د مصنوعي ځيرکتيا ټوليزه کتنه

د مصنوعي ځيرکتيا لپاره يو عمومي او موضوعي لارښود په لاندې توګه وړاندې شوی دی:

**[[مصنوعي ځيرکتیا|مصنوعي ځيرکتيا]]**  **(artificial intelligence) چې لنډ نښه يې AI ده، په کمپيوټر يا ماشينونو کې د پوستغالو ( سافټويرونو) په وسيله اچول شوې ځيرکتيا ده**. دا د ساینس د څانګې نوم هم دی چې د کمپیوټر او کمپیوټر سافټویر رامینځته کولو څرنګوالي مطالعه او سپړنه کوي چې د ويښيار (هوښیار) چلند وړتیا لري.

## څرنګوالی

* د ځيرکتيا ډول
** مصنوعي ځيرکتيا ( Synthetic intelligence ) - هوښیارتیا چې د انساني ساخت ويښيارتيا سره په عين وخت کې ریښتینې: حقيقي، غير جعلي او ناورته جوړ شوی ده.
* د ټیکنالوژۍ ډول
** د کمپیوټر ټیکنالوژۍ یو ډول
*** يو کمپيوټري سيستم دی چې د فکري کړنو يوه برخه ترسره کوي.
**  نو ظهوره ټیکنالوژي
* شاليد:
** د پوهنتون يوه څانګه
** د ساینس یوه څانګه
*** د پلي شوي ساینس یوه څانګه
**** د کمپیوټر ساینس یوه څانګه

## ډولونه

* کمزورې مصنوعي ځيرکتيا (محدوده مصنوعي ځيرکتيا) - ماشیني ځيرکتيا په محدود کار تمرکز کوي.
* قوي مصنوعي ځيرکتيا / مصنوعي عمومي ځيرکتيا (AGI) - یو (فرضي) ماشین چې د هرې ستونزې لپاره د ځيرکتيا پلي کولو توان لري، نه د يو ځانګړې ستونزې لپاره چې معمولاً "لږترلږه د یو نورمال انسان په څېر هوښیار". د دې رامینځته کول د ټیکنالوژیک واحدیت په توګه راجع کیږي او یو نړیوال ناورین  دی ( *لاندې سوپر انټیلیجنس وګورئ* ).
* عالي انساني ځيرکتيا - (فرضي) مصنوعي ځيرکتيا د خورا روښانه او خورا غوره انساني ذهنونو ځيرکتيا ده.د دې د بیا پرمختګ له امله، مصنوعي ځيرکتيا تمه کیږي چې د مصنوعي عمومي ځيرکتيا  د پراختیا چټکه پایله وي.

## څانګې

### د تګلارې پر بنسټ

* مصنوعي ځيرکتيا - کله چې ډیجیټل کمپیوټرونه د 1950 لسیزې په مینځ کې د لاسرسي وړ وګرځېدل، د مصنوعي ځيرکتيا څېړنې د دې امکان په لټه کې پیل وکړ چې د سمبولونو په مینځلو کې د انساني ځيرکتيا او وېښيارتيا رول کم شي.
* تشریحي مصنوعي ځيرکتيا - ان پټونه لکه ټکي د شیانو د خلاصې نمایندګۍ پیژندلو لپاره کارول کیږي (لکه، مګر محدود ندي: شیان، ملکیتونه، او عملونه) چې کلمې یې په طبیعي ژبه کې تشریح کول دي.
** سمبولیک مصنوعي ځيرکتيا  -
* سمبولیک فرعي
** ابتدايي سایبرنیټکس او د دماغ سمول -
** مصنوعي ځيرکتيا  د چلند پر بنسټ ( د چلند پر بنسټ AI )
*** فرعي جوړښت -
** نوویل AI-
** نرم کمپیوټري -
*** کمپیوټري خلاقیت -
*** د ماشین زده کړه - د کمپیوټر الګوریتم مطالعه چې د تجربې او ډیټا کارولو له لارې په اوتومات ډول وده کوي.
**** عصبي شبکه - د بیولوژیکي عصبي شبکې لخوا هڅول شوي د یو بل سره تړلي مصنوعي نیورونونو پرتونو څخه جوړه ده.
***** هایبرډ عصبي شبکه -
***** تکراري عصبي شبکه -
***** پرسیپټرون - د بائنری (هو یا نه) طبقه بندی کونکو نظارت شوي زده کړې لپاره الګوریتم.
**** د ملاتړ ویکتور ماشین (SVM)
*** مبهم سیسټمونه -
*** ارتقايي کمپیوټري شامل دي:
**** د تکامل الګوریتم -
***** جنیټیک الګوریتم -
***** توپیري تکامل
**** د سمال ځيرکتيا  او میټا-هوریستیک الګوریتمونه
***** د انټ کالونی الګوریتم
***** د ذراتو سویم اصلاح کول
**** د دماغ د احساساتي زده کړې پراساس هوښیار کنټرول ( BELBIC )
*** ممکنه میتودونه شامل دي:
**** د بایسیان شبکه
**** پټ مارکوف ماډل
**** د کلمان فلټر
*** د ګډوډۍ تیوري
* احصایوي مصنوعي ځيرکتيا -

### د غوښتنلیک پر بنسټ
د مصنوعي ځيرکتيا  پروژو لیست

* مصنوعي خلاقیت -
* مصنوعي ژوند - د کمپیوټر، روبوټکس، یا بایو کیمیا له لارې د طبیعي ژوند انډول کول.
* اتوماتیک مهال ویش او مهال ویش -
* اتوماتیک استدلال -
* اتومات -
* اتوماتیک هدف پیژندنه ( د هدف اتوماتیک پیژندنه ) -
* د بیولوژي پر بنسټ کمپیوټري
* د کمپیوټر د اوریدلو وړتیا -
** د وینا پیژندنه -
** غږ پیژندنه -
* د کمپیوټر لید
** د عکس پروسس کول -
** هوښیار کلمه پیژندنه-
** د څیز پیژندنه
** د نظری نښه پیژندنه -
*** د لاس لیکلو پیژندنه
*** د نظري کرکټر لوستونکی -
**** د جواز پلیټ اتوماتیک پیژندنه -
** د مخ پیژندنې سیسټمونه
*** خاموش وینا انٹرفیس
* تشخیص -
* د متخصص سیسټم -
** د پریکړې ملاتړ سیسټم -
*** د کلینیکي پریکړې ملاتړ سیسټم -
* د مصنوعي ځيرکتيا  لوبه
** د کمپیوټر لوبې بوټ - د انسان لوبغاړو لپاره د کمپیوټر بدیل.
** مصنوعي ذهانت (ویډیو لوبې) -
*** د کمپیوټر شطرنج-
*** کمپیوټر ته ځي -
** عامه لوبه -
** د ویډیو لوبو عمومي اجرا کول -
** د لوبې تیوري -
* هایبرډ هوښیار سیسټم-
* سمارټ بروکر -
** د ایجنټ جوړښت -
*** ادراکي جوړښت-
* سمارټ کنټرول -
* د پوهې مدیریت
** د کانونو مفهوم -
*** د معلوماتو کان کیندنه -
*** د متن کان کیندنه -
*** د کان کیندنې پروسه
** د بریښنالیک سپیم فلټر
** د معلوماتو استخراج -
*** د فعالیت کشف -
*** د عکس بیا رغونه -
**** د اتوماتیک عکس تشریح ( د اتوماتیک عکس تشریح ) -
*** نومول شوی وجود استخراج
**** د غونډې پریکړه لیک -
**** د وجود پیژندنه ( en: د نوم د وجود پیژندنه )
**** د اړیکو استخراج-
**** اصطلاحات استخراج-
** د پوهې استازیتوب -
** سیمانټیک ویب -
* ماشین زده کړه -
** محدود مشروط ماډلونه -
** ژوره زده کړه
** د عصبي ماډلینګ ساحې -
* د طبیعي ژبې پروسس
** Chatbots -
** د ژبې پیژندنه ( د ژبې پیژندنه )
** د طبیعي ژبې کارن انٹرفیس -
** په طبیعي ژبو پوهیدل -
** ماشین ژباړه -
*** احصایوي سیمانټیک -
** پوښتنه او ځواب -
** معنوي ژباړه-
* غیر خطي کنټرول -
* نمونه پیژندنه -
** د شخصیت نظری پیژندنه
** د لاس لیکلو پیژندنه
** د وینا پیژندنه -
** د مخ پیژندنه -
* روبوټکس -
** د چلند پر بنسټ روبوټکس
** ادراکي -
** سایبرنیټکس -
** پرمختیایي روبوټکس -
** ایپی جینیټیک روبوټیک -
** ارتقايي روبوټیک -
* د وینا د تولید وسیله
* ستراتیژیک پلان جوړونه
* د وسایطو زیربنا ادغام
* مجازی ځيرکتيا -
* مجازی حقیقت -

## نور ډیزاین عناصر

* د عمل انتخاب-
* احساساتي کمپیوټري -
* د مصنوعي ځيرکتيا  بکس -
* بشپړ مصنوعي ځيرکتيا -
* د الګوریتمیک احتمال -
* د مصنوعي ځيرکتيا  سیسټمونو ادغام &#x2013;
* اتوماتیک استدلال -
* خودمختاره کمپیوټري -
* خودمختاره شبکه -
* شاته ځنځیر-
* د بایسیان شبکې -
* د بایو پر بنسټ کمپیوټري
** مصنوعي معافیت سیسټمونه
* د تور بورډ سیسټم -
* چټ بوټ -
* د کمبود طریقه-
* منطقي استدلال
* حسابي طنز-
* د کمپیوټر په مرسته ثبوت-
* د فکري انحصار تیوري
* د ډاروین ماشین
* د وضاحت منطق -
* د چوکاټ ستونزه -
* د لوبې تیوري -
* د ګرامر سیسټم نظریه
* معلوماتي -
* سمارټ کنټرول -
* Kinect -
* د هوښیار توزیع ایجنټ زده کړه ( LIDA (ادراک جوړښت) ) -
* د معنی تحلیل -
* د موراویک پاراډکس
* موسیقي او مصنوعي ذهانت -
* امر شوی وزن لرونکی اوسط جمع چلونکی -
* PEAS - فعالیت، چاپیریال، فعالونکي، سینسرونه
* ادراک (مصنوعي ځيرکتيا ) -
* ادراک کمپیوټري-
* د قانون پر بنسټ سیستم
* د ځان مدیریت
* نرمه محاسبه -
* د سافټویر ایجنټ -
** هوښیار دلال / معقول دلال -
*** خودمختاره استازي-
*** اتوماتیک مهال ویش او مهال ویش
*** د کنټرول سیسټم
**** درجه بندي کنټرول سیسټم
**** د شبکې کنټرول سیسټم
*** مصنوعي ځيرکتيا  ویشل
*** د څو اجنټ سیسټم
*** د څارنې او څارنې استازي
** مجسم شوی استازی-
** د مصنوعي ځيرکتيا  احساس
* د سوسمان بې نظمي -
* لوند سامان (دماغ) -

## پروژې

* اتومات ریاضی پوه (1977)
* الن (روبوټ) (د 1980 لسیزې په وروستیو کې) ( ایلن (روبوټ) ) -
* عقلي عام احساس (1999-) ( د خلاص ذهن عام احساس )
* Mindpixel (2005-2000) ( Mindpixel )-
* ادراکي معاون چې زده کوي او تنظیموي (2008-2003)
* د نیلي دماغ پروژه (2005-اوس مهال) &#x2013; د مالیکولر کچې ته د تی لرونکو مغزونو د ریورس انجینرۍ په واسطه د مصنوعي دماغ رامینځته کولو هڅه.
* ګوګل ډیپ مائنډ (۲۰۱۱) -
* د انسان دماغ پروژه (2013 تر اوسه &#x2013;
* واټسن (2014-اوسنۍ) &#x2013; د سوداګرۍ واحد د واټسن په شاوخوا کې رامینځته شوی، ترڅو دا نور پراختیا ومومي او د بازار وړ غوښتنلیکونه یا خدمات د هغې پر بنسټ ځای پرځای کړي.

## اړوندې پوښتنې

* د مصنوعي ځيرکتيا  تاریخ

## حوالې

* 

## نور یې ولوله

* ''د مصنوعي ځيرکتيا  بیا راڅرګندیدو ته یوه کتنه او ولې دا ټیکنالوژي په ننني چاپیریال کې د بریا لپاره چمتو شوې'' , *ComputerWorld*, 14 سپتمبر 2015
* AI   کې
* د مصنوعي ځيرکتيا  لارښود، د مصنوعي ځيرکتيا  اړوند ویب سرچینو لارښود
* د مصنوعي ځيرکتيا  د پرمختګ لپاره ټولنه
* وړیا ویډیو "ماشینونه د ذهنونو سره" د ویګا ساینس ټرسټ او BBC/OU لخوا
* د مصنوعي ځيرکتيا  په اړه د جان مک کارتي FAQ
* جوناتن اډوارډز مصنوعي ځيرکتيا  ته ګوري (BBC غږ) С
* د Ray Kurzweil ویب پاڼه AI ته وقف شوې، چې په AI کې د راتلونکي پرمختګ وړاندوینې پکې شاملې دي
* 
وېشنيزه:مصنوعي ځيرکتيا