جیمز ماریون سیمز

جیمز ماریون سیمز (زوکړه: د ۱۸۱۳ زکال د جنوري ۲۵مه – مړینه: د ۱۸۸۳ زکال د نومبر ۱۳مه) امریکايي ډاکټر او جراح و. د هغه تر ټولو پام وړ مشهوره چاره د ویسکوواژینال فیستولا (vesicovaginal fistula) د درملنې په موخه چې په زیږون کې د انسداد جدي ستونزه ده، د جراحۍ د تخنیک رامنځته کول و. نوموړی همدارنګه د سیمز سپکولوم (Sims speculum)، سیمز سیګموئید کتیتر (Sims sigmoid catheter) او د سیمز پوزیشن (Sims position) د اختراع له امله پېژندل کېږي. نوموړی د سرطان د ناروغانو پر درملنې باندې د ټینګار له امله له هغه روغتون څخه وویستل شو چې ده خپله تاسیس کړی و؛ هغه په هېواد کې د سرطان ناروغۍ د درملنې د لومړني روغتون په تاسیس کې چې د ده له مړینې وروسته پرانیستل شو، ډېره لږ ونډه لرله. 

سیمز په امریکا کې درناوي وړ مشهور ډاکټر و. نوموړی په ۱۸۷۶ زکال کې د امریکا د طبي ټولنې مشر وټاکل شو. هغه یو له هغو لومړنیو ډاکټرانو څخه و چې په اروپا کې یې شهرت وموند. ده په ښکاره ډول په ځان باندې له دې امله ویاړ کاوه چې په ټول هېواد کې دویم بډایه ډاکټر و. 

ورته مهال، هماغه ډول چې د طبي اخلاقو متخصص بارون اچ. لرنر څرګندوي، «په سختۍ سره کېدای شي د طبابت په تاریخ کې د ده په څېر بل بحث پارونکی شخصیت وموندل شي». د ده په ویاړ مجسمه په متحده ایالاتو کې د یو ډاکټر په ویاړ لومړنۍ مجسمه وه چې په ۱۸۹۴ زکال کې د نیویارک ښار په برایانټ پارک کې جوړه شوه، خو دغه مجسمه په ۲۰۱۸ زکال کې له دغه پارک څخه لرې کړای شوه. 

د هغه له خوا د جراحۍ د تخنیکونو د پراختیا د څرنګوالي په برخه کې ګڼ شمېر اخلاقي پوښتنې شتون لري. نوموړي به له بېهوښه کوله پرته د غلامو تورپوستو ښځو او ایرلنډي کډوالو ښځو د جراحۍ عملیات ترسره کول (هغوی د بندیانو په څېر نشو کولای خپل رضایت وښيي یا یې نه شو کولای له هغو څخه انکار وکړي). د هغه دغه چارې په شلمه پېړۍ کې له تجربي موضوعاتو څخه د ناوړه ګټنې په توګه وغندل شوې او په دې سره سیمز «په طبابت کې هغه مخکښه څېره وبلل شوه چې د زیان منونکو وګړو د ژوندانه په قیمت یې یو لړ پرمختګونه رامنځته کړل». هغه «قصاب» وبلل شو او د نازي ډاکټر یوزف منګله سره پرتله کړای شو. د هغه د مهال ډاکټر او انټروپولوژېست ال. لوئیس وال او نورو طبي تاریخ لیکونکو د هغه له کړنلارو دفاع کوله. د سیمز په خبره غلامې تورپوستې ښځې دغې چارې ته راضي وې او له دغو پرته یې کومه بله غوره ټاکنه نه لرله. 

سیمز فعاله لیکوال و چې د طبي ازموینو اړوند یې خپاره شوي راپورنه د هغه له خپل ۴۷۱ پاڼیز ژوند لیک سره یوځای (چې د هغه له مړینې وروسته په سمه توګه را ټول شوی) د هغه د پوهې او مسلک اړوند اصلي منبع جوړوي. په مثبته توګه د هغه ځان ښوونه د شلمې پېړۍ په وروستیو او د ۲۱مې پېړۍ په لومړیو کې بیرته و ارزول شوه. 

## د سرطان د درملنې لومړنی روغتون
په ۱۸۷۱ زکال کې سیمز نیویارک ته راغی او په وومنز روغتون (Woman's Hospital) کې یې بیاځلي کار پیل کړ، چېرې چې هغه د سرطان په ناروغۍ د اخته مېرمنو په درملنه لاس پورې کړ. دغه مهال د سرطان ناروغي له اقتصادي پلوه د بېوزله ټولنیزو طبقاتو لپاره ځانګړې ناروغي ګڼل کېده او آن یو شمېر کسان تر دې کچې ترې وېریدل چې دغه ناروغي یې ساري بلله او باوري و چې له جنسي لارې لېږدی. د سیمز د هڅو په غبرګون کې د دغه روغتون د اغېزمنو مېرمنو پلاوي د سرطاني ناروغانو له درملنې سره شدید مخالفت وښود او د سرطاني ناروغانو منل یې منع کړل. په ۱۸۷۴ زکال کې د روغتون د پلاوي په ناسته کې سیمز وینا وکړه او آن د سرطان په لومړنیو پړاوونو کې یې د ناروغانو له منلو څخه د ډډې کولو له امله پر هغو نیوکې وکړې. نوموړي همدارنګه د جراحي د عملیاتو د ترسره کولو پر مهال د دغه پلاوي له خوا پنځلسو تنو ته د عملیاتو د لیدونکو د شمېر په راکمولو نیوکه وکړه. له دې وړاندې ۶۰ تنو کولای شول د جراحۍ له هر عملیات څخه لیدنه وکړي، خو د ښځو پلاوي دغه شمېر له دې امله را کم کړی و چې د دومره زیاتو کسانو پر وړاندې د درملنې لاندې یوې ښځینه ناروغې د جنسي اندامونو لوڅوالی یې  د ښځو کرامت ته سپکاوی باله. سیمز استدلال کاوه چې دغه محدودیت د هغو جراحانو د پوهې د زیاتوالي په برخه کې خنډونه رامنځته کوي چې نیویارک ته د ښځینه ناروغیو په برخه کې د زده کړو په موخه راغلي دي. 

د سیمز د دغې انتقادي وینا بحث پارونکی ماهیت لامل وګرځېد چې د دغه روغتون مدیره پلاوی یوه میاشت وروسته په خپله غونډه کې د هغه د استعفا منلو رایه ورکړي. نوموړی د روغتون د مشرتابه پلاوي د یوه غړي له خوا په «بې احتیاطۍ» او «وژونکو اقداماتو» تورن شو؛ هغه باوري و چې باید هغه د خپلو نافرمانیو له امله منفک شي. دغې وړاندوینې نوموړی د وومنز روغتون له یو شمېر هغو ډاکټرانو سره مخالفت ته وهڅاوه چې سیمز د خپرېدونکو رسالو څخه په کار اخیستنې د هغو پر وړاندې بحثونه کول.

د وومنز روغتون له مدیره پلاوي سره د سرطاني ناروغانو پر سر له جنجال وروسته سیمز په امریکا کې د سرطاني ناروغیو د لومړني انستیتیوت یا د نیویارک د سرطاني ناروغیو د روغتون په تاسیس کې مهم رول درلود. 

سیمز په وومنز روغتون کې د ترسره کړو درملنو په بدل کې د رایو په اکثریت د امریکا د طبي ټولنې مشر وټاکل شو، هغه څوکۍ چې له ۱۸۷۶ زکال څخه یې تر ۱۸۷۷ زکال پورې مسئولیت ور تر غاړې و. 

## سرچينې