د عامه مالوماتو شبکه

د **عامه معلوماتو شبکه** (PDN) یوه شبکه ده چې د مخابراتو ادارې یا د یوې پېژندل شوې خصوصي عملیاتي ادارې له خوا  د خلکو  د معلوماتو لېږد او د خدماتو چمتو کولو ځانګړې موخې لپاره رامنځته شوې . لومړۍ شبکه په 1972 کې په اسپانیا کې د RETD په نوم ځای رامنځته شوه. د عامه معلوماتو شبکه یو عام نوم و چې د X.25 چمتو کوونکو نړیوالې ټولګې ته ورکړل شوی و چې ګډې شبکې د 1980يمو او 1990 يمو کونو په اوږدو کې يې لوی نړیوال پوښښ درلود ،  چې د لومړني انټرنیټ لپاره يې د زېربنا چمتو کولو دنده پرمخ وړله.  

## څرګندونه
په مخابراتو کې، PDN یو سرکیټ یا د پیکټ سویچ شوی شبکه ده چې عام وګړي يې د هغې په مرسته کولی شي په ډیجیټل بڼه ډیټا ولېږدوي. د PDN چمتو کوونکی یو شرکت دی چې PDN ته لاسرسی چمتو کوي او ترڅنګ يې د X.25 ، چوکاټ ریلی ، یا سیل ریلی ( ATM ) خدمات هم چمتو کوي.  PDN ته لاسرسی عموما یو تد يو ژمنه شوي پراخه بانډ په لاس کې دی  چې د ژمن معلوماتو نرخ (CIR) په نوم پېژندل کیږي. د لاسرسي لګښت په تضمین شوي نرخ پورې اړه لري. د PDN چمتو کوونکي په دې کې توپیر لري چې دوی څنګه د اړتیا وړ بینډ ویت کې د لنډمهاله زیاتوالي لپاره چارج کوي (د سرجونو په نوم پیژندل کیږي). ځینې یې د زیاتې اندازې څخه کار اخلي؛ نور د زیاتوالي موده کاروي. 

## تاریخ
تجربوي پیکټ سویچنګ شبکې د لومړي عامه ډیټا شبکې څخه مخکې وې چې په 1970يمو کلونو کې يې فعالیت پیل شوی و. په لومړنیو بېلګو کې شامل دي: RETD / Iberpac په هسپانیه کې، کوم چې په 1972 کې لومړی PDN و؛    په فرانسه کې RCP / Transpac ؛ په متحده ایالاتو کې Telenet ، Tymnet او CompuServe ؛ EPSS / د پیکټ سویچ جریان، په انګلستان کې؛ EIN / Euronet په EEC کې ; DATAPAC په کاناډا کې؛ او AUSTPAC په استرالیا کې.

نړیوال پیکټ سویچ شوی خدمت لومړنی سوداګریز او نړیوال پیکټ سویچ شوې شبکه وه. دا د برتانوي او امریکايي مخابراتي شرکتونو ترمنځ همکاري وه چې په 1978 کال کې فعاله شوه   

## د عامه سویچ ډیټا شبکه
د **عامه سویچ شوي ډیټا شبکه** ( **PSDN** ) د ډیری پراخه ساحې شبکې سیسټم له لارې د ډیټا خدماتو چمتو کولو شبکه ده ،چې  د عامه سویچ شوي تلیفون شبکې (PSTN) ته ورته مانا ور کوي.  A PSDN ممکن د سویچ کولو بېلابېلې ټیکنالوژۍ وکاروي ، لکه د پیکټ سویچنګ ، سرکټ سویچنګ ، او د پیغام سویچنګ ټيکنالوژي.  د پیکټ سویچ شوی PSDN ته د پیکټ سویچ شوي ډیټا شبکه هم ویل کیږي.  

په اصل کې د PSDN اصطلاح یوازې د پیکټ سویچ سټریم (PSS) ته راجع کیږي، د X.25 -based پاکټ سویچ شبکه، چې ډیری یې د دایمي مجازي سرکیټونو (PVCs) په کارولو سره د سیمه ایزو شبکو او انټرنیټ ترمنځ د اجارې کرښې اتصال چمتو کولو لپاره کارول کیږي.  اصول نه یوازې د فریم ریلي او د غیر متناسب لېږد حالت (ATM) ته راجع شي، دواړه PVCs چمتو کوي، بلکې د انټرنیټ پروتوکول (IP)، GPRS ، او د کڅوړې بدلولو نور تخنیکونو ته هم اشاره کوي.

په داسې حال کې چې ډیری ټیکنالوژي شته چې په سطحي ډول د PSDN سره ورته دي، لکه د مدغم خدماتو ډیجیټل شبکه (ISDN) او د ډیجیټل پیرودونکي لاین (DSL) ټیکنالوژي، دوی د دې مثالونه ندي.ISDN د PSTN  شبکه کاروي، او DSL د PSTN محلي لوپ (د مسو تارونو) باندې پوښل شوي ټکي په ټکي سرکټ سویچنگ مخابرات کاروي، معمولا د پیکټ سویچ شوي براډبنډ IP شبکې ته د لاسرسي لپاره کارول کیږي.

## د عامه معلوماتو لېږد خدمت
د **عامه ډیټا لېږد خدمت** د ډیټا لېږد خدمت دی چې د مخابراتوادارې  ، یا د پېژندل شوي خصوصي عملیاتي ادارې لخوا رامینځته شوی او پرمخ وړل کیږي ، او د *عامه ډیټا شبکه* کاروي. د عامه معلوماتو لېږد خدمت کې ممکن د سرکټ سویچ شوي ډیټا پیکټ سویچ شوی ، او د اجاره شوي لاین ډیټا لېږد شامل وي.

## دا هم وګوره

* د انټرنیټ تاریخ
* ملي څېړنیزه او تعلیمي شبکه
* د X.25 § تاریخ

## سرچينې
 "Federal Standard 1037C".

## نور لوستل
 
وېشنيزه:عامه م
وېشنيزه:پوسته خانه
وېشنيزه:تليفون
وېشنيزه:موبا
وېشنيزه:ويکي پي
وېشنيزه:پښتو ليکنې
وېشنيزه:عراق
وېشنيزه:عامه خد