د 2006 کال د پوځي کميسیونونو قانون

د 2006ز کال د پوځي کميسيونونو قانون، کوم چې د HR-6166 په نوم هم پېژندل کېږي، د کانګريس يو قانون و، چې د ولسمشر جورج ډبليو بوش له خوا د 2006ز کال د اکتوبر په اولسمه نېټه لاسليک شوی و. د دې قانون څرګنده موخه دا وه چې "د جګړې د قانون د سرغړونو او نورو موخو لپاره، د پوځي کميسیون په مټ د محاکمې اجازه ورکړي".

د دې قانون مسوده د رمزفلډ په وړاندې د همدان (2006) په اړوند د متحده ايالاتو د سترې محکمې د پرېکړې څخه وروسته چمتو شوې وه، او پرېکړه يې کړې وه چې د متحده ايالاتو د دفاع وزارت له خوا جوړ شوي جنګي حيثيت د بيا کتنې محکمې (CSRT) د طرز العمل له مخې نيمګړې او له اساسي قانون سره په ټکر کې وې، او د جنيوا کنوانسيون تر مخې يې خونديتوب (تحفظ) نه و مهيا کړی. دې قانون هغه بنديان منع اعلان کړل، کوم چې د دوښمن د جنګياليو په توګه ډلبندي شوي وو، او يا د خپلو زنداني کېدو په اعتراضونو کې، فدرالي محکمو ته د عريضې ورکولو لپاره د غېر قانوني او ناټاکلي بندي کېدو د حق استعمالولو سره د خپل حيثيت د استعماعيه جلسې لپاره منتظر وو. د فدرالي ولسوالۍ په محکمه کې ټول ځنډېدلي محکمې ته د وړاندې کېدو قضيې متوقفې کړای شوې.

د بش په وړاندې د بوميډين (2008) په قضيه کې، سترې محکمې دريځ غوره کړ چې د قانون اومه ماده، د تعليق د بند پر بنسټ د بنديانو د محدوديتونو د حقوقو له امله له اساسي قانون سره په ټکر کې ده. دې پرېکړې وټاکله چې بنديان محکمې ته د حاضرېدو د قانوني لارې د ننګونو لپاره فدرالي محکمو کې د غوښتنې کولو حق لري.

## د قانون حدود
948b برخه: عموماً پوځي کميسيونونه

(أ‌)    موخه – دا څپرکی د جګړې د قانون څخه د سرغړونو او د پوځي کميسیون په مټ د سزا وړ نورو جرمونو لپاره د متحده ايالاتو پر ضد به دوښمنۍ کې ښکېل غېر قانوني دوښمنو جنګياليو د محاکمه کولو لپاره د پوځي کميسيون استعمال اداره کولو کړنلاره چمتو کوي.

(ب‌) د دې څپرکي تر مخې د پوځي کميسيونونو واک – د دې څپرکي تر مخې ولسمشر ته واک ورکړل شوی چې د پوځي کميسيون په مټ د محاکمې وړ جرمونو لپاره هغه ډول پوځي کميسيون جوړ کړي، څه ډول چې په دې څپرکي کې روښانه شوي دي.

(ج) د مقرراتو جوړول – په دې څپرکي کې د پوځي کميسون وضع شوې کړنلاره د 47 څپرکي د دې عنوان تر مخې چې (د پوځي محکمې يوه مقرره) د عمومي نظامي محکمې په مټ د محاکمې د طرزالعمل پر بنسټ جوړ دی. د دې عنوان 47 څپرکی د خپلو شرايطو سره سم، د پوځي کميسیون په مټ په محاکمې نه پلی کېږي، مګر په هغه صورت کې که په دې څپرکي کې په ځانګړي ډول روښانه شوې وي. د دې څپرکي قضايي جوړښت او پلې کېدل د دې څپرکي سره سم پر جوړو شويو پوځي کميسيونونو لازمي نه دي.

(د) د ځانګړو مقرراتو نه پلې کېدل –

(1) د دې عنوان لاندې مادې، د دې څپرکې تر مخې د جوړ شوي کميسيون له خوا په تر سره کېدونکې محاکمه نه پلې کيږي:

(أ) 810 برخه (د نظامي قضا د واحدې مقررې 10 ماده)، کوم چې د چټکې محاکمې اړوند د پوځي محاکمې د هر قانون په ګډون، د چټکې محاکمې اړوند وي.

(ب) 831 (أ)، (ب)، او (د) برخې (د پوځي قضا د واحدې مقررې 31 (أ)، (ب)، او (د) مادې)، کومې چې جبراً د خپل ځان تورنولو اړوند وي.

(ج) 832 برخه (د پوځي قضا د واحدې مقررې 32 ماده)، له محاکمې مخکې څېړنو (تحقيق) اړوند.

(2) د دې عنوان د 47 څپرکي نورې مادې د دې څپرکي تر مخې د جوړ شوي پوځي کميسیون له خوا يوازې د دې څپرکي له خوا ټاکل شوي حد پورې پلې کېدای شي.

(هـ) سوابقو او احکامو ته رسېدګي – د دې څپرکي تر مخې جوړ شوي پوځي کميسيون موندنې، ارزونې، تفسيرونه او نور سوابق د 47 څپرکي سره سم د نظامي محاکمې هېڅ استماعيه جلسه، د قضيې اورېدل، يا نورو پړاونو کې نه وړاندې کېدای شي او نه په نظر کې نيول کېدای شي. د دې څپرکي تر مخې جوړ شوي پوځي کميسيون موندنې، ارزونې، تفسيرونه او نور ټول سوابق د دې څپرکي تر مخې جوړ شوي نظامي محکمې د هېڅ تصميم، پرېکړې، يا نورو تصاميمو لپاره بنسټ نه شي ګرځېدای.

(و) د عامې 3 مادې سره سم د کميسيونونو حيثيت – د دې څپرکي تر مخې جوړ شوی يو پوځي کميسيون يو منظمه جوړه شوې محکمه ده، کومه چې د جنیوا کنوانسيونونو د عامې 3 مادې مادې د موخو لپاره ټول اړين قضايي تضمينونه وړاندې کوي، کوم چې د مدني خلکو لپاره اړين بلل کېږي.

(ز) جنيوا کنوانسيونون د حقوقو سرچينه منځ ته نه راوړي – د دې څپرکي تر مخې هېڅ غېر قانوني دوښمن جنګيالی، په کوم چې پوځي کميسيون په مټ محاکمه تر سره کېږي، د جنيوا کنوانسيون د حقوقو د سرچينې په توګه نه شي استعمالولای.

948c برخه. د پوځي کميسیون موخه افراد

هر يو بهرنی غېر قانوني دوښمن جنګيالی د دې څپرکي سره سم د پوځي کميسيون په مټ محاکمه کېدای شي.

948d برخه: د پوځي کميسيونونو قضايي حوزه

(‌أ)    قضايي حوزه – د دې څپرکي تر مخې يو پوځي کميسيون د دې څپرکي يا جګړې د قانون تر مخې، د سزا وړ جرم د محاکمه کولو واک لري، خو هغه جرم چې د 2001ز کال د سپتمبر د يوولسمې نېټې څخه مخکې، په همدې نېټه، يا له دې وروسته د کوم غېر قانوني دوښمن جنګيالي له خوا تر سره شوی وي.

(‌ب) قانوني دوښمن جنګيالي – د دې څپرکي تر مخې، پوځي کميسيونونه پر قانوني دوښمنو جنګياليو واک نه لري. د جګړې د قانون څخه سرغړونه کونکي قانوني دوښمن جنګيالي د دې عنوان د 47 څپرکي تابع دي. د دې څپرکي تر مخې، جوړې کړای شوي نظامي محاکمې به، د دې څپرکي سره سم د سزا وړ جرم لپاره د يو قانوني دوښمن جنګيالي پر ضد د محاکمې پر مخ وړلو اختيار ولري.

(‌ج)  د غېر قانوني دوښمن جنګي حيثيت ټاکنه – يوه موندنه، که هغه د پوځي کميسيونونو د قانون 2006 د نفاذ له نېټې مخکې، په همدې نېټه يا له دې وروسته وي، چې دا موندنه د يو جنګي حيثيت د بيا کتونکې محکمې يا کومې بلې مجازې محکمې له خوا چې د ولسمشر يا دفاع وزير تر واک لاندې جوړه شوې وي، دا موندنه چې يو غېر قانوني دوښمن جنګيالی دی، د دې څپرکي تر مخې د پوځي کميسيون له خوا د محاکمې تر سره کولو قضايي حوزې د موخو لپاره بې معنا دی.

(‌د)    سزاګانې – د دې څپرکي تر مخې يو پوځي کميسيون، د دفاع وزير له وړانديز شويو حدودو سره سم، هره هغه سزا اعلانولای شي چې د دې څپرکي له خوا منع شوې نه وي، د مرګ د سزا په ګډون، خو هغه مهال چې د دې څپرکي يا د جنګ د قانون په واسطه يې واک ورکړل شوی وي.د "مجاز محکمه" اصطلاح په خپله په قانون کې نه ده تعريف شوې. دا د متحده ايالاتو د پوځ د جګړې ډګر لارښود په 27–10 برخه کې تعريف شوې ده، د دې ټاکنې په موخه چې ايا يو تن د جګړې د بندي حيثيت لري که نه، او دا د يو پلاوي څخه جوړ دی، چې له درې څخه کم افسران به پکې نه وي. دا اصطلاح د درېيم جنيوا کنوانسيون په پنځمه ماده کې هم ذکر شوې ده. په هر حال، هغه قوانين چې د جنيوا درېیم کنوانسيون په مټ د قانوني جنګياليو په حق کې خوندي دي، د دې قانون د 948b  برخې د موخې سره سم، په څرګند ډول د غېر قانوني پوځي جنګیاليو لپاره رد کړای شوي دي. 

## غېر قانوني او قانوني دوښمن جنګيالی
"هر پردی غېر قانوني جنګيالی د 47A څپرکي تر مخې د پوځي کميسيون له خوا د محاکمې تابع دی – پوځي کميسيونونه (د پوځي کميسيونونو د قانون 2006 (10 U.S.C. 948a (اوله برخه، فرعي څپرکی اول) چې په Wayback Machine کې د 2008 د سپتمبر په اتلسمه نېټه ارشيف شوي دي)). د قانوني او غېر قانوني دوښمن جنګيالي تعريف د پوځي کميسيون په 47A څپرکې کې ورکړل شوی دی: اول فرعي څپرکی – عمومي مادې: برخه 948a. دا تعريف په Wayback Machine کې د 2016 د جنورۍ په اولسمه نېټه ارشيف کړای شوی دی. 

## سرچينې