چیچن ایتزا

**چیچین اتزا** ( ‎ tʃ iː ˈtʃ ɛ n iː ˈtsɑː / chee chee- **CHEN** eet- **SAH** ، اسپانیایی    [tʃiˈtʃen iˈtsa] د مایا تمدن یو پخوانی کار دی چې په مکسیکو کې موقعیت لري. د Chichen Itza کلمه د "ايتزا د څاه د خولې تر څنګ" مانا لري او "Itza" پخپله شاید په میان ژبه کې د سحر یا جادو مانا لري. دا کار د یونیسکو نړیوال میراث ځای ګڼل کیږي.

په 2007 کې، دا کار، د 6 نورو کارونو سره، په نړیواله رایه کې د نویو اوو عجوبو څخه یو اعلان شو. ډېری لرغون پوهان په دې باور دي چې چیچین اتزا شاوخوا زر کاله دمخه د "تاپیلټزین چی کویتزالکواتل" په نوم د میان پاچاهانو پلازمېنه وه. د دې معبد موخه د میان باران خدای، چک ته د قربانۍ وړاندې کول وو. په دې مزدک کې د انسانانو قربانۍ هم عام دي او په معبد کې د قرباني شویو انسانانو پاتې شوني هم موندل شوي دي.  

## سیمه
د چیچین اتزا په ساحه کې ډېری زياتې ودانۍ شاملې دي چې یو وخت دا ماڼۍ، معبدونو، حمامونو، هټیو او نورو په توګه کارول کېدې. مهمې برخې یې عبارت دي له:

* **ایل کاستیلو (کلا)**
** د دې ټولګې تر ټولو مهم کار د ایل کاستیلو (سلطان) دی، کوم چې یو قدم لرونکی اهرام دی چې د پیرامید سر ته په څلورو خواوو کې ګامونه لري. دا معبد د آسماني خدای منسوب ګڼل کېده.
* **د جنګیالیو معبد**
* **د لوبې ډګر**
* **نور جوړښتونه**
** معبدونه او نور جوړښتونه هم د چیچین اتزا په ساحه کې موقعیت لري. د دې سیمې په ځمکو کې د اوبو دوه لوی سوري شتون لري چې د لرغونپوهانو په باور د دې سیمې اوسیدونکو د خپل ژوند لپاره کارولي دي.

## حیرانتیا
کيڼ|بټنوک|200x200px| دايروي نقشونه
په دې سیمو کې ډېری دايروي نقشونه او شکلونه شته، چې ډېری یې تقریبا د حلقوي شکل دي او د فلزي وسایلو پرته د خلکو لخوا نقش شوي دي. د ښار په دېوالونو کې د غیر منظم شکل ډبرې لویې ټوټې دي، دومره دقیقې پرې شوي چې دوی په بشپړ ډول سره یوځای کیږي چې د چاقو تیغ لپاره هیڅ ځای نشته چې د دوی ترمنځ تېریږي.

## انځورتون

دوتنه:Karta ChichenItza.PNG|
دوتنه:Caracol_cyark.jpg|
دوتنه:Chichén_Itzá_Mayan_observatory.jpg|
دوتنه:Temple_of_the_Warriors,_Chichen_Itza1986.jpg|
دوتنه:Chichén_Itzá_Goal.jpg|
دوتنه:Alfred_Percival_Maudslay_(Chichen_Itza,_1889).jpg|
دوتنه:Platform_of_Venus_Chichen_Itza_02.JPG|
دوتنه:Chichén Itzá pyramid.jpg|
دوتنه:Chichen itza.JPG|
دوتنه:Chac Mool1.jpg|
دوتنه:Balankanche2 cyark.jpg|
دوتنه:El Castillo Stitch 2008 Edit 2.jpg|


## پای ليکونه

## سرچینې

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Chichen Itza». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۱۱.
* واتسن، لیال (۱۳۸۹). فوق طبیعت. ترجمهٔ شهریاربحرانی، احمدارژمند. انتشارات امیرکبیر..mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
وېشنيزه:شمالي امريکا
وېشنيزه:چيچن
وېشنيزه:امريکايي ساينسپوهان
وېشنيزه:متحده ا
وېشنيزه:د امريکا متحده ايالات
وېشنيزه:لاتينه امريکا
وېشنيزه:د نړۍ اووه عح
وېشنيزه:عجايبات