د بازنطیني منګول اتحاد

[بټنوک|[د مغولو امپراتوري|د مغول امپراتوري د ۱۲۶۵ کال په شاوخوا کې د څو لسیزو لپاره د بازنطیني امپراتورۍ ګاونډی و ]]
**د بازنطیي منګول اتحاد** د ۱۳مې پیړۍ په وروستیو او د ۱۴مې پیړۍ په لومړیو کې د بازنطین امپراتورۍ او مغول امپراتورۍ ترمنځ جوړ شو.    بازنطین هڅه وکړه چې د طلایي لښکر او ایلخانیت دواړو سره دوستانه اړیکې وساتي او د دواړو ترمنځ د مخ په زیاتیدونکي شخړې په مینځ کې راګیر نه شي.  په دې اتحاد کې د ډالیو ډیری تبادلې، نظامي همکارۍ او د واده اړیکې شاملې وې، مګر دا د 14 پیړۍ په نیمایي کې منحل شوه..

## ډیپلوماتیک نوښتونه
د ۱۲۴۲ کال په پسرلي کې، د نیکیا امپراتور جان دریم د تیسالونیکي امپراتورۍ پر وړاندې کمپاین پیل کړ او د هغې پلازمینه، تیسالونیکي یې محاصره کړه. لږ وروسته، مغولو د اناتولیا د سلجوق سلطنت برید باندي وکړ، چې جان یې اړ کړ چې خپل کمپاین له وخته مخکې پای ته ورسوي.  په ۱۲۴۳ کال کې د کوسیداګ له جګړې لږ وروسته، د تریبیزونډ امپراتورۍ د مغول امپراتورۍ ته تسلیم شوه، او د نیکیا دربار خپلې کلاګانې بیا تنظیم کړې. د ۱۲۵۰ لسیزې په لومړیو کې، د لاتیني امپراتور بودوین دوهم، چې په قسطنطنیه کې میشت و، د نایټ بودوین ډی هینوت په حضور کې منګولیا ته سفارت واستاوه، او د بیرته راستنیدو سره یې د روبرک له ولیم سره ولیدل، چې قسطنطنیه یې پریښوده.د روبرک ولیم دا هم ثبتوي چې شاوخوا ۱۲۵۳ کال کې هغه د مونګی خان په دربار کې د نیکیا امپراتور جان دریم له استازي سره ولیدل.

وروسته له هغه چې د اناتوليا سلجوقي دولت د مغولو لخوا په ختيځ کې د منګول پلوه څلورم کليج ارسلان او په لوېديځ کې د دوهم نيسين پلوه عزالدین کیکاوس ترمنځ ووېشل شو، د نيسيا امپراتور دوهم تيوډور د ايلخانيانو سره په فعاله ډيپلوماسۍ بوخت شو او په ۱۲۵۷ کال کې يې د منګول سفير ترلاسه کړ. د تيوډور د چالاکۍ له لارې، سفير قانع شو چې نيسيا يو لوی او ځواکمن دولت دی، چې يو قوي پوځ لري او په بشپړه توګه د غرونو لخوا محاصره شوی، چې د منګولانو لپاره يې فتح کول ډېر ستونزمن کړي دي. له همدې امله، د منګول استازي خوښ وو چې نيسيا به د منګول ساتنې لاندې د روم د پېژندلو په بدل کې خپلواک پاتې شي. سفارت د دواړو واکمنانو ترمنځ د واده د اتحاد لپاره د خبرو اترو لامل هم شو، خو تيوډور په ۱۲۵۸ کال کې د اتحاد د نهايي کېدو دمخه مړ شو. 

## د مایکل اتم د واکمنۍ پر مهال اتحاد (۱۲۶۳-۱۲۸۲)
په ۱۲۶۶ کال کې، میخایل د کیپچاکس (طلايي لښکر) د مغول خان [1] سره یو تړون لاسلیک کړ او خپلې دوه لوڼې یې د خپلې معشوقې څخه، چې د ډیپلواتازینا کورنۍ پورې اړه لري، د منګول پاچاهانو سره واده کړې: یوفروسین پالایولوجینا، چې د ګولايي لښکر د نوګای خان سره یې واده وکړ، او ماریا پالایولوجینا، چې د ایلخانیټږت فارس د اباقاخان سره یې واده وکړ.. 

د پاپ کلیمنټ څلورم د ویټربو د ۱۲۶۷ کال د لیک له مخې، اباقاموافقه کړې وه چې د خپل خسر مایکل اتم سره یوځای شي ترڅو د اتمې صلیبي جګړې (د نهم لویس دوهم) لپاره د چمتووالي لپاره په مقدس ځمکه کې د لاتینیانو سره مرسته وکړي:د ۱۲۶۳ کال په دوبي کې، د مملوک استازي د قسطنطنیه له لارې د طلایي لښکر ته روان وو. د مایکل ویره وه چې د دوی د تیریدو اجازه به د ایلخاني مشر غوسه کړي. هغه یې دې ته اړ کړ چې دوی بیرته مصر ته واستوي. په ځواب کې، د سرو زرو لښکر پوځ په نیکایا برید وکړ، د سلجوقي پخواني سلطان عزالدین کیکاوس II یې آزاد کړ، چې د مغولانو څخه د تیښتې او بغاوت وروسته په نیکایا کې بندي شوی و. شخړه هغه وخت پای ته ورسیده کله چې مملوکانو د سرو زرو لښکر قانع کړ چې د بازنطین له خاورې څخه ووځي، او بازنطینیانو د مملوک استازو ته اجازه ورکړه چې د طلایي ته لاړ شي.. 

## سرچینه

* لیپارډ بي. منګول او بازنطین ۱۲۴۳-۱۳۴۱. د دوکتورا تیزس. انډیانا، ۱۹۸۴.
* 
* 
* هیت، ایان او مکبرایډ، انګس. *د بازنطیني پوځونه: د 1118-1461 میلادي کال* . د اوسپري خپرونه، 1995،  .
* Nicol, Donald M. (۱۹۹۳). د بازنطین وروستۍ پیړۍ، ۱۲۶۱-۱۴۵۳ (انګلیسي) (دوهم چاپ). لندن: روپرټ هارټ-ډیوس لمیټډ. ISBN ۰-۲۴۶-۱۰۵۵۹-۳ . 
* Alexander Kazhdan ، (ایډ.) (۱۹۹۱). د بازنطین د اکسفورډ قاموس (انګلیسي). اکسفورډ او نیویارک: اکسفورډ پوهنتون پریس . ISBN ۰-۱۹-۵۰۴۶۵۲-۸ . 
* شینټ، ژان کلاډ او وینیر، ژان فرانسوا. "Les premiers Paléologues". *Etudes prosopographiques* د لا سوربون خپرونې، 1986،  .
* ریچارډ، جین. *Histoire des Croisades* [د صلیبیانو تاریخ]. پاریس: ایډیشن فیارډ، ۱۹۹۶.
* 
* لوزیټو، فریډریک. *Arméniens & autres Chrétiens d'Orient sous la domination Mongole* (په فرانسوي کې). Librairie Orientalist Paul Geuthner SA, 2007,  .
* 
* کانال، ډینس-ارمند او رنسیمن، سټیون. *Histoire des Croisades* [د صلیبیانو تاریخ]. داګورنو نسخه، 1998،  .
* 
*