جنسي ځورونه

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left" 
|-
کيڼ|بټنوک|200x200px| د ناغوښتل شوو جنسي اړیکو یوه بېلګه

**جنسي ځورونه**    کې جنسي تېري د چلند پراخه لړۍ شامله ده، چې په هغې کې په سړک کې د ځورونې څخه تر ناسمو جنسي اړيکو او  جنسي تېري پورې.  جنسي ځورونې د جنسي تېري یو داسې عمل دی چې په هغه کې یو شخص یا اشخاص د یو شخص شخصیت ته زیان رسوي، د ډارولو، ناغوښتل شوي استحصال یا جبر له لارې د لفظي ناوړه ګټه اخیستنې په واسطه د جنسي خوښې یا جنسي سپکاوي غوښتنه کوي.  د نړۍ د مطلق اکثریت هېوادونو په قضایي قوانینو کې جنسي ځورونه "غیر قانوني" او د يو "جرم" په توګه پېژندل شوي.

په ځینو نر مشريزه ټولنو کې "د ښځو جنسي ځورونې" تر دې کچې بنسټیز شوي چې په دې ټولنه کې مطلق اکثریت ښځې د خپل ژوند په اوږدو کې د جنسي ځورونې قرباني شوې دي.  په هرصورت، ځورونکی کیدای شي ښځه یا سړی وي، او ناوړه ګټه اخیستونکی کیدای شي ښځه، سړی یا ماشوم وي. برسېره پر دې، ځورونکی او قرباني کولی شي ورته جنسیت ولري. په ځینو حاالتو کې، ځورونکی ممکن د قرباني سره کورنۍ اړیکه، ملګرتیا، یا کاري اړیکه ولري.  او په ځینو مواردو کې، قرباني یو بشپړ اجنبی دی.

جنسي ځورونه د کار د تبعیض یو ډول دی. په نننۍ نړۍ کې د ډیری ادارو او سوداګرۍ لپاره، د کارمندانو د جنسي ځورونې مخنیوی د کار ځای د قوانینو یو له مهمو لومړیتوبونو څخه دی.

## د جنسي ځورونې کلمه او د هغې مخينه
د جنسي ځورونې کلمه (به   کې   په 1973 کې په یو راپور کې کارول شوی و چې د میساچوسټس ټیکنالوژۍ انسټیټیوټ رییس ته د جنسیت اړوند مختلف مسلو په اړه وړاندې شوی و. دا اداره شاید لومړنۍ اداره وه چې د جنسي ځورونې مسله پکې بحث شوې او اړوند قوانین او مقررات رامینځته شوي.

## د ځورونې شرایط
جنسي ځورونه په مختلفو حالاتو کې واقع کیدی شي. ډیری وختونه، مګر تل نه، ناوړه ګټه اخیستونکی د قرباني په واک کې وي (د عمر، ټولنیز، سیاسي، تعلیمي، یا کاري وضعیت د توپیرونو له امله). په جنسي تیري کې د اړیکو ډولونه په لاندې ډول دي:

* ځورونکی هر څوک کیدی شي، لکه یو همکار، مور او پلار یا قانوني سرپرست، خپلوان، ښوونکی یا پروفیسور، زده کوونکی یا محصل، ملګری یا اجنبی.
* قرباني د قرباني په شان نه وي. بلکه که یو څوک د جنسي ځورونې شاهد وي او دې چلند په هغه منفي اغیزه کړې وي، هغه هم ځورول کیږي.
* هغه ځای چې جنسي ځورونې پیښیږي کیدای شي کور، ښوونځي، کالج، د کار ځای او نور شامل وي.
* ځورونکی ممکن په بشپړه توګه خبر نه وي چې د دوی چلند ناوړه دی یا کیدای شي جنسي ځورونه پکې شامل وي، یا دا چې د دوی کړنې غیرقانوني دي. 
* جنسي ځورونه یو ځل واقع کیدی شي، مګر دا ډیری وختونه تکرار کیږي.
* په ناوړه ګټه اخیستنې باندې ناوړه اغیزې معمولا د رنځ او له ټولنې څخه د لرې کیدو په شکل کې څرګندیږي ، په خواړو او خوب کې ستونزې رامینځته کوي ، په عمومي روغتیا کې ګډوډي او داسې نور.
* ناوړه ګټه اخیستونکي او قربانیان کیدای شي د هر جنس وي.
* دا اړینه نه ده چې ناوړه ګټه اخیستونکی د قرباني مخالف جنس وي.
* غلط فهمۍ: دا هغه وخت پیښ کیدی شي کله چې یو څوک فکر کوي چې دوی خپله خبره کوي، مګر دا په بل ډول تشریح کیږي. غلط فهم کیدای شي منطقي یا غیر منطقي وي. د غیر منطقي حالت یوه بیلګه دا ده کله چې یو سړی په خپل ذهن کې د یوې میرمنې سټیریوټایپ انځور ولري چې هغه نشي کولی د خپل نامناسب چلند پای ته رسولو لپاره د ښځې روښانه پیغام وپېژني.

## د چلند ډولونه
[بټنوک| په تاوېرن کې، د جوهان مایکل نیدر لخوا، 1833، [Germanisches Nationalmuseum|د آلمانیچ ملي میوزیم]]
د جنسي ځورونې د پیښو په پوهیدو کې یو له ستونزو څخه دا دی چې پدې کې د چلند پراخه لړۍ شامله ده او په ډیری قضیو کې (ټول نه دي) د قربانیانو لپاره دا ستونزمنه ده چې تجربه لومړی پخپله او بیا نورو ته بیان کړي. دا ستونزه د هغه حالت د طبقه بندي کولو د ستونزو له امله کیدی شي یا په ناوړه ګټه اخیستونکي کې د نورو لخوا د خپګان یا خندا د تجربې له امله وي، دا ستونزه د شدید خپګان په ګډون د رواني ناروغیو لامل کیږي، په دې حالت کې د ترسره کولو لپاره غوره کار دا دی. ارواپوه، مشاور، یا نږدې او باوري شخص. برسېره پردې، د جنسي ځورونې چلند او محرک په مختلفو قضیو کې توپیر لري.

### د چلند کټګورۍ
زیچ او د هغه همکاران  ځورونکي په دوه کټګوریو ویشي:

* ښکاره ځورونکي چې د دوی په فریب ورکوونکي چلند یا جنسي چلند کې د خپلو همکارانو، ماتحتانو، یا زده کونکو سره ښکاره خبرې کوي.
* پټ ځورونکي چې په دقت سره د خپل ځان یو منطقي او منطقي انځور په سطحه وړاندې کوي، مګر کله چې په شخصي توګه د خپلو اهدافو سره مخامخ کیږي خپل چلند بدلوي.

لینګلین  ځورونکي په دریو کټګوریو ویشي:

* ځورونکي ځورونکي چې د نورو په سپکاوي سره جنسي لیوالتیا ترلاسه کوي. دا ځورونکي ممکن په جنسي تیري کې ښکیل وي او وخت په وخت ځوروي ترڅو وګوري چې د دوی هدفونه څنګه چلند کوي. هغه هدفونه چې لږ مقاومت لري کیدای شي د تیري لپاره هدف وګڼل شي.
* واکمن ځورونکي چې ډیری ځورونکي جوړوي او د خپل پرمختګ لپاره په ځورونو کې ښکیل دي.
* ستراتیژیک ځورونکي چې په کار کې د پوائنټونو ترلاسه کولو یا د خپل موقف ساتلو لپاره ځوروي، لکه یو سړی چې په نارینه مسلک کې خپلې ښځینه همکاران ځوروي.

## مخنیوی
په ټولنو کې د جنسي ځورونې پیښې د لیسې ،  پوهنتون،   او کاري چاپیریال  کې د تعلیمي پروګرامونو سره مخنیوی کیدی شي. څیړنو ښودلې چې دا پروګرامونه په نارینه او ښځو کې د دایمي چلند د بدلون لامل شوي.  

## د جنسي تېري څخه ټپي کېدل

### مقابله
بټنوک| د پېښې پروفایل کول د پوهنتون د عکس پروژې د یوې برخې په توګه ترسره شوي
د دې ستونزې لپاره د عمومي حل په اړه فکر کول کومه لاره نه ده، ځکه چې هره ټولنه د بلې ټولنې له کلتور او ټولنې سره توپیر لري او د هغې د کمولو یوازینۍ لار دا ده چې په یرغلیزو فکرونو کې د داسې فکرونو د رامینځته کیدو مخه ونیول شي چې ډیری یې هغه کسان دي. څوک چې جنسي تیري کوي هغه خلک دي چې په ماشومتوب او ځوانۍ کې د جنسي تیري قرباني شوي.

اکثره وخت خلک داسې فکرونه لري چې له چا سره یې په اړه خبرې نه دي کړي او دا داخلي کیدل د دغو کسانو په ذهن کې د تیري کوونکو افکارو په رامینځته کیدو کې د پام وړ اغیز لري او یا هم په رواني ناروغیو اخته کیدای شي. له یوه پیچلي څخه سرچینه اخیستې.

### اختلاطات
په ډیری قضیو کې، د پیښې وروسته په لومړیو ورځو کې، د قربانیانو ژوند د دې پیښې لخوا په کلکه اغیزمن کیږي، لکه د ټولنیزو غونډو څخه ډډه کول، د ځان باور له لاسه ورکول، په دوامداره توګه ځان ملامتول ، یا حتی د کورنۍ لخوا ملامتول، بې خوبۍ، فشار . او اضطراب او ... په یو شمیر قضیو کې حتی په ځان وژنې پای ته رسیدلی شي. یا که په ځوانۍ کې پر یوې نجلۍ جنسي تېری وشي، کېدای شي د رواني او رواني فشارونو له امله په میاشتو، کلونو او حتی د ټول عمر لپاره په غیر جنسیت او جنسي فوبیا اخته وي. په طبیعي توګه، د دې پیښې پیچلتیا د شخص څخه شخص ته توپیر لري. که وغواړو عمومي نظر وکړو، د دې پېښې عواقب چې اکثره یې نجونې او ښځې دي، له بده مرغه په ایران کې د امریکا او اروپا په پرتله خورا سختې دي او لامل یې دا دی چې دا موضوع زموږ په هېواد کې حرامه ده. ټولنه

## ادارې. پالیسۍ، میتودونه او اغیزې

## په مختلفو قضایاوو کې د جنسي ځورونې قوانینو پراختیا

### د قانوني لارښوونو او تعریفونو مختلف ډولونه

### امریکا
د متحده ایالاتو د مساوي کاري فرصتونو کمیسیون (EEOC) د تعریف له مخې ، "د یو شخص (د کار غوښتونکي یا کارمند) د جنسیت له امله ځورول غیرقانوني دي. »

#### کار ځای
په متحده ایالاتو کې، د 1964 د مدني حقونو قانون د نژاد ، جنسیت ، رنګ، ملي اصل، او مذهب پر بنسټ د کار تبعیض منع کړ. که څه هم دا قانون په پیل کې د ښځو د جنسي ځورونې سره د مبارزې لپاره تصویب شوی و، دا د جنسي تبعیض پروړاندې نارینه او ښځینه دواړه ساتي. دا تبعیض هغه وخت رامینځته کیږي کله چې د غوښتونکي جنسیت د کار کولو شرایط رامینځته کړي (لکه د ویټریس په توګه کار کولو لپاره د ښځینه کیدو اړتیا یا په ترکاڼۍ کې د کار کولو لپاره د نارینه کیدو اړتیا) یا کله چې شرایط (لکه قد او وزن) تعریف شوي وي. هغه دنده چې د بل په پرتله د یو جنس ډیر استخدام لامل کیږي.

په 1980 کې، د متحده ایالاتو د مساوي کاري فرصتونو کمیسیون (EEOC) د جنسي ځورونې تعریف کولو قانون تصویب کړ او ویې ویل چې جنسي ځورونې د جنسي تبعیض یوه بڼه ده چې د 1964 د مدني حقونو قانون لخوا منع شوي.

#### زده کړه
په متحده ایالاتو کې د 1972 تعلیمي اصلاحاتو 9 ماده وايي: "په متحده ایالاتو کې هیڅ څوک باید د فدرالي تمویل شوي تعلیمي برنامې یا فعالیت کې برخه اخیستو یا ګټه اخیستو کې د جنسیت له امله له دندې ګوښه یا تبعیض ونه کړي." »

#### د متحده ایالاتو د مساوي کاري فرصتونو کمیسیون تعریفونه
د متحده ایالاتو د مساوي کاري فرصتونو کمیسیون (EEOC) ویلي چې دا غیرقانوني ده چې د کار په ځای کې د کوم جنسیت کارمند یا کارمند ځورول شي. په دې ځورونه کې جنسي ځورونه هم شامله وي. EEOC وايي چې ځورونکی او قرباني کیدای شي د هر جنس څخه وي، او ځورونکی اړین نه دی چې د مخالف جنس څخه وي.

## جنسي تبعیض
د جنسیت تبعیض هغه قضیې شاملې دي چیرې چې یو شخص د جنسیت له امله تبعیض کیږي. د کارمند یا کارکونکي په وړاندې د ګمارونکي په چلند او بیاناتو کې د جنسي تبعیض بیلګې په لاندې ډول دي:

* کار ورکوونکی باید د کار غوښتونکي څخه پوښتنه وکړي چې آیا هغه واده کړی دی یا که هغه په راتلونکي کې د اولاد لرلو پلان لري.
* د حیض په جریان کې د میرمنو احساساتي بدلونونو ته اشاره وکړئ.
* دا ویل چې ښځه باید ډیر ښځینه چلند وکړي یا ډیر میک اپ واغوندي؛ یا دا ادعا کول چې یو سړی د خپل جنسیت سره سم چلند نه کوي.
* هغه نارینه چې ځینې ښځینه ځانګړتیاوې لري په نامناسب نومونو غږ وکړئ یا دوی ته خبرداری ورکړئ چې په نارینه ډول چلند وکړي.
* د جنسي تبعیض په محاکمه کې د تحقیق کونکو سره د همکارۍ لپاره یو کارمند انضباط کړئ.

پورتنۍ قضیې په امریکا کې غیرقانوني دي او که داسې وشي، د قانون سره سم به ورسره چلند وشي.

### ایران
د جنسي ځورونې یو له عامو قضیو څخه د سړکونو ځورونه ده (په عامه ځایونو کې د ښځو ځورول، لفظي ځورونه او داسې نور).

د ایران په قانون کې، د جنسي ځورونې یا جنسي تیري په نوم هیڅ جرم نشته، او د ښځو په وړاندې د جنسي تاو تریخوالي پورې اړوند جرمونو ته ښکاره اشاره په زنا، د کنوارۍ سپکاوی، او زنا پورې محدوده ده. زنا، چې د ناروا جنسیت معنی لري، د مرګ سزا ده که چیرې دا په زور سره وي. د زنا ثبوت د څلورو نارینه وو شهادت ته اړتیا لري.

په ایران کې، په لاندې قضیو کې هیڅ قانون یا خوندیتوب نشته، کوم چې په ډیری هیوادونو کې جنسي ځورونې ګڼل کیږي:

* په کار کې جنسي ځورونه (جنسي ځورونې د جنسي تیري په معنی ندي)
* ازدواجی جنسي تیری
* د هلک ملګري جنسي تېری
* فاحشه ته د پیرودونکي جنسي تیري

په ایراني ټولنه کې د جنسي ځورونې د زیاتوالي یو له مهمو لاملونو څخه په ښوونځیو او کاري ځایونو کې د تعلیمي پروګرامونو نشتوالی، د جنسي ځورونې او د جندر د جلا کولو لپاره د جزایي قوانینو نشتوالی دی.  

## په رسنیو او مطبوعاتو کې جنسي ځورونه

## اړوندې پوښتنې

* مذکریت
* فیمینیزم
* د نارینه وو په وړاندې تاوتریخوالی
* د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی
* د هلکانو سنت
* د ښځې سنت کول
* لازمي اسلامي حجاب
* پوځي خدمت
* جنسیت پالنه
* د جنسیت مساوات
* کورنی تاوتریخوالی
* جنسي تېري

## سرچينې

* American Association of University Women. *Hostile Hallways: Bullying, Teasing, and Sexual Harassment in School.* AAUW, 2002.
* American Association of University Women. *Drawing the Line: Sexual Harassment on Campus.* AAUW,2006.
* Bingham, Clara, Gansler, Laura Leedy. *Class Action: The Landmark Case that Changed Sexual Harassment Law*. New York, Anchor Books, 2002.
* Boland, Mary L. *Sexual Harassment: Your Guide to Legal Action*. Naperville, Illinois: Sphinx Publishing, 2002.
* Gallop, Jane. *Feminist Accused of Sexual Harassment*. Duke University Press, 1997.
* Harper, Colin. *My Uncontrollable Urges*. Bridge Publications, 1998.
* Harper, Colin. *Why I can't take 'no' for an answer...* Bridge Publications, 2001
* Heyman, R. (1994). Why Didn't You Say That in the First Place? San Francisco: Jossey-Bass Publishers.
* Kamir, Orit. "Israel's 1998 Sexual Harassment Law: Prohibiting Sexual Harassment, Sexual Stalking, and Degradation Based on Sexual Orientation in the Workplace and in all Social Settings." *International Journal of Discrimination and Law,* 2005, 7, 315-336.
* Koss, Mary P. "Changed Lives: The Psychological Impact of Sexual Harassment." in Paludi, Michele A. ed. *Ivory Power: Sexual Harassment On Campus.* Albany, NY, State University of New York Press, 1987.
* Patai, Daphne. *Heterophobia: Sexual Harassment and the Future of Feminism*. Lanham: Rowman and Littlefield, 1999.
* Rowe,Mary "People Who Feel Harassed Need a Complaint System with both Formal and Informal Options," in Negotiation Journal, April, 1990, Vol. 6, No. 2, pp. 161–172.
* Rowe,Mary, "Dealing with Harassment: A Systems Approach," in Sexual Harassment: Perspectives, Frontiers, and Response Strategies, Women & Work, Vol. 5, Margaret Stockdale, editor, Sage Publications, 1996, pp. 241–271.
* Rowe, Mary & Corinne Bendersky, "Workplace Justice, Zero Tolerance, and Zero Barriers," 2001, in Negotiations and Change, From the Workplace to Society, Thomas Kochan and Richard Locke (editors), Cornell University Press, 2002.
* Rowe, Mary, "Saturn's Rings," a study of the minutiae of sexism which maintain discrimination and inhibit affirmative action results in corporations and non-profit institutions; published in Graduate and Professional Education of Women, American Association of University Women, 1974, pp. 1–9. "Saturn's Rings II" is a 1975 updating of the original, with racist and sexist incidents from 1974 and 1975. An excerpt appears in the Harvard Medical Alumni Bulletin, Volume 50, No. 1 (Sept. /Oct. 1975), pp. 14–18. A more complete version appears in Bourne, Patricia and Velma Parness, eds. , Proceedings of the NSF Conference on Women's Leadership and Authority, University of California, Santa Cruz, California, 1977, also reprinted in Comment, Vol. 10, No 3 (مارس ۱۹۷۸), p. 3. Also revised and republished as "The Minutiae of Discrimination: The Need for Support," in Forisha, Barbara and Barbara Goldman, Outsiders on the Inside, Women in Organizations, Prentice-Hall, Inc. , New Jersey, 1981, Ch. 11, pp. 155–171.
* Watson, Helen. "Red herrings and mystifications: Conflicting perceptions of sexual harassment," in Brant, Clare, and Too, Yun Lee, eds. , *Rethinking Sexual Harassment*. Boulder, Colorado, Pluto Press, 1994.
* Westhues, Kenneth. *Eliminating Professors: A Guide to the Dismissal Process*. Lewiston, NY: The Edwin Mellen Press, 1998.
* Roberts S. , Barry Mann A. , Richard- "Sexual Harassment In The Workplace: A PRIMER"

## د نورو مطالعې لپاره سرچینې

* *Directions in Sexual Harassment Law*. R. B. Siegel, co-editor. MacKinnon, Catherine. New Haven, Conn. : Yale Univ. Press, 2004.
* *Ivory Power: Sexual Harassment On Campus*. Paludi, Michele A. ed. Albany, NY, State University of New York Press, 1987.
* *Sexual Harassment: A Practical Guide to the Law, Your Rights, and Your Options for Taking Action*. O'Shea, Tracy, and LaLonde, Jane. St. Martin's Griffin, 1998.
* *Sexual Harassment of Working Women: A Case of Sex Discrimination*. MacKinnon, Catherine. Yale University Press, 1979
* *Sexual Harassment on the Job: What It Is and How to Stop it*. Petrocelli, William, and Repa, Barbara Kate. NOLO, 1998
* *The Updated and Expanded 9to5 Guide to Combating Sexual Harassment: Candid Advice from 9to5, the National Association of Working Women*. Bravo, Ellen, and Cassedy, Ellen. The 9to5 Fund, 1999.
* Swift, James T. 2010 "Exploring Capital Metro’s Sexual Harassment Training Using Dr. Bengt-Ake Lundvall’s Taxonomy of Knowledge Principles". Applied Research Projects. دانشگاه ایالتی تگزاس در سن مارکوس. Paper 326. http://ecommons.txstate.edu/arp/326 
* *Sexual Harassment: An Introduction to the Conceptual and Ethical Issues*. Dromm, Keith. Broadview Press, 2012.

## بهرنۍ لینک

* U.S. Dept. Of Education Sexual Harassment Resources
* Committee for Children: Bullying and sexual harassment in schools
* Terrorism at Workplace – Sexual harassmen of women at workplace bill

20٪ خلکو د جنسي تیري تجربه کړې [ مړ لینک ]
وېشنيزه:جنسي اړيکې
وېشنيزه:جنسي تېری
وېشنيزه:سيکس او قانون
وېشنيزه:تاوتريخوالی
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations