سوزا ينګ ګيټس

سوزا ګيټس (چې د ينګ او مخکې د ډنفورډ په نوم پېژندل کېده، 18 مارچ 1856 – 27 مۍ 1933) يوه امريکايي ليکواله، د مهاليزې خپرونې مسئوله، د Daughters of Utah Pioneers (د ښځو يو سازمان و) رئيسه، او د ښځو د حقوقو پلوې وه. نوموړې د LDS کليسا د رئيس «بريګم ينګ» لور وه. د ژوند په اوږدو کې، ګيټس ډېرې لنډې کيسې، ناولونه، شعرونه او نور ادبي اثار ولیکل. د « R. Paul Cracroft» د رسالې تر مخې، ګيټس د نورو مورمن ليکوالانو په پرتله ډېرې ليکنې کړي دي. ګيټس همدا راز د « Latter-day Saints» (LDS Church) د عيسی مسيح په کليسا کې فعاله ښکېله وه، چېرته چې د نورو مواردو تر څنګ، نوموړې درسي لارښودونه وليکل، د ريليف ټولنې د مديره پلاوي غړې وه، د شجره نسب د هڅو مشري يې وکړه، او د يوې مبلغې په توګه يې خدمات تر سره کړل.

## د ژوند لومړي کلونه
ګيټس د «يوټا» سيمې په «سالټ ليک سيټي» کې زېږېدلې وه، د مور نوم يې «لوسي بګيلو» و چې د «برګم ينګ» يوويشتمه مېرمنه وه. په ګيټس د سوزانا نوم اېښودل شوی و، خو د ژوند په اوږدو کې په «سوسا» يادېده. هغه د «برګم» دوه څلوېښتم بچی، او د «لوسي بګيلو» او «برګم ينګ» دويم ماشوم و. ګيټس په «لواين هاوس» کې ستره شوې وه. د «ینګ» کورنی ژوند د هغه د پلار د کورنۍ د ستروالي له امله ډېر منظم و. د هغې ورځنی ژوند د ټاکلو خوراکونو، لمونځونو، ښوونځي زده کړې، کورني عبادت او خوب په وخت مشتمل و. د ګيټس په وينا د هغې ماشومتوب ډېر خوشاله و، او د «ينګ» په کورنۍ کې له سترېدو هغې خوند اخيستی و. په هر حال، ګيټس د خپلې کورنۍ د ستونزو يو لړ خاطرې هم ثبت کړي دي. په داسې حال کې چې ګيټس ويلي د خپل پلار له يو شمېر مېرمنو سره يې نږدې اړيکې درلودې، هغې له ټولو سره وخت تېرول نه خوښول. نوموړې همدا راز هغه اټکلونه هم رد کړي دي چې د «برګم» د مېرمنو په منځ کې شخړې کېدې، په داسې حال کې چې د دې کورنۍ نورو غړو  ويلي چې يو څه کړکيچ موجود و.

کله چې ګيټس وزېږېده، د هغې پلار د LDS کليسا رئيس، د «يوتا» والي او د هندوستاني چارو سرپرست و. د يو لړ طبيعي پېښو له امله، «يوتا» د خوراک له کمښت سره مخ شو، او د «يوتا» اوسېدونکي اړ و چې د ټاکلي خوراکي توکو په تر لاسه کولو ژوند وکړي. ګيټس د يوتا د جګړې پر مهال ماشومه وه، کوم چې په هغه ستونزو کې ونډه  درلوده چې دا کورنۍ ورسره مخ وه. د جګړې له امله، ګيټس د خپلې کورنۍ د يو شمېر غړيو سره د لنډ مهال لپاره سويل ته وکوچېده، کومه سیمه چې اوس د «پروو» په نوم يادېږي.

څه ډول چې هغه مهال په «يوټا» کې دود و، ګيټس په ډرامې او نڅا کې روزنه تر لاسه کړه. په اوه کلنۍ کې نوموړې په سيمه ييز نندارځي (تياتر/صحنه) کې په کار کولو پيل وکړ. ګيټس په خپل ښوونځي کې پرمختګ وکړ، او په ديارلس کلنۍ کې د «ډيزرټ» په پوهنتون کې داخله شوه، په څوارلس کلنۍ کې د «College Lantern» په نوم د محصلینو د ورځپاڼې مديره شوه. په هر حال، پلار يې له ښوونځي وويسته او (د خپلو دوه مېرمنو او د هغوی د ماشومانو په ګډون يې) په «یوټا» کې «St. George» ته ولېږدوله.  په «St. George» کې، ګيټس زده کړو ته دوام ورکړ، خو د خپل نوي ښوونکي او ملګرو سره څنګ په څنګ مزل ته يې دوام ورکړ.

## زده کړه
په ماشوموالي کې، ګيټس په هغه خصوصي ښوونځي کې زده کړې وکړې، چې مالک يې «برګم ينګ» و، او د «لاين هاوس» د سرک بلې غاړې ته يې موقعيت درلود. د هغې د پلار د سياسي او مذهبي حيثيت او له لوست سره د هغې د مينې له امله، ګيټس د خپل عمر د نورو ماشومانو په پرتله زياته زده کړه وکړه. ګيټس همدا راز ويلي دي چې د هغې او د هغې د نورو خوېندو وروڼو زده کړې «برګم ينګ» ته ډېر اهميت درلود. د ډېرو هغو مقالو پر اساس چې هغې ليکلي دي، ګيټس له ښوونځي ډېر خوند اخيست. ګيټس ويلي هغې فرصت درلود چې موسيقي او د نندارځای کې کار کول زده کړه وکړي. نوموړې يادونه کړې چې د هغې کورنۍ د کورنۍ په منظم ډول د اشرافو لپاره د موسيقۍ په جوړو شويو مراسمو (نمايش/شوګانې) کې ګډون کاوه چې دا د کورنۍ يو فعاليت و، چې  دا مراسم به عموماً د «برګم ينګ» له خوا هڅول کېدل او مشري به يې کوله. د نولسمې پېړۍ پر مهال، دې ډول مراسو په يوټا کې زيات شهرت پيدا کړ. 

په څوالس کلنۍ کې، هغه د "The College Lantern" همکاره مديره شوه، کومه چې یوه ادبي مجله وه او د «ډيزرټ» پوهنتون له خوا خپرېده، چېرته چې نوموړې محصله وه. "The College Lantern" مجله په لوېديځ کې له پوهنتون څخه خپرېدونکې يوه له لومړيو خپرونو څخه وه. د «کرافټ» د مقالې تر مخې، ګيټس په يوټا کې يوه له لومړيو هغو خلکو وه چې لنډيز ليکل يې زده کړل. له ډنفورډ څخه تر طلاق اخيستلو وروسته، ګيتس د کليسا مشرانو ته عريضه وکړه، تر څو د زده کړې په دوام کې له هغې سره مرسته وکړي. هغې ته د ډيزرټ د پوهنتون (اوس د يوټا پوهنتون په نوم پېژندل کېږي) بورسيه ورکړل شوه، خو هغې په بريګم ينګ اکاډمۍ (اوس د بريګم ينګ پوهنتون په نوم پېژندل کېږي) کې د داخلې پرېکړې وکړه. د طلاقې شوې مور په توګه، ګيټس د نورو محصلينو په منځ کې ممتازه وه، په هر حال، هغه خپلو زده کړو ته ژمنه وه او په خپلو تحصيلي دورو کې يې سخت کار وکړ. په BYA کې د شتون پر مهال، ګيټس د موسيقۍ د زده کړو تدريس کاوه. په BYA کې د لومړي کال پای ته رسولو وروسته، ګيټس د يوټا د پرېښودلو پرېکړه وکړه، تر څو د بريګم له يوې مېرمنې سره «هاوايي» ته ولاړه شي.

ګيټس همدا راز د هارورډ پوهنتون د دوبي په تحصيلي دورو کې زده کړه وکړه، خو د بشپړ وخت د محصلې په توګه داخله ورنه کړل شوه. په هارورډ کې يې په ادبياتو او فيزيکي روغتيا تحصيلي دورو کې تحصيل وکړ. د ګيټس د محصلۍ پر مهال د دوبي دا ډول زده کړې د ښځو لپاره عامې وې. په هارورډ کې د «موډ بابکاک» محصله وه، څوک چې د کليسا يوه نوميالۍ غړې او په راتلونکې کې دوی دواړه د « Young Women's Mutual Improvement Association» (ينګ د ښځو متقابل پرمختګ ټولنه» د مديره پلاوې غړې وې.

## مسلک

### اکاډميک مسلک
ګيټس په يوټا کې له بېلابېلو تعلیمي ادارو سره ښکېله وه. ګيټس په 1878ز کال کې په «پروو» کې د بريګم ينګ اکاډمۍ کې په کار پيل وکړ، چېرته چې هغې د موسيقۍ درسونه تدريس کړل او د موسيقۍ د ډيپارټمنټ بنسټ يې کېښود. په 1890ز لسيزه کې، ګيټس بېرته BYU ته راستنه شوه، او د پلاوي د غړې په توګه يې کار وکړ. په دې ځای کې يې د کورني اقتصاد ډپارټمنټ جوړ کړ او د فيزيالوژۍ او جينيالوژۍ په ټولګيو کې يې تدريس وکړ. هغه د يوټا په «لوګن» کې د يوټا د کرنې د کالج د امينانو د پلاوي غړې وټاکل شوه. په همدې کالج کې، هغه د کورني اقتصاد او هنر د کميټې غړې هم وه.

### جوړ کړي سازمانونه
ګيټس د خپل یوند په اوږدو کې ډېر سازمانونه جوړ کړل. هغه د يوټا د ښځو پريس کلب شريکه بنسټګره وه. ګيټس د انقلاب لوڼو سازمان (Daughters of the Revolution) يوه څانګه په يوټا کې تنظیم کړه. ګيټس همدا راز د يوټا د مخکښانو د زامنو او لوڼو سازمان (Sons and Daughters of the Utah Pioneers) بنسټ هم کېښود. هغې همدا راز د کورني اقتصاد ملي ټولنې (National Household Economic Association) په تنظیم کې هم مرسته وکړه. د 1870ز کال د مۍ په اوه ويشتمه نېټه، ګيټس د «Young Ladies Retrenchment Association» ټولنې منشۍ شوه. دا ټولنه د ځوانو LDS ښځو تر منځ د یوې بلې د ملاتړ او له يوې بلې سره د اړيکې د پیدا کولو په موخه جوړ شوی و. ګيټس د امریکايي انقلاب لوڼو، د يوټا مخکښانو لوڼو، او د ښځو ملي پريس کلب د يوټا د څانګو ابتدايي تنظيم کونکې وه. ګيټس همدا راز له 1891 څخه تر 1933ز کال پورې د بريګم ينګ پوهنتون، او له 1906 څخه تر 1912ز کال پورې د يوټا ايالت د کرنې کالج د رئيسه پلاوي غړې هم وه.

## سرچينې