qata

a **qata(琉璃珠)** pitua se Kavulungan  zuku, sinan pazangal a sauzayan uta, sinan paravac uta, pinasasevalivalitan tua kinacemekeljan.   matu quljimamaraw a temeljateljar a qata na masan paravac a nguanguaq a qata sinipavai nazua naqemati ta i kacauan ta Kavulungan zuku.

thumb|vavayan a pinazangaqan

## milingan a patjara qata
patagilj a veqac izuanga a ljimecamecaw a vali izuanga a ljimecamecaw i sicevud a zaljum izuanga na sepulingelingtj a quljucacingelaw maka gadu maka pana a mingelayalayap aza na venqac ta i kacauan, alapen aza maca na quljicacinglaw, sa san lalangi a seman paravac a qata sa pavayan ta puvarung macaqu a kialalang a se Kavulungan zuku.

## kaizuazua
aicu a qata makakaizuazua: izua vecivecikan, izua matjak, izua vurav, izua a pula, izua kurakurar a qata, izua a kakerikerian a qata.a kakurakuraran a qata. sicusu a seman veceqel, a seman zangaq. a kakerikerian a qata,sivecik a puluvuc a seman kava, sicusu a seman vacevac a seman kaljat uta, ta sikipacain na mareka maqacuvucuvun a vavayavayan.

### mulimulitan
tjaljapazangalan anga ta qata a mulimulitan. a **mulimulitan** mana na masan taljaparavacan a taljavavavavavan ta qata nga, siki pakeljakeljang ta ngadan ta nasi na mazazangiljan, sipucekcekelj na itjumaq a mazazangiljan. nu izua mulimulitan mana makaya a masicekelj ta aljak na mazazangiljan. a tacusuan a taljivucun aicua mulimulitan, tara i vecekadan.sa aza i patalad a quljaw vucelacelai sa vincikan ta sameljam, ta quderederelj kata vuraw a maru viqeviq anga vecik. a kurakuraw a qata sipucekecekelj na mazazangiljan, sipu qaiqai tua tengelayan ta sudusuduan.

### quljicacenglaw
aicu a quljicacenglaw a qata sini sanparavac tua natemalidu a quljivangraw i gadu.

### marutjamulang
aicu a marutjamulang a qata sinisanpazangal tu rusegetjeman a masengseng tua quma saka pulami.

### Luseq-na-qadaw
izua milimilingan a namaitucu: “kasicuayan aicu a qadaw i teku, i tjaivavaw ta aljiw a pasa teku, izua tu ita qadaw, ka sikicengcengljan, izua za mavunglai a vavayan a kemsakesa tuza taukavaqu a lami, manu ka icengceng a culjuan na qadaw, minatuk aza kinsa sa lemiyulj, manu aza qadaw sekiayan taza liulj na kinsa a ljavavavavaw a ma kalevalevan. pasasamaljiyan a mareka caucau anga sa tatu na temqang a pacucun taza qadaw a ta laicadjacadja ta kadjunangan, a na kiparusapui anga ta qedereljan a qadaw a ljevavaw a sema kalevelevan izuanga ipasa kaledep. manu ikacuai！matu qudalj aza marka qata a kemasi kalevelevan a sevuriyad a makelukelu a sema kadunangan-----. aicua na vaik a qadaw, ayatua sepuqaiyan ta ikacauan pai qemaung sa peluseq, azua luseq na qadaw merekauljayan a qata, manasika ta papungadanan aicu a qata ta **Luseq-na-qadaw** aya. ”

a **Luseq-na-qadaw** a qata, sipu qaiqai ta singlitan kata kakiljivakan na mazazangiljan a namasan paravac a qata uta.

### Kurakuraw
aicu a **Kurakuraw** a qata,namayatucu aza milingan: izua za kemasi kalevalevan a nasauqaljai aravac, seqauliyan taza aljak na mazazangiljan ati qeleng. saljinga tu masi cekelj taimadju manu kemelu a kemasi kalevalevan a venai taza nguanguaq aravace a qata taza aljak na mazazangiljan tu sinilisi taimadu. pai maciur anga mipereper a marusa a pasazua ita quljivangraw i kalevelevan…！

pai azua kinlu a sinivai a qata vecivecikan, maru palalj anga na kurakuraw,nguanguaq aravac a kinavecikan, manasika papungadanan ta maru palalj anga na kurakuraw a qata.

aza vecik nimadju na kiparu palalj na kurakuraw, timadju namaya uta ta mulimulitan a na masan paravace.

thumb|Kurakuraw

### Pumacamaca
aza **Pumacamaca** a qata,maru macanga ana zemang ta qata tu ini ka sicakavan nua timanga. aicu a taljivucung a qata tara izua sakamaya a na maljaljavak a pumacamaca a sini pazang ta talivucun. aicu a pumacamaca qata sinisanparavac tua puvarung tua
sikamanguanguaq.

### makacaingaw
a **makacaingaw** a qata, sini pu patarevan ta na puvarung aya. mayatucu aza milimilingan, aicu a makacaingaw a qata sinipualak na mazazangiljan aya.

### Cadjacadjasan
aza **Cadjacadjasan** a qata, mana na zemang ta kadunangan aya. manasika a pinizuanan ta cedacedasan a qata, kimana na cemadas ta kadunangan.

### vuraw
aza **vuraw** a qata,mana ljakev na kinacavacavan.mana sika a sicuayan a timanga a caucau tara nakipacaing tua vulaw a qata.

### matjak
aicu a **matjak** a qata, namayatucu aza milingan:izua za timadu a uqaljai na kipacaing ta matjak a qata. manu aza mazazangiljan saljinga uta taza matjak a qata.pai papucekeljen aza aljak a vavayan, sa alapi anga aza matjake a qata pitjai madu.

### pula
aicu a **pula** a qata, izua uta a milimilingan: izuaza aljake na mazazangiljan ka masudusudu a marepaukukuz, sicusu ta pula a seman lakalakai ta kivangavangan. manu madudu aza cemas, pai kacuin a pateta aljak nimadu a ljemakaljakai, sa iniyangaka cemikel.

## kinasizuanan na qata
patetucu nekanan nu namaita a tjaucikel ta kinasizuanan na qata: 
izua qivu tu kemasi miling aya,izua qivu ta pinavaveliveliyan aya, izua kemasi hulanda aya ……namaka kaizuazua a kai, ikamapucug tu inu a mana pariya makilaing.

## kaqatan kata qata situcuan
### kaqatan
a sicuayan a qata **kaqatan** aya itjen.

### qata situcuan
a kinasenseng tucu a qata situcuan aya iten.izua ta pinaka se hulanda a qata. aza sinikasenseng izua garasu, izua gumu, izua ipu ... a na makakaizuazua. 

tucu macaqu a timanga a seman qata, makayanga itjen a lemain a vencik a seman qata ta tja kinatjenlayan; makaya itjen uta a sema paisu a venli ta maretimaljimalji a kakaveliyan kata maretimaljimalji a patarevan a qata. ljakau aza similing a tjaucikel a 
kakudakudan nakuya ta alimen.

## kakudakudan
aicu a qata mana picul na mazazangiljan; aicu a qata mana pasemalaw ta kinacaucauan na mazazangiljan; aicu a qata mana ta 
nasi ta damuq; aicu a qata maru ta kadunangan anga; maru ta paisu anga; aicu a qata ta lalang ta ljakev. aicu a qata makaya sitavung, makaya sivai, makaya siqeljing, makaya veneli, makaya si paukuz, makaya sipuceklj.

aicu a qata mana na demadas talja pinarecunguljanguljanan; aicu a qata mama na demadas ta nasi na ta umaq.

## pacunu uta
* kacalisian
* djilung
* tjalupung

## kaizuanan

pinapapilipiliqan:pinayuanan a kai nua i pasanavalj