مارکیټي ارزښت

مارکیټي ارزښت، چې کله ناکله مارکیټ ‌کپ هم بلل کیږي، د عامه تبادله کیدونکي شرکت د ټولو برجسته عادي سهمونو مجموعي ارزښت ته ویل کیږي، چې د سهم‌ لرونکو له خوا ملکیت لري.

مارکیټي ارزښت د هر عادي سهم لرونکي بازار قیمت د ټولو برجسته سهمونو شمیر له ضرب سره برابر دی.

## توضیح
مارکیټ ‌کپیتلایزیشن یا مارکیټي ارزښت کله ناکله د **شرکتونو د اندازې د درجه بندي** لپاره هم کارول کیږي. دا یوازې د شرکت **د پانګې (equity) برخه** اندازه کوي، نه د **پور یا لیوریج** کارولو تصمیم، چې د شرکت د **مالي تمویل استراتیژي** ټاکي. **د یوه شرکت د اندازې جامع مقیاسEnterprise Value (EV)**  ده، چې **برجسته پور، غوره سهمونه او نور عوامل** په کې شامليږي. د **بیمې شرکتونو** لپاره، **یو ځانګړی ارزښت، چې Embedded Value (EV) بلل کیږي، کارول شوی دی**.

**مارکیټ‌ کپیتلایزیشن** د **سوداګریز بازارونو د نسبي اندازې درجه بندي** لپاره هم کارول کیږي، ځکه چې دا د **د هر سوداګریز بازار ټولو لیست شویو شرکتونو مجموعي ارزښت** اندازه کوي. **د سوداګریزو بازارونو یا اقتصادي سیمو ټولیز مارکیټ‌ کپ** ممکن **د نورو اقتصادي شاخصونو (لکه د Buffett شاخص) سره پرتله شي. د ټولو عامه تبادله کیدونکو شرکتونو تقریبي ټولیز مارکیټ‌ کپ** دا و:

* 2023: 111 ټریلیون امریکايي ډالر
* 2024: 126 ټریلیون امریکايي ډالر
* فبروری 2025: 124 ټریلیون امریکايي ډالر

### د نړیوال بازار د ارزښت تاریخي اټکلونه
له ۱۹۷۵ څخه تر ۲۰۲۰ کال پورې د ټولو عمومي معامله شوو شرکتونو د د مارکیټ ټولټال پانګوونه. 

## محاسبه
د مارکیټ ارزښت په دغه فورمول سره محاسبه کېږي: (MC = N × P ) چې په دې کې ( MC ) د مارکیټ ارزښت ښیي، ( N ) د ټولو عادي اسهامو ټولټال شمېر چې په ګردش کې ده او (P) د هر عادي سهم مارکیټي بیه ښیي.

د بیلګې په توګه، که یوه شرکت **۴ میلیونه عادي سهمونه** ولري، او **د هر سهم وروستی قیمت $۲۰** وي، نو د دې **مارکیټ‌کپیتلایزیشن $۸۰ ملیونه** کیږي. که **وروستی قیمت $۲۱ ته پورته شي**، نو **مارکیټ‌کپ $۸۴ ملیونه** ته رسیږي. که **وروستی قیمت $۱۹ ته ښکته شي**، نو **مارکیټ‌کپ $۷۶ ملیونه** ته کمېږي. **دا له سوداګریزو نرخونو سره توپیر لري**، چیرته چې **د اخیستو قیمت، اوسط قیمت او د خرڅولو قیمت** ممکن **د معاملو د لګښتونو له امله توپیر ولري**.

ټول برجسته سهمونه په ازاد بازار کې نه تبادله کیږي. **هغه سهمونه چې په ازاد بازار کې تبادله کیږي، "فلوټ" بلل کیږي**. دا عدد **د N سره مساوي یا کم وي**، ځکه چې**N  کې هغه سهمونه هم شامل وي چې د تبادلې محدودیت لري**. **د "Free-Float Market Cap"  محاسبه یوازې د فلوټ شمېرې کاروي**، چې معمولاً **یو کوچنی عدد تولیدوي**.

## د مارکیټ کپ اصطلاحات
**په دودیز ډول، شرکتونه د لوی ‌کپ، منځني کپ او کوچني ‌کپ په کټګوریو ویشل شوي وو**. **Mega-cap** او **Micro-cap** اصطلاحات وروسته عام شول او**Nano-cap**  کله ناکله اوریدل کیږي. **لوی ‌کپ شرکتونه د کوچني‌ کپ شرکتونو په پرتله ورو وده کوي. مختلف شاخصونه مختلف عددونه کاروي**، او د دقیقو حدودو د ارزښتونو په اړه **هیڅ رسمي تعریف یا بشپړه موافقه** نشته. **حدود ممکن د نومینال ډالرو پر ځای د سلنې له مخې تعریف شي**. **د نومینال ډالرو تعریفونه باید د لسیزو په اوږدو کې** د **انفلاسیون، نفوس بدلون او د بازار ټولیز ارزښت** له امله **تعدیل شي. د مارکیټ ‌کپ ارزښتونه ممکن د هیوادونو ترمنځ توپیر ولري** (د بېلګې په توګه، په ۱۹۵۰ کال کې ۱ میلیارد ډالر یو ډېر ستر مارکیټ کپ و، خو اوس دومره لوړ نه ده) او د مارکیټ کپ له یوه تر بل هېواد پورې توپیر لري.

### د امریکا په متحده ایالاتو کې
در مواد آموزشی سرمایه ‌گذاری FINRA آمده است که دسته‌ بندی زیر یک طبقه ‌بندی معمولی (نه رسمی) از سهام بر اساس ارزش بازار است:

د FINRA د پانګوالو د زده کړې مواد ښيي چې د مارکیټ‌ کپیتلایزیشن له مخې د سټاکونو لاندې طبقه‌ بندي معمولاً کارول کیږي (خو رسمي نه ده):

د امریکا د امنیت او تبادلې کمیسیون (SEC) یادونه کوي چې**nano-cap  سټاکونه**، کله چې له**micro-cap**  څخه جلا تعریف شي، معمولا **هغه سټاکونه وي چې مارکیټ ‌کپ یې له $۵۰ میلیونه څخه کم وي** (د ۲۰۱۳ د اټکل له مخې). **دا برابر دی له $۶۴ میلیونه څخه کم**، د **۲۰۲۳ د ارزښت له مخې.**

S&P Dow Jones Indices  دری **لوی امریکایي شاخصونه** د مارکیټ ‌کپیتلایزیشن له مخې وېشي. **د دې شاخصونو اجزاوې** د **کمیټې له خوا ټاکل کیږي**. د **شمولیت لپاره، د مختلفو شرطونو تر څنګ، د سټاک مارکیټ‌ کپ باید د شاملولو په وخت** کې د لاندې جدول اړونده حدودو کې وي. 

د مارکیټ ‌کپ د شمولیت معیارونه یوازې شاخصونو ته د اضافه کیدو لپاره دي، نه په **شاخص کې د دوامدار غړیتوب لپاره**. د**S&P  شاخص غړی که د شمولیت معیارونه رعایت نه کړي،** نو **تر هغه نه لرې کیږي،** تر څو چې د شاخص د بدلون **موجود شرایط تضمین** کړي.

## سرچينې