د افغانستان لنډ تاريخ

تاريخ:

**يادونه: افغانستان  ٥٠٠٠ کلن تاريخ لرې . گرانه ده چې ټول تاريخ وليکو خو دلته  به يې ډيرې مهمې پيښتې په لنډ ډول بيان کړو: 
مونږ دلته دعيسی عليه السلام زيږيدنې نه مخکې او وروسته د  اصطلاح په کاروو  چې د عيسی عليه السلام زيږونه مخکې او وروسته معنا لري.**

*دعيسی عليه السلام له زيږيدنې  مخکې د ٦٠٠ او ١٥٠٠ تر منځ دې هيواد کې کوچيانو او مالدارانو ژوند کاوه.  دا هيواد تل د اسيا د څلور لارې په نوم شهرت درلود.
*دا هيواد د عيسی عليه السلام  له زيږيدنې  مخکې ٣٣٠ نه تر ٦٠٠   د داريوش د امپراتورۍ ختيځ ولايتونه وو.
*له زيږيدنې  مخکې٣٠٠ او ٣٢٧  د داريوش د دريمې امپراتورۍ په پيل کې سنکندر کبير دې هيواد ته راغی او ددرې کالو له پاره يې بلخ خپله پلازمينه وټاکله.
*له زيږيدنې وروسته  ٤٨ تر ٢٤١  د کوشانيانو پير ؤ چې پلازمينه يې په کاپيسا کې وه. دوريښمو لار په همدغه پير کې پر افغانستان تيره شوه. دا *د يونانی بودايانو د تمدن پير ؤ.
*له ٢٤١ تر ٩٦٢  ( زيږيدنې وروسته) د شک او ترديد يو پير ؤ چې په همدې پړاو کې د اسلام سپيڅلې دين هيواد ته راغی.
*له ٩٦٢ تر ١١٨٦  ( زيږيدنې وروسته) د غزنويانو د امپراتورۍ پير ؤ چې د ژمې پلازمينه به بوست (لشکرگاه) او د اوړی پلازمينه به غزنی ؤ.
*له ١١٨٦ تر ١٢٢٠  ( زيږيدنې وروسته) د غوريانو امپراتوری د غزنويانو د امپراتورۍ ځای نيسی او غزنی ورانوي.
*له ١١٨٦ تر ١٢٢٠  ( زيږيدنې وروسته) چنگيزخان پر افغانستان بريد کوي او هيواد تر سلو کالو د مغلو په منگولو کې پريوځي.
*له ١٣٦٤ تر ١٥٠٦  ( زيږيدنې وروسته) گوډ تيمور هيواد نيسی اوهرات  خپله پلازمينه ټاکي.
*له ١٣٦٤ تر ١٥٠٦  (زيږيدنې وروسته) بابر په کابل کې د مغلو شاهي جوړوي.
*١٧٤٧  (زيږيدنې وروسته) احمدشاه دراني د افغانستان  د نوی دولت بنسټ ږدي.
*له ١٨٢٦ تر ١٨٦٣  (زيږيدنې وروسته) د امير دوست محمد خان پير او د افغان  انگليس لومړی جگړه (١٨٣٩ تر ١٨٤٢).
*له ١٨٦٣ تر ١٨٧٩  (زيږيدنې وروسته) د امير شيرعلی خان پير.
*له ١٨٨٧ تر ١٨٧٩  (زيږيدنې وروسته) د افغان انگليس دويمه جگړه ( امير محمد يعقوب خان پير).
*له ١٨٨٠ تر ١٩٠١  (زيږيدنې وروسته)  امير عبدالرحمان خان  په کابل کې مرکزې حکومت جوړ کړ.
*له ١٩٠١ تر ١٩١٩  (زيږيدنې وروسته) امير حبيب الله خان سوله ايز حکومت کوي او هيواد پر مخ ځي.
*له ٩١٩١ تر ١٩٢٩  (زيږيدنې وروسته) غازي امان الله د نويتوب (عصريتوب) پر لور چټک گامونه اخلي. په دې پير کې د افغان انگليس جگړه دې ته لاره اواروي چې افغانستان يو آزاد او خپلواک هيواد په توگه وپيژندل شي.
*١٩٢٩ (زيږيدنې وروسته) امان الله خان د سقاو ځوئ د اړودوړ په پايله کې هيواد پريږدي.
*له ١٩٢٩ تر ١٩٣٣  (زيږيدنې وروسته) نادرشاه گډوډۍ او انارشۍ پای  ته رسوي.
*له ١٩٣٣ تر ١٩٧٣  (زيږيدنې وروسته) ظاهرشاه د خپل پلار نادرشاه تر مرگ وروسته د هيواد د چارو واگې په لاس کې نيسي او هيواد د ثبات او پرمختگ پر لور بيايي.
*له ١٩٧٣ تر ١٩٧٨  (زيږيدنې وروسته) د ٤٠ کلنې پاچاهې وروسته د ظاهر شاه د تره ځوئ سردار محمد داود دهيواد د چارو واگې په لاس کې اخلې او په هيواد کې د لومړی ځل له پاره د جمهوريت اعلان کوي.
*١٩٨٧ (زيږيدنې وروسته) داود خان د يوې پوځي اړودوړ په پايله کې وژل کيږي او نور محمد ترکی د افغانستان دموکراتيک جمهوريت په نوم د هيواد چارو واگې سمبالوي. څو مياشې وروسته نورمحمد ترکی وژل کيږي او حفيظ الله امين  ځان د دولت رئيس  اعلانوي.
*له ١٩٧٩ تر ١٩٨٩  (زيږيدنې وروسته) روسان پر هيواد يرغل کوي او خپل لاس پوڅی  ببرک کارمل  پر چوکۍ کښينوی.
*له ١٩٨٦ تر ١٩٩٢  ( زيږيدنې وروسته) د ډاکتر نجيب الله دافغانستان د جمهوري رياست دوره وه.
*له ١٩٨٩ تر ١٩٩٢  (زيږيدنې وروسته) له لس کلنې جگړې وروسته روسان  له دې هيواده وتلو ته اړ کيږي.
*١٩٩٢  (زيږيدنې وروسته)  د افغانستان واگې د صبغت الله مجددی په مشرئ د مجاهدينو د حکومت  لاسته ورځي.
*له ١٩٩٢ تر ١٩٩٦  (زيږيدنې وروسته) د  صبغت الله مجددی دوه مياشتنې دورې پوره کيدو سره استاد برهان الدين ربانې د چارو واگې په لاس کې اخلې او دجهادی  تنظيمنو په لاس دافغانستان د بدمرغۍ او ړنگيدلو زمانه بيل کيږي.
*١٩٩٦  (زيږيدنې وروسته) داکتر نجيب الله د طالبانو مليشو په لاس وژل کيدل.
*له ١٩٩٦ تر ٢٠٠١ (زيږيدنې وروسته) د ملا محمد عمر  په مشرئ د طالبانو په نامه د اسلامی امارت پير.
*له ٢٠٠٢  (زيږيدنې وروسته) تر اوسه  د حامد کرزې په مشرئ  د افغانستان د اسلامی انتقالی دولت پيل.

## د اهم وگورې

*د افغانستان تاريخ
*د موسم بدلون 
*اقتصاد 
*تاريخ

وېشنيزه:افغانستان