محمد بشير دوديال

پوهاند **محمد بشیر دودیال** (زوکړه ۱۳۴۰ لمريز لېږدي کال)، کابل) د افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال، څېړونکی او ژباړن دی. 

## مخينه

پوهاند محمد بشير دوديال د علي محمد خان حسين خېل زوى، پر ١٣٤٠ ل ل کال په کابل ولايت کې زږېدلی دی. لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې د کابل ښار د سردار محمد جانخان او حبيبې په عالي لېسو کې بشپړې کړې دي. لوړې زده کړې يې د ماسټرۍ تر کچې په کرنيز اقتصاد او توسعې په برخه کې کړي دي. همدا شان یې د Micro economics ابتدايي اقتصاد په برخه کې د جرمني په بوخم پوهنتون کې زده کړې کړې دي. پوهاند دوديال پر لاندې پوستونو رسمي دندې ترسره کړې يا علمي غړی پاتې شوی دی. 

* د افغانستان د ليکوالو او ژورنالستانو د اتحاد يې غړى. 
* په ننگرهار پوهنتون کې د کرنې، د وترنری د علومو او اقتصاد پوهنځيو کې استادي. 
* د افغانستان د علومو اکاډمۍ علمي غړى. 
* د اريانا داېرة المعارف انستيتوت مشر. 
* د وترنرۍ علومو د پوهنځي مرستيال. 
* په GTZ/PAL کې ترينر. 
* د اداري اصلاحاتو په کمېسون کې د ادارې د کورس استاد. 
* په پېښور کې د پوهنتون استاد. 
* په ننگرهار پوهنتون کې د تقرر او د انفکاک د کمېټې غړى. 
* د علمي ترفيعاتو د کمېټې غړى. 
* د کانکور د کمېټې غړى. 
* د پوهنتون د اعتبارموندنې د تضمين او ځان ارزونې د کمېټې غړی. 
* د نشراتو د بورد او د پوهنتون د کريکولم د کميټې مشر. 
* د پوهه، انگازه، ارزښت، ننداره او افغان يووالي د ليکنې د هئيت غړی. 
* د پوهه علمي مجلې مسئول مدير. 
* د اقتصاد پوهنځي تدريسي مدير. 
* دوه دورې د پوهنتون د علمي شورا غړى. 
* د اريانا خصوصي پوهنتون علمي مرستيال. 
* د جامعه العلوم الاسلاميه سلاکار. 
* د خراسان خصوصی پوهنتون د ماسترۍ د بورد مسئول. 
* د اقتصاد پوهنځي مرستيال. 
* د ننگرهار پوهنتون د اقتصاد پوهنځي د مالي او بانکي چارو د څانگې آمر. 
* اوس د ننگرهار پوهنتون د عامه اداری او پاليسۍ د پوهنځي سروال او استاد دى. 

محمد بشیر دودیال د خپل خدمت په دوره کې پر ١٣٦٩ ل کال د زمري د ٢٨ مې نېټې په مناسبت د خپلواکۍ ستاينليک، پر ١٣٧٤ ل ل کال د غوره خدمت ستاينليک او پر ١٣٨٨ ل کال يې درېيمه درجه ستاينليک تر لاسه کړى دى. دوه ځله يې د کال ادبي جايزې او پېنځه ځله د ادبي کانکورونو د جايزو گټونکى شوی. پر ١٣٨٩ ل کال يې د ادبي کانکور لومړۍ جايزه گټلې ده. 

## بهرنيو هېوادو ته سفرونه

ښاغلي بشیر دودیال جرمني، هندوستان، پاکستان، ترکيی، اتريش، ايران، هنگري او گرجستان ته رسمي او پوهنيز سفرونه کړي دي. 

## چاپ شوي نښيرونه يې

۱- Constraint in Adoption of Technology د ماسترۍ تيزس. 

۲- اقتصادي پلان جوړونه، د پوهنيار علمي رتبې ته ژباړل شوى اثر. 

۳- د کرنيزي مناسبې تکنالوژۍ ستونزې او د حل لارې (د پوهنمل علمي رتبې لپاره څېړنيز اثر). 

۴- د کرنې او صنعت متوازنه وده (د پوهندوى عملي رتبې ته څېړنيز اثر ). 

۵- تانده غوټۍ (لنډې کيسې) د افغانستان د ليکوالو ټولنه ١٣٥٦، کابل دولتي مطبعه. 

۶- د کرنې پلان جوړونه (علمي- مسلکي ژباړه )، د کرنې وزارت، د کرنيز تبليغ ترويج او زده کړو رياست خپرونه ١٣٦٦ ل ل کال کابل. 

۷- په کرنه کې د طبيعي منابعو پلان جوړونه (دغه کوچنۍ رساله د منې د کښت د کمپاېن په مناسبت) پر ١٣٦٨ کال د کرنې وزارت د ترويج رياست له خوا خپره شوې وه. 

۸- شاهين (د لنډو کيسو ټولگه)، اردو مطبعه، کابل ١٣٦٧ ل ل کال. 

۹- د مينې ډالۍ (ناول)، د ليکوالو ټولنه، کابل ١٣٦٧، دولتي مطبعه. 

۱۰- د شواريهاى بازگشت اواره گان افغان، مرکز مطالعات افغانستان (ASC) پېښور ١٣٧٧ ل ل کال تاپ پرنټز- پاکستان. 

۱۱- د افغانستان د طبيعي سرچينو پېژندنه. د افغانستان د کلتوري ودې ټولنه، جرمني- کولن ١٣٧٩ (٢٠٠٠ م.). 

۱۲- حيات وحش افغانستان، چاپ مرکز منابع نشراتى واطلاعاتى اکبر (ARIC) پېښور- پاکستان، د ١٣٨١ ل ل کال چاپ. 

۱۳- د اقتصادي پرمختا تيوري او پلان جوړونه، د ختيځ بيا رغاونه د خپرونو څانگه. 

۱۴- ضايع در افغانستان ونقش انها در اقتصاد ملى، چاپ کتابخانه هاى اريک نمبر مسلسل ١٢٦ ،١٣٨٢ ل ل کال، پېښور- پاکستان. 

۱۵- ديموگرافي او د نفوسو تحليل (د پوهنتون درسي کتاب )، دانش خپرندويه ټولنه، د ١٣٨٢ ل ل کال. 

۱۶- نباتات طبى، چاپ دفتر اکبر، انتشارات الازهر، پېښور- پاکستان، (٢٠٠٤) ١٣٨٤ ل ل کال. 

۱۷- احصائيه (لومړى، دويم، درېيم چاپ) خپروونکې د ساپي د پښتو څېړنو او پراختيا مرکز، پېښور (٨١، ٨٤، ١٣٨٧ ل ل کال) درسي کتاب. 

۱۸- اصل خلجى هاى افغانى (ژباړه) ١٣٨٩ ل ل کال، د ميوند کتاب چاپولو مؤسسه. 

۱۹- پښتو رياضي ١٣٨٨ ل ل کال د سبا نشراتي مؤسسه. 

۲۰- د تصوف حقيقت، ١٣٨٩ ل ل کال، د ميوند خپرندويه ټولنه. 

۲۱- اداره، گودر خپرندويه ټولنه، ١٣٨٨ ل ل (په پښتو او دري ژبو، درېالس ځله چاپ شوى دى). 

۲۲- غزنوي سلطان محمود (ژوند او پېښليک )، د ميوند خپرونديې ټولنې چاپ. 

۲۳- د علمي تجربو طرح او ډيزاين، گودر خپرندويه ټولنه، ١٣٨٤ ل ل کال، درسي کتاب. 

۲۴- په پېنځه ټوکو کې د يو شمېر سبو توليد او روزنه (له پوهنمل سيدا جان عبدياني او پوهنيار محمد اسماعيل سعادت سره په گډه)، ١٣٨٥ ل ل کال او د يو شمير سبو مارکيتنگ. 

۲۵- د ننگرهار ولايت او جلال اباد ښار پېژندنه (له اسدالله حصارشاهيوال او سيد پاچا باور سره په گډه). 

۲۶- مرکه (د لنډو کيسو ټولگه )، (له امين افغانپور، ډاکټر اسدالله حبيب او ببرک ارغند سره په گډه). 

۲۷- سرگرمي با اعداد، د able ادارې چاپ، ١٣٨٩ ل ل کال). 

۲۸- سوداگري د ټولو لپاره (ژباړه، ١٣٨٨ ل ل کال، کابل). 

۲۹- د خريدارۍ هيات (د طنزونو ټولگه) د ١٣٨٦ ل ل کال سبا خپرندويه ټولنې چاپ. 

۳۰- پښتو رياضي (ژباړه)، لومړی چاپ ١٣٨٦ ل ل کال، دويم چاپ ۱۳۹۳ ل ل کال پېښور. 

۳۱- د طبيعي منابعو اقتصاد (د پوهنتونونو لپاره درسي کتاب)، د لوړو زده کړو وزارت د مطبعې چاپ. لومړى چاپ ١٣٨٤ ل ل کال، دوېم چاپ ١٣٨٦ ل ل کال، درېيم چاپ ١٣٨٩ ل ل کال. 

۳۲- نباتات او د هغو ارزښت زموږ په ژوند کې. 

۳۳- په افغانستان کې هنر او ښکلي هنرونه. 

۳۴- د اقتصادي پروژو تحليل او مديريت. (د اقتصاد پوهنځي درسي کتاب)، لومړی چاپ ۱۳۹۱، دويم چاپ ۱۳۹۴ ل ل کال. 

۳۵- د وزو روزنه او ساتنه. 

۳۶- د مديريت علم (ژباړه). 

۳۷- اسانه محاسبه. 

۳۸- ولايتي شورا ګانې (ژباړه). 

۳۹- حکايتونه او په زړه پوری مطالب (ژباړه). 

۴۰- د ژويو او څارويو په زړه پورې نړۍ. 

۴۱- کوچنی او تطبيقی اقتصاد (ژباړه). 

۴۲- عامه اقتصاد (ژباړه). 

۴۳- د سازمانی اړيکو مديريت (د عامه ادارې او پاليسۍ پوهنځيو لپاره درسي کتاب)، ۱۳۹۴، یار کتاب خپرندویه ټولنه. 

۴۴- افغانستان د تاریخ په تگلوري کې (د میر غلام محمد غبار «افغانستان در مسیر تاریخ» پښتو ژباړه). 

۴۵- د افغانستان يوه لنډه دیارلس کلنه تجربه، په ۲۱۳ مخونو کې، یوه پوهنيزه څېړنه. دغه اثر د ننگرهار پوهنتون د پنځوسمې کلیزې په مناسبت خپور شوی دی. 

۴۶- د مالي خطرونو مدیریت، د اقتصاد پوهنځی لپاره درسي کتاب. 

۴۷- د عامه مالي چارو اساسات (ژباړه)، د اقتصاد پوهنځي لپاره درسي کتاب، گودر خپرندویه ټولنه، د ۱۳۹۲ ل ل کال چاپ. 
 
## سرچينې
۱- http://www.benawa.com/details.php?id=57732 

۲- http://www.taand.com/archives/37367 

۳- https://www.afghan.tips/2015/10/17/%D9%BE%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%B4%D9%8A%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%84/  

وېشنيزه:پښتانه ليکوال 
وېشنيزه:افغاني ليکوال‎ 
وېشنيزه:پښتانه 
وېشنيزه:افغانان