open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بيروبيجان

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**بیروبیدزان** (په روسی: Биробиджан; یدش: Биробижан) د روسیې د یهودانو خپلواک ولايت اداري مرکز دی. دا ښارګی د 2010 کال د سرشمېرنې له مخې 75,413 تنه نفوس لري.

## اقلیم




## سرچينې

وېشنيزه:روسي
وېشنيزه:روسي ښارونه
وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:روسي رادارونه
وېشنيزه:روسي اوبتلونه
وېشنيزه:روسان
وېشنيزه:روسي اغوستن
وېشنيزه:روسي الوتکې
وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
وېشنيزه:روسي جنرالان
ياکوتسک

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**یاکوتسک** (په روسي ژبه: Якутск؛ سخا: Дёкуускай) د روسیې د سخا جمهوریت پلازمېنه ده.

## سرچينې

وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:روسي سندرغاړې
وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
وېشنيزه:روسي جنرالان
وېشنيزه:روسي اغوستن
وېشنيزه:روسي رادارونه
وېشنيزه:روسي ساينسپوهان
وېشنيزه:روسي سياستوال
وېشنيزه:روسي اوبتلونه
وېشنيزه:روسي
وېشنيزه:روسي الوتکې
يوزنو سخالينسک

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**یوزنو سخالینسک** په روسیه کې د لرې ختيځ فدرالي ولسوالۍ د سخالين ولايت یو ښار او د روسیې یوه فرعي څانګه ده. 

## دوه ګوني ښارونه
د یوزنو-سخالینسک غبرګوني ښارونه هاکودات، هوکایډو او اسهیکاوا، هوکایډو دي.

## نور وګوره

* روسیه
* د روسیې د ښارونو لست

## نوملړ

وېشنيزه:د روسيې ښارونه
وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې
وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش
وېشنيزه:روسي ولايتونه
وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ
انادير

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**انادیر ([[ښارګی]])**    یو ښار دی چې د روسیې د لرې ختيځ فدرالي ولسوالۍ په چکوتکا خپلواک اګرک کې موقعيت لري او د ياد ايالت اداري مرکز هم دی.

## نور وګوره

* د روسیې د ښارونو لست

## سرچينې

## انځورونه

دوتنه:Anadyr_child_creativity_palace.jpg|
دوتنه:Anadyr_market.jpg|
دوتنه:Anadyr_harbour4.jpg|

وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
وېشنيزه:پښتو
وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:روسي ښارونه
وېشنيزه:د روسيې
وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ
وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې
وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش
وېشنيزه:د روسيې وختونه
وېشنيزه:د روسيې ښارونه
پېټروپولوفسک کامچاټسکي

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**پېټروپاولوسک-کامچاټسکي** (په روسي ژبه: Петропавловск-Камчатский) د روسیې د اوریکا کامچاټکا سيمې اداري، صنعتي، علمي او کلتوري مرکز دی .

## اقلیم


## انځورونه
بلاګوويشچينسک

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 

بلاګوويشچينسک په روسیه کې یو ښار دی چې د لرې ختيځ فدرالي ولسوالۍ په آمور ولايت کې موقعيت لري. 

## نور وګوره

* روسیه
* د روسیې د ښارونو لست

## حوالې

وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
وېشنيزه:روسي رادارونه
وېشنيزه:روسي اوبتلونه
وېشنيزه:روسان
وېشنيزه:روسي
وېشنيزه:روسي اغوستن
وېشنيزه:روسي الوتکې
وېشنيزه:روسي جنرالان
يامالو نينيتس په ځان بسيا ښار

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**يامالو نينيتس په ځان بسيا ښار**  (Yamalo-Nenets Autonomous Okrug) په روسي: Ямало-Ненецкий автомнонный округ; نينيتس ژبه: Ямалы-Ненёцие автомноной ӈокрук) د روسیې د اووګومینوګ اوتوموس یو فدرالي موضوع ده. اداري مرکز یې د سالخرد ښار دی او لوی ښار یې نووسیبیرسک دی. نفوس يې د 2010 کال د سرشمېرنې له مخې: 522,904 تنه دی. 

## احصايه

### حیاتي احصایې
سرچینه: د روسیې فدرالي دولتي احصایوي خدمت

## دین

زمرہ:سانچہ جات ابواب

## سرچينې

وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:روسي ښارونه
وېشنيزه:روسي ولايت
وېشنيزه:د روسيې ښارونه
وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ
وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې
وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش
وېشنيزه:د روسيې وختونه
چيليابنسک ولايت

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**چیلیابینسک** اوبلاست (Chelyabinsk Oblast)   *چیلیابینسکایا اوبلاست*  د روسیې یو فدرالي واحد ( اوبلاست ) ده چې په اورال فدرالي ولسوالۍ کې موقعیت لري. اداري مرکز یې د چیلیابینسک ښار دی.

## دین


## حوالې

وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ
وېشنيزه:د روسيې
وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې
وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش
وېشنيزه:د روسيې وختونه
وېشنيزه:د روسيې ښارونه
وېشنيزه:د روسیې امپراتوري
وېشنيزه:د روسیې فضایي تمځایونه
وېشنيزه:د روسیې لوړي وادني
وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:روسي اوبتلونه
خانتي مانسي په ځان بسيا ښار

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:105%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**خانتي مانسي په ځان بسيا ښارKhanty-Mansi Autonomous) Okrug)**  چې **د یوګرا** په نوم هم پېژندل کیږي (په روسي ژبه: Ханти-Мансийский автомнонный округ)، د روسیې فدرالي واحد (د تیومین ولايت یو په ځان بسيا ښار ) ده. نفوس يې د 2010 کال د سرشمېرنې له مخې: 1,532,243 تنه و. 

## احصايه

### حیاتي احصایې
سرچینه: د روسیې فدرالي دولتي احصایوي خدمت

### توکمیزه ډله

## دین


## حوالې

وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:د روسيې ښارونه
وېشنيزه:د روسيې وختونه
وېشنيزه:د روسيې داخلي ج
وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې
وېشنيزه:روسي ختيځپوهان
ګورګان ولايت

code1_nameکورگان اوبلاست
code1_infoکورگان اوبلاست

**کورګان** ولايت (Kurgan Oblast)   , *Kurganskaya oblast* ) د روسیې یو فدرالي واحد ( اوبلاست ) دی چې د اورال فدرالي ولسوالۍ کې موقعیت لري. اداري مرکز یې د کورګان ښار دی.

## حوالې

وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:روسي رادارونه
وېشنيزه:روسي اوبتلونه
وېشنيزه:روسي سياستوال
وېشنيزه:روسي الوتکې
وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ
وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې
وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش
وېشنيزه:د روسيې وختونه
وېشنيزه:د روسيې ښارونه
تيومن

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:115%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
**تیومین**  په روسیه کې یو ښار دی او د روسیې یوه فرعي څانګه ده چې د اورال فدرالي ولسوالۍ په تيومن ولايت کې موقعيت لري او د ياد ولايت مرکز هم دی. 

## دوه ګوني ښارونه
د تیومین دوه ګوني ښارونه کاوناس ، سیلي ، هيوسټون او بریست، بېلاروس دي.

## نور وګوره

* روسیه
* د روسیې د ښارونو لست

## سرچينې



وېشنيزه:د روسي فدرالي ولسوالۍ
وېشنيزه:د روسيې او بلاروس اړيکې
وېشنيزه:د روسيې هېوادنی وېش
وېشنيزه:د روسيې وختونه
وېشنيزه:د روسيې ښارونه
وېشنيزه:د روسیې امپراتوري
وېشنيزه:د روسیې فضایي تمځایونه
وېشنيزه:د روسیې لوړي وادني
سالېخارد

**سلیخارد** د روسیې  په اورال فدرالي ولسوالۍ د يمالو نينيتس په ځان بسيا ښار کې یو ښار دی. 

## نور وګوره

* روسیه
* د روسیې د ښارونو لست

## سرچينې
سوېلي اروپا

د اروپا لويې وچې جنوبي سیمې ته **سوېلي** اروپا (southern europe) ویل کیږي.په دې اړه کوم روښانه تعریف نشته، مګراسپانیا ، پرتګال ، اېټالیا او یونان په دې سیمه کې شامل دي، یا دا په پراخه توګه د ټولو اروپایي هېوادونو په توګه پېژندل کېدی شي چې د مدیترانې سمندرګي په ساحلونو کې موقعیت لري. د فرانسې سویلي سیمه او د ترکیې درې سلنه برخه چې په اروپا کې شامله ده هم د دې اصلاحاتو له مخې د سوېلي اروپا برخه ګڼل کیږي.

دا سیمه په جغرافیه کې د اروپا د لویې وچې د سویلي نیمایي په توګه تعریف شوې مګر مالوم سرحدونه نه لري.

د ملګرو ملتونو ادارې په خپلو رسمي کړنو او خپرونو کې لاندې هېوادونه د سوېلي اروپا برخه ګڼي:
کيڼ|بټنوک|247x247px| د "سوېلي اروپا" سیمه، لکه څنګه چې د ملګرو ملتونو لخوا تعریف شوې

*  اسپانيا
*  البانیا
*  اندورا
*  اېټاليا
*  بلغاريا
*  بوسنیا او هرزه ګوني
*   پرتگال
* link=فائل:Flag_of_Gibraltar.svg|30x30px جبرالټر
*  سان مارینو
*   سربيا
*  سلووېنيا
*  کرویئشا
*  مالټا
*  مقدونيه
*  مونټينيګرو
*  یونان

## اړونده مقالې

* ختیځه اروپا
* لوېدیځه اروپا
* شمالي اروپا
* مرکزي اروپا
وېشنيزه:د اروپا سيمې
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپايي افسانې
وېشنيزه:اروپايي تانبې
وېشنيزه:اروپايي تولنه
وېشنيزه:اروپايي جګړې
شمالي اروپا

بټنوک| شمالي اروپا
د اروپا شمالي سیمې **د شمالي اروپا(northern europe)**  په نوم یادیږي. د دې سيمې حدودات او سرحدونه په بېلابېلو وختونو کې مختلف ول، مګر نن ورځ دا لاندې هېوادونه په شمالي اروپا کې شامل دي:

* د نارډيک هېوادونو کې ډنمارک ، فنلینډ ، آیسلینډ ، ناروې او سویډن شامل دي
* د آیرلینډ جمهوریت ، لويه برېتانيا او نږدې ټاپوګان (  لویدیځه اروپا هم وګورئ)
*  بالتيک هېوادونه استونيا ، لاتویا او لېتوانیا 
* هغه هېوادونه چې د بالتیک سمندر او شمالي بحر سره پوله لري، شمال لوېدیځه روسیه ، شمالي پولنډ ، هالنډ ، بلجیم ، لوګزامبورګ او شمالي جرمني .

د ملګرو ملتونو د احصایې څانګه د شمالي اروپا په تعریف کې لاندې هېوادونه شاملوي:

*   ډنمارک
*   استونيا
* فنلینډ
*  آیرلینډ جمهوریت
*  لاتویا
*   لېتوانیا
*  ناروې
*   سویډن
*   برېتانيا

د 19 پېړۍ دمخه، د نورډیک یا شمال اصطلاح د شمالي اروپا مانا اخیستل شوې وه ځکه چې په دې کې اروپایي روسیه، د بالتیک هیوادونه (  لیونیا او کورلینډ ) او ګرینلینډ شامل وو.

په پخوانیو وختونو کې، کله چې د روم امپراتورۍ ستوری په اروپا کې راښکاره شو، د هغې واکمنۍ تر ډېره د مدیترانې بحیرې ته نږدې هېوادونه  په خپل واک کې درلود، نو ټول هغه هېوادونه چې د دې بحر په اوږدو کې واقع نه وو، د شمالي اروپا برخه ګڼل کېده. په دې کې جرمني ، بينيلکس هېوادونه او اتریش شامل وو. په ځینو شرایطو کې، دا اصطلاح نن ورځ هم کارول کیږي، لکه د شمالي رینانسانس (North Renaissance)  په اړه بحث کول.

په اروپايي ټولنه کې ډنمارک، سویډن، فينلنډ، جرمني، بلجیم او هالنډ د شمالي ګروپ برخه ګڼل کېږي.

ډانوریک او روډ ټاپو انګلینډ اکثرا د شمالي او سوېلي اروپا ترمینځ د سرحد په توګه ګڼل کیږي.
وېشنيزه:د اروپا سيمې
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اروپايي افسانې
وېشنيزه:اروپايي تانبې
وېشنيزه:اروپايي جګړې
سوېل ختيځه اروپا

بټنوک| سوېل ختيځه اروپا
**سوېل ختيځه اروپا** (Southeast Europe)  د اروپا د لويې وچې يوه جغرافیوي سیمه ده چې په عمده توګه د بالکان ټاپوزګانو څخه جوړه ده.

## د سوېل ختيځې اروپا هېوادونه

* 
* بوسنيا او هرزه ګوينيا
* بلغاريا
* کرواسيا
* 
* کوسوو
* شمالي مقدونيه
* مالداويا
* مونټينيګرو
* رومانيا
* سربيا
* سلووېنيا

; د نورو هېوادونو سیمې

* اېټاليا 
* 

د ادرین ولایت ، د کارکال ریلي ولایت ، تاکردګ ولایت او د استانبول ولایت یوه برخه.

## سرچينې

وېشنيزه:د اروپا سيمې
شمال ختيځه اسيا

بټنوک|350x350px| شمال ختيځه اسيا
**شمال ختیځه(Northeast Asia) اسیا** د شمال ختیځې اسیا هېوادونه جاپان ، شمالي کوریا او سوېلي کوریا دي. او چین ، روسیه ، منګولیا او تایوان هم ښایي په شمال ختيځه اسيا کې وشمېرل شي.

## نور وګوره
ختیځه آسیا

لوېديځه اسيا

سوېلي اسيا
وېشنيزه:اسيا
وېشنيزه:اسيايي تانبې
ختيځه افريقا

بټنوک| ختيځه افريقا (د مختلفو تعریفونو له مخې)
د افریقا د لویې وچې تر ټولو ختيځه سيمه چې د جغرافیې او سیاست له مخې په جلا ډول تعریف شوې ده. د ملګرو ملتونو د "جغرافيائی سیمو پلان" له مخې، ختیځه افریقا (east africa) یا (eastern africa)کې دا 19 هېوادونه او سیمې شاملې دي:

* کینیا ، تانزانیا او یوګانډا - چې د ختیځې افریقا ټولنې غړي هم دي.
* جیبوتي ، اریتریا ، ایتوپیا او سومالیا.
* موزامبیق او ماداغاسکر - په ځینو تعریفونو کې، دا دوه هېوادونه سوېلي افریقا ګڼل کیږي.
* مالاوي ، زامبیا او زیمبابوې - معمولا په سویلي افریقا کې ګڼل کیږي.
* برونډي او روانډا - ځینې وختونه په مرکزي افریقا کې شامل دي.
* د قمر ټاپوګان ، موریشس او سیچلس – کوچني هیوادونه چې د هند په بحر کې ټاپوګان لري
* ريونيون او مايوت - د هند په بحر کې د فرانسې ملکیتونه

په جغرافیه کې ، مصر او سوډان هم ځینې وختونه په دې سیمه کې شامل ګڼل کیږي.

ختیځه افریقا په عمومي توګه هغه سیمې ته ویل کیږي چې کینیا ، تانزانیا او یوګانډا  او روانډا ، برونډي او سومالیا پکې شامل دي   .

د ختیځې افریقا ځینې سیمې د دوی د ځنګلي ژوند لپاره په ټوله نړۍ کې مشهورې دي، پشمول پيلان ، وحشي غواګانې ، زمریان ، پړانګان او ګنډې . د غیرقانوني او بې توپیره ښکار له امله، د دې حیواناتو نفوس په چټکۍ سره کمیږي.

ختیځه افریقا د طبیعي ښکلا له پلوه بډایه ده، په شمول د لویو وچو دره، د افریقا دوه لوړ غرونه Kilimanjaro او Mount Kenya ، د نړۍ دوهم لوی د تازه اوبو جهيل، د ویکتوریا جهيل ، او د نړۍ دوهم ژور تنګانیکا جهيل د پام وړ دي.

د خپلې ځانګړې جغرافیې او د کرنې لپاره د عالي مناسبیت له امله ، دا سیمه په 19 پیړۍ کې د اروپا نیواکګرو هیوادونو لخوا د تیري او غلامۍ سره مخ وه. نن ورځ، سیاحت په کینیا، تنزانیا او یوګانډا کې ترټولو مهم صنعت دی.

د سیمې ډېر هېوادونه د سیاسي بې ثباتۍ، فساد ، ناامنۍ او کورنۍ جګړې قرباني شوي دي، خو کینیا او تانزانیا باثباته حکومت او اقتصاد لري، خو دا هېوادونه له سیاسي کړکېچونو خوندي نه دي.

## سرچينې

وېشنيزه:افريقا
وېشنيزه:افريقايي اتحاديه
وېشنيزه:افريقايي اوراسيا
وېشنيزه:افريقايي فيلسوفان
وېشنيزه:افريقايي هېوادونو
سوېلي افريقا (سيمه)

بټنوک| سوېلي افریقا سیمه
دا مقاله د افریقا د لویې وچې د سویلي سیمو په اړه ده، د  سویلي افریقا هېواد لپاره وګورئ

**سویلي افریقا (سیمه)** (southern africa) د افریقا د لویې وچې ترټولو سویلي سیمه ده چې د جغرافیې او سیاست له مخې بېلابېل سرحدونه لري. په دې سیمه کې څو مهمې سیمې شاملې دي چې په کې د سوېلي افریقا هېواد د پام وړ دی.

د ملګرو ملتونو د جغرافيايي سيمې له مخې، سوېلي افريقا له پنځو هېوادونو څخه جوړه ده:

*  بوټسوانا
*  سويلي افريقا
*  سويزلينډ
* ليسوتو
*  نميبيا

په دې سیمه کې اکثرا هغه سيمې په پام کې نیول کیږي چې لاندې سیمې پکې شاملې وي:

* انګولا - ځینې وختونه د مرکزي افریقا برخه ګڼل کیږي
* موزمبیق او ماداګاسکر - په ختیځ افریقا کې هم شامل دي
* مالاوي ، زامبیا او زیمبابوې - د مرکزي افریقا اتحادیې پخواني هېوادونه کله ناکله د سویلي افریقا برخه ګڼل کیږي.
* قمر ټاپوګان ، ماریشس ، سیچلس ، مایوټ او د هند په بحر کې د ری یون ټاپو هیوادونه هم د ختیځ افریقا برخه ګڼل کیږي.

د سویلي افریقا د سیمې لپاره په عام ډول کارول شوي تعریف د افریقا ټوله سیمه د کونین او زامبیزي سیندونو سویل دی. د دې تعریف له مخې، د سویلي افریقا سویلي نیمه برخه، لیسوتو، سوازیلینډ، نمیبیا، بوټسوانا، زیمبابوې او موزمبیق د دې سیمې برخه جوړوي. دا تعریف عموما په سویلي افریقا کې کارول کیږي.

دا سیمه له جغرافيايي پلوه متنوع ده، ګڼ ځنګلونه، شنه ميدانونه، دښتې، ساحلي سيمې او غرونه ټول دلته پراته دي.

دا سیمه د منرالونو له پلوه هم بډایه ده او د پلاټینیم ، کرومیم ، وینډیم او کوبالټ سربیره د نړۍ ترټولو لوی یورانیم ، طلا ، تیتانیم ، اوسپنه او الماس شتون لري.

که څه هم دا سیمه د افریقا د نورو سیمو په پرتله هوسا ده، خو بیا هم استعماري دورې دلته ډېرې نښې پرې ایښي دي او نن هم فقر ، بې وزلي او ایډز د دې سیمې تر ټولو مهمې ستونزې دي او دا ستونزې د دې سیمې اقتصادي حالت دی. په اوسني حالت هم اغیزه کوي.
وېشنيزه:افريقايي اتحاديه
وېشنيزه:افريقا
وېشنيزه:افريقايي اوراسيا
وېشنيزه:افريقايي فيلسوفان
وېشنيزه:افريقايي هېوادونو
وېشنيزه:افريقايي هېوادونه
وېشنيزه:د افريقا خاپوړن ژوي
وېشنيزه:د افريقايي اتحاديې غړي هيوادونه
شمالي اسيا

بټنوک|250x250px| شمالي اسيا
[بټنوک|300x300px| د آسیا د سیمې پرتله کول سرچینه [ملګري ملتونه : ]]
**شمالي اسیا** د اسیا د وچې یوه فرعي سیمه ده. تر ټولو عام تعریف  دا دی "د روسیې آسیایي برخې،د آسیا سایبریايي برخه ، خو د ځينو تعريفونو له مخې ټوله سایبریا د شمالي آسیا برخه ده."

## نور وګوره

* **د آسیا سیمې**

# جنوبي اسیا
# سوېل ختیځ آسیا
# شمالي اسیا
# ختیځه آسیا
# لویدیځه اسیا
# منځنۍ اسیا
وېشنيزه:د آسیا جغرافیا
وېشنيزه:اسيا
وېشنيزه:اسيايي تانبې
وېشنيزه:لويې وچې
شمالي امريکا (سيمه)

بټنوک| د شمالي امریکا سیمه په شنه رنګ کې نښه شوې
**شمالي امریکا** د امریکا تر ټولو شمالي سیمه ده او د شمالي امریکا د لوېدیځ یوه برخه ده. دا د مرکزي امریکا په شمالي برخه کې موقعیت لري او د امریکا متحده ایالاتو او مکسیکو ترمنځ پوله د دواړو سیمو ترمنځ د منځنۍ پولې په توګه ېژندل کیږي. د ملګرو ملتونو په وینا، دا هېوادونه په شمالي امريکا سیمه کې شامل دي:

کاناډا

امريكا متحده ايالات

ګرینلینډ (د ډنمارک خپلواکه ټاپو)

سینټ پییر او میکیلون (د فرانسې لخوا نیول شوی)

برمودا ( د برېتانیا لخوا نیول شوی)

دا هېوادونه په نړۍ کې یو له خورا سوکاله سیمو څخه دي. د دې سیمې نفوس له 334.6 ملیون څخه ډېر دی په داسې حال کې چې ټوله مساحت یې 2.17 ملیون 80 زره 142 مربع کیلومتره دی.
وېشنيزه:امريکا
وېشنيزه:شمالي امريکا
وېشنيزه:سوېلي امريکا
وېشنيزه:لوېديځه امريکا
لاتينه امريکا

بټنوک|364x364px| د لاتینې امریکا نخچه کې،زرغون رنګ د هسپانوي، نارنجي رنګ د پرتګالي او نیلي رنګ د فرانسوي ژبو هېوادونو ته اشاره کوي.
**لاتینې امریکا** د امریکا هغه سیمه ده چیرې چې لاتیني ژبې (هسپانوي او پرتګالي ) خبرې کیږي. په دې مانا، لاتینه امریکا د امریکا د هغو سیمو څخه توپیر لري چېرې چې انګلیسي ژبه ویل کیږي.

## تعریف
لاتينه امريکا لپاره بېلابېل تعريفونه شوي، چې د سيمو د حدودواتو په لحاظ سره توپير لري:

* لاتینې امریکا عموما د امریکا هغه سیمه ده چې د اسپانیا او پرتګال لخوا د استعمار په دوره کې نیول شوي: مکسیکو ، د مرکزي امریکا ډېری برخه، او جنوبي امریکا ، په شمول کیوبا ، پورټو ریکو ، او د کیریبین په سیمه کې د ډومینیکن جمهوریت .
* برسېره پردې، ځینې خلک ټولې هغه سیمې په پام کې نیسي چې د رومانسي ژبې خبرې کوي (اسپانوي، پرتګالي، فرانسوي ، او نور) د لاتینې امریکا په توګه، چې پکې د کاناډا ولایت کیوبیک ، هایټي ، مارټینیک ، او ګواډیلوپ شامل دي.
* په امریکا کې، دا اصطلاح د ټولې سیمې لپاره کارول کیږي چې د متحده ایالاتو په سویل کې موقعیت لري. په دې توګه، هیوادونه لکه بیلیز ، جمیکا ، بارباډوس ، ټرینیډاډ او ټوباګو ، ګیانا او سورینام هم د تعریف لاندې راځي چیرې چې رومانسي ژبې نه ویل کیږي.
* په تاریخي توګه، لاتینې امریکا ممکن ټولې سیمې شاملې کړي چې د هسپانوي، پرتګالي، یا فرانسوي اشغال لاندې وې. پدې تعریف کې د لاتینې امریکا فلوریډا او فرانسوي لویزیانا هم شامل دي.

که څه هم دا اصطلاح سمه نه ده ځکه چې په کاناډا کې کیوبیک او اکاډیا ، لوزیانا ، په متحده ایالاتو کې سینټ پییر او میکیلون او د مکسیکو په شمال کې فرانسوي خبرې کونکي سیمې شاملې دي، کوم چې په لاتینې امریکا کې شامل ندي.

دا اصطلاح د فرانسې امپراتور ناپلیون III لخوا کارول شوې وه چې د لاتینې امریکا سربیره د اندوچینی اصطلاح یې جوړه کړې وه.

دا اصطلاح په متحده ایالاتو کې تر 1890ز پورې نه کارول کېده، کله چې د "هسپانوي امریکا" اصطلاح کارول کېده.

په سیاسي لحاظ لاتینې امریکا له لاندې سیمو څخه جوړه ده:

ارجنټاين

بوليويا

برازيل

چلي

کولمبيا

کوستاريکا

کيوبا

ډومينيکا

اېکوادور

ايلسلوادور

ګواتيمالا

هايتي

مکسيکو

نيکاراګوای

پاناما

پاراګوای

پيرو

يوروګوای

وېنزوېلا

سربېره پردې ، یو څو ممکن پدې لېست کې بیلیز ، فاکلینډ ټاپوګان ، ګیانا ، ټرینیډاډ او ټوباګو او سورینام اضافه کړي ، مګر دا سیمې له کلتوري او ژبني پلوه په هیڅ ډول د لاتینې امریکا سره مطابقت نلري.
اېنډيز هېوادونه

بټنوک|نارنجي رنګ په سياسي او جغرافيوي ډول د انډيز هېوادونو سيمېنيلي رنګ په جغرافيوي ډول د انډيز هېوادونو سيمې
**انډيز هېوادونه** د جنوبي امریکا د وچې هغه هېوادونه دي چې د انډیز غرونو  په اوږدو کې موقعیت لري. په سیاسي لحاظ، ارجنټاین د انډیز هېوادونو په منځ کې نه دی شامل شوی ځکه چې دا د سویلي مخروط برخه ده او د انډیز هېوادونو (Andean Community of Nations) د ټولنې غړی نه دی. انډیز د سوېلي امریکا لوېدیځې برخې ته غځېدلی. په دې لړ کې لاندې هېوادونه شامل دي :

**شمال** : د کارابین بحیرې سره تړلې سیمه

*  کولمبیا
*  وینیزویلا

**لوېدیځ** : هغه سیمه چې د آرام سمندر سره تړلې ده

*  اېکوادور
* 

**مرکزي** : هغه سيمې چې هېڅ سمندر سره تړلې نه دي

*  

**سوېل** :

*  ارجنټاين
*  چيلي

## اړونده مقالې
جنوبي مخروط
## سرچينې

وېشنيزه:امريکا
سوېلي شنک

د سوېلي امریکا د لويې وچې  په جنوبي سیمو کې د  استوا کرښې لاندې جغرافيايي ساحه **د جنوبي مخروط يا سوېلي شنک** په نوم یادیږي  په دې سیمه کې ارجنټاین ، چیلي ، یوراګوای او پاراګوای او د برازیل ځینې سیمې شاملې دي.

د لاتینې امریکا په پرتله په دې سیمه کې د ارجنټاین او یوروګوای اکثریت خلک د اسپانيايي نسل سره تړاو لري.

د شلمې پېړۍ په دویمه نیمایي کې، د سیمې په ډېرو هېوادونو کې د پوځي دیکتاتورانو واکمني وه، خو په دغو هېوادونو کې د ۱۹۹۰ لسیزې تر پایه ډیموکراسي را ژوندۍ شوه.

اوس مهال، ارجنټاین او چیلي د باثباته او عصري افکارو سره حکومتونه لري، په داسې حال کې چې یوراګوای د لیبرال افکارو او لیبرال افکارو حکومت لري، او د خپلو پالیسیو له امله **د لاتینې امریکا سویس** بلل کیږي.

## انځورونه

دوتنه:Brazil - SP.jpg|
دوتنه:Buenos Aires Panorama.jpg|
دوتنه:Montevideo Panorama.jpg|

وېشنيزه:امريکايي رسنۍ
وېشنيزه:جنوبي مخروط
TR

**TR** یا **tr په لاندې ماناوو سره راتللای شي:**

 

## هنر او ساتېری(Arts and entertainment)

### لوبې کول

* ټمب رایډر(Tomb Raider) ، یو له خورا بریالي ویډیو لوبو فرنچائزونو څخه
* ټرمینل رښتیا (Terminal Reality) د امریکا د ویډیو لوبې جوړونکی
* په آنلاین لوبه کې يو ډول اسعار *TalesRunner*
* د تران جمهوریت، د ویډیو لوبې لړۍ *پلانیټ سایډ* کې یوه ډله

### موسیقي

* کورګ TR، د کورګ ټریټون میوزیک ورک سټیشن ترکیب یو ډول
* ټریل ، د میوزیک زیور لپاره یادښت
* TR-808 ، TR-909 وغيره، د 1980s رولانډ ډرم ماشینونه

## سوداګرۍ او سازمانونه

* سکاټ ، IATA کوډ د 2017 راهیسې
* ټایګر ایرویز ، د IATA کوډ د 2003 او 2017 ترمنځ
* د توماهاک ریلوې ، د راپور ورکولو نښه
* Transbrasil, IATA د هوايي کرښې کوډ تر 2001 پورې
* ټیم روبیکون ، معمولا کارول کیږي لنډیز
* د تالیلین ریل پټلۍ ، د ویلش ریل پټلۍ
* تامسن رویټرز ، د کاناډا د څو ملي رسنیو ټولنه
* د ټیکساس روډ هاؤس ، په متحده ایالاتو کې د رستورانت سلسله
* د توکیو اورګاډي. د توکیو کارپوریشن وګورئ.

## ژبه

* Tr ، یو ډیاګراف
* تورکي ژبه (ISO 639 alpha-1 code "tr")

## خلک

* تیوډور روزویلټ ، د متحده ایالاتو 26م ولسمشر
** د تیوډور روزویلټ صدارت ، 1901-1909
** د USS تیوډور روزویلټ (CVN-71) ، د *نیمیتز* کلاس الوتکه وړونکې بېړۍ
* ټي راجندر ، هندي فلم جوړونکی او سیاستوال
* Todd Rundgren ، امریکایی موسیقار او ریکارډ جوړونکی

## ځایونه

* د TR پوسټ کوډ ساحه ، د ټرورو سیمې لپاره د انګلستان پوسټ کوډ
* مسافر آرام، جنوبي کارولینا ، امریکا
* ترکیه (ISO 3166-1 alpha-2 د هېواد کوډ TR)

## ساینس، ټیکنالوژي او ریاضي

### بیولوژي او طب

* د تایرایډ هورمون ریسیپټر ، یو اټومي ریسیپټر
* Tricuspid regurgitation ، په زړه کې دننه
* د تکرار وخت، مقناطیسي ریزونانس امیجنگ
* ټکسونومیک رتبه

### کمپیوټینګ

* tr ، د ترکیې لپاره د هېواد کوډ د لوړې کچې ډومین (ccTLD).
* tr (Unix) ، د حروف ژباړلو امر
* د جدول قطار، یو HTML عنصر  ... 

### موټرې او عرادې

* د تای رینګ یونین موټر
* د ټورنټو راکټ ، د ټورنټو د فرعي لارې یو رولینګ سټاک
* د ټریومف موټرو شرکت د سپورت موټر نومول، د بیلګې په توګه TR2
* فیراري  (سیټ انډیکس) ، څو موټرې

### په ساینس، ټیکنالوژۍ، مالیه، او ریاضي کې نورې کارونې

* TR-1، د لاکهید U-2 الوتکې یوه نسخه.
* تخنیکي راپور، د ISO سند یو ډول.
* ټریس (لینیر الجبرا) .
* ټن یخچال
* ټول بیرته راستنیدنه

## نور کارځايونه

* Textus Receptus : د یوناني نوي عهد نامې د ژباړې سرچینې چاپ شوې
* د روزنې ورځنی (ساینټولوژی)
* د مالیې بیرته ستنیدل
* د مالیاتو بیرته ستنیدل

وېشنيزه:تورکي ژبه
وېشنيزه:تورکيه
PS

**PS** په لاندې ماناوو کارول کیږي:

* پي اېس (يونيکس) (pseudo) Unix )
*  ps. فلسطيني انټرنېټي شپول يا فلسطيني انټرنيټي وروستاړی
* پښتو ژبه(Pashto language)
* یونایټیډ ایرلاین(United Airlines)
* پیکو (Pico-)
* سیمنز (یونټ)Siemens (unit))
* پیټا (Peta-)
* ثانيه (Second)
* زبور(Psalms)
* پوزیترونیم (Positronium)
* پالايو(Palau)
* هارس پاور (Horsepower#PS)
* هارس پاور(Horsepower)
* پلاستيکي جراحي(Plastic surgery)
* پوليسترون (Polystyrene)
* اډوب فوټوشاپ(Adobe Photoshop)
* پوسټ سکریپټ(PostScript)
* وینډوز پاور شیل(Windows PowerShell)
* د سیون پریوری(Priory of Sion)
* د پیرامید سکیم (Pyramid scheme)
* پلی سټیشن 2 (PlayStation 2)
* پلی سټیشن 3(PlayStation 3)
* د پلی سټیشن پورټ ایبل(PlayStation Portable)

وېشنيزه:نامبهمه مخونه
وېشنيزه:پښتو
وېشنيزه:فوټوشاپ
وېشنيزه:فلسطين
سیمنز (واحد)

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
**سیمنز** (سمبول S) د SI سیسټم کې د برېښنایي چالاکتیا واحد دی. چاللکتیا د بریښنایي مقاومت سره مخالف مفهوم دی، نو "اوم" (د اوم په مقابل کې) ځینې وختونه د سیمنز پرځای کارول کیږي. دا واحد د  د آلماني اختراعګر او صنعت کار ارنسټ وان سیمنز په نوم نومول شوی دی.

## تعریف
د يوې مادې يا يو جنس لپاره (عموما یو برېښنایي برخه) د برېښنایی مقاومت *R* سره، چلونکی *G* په لاندې ډول تعریف شوی:

G = \frac{1}R = \frac{I}V, 

چېرې چې *I برېښنایي جریان دی* چې د برخې څخه تېریږي او *V* د دې برخې په دواړو سرونو کې ولټاژ دی.

## مهو
مهو (په انګلیسي کې: Mho) د دې واحد لپاره یو غیر معمولي نوم دی او د اوم واحد سره مساوي دی (په انګلیسي کې: Ohm)، چې د پای څخه تر لومړي پورې د اوهم واحد په لوستلو سره ترلاسه کیږي. فزي واحد د ویلیم تومسن لخوا وړاندیز شوی و. دا واحد په رسمي ډول په 1881 کې په یوه کنفرانس کې سیمنز ته بدل شو او د سیمنز واحد پخوانی معنی یې ځای په ځای کړه.

## حوالې

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Siemens (unit)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۰۹.
وېشنيزه:اوم
وېشنيزه:ويليم تومسن
وېشنيزه:انګليسي ژبه
عرفان الله شيرذاد افغان

عرفان الله چې د شهاب الدین زوی د باز محمد لمسی او د نور جان کړوسی دی. 

د کټې خیلو د کلی د مرکې خیلو قر یې شیرذاد ولسوالۍ ننګرهار ولايت افغانستان اوسیدونکی دی. 

په 1990ميلادي کال کې زیږیدلی. 

لومړنۍ زدکړی ېی په بډه بيري افغان مهاجر کمپ کې کړې. 

وروسته له لومړنيو زدکړو څخه یې رحمان بابا لېسې ته تللی او له همغه ځای څخه د دولسم (12) څخه فارغ شوی. 

او د باب المدينه انستيتيوت څخه ېی په ميډیکل ليبارټرۍ کې دوه (2)کلنه ډيپلومه ترلاسه کړی. 

ادامه لرې.............
ماهيپر برېښناکوټ

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-


**د ماهیپر برېښناکوټ** د کابل ښار په ۴۰ کیلومترۍ کې پروت دی. دا بند په ۱۳۴۴ کال کې د المان په همکارۍ جوړ شوی او د ۶۶ میګاواټو په ظرفیت ۳ توربینونه لري. اوس مهال یې یو توربین چې ۱۹ میګاواټه برېښنا لري فعاله دی، پاتې نور یې خراب شوي دي. دا بند د اوبو طبیعي زیرمه نه لري او اوبه د واټر پمپ په واسطه له ښکته څخه پورته ته راخېژول کیږي او د دې اوبو په سرعت سره برېښنا توليديږي.

## سرچينې

* د ماهیپر بریښنا سټیشن بی بی سی ویب پاڼه
* د ماهیپر بریښنا بند په اړه د ایریکا خبري اژانس 
وېشنيزه:د افغانستان برېښناکوټونه
وېشنيزه:د افغانستان برېښنا بندونه
وېشنيزه:د افغانستان بندونه
وېشنيزه:برېښنایي رسنۍ
وېشنيزه:اوبه
جبل السراج برېښناکوټ

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
**جبل السراج** د اوبو لومړنی بند دی چې د انګلستان له خوا په 1290-1293 کې نقشه شوی او په 1300 کې یې کار پیل کړ. دا بند دوه توربینونه لري چې د 1,500 کیلوواټو ظرفیت لري. د جبل السراج د سمنټو فابریکه او د ګلبهار نساجۍ فابریکه له دغه بند څخه برېښنا کاروي.

## سرچينې

* د جبل السراج بند په اړه د عبدالخالق کریمي لخوا لیکل شوې مقاله
وېشنيزه:جبل السراج برې
وېشنيزه:د افغانستان برېښنا کوټونه
وېشنيزه:افغان انګليس
وېشنيزه:انګلستان
د تاجيکستان د ښارونو نوملړ

}
| align="right" |13,354
| align="right" |n/a
| align="right" |14,900
| align="right" |17,200
|ختلان
|رومي ولسوالۍ
|-
| align="right" |24.
|اسپیتمن
|Спитамен
| align="right" |
| align="right" |13,863
| align="right" |13,000
| align="right" |14,300
| align="right" |16,500
|سغد
|اسپیتمن ولسوالۍ
|-
| align="right" |25.
|پرولتارسک
|Пролетар
| align="right" |
| align="right" |15,104
| align="right" |13,000
| align="right" |13,900
| align="right" |14,500
|سغد
|جببور رسلوو ولسوالۍ
|-
| align="right" |26.
|ښارتوس
|Шаҳритус
| align="right" |
| align="right" |11,618
| align="right" |12,000
| align="right" |13,500
| align="right" |15,500
|ختلان
|ښار توس ولسوالۍ
|-
| align="right" |27.
|اشت
|Шайдон
| align="right" |
| align="right" |9,605
| align="right" |11,000
| align="right" |13,100
| align="right" |14,700
|سغد
|اشت ولسوالۍ
|-
| align="right" |28.
|تباشر
|Табошар
| align="right" |
| align="right" |20,166
| align="right" |12,000
| align="right" |12,800
| align="right" |15,600
|سغد
|تباشر ښار
|-
| align="right" |29.
|ادرسمان
|Адрасмoн
| align="right" |
| align="right" |11,298
| align="right" |n/a
| align="right" |12,700
| align="right" |14,300
|سغد
|قیراقوم حکومت
|-
| align="right" |30.
|قیراقوم
|Қайроққум
| align="right" |
| align="right" |12,819
| align="right" |10,000
| align="right" |12,500
| align="right" |14,800
|سغد
|قیراقوم حکومت
|-
| align="right" |31.
|لينن ګراډ
|Ленинград
| align="right" |
| align="right" |9,764
| align="right" |11,000
| align="right" |12,500
| align="right" |12,900
|ختلان
|مومن آباد ولسوالۍ
|-
| align="right" |32.
|وخش
|Вахш
| align="right" |
| align="right" |10,587
| align="right" |n/a
| align="right" |12,300
| align="right" |13,800
|ختلان
|وخش ولسوالۍ
|-
| align="right" |33.
|دوستي
|Дустӣ
| align="right" |
| align="right" |8,886
| align="right" |6,000
| align="right" |12,300
| align="right" |16,000
|ختلان
|قوم سنګیر ولسوالۍ
|-
| align="right" |34.
|بوستان
|Бӯстон
| align="right" |
| align="right" |12,178
| align="right" |n/a
| align="right" |11,600
| align="right" |13,200
|سغد
|مست چاہ ولسوالۍ
|-
| align="right" |35.
|سربند
|Сарбанд
| align="right" |
| align="right" |14,006
| align="right" |11,000
| align="right" |13,000
| align="right" |15,300
|ختلان
|سربند ښار
|-
| align="right" |36.
|کویبیشیوسک
|Куйбышевcк
| align="right" |
| align="right" |9,704
| align="right" |9,000
| align="right" |10,600
| align="right" |12,500
|ختلان
|جامي ولسوالۍ
|-
| align="right" |37.
|شرارہ، تاجيکستان
|Шарора
| align="right" |
| align="right" |n/a
| align="right" |9,000
| align="right" |10,000
| align="right" |12,300
|د جمهوريت واک لاندې ولسوالۍ
|حصارولسوالۍ
|}

## سرچينې

وېشنيزه:تاجيکستان
وېشنيزه:تاجک
وېشنيزه:تاجيک
وېشنيزه:تاجکستان
وېشنيزه:ښارونه
وېشنيزه:د تاجيکستان ښارونه
وېشنيزه:د تاجيکان
د تاجيکستان ولايتونه

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
بټنوک| تاجیکستان
**[[تاجيکستان]]** د هېوادني  وېش د قانون له مخې تاجکستان په لاندې واحدونو وېشل شوی دی:

* د بدخشان خپلواک غرنی ولايت چې مرکز يې خاروغ دی.

* د سغد ولایت چې مرکز يې خجند  دی.

* د ختلان ولایت مرکز په قرغانتپه ده.

د جمهوریت واک لاندې ولسوالۍ چې یو اداري واحد تشکیلوي او هیڅ ولایت پورې تړلې نه وي او په مستقیم ډول د هېواد له پلازمېنې څخه اداره کیږي.

په تاجيکستان کې، هر ولایت (لکه د افغانستان د یوه ولایت سره مساوي) په څو ولسوالیو وېشل شوی او هره ولسوالۍ په څو کلیو وېشل شوې ده.

د 2008 کال په پسرلي کې د وروستیو ملي وېشونو له مخې، د تاجيکستان هېواد یو خپلواکه ولایت، دوه ولایتونه، 17 ښارونه، 58 ولسوالۍ (د پلازمینې لاندې د 13 ولسواليو په ګډون) او 54 ښارګي لري:

## حوالې

وېشنيزه:تاجيکستان
وېشنيزه:تاجکېستان
وېشنيزه:تاجيک
وېشنيزه:تاجيکي
ختلان ولايت

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
**ختلون ولایت** د تاجکستان یو ولایت دی چې په تاجيکستان کې موقعیت لري . 

## جزیات
د ختلان ولایت ټول نفوس ۲۵۷۹۳۰۰ تنه دی.

## نور وګوره

* تاجیکستان
* د تاجکستان د ښارونو لست

## حوالې

وېشنيزه:مخونه د ګراف سره
وېشنيزه:ولا
وېشنيزه:تاجکيستان
وېشنيزه:تاجکي
وېشنيزه:تاجکستان
وېشنيزه:تاجک
وېشنيزه:تاجيکي
وېشنيزه:تاجيکستان
ګورنو بدخشان

**ګورنو بدخشان** يا **بدخشان خودمختاره ولایت** (تاجکي: Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон) د تاجکستان  په ختيځ کې د افغانستان سره پر پوله پرته يوه خپلواکه غرنۍ سيمه ده.

## سرچينې

وېشنيزه:مخونه د ګراف سره
وېشنيزه:تاجکستان
وېشنيزه:تاجيکستان
وېشنيزه:تاجيکي
وېشنيزه:تاجک
وېشنيزه:تاجکي
جمهوریت واک لاندې ولسوالۍ

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
**د جمهوريت تابع ولسوالۍ يا د جمهوريت واک لاندې ولسوالۍ** د تاجيکستان د هېوادني وېش يوه برخه او استوګنيزه سيمه ده. 

## جزیات
د جمهوريت واک لاندې ولسواليو ټول نفوس 1,606,900 خلک دي.

## نور وګوره

* تاجیکستان
* د تاجکستان د ښارونو لېست

## حوالې


وېشنيزه:مخونه د ګراف سره
وېشنيزه:تاجيکستان
وېشنيزه:تاجيکي
وېشنيزه:تاجک
وېشنيزه:تاجکستان
وېشنيزه:تاجکي
وېشنيزه:تاجکيستان
قره‌قالپاقستان

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
**د قره‌قالپاقستان جمهوریت** (Karakal Pak: Каракалпакстан Республики; ازبک: Коракалпогистон Республики) د ازبکستان يو خپلواکه جمهوريت دی. دا د ازبکستان ټوله شمال لوېدیځه برخه پوښي.

## د قره‌قالپاقستان اداري څانګه

400x400px|بټنوک|د قره‌قالپاقستان ولسوالۍ، اوزبکي
400x400px|بټنوک|د قره‌قالپاقستان ولسوالۍ، قره‌قالپاقي

## حوالې

وېشنيزه:مخونه د ګراف سره
وېشنيزه:ازبک سیاستوال
وېشنيزه:ازبک
وېشنيزه:ازبکي ژبه
وېشنيزه:ازبکي سياستوال
وېشنيزه:ازبکستان ښارونه
وېشنيزه:ازبکستان
نوکوس

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-


**نوکوس** د  نوي کاث مانا لري ( ازبک : Nukus, Нукус; Karakalpakistan : Nókis, Нökis; قزاق : Núkis; روسي : Нукус) د ازبکستان شپږم لوی ښار دی.

د نوکوس ښار په ازبکستان کې د کاراکل پاکستان د خپلواک جمهوریت پلازمېنه ده، او د 2018 په جنوري کې یې نفوس نږدې 312,100 و. د امو سيند  د دې ښار لوېدیځ څخه تېریږي.

د دې ښار د لیدلو وړ ځايونو څخه موږ کولی شو د کراکل پاکستان هنري میوزیم او دولتي میوزیم یادونه وکړو.
دوتنه:Hotel Rahnamo 01.JPG|
دوتنه:0 110688 5c5cde5 orig.jpg|


## سرچينې
انګلیسي ویکیپیډیا.
وېشنيزه:ښارونه
وېشنيزه:ازبکستان ښارونه
وېشنيزه:ازبکستان
وېشنيزه:ازبک
وېشنيزه:ازبک سیاستوال
وېشنيزه:ازبکي سياستوال
وېشنيزه:ازبکي ژبه
انديجان ولايت

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-

**اندیجان ولایت**  د ازبکستان یو ولایت دی چې په ازبکستان کې موقعیت لري . 

## جزیات
د اندیجان ولایت ټول نفوس 2,756,400 تنه دی.

## د انديجان اداري وېش
400x400px|thumb|د اندیجان ولسوالۍ

## نور وګوره

* ازبکستان
* په ازبکستان کې د ښارونو لېست

## حوالې

وېشنيزه:ازبکستان ښارونه
وېشنيزه:ازبکستان
وېشنيزه:ازبکستان ولايتونه
وېشنيزه:ازبک
وېشنيزه:ازبک سیاستوال
وېشنيزه:ازبکي سياستوال
وېشنيزه:ازبکي ژبه
بخار ولايت

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-

**د بخارا ولايت** د ازبکستان يو ولايت دی چې په ازبکستان کې موقعيت لري . 

## جزیات
د بخارا ولایت ټول نفوس 1,543,900 تنه دی.

## وېش
alt=بخارا کے اخلاع|کيڼ|350x350px| د بخارا فسادونه

## نور وګوره

* ازبکستان
* په ازبکستان کې د ښارونو لیست

## حوالې

وېشنيزه:ازبک
وېشنيزه:ازبک سیاستوال
وېشنيزه:ازبکستان
وېشنيزه:ازبکستان ولايتونه
وېشنيزه:ازبکستان ښارونه
وېشنيزه:ازبکي سياستوال
وېشنيزه:ازبکي ژبه
فرغانه ولايت

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-

**فرغانه ولایت** د ازبکستان یو ولایت دی چې په ازبکستان کې موقعیت لري . 

## سرشمېرنه
د فرغانه ولایت ټول نفوس 2,597,500 تنه دی.

## اداري څانګې
کيڼ|بټنوک|350x350px| د فرغانې ولسوالۍ

## نور وګوره

* ازبکستان
* په ازبکستان کې د ښارونو لیست

## سرچينې

وېشنيزه:ازبک
وېشنيزه:ازبک سیاستوال
وېشنيزه:ازبکستان
وېشنيزه:ازبکستان ولايتونه
وېشنيزه:ازبکستان ښارونه
وېشنيزه:ازبکي سياستوال
وېشنيزه:ازبکي ژبه
تاشکند ولايت

**تاشکند ولایت** د ازبکستان یوه استوګنه سیمه ده چې په ازبکستان کې موقعیت لري. 

## جزیات
د تاشکند ولایت ټول نفوس ۴۴۵۰ زره تنه دی.

## اداري وېش

450x450px|بټنوک|کيڼ|د تاشکند ولسوالۍ

## نور وګوره

* ازبکستان
* په ازبکستان کې د ښارونو لیست

## حوالې

وېشنيزه:ازبک
وېشنيزه:ازبک سیاستوال
وېشنيزه:ازبکستان
وېشنيزه:ازبکستان ولايتونه
وېشنيزه:ازبکي سياستوال
وېشنيزه:ازبکستان ښارونه
وېشنيزه:ازبکي ژبه
عمر فاروق ګل

**عمر فاروق ګل**(انګرېزي: **Umar Farooq Gul**)، عمر فاروق ګل د سوات سره تعلق لري. هغه د ځوانانو د نړیوال کنفرانس بنسټ ایښودونکی ولسمشر دی، کوم چې د ځوانانو د پراختیا ترټولو لوی سازمان دی 

## وختي ژوند او زدکړه
عمر فاروق ګل په سول انجینرۍ کې د پاکستان د یو لوړ انجینرۍ پوهنتون څخه چې د UET پیښور په نوم یادیږي لیسانس کړی.

بیا یې د پروژې مدیریت کې د سوداګرۍ اداره کې ماسټر بشپړ کړ.

لکه څنګه چې عمر فاروق ګل یو متشبث او د جذبې له مخې لیکوال دی او د مسلک له مخې انجینر دی.

## باندنۍ تړنې

وېشنيزه:پښتانه
خوارزم ولايت

**خوارازم ولايت**  د ازبکستان يو ولايت دی چې په ازبکستان کې موقعيت لري . 

## څرګندی
د خوارزم ولايت ټول نفوس 1,200,000 تنه دی.

## اداري وېش
کيڼ|بټنوک|350x350px| د خوارزم ولسوالۍ

## نور وګوره

* ازبکستان
* په ازبکستان کې د ښارونو لیست

## حوالې

وېشنيزه:ازبکستان ښارونه
وېشنيزه:ازبک
وېشنيزه:ازبک سیاستوال
وېشنيزه:ازبکستان
وېشنيزه:ازبکستان ولايتونه
وېشنيزه:ازبکي سياستوال
وېشنيزه:ازبکي ژبه
ندا محمد ندیم

شیخ **ندا محمد ندیم** د افغانستان اسلامي امارت یو له تر ټولو لوړپوړو چارواکو څخه دی، چي دا مهال د افغانستان د لوړو زدکړو د وزیر په توګه دنده ترسره کوي. ښاغلي ندیم د ۲۰۲۱ کال د اګست څخه تر سپمټمبره پورې د ننګرهار ولایت د والي په توګه دنده ترسره کړله، او په سپمټمبر ۲۰۲۱م کال کي د همدې ولایت امنیه قومندان وټاکل سو چي د اګست څخه تر سپمټمبره پورې په همدې دنده بوخت وو. د دې ترمخه نوموړی د افغانستان په شمال لویدیځ زون کې تر ټولو لوی پوځي قوماندان وو. ښاغلی ندا محمد ندیم په ​​۱۹۷۷م کال کې په کندهار ولایت کي نړۍ ته سترګې پرانیستې.

## دا هم وګورئ
*طالب مشران

## سرچينې
سرخان دريا ولايت

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
}|footnotes=}}

**سرخان دریا ولایت**   د ازبکستان یو ولايت دی.

دا ولایت د تاجکستان یو له مهمو سیمو او د ازبکستان له فارسي ژبو سیمو څخه ګڼل کیږي.

## جغرافيه
مساحت یې 20,800 مربع کیلومتره او نفوس یې 1,882,500 ټنه دی. د دې سیمې تاریخي نوم چغاني دی.

## تاريخ
سرخان دریا د سمرقند او بخارا سره یو ځای د شوروي په دوره کې د ازبکستان او تاجکستان تر منځ یوه له جنجالي سیمو څخه وه. مسکو، د عمومي منځګړی په توګه، د دواړو خواوو ټولې ادعاوې او ضد ادعاګانې واورېدې او د فبروري په 3، 1930 کې یې پریکړه وکړه. دغه حکم له تاجکستان سره د سمرقند او بخارا یوځای کېدل رد کړل او لامل یې نه دی روښانه کړی. خو تاجکستان ته د ازبکستان د سرکندهار ولایت انتقال باید په دوو میاشتو کې شوی وای. ازبکستان د دې تاوان منلو ته چمتو نه و. تاشکند سمدلاسه د مسکو د دغې پرېکړې پر وړاندې احتجاج وکړ. بابشکو او کلینر ، د ازبکستان مشرانو (د سلاویکي او جرمني اصلي) له مسکو څخه وغوښتل چې د دې پریکړه لیک په وروستي کیدو کې بېړه ونه کړي او ادعا یې وکړه چې "د سره سمندرګي د حوزې د ملي جوړښت او اقتصادي تمایل په اړه معلومات" په پام کې نه دي نیول شوي. پریکړه مسکو غیر معمولي انعطاف وښود او د ۱۹۳۰ کال د فبرورۍ په دیارلسمه لس ورځې مخکې شوې پریکړه یې لغوه کړه او سورکندریه یې د ازبکستان په خاوره کې وساتله. 

## ښارونه

## ولسوالۍ
د سمرقند ولایت ولسوالۍ:

کيڼ|بټنوک|350x350px|د سرخان دريا ولايت ولسوالۍ

## حوالې

* انګلیسي ویکیپیډیا.
هراکليدس پونتيکوس

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
بټنوک| د هیراکلیډز پونټیکس لخوا د هیلو سینټریت په اړه کتاب
هراکليدس پونتيکوس په يوناني ژبه:Ἡρακλείδης ὁ Ποντικός د 310-390 مخزېږديز کلونو په شاوخوا کې   یو یوناني فیلسوف او ستورپوه و چې په هیراکلیا پونتیکا (چې نن ورځ په ترکیه کې کارادینیز ارغلي دی) کې ژوند کاوه او مړ شو. هغه د دې وړاندیز لپاره خورا مشهور دی چې ځمکه په هرو 24 ساعتونو کې یو ځل له لویدیځ څخه ختیځ ته په خپل محور کې ګرځي. 

## سرچينې

وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:فلسفي اندونه
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
وېشنيزه:فلسفي ویي
وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
وېشنيزه:فلسفي څانگې
وېشنيزه:فلسفي ښوونځي
پولمون

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-

**پولیمون** (په یوناني: Πολέμων, 269/270 مخزېږديز) د اتن یو مشهور اپلاتوني فیلسوف او د اپلاتون دریم ځايناستی و چې د 314/313 څخه تر 269/270 مخزېږديزو کلونو پورې د اکاډمۍ رییس و. هغه د ګزنوکراتس پیروان و چې په دې باور وو چې فلسفه باید عملي شي نه یوازې مطالعه. هغه د طبیعت له مخې ژوند کول ترټولو غوره ګڼلي.

## ژوند
پولمون د فیلوستراتس زوی و، چې یو شتمن او مشهور سیاسي سړی و. په ځوانۍ کې هغه ډېر لېونى و، خو يوه ورځ چې شاوخوا دېرش کلن و، د الواتانو د يوې ډلې په مشرۍ د زينوکرېټس ښوونځي ته ننوت، د هغه پام د زينوکرېټس وينا ته راغلى و، چې له ډېر شور سره سره په خاموشۍ سره دوام ورکړ. د زینوکریټ بحث د مینې په اړه و. پولمون سمدلاسه له خپلو ملګرو څخه جلا شو او د هغه خبرې یې په شوق سره واورېدې او له هغې ورځې څخه یې یو عاجز او متقی ژوند تیر کړ او په مکرر ډول یې مکتب ته تللو. په ۳۱۵ ق م کې د زینوکرات له مړینې وروسته د افلاطون د اکاډمۍ مشر شو. 

## فلسفه
ډایوجینس راپور ورکوي چې هغه په ټولو شیانو کې د زنوکرات نږدې پیروانو څخه و. هغه د فلسفې هدف د خلکو په ژوند کې عملي ګڼل، نه په دیالکتیکي قیاسونو کې  هغه په خپلو ډېرو ادبیاتو کې د هومر او سوفوکلز ستاینه کړې او ویل کیږي چې هغه د دې بیانونو لیکوال و چې هومر یو افسانوي سوفوکلس دی او سوفوکلس یو تراژیدي هومر دی.

## سرچينې

* دیوجینس لایرټس، *د نامتو فیلسوفانو ژوند او افکار.* 16-20 (د ګیلس مینیج تبصرې سره)
* *سوډا* ، *پولمون*
* پلوټارک ، *د اډول؛ او امیک* ۳۲ مخ. 71e
* لوسیان ، *بس اکوسات.* 16، ټوک. ii. مخ. ۸۱۱
* ایتینیوس ، ډیپنوسوفستا، مخ. 44e
* سیسرو، *اکاډمیکا* i. 9، II. ۳۵، ۴۲ ; *د اوراتوریو* iii. ۱۸; *De Phenibus* II.6, 11, iv. ۲، ۶، ۱۶، ۱۸، ۱، ۵، ۷ او نور ځایونه
* Horace ، *خطبې* II. 3. 253f.
* ویلیریوس میکسیمس، vi. ۹
* دا مقاله  This article incorporates text from the عامه ډومین قاموس څخه متن  
وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه
وېشنيزه:فلسفي ښوونځي
وېشنيزه:فلسفي څانگې
وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
وېشنيزه:فلسفي ویي
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس
وېشنيزه:فلسفي اندونه
زانوکراتس

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
بټنوک| د 16 ساینس پوهانو انځور، چې د زانوکراتس څلورم نمبر انځور دی
**زانوکراتس** یو یونانی فیلسوف او د چلسیډون څخه ریاضی پوه و. هغه د 397 ق م په شاوخوا کې زیږیدلی او د 314 ق م په شاوخوا کې مړ شوی.

زانوکراتس د 338-339 مخزېږديز څخه تر 314-315 مخزېږديز پورې د اکاډمۍ د مشر په توګه د سپیوسیپپس ځای ناستی شو.

د هندسي تاریخ په پنځو کتابونو کې هغه ته منسوب شوی، البته، که موږ په سرلیک سم پوه شو، ځکه چې د هغې کتابونو څخه اوس يو هم نشته.

هغه د مرکب اجازې تحلیل یوه ستونزه حل کړه: د هغه نحو شمیر چې د الفبا ټولو حروفو سره لیکل کیدی شي 1,002,000,000,000 دی.

د نه وېشل کېدونکو کرښو نظریه هم د هغه ده.

## سرچينې

* سارتن، جرج. مقدمه بر تاریخ علم. ترجمهٔ غلامحسین صدری افشار. انتشارات علمی و فرهنگی. ص. ۱۵۴..mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
وېشنيزه:فلسفي اندونه
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
وېشنيزه:فلسفي ویي
وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
وېشنيزه:فلسفي څانگې
وېشنيزه:فلسفي ښوونځي
فيليپ اوپوسي

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="float; margin:.7em" align="left" 
|-
**فیلیپ اوپوسي** د 5مخزېږديزې پېړۍ یو یوناني ریاضي پوه او ستورپوه او د اپلاتون له شاګردانو څخه و.

د خپل ښوونکي له مړینې وروسته، هغه اېپنوميس په نوم کتاب وليکه، کوم چې د ټولو اپلاتوني اثارو تر ټولو پیتاګوریان و، او د نیوامیس کتاب لپاره یې ضمیمه ولیکله، کوم چې د ستورپوهنې او افلاتوني فزیک مطالعې لپاره مهم دی.

هغه د ډېرڅنډيزو شمېرو او ډېری ستورپوهنې موضوعاتو باندې اثار لیکلي، مګر د هغه هیڅ کار نه دی پاتې شوی.

هغه د شنه زرغون کمان د رڼا د انعکاس پایله ګڼلې.

دا ډېر احتمال لري چې **فیلیپ اوپسي** **د فیلیپ میډمي** ( **مینډی** ) يو شخص وي.

## سرچينې

* جورج سارتون، مقدمه بر تاریخ علم، ترجمهٔ غلامحسین صدری افشار، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ص. صفحه ۱۳۷.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
وېشنيزه:فلسفه
وېشنيزه:فلسفي اندونه
وېشنيزه:فلسفي مالوماتبکس
وېشنيزه:فلسفي مفسرین
وېشنيزه:فلسفي ويپانگه
وېشنيزه:فلسفي وگړپوهنه
وېشنيزه:فلسفي ویي
وېشنيزه:فلسفي وییپانگه
وېشنيزه:فلسفي څانگې
وېشنيزه:فلسفي ښوونځي