سوريانوس

**سوريانوس** (    *سوریانوس* ; مړ  437 مېلادي) یو یوناني نیوپلاټونیست فیلسوف و، او په اتن کې د اپلاتون د اکاډمۍ مشر و، په 431/432 زېږدیز کال کې د خپل ښوونکي پلوتارک ځای ناستی شو، هغه د پروکليوس د ښوونکي په توګه مهم دی، او د پلوتارک او پروکليوس په څېر، د اپلاتون او ارستو د مفسر په توګه مهم دی،  د هغه تر ټولو مشهور کار د ارستو د *میټافزیک* تفسیر دی. ویل کیږي چې هغه د ارستو په *ډی کیلو* او *ډي تشریحي* او د اپلاتون *تیمیوس* باندې هم لیکلي دي.

## ژوند
هغه د مصر د اسکندریه اوسیدونکی او د فیلوکسینس زوی و. موږ د هغه د شخصي تاریخ په اړه لږ څه پوهیږو، مګر دا چې هغه اتن ته راغی، او د نیوپلاتونیسټ مکتب د مشر، د اتن د پلوتارچ لاندې یې په ډیر لیوالتیا سره زده کړه وکړه، چې هغه یې په ډیره ستاینه او مینه کې ګڼل، او هغه یې د خپل ځای ناستی په توګه وټاکه. هغه د پروکلوس او هرمیاس د ښوونکي په توګه مهم دی. پروکلوس هغه ته په خورا درناوي سره وکتل، او لارښوونه یې وکړه چې د هغه په مړینه کې هغه باید د تیمیستیوس سره په ورته قبر کې ښخ شي.

## لیکنې
د سيريانوس د لیکنو یوازې لږې پاتې شوي، ژوندي پاتې شوي اثار په لاندې ډول دي:

* د ارستو په *مابعدالطبعياتو* باندې تبصره.
* د هرموګینس لخوا د دوه بیاناتي کارونو په اړه تبصرې.
* د اپلاتون *د فیډرس* په اړه لیکچرونه، د هرمیاس لخوا ساتل شوي.

د ورک شوو اثارو په منځ کې، سوریایانو د ارسطو *د ډی کیلو* او *دی تفسیر* په اړه تبصرې لیکلي. موږ د افلاطون د *تیمایوس* په اړه د پروکلوس له تبصرې څخه زده کوو چې سیرینوس هم په ورته کتاب کې تبصره لیکلې. سیریانیوس *د اورفیوس د الهیات* او *د اورفیوس، پیتاګورس او افلاطون سره همغږي په* اړه اثار هم لیکلي. تیوډورس میلیتینیوتا ، په خپل *پروومیم په اسټرونومیوم کې* ، د فیلسوف سریانوس لخوا د Ptolemy د *Magna Syntaxis* تبصرو ته اشاره کوي. سوډا ډیری اثار سوریانو ته منسوبوي، مګر په حقیقت کې د پروکلوس کارونه دي. 

## فلسفه
د سریانیس فلسفی اهمیت د میټافزیک او د افلاطون د تفسیر په ډګر کې دی. هغه د نیوپلاتونیسټ میټافزیک سیسټم توضیحاتو پراخولو کې مهم دی چې د يامبليکوس لخوا پیل شوی او په بشپړ ډول د پروکلوس لخوا تشریح شوی. 

ترټولو ارزښتناکه پاتې شوني چې موږ یې لرو د ارسطو د *میټافزیک* نظرونه دي. د ارسطو د وړاندیزونو په تشریح کولو کې، هغه د دې موضوع په اړه د نیوپلاتونیسټ مکتب نظرونه ضمیمه کوي، او هڅه کوي چې وروستی د پخوانیو په وړاندې رامینځته کړي. سیرینوس په خپل *مابعدالطبیعاتي* تفسیر کې په څو ځایونو کې د موناد او دیاد په اړه خپل نظر تشریح کوي. یو سمدلاسه د عالي موناد او ډیاد لخوا تعقیب کیږي. سریانیس موناد مذکر او ډیاد د مونث په توګه تشریح کوي. هغه د دوو کاسمیک اصولو نظریه کاروي ترڅو د بدۍ اصل تشریح کړي. هغه دا ردوي چې د شیانو افلاطون ډولونه شتون لري کوم چې بد یا اساس دي. ډیډ په غیر مستقیم ډول د شر لپاره مسؤل دی. سریانیس د شر شتون بلیت او کثرت ته منسوبوي، کوم چې د هغه په دې باور دی چې ډیاد په مستقیم ډول د رامنځته کولو مسولیت لري. 

د هغه له بنسټیزو اصولو څخه یو دا دی چې دا د عمومي تطبیق وړاندیز دی چې د ورته شیانو په ورته وخت کې تایید او رد نشي کیدی. مګر دا چې په هر معنی کې د یو وړاندیز د اثبات یا انکار حقیقت شامل وي، دا یوازې په موجوده شیانو باندې تطبیق کیږي، مګر په هغه څه باندې نه چې د وینا او پوهې څخه پورته وي، ځکه چې دا نه تاییدوي او نه ردوي، ځکه چې هر ادعا درناوی کوي. دا باید دروغ وي.  په ټوله کې، په دې کار کې ایښودل شوي عقیدې د نیوپلاتونیسټ ښوونځي دي.

## خپاره شوي

* J. Dillon، D. O'Meara، (2006)، *سورینس: د ارسطو په میټافزیک کې 13-14* . Duckworth
* D. O'Meara، J. Dillon، (2008)، *سورینس: د ارسطو په میټافزیک کې 3-4* . Duckworth

## یادښتونه

## سرچینې

* انګیلا لونګو (ایډ. , *Syrianus et la métaphysique de l'antiquité tardive: actes du colloque international, Université de Gèneve, 29 septembre-1er octobre 2006.* (Napoli, Bibliopolis, 2009) (Elenchos, 51).
* د سارا کلیټینیک وییر، *د افلاطون تیمیوس او پیرمینایډز په اړه د سریانیوس درسونه.* *لرغوني مدیترانې او منځنیو پېړیو متنونه او شرایط* (لیډن؛ بوسټن: بریل، ۲۰۱۱) (د افلاطون، نیوپلاتونیزم او افلاطون دود، ۱۰).
* کې شاملوي 

## بهرنۍ اړیکې

*  
* Raw Greek OCR of Rabe's Teubner edition of Syrianus' *Commentaria in Hermogenem* at the Lace project of Mount Allison University: vol. 1 

وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
وېشنيزه:فلسفي ويوکي
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
وېشنيزه:فلسفي ویي
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس
وېشنيزه:فلسفي شکاکیت
وېشنيزه:فلسفي اندونه