اتلانتيس

بټنوک|280x280px| د اتلانتیس د جزیرې احتمالي موقعیت او د دوی دولتي ساحه
**اتلانتیس**  د "هاسون" مانا لري، یو افسانوي ټاپو چې د افلاطون ، تیمیوس او کریتاس په دوو کارونو کې د قومونو شتون ته اشاره کوي. په دې دوو لیکنو کې، د اتلانتین سمندري ځواکونو پخوانی اتن محاصره کړی، کوم چې افلاطون په جمهوریت کې د مثالي حکومت په توګه وړاندې کوي. په دې کیسه کې، اتن، د هغه دور د بل کوم پیژندل شوي ملت په څیر، د اتلانتیس بریدونه په شا تمبولي، چې داسې بریښي چې د افلاطون د اتنیانو حکومت د هغه د وخت د نورو ډولونو په پرتله د لوړتیا استازیتوب کوي. د کیسې په پای کې اتلانتیس له خدایانو څخه مخ اړوي او په اتلانتیک بحر کې ډوبیږي. د افلاطون په اثارو کې د دې بیانونو د شتون له امله، د اتلانتیس کیسه په وروستیو ادبیاتو او لیکنو کې خورا ښه اغیزه درلوده. د اتلانتیس اصلي اړخ د ځینې رینیسانس لیکوالانو په یوټوپین کارونو کې کارول شوی و لکه د فرانسیس بیکن لخوا نوی اتلانتیس او د توماس مور لخوا یوټوپیا . له بلې خوا، د نولسمې پیړۍ ځینې مسلکي څیړونکي د اتلانتیس په اړه د افلاطون لیکنې د تاریخي واقعیت په توګه تشریح کوي. د پیښو وخت ته د افلاطون دقیق حواله - له هغه څخه نهه زره کاله دمخه - او د هغه ادعا شوي موقعیت - د هرکولس د ستنو هاخوا - (شاید په مراکش کې د افریقا سترګې) د ډیرو علمي قیاسونو سرچینه وه.

## د امکان وړ ځای
د 19 پېړۍ راهیسې، د ایګنټیس ډونلي د لیکنو سره چې د افلاطون د کیسې تاریخي تفسیر وړاندې کوي، د اتلانتیس لپاره ډېری ځایونه اټکل شوي.

د 2014 په اپریل کې د امپیریل کالج لندن ساینس پوهانو لخوا ماډلینګ وښودله چې پنځه متره سونامي چې اته زره دوه سوه کاله دمخه د ډګرلینډ سره ټکر وکړ د ځمکې هغه برخه پریښوده چې بریتانیا له اروپا سره وصل کړه. دا سونامي د یوې ځمکې ښویدنې له امله رامینځته شوې چې د سټورګا د ځمکې ښویدنې په نوم پیژندل کیږي چې د ناروې په ساحل کې رامینځته شوې. دا د ځمکې ښویدنې له امله د شمالي بحر لاندې د 300 متر مکعب کیلومتره سیمیټینري پرتونه بې ځایه شوي. که تاسو د سکاټلینډ په اندازه په یوه ساحه کې دا اندازه د خاورو خړوب کړئ، نو دا هیواد به د اتو مترو ژورو خاورو لاندې ښخ شي. د دې ځمکې ښویدنې له امله رامینځته شوي پنځه متره سونامي په ډاګرلینډ کې د میشتو قومونو په ژوند "ناورین" اغیزه کړې. ډاګرلینډ شاوخوا اته زره کاله دمخه د میسولیتیک قبیلو څخه خالي شوی و ، د سټورګا ځمکې ښویدنې شاوخوا ورته وخت. د دې سونامي څپې د انګلستان ختیځ ساحل، اوسني سکاټلینډ او د اروپا شمالي ساحلونه ولړزول، او څیړونکي اټکل کوي چې د هغو څپو لوړوالی چې د سکاټلینډ ساحل ته رسیدلي، څوارلس مترو ته رسیدلي؛ په هرصورت، دا معلومه نه ده چې آیا په هغه وخت کې په دې سیمه کې انسانانو ژوند کاوه که نه. ساینس پوهان فکر کوي چې د انګلستان په ختیځ ساحل کې څپې پنځه متره لوړې وې، مګر پدې اړه اختلاف شتون لري چې آیا دا ساحلونه اوسیدل. 

ډاګرلنډ (د شمالي بحر براعظمګي) د شمالي بحر په جنوب کې د ځمکې یوه ټوټه وه او شاوخوا اته زره کاله دمخه یې د انګلستان ختیځ ساحل (ختیځ انګلیا) د هالینډ ، آلمان او اوسني ختیځ ساحل سره وصل کړ. ډنمارک د ډیګرلینډ لویه برخه د وروستي یخ عمر په پای کې د سمندرونو د ډیریدو له امله ډوب شوه ، او د سټورګا سونامي د دې لامل شو چې ډیګرلینډ په بشپړ ډول ډوب شي او د برتانیا ټاپو وزمه په بشپړ ډول د براعظم اروپا څخه جلا شي. د موجوده تیوریو له مخې، شاید شاوخوا 20 زره کاله دمخه، انسانانو د ډیګرلینډ له لارې له آلمان څخه انګلستان ته لاره پیدا کړې وه. دا سیمه شاوخوا لس زره کاله دمخه د اروپا ترټولو بډایه ښکار او کب نیولو ځای و ، ځکه چې د ډیګرلینډ په مرکز کې دوه سیندونه راین او تیمس د مارش او لندبل ځمکې رامینځته کړې چې د ځنګلي ژوند لپاره مناسبې وې. له سیمې څخه ترلاسه شوي د انسانانو او څارویو هډوکو او وسایلو معاینه ښیي چې هیڅ یو یې د سونامي وروسته دورې پورې اړه نلري. 

### د مدیترانې بحيرې دننه يا هغې ته نږدې
ډیری هغه ځایونه چې د اتلانتیس د احتمالي موقعیت لپاره اټکل شوي د مدیترانې بحر یا هغې ته نږدې موقعیت لري ، ټاپوګان لکه سارډینیا ، کریټ ، سانتورینی ، سیسلي ، قبرس او مالټا یا ځمکې لکه ټرای ، طرطوس ، کنعان ، سینا ټاپو وزمه ., etc.

د مشهور سمندر پېژندونکي ویرلاګ مایر د نویو کشفونو له مخې، د برمودا مثلث تر اوبو لاندې د دوه زره مترو په ژوروالي کې د اهرام په شکل عجیب جوړښتونه د اوبو لاندې د غږ کشف کونکي په مرسته پیژندل شوي. ځینې مقالې د خلکو د خواړو ذخیره کولو لپاره د پیرامید کارول په پام کې نیسي. د افلاطون په وینا، اتلانتین یو د ستاینې وړ تمدن درلود؛ هغه په ورته کتاب کې وویل چې دوی د pyramidal جوړښتونو کارول. هغه دا هم وویل چې په دوی کې د احساس او مرستې روحیه ورکه شوې وه، دوی خپل عقیده او باور له لاسه ورکړی و او اراده یې درلوده چې د بې شمیره سرتیرو سره اتن او ختیځې ځمکې فتح کړي. د دوی چلند د زیوس لامل شو چې په دوی باندې طوفان واستوي. داسې سزا چې په هیڅ ډول د تصور وړ نه وه. افلاطون په دې اړه لیکي: دغه طوفان د زلزلې او لوی سیلابونو لامل شو چې یوه ورځ او شپه یې په زوره دوام وکړ. کله چې سمندر د اتلانتیس ټاپو تیر کړ او ورک شو، افلاطون شک درلود چې د دې ورکې شوې ځمکې کومه نښه به هیڅکله ونه موندل شي. هغه لیکلي: "په هغه وخت کې سمندر یو ناپاک او نه موندل کیدونکی ځای ګرځیدلی دی."

## د افلاطون داستان
شاوخوا 350 BC، افلاطون د تیمایوس په نامه په یوه مقاله کې لیکلي: "12000 کاله دمخه د اتلانتیس په نوم یو لوی ټاپو و چې د ستاینې وړ تمدن درلود، چې ..." په دې توګه د اتلانتیس د براعظم نوم د لومړي ځل لپاره لیکل شوی. افلاطون مشهور و او ډېر ژر مشهور شو. په یوه بله مقاله کې چې په انګلیسي کې د کریتیا په نامه یادیږي، هغه د اتلانتیس د براعظم او د هغې د تمدن په اړه ډیر تفصیلي توضیحات لیکلي، "د اتلانټینانو له 20 ملیون څخه ډیر خلک وو، چې د 154000 مربع میلونو مساحت سره په یوه خوشحاله ټاپو کې ژوند کاوه. د اتلانتیس په غرنیو ځنګلونو کې، هر ډول لوی او واړه حیوانات اوسېدل، او د هغې هوسا ښارونه د اهرامونو په شکل کې د لویو ودانیو سره، د رڼا او مرمر شین ...

د افلاطون د راپور له مخې. . . دا ځمکه د اطلس لخوا واکمنه ده، چې خلک یې د اسمان ستنه ګڼي، او د ټاپو په مرکز کې یې د اطلس په درناوي یو عالي معبد جوړ کړ چې لوی دیوالونه یې درلودل او دروازې یې په ډبرو او قیمتي فلزونو سینګار شوې وې. د لمر تر رڼا لاندې، لکه الماس، ځلیږي »

افلاطون ادامه ورکوي: "د اتلانتیس د خلکو په نظر کې ترټولو سپیڅلی حیوان غویی و، چې د قدرت مجسمه ګڼل کیده او د لوی معبد مخې ته په شاندارو مراسمو سره اطلس ته د عالي ډالۍ په توګه قرباني شو. د وینو تویدو به د اتلانتیس په براعظم کې د مرمر ډبرو رنګونه رنګ کړي، ښارونه په جیومیټریک او ښکلي ډول جوړ شوي، او د اوبو جریان چې د بدن د رګونو په څیر په ټولو خواوو کې پراخ شوي، کروندې او باغونه خړوب کړي. د دغو نېکمرغه خلکو د کلتور او تمدن بنسټ د ورورولۍ او غوره انساني خصوصیات وو. خو لکه څنګه چې د دوی ځواک ورځ په ورځ زیات شو، دوی ورو ورو نورو ځمکو ته رسیدل پیل کړل. افلاطون وايي: په دوی کې د احساس او مرستې روحیه ورکه شوې وه، دوی خپل باور او ایمان له لاسه ورکړی و. دوی اراده درلوده چې د بې شمیره سرتیرو سره اتن او ختیځې ځمکې فتح کړي. »

مګر زیوس په دوی باندې یو طوفان نازل کړ. داسې سزا چې په هیڅ ډول د تصور وړ نه وه. افلاطون په دې اړه لیکي: دغه طوفان د زلزلې او ستر سیلابونو لامل شو، چې یوه ورځ او شپه یې په شدت سره دوام وکړ. کله چې سمندر د اتلانتیس ټاپو تیر کړ او ورک شو، افلاطون شک درلود چې د دې ورکې شوې ځمکې کومه نښه به هیڅکله ونه موندل شي. هغه لیکلي: "په دې وخت کې سمندر یو ناپاک او نه لیدل کیدونکی ځای ګرځېدلی."

## اړوندې پوښتنې

* د لرغوني یونان د افسانوي کرکټرونو، ځایونو او پیښو لیست
* د هرکولیس ستون
* افلاطون
* کریتیس
* تیمیوس
* ولسمشر
* لرغونی اتن
* د اتلانتیک
* د برمودا مثلث

## پايڅوړ

## سرچينې

* دورانت، ویل (۱۳۷۸)، تاریخ تمدن، یونان باستان (جلد دوم)، ترجمهٔ امیرحسین آریان‌پور و دیگران، به کوشش سرویراستار، محمود مصاحب.، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، شابک ۹۶۴-۴۴۵-۰۰۱-۹.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
* Wikipedia contributors, "Atlantis," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Atlantis&oldid=349707252 (accessed March 14, 2010).
* رسالهٔ تیمائوس اثر افلاطون
* رساله کورتیاس اثر افلاطون

## بهرنۍ لینک

* یو ځای چې ځینې یې باور لري د اتلانتیس پاتې شوني دي ، ګوګل نقشه.
وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:فلسف
وېشنيزه:فلسفي اندونه
وېشنيزه:فلسفي شکاکیت
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس
وېشنيزه:فلسفي ويوکي
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
وېشنيزه:فلسفي ویي
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations