open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
افغانستان د فوټسال لوبډله

د افغانستان د فوټسال ملي لوبډله په نړیوالو فوټسال سیالیو کې د افغانستان استازیتوب کوي او د آسیا د فوټسال ټیمونو څخه یوه ده. د افغانستان د فوټبال ملي لوبډله د افغانستان د فوټبال فدراسیون لخوا کنټرول کیږي.

د افغانستان د فوټسال ملي لوبډله د فیفا په نوې درجه بندۍ کې په نړۍ کې ۳۰م او په آسیا کې شپږم مقام لري.

د افغانستان د فوټسال ملي لوبډلې د لومړي ځل لپاره د ۲۰۲۴ کال د اسیا د فوټبال اتلولۍ کې برخه واخیسته [2]، او په دې ټورنمنټ کې، دوی د قرغزستان د فوټسال ملي لوبډلې ته ماتې ورکړه او پنځم مقام یې ترلاسه کړ، او د لومړي ځل لپاره یې د ۲۰۲۴ کال د فوټسال نړیوال جام لپاره وړتیا ترلاسه کړه. [3]

## روزونکی

## سرلیکونه او فعالیت

* د CAFA (منځنۍ اسیا) فوټسال اتلولۍ کې دوهم مقام. 

* د ۲۰۲۳ کال د تایلینډ فوټسال انټرکانټینینټل اتلولۍ کې دریم مقام.

## لوبغاړي
بشیراحمد

## بشیربشیراحمدنازه خیل

وېشنيزه:ليکنه جوړوونکي په مرسته جوړې شوې ليکنې
نظریه

**نظریه** یا **تیوري** د یوې پدیدې په اړه د ازاد فکر یو منطقي ډول یا هم د فکر پایله ده. د فکري او منطقي سوچ پروسه ډېر وخت د مشاهدې پر اساس مطالعې یا څیړني په څیر پروسې سره تړاو لري. نظریه کیدای سي ساینسي وي، یاهم په غیر ساینسي اړخ پوري اړه ولري، او یا خو بیخي نظم ونه لري. د نظریې یاد اړخ په عمومي توګه په شرایطو پوري اړه لري. د بیلګي په توګه، دا کېدای سي په ځان کي عمومي توضیحات راونغاړي چي څنګه طبیعت کار کوي. د معلوماتو پر بنسټ د تیوري کلمه له لرغوني یونان سره ریښې لري، خو په عصري کاروني کي دا بېلابیلي ماناوي لري.

تیوري په عمومې ډول په ساینسي علومو کي د نظریو یا مفروضو او مشاهدو(ځيرکتني) په مانا کارېږي؛ خو ادبیات چي د ساینسي علومو په څېر جامد یا د یوې نظریې پر بنسټ نه دي ولاړ؛ نو ځکه یې په تعریف کي د مفروضو او نظریو تعریف یو څه بدل دی، یعني په ساینسي علومو کي نظریې او مفروضې دقیقي، علمي، عملي او پرځای ولاړي وي؛ خو په ادبياتو کي د ماهیت سپړني ګڼو او خوځنده نظریو او نظري مفروضو ته ادبي تیوري وايي، چي د ساینسي علومو په څېر پر دقیقو او ولاړو نظریو او مفروضو نه وي ولاړي.

په عصري ساینس کي د "تیوري" اصطلاح ساینسي تیوریو ته اشاره کوي.
ادبي تیوري (نظریه)

**ادبي نظریه** یا **ادبي تیوري** د ادبياتو د ماهيت او د ادبي شنني د ميتودونو منظمه مطالعه ده.  د نولسمي پېړۍ راهیسي ادبي سکالرشپ پخپل ځان کي ادبي تیوري او د فکري تاریخ نظرونه، اخلاقي فلسفه، ټولنیزه فلسفه او انډولیز موضوعات رانغاړلي دي، چي د خلکو د مانا ماهیت تشریح کوي. 

څرنګه چي ادبپوهنه د نړۍ د ملیتونو د ادبیاتو د تاریخ دورې او قانونمندیو په راسپړلو کي د بشر د نورو تاریخي علومو په څنګ کي څېړل کوي، نو د خپلو تاریخي څېړنو او د ادبیاتو د محتوا او بڼي د هر اړخیز تحلیل لپاره تیوري ته اړتیا لري. تیوري د ادبپوهني یوه څانګه جوړوي چي د ادبي تیوري په نامه یادېږي.
پېیونیر (بانک)

**پېیونیر نړیوال شرکت** یا **Payoneer Global Inc** یو امریکایي د مالي خدماتو شرکت یا بانک دی چي د آنلاین پیسو لیږد ترڅنګ د برېښنایي تادیاتو چوپړتیاوي او پیرودونکو ته کاري پانګه چمتو کوي.
څو ضلعي

په جیومیټرۍ کي یو **پولیګون** یا څو ضلعي لرونکی یو شکل دی چي د کرښې برخو څخه جوړ او د تړل سوي پولیګونال سلسلې په توګه سره نښتی دی.

د تړل سوي پولیګونل سلسلې هري برخي ته د همدغه پولیګونل *څنډي* یا *اړخونه* ویل کیږي. په دې توګه هغه نقطې چي دوې څنډي ورپکښي یو ځای کیږي د پولیګون *عمودی* یا *کونجونه* بلل کیږي.
جوړښت (ډیزاین)

**جوړښت** یا **ډیزاین** د یو شي، پروسې، یا سیسټم لپاره مفهوم یا وړاندیز ګڼل کیږي، تر څو یاد شي ته یو ځانګړې بڼه ورکړي. په ځینو حالاتو کي پرته له واضح یا مخکني پلان څخه پرته د یو شي مستقیمه جوړونه هم د ډیزاین په توګه ګڼل کیدای سي. ډیزاین یا ځانګړی جوړښت په خاصو شرایطو کي د یوې موخي سره رامنځ ته کیږي. په عمومي توګه د ډیزاینونو او جوړښتونو په دودیزو مثالونو کي د معمارۍ او انجینرۍ نقاشي، سرکټ ډیاګرامونه، د ګنډلو نمونې او لږ د پام وړ آثار لکه د سوداګرۍ پروسې ماډلونه راځي.
د UNIX شبکې پروګرام کول

**د یونیکس شبکې پروګرامینګ** یو کتاب دی چې د W. Richard Stevens لخوا لیکل شوی.  دا په 1990 کې د پرینټیس هال لخوا خپور شو او د UNIX شبکې او کمپیوټر شبکې پروګرام کولو په اړه ډیری موضوعات پوښي. کتاب د UNIX لاندې د شبکې سافټویر ډیزاین او پراختیا باندې تمرکز کوي. دا کتاب تشریحات وړاندې کوي چې څنګه او ولې ورکړل شوی حل کار کوي او د C کوډ 15,000 لینونه پکې شامل دي. د کتاب لنډیز دا داسې تشریح کوي چې "د پروګرام کونکو لپاره چې د ساکټونو په اړه ژورې زده کړې غواړي، د ټرانسپورټ لیول انٹرفیس (TLI)، د سیسټم V او BSD UNIX الندې د انټرپروسیس مخابراتو (IPC) اسانتیاوې. دا کتاب په څو ژبو ژباړل شوی دی، په شمول چینایی، ایټالوی، جرمنی، جاپانی  .

وروسته نسخې په دوو جلدونو کې پراخې شوې، لومړی ټوک: د ساکټ شبکې API[۱] او دوهمه برخه: د انټر پروسیس مخابرات.[2]
یونیکس

**یونیکس** ( /ˈ j uː n ɪ k s / ⓘ , YOO -niks ; د **UNIX** په نوم سوداګریزه نښه) د ملټي ټاسکنګ ، څو کاروونکو کمپیوټر عملیاتي سیسټمونو کورنۍ ده چې د اصلي AT&amp;amp;T یونیکس څخه اخیستل شوي، چې پراختیا یې په  د بیل لابراتوار څیړنیز مرکز کې د کین تامپسن ، ډینس ریچي ، او نورو لخوا پیل شوه. 

په پیل کې د بیل سیسټم دننه کارولو لپاره اراده شوې، AT&T د 1970 لسیزې په وروستیو کې بهرنۍ ګوندونو ته یونیکس جواز ورکړ ، چې د پلورونکو څخه د اکاډمیک او سوداګریزو یونیکس ډولونو مختلف ډولونو ته لاره هواروي پشمول د کالیفورنیا پوهنتون، برکلي ( BSD )، مایکروسافټ ( Xenix )، سن مایکروسیسټم ( SunOS / Solaris )، HP / HPE ( HP-UX )، او IBM ( AIX ). د 1990 لسیزې په لومړیو کې، AT&amp;amp;T په یونیکس کې خپل حقونه نویل ته وپلورل، چې بیا یې د UNIX سوداګریزه نښه د اوپن ګروپ ته وپلورله، چې په 1996 کې د صنعت کنسورشیم تاسیس شو. خلاص ګروپ د تصدیق شوي عملیاتي سیسټمونو لپاره د نښه کارولو ته اجازه ورکوي چې د واحد UNIX مشخصاتو (SUS) سره مطابقت لري.

د یونیکس لومړنۍ نسخې په PDP-11 کمپیوټرونو کې روانې وې.

د یونیکس سیسټمونه د ماډلر ډیزاین لخوا مشخص شوي چې ځینې وختونه د "یونیکس فلسفه" په نوم یادیږي. د دې فلسفې له مخې، عملیاتي سیسټم باید د ساده وسیلو یوه ټولګه چمتو کړي، چې هر یو یې یو محدود، ښه تعریف شوی فعالیت ترسره کوي. د مخابراتو د اصلي وسیلو په توګه کار کوي، [۲] او د شیل سکریپټینګ او کمانډ ژبه (د یونیکس شیل) د پیچلو کاري جریانونو ترسره کولو لپاره د وسیلو سره یوځای کولو لپاره کارول کیږي.

یونیکس د لومړي پورټ ایبل عملیاتي سیسټم په توګه د خپلو مخکینو څخه ځان توپیر کوي: نږدې ټول عملیاتي سیسټم د C پروګرام کولو ژبه کې لیکل شوی، کوم چې یونیکس ته اجازه ورکوي چې په ډیری پلیټ فارمونو کې کار وکړي. 

## کتنه
بټنوک| د یونیکس 7 نسخه ، د ټولو عصري یونیکس سیسټمونو د څیړنې یونکس زاویه

## تاریخ
د یونیکس اصلیت د 1960 لسیزې په نیمایي کې پیل شو کله چې د میساچوسټس ټیکنالوژۍ انسټیټیوټ ، بیل لابراتوار ، او جنرال الیکټریک ملټیکس رامینځته کول، د GE 645 مین فریم کمپیوټر لپاره د وخت شریکولو عملیاتي سیسټم.  ملټيکس ډیری نوښتونه وړاندې کړل، مګر سختې ستونزې یې هم وړاندې کړې. د ملټیکس د اندازې او پیچلتیا له امله مایوسه شوي، مګر د دې اهدافو له مخې نه، په بیل لابراتوار کې انفرادي څیړونکو د پروژې څخه وتل پیل کړل. وروستي کسان چې پریږدي کین تامپسن ، ډینس ریچي ، ډګلاس مکیلروی ، او جو اوسانا ،  چې پریکړه یې وکړه چې خپلې تجربې د کوچنۍ کچې په نوې پروژه کې پلي کړي. دا نوی عملیاتي سیسټم په پیل کې پرته له سازماني ملاتړ او پرته له نوم څخه و.

## معیارونه
بټنوک| د ګډ ډیسټاپ چاپیریال (CDE)، د COSE نوښت برخه
بټنوک| کین تامپسن او ډینس ریچي ، د څیړنې یونیکس اصلي پراختیا کونکي
بټنوک| عکس د USENIX 1984 څخه، په شمول د ډینس ریچي (مرکز)

## نښه کول
بټنوک| د ډیجیټل تجهیزاتو کارپوریشن لخوا د پروموشنل جواز پلیټ . حقیقي جواز پلیټ د جون هال لخوا کارول کیږي.
بټنوک| د HP 9000 ورک سټیشن HP-UX چلوي، یو تصدیق شوی یونیکس عملیاتي سیسټم

## هم وګورئ

* د عملیاتي سیسټمونو او وړیا او ملکیت سافټویر پرتله کول
* د عملیاتي سیسټمونو لیست ، یونیکس سیسټمونه ، او یونیکس کمانډونه
* پلان 9 د بیل لابراتوارونو څخه
* د عملیاتي سیسټمونو مهال ویش
* د یونکس وخت
* د عملیاتي سیسټمونو بازار ونډې
* د 2038 کال ستونزه
وېشنيزه:کمپیوټر پروګرام
وېشنيزه:یونیکس
سیند (لغاتونه)

**سیند** یا **ویکبلري** د کلمو یوه ټولګه ده، چي په یوه ژبه پوري اړوند لغاتونه پکښي ځای پر ځای سوي وي. په انګلیسي ژبه کي د Vocabulary کلمه د لاتیني (vocabulum)څخه اخیستل سوې ده، چي مانا یې ویئ (لغت) بلل کیږي. د لغتونو ټولګه یا سیند د ژبي او ارتباط یوه اړینه برخه جوړوي، او همدارنګه د افکارو، نظرونو، احساساتو او معلوماتو په رسولو کي هم مرسته کوي. سربیره پردې لغتونه په بېلابیلو څانګو کي لکه ژبپوهنه، تعلیم، ارواپوهنه او مصنوعي استخباراتو کي مهم ځای لري. د لوی شمېر لغتونو ترلاسه کول د دویمې ژبې په زده کولو کي ترټولو لویه ننګونه بلل کیږي.
د لغتونو ټولګه (قاموس)

**قاموس** یا **د لغتونو ټولګه** د یوې ژبي پېژندل سوي لغاتونه په ځان کي رانغاړي، چي ډیری وختونه د الفبا په ترتیب سره تنظیم سوي وي. یاده ټولګه په عمومي توګه له ځان سره د هر وېي ځانګړۍ تلفظ او اصلي بڼه هم له ځان سره لري.   .  

د عمومي او تخصصي لغتونو تر منځ یو پراخه توپیر شتون لري، ځکه تخصصي لغتونه په ژبه کي د کلمو د هراړخیزي سلسلې پرځای په ځانګړو برخو کي کلمې له ځان سره لري. لغوي توکي چي په ځانګړو برخو کي مفاهیم بیانوي په عمومي ډول د کلمو پرځای لکه اصطلاحات غوندي ویل کیږي، دا په داسي حال کي چي په دې اړه هیڅ ډول توافق هم شتون نلري، ترڅو وښیي چي ایا لغتپوهنه او اصطلاحات د مطالعې دوې بیلي ساحي دي.په انګلیسي ژبه کي د Dictionary کلمه معمولا د عمومي هدف لپاره واحد ژبني قاموس ته راجع کیږي. 

لومړني ثبت سوي قاموسونه د 2300 مخکي تر زیږد په شاوخوا کي د سومیریا په وختونو پوري اړه لري، او تر ټولو زوړ ژوندي پاته سوي واحد ژبني قاموسونه تر زیږد درې پېړۍ مخکي چینایي لغتونه دي. د انګلیسي ژبې لومړنی قاموس الفبایټکل *(A Table Alphabeticall)* وو، چي په ۱۶۰۴ کال کي لیکل سوی وو او په نورو ژبو کي یو ژبني قاموس هم په همدې وخت کي په اروپا کي راڅرګند سو. د لغتونو سیستماتیکه مطالعه د ساینسي ګټو په توګه د شلمي پیړۍ د سوداګرۍ په توګه رامینځته سوه چي د لیکسيګرافي په نوم یادیږي، او په لویه کچه د لادیسلاو زګوستا لخوا رامنځ ته سوې ده.
ویرجیلیو بارکو ورګاس

**ویرجیلیو بارکو ورګاس** (17 سپتمبر 1921 - 20 می 1997) د کولمبیا سیاستوال او ملکي انجینر وو، چي د کولمبیا د 27 ولسمشر په توګه یې د 7 اګست 1986 څخه تر 7 اګست 1990 پوري دنده ترسره کړه.
سیزر ګویریا

**سیزر اګستو ګویریا تروجیلو** (زوکړه 1947 مارچ 31) یو کولمبیایي سیاستوال وو، چي له 1990 څخه تر 1994 کال پوري یې د کولمبیا هیواد د ولسمشر په توګه دنده ترسره کړه. د ولسمشر په توګه نوموړي د خپلي دورې په لړۍ کي هغه د کولمبیا د اساسي قانون مجلس هم رابللی وو، چي د 1991 اساسي قانون یې نافذ کړ.
اصطلاح (ګړنه)

**ګړنه** چي **اصطلاح** یا **عامیانه اصطلاح** هم ورته وایي یوه جمله یا بیان دی چي په عمومي توګه د جملې سره تړلې غیر لغوي مانا وړاندي کوي. ګړنه په عمومي توګه هغه مختصر کلام یا جملې ته وایي چي له ښکاره ټکو یې مانا نه اخیستل کیږي، بلکي یو ځانګړې مانا افاده کوي. د فورمولیک ژبې په توګه د محاورې انځوریزه معنی د لغوي معنی څخه توپیر لري.  محاورې په ټولو ژبو کي ډول ډول منځ ته راځي، او یوازي په انګلیسي ژبه کي شاوخوا پنځه ویشت زره محاورې شتون لري.
کلاسیکه ژبه

د برکلي سیمي اړوند کالیفورنیا پوهنتون، د جورج ایل هارټ د تعریف له مخي **کلاسیکه ژبه** هر هغه ژبه ده چي خپلواک ادبي دود او د لرغونو لیکل سویو ادبياتو لویه برخه ولري.  

کلاسیکي ژبي په عمومي توګه له منځه تللې ژبي دي، او هغه چي نن ورځ هم کارول کیږي پخپلو ساحو کي خورا ډیګلوسیکي ځانګړتیاوي ښیي. ځکه چي د وخت په تیریدو سره د ویل سوي او لیکل سوي ژبي ترمنځ توپیر پرله پسې پراخ سوی دی.
د مخدره توکو کولمبیایي سوداګران

**د کولمبیا د مخدره توکو سوداګران** د مخدره توکو ځیني هغه مشهوره سوداګرانو ته ویل کیږي، چي په کولمبیا هیواد کي د مخدره توکو په غیرقانوني قاچاق کي لاس لري. ددې سوداګرانو یو شمیر په ځانګړې توګه پابلو اسکوبار د اوږدې راهیسي د متحده ایالاتو د استخباراتو لخوا د نړۍ ترټولو خطرناک او خورا مطلوب سړي ګڼل کېده. د نړۍ ډیری سیاسي مشران لکه ولسمشر ویرجیلیو بارکو ورګاس په دې باور وو چي د مخدره توکو مالکان دومره پیاوړي دي چي دوی کولای سي ترڅو رسمي حکومت ړنګ او یو هیواد یوازي اداره کړي.
د اسټراليا پښتانه

**د اسټراليا پښتانه** په دې هېواد کې مېشته هغه پښتانه دي چې يا خو په همدې هېواد کې زېږېدلي او یا له نورو هېوادونو په ځانګړي ډول له پاکستان او افغانستان څخه ورکډه شوي او بالاخره تر دې چې د اسټراليا تابعیت يې ترلاسه کړی.

که څه هم د دې هېواد په وګړشمېرنه کې د پښتنو شمېر د پام وړ دی خو بياهم ځينې پښتانه مشران په دې باور دي چې په دې هېواد کې د پښتنو شمېر له دې هم ډېر دی، د دوی په وینا په دې هېواد کې ټولو پښتنو د تابیعت اخیستنې پرمهال خپل قوم او ژبه نده ياده کړې.

## تاريخ
د ۱۸۶۰ زېږدیز کال په اوږدو کې د لومړي ځل لپاره ځينې ډلې پښتانه اسټراليا هېواد ته په کښتيو کې ستانه شوي ول،   هغه مهال د دوی کډوالي د مجبوريت له مخې نه وه ځکه چې په سيمه کې د اوس په څېر جګړې او ناامنۍ نه وې. زياتره دغه پښتانه کوچیان ول چې غوښتل يې د نړۍ نورو سيمو ته هم وکوچېږي.

## شمېرنه
په آسټرالیا کې په هرو ۵ کلونو کې یو ځل سرشمېرنه ترسره کېږي.
د ۲۰۲۱ کال سرشمېرنه ښيي چې په آسټرالیا کې ۱۲ زره او ۶۵۴ کسان په پښتو ژبه خبرې کوي.  دغه شمېرې د ۲۰۱۶ کال په پرتله ۳۷ سلنه زیاتوالی ښيي. په ۲۰۱۶ کال کې ۹ زره او ۲۳۴ کسانو په آسټرالیا کې په پښتو ژبه خبرې کولې.

په افغانستان کې د جمهوریت له سقوط وروسته آسټرالیا ته له ۱۶ زرو څخه زیات کسان په بشردوستانه ویزو راغلي دي چې په دغه ډله کې یو زیات شمېر پښتانه هم شامل دي. دغو شمېر ته په کتو سره ويل کېږي چې نن ورځ په آسټرالیا کې د پښتنو شمېر تر هغه ډېر زیات دی چې په ۲۰۲۱ کال کې ثبت شوی.

د ۲۰۲۱ کال سرشمېرنه ښيي چې په آسټرالیا کې ۶۷.۴ سلنه مېشت پښتانه د دغه هېواد تابعیت لري. ۳۲.۱ سلنه پښتنو ویلي چې د آسټرالیا تابعیت نلري او ۰.۵ سلنه پښتنو دغې پوښتنې ته ځواب ندی ورکړی.

### د سرشمېرنې ستونزې
د ځينو پښتنو مشرانو په وينا ياد شمير د پښتنو سم شمير نه څرګندوي او پښتانه لا ډير شمير سره اسټراليا کې استوګنه لري. 

حکومت په اسټراليا کې ميشتو مهاجرو ټولنو لپاره ټولنيز او هم ژبنيز خدمتونه د هغوی شمير او اړتياو له مخه وړاندې کوي او په ځينو برخو کې ټولنې خپل وګړو خدمت لپاره له حکومت څخه بوديجه او يا مرسته هم ترلاسه کولی شي.

د سر شميرنې او يا احصايې کار پوه نور احمد خالدي وايي، سر شميرنه يو هيواد او هم ميشتو ټولنو لپاره ډير ارزښت لري، او حکومت همدې معلومات له مخه خپل پراختيايي پروژې پر مخ وړي. بله خوا اسټراليا کې سر شميرنه جبري ده او که څوک پکې برخه وانخلي محکمې ته هم وړاندې کيدلی شي او ۲۲۲ ډالر په ورځ کې جريمه کيږي.

## د اوسېدو سيمې
د ۲۰۲۱ کال سرشمېرنه ښيي چې ډیری پښتانه د آسټرالیا په ویکټوریا او نیو ساوت وېلز ایالتونو کې ژوند کوي.

د وروستۍ سرشمېرنې آمار ښيي چې ډیر پښتانه په لاندې سیمو کې ژوند کوي:
* ډنډینانګ ۴.۸ سلنه
* نري وارن سوت ۴.۱ سلنه
* نري وارن ۲.۵ سلنه
* هلم ۲.۳ سلنه 
* اوبرن ۲.۲ سلنه 
* همپټن پارک ۲.۱ سلنه
* کرنبورن نارت ۲ سلنه
* مري لنډ ۱.۱ سلنه

## پيدايښت
د ۲۰۲۱ کال سرشمېرنه ښيي چې په آسټرالیا کې مېشټ پښتانه په پاکستان، افغانستان، آسټرالیا، نیوي زیلنډ، ایران او یو شمېر نورو هېوادونو کې پیدا شوي دي.

په آسټرالیا کې مېشټ پښتانه په لاندې هېوادونو کې پیدا شوي:  
*  ۳۶.۶ سلنه 
*  ۳۲.۲ سلنه 
*  ۲۷.۲ سلنه 
*  ۱.۴ سلنه 
*  ۰.۵ سلنه 
*  ۰.۴ سلنه 
*  ۰.۱ سلنه

## سرچينې
ابو نواس

**ابو علي الحسن بن هاني بن عبد الاول بن الصباح الحکمي المذحجي** چي د **ابو نواس** ( ۱۴۵ هـ ق – ۱۹۸ هـ س ) ( ۷۶۲ ز – ۸۱۳ ز ) په نوم مشهوره دی**،** په عباسي خلافت کي د مشهوره عربي شاعرانو څخه ګڼل کېږي. نوموړی په ( ۱۴۵هـ س / ۷۶۲ ز ) کي د عباسي خلافت په اهواز کي وزږیدی،  او ځواني یې د عراق په بصره کي تېره کړې. ورپسې یې په بغداد کي د برمکیانو او الربیع له کورنۍ سره اړیکه ونیوله او د هغوی په ستاینه او ملګرتیا یې ځان د هارون الرشید او امین الرشید سره دربار ته ورساوه.

ابو نواس په ( ۱۹۸هـ س / ۸۱۳ ز) کي په بغداد کي وفات،   او په تل الیهود کي د الشنزیه په هدیره کي خاورو ته وسپارل سو.    ویل کیږي چي ابو نواس په زړه پوري هنري عکاس او د خپلي زمانې مشهوره ادبي څېره وه.
د سکس او اړونده برخې ليکنې

په پښتو ویکيپېډيا کې د **جنسي اړيکو** اړونده ليکنې پر لاندې ډول دي: (د هرې ليکنې نوم په شين رنګ نښه شوی، په کښېکاږلو سره یې اړوندې پاڼې ته ځئ)، دا برخه به د نویو ليکنو په اضافه کېدو سره اپډېټ شي.
 **<big>ترسراوی</big>**
* '''جنسي دخول'''
* '''جنسي اړيکه'''
* '''د سکس ماډلونه'''
* '''د خولې سکس'''
* '''انال سکس'''
* '''چټک سکس'''
* '''له ننوتلو پرته سکس'''
*
* '''ډاګي سټایل'''
*
* '''ميشېنري (د سکس ماډل)'''
* '''ښځه لوړه (د سکس ماډل)'''
* '''69 (د سکس ماډل)'''
* **[[اورګاسم]]**
* '''اوږدمهاله اورګاسم'''
 **<big>کړنې</big>**
* '''ګوتوهنه (جنسي فعاليت)'''
* '''مني شيندنه'''
* '''هنډجاب (جنسي کړنه)'''
 **<big>ناروغۍ</big>**

* '''ژر انزالېدل'''
* **[[مینیوپز]]**
* **[[کلاميډيا]]**
* '''له رحم بهر ميندواري'''
* **[[جینوفوبیا]]**
* '''د جنسي اړيکو ډېرغوښتنه'''
* '''د نعوظ اختلال'''
 **<big>د BDSM اړونده ليکنې</big>**
* **[[بي‌-ډي-ايس-ايم]]**
* '''ولکه درلودل او تسليمي'''
* **[[بانډج]]**
* '''سمبالښت (بي-ډي-ايس-ايم)'''
* **[[سادومازوخيزم]]**
* '''فاعل، مفعول او سويچ'''
* '''د جنسي ساديزم اختلال'''

 **<big>نورې اړونده ليکنې</big>**

* '''د بکارت پرده'''
* **[[پېغلتوب]]**
* '''سکس شاپ'''
* '''جنسي کارکوونکې'''
* '''د لېوالتیا پرته سکس'''
* **[[پورنوګرافي]]**
* '''پورنوګرافي په امريکا کې'''
* '''پورنوګرافي د جغرافیې پر بنسټ'''
* '''الکټرونیکي جنسي پارونه'''
* '''د سکس زدکړه'''
* د بيا فعالېدو دوره (سکس)
وېرنه

**وېرنه** ( **عربي : مرثیه** ) د جدي انعکاس یو ډول شعر دی، چي په پښتو ادب کي په ټولییزه توګه د مړو لپاره د غمرازۍ په ډول ویل کیږي. په پښتو ادب کي تر ټولو پخوانۍ وېرنه یا مرثیه د 425 هجري په شاوخوا کي د پښتون شاعر شېخ اسعد سوري له لوري د امیر محمد سوري د مړيني پر مهال ولیکل سوه. امیر محمد هغه واکمن وو چي د سلطان محمود غزنوي سره یې تر جګړې وروسته د هغه په بند کي ساه ورکړه.
د میزان ۶مه

## ‏د میزان شپږمه د کابل د نجات ورځ
د۱۳۷۵ لمريز کال د میزان شپږمه د لرغوني کابل په تاریخ کې هغه مهمه ورځ ده چې په کې دغه تاریخي ښار له هغې ګډوډۍ، بدمرغۍ، ملوک الطوائفي او قتل و قتال څخه نجات وموند چې د ۱۳۷۱ کال د ثور له اتمې په کې ښکېل و.

په دې څه باندې څلور کلنه مرحله کې کابل هغه څه ولېدل چې پخوا یې کله هم نه و لیدلي. د بیلګې په توګه: کابل لېدل چې له پيښوره رارسیدلی ولسمشر ( مجددي صاحب) د دې په ځای چې ارګ ته لاړ شي زنبق ته نږدې یې د شاهي خاندان په کوم کور کې واړول. ځکه ارګ کې د جنبش، جمعیت او حزب کسان سره ګوته په ماشه و. په ۸ د ثور چې ولسمشر د ارګ په ځای د وزارت خارجه په ستوري ماڼۍ کې له کمونیست صدر اعظم فضل حق خالقیار نه واک تسليم کړ. حضرت صاحب خالقيار او ټولو کمونیستانو ته عفو وکړه. خو مخلوع صدر اعظم چې بهر راووت موټر یې د شورای نظار ټوپکیانو تښتولی و، چې بیا نبي عظیمي په خپله والګا کې تر کوره ورساوه.

کابل وليدل چې واک ظاهرا مجاهدينو ته سپارل شوی و، خو د ثور له اتمې وروسته د کابل ګارنیزیون کې په لومړنۍ امنیتي جلسه کې د کمونیزم پاتې شونو اصف دلاور، نبي عظيمي، علومي، مجيد روزي او جنرال بابه جان فیصله وکړه چې لومړی باید له کابله د حکمتيار د حزب اسلامي ځواکونه تصفيه شي. په دې سره د د ثور په ۹ او ۱۰ کابل کې خونړی جنګ ولګېد. چې د شورای نظار د مرستیال ډاکټر عبدالرحمن په مشرۍ مجاهدين له کمونیستانو سره یو ځای د حزب اسلامي د مجاهدینو خلاف وجنګېدل.

کابل ليدل چې دغه تاريخي ښار په بیلابېلو واکمنيو ویش شوی و، د کابل سيند یوه غاړه د جمعيت بله د جنبش په لاس کې وه. په میرویس میدان او کوټه سنګي د مزاري پاچاهي وه او په قرغه او پغمان د سیاف، د کابل شرق د حزب په لاس کې او شمال د شورای نظار په ولکه کې وه. حتی د محسني حرکت هم په کې ځیني سيمې د ځان کړې وې.

کابل لېدل چې د د وخت صدر اعظم د دصدارت پر ځای په چهار اسیاب کې ناست و او کابل ته یې توغندي راویشتل. دفاع وزیر بیا د وزارت د ودانۍ پر ځای د تيلویزیون غره ته بستړه وړې وه تر څو له هغه ځایه توپخانه رهبري کړي.

کابل ته به د توغنديو هغه بارانونه او بمبارونه هم ياد وي چې په یوه ورځ کې به یې د سلګونه ځوانانو، ښځو او ماشومانو ژوند اخیست. خلکو به حتی تر هديرو د مړو د انتقال مخه نه موندلو او د کورونو په زېرخانو که به یې خپلوان دفن کول. زخميان او شهيدان به په لاسي ګاډیو کې راټولېدل او تر کورونو رسول کېدل.

کابل چې عملا په څو واکمنيو ویشل شوی و دا به یې هم یاد وي چې دلته د ځينو سفارتونو په ديکته د ټول هیواد د تقسيم نقشې جوړېدې. او هغه وطن چې بیت المال، ملي شتمنۍ، صنعتي فابریکې، دولتي ادارې، ځنګلونه، معادن، تاريخي آثار او ټول مادي ثروتونو یې جګړه مارانو لوټ کړي وو، بالاخره یې دې ته هم نیت کړی و چې عملا یې تجزيه او د تاریخي شتون فاتحه یې واخلي.

کابل ته به د کابليانو هغه پنډوکي هم یاد وي چې له چهاراسیاب به یې اوړه را قاچاق کول، ځکه په دې ښار د ټولو خوراکي توکو بندیز لګول شوی و. د کابل به دا هم یاد وي چې په ژمي به د ټوپکیانو د پوستو بخارۍ د لرګيو په ځای د کابل پوهنتون په مونوګرافونو او د کتابتون په آثارو بلېدې.

د کابل به د نړیوالو هغه جفا هم یاده وي چې څلور کاله په اور کې کبابېده خو هیچا یې غم نه خوړ. تر دې چې د خټيني حجرې طالب جان کتاب کت کړ، ټوپک ته یې لاس کړ او د میزان په شپږمه یې کابل د داړه مارانو له پنجو نه خلاص او آزاد کړ.
پاګانیزم

**پاګانیزم Paganism** ( د کلاسیک لاتین * )* یوه اصطلاح ده چي د لمړي ځل لپاره په څلورمه پیړۍ کي د لومړنیو عیسویانو لخوا د روم په امپراتورۍ کي د هغو خلکو لپاره وکارول سوه، کوم چي د یهودیت پرته یې د شرک او لادینۍ کارونه ترسره کول. {{کتابي سرچينه تڼۍ|«د رومي نرښځیانو (ترانسجندر) قرباني کول »؛ د هوا کومنز اثر (۱۸۸۷) چې د الهګان او مناسک آیینونو د پرستش د مګانیسزم مذهب د لرغونی روم ښار کې ښیې.
د منځنیو پیړیو په جریان کي او تر هغه وروسته د *کافرانو* اصطلاح د عیسایي مذهب لرونکو له لوري هر غیر عیسوي مذهب ته کارول کېده. {{کتابي سرچينه
كنار سياه(بندر عباس)

**کنارسیاه** د ایران د هرمزگان ولایت ،د بندر عباس ولسوالی د شمیل کلی، د شمیل برخه ، یو کلی دی.

## نفوس
د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د دې کلی نفوس ۸۱ کسان (۲۶ کورنۍ) وو.

سرچینی 

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
زومبي (اصطلاح)

**زومبي** په دودیز ډول د هایټي هیواد اړوند په فولکلور کي یو نه مړ شوی سړی ګڼل کیږي، چي په منظم ډول د افسانوي وحشت او خیالي کارونو سره مخ کیږي. یاده اصطلاح د یو داسي وحشي انسان ډول په ګوته کوي چي بڼه یې له انساني جوړښت پر خلاف وېروونکې وي.
زدکړیز چنګک

**زدکړیز چنګک** یا **Narrative Hook** د کیسې، مقالې یا موضوع په پیل کي یو ادبي تخنیک دی چي د لوستونکي او اورېدونکي پام ځان ته اړوي. په انګلیسي او نورو ادبیاتو کي دغه اصطلاح په عامه توګه ددې لپاره په کاریږي ترڅو مقابل لوري ته د موضوع اصلیت او موخه روښانه کړي.
پورتنۍ سوربیايي ژبه

**پورتنۍ سوربیايي ژبه** د سوربي ژبو یوه څانګه ده چې پخپله د سلاویکي ژبو یوه څانګه ده.
## سرچينې

وېشنيزه:د لويديځ سلاوي ژبې
اېر ژبه

**اېر** ( /ˈ /  ) یوه اندو آریایي ژبه ده چې د هند په ګجرات او دپاکستان په سېند ايالت کې  د شاوخوا 100 وګړو لخوا ویل کیږي.  دا د ویونکو د شمېر له مخې د پاکستان یو له کوچنیو ژبو څخه ده،   او د سېند په کلیوالو سیمو لکه حیدراباد ، کوټ غلام محمد او کنري کې ویل کیږي. ویل کیږي چې ځینې ویناوال يې  په شهید بینظیر آباد کې هم اوسیږي، خو دوی بېل کلتور لري. 

## تاریخ
په ۱۹۴۷ کې د هند له وېشلو وروسته، د دې ژبې وګړي چې مسلمانان وو پاکستان ته مهاجر شول، په داسې حال کې چې هندوان يې بيا په هند کې پاتې شول. په پاکستان کې د دې ژبې زياتره ويناوال حیدراباد ته نږدې په سېند ايالت  کې ژوند کوي. دا ژبه د هند په نیمه وچه کې د ډیلي سلطنت او د مغلو امپراتورۍ پرمهال  په هندي ژبه  د پارسي ، عربي او تورکي ژبو د نفوذ له کبله رامینځته شوه. 

د۱۹۹۸ زېږديز کال اټکل له مخې يادې ژبې ۲۰۰ تنه ويناوال لرل  په هرصورت، اوسني اټکلونه د ویناوالو شمېر ۱۵۰ تنو ته رسوي، چې د "خطر سره مخ" حالت نور هم پیاوړی کوي. 

## ډلبندي
اېر د ګوجراتي ژبو له ډلې يوه ژبه ده، د اېتنولوګ راپور له مخې يادې ژبې سره ترټولو نږدې ژبه کاچي کولي ده او په ځانګړې توګه د هغې وينګونه کټي میګوار او کاچی بهل  او دا چې ډېری اېر ویونکي په سندي ژبه غږيږي، د اېر ژبې دوه وينګونه شته چې يو يې جیکریو ګوت اېر او بل يې جیمز آباد اېر دي. 

## الفبا
اېر عموما نه لیکل کیږي، خو که وليکل هم شي، نو د عربي رسم الخط په بېلابېلو بڼو ليکل کيږي 

## سرچينې

وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:اندو اريايي ژبې
ډیجیټل کرنسي

## د ډیجیټل کرنسۍ د اعتبار په اړه پوښتنې او ځوابونه
ډېر هېوادوال دا پوښتنه کوي چې کومه ډیجیټل کرنسي د اعتبار وړ ده چې یو څوک په کې پانګونه وکړي. دلته یو تفصیلي ځواب وړاندې کوم.

ډیجیټل کرنسي او اعتبار

په حقیقت کې ډیجیټل کرنسي هغه نړیوال اعتبار نه لري چې د دودیزو کرنسۍ لکه ډالر یا یورو لري. دودیزې کرنسۍ د یوه هېواد لخوا ملاتړ کیږي او یو فزیکي حالت لري، په داسې حال کې چې ډیجیټل کرنسۍ یوازې یو کود دی. د دې کود اعتبار او ارزښت په بازار کې د عرضه او تقاضا پر بنسټ ټاکل کېږي، چې دا په خپله کې ډېره بې ثباته وي.

د ډیجیټل کرنسۍ بې ثباتي

ډیجیټل کرنسي د طلا په څېر فزیکي موجودیت نه لري، نو ځکه یې ارزښت د یو کود په توګه دی. دا امکان شته چې یوه ډیجیټل کرنسي سبا ورځ هیڅ ارزښت ونه لري، او امکان شته چې سبا ورځ یې ارزښت تاسو میلیونر کړي. په همدې دلیل، دا بازار د اعتبار وړ نه دی او د ډېرو خطرونو سره مخ دی.

د اعتبار وړ ډیجیټل کرنسي

که څه هم عمومي ډیجیټل کرنسي د اعتبار وړ نه ګڼل کیږي، مګر بیا هم دوه کرنسي شته چې لږ څه اعتبار لري:

بیټ کوین (Bitcoin): بیټ کوین د لومړۍ او مشهوره ډیجیټل کرنسي په توګه پېژندل کیږي. دا کرنسي د ډېرو نړیوالو کمپنیو لخوا د راکړې ورکړې لپاره منل کیږي او په بازار کې یې یو معتبر موقف ترلاسه کړی دی.

ایتریم (Ethereum): ایتریم د بیټ کوین وروسته دویمه مشهوره ډیجیټل کرنسي ده. دا هم د ډېرو نړیوالو کمپنیو لخوا منل کیږي او د مختلفو تخنیکي او سوداګریزو پروژو لپاره کارول کیږي.

لنډه به یې کړم 

په پایله کې، که څه هم ډیجیټل کرنسي د دودیزو کرنسۍ په څېر اعتبار نه لري او د ډېرو خطرونو سره مخ ده، مګر بیټ کوین او ایتریم دوه هغه ډیجیټل کرنسۍ دي چې لږ څه اعتبار لري. دا دوه کرنسۍ د نړیوالو کمپنیو لخوا منل شوي او په بازار کې یو معتبر موقف لري. په هر حال، پانګونه په ډیجیټل کرنسۍ کې تل د خطر سره مل وي او پکار ده چې خلک د دې خطرونو په اړه ښه پوه شي مخکې له دې چې پانګونه وکړي. زما مشوره دا ده که خپل د ورځنۍ چارو پیسې په دې بندوی نو دا کار مکوی. که داسي پیسې لری چې ورته اړتیا نلری هغه هم په داسي وخت کې په یو معتبره کرنسي باندي بند کړی چې ارزښت یې ولري.

اوس نو تاسو راته ووایاست تاسو په کوم یوه پانګونه کړي او اعتبار پري لری.
اپولو نړيواله اداره

**اپولو نړیواله اداره (Apollo Global Management, Inc.)** د امریکا متحده ایالاتو د شتمنیو د مدیریت یو شرکت دی.    په 2022 کال کي ددې ادارې شتمني شاوخوا 548 میلیارده اټکل سوې وه. یاد شرکت د تقاعد فنډونو، مالي مرستو، د حاکمیت شتمنۍ فنډونو او همدارنګه د نورو بنسټیزو او انفرادي پانګوالو په استازیتوب پیسې لګوي. 

اپولو په 1990 کي د لیون بلیک ، جوش هاریس ، او مارک روون لخوا رامنځ ته سو. د دې شرکت مرکزي دفتر د نیویارک ښار په سولو ودانۍ کي دی، او ددې ترڅنګ په شمالي امریکا، اروپا او آسیا کي هم دفترونه لري.
تنب باریکو

تنب باریکو، د ایران د هرمزگان ولایت،  د بندر عباس ولسوالي، شمیل کلی ،
 د شمیل برخه ، یو کلی دی.

## نفوس

د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د دې کلی نفوس ۱۲۲ کسان (۳۸ کورنۍ) وو.

## سرچینې

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
نيابتي جگړه

په يوه هېواد يا سيمه کې د يوې ډلې يا ټبر له خوا د بل هېواد، سيمې يا ټبر په گټه هر ډول وسله‌والې، فکري، ژبنيزې، کلتوري او معنوي هڅې او مبارزه **نيابتي جگړه** بلل کېږي.

په سیاسي علومو کي **نیابتي جګړه** یوه وسله واله جګړه ده چي د دوو جنګیالیو ډلو ترمنځ پیښیږي. په دې جګړه کي یوه ډله غیر دولتي لوبغاړی دی چي په اصل کي د بهرنۍ دریمي ډلي لخوا څخه تمویل کیږي. *د نیابتي جګړې* د اصطلاح له مخي که څه هم یوازي غیر دولتي لوبغاړی *پراکسي* یا نیابتي ګڼل کیږي، خو ددې سره سره په نیابتي جګړه کي دواړه ډلي هم د نیابتي په توګه بلل کېدای سي، او دا هغه وخت کله چي دواړه اړخونه د درېم هېواد څخه بهرنۍ نظامي مرستي ترلاسه کړي.
## سرچينې
شداد بن عاد

**شداد بن عاد** د عربو له مشهوره پاچاهانو څخه وو چي نوم یې د ارام د ښار د جوړیدو سره تړلی دی، هغه ارم ښار چي په قرآن کریم کي یې هم یادونه سو ې ده. نوموړي ته د الله جل جلاله نبي حضرت هود (ع) داسلام بلنه ورکړه، خو شداد له هغه څخه پوښتنه وکړه چي پر خداىﷻ د ايمان راوړلو بدله څه ده. حضرت هود (ع) ځواب ورکړ، چي د ځمکي او اسمانونو په اندازه پراخه جنت او د خداىﷻ رضا ده. شداد د حضرت هود (ع) په دې ځواب سره تکبر وکړ او له حق څخه په مخ اړولو یې وغوښتل چي د ځمکي پر سر باندي یو جنت جوړ کړي. نوموړي د دې جنت په جوړولو باندي نږدې 500 کاله کار وکړ، او په هغه کې یې بېلابیلي وني، د سرو زرو کورونه او ښکلې ماڼۍ جوړې کړې، سیندونه یې پکښي ډیزاین او د زمرد په څیر مهم قیمتي څیزونه یې هم پکښي استعمال کړه. خو ددې ټولو شیانو تر جوړولو وروسته ورباندي د الله تعالی له لوري ستر عذاب رانازل او هرڅه یې پوپناه سول. د روایاتو مطابق د شداد روح هغه وخت د ملک الموت ( د مرګ ملایکي ) له لوري قبض سو، کله چي نوموړي غوښتل خپل جوړ کړي جنت ته داخل سي، خو هلته تر داخلېدو مخکي یې نه یوازي دا چي هغه ځای ونه لیدی بلکي ژوند یې هم پای ته ورسېد.
د عاد قوم

**بنو عاد** چي د خپل توکمیز پلار **عاد** په نوم هم یادیږي  یوه لمنځه تللې عربه قبیله ده چي په قرآنکریم کي یې هم څو ځله ذکر سوی دی.     د اسلامي روایاتو مطابق خدایﷻ دوی ته د هود (ع) په نوم یو پیغمبر راولېږی، ترڅو دوی مستقیمي لاري ته راوبلي. دا ځکه چي دوی د نوح له سیلاب وروسته لومړنئ قوم وو چي د بتانو عبادت یې کاوه.  

د حضرت هود (ع) له بلني څخه تر سرغړولو وروسته پر دوی باندي یو الهی عذاب نازل سو، او یو سخت سوړ طوفان چي له هود (ع) او یو څو تنو مومنانو څخه پرته نور هیڅوک ترې روغ پاته نسول او د دوی کورونه نن ورځ هم په یاده سیمه کي د عذاب بېلابیلي نښي لري.
اکسفورډ پوهنتون

**د اکسفورډ پوهنتون (** ) یو پوهنتون دی چي د انګلستان په اکسفورډ ښار کي موقعیت لري. یاد پوهنتون د انګلیسي ژبې ترټولو پخوانی پوهنتون ګڼل کیږي، او په انګلستان کي د اوو پخوانیو پوهنتونونو په توګه درجه بندي سوی دی. اکسفورډ د 2016 راهیسي د پرله پسې اوو کلونو لپاره د وخت په پوهنتونو کي د نړۍ ترټولو غوره پوهنتون وو.
که څه هم د اکسفورډ پوهنتون د رامنځ ته کېدو دقیقه نیټه نه ده معلومه، خو د تاریخونو پر بنسټ شاوخوا یوولسمي پیړۍ ته ورګرځي. ویل کېږي چې په ۱۲۰۹ زیږدیز کال کي د دې ښار د پوهانو او اوسېدونکو ترمنځ شخړه رامنځ ته سوه، چي له امله یې د اکسفورډ یو شمېر پوهان په شمال ختیځ کي د کیمبرج ښارګوټي ته وتښتېدل، او هلته یې د کیمبرج پوهنتون چي د اکسفورډ پوهنتون سیال ګڼل کیږي د بنسټ ډبره کښېښودل. یاد دوه پوهنتونونه د انګلستان او نړۍ د تر ټولو غوره او معتبرو پوهنتونونو څخه شمیرل کیږي.

د ګارډین ورځپاڼي او د ټایمز په درجه بندي کي اکسفورډ دا وخت د غوره پوهنتون په نوم ځای لري. 

د اکسفورډ پوهنتون د برتانیا یو له څیړنیزو پوهنتونونو څخه دی چې د رسل ګروپ، کمپرا ګروپ، د پرمختللو اروپایی پوهنتونونو شبکه او د اروپایی څیړنو پوهنتونونو لیګ (LERU) ترڅنګ د یوروپیم سازمان اصلي غړی دی.
څېړنیز پوهنتون

**څیړنیز پوهنتون** یا **د څیړنې ژور پوهنتون** هغه پوهنتون دی چي د خپل ماموریت د مرکزي برخي په توګه څیړنې ته ژمن وي.     دا ډول پوهنتونونه د " د پوهې د تولید کلیدي ځایونه" دي، او د "بین المللي پوهې لیږد او د نوي پوهي د تصدیق" سره د دوکتورا درجې ورکولو تر کچي "د ساینسي تولیداتو مرکزونه" ګڼل کیږي.  دوی کولای سي عامه یا خصوصي وي، او ډیرئ وختونه د مشهوره برانډونو نومونه خپلوي. 

په ډیرو څیړنیزو پوهنتونونو کي د لیسانس کورسونه تر ډېره پوري د مسلکي پرځای اکادمیک وي او ښایي زده کونکي د ځانګړي مسلک لپاره چمتو نه کړي، خو ډیری کار ګمارونکي د څیړنیزو پوهنتونونو درجې ته زیات ارزښت ورکوي ځکه چي دوی د ژوند بنسټیز مهارتونه لکه انتقادي فکر تدریسوي.  په نړیواله کچه څیړنیز پوهنتونونه په ټولیزه توګه عامه اداري دي، دا پداسي حال کي چي ځیني هیوادونه لکه متحده ایالات او جاپان هم پیژندل سوي خصوصي څیړنیز بنسټونه لري.
د بندر عباس ولسوالی مرکزی ولسوالۍ

مرکزی برخه د ایران په هورموزګان ولایت کې د بندر عباس کاونټی یوه ولسوالۍ ده. د دې ولسوالۍ مرکز د بندر عباس ښار دی. [1]

## د هیواد ویشونه

* **د بندر عباس ښار مرکزي برخه**
** د اسین کلی
** د تازیانو کلي
** د ګیچین کلي
** سياه کلي
** د سرخون کلي

ښارونه: **[[بندر عباس]]** او **ښکته تازیان**

## ګڼه ګوڼه
په 2015 کې د عمومي نفوس او کور سرشمیرنې له مخې، **د بندر عباس ښار د مرکزي برخې** نفوس **د 614,599** خلکو سره مساوي دی. 

## اړونده لټونونه

* د ایران د برخو لیست
* د هرمزګان ولایت
* بندر عباس ښار

## سرچینې
https://qavanin.ir/Law/TreeText/84725

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
بنیامین

**بنیامین بن یعقوب** *( [[عبراني ژبه|عبرانی]] : בנימין)* د حضرت یعقوب (ع) او د هغه د مېرمني راحیل دوولسم زوی او د حضرت یوسف(ع) یوزاينی سکه ورور وو. 

د معالوماتو له مخې یعقوب(ع) (چي مستعار نوم یې اسراییل وو) دولس نارینه زامن او یوه لور د دیناه په نامه درلوده.

## په قران کریم کي

د قرآن په سورت یوسف کي د بنیامین په اړه ویل شوي دي چې هغه د یوسف(ع) ورور وو.
د ایسین کلی

د ایسین کلی،، د ایران د هورموزګان ولایت د بندر عباس کاونټی د مرکزی برخې یوه کلیوالی ولسوالۍ ده. د دې ایالت مرکز د محله نو کلی دی. [1]. 

## نفوس

د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د اسین کلیوالی ولسوالۍ نفوس ۲۱،۰۱۰ کسان وو.. 

## سرچینې
https://qavanin.ir/Law/TreeText/131173

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
د گچین کلي

**د گچین کلی** د ایران د هرمزګان ولایت د بندر عباس ولسوالۍ له مرکزي سیمو څخه دی. د دې کلي مرکز د گچین بالا کلی دی. 

## نفوس
په 2015 کې د عمومي نفوس او کور سرشمیرنې له مخې، د **ګیچین ولسوالۍ** نفوس د **18,960** خلکو سره مساوي و. 

## سرچینې
https://qavanin.ir/Law/TreeText/131173

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
د سرخون کلي

د سرخون کلی، د ایران د هورموزګان ولایت د بندر عباس کاونټی د مرکزی برخې یوه کلیوالی ولسوالۍ ده. د دې کلی پلازمینه د سرکون کلی دی. 

## نفوس
په 2015 کې د نفوسو او کورونو د عمومي سرشمیرنې له مخې، د **سرخون کلي** نفوس **د 7,548** خلکو سره مساوي و. 

## سرچینې
https://qavanin.ir/Law/TreeText/108008

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
تازیان پایین

تازیان پایین ،د ایران  د هرمزگان ولایت
 ، بندرعباس ولسوالي، 
په مرکزی برخه کې یو ښار دی.

دغه ښار د ۲۰۱۲ میلادی کال د اکتوبر په ۲۱مه نېټه په یوه ښار کې جوړ شو.

. 

## نفوس

د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د ولسی تازیان ښار نفوس ۴۲۶۳ کسان (۱،۲۰۶ کورنۍ) وو. 

## سرچینې

https://qavanin.ir/Law/TreeText/193408

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
سیاهو کلي

د سیاهو کلی ، د ایران د هورموزګان ولایت د بندر عباس کاونټی د مرکزی برخې یوه کلیوالی ولسوالۍ ده. د دې کلی د سیاهو کلی دی. 

## د سیاهو کلی، د هیواد ویش
د بندر عباس په شمال کې د سیاهو کلی، چې د بندر عباس ولسوالی په شمال کې ۷۵ کیلومتره لرې ده، د هرمزګان ولایت له کلیوالی ولسوالیو څخه یوه ده، چې له شمال لویدیز څخه حاجی اباد ښار، له سویل لویدیز څخه د خورگو سیمه، له سویل ختیځ څخه پشت کوه شمیل، له شمال ختیځ څخه د احمدی ولسوالۍ، او له لویدیځ څخه د ګوهره کلیوالی ولسوالۍ او د لویدیځ څخه د فین ولسوالۍ ته لارښوونه کوی.

په دې کې ۷۳ فعاله او نیمه فعاله میشت ځایونه شامل دي، چې عبارت دي له: ابشور - اب محمدي - پورتنی اغاسین - ښکته اغاسین - برجهار - بنګلیان - بونو - بیخ (بندر عباس) - پاکم - پګارډ - پاګرو - پورتنۍ پټکونان - ښکته پټکان - پشتبند. ساغ - پشته چاه - تل سورو - تل ګردو (بندر عباس) - توتنګ - پورتنی جاګر - ښکته جاګر - جازر آباد - چاهشور - چاه کول

یخ پورتنی الو جگدار بین - خرسین - دتونساری - درګس (بندر عباس) - شغران - دغ فینو - دینوکی - دوکو - دریز - رباط - رودشور - زکین - زردان - زرکان - زنکوټه - زیارت پاکوه - سرکه - سردارو (بندر عباس) - سرکم (بندر ) عباس) - - سیلارد - سیاهو - سیکوران بالا - سیکوران (بندر عباس) - ټیفکان - فورخرج - د حضرت علي واک - کروکان - کلاتک (بندر عباس) - ان - کلیتویه - کام آشینو - ښکته کوره - پورتنۍ کوره - ګروسیهان - ګاري ګوري - ګوډبنګرد - مشاری - مشکر - ښکته مهرویه - پورتنی نامدار - ښکته نامدار - نارینګان - نیومر - ویکان - پورتنی حماګ - ښکته حماغ - هزاره

همت آباد - هاواران د سیاه کلي د ۷۲ کلیو له جملې څخه ۱۴ کلیو د ترسره کولو پلان لري.

## د سیاهو کلي غرونه
په ټولیز ډول د سیاه کلي غرونه د زغرو د غرونو سلسلې دي چې تر ټولو مهم یې دا دي: د فرغان حمک غر چې ۳۲۶۷ متره لوړوالی لري (د هرمزګان ولایت تر ټولو لوړ غر)، بون غر، سرکه غر، حضرت بي بي شهربانو. غر، د نیسا غر، د فینو غر.

## تور محصولات
تانجیرین, نارنج, خرما, آم . کوم چې د Siahu tangerine په نوم پیژندل کیږي

## د لیست د نومولو دلیل
تور میدان چې په کافي اندازه اوبه لري، د سیمه ییز سیاست ځای او د ۳۰ هرنو رمو شتون

## [[سنتره|د tangerine]] جشن
کيڼ|بټنوک| تور تنګیرین
دغه جشن د سياهو تنګيرين د معرفي کولو په موخه جوړيږي چې هر کال د ژمي په موسم کې د ولايتي او ملي چارواکو په شتون سره جوړيږي.

## نفوس
د ٢٠١٥ کال د نفوسو او کورنو د عمومي سرشمیرنې له مخې، **د سیاو کلي** نفوس له **٨٩٢٧** تنو سره برابر و. 

## سرچینې
https://qavanin.ir/Law/TreeText/131173

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
گردنه پشتکوه

**ګرده پشتکوه** د ایران د هرمزگان ولایت د بندر عباس ولسوالی د شمیل کلی، د شمیل برخه ، یو کلی دی.

## نفوس
په 2015 کې د عمومي نفوس او کور سرشمیرنې له مخې، د دې کلي نفوس د **142** خلکو ( **62** کورنیو) سره مساوي و. https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
سیخوران (بندر عباس)

**سیخوران** یا **سنخرو** د ایران د هرمزګان ولایت د بندر عباس ولسوالي، د شمیل کلي،  د شمیل برخه ، یو کلی دی.

## نفوس
د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د دې کلی نفوس ۱۴۲ کسان (۴۶ کورنۍ) وو. 

## سرچینې
https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
گجگ پشتکوه

**گجگ پشتکوه** د ایران د هرمزگان ولایت د بندر عباس ولسوالي 
د شمیل کلی،
شمیل برخه ، یو کلی دی.

## نفوس
د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د دې کلی نفوس ۲۲۳ کسان (۸۲ کورنۍ) وو.. 

## سرچینې

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
پوخ عمر

**پوخ عمر** یا **منځنی عمر** **د** ماشومتوب او زوړ عمر ترمنځ د نیمایي کلونو د ژوند سلسله بلل کیږي.  د پاخه عمر ټاکلې اندازه که څه هم د پوهنیزي پلټني اړوند خبره ګڼل کیږي، خو دا اصطلاح په عمومي توګه د 40-45 څخه تر 60-65 کلونو پورۍ د عمر د اندازې د څرګندولو لپاره کارول کیږي.     د معلوماتو له مخي ډیری بدلونونه کیدای سي د ځوانۍ او د دې مرحلې ترمنځ واقع سي.
نقشه جوړونه

**نقشه جوړونه** یا **کارتوګرافي** ( **Cartography** ) د نقشې جوړولو او کارولو پوهي ته ویل کیږي. د ساینس، ښکلاوو او تخنیک سره یوځای کولو په پایله کي د یو نقشې رامینځته کول چي واقعیت (یا یو تصور سوی واقعیت) وي له نقشې جوړوني څخه عبارت دی.

د دودیزي کارتوګرافۍ یا نقشه جوړوني بنسټیزي موخي دا دي:

* د نقشې د اجنډا تنظیم او د نقشې کولو لپاره د څیز ځانګړتیاوې غوره کول. دا ځانګړتیاوې کیدای سي فزیکي وي، لکه سړکونه یا د ځمکي برخي، یا کیدای سي خلاص وي لکه ټاپونیم یا سیاسي پولي.
* په اواره کي د نقشه سوي څیز ساحه وښودل سي. 
* د نقشه سوي څیز ځانګړتیاوي له منځه یوسي، په داسي ډول چي د نقشې د موخي سره تړاو ونلري.
* د هغه ځانګړتیاو پیچلتیا راکمه کړل سي چي نقشه کیږي. 
* د نقشې عناصر تنظیم کړل سي ترڅو خپل پیغام خپلو لیدونکو ته په غوره توګه ورسوي. 

په اوسني وخت کي عصري کارتوګرافي د جغرافیایي معلوماتو سیسټمونو (GIS) او د جغرافیایي معلوماتو ساینس (GISc) ډیرئ نظري او عملي بنسټونه جوړوي.
ټولیزه نقشه جوړونه

**ټولیزه نقشه جوړونه، هر اړخېزه نقشه جوړونه، کارتوګرافیک عمومي کول** یا **د نقشې عمومي کول** د هغه نقشې جوړولو ته ویل کیږي چي هر اړخېزه بڼه ولري، او دا هغه وخت رامینځته کیږي کله چې یو څوک د ستري نقشې یا نقشې له معلوماتو څخه وړوکې معلوماتي نقشه ترلاسه کوي. 

کارټوګرافر یا عمومي نقشه جوړونکی ددې جواز لري ترڅو پخپله نقشه کي مینځپانګه تنظیم او یوه مناسبه او ګټوره نقشه رامینځته کړي چي ځایي معلومات وړاندي کوی. په عامه توګه ښه عمومي نقشې هغه دي چي د نقشې پر خورا اړینو عناصرو باندي ټینګار کوي.
بیوولف

**بیوولف** د یو نامعلوم لیکوال لخوا لومړنئ پیژندل سوی اروپایي اثر دی. دا اثر په زړه انګلیسي کي لیکل سوی او د انګلو ساکسون ترټولو مشهوره ادبي افسانه ګڼل کیږي. تاریخپوهانو ددې افسانې منځ ته راتګ د 700 او 1000 زیږدیزو کلونو ترمنځ اټکل کړی دی. یاده افسانه چي د نولسمې پیړۍ راهیسي د بیوولف په نامه یاده سوې ده، د بیوولف د اتلولۍ او جګړو کیسه بیانوي، چي د ډنمارک یوه قبیله یې د یوه ویني څیښونکي شیطان څخه آزادول، او ورپسې ددغه شیطان د مور د وژلو لپاره سمندر ته ولاړی. په سمندر کي د شيطاني مور تر وژني وروسته بیوولف د خپلي قبیلې پاچا کیږي، خو په پای کي د ښامار سره په یوه جګړه کي وژل کیږي.

که څه هم د بیوولف افسانه په زړه انګلیسي کي لیکل سوې ده، خو خپله نوموړی د سکینډینیوینیا جنګیالئ دی. د بیولف افسانه د درې زره بندونو په تسلسل کي ترتیب او ټوله د یوه لیکوال لخوا لیکل سوې ده.

له ادبي اړخه بیوولف په 3128 بندونو کي په 8 پیړۍ کي لیکل سوی اثر دی او د لویدیځ سیکسون په ژبه کي یوازینۍ نسخه ده چې په 10 پیړۍ کي ولیکل سوه.
نزډاک

**نزډاک سټاک مارکېټ ( Nasdaq Stock Market )** یا (**د امنیت پلورونکو د ملي اتحادیې اتوماتیک نرخونه**) یو امریکایي د راکړي ورکړي سټاک مارکېټ دی چي په نیویارک ښار کي موقعيت لري. دا مارکېټ په متحده ایالاتو کي د حجم له مخي د سټاک سوداګرۍ ترټولو فعاله ځای بلل کيږي، او د نیویارک د سټاک راکړي ورکړي د ونډو د بازار پانګووني له مخي د سټاک سوداګریو په لیست کي دوهم ځای لري.  

نزډاک که څه هم د روغتیا پالني، مالي چارو، ساتیري، پرچون او خواړو سوداګرۍ ترسره کوي ، خو ددوی په پرتله د ټیکنالوژۍ پرسټاک باندي ډیر تمرکز کوي. په یاد مارکیټ کي تبادله د دوو امریکایی او بهرنیو شرکتونو څخه جوړه سوې ده، چي چین او اسراییل یې ترټولو ستري بهرنۍ سرچینې بلل سوي دي.
د انټرنیټ آرشیف

د **انټرنیټ آرشیف** یو امریکایی وړیا ډیجیټل کتابتون ویب پاڼه ده چې په 1996 کي د بریوسټر کاهل لخوا رامنځ ته سول.    دا ویبپاڼه پخپل ځان کي د معلوماتي بریښنایي موادو لکه ویبځای، سافټویر غوښتنلیکونه، غږیږ مواد، آډیو ویژول او چاپ توکو چوپړتیاوي وړاندي کوي. د 2024 کال د سپتمبر پر 5 نېټه د آرشیف د موادو ټوله اندازه 42.1 میلیونه چاپي موادو، 13 میلیونه ویډیوګانو، 1.2 میلیونه پوستغالو، 14 میلیونه غږیږو فایلونو، 5 میلیونه انځورونو، 272660 کنسرتونو او 866 میلیارده ویبپاڼو ته رسېدل. 

د انټرنیټ آرشیف خلکو ته اجازه ورکوي ترڅو خپله ډاټا یادي ویبپاڼي ته پورته او همدارنګه کښته کړي. همدا ډول یاده ویبپانه د نورو هغه موادو لاسرسي ته هم لاره هواروي چي د خلکو له لوري په وړیا توګه پکښي ځای پر ځای سوي وي. په عمومي توګه آرشیف د کتاب ډیجیټل کولو ډیری پروژې په ځان کي لري.
شمیل برخه

**شمیل برخه ،** د ایران د هرمزګان ولایت د بندر عباس ولسوالي  یوه له ولسوالیو څخه ده. د دې برخې مرکز د شمیل ښار دی. 
بټنوک| اصف بصري، د هرمزګان د جمعه امامانو د پالیسۍ شورا مشر

## د هیواد ویشونه

* **شمیل برخه**
** شمل کلي
** د حسن لنګي کلي

ښار: **شمیل**

## نفوس
په 2015 کې د عمومي نفوس او کور سرشمیرنې له مخې، د **شمیل برخه** نفوس د **18,900** خلکو سره مساوي و. 

## سرچینې
https://dotic.ir/news/8038
https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
شمیل کلي

**شمیل کلی** د ایران د هرمزګان ولایت د بندر عباس ولسوالي  د شمیل کلی یو له کلیو څخه دی. د دې کلي مرکز د شمیل ښار دی. 

## نفوس
په 2015 کې د عمومي نفوس او کورونو سرشمیرنې له مخې، **د شمیل کلي،** نفوس **د 9,699** خلکو سره مساوي و. 

## سرچینې
https://qavanin.ir/Law/TreeText/131173
https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations
يوم کيپور جګړه

د **یوم کیپور جګړه** چي **د رمضان جګړې**، د **اکتوبر جګړې**،  د **۱۹۷۳ کال د عرب – اسرائیلو جګړې**، یا **څلورمي عرب – اسرائیل جګړې** په نامه هم یادیږي، د ۱۹۷۳ کال د اکتوبر له ۶ څخه تر ۲۵ پوري د اسرائیلو او د عربي دولتونو د ایتلاف تر منځ (چي د مصر او سوریې لخوا رهبري کېدل) یوه ستره جګړه وه. ددې جګړې ډیري نښتي د سینا په ټاپووزمه او د ګولان په لوړو کي وسوې، هغه سیمي چي په 1967 کي د اسراییلو لخوا له عربانو څخه نیول سوي وې. په یاده جګړه کي د مصر موخه دا وه ترڅو د سویز کانال په ختیځه څنډه کي لمړئ ځان ځای، او په دې توګه هلته د پښې ټینګولو په پایله کي د سینا ټاپووزمه د خبرو له لاري لاسته راوړي.

یوم کیپور جګړه د ۱۹۷۳ کال د اکټوبر په شپږمه هغه مهال پیل سوه، کله چي عربي ایتلاف د یوم کیپور (د یهودانو د مقدسي ورځي په ترڅ کي) چي د روژې د میاشتي له لسمي نیټې سره سمون خوري پر اسراییلو ناڅاپي برید وکړ.  متحده ایالاتو د خپل متحد اسراییل او شوروي اتحاد د خپل متحد عربي دولتونو لپاره په دې وخت کي په پراخه کچه د اکمالاتو په هڅو بوخت سول،    او په دې توګه د دواړو زبرځواکونو ترمنځ کړکیچ زیات اوج ته ورسېدی. 

د مصر او سوریې ځواکونو له اسرائیلو سره د خپلو پخوانیو کرښو څخه په تېرېدو سره ځانونه د سینا او جولان لوړو ته ورسول. ددوی تر پرمختګ درې ورځې وروسته اسراییلو د مصر ځواکونه شاتګ او سوریایان یې هم د ګولان له څوکو څخه کښته کېدو ته اړ کړه. اسراییلو په دې توګه په سوریه کي د دمشق په څنډه کي د توپونو ګوزارونه هم پیل کړه، او همدارنګه یۍ مصري ځواکونه له سینا تاپووزمي څخه سینا ښار ته پر شا کړه. د سویز ښار تر محاصرې وروسته د اسماعیلیه او سویز په جګړو کي د اسراییلو نور پرمختګ ودرېدی او مصري ځواکونه وتوانېدل ترڅو پاته خاوره له اسراییلو څخه وژغوري. د اکتوبر په 25 نېټه د ملګرو ملتونو په منځکړیتوب په رسمي توګه جګړه نور پای ته ورسیده او مصري، اسراییلي او سوري ځواکونه بیرته خپلو سیمو ته پر شا سول.

د یوم کیپور یادي جګړې د اسراییل - فلسطین د سولي په پروسې کي زیاته مرسته وکړه، او د 1978 کیمپ ډیویډ تړون لامل هم سوه، هغه تړون چي له مخي یې اسراییلو مصر ته د سینا ټاپو وزمه بیرته وسپارل او د مصر - اسراییل د سولې تړون په پایله کي په لمړي ځل یو عربي هیواد (مصر) اسراییل په رسمیت وپیژندل. د یوم کیپور تر جګړې وروسته مصر له شوروي اتحاد څخه هم ووت او له لویدیځ سره يې اړیکي ورغولې.
سلطان شیخموس

**سلطان شیخموس** (کرد: Siltan Şêxmûs   )، یا د خپل بشپړ نوم **موسی بن مهین المردینی ایز زولی** (م. 1077، ماردین؛ مړین؛ 1164، ماردین) سره، یو اسلامي عالم او د عبدالقادر ګیلاني شاګرد دی.

د هغه قبر د ماردین - دیاربکر سړک په یوس کلي کې دی. 

## سرچینه
په تیم - دیموګان کي د تاجکستان-افغانستان پول

**په تیم دیموګان کي د تاجکستان-افغان پول**   د 2002 کال د نومبر پر 3 نېټه  پرانیستل سو.  دا پول د پنج سیند په اوږدو کي جوړ سوی دی، او د اغا خان بنسټ په مرسته د جوړیدونکو څلورو پلونو څخه لومړی پول وو.

**تیم** د تاجیکستان د ګورنو-بدخشان په خودمختاره ولایت کي  د خورغ یوه کوچنۍ ولسوالي ده چي ډېر لږ وګړي لري. د دې سیمې ډیری اوسیدونکي اسماعیلي مسلمانان او د آغا خان پیروان ګڼل کیږي.

**ډیموګان بیا** په افغانستان کي موقعیت لري، او ددوی ترمنځ پر یاد پول باندي ۴۰۰ زره ډالره لګښت راغلی دی.
د توفان الاقصی عمليات

**د توفان الاقصی عمليات** يا **د اکتوبر ۷مې عمليات** يا **د اکتوبر ۷مې پېښه** هغه عملياتو ته اشاره کوي چي د ۲۰۲۳م کال د اکتوبر پر ۷مه نېټه د حماس لخوا پیل سوه او يوه بشپړه ورځ یې دوام درلود.

## دا هم وګورئ
حسن لنگي کلي

**حسن لنگي کلی** د ایران د هرمزګان ولایت د بندر عباس ښار د شمل برخې یو له کلیو څخه دی. د دې کلي مرکز د حسن لنگي بالا کلی دی. 

## نفوس
د 2015 کال د نفوسو او کورونو د عمومي سرشمیرنې له مخې، **د حسن لنګي کلی ،** نفوس د **7,746** خلکو سره برابر دی. 

## سرچینې
https://dotic.ir/news/8038

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395

وېشنيزه:Pages with unreviewed translations