شیلډز ګرین

**شیلډز ګرین** (۱۸۳۶ ز – د ۱۸۵۹ ز کال د ډسمبر ۱۶مه) چې ځان یې «سترواک» هم نوماوه. فرېډریک ډاګلاس وايي چې: دی د «سويلي کارولینا» ایالت له «چارلسټون» ښار نه تښتېدلی غلام او په ۱۸۵۹ ز کال کې پر «هارپرز فري» د جان براون د برید مشر و. نږدې دوه کاله یې د «نیویارک» ایالت په «روچسټر» ښار کې د ډاګلاس په کور کې ژوند کړی و او هلته د ډاګلاس له‌خوا براون ته ور پېژندل شوی و.

که څه هم ګرین، د براون او پنځو نورو نیول شویو ګډونوالو په څېر په دغه برید کې ټپي نه ‌شو، خو تر نیول کېدو وروسته ډېر ژر محاکمه شو، پر اعدام محکوم شو او د ۱۸۵۹ ز کال د دسمبر میاشتې په ۱۶مه نېټه په دار وځړول شو. دوې اونۍ وړاندې د جان براون په اعدام کې د امنیتي دلایلو له امله ډېرو کمو کسانو ته اجازه ورکړل شوې وه چې د اعدام لیدو ته راشي، خو د ګرین په اعدام کې هېڅ ممنوعیت نه و، قاضي غوښتل، ټول خلک يې اعدامول وویني، له همدې امله یې ۱۶۰۰ کسان لیدو ته راغلي وو. هغه مهال قانوني او غیرقانوني اعدامونه یو ساعت‌تېری و.

## د ګرین په اړه د معلوماتو کمی
د ګرین په اړه معلومات ګډوډ او متناقض دي. د «ناټ ټرنر» په څېر یوازې یوه سرچینه موجوده چې ټولو کارولې ده، خو فرېډریک ډاګلاس د «لوئیس ډیکارو» په استناد چې د ګرین په اړه د یوازني کتاب لیکوال دی، د دې سرچینې باور تر پوښتنې لاندې بللی دی.

تر برید، محاکمې، محکومېدو او اعدام وروسته د ۷ کسانو په ډله کې (چې پنځه سپین پوستي او دوه تور پوستي وو) د نورو په پرتله د ګرین په اړه معلومات کم دي. د دوو جلا عیني شاهدانو په وینا: دی یو ښه نښه ویشتونکی و. یو بل وايي چې ګرین خپل ټوپک او تفنګچه «چټک او پر ځای» وکارول، خو په بریدګرو کې تر ټولو ډېر بېسواده و. یوې خپرنۍ ویلي وو چې: ده انجیل لوست. ده د «جیفرسن» ښار په زندان کې د دوو میاشتو په اوږدو کې نه کوم لیک ولیکه او نه یې ترلاسه کړ. هېچا دی ونه کاته، نه یې هڅه وکړه او هېڅوک نه وو چې مړی یې خښ کړي. مطبوعات او حقوقي نظام د تور پوستانو په پرتله څو برابره ډېر د سپین پوستو زندانیانو لپاره اندېښمن وو. که څه هم داسې معلومات شته چې ګرین په سوېلي کارولینا کې یو زوی لري، خو دا موضوع یې پټه کړې وه او څومره چې معلومات شته، له هغه سره یې هېڅ اړیکه نه لرله.

د ګرین ژوند په اصل کې په دوو برخو وېشل کېږي: تر ډاګلاس وړاندې او تر ډاګلاس وروسته. دی هغه وخت لیکني تاریخ ته د ننه کېږي چې د براون تر برید شاوخوا دوه کاله وړاندې يې د نیویارک ایالت په روچسټر ښار کې د ډاګلاس په کور کې ژوند پیل کړ. ډاګلاس موږ ته مهم معلومات راکوي، که هغه نه وای، موږ نه پوهېدو چې ګرین یو تښتېدلی غلام دی. 

## څېره
له هغه مهال سره سم د ګرین د پوست په اړه خبرې کېدې او ویل کېدل چې له رنګه تک تور و. په هغه وخت کې هغه کسان کم متمدن بلل کېدل چې د پوست رنګ به یې د قهوه‌يي روښانه تور پوستو کسانو په پرتله ډېر تور و، دا ډول رنګ پر غلامو تور پوستو ښځو د سپین پوستو بادارانو د تېري پایله وه. ګرین د خپل پوست د رنګ او جګړه‌ يیز مهارت له امله د براون د نیول شویو کسانو تر منځ منفوره څېره وه. په «چارلېز ټاون» کې د ټولو محاکمه شویو بریدګرو تر منځ شیلډز ګرین ډېرځورول کېده، سپکاوی ورته کېده او وهل کېده، ده ته تر ټولو ډېر بد رد ویل کېدل. 

وېښتان یې لنډ او ګړګوتي وو.

ویل کېږي چې «ونه(قد) یې ټيټ و او په حرکاتو کې ډېر فعال» و. ښه څېره یې لرله او په کتلو کې تېز او ځیرک و. جېمز مونرو وايي چې: ګرین «ښه او ورزشي» څېره لرله. 

## نومونه

### سترواک
ډاګلاس وايي چې: کله چې هلته لاړ، د ده په کور کې یې ژوند کاوه «رنګین پوسته سړی و ،چې ځان ته یې بېلابېل نومونه کارول، کله به یې ځان «سترواک» او کله «ګرین شیلډ» باله. ګرین په خپل کارت کې چې په ۱۸۵۸ ز کال کې یې د نیویارک ایالت په روچسټر ښار کې چاپ کړی و، ځان یې د «سترواک شیلډ» په نامه یاد کړی و.

نورو بریدګرو هم د «سترواک» په نامه یاداوه. د سترواک د مستعار نامه معنا او علت معلوم نه دی. کله ناکله لیکوالان داسې انګېري چې، ښايي د افریقايي خلکو تر منځ به د داسې موقعیت ښکارندويي کوي چې ظاهراً له هغوی نه تښتول شوی، یا یې نسب په سطلنتي افریقايي کورنۍ پورې تړاو لري، خو د دغو فرضیو د تثبیت لپاره هېڅ سند نه ‌شته. ګرین د سويلي کارولینا په چارلسټون کې لوی شو. دغه مستعار نوم ښايي د نورو تور پوستانو تر منځ د مشر په توګه د ګرین د حالت ښکارندوی وي. ده به برمته شویو کسانو ته ډېر بد رد ویل. د براون زندانیانو ته یې ډېر سپکاوی کاوه، تل به یې خپل ټوپک ورښود او ځینې به یې په ویشتلو ډارول. 

### ایسو براون
په ځینو تازه موندنو کې لیدل کېږي چې اصلي نوم یې «ایسو براون» و. د دې موضوع لپاره یوازنی سند په ۱۸۶۱ کال کې د یوې خپرنۍ مقاله ده، خو د شیلډز ګرین د ناویلې کیسې د کتاب (دا کتاب د ګرین د ژوند په اړه یوازنی کتاب دی چې تر اوسه پېژندل شوی) لیکوال لوئیس ډي کارو په وینا: ده هېڅ وخت خپل نوم «ایسو بروان» نه دی کارولی او په هارپرز فري کې یې هېڅ یوه همکار هم ده ته دا نوم نه دی اخیستی. فرېډریک ډاګلاس هم هېڅکله په دغه نامه نه دی یاد کړی او د ده په اړوندو اسنادو، محاکمه او اعدام کې هم دا نوم نه دی کارول شوی. د ۱۸۵۹ ز کال په هېڅ یوه خپرنۍ کې هم دغه نوم نه دی ذکر شوی.

## سرچینې