انډرايد (د عامل سيستم)

بټنوک|292x292px
انډرايد د موبايل يو عامل سیسټم دی چې د لینکس کرنل او بلې خلاصې سرچینې سافټویر د مشخصې نمونې پورې تړلې دی، چې په عمده ډول د ټچ سکرین موبايل وسیلو، لکه: هوشنمد موبايلونه او ټابلیټونو لپاره ډیزاین شوی دی. انډرايد د پرمختګ کوونکو د کنسورشیم له خوا رامنځ ته شوی، چې د خلاص لاسي دستګاه اتحاد په نوم پيژندل کيږي او په سوداګریز ډول د ګوګل له خوا ضمانت شوی دیری چې د ۲۰۰۷ ز کال په نومبر کې پرانستل شو، د لومړي سوداګریز انډرايد وسیله، د ايچ ټي ايس ډريم سره، د سپتمبر په ۲۰۰۸ ز کال کې پیل شوه.

د عامل سيستم ډېری نمونې خصوصي دي، چې اصلي برخې يې د انډراد له خلاصې سرچینې پروژې څخه اخیستل شوي دي، چې د وړیا او د خلاصې سرچینې سافټویر دی. په ابتدايي توګه د اپاچي جواز په اساس جواز لري. کله چې انډرايد په وسیلو کې نصب شوی وي، د بل ډول وړیا خلاصې سرچینې سافټویر بدلولو وړتیا معمولا محدوده وي، یا د اړونده سرچینې کوډ چمتو کولو یا د تخنیکي اقداماتو له لارې د بیا نصبولو مخې نیولو سره، د نصب شوي اختصاصي نمونې وړاندې کول دي. د عامل سيستم ډیری وسیلې له مخکې نصب شوي اضافي اختصاصي سافټویر سره لیږدول کیږي ، په ځانګړې توګه د ګوګل موبايل خدمتونه چې پکې اصلي اپليکشنونه، لکه: ګوګل کروم ، د ډیجیټل توزیع برنامه ګوګل پلی او اړوند د ګوګل پلی خدماتو پراختیا برنامه شامل دي.

د ۷۰ سلنې څخه ډېر انډرايد هوشمند موبايلونه د ګوګل اکوسیستم پرمخ وړي؛ چې ځینې ​​​​یې د پلورونکي له خوا دودیز شوي کارونکي اتصال او سافټویر سلسلې سره لکه ټچ ویز او وروسته د سامسنګ لخوا یو د کارونکي اتصال، او د ايچ تي سي مفهوم سره یې پر مخ وړل کېږي. د انډرایډ اکوسیستمونو او شاخې سیالي کې د فایر عامل سیسټم (چې د امازون لخوا رامنځ ته شوی دی)، د هووای يا دوديزه روم لخوا هارموني د عامل سيستم یا  لینج د عامل سيستم شامل دي. په داسې حال کې چې، د "انډرايد" نوم او لوګو د ګوګل سوداګریزې نښې دي چې د دوی د اکوسیستم څخه بهر د "غیر تصدیق شوي" وسیلو له لوري د انډرايد نښې کارولو محدودولو لپاره معیارونه وضع کوي.

په یو شمیر نورو بریښنایی توکو کې د سرچينې کوډ چې هر یو يې د ځانګړي کاروونکي اتصال سره د انډرايد د ډولونو رامنځ ته کولو لپاره کارول شوی دی، لکه: د لوبې کنسولونه ، ډیجیټل کیمرې ، د موبايل میډیا دستګاه ګانې، شخصي کاپيټرونه. چې ځینې ​​مشهور مشتقات يی د تلویزونونو لپاره د انډرايد تلویزیون او وير د عامل سيستم د اغوستلو توکو لپار پکې شامل دي، چې دواړه د ګوګل لخوا رامنځ ته شوي دي. په انډرايد کې د سافټویر کڅوړې چې د (پي اي کي) بڼه کاروي، عموما د خصوصي اپلیکیشن پلورنځیو لکه د ګوګل پلی سټور، امازون اپسټور (په شمول د ۱۱ وینډوز لپاره)، سمسنگ ګلیګسي پلورنځي، هووای اپ ګالري، کیف بازار، او ګیټ جار، یا د خلاصې سرچینې برنامې لکه اپټايد او ايفډروايد  له لارې ويشل کېږي.

انډرايد له ۲۰۱۱ ز کال راهیسې په هوشمند موبايلونو کې او له ۲۰۱۳ ز کال راهیسې په ټابلیټونو کې په نړۍ کې ترټولو غوره پلورل شوی عامل سیسټم دی. د می ۲۰۲۱ ز کال پورې، دا له درې ميلیارد څخه ډیر میاشتني فعال کارونکي لري چې د هر عامل سیسټم ترټولو لویه نصب شوی پايګاه ده او د جنوري تر میاشتې پورې په ۲۰۲۱ ز کال کې، د ګوګل پلی پلورنځي له ۳ ميلیونه څخه ډیر اپليکشنونه وړاندې کوي. د ۱۲ انډرايد، د ۲۰۲۱ ز کال د اکتوبر په ۴ نيټه کې خپره شوی وروستی نمونه ده.

## هارډوير
د انډرايد لپاره اصلي هارډویر برنامه يي ار ام دی (داي ار ام ۷ او اي ار ام۸-اي جوړښتونه) ، د اکس۸۶ او د  ۸۶اکس-۶۴ جوړښتونه سره هم د انډرايد په وروستیو نمونو کې په رسمي ډول ملاتړ کیږي. د ۲۰۱۲ ز کال راهيسې د انډرايد وسيلې د انتل له پروسيسرونو سره د موبايلونو او ټابليتونو په شمول څرګنديدل پيل کړل. پداسې حال کې چې د ۶۴-بايت نمونو ملاتړ تر څنګ انډرايد لومړی ۶۴بايت ۶۸اکس او وروسته د ۶۴اي ار ام د مخ ته وړلو لپاره جوړ شوی و. د تلیفون ۵.۰ "لالیپپ" راهیسې، د ټولو نمونو د ۶۴-بايت ډولونو د ۳۲-بايت ډولونو سربيره ملاتړ کېږي. ريسک-وي جوړښت ته د عامل سیسټم غیر رسمي تجربوي لاره په ۲۰۲۱ ز کال کې خپره شوه.

د رم (تصادفي لاسرسي حافظه) د مقدار اړتياوي لږ تر لږه دهغو وسيلو لپاره چې ۷.۱ انډرايد مخ ته وړي، په عمل کې ۲ جي بي د غوره هارډوير لپاره او ۱ جي بي د  عام سکرين لپاره دي. انډرايد د خلاص جي ال اي ايس او والکان (او هغه ۱.۱ نمونه چې د بعضو وسايلو لپاره د لاسرسې وړ ده) نمونو ملاتړ کوي.

د انډرايد وسیلو کې ډیری خصوصي هارډویر برخې شاملې دي ، لکه د سټیل یا ویډیو کیمرې ، د نړیوال موقعیت سیسټم ، اورینټیشن سینسرونه ، وقف شوي لوبې کنټرولونه ، سرعت کوونکي ، ګیروسکوپونه ، بارومیټرونه ، میګنټومیټرونه ، د نږدې سینسرونه ، فشار سینسرونه ، ترمامیترونه او ټچ سکرینونه دي. د هارډویر ځینې برخې اړینې نه دي، خو د وسایلو په ځینو ډولونو کې معیاري شوي دي، لکه هوشمند موبايلونه او اضافي اړتیاوې پلي کیږي، خو که چيرې شتون ولري. ځینې ​​​​نور هارډویر په پیل کې اړین و، مګر دا اړتیاوې کمې شوې یا په بشپړ ډول له منځه وړل شوې دي. د مثال په توګه: لکه څنګه چې انډرايد په پیل کې د موبايل د عامل سیسټم په توګه رامینځته شوی و، هارډویر لکه مایکروفون ته اړتیا درلوده، په داسې حال کې چې د وخت په تیریدو سره د تلیفون فعالیت اختیاري شو. انډرايد د آټوفوکس کیمرې ته اړتیا درلوده، کوم چې د فکس فوکس کیمرې ته ضعيف شوی و، که چیرې شتون يې درلودی، کمره په بشپړ ډول د اړتیا په توګه غورځول شوې وه، کله چې تلیفون په سیټ ټاپ بکسونو کې کارول پیل کړل.

په هوشمندو موبايلونو او ټابلیټونو کې په مخ ته وړلو سربیره، ډیری پلورونکي د کیبورډ او ماوس سره په منظم ډول شخصي کمپیوټر هارډویر کې انډرايد مخ ته وړي. په سوداګریز ډول موجود هارډویر کې د دوی په شتون سربیره، د انډرايد ورته شخصي کمپیوټر هارډویر-دوستانه نمونه د انډرايد-اکس ۸۶ پروژې د ۴.۴ دودیز انډرايد په شمول په وړیا توګه شتون لري. د انډرايد ایمولیټر په کارولو سره چې د انډرايد سافټویر پرمختیا کټ برخه ده ، یا د دریمې ډلې ایمولیټرونه ، انډرايد هم په غیر اصلي ۸۶اکس جوړښتونو کې مخ ته وړلې شي. چینایي شرکتونه د انډرايد پر بنسټ شخصي کمپیوټر او د موبايل عامل سیسټم جوړوي، ترڅو "د مایکروسافټ وینډوز او ګوګل انډرايد سره په  مستقیم ډول سیالي وکړي". د چین د انجینرۍ اکاډمۍ یادونه وکړه چې: "له یو درجن څخه ډیر" شرکتونه د چین له خوا په دولتي شخصي کمپیوټرونو کې د وینډوز ۸ کارولو بندیز وروسته انډرايد تنظيموي.  

## لوګو
د انډرايد لوګو شین رنګه انډرايد روبات دی، لکه څنګه چې د سافټویر نوم پورې تړاو لري. که څه هم دا رسمي نوم نه لري، په ګوګل کې د انډرايد ډلې د راپور له مخې: د "بوګډرايد" په نوم ياديږي.

کله چې انډرايد اعلان شو، دا د هغه وخت د ګوګل ګرافیک ډیزاینر ایرینا بلاک له خوا د ۲۰۰۷ ز کال د نومبر په ۵ نيټه کې ډیزاین شوی و. له راپورونو سره سم هغې ته د یوې پروژې سره دنده سپارل شوې وه چې تصوير رامنځ ته کړي، ميرمن بلاک په یوه مرکه کې تایید کړه چې: روبات په خپلواکه توګه پرمختګ کړې دی او خلاصه سرچینه یې جوړه کړې ده. د روبات ډیزاین په پیل کې ګوګل ته نه و وړاندې شوی، مګر دا په چټکۍ سره د انډرايد پراختیایی ډلې کې عام شو، د دې مختلفو توپیرونو سره د پرمختګ کوونکو له خوا رامنځ ته شوی چې دا شکل یې خوښوي، ځکه چې دا د خلاقو عوامو جواز لاندې وړیا و. کله چې دا په ۲۰۰۸ ز کال کې پيرودونکو ته پيل شو، نو پراختیایی ډلې په منځ کې د دې شهرت په پای کې د دې لامل شو چې ګوګل دا د انډرايد لوګو برخې په توګه د رسمي عکس په توګه غوره کړي.

## سرچينې