ابیګېل اډمز

جان کوېنسي اډمز ابېګېل اډمز (۱۷۴۴-۱۸۱۸) د جان اډمز ښځه او تر ټولو نږدې سلاکاره او د جان کوېنسي اډمز مور وه. هغه کله ناکله د امریکا یو له بنسټګرو هم بلل کېږي او اوس د امریکا دویمه لومړۍ مېرمن وه، که څه هم هغه مهال دغه اصطلاح نه کارول کېده. دا او باربارا بوش یواځینی دوه هغه مېرمنې دي چې هم د امریکا د یوه ولسمشر ښځې او هم د بل مورانې دي. 

د لومړیو مېرمنو (First Ladies) تر منځ د اډمز ژوند د تر ټولو ډېرو مستندو شویو په کتار کې راځي: هغې په فلادلفیا او پنسلوانیا کې د امریکايي انقلاب د کانګرسونو په بهیر کې ښکېل خپل مېړه ته ډېر لیکونه ولیکل. جان به د ډېرو مسلو په اړه اکثراً د ابیګېل څخه مشوره اخیسته او د دوی لیکونه د حکومت او سیاست په اړه له عالمانه بحثونو ډک دي. د هغې لیکونه همدا ډول د امریکا د انقلاب جګړې پر مهال د ولسي وګړو او عامو خلکو عملیاتو د سترګو لیدلی حالت هم بیانوي. 

## ماشومتوب، ځواني او کورنۍ
ابیګېل اډمز د ماساچوسټ ایالت د وېماوت سیمې په نارت پېرېش کانګرېګېشنل چرچ کې د ویلیم سمېت (۱۷۰۷-۱۷۸۳) او الیزابېت سمېت په نوم پلار او مور څخه زېږېدلې ده. د مور له اړخه، هغه د کوېنسي کورنۍ اولاده ده چې د ماساچوسټ په مستعمره کې یوه نوموتې سیاسي کورنۍ ده. د مور له اړخه، هغه د ډوروتي کوېنسي د تره لور وه چې د جان هانکوک سره يې واده کړی و. اډمز هم د جان نارتن غورنیکه و چې د ماساچوسټ ایالت په هینګهم سیمه کې يې د اولډ شيپ کلیسا بنسټګر او پادري و. دا په ماساچوسټ کې د ۱۷مې پېړۍ یوازینۍ پاتې کلیسا وه چې د پیورټن عیسوۍ فرقې د راټولېدو ځای و. سمېت په ۱۷۴۰ز کال کې له الیزابیت کوېنسي سره واده وکړ او دوی درې لورګانې لرلې: ماري چې په ۱۷۴۱ ز کال کې زېږېدلې، ابیګېل چې په ۱۷۴۴ز کال کې زېږېدلې او الیزابیت چې په ۱۷۴۵زکال کې زېږېدلې ده. د خپلو پلرونو او نیکونو په شان، د اډمز پلار هم د کانګرېګېشنل عیسوۍ فرقې پادري و: هغه د یانکي ټولنې د پادریانو د چارو ټینګ سمبالوونکی و. سمېت د قضا او قدر (نصیب او قسمت) یا د ادم او حوا په اړه خطبې نه ورکولې بلکې، هغه د استدلال او اخلاقو پر اهمیت او ارزښت ټینګار کولو. د ۱۷۷۵ ز کال په جولای میاشت کې، د هغه د ۳۵ کلونو ښځه د چیچک ناروغۍ له امله مړه شوه. په ۱۷۸۴ زکال کې، سمېت د ۷۷ کلونو په عمر ومړ. 

ابیګېل ښوونځی نه وو لوستی ځکه په کوچینوالي کې به تل ناجوړه وه او همدا یو جدی لامل دی چې دا يې د زده کړو ترلاسه کولو ته نه پرېښوده. وروسته بیا اډمز ویلې چې دا ځکه له زده کړو پاتې شوه چې ښځو ته ډېر لږ دا فرصت ورکول کېده. که څه هم هغې رسمې زده کړې نه درلرلې، خو مور يې هغې او د هغې دوه خویند ماري (۱۷۳۹-۱۸۱۱) او الیزابیت (۱۷۴۲-۱۸۱۶) ته لوستل، لیکل او د کوډونو په بڼه د لیک لیکل ورزده کړل. د هغې د پلار، تره او نیکه سترو کتابتونو دغو خویندو ته فرصت په لاس ورکړ څو انګریزي او فرانسوی ادبیات زده کړي. د هغې انا، الیزابیت کوېنسي هغه د اډمز په زده کړو کې مرسته وکړه. ابیګېل په ځوانی کې له خپلو ملګرو سره لوستل پیل کړل څو په دې توګه خپلې زده کړې ډېرې کړي. ابیګېل د ټولو هغو ښځو تر منځ چې د لومړۍ مېرمنې په توګه يې خدمت کړی و، یو له ډېرو پوهو ښځو څخه وه. 

## واده او ماشومان
ابیګېل سمېټ په ۱۵ کلنۍ کې په ۱۷۵۹ ز کال له جان اډمز سره وکتل. جان له خپل ملګري ریچارډ کرانچ سره د سمېټ تر کوره لاړ. کرانچ د ابیګېل د مشرې خور ماري سمېت کوژدن و او دوی وروسته د فډرال قاضي ویلیم کرانچ وزېږولو. اډمز وايي چې د سمېټ خویندې نه لېواله وې، نه سپین سترګې وې او نه هم بې پرده وې. 

که څه هم د اډمز پلار دې اړیکې ته اجازه ورکړه خو مور یې پرېشانه وه او ویل چې لور به يې اوس د یوه ساده کلیوال حقوقپوه سره واده کوي، خو بالاخره راضي شوه. دوی دواړو په وېماوت سیمه کې د سمېټ دوی په کور کې د ۱۷۶۴ ز کال د اکټوبر په ۲۵مه نېټه واده وکړ. د ابیګېل پلار سمېټ هم د جان اډمز او هم د خپلې لور د واده د مراسمو مسؤل و. له محفل وروسته، دغه جوړه په یوه اس سپره شوه او خپل نوي کور ته ولاړه. د دوی کور یوه جونګړه او فارم و چې جان ته د ماساچوست په برېنټري سیمه کې په میراث پاتې شوی و. وروسته دوی باسټن ته ولاړل او هلته يې خپل د حقوقي برخې کار ته پراختیا ورکړه. د واده څخه نهه میاشتې وروسته يې ماشوم پیدا شو. 

په ۱۲ کلونو کې هغې شپږ اولادونه وزېږول:

* ابیګېل ("نابي"؛ ۱۷۶۵-۱۸۱۳)
* جان کوېنسي اډمز (۱۷۶۷-۱۸۴۸)
* ګرېس سوسانا ("سوسانا"، لقب "سوکي") (۱۷۶۸-۱۷۷۰)
* چارلس (۱۷۷۰-۱۸۰۰)
* توماس بایلسټن اډمز (۱۷۷۲-۱۸۳۲)
* الیزابیت (مړه وزېږېده) (۱۷۷۷)

د ماشومانو د لویولو بڼه يې په بې رحمانه او دوامداره ډول دا راښيي چې د اولادونو راوړل یو فضیلت او د اډمزخېلو دود و. کله به چې د اډمز مېړه په اوږده سفر و، نو هغې به د کور او فارم چارې سمبالولې. هغې د ۱۷۷۳ ز کال په ډېسمبر میاشت کې ولیکل؛ "آه، د واورو څومره غرونو ته او زه سره جلا کړي یو." د اډمز او جان د لیکونو او لیکنو له لارې د هغوی واده په ښه ډول مستند شوی دی. د جان د سیاسي دندو اړوند تبادله شوي لیکونه ښيي چې هغه د ابېګېل په پوهه له زړه څخه باور درلود. د خپل مېړه په څېر، ابیګېل به ډېر ځله په خپلو لیکونو کې له ادبیاتو کار اخیست. تاریخپوه ډېوېډ مک کولو وايي چې دا له خپل مېړه څخه "ډېره چټګه" وه. د دوی لیکونه ښيي چې دوی یو د بل احساس او پوهې ته درناوی درلود. جان به کله ناکله خپل "بې ګټې توب" بیانولو او په مسایلو به یې له هغې څخه موافقه اخیسته. 

د ۱۷۶۸ ز کال د اپرېل په میاشت کې هغه خپله کورنۍ باسټن ته بوتله او هلته يې د براټل په کوڅه کې د لرګیو یو کور په کرایه ونیولو چې د سیمې خلکو "سپینه ماڼۍ" بلله. دی او ابیګېل او کورنۍ يې هلته د یوه کال لپاره واوسېدل، وروسته بیا کولډ لېن او له هغه وروسته د ښار په مرکز کې په براتل څلورلارې کې یوه غټ کور ته کډه شول. 

د جان مخ پر وده حقوقي کاروبار دی اړ کولو چې نویو ځایونو ته کډه وکړي. په ۱۷۷۱ ز کال کې هغه ابیګېل او ماشومان برېنټري ته بوتلل خو دفتر يې بیا هم په باسټنن کې و ځکه هغه تمه درلوده چې له کوره لرې به په خپل کار ښه پام ورټول کړای شي. خو په پلازمېنه کې له لږ څه وخت تېرولو وروسته، د هغه زړه د برېنټري له  کلیوال او ولسي ماحول څخه سوړ شو او همدا وو چې د ۱۷۷۲ ز کال په اګسټ میاشت کې يې خپله کورنۍ بېرته باسټن ته بوتله.  

## سرچينې او ياداښتونه