open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ژوند له الله جل جلاله سره

ژوند له الله سره

امام جنید بغدادي رحمه الله چي د خپلي زمانې یو ستر بزرګ او د الله ولي تېر شوی دی.

یوه شپه ویده ؤ، چي یو هاتفي (نا ببره) ږغ یې واورېدی چا ورته وویل: ای زمابنده! پاڅه او زما یو بنده وژغوره.

جنید رحمه الله وویل: ای زما ربه! ستا بنده چېري پیدا کړم؟

ورته وویل شوه: پر خپلي سپرلۍ سپور شه، چېرته چي ستا سورلۍ ودرېدل زما بنده به. هم هلته ومومې.

‏جنید رحمه الله په داسي وخت کي له خوبه پاڅېدی، چي د سهار د آذان وخت نږدې ؤ.

اودس یې وکړ، پر سپرلۍ سپور او د بغداد په کوڅه کي روان شو.

تر دې چي سورلۍ یې د یو مسجد مخته ودرېدل، له ځان سره یې وویل: ښائي هغه د الله اړمن بنده همدلته وي؟! پس مسجد ته داخل شو.

ویې لیدل چي یو سړی ژاړي او خپل رب ته په زاریو دی، وایي: ای ربه! زما ستونزي را حل او کړاونه مي را لږ کړه.

جنید رحمه الله وپېژندی چي همدا هغه مطلوب شخص دی، سړي ته یې زر دیناره ورکړل. سړي دینار واخیستل خو جنید رحمه الله ته یې چنداني توجه ونه کړل او نه یې هم مننه ترې وکړل.

خو خپل ستر او مهربانه رب جل جلاله ته یې وژړل او د هغه شکر یې آدا کړ.

جنید رحمه الله ورته وویل: ای وروره!

که دغو پیسو ستا اړتیا در پوره نه کړل، نو په بغداد کي زما په اړه پوښتنه وکړه، ډېر ژر به خلک ما تاته در پیدا کړي چي دغه جنید بغدادي دی.

سړي په ځواب کي ورته وویل: ‏ای جنیده! ته لېونی یې؟!

جنید ویل: نه! ولي؟

سړي ویل: ته غواړې زه هغه (ستر ذات جل جلاله) پرېږدم، کوم چي ته یې زما لپاره له خوبه پاڅولې، او تاته یې زما د اړتیا د پوره کولو توان در وبخښی.

او په تاپسې د بغداد په ښار او کوڅو کي و ګرځم؟

[مدارج السالکین].

یقیناً!

ژوند د هغه چا ژوند دی چي؛ له خپل رب جل جلاله سره صحیح تعلق او اړیکي ساتي.

او خپل ژوند یې په صحیح توکل او کلک باور سره نور هم ښکلی او ډاډمن کړی وي.

پس!

پر الله کلک باور او توکل ساتئ، تر څو ډاډمن، آرام او نېکمرغه ژوند ولرئ.

غلام عمرعبدالله
اولتن

**اولتن** په الماني Olten) د سویس هیواد په سولوتهورن ولایت (کانتون) پروت ښار دی. یاد ښار د سلوتورن ولایت په کچه ترټولو لوی ښار او همدارنګه د سویس هیواد د ریل ګاډو د وسلولو مرکز بلل کیږي. اولتن ښار په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۱۸،۳۶۳ وګړي لرل، د یاد ښار مساحت ۱۱،۵۰ کیلومتره مربع دی چې د آری سیند دواړو غاړو ته پروت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
## کلتور
آری سیند

**آاری سیند** په الماني Aare Fluss) په سویس هیواد کې بهیدونکی سیند دی چې ۲۸۸ کیلومتره اوږدوالی لري. یاد سیند چې د راین سیند سره یو ځای کیږي په سویس هیواد کې ترټولو اوږد سیند دی.

## انځورونه

## د اوبو کچه
سلوتورن ښار

دوتنه:Besenval stursen solothurn.jpg

**سلوتهورن ښار** په الماني Stadt Solothurn) د سویس هیواد د سولوتهورن ولایت مرکز دی.

رسمي انټرنټ پاڼه ↓

*Official site

## تاریخې ودانې
ګرینخن

**ګرنخن** په الماني Grenchen) د سویس هیواد په سولوتهورن کانتون (ولایت کې) د اولتن وروسته دوهم لوی ښار دی. یاد ښار د سلوتورن او د برن ولایت د بیل ښار ترمنځ پروت دی. ګرنخن ښار ۱۷'۸۰۰ وګړي او ۲،۶۰۸ کیلومتره مساحت لري.

## انځورونه
## تاریخ
لوزرن

**لوزرن کانتون** په الماني kanton Luzern) د سویس هیواد له مرکزي ولایتونو له جملي څخه دی. د لوزرن ولایت مرکز د لوزرن ښار مساحت یې ۱،۴۹۳ او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال یې  ۴۰۹،۵۵۷ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
ګلاروس

**ګلاروس کانتون** په الماني Kanton Glarus) د سویس هیواد په شمال ختیځ او سویل ختیځه برخه کې پروت کانتون (ولایت) دی. ګلاروس ولایت ۶،۸۵۴ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال  ۴۰،۴۰۳ وګړي لرل.
د یاد ولایت مرکز د ګلاروس ښار او رسمي ژبه یې الماني ده.

## تاریخ
## جغرافیه
سنګالن

**سنګالن کانتون** په الماني St. Gallen) د سویس هیواد په ختیځ کې پروت ولایت دی. د سنګالن ولایت مرکز د سنګالن ښار او مساحت یې ۲،۰۲۶ کیلومتره مربع دی. یاد ولایت په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۵۰۷،۶۹۷ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
غوره معلومات

غوره او ګټور معلومات :

♡ لومړی کس چي په قلم یې لیکنه پیل کړه ادریس)ع(دی.

♡لومړی کس چي کاغذ یې جوړکړیوسف)ع(دی.

♡ لومړی کس چي صابون یې جوړکړسلیما ن )ع (دی.

♡لومړی کس چي په اول ځل یې قتل وکړقابیل دی.

♡لومړی کس چي د ) احمد( په نوم مسمٰی شو حضرت محمدۖ دی.

♡لومړی کس چي کښتۍ یې جوړه کړه حضرت نوح) ع( دی.

♡لومړی کس چي ددې امت څخه به اول جنت ته ځي حضرت ابوبکرصدیق)رض(دی.

♡لومړی کس چي دخلافت په مقام مؤظف شو حضرت ابوبکرصدیق)رض(دی.

♡لومړی کلی چي حضرت نوح)ع(پس له طوفانه جوړکړثمانین دی.

♡لومړی کس چي ددنیا پرمخ خدای ) ج( پیداکړحضرت آدم )ع( دی.

♡لومړی شي چي دقیامت په ورځ به یې لومړی پوښتنه کیږي لمونځ دی.

♡لومړی پیغبرحضرت آدم ) ع( دی.

♡لومړی کس چي ي پرحضرت محمدۖ باندي ایمان راوړحضرت خدیجه ) رض( ده.

♡لومړی زوی د حضرت آدم ) ع( قبیل و.

♡لومړی کس چي په اسلام کي یې لومړی اذان وکړ حضرت بلال رض دی

♡ لومړی کس چی داغوستلو لپاره یې جامې جوړي کړې حضرت ادريس ع و.
اوب والدن

**اوب والدن کانتون** په الماني Obwalden) په مرکزی سویس کې پروت ولایت دی. اوب والدن کانتون د اوري او شویڅ ولایتونو ترڅنګ کانتون وو چې په ۱۲۹۱م کال کې د سویس هیواد بنسټ کیښود. د اوب والدن ولایت مرکز سارنن او مساحت یې ۴۹۱ کیلومتره مربع دی. په یاد ولایت کې رسمي ژبه الماني ده.

  thumb|

## تازیخ
## جغرافیه
یورا

**یورا کانتون** په الماني Jura) د سویس هیواد اړ وند کانتون (ولایت) دی. یورا ولایت په ۱۹۷۹م کال کې د سویس هیواد کنفدراسیون سره یو ځای شو. یورا ۸۳۹ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر د ۲۰۱۸م کال ۷۳،۴۱۹ وګړي لرل، د یورا کانتون ایداري مرکز د دلسبرګ ښار دی.

   250px 
دوتنه:Wappen Jura matt.svg

## تاریخ
## جغرافیه
ملا بابړ

څه د پاسه دوه‌نيم سوه کاله وړاندي د کندهار ښار ته د ږوب له شمال - کاکړستان څخه يو عالم او مدرس ملا راوکوچېد چي ملا بابړ نومېدی او په خټه مسه‌خيل کاکړ وو. دا وخت پر کندهار باندي د هوتکو د واکمنۍ وروستي کلونه وه، نوموړي د کندهار په ښار کي د تدريس حلقه جوړه کړه او په خلکو کي د درناوي وړ څښتن سو. تر ۱۱۹۳ هـ.ق. کال پوري د نوموړي د ژوند زمانه يقيني ده، چي دا کال د تېمور شاه د پاچهۍ شپږم کال دئ.
ملا فيض الله

ملا فيض الله د ملا بابړ زوی او د خپل وخت عالم، مدرس او په عربي، پاړسي او پښتو ژبو د تصنيفاتو څښتن، شاعر او پياوړی ليکوال او په احمدشاهي عصر کي د وخت واکمنانو ته د درناوي وړ شخصيت وو. ارواښاد عزيزالدين وکيلي پوپلزی ليکي چي لوی احمدشاه بابا د خپل زوی تيمور (وروسته تيمورشاه) د ښووني روزني کار د څو تنو عالمانو، خطيبانو، اديبانو او منشيانو پر غاړه اچولی وو چي په دغه ډله کي ملافيض الله هم وو. 

نوموړی د اشرف الوزرا وزير شاه ولي خان باميزي د کورنۍ استاد هم وو او وزير ورته په درنه سترګه کتل. د همدغه ادارت اغېزه به وه چي د ملافيض الله کورنۍ ته د کندهار ښار د باميزو په کوڅه کي زړې جامع ته نژدې د استوګني له پاره ځای ورکړل سوی وو او کورونه ئې د نوموړي وزير د کور جنوبي خوا ته پراته وه.
د امرخيل غزل

غزل

د ژوند اخرې خاتمې ته به مې نه ورکتل

ترې ویریدمه هدیرې ته به مې نه ورکتل

د ډیرو بندو دروازو په راز خبر ومه چې

د چا پرانستې دروازې ته به مې نه ورکتل

که زه خبر وای چې به ما ته ستا څهره راښيي

که زه خبر وای ائېنې ته به مې نه ورکتل

ما به د ظلم په شپه کښته کړې پردې د کړکۍ

د چا طوفان د چا ډیوې ته به مې نه ورکتل

ما دې سړي ته ّکتل ، ما ته یې نظر مهم و

د ده تر شا تورې سایې ته به مې نه ورکتل

ته مې غوښتلې ، امکاناتو پسې نه ګرځیدم

ته مې په یاد وې ، زمانې ته به مې نه ورکتل

جلاله ! ځان ته به مې هر اختر جامې کولې

د چا شلیدلې لوپټې ته به مې نه ورکتل
نوین بورګ

**نوین بورګ کانتو** په الماني Neuenburg) د سویس له شپږ وېش کانتونونو څخه یو دی. د نوین بورګ ولایت مرکز نوین بورګ ښار او مساحت یې ۸۰۳ کیلومتره مربع دی. یاد ولایت په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال وکړي لرل.

## تاریخ
[thumb|left|[Neuchâtel Castle, now seat of the cantonal government]]

## جغرافیه
[thumb|left|View of [Lake Neuchâtel from the northern shore, port of Vaumarcus]]
شویڅ

**شویڅ کانتون** په الماني Kanton Schwyz) د سویس هیواد له مرکزي ولایتونو څخه یو دی. شویڅ ولایت ۹۰۸ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ ډسمبر ۲۰۱۸م کال یې ۱۵۹،۱۶۵ وګړي لرل. د یاد کانتون رسمي ژبه الماني او مرکز یې شویڅ ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
نید والدن

**نید والدن کانتون** په الماني Kanton Nidwalden) د سویس هیواد له مرکزی ولایتونو څخه یو دی. نید والدن ولایت  
۲۷۶ کیلومتره مساحت او په ۳۱د ډسمبر ۲۰۱۸م کال  
۴۳،۲۲۳ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
د سکاټلنډ هیواد د ښارونو نوملړ

**د سکاټلند هیواد ښارونه**  لاندی نوملړ کې د وګړو په تیرتیب سره د سکاټلنډ هیواد ۵۱ ښارونه ښودل شوي.
ګومل پوهنتون

**ګومل پوهنتون** په انګلیسي Gomal University) د پاکستان په خیبر پښتونخوا آیالات په دېره اسماعيل خان ولسوالۍ سیمه کې جوړ پوهنتون دی. د یاد پوهنتون ډبره په ۱۹۷۴م کال کې ایښودل شوی ده.

## ویونکې ژبې
## تاریخ
علامه حبيب الله کندهاری (حبو اخوندزاده)

علامه حبيب الله کندهاری (حبو اخندزاده) د ملا فيض الله زوی دئ چي په معقولو او منقولو علومو کي د تبحر درجې ته رسېدلی وو. دعلم او فضليت انګازې تر هيواد دباندي ملکونو (ايران، هند او حجاز) ته رسېدلي وې او په بهر کي ئې د پوهانو له خوا د (محقق کندهاري)، (فاضل کندهاري) لقبونه ګټلي وه، د خپل هيواد په علمي حلقو کي په (حبو اخندزاده) باندي مشهور وو.

علامه حبيب الله کندهاری د (۱۲۱۳ هـ.ق.=۱۷۹۸ ع.) کال د کندهار ښار باميزو په کوڅه کي پيدا سو. لومړنۍ زده کړي ئې د خپل فاضل پلار تر لارښووني لاندي د کورنۍ له غړو څخه وکړې. په ځواني کي ئې د خپل عصر مروج علوم (صرف، نحوه، بلاغت، تفسير، حديث، فقه، اخلاقيات) ولوستل، پر دې سربېره ئې په رياضي او نجوم کي هم ژوري مطالعې وکړې. د علامه حبيب الله کندهاري په استادانو کي د دوو تنو نومونه ياد سوي دي، يو د احمدشاهي کندهار قاضي القضات ملا احمد الکوزی او بل ملا فرح الدين اخند ئې پر استادۍ سربېره، روحاني مرشد هم وو.

علامه حبيب الله په عربي، فارسي او پښتو کي زيات کتابونه تاليف کړي دي چي شمېر ئې تر ديرشو اوړي. په همدغه درو ژبو کي ئې شعر هم وايه.

علامه حبو اخندازاده د حج فريضه ادا کړې وه. تر وفات وروسته ئې پر مېنه درې زامن پاته سول.

د کندهار ښار د ډنډ چوک په ختيځ کي د کندهار هرات پر لويه لار پروت منځنی ښوونځی د فاضل کندهاري په نامه نومول سوی وو.
آفنڅل اوزر هودن

**افنڅل آوزر هودن کانتون** په الماني Appenzell Ausserrhoden) د سویس هیواد په شمال لویدیځ کې پروت ولایت دی. آپنڅل ولایت ۲۴۳ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال کې ۵۵،۲۳۴ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
شاف هاوزن

**شاف هاوزن کانتون** په الماني Schaffhausen) د سویس له ولایتونو څخه یو دی. شاف هاوزن ولایت ۴،۱۷۸ کیلومتره مساحت او د ۲۰۱۸م کال د سرشمیرنې له مخی ۳۶،۵۸۷ وګړي لري.

## تاریخ
## جغرافیه
اوري (کانتون)

**وري** (اوري ولایت) په الماني Kanton Uri) د سویس هیواد له مرکزي ولایتونو څخه یو دی. د اوری ولایت مرکز آلت دورف او مساحت یې ۱۰۷۷ کیلومتره مرکز دی. د یاد ولایت د وګړو شمیر په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۳۶،۴۳۳ نفره وو.

## تاریخ
## جغرافیه
ګراو بوندن

**ګراو بوندن کانتون** په الماني Graubünden) د سویس هواد له ۲۶ ولایتونو څخه یو دی. ګراو بوندن یواځینی درې رسمي ژبې درلودونکی ولایت دی، په یاد ولایت کې الماني ایټالوي او رومانیایي رسمي ژبې دي. ګراو بوندن ولایت ۷،۱۰۵ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۱۹۸،۳۷۹ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
وادت

**وادت کانتون** په الماني Waadt) فرانسوي Vaud) د سویس هیواد له ولایتونو څخه یو دی. د وو کانتون مرکز او لوی ښار لوزانی او رسمي ژبه یې فرانسوي ده. یاد ولایت ۳،۲۱۲ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۷۹۹،۱۴۵ وګړي لرل.

## کلتور

## د سیلانې سیمې

## تاریخ
## جغرافیه
والیز

**ولیز کانتون** په فرانسوي Valês) الماني Wallis) د سویس هیواد له فرانسوي ژبو ولایتونو څخه یو دی. د والیز ولایت ۵،۲۲۴ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۳۴۳،۹۵۵ وګړي لرل. د یاد ولایت مرکز د سیون ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
پابجي

پابجي(PUBG) په انګليسي (Player Unknown Battle Ground) د انلاينو لوبو يوه وتلې لوبه ده چې په ۲۰۱۷ کال کې د ټنسېټ شرکت له خوا رامنځته شو.
کرونا ویروس

**د کرونا ویروس** (نوم Coronaviruses)
د ویروسونو له کورنۍ څخه یو نوی خطر ناک او وجونکی ویروس دی چې تر ننه یې په چین او نوره نړۍ کې ګڼ شمیر خلک وژلي. کرونا ویروس 
په لومړیو کې له (یخ وښلو) سر درد (ستونی درد) او تبی نه شروع کیږي چې وروسته د وخت په تیریدو سره انسان له منځه وړې.

دوتنه:Coronaviruses 004 lores.jpg

https://www.worldometers.info/coronavirus/
له پورتنی لینک څخه د کرونا ویروس ورځنی شمیر وګورۍ.

## کشف
اټکل کیږي چې د کرونا ویروس (کورنۍ) یاهم سلسله د میلاد نه ۸۰۰۰ کاله مخکی وجود لره. که څه هم د یاد ویروس یوشمیر ډولونه تر ۵۵ میلیونه کالو وړاندی رسی.

د کرونا ویروس لومړنې ثبت شوې پیښې (د چرګانو برونشیت ویروس د بدن خرابیدل/ او وپونت کول) وو. له هغې وروسته انساني ۲۲۹ یی کرونا ویروس  او اوو سی ۴۳ انساني کرونا ویروس د انسان د یخ وښلو سبب ګرزید کشف شوي وو.

## علامې
دوتنه:COVID-19 Outbreak World Map.svg
د کرونا ویروس د خپریدو نقشه.   کرونا

د کرونا ویروس لویې او مهمې نښنانې د سر درد ، تبه،  د غاړی درد او یخ وښل دي.

## منځته راتګ

که څخه هم لا تر اوسه د قیقه معلومه نده چې کرونا ویروس له څه نه منځته راعلی اما ډیره ډاکټران پدی باور دي چې یاد ویروس له حیواناتو پیدا شوی، ځکه چې د چین په ووهان ولایت کې د سمندري او نورو حیواناتو لوی بازارونه شتون لري ویل کیږي چې ددی ویروس راتګ هم د حیواناتو سره د انسانان زیات نږدی والی او د یادو حیواناتو څخه د خوراکي توکو پر اساس منځ ته راعلی.

## درملنه
د یادې ناروغې لپاره لا تر اوسه خاصه درملنه (واکسین) ندی پیداشوی اما په نوموړی ویروس د اخته کسانو سره تاماس نه لرل ، خله او لاسونه په دوامداره توګه وینځل یې په مخنوی کې مرسته کولی شي.

## جوړښت
**انتقال او مخنيوئ :**

د يادونې وړ ده چي د کورونا وايروس يو بل ته د لاس په ورکولو ، د تنفسی اړيکو ترمنځ نږديوالی ، او په مخ باندې د لاس وهلو په وسيله انتقاليږي ، بهتره ده د ځان ساتنې او د نور افرادو د ساتنې لپاره پوره احتياطي تدابير ونيول شې ، ماسک استعمال شې ، لاسونه بايد له هرو لسو دقيقو ورورسته ووينځل شې او سنی ټايزر بايد استعمال شې . همدارنګه بايد په يو ځي کي له غونډيدا او مجلسونو څخه په کلکه ډډه وشی ، تر څو له دغه وژونکي ويروس څه په کلکه مخنيوي وشې .
په کور کې پاتې شئ تر څو خوندې واوسئ .
د دهلي اسمبلۍ ټاکنې، ۲۰۲۰

**د دهلي اسمبلۍ ټاکنې** د ۲۰۲۰م کال  د فېبروري پر ۸مه نېټه ترسره سوې. د دهلي اسمبلۍ ۷۰ چوکۍ لري؛ د وزير اعلي د چوکۍ ګټلو  ا و حکومت جوړولو لپاره بايد د اسمبلۍ ۳۶ سيټه په کار دي، معنا که يو ګوند يا شخص ۳۵ سيټه وګټي هغه د حکومت جوړلو لپاره د بل ګوند مرستې ته اړتيا لري. خو که ټوله ۳۶ چوکۍ دوي خپله وګټي، نو بيا دوي کولاي سي پرته له کومي مرستي خپل حکومت جوړ کړي. په د هلي کي د قانون جوړني لپاره هم د ۷۰ څخه بايد لږ تر لږه ۳۶ رايې ولي تر څو نوي قانون جوړ کړې.معنا د ۳۶ چوکيو په زور د حکومت چوکۍ او ټول واک ترلاسه کېږي.

په دې ټاکنو کي درې مهمو ګوندونو؛ عام آدمي پارټۍ، بهارتيه جنتا پارټۍ او انډين نېشنل کانګريس د يو بل سره زورونه ووهل. د ټاکنو پايلې د ټاکنو کمیسون د ژمنې سره سم د فېبروري پر ۱۱مه باندې وښودل سوې. او د تېر وار په شان دا وار هم ارويند کېجريوال ډېر شمېر چوکۍ وګټلې او د دريم وار لپاره د دهلي د وزير اعلی پر چوکۍ پاته سو.
ووهان

**ووهان ولایت** په چینایي ژبه 武漢) په انګلیسي Wuhan) د چین هیواد شپږم ګڼ نفوسه ښار دی، په ۲۰۱۰م کال کې د یاد ولایت 
د وګړو شمیر کابو ۱۰ میلیونه تنه وو.

## تاریخ
## جغرافیه
## نور اړوند مخونه
شایولین معبد

**شائولین معبد** په چینایي 少林寺)  یو بودایي معبد دی چې د چین هیواد په هنان ولایت کې موقیعت لری. په یاد معبد کې د مذهبي مراسمو ترڅنګ کانګ فو ورزش هم کیږي.
## دا هم وګورئ
## سرچینې
شاهنشاه پاچا

**شاهین شاه باچا** (شاهنشا پاچا) د پښتو ژبې یو تکړه سندرغاړی وو, چې له تیرو څو کلونو راهیسی یې د موسیقې ډګر پریښودی او نعتونو ویلو ته یې مخه کړی.

## ژوند
## سندرې
وګمه

thumb
**وږمه** (سندر غاړې وګمه)  Wagma) 
د کوزې پښتونخوا د پښتو ژبې یوه تکړه سندر غاړې ده. نوموړې د دوه لسېزو ډیر پښتو موسیقې ته خدمت وکړ, چې تر ننه یې پښتانه سندرې اوري.

## ژوند
## سندرې
طنز

طنز په لغت کې د پېغور ۔ ناز, کرشمې, تورلګولواو چا پورې خندلوپه معناده۔

او په اصطلاح کې هغه پنځونه ده چې شعر وي که نثر, تصويرکه تمثيل خو چې دټولنې ناخوالې او نادودې په هنرمندانه توګه دخندا په ژبه وړاندې شي طنز بلل کېږي.

ناز
مرغاوۍ

دوتنه:Husa velká.jpg
**مرغاوۍ** (غازه) یو آلوتونکی حیوان دی چې د کورنې  او Anserini) ګروپ اړ وند ده. د غازې نوم له هندو اروپایي ژبو څخه اخیتل شوی. په انګلیسي ghans) الماني gans).

## کورنۍ
غازی آنتپ

**عازی انتپ ولایت** (غازی عینتاب) په ترکي Gaziantep) د ترکې په سویل لویدیځ کې پروت په ورته نوم د غازی انتپ ولایت مرکز دی.

## تاریخ
## جغرافیه
آنتالیا

**انتالیا** په ترکي Antalya) د ترکې مشهور ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
د پښتو نوے غزل 2000زیږديز نه پس

يو تک سپين شانې بدن به راته بس ؤ

مينه څه وه دا زما خو بس هوس ؤ

نور په سپي او په خنزير ئې خبرنه ؤ

چې زما د قام خلاف ؤ خو نجس ؤ

دخپل ځان پنجره کښې قيد بلبل نصيب وم

زندگي وه او که تنګ شانې قفس ؤ

څنګ به وايم اوس چې شونډې بې ذائقې وي

ماځبيښلي ترهغې چې څو مې وس ؤ

ماته خپل محبت ياد شو بيا فارانه

يوګلاب په زمکه پروت هسې تس نس ؤ
فایتانو

**فایتانو** په ایټالوي Faetano) په سان مارینو هیواد کې پروت ولایت دی. یاد ولایت ۷,۷۵ کیلومتره مربع مساحت لري.
 

## تاریخ
## جغرافیه
فیورنتینو

**فیورنتینو ولایت** په ایټالوي Fiorentino)
د سان مارینو هیواد له ولایتونو څخه یو دی. یاد ولایت په ۲۰۰۸م کال کې ۲۲۵۳ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
اکواویوا

**اکوا ویوا**(آکوا ویوا) په ایټالوي Acquaviva) د سان مارینو هیواد یوه ایداري سیمه ده.
یاده سیمه ۴,۸۶ کیلومتره مربع مساحت لري. 

## تاریخ
## جغرافیه
بورګو ماجوره

miniatur|213x213px|
Flagge von Borgo Maggiore

**بورګو ماجوره ولایت** په ایټالوي د سان مارینو یوه ایداري سیمه ده. یاد ولایت ۹,۰۱ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ جون ۲۰۱۸م کال ۶۸۷۸ وګړي لرل.

## جغرافیه
## تاریخ
کیه سانویوا

miniatur|Flagge von Chiesanuova
 Panorama 
**کیه سانویووا ولایت** په ایټالوي د سان مارینو هیواد یوه ایداري برخه ده. یاده سیمه ۵,۴۶ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ د جولای ۲۰۱۸م کال ۱۱۴۲ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
لي یونګ آي

**لی یونګ ای** په کوریایي 이영애) Lee Young ae ۳۱ جنورې ۱۹۷۱ سیول، [سویلي کوریا}}) د سویلي کوریا یوه ماډله او فلمي ستورې ده، نوموړې د [په قصر کې زیورات نومې سریال کې د یانګوم په نوم راڅرګنده شوه چې د همدی سریال په مرسته په ګڼ شمیر هیوادونو کې و پیژندل شوه.

## هنري ژوند
## فلمونه
په قصر کې زیورات

**په قصر کې زیورونه** په کوریایي 대장금) یو کوریایي دودیز او تاریخي سریال دی چې د سویلي کوریا د ام بی سی تلویزیون له خواه په ۱۵ د سپمتمر ۲۰۰۳م کال لیدونکو ته وړاندی شو. یاد سریال ۵۴ برخې او هرې برخې کابو ۶۰ د قیقې وخت درلود.

         د فلم مرکزي لوبغاړې
 دوتنه:Lee_Young-ae_in_2017.jpg

## لوبغاړي

## نور کوریايي سریالونه
* د جومونګ افسانه
* دونګي
* د پوسان سوداګر
* د بادونو سیمه
مونته جاردینو

دوتنه:Montegiardino vue.JPG

**مونته جاردینو ولایت** په ایټالوي  Montegiardino) د سان مارینو ولسمشرېزې له ایدارې برخو څخه یوه ده. یاده سیمه ۳,۳۱ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ د جولای ۲۰۱۸م کال ۹۷۰ وګړي لرل.

## جغرافیه
## تاریخ
ابراهيم د ادهم ځوی

ابراهیم ابن ادهم هغه واکمن چې بیا صوفي شو.

**لومړی روایت:**

یوبل روایت دی چې یوه شپه  د بلخ نوموتی سلطان ابراهیم ادهم په خپله ماڼۍ کې د خدای (ج) په ذکر اوستاینه بوخت و. چې په دغه مهال د ماڼۍ په بام د پښوښکالو واوریدله شوه او دی يې له ذکر ویوست. له ماڼۍ راووت د پام خواته يي وکتل دوه کسه چې سپینې جامې يي په تن وې پربام ولاړ ول .خو هرې خواته به يي اوتر اوتر کتل.ادهم ورغږ کړ. ای ناپوهانو! تاسوپه دې نیمه شپه کې دپادشاه دماڼۍ پر بام څه غواړئ؟

هغوئ يې په ځواب کې ورته وویل:زموږڅخه اوښان ورک شوي.ښايي دلته به راغلی وي.

ابراهیم ادهم په غوسه ورته وویل: ناپوهانو دا څنګه کیدای شي چې اوښان مو د بام سرته وخیژې؟ موږ ناپوهان نه  وو اونه یوو ، ای غافله! که په شاهی ماڼۍ کې په نازکوغالیو  او وریښمینو نالیو عبادت اولمونځ کیدای شي نو بیا اوښان هم بام ته راتلای شي. د هغوئ په همدې خبره د ادهم غوسه نوره هم زیاته شوه. خپلو عسکرو ته یی امر وکړ، دواړه له بامه راکوز کړئ او  ورته جزا ورکړئ، خوکله چې حاضرباشان اوعسکر بام ته وختل هیڅ يي و نه لیدل، اک پک شول د سپینو جامو کسان تری تم شوي ول. له دې واقعې وروسته ادهم له سلطنته لاس په سر شو او له درویشانو سره مل.

**بل روایت :**

د ابراهیم ادهم د توبي کولو او د تصوفی لوری ته د را دانګلوپه اړه بیلابیل روایتونه رانقل شوي. په ځینو کې يي څه ناڅه د روایت د بیانولود ډول اوطرز په برخه کې اختلافات اوتوپیرونه هم لیدل کیږي. خو د منځپانګې له اړخه بیا دومره سره تیروبیر نه دي. دا چې ادهم څه ډول توبه کړي اوفقیري او درویشي ته يي څرنګه مخه کړي  ده. نور بیا
جنیفرلوپز

→ وبسایټ)

**جنیفرلوپز** په (اسپانیایي Jennifer Lynn Lopez) زوکړه ۲۴ جنورې ۱۹۶۹م کال برانکس
نیویارک ګډاګره, یوه امریکایي سندرغاړئ, ماډله, لیکواله, خیاطه سینماګره او آواز جوړونکې ده.

## مشهورې سندرې

## البومونه
* آون د سکس ۱۹۹۹
* جي لو ۲۰۰۱
* دا زه یم...نو ۲۰۰۲
* دوهم ځل زوکړه ۲۰۰۵
* هغه رنګ چې یوه ښځه زړه بایلي ۲۰۰۷
* میړانه ۲۰۰۷

## کنسرټونه
## شخصیت
ګډا

تڼۍ|200px|

**ګډا** ډانس یاهم رقص) د انسان حصي او بدني حرکات دي چې ترډیره له موسیقي سره اجرا کیږي. په لنډه معنی کولی شو ووایو ګډا یعنی حراکتي ژبه.

## ریښه
تڼۍ|200px|

د هند په بوهپال کې د غار د ننه د ۱۲۰۰۰ کالو وړاندی د موسیقي آلو سره د شل نفرو ګډا.
خیاط

چپه|تڼۍ|300px|

**خیاطي** (فیشن)  په انګلیسي Fashion Design) د جامو جوړولو او د ښکلا زیاتولو هنر دی. خیاط ترډیره بازار او مشهورو سینمایي فلمي او نورو هنري څیرو ته د جامو نوې بڼې وړانی کوي.
آواز جوړونکی

**آواز جوړونکې** (ژباړن) (Voice Actor or Actress, Voice Artist) هغه چاته ویل کیږي چې د فلمونو په ژباړه سوداګریزو اعلانونو او نمایشي فلمونو کې کار کوي.
برانکس

**برانکس** په انګلیسي Bronx) د نیویارک
ښار منهټن سیمې د پنځو ښارې برخو څخه یوه ده چې په ۲۰۰۵م کال کې یې ۱،۳۵۷،۵۸۹ وګړي لرل.

## جغرافیه
## وګړي
آون د سکس

**آون د سیکس** ان د سکس یاهم آن د 6) په انګلیسي On the 6) د مشهورې امریکایي سندرغاړې آلبوم دی چې په اول د جون ۱۹۹۹ د نشر شو.
## سندرې
نیوپورټ

mini|200px|Stadt Porträt

**نیو پورت** د ویلز هیواد په سویل کې پروت یو ښار دی.
یاد ښار ۱۹۰ کیلومتره مربع مساحت او په ۲۰۱۸م کال کې ۱۵۳,۳۰۲ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
سراواله

دوتنه:Castello di Serravalle.jpg
 دوتنه:SerravalleRSMPanorama.JPG
**سراواله ولایت** په ایټالوي Serravalle)  د سانمارینو هیواد له ولایتونو څخه یو دی. یاد ولایت ۱۰,۵۳ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ د جولای ۲۰۱۸م کال ۱۰,۹۰۱ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
افګار بخاري

**افګار بخاري** **افګار مروت بخاري** د مروتو سيمې يو تکړه او نامتو شاعر وه. هغه خپله شاعري په پښتو ژبې کړې ده. افګار د پښتو ژبې لويو شاعرانو تر مېنځ خپل نوم لري. د هغه لخوا ليکل شوې سندرې او غزلې د پښتونخوا او افغانستان کې اورېدل کېږي.
بیرمینګهام

**بیرمینګام** په انګلیسي Birmingham) د انګلستان 
د متروپلین په میډلنډ سیمه کې پروت د لویې بریتانیا دوهم لوی ښار دی.
لیورپول

**لیورپول** په انګلیسي Liverpool) په  لویې بریتانیا کې د انګلستان اړ وند ښار دی چې په مرزیساید سیمه کې سمندر غاړی ته څیرمه پروت دی. لیورپول ښار په ۱۲۰۷م کال کې یو کوچینی کلی وو چې بیا د وخت په تیریدوسره یې د وګړو شمیر زیات او په ۱۸۸۰ کال کې ښار ونومول شو.

## تاریخ
## جغرافیه
منچسټر

**مانچسټر** په انګلیسي Manchester) د انګلستان په شمال لویدیځ کې پروت ښار دی. فوټبال دیادې سیمې مشهوره لوبه په یاده سیمه کې د فوټبال ګڼ شمیر لوبغالي وجود لري, همدارنګه مانچسټر یونایټد او منچسټر سیټي یې مشهورې فوټبال لوبډلې دي. د ۲۰۱۸م کال د اټکل له مخی لوی منچسټر سیمې ۵۴۷,۶۲۷ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
منچسټر سیټي

دوتنه:Manchistar City330.jpg
چسټر سیټي فوټبال لوبله''' په انګلیسي د انګلستان فوټبال غوره لیګ کې پیاوړی لوبډله ده چې د منچسټرسیمې نه برخه اهخلي.

## اتلولې
## لوبغالی
## لوبغاړي
لسټر

**لستر** په انګلیسي Leicester) د انګلستان په ختیځ میډلنډ کې پروت ښار دی. د لسټر ښار د وګړو شمیر په ۲۰۱۶م کال کې ۳۴۸,۳۰۰ تنه وو.

## تاریخ
## جغرافیه
بریسټول

**بریستول** په انګلیسي bristol) د انګلستان له نیمه خپلواکه ښارونو څخه یو دی . بریسټول ښار د انګلستان هیواد په سویل لویدیځ کې د لندن  ښار په ۱۶۹ کیلومترې کې موقیعت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
لیډز

**لیډز** په انګلیسي د انګلستان په یورکشر او هامبر سیمه کې پروت ښار دی. لیډز ښار د انګلستان په لویدیځ یورکشر ولایت کې د لندن ښار په ۱۸۰ کیلومترې کې موقیعت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
جهرم

جهرم په 2016 کال کې د 141،634 کسانو ښار دی، چې په فارس ولايت کې موقعیت لري.

وېشنيزه:د ایران ښارونه
شیراز

**شیراز ** د فارس د ولایت مرکز دي. شیراز په اوس وخت کی ۱٬۸۶۹٬۰۰۱ نقوس لري.

وېشنيزه:د ایران ښارونه
شفیلډ

**شیفیلډ** په انګلیسي Sheffield) د انګلستان په شمال کې د سویلي یورکشر ولایت اړوند ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
کنری وارف

**کاناری وورف** کاناري وارف)Canary Wharf)  د لندن
په ختیځ کې یوه سوداګریزه سیمه ده.
مرسین

**مرسین** په ترکي Mersin ili)  د ترکې له ولایتونو څخه یو دی.

## تاریخ
## جغرافیه
قونیه

**قونیه** ترکي Konya) په مرکزي آناتولیا کې پروت د ترکې هیواد ووم ګڼ نفوسه ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
قیصریه

**قیصریه ښار** په ترکي د ترکې هیواد قیصریه ولایت مرکز دی. یاد ښار کابو ۱,۰۰۰,۰۰۰ وګړي لري.
## تاریخ
## جغرافیه
داوود اعظمی

**داوود اعظمي** (داود اعظمی) یو افغان لیکوال او ژورنالیست دی. نوموړی له کابو دوه لسیزو راهیسی د بي بي سي پښتو تلویزیون سره کار کوی او همدارنګه په کابل کې د افغانستان لپاره د بی بی سی مسول مدیر هم پاتی شوی دی.

ښاعلی اعظمی د ژورالیزم ترڅنګ طب هم لوستی دی, نوموړی په ۲۰۱۱م کال کې د نړیوال اقتصادی فورم له خواه چې هرکاله د نړۍ یو شمیر باتجربه ځوانانو ته د هغوي د ستاینې لپاره ستاینلیکونه ورکوی ورکوی هم وستایل شو. نړیوال اقتصادی فورم World economoc forum) چې مرکز یې  په سویس کې دی
د نړۍ د لوستو ځوانانو له خوا پرمخ وړل کیږي.

## آثار
## زده کړئ
نړیوال اقتصادی فورم

**نړیوال اقتصادی فورم** یو نړیوال سازمان دی چې د نړۍ د ځوات نسل د پرمختګ لپاره کار کوي د یاې ایدارې مرکز په اروپایي هیواد سویس کې دی.
ډن بیلزریان

**دن برنډون بیلزریان** په انګلیسي Dan Brandon Bilzerian) زوکړه ۷ ډسمبر ۱۹۸۰) د ټولنیزو رسنیو لوبغاړی او پوکر لوبغاړی دی.

بیلزریان یو ارمنستانی ال اصله امریکایی دی چې ډیره وخت په انسټګرام کې د زیات شمیر نجونو سره را څرګندیږی، نوموړی تر دی دمه په انسټګرام کې له ۲۰ میلیونو زیات تعقیبونکي لري.

## شتمني
ډن بیلزریان اوس مهال کابو ۴۵۰ میلیونه خالصه شتمني لري.

## ژوند
قمار

**قمار** جواري) Gambling) د پیسو او یاهم نورو آرزښت ناکه وسایلو (شیانو/توکو) چې اقتصادي ارزښت ولري شرط بندي کیږي چې په پایله کې یې یو کس وړونکی کیږي. یاده لوبه د دوه یاهم ډیر شمیر کسانو ترمنځ کیږي، همدارنګه قمار په کازینو یا قمار خونه کې چې د یو بی طرفه کس یاهم ګروف له خوا په وړانی دی ځی کیږي.

## تاریخ
## اوسمهال
د دوحې تړون

**د دوحې تړون** (رسمي نوم: **افغانستان ته د سولې راوستلو تړون**) د امریکا او طالبانو ترمنځ په افغانستان کې د سولې د راوستلو لپاره يو هوکړه‌ لیک وو، چې د افغانستان لپاره د امریکا د خاص استازي زلمي خلیلزاد او ملا عبدالغني برادر لخوا لاسلیک سو.​​

## سرچينې
کازینو

تڼۍ|250px|

د امریکا په لاس وګاس په یوه قمار خونه کې د یوې لوچې ګډا کونکې تصویر.

**کازینو** (قمار خونه) چیرته چې صالونی لوبې او قمار کیږي. نن ورځ کازینو د نړۍ په مختلفو ښارونو کې تر ډیره په لوکسو ودانیو کې چې پکې رستورانتونه، د لوبو صالونونه او ښکلي هوټلونه وي چې پکط کنسرټونه قمار لوبې او موزیک غږول کیږي.
د امریکا لاس وګاس د قمار خونو په مرکز مشهور دی.
لاس وګاس

**لاس وګاس** په انګلیسي Las vegas) د امریکا متحده آیالاتونو د نوادا آیالات ترټولو ګڼ نفوسه ښار دی.

## تاریخ
## قمار خونې
## اقتصاد
تمپا

**تمپا (فلوریدا)** تامپا) په انګلیسي Tampa) د امریکا په فلوریدا آیالات کې یو بندري ښار دی. تمپا ښار په ۲۰۰۶م کال کې ۳ سوه زره (لکه) وګړي لرل. 

## تاریخ
## جغرافیه

## تاریخ
## جغرافیه
اسکي ښار

**اسکی ښار** په ترکي Eskişehir) په ترکیه کې پروت د اسکي ښار ولایت مرکز دی. اسکی ښار د پرسوک سیند په غاړه پروت دی، همدارنګه د عثمان قاضی او آناتولیا پوهنتونونه په یاد ښار کې موقیعت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
هیلزبرو ولسوالۍ

**هیلزبرو ولسوالۍ فلوریدا** په انګلیسي
Hillsborough County, Florida) د امریکا متحده آیالاتونو فلوریدا آیالات اړوند یوه ولسوالۍ ده.

## تاریخ
## جغرافیه
دیاربکر

**دیار بکر** په ترکي Diyarbakır) د ترکې هیواد په سویل ختیځ کې پروت ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
سامسون

**سامسون ښار** په ترکي Samsun) د سامسون ولایت مرکز او د ترکې د تور سمندر له مهمو بندرونو څخه دی.

## تاریخ
## جغرافیه
دنیزلي

**دنیزلي ښار** په ترکي Denizli) د ترکې هیواد دنیرلي ولایت مرکز دی. د یاد ښار یوه مشهوره تفریحي سیمه پاموک کاله ده.

## تاریخ
## جغرافیه
ناپیژنده آلوتونکی شی

**الوتونکی شی** آلوتونکی قاپ) په انګلیسي Unidentified flying object) محفف UFO) (ناپیژنده وسیله) هرهغه ناپیژنده هوایي څیز ته ویل کیږي چې هویت یې نه وي تثبیت شوی. UFO په ۱۹۵۲م کال کې د امریکا پوځ هغه شیانو ته دا نوم کار کړ چې وروسته له تحقیقاتو به یې هویت مشخص نشو.
## پیښې
thumb|
۲۰۰۸م کال چین.
د ختیځې اروپا پسرلنی ساعت

**د ختیځې اروپا وخت** په انګلیسي محفف EEST) جمله Eastern European Summer Time) +۳:۰۰)  یو ټي سي د یدې سیمې پسرلنی ساعت دی چې د نړیوال وسلونکی ساعت نه ۳ ساعته مخکی وي.

## هیوادونه
یو ټی سی

thumb|300px|UTC+03:00 - 2011: نارنجي (DST Northern Hemisphere), ژیړ ( ټول کال),  روښانه آسماني -  سمندري سیمه

**یو ټي سي ۰۰۳:۰۰** د ګرینویخ وخت ټاکل، 
په انګلیسي UTC+03:00) د وخت د اندازه کولو لپاره کاریږي.
د پلیټ نمبر

**د موټر نمبر پلیټ** د نړیوال ترافیکي سیستم پر آساس هر نقلیه وسایل ته یوه ځانګړی شماره ټاکل شوې ده چې د هغې پر آساس ترافیک، پولیس او یاهم امنیتي کامرې د یادی وسیلي هویت معلومولی شي.
دوتنه:Lambar Palett.jpg
مينا خان

**مينا خان** يوه افغان-جرمنه يوټيوبره ده، چې په **نامعلوم** کال کې د افغانستان په پلازمېنه کابل کې زېږېدلې ده. هغه اوسمهال د جرمني په **نامعلوم** ښار کې اوسېږي، او په همدغه ښار کې د انجينيرۍ په زدکړو بوخته ده. هغې په ١٩ اګست کال ٢٠١٨م کي (د افغانستان د خپلواکۍ په ورځ) خپل يوټيوب چينل فعال کړ. مينا خان پر، مېکپ، عام ژوند او نورو ساتېريو باندې بحث کوي، او وس مهال د هغو لږو يا شايد يواځېنۍ افغانه پښتنه وي چي په يوټيوب کي 10000+ سبسکرائبرز (subscribers) لري.

## فعالیت په ټولنیزې رسنیو کې
مينا خان د ځيني ستونزو له کبله په فېسبوک کې فعالیت نه لري، خو نوموړې په لاندې برخو کې ډېر خوښوونکي لري، د هغې خوښوونکي په لاندې توګه دي؛ 
***ټيک ټاک**؛ 365000 خوښوونکي
***انسټاګرام**؛ 140000 خوښوونکي
***يوټيوب**؛ 10000 خوښوونکي

## نور ولولئ
## سرچينې
شانلي اورفا

**شانلی اورفا** په ترکي Şanlıurfa) عربي        الرها) او یوناني Έδεσσα) د ترکې په سویل لویدیځ کې د شانلي اورفا ولایت مرکز دی. په ۲۰۱۴م کال کې یاد ښار ۵۶۱,۴۶۵ وګړي لرل. په شانلی اورفا ښار کې ۶۰% کردان ۲۰ عربان ۱۵% سریانان او ۵% سلنه ارمنیان دي.

## تاریخ
## جغرافیه
چهلستون ماڼۍ

**د چهلستون ماڼۍ** چې په کابل ولایت موقیعت لري د افغانستان له مهمو تاریخي ودایو څخه یوه ده. چهلستون قصر په ۱۷۹۶م کال کې د شاه زمان سدوزی په دره کې جوړ شوی دی. یاده ماڼۍ په تیر وخت کې په مختلفو نومونو لکه (جهانما ماڼۍ) او وروسته بیا یادې تپې ته څیرمه غر چهلستون ونومول شو چې ورسره د یادې ماڼۍ نوم هم تغیر وکړ.

## برخې
مالاتیه

**مالاتیه** (ملطیه) په ترکي Malatya) ارمني Մալադիա) په ترکیه د مالاتیه ولایت مرکز دی.

## تاریخ
## جغرافیه
قهرمان مرعش

**مرعش** په ترکي Kahramanmaraş) د ترکې په سویل ختیځ کې د قهرمان مرعش ولایت مرکز دی. قهرمان مرعش ښار په ۲۰۰۰م کال کې ۳۲۶،۱۹۸ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
ارز روم

**آرزروم** (ارض روم) په ترکي Erzurum) د ۳۶۷،۰۰۰ وګړو درلودلو سره د ارزروم ولایت مرکز دی. په تیرکې یاد ښار د **ارزن الروم** په نوم هم یادیده.

## تاریخ
## جغرافیه
اسکندرون

**اسکند رون** په ترکي İskenderun) د ترکې هیواد سویل ختیځ کې د ختای ولایت مرکز دی.

## تاریخ
## جغرافیه
سلیمان زلمی

زه سلیمان زلمی د ګل رحیم زلمی زوی د لغمان ولایت د قرغیو ولسوالۍ اوسیدونکی یم د ننګرهار د ښوونې او روزنې پوهنځې دپښتو څانګې څخه فارغ او دلغمان ولایت  پوهنې ریاست کې د پيداګوژۍ د څانګې علمي او مسلکي غړی یم،دا وېکيپيډیا مې د لوستونکو سره د خپلو شته معلوماتو د شریکولو په موخه جوړه کړه هېله ده په دې برخه کې بریالی شم.په درنښت
آداپازاري

**اداپازاری** په ترکي Adapazarı) د ترکې هیواد د سقاریه ولایت مرکز دی. آداپازاري ښار په مرمره سیمه کې موقیت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
ادرنه

**آدرنه** په ترکي Edirne) د ترکې په تراکیه سیمه کې د ادرنه ولایت مرکز دی.

## تاریخ
## جغرافیه
بوهوسلن

**بوهوس لن** په سویډني Bohuslän) د سویډن لویدیځ کې پروت ساحلی ولایت دی. بوهوسلن ولایت له ناروې او شمال سمندر سره پوله لري.

## تاریخ
## جغرافیه
د مرکزي اروپا پسرلنی ساعت

**د مرکزی اروپا پسرلنی ساعت** CEST) +۲:۰۰) یو ساعت له ګرینویج (نړیوال ساعت) نه مخکی دی.
دالارنا

**دالارنا** په سویډني Dalarna) د سویډن هیواد له مرکزي ولایتونو څخه دی. دلارنا په معنی ده (دره/درې) ده ځکه یاده سیمه شنه او سمسوره ده او همدارنګه زیات شمیر طبیعی ځنګلونه او سیندونه لري.

## تاریخ
## جغرافیه
د مرکزي اروپا وخت

**د مرکزي اروپا وخت** (د مرکزي اروپا ساعت) Central European Time) +۱:۰۰ په ډیره اروپایي هیوادونو کې تری ګټه اخیستل کیږي.
دالسلاند

**دالس لاند**( دالسلند) په سویډني Dalsland) د سویډن هیواد په سویل لویدیځ کې پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
ثانيه

**ثانیه** د وخت د طبقه بندې یوه برخه ده چې د یوې د قیقې شپیتمه او د یو ساعت دری زره او شپږ سوه وومه برخه جوړوي.
دقيقه

* د وخت د واحد له مخې، دقیقې (وخت) وګورئ.
* د دقيقې مانا لپاره(دقيقه) وګورئ.
دقيقه د ساعت شپېتمې برخې ته وايي، چې يوه ورځ څلېرويشت ساعته لري.


وېشنيزه:نامبهمه مخونه
وېشنيزه:وخت واحد
ساعت

تڼۍ|چپ|150px|

**ساعت** يا **گړۍ** د وخت معلومولو یوه آله (آندازه) ده چې په ټاکلو حرکاتو سره وخت اندازه کوي.
ګوتلاند

**ګوتلاند** په سویډني Gotland) د سویډن له ولایتونو څخ یو دی. ګوتلاند په بالتیک سمندر کې ترټولو لوی ټاپو دی, چې ۳,۱۴۰ کیلومتره مساحت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
ګستریکلاند

**ګستریکلند** په سویډني Gästrikland) د سویډن هیواد په ختیځه سمندرغاړې کې پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
هاللاند

**هاللاند** په سویډني Halland) د سویډن لویدیځ سمندر غاړی کې پروت ولایت دی چې د کاتګات پوله جوړوي.

## تاریخ
## جغرافیه
کاتګات

**کات ګات تنګی** په هالنډي Kattegat) په معنی (د پشي غاړه) دی د سویډن او ډنمارک ترمنځ پروت تنګی دی چې ۲۳۰ کیلومتره اوږدوالی او د ۶۰ تر ۱۶۰ کیلومتره سور لري.
هلسینګلاند

**هلسینګ لاند** په سویډني Hälsingland) د سویډن هیواد له مرکزي ولایتونو څخه دی. هلسینلاند له بوتنیا خلیج مدلپاد او هریدالن ولایتونو سره پوله لري. 

## تاریخ
## جغرافیه
هریدالن

**هرج دالن**  په سویډني Härjedalen) د سویډن  هیواد له مرکزي ولایتونو څخه یو دی. هریدالن ولایت په لومړیو کې د ناروې  هیواد اړوند وو اما په ۱۶۴۵م کال د قراداد پر آساس سویډن ته وسپارل شو.

## تاریخ
## جغرافیه
شکیل افریدی

**شکیل افریدی** په ۲۰۱۱م کال کې د القاده شبکې مشر اسامه بن لادن په وژلو کې د امریکا استخباراتي ایدارې سی آی ی سره د مرستی په تور د پاکستاني پوځ له خوا ونیول شو چې تراوسه په بند خونه کې دی.

## له سی ای ی سره مرسته
## بند خونه
یمتلاند

**یمتلاند** په سویډني Jämtland) د سویډن هیواد له مرکزي ولایتونو څخه دی. یمتلاند ولایت ۳۴,۰۰۹ کیلومتره مساحت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
مدلپاد

**مدلپاد** په سویډني Medelpad) د سویډن له شمالي ولایتونو څخه دی. مدلپاد ولایت د بوتنیا خلیج په غاړه پروت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
د سوډان پونډ

دوتنه:SUDAN.png
**د سوډان هیواد پونډ** کوډ (SDG) په انګلیسي Sudanese pound) محلی نوم (جنیه سودانی) په سوډان کې ګټه اخیستونکي مالي اسعار دي.
نوربوتن

**نوربوتن** په انګلیسي Norrbotten) د سویډن له ولایتونو څخه یو دی. نوربوتن ولایت ۲۶,۸۱۰ کیلومتره مربع مساحت او ۱۹۳,۳۷۴ وګړي لري.

## تاریخ
## جغرافیه
خاور پرز

**خاور پرز د کویار** (خاویر پرز فلیپه ریکاردو پرز د کوئیار د لاګوئرا) په اسپانوي Javier Felipe Ricardo Pérez de Cuéllar y de la Guerra} زوکړه ۱۹ جورې ۱۹۲۰/ مړینه ۴ مارچ ۲۰۲۰) د پیرو سیاستوال وو چې د ۱ جنورې ۱۹۸۲ تر ۳۱ د ډسمبر ۱۹۹۱م کال پوری د ملګرو ملتونو سرمنشئ پاتی شو.

## ریاستي دوره
## لاسته راوړنې
نرک

**نرکه** (نرکی) په سویډني Närke) د سویډن هیواد د مرکزي ولایتونو څخه دی. نرک ولایت ۴,۱۰۰ کیلومتره مساحت او ۱۸۷,۰۰۰ وګړي لري.

## تاریخ
## جغرافیه
اسکونه

**اسکونه** (سکن/سکان) په سویډني Skåne) د سویډن هیواد په سویلي برخه کې پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
سمالنډ

**سمالند** په سویډني د سویډن هیواد په سویل کې موقیعت لري. سمالند په معنی ده (کوچینې سیمه) ده او همدارنګه یاد ولایت ۳ ولسوالۍ لري, په ۲۰۰۷م کال کې یاد والایت ۷۱۶,۱۰۳ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
سودرمانلاند

**سودرمانلانډ** په سویډني Södermanland) د سویډن هیواد په سویل ختیځ کې موقیعت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
اوپلاند

**اوپلند** په سویډني Uppland) د سویډن ختیځو سمندر غاړو ته څیرمه ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
ورملاند

**ورملاند** په سویډني Värmland) د سویډن په لویدیځ کې د ناروې هیواد سره پر پوله پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
شغال

**ګیدړ**(ږیدړ/ګیدړه) Canis lupus) یو ډول غوښه خوړونکی تي لرونکی حیوان دی چې په اوراسیا(اسیا او اروپا) او شمالي امریکا کې ژوند کوي.

## اوسنی وضعیت
thumb|.
د استوګنې سیمې.
وسترګوتلاند

**وسترګوتلاند** په سویډني Västergötland) د سویډن هیواد په سویل لویدیځ کې پروت دی. 

## تاریخ
## جغرافیه
انګرمانلاند

**انګرمانلاند** په سویډني Ångermanland) د سویډن په شمال کې د بوتنیا خلیج ته څیرمه موقیعت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
اولاند

**اولاند** په سویډني Öland) د سویډن هیواد سویل ختیځ کې موقیعت لري.اولاند ولایت په بالتیک سمندر کې د یاد هیواد دوهم لوی ټاپو دی.

## تاریخ
## جغرافیه
اوسترګوتلاند

**اوستروت لاند** په سویډني Östergötland) د سویډن هیواد له سویلي ولایتونو له ډلې څخه یو دی.

## تاریخ
## جغرافیه
خیبر تلویزیون

**ای وي ټي خیبر** (AVT خیبر)AVT Khyber)  په پښتونخوا کې خپریدونکی خصوصي تلویزیون دی. یاد تلویزیون په ۱ د جولاې ۲۰۰۴م کال فعالیت پیل کړ.
تسلیه

**تسلیه** په سلوانیایي občina Celje) د سلوانیا هیواد ولایت دی. تسلیه ولایت کابو ۵۰،۰۰۰ وګړي لري.

## تاریخ
## جغرافیه
وستربوتن

**وستربوتن** په سویډني Västerbotten) د سویډن هیواد شمالي ولایت دی. وستربوتن ولایت تر ۱۸۰۹م کال پوری د فینلنډ هیواد خاوره وه چې وروسته بیا سویډن ته وسپارل شو.

## تاریخ
## جغرافیه
وستمانلاند

**وستمانلاند** په سویډني Västmanland) د سویډن هیواد د مرکزي ولایتونو له ډلی دی.

## تاریخ
## جغرافیه
کراني

**کرانج**(کرانی|کرانجا) په سلوانیایي Kranja) د سلوانیا له ولایتونو څخه یو دی چې کابو ۴۰ زره وګړي لري.

## تاریخ
## جغرافیه
کپر

**کپر سلوانیا** (کوپر) په ایټالوي د سلوانیا هیواد له بندري ښارونو څخه یو دی.

## تاریخ
## جغرافیه
کوشیتسه سیمه

**کوسیک** په سلواکي
د ۲۳۵ زره وګړو درلودلو سره د سلواکیا هیواد دوهم لوی ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
نیترا سیمه

**نیترا ولایت** (نیترا سیمه) په انګلیسيNitra Rigion) د سلواکیا هیواد له ایداري سیمو څخه یوه ده.

## تاریخ
## جغرافیه
ترنچین سیمه

**ترنچین. لایت** په لاتیني
د سلواکیا هیواد له نهو ایداري سیمو څخه یوه ده.
پرشوف سیمه

**پرشوف ولایت** په سلواکیایي Prešovský) د سلواکیا هیواد له ایداري برخو څخه یوه ده. د پرشوف ولایت مرکز د پرشوف ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
بانسکا بیستریتسا سیمه

** بانسکا بیستریتسا ولایت** په سلواکیایي Banskobystrický) د سلواکیا له ۹ ولایتونو څخه یو دی. د یاد ولایت مرکز د بانسکا بیستریتسا ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
جیلینا سیمه

**ژیلینا سیمه** (جیلینا ولایت) په سلواکي Žilinský) د سلواکیا هیواد له ایداري برخو څخه یوه ده. د یاد ولایت مرکز هم جیلینا نومیږي.

## تاریخ
## جغرافیه
ترناوا ښار

**ترناوا** په سلواکي د سلواکیا هیواد د ترناوا سیمې مرکز دی.

## تاریخ
## جغرافیه
نیترا ښار

**نیترا** په سلواکیایي Nitra) د سلواکیا هیواد د نیترا سیمې مرکز دی. یاد ښار کابو ۸۵ زره وګړي لري.
کوشیتسه ښار

**کوشیتسه** په سلواکیایي Kosice) د سلواکیا هیواد د کوشیتسه سیمې مرکزي ښار دی.  کوشیتسه د ۲۳۵,۰۰۰ وګړو درلودلو سره د سلواکیا دوم ګڼ نفوسه ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
ترنچین

**ترنچین** په الماني Trentschin) په سلواکي Trenčín) د سلواکیا  هیواد د ترنچین سیمې مرکز دی.

## تاریخ
## جغرافیه
براتیسلاوا سیمه

**براتیسلاوا ولایت** په سلواکیایي Bratislavský) د سلواکیا هیواد له ۹ ایداري برخو یوه ده چې د سلواکیا پلازمینه براتیسلاوا ښار هم په یاده سیمه کې موقیعت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
ایاز وزیر

**آیاز وزیر** په کوزه پښتونخوا کې د لوی افغانستان د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی دی.

## ژوند
## مبارزه
پرشوف

**پرشوف** په سلواکي د سلواکیا هیواد د پرشوف سیمې مرکزي ښار دی. پرشوف ښار کابو ۹۱ زره وګړي لري.
## تاریخ
## جغرافیه
سید شاه سعود

یو شعر  پوره ژوند او سید شاه سعود

محبت سرسری قصہ نہیں ھے

ذرا تفصیل میں جانا پڑے گا

(شاہ سعود)

لیک:  اجـــــــمل فـــاروقـــــی

.ـــــــــــــــــــــــــ
د شاعری اغاز او ارتقاء ته که نظر وشی نو ډیر لرغونے تاریخ لری په هر ملک هره ژبه کښی شعر تخلیق شوے او وس هم تخلیق روان دے . مګر ډیره د تعجب خبره داده که یوه زمانه کښی زر شاعران وی تاریخ دوا دری ژواندی ساتلی
ځنی شاعرانو په خپل وخت کښی دومره تخلیق کړے چی ضخیم ضخیم کتابونو تری چاپ کیده مګر دا خبره ډیره ضروری ده چی سړے مقدار نه بلکی معیار ژواندے ساتی
ځنی شاعران په یو څو کلامونو ژواندی پاتی شوی لکه عمر خیام وغیره
ځنی شعرونو خو داسی وی چی ډیر کم وی مګر دومره زور وی پکی چی شاعر ژواندے ساتلے شی
لکه د خاطر دا شعر
خلک چی نخه وولی ګوری ورته
تا چی مخ پټ کړو نو ګوزار دی وکړو

یا د حمزه بابا دا شعر
وائی اغیار چی د دوزخ ژبه ده
زه به جنت ته د پښتو سره زم

دا رنګ د سیف الرحمن سلیم صیب دا شعر
د وړو وړو خدایانو دی بنده کړم
لویه خدایه زه به چا چا ته سجده کړم

داسی شعرونو کښی لوی کمال دا وی چی د هر چا په ژبه ترانه وی

ددی اوګد تمهید نه بعد به وس د سید شاه سعود پدی شعر رڼا واچؤم 
محبت سرسری قصہ نہیں ھے
ذرا تفصیل میں جانا پڑے گا

هسی خو د شاه سعود صیب هر کلام هر شعر زړه راښکونکے وی مګر
زه دا خبره دعوی سره کوم که چرته شاه سعود صیب بیخی شعر نه وے تخلیق کړے او صرف دا شعر ئی زمانی ته پریخودے وے پدی شعر کښی دومره څه شته چی شاه سعود صیب به ئی ژواندے ساتلے وے
په ظاهر که وکتل شی شعر کښی څه نه ښکاری
یو ساده شعر ښکاری مګر که چرته دا شعر راوسپړل شی نو پدی کښی بلها معنی او بلها کمالات پټ پراته دی
ددی شعر د ټولو نه لوی کمال سهل ممتنع ده
یوه خبره شعر کښی  کؤل انتهائی ګران کار دے
او بیا دومره جامع خبره په لنډ بحر کښی  کؤل انتهائی ګران کار دے 
شاه سعود صیب پدی شعر کښی د لفظونو د کفایت شعاری نه په مکمله توګه کار اخستے
که دا شعر تشریحی تنقید زاوئی سره مونږ وګورو نو فلسفه محبت ئی په داسی انداز کښی ځاے کړی ګمان می نشی که ددی نه ورته څوک خه لفظی او معنوی جامی واغوندی
لفظ سرسری
او
تفصیل
د شعر فصاخت او بلاغت کښی ډیره اضافه کړی
په شعر کښی داسی څه لفاظی او مصنوعیت هم نشته چی د شعر ساخت یا معنی ته ئی نقصان رسؤلے وی
یو خوا که وکتل شی شاعر د معنو سمندر شعر له راوړے
د محبت مزے نزدی نه پری کوی
د محبت صیح تناسب 
د محبت اصل مفهوم
د محبت اصل مقصد
د محبت اهمیت
په ټولنیز ژوند کښی د  محبت مثبت کردار
سپیڅلی مینه
تش په نوم د لباسی مینی غندنه
د محبت د سرسری قصی اعنی د  محبت په نوم تیروتنی مکر فریب دجل نه کار اخستل
 که وکتل شی پدی شعر کښی  تنبیه شدید طنز هم شته
بلخوا د شعر په دوئمه مصرع کښی تاکیدا خبره شوی
په لفظ
 ذرا تفصیل" 
کښی د ړومبی مصرعی جواب شوے
یو خوا صنعتی مخاطبه ده مګر پټه ده
بلخوا ددی مخاطبی جواب شوے
عموما چی مونږ شعرونه ګورو ربط ئی داسی نوی شوے لکه څنګه چی دلته کوم ربط دے
زه بغیر د څه مبالغی نه دا خبره کؤم که چرته غالب پشان نابغه روزګار شاعر دا شعر اوریریدلے وے نو چری به ئی هم مومن خان مومن تا دا نه وو وئیلی چی زما دیوان واخله او دا شعر راکړه
تم میرے پاس ہوتے ہو گویا
جب کوئی دوسرا نہیں ہوتا
    بلکی د شاه سعود صیب ددی شعر غوښتنه به ئی کؤلے
 
محبت سرسری قصہ نہیں ھے
ذرا تفصیل میں جانا پڑے گا
(شاہ سعود)
بانسکا بیستریتسا

**بانسکا بیستریتا** په الماني Neusohl) په سلواکي Banská Bystrica) د سلواکیا هیواد په بانسکا بیستریتسا سیمه پروت ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
جیلینا

**جیلینا**  زیلینا په (سلواکي ژبه: Žilina) د سلواکیا د جیلینا سیمې مرکز دی.

## اداري وېش

## اقتصاد

## تاریخ

## اوبه او هوا

## زده‌کړې او تعليمي مرکزونه

## سرچينې
د صربیا هیواد بیرغ

**د صربیا بیرغ** Flag of Serbia) د سربیا هیواد د ملي نښان او بیرغ انځورونه.
left|120px
left|200px|border
پښتو علم فلک

سریزه

الحمد لله الذي خلقَ السماوات والأرض، و جعل الظلمات والنور، و جعل في السماء بروجا و جعل فيها سراجا وقمرا منيرا، وقدره منازل لتعلموا عدد السنين والحساب، وهو الذي جعل الليل والنهار خلفة لمن أراد أن يذكر أو أراد شكورا، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له و أشهد أن محمدا عبده ورسوله، أرسله الله تعالی بالحقّ بشيرا و نذيرا، صلوات الله تعالى و سلامه عليه و على آله وصحبه و من اتبعهم بإحسان إلى يوم الدين.

وبعد:

د فلک د علم (فلکیات) ضرورت او اهمیت

انساني فطرت و، چې د پخوا زماني نه يې د هغو کایناتو د راز د پلټلو هڅي کولې، کوم چې تر اوسه يې نه پیږندل، انسان چې د کایناتو په اړه څومره معلومات هم تر لاسه کړي هلته تم نه دی باتي شوی، بلکې نور لا هم هڅانده او لالهاند شوی، تر څو ځان د کایناتو د راز تل ته ورسوي، له کوم وخته چې انسان هوش سمبال کړی بیا تر نن (د ټکنالوژي تر عصره) پوري مسلسل د جدیدو اجاداتو او معلوماتو په لټه کي بې تابه دی، تر څو چي انسان کوښښ کوي، نوي نوي اجادات او معلومات تر لاسه کوي، نور لا دې نتیجې ته نیږدې کيږي چي د دې ټولو کایناتو تر شا د یو داسي هستۍ راز مضمر دی، چي تر هرڅه بالا تر دی.

علم فلک (*Astronomy*) یو له هغو علمونو څخه دی، چې په مختلفو پړاوو کې له ډیر پخوا انسان ورسره اشنا او کار يي تیرې اخیستی، له کله چي پر اسمان د انسان سترګي لګيدلې، له هغه وخته انسان د علم فلک اړتیا حس کړې.

خو یاد علم د اسلام او مسلمانانو تر دوره پوري د خامو موادو په شان استعمالېدی، ډیری غلطي نظریې پر انسانیت تپلې شوې وې، مسلمانان ول چې علم فلک يې پر سم روخ روان کړ، د انسانیت لپاره يې د فايدې وړ وګرزاوی، د اسلامي حاکمیت خلفاو دې علم ته ډیره توجه ځکه وکړه، چي اسلامي شعائر: لکه: لمونځ، روژه، حج، زکات او نور ډیر عبادات د علم فلک سره په یو نه بله نوعه اړه لري، له دېنه علاوه د انساني ژوندانه په مختلفو اړخونو کې ورته ضرورت شته، چونکه اسلام د انسان د ښېرازۍ لپاره تر ټولو غوره دین دی، نو ځکه مسلمانانو د نورو علمو په څنګ کې علم فلک ته هم زیات اهمیت ورکړ، کتابونه يي پري ولیکل، د نورو ژبونه څخه يي عربي ته ډیری مواد وژباړل، او ښه اختراعات يي په کې وکړل، نوي قوانین، اصول او ضوابط يي وضع کړل، ډیری ستوري او د هغوی خواص يي کشف کړل.

په 132 هـ = 750م کې چې کله د عباسیانو دور وو، خلیفه هارون رشید د خپل خلافت په وخت کي د بیت الحکمة په نامه په بغداد کي یو ستر کتابتون جوړ کړ، په دې کتابتون کي يي د نورو علمو سربېره يې علم تنجیم، علم فلک، علم طب، هندسه، الآهیات او علم ادب ته ډیره توجه وکړه.

مامون بیا په خپل وخت کي پر هغه بیت الحکمة چې د ده پلار رشید جوړ کړی و، دوه سوه زره دیناره پانګونه وکړه، تر دې پوري چي دا یو علمي مجمع، مرجع او یو لوی فلکي رصدګاه وګرزيدله.

ابن خلدون لیکي: اسلامي نړۍ د دې علمي معهد پوره وړې ده.
کراګویواتس

**کراګویواتس**په صربي Крагујевац) د سربیا هیواد په شومادیا سیمه کې پروت ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
ویوودینا

**وویوودینا خپلواکه سیمه** (ویودینا نیمه خپلواکه سیمه) په انګلیسي Vojvodina) صربي Аутономна Покрајина Војводина) د سربیا هیواد په شمال کې یوه نیمه خپلواکه سیمه ده. د یادې سیمې مرکز نووي ساد او د وګړو شمیر یې کابو ۲ میلیونه دی.
دوتنه:Flag_of_Vojvodina.svg
دوتنه:Coat of arms of Vojvodina.svg

## تاریخ
## جغرافیه
نووي ساد

**نووی ساد** په صربیایي Нови Сад) د انګلیسي Novi Sad) سربیا هیواد په شمال کې د ویوودینا ولایت مرکز دی.

## تاریخ
## جغرافیه
اوژیتسه

**اوجیتسه**په صربي Ужице) د سربیا هیواد د ځانتراصربین ولایت مرکز دی. اوژیتسه ښار په ۲۰۰۶م کال کې کابو ۵۵,۰۰۰ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
سیمه

[frameless|upright=1.8|right|Map of the [world as of 2016]]
**سیمه** (منطقه) محل (برخه) کولای شو د نړۍ هرځای سیمه ووایو. همدارنګه د سیمې کلمه ډیره وخت د هیوادونو نیمه خپلواکې او ولایتي برخو ته ویل کیږي.
## طبیعي سیمه
تڼۍ
طبیعي سیمه Natural Region)  له علمي نظره هغه سیمې ته ویل کیږي چیرته چې طبیعي بوټي ونې ولري او همدارنګه د صحرایي حیواناتو کور وي.
کرالیفو

**کرالیفو** په صربي Краљево) د سربیا په ځانتراصربین ولایت کې پروت ښار دی. کرالیفو ښار په ۲۰۰۶م کال کې کابو ۵۷,۴۰۰ وګړي لرل.

## سیمه
## تاریخ
ځلاتیبور

**ځلاتیبور** په صربي Златибор) د سربیا هیواد مرکز بلګراد په ۲۴۰ کیلومتري کې پرته سیمه ده.

## سیمه
## تاریخ
راژکا

**راجکا** په صربي Рашка)
د سربیا هیواد له ایداري برخو څخه یوه ده. یادې سیمې په ۲۰۰۲م کال کې ۶,۶۱۹ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
راسینا

**راسینا** په صربي Rasinski) Rasina/ د سربیا هیواد له ولایتونو څخه یو دی. راسینا ولایت ۲,۶۶۸ کیلومتره مساحت او په ۲۰۰۲م کال کې ۲۵۹,۴۴۱ وګړي لرل. د یاد ولایت مرکز کرالیفو ښار دی.

 

## تاریخ
## جغرافیه
کروشواس

**کروشواس** په صربي Крушевац) د سربیا هیواد له ولایتونو څخه یو دی. د کروشواس ولایت مرکز د راسینا ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
پوموراولج

**پومورافلج** په صربي د صربیا هیواد له ولایتونو څخه یو دی. د یاد ولایت مساخت ۲,۶۴۱ کیلومتره مربع او د ۲۰۰۲م کال د سرشمیرنې له پلوه ۳۱۲,۱۶۰ وګړي لري. د پوموراولج ولایت مرکز د جاګودینا ښار دی.

 
## تاریخ
## جغرافیه
جهانګیرخان (سینمایي لوبغاړی)

**جهانګیر خان** Jahangir Khan) په خیبر پښتونخوا کې زیږیدلی دی چې په پښتنو فلمونو کې یوه پیژندل شوې څیره ده. نوموړی له کلونو راهیسی په سینمایي فلمونو کې کار کوي, د پښتو فلمونو ترڅنګ یې په اردو فلمونو کې هم لوبیدلی دی.

## فلمونه
## ژوند
جهانګیر خان دوه ودونه کړي چې یوه ښځه یې پنجابې او بله د کشمیر ده, د لوڼو او ځامنو ترڅنګ نومړی مسیان هم لري.

## اولاد
## زده ړې
ارخانګلسک

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | **آرخانګلسک** په روسي Архангельская область/ Arkhangelsk Oblast) د روسې هیواد له فدرالي سیمو څخه یوه ده.

## تاریخ
## جغرافیه
بلګورود

**بلګورود**  يو ښار دی چې په روسیه کې موقعیت لري. دا په بلګورود اوبلاست کې موقعیت لري. 

## نور وګوره

* روسیه
* د روسیې د ښارونو لست

## سرچينې


وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
وېشنيزه:روسي جنرالان
وېشنيزه:روسي الوتکې
وېشنيزه:روسي اغوستن
وېشنيزه:روسان
وېشنيزه:روس
وېشنيزه:روسي اوبتلونه
وېشنيزه:روسي ساينسپوهان
وېشنيزه:روسي رادارونه
مینا ګل

**مینا ګل**Mina gul) د کوزې پښتونخوا یوه پښتنه سندر غاړې ده. 
## ژوند
## سندرې
د میناګل له مشهورو سندرو څخه یوه هم خپل یار(توره چې تیریږي نو ګوزار لره کنه) ده.
https://youtu.-TNVk
استراخان

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | **استراخان** په روسي Астраханская область/ Astrakhan) د روسي
هیواد له ولایتونو څخه یو دی. یاد ولایت  تور سمندر څیرمه پروت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
عوامي ملي ګوند

**عوامي ملي ګوند** (عوامي نېشنل پارټي) په خیبر پښتونخوا ایالت کې يو ګوند دی چې تر ډېره غړي يې پښتانه دي.

## غړي
## لاسته راوړنې
بریانسک

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | **بریانسک** په روسي د روسې Бря́нская о́бласть/ Bryansk) فدراسیون له ولایتونو څخه یو دی. بریانسک ولایت په ۲۰۰۲م کال کې کابو ۱,۳۷۸,۹۴۱) وګړي لري.

## تاریخ
## جغرافیه
چلیابینسک

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" |
د هیوادونو نوملړ

**ادونو نوملړ** (د نړۍ د هیوادونو نوملړ) په ټوله نړۍ کې د ټولو خپلواکو هیوادونو نوملړ.

## آسیا

## امریکا
## افریقا
## استرالیا

## اروپا
* البانیا 
* اسپانیا 
* آندورا 
* ارمنستان
* اتریش 
* آذربایجان 
* بېلاروس 
* بلجیم 
* بوسنیا او هرزګوینا
* بلغاریاا 
* کروواسيا 
* قبرس 
* چېک جمهوريت 
* ډېنمارک
* اېسټونيا 
* فېنلانډ 
*  
* گرجستان
* المان 
* د يونان مدني دولت 
* هنګری 
* آيسلېنډ 
* د ايرلېنډ جمهوريت
* ایټالیا 
* قزاقستان 
* لېتوانيا 
* لیختن اشتاین
* لوکزامبورک
* شمالي مقدونیه 
* مالتا 
* مولدوا 
* موناکو
* مونتینګرو 
* هالنډ 
* ناروی 
* پولنډ 
* پرتګال 
* رومانیا
* روسیه 
* سان مارینو 
* سربیا 
* سلواکيا 
* سلوانیا 
* سويډن 
* سویس 
* ترکیه 
* اوکراین
*  
* واتیکان 
* ویلز
* سکاټلنډ
}}
ټورنټو

**تورنټو** (تورنټو) په انګلیسي Toronto) د کاناډا هیواد په آنټاریو کې پروت ښار دی. تورنتو د ۲۰۱۶م کال د اټکل له مخی ۲،۷۳۱،۵۷۱ وګړو درلودلو د کاناډا لومړنی ګڼ نفوسه ښار دی' همدارنګه په شمالي امریکا څلورم ځای لري.

## تاریخ
## جغرافیه
لودي باغ

**لودي باغ** د هندوستان په پلازمېنه ډیلي کښې یو باغ دئ. دا لودي باغ مزدک، بړا ګمباد او نورې ودانۍ په ۱۵مه شمسي  ع پېړۍ کښې جوړ شوې وې.
خواکین ګوزمن

**خواکین ګوزمن لویرا** ال چاپو/ا ِچاپو **ال کاپو**)  په اسپانوي Joaquín Guzmán Loera) د مخدره موادو یو مکسیکو یي قاچاق کونکی وو. ګومن د کارتل سینالوا چې په مکسیکو هیواد د مخدره موادو د قاچاق ترټولو لویه ډله ده مشر وو.

## قاچاق
## جرمونه
کارتل سینالوا

**کارتل سینالوآ** په اسپانوي په مکسیکو هیواد کې د مخدره موادو د قاچاق ترټولو لویه ډله ده چې په نوره نړۍ هم فعالیت کوي.
## مهم غړي
## سیمې
ایلیر متا

**ایلیر متا** په انګلیسي Ilir Meta) زوکړه ۲۴ مارچ ۱۹۶۹) له ۲۰۱۷م کال راهیسی د البانیا هیواد اووم ولسمشر دی.

## ژوند
## سیاست
د اسپانیا شپږم فلیپ

**د اسپانیا هیواد شپږم فلیپ** په اسپانوي Felipe de Borbón) ۳۰ جنورې ۱۹۶۸) د اسپانیا هیواد پاچا او د اسپانیا اول خوان کارلوس او سوفیا د ګرسیا ځوی دی.

## کورنۍ
## پاد شاهي
سوفي ګرګوار

**سوفی ګرګوار** په انګلیسي Sophie_Grégoire Trudeau) زوکړه ۴ افریل ۱۹۷۵م کال) یوه تلویزیوني کارمنده وه چې په ۲۰۰۸م کال کې له کاناډایي ولسمشر جاستن ترودو سره واده وکړ.

## کار
## ژوند