Ranulfo Amador Fuentes Rojas

**Ranulfo Amador Fuentes Rojas** sutiyuq runaqa ( paqarisqa Punki llaqtapi, Anqu distritupi, Lamar pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi, Piruwpi) piruwanu qhichwa simipi kastilla simipipas qillqaqmi, waynu takichaqpas.

## Kawsaynin
Ranulfoqa, *Ranucha* qayasqapas, wiñarqan Punki llaqtapi chunka hukniyuq kaq watankama. Ancha yuraq qarayuq kaptinmi, qhichwa masinkunas *chikchi* nispa kamiq karqan. Manaraqsi kastilla simitachu rimarqan, qhichwa simillatas. Lucía Rojas Sosa sutiyuq maman wañurqaptinsi, chunka hukniyuq watallayuq kaspa taytanwan Amadeo sutiyuq wawqinwanpas sach'a-sach'akunaman astakurqan, "chunchu" nisqa runakunawan kawsanapaq.
Taytanpas wañurqaptinsi Punkiman kutimurqan, allin runakunawansi kawsaspa. Chaymantataq Limaman astakurqan yachaqanapaq llamk'anapaqpas. *Piedraliza del Rímac* nisqa barriyupi kawsaspa yachay wasiman rirqan. Chaypi limeño nisqa runakunas asipayaspa llakichiq karqan. Chaypachas takikunata, harawikunata, waynukunata qillqayta qallarirqan. Chunka pichqayuq watayuq kaspa ñawpaq kaq waynunta qillqarqan, *Voluble (Corazón de piedra ingrata)* sutiyuq, iskay simipi takina (huk wirsukuna kastilla simipi, hukkunataq qhichwa simipi). 1970 watapi qillqarqan lliwkunamanta aswan riqsisqa waynuntam, *El Hombre* ("Runa") nisqa, kastilla simipi. Waynunkunapaqqa takinatam rimanatapas ruraq karqan.

2002 watapi *[[Llaqtaypa Harawin]]* nisqa 32 harawiyuq qillqasqanpaq Qhichwa simi kapchiy mamallaqta suñay *(Premio Nacional de Literatura Quechua)* nisqatam chaskirqan.

## Qillqasqankuna
### Waynukuna
* [1956] 1966: *Voluble (Corazón de piedra ingrata)* (kastilla, qhichwa)
* 1967: *Mis Recuerdos* (kastilla, qhichwa)
* 1970: *La Mar* (kastilla)
* 1971: *Niñachay* (qhichwa)
* [1970] 1974: *El Hombre* (kastilla; qhichwaman t'ikrasqapas)
* 1977: *Pasñacha* (qhichwa, kastilla)
* 1979: *El Jilguero* (kastilla)
* 1980: *Punchullay* (qhichwa, kastilla)
* 1981: *Inti Sol* (kastilla; Marcial Molinap t'ikrasqan qhichwaman)
* 1981: *El Pajarillo* (kastilla, qhichwa)
* 1982: *Hermano* (kastilla, qhichwa)
* 1986: *Mi Maestro* (kastilla)
* 1986: *Alma de Ayacucho* (kastilla, qhichwa)
* 1986: *Lucía* (kastilla)
* 1987: *Intipa Sisan* (qhichwa)
* 1988: *Llaqtallay* (kastilla, qhichwa)
* 1988: *Huanta* (kastilla)
* 1988: *El Amor del Niño* (kastilla)
* 1989: *Punki* (qhichwa)

### Marinira takikuna
* 1987: *El Trigal* (kastilla, qhichwa)

### Karnawal takikuna
* 1979: *Huk Sol* (qhichwa)
* 1980: *Tunki* (qhichwa)
* 1980: *Cuánto Vale* (qhichwa, kastilla)
* 1980: *Capi Fuentes* (qhichwa, kastilla)
* 1987: *Huamanguino* (qhichwa)
* 1989: *Año del Hombre* (qhichwa, kastilla)
* 2000: *Carnaval 2000* (qhichwa, kastilla)

### Harawikuna
* 2002: *[[Llaqtaypa Harawin]]* (qhichwa, 32 harawi), Wamanqa
* hukkunapas

## Kaypipas qhaway
*Qhichwa simi kapchiy

## Hawa t'inkikuna
* María Alvarado: *[https://web.archive.org/web/20160215070238/http://www.chungui.info/ranulfo1.html Ranulfo, el hombre]*, artículo, entrevista, taki *El Hombre*. La República, 
* Víctor Quiroz: *[http://conservancy.umn.edu/bitstream/handle/11299/184548/06_Quiroz_Formatted.pdf?sequence=1&isAllowed=y Políticas andinas de la memoria. El conflicto colonial peruano en el retablo ayacuchano El hombre (1987) de Edilberto Jiménez Quispe.]* Hispanic Issues On Line (HIOL) 17, 2016 watapi, pp. 104-125. Ranulfo Fuentes: *El hombre*, qhichwa simiman t'ikrasqawan: *Runa*, pp. 108-109.
* *[https://www.youtube.com/watch?v=n3o_dcHvD3Y El Hombre]*, Manuelcha Prado, Ranulfo Fuentes
* *[http://videotecaperu.blogspot.de/2009/11/video-y-letra-voluble-de-isabel-gamboa.html Voluble (Corazón de piedra ingrata)]*, Isabel Gamboap takisqan