakunap Ispañamanta qispichiqnin Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuypi, kamarikuspa kunan kachkaq mama llaqtakunapaq awqarqan, Chilipaq, Piruwpaqpas. 

## Kaypipas qhaway
* Piruwpa wiñay kawsaynin
* José de San Martín
* Simón Bolívar

## Hawa t'inkikuna
Fernando Llorente

**Fernando Javier Llorente Torres ** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Pamplona llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway

## Hawa t'inkikuna
Mariano Rajoy

**Mariano Rajoy Brey**, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Santiago de Compostela llaqtapi -), huk  mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikumi qarqan. 

2011 watamanta 2018 watakama ñawpaq kuti Ispañapa Uma kamayuqnin qarqan.

Taytan: Mariano Rajoy Sobredo; Maman: Olga Brey.  Ñawpaq warmin: Elvira Fernández Balboa.Churinkuna: 2 (Mariano wan
Juan Rajoy Fernández).

Yachaywasi: . 

Alma mater: Santiago de Compostela Yachay Suntur.

## Kaypipas qhaway
* Ispañapa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna

* [ Biografía de  Mariano Rajoy](https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/europa/espana/mariano_rajoy_brey/(language)/esl-ES) (Fundación CIDOB).
Juan Valer

**Huwan Walir Sanduwal** (*Juan Valer Sandoval*, kastilla simipi),  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tumpis llaqtapi - †  wañusqa Limaq llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awqaq suyupi qarqan. 

Taytan:  ;  Maman:Warmi: Marina Collado.Churinkuna: Valeria wan Giovanni Valer. 

## Kaypipas qhaway
* Wantar Chawin Upirasyun. 
* Piruwpa awqaq suyu

## Hawa t'inkikuna

*
Raúl Jiménez

**Raúl Gustavo Jiménez Chávez** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Talara llaqtapi - †  wañusqa Limaq llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awqaq suyupi qarqan. 

Taytan: Raúl Jiménez Rivera;  Maman: María Chávez Salazar.

## Kaypipas qhaway
* Wantar Chawin Upirasyun. 
* Piruwpa awqaq suyu

## Hawa t'inkikuna

*Ejército del perú, Raúl Jiménez Chávez
Los Fabulosos Cadillacs

**Los Fabulosos Cadillacs **  nisqaqa huk  mama llaqtayuq ska kusituymi. 1985 watapim rakinakurqan.

## Takiqkuna
* Vicentico 
* Flavio Cianciarulo 
* Sergio Rotman
* Daniel Lozano
* Fernando Ricciardi
* Mario Siperman
* Astor Cianciarulo
* Florián Fernández Capello
* Fernando Albareda
* Gerardo Rotblat †
* Anibal Rigozzi
* Sergei Itzcowick
* Luciano Giugno
* Naco Goldfinger
* Ariel Minimal
* Hugo Lobo

## Diskunkuna

### Album
*  
*  
### Widyu
* 
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
Los Abuelos de la NadaSui Generis (kusituy)Auténticos DecadentesSoda StereoEnanitos VerdesMimi Maura

## Hawa t'inkikuna
Soda Stereo

**Soda Stereo **  nisqaqa huk  mama llaqtayuq rock kusituymi. 1982 watapim rakinakurqan.

## Takiqkuna
* Gustavo Cerati †
* Zeta Bosio 
* Charly Alberti 

## Diskunkuna

### Album
*  
*  
### Widyu
* 
## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
Los Abuelos de la NadaSui Generis (kusituy)Auténticos DecadentesLos Fabulosos CadillacsEnanitos VerdesMimi Maura

## Hawa t'inkikuna
Raúl Taibo

**Raúl Jorge Tignanelli Mascaró** sutiyuq runaqa, icha **Raúl Taibo** (*  paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan: Tignanelli; Maman: Beatriz Taibo. Warmikuna: Pía Meritello / Marcela Ortiz / Mercedes .Churinkuna: (2)  Antonella Tignanelli (p.1987) wan Francesca Tignanelli (p. 22 III 2016).

## Pilikulakuna

## Suñaykuna
* 

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Andrea del Boca
* Pablo Alarcón
* Carolina Papaleo
* Luisa Kuliok 
* Paola Krum
* Gastón Pauls
* Marcelo Taibo

## Hawa t'inkikuna
* IMDb (Kastilla simipi)
Alfredo Pérez Rubalcaba

**Alfredo Pérez Rubalcaba** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Solares llaqtapi -  wañusqa Mahahonda llaqtapi), huk  mama llaqtayuq chaqllisinchi yachaq wan pulitikumi qarqan. 

2010 watamanta 2011 watakama ñawpaq kuti Ispañapa Uma kamayuq rantinin qarqan.

Ispaña Yachachiy Ministru (1992-1993).

Taytan: J ; Maman:   .  Ñawpaq warmin: Pilar Goya.Churinkuna:   ( ).

Yachaywasi:  . 

Alma mater: Complutense Madridmanta Yachay Suntur.

## Kaypipas qhaway
* José Luis Rodríguez Zapatero
* Felipe González

## Hawa t'inkikuna
Sergio Agüero

**Sergio Leonel Agüero** sutiyuq runaqa, icha **Kun Agüero **  (*  paqarisqa Quilmes (Buenos Aires) llaqtapi -  ) huk  mama llaqtayuq  piluta hayt'aqmi.

## Klubkuna

## Kaypipas qhaway
* Diego Armando Maradona

## Hawa t'inkikuna

i
Doris Day

**Doris Mary Ann Kappelhoff** sutiyuq warmiqa, icha **Doris Day**  (* paqarisqa Cincinnati llaqtapi -  wañusqa Carmel Valley llaqtapi ) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna takiq wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.

Yaya: William Joseph Kappelhoff ; Mama: lma Sophie Kappelhoff.Qusankuna: Al Jorden (1941–1943) / George Weidler (1946–1949) / Martin Melcher (1951–1968) /Barry Comden (1976–1981)Churi: Terry Melcher (1942-2004) 

## Suñaykuna
* Henrietta Suñay (1957, 1959 wan 1962)

## Kaypipas qhaway
* Barney Rapp
* Bob Crosby
* Les Brown
* Rock Hudson
* Alfred Hitchcock
* Richard Widmark

## Hawa t'inkikuna
Vicente Cerna

**Vicente Cerna y Cerna** (*  paqarisqa Chiquimula  llaqtapi - †  wañusqa Watimala llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.

1865 watamanta 1871 ñawpaq kuti Watimalapa Umalliqnin karqan.

Taytan: Rafael Cerna;  Maman: Gerónima Cerna Ñawpaq warmi: Churinkuna: ( )

Yachaywasi: 

## Qillqaqkuna

## Kaypipas qhaway
* Watimalapa wiñay kawsaynin

## Willay pukyukuna
* Hector Gaitán A., Los Presidentes de Guatemala. Artemis & Edinter, Guatemala 1992, ISBN 84-89452-25-3 
* Ralph Lee Woodward jr., Rafael Carrera and the Emergence of the republic of Guatemala, 1821-1871. University of Georgia Press, Athens, Georgia 1993, ISBN 08-20314-48-X 
## Hawa t'inkikuna
Juana Azurduy

**Huwana Asurthuy** icha **Juana Azurduy Llanos de Padilla** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Turuqa kantunpi -  wañusqa Chuqichaka llaqtapi) huk  mama llaqtayuq qhichwa ankallis karqan.

Buliwia mama llaqtapi Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuy ankallikurqan.

Taytan:  Matías Azurduy; Maman: Eulalia Bermúdez.Qusan: Manuel Ascensio Padilla.Churinkuna: Manuel, Mariano, Juliana, Mercedes wan Luisa.

## Willay pukyukuna
 

## Kaypipas qhaway
* Micaela Bastidas
* Juan Antonio Álvarez de Arenales
* Maria Parado de Bellido
* Juan Huallparrimachi
* Martín Miguel de Güemes

## Hawa t'inkikuna
Juan Bautista Gill

**Juan Bautista Gill Garcia del Barrio** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Asunción llaqtapi -  wañusqa Asunción llaqtapi), huk  mama llaqtayuq pulitiku qarqan.

Taytan: Juan Andrés Gill; Mama: Escolástica García del Barrio y Bedoya.Warmi: María Concepción Díaz de Bedoya.Churinkuna: ?

## Kaypipas qhaway
* Parawayipa wiñay kawsaynin
* Juan Miguel Gill

## Hawa t'inkikuna
Bernardino Caballero

**Juan Bernardino Caballero de Añasco y Melgarejo** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Ybycuí llaqtapi -  wañusqa Asunción llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq Hiniral wan pulitiku qarqan.

Taytan: José Ramón Caballero de Añasco; Mama: Melchora Melgarejo y Genes.Warmi: María Concepción Díaz de Bedoya (1883-1884) / Julia Álvarez (1909-1912).Churinkuna: ?

## Kaypipas qhaway
* Parawayipa wiñay kawsaynin
* Adolfo Saguier
* Juan Antonio Jara

## Hawa t'inkikuna
Juan Gualberto González

**Juan Gualberto González Berges** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Asunción llaqtapi -  wañusqa Asunción llaqtapi), huk  mama llaqtayuq pulitiku qarqan.

Mama:  Genoveva Gonzalez.Warmi: Rosa Peña Guanes.Churinkuna: ?

## Kaypipas qhaway
* Parawayipa wiñay kawsaynin
* José Segundo Decoud
* Manuel Pedro de Peña

## Hawa t'inkikuna
Juan Bautista Egusquiza

**Juan Bautista Luis Egusquiza Isasi** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Asunción llaqtapi -  wañusqa Asunción llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq Hiniral wan pulitiku qarqan.

Taytan: Camilo Egusquiza ; Maman: Isabel Isasi.Warmi: Casiana Isasi.Churinkuna: ?

## Kaypipas qhaway
* Parawayipa wiñay kawsaynin
* Juan Bautista Gill
* Facundo Ynsfrán
* Juan Gualberto González

## Hawa t'inkikuna
Emilio Aceval

**Emilio Aceval** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Asunción llaqtapi -  wañusqa Asunción llaqtapi), huk  mama llaqtayuq pulitiku qarqan.

Taytan: Leonardo Aceval; Maman: Mónica Marín.Warmikuna:  Adelina Díaz de Bedoya / Josefina Rivarola.Churinkuna: ?

## Kaypipas qhaway
* Parawayipa wiñay kawsaynin
* Benjamín Aceval
* Facundo Ynsfrán

## Hawa t'inkikuna
Carmen Montejo

**María Teresa Sánchez González** sutiyuq warmiqa, icha **Carmen Montejo** (*  paqarisqa Pinar del Río llaqtapi  -  wañusqa Mishiku llaqtapi  ) huk   mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan: Sánchez; Maman: González.Qusan: Manuel González Ortega. Churinkuna:  María González Sánchez 

### Aranway
 
### Ñawikaruy
#### Ñawikaruy nuvilakuna
### Kuyu walltay
## Suñaykuna
  
## Kaypipas qhaway
* Chano Urueta
* Emilio Tuero
* Gloria Marín
## Hawa t'inkikuna

* IMDb
José dos Santos

**José Eduardo Van-Dúnem dos Santos**, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Luanda llaqtapi - ), huk  mama llaqtayuq allwiya kamayuq wan pulitiku. 

1979 watamanta 2017 watakama kuti Angulapa Umalliqnin qarqan.

Taytan: Avelino Eduardo dos Santos; Maman: Jacinta José Paulino. Ñawpaq warmi: Ana Paula dos Santos.Ñaña: Isabel dos Santos. 

Yachaywasi: Liceo Salvador Correia.

## Suñaykuna
* 

## Kaypipas qhaway
* Angulapa wiñay kawsaynin
* Agostinho Neto

## Hawa t'inkikuna
Francisco Macías Nguema

Mez-m Ngueme, **Francisco Macías Nguema**, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Nsegayong llaqtapi -  wañusqa Malabu llaqtapi), huk  mama llaqtayuq pulitiku. 

1968 watamanta 1979 watakama kuti Chawpipacha Khiniyapa Umalliqnin qarqan.

Ñawpaq warmikuna: Clara Angue Osa / Mónica Bindang Ayong.Churinkuna: 5 .

Yachaywasi:  .

## Suñaykuna
* 

## Kaypipas qhaway
* Chawpipacha Khiniyapa wiñay kawsaynin
* Bonifacio Ondó Edu
* Antonio García-Trevijano 

## Hawa t'inkikuna

q
César Alonso de las Heras

**César Alonso de las Heras** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Villaralbo llaqtapi - †  wañusqa Asunción llaqtapi) huk   mama llaqtayuq qillqaq, kathuliku taytakura qarqan.

## Qillqaqkuna
*"María de Nazaret”
*“Que cercano tu recuerdo”
*“Silencio”
*“Rosario y Vía Crucis”
*“Antología”
*“Navidad-Variaciones” 
*“Más que tú lo he deseado”
*“San Blas” 
*“Jalones de Gloria” (aranwa) 

## Kaypipas qhaway
* Ricardo Mazó
* José Luis Appleyard
* Carlos Villagra Marsal
* José María Gómez Sanjurjo
* Ramiro Domínguez

## Hawa t'inkikuna
Juan Gregorio de Las Heras

**Juan Gualberto Gregorio de Las Heras** sutiyuq runaqa (*   paqarisqa Buenos Aires llaqtapi -  wañusqa Chili Santiyayu llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq pulitikupas. 

1824 watamanta 1826 watakama Buenos Aires Kamachiq runa.

Taytan: ; maman: .Warmi: María del Carmen LarraínChurikuna: Juan Martín Gregorio de Las Heras Larraín (P. Chili Santiyayu, 14 VI 1821), Bernardo Gregorio de las Heras Larraín (p. ib., 9 XII 1825), Emilio del Carmen Gregorio de las Heras Larraín (p. ib., 3 VII 1829), Simón Gregorio de Las Heras Larraín (p. ib., 28 X 1831), Carmen Gregorio de las Heras Larraín (p. ib., 1º III 1839).

## Kaypipas qhaway
* Arhintinapa wiñay kawsaynin
* Manuel Dorrego 

## Hawa t'inkikuna

*
Tito Caycho

**Humberto Florencio Caycho Alcántara** sutiyuq runaqa, icha **Tito Caycho** (*  paqarisqa Lima llaqtapi  -  †  wañusqa  Lima llaqtapi), huk  mama llaqtayuq takichaqmi, takiqmi, taki qillqaqmi, kitara waqachiqmi karqan, kastilla simillapim qillqarqan. 

Warmi: Yolanda de Caycho.Churinkuna: Elizabeth, Olga, Ana, Alejandro, Carlos A., Regina, César, Catherine, Javier, Julio César, Cristian, José Luis wan Carlos.

## Takikuna
* Muchachita celosa
* Jardín de amor
* Eres bien bonita, pero mentirosa
* Amor andino
* Dulce amor
* Yo te quiero cariñito

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Los Destellos
* Piruwanu cumbia
* Enrique Delgado Montes

## Hawa t'inkikuna
* La Mula
Chiquito de la Calzada

**Gregorio Esteban Sánchez Fernández** *alias* **Chiquito de la Calzada** ( paqarisqa Málaga llaqtapi -   watapi wañusqa Málaga llaqtapi), huk  mama llaqtayuq takiqmi (flamenco).

## Filmografiya
* 1996: *Aquí llega Condemor (el pecador de la pradera)*
* 1997: *Brácula: Condemor II*
* 1998: *Señor alcalde*
* 1998: *Papá Piquillo*
* 2002: *El oro de Moscú*
* 2003: *Franky Banderas*
* 2009: *Spanish Movie*
## Willay pukyukuna
*IMDB
Alejandra Pizarnik

**Flora Alejandra Pizarnik**  ( paqarisqa Buenos Aires llaqtapi –, *ibidem*), huk  mama llaqtayuq qillqaqmi qarqan.
## Qillqasqankuna
* *La tierra más ajena* (1955)
* *La última inocencia* (1956)
* *Las aventuras perdidas* (1958)
* *Árbol de Diana* (1962)
* *Los trabajos y las noches* (1965)
* *Extracción de la piedra de locura* (1968)
* *El infierno musical* (1971)
* *La condesa sangrienta* (1971)
## Willay pukyukuna
Eduardo Acevedo Díaz

**Eduardo Acevedo Díaz   ** sutiyuq runaqa (*   paqarisqa Montevideo  llaqtapi -  wañusqa Buenos Aires llaqtapi), huk  mama llaqtayuq qillqaq wan pulitikumi qarqan.

Taytan: Norberto Acevedo Maturana;  Maman: Fátima Díaz.Warmi: . Churinkuna: 

## Qillqasqankuna
### Kawsay rikch'a

* *Brenda* (1886)
* *[[Ismael (novela)|Ismael]]* (1888)
* *Nativa* (1890)
* *La boca del gato* (1890)
* *La novela histórica* (1890)
* *Etnología indígena* (1891)
* *Grito de gloria* (1893)
* *Soledad* (1894)
* *Minés* (1907)
* *Lanza y sable* (1914)

### Willakuy
* *Un sepulcro en los bosques*
* *El combate de la tapera* (1892)
* *El primer suplicio* (1901)
* *Desde el tronco de un ombú* (1902)

### Payyuyay
* *Carta política*
* *La civilización americana. Ensayos históricos*
* *La última palabra del proscrito*
* *Épocas militares en el Río de la Plata* (1911)
* *El libro del pequeño ciudadano* (1907)

## Suñaykuna
 
## Kaypipas qhaway
* Uruwayipa wiñay kawsaynin
* Eduardno Acevedo Maturana
* Antonio F. Díaz
* Pablo de María
* Justino Jiménez de Aréchaga
* Juan Antonio Lavalleja

## Hawa t'inkikuna
José Eugenio Ellauri

**José Eugenio Ellauri** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Montevideo llaqtapi -  wañusqa   Montevideo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam qarqan.

1973 watamanta pacha umalliq kachkaptin 1875 watakama.  Hawa ministru (1868).

Taytan: José Longinos Ellauri Fernández; Maman: Francisca Obes y Álvarez.Ñawpa warmi:  . Churinkuna: (?) . 

Yachaywasi: 

## Qillqasqankuna

## Kaypipas qhaway
* Uruwayipa wiñay kawsaynin
* Lorenzo Batlle
* Julio Herrera y Obes

## Hawa t'inkikuna
Lorenzo Batlle

**Lorenzo Cristóbal Manuel Batlle y Grau** sutiyuq runaqa (* paqarisqa Montevideo llaqtapi - †  wañusqa Montevideo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku runam qarqan.

Taytan: José Batlle y Carreó; Maman: Gertrudis Grau y Font.Warmi: Amalia Ordóñez Duval ChurinkunaːJosé wan Luis.

Yachaywasi: 

## Willay pukyukuna
* Carlos Machado, *Historia de los orientales*, Montevideo, 1973
* Aníbal Barrios Pintos, *Los libertadores de 1825*, Montevideo, 1976

## Kaypipas qhaway
* Uruwayipa wiñay kawsaynin
* Manuel Herrera y Obes
* Luis Batlle Berres

## Hawa t'inkikuna
Boris Izaguirre

**Boris Rodolfo Izaguirre Lobo**(  paqarisqa Caracas llaqtapi -  ), huk - mama llaqtayuq qillqaqmi qarqan. 
## Qillqasqankuna
**El vuelo de los avestruces* (1991) 
**Azul petróleo* (1998) 
**1965* (2002) 
**Morir de glamour* (2000) 
**Verdades alteradas* (2001) 
**Fetiche* (2003) 
**Villa diamante* (2007)
* *Y de repente fue ayer* (2009)
* *Dos monstruos juntos* (2011)
* *Un jardín al norte* (2014)
**Tiempo de tormentas*, (2018)
## Suñay
*Finalista Premio Planeta, 2007
## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
*Web
Elvira Lindo

**Elvira Lindo Garrido **  ( paqarisqa Cádiz llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq qillqaqmi qarqan. 
## Qillqasqankuna
* 1998: *El otro barrio.
* 2002: *Algo más inesperado que la muerte. 
* 2005: *Una palabra tuya*.
#### Manolito Gafotas
* 1994: *Manolito Gafotas*. 
* 1995: *Pobre Manolito*. 
* 1996: *¡Cómo molo!: (otra de Manolito Gafotas)*.
* 1997: *Los trapos sucios de Manolito Gafotas*.
* 1998: *Manolito on the road*. 
* 1999: *Yo y el imbécil*. 
* 2001: *Manolito tiene un secreto*.
* 2012: *Mejor Manolo*.
## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
*www.elviralindo.com
Lucía Etxebarria

**Lucía Etxebarria de Astienza **  (  paqarisqa Valencia llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq qillqaqmi qarqan. 
## Qillqasqankuna
* *Amor, curiosidad, prozac y dudas* (1997)
* *Beatriz y los cuerpos celestes* (1998). Premio Nadal
* *Nosotras que no somos como las demás* (1999)
* *De todo lo visible y lo invisible* (2001). Premio Primavera de Novela
* *Una historia de amor como otra cualquiera* (2003)
* *Un milagro en equilibrio* (2004). Premio Planeta
* *Cosmofobia* (2007)
* *Lo verdadero es un momento de lo falso* (2010)
* *El contenido del silencio* (2011)
* *Dios no tiene tiempo libre* (2013)
* *Cuentos clásicos para chicas modernas* (2013)
* *Le don empoisonné de la folie* (2017)
* *Por qué el amor nos duele tanto* (2017)
## Suñay
* 1998 Premio Nadal, *Beatriz y los cuerpos celestes*
* 2001 Premio Primavera, *De todo lo visible y lo invisible*
* 2004 Premio Planeta, *Un milagro en equilibrio*
## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna

*www.luciaetxebarria.es
Manuel Donayre

**Manuel Jesús Donayre Aguilar ** sutiyuq runaqa, icha ***"Manuel Donayre"*** (*  paqarisqa San Vicente Kañitipi llaqtapi  -  ),   mama llaqtayuq  takiqmi qarqan. 

## Diskukuna

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Piruwanu vals
* Lucha Reyes
* Nicomedes Santa Cruz
* Eva Ayllón
* Cecilia Barraza
* Perú Negro

## Hawa t'inkikuna
Amélie Nothomb

**Amélie Nothomb **  (  paqarisqa Etterbeek, Brussel, llaqtapi -  ), huk  mama llaqtayuq qillqaqmi qarqan. 
## Qillqasqankuna
* *Hygiène de l’assassin*, 1992 
* *Le Sabotage amoureux*, 1993 
* *Légende un peu chinoise* 1993
* *Les Combustibles*, 1994
* *Les Catilinaires*, 1995 
* *Péplum*, 1996
* *Attentat*, 1997 
* *Mercure*, 1998
* *Stupeur et tremblements*, 1999 
* *Le Mystère par excellence*, 1999
* *Métaphysique des tubes*, 2000 
* *Brillant comme un casserolle*, 2000
* *Cosmétique de l'ennemi*, 2001 
* *Aspirine*, 2001
* *Sans Nom*, 2001
* *Robert des noms propres*, 2002
* *Antéchrista*, 2003 
* *L’Entrée du Christ à Bruxelles*, 2004
* *Biographie de la faim*, 2004 
* *Acide Sulfurique*, 2005 
* *Journal d’Hirondelle*, 2006 
* *Ni d’Ève, ni d’Adam *, 2007 
* *Le Fait du Prince*, 2008
* *Le Voyage d'Hiver*, 2009
* *Une forme de vie*, 2010
* *Tuer le père*, 2011
* *Barbe-Bleue*, 2012
* *La Nostalgie heureuse*, 2013
* *Pétronille*, 2014
* *Le Crime du comte Neville*, 2015
* *Riquet à la houppe*, 2016
* *Frappe-toi le cœur*, 2017
* *Les Prénoms épicènes*, 2018
## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
* www.amelie-nothomb.com/
Konstantin Päts

**Konstantin Päts**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tahkuranna llaqtapi -  wañusqa  Kalinin llaqtapi) huk   mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan. 

Warmi:  Wilhelma Ida Emilie (w.1910).Churinkuna: Leo (1902-1988) wan Viktor (1906-1952).

## Willay pukuykuna

## Kaypipas qhaway
* Istunyapa wiñay kawsanin

## Hawa t'inkikuna
Gustavs Zemgals

**Jānis Čakste**  sutiyuq runaqa (*   paqarisqa Džūkste llaqtapi -  wañusqa Riga llaqtapi) huk  mama llaqtapi taripay amachaq wan pulitiku qarqan. 

Warmi: Emīlija Zemgals. Churinkuna:  (2).

## Willay pukuykuna

## Kaypipas qhaway
* Litunyapa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna
Wilbur Smith

** Wilbur Smith**  (  paqarisqa Kabwe, llaqtapi - 2021), huk / mama llaqtayuq qillqaqmi qarqan, papa huñuka  The Courtney Novels

## Qillqasqankuna
**When the Lion Feeds*, 1964
**Dark of the Sun*, 1965
**The Sound of Thunder*, 1966
**Gold Mine*, 1970
**The Diamond Hunters*, 1971
**The Sunbird*, 1972
**Eagle in the Sky*, 1974
**The Eye of the Tiger *, 1975
**Cry Wolf*, 1976
**A Sparrow Falls*, 1977
**Hungry as the Sea*, 1978
**Wild Justice*, 1979
**A Falcon Flies*, 1980
**Men of Men*, 1981
**The Angels Weep*, 1982
**The Leopard Hunts in Darkness*, 1984
**The Burning Shore*, 1985
**Power of the Sword*, 1986
**Rage*, 1987
**A Time to Die*, 1989
**Golden Fox *, 1991
**Elephant Song *, 1993
**River God *, 1995
**The Seventh Scroll *, 1997
**Birds of Prey *, 1999
**Monsoon *, 2001
**Warlock*, 2003
**Blue Horizon*, 2005
**The Triumph of the Sun*, 2007
**The Quest*, 2009
**Assegai *, 2011
**Those in Peril*, 2013
**Vicious Circle*, 2014
**Desert God*, 2014
*Golden Lion*, 2015
**Predator*, 2016
**Pharaoh'', 2016
## Willay pukyukuna

## Hawa t'inkikuna
*www.wilbursmithbooks.com
Mikuláš Dzurinda

**Mikuláš Dzurinda**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Spišský Štvrtok llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq musikuq wan pulitiku qarqan. 

Isluwakyapi Hawa ministru (2010-2012).

Tayta: ; Mama:  .Warmi: Eva Dzurindová. Churinkuna: (2).

## Suñaykuna

## Willay pukuykuna

## Kaypipas qhaway
* Isluwakyapa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna
Algirdas Brazauskas

**Algirdas Mykolas Brazauskas**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Rokiškis llaqtapi -   wañusqa Vilnius llaqtapi) huk  mama llaqtayuq allwya kamayuq wan pulitiku karqan. 

Warmikuna: Julija Brazauskienė / Kristina Brazauskienė. Churinkuna: (2).
## Qillqasqankuna
 
## Willay pukuykuna

## Kaypipas qhaway
* Lituwapa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna
Antanas Smetona

**Antanas Smetona**  sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Kaunas llaqtapi -  wañusqa Cleveland llaqtapi) huk  mama llaqtayuq willay kamayuq, taripay amachaq, qillqaq wan pulitiku qarqan. 

Warmi: Sofija Chodakauskaitė-Smetonienė (1885–1968). Churinkuna: Marija Danutė (1905–1992), Birutė (1906–1909) wan Julius Rimgaudas (1913–1974)

## Qillqasqankuna
 
## Willay pukuykuna

## Kaypipas qhaway
* Lituwapa wiñay kawsaynin
* Steponas Kairys
* Jurgis Šaulys
* Kazimieras Steponas Šaulys

## Hawa t'inkikuna
Ferenc Mádl

**Ferenc Mádl** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Bánd llaqtapi -  wañusqa Budapest llaqtapi) huk  (Unriya) mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikumi qarqan.

Unriya Yachachiy ministru (1993–1994)

Warmi: Dalma Némethy; Churi: (1) András.

## Qillqasqankuna
**A deliktuális felelősség a társadalom és a jog fejlődésének történetében* (1964)
**Az Európai Gazdasági Közösség joga* (1974)
**Összehasonlító nemzetközi magánjog* (1978)
**The Law of Transactions* (1982)
**A külgazdaság és a nemzetközi beruházások joga* (1988)
**State and Economy in Transformation* (1997)
**EU Integration Process – Enlargement and Institutional Reforms* (1997)
**Magyar nemzetközi magánjog és a nemzetközi gazdasági kapcsolatok joga* (with Lajos Vékás, 1985–2004, 8 edition)
**Az európai örökség útjain* (1995).
**Állam és gazdaság – Forradalom a jog útján a közép- és kelet-európai országokban* (1997)
**Quo vadis, Európa?* (2004)

## Willay pukyukuna
 

## Kaypipas qhaway
* Unriyapa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna
Ieoh Ming Pei

**Ieoh Ming Pei** (貝聿銘) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Guangzhou llaqtapi -  wañusqa New York llaqtapi) huk  Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq wasichay kamayuqmi qarqan.

Taytan:  ; Maman: . Warmiː Eileen Loo
(p. 1942; w. 2014)Churinkunaː (4).

Alma mater: University of Pennsylvania wan Massachusetts Institute of Technology.

## Rikchakuna

Rikcha:131_Ponce_de_Leon_Ave.,_Atlanta_-_I.M._Pei_building.JPG|131 Ponce de Leon, Atlanta.
Rikcha:National_Center_for_Atmospheric_Research_-_Boulder,_Colorado.jpg|National Center for Atmospheric Research, Bouilder, Colorado
Rikcha:JFK_library_Stitch_Crop.jpg|Ñawiriy wasi wan Umalliqmi Musiyu John F. Kennedy
Rikcha:DallasCityHallB.jpg|Dallas
Rikcha:Louvre_Museum_Wikimedia_Commons.jpg|  Louvre Musiyu Chuntu, París
Rikcha:Centro_de_Ciência_de_Macau.jpg|Hamut'ay Center Macau
Rikcha:HK_Bank_of_China_Tower_View.jpg|Chunwapa Qullqi wasi Turri


## Kaypipas qhaway
* Le Corbusier
* Walter Gropius
* Marcel Breuer 
* William Zeckendorf 

## Hawa t'inkikuna
Walter Gropius

**  Walter Adolf Georg Gropius** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Berlin llaqtapi -  wañusqa Boston llaqtapi) huk   mama llaqtayuq wasichay kamayuqmi qarqan.

Taytan: Walter Gropius ; Maman: . Warmiː  Alma Mahler (1915-1920) /
Ise Gropius (1923manta)Churinkunaː (2).

## Rikchakuna

Rikcha:Bauhaus.JPG| Bauhaus Yachaywasi Dessau. 
Rikcha:1911-1914 durch die Architekten Walter Gropius und Adolf Meyer erbautes Fagus-Werk in Alfeld Leine, Fotograf Edmund Lill, Provenienz Landesmuseum Oldenburg.jpg|1911/1912: fábrica Fagus Alfeld / Walter Gropius wan Adolf Meyer fotografía  Edmund Lill.
Rikcha:Bauhaus-Dessau Meisterhaeuser1.JPG|Casa de los maestros en Dessau.
Rikcha:Gropius-Haus (Tiergarten).JPG|Construcción de fachada circular en el Großen Tiergarten, Berlín.
Rikcha:Gropiusstadt closeup.jpg| Gropiusstadt, Berlín - Walter Gropius.
Rikcha:Walter Gropius photo Gropius house Lincoln MA.jpg|Casa de Gropius, Lincoln, MA., USA. (1938).
Rikcha:Walter Gropius photo MetLife Building fassade New York USA 2005-10-03.jpg|Edificio PanAm (MetLife) New York.


## Kaypipas qhaway
* Le Corbusier
* Marcel Breuer 
* Alvar Aalto
* Ludwig Mies van der Rohe
* Frank Lloyd Wright 
* Ieoh Ming Pei

## Hawa t'inkikuna
Marcel Breuer

**Marcel Lajos Breuer** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Pécs llaqtapi -  wañusqa New York llaqtapi) huk   mama llaqtayuq wasichay kamayuqmi qarqan.

## Rikchakuna

Rikcha:Whitney Museum of American Art.JPG| Whitney Musiyu American Kapchiy.  
Rikcha:Cleveland Museum of Art - new entry.jpg|Kapchiy Cleveland Musiyu


## Kaypipas qhaway
* Le Corbusier
* Walter Gropius 
* Alvar Aalto
* Ludwig Mies van der Rohe
* Frank Lloyd Wright 
* Ieoh Ming Pei
* Bernard Zehrfuss
* Pier Luigi Nervi

## Hawa t'inkikuna
Santiago Calatrava

**  Santiago Calatrava Valls** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Benimámet llaqtapi - llaqtapi) huk   mama llaqtayuq wasichay kamayuq, allwiya kamayuq wan ch'iquqmi qarqan.

Alma mater: Universidad Politécnica de Valencia. 

## Rikchakuna

Rikcha: ValenciaHemisphere2corr.jpg| Valencia Hemisphere
Rikcha:Auditorio tenerife1.jpg| Audituryu  Tenerife.
Rikcha:Calatrava Puente del Alamillo Seville.jpg|Alamillo chaka, Sevilla.
Rikcha:Puente de la mujer bsas.jpg|Warmipa chaka Buenos Aires.


## Kaypipas qhaway
* Le Corbusier
* Marcel Breuer 
* Rafael Tamarit Pitarch

## Hawa t'inkikuna
Søren Kierkegaard

**Søren Aabye Kierkegaard** sutiyuq runaqa ( paqarisqa København llaqtapi -  wañusqa København llaqtapi) huk  mama llaqtayuq yachay wayllukuq wan Dyusmanta yachachiqsi qarqan.

Taytan: Mikael Pedersen Kierkegaard, Maman: Ane Sørensdatter LundWarmi:	Regine Olsen. 
## Hawa t'inkikuna
Machiko Kyō

**Machiko Kyō** (京マチ子 Kyō Machiko?)  sutiyuq warmiqa ( *  paqarisqa Ōsaka llaqtapi -  wañusqa Tokyo llaqtapi) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan. 

## Kaypipas qhaway
* Toshiro Mifune
* Akira Kurosawa

## Hawa t'inkikuna
Micaela Villegas

**María Micaela Villegas y Hurtado de Mendoza** sutiyuq warmiqa, icha **La Perricholi** (*  paqarisqa Lima llaqtapi -  wañusqa Lima llaqtapi) huk  mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.

Taytan:  Joseph Villegas y Arancibia; Maman: María Teresa Hurtado de Mendoza y de la Cueva.Qusan: Vicente Fermín de Echarri y Sorozábal.Churin: Manuel de Amat y Villegas. 

### Aranway
*  

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Manuel de Amat y Junyent
* Luis Alberto Sánchez
* Enrique López Albújar
* Ricardo Palma
* Mónica Sánchez
* Melania Urbina

## Hawa t'inkikuna
Ali Hassan Mwinyi

**Ali Hassan Mwinyi **, sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Kivure llaqtapi - llaqtapi - ), huk  mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikumi qarqan. 

1985 watamanta 1995 watakama kuti Tansanyapa Umalliqnin qarqan.

Taytan:  ; Maman:    Ñawpaq warmi: Siti Mwinyi.Churinkuna: (12) 

Yachaywasi:

## Qillqasqankuna
* 

## Suñaykuna
*  

## Kaypipas qhaway
* Tansanyapa wiñay kawsaynin
* Joseph Warioba
* John Malecela
* Cleopa Msuya

## Hawa t'inkikuna
The Cure

** The Cure** nisqaqa huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq rock ruraq kusituymi karqan, 1976 watamanta. 

Wankurisqankunaqa Robert Smith, Michael Dempsey wan Lol Tolhurst.

## Takikuna
;Miembros actuales

Rikcha:Robert Smith Live Roma 2008 - 2.jpg|** [[Robert Smith]] **Líder, vocalista, guitarrista y cofundador 1976 watamanta
Rikcha:Simon Gallup Live Roma 2008.jpg|** [[Simon Gallup]] **Bajista1979-19821985 watamanta
Rikcha:Jason Cooper di Cure Zugn 2008.jpg|** [[Jason Cooper]] **Baterista1995 watamanta
Rikcha:Roger O'Donnell.jpg|** [[Roger O'Donnell]] **Teclista1987-1990, 1995-2004, 2011 watamanta
Rikcha:150-minute almost non-stop show not enough for The Cure at Frequency Festival (7815829522).jpg|** [[Reeves Gabrels]] **guitarra rítmica, solista2012 watamanta


## Diskunkuna
**[[Three Imaginary Boys]]* (1979)                       
**[[Seventeen Seconds (álbum de The Cure)|Seventeen Seconds]]* (1980)
**[[Faith (álbum de The Cure)|Faith]]* (1981)
**[[Pornography]]* (1982)
*Japanese Whispers (1983)
**[[The Top]]* (1984)
**[[The Head on the Door|The Head On The Door]]* (1985)
**[[Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me]]* (1987)
**[[Disintegration]]* (1989)
**[[Wish (álbum)|Wish]]* (1992)
**[[Wild Mood Swings]]* (1996)
**[[Bloodflowers]]* (2000)
**[[The Cure (álbum)|The Cure]]* (2004)
**[[4:13 Dream]]* (2008)
**[[Songs of a Lost World]]* (2024)
## Kaypipas qhaway
* Malice
* Ease Cure
* The Glove

## Willay pukykuna

## Hawa t'inkikuna

* Página Oficial   (Inlish simipi)
Niki Lauda

**Andreas Nikolaus Lauda** sutiyuq runaqa, icha **Niki Lauda** (*
 paqarisqa Wien llaqtapi -  wañusqa Wien llaqtapi), huk  mama llaqtayuq awtu yallinakuyuq. 

## Suñaykuna

## Kaypipas qhaway

* Fórmula 1 

## Hawa t'inkikuna
Charles Cockerell

**Charles Robert Cockerell** sutiyuq runaqa ( paqarisqa London llaqtapi -  wañusqa London llaqtapi) huk   mama llaqtayuq wasichay kamayuqmi qarqan.

Taytan: Samuel Pepys Cockerell ; Maman: . Warmiː . Churinkunaː (10).

## Rikchakuna

Rikcha:FitzwilliamMuseum.jpg| Fitzwilliam Musiyum Cambridge. 
Rikcha:Former Branch Bank of England, Broad Street, Bristol (geograph 3755097).jpg| Inlatirrapa Qullqi wasi - Bristol 


## Kaypipas qhaway
* Le Corbusier
* Robert Smirke 
* George Basevi
* Edward Middleton Barry
* Frank Lloyd Wright 
* Ieoh Ming Pei

## Hawa t'inkikuna
Robert Smirke

**Robert Smirke** sutiyuq runaqa ( paqarisqa London llaqtapi -  wañusqa Cheltenham llaqtapi) huk   mama llaqtayuq wasichay kamayuqmi qarqan.

Taytan: Robert Smirke ; Maman: . Warmiː . Churinkunaː ().

## Rikchakuna

Rikcha:Assize Court, Lincoln Castle, Lincoln, England.jpg| Lincoln Castle Lincoln. 
Rikcha:The old Royal Mint building - geograph.org.uk - 735466.jpg| Royal Mint Kañina wasi 
Rikcha:St. Anne's Church, St. Ann's Crescent, Wandsworth. - geograph.org.uk - 20226.jpg| St. Ana inlisya, Wandsworth 

 
## Kaypipas qhaway
* John Soane
* Charles Cockerell 
* George Basevi
* Edward Middleton Barry
* Frank Lloyd Wright 
* Ieoh Ming Pei

## Hawa t'inkikuna
Iron Maiden

**Iron Maiden** nisqaqa huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq *[[heavy metal]]* kusituymi, 1975 watapi paqarisqa London llaqtapi.

## Takiqkuna
* Bruce Dickinson
* Steve Harris
* David Murray
* Adrian Smith
* Janick Gers
* Nicko McBrain
* Eddie the Head

## Diskukuna

## Hawa t'inkukuna
Blanca Luz Brum

**Blanca Luz Brum Elizalde** sutiyuq warmiqa (*  paqarisqa Pan de Azucar llaqtapi -  wañusqa Santiago llaqtapi) huk  mama llaqtayuq willay kamayuq, qillqaq qarqan.

Qusan: Juan Parra del Riego (1921-1925) / David Alfaro Siqueiros (1929-1935) / Jorge Béeche / Carlos Brunson.Churinkuna: Eduardo Parra del Riego, María Eugenia Béeche, Nils.

## Takikuna

## Willay pukyukuna
*   

## Kaypipas qhaway
* José Carlos Mariátegui
* Francisco Pintos 
* Vicente Basso Maglio
* Jesualdo Sosa
* Carmelo de Arzadun
* Justino Zavala

## Hawa t'inkikuna
Giorgi Margvelashvili

**Giorgi Margvelashvili** (Kartulsuyu simipi: გიორგი მარგველაშვილი), sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Tbilisi  llaqtapi - ).  mama llaqtayuq yachay wayllukuq wan pulitiku.

2013 watamanta 2018 watakama ñawpaq kuti Kartulsuyupa Umalliqnin qarqan.

2012 watamanta 2013 watakama ñawpaq kuti Kartulsuyupa Yachachiy wan Hamut'ay ministrunin qarqan.

Taytan: Teimuraz Margvelashvili (p. 1938); Maman: Mzeana Gomelauri.Ñawpaq warmi: Maka Chichu. Churinkuna: (3) Anna, Teimuraz wan Toma. 

Yachaywasi: 

Alma mater: Tbilisi Mama llaqta Yachay Suntur

## Kaypipas qhaway
* Kartulsuyupa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna
Clement Attlee

**Clement Richard Attlee ** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Putney llaqtapi -  †   wañusqa Westminster llaqtapi) huk  mama llaqtayuq pulitikumi qarqan.

## Kaypipas qhaway
* Elisabeth II
* Hukllachasqa Qhapaq Suyupa wiñay kawsaynin

## Hawa t'inkikuna
Dire Straits

**Dire Straits** nisqaqa huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq *[[rock]]* kusituymi, 1977 watapi paqarisqa London llaqtapi. Mark Knopfler (kitara wan voz), David Knopfler (kitara), John Illsley (bajo) wan Pick Withers (batería), wan Ed Bicknell.

## Takiqkuna
 

## Diskukuna

## Hawa t'inkukuna
El Peruano

**El Peruano**,  huk  mama llaqtayuq mit'awa. 

## Wiñay kawsay
Limaq llaqtapi kamasqa . Simón Bolívar.

## Kaypipas qhaway
* Manuel Atanasio Fuentes

## Hawa t'inkikuna

*
Alfredo Biffi

**Alfredo Biffi Urbieta**  sutiyuq runaqa ( paqarisqa Kallaw llaqtapi;  wañusqa Kallaw llaqtapi),  huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

Taytan: Menotti Biffi, Maman: Enriqueta Urbieta. 

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna

### Individual suñaykuna

## Kaypipas qhaway
* Arturo Fernández
* Juan Honores
* Teodoro Fernández
* Enrique Perales 
## Hawa t'inkikuna
* Universitario de Deportes
Mohamed Salah

**Mohamed Salah Hamed Mahrous Ghaly** (arabya simi: محمد صلاح حامد محروس غالي) sutiyuq runaqa ( paqarisqa Basyoun llaqtapi - ) huk  mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.

Churinkuna:

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna
### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna
 
## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018

## Hawa t'inkikuna
Divock Origi

** Divock Okoth Origi  ** sutiyuq runaqa  (*  paqarisqa Ostend llaqtapi - ) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqta Kampiunatokuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Bilhika)
* Romelu Lukaku
## Hawa t'inkikuna
Le Monde

**Le Monde**,  huk  mama llaqtayuq mit'awa. 

## Wiñay kawsay
Paris llaqtapi kamasqa . Hubert Beuve-Méry.

## Kaypipas qhaway
* André Fontaine

## Hawa t'inkikuna

*
Juan Pajuelo

** Juan Luciano Pajuelo Chávez** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Lima llaqtapi - )  huk Piruw mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Taytan:   ; Maman:  .Warmi: Churinkuna:

Yachay wasi: .

## Klubkuna
### Como futbolista

## Suñaykuna
#### Mama llaqta kampiunatukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'aq (Piruw)

## Hawa t'inkikuna
Amado Nervo

**Amado Ruiz de Nervo Ordaz** sutiyuq runaqa, icha **Amado Nervo** (*  paqarisqa Nayarit (Tepic) llaqtapi -  wañusqa Montevideo), huk  mama llaqtayuq willay kamayuq wan qillqaq runam, kastilla simipi qillqaqmi.

Warmi: Ana Cecilia Luisa Daillie.Churinkuna:. 

## Qillqasqankuna
**Obras completas*, ed. de Francisco González Guerrero wan Alfonso Méndez Plancarte, Madrid: Aguilar, 1962, 2 vols.

### Kawsay rikch'a
* *Pascual Aguilera* (1892 y 1899)
* *El bachiller* (1895).
* *El donador de almas* (1899).
* *El diablo desinteresado* (1916).

### Harawi
* *Poesías completas* (Madrid: Biblioteca Nueva, 1935)
* *Perlas negras* (1898).
* *Místicas* (1898).
* *Poemas* (publicada en París en 1901).
* *La hermana agua* (¿1901?)
* *El éxodo y las flores del camino* (1902), verso y prosa.
* *Lira heroica* (1902). 
* *Las voces* (1904). 
* *[[s:Los jardines interiores|Los jardines interiores]]* (1905).
* *En voz baja* (1909).
* *Serenidad* (1912).
* *En Paz* (1915), uno de sus poemas más conocidos.
* *Elevación* (1916).
* *Plenitud* (1918), prosa y verso.
* *El estanque de los lotos* (1919).
* *El arquero divino* (1920).
* *La amada inmóvil* (1920).
* *Mañana del poeta* (1938).
* *La última luna* (1943)

### Willakuy
* *Almas que pasan* (1906).
* *Ellos*, prosa.
* *Plenitud*, prosa (1918).
* *Cuentos misteriosos* (1921).
* *Los balcones*, cuento y crónica.

### Payyuyay
* *El éxodo y las flores del camino* (1902), crónicas.
* *Juana de Asbaje*, payyuyay, biografía de Sor Juana Inés de la Cruz (1910).
* *Mis filosofías*, (1912).

### Aranwa
**[[Consuelo]]*, zarzuela puesta en metro músico por Antonio Cuyàs, estrenada en el Teatro Principal de la ciudad de México 1899.

## Suñaykuna

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Manuel Gutiérrez Nájera
* Rubén Darío 
* José Santos Chocano
* Ramón de Campoamor 
* Zoila Cáceres 
## Hawa t'inkikuna
Hassan El-Shazly

**Hassan Ahmed El-Shazly** (arabya simi: حسن الشاذلي, Hassan El Shazly)    sutiyuq runaqa ( paqarisqa Giza llaqtapi -  wañusqa Giza llaqtapi) huk  mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna
### Piluta hayt'aq

## Suñaykuna
### Mama llaqta kampiunatukuna

### Mamallaqtapura kupakuna
### Individual suñaykuna

## Willay pukyukuna
 
## Kaypipas qhaway
* Piluta Hayt'ay (Ihiptu)

## Hawa t'inkikuna
Fernando de Lucia

**Fernando de Lucia** sutiyuq runaqa, (*  paqarisqa Napoli llaqtapi - †  wañusqa Napoli llaqtapi)  huk  mama llaqtayuq taki aranway takiqmi qarqan.

## Kaypipas qhaway
* Taki aranway
* Pietro Mascagni
* Georges Thill
* Mario de Candia
* Mario Lanza
* Enrico Caruso

## Hawa t'inkikuna
Reforma (mit'awa)

**Reforma, Corazón de México **, icha **Reforma**,  huk  mama llaqtayuq mit'awa.

## Wiñay kawsay
Mihiku llaqtapi kamasqa . Alejandro Junco Elizondo.

## Kaypipas qhaway
* Enrique Krauze

## Hawa t'inkikuna

* Ufisyal web
La Prensa (Mihiku)

**La Prensa**, huk  mama llaqtayuq mit'awa.

## Wiñay kawsay
Mihiku llaqtapi kamasqa . 

Diriktur: Luis Carriles.

## Kaypipas qhaway
* Alfredo Ruiz del Río

## Hawa t'inkikuna

*
El Universal (Mihiku)

**El Universal**, huk  mama llaqtayuq mit'awa. 

## Wiñay kawsay
Mihiku llaqtapi kamasqa , Félix Fulgencio Palavicini. 

Diriktur: Juan Francisco Ealy Lanz Duret.

## Kaypipas qhaway
* Carlos Loret de Mola

## Hawa t'inkikuna

*
La Prensa (Arhintina)

**La Prensa **,  huk  mama llaqtayuq mit'awa. 

## Wiñay kawsay
Buenos Aires llaqtapi kamasqa . José C. Paz.

Diriktur: Florencio Aldrey Iglesias.

## Kaypipas qhaway
* Alberto Gainza Paz 

## Hawa t'inkikuna

* Ufisyal qillqa web
El Espectador (Kulumbya)

**El Espectador**,  huk  mama llaqtayuq mit'awa. 

## Wiñay kawsay
Medellín llaqtapi kamasqa . Fidel Cano Gutiérrez.

Diriktur: Fidel Cano Correa.

## Kaypipas qhaway
* Rubén Darío
* Alberto Lleras Camargo 
* Luis Eduardo Nieto Caballero

## Hawa t'inkikuna

* Ufisyal qillqa web
Mario de Candia

**Giovanni Matteo de Candia** sutiyuq runaqa, icha **Mario de Candia** (*  paqarisqa Cagliari llaqtapi - †  wañusqa Roma llaqtapi)  huk  mama llaqtayuq taki aranway takiqmi qarqan.

## Kaypipas qhaway
* Taki aranway
* Pietro Mascagni
* Ruggero Leoncavallo
* José Mojica
* Fernando De Lucia
* Enrico Caruso

## Hawa t'inkikuna
Elpidio Herrera

**Elpidio Rafael Herrera** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Villa Atamisqui llaqtapi, -  Villa Atamisqui llaqtapi,  Santiago del Estero wamanipi), huk  mama llaqtayuq takiqmi, takichaqmi (qhichwa simipi kastilla simipipas), t'ikraqmi, sachakitara waqachiqpas qarqan.

Churi: Manolo Herrera

## Diskunkuna
;Álbumes de Elpidio Herrera y Las Sachaguitarras Atamishqueñas.
* *El sonido del monte* (1993). Con participación de León Gieco.
* *Por nuestra patria*. 
* *Allá vamos*.
* *Santiago, guitarra y copla*.
* *Infancia del monte* (2003).
* *Las sachaguitarras atamishqueñas*.
* *El sonido del monte*.
* *Encuentro* (2006).
* *A buen entendedor* (2009). 
* *Con acento provinciano* (2011). Con participación de León Gieco y Litto Nebbia.
* *Alero Quichua Santiagueño. Volumen 5*. Con Los Coyuyos Atamishqueños.
;Canciones.
* *Chacarera del encuentro*, con Sixto Palavecino.
* *La filosófica*. 
* *La tentación*. 
* *Igual que pájaro herido*, con Juan Carlos Carabajal.
* *Lágrimas atamishqueñas*.

## Willay pukyukuna

## Kaypipas qhaway
* Sixto Palavecino
* Las Sachaguitarras Atamishqueñas
* Germán Díaz
* Pascual Chávez

## Hawa t'inkikuna
* Elpidio Herrera y Manolo Herrera tocando una chacarera con la sachaguitarra y su versión X10
El País (Ispaña)

**El País**,  huk  mama llaqtayuq mit'awa.

## Wiñay kawsay
Madrid llaqtapi kamasqa . José Ortega Spottorno, Jesús de Polanco wan Juan Luis Cebrián.

Diriktur: Soledad Gallego Díaz.

## Kaypipas qhaway
* Juan Luis Cebrián
* José Yoldi 
* Javier Marías
* Alicia Rivera
* Mario Vargas Llosa

## Hawa t'inkikuna

* Ufisyal qillqa web
José Antonio Reyes

**José Antonio Reyes Calderón** sutiyuq runaqa (*  paqarisqa Utrera llaqtapi -  wañusqa Alcalá de Guadaira llaqtapi) huk  mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.

## Klubkuna

## Suñaykuna
### Mama llaqt kampiunatukuna

## Kaypipas qhaway
* Piluta hayt'ay (Ispaña)

## Hawa t'inkikuna
ABC (Ispaña)

**ABC**,  huk  mama llaqtayuq mit'awa. 

## Wiñay kawsay
Madrid llaqtapi kamasqa . Torcuato Luca de Tena.

Diriktur: Bieito Rubido Ramonde.

## Kaypipas qhaway
* Azorín
* Valle Inclán 
* Julián Marías
* Hilda de Toledano

## Hawa t'inkikuna

* Ufisyal qillqa web