open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ولور

**ولور** د خور لور د واده په بدل کې د اخښي یا زوم له کورنۍ څخه د پیسو د اخستلو دود ته ویل کېږي. دا دود په پښتنو کې له ډېرې زړې زمانې څخه شتون لري. پخوا به د هر سیمې د ولور بیه معلومه وه خو اوس مهال ډېری خلک سیمیز نرخ په پام کې نیول اړین نه ګڼي بلکې د ناوې او زوم کورنۍ په خپله خوښه د ولور بیه ښکاره کوي چې دا بیه په بېلا بېلو سیمو او قبیلو کې بېله بېله وي. 

## په بېلا بېلو قبیلو کې د ولور دود
**۱.غلزي قبیلې:**  په ډېری غلزي قبیلو لکه سلیمان خیل دوټاڼي او داسې نورو قبیلو کې ولور تر لس لکه کالدارو هم لوړ وي چې د یادو پیسو نیمای برخه نغده او پاتې برخه یې مالیزه وي له مالیزه څخه مراد دا د چې د پاتې پیسو په اندازه به مالونه لکه مېږي، خره او ټوپک ورکول کېږي په مالیزه برخه کې ګټه دا د چې د لسو زرو مېږ او یا ټوپک په دېرش څلوېشټ زره شمېرل کېږي په دې ډول د زوم کورنۍ ته یو څه اسانتیا او مالي ګټه وي. 

**۲.شیراني(دراني) قبیله:**  په شیراني قبیله کې د ولور اندازه له څلور لکو کالدارو نیولې تر شپږو لکو وي. دا ټولې پیسې نغدې ورکول کېږي مال او نور شیان نه پکې کوي. ولور په دوو برخو کې ورکول کېږي یو یا دوه لکه د کوژدنې په ورځ ورکول کېږي چې دې ته د "لومړۍ ورځې پیسې" ویل کېږي او پاتې پیسې تر واده یوه یا دوه میاشتې مخکې ورکول کېږي ترڅو په دغو پیسو د ناوې پلار د لور کور( د اړتیا وړ سامان لکه پلنګ،  الماریانې، لوښي، نیالۍ، تکیې او داسې نور شیان ) تیار کړي او د واده تیاری هم ونیسي. په نورو پښتني قبیلو کې هم د ولور دود په لژ څه توپیر سره یو ډول دی.

## د ولور شرعي حیثیت
د دارالعلوم الاسلامیه بنوري ټاون کراچۍ د فتوې ترمخه د ولور اخستل غیرشرعي کار دی البته که د شرعي مهر په توګه د چلغلې(کوژدن نجلۍ) له لوره له زوم(مېړه) سره پیسې د خپل وکیل په وسیله معلومې شي نو بیا یې اخستل جائزه دي خو د پیسو اصل واکداره به دا چلغله وي البته که یې هغه کوم خپل خپلوان لکه پلار، ورور او یا بېرته خپل مېړه پخپله خوښه ورکول وغواړي نو بیا یې هغوی ته هم اخستل جائز دي. 

## سرچینې
۱.د ولور شرعي حیثیت (فتوا دارلعلوم بنوري ټاون کراچۍ)
لووڼ قوم

لووڼ قوم، د پښتانه قوم یو ټبر يا طايفه ده، د دې ټبر زياتره اوسېدونکي د پاکستان په کويټه ښار او د افغانستان په غزني ولایت کې مېشت دي. په ۲۰۱۹ کې د دې قوم نفوس څه کم او زيات شل زره تنه اټکل شو، چې زياتره يې پکې ځوانان دي.
لووڼ قوم!
په پشتانه قام کې ډیر قامونه سته چی یو پکې لووڼ قوم هم دی دا قام اصل ځای قمردین کاریز دی خو تر نیمۍ زیات په ژوب هرنایی کوټه او دافغانستان په ناوه (غزنی) کې اباد دی دادې قوم بشپړه ابادی په 2019 کې شل زره نفوس باندی مشتمله ده چی اکثره پکې ځوانان دی.
دې قوم کې تقریبا ټول دوه غټ شاخونه دی چی یو پکې اسماعلیزی دی بل پکې منډزی دی.
دې دواړو قومو کې بیا دوه غټ غټ شاخونه نور دی چی یو پکې حسن خیل دی بل پکې احمذازی دی.
حسن خیل لا اسماعلیزی شاخ سره تعلق لری او احمزازی یې لا منډزی شاخ سره تعلق لری.
په احمزازی شاخ کې بیا نورې پشې هم سته چی ګلانخیل انجان علی خیل ګورخیل میرخیل سرورخیل کشمیرخیل.
خو په منډزی شاخ کې نورزی بیا جلا پشه ده.
دلووڼ قوم ځمکه تردې دمه 2021 18 jul پوری مشترکه ده.
دلووڼ قوم مشر پخوا ملک محمدرحیم لووڼ چی په کوشنی ملک مشهور و.
دلووڼ قوم د ځمکې حد یوې خواته تروې چی دافغانستان پوله بل اړخ ته د کاکړ قام مردانزی شاخ پروت دی دلمرخاته خواته د لووڼ قوم ځمکه لا مندوخیل قام سره پوله لری.
بربنډښت (پورنوګرافي)

پورنوګرافي په انګرېزي: (**Pornography**) په پښتو بربنډښت يا بربنډتيا ته ويل کېږي، په ساده توګه؛ پورنوګرافي بربنډو يا لوڅو فلمونو او انځورونو ته ويل کېږي.   

alt=Circular icon with the letters "xxx"|بټنوک| " XXX " ډیری وختونه د بربنډ فلمونو  لپاره کارول کیږي.
**پورنوګرافي** (ډېری وختونه په لنډه توګه **پورونو** هم ويل کېږي) د جنسي اړيکې ځانګړو موخو لپاره د جنسي موضوعاتو انځورونو ويډيوګانو ته ويل کېږي.  په ساده توګه؛ بربنډ فلمونو او انځورونو ته هم **پورنوګرافي** ويل کېږي.

## لغات پېژندنه
د *پورنوګرافي* کليمه د لرغوني یوناني کلمو څخه جوړه شوې وه  *(pórnē* "پورنو" او *porneía* " 

" *پورنوګرافي* " د ۱۸۰۰ زېږديز کال په بهير کې په فرانسوي ژبه کې کارول کېده.  هغه مهال د پیژندل شوي کلمې په توګه انګرېزي ژبې ته نه وو ننوتلی، په 1842 کې کې د فرانسوي ژبې څخه دا لغات انګرېزي ژبې ته عام شو. 
*پورنوګرافي فلمونه* اکثرا په غیر رسمي ژبه کې *پورونو* یا پورن وي.

## اغېزې

## اقتصاد

## د سيمې له مخې تولید

## سرچينه
سره تړاو لشتون نلري.
پورنوګرافي د جغرافیې پر بنسټ

کيڼ|بټنوک|500x500px| د فحش قانون له مخې د نړۍ نقشه:
زرغون رنګ: قانوني

په ډیرو هیوادونو کې د پورن فلمونو تولید او توزیع قانوني دي ، او په ځینو هیوادونو کې غیر قانوني دي.

## افریقا

### [[مصر]]
په مصر کې د پورن خپرول غیر قانوني دي. 

### مراکش
مراکش په 2004 کې د پورن فلمونو لپاره سختې جریمې وضع کړې. 

## اسیا

### [[بنګله دیش]]
د "پورنوګرافي کنټرول قانون ، 2012" پلي کیدو سره ، د بنګله دیش حکومت د هر ډول پورن او غير اخلاقي فلمونه تولید او خپراوي باندې سختې جریمې او سزاوې ولګولې‌.

## اروپا

### [[فرانسه]]
په فرانسه کې پورن يا فحش فلمونو ته اجازه ورکول کیږي ، مګر یوازې هغه کسان يې بايد وویني چې عمر یې له 18 کالو څخه ډیر وي.

## سرچينه

* انګلیسي ویکیپیډیا
امیر رزاق امیر

امیر رزاق امیر (۱۹۵۵ز - ۲۰۲۱ز) د پښتو ژبې یو نومیاتي شاعر او لیکوال وو.نوموړی په درګۍ ملاکنډ خیبر پښتونخوا ایالت کې زېږېدلی و.

## مخینه
امير رزاق امير په کال ۱۹۵۵م کې په درګۍ کلي کې زېږيدلې وو هم هلته ستر شوی وو. شاعري يې د پنځم ټولګي نه پیل کړي وه۔ د معاش ګټلو په عرض سعودي عرب، بحرېن او کوېت ته هم تللی وو او هلته يې هم خپلې ادبي هلې ځلې دوامداره ساتلې وې.

## زدکړې
نوموړي خپلې لومړۍ زدکړې په خپل کلي کې کړې وې خو مالي حالت یې ناسم وو ځکه مزدورۍ ته اړ شو خو بیا یې هم نوموړي د خوارو مزدورو ترڅنګ د خپلو زدکړو لړۍ دوامداره ساتلې وه او تر شپاړسم ټولګي پورې یې زدکړې بشپړې کړې وې.

## دندې
نوموړی د برېښنا له دولتي شرکت واپډا نوکرۍ نه تقاوت (ريټايرډ) شوی وو، 

## د شاعرۍ صنف
پښتو ژبه کې چې د طنز و مزاح ډېر کمی دی، امیر رزاق امير هم د طنز و مزاح يو منلی نوم وو.په شاعرۍ کې زيات د غني خان، اجمل خټک او نورو ليکوالانو نه متاثره وو. اميررزاق امير هم د غني خان په څېر د پښتنو په ژوند ژواک تنقيد برای اصلاح د مزاح په انداز کې کړی دی. د نوموړي د سندرې، غزل، چاربېتې، افسانې او نثر ليکلو يو ځانګړې انداز درلود .

## د نوموړي مشهور مزاحیه نظم
د نوموړي مشهور مزاحیه نظم "ښارې ناپرسان" وو.

## چاپ اثار
نوموړي څلور کتابونه ليکلي وو چې دوه د شاعرۍ ټولګې دي

۱.خيالونه تصويرونه 

۲.څړيکه 

او پاتې دوه يې د نثر کتابونه دي.

## ناچاپ اثار
شاغلي امیر رزاق امیر په يوه مرکه کې وويلي وو چې ډېرې ليکل يي اوس هم ناچاپه پراته دي، په قلار قلار به يې چاپ ته وړاندې کوي خو له بده مرغه مرګ موقع ور نه کړه.

## مړینه
شاغلي امیر رزاق امیر پر ۸ م جون ۲۰۲۱ میلادي کال په خپل پلرني کلي درګۍ ملاکنډ کې ساه ور کړه  او هم هلته خاورو ته وسپارل شو.

## سرچینې:
۱. نظم ښار ناپرسان 

https://www.facebook.com/1966305580123774/posts/4399519486802359/

۲.د نوموړي مړینې اړوند راپور
https://www.voadeewanews.com/amp/5920639.html#aoh=16282535398887&csi=1&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s

۳.د ارواښاد اړوند راپور
https://www.facebook.com/Ameerrazaqameer/videos/574436543527265/
د نړۍ ټولې ژبې، د ويونکو پر بنسټ

بټنوک|305x305px| د د ژبو پراخوالی او سيمه ييزه جغرافيا
په دې ليکنه کې د نړۍ ټولې ژبې ويونکي، او نړيوال مقامونه يې ليکل شوي. مورنۍ يا لومړنۍ ژبه هغه ژبې ته ويل کېږي چې چې ماشوم په هغې ژبې خبرې زده کوي او هغه زده کوي.

د وخت په تېرېدو سره د ژبې د ویونکو ډېرښت او د ژبې بدلون له امله د ژبې د نفوسو د امار ترلاسه کولو کې ډېری ستونزې شتون لري. او په ځینو سیمو کې يې د سرشمیرنې سيسټم شتون نه لري.  خو دا هغه ژبې دي چې د ژبو د نړيوال سازمان له خوا يې آمار، په رسمي توګه وړاندې شوي.

## د ژبو نوملړ
په لاندې ليسټ کې هره ژبه د نړيوال مقام، ويونکي او د ژبې کورنۍ یې ليکل شوي، د وګړشمېرنې نړيوال سازمان:

## سرچينه
اوږدمهاله اورګاسم

**اوږدمهاله اورګاسم** (په انګرېزي: **Orgasm Control**) يو مهارت يا تخنیکونو ته وايي چې د جنسي اړيکې د اورګاسم پرمهال د اورګاسم اوږدمهاله کېدو لامل شي، او شخص ژر انزال نشي. په دې سره شخص د جنسي اړيکې خوند اوږدمهاله کوي.

## په اورګاسم کې ځنډ
د اورګاسم په اوږدمهاله کولو کې خپله شخص مهم رول لوبولای شي، همدا راز د جنسي شريک په مرسته هم کولای شي چې ارګاسم يا جنسي خوند اوږدمهاله کړي. د اورګاسم په ځنډولو کې ډېر حالتونه پېښېدلی شي:

* ممکنه ده چې شخص اورګاسم ته ونه رسیږي او د هغه جنسي خوند په دې وخت کې وځپل شي.
* شخص څو ځله اورګاسم ته رسېږي مګر نه انزالېږي.
* شخص د اوږدې مودې وروسته انزالېږي.

## لارې چارې
بېلابېلې لارې چارې وړاندیز شوي ، چې ځینې یې ممکن د یو کس لپاره کار وکړي. دا هم باید په پام کې ونیول شي چې ډېرې لارې چارې تمرکز او تمرین ته اړتیا لري ، او معمولا شخص په اوږد مهال کې دا وړتیا ترلاسه کوي. ترڅو بيا وکولای شي د جنسي اړيکې پر مهال جنسي خوند وځنډوي او په تاخير سره انزال شي.

### فردي لارې چارې

; تحرک درول

د تناسلي محرک په بندولو سره ، د وینې فشار ډیریدو له امله د انزال مخه نیول کېدای شي. د وخت په تیریدو سره ، د تمرین سره ، د انزال کانال دننه د اړین فشار مقدار کنټرولوي. 

د جنسي اړیکې هرې پای ته رسیدو وروسته ، سړی د خپل تناسل بیا هڅولو څخه خوند اخلي کله چې جنسي اړیکه بیا پیل کوي تر مخکې ډېر خوند اخلي.

; د عضلاتو آرام
:

یو سړی کولی شي د هغه د تناسلي برخې ټول عضلات آرام کړي او د تناسل هڅول ودروي. په دې حالت کې د عضلاتو آرام کول د انزال د نل والوز بند ساتي او د غدود لخوا د سراو تولید سره سره انزال نه کېږي.

; تمرکز
:

یو سړی کولی شي د خپل تناسلي تمرکز له لارې د اورګاسم او انزال ترمینځ تشه رامینځته کړي البته ، دا تمرین ته اړتیا لري او په لنډه موده کې د پیل کونکو لپاره امکان نلري.

; انفرادي تمرینات
:

سړی کولی شي ورو ورو هڅه وکړي د اورګازم خوند ته نږدې شي او د تمرینونو په کولو سره بېرته  ودریږي ترڅو ژر انزال نشي. يانې دا چې کله شخص اورګاسم ته نږدې شي، يو ځل اړيکه ودروي. او خپل جنسي تحريک کم کړي، جنسي خوند به ډېر ژر سوړ شي، وروسته له هغه بيا پيل وشي.

## دا هم ولولئ
ژر انزالېدل

اورګاسم

د جنسي اړيکو په اړه په پښتو ژبې، لاندې کاریال يا اپليکشن دانلود کړئ:

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.pashto.sex.larshod&hl=en_AU&gl=US

## سرچينه
اېنټوپرسېس

بټنوک| د ډېرو خولو يا عرق کولو د درملنې لپاره د اېنټوپرسېس وسیله
**اېنټوپرسېس** یا **یونتوفورز** (په انګرېزي: Iontophoresis) يو طبي تخنيک يا کړنه ده چې د خپلواکو درملنو، درمل رسونې، او تشخيص لپاره کارول کېږي.

## نوم‌ ايښودنه
د اېنټوپرسېس نوم د لاندې برخو څخه تشکیل شوی:

ion که څه هم د یوناني ریښې ienai څخه اخیستل شوی چې د (تګ) په مانا دی،

phore چې د phorein څخه اخیستل شوی د وړلو په معنا دی.

sis - کوم چې د یوناني مخفف معنی لري عمل ، پروسه او وضعیت. 

په عموم کې ، د دې تخنیک نومول د هغې تاریخ او د غوښتنلیکونو یوې ډلې پراساس دي چې پکې د چارج شوي ذرو لیږد شامل و.

## د ډیرو خولو کولو درملنې کې رول
د اېنټوپرسېس یو له خورا مهم غوښتنلیکونو څخه د ډیر خولې درملنه ده ، کوم چې د FDA لخوا تصویب شوی.   

## په درمل رسونې کې رول
د iontophoresis بل کار د پوستکي له لارې درم رسونه ده.    

## سرچینې

## بهرنۍ تړنې

* په فزیکي درملنه او سپورت درملو کې د کارولو لپاره آیونټوفورسیس پروتوکولونه
ستِتوسکوپ

**سټیتوسکوپ** د ساه د غږ اورېدلو لپاره د اکوسټیک طبي وسیله ده، ډاکټران يې د څارویو یا انسانانو د بدن داخلي تنفس د غږونو اوریدلو لپاره کاروي، عموماً يوه کوچنۍ وسيله ده چې د ناروغ پوټکي پر وړاندې ایښودل کېږي، او یو یا دوه غوږۍ يې د ډاکټر د غوږونو سره وصل وي. سټیتوسکوپ د زړه ، سږو یا کولمو د رامینځته شويو غږونو اوریدو لپاره کارول کېږي. 

په لږ ساده توګه؛ "سټیتوسکوپ" چې د راډ شکل لرونکي زنځیرونو سره مجهز دی، د ماشینونو لخوا رامینځته شوي. لاندې يو ډول وسیله لري، چې د ناروغ پر بدن د ايښودلو لپاره ځانګړې شوې، او د همدې سره دوه غږونه نښتي چې د ډاکټر په غوږونو کې د ايښودلو لپاره ځانګړي شوي. (د بېلګې په توګه، دا چې د ناروغ دننه کوم ډول حالت دی، يا يې د زړه تکان څنکه دی، د دې لپاره چې دا غږونه بهر راوباسي او ډاکټر ترې خبر شي نو د نوموړي وسيلې څخه کار اخلي) .

## لغات پېژندنه
**استِتوسکوپ** په اصل کې د انګرېزي ژبې يو لغات دی، خو اوس دا نوم په بېلابېلو ژبو کې تر ډېره کچه عام دی. ځينې کسان ورته د ډاکټر غوږۍ هم وايي، زیاتره پښتانه دې ته معاينه وايي، مګر په اصل کې معاينه د ډاکټر د ناروغيو څېړنې ته وايي، خو په هر حال؛ هرچا کې په عامه اصطلاح يو رسم شته.

اوسمهال په پښتو ژبې هېڅ ډول لغات نه دی ورته ټاکل شوی، خو غوره دا ده چې د افغانستان د علومو اکاډمۍ او نور علمي بنسټونه ورته يو لغات وټاکي. 

## تاریخ
بټنوک| دا لومړنی سټیتوسکوپ په لاینیک پورې اړه لري. ( ساینس میوزیم ، لندن )
کيڼ|بټنوک| لومړني سټیتوسکوپونه
کيڼ|بټنوک|180x180px| د استِتوسکوپ بل پخوانی ډول
سټیتوسکوپ په فرانسه کې په 1816 کې د رینی لینیک لخوا په پاریس کې د نیکر-انفنټس مالډیس روغتون کې اختراع شو.    چې د لرګي څخه يې جوړ کړی وو، دا ځکه چې نوموړي کله ښځينه ناروغان کتل نو پر سينه يا شا به يې غوږ نشو کېښودای، د شرم احساس يې کاوه، د نارينه وو د ساه معلومولو لپاره به نوموړي بې له خجالته د هغوی پر سينه غوږ ایښوده، خو د ښځو لپاره يې دا حل لاره پیدا کړل، د لرګي په وسيله يې استِتوسکوپ جوړ کړ، او هغه به يې د ښځې په سینه کېښودل ترڅو د هغې زړه او ساه اخيستنې ته غوږ ونیسي. که څه هم هغه يوازې لرګی وو او په ډېر مشکل سره يې غږ اورېدلی شو   په 1840 کې ، گولډینګ برډ یو سټیتوسکوپ تشریح کړ چې هغه د انعطاف وړ کيفيت سره جوړ کړی و. د هغه را وروسته بيا ډېرو نورو کسانو په بېلابېلو ډولونه جوړ کړ. کې تر دا مهاله يې يو ډېر غوره ډول جوړ کړی دی.

## اوسنی تمرین
بټنوک| یو ډاکټر د سټیتوسکوپ په کارولو سره د ناروغ معدې ته غوږ نیسي
سټیتوسکوپونه د روغتیا پاملرنې متخصصینو سمبول دی. د روغتیا پاملرنې چمتو کونکي يا ډاکټران اکثرا لیدل کېږي چې د غاړې شاوخوا يې سټیتوسکوپ اغوستلی وي. او همدا راز استِتوسکوپ چې د ډاکټرانو په غاړه وي یو مثبت فکر رامنځته کېږي.

## ډولونه

### اکوسټیک
بټنوک| د بنورال سټیتوسکوپ برخې
کيڼ|بټنوک|150x150px| اکوسټیک سټیتوسکوپ

## قيمت
د استِتوسکوپ قيمت په بېلابېلو هېوادونو کې د هغوی د ارز پر بنسټ متفاوته دی، همدا راز د استِتوسکوپ قيمت د نوموړي د کيفيت سره هم تړاو لري.

په متوسطه توګه په امريکا کې د يو عادي استِتوسکوپ قيمت شاوخوا 147 امريکايي ډالره دی. چې د افغانستان د ۱۴۰۰ افغانيو سره سمون خوري. خو ځينې يې بيا تر دې ګران دي.

## سرچينې

### سرچینې
د لاسونو لړزېدل

زياتره کسان د پرېشانۍ پر مهال د لاسونو لړزه لري او ځينې کسان بيا پرته له پرېشانۍ، د لاسونو لړزیدل بېلابېل ډولونه او لاملونه لري چې په دې ليکنې کې به ټولو ته اشاره وکړم.

## د لاسونو لړزیدل څه دي؟
د لاسونو لړزه او خوځښت په داسې حال کې چې د انسان په کنټرول کې نه وي په طبي اصطلاح يې د ناروغۍ نوم: (د لاسونو لړزه) بلل کېږي. د لاسونو يا د بدن نورو غړو لړزېدل يوه عصبي ناروغي يا اختلال دی، چې په متفاوته توګه د انسان پر ورځني چارو او روان ډېرې اغېزې لري.

## د لاس د لړزې لاملونه

د لاسونو لړزه يا رېږدېدل، يوه عصبي ناروغي ده، ځينې هغه عصبي ناروغۍ چې د لاسونو د لړزېدلو لامل ګرځي په لاندې ډول دي:

• مولټېپل سکلورېزس: د MS سره ډیری خلک د لړزې ځینې حالتونه لري. دا لړزه اکثراً هغه وخت پیښېږي کله چې ناروغي د مرکزي عصبي سیسټم په لارو کې اغېزمن رول درلودلی وي.

• د مغز سکته: دا ناروغي په عصبي ټولګي کې تر ټولو خطرناکه ناروغي ده، د مغز سکته هغه وخت پیښېږي کله چې مغز ته د وینې جریان کې د وینې خنډ رامینځته شي. دا حالت عصبي لارو ته د تلپاتې زیان لامل کیږي او د بدن د غړو د لړزېدلو يو لامل کېږي.

• عصبي رنځ: دماغ ته جسمي زیان کولی شي د همغږۍ حرکت کې دخیل اعصابو ته زیان ورسوي. کله چې د نوموړي ناروغۍ ناورين حالت ضربه پر اعصابو اغیزه کوي نو سمدلاسه دا د لاسونو د لړزېدلو لامل کېږي.

د پارکېنسون ناروغي: د عصبي ناروغۍ په برخه کې د ۲۵ سلنه څخه زيات وګړي په دې ناروغۍ اخته دي، دا ناروغي په هغه وخت کې د لاسونو لړزیدلو لامل کېږي چې د انسان احساسات را وپارېږي، يا هم په ساده ژبه(پرېښانه او افسرده شي، په قهر شي، يوه پېښه وشي چې د خپګان لامل يې شي.)

ځينې درملونه (دوا) هم د داسې ناروغيو لامل کېږي؛ لکه: امفتامين، کافيېن، کورتیکوا

دا درمل، په ځانګړې توګه د افغانستان هېواد کې، کله چې ډاکټران د ناروغ په ناروغۍ پوه نشي نو ورکوي يې، د ناروغ حالت نور هم برعکس خراب کړي چې لا هم بېچاره په نورو ډاکټرانو ګرځي خو پايله يې نه پيدا کېږي څو چې يو سم طبي او روغتيايي ډاکټر ته مراجعه کوي.

## روغتيا او حل لاره څه ده؟
که چېرته ستاسو په کورنۍ کې داسې کسان وي، يا هم خپله په دې ناروغۍ اخته ياست نو مهرباني وکړئ يو وړ روغتيايي ډاکټر ته مراجعه وکړئ

## سرچينه
ډاکټر نازيه ساپۍ له ويب سايټ څخه 

Https://Facebook.com/Safi19official
د‌ ایران ژبې

بټنوک|230x230px|
رسمي ژبه هغه ژبه ده چې په قانوني ډول د یو هیواد په حکومتي سيسټم، نصاب، اقتصاد او نورو چارو کې ځای لري. په ایران کې د نوي اسلامي دورې پرمهال د پاړسي پرته نورې ژبې رسمي وې،  چې د هغه ډېر وخت وروسته فارسي د يو څو کلونو لپاره د یوې ژبې په توګه وپیژندل شوه، مګر د دوی له سقوط وروسته ، یوناني د 174 کلونو لپاره د ایران رسمي ژبه شوه. د پارتیانو دورې په بهير کې پارتي او یوناني ژبې د 471 کلونو لپاره د ایران رسمي ژبې وې، او د ساسانیانو په دوره کې فارسي یوازې د ۴ کلونو لپاره د ایران رسمي ژبه شوه. په ایران د عربانو یرغل سره  عربي  د 189 کلونو لپاره د ایران رسمي ژبه شوه (د امویانو په دوره کې ، فارسي د یو څه وخت لپاره وشړل شوه) ، مګر په 821 میلادي کال کې د طاهریانو له وخت راهیسې ، فارسي رسمي ژبه شوه.

## د تاریخ په اوږدو کې د ایران رسمي ژبې
د تاریخ په اوږدو کې (د نیالامیان له وخت څخه تر 2020 پورې) د اېران رسمي ژبې پر لاندې ډول دي:

## په ایران کې د خطر سره مخامخ ژبې
اېران تر دا مهاله ۸۲ ميليونه نفوس لري، د دوی څخه يې يوازې ۱۷ ميليونه نفر په پاړسي ژبې خبرې کوي، تورکي د اېران ترټولو لويه ژبه ده، چې د اېران اته لويو ولايتونو کې په پراخه کچه ويونکي لري، همدا راز کوردي هم د اېران د لويو ژبو څخه ده، خو دا چې د اېران حکومت د پارسيانو څخه تشکيل شوی، يو استبدادي حکومت دی، نو هیچاته د هغوی په ژبه د تعليم حق نه ورکوي آن دا چې په حکومت کې پرته د پارسي قوم نه، بل څوک نه پرېږدي.

په ایران کې له منځه وړل شوي ژبې:

يوناني ژبه: له منځه تللې «يو وخت د اېران رسمي ژبه وه»

تاتي ژبه، ګورجي ژبه، کسکي ژبه او ډېرې نورې...

هغه ژبې چې ډېر ويونکي لري ، خو د تعليمي او اقتصادي لحاظه د له منځه وړلو په حال کې دي:

# بلوڅي ژبه : د خطر سره مخامخ
# کوردي ژبه : د خطر سره مخامخ
# تورکي ژبه : د خطر سره مخامخ
# آذري ژبه : د خطر سره مخامخ
# 
#
# 
# مازراني ژبه :  د خطر سره مخامخ

#
# 

## ژبې او د ويونکو شمېر

* 
*
* 
* 
* 
* 
*
* 
*

. 

## سرچينه

وېشنيزه:د ايران ژبې
توره ګوبلکه

**توره ګوبلکه** يا **قارچ** ‌په انګرېزي: (Black Fungus) د يوه ویروس نوم دی، توره ګوبلکه يا فنګس په خاوره کې د موکورمايکوزيس په نوم يوه راشنه کېدونکې ماده ده او په خاورو کې رشد يا وده کوي.

## نښې
تبه د سردرد، په خوله پزې او نور بدن کې ډېر نامنظمه ټپونه، اسهال، د نفس تنګون. د دې ناروغۍ يوه ترټولو لويه نښه په بدن کې يو ټپ يا زخم دی. دا زخم يا ټپ د بدن هر ځای کې ممکنه ده چې رامېنځ ته شي.
## لامل
دا ناروغي تر ډېره يو وېروس ګڼل شوی، خو تر ډېره بيا يوه ناروغي ده، چې د هوا ککړتيا, او نظافت، پاکوالي نه مراعاتولو له امله پېښېږي.
## د زيانمنۍ کچه
د خواشينۍ خبره دا ده چې کله دا زخم پر کوم ځای را شين شي، بايد سمدلاسه هغه ځای پرې شي او له بدنه لېرې شي. نو د همدې امله کله چې پر خولې يا ژبې دا ټپ راڅرګند شي، ناروغ نه پاتې کېږي سله په سلو کې مړ کېږي.
## درملنه
دا ناروغي باید ژر ترژره څرګنده شي، ناروغ که په بدن کې پورته يادې شوي نښې ولري، ژر تر ژره بايد ډاکټر ته مراجعه وکړي، ترڅو د فنګس ضد درمل ورکړي. او تر ډېره حده کابو شي.
## سرچينه
https://www.tolafghan.com/authors/266
سنجو (فيلم)

سنجو په انګرېزي: Sanju دا يو هندي فلم دی، چې په ۲۰۱۸ کې د هند د سينما له خوا خپور شو، دا فلم د هندي سينما يو وتلي ستوري سنجي دت پر شخصي ژوند ليک جوړ شوی.

## لوبغاړي

* رنبیر کپور : Sanji.com
* انوشکا شرما : وینی پوه
* منیشا کویرالا : نرګس (د سنجي مور)
* پاریش راول : سنیل دت
* اډیتي ګوتم: پریا ډوټ (د سنجي خور)
* سونم کپور : روبي
* بومان ایراني : د روبي پلار
* دیا میرزا : مانیتا ډاټ (د سنجي میرمن)
* کرشمه تانا : ګلابي

## موسيقي

## سرچينه

## بهرنۍ لینک

*
وېټامين ډي

ويټامين ډي زموږ د بدن د بقا له پاره ډير مهم دی. دا د مدافعې قوه پياوړي کوي او له هډوکو او عضلاتو سره مرسته کوي. ډير انسانان خپلو فزيکي اړتياو ته سمه پاملرنه نه کوي او په ناخبره توگه د ويټامين ډي له کمښت سره مخامخ کيږي.

د انسان بدن عمدتاً د لمر د وړانگو په مرسته وټيامين ډي توليدوي. بې له لمره زموږ بدن په کافي اندازه ويټامين ډي نه شي جوړولای. يو څه ويټامين ډي د صحي خوراک يعني د کب د غوړو، مرخيړيو او يا لبنياتو له لاري ترلاسه کيدلای شي.

دا چې لمر د ويټامين ډي د ترلاسه کولو تر ټولو ستره سرچينه ده، نو د ځمکې د نيمې شمالي کرې وگړي په ژمي کې د دغه ويټامين له کمښت سره مخامخ کيږي. د کارپوهانو په حواله د افغانستان د مرکزي ولايتونو اوسيدونکي هم د هيواد د نورو سيمو په پرتله د ويټامين ډي له کمښت سره مخامخ دي او د ژمې په رارسيدو سره یې ناروغۍ زياتيږي.

## کمښت
د ويټامين ډي تر حد ډير کمښت د هډوکو د زيانمنيدو سبب کيږي، د مثال په توگه د هډوکود رژيدو(Osteoporosis) او کږيدو(Rickets) خطر زياتيږي. همدا راز د انسان د بدن مدافع سسټم کمروزي کيږي او په دې توگه اغيزمن کسان د ميکروبي ناروغيو ښکار کيدلای شي.

پر دې سربيره د ويټامين ډي پر کمښت دا شک هم کيږي چې دا شکر، د وينې د جريان ناروغيو او حتی د سرطان د رامنځته کيدو خطر هم زیاتوي. همد راز د عضلاتو د يوې ډيري خطرناکې ناجوړتيا «Multiple sclerosis» او ويټامين ډي د کمښت ترمنځ د تړاو په اړه هم په پراخي څيړنې رواني دي.

ځينو څيړنو ښوولې ده چې د عضلاتو د دغه ذکر شوې ناروغۍ مريض ته د ويټامين ډي زيات مقدار ورکول د دغه او نورو دغه شان ناروغيو سرعت راکموي او حتی کولای شي قسماً یې ورغوي. 

د مونشن د هيلمهولت د مرکز داکتره بابره توراند په دې اړه وايي: «د ويټامين ډي د کمښت تشخيص د وينې د معايني له لاري کيږي. په دې معاينه کې په ځيگر کې له ويټامين ډي څخه د جوړ شوي هايدرو اوکسي ويټامين ډي د ۲۵ ډول غلظت اندازه کيږي.»

دغه ساينس پوهه د هغه تازه څيړني مشري کوي چې په دې وروستيو کې خپره شوې او ښيي چې د آلمان تر۵۰ سلنه زيات د پاخه عمر کسان د ويټامين ډي له کمښت سره مخامخ دي. که څه هم چې د هر عمر کسان د دې ويټامين له کمښت سره مخامخ کيدلای شي، خو زاړه کسان تر ډيره اغیزمن دي.

توراند وايي: «د بدن پوست د سن په زياتيدو سره د لمر د وړانگو څخه د ويټامين ډي د جوړولو وړتيا له لاسه ورکوي. له همدې کبله تر۶۵ کلنې ورووسته د دې خطر زیاتيږي چې سړی د ويټامين ډي له کمښت سره مخامخ شي.»

ويټامين ډي په بدن کې د کلسيم جذب او استعمال کنترولوي چې زموږ د هډوکو يو ډير مهم عنصر دی. توراند په دې اړه وايي: «خو بل پلوه همدا کلسيم دي چې د ويټامين ډي په زيات مقدار کې جوړول خطرناکه کولای شي. په دوامداره توگه د ويټامين ډي زيات مقدار د دې سبب کيږي چې بدن زيات کلسيم جذب کړي. دا په اصطلاح  Hypercalcemia يا د کلسيم زيات مقدار ځيني وخت د پښتورگو ډبرو سبب کيږي او همدا راز د زړه د حملو خطر زیاتوي.» له همدې کبله نوموړې د ويټامين ډي تر کارولو دمخه له يوه ډاکتر سره پر مشوره ټينگار کوي.
## سرچينه
https://m.dw.com/ps/%D9%88%D9%84%D9%8A-%D9%88%D9%8A%D9%BC%D8%A7%D9%85%D9%8A%D9%86-%DA%89%D9%8A-%D8%B2%D9%85%D9%88%DA%96-%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D9%84%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%AF%DB%8C/a-41856858
بېکيني

[بټنوک| یوه [ښځه په ساحل کې چې ارغواني بېکيني يې اغوستی]]
بېکيني په انګرېزي:( **bikini** ) په پښتو د ښځو د تيانو/سينو او د شرمګا پوښاک ته وايي، دا دوه ګونی/جوړه پوښاک تر ډېره حده په ټوله نړۍ کې دود دی، او ښځينه يې تر جامو لاندې اغوندي. د لامبو په وخت کې هم ښځې ورڅخه کار اخلي.

بېکيني د تيانو او لاندې د شرمګا د سمبالښت لپاره اغوستل کېږي، دا عموماً په ټوله نړۍ کې دود دی، ښځې يې تر جامو لاندې اغوندي. تر ډېره په غربي او اروپايي هېوادونو کې دود دی، په افغانستان کې هم دود دی، خو ښايي په بله بڼه.
## اغوستنه
بېکيني جوړه جامه ده،يو د تيانو او بل د شرمګا د سمبالښت لپاره اغوستل کېږي.

د تيانو سمبالښت لپاره، پر تيانو سربېره اغوستل کېږي او د لاسونو پر څنګلو او پر شا تړل کېږي، 

د شرمګا سمبالښت لپاره لکه پرتوګ داسې اغوستل کېږي، خو توپير یې دا دی چې لنډ دی، يوازې شرمګا په پټېږي، لکه څنګه چې يې په پورتني انځور کې وينئ.

## نارینه بېکيني

## تاريخ
## بڼې
## سرچينه
ګو ، ډاګ. ګو! (ټلویزیون سلسله)

**ګو ، ډاګ. ګو!**  د کاناډا-امریکایی کمپیوټر انیمیشن سټریمینګ تلویزیون سلسله ده چې د ۱۹۶۱ ماشومانو د ورته نوم پی ډي ایسټمین کتاب پراساس ده ، کوم چې د اډم پیلټزمان لخوا د نيټ فليکس لپاره رامینځته شوی.

## قیصه
*ګو ، ډاګ. ګو!* د دوی په پاستون ښار کې د دوه ځوانو کینانو ، ټګ بارکر او سکوچ پوچ د ژوند شاوخوا ګرځي.

## کرکټرونه

* **ټګ بارکر** (غږ لوبغاړی: میشیلا لوسی) یو نارنجي سپی.
* **سکوچ پوچ** (غږ لوبغاړی: کالم شونیکر) یو کوچنی زنگالي ټیریر.
* **ما بارکر** (غږ لوبغاړی: کیټي ګریفین) یو لیوینډر سپی
* **پاو بارکر** (غږ لوبغاړی: مارتین روچ) یو نسواري سپی.
* **چیدر بسکټ** (غږ لوبغاړی: تاج اسن) یو سپین سپی.
* **سپیک بارکر** (غږ لوبغاړی: لیون سمیت) یو سور سپی.
* **ګیلبر بارکر** (غږ لوبغاړی: لیون سمیت) یو زیړ سپی.
* **ګرانډما مارج بارکر** (غږ لوبغاړی: جوډي مارشانک) یو ارغواني سپی.
* **ګرانډپاو مورټ بارکر** (غږ لوبغاړی: پیټریک مک کینا) یو روښانه نسواري سپی.
* **ییپ بارکر** یو ارغواني ګوډاګی.
* **سرجنټ پوچ** (غږ لوبغاړی: ليندا بالانتين) یو زنگالي ټیریر.
* **فرانک** (غږ لوبغاړی: ډیویډ برني) یو زیړ سپی.
* **بینز** (غږ لوبغاړی: آنند راجارام) یو لوی شین سپی.
* **لیډی ليډيا** (غږ لوبغاړی: ليندا بالانتين) یو ګلابي پوډل.
* **سام ویپیټ** (غږ لوبغاړی: جوشوا ګراهام) یو زنگالي ګری هاونډ.
* **ښاروال سنیفنګټن** (غږ لوبغاړی: ليندا بالانتين) یو ارغواني سپی.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
*
وېشنيزه:کارتونونه
ډریم ورکس انیمیشن

**ډریم ورکس انیمیشن**  د امریکایی انیمیشن سټوډیو ده چې انیمیشن فلمونه او تلویزیوني برنامې تولیدوي او د یونیورسل عکسونو ضمیمه ده ، د NBCUniversal څانګه ، چې پخپله د کامکاسټ برخه ده.

## سرچینې
خیرالله خیرخواه

**خیرالله خیرخواه**  د ١٩٩٧-١٩٩۸ پورې د افغانستان د کورنیو چارو وزیر وو. هغه په کندهاﺭ ولايت کې ﺯېږېدلی دی.
## دا هم وګورئ
## سرچینې
فردوسی

**ابولقاسم فردوسي** یو پارسی شاعر دی چې د شاهنامه په نوم مشهوره کتاب یې د افغانستان د غزنوي او ساماني دورې په وخت کي لیکلی دی.
## دا هم وګورئ
## سرچینې
جیمي نيوټرون: هلک جینیس

***جیمي نيوټرون: هلک جینیس***  د ۲۰۰۱ امریکایی کمپیوټر انیمیشن ساینس افسانه کامیډي فلم دی چې د نیکلوډون فلمونو ، او تفریح او دي اين اې تولیداتو لخوا تولید شوی ، او د پیراماؤنټ عکسونو لخوا توزیع شوی.

د دې د بریا له امله ، فلم د انیمیشن تلویزیون سلسله ته وتړل شو چې *[[د جیمي نيوټرون سفرونه: هلک جینیس]]* نومیږي ، کوم چې د ۲۰۰۲ په جولای ۲۰ کې نندارې ته وړاندې شو او د نومبر په ۲۵ ، ۲۰۰۶ کې پای ته ورسید. څلور کاله وروسته ، یو بل سپن آف. سلسله (په بیله بیا د اصلي سپین آف) په نوم *[[سياره شین]]* تولید شوې ، چې د جیمي ملګري شین اسټیوز باندې تمرکز کوي. دا سلسله د ۲۰۱۰ کال د اکتوبر په ۲ پیل شوې او د ۲۰۱۳ کال د فبروري په ۱۵ پای ته ورسیده.

## قیصه
جیمي نیوټرون د څلورم ټولګي هلک نابغه دی ، هغه په نړۍ کې د خپل ځای په موندلو کې ستونزه درلوده ، د هغه حرکات د دې لامل کیږي چې د مور او پلار لخوا ورته سزا ورکړل شي. جیمي او د هغه ملګري غلا کوي نو دوی کولی شي د تیم پارک لوی افتتاح ته لاړ شي. جمی او د هغه ملګري هیله لري چې د دوی مور او پلار به لاړ شي. کله چې دا هیله ریښتیا شي ، جیمي او د هغه ملګرو د دوی له مور او پلار پرته د دوی نوې موندنې ازادي څخه خوند اخیستل پیل کړل. په هرصورت ، جیمي او د هغه ملګرو د دوی مور او پلار له لاسه ورکول پیل کړل ، هغه او د هغه ملګري ډیر ژر پوهیږي چې د دوی والدین د بهرنيانو لخوا نیول شوي دي. جیمي او د هغه ملګرو د ژغورنې زړور ماموریت پیل کړ ترڅو خپل والدین د پولټرا لخوا قرباني کیدو څخه وژغوري. جیمي د هر هغه څه ستاینه کوي چې والدین یې د هغه لپاره کړي او هغه د خپلو ملګرو او کورنۍ لپاره د شتون ریښتینی معنی زده کوي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
پرمخ د ځوانۍ دانې

**پرمخ د ځوانۍ** دانې چې په پښتو کې ورته ځوانکې هم وايي؛ انګلېسي او طبي نوم يې (*acne vulgaris*) دی او په دري ژبه کې رُخ‌جوش ورته وايي. دې ته ځکه د ځوانۍ دانې ويل‌ کېږي چې دا ناروغي زياتره په ځوانانو نارينه وو او ښځينه وو کې پېښېږي. دا د پوستکې ناروغي ده. acne vulgaris داسې کومه مرګوني او دردناکه ناروغي نه ده خو غټه ستونزه يې  دا ده چې د ظاهري ښکلا او د مخ خرابۍ سبب کږي. د پوستکي دا ناروغي تر ډېره پر مخ، د ملا په پورتنۍ برخه، اوږو، اورميږ او سينه باندې پيدا کيږي.
بټنوک|انځور کې يوه شل کلنه مېرمن لیدل کېږي‌ چې پر مخ یې د ځوانۍ دانې پيدا شوي

## نښې

- پر مخ سپينې دانې را پيدا کيږي، چې ځيني يې سپين او ځيني يې بيا تور سرونه لري؛ 

- که څرګندې دانې نه وي بيا پر هغه ځايونو چې دغه ناروغي خپره شوې وي، پوستکی نازک او سور رنګ لرونکی کيږي؛

- د پوستکې لاندې هم دانې پيدا کيږي، چې سخت درد لري. د دغه نښې - نښانې يې عادي او لومړنۍ دي. 
په ځينو کې کسانو کې دغه ناورغي يو ډېر بد پړاو ته هم رسيږي.
هغه مهال شونډې، سترګې، ژبه او مخ په کې پړسيږي او د مريو د ټپ کېدو له امله ساه اخېستنه مشکله کيږي. 

## لاملونه

دا ناروغي ډېر وخت د ځوانۍ پر وخت کې وي او په همدې بنسټ يې پښتو نوم ځوانکې ناروغي ده. شونې ده چې د عمر په نورو دورو کې هم پيدا شي خو د ځوانۍ پړاو چې د وجود د جوش پړاو دی دا ناروغي په کې ډېره وي. 

### د ځوانکې/آکنه يا (Acne) ناروغۍ ځيني لاملونه

۱- د پوستکي د غړو د تشريح ډېروالی. هغه کسان چې پوستکی يې غوړ وي او بيا د پوستکي د غړو توليد يې له نارمل اندازې ډېر شي، نو پر مخ يا د پوستکي پر ځينو نورو برخو يې ځوانکې راپيدا کيږي. 

۲- يو بل لامل يې دا چې د مړو ژونکو يا حجرو او د پوستکي د غوړو له امله د وېښتانو د غدو ترشحات بند شي؛ 

۳- د پوستکي يو ډول مضرې بکترياوې دي چې د فعاليت له امله يې د ځوانکې/آکنه يا (Acne) ناروغي پيدا کيږي؛ 

۴- د پوستکي التهابي کېدل چې له لارې يې ځيني ويروسونه او بکتريا پوستکي ته لار پيدا کوي او د دوی د فعالت په پايله کې مخ او د وجود د نورو برخو پوستکی په دې ډول کيږي؛ 

۵- د هورمونو ګډوډي له امله هم ځوانکې پيدا کيږي. هغه هورمون چې د پوستکي غوړ کنټرولوي؛ بلوغ ته د رسېدو پر مهال، ښځو کې د مياشتۍ ناروغۍ پر وخت، د حمل وخت کې، هغه مهال چې د حمل د مخنيوي ځيني درمل خوړل کيږي او د اندېښنو له امله هورمون غير منظم او زيات توليديږي چې پايله کې دغه ستونزه پيدا شي؛ 

۶- ځيني د وېښتانو او مخ کريمونه او شامپوګانې هم ځوانکې/آکنه يا (Acne) ناروغي پيدا کوي؛

۷-  که څوګ دا درمل (steroids, testosterone, estrogen او phenytoin) خوري؛ جانبي عوراض يې ځوانکې هم کيږي؛ 

۸- که وجود ډېر خولې شي نو ښايي چې ځوانکې ناروغۍ ته لار هواره کړي؛ 

۹- ځيني کسانو د خپل پوستکې د سخت ګرولو له امله د پوستکي ځينې دفاعې حجرې وژلې او په پايله کې ورته ځوانکې ناروغي پيدا شوې؛ 

## سرچينه
[Https://www.facebook.com/Safi19official پر مخ د ځوانۍ دانې -]
رضاشاه

140px|بټنوک
**رضاشاه پهلوی** پادچا د پهلوی کورنی او وروستی پادچا د ایران وه.
کونګ فو پانډا ۲

**کونګ فو پانډا ۲**  د ۲۰۱۱ امریکایی کمپیوټر انیمیشن مارشل آرټ کامیډي فلم دی چې د ډریم ورکس انیمیشن لخوا تولید شوی او د پیراماؤنټ عکسونو لخوا توزیع شوی. دا د *[[کونګ فو پانډا (فلم)|کونګ فو پانډا]]* (۲۰۰۸) تسلسل دی او د کونګ فو پانډا فرنچائز کې دوهم قسط دی. د جینیفر یوه نیلسن لخوا لارښود شوی ، پدې فلم کې جیک بلیک ، انجیلینا جولي ، ډسټین هوفمن ، سیت روزن ، لوسي لیو ، ډیویډ کراس ، جیمز هانګ ، او جکي چین د لومړي فلم څخه د خپل کرکټر رولونه بیا راښکاره کوي ، د ګاري اولډ مین ، میشل یو ، ډیني سره. مکبرایډ ، ډینس هیسبرټ ، ژان کلاډ وان ډیمي ، او ویکتور ګاربر د نوي کرکټرونو غږ کوي. په فلم کې ، پو او د هغه متحدین (پړانګ ، بندر ، وایپر ، کرین ، مانټیس) ګونګ مین ښار ته سفر کوي ترڅو د چین له فتحه کولو څخه د یوه خنزیر مور مخه ونیسي پداسې حال کې چې خپله هیر شوی تیروتنه یې هم کشف کړې.

## قیصه
پو ، غټ خو ویره لرونکی ډریګن جنګیالی ، اوس په خپلو ویاړونو تکیه کوي ، د خپلو مساوي روښانفکرو ملګرو-پړانګ ، وایپر ، بندر ، کرین او مانټیس-سره د خوږ او اسانه ژوند ژوند کوي-د سولې ارام وادی کې. په هرصورت ، لکه څنګه چې پو د داخلي سولې مهارتونو ته وده ورکوي ، د وحشي مور ، لارډ شین او د هغه نه هیریدونکې پټه وسله ناڅاپه څرګندیږي ، چې د چین فتح کولو ګواښ کوي. اوس ، د دې نوي سخت دښمن دمخه ، د تور او سپین کونګ فو ماسټر اړتیا لري د هغه نامعلوم اصل ته ژوره کشف کړي ترڅو د جګړې چانس ولري ، او له هرڅه پورته ، خپل برخلیک پوره کړي په هرصورت ، ایا هغه چمتو دی چې یو ښه پټ راز ومومي؟ ایا پو او پیاوړی قهرجن پنځه شین او د هغه ځواکمن پوځ نیولی شي؟

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
*
*
*
*
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
جوهان سباستیان باچ

[بټنوک| جوهان سباستیان باچ 1746 [دوتنه:Johann_Sebastian_Bach_signature.svg|مېنځ،_center|frameless| د باچ لاسلیک]]
بټنوک| د باچ ځان ډیزاین شوی مهر د هغه نوم لومړي لیکونو سره ، JSB ، په عکس عکس کې مینځل شوی
جوهان سباستیان باچ (د مارچ 21 ، 1685 څخه تر جولای 28 ، 1750) د باروک دورې یو المانی کمپوزر و. هغه په لویدیځ تاریخ کې یو له خورا لوی کمپوزرانو څخه شمیرل کیږي. باخ موسیقاران لکه موزارټ ، بیتوون او چوپین اغیزمن کړل ، او هغه د خپل وخت میوزیک د لوړتیا او بشپړتیا لوړې کچې ته لوړ کړ. د باخ میوزیک د هغې ښکلا ، فکري ښکلا او احساساتي ځواک لپاره پیژندل شوی. د هغه د میوزیک کیفیت له امله ، مسلکي کمپوزران اکثرا هغه ته په لویدیځ تاریخ کې یو له خورا لوی کمپوزرانو څخه بولي.

وېشنيزه:آلمانيان
کونګ فو پانډا ۳

**کونګ فو پانډا ۳**  د ۲۰۱۶ کمپیوټر انیمیشن ایکشن کامیډي فلم دی چې د ډریم ورکس انیمیشن لخوا تولید شوی او په نړۍ کې د شلمې پیړۍ فاکس لخوا او په چین کې د اورینټل ډریم ورکس لخوا توزیع شوی. دا د *کونګ فو پانډا* فرنچائز کې دریم قسط دی او د *[[کونګ فو پانډا ۲]]* (۲۰۱۱) تسلسل دی. په فلم کې ، پو د خپل زیږیدلي پلار سره یو ځای کیږي او د پانډا پټ کلي شتون کشف کوي ، مګر باید ژر تر ژره د چای زده کړه زده کړي او پانډا چمتو کړي چې د کای پروړاندې مبارزه وکړي ، د اووګی میراث له مینځه وړلو روحي جنګیال.

## قصه
فلم د ماسټر اوګوی د شر یاک کای (کلیکټر) پروړاندې مبارزه سره پیل کیږي څوک چې جګړه ګټي. د سولې په دره کې ، ماسټر شیفو خپلو جنګیالیو ته روزنه ورکوي او ډیر ژر اعلان کوي چې پو به د قهرجنو پنځو ماسټر وي. د هغه په پالونکي پلار ښاغلي پینګ رستورانت کې ، پو د بل پانډا څخه متاثره شوی چې په کلي کې راڅرګند شوی او ډیر ژر به ومومي چې دا د هغه له لاسه ورک شوی بیولوژیک پلار دی چې ناڅاپه بیرته راڅرګند شو ، جوړه له ښاغلي سره یوځای پټ پانډا کلي ته د سفر لپاره سره یوځای شوه. پینګ ، د لسګونو ساتیرۍ نوي پانډا کرکټرونو لیدو لپاره. مګر کله چې فوق العاده ولن کای (کلیکټر) په ټول چین کې پراخه کول پیل کړي د دوی چی اخیستلو په لټه کې ټول کنګ فو ماسټرانو ته ماتې ورکوي ، پو باید خپل پانډا ملګرو ته روزنه ورکړي او د دوی چی ماسټر کول زده کړي ، او ریښتینی ډریګن جنګیالی شي.

## کاسټ

* جیک بلیک د پو په نقش کې

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
* 
* 
* 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
مداګاسکار: افریقا ته وتښتیدل

**مداګاسکار: افریقا ته وتښتیدل**  د ۲۰۰۸ امریکایی کمپیوټر انیمیشن کامیډي فلم دی چې د ډریم ورکس انیمیشن لخوا تولید شوی او د پیراماؤنټ عکسونو لخوا توزیع شوی. دا په *[[مداګاسکار (فلم)|مداګاسکار]]* (۲۰۰۵) وروسته په فرنچائز کې دوهم قسط دی. دا د ایریک ډارنل او ټام مک ګراټ لخوا لارښود شوی و ، د ایتان کوهن ، ډارنیل او مک ګرات لخوا لیکل شوی سکرین پلې سره ، او بین سټیلر ، کریس راک ، ډیویډ شمیمر ، جاډا پنکیټ سمیټ ، ساچا بیرون کوهن ، سیډریک د انټرنیټر ، انډي ریکټر ، او الیسا ګابریلي د لومړي فلم څخه د دوی غږ اداکاري رولونه بیا تکراروي ، د نوي کاسټ غړو برني میک ، الیک بالډوین ، شیري شیفرډ ، او ویلیم سره یوځای شوي. په فلم کې ، اصلي کرکټرونه - د مرکزي پارک ژوب څخه د څارویو یوه ډله چې سفرونه یې ماداګاسکر ته وړي دي - په افریقا کې ځانونه ومومي ، چیرې چې دوی د دوی نورو ډولونو سره مل کیږي او چیرې چې الیکس شیر له خپلو والدینو سره یوځای کیږي.

## قیصه
د دوی ګران مرکزي پارک ژوب ته بیرته ستنیدو ته لیواله ، د نیو یارکز تیم چوکاټ-الیکس ، ځان جذب شوی زمری؛ مارټي ، خوشبین زیبرا میلمان ، د هایپوکونډرییاک جراف ، او ګوریا ، منحنی هیپو-د ځینې نوي ملګرو سره په کمیدونکي کارګو الوتکه کې سپاره. په هرصورت ، دا ځل ، ټیم د نه ختمیدونکي افریقایي سوانا په فلیټ میدانونو کې راښکته شو ، په ځانګړي او خورا ډیر پیژندل شوي ځای کې چپه شو چیرې چې یادونه ډیریږي او هرڅوک د خپل افق پراخه کولو فرصت ترلاسه کوي. ایا افریقا ته تښتیدل به الیکس سره مرسته وکړي د هغه اصلیت بیرته کشف کړي؟

## کاسټ

* بین سټیلر د الیکس په نقش کې
* کریس راک د مورټي په نقش کې
* ډیوډ شویمر د میلمانه په نقش کې
* جدا پنکیټ سمت د ګوروریا په نقش کې
* ساچا بارون کوهن د پاچا جولین XIII په نقش کې

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
یخ عمر

**یخ عمر**  د ۲۰۰۲ امریکایی کمپیوټر انیمیشن کامیډي فلم دی چې د کریس ویج لخوا لارښود شوی او د مایکل جے ویلسن له کیسې څخه د کارلوس سالداناه لخوا په ګډه لارښود شوی. د بلیو سکای سټوډیوز لخوا د لومړي فیچر فلم په توګه تولید شوی ، دا د شلمې پیړۍ فاکس لخوا د مارچ په ۱۵ ، ۲۰۰۲ کې خپور شو. په فلم کې د ری رومانو ، جان لیګیزامو ، او ډینس لیري غږونه شامل دي.

## قیصه
۲۰،۰۰۰ کاله دمخه ، زموږ سیاره د یخ عمر ته ننوځي. د څارویو هر ډول سویل ته مهاجرت پیل کوي ، د ډیر ګرم اقلیم په لټه کې. سیډ ، یو سست څوک چې هیڅکله خبرې نه کوي د خوب څخه پاتې کیږي پداسې حال کې چې هرڅوک سویل ته سفر پیل کوي. بیدار کیدل ، هغه له میني سره وکتل ، یو لوی سړی چې شمال ته سفر کوي ، او پریکړه کوي د هغه تعقیب کړي. کله چې د انسانانو کمپ د پړانګانو لخوا برید کیږي ، یوه ښځه خپل ماشوم اخلي او په سیند کود کوي. مخکې لدې چې هغه ډوبه شي ، ماشوم د مني او سیډ لخوا ژغورل کیږي. دوه څاروي پریکړه کوي چې د پلار لټون وکړي او ماشوم ورته بیرته ورکړي. ډیاګو ، یو له پړانګانو څخه چې په انسانانو یې برید کړی ، هم د ماشوم ادعا کولو لپاره راځي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
* 
* 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
شریک ۲

**شریک ۲**  د ۲۰۰۴ امریکایی کمپیوټر انیمیشن کامیډي فلم دی چې په نرمۍ سره د ۱۹۹۰ عکس کتاب شریک پراساس دی! د ویلیم سټیګ لخوا. د انډریو اډمسن ، کیلي اسبوري ، او کانراډ ورنون لخوا لارښود شوی ، دا د *[[شریک]]* (۲۰۰۱) تسلسل دی او د شریک فلم فرنچائز کې دوهم قسط دی.

## قیصه
شریک شهزادګۍ فیونا وژغورله ، واده یې وکړ ، او اوس د والدین سره لیدو وخت دی. شریک ، فیونا ، او خره د فیونا له مور او پلار سره د لیدو لپاره لرې ، لرې. مګر هرڅوک خوشحاله ندي. شریک او پاچا هیرولډ د دې سره یوځای کیدل سخت ګ پیدا کول ، او په واده کې فشار شتون لري. دا یوازې کورنۍ نده چې ناخوښه دي. شهزاده زړه راښکونکی د فیونا د ژغورلو له یوې ناکامې هڅې څخه راستنیږي ، او د خپلې مور ، پری ګیډمور سره یوځای کار کوي ترڅو هڅه وکړي چې له فیونا څخه د شریک لرې کیدو لاره ومومي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
*
* 
* 
* 
* 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
د اوسپنې لوی

**د اوسپنې لوی**  د ۱۹۹۹ امریکایی انیمیشن ساینس فکشن ایکشن فلم دی چې د وارنر بروس لخوا تولید شوی. دا د ټیډ هیوز لخوا د ۱۹۶۸ ناول *[[د اوسپنې لوی (ناول)|د اوسپنې لوی]]* پر بنسټ والړ دی او د مرغۍ لخوا د کیسې درملنې څخه د ټیم مک کینلیز لخوا لیکل شوی و.

## قیصه
د بل تمدن څخه بل چیرې د بهرني خلا په تور ځایونو کې لیږل شوی ، په ځمکه کې د فلزي اتوماتون لوی ناورین راښکته شوی ، د ۱۹۵۰ لسیزې په وروستیو کې د راکویل ، ماین له ناڅرګند ښار څخه بهر. مګر ، ډیر وخت دمخه ، د امریکا ترټولو بختور ماشوم ، یوولس کلن هلک هوګارتس ، د هغه ډول روبوټ سره پیژندګلوی وکړه ، چې ورته نه پیژندل شوی ، په هرصورت ، د متحده ایالاتو حکومت اجنټ ، کینټ مینسلي د موندلو په اړه خپل نظر ټاکلی دی. پراسرار بهرنی لیدونکی. اوس ، هوګارت په ماموریت کې دی چې د خپل نوي غوره ملګري او د هغه د زیږون ځای دواړه خوندي کړي ، ځکه چې لیواله کار کونکی په هر قیمت د حساس اندروید بندولو ته تیاره ده. ایا ویره او تعصب کولی شي د اوسپنې لوی د هغه ژوند له لاسه ورکړي؟

## یاداښتونه

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
* 
* 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
د میچیلز بمقابله ماشینونه

**د میچیلز بمقابله ماشینونه**  د ۲۰۲۱ امریکایی کمپیوټر انیمیشن ساینس فکشن کامیډي فلم دی چې د سوني پکچرز انیمیشن لخوا تولید شوی. دا فلم د مایک ریانډا لخوا لارښود شوی و (د هغه د فیچر ډایریکټر ډبیو کې) ، د جیف رو لخوا په ګډه لارښود شوی ، او د ریانډا او رو لخوا لیکل شوی ، د فل لارډ ، کریسټوفر ملر او کرټ البرچټ سره د تولید کونکو په توګه دنده ترسره کوي.

## قیصه
د یوې عادي کورنۍ په اړه یو انیمیشن عمل-کامیډي چې ځان تر دې دمه د دوی ترټولو لوی کورنۍ ننګونې په مینځ کې ومومي ... نړۍ د روبوټ اپوکیلاپس څخه ژغوري. کومه لویه معامله ، سمه ده؟ دا ټول هغه وخت پیل کیږي کله چې تخلیقي بهر کیټي میچل د هغې د خوبونو فلمي ښوونځي کې ومنل شي او لیواله وي چې کور پریږدي او "د هغې خلک" ومومي ، کله چې د هغې طبیعت سره مینه لرونکی پلار ټینګار کوي چې ټوله کورنۍ دې ښوونځي ته بوځي او د یوې مودې په جریان کې بانډ وروستی په بشپړ ډول نه عجیب-یا جبري سړک سفر. مګر یوازې کله چې سفر نور خراب نشي ، کورنۍ ناڅاپه ځان د روبوټ پاڅون په مینځ کې ومومي. له سمارټ تلیفونونو څخه ، د کوټې باس څخه تر بد فربي پورې په سیاره کې د هر انسان نیولو لپاره ګمارل شوي. اوس دا مچیلز پورې اړه لري ، پشمول د زړه راښکونکې مور لینډا ، عجیب کوچنی ورور هارون ، د دوی سکویشي پګ ، مونچي ، او دوه دوستانه ، مګر ساده ذهن لرونکي روبوټونه ترڅو انسانیت وژغوري.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 

وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
د مټ شبکه(Brachial Plexus)

د مټ شبکه(Brachial Plexus):Brachial plexus,

د مټ شبکه (Brachial Plexus)

د مټ شبکه:

د C5,C6,C7,C8,T1 د مخکني ښکرونو څخه جوړ او راوځي او بیا تنه(Trunk) جوړوي.

د C5,C6 څخه پورتنۍ تنه (sup.trunk)، د C7 څخه منځنۍ تنه (mid.trunk) او د C8,T1 څخه ښکتنۍ تنه(inf.trunk) جوړیږي، دا درې واړه تنې لږ مخ ته ځي او بیا د اوږې د عضلاتو په منځ کې ویش کوي، چې هر یو په درې مخکني وېش (ant.division) او درې شاتني وېش (pos.division) باندې وېشل کیږي.

ټولې تنې وروسته د شاتني وېش سره یوځای کیږي او یو طناب(cord) جوړوي، چې د شاتني طناب(pos.cord) په نوم یادیږي، پورتنۍ تنه او منځنۍ تنه په مخکني وېش سره یوځای کیږي چې لری طناب(lat.cord) جوړوي، همدارنګه د ښکتني تنه د مخکني وېش سره یوځای کیږي او منځنی طناب(mid.cord) جوړوي او تر همدې ځایه د مټ عصبي شبکې(Brachial Plexus) په نوم سره یادیږي.

د مټ شبکې عصبي شاخونه:

۱- د Rami او ریښې شاخونه:

• Dorsal scapular nerve  سرچینه C5,C4

• Long thoracic nerve سرچینه C5,C6,C7

• Branch to phrenic nerve سرچینه C3,C4,C5,

۲- د تنې شاخونه:

• Supra scapular nerve سرچینه C5,C6

• Subclavian nerve سرچینه C5,C6

۳- د لرې طناب شاخونه:

• Lat.pectoral nerve سرچینه C5,C6,C7

• Musculocutaneous nerve سرچینه C5,C6,C7

• Lat.root of median nerve سرچینه C5,C6,C7

۴- د شاتني طناب شاخونه: 

• Axillary nerve سرچینه C5,C6,C7,C8,T1

• Radial nerve سرچینه C5,C6,C7,C8,T1

• Thoracodorsal nerve سرچینه C5,C6,C7,C8,T1

• Lower subscapular nerve سرچینه C5,C6,C7,C8,T1

• Upper subscapular nerve سرچین  C5,C6,C7,C8

۵- د منځني طناب شاخونه:

• Medial pectoral nerve سرچینهC8,T1

• Medial cutaneous nerve of the arm سرچینه C8,T1

• Medial cutaneous nerve of fore arm سرچینه C8,T1

• Ulnar nerve سرچینه C7,C8,T1

• Medial root of the median nerve 

• سرچینه C8,T1

دنده: 

د مټ شبکه (Brachial Plexus) د پوستکي عضلاتو او خپله مټ د تعصیب لامل کیږي، چې هم حرکي او هم حسي دندې لري.
د ښکلولو نښه

بټنوک| د ښکلولو نښه
د ښکلولو نښه، په (انګرېزي: Hickey)د مچولو يا ښکلولو وروسته پر بدن يو ټپ پیدا کېږي. دا ټپ معمولاً د پنځو څخه تر لسو ورځو پورې پر بدن ښکاري، وروسته له هغه له مېنځه ځي. دا ټپ هغه وخت رامنځته کېږي کله چې يو نفر بل نفر په زوره ښکول کړي. خو په ځینو ټولنو کې دا د هلک او نجلۍ « دوو مینانو» ترمنیځ يو دود دی.

## باندنۍ تړنې

## سرچينه
Love Bites In English wikipedia
ملي جمهوري غورځنګ

**ملي جمهوري غورځنګ** یا **نېشنل ډېموکراټیک موومنټ**  یو پښتون ملتپال، ولسواکیز سیاسي ګوند دی. دا ګوند غواړي چې د "زیاتېدونکې اورپکۍ" پروړاندې مقاومت وکړي او یو فدرالي پارلماني سیسټم ته وده ورکړي. د ګوند هدف دا هم دی چې ښځو او ځوانانو ته سیاسي فعالیت تنظیم کولو لپاره یو پلېټفارم ورکړي. دا ګوند د محسن داوړ لخوا په 1 سپټمبر 2021 په پېښور کې تاسیس شوی.

محسن داوړ د دې ګوند د رییس او جمیله ګیلاني د ویاندې په توګه ټاکل شوي.

## تاریخ
ملي جمهوري غورځنګ په 1 سپټمبر 2021 (10 وږی 1400) په پېښور کې رسماً په لاره واچول شو. د پښتون ژغورنې غورځنګ ځینې فعالین پشمول د محسن داوړ او عبدالله ننګیال دې ګوند سره یو ځای شول. د پښتونخوا ملي عوامي ګوند او د عوامي نېشنل ګوند ځینې پخواني غړي هم دې ګوند سره یو ځای شول، کوم کې چې جمیله ګیلاني، بشرا ګوهر، افراسیاب خټک، او لطیف افریدی شامل وو.

## پالیسۍ
ملي جمهوري غورځنګ د پاکستان ملټري اسټبلشمنټ او په افغانستان کې د طالبانو واکمنۍ سره مخالفت کوي. د ګوند پرانستې مراسمو کې د ګوند لوړپوړي مشر افراسیاب خټک وویل "د [پاکستاني] پوځ جنرالان غواړي چې په افغانستان کې شرعي نظام نافذ کړي خو چې په پاکستان کې مارشل لا نافذ کړي." هغه زیاته کړه چې "دښمنانو په کابل او کندهار برید وکړ ترڅو افغانان بېرته تیارې ته واړوي. دښمن باید پوه شي چې پېښور اوس نوی مرکز ګرځېدلی او دوی نشي کولی چې پښتانه چوپ کړي."

## منشور
ملي جمهوري غورځنګ په پاکستان کې د کوچنیو ایالتونو او شاته پاتې سیمو سره د سرچینو په وېش کې شوې بې عدالتي غندي، او وايي چې دوی به "د فدرالي واحدونو ترمنځ د یو نوي ټولنیز تړون لپاره مبارزه وکړي. دا ټولنیز تړون به د عدالت پر بنسټ وي او د طبیعي، مالي، او بشري سرچینو په اړه به د فدرالي واحدونو حقونه ومني." ګوند په یو "ریښتیني فدرالي ولسواکي باور لري په کوم کې چې مرکز څلور څانګې کنټرولوي: بهرنۍ چارې، اسعار، دفاع، او د ایالتونو ترمنځ ارتباطات، یا کوم نور واکونه چې د ګډو ګټو شورا لخوا ورته تصویب شي. نور ټول واکونه باید ایالتونو ته وسپارل شي."

د منشور له مخې ګوند هدف لري چې "یوه عادلانه، سوله ایزه، زغم لرونکې، او بشردوستانه ټولنه رامنځته کړي په کوم کې چې اتباع د لومړنیو آزادیو څخه برخمن وي." ګوند پدې باور دی چې "د کلنۍ ملي بودیجې لږترلږه 4٪ باید په تعلیم مصرف شي." ګوند د هېواد ټولې لویې ژبې د ملي ژبو په توګه د پېژندلو او په مورنۍ ژبه د ماشومانو د زده کړو څخه ملاتړ کوي. په منشور کې دا هم راغلي چې ګوند د ښځو پروړاندې د هر ډول تبعیض مخالفت کوي.

## بېرغ
د ګوند دوه رنګه بېرغ تور او سور رنګونه لري. تور رنګ یې د تېرو تیارو ورځو نښه ده، او سور رنګ یې د انقلاب او سوکالۍ استازیتوب کوي.

## سرچينې

وېشنيزه:د پاکستان سياسي گوندونه
وېشنيزه:پاکستان کې وفاقيت
ماینکرافټ

**ماینکرافټ**  د سینډ باکس ویډیو ګېم ده چې د سویډني ویډیو لوبې پراختیا کونکي موجنګ سټوډیو لخوا رامینځته شوې. ګېم د جاوا برنامې ژبې کې د مارکوس "نوچ" پرسن لخوا رامینځته شوې. د څو لومړني خصوصي ازمونې نسخو تعقیب ، دا لومړی د می په ۲۰۰۹ کې عامه شو مخکې لدې چې په نومبر ۲۰۱۱ کې په بشپړ ډول خپور شي ، د جینس برګینسټین سره بیا پراختیا په غاړه اخلي. *ماینکرافټ* له هغه وروسته څو نورو پلیټفارمونو ته وړاندې شوی او د هر وخت ترټولو غوره پلورل شوې ویډیو ګېم ده ، تر ۲۰۰ ملیون ډیر کاپي پلورل شوي او ۱۲۶ ملیون میاشتني فعال کاروونکي تر ۲۰۲۰ پورې.

په *ماینکرافټ Minecraft * کې ، لوبغاړي یو بلاک ، پروسیژر ډول تولید شوی 3D نړۍ په حقیقت کې د لامحدود ځمکې سره کشف کوي ، او ممکن خام توکي ، د لاسي صنایعو وسیلې او توکي کشف او استخراج کړي ، او جوړښتونه یا د ځمکې کارونه رامینځته کړي. د لوبې حالت پورې اړه لري ، لوبغاړي کولی شي د کمپیوټر کنټرول شوي خلکو سره مبارزه وکړي ، په بیله بیا په ورته نړۍ کې د نورو لوبغاړو سره همکاري یا سیالي وکړي. د لوبې حالتونو کې د بقا حالت شامل دی ، په کوم کې چې لوبغاړي باید د نړۍ رامینځته کولو او روغتیا ساتلو لپاره سرچینې ترلاسه کړي ، او تخلیقي حالت ، چیرې چې لوبغاړي لامحدود سرچینې او الوتنې ته لاسرسی لري. لوبغاړي کولی شي د لوبې نوي میکانیکونه ، توکي او شتمنۍ رامینځته کولو لپاره ګېم ترمیم کړي.

## یاداښتونه

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

*
ملا محمد حسن اخوند

**محمد حسن اخوند ** مشهور په **ملا حسن** (زوکړه: شاوخوا ۱۹۴۵ زکال – ۱۹۵۰ زکال یا شاوخوا ۱۹۵۵ زکال – ۱۹۵۸ زکال) افغان ملا، سیاستوال او د طالبانو د ډلې یو له مشرانو څخه دی چې د ۲۰۲۱ زکال د سپټمبر له ۷مې نېټې څخه تر اوس مهاله (۲۰۲۳ کال) د طالبانو د اسلامي امارت واکیال لومړی وزیر دی. 

اخوند د طالبانو د ډلې یو له بنسټ اېښودونکو او همدارنګه د دغه تحریک له مخکښو مشرانو څخه دی. نوموړي د طالبانو په لومړۍ دوره حکومت (۱۹۹۶ – ۲۰۰۱ زکال) کې د بهرنیو چارو وزارت د مرستیال په توګه دنده ترسره کړې ده.

## لومړنی ژوند او زده کړې
اخوند د افغانستان د سویلي کندهار ولایت اصلي اوسېدونکی دی. د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د اطلاعاتو له مخې نوموړی په پشمول کلي کې زیږېدلی چې د هغه د زیږون پر مهال د افغانستان د کندهار ولایت پنجوايي ولسوالۍ او اوس مهال د همدغه ولایت ژیړۍ ولسوالی ته اړوند کلی دی. ملګرو ملتونو د هغه د زیږون د کال اړوند دوه اټکلونه کړي چې ګویا د ۱۹۴۵ او ۱۹۵۰ زکال ترمنځ او یا هم د ۱۹۵۵ او ۱۹۵۸ زکال ترمنځ زیږېدلی دی. 

هغه په افغانستان کې دننه په یو شمېر دیني مدرسو کې زده کړې کړې دي. ده د ډیری طالب مشرانو پر خلاف په افغان شوروي جګړه کې ونډه نه لرله. 

## سیاسي ژوند
اخوند د طالبانو د ډلې یو له پخوانیو غړو او همدارنګه د طالبانو د تحریک د لومړني مشر ملا محمد عمر له نږدې کسانو څخه و. د طالبانو د واکمنۍ پر مهال (۱۹۹۶ – ۲۰۰۱ زکال) ده له ۱۹۹۸ زکال څخه د ۱۹۹۹ زکال د اکتوبر میاشتې تر ۲۷مې نېټې پورې د بهرنیو چارو وزارت د د مرستیال وزیر په توګه کار وکړ او بیا د لومړي وزیر مرستیال هم و. نوموړی د نورو طالب مشرانو په څېر ترهګریزو ډلو ته د پناه ورکولو له امله د ملګرو ملتونو د بندیزونو په نوملړ کې شامل دی.  

د افغانستان د اسلامي جمهوریت (۲۰۰۱ – ۲۰۲۱ زکال) پر وړاندې د طالبانو د وسله وال مقاومت پر مهال نوموړی د کویټې شورا غړی و. دی په ۲۰۱۳ زکال کې طالبانو ته د اړوندو کمیسیونونو او همدارنګه د هغو د جلب او جذب د کمیسیون عمومي مشر و. 

وروسته له هغه چې طالبان په ۲۰۲۱ زکال کې د دوحې د هوکړې پر بنسټ یو ځل بیا واک ته ورسېدل، اخوند د دغې ډلې د حکومت د لنډ مهالي لومړي وزیر په توګه وټاکل شو. د هغه ټاکنه د طالبانو د منځلارو او سخت دریځو غړو ترمنځ د مصالحې په موخه وګڼل شوه. ده د ۲۰۲۱ زکال د سپټمبر په اوومه نېټه د لومړي وزیر (رئیس الوزرا) په توګه دنده پیل کړه او تر اوسه (۲۰۲۳ زکال) په دغه څوکۍ کار کوي. 

د ده د لومړي وزارت پر مهال د ۲۰۲۳ زکال د مۍ له ۱۷مې نېټې څخه د ۲۰۲۳ زکال د جولای تر ۱۷مې نېټې پورې هغه مهال مرستیال لومړي وزیر مولوي عبدالکبیر ته د لومړي وزارت د چارو مسئولیتونه ور وسپارل شول چې ویل کېدل خپله حسن اخوند ناروغ دی. 

## نور معلومات
اخوند د یو شمېر اسلامي موضوعاتو اړوند لیکنې کړې دي. د بي بي سي نیوز د راپور له مخې نوموړی د طالبانو په مذهبي اړخ کې پریمانه نفوذ لري، چې په پوځي اړخ کې بیا هومره نفوذ نه لري. د متحده ایالاتو د سولې د انستیتیوت یوه تحلیل ګر څرګنده کړې چې دی تر ډېره پورې یو سیاسي سړی دی. 

## دا هم وګورئ
## سرچینې
وېشنيزه:کندهاریان
ملا عبدالغني برادر

**ملا عبدالغني برادر** په کال ١٩۶۸م کې د افغانستان د اروزګان ولایت په دهراود ولسوالۍ کي نړۍ ته سترګې پرانېستې، نوموړی د جهاد په وخت کې د ملا محمد عمر مجاهد د تر ټولو نږدي ملګرو څخه وو. هغه په ٢٠١٨م کال کې د افغانستان اسلامي امارت د دوحې د دفتر مشر وټاکل سو؛ او له امریکا سره یې تر دوو لسیزو جګړو او ورپسې خبرو اترو وروسته په افغانستان کي د نورو طالب چارواکو سره یو ځای د واک چاري په لاس راوړې. د طالبانو اسلامي تحریک په مشرۍ کي نوموړی یو مخکښ او بانفوذه شخص ګڼل کیږي. 

ښاغلي برادر د اسلامي امارت د رامنځته کېدو څخه تر مخه په اسلامي امارت کې د تر لومړني امیر المؤمنین ملا محمد عمر مجاهد راوروسته تر ټولو لوړ او بانفوذه شخصیت  وو.

ملا عبدالغني برادر د پښتنو د دراني قوم له پوپلزايي قبیلې سره تړاو لري، او دغه قبیله په عمومي توګه د افغانستان په سویل لویدیځ کي استوګنه ده. ملا برادر دا وخت د لمړي وزیر د اقتصادي مرستیال په توګه دنده مخته وړي.

## زده کړي
ملا عبدالغني برادر یوازي په دیني علومو کي زده کړي لري او سیاسي پوهه یې د جګړو او سیاستونو پر بنسټ ترلاسه کړې ده. 

برادر اول وار د شوروي اشغالګرو پر وړاندي د جهاد مرحله تېره کړې ده، او دوهم ځل یې د کورنیو جګړو، پاټک سالاریو او ملک الطوایفي په وړاندي جګړه وه، چي د نورو طالبانو سره یو ځای یې په هیواد کي د جمعیت او حزب په وړاندي جګړه ترسره کړه. دریم ځل جګړه یې د امریکايانو سره مبارزه وه چي دا ځل یې څو کاله زندان هم تېر کړ.

## مسؤلیتونه
هیواد کي د اسلامي امارت په بیا حاکمیت سره نوموړي ته د ریاست الوزاء د اقتصادي معاونیت مسؤلیت ور د غاړي شو تر څو له مودې اقتصادي پروژې عملي کړي. د نوموړي په راتګ سره یې د هیواد په کچه د بیا رغوني ستري پروژې پیل سوي دي چي د مثال په ډول د قوشتیپې ستر کانال د کیندني پروژه، د شاهي کانال د کیندني پروژه، له ۲۵ کلن ځنډ وروسته د ټاپي ستره پروژه، د ریل پټلۍ پروژې، د یو شمیر سترو بندونو د جوړوني او پرانستني پروژې، د هیواد په ۴۰۰ ولسوالیو کي د چک ډیمونو پروژه، د مس عینک پروژه تر ۱۸ کلن ځنډ وروسته او داسي نور...

## نور ولولئ
په ۲۰۲۱م کال کې د ټایم مجلې د ۲۰۲۱ کال د سلو اغېزناکو شخصیتونو څخه يو هم ښاغلی ملا عبدالغني برادر وباله او هغه ته يې د "نظامي رهبر" خطاب ورکړ.

## سرچینې
ابو لؤلؤ

**پیروز نهاوندي** یا **فیروز**، چې په **ابو لؤلؤ**، د ساسانیانو په دوره کې یو ایرانی سرتیری و چې په 636 میلادي کال کې د قادسیه (یا نهاوند) په جګړه کې وجنګید کله چې ساسانیانو د عمر په مشرۍ د عربي عربي لښکرو لخوا لویدیځ ساحل ته مخه کړه. ابن الخطاب: فرات مات شو، ونیول شو. وروسته له هغه چې هغه د غلام په توګه سعودي عربستان ته راوړل شو ، هغه وتوانید چې په 23 هجري (645-644 AD) کې عمر ووژني. راپور ورکړل شوی چې نهاوندي، د سرتیري، لوهار، ترکاerۍ په توګه د خپل مسلک سربیره او د باد چکونو په ډیزاین کې هم تخصص درلود. پیروز نهاوندی د عمر بن الخطاب قاتل دی.

## سرچينه