جیمز برېډ (جراح)

جیمز برېډ (زوکړه: د ۱۷۹۵ زکال د جون ۱۹مه – مړینه: د ۱۸۶۰ زکال د مارچ ۲۵مه) سکاټلنډي جراح، د طبیعي فلسفې فیلسوف او خپلواک څېړونکی و. 

نوموړي د پښو د کوږوالي، د ملا د تیر د کوږوالي، د ګونډو د کوږوالي، بیرون طرف ته د پښو د زیات خلاصوالي او د سترګو د کوږوالي د درملنې په برخه کې پام وړ لاسته راوړنې لرلې. همدارنګه نوموړی د هېپنوتېزم (مقناطیسي خوب) او د هېپنوتېزم پر مټ د درملنې یو له مخکښانو څخه و او سربېره پر دې د هېپنوتېزمي بېهوښۍ او کیمیاوی بېهوښۍ په تطبیق کې اغېزمن مخکښ کس و. له همدې امله نوموړی د کروګر په څېر نورو طبیبانو له خوا «د معاصر هېپنوتېزم پلار بلل کېږي». 

## لومړنی ژوند
برېډ د جیمز برېډ (زوکړه: شاوخوا ۱۷۶۱ زکال – مړینه: ۱۸۴۰مه لسیزه) او د آن سوتي دریم زوی او د هغوی د اوو ماشومانو تر ټولو کوچنی و. نوموړی د ۱۷۹۵ زکال د جون په ۱۹مه د سکاټلنډ د کېنروس ښارګوټي په پورتمواک سیمه کې وزیږېد. 

برېډ د اتلس کلنۍ په عمر د ۱۸۱۳ زکال د نومبر په ۱۷مه له یوویشت کلنې مارګاریت ماسون  (۱۷۹۲- ۱۸۶۹ زکال) سره واده وکړ چې د رابرټ ماسون (زوکړه: ؟ - مړینه: ۱۸۱۳ زکال) او هېلن ماسون سمېت لور وه. دوی د آن ډانیال برېډ (۱۸۲۰- ۱۸۸۱ زکال) او جیمز برېډ (۱۸۲۲- ۱۸۸۲ زکال) په نومونو دوه ماشومان لرل؛ دوی دواړه د لانارکشایر په لیډ هېلز سیمه کې و زیږېدل.  

## زده کړې
برېډ د جراح توماس او چارلز اندرسون شاګردي وکړه (یعنې د پلار او زوی دواړو شاګرد و). د دغې شاګردۍ د برخې په توګه، برېډ له ۱۸۱۲ زکال څخه تر ۱۸۱۴ زکال پورې اډینبورګ پوهنتون ته ولاړ، هلته د طب د ډاکټر توماس براون (۱۷۷۸ – ۱۸۲۰ زکال) تر اغېز لاندې راغی چې له ۱۸۰۸ زکال څخه تر ۱۸۲۰ زکال پورې یې په ایډنبورګ کې د اخلاقو د فلسفې څوکۍ په واک کې لرله. 

برېډ په ۱۸۱۵ زکال کې د ایډنبورګ ښار د جراحانو له سلطنتي کالج څخه د لیسانس سند ترلاسه کړ، چې له امله یې ده وکولای شول ځان د دغه کالج د همکار پر ځای د دغه کالج غړی وبولي. 

برېډ په ۱۸۱۶ زکال کې د لانارکشایر په لیډهېلز سیمه کې د لارډ هوپټون په املاکو کې جراح وټاکل شو. نوموړي په ۱۸۲۵ زکال کې د سکاټلنډ په ډامفریس کې په شخصي بڼه چارې پیل کړې، چېرې چې نوموړی له مخکښ او بې ساري جراح ویلیام ماکسوېل (۱۷۶۰- ۱۸۳۴ زکال) سره بلد شو. 

له ډامفریس څخه د هغه یو ناروغ، سکاټلنډي الکساندر پیټي (۱۷۷۸- ۱۸۶۴ زکال) چې د سکار، پیټي او سواین په نامه د مانچستر د درزیانو د سفرونو د مسئول په توګه استخدام شوی و، برېډ ته یې بلنه ورکړه څو د انګلستان منچسټر ته کډه شي. همدا و چې برېډ په ۱۸۲۸ زکال کې مانچسټر ته کډه شو او هلته یې بیا د مړینې تر مهاله خپلې چارې مخته یووړې. 

برېډ ډیر درناوي وړ، ماهر او بریالی جراح و، «په داسې حال کې چې نوموړی تر ډېره په طبي نړۍ کې د هېپنوتېزم اړوند د خپلې نظریې او چارو له امله پېژندل شوی و، خو د پښو د کږوالي په جراحۍ کې د هغه حیرانونکې بریالۍ پایلې لامل وګرځېدې چې د پاچاهۍ له هرې برخې ورته ناروغان مراجعه وکړي. نوموړي تر ۱۸۴۱ زکال پورې [یعنې هغه مهال چې هغه د لومړي ځل لپاره له هېپنوتېزم سره مخ شو] د پښو د کږوالي د ۲۶۲، د سترګو د کږوالي د ۷۰۰ او د ملا د تیر د کږوالي د ۲۳ مواردو د جراحۍ عملیات ترسره کړي و».

## اړوندې ښوونیزې ټولنې او تخنیکي انستیتیوتونه
برېډ د یو شمېر معتبرو ښوونیزو ټولنو او تخنیکي/ښوونیزو انستیتیوتونو غړی و. نوموړی د اډینبورګ د جراحانو د سلطنتي کالج او د طبابت او جراحۍ د سیمه ئیزې ټولنې غړی و؛ همدارنګه د اډینبورګ د طبیعي تاریخ د ورنرین ټولنې او د اډینبورګ د سلطنتي طبي ټولنې (په ۱۸۵۴ زکال کې) مسئولیت لرونکی غړی و؛ سربېره پر دې د مانچستر د ادبي ټولنې غړی او د مانچستر د طبیعي تاریخ د موزیم افتخاري مشر و. 

## مړینه
برېډ د ۱۸۶۰ زکال د مارچ په ۲۵مه له څو ساعته ناروغۍ وروسته په مانچسټر کې ومړ. د یو شمېر معاصرو روایاتو په خبره نوموړی د «آپوپلکسي» او د یو شمېر نورو راپورونو پر بنسټ د «زړه د سکتې» له امله ومړ. له هغه څه یې میرمن، زوی یې جیمز (جراح نه و خو د داخلې ډاکټر و) او یوه لور پاتې شول. 

## اغېز
د برېډ چارو په یو شمېر مخکښو فرانسوي ډاکټرانو په ځانګړې توګه له بوردو څخه په اتیان یوجین عزام (۱۸۲۲- ۱۸۹۹ زکال) چې د برېډ اصلی فرانسوي شاګرد و، په اناتومېست پیر پل بروکا (۱۸۲۴- ۱۸۸۰ زکال)، فزیولوژېست جوزف پیر ډرونډ دو ګروس (۱۸۲۶- ۱۹۰۱ زکال) او په هېپنوتېزم باندې د مخکښ درملنه کوونکي او د نانسي مکتب په بنسټګر امبروازاوجست لیبولت پام وړ اغېز درلود. 

برېډ په سوئدبورګي انګلیسي لیکوال جې.جې.جي. ویلکنسون باندې د هیپنوتېزم عملیه ترسره کړه، هغه نوموړی څو ځله په نورو کسانو باندې د هېپنوتېزم د ترسره کولو پر مهال لیدلی و او له همدې امله یې خپله هم له هېپنوتېزم څخه ګټنې ته مخه کړه. ویلکنسون ډیر ژر د هغه د چارو پیاوړی ملاتړی شو او په خپلو لیکنو کې یې څو ځله په ډېرې لیوالتیا د برېډ له خوا د هېپنوتېزم د چارو د ترسره کولو یادونه کړې. له دې سره د برېډ میراث په بریتانیا کې تر ډېرې کچې د جان میلن برامول له خوا ژوندی وساتل شو؛ هغه د برېډ ډیری موجود آثار راغونډ کړل او د هغه د ژوند لیک، نظریې او کړنلارې اړوند یې اثر خپور کړ، ورته مهال هغه خپله هم د هېپنوتېزم اړوند یو شمېر کتابونه ولیکل. 

## سرچينې