open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دشیدو بندسوی کانال

په انګریزۍ کې دې حالت ته دوه نور نومونه (plugged or clogged milk duct) اخلي. د یوه یا څو هغو کانالونو بندېدو ته وایي چې د تي سر ته شیدې انتقالوي او بندېدل یې د ماسټیټیس (Mastitis) حالت پیدا کوي – ماسټیټیس روغتیايي حالت دی او په تي کې د پړسوب لامل کیږي. علایم یې په تي کې سیمه ایزه غوټه پیدا کېدل او د غوټې له پاسه سوروالی رامنځته کېدل دي. لامل یې د تي له ځینو برخو د شیدو نه تخلیه کېدل دي. د شیدو د نه تخلیه کېدو لامل کم وخت ماشوم ته تي ورکول، تنګ کالي اغوستل او تي ټپي کېدل او یا تي ته ضربه رسېدل وي. ځینې وخت یې ټینګې شوې شیدې هم بندوي. درملنه یې د شیدو په ویستلو او د بندېدو د لامل په سمون کیږي.

## لاملونه
د شیدو بندول د مور د شیدو یوه عامه ستونزه ده او د یو شمیر دلایلو له امله رامینځته کیدای شي:  

* د تي ورکولو پر مهال عامه رامنځته کېدونکې ستونزه ده مختلف لاملونه یې : – کله چې په مناسبه توګه کوچنی شیدې نه روي  – تنګ سینه بند یا جامې اغوستل  – که چېرې تیان په پمپ له شیدو تخلیه کیږي او کمزوری پمپ وکارول شي  – که چېرې تیان له شیدو تخلیه نشي او په تیانو کې شیدې د ډېر ځنډ لپاره پاتې شي  – د تي سر تڼاکې کېدل  – که چېرې بدن زیاتې شیدې تولید کړي نو تیان پړسولی شي او د شیدو کانال بندولی شي  – نور لاملونه یې بې کچې ستړیا، زیات سپورت، بدن کې اوبه کمېدل او ماشوم د مور د شیدو په ځای نور خواړه ورکول دي

## نښې نښانې
د شیدو بندیدل لاندې عام نښې لري :  

* کمه تبه او تی عفوني کېدل – د تي په یوه ځانګړې برخه کې درد  – په تي کې د پړسېدلې غوټې پیدا کېدل  – د شیدو ورور بهېدل  – د تي په سر وړه تڼاکې پیدا کېدل  – د تي پړسوب او سوروالی  – د تي په ځینو برخو کې تودوخه زیاتېدل  – که چېرې ماشوم ته د بند شوي کانال تی ورکړل شي ناخوښه او نا ارامه وي

## درملنه
تر ټولو اغیزمنه درملنه یې د تي خالي کول دي. د خالي کولو لپاره یې پمپ کاریږي. له دې پرته که چېرې لاندې طریقې وکارول شي هم مرسته کوي :

– په تي کې غوټې شوې برخې ته نرم مساج

– ازادې جامې اغوستل

– د بوټو چای څکل

– تي ته ټکور ورکول

– پروټیولیټیک انزایم

## سرچینې
https://rahimiz.com/2022/04/22/blocked-milk-duct-%d8%a8%d9%86%d8%af-%d8%b4%d9%88%db%8c-%d8%af-%d8%b4%db%8c%d8%af%d9%88-%da%a9%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%84/
اریولر مرغړي

په انګریزۍ کې ورته (Glands of Montgomery) نوم هم اخلي. د تي د سر چار چاپېره په اریولا کې د غوړو تولیدونکي مرغړي دي. تیلو ته ورته غوړ ترشح کوي تر څو د تیانو سرونه غوړ وساتي.

## جوړښت
په اریولا خو ځینې وخت د تیانو په سرونو هم اریولر مرغړي ګرد بهر ته وتلی جوړښت لري. په اومیندوارۍ کې د پام وړ غټوالی پیدا کوي او شمېر یې زیاتیږي. په هر تي کې یې معمولا شمېر له ۴ تر ۲۸ پورې وي.

## دنده
اریولر مرغړي غوړ ترشح کوي، غوړو ته یې طبي ژبه کې (lipoid fluid) نوم اخلي. د غوړو دنده یې د تیانو سرونو ساتنه ده. په دې ترشح کې بوي لرونکی ترکیب هم موجود وي کوم چې ماشوم تي رودلو ته اشتیا کې کوي. که چېرې د تي سر تحریک شي نو ترشح کې بوي لرونکی ترکیب خپریږي. له سوریانو سره نږدې غوړ پوستکی یې د اریولا له نور پوستکي نرم وي.

ممکن په ځینې ښځو کې بې کچې غوړ تولید کړي کوم چې خنثا روغتیایي حالت ګڼل کیږي په دې مانا چې د کومې ناروغۍ علایم نه دي

## مخینه
په انګریزۍ کې یې دوه نور نومونه (Glands of Montgomery, or Montgomery tubercles) د (William Fetherstone Montgomery) له نوم اخیستل شوي چا چې یاد مرغړي په لمړي ځل په کال ۱۸۳۷ کې تشرېح کړي.
اسمان تير ۳۱ (الوتکه)

د **اسمان تیر** د لوړ وزر کاربن فایبر رڼا الوتکه ده چې د 3I (Iniziative Industriali Italiane) شرکت لخوا جوړه شوېده . کله چې شرکت له افلاس سره مخ شو نو طرحه یې په ۲۰۱۲ کې (Magnaghi Aeronautica) واخیسته. لمړۍ الوتنه یې د ۱۹۹۲ کال د جولای په ۱۳ کړې.

د طرحې دنوي شرکت مالک یې په وزرو کې د تیلو لویې ټانکۍ اضافه کړې، ایروډاینامیک سیستم یې پکښي پر مختللی کړ، برېښنایي سیستم او جوړښتي عناصر یې پکښي بدل کړل. اوسمهال کې د څلورو کسانو د کابین جوړولو طرحه باندې هم کار روان دی. ځینې خلک یې د سپورت لپاره ترلاسه کوي. د پولو د څارنې لپاره هم کاریږي. د مختلفو موخو لپاره مختلف ډولونه لري

## طرحه او جوړښت
پیلوټان : دوه

اوږدوالی : ۷.۶۰ متره

د وزرو پراخوالی : ۹.۶۸ متره

لوړوالی : ۲.۵۶ متره

د وزرو سطحه : ۱۳.۵ مترمربع

وزن : ۶۵۰ کیلو ګرامه

زیات نه زیات سرعت : په ساعت کې ۱۹۴ کیلو متره

د پورته ختنې نرخ : په ثانیه کې ۴.۳ متره یا ۸۴۰ فټه

پاور پلنټ : Rotax 912 F2 , 73.5 kW (98 hp)

## سرچیني
https://rahimiz.com/2020/07/04/3i-sky-arrow/ 
*

:
سپین پوستکي پلرونه

په افریقا کې د عیسویت خپرولو د ماموریت مامورینو ته سپین پوسته پلرونه وایي. ټولنه یې د افریقا د مامورینو ټولنې ( Society of the Missionaries of Africa) په نامه یادیږي. په فرانسوۍ کې سپینو پلرونو ته (Pères Blancs) ویل کیږي. په دې ماموریت کې رسالتي یا پیغام رسونکي رومان کتولیک عیسویان موجود وي. بنسټ یې په ۱۸۶۸ کې چارلز لاویجري ایښی. د ټولنې چارې د عیسویت په اړه نورو ته زده کړه او د عیسویت تبلیغ دی تر ډېره په افریقا کې فعالیت کوي. په ۲۰۲۰ کال کې یې ۲۱۷ ټولنې لرلې، یادو ټولنو په ۴۲ هیوادونو کې تبلیغ کوه، تبلیغ کوونکي مامورین یې ۱۲۴۷ کسان وو، یاد کسان د ۳۶ مختلفو هیوادونو تابعیت لرونکي دي.

## تاریخ
کيڼ|بټنوک| په Maison-Carrée کې لومړی کنفرانس
ایروستات

نوم یې له دوه یونانۍ کلیمو ترکیب شوی. د (ἀήρ – aer) مانا هوا ده او د (στατός – statos) مانا درېدنه ده. د هوا په پرتله سپکه الوتکه ده کوم چې د خپل الوت کوونکي ګاز په ذریعه پورته تګ کوي. دوه ډوله بالونونه دي یو ډول یې د ځواک په ذریعه الوت کوي د هوایي بېړۍ (airship balloon) په نامه یادیږي او بل ډول یې له ځواک پرته الوت کوي او یوازې بالون نوم ورته اخیستل کیږي. ممکن تړل شوی وي او یا په هوا کې ازاد وي. د دې ډول الوتکو غلظت د اتموسفیر د هوا د غلظت په پرتله کم وي. یو یا څو نري پوښونه وي کوم چې په الوت کوونکي ګآز پړسول شوي وي. په هوایي بېړیو کې کوم پوښ چې ګاز لري په بهرني بل استر باندې د ساتنې لپاره پوښل شوی وي.

په اتموسفیر کې افقي خوځښت نه کوي او له همدې امله پرې ایروستات نوم کېښودل شوی او همدا یې د هوا په پرتله درندو الوتکو سره کومې چې د الوتنې لپاره اېروډانامیک ځواک کاروي توپیر دی.
ډیکسامیتازون

د ۲۰۲۰ کال د جون په ۱۶ نېټه پېتر هار بای د اکسفورډ پوهنتون د طب په نوفیلډ څانګه کې پروفیسر د (COVID -19) هغو ناروغانو لپاره چې اکسیجن ورکول کیږي د ډیکسا میتازون ورکولو تصدیق وکړ. د انګلستان ټولټال ۲۱۰۴ ناروغانو ته به د ورځې یو ځل ۶ ملي ګرامه ډیکسا میتازون ورکړل شي. ډیکسا میتازون د اټوایمیون او پړسوب حالتونو کې له ډېره وخته کاریږي.

سوداګریز نومونه یې (Dextenza, Ozurdex) او ځینې نور نومونه دي. کیمیاوي فورملو یې (C22H29FO5) دی. یو ډول کورټي کوسټیرویډ درمل دي. د زیاتو حالتونو د درملنې لپاره کاریږي په دې حالتونو کې روتیک ستونزې، یو شمېر د پوستکي ناروغۍ، سخت حساسیت، استما یا سا لنډي، د سږو اوږدمهاله ناروغي، په کوچنیانو کې کروپ یا د حنجرې او قصبه الریه پړسېدنه او د سا لنډېدو لامل کېدنه، د مغز پړسوب، د سترګو له جراحي وروسته د سترګو درد، په نري رنځ کې له انتي بیوتیک سره شامل دي. که چېرې د (adrenocortical insufficiency) لپاره وکارول شي نو له داسې درملو سره باید نسخه شي چې مینرالو کورټي کویډ اغیز لري لکه فلوډرو کورټیزون. له مودې مخکې د اولاد په زېږېدو کې هم کاریږي. ډیکسا میتازون د خولې له لارې خوړل کیږي، یا په عضله کې تذریق کیږي، او یا په رګ کې تذریق کیږي. په یوه ورځ کې اغیز کوي او اغیز یې تر درې ورځو پورې دوام کوي.

که چېرې د اوږدمهال لپاره وکارول شي نو ممکن ژبه مرخیړي پیدا کړي (د کاندیدا یو ډول په خوله او ژبه کې پیدا شي)، ممکن د هډوکو له لاسه ورکولو لامل شي، په سترګو کې کټارکټ یا اوبه پیدا کړي او د کم لید لامل شي، پوستکي کې په ډېره اسانۍ شینوالی پیدا شي او یا هم په عضلاتو کې د کمزورتیا لامل شي. کومې ښځې چې خپلو بچیانو ته شیدې ورکوي دوي ته نه نسخه کیږي.

ډیکسا میتازون د پړسوب ضد او د ایمني سیستم د فعالیت مخنیونکې ځانګړنې لري. په لمړي ځل په کال ۱۹۵۷ کې جوړ شوي او طبي کارونه یې په ۱۹۶۱ کې تصدیق شوې. په متحده ایالتونو کې یې د درملنې یو کورس تر ۲۵ ډالرو کم ارزښت لري، په هند کې بیا دا کورس تر ۲ ډالرو پورې موندل کیږي. د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې شته دي. په ۲۰۱۶ کې ۲۵۹ تر ټولو زیات نسخه شوي درمل وو.

## سرچینې
https://rahimiz.com/2020/06/17/dexamethasone-%da%89%db%8c%da%a9%d8%b3%d8%a7%d9%85%db%8c%d8%aa%d8%a7%d8%b2%d9%88%d9%86/
آریانا سینما

**آریانا سینما** (دري: سینما اریانا) په کابل ، افغانستان کې یو فلمي سینما ده چې د کابل سیند په شمال کې د پښتونستان څلورلارې ته څېرمه موقعیت لري. دا له بهزاد سینما وروسته د کابل ښار په مرکز کې دوهمه لرغونې سینما بلل کیږي او یو له هغو څو پاتې شوو سینماګانو څخه ده چې  عامه ملکیت  ګڼل کيږي.

## تاریخ
آریانا سینما په خپلو لومړیو ورځو کې د ښار یو مشهور تیاتر و. 

د نورو سیمه ایزو نښو په څیر، سینما د کابل د جګړې (1992-96) په جریان کې ویجاړه شوه او په 1996 کې د طالبانو د واکمنۍ پرمهال تړلې او زیانمنه شوې وه. د طالبانو د نظام تر نسکورېدو وروسته د فرانسوي فلم جوړونکو یوې ډلې د سینما د بشپړولو لپاره یو میلیون ډالر مرسته وکړه. په ۲۰۰۲ کال کې کابل ته د سفر په ترڅ کې برنارډ هنري لیوي له صدیق برمک سره د سینما د بیارغونې په اړه خبرې وکړې. پاریس ته د بیرته راستنیدو په وخت کې، هغه په پاریس کې د "Un Cinema pour Kaboul" ټولنې، د کلاډ لیلوچ او بوسنیایي دانیس تنوویچ سره د پروژې لپاره د بسپنو د راټولولو لپاره یوه ټولنه جوړه کړه. په کابل کې د AINA سره په همکارۍ، دوی د 2004 کال په مارچ کې د سینما د بیارغونې کار بشپړ کړ   د صدیق برمک په مرسته د ودانیو ترمیم او نوي تاسیسات ترسره شول.

د ۲۰۱۰ کال په جنورۍ کې سینما ته څېرمه د یوه ځانمرګي برید له امله سينما ته يو ځل بيا زيان واوښت.

تر 2020 پورې دا په کابل کې د څلورو سینماګانو څخه یوه پاتې ده چې لا هم فعالیت کوي او د 600 موجودو څخه شاوخوا 200 لیدونکي ترلاسه کوي، چې د افغانستان د سینما زوال منعکس کوي.  آریانا سینما د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۱۵ د کابل له سقوط مخکې فعاله وه،  چې اوسنی حالت یې معلوم نه دی.

## دا هم وګوره

* د افغانستان سینما
* بهزاد سینما
* د ۲۰۱۰ کال په جنورۍ کې د کابل برید

## اخځليکونه

وېشنيزه:د افغانستان سينماګانې
وېشنيزه:په ویکیډاټا کې همغږي
وېشنيزه:له عملياتي سيستم پرته د معلوماتو بکس نقشه چوکاټ
رحمانيه

**طريقه عليه رحمانيه**

طريقه عليه رحمانيه وسيدنا مولانا  حضرت شيخ سيد امحمد بن عبد الرحمن الازهري رضي الله عنه ته منسوبه ده.

## الجزایر
په الجزاير کې، دا صوفي ورورنه پراخه ده، او ډیری پیروان ورسره تړلي دي.

## سرچینې

وېشنيزه:تصوف
وېشنيزه:اسلامي تصوف
وېشنيزه:صوفیان
د پښتو لنډه کيسه لر او بر کيسه ليکوال

د لنډې کیسې پښتانه لیکوال 

د هغو ليکوال نوملړ چې پښتو لنډې کيسې یې لیکلي دي چې ځینې یې نورو ژبو ته هم ژباړل شوي دي، د ځينو نومونه دا دي : 

نور محمد تره کی، قلندر مومند، ميرمهدي شاه پاچا، ماسټر عبدالکريم، استاد سعدالدین شپون، استاد محمد صدیق پسرلی، هميش خليل، پيرمحمد کاروان، نصیر احمد احمدي، زيتون بانو ، سلطان محمد صابر، ډاکټر شېرزمان طايزی، پروفيسر هدايت الله خټک، درمحمد کاسي، غوث خيبري، مېرمن بلقيس، ساغر اپريدی، ډاکټر محمد اعظم اعظم، سعدالله جان برق، سحر يوسفزی، عبدالله جان مغموم، زاهده سبا، جمال رازي، اسدالله غضفنر، ایمل پسرلی، اجمل پسرلی، ګل الرحمان رحماني، رضا مومند، ډاکتر محب الله زغم، محمد اقبال اقبال، محب الله شوق، قيوم مروت، سلمی شاهين، عنايت الله ضيا، فاروق سرور، زرين انځور، پروين ملال، عارفه عمرلور، اکبر بری، عبدالخالق رشيد، اکبر کرګر، نظر پانيزی، بريالی باجوړی، لايق زاده لايق، نورالامين يوسفزی، مشتاق مجروح، عصمت قانع، صالح محمد صالح، علم ګل سحر، نذير احمد سهار، غزانور غزا، مېرمن عصمت بي بي ، م . ر . شفق ، حفيظ الله تراب، محمد اسماعیل څپه، مجيب الرحمن اميري، عبدالوکيل سوله مل شينواری، نعمان دوست ، بازمحمد عابد ، مېرمن صفيه حليم ، ډاکټر محمد اکبر يوسفزی، نصيب الله سيماب ، تاج الدين تاجور، اظهارالله اظهار، اورنګ زېب ارشاد ، ذبيح الله احساس، علي خېل درياب، سيده حسينه ګله، اسير منګل، نجيب عامر، وږمه سبا عامر، مېجر الطاف خټک، مراد شينواری او داسې نور ... دي چې پښتو لنډې کيسې يې لیکلي دي. دې مړي غرق رحمت کړي او ژوندو ته دې نور توان ورکړي چې يوه ورځ په نړۍ واله  کچه د پښتو ژبې لنډه کيسه د لومړۍ درجې په کتار کې ودروي او لکه ټاګور چې په شعر کې واخيست دوی په کيسه کې د نوبل جايزه واخلي.
سيد راحت زاخيلي

سيد راحت زاخېلی د پښتو لنډې کيسې بنسټګر د سيد قريح الله زوی په ۱۸۸۴ز کال د کوزې پښتونخوا د نوښار په زاخېلو کې زېږېدلی و ، د وخت دوديز ديني او ادبي علوم يې لوستي و ، پياوړی ليکوال ، شاعر ، ژباړونکی ، ژورناليست ،مورخ او خطاط  و .

   په پښتو ژبه او ادب کې د هنري ادبياتو په ځانګړې توګه د لنډې کيسې ، ناول ، ادبي ټوټې او طنز لومړنی بنسټګر او مخکښ ليکوال پېژندل شوی او بلل شوی دی .

  د نظم او نثر تر شلو زيات ليکلي اثار يې راپاتې دي چې د ځيونو نومونه يې د بېلګې په توګه راخلو:

# نتيجه عشق (ناول) 
# تاريخ افغانستان
# پښتو افسانې
# داغونه ( شعري ټولګه ) 
# لغات افغاني
# تاريخ بغداد
#  قواعد خوشخطي
# قواعد پښتو
# د سعدي د ګلستان پښتوژباړه 
# تحرير قافيه اونور... 
    د غه پياوړی ليکوال ، شاعر ، تاريخ ليکوونکی او ژورناليست  د ۱۹۶۳ز -   ۱۳۴۱لمريز کال د مۍ په ۲۹مه نېټه له دې فاني نړۍ نه سترګې پټې کړې او د زاخېلو په هديره کې خاورو ته وسپارل شو .
اشرف خان هجري

## اشرف خان هجري
          اشرف خان هجري د خوشحال خان تر ټولو مشر او نوميالی زوی دی ، چې په (۱۰۴۴هجري) کې زېږېدلی دی . هجري په خپلو اشعارو کې خپل تخلص کله خټک ، کله روهي او زيات وخت هجري راوړی دی.

       کله چې د اشرف خان د مشرۍ وخت راغی ، نو هغه هم د مغلو له لاسه په (۱۰۹۲هجري) کال د سيد امير خان صوبدار له خوا په پېښور کې په چل سره د سيدبهولا ل په کور کې ونيول شو او بندي هند ته واستول شو او د ګواليار او بېجاپور په بنديخانو کې څوارلس کاله بندي وساتل شو.

       د بند د سختو کړاوونو نه وروسته په (۱۱۰۶هجري) کال په بند کې مړ شو . ازاد خان دده د مړينې پېښه داسې ښودلې ده :

د هجرت زر سل شپــــــږ وو          اشرف خان چې فوت شو ياره

((غم اندوه)) دده تاريخ دی           که حســاب کړې ويې شمـــاره

    هجري خپله بده ورځ هغه وخت ژړلې وه چې په اټک باندې تېرېده :

ما هــــالــــه ماتم د ځان وکړو په وينو

چې اټک وته مې شا کړه په ژړا شوم

        هجري د اشعارو يو دېوان لري چې د هميش خليل له خوا ړومبی ځل په پېښور کې په (۱۹۵۸ز) ترتيب او چاپ شوی دی.

      د هجري د دېوان قلمي نسخې په لندن ، هند ، پېښور او افغانستان کې ميندل شوي دي، دده د دېوان څخه مېجر راورټي په خپل اثر ((ګلشن روه )) کې خوښونې کړي دي .

      د هجري په دېوان کې غزلې ، بوللې ، څلوريزې ، پاړکي او د شعر نور ډولونه ليدل کيږي ، چې د اشعارو ټول بيتونه يې څلورنيم زرو ته رسېږي.

    اشرف خان په خپل دېوان کې د پښتو ځينې شاعران ياد کړي دي په دې ډول:

ارزاني دولت د خپل دور بلبل وو     نن يې وللی زمانې د شعـــر فـــــر دی

د واصل له شعره څه وايم وچاته       چې زما په مخ يې پورې د حال ور دی

شاعران د پښتنو ګوياڅېره دي        د مېرزا شعر شمله بلکې افســــر دی

خوږ زبان يې په زمان شکرې لوني    هغه وافا چې مستقر يې پېښور دی

نن په دا دور که ښه شاعران غواړې  که دوه درې تنــــــه د ګريو قلندر دی

       هجري د خپلې کورنۍ په شاعرانو کې قادرخان ، سکندر خان ، صدرخان د هنر او پوهې خاوندان بولي مګر د شعر لوی پېشوايان خوشحال او رحمان باباګڼي:

قادرخان که بحر بولــم دروغ نـــــــه دي         چې يې فکر د اصلي درو مصدر دی

د سکندر شعر له څـــه ســــره مخی کړم         طبيعت يې ډېر تـــــر دور منــــــور دی

صدرخان ګوره عجب ګوهر شناس دی            رحمان لا په دا هنــر د تورو غـــــر دی  

د هجري نور اثار تر اوسه پورې لا نه دي څرګند شوي .
سکندرخان خټک

### سکندرخان
       سکندرخان د خوشحال خان په کورنۍ او زامنو کې د اشرف خان او عبدالقادر خان څخه وروسته د پښتو يو غښتلی او منلی شاعر ګڼل کيږي.

       سکندرخان په (۱۰۶۵س) کال کې زېږېدلی دی ليکن په ځينو ليکنو کې د هغه د زېږېدو نېټه (۱۰۶۸س) ښودل شوې ده .

     کوم وخت چې خوشحال خان په (۱۰۸۵سپوږميز) کال کې تيرا ته تللی و ، نو هغه وخت سکندرخان اووه لس کالو زلمی او د خپل پلار کلک ملګری و، د سکندرخان د شاعرۍ پسرلی په (۱۰۹۰سپوږميز) کال په غوړېدو راغلی دی او په همدغه کال يې د خپل دېوان او د ليلی مجنون مثنوي ليکلې ده ،لکه چې وايي:

ما خپل عمر د شل دوه کالو حساب کړ

چې تمام مې د ليلی مجــــنـون کتاب کړ

د ما دوه ويشـــــــــت کالـــــه ســــــــن دی

زر نــــــــــــــوي ســـــــن د هجــــــــــرت دی

         د سکندرخان د مړينې نېټه پوره نه ده څرګنده ، ده د دوو زامنو په مړينه غم او وير غمجن شعرونه ويلي دي چې وروسته د ويرنې په برخه کې ورته اشاره شوې ده.

### د سکندرخان اثار:
  ترکومه چې مونږ ته پته ده ، د سکندرخان په اثارو کې دغه وروسته کتابونه څرګند شوي دي:

### 1)    دېوان :
      په دې دېوان کې غزلې ، بوللې ، څلوريزې او پاړکي شته دي . دېوان د يوې قلمي نسخې له مخې چې د ښاغلي دوست محمد کامل په اهتمام او سريزه په (۱۹۵۳ز) کال په پېښور کې په ښکلي صحافت چاپ شوی دی.

## 2)    د ليلی مجنون مثنوي:
       دغه اثر محمد عصام له ليلی او مجنون سره يو ځای په (۱۲۹۴سپوږميز) کال په ډيلي کې چاپ شوی دی ، همدارنګه د سکندرخان د ليلی مجنون يوه قلمي نسخه د ډيلي په ملي موزيم کې خوندي ده او دغه نسخه د ټونک د نواب له کتابخانې څخه دلته راوړل شوې ده ، د سکندرخان دغه اثر په (۱۳۵۸سپوږميز) کال د علومو اکاډمۍ له خوا د خوشحال د (۳۰۰) تلين کاليزې بين المللي سيمينار په وياړ چاپ شوی دی.

3)  د سکندر خان بل اثر د ( مهر او مشتري) کيسه ده چې محمد بن احمد العطار تبريزي په (۷۷۸سپوږميز) کال په پنځه زره بيته نظم کړې او ده په پښتو نظم اړولې ده.

  د دې کتاب يادونه مسټر راورټي په خپل اثر ((د پښتو ګرامر )) په سريزه کې کړې ده ، مګر په خپله کتاب اوس ورک دی .

## د سکندر خان د کلام نمونې
د عشق په ګرانه لار کې مشتاقان کله په پښو ځي 

په سترګو په لېمه په سر په لاس نه ځي په زړو ځــــي 

که تله په خپل اختيار وی زه به يا سـره ســــاکن وم 

بنده سړی به هرچېرې د خپل څښتن په کــــــړوځي 

د مينې محبت نشتــــر مې هسې ځيګر پرې کــــــــړ 

چې وينې اوښې دواړه مې له سترګو تر لېمـــو ځي 

نارې مه وهــــــــــه نه اورم د يار په بېلتــــــــانـــــه کې 

رودونه سېـــــلابونه مې د ستـــــــرګـــــــو د اوبو ځي

که کاڼي وي هم مات شي د سړي زړه دی د غوښو 

عاشق چې د اشنــــــا له ډېره  غـــمــــــه په نارو ځي 

کباب د سکندر زړه دی د اشنا په بېلتـــــانـــــه کې 

چې بوي د ورتو غوښـــو هو د ده له ګفتګـــــو ځي 

مغنـــــي ګوتـــــې په ځـــــــــير ږدي په بم هم 

هم ســـــــاقــــــي شتـــــــه هم بهارو صنم هم 

ستا د عشق د غشي هسې ځای پرمار دی 

چې ريښــــــه پرې ايښوی نه شي مرهــم هم 

تا چې مخ ورتـــــــه ښکاره کړ لېونی شـــــــو 

پاس په غرونــــو په ســــرګرځـــي په ســـــم هم

هغه راز د محبــــــت چې پټ لـــــــــه تـــــا دی 

زړه خبــــــر ورځنـــــې نه شـــــــــو قــــلــــــم هم 

د خوښۍ پيالــــه په لاس کې نــــن زمــــــا ده 

درد زحمـــــت راځنــــې وتښتـــېـــــده غم هم 

په لذت دې د سرو شونډو کوثر هيــــــڅ کـــړ

د حيــــــات اوبـــــــه لا هــــــــــم د زمـــــــــــزم هم 

که ناستی د يـــــاره کــــوي په خاورو مـــومي 

باغ بهـــــــــــــــــــار د سکنـــــــــــدر دی ادم هم
ماپوچي ژبه

**ماپودونګون** (Mapudungun) دا د میپوچ ژبه ده، د امرینډ خلک چې د چیلي او ارجنټاین اوسني هیوادونو کې اوسیږي.

## مخينه او لرغونتوب

## سرچينې

وېشنيزه:ژبې
پیندرو

پیندرو (په کردی: پێندرۆ ,Pêndro) د عراق د کردستان په سیمه کې یو کلی دی. د اربیل په ولایت کې، د ترکیې سره پولې ته نږدې، د بارزان شمال ته نږدې ۱۵–۱۸ کیلومتره دی. دا د ۲۵۴۰ څخه ډیر نفوس لري او د میزوري کردانو په خاوره کې دی، د بارزاني کردانو له اوو قومونو څخه یوه ده. دا په یوه دره کې پروت دی چې د ټیټو څوکو لخوا محاصره شوی. د بوټین غر د پیندرو شمال ختیځ شاوخوا ۴ کیلومتره کې دی.

## سرچينې

وېشنيزه:عراق
وېشنيزه:کوردستان
رافیل نادال

**رافیل نادال پریرا** (ماناکور ، بالیریک ټاپو ، د جون 3، 1986)، د **رافا نادال** په نوم پیژندل شوی، د هسپانوي مسلکي ټینس لوبغاړی دی چې د ATP په درجه بندي کې څلورم ځای لري.

## سرچینې
ډله ییزې اړیکې

ډله ییزه اړیکه یا ډله ییز ارتباط د خلکو لویو برخو ته د ډله یزو رسنیو له لارې د معلوماتو د رسولو او تبادلې پروسه ده. معمولا د رسنیو د بېلابېلو بڼو سره د تړاو په مفهوم ده، ځکه چې له ټیکنالوژیو څخه یې د معلوماتو د خپرولو لپاره کارول کېږي، چې ژورنالیزم او اعلانات یې برخې دي. ډله ییز ارتباط د اړیکو له نورو ډولونو لکه د خپلمنځي اړیکو او سازماني اړیکو سره توپیر لري، ځکه چې ډله ییز ارتباط په ځانګړو سرچینو باندې چې ډېرو اخیستونکو ته معلومات لېږدوي، تمرکز کوي. د ډله ییز ارتباط زده کړې زیاتې په دې پورې اړه لري چې هغه خلک چې معلومات ترلاسه کوي، د ډله ییز ارتباط محتويات د دوی چلند، انګېرنه، نظر یا عاطفه څنګه متقاعد کوي یا په بل ډول څنګه یې تر اغېز لاندې راولي.     

معمولاً په یوه وخت کې ډېرو اخیستونکو ته د پیغامونو لېږد ډله ییز ارتباط بلل کېږي. خو په بشپړ مفهوم، ډله ییز ارتباط په سیمو او ټوله نړۍ کې د معلوماتو د پراخ جریان د پروسې په توګه انګېرل کېږي.   

د ډله ییز ارتباط له لارې، ډېرو هغو خلکو ته چې عموماً د معلوماتو له سرچینو څخه لرې وي، معلومات په چټکۍ سره لېږدول کېږي. ډله ییز ارتباط د ډله ییزو رسنیو لکه راډیو، ټلویزیون، ټولنیزو شبکو، بېلبورډونه، ورځپاڼو، مجلو، کتابونو، فلم او انټرنټ پرمټ ترسره کېږي. په دې اوسني دوران کې ډله ایز ارتباط  د موضوعاتو په اړه د معلوماتو د چټک خپرېدو لپاره، اکثراً د سیاست او دودو موضوعاتو، کارول کېږي. د رسنیو او زموږ د کلتور تر منځ مهمې اړیکې موجودې دي، چې د ډله ییز ارتباط له لارې کارول کېږي، چې تضاد ته لاره هواروي او د مهمو مسئلو پر بنسټ خلک وېشي.   

## د زدکړو څانګه
ډله ییز ارتباط په ټولنیز ساینس کې د ارتباطي زده کړو فرعي څانګه ده. ډله ییز ارتباط "هغه پروسه ده چې پر مټ یې یو فرد، د افرادو یو ډله یا سازمان یو پیغام جوړوي او د یو ډول رسنۍ له لارې یې ډېرو، نامعلومو، متنوع اخستونکو ته لېږدوي." دا پدې معنا ده چې د ډله ییز ارتباط اخستونکي زیاتره د بېلابېلو کلتورونو، چلند او د اعتقادي نظامونو څخه را منځ ته شوي دي. ډله ییز ارتباط عموماً له رسنیزو زده کړو سره اړیکه لري.   

په متحده ایالاتو کې د ډله ییز ارتباط زده کړې اکثراً د ژورنالیزم، د ټلویزیوني او د راډیويي خپرونو، فلم، عامه اړیکو، د شرکت یا د اعلاناتو د عملي کارونو سره تړاو لري. د رسنیو د بڼو تنوع ته په پام سره، د ډله ییز ارتباط زده کړې ټولنیزو رسنیو او نوو رسنیو ته چې د دودیزو رسنیو د سرچینو په پرتله د رېږدید یا فيډبک پياوړې بېلګې لري، پراخه شوې دي.    

د اړیکو تاریخ د هنر او لیکنو له تاریخ-وړاندې ډولونو څخه تر عصري ارتباطي مېتودونو لکه انټرنټ پورې رسي. ډله ییز ارتباط هغه وخت پیل شو چې انسانان و توانېدل پیغامونه له یوې واحدې سرچینې څخه ګڼ شمېر اخیستونکو ته ولېږدوي . ډله ییز ارتباط د تحت تر پوستکې لاندې د ستنې د موډل (یا د جادويي مرمۍ تیوري) په شان تیوریو څخه ډېړ عصري تیوریو لکه د کمپیوټر له لارې ارتباط ته وده کړې ده.   

## سرچينې
تیمرګره

تیمرګره د پاکستان د خیبر پختونخواه د دیر اولس والۍ سرښار او لوي تجارتي مرکز بللی شي. دا ښار تر دري لکو زیاته ابادی لری او د پنجکوړي د مشهور سیند په غاړه اباد دی. د لرغوني اثارو د اندازي مطابق څلور زره کاله زوړ تاربخ لري چي دغه اثار ښاغلي احمد حسن داني صیب په کال نوولس سوه څلور شپیته کښی پلټلي او راسرګند کړي وو او د ګنداهارا ګریو ارټ تر عنوان لاندي په انټرنیټ موجود دي. دلته زیاتره پښتانه اتمان خیل،  یوسفزي،  ملیزي، سواتي او ګوجر اوسیږي

ددی تر څنګ امکان لری چي تیمرګره ډویژن په نوم یو انتظامی علاقایی ډویژن هم جوړ شی
شهباز شریف

میا محمد شهباز شریف د پاکستان مسلم لیک نواز صدر او د پاکستان موجوده وزیزاعظم دی. ښاغلی شهباز شریف د خداي بخلي میا محمد شریف زوي او د پخوانی وزیراعظم نواز شریف کشر رور دے چي د پي ډي ایم په نامه د پاکستان د جمهوري سیاسي جماعتونو اتحاد د عمران خان د راپرزولو وروسته په جمع وزیراعظم جوړ کړے. 

شهباز شریف د مسلم لیګ نواز ډلي هغه سیاسی مشر ګڼلي شی چی د پاکستان فوځ ته نذدي او ډیز هم خیال سیاسی مشر دے
سید فضل الدین آغا

**سید فضل الدین آغا** يو افغان مجاهد او 
د افغانستان د ملي محاذ ګوند ګوند غړی وو. هغه د شوروي اتحاد پر خلاف په جګړې کې ځانګړی رول درلود. د هغه پر موټر په هغه وختونو کې چاودنه هم وسوه چي نوموړی يې سخت زخمي کړ.

## دا هم وګورئ
## سرچينې
جانان ډرامه

جانان پښتو ډرامه

دا پښتو ډرامه د نن نه شپګویشت کاله وړاندي په کال ۱۹۹۶ کښي پاکستان ټیلی وژن پیښور سنټر جوړه کړي او نشر کړي وه. هم دا جانان ډرامه وه چي نوموړي ستوري عالمزیب مجاهد پکښی خپل تل پاتي کردار د جانان په نوم ترسره کړے وو او هغه ورځ او دا ورځ چي عالمزیب مجاهد نن هم د جانان په نوم تر ټولو زیات پیژندلی شی که څه چي ښاغلی ددی وړاندي هم په سټیج او ټي وي ډرامو کښی کار کړي وو. 

د جانان پښتو ډرامی د مقبولیت لوي ثبوت هم دا دی چي نن هم په انټرنیټ ددي سرچ کوونکي او کتونکي د لکونو نه بلکي د ملینونو په شمیر شته.

جانان پښتو ډرامه کښي د عالمزیب مجاهد تر څنګ سیدرحمان شینو، عمر ګل چنی خوندور کردارونه لوبولي وو. دا ډرامه خداي بخلي محمد اعظم اعظم لیکلی وه او فرمان الله جان راجوړه کړي وه.

سمیع الله خاطر
جانان

جانان د پښتو ژبي ټکی دی چی د محبوب،  معشوق،  یار او زړه ته نذدي خوږ بنیادم د پاره کارول کیږی. په پښتو فولک داستانونو، شعرونو او ټپو کښي جانان تر ټولو زیات ستایل شوی او یا ي د جفا نه ګیلی مانی شوی.

لکه یو څو ټپی او شعرونه دی چي

جانان زما په سر جانان دے

که زه تري بیل شم د کوڅو ملنګ به شینه

د شونډو پاړ مي ورله یوڅۍ

که جانان خداي رسول مني نو رابه شینه
ډیوه ریډیو

ډیوه ریډیو د امریکه غږ پښتو ژبي ته ځانګړی ریډیو سټیشن دے چي د واشنګټن ډي سی نه د کال ۲۰۰۶ راسي په پښتو ژبه نهه ساعته خپروني خپروي چي دری ساعته سحر او شپګ ساعته د ماخام شپګ بجو نه تر دولس بحو ادامه لري.

ډیوه ریډیو په منځنو څپو او لنډو څپو ترڅنګ د انټرنیټ د لاري هم په ټوله دنیا کښي د خپلو بی طرفه خبرونو،  تبصرو او مرکو په خاطر اوریدل کیږی. ډیوه راډیو په پاکستان او افغانستان کښي ګڼډ شمیر خبریالان لري او په واشنګټن کښي ي د مستقل کارکوونکو شمیر تر شلو زیات دی چي د یاد وړ پکښی رحمان بونیري،نوشیروان قلندر،  نایله محمد، محمد عالمګیر، بهروزخان لالا،  شعیب زاده، وکیل خان او سردارعلي ټکر شامل دي.
اوسلو هوايي ډګر

**اوسلو هوايي ډګر** **(****)** د ناروې هيواد تر ټولو مهم او ستراتیژیک هوايي ډګر دی، چې ددې هېواد د پلازمېنه څخه لږ ليري د ګارديمون په سيمه کې موقعیت لري، ددې کبله ورته په ګارديمون هوايي ډګر هم ويل کېږي.

نوموړی هوايي ډګر د تېز‌‌تلونکي رېل ګاډۍ د لارې د ددې هيواد د پلازمېنې اوسلو سره وصل دۍ، چي د هوايي ډګر څخه و اوسلو ته د خلګو د تګ وخت ډېر زيات لږوي.

## دا هم وګورئ
## سرچينې
معلوماتي ټیکنالوژي

## معلوماتي ټکنالوژي
 () چې په لنډ ډول د **IT** په نوم پېژندل کېږي، د کمپیوټرونو، شبکو، سافټویرونو او نورو ډیجیټل وسایلو کارولو ته ویل کېږي ترڅو معلومات (ډېټا) رامنځته، پروسس، خوندي، تبادله او اداره کړي. دا اصطلاح په عمومي ډول د سوداګریزو او سازماني عملیاتو په ترڅ کې کارول کېږي. معلوماتي ټکنالوژي د عصري بشري علوم او اقتصاد یوه نه بېلېدونکې برخه ده، ځکه چې دا د نړیوالو اړیکو او د پوهې د لېږدولو سرعت په بې‌ساري ډول زیات کړی دی. د هاروارډ بزنس ریویو له مخې، دا اصطلاح لومړی ځل په ۱۹۵۸ کال کې د لیویټ او ویسلر لخوا وکارول شوه ترڅو د هغو کمپیوټري سیسټمونو ترمنځ توپیر وکړي چې د معلوماتو د پروسس لپاره کارول کېدل.

د معلوماتي ټکنالوژۍ جوړښت له څو اساسي برخو څخه جوړ دی چې پکې هارډویر (فزیکي وسایل)، سافټویر (پروګرامونه)، ډېټابیسونه او شبکې شاملې دي. نن ورځ د مصنوعي ځیرکتیا (AI)، کلاوډ کمپیوټینګ (Cloud Computing) او د سایبري امنیت (Cybersecurity) په څېر برخو دا ډګر نور هم پیاوړی کړی دی. په ټولنپوهنه کې دا ثابته شوې چې معلوماتي ټکنالوژۍ د انسانانو ټولنیز چلند بدل کړی او نړۍ یې په یو کوچني کلي بدله کړې ده. د ډېټا مدیریت او د معلوماتو چټک لاسرسی د دې لامل شوی چې په دولتي او خصوصي سکټورونو کې روڼتیا او کاري وړتیا لوړه شي.

په اکاډمیک او مسلکي ډګر کې، معلوماتي ټکنالوژي له کمپیوټر ساینس سره نږدې اړیکه لري، مګر توپیر یې دا دی چې IT ډېر تمرکز د سیسټمونو پر تطبیق او د کاروونکو د اړتیاوو پر پوره کولو کوي. د سایبري امنیت په برخه کې د معلوماتو خوندي ساتل د هر سازمان لپاره یو اخلاقي او امنیتي لومړیتوب دی. په ساپوهنه کې د انسان او کمپیوټر ترمنځ اړیکه (HCI) مطالعه کېږي ترڅو د ټکنالوژۍ کارول اسانه او ګټور شي. د معلوماتي ټکنالوژۍ متخصصین نه یوازې تخنیکي پوهه لري، بلکې د ستونزو حلولو او د سیستماتیک فکر کولو مهارتونه هم پالي، چې دا په خپله د عقل او احساس یو بریالی ترکیب دی.

په پای کې، معلوماتي ټکنالوژي د راتلونکي تمدن د لارښوونې مشال دی. له کوچنیو سمارټ فونونو څخه نیولې تر سترو سوپر کمپیوټرونو پورې، دا ټکنالوژي زموږ د ژوند په هره برخه کې ننوتی ده. په هغو هېوادونو کې چې IT ته پاملرنه کېږي، د پوهې اقتصاد (Knowledge Economy) په چټکۍ وده کوي. د معلوماتي ټکنالوژۍ پرمختګ موږ ته یادونه کوي چې د معلوماتو ځواک که په سمه او اخلاقي بڼه وکارول شي، کولای شي د بشریت په وړاندې ډېرې ننګونې، لکه د ناروغیو تشخیص او د سرچینو عادلانه وېش، حل کړي.

## د معلوماتي ټکنالوژۍ اصلي برخې
# **سافټویر انجینري:** د اپلیکیشنونو او پروګرامونو ډیزاین او جوړول.
# **سایبري امنیت:** له ډیجیټل بریدونو څخه د معلوماتو او شبکو ساتنه.
# **د ډېټا مدیریت:** د معلوماتو تنظیم، ذخیره او د ډېټابیسونو اداره.
# **شبکه او مخابرات:** د وسیلو ترمنځ د معلوماتو د لېږدولو لپاره د سیسټمونو جوړول.

## سرچینې
* پټه خزانه: د پوهې او کلتور سرچینه
* Britannica: Information Technology and Computing
* IBM: What is Information Technology?
وېشنيزه:کمپیوټر ساینس
وېشنيزه:معلوماتي ټکنالوژي
وېشنيزه:اقتصاد
وېشنيزه:ټیکنالوژي
سپنج باب سکویر پینټس

**سپنج باب سکویر پینټس**  یو امریکایی انیمیشن کامیډي تلویزیون سلسله ده چې د سمندري ساینس ښوونکي او انیمیشن سټیفن هیلنبرګ لخوا د نکلوډین لپاره رامینځته شوې. دا سلسله د بیکني لاندې د افسانوي اوبو لاندې ښار کې د سرلیک کرکټر او د هغه د آبي ملګرو سفرونه تاریخي کوي. د پنځم ترټولو اوږده امریکایی انیمیشن سلسله په توګه، د دې لوړ شهرت دا د رسنیو فرنچائز کړی دی. دا په نیکلوډین کې د نشر لپاره ترټولو لوړ رتبه شوې سلسله ده او همدارنګه د پیراماونټ مصرف کونکو محصولاتو لپاره خورا ګټور ملکیت دی ، چې تر ۲۰۱۹ پورې یې له ۱۳ ملیارد ډالرو څخه ډیر سوداګریز عاید تولید کړی.

د سلسله ډیری نظریات په انټرټیډال زون کې رامینځته شوي ، یو ناچاپ تعلیمي کتاب چې هیلنبرګ په ۱۹۸۹ کې رامینځته کړی ترڅو خپلو زده کونکو ته د سمندر لاندې ژوند په اړه درس ورکړي. هغه په ۱۹۹۶ کې د ټلویزیوني سلسله لپاره د سپنج باب سکویر پینټس رامینځته کول پیل کړل، او په ۱۹۹۷ کې، اوه دقیقې پیلوټ نیکلوډین ته واستول شو. د شبکې مسؤلینو غوښتل سپنج باب په ښوونځي کې ماشوم وي، مګر هیلنبرګ سپنج بوب ته ترجیح ورکړه چې یو بالغ شخصیت وي. هغه چمتو و چې په نکلوډین کې "واک آوټ" وکړي او سلسله پریږدي، مګر هغه د میرمن پف او د هغې د کښتۍ ښوونځي رامینځته کولو سره موافقت وکړ ، ترڅو سپنج بوب وکولی شي د بالغ په توګه ښوونځي ته لاړ شي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
وېشنيزه:کارتونونه
ګیدړ او سپی

**ګیدړ او سپی**  د ۱۹۸۱ امریکایی انیمیشن ملګري ډرامه فلم دی چې د والټ ډيسني پروډکشن لخوا تولید شوی او د ډینیل پی مانیکس لخوا د ورته نوم ۱۹۶۷ ناول پراساس دی. ۲۴م ډيسني انیمیشن فیچر فلم.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
* 
* 

وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
کام ایر

**کام ایر** د افغانستان تر ټولو لوی خصوصي هوايي شرکت دی. کام ایر په ۲۰۰۳ کې تاسیس شوی، اوه الوتکې او د ۱،۲۰۰ څخه ډیر کارمندان لري، په ټول افغانستان کې د ټاکل شوي کورني مسافر وړونکي خدمتونه او د منځنۍ آسیا، سویلي آسیا او منځني ختیځ ځایونو ته نړیوال خدمات وړاندې کوي. مرکز یې په پلازمینه کابل کې د کابل نړیوال هوایي ډګر دی. د افغانستان د اسلامي جمهوریت د سقوط له امله په هیواد کې ټول ملکي خدمات د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۱۵ نیټه په موقتي توګه وځنډول شول. په هرصورت، کورني الوتنې د سپتمبر په ۵، ۲۰۲۱ بیا پیل شوې. نړیوالې الوتنې هم وروسته بیا پیل شوې.

## د بار بار الوتنې پروګرام
د کام ایر د بار بار الوتنې پروګرام کې د اورنج میل په نوم د وفادارۍ غړیتوب شامل دی.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

*
روبلوکس

**روبلوکس**  د آنلاین لوبې پلیټ فارم او د لوبې رامینځته کولو سیسټم دی چې د روبلوکس کارپوریشن لخوا رامینځته شوی چې کاروونکو ته اجازه ورکوي د لوبو برنامه وکړي او د نورو کاروونکو لخوا رامینځته شوي لوبې لوبې وکړي. په ۲۰۰۴ کې د ډیویډ باسزوکي او ایریک کیسیل لخوا رامینځته شوی او په ۲۰۰۶ کې خپور شوی ، پلیټ فارم د ډیری ژانرونو کاروونکو لخوا رامینځته شوي لوبې کوربه کوي چې د برنامې ژبه لوا کې کوډ شوي. د روبلوکس ډیری تاریخ لپاره، دا نسبتا کوچنی و، دواړه د پلیټ فارم او شرکت په توګه. روبلوکس د ۲۰۱۰ لسیزې په دویمه نیمایي کې په چټکۍ سره وده پیل کړه، او دا وده د کوويډ-۱۹ وبا لخوا ګړندۍ شوې.

*روبلوکس* د لوبې کولو لپاره وړیا دی ، د لوبې دننه پیرودونه د روبوکس په نوم د مجازی اسعارو له لارې شتون لري. د ۲۰۲۰ تر اګست پورې، روبلوکس د ۱۶۴ ملیون څخه ډیر میاشتني فعال کاروونکي درلودل، په شمول د ټولو امریکایی ماشومانو نیمایي څخه د ۱۶ څخه کم عمر. که څه هم روبلوکس په عمومي ډول د منتقدینو څخه مثبت بیاکتنې ترلاسه کړې، دا د هغې د اعتدال، مایکرو لیږدونو، او د ماشومانو په لور د ناوړه ګټه اخیستونکو کړنو لپاره د نیوکو سره مخ شوی.

## د لوبتکه کرښې
د ۲۰۱۷ په جنوري کې، د لوبو جوړونکي جازوارز د روبلوکس کارپوریشن سره ملګرتیا وکړه ترڅو د لوبو مینیفیګرز تولید کړي د کارونکي لخوا رامینځته شوي مینځپانګې پراساس چې په پلیټ فارم کې د پراختیا کونکو لخوا رامینځته شوي. کوچني شکلونه د لیګو کوچني شکلونه سره ورته پښې او بندونه لري، که څه هم دوی د اندازې دوه چنده دي. کوچني شکلونه پښې او لوازم لري چې د تبادلې وړ دي. په سیټونو کې یو کوډ شامل و چې د مجازی توکو د خلاصولو لپاره کارول کیده ، په بیله بیا ړانده بکسونه چې تصادفي کوچني عکسونه لري. په ۲۰۱۹ کې، روبلوکس کارپوریشن د لوبو نوې کرښه خپره کړه، چې د "روبلوکس ډیسټاپ" لړۍ نومول شوې. په ۱۳ اپریل ۲۰۲۱، روبلوکس د *هاسبرو* سره ملګرتیا وکړه ترڅو د روبلوکس تیم لرونکي نیرف ټوپکونه او د روبلوکس تیم لرونکي انحصاري نسخه خوشې کړي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

*
د ایران د یونېسکو د نړيوالو میراثونو فهرست

ښودل شوي په ایران کې د یونېسکو نړیوال میراث ځایونو فهرست دی:
* چغازنبیل
* د جمشید پلاز
* د نقش جهان مربع
* تخت سلیمان
* بم ارګ
* پسارګدا
* د سلطانیه ګمبد
* د بیستون کتیبه
* د ایران د ارمنستان د خانقاه ګروهونه
* د شوشتر تاریخي هیدرولیک سیستم
* د تبریز بازار
* د شیخ صفی‌الدین آرامګاه
* ایراني باغونه
* ګمبد قابوس
* د ګلستان ماڼی
* شهر سوخته
* میمند
* شوش
* ایراني قنات
* دشت لوت
* یزد
* په فارس کی سیمې د ساسانيانو لرغون پېژندنې منظره
* د کاسپین هیرکانین مخلوط ځنګلونه
* د ایران ترانس ریلوے
* اورامان

وېشنيزه:ايران
ریو (۲۰۱۱ فلم)

**ریو**  د ۲۰۱۱ امریکایی ۳ ډی کمپیوټر انیمیشن میوزیکل ساہسک کامیډي فلم دی چې د نیلي اسمان سټوډیو او د 20th Century Fox Animation لخوا تولید شوی، او د کارلوس سالدانها لخوا لارښود شوی. سرلیک د برازیل ریو دی جینیرو ښار ته اشاره کوي چیرې چې فلم ترتیب شوی. په دې فلم کې د جیسي ایزنبرګ، این هیتاوی، لیسلي مان، روډریګو سانټورو، جیمین کلیمینټ، جورج لوپیز، ټریسي مورګن، ول. زه. یم او جیمي فاکس غږونه شامل دي.

## قیصه
په ریو دی جنیرو کې، ماشوم مکاو، بلو، د سوداګرو لخوا نیول شوی او متحده ایالاتو ته قاچاق کیږي. په داسې حال کې چې د موز لیک، مینیسوټا له لارې موټر چلول، هغه لارۍ چې بلو لیږدوي په ناڅاپي توګه د بلو بکس په سړک کې غورځوي. یوه نجلۍ، لیندا، مرغۍ پیدا کوي او په مینه یې پورته کوي. پنځلس کاله وروسته، بلو یو کورني او هوښیار مرغۍ ده چې الوتنه نه کوي او د کتاب پلورنځي مالک لینډا سره آرام ژوند کوي. د نیلي څخه بهر، بې کاره برازیلي حیوانات پوه، تولیو، لیندا ته ورځي او تشریح کوي چې بلو د هغه د ډولونو وروستی نر دی، او هغه په ​​ریو دي جنیرو کې د جیول په نوم یوه ښځه لري. هغه لینډا ته بلنه ورکوي چې بلو ته ریو ته راوړي ترڅو هغه او جیول وکولی شي خپل ډولونه خوندي کړي. لینډا د بلو او تولیو سره ریو ډی جنیرو ته سفر کوي او دوی بلو او جیول په انسټیټیوټ کې په یوه لوی پنجره کې پریږدي چیرې چې تولیو کار کوي. پداسې حال کې چې دوی د ډوډۍ خوړلو په حال کې دي، قاچاقبران انسټیټیوټ ته ننوځي او د پلورلو لپاره بلو او جیول غلا کوي. لینډا او تولیو هرچیرې د بلو لپاره ګوري ، څوک چې په ژول کې تړل شوی او په یوه بست کې پټ دی. په ورته وخت کې ، جیول او بلو د خپلو تښتونکو څخه تښتي او د مرغیو یوې ډلې سره ملګرتیا کوي چې د زنځیرونو څخه خلاصیدو کې ورسره مرسته کوي. دا کارنیوال دی او قاچاقبران او معنی کاکاټو، نایجیل، اراده نه لري چې بلو او جیول پریږدي، او د ګڼې ګوڼې په لارو کوڅو کې مرغۍ تعقیب کړي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
* 
* 

وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
عبد الحكيم اسحاقزى

مولوي ** عبد الحكيم اسحاقزى** چي د **عبد الحكيم حقاني** او ** عبد الحكيم  شرعي** په نامه هم پېژندل کېږي، په کال ۱۹۶۷ کي د کندهار ولایت په ميوند ولسوالۍ کې نړۍ ته سترګې وغړولې. هغه د ۲۰۲۱م کال د اګست د ١۵مې نېټې راهیسې د افغانستان اسلامي امارت د سترې محکمې مشر او د عدلیې وزیر دی.
نوموړی د اسلامي امارت په تېره دوره کې (١٩٩۶- ٢٠٠١) هم د افغانستان اسلامي امارت د سترې محکمې مشر وو. نوموړۍ په قطر کې د طالبانو د خبرو اترو مشرتابه هم کوله. 

ښاغلی اسحاقزی د طالبانو د بنسټ ايښودونکو څخه دی، چي د اميرالمؤمنين ملا محمد عمر مجاهد د ډېرو  نږدي کسانو څخه وو.

## فعالیتونه
### ښوونه
نوموړي تر دې وروستيو پورې په دارلعلوم حقانيه کې د يوه ښوونکي په توګه دنده لرله او تر څنګ يې د پاکستان د بلوچستان د کوټې د ښار اسحاق آباد سيمه کې خپله مدرسه هم لري.
### قاضي
د اسلامي امارت په لومړۍ دوره (١٩٩۶- ٢٠٠١) کې، د يو لارښود سره سره ده د استیناف محکمې او مرکزي دارالافتا مشري هم په غاړه لرله. کله چې مولوي هیبت الله اخندزاده [اميرالمؤمنين وټاکل سو نو ښاغلي اسحاقزي ته د سترې محکمې مشري ور پر غاړه سوه.

### دپلوماسي
په سپټامبر ٢٠٢٠م کې، نوموړۍ د طالبانو د قطر د يوويشت کسيزې ډلې مشر وټاکل سو، او شېر محمد عباس ستانکزی چې دده تر مخه ددې ډلې مشر وو ددې ډلې مرستيال مشر وټاکل سو. 

## سرچينې
ایډیالیزم

په فلسفه کې د ایډیالیزم اصطلاح میتافزیکي لیدلوري په ګوته او تشرېح کوي، کوم چې ادعا کوي چې واقعیت د انسان له درک او  ادراک نه د نه تشخیص وړ او نه بېلیدونکی دی. واقعیت یوه ذهني جوړونه ده چې له ایډیاګانو سره نږدې اړیکې لري. ایډیالیستي لیدلوري په دوو برخو وېشل کېږي: (۱) ذهني ایډیالیزم، دا وايي چې یو مادي شی یوازې تر هغه بریده پورې شته چې یو انسان هغه درک کولای شي او (۲) عیني ایډیالیزم، چې د یوې عیني خبرتیا شتون وړاندیزوي چې د انسان له خبراوي نه وړاندې او په خپلواکه توګه سره وجود لري، له همدې کبله د همدې شي شتون د انسان له درک څخه خپلواک دی. 

فیلسوف جورج برکلي وايي چې د یوه شي ماهیت دا ده چې درک شي. په مقابل کې، امانویل کانټ بیا وايي چې ایډیالیزم د شیانو په شتون پورې اړه نه لري، خو د مکان او زمان په څېر له شیانو څخه زموږ «د بیاښودلو موډونه» بیا هغه «ټاکوونکي موارد نه دي چې په خپله شیانو پورې اړه لري»، بلکې هغه د انسان د ذهن بنسټیزې ځانګړنې دي. د «استعلايي ایډیالیزم» په فلسفه کې، کانټ وړاندیز کوي چې د تجربې شیان د انسان په ذهن کې د لیدونکو شیانو پر شتون باندې ولاړ دی او په خپله د توکو ماهیت له انساني تجربې څخه بهر دی او نشي کېدای چې د ډلبندیو له کارولو پرلته یې تصور وکړو، کوم چې انساني تجربې ته د واقعیت جوړښت ورکوي.

د معرفت پېژندنې له اړخه، ایډیالیزم د هر هغه څه د پېژندنې د امکان په اړه چې د انسان له ذهن نه خپلواک وي، له فلسفي شک او تردید سره مل دی. د هستې پېژندنې له اړخه، ایډیالیزم ادعا کوي چې د توکو شتون د انسان له ذهن سره تړاو لري؛ له همدې کبله د هستې پېژندنې ایډیالیزم د فزیکي پالنې او دوه ګونې پالنې لیدلوري ردوي، ځکه چې هر لیدلوری د انسان د ذهن لپاره د هستې پېژندنې اولویت قایل نه دی. د ماټریالیزم پر وړاندې، ایډیالیزم د خبراوي یا اګاهي اولویت د پدیدو د سرچینې یا اړتیا په توګه مطرح کوي. ایډیالیزم پر دې اند دی چې د (ذهن) اګاهي یا خبراوی د مادي نړۍ منشاء ده. 

هندي او یوناني فیلسوفانو هغه لومړني استدلالونه وړاندې کړل چې ویل یې د تجربې نړۍ له فزیکي نړۍ څخه د ذهن د درک له مخې ولاړ دی. هندو ایډیالیزم او یوناني نیوافلاطونیزم د یوې پراخې اګاهي لپاره د واقعي ماهیت په توګه پانانتیستي استدلالونه، د واقعیت د ریښتیني زمیني په توګه وړاندې کړل. په مقابل کې، د یوګاګارا مکتب، چې له میلاد را وروسته د په څلورمه پېړۍ کې د هند د ماهایانا بودیزم په منځ کې رامنځته شو، خپل ایډیالیزم «یوازې ذهن» یې تر زیاته بریده پورې د شخصي تجربې د پدیده اې تحلیلونو له مخې ودراوه. دا د ذهني تجربه ګرانو پر لورې یو چرخش و لکه جورج برکلي، چا چې ایډیالیزم په ۱۸مه پېړۍ کې په اروپا کې د ماټریالیزم پر وړاندې د شکاکانه استدلالونو په کارولو سره را ژوندی کړ. د امانویل کانټ په پیلیدو سره، جرمني ایډیالیستان لکه ګیورګ ویلهلم فریډریش هیګل، یوهان ګوتلیب فیشته، فریډریش ویلهلم جوزیف شلینک او ارتور شوپنهاور د ۱۹ مې پېړۍ پر فلسفې باندې مسلط وو. دغه دود، چې د ټولو پدیدو پر ذهني شخصیت یا (ایډه ال) باندې یې ټینګار درلود، د بریتانیا له ایډیالیزم نیولې تر پدیدارګرايي او اګزیسټانسیالیزم پورې ټول ایډیالیتسي او ذهني ښوونځي يې رامنځته کړل.

## سرچينې
جین چارلز لئونارد دي سیسمونډي

جین چارلز لئونارډ ډي سیسمونډي (چې د جین چارلز لئونارد  سیسمونډي دی سیسمونډي په نوم هم پېژندل کېږي) (فرانسوي: [ʒɑ̃ ʃaʁl leɔnaʁ də sismɔ̃di]؛ د ۱۷۷۳ کال د مې ۹ – د ۱۸۴۲ کال د جون ۲۵)، چې اصلي نوم یې سیمونډي ؤ، یو سویسي تاریخ پوه او سیاسي اقتصاد پوه ؤ، هغه په فرانسوي او ایټالیوي تاریخ کې د خپلو آثارو او د خپلو اقتصادي نظرونو په پار زیات مشهور دی. په ۱۸۱۹ کال کې د هغه (d'économie politique, ou de la richesse dans ses rapports avec la Popular) اثر د آزاد اقتصاد لومړۍ لیبرال انتقادي تحلیل ښيي. د اوزګارۍ بیمې، د روغتیایي مرستو، تصاعدي مالیې، د کاري ساعتونو د تنظیم او د تقاعد د طرحې یو له مخکښو پلویانو څخه ؤ. همدارنګه لومړی کس ؤ چې د *proletariat* اصطلاح یې جوړه کړه چې په کپیټلیزم کې رامنځ ته شوې کارګر طبقې ته اشاره کوي، او میو ارزښت (*mieux value* ) په اړه د هغه بحث د مازاد ارزښت مفهوم اټکل کوي. د ګیرت سټیډمن جونز په وینا، " ډېر هغه څه چې سیسمونډي لیکلي د عصري صنعت د سوسیالیستي انتقاد د معیاري ټولګې برخه وګرځېدل،" او هغه یې په کمونیست مانیفست کې انتقادي تبصرې ته ورساوه.   

## لومړنی ژوند
داسې برېښي چې پلرنۍ کورنۍ یې لږترلږه له هغه وخت راهیسې چې د نانټ د حکم په باطل کولو کې له داوفین څخه سویس ته کډه شوه، د سیمونډ نوم یې په ځان کېښود. وروسته له دې چې سیسمونډي لیکوال شو، د سیسمونډي پیسان کورنۍ سره، چې هغه وخت د غوړېد په حال کې وه، د خپلې کورنۍ د هویت په لیدلو سره، متوجه شو چې د هغې کورنې ځینې غړي فرانسې ته کډه شوي دي، پرته له کوم ثبوت څخه یې دا اړیکه و انګېرله او ځان یې سیسمونډي ونومو.   

که څه هم سیمونډیان پخپله د جینوا د لوړې طبقې ښاریان وو او مقام او شتمني یې دواړه درلودې، سره له دې چې پلار یې هم د کلي کشیش ؤ. ماما یې جاکوب ورنس، نامتو کشیش او د ولټایر او روسو ملګری ؤ.   

دا راتلونکی تاریخ پوه ښه روزل شوی ؤ، خو کورنۍ یې غوښتل چې د ادبیاتو پر ځای سوداګرۍ ته ځان وقف کړي، نو په لیون کې د بانک مامور شو. بیا انقلاب پیل شو او څرنګه چې په جینوا یې اغیزه وکړه، د سیمونډي کورنۍ انګلستان ته پناه یوړه، چې هلته اتلس میاشتې پاتې شول (۱۷۹۳-۱۷۹۴). ویل کېږي د دې له امله چې اقلیم یې خوښ نه شو، یېرته جینوا ته راستانه شول، خو چارو حالات او شرایط یې لاهم نامساعد ولیدل؛ حتی یوه افسانه هم شته چې د کورنۍ مشر په خپله په ښار کې د شیدو پلورلو ته اړ شوی ؤ. د کورنۍ د شتمنۍ لویه برخه یې وپلوره او پیسو سره یې ایټالیې ته کډه وکړه، لوکا او پیستویا ته یې نږدې په پیسکیا کې یوه کوچنۍ کرونده وپیروده او په خپله یې د کرنې کار پیل کړ.   

سیسموندي هلته هم د خپلو لاسونو او هم مغزو پر مټ سخت کار وکړ او خپلو تجربو يې ورته د لومړي کتاب (Tableau de l'Agriculture toscane ) لومړني مواد برابر کړل، چې جینوا ته له راستنېدو وروسته یې په ۱۸۰۱ کال کې خپور کړ. سیسموندي په ځوانۍ کې د ملتونو شتمنۍ کتاب (*The Wealth of Nations*) لوستلی ؤ او د سمېت له تیوریو سره یې ټینګ تړاو پیدا کړ. ظاهراً یې په سیاسي اقتصاد کې يې خپل لومړی اثر (De la richesse commerciale ou principes de l'economie politique appliqué à la legislation du commerce)) (په ۱۸۰۳ کال) خپور کړ، ترڅو د سمېت اصل تشریح او مشهور کړي، خو په دې پسې سیسومنډي زیات وخت په تاریخي څېړنه باندې تېر کړ چې هم دې ته وقف شوی ؤ. هغه د  ۱۸۱۸ کال شاوخوا کله چې نوموړي ته دنده وسپارل شوه ترڅو د اډینبورګ دایره المعارف (*Edinburgh Encyclopædia*) لپاره د "سیاسي اقتصاد" په اړه لیکنه وکړي، سیاسي اقتصاد ته یې بیا خپل پام راواړو. دا کار  په ۱۸۱۵ کال کې د لومړي ستر ناورین له رامنځ ته کېدو وروسته په جدي اقتصادي رکود پسې پېښ شو.    

## سرچينې
خلقت پالنه

**خلقت پالنه** هغه مذهبي عقیده ده چې له طبیعت، او نور اړخونو څخه یې لکه کائنات، ځمکه، ژوند او انسانان چې د الهی فوق العاده خلقت څخه سرچینه اخلي، بحث کوي. د پراخ مفهوم په اساس، خلقت پالنه کې د مذهبي نظریاتو دوام شامل دی، کوم چې د ساینسي توضیحاتو په منلو یا ردولو کې سره توپیر لري لکه تکامل چې د طبیعي پیښو ريښه او پراختیا بیانوي.

د خلقت پالنې اصطلاح زیاتره په ځانګړي خلقت باور کولو ته اشاره کوي. دا ادعا کوي چې کائنات او د ژوند بڼې د الهی ارادې په واسطه رامنځ ته شوي دي لکه څنګه چې نن ورځ شتون لري، او يوازیني ریښتینې توضیحات یې هغه دي چې د خلقت افسانې د عیسويت بنسټپالو لفظي تفسیر سره مطابقت لري چې د انجیل د پیدایښت په داستان کې موندل شوي دي. د ۱۹۷۰ ز کال  لسیزې راهیسې، د خلقت ترټولو عامه بڼه د ځمکې نوی خلقت دی چې د سیلاب ځمک پيژندنې پر بنسټ په تیرو ۱۰.۰۰۰ کلونو کې د کایناتو ځانګړی خلقت او د ژوند بڼه څرګندوي او د کاذب علم د خلقت ساینس ته وده ورکوي. د ۱۸ پیړۍ څخه وروسته، د ځمکې زړه خلقت پالنه د جیولوژیکي وخت د تشې یا عصري نظريې له لارې د جینیسس سره همغږي ومنله، په داسې حال کې چې د تکامل ضد ملاتړ کوي. د عصري زاړه - ځمکې جوړونکي د پرمختلونکي خلقت ملاتړ کوي او د تکامل توضیحاتو ردولو ته دوام ورکوي. د سیاسي لانجې په تعقیب، د خلقت ساینس د منطقي ډیزاین او نوي خلقت پالنې په توګه اصلاح شو.

اصلي پروټیسټان او کاتولیک کلیسا عصري ساینس د دوی له عقيده سره په خلقت کې د الهي ارتقا د ډولونو له لارې تطبيق کوي تر څنګ يې دا په ګوته کوي چې خدای (ج) په ارادي ډول د طبیعت د قوانینو له لارې رامنځ ته کړی دی او تکامل مني. ځینې ​​ډلې خپلې عقیدې ته د تکامل خلقت وایي. تر يوې کچې په ښکاره توګه، د اسلامي او هندو مذهبونو غړي هم شتون لري چې د تخلیق پلویان دي. په دې شرایطو کې د "خلقت پلوه" اصطلاح کارول د چارلس ډاروین په ۱۸۴۲ ز کال کې د ناچاپ شوي سکیچ مسوده پورې اړه لري چې د نوعاتو په اصل رامنځ ته شوی و او هغه دا اصطلاح وروسته همکارانو ته په لیکونو کې وکاروله. په ۱۸۷۳ ز کال کې، آسا ګري د ملت په مجله کې یوه مقاله خپره کړه چې په کې ویل شوي و "ځانګړي خلقت پالونکي" چې دا ډولونه یې په پام کې نیولي وو "دوی په فوق العاده ډول خلق شوي دي لکه څنګه چې دي، د هغه د نظریې له مخې دوی د ساینسي توضیحاتو له لاسرسي څخه لرې کوي." 

## د انجيل روايات
د ډېرو خلقت پالونکو د عقيدو لپاره روايات د خلقت کتاب لفظي یا نیمه لفظي تفسیر دی، چې د خلقت د پیدایښت داستانونه 

(پیدایښت ۱-۲) تشریح کوي چې څنګه خدای (ج) کائنات په شپږو ورځو کې د خلقتي کړنو په لړۍ کې رامنځ ته کوي او لومړی سړی او ښځه (آدم او حوا) د عدن په باغ کې ځای په ځای کوي. دا کیسه د خلقتي کاسمولوژي او بیولوژي اساس دی. د پیدایښت سیلاب داستان (پیدایښت ۶-۹) وايي چې څنګه خدای د یو لوی سیلاب له لارې نړۍ او ټول ژوند له منځه وړي، د نوح د کشتۍ په واسطه د هر ژوندي موجود څخه يو ژغوري. دا د تخلیقی جیولوژی اساس جوړوي، چې د سیلاب جیولوژي په نوم پیژندل کیږي.  

په وروستیو لسیزو کې داسې هڅې لیدل شوي دي چې له انجیل کتاب څخه خلقت له منځه یوسي او د ساینس په توګه یې بیا ځای په ځای کړي؛ چې په دې کې د خلقت ساینس او ​​منطقي ډیزاین شامل دي.

## سرچينې
په ورځنې ژوند کې ۳۰ مهمې سپارښتنې

دېرش مهمې سپارښتنې په غور سره ولولئ!
1. هره ورځ نږدې لس یا دېرش دقیقې پیاده تګ وکړه او د تګ پر محال خوشاله او مسک و اوسئ. همدا کار د خفګان لپاره تر ټوله غوره درمل دی.
2. هره ورځ کم له کمه نږدې لس دقیقې په یوه آرامه او بې غږه فضا کې کښېنئ.
3. هېڅکله د خوب وخت فلمونو او خپرونو ته مه ورکوئ. د ثبت (ریکارډنګ) یوه دستګاه واخلئ او د شپې ناوخته خپرېدونکې خپرونې یې په مرسته ثبت او د ورځې په مناسب وخت کې یې وګورئ/واورئ.
4. هر سهار چې له خوبه پاڅېدئ نو لاندې جمله تکرار کړئ: زما ننۍ موخه.......... ده.
5. له دغو دریو ټکو سره ژوند وکړه: "انرژي، لېوالتیا، پر ځان باور."
6. نظر تېر کال ته ډېر کتابونه ولوله او ډېرې لوبې وکړه.
7. د هري ورځې کاري پلان کې دعا او سپورټ ته وخت ځانګړی کړه.
8. له شپږ کلنو نه کم او اویا کلنو نه زیات عمره کسانو سره د ملاقات او لوبو لپاره وخت ځانګړی کړه.
9. په ویښه د ژوند لپاره پر نویو هیلو او غوښتنو فکر وکړه.
10. له سابو او میو ډېره ګټه واخله.
11. شین چای، ډېرې اوبه، کرم، بادام او نورو مغزیاتو ته دې په ورځني خوراکي ریژیم کې ځای ورکړه.
12. هره ورځ هڅه وکړه کم له کمه د درې تنو په شونډو مسکا راولې.
13. جنجال، اندېښنې، وارخطایي، بېځایه بیړه او نورې اندېښنو نه دې کور او د دفتر کاري ساحه پاکه کړه.
14. خپله انرژي او وخت دې په پروپاګند، تیرو موضوعاتو، منفي فکرونو او یا هغه څه چې ستا له وسه وتلې وي مه ضایع کوه. په بدله کې خپل ټول وخت او انرژي په مثبتو اړخونو (حاضر وخت) باندې ولګوه.
15. په دې پوه شئ چې ژوند لکه ښونځی او تاسې یواځې د زده کړې لپاره راغلي یاست. موضعات د درسي پلان یوه برخه ده چې ښکاره کېږي او بیا له منځه ځي. دقیقا لکه د ریاضي مضمون درسي موضوعات، خو درسونه چې ترې زده کوې یې هغه د ټول عمر لپاره پاته کېږي.
16. سهار ډېر، ماسپښېن متوسط او د شپې لږه ډوډۍ خوره.
17. ځان ډېر جدي مه نیسه. نور خلک او دا نړئ هم دا کار نکوي.
18. اړتیا یې نه لیدل کېږي چې د هر بحث ګټونکی دې ته یې، د نظر او فکر اختلاف باید ومنې.
19. له تېر وخت او پېښو سره سوله وکړه او په مسکا یې وزغمه، ترڅو دې راتلونکی خراب نشي.
20. خپل ژوند له نورو سره مه پرتله کوه.
21. هېڅ څوک د دې مسؤلیت نه لري چې تا خوښ او خوشاله کړي، دا کار به ته په خپله کوې.
22. کله چې له هرې پېښې یا ضایعې سره مخ کېدې نو له ځان نه و پوښته: آیا پنځه کاله وروسته به دا پېښه ماته کوم ارزښت او اهمیت ولري؟
23. ټول خلک د هرې تېروتنې له امله وبخښه.
24. دا چې نور ستا په اړه څه ډول فکر کوي دا په تا پورې اړه نلري. نو اهمیت هم مه ورکوه.
25. هر وضعیت، که ښه وي که بد هغه بدلېږي او تېرېږي.
26. د بېمارئ پر وخت کار له تاسو ساتنه نکوي، خو د ملګرو او یارانو تل په تاسې پام وي. له هغوي سره اړیکه مه پرېکوه.
27. تر ټوله ښه او اعلی پېښه ستا په ژوند کې نده پېښه شوې. هغې ته په تمه اوسه.
28. ځیني وخت د خپلې کورنۍ غړو ته په نا څاپي ډول ټلفون وکړه. له حاله یې ځان خبر کړه او په مینه ورته و وایه چې زما په یاد یې او ستا په اړه فکر کوم.
29. هره شپه مخکې له ویده کېدو لاندې جمله تکرار کړه. "نن ورځ د دې...... له امله خوښ او له خدایه شکر ګزاره یم."
30. دا لیکنه له خپلو خوږو ملګرو او هغو سره چې مینه ورسره لرې شریکه کړه.
نازلي تولګا برنیک مایر

**نازلي تولګا برنیک مایر** ( د نومبر 8، ١٩٧٩) هالنډۍ ژورنالیست او وړاندې کوونکی دی.

## ژوندلیک
د 1998 کال د اګست په 31 د چینل ډي خبریال په توګه له فراغت وروسته، هغه په 2003 کې د مارمارا پوهنتون څخه د ژورنالیزم په برخه کې فارغ شو. هغه د چینل ډي (1998-2002)، شو تلویزیون (2002-2003)، او اسکای لپاره کار کړی دی. د لاریو وړاندیز کونکي و. . (2003-2007) او FOX (د سپتمبر 3، 2007 څخه تر 14 جون، 2013). هغه ته په ۲۰۱۱ او ۲۰۱۲ کال کې د غوره ترکي لوبغاړي  او په ۲۰۱۳ کال کې د غوره ترکي لوبغاړي جایزه ورکړل شوه.

## شخصي ژوند
په 2013 کې، هغې د روح القدس په کلیسا کې د هالنډي سوداګر لارنس برنینک مایر سره واده وکړ.

په برازیل کې تر (۲۰۱۳) وروسته اوس  په لندن کې ژوند کوي. 

هغه په ترکي ، پرتګالي ، هالنډي او انګلیسي ژبو خبرې کوي. هغه یوه خور او یوه لور لري.

## د تلویزیوني پروګرامونو ترسره کول

* Kanal D Gece Haberleri  (KANAL D  ۱۹۹۸-۲۰۰۲)
* (2007 سپتمبر -Nazlı Tolga ile Haber Masası* (SKYTURK 2004* - 
* SHOW HABER (2002-2003)،
* FOX ANA HABER  (2008-2010)،
* NAZLI TOLGA İLE FOX ANA HABER (سپتمبر 2007 – 14 جون 2013)

## سرچینې

## بهرنۍ لینک
https://www.instagram.com/nazlitolga
وېشنيزه:1979 زېږېدنې
دقیقه

* د وخت د واحد له مخې، دقیقې (وخت) وګورئ.
* د لږ (دقیق) معنی لپاره مینیکا (وراثت) وګورئ.




وېشنيزه:نامبهمه مخونه
وېشنيزه:وخت واحد
د Easylibrary.org کتابتون

د Easylibrary.org  کتابتون د پښتو ژبې غوره آنلاین کتابتون دی، چې تاسو کولای شئ د پښتو ژبې کتابونه او ښکلي ادبي لیکنې په آنلاین توګه ترلاسه کړئ .

دغه کتابتون چې ددغه لنېک له لارې لیدنه کولای شئ!

همداوس سلګونه پښتو ژبې کتابونه اوښکلي لیکنې تر لاسه کړئ!     ( https://easylibrary.org/bookstore/  )
د شارک ماهي په اړه یوه جالبه!

که تاسو د سمندر په شاوخوا کې موجود یاست او د بدن له کومې برخې مو حتا یو څاڅکی وینه هم لاړه شي، نو شارک ماهي مو له ۵۰۰ متره لېرې ساحې څخه تعقیبوي او پر تاسو د حملې تیاری نیسي.

یعنې شارک ماهي ۵۰۰ متره لېرې یو څاڅکی وینه هم حس کولی شي.
د پښتو ژبې آنلاین کتابتون (Easylibrary.org)

دپښتو ژبې آنلاین کتابتون، چې تاسو کولای مخلتف پښتو کتابونه وړیا ترې ښکته(ډونلوډ) کړئ.
دغه کتابونه مخلفو برخو کې پښتو کتابونه د PDF په شکل تر تاسو رسوي.
که چیر ته تاسو هم غواړئ خپلې لیکنې یا کتابونه په آنلاین بڼه د خپل نوم سره شریک کړئ، نو تاسو اړ یاست چې په Easylibrary.org آنلاین کتابتون کې یو حساب(اکاونټ) ولرئ.

همداوس له   Easylibrary.org پښتو ژبې آنلاین کتابتون څخه لیدنه وګړئ!

د کتابتو لنېک:   https://easylibrary.org/bookstore/