open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
زيک اپريدی

**زيک اپريدی** يا **زيگ اپريدی** چې ځينې يې **زيک افريدی** هم ليکي ار نوم يې **زاهد نور اپريدی** (په ) د ۱۹۷۹ ز کال د اپريل په لومړۍ نېټه د خيبرپښتونخوا په پېښور کې زېږېدلی يو پښتون خوږژبی سندرغاړی دی. 
## لومرۍ آلبوم
کله چي په 2003 کال کې هغي خپل ماستری پای ته ورسول خپل لومرۍ آلبوم خپره کو د **بي بي شیرني** په نوم چي فولکلور لو محلي سندري د پشتو او اردو ژبي په کې شتون درلودو.او په پاکستان او د افغاني ټولني د نريوال کچي باندي ډیر مینه وال پیدا کرو.
## زیک آفریدی سندرۍ
* بي بي شیریني
* بي بي شیرني خانو مېرې
* بي بي شیرني جان مېرې
* مونږ یو د خیبر زلمي
* نرۍ باران ورېږي
* ليلي لیلي جان
* سور سالو
## سرچينې
عاریف جان

**عاریف جان **په پختونخوا کې **عارف جان** په افغانستان کې تلفظ کیگي د یو پيژنده شوی سندرغاري نوم دی چي په پښتو یا پختو باندې سندري وایئ.
په لاندي شعر کي یوه وره اشاره د هغی یو سندری ته شوۍ ده.
سورن سنگه

ډاکټر **سردار سورن سنگھ** يو پاکستانی سياستدان او ډاکټر و او د پښتونخوا د اسمبلۍ غړی هم ټاکلی شوی و. سورن سنگھ د سکھ مذهب سره تعلق و.سورن سنگھ رسنۍ کې کار هم کړی و او د درې کالو څخه يي زيات په خيبر نيوز کې پښتو کې پروگرام ترسره کړی و.سورن د پښتونخوا د وزيراعلی د اقليتي چارو سلاکار و او د اقليتي چارو وزير هم و.په کال 2011 کې د پاکستان تحريک انصاف په سياسي گوند کې شامل شوی و، په 22 اپرېل 2016 کې پرې نامعلومه وسله والو ډزې وکړې او د بونير ولسوالۍ په پير بابا کلي کې  سورن سنگھ وژل شو.

## مړينه
د خبرونو چينلو مطابق سورن سنگھ د يوې سياسي جلسې څخه وروستو خپل کور ته تلو چې نامعلومه وسله والو پرې ډزې وکړې،ويلی کېږي چې ددوي په مرگ کې د پاکستاني طالبانو لاس دی

## سرچينه
ظفر اسحاق انصاري

**ظفر اسحاق انصاري** جنازه وکړه او جسد يې خاورو ته وسپارل شو. انصاري د ماضي ښه شاهد او د فکر او علم سړی و. د اسلامي تحقيقاتو انستيتيوت او اسلام اباد نړيوال اسلامي پوهنتون پخوانی مشر و. هغه په کاناډا کې په ۱۹۶۶م کې دوکتورا کړې وه او د اسلامي فقهې پر لومړي پرمختگ يې تيسېز ليکلی و. دغه راز، د مولانا مودودي تفسير يې انگليسي ته ژباړلی و او تېر پنځوسو کلونو کې انصاري ډېرې علمي څېړنې خپرې کړې او فکري او علمي اړخ کې يې ډېر کار کړی و. انصاري د وتلي مستشرق جوزف شاخت او دغه راز د وتلي فقېه، مصطفی الزرقا شاگرد و. دغه ډول تنوع د هغه پر علمي او فقهي اړخ ډېر مثبت تاثير لرلی و. د هغه د دوکتورا تيسېز عموماً د مستشريقينو او په ځانگړې توگه د جوزېف شاخت پر نظرياتو رد گڼل کېدای شي. له جنازې وروسته د انصاري شاگرد او زما استاد، ډاکټر مشتاق يې ځينې خاطرې راته وويلې. هغه راته کړه چې د انصاري د سترتوب له پاره همدا بس ده چې ډېر کسان يې روزلي، چې اوس پراخې علمي څېرې دي. يو له دغو کسانو څخه عمران احسن خان نيازی دی. هغه يوازې د قانون استاد و. انصاري د هغه نبوغ درک کړ او د اسلامي فقهې سره يې وتاړه.
انصاري په ۱۹۳۲م کال کې زېږېدلی و او نن سهار وفات شو. هغه د عمر تر وروستۍ شېبې د اسلامي تحقيقاتو مرکز ته ورته او تر خپلې وسې يې علمي کارونه کول. تقريباً پنځلس ورځې وړاندې يې دفتر ته ورغلم، چې د ملاقات فيض يې واخلم او ورسره مرکه وکړم، خو سکرتر يې راته ويل چې روغتيايي حالت يې ښه نه دی. بالآخره نن ماسپښين يې له وفاته خبر شوم.
ټیټ ځمکنی چورلېځ

**ټیټ ځمکنی چورلېځ** (انگلیسي: Low Earth orbit) د ځمکې شاوخوا د تشیال (فضا) هغې سیمې ته ویل کېږي چې تر ۲۰۰۰ کیلو‌مټره (۱۲۴۳ میله) ټیټ وي. د نړیوال تشیال تمځای (International Space Station) په گډون گڼ‌شمېر تشیالبېړیانې (فضايي بېړیانې) په همدې سیمې کې دننه کابو د ۹۰ دقیقو په اوږدو کې پر ځمکې را څرخي.

سپوږمۍ ته د اپولو پروگرام (Apollo Program) له الوتنو پرته، نورې ټولې بشري تشیال‌الوتنې (human spaceflights) په همدې ټیټ ځمکني چورلېځ کې ترسره شوي دي. تر دې دمه، په بشري تشیال‌الوتنو کې جېمیني ۱۱ (Gemini 11) په دې سیمې کې تر ټولو لوړ تللی دی چې له ځمکې څخه کابو ۱۳۷۴،۱ (۸۵۳،۸ میله) لوړ وو.
ډوګلس نورټ

**ډوگلس سیسیل نورټ**  (نومبر 5، 1920 - نومبر 23، 2015) د امریکا د متحده ایالاتو له تر ټولو مهم او مخور اقتصاد پوه او د د شلمی پیړی په وروستۍ نیمایی کی تر ټولو ستر اقتصاد تاريخ لیکونکی وو.

نورټ په  ۱۹۹۳ کال د اقتصاد نوبل جایزه خپله کړه.
### كتابونه

په متحده ایالاتو کې  اقتصادي وده: 1860 تر 1790؛ ډوگلس نورټ، 1961

په متحده ایالاتو کې بنيادي بدلون او اقتصادي وده؛ ډوگلس نورټ او لانس ډيويس، 1971

د لویدیځ راپورته کیدل: نوي اقتصادي تاريخ؛ ډوگلس نورټ او رابیرټ پل ټوماس، 1973

د اقتصاد په تاریخ کې جوړښت او بدلون، ډوگلس نورټ، 1981

بنسټونه، بنسټېز بدلون او اقتصادي فعالیت، ډوگلس نورټ، 1990

د بنيادي بدلون د بهير درکول، ډوگلس نورټ، 2005

تاوتریخوالی او ټولنیز نظم، ډوگلس نورټ، 2009

## سرچینې

* Colson, Elizabeth. *Tradition and Contract: The Problem of Order*. Chicago: Adeline Publishing, 1974.
* 1993 Nobel Memorial Prize in Economics

## باندنۍ تړنې
* Hoover Institution homepage
* Douglass C. North – Autobiography
* http://www.edegan.com/pdfs/North%20(1991)%20-%20Institutions.pdf
* 
* http://www.getcited.org/pub/101883793 
* 

وېشنيزه:اقتصاد
نن ټکی اسیا

**نن ټکی آسیا** (په انگرېزي: nunn.asia) په پښتو ژبه یوه خبري او ټولنیزه ویب پاڼه ده. په دې ویب پاڼه کې د خبرونو، مرکو، مقالو او ځانگړو راپورونو تر څنگ، دیني، ټولنیز، صحي، ټیکنالوژي او ورزشي او ادبي مطالب خپروي.
د نن ټکی اسیا (nunn.asia) وېب ادرس (ډومین) په ۱۹-جولايي-۲۰۱۰ ثبت شوی، خو رسمي فعالیت یې په ۲۴ - دیسمبر - ۲۰۱۰ کې پيل کړ. 
د نن ټکی اسیا بنسټ عبد الرحمن فدا او بخت الرحمن بخت ایښی دی.
نن ټکی اسیا مرکزي دفتر نه لري، بلکي ازاد همکاران ورسره د نړۍ له هر کونجه همکاري کوي.
## دنن ټکي اسیا نشراتي تګلاره
نن ټکی اسیا د خبر په برخه کې د خبر ثقه توب ته ارزښت ورکوي. تر خپلې وسې هڅه کوي چې د پېښو داسې انځور خپلو لوستونکو ته وړاندې کړو چې کله کله د ځینو رسنیو له خوا یې په اړه لارورک کوونکي تبلیغات کېږي. نن ټکی اسیا غواړي ولس ته حقایق څنګه چې دي، هغسې ورسوي.

د خبر د برخې ترڅنګ د سیاسي، ادبي، ټولنیزو مسایلو، دیني، ټکنالوژۍ، روغتیا او ورزش په برخو کې په منظم ډول مطالب خپروي. په دغو برخو کې سربېره پر دې چې د لیکوالۍ پر فن د لیکوال برلاسی په پام کې نیول کیږي، ورسره ورسره ملي او اسلامي ارزښتونه سرې کرښې تشکیلوي.

هر هغه مطلب چې د لیکوالۍ له معیار سره برابر وي، ملي او اسلامي ارزښتونه په کې نه وي نقض شوي د نشر وړ بلل کیږي. نن ټکی اسیا د افکارو پر تنوع باور لري؛ خو تر هغه سرحده چې دغه دوه عالي ارزښتونه په کې زیانمن نه شي.

نن ټکی اسیا ځان د لیکوالانو او ولس تر منځ ارتباطي پل بولي، که پورته شرایط مراعت سي، د هر چا لیکني نشروي. 

## د نشر شویو مطالبو مسؤولیت
نن ټکی اسیا تر هري سیاسي تبصرې او مقالې لاندي په ښکاره توګه لیکلي چې د لیکني مسؤولیت د لیکوال په غاړه دی. په ویب پاڼه کې راغلي:

یادونه: په نن ټکی اسیا کې لیکنې یوازې د لیکوال خپل نظر څرګندوي، د ادارې توافق ورسره شرط نه دی. که تاسو غواړئ نن ټکي اسیا کې مو لیکنه خپره شي، اړیکه راسره ونیسئ. مننه 

## نن ټکی اسیا نړیوالو رسنیو ته د خبري سرچیني په توګه
نن ټکی اسیا په خپل کاري مجال کې وتوانېدل چې په نړیواله سطحه د مهمو خبرونو لومړنۍ سرچینه وګرځي او نوم یې په نړیوالو خبري ویب پاڼو کې راسي، د مثال په ډول: ډیلي میل اونلاین نیویارک ټایمز افغان تحلیل ګران او سلګونو نوري نړیوالي خبري ویب پاڼي.

د نن ټکی اسیا مقالی او معلومات په نړیوالو ویب پاڼو کې د سرچیني په ډول اخیستل شوي. 

## نن ټکی اسیا په فیسبوک کې
نن ټکی اسیا په فیسبوک ټولنیزه پاڼه کې فعال حضور لري، د خوښوونکو شمېر یې قریب څلور سوه زره ته رسیږي. 

## نن ټکی اسیا انډرویډ اپلیکیشن
د نن ټکی اسیا اپلیکیشن د انډرویډ تلیفونونو او ټیبلیټونو لپاره جوړ شوی چې تر اوسه تر لس زره زیات ځله کښته شوی او په زرګونو کسان استفاده ځیني کوي.

په دغه اپلیکیشن کې د نن ټکی اسیا ټول مطالب په ویب پاڼه کې تر نشر سمدستي وروسته نشریږي. 

## سرچینې

وېشنيزه:پښتو رسنۍ
د کرنې پوهنتون، پېښور

**د کرنې پوهنتون، پېښور**  چې په کال 1981 کې په پېښور کې جوړ شوی دی.

وېشنيزه:پوهنتونونه په پېښور کې
20 اوريزه

**20 اوريزه**  يا **شل اوريز کرېکټ** د کرېکټ يو لنډ ډول دی چې زيات نه زيات په يو اننگ کې 20 اورونه لري.

وېشنيزه:لوبې
د آی سي سي نړيواله 20 اوريزه اتلولۍ

**د آی سي سي نړيواله 20 اوريزه اتلولۍ**  په کريکټ کې د 20 اوريزو نړيواله اتلولۍ ده.
## اړونده لیکنې
د افغانستان د کريکټ ملي لوبډله
## سرچينې
بخت الرحمن بخت

'''بخت الرحمن ((شرافت))د زابل ولایت  مرکز د ابراهیمخېلو د کلي اوسیدونکی دی. د نن ټکی اسیا بنسټگر اوسمهال په چاودنو او جگړو کې د ټپي شویو افغانانو د درملنې لپاره د ټروما کېیر په نامه خیریه موسسه لري چې د ټپي شویو عامو افغانانو سره مرسته کوي، له تیرو لسو کلونو څخه دگراچۍ په ښارکي دافغان مهاجرو بچیانو لپاره دجمال الدین افغاني په نوم یوه ښونځۍ جوړه کړې او همدارنگه دلندن انگریزي ژبي او لندن کمپیوټر په نوم یوه تعلیمي اداره لري چې په ډيره وړیا توگه افغاني بچیانو ته تعلیمي اوفني زدکړي ورکوي.

## زده کړې
د دیني زده کړو ترڅنگ یې د هجرت پر مهال د کوټې ښار په ساینس کالج کې عصري زدکړې کړي. د پاکستان کراچۍ ښار جامعه ابوبکر کې يې د ژورنالېزم په شمول انگریزي او عربي ژبو کې ډېپلومونه اخېستي دي او همدارنگه د ټایم منیجمنټ په برخه کې یې د ټایم لنډر کمپني له بنسټگر ښاغلي سلمان احمر څخه په اداره او منیجمنټ کې زده کړې کړي.

## دندې
*په کندهار ولایت کې د جنوب غرب زون د دولتي روغتون (میرویس روغتون) مسؤل پاتې شوی.
*د نن ټکي اسیا ویب پاڼې بنسټگر دئ
*د نن ټکي اسیا لپاره یې خبرونه، مقالې او نور مطالب چمتو کو.
*له نن ټکي اسیا ویب پاڼي څخه پرته نورو پاڼو ته لکه تاند، بېنوا، ټول افغان او لر او بر ویب پاڼوته ته هم یو شمېر مقالې چمتو کړي او هلته خپرې شوي دي.

## عملي چارې
د افغانانو لپاره یې په کراچۍ ښار کې د سید جمال الدین افغان په نوم مکتب، دانگریزي ژبې او کمپیوټر زده کړې کورسونه جوړ کړي چې له تیرو ۱۰ کلونو څخه دغه ښار کې د افغاني ماشومانو د پوهې او زده کړو لپاره کار کوي.
د افغاني ناروغانو او په جگړو کې د ټپي شویو افغانانو لپاره يې د ټراما کېیر (The trauma care foundation) په نوم یوه خیریه موسسه جوړه کړې چې تر ډېره د ناروغانو د استوگنې، مشورې او درملنې په برخه کې ورسره مرسته کوي.

## تړلې لیکنې
*عبد الرحمن فدا
*نن ټکی اسیا
## بهرنۍ تړنې
* نن ټکی اسیا ویبپاڼه

## سرچینه
بخت الرحمن بخت
میر مهراب

**میر مهراب خان احمدزای** د بلوچستان (کلات)  شاهی دولت دویم ولسمشر (خان) ؤ، چي دا مهال (کلات) پاکستان د  بلوچستان مربوط کېږي. نومړی له ۱۶۹۵ میلادي څخه بیا تر ۱۶۹۷ پوري د بلوچستان ولسمشر یا خان پاته شوی دی.

## سرچینې

وېشنيزه:کلات خانات
شيان

**شيان** (په چینايي: 西安)  د چين په شانسي ولايت کې يو ښار دی او د دې ولايت پلازمينه ده. دغه ښار د چين په تر ټولو لرغوني ښارونو کې شمېرل کېږي.
سرچينې
تاج اېښودنه

**تاج اېښودنه** هغه مراسم دی چې په هغه کې پاچاهی اختیارت په رسمی ډول بل نفر ته ورکول کېږی.
دا د اختیار او قدرت ورکول، د پخوانیو دودنو په ډول پر سر باندی د  تاج یا نیم‌تاج د اېښودولو په وسیله ترسره کېږی.

معمولا په تاج اېښودنه کې د هېواد مذهبي څیری، د لشکری نظام مشران، سفیران او نور معتبره خلک موجود وی.

## انځورتون

File:Pepin le Bref.jpg|
File:Karel Leo.jpg|
File:Lvisrdce korunovace 1189.jpg|
File:JanBrienne.jpg|
File:Bela4 korunovace.jpg|
File:Coelestin V.jpg|
File:Kraków Coronation of Casimir I the Restorer.jpg|
File:Preussen 1701 Königsberg.jpg|
File:SerovV MiropomazanNikolAlek.jpg|
File:The Anointing of Queen Alexandra at the Coronation of Edward VII.JPG|


## نور ولولئ
* احمدشاه بابا تاج اېښودنه

## سرچینې

Wikipedia contributors, "Coronation," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed My 8, 2016). 

وېشنيزه:تاج اېښودنه
وېشنيزه:پاچاهی
د کلات خانات

د **کلات خانات** د بلوڅانو یو خپلواک شاهي دولت وو چي په  ۱۶۶۶ زیږدیز کال کي رامنځته سو، او تر ۱۹۵۵ زیږدیز کال پوري يې دوام وکړ.

## سرچينې

## بهرنۍ تړنې
* Swidler, N. (1972) "The Development of the Kalat Khanate " *Journal of Asian and African Studies* 7: pp. &nbsp;115–21
* Swidler, N. (1992). Kalat: The Political Economy of a Tribal Chiefdom. *American Ethnologist*, 19(3), 553-570
* Kalat District - Planning and Development Department of Balochistan Government 
* د کلات خانو ژوندلېک 

وېشنيزه:بلوچستان
وېشنيزه:د کلات خانات
عبدالرحيم ساربان

*عبدالرحیم ساربان* «محمودی» *([[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: Abdurrahim Sarban)* (زېږېدنه: ۷ وري، ۱۳۰۸ لمريز، کابل - مړينه: ۸ وري، ۱۳۷۳ لمريز، پېښور)  يو افغان شاعر او سندرغاړی و.

ساربان د افغانستان د لومړنيو شوقي سندرغاړو څخه و. هغه د سندرو ښه استعداد درلود او په همدې خاطر يې لومړی راډيو افغانستان ته لار پيدا کړله او بيا وروسته يې تلويزوني سندرې هم خپرې شولې. هغه سندره چې په وييلو سره يې ساربان ډېر مشهوره شو هغه د دري ژبې يوه سندره «خورشید من کجایی، سرد است خانهٔ من» ده چې شعر يې د يو ايراني شاعر ابوالقاسم لاهوتي دی.

وېشنيزه:افغان سندرغاړي
یهودۍ ناوې

400px|بټنوک|یهودي ناوۍ.1666 عیسوي کال د رېمبرانت انځور .اوس مهال آمستردام کې ساتل کیگې.
د ښځه او خاوند انځور چې د **ایساق او روبکا** په نوم (په هلندي: Het Joodse bruidje) یوه پېژنده شوی انځور او رسم د **رېمبرانت** چې په 1666 عیسوي کال کې رسم شوي ده.او دا انځور د غوره انځورونه د ريمبرانت نه شمیرل کیږي.

## انځورتون


File:Rembrandt - The Jewish Bride (detail) - WGA19160.jpg|د لاسو انځور د نزدي نه
File:Rembrandt Isaac and Rebecca.jpg|یو د قلم رسم د **روبکا او ایساق** نه  1662
File:Dziewczyna w ramie obrazu 1.jpg|بل انځور د یهودي ناوۍ په نوم 1641


## سرچينه

وېشنيزه:انځورگري
انور خيال

**انور خيال** يو پښتون سندرغاړی دی. هغه د استاد خيال محمد زوی دی.

وېشنيزه:پښتانه سندرغاړي
د راتلونکي فزیک

**د راتلونکي فزیک**: ساینس به د ۲۱۰۰م کال تر پایه د انسانانو برخلیک او ورځني ژوند ته کومه بڼه ور کړي

دا د ۲۰۱۱م کال یو کتاب دی چې د میچيو کاکو (Michio Kaku) په نامه نامتو الواکي فزیکپوه (Theoretical Physicist) لیکلی دی. د (Hyperspace) او (Physics of the Impossible) په نامه کتابونه هم همدې لیکوال لیکلي دي. په دې کتاب کې، میچيو کاکو د راتلونکو سلو (۱۰۰) کلونو په اوږدو کې د ټکنالوجۍ پرمختگ اټکل کړی دی. نوموړي په دې کتاب کې له سترو ساینسپوهانو سره د هغوی د څېړنو په اړه مرکې ترسره کړي او د طب، کمپیوټر، مصنوعي ځیرکتیا (artificial intelligence) او نانوټکنالوجي اړوند پرمختگونو په اړه یې خپل لرلید ښودلی دی. دا د پنځو اوونیو لپاره د نیو یارک ټایمز (New York Times) د تر ټولو زیات پلورل شوي کتابونو په لسټ کې وو.

میچیو کاکو په دې کتاب کې لیکلي چې نوموړی په دې تمه دی چې د ۲۱۰۰م کال په اړه وړاندېینې به یې د فرانسوي لیکوال جولس ورن (Jules Verne) د ۱۸۶۳م کال د (Paris in the Twentieth Century) ناول په څېر بریالۍ وي.
میچيو کاکو

میچیو کاکو (انگلیسي: Michio Kaku) – (زوکړه: ۲۴-جنوري-۱۹۴۷) یو جاپانی-امریکايي راتلونوال (futurist)، الواکي فزیکپوه (theoretical physicist) او د ساینس خپروونکی دی. کاکو د نیویارک په سیټي کالج (City College of New York) کې د الواکي فزیکپوهنې استاد دی. نوموړي پر فزیکپوهنې او نورو ورته سکالوو (موضوعاتو) گڼ‌شمېر کتابونه لیکلي او د زیاتو راډيويي او ټلویزیوني خپرونو کوربه‌توب یې کړی دی. د دې تر څنگ، کاکو په انټرنيټي پاڼو کې لیکنې کوي او په ځينو مستندو فلمونو کې هم ښکاره شوی دی. د نوموړي درې کتابونه لکه د ۲۰۰۸م کال (Physics of the Impossible)، د ۲۰۱۱م کال د راتلونکي فزیک (Physics of the Future) او د ۲۰۱۴م کال (The Future of the Mind) د نیو یارک ټایمز (New York Times) له خوا تر ټولو زیات پلورل شوي کتابونه بلل شوي دي.

میچيو کاکو د بي‌بي‌سي (BBC)، ډیسکوري چېنل (Discovery Channel) هیسټوري چېنل (History Channel) او ساینس چېنل (Science Channel) لپاره هم ځینې ځانگړي خپرونې جوړې کړي دي.
اولمپس غر

**اولمپس غر** (انگلیسي: Mount Olympus) – (لاتیني: Olympus Mons) د درست لمریز غونډال (شمسي نظام) تر ټولو جگ غر دی. دا غر په مریخ (Mars) کې دی چې جگوالی یې کابو ۲۲ کیلومټرو ته رسېږي. اولمپس غر د ځمکې تر ایورسټ غره (Mount Everest) کابو دوه نیم واره جگ دی. د مریخ تر ټولو ځوان اورشیند (اتشفشان) هم په همدې غره کې دی چې د مریخ د امازوني پېر (Amazonian Period) په مودې کې جوړ شوی دی. دا نن سبا د لمریز غونډال (شمسي نظام) تر ټولو لوی اورشیند بلل کېږي چې ستورپوهانو د ۱۹مې پېړۍ په وروستیو کلونو کې کشف کړی دی. په لومړنیو کالونو کې ساینسپوهان او ستورپوهان هم په دې نه پوهېدل چې دا به غر وي، خو وروسته بیا د تشیال‌بېړیو (spacecraft) په مټ ورته مالوم شو.
۲۰۱۶ز کال کې د طالبانو ولسوالانو وژنه

## ننگرهار
### ۲۰۱۶/۵/۱۳ز د پچیر و اگام ولسوال وژنه
د ننگرهار ولایت د پچير اگام ولسوال د لومړنيو  ورکړل شویو مالوماتو له مخې، نن لس نيمې بجې د دې ولسوالۍ د زرمه خېلو په سيمه کې د هوايي بريد په ترڅ کې پچير اگام لپاره د وسله والو مخالفينو نومول شوی ولسوال امين جان او يو ساتوونکی يې ووژل شول. د ولسوال د مالوماتو پر بنسټ،  په دغه بريد کې د نوموړي يو کرولا ډوله موټر او دوه ميله وسلې هم لمنځه تللي دي.
### 22/5/2016ز هېلمند، مارجې عملیات
افغان ملي ځواکونو د هېلمند په مارجې ولسوالۍ کې یو لړ تصفیوي عملیات ترسره کړي چې د پوځ د عملياتو مشر په وینا د نن په عملياتو کي يې د مارجې مخکنی ولسوال قاري فدامحمد، د مارجې بل بانفوذه طالب قوماندان ملا عتيق الله او د شاکر شبکې والا قوماندان او ۱۳ کسه نور مخالفين وژلي. په يوه کور کي يې ۱۳ کړۍ ماينونه او پر پخه لاره ۲۸ کړۍ ماينونه موندلي وروسته يې ويجاړ کړيدي. دمگړی عمليات درېدلي، د سهار لپاره چمتوالی نيول سوی دی.
### 22/5/2016ز هېلمند، مارجې عملیات
د پوځ د عملیاتو مشر وایي: نن سهار شپږ نیمي بجې یې مارجې کي د طالبانو قضايي مسئول رحماني او نظامي مسئول حاجي رحمت د هدفي بریدونو په ترڅ کي وژلي،او د حمیدي په نوم بل قوماندان د شپې ۱۲ بجې کومانډو ځواکونو ژوندی نیولی.
د ۲۰۱۶ز کال خپلمنځي جګړو ۷۵ طالبان وژلي

د ۲۰۱۶ز کال خپلمنځي جگړو چې د هرات ولایت په شینډنډ ولسوالۍ کې راپیښ شوي دي د طالبانو د دوه ډلو (ملا رسول اخوند او ملا اختر محمد منصور) ډلو ترمنځ پیښ شوي تقریباْ ۳۵ تنه وژل شوي. په همدې شمېر کې نور طالبان بیا د شینډنډ ولسوالۍ په ځینو پوستو باندې د طالبانو د برید په پایله کې وژل شوي دي. دا طالبان د چهار قلعه، سنگستان او نورو پوستو باندې برید وکړ چې د ملي اردو پوځونو ځوابي برید کې ۴۰ طالبان ووژل شول.

## سرچینې

۸ صبح ورځپاڼه
۲۰۱۶ز کال کې د طالبانو والیانو وژنه

## کندهار
### ۲۰۱۶/۵/۵ز کال
د افغانستان د کورنيو چارو وزارت او ځايي چارواکي وايي، امنیتي ځواکونو د يو لړ پوځي عملياتو په ترڅ کې په کندهار ولايت کې د طالبانو لخوا نومول شوی والي او د هغه د مرستيال په گډون د دغې ډلې ۴۳ تنه وسله وال وژلي دي. د کورنيو چارو د وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه کسان د يو شمېر ځانگړو عملياتو په ترڅ کې د کندهار ولايت په شاولي کوټ ولسوالۍ کې وژل شوي دي. د کورنيو چارو وزارت زياتوي، د طالبانو لخوا نومول شوی والی "حيات چې په حاجي لالا" مشهور دی او مرستيال يې "احمدشاه همت چې په ارماني" مشهور دی په ۴۳ وژل شويو کسانو کې شامل دی. د کندهار امنيه قومندان جنرال عبدالرازق هم د دغو کسانو د وژلو ادعا پر وخت ويلي يې دي، "دغو کسانو د کندهارـ ارزگان لار د ترافيکو پر مخ تړلې وه چې اوس بېرته پرانيستل شوه". د کورنيو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې په دغو عملیاتو کې يو شمېر وسلې او مهمات هم د افغان امنيتي ځواکونو لاس ته لوېدلي دي.
کورنیو چارو وزارت زیاته کړه چې حیات مشهور په حاجي لالا د طالبانو تش په نوم کندهار والي او د هغه معاون چې احمد شاه همت چې په ارماني مشهور و له خپلو ۴۳ وسله والو ترهگرو سره ووژل شو.  د کندهار امنیه قومندان جنرال عبدالرازق هم ددې وگړو وژنه تایید کړې او زیاته یې کړه چې دوي د کندهار-روزگان لویه لاره یې د خلکو پرمخ تړلې وه چې اوس خلاصه شوې. دا عملیات د سهار د یکشنبې ورځ،۱۰ بجو پیل او تر مازیگر ۴ پورې یې دوام وکړ. 
http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2016/05/160502_k05_taliban_shadow_gov_killed

## ملا منان نیازي وژنه
ملا منان نیازی د سه شنبې په ورځ ۱۳۹۵/۳/۵ نیټه کندهار کې د افغان امنیتي ځواکونو له خوا ووژل شو.
## پېښور کې د ننگرهار والي وژنه
د طالبانو ترهگرې ډلې تش په نامه د ننگرهار لپاره نومول شوی والي مولوي میر احمد گل د پاکستان هېواد، پېښور ښار په سپینه وړۍ سیمه کې د نامعلومه وسله والو له خوا ووژل شو.  د ملي امنیت د وخت رییس رحمت الله نبیل ویلي چې دا کس د افغانستان د ډېری وگړو قاتل و. 
## پېښور کې د مولوي عبدالرقیب وژنه
د ۱۳۹۲ل کال د پاکستان هېواد په پېښور ښار کېد مولوي عبدالرقیب د فبرورۍ په میاشت کې هغه وخت ووژل شو چې له کوره بهر راووتو.
## کوټه کې د نور الله هوتک وژنه
د کوټې شوری غړی او نامتو طالب وسله وال ترهگر نور الله هوتک د دسټمبر میاشت، کال ۲۰۱۳ز کال د پاکستان کوېټې ښار کې نامعلومه وسله والو ووژلو. 
## اسلام اباد-راولپېنډۍ کې د نصر الله حقاني وژنه
د حقاني ترهگرې شبکې نامتو طالب قومندان او مالي مسؤل مولوي نصر الدین حقاني د پاکستان په اسلام اباد-راولپېنډۍ ښار کې هغه وخت ووژل شو چې له یوه ډوډۍ پښوونکي دوکان څخه یې ډوډۍ اخېسته.
په ۲۰۱۵ز کې د ولسمشر غني لاسته راوړنې

**د افغانستان اسلامي جمهوریت ولسمشر اشرف غني** په خپل تېر کاري کال کې لاندې لاسته راوړنې درلودی:

ستر قراردادونه بشپړ شفاف شوي، تر یو ملیارد ډالره پورې په قراردادونو او د کابل بانک په را ستنو شویو پیسو کې سپمول شوي، په تاپي پروژه کار روان دی، کاسا زر پرانیستل شوه. په کابل کې د چین سفیر وایي، د وریښمو لار جوړو. طالبان دوه ډلې شوي، اسلامي حزب سولې ته چمتو شوی، توتاپ پروژه تیریږي. د اوبو د شل بندونو سروې او کار روان دی، د گردیز- خوست لاره پخه شوه، له پیښوره - جلال اباد ته د ریل کرښه تیریږي، له جلال اباد نه کابل ته پر دوهم سړک کار روان دی، د کابل وران شوي مهمې ودانۍ لکه دارالامان جوړیږي، د دفاع وزارت ودانۍ پرانیستل شوه، د ملي شورا ودانۍ پرانیستل شوه، د کورنیو چارو د وزارت ودانۍ پرانیستل شوه. نړیوال بانک له افغانستان سره د مرستو ژمنه وکړه او ویې ویل چې کارونه سم دي نو پیسې ورکوو، د کانکور امتحان هیڅ کال دومره شفاف نه و لکه سږکال، افغان پاسپورټونه نوي شو، په سعودي عربستان کې د کارگر افغانانو د ویزو ستونزه تقریبا هواره شوه، د وارسا غونډې ته پنځه کلن پوځي پلان چمتو شو، هوایي ځواکونو مو د اول ځل د پاره الوتکې پیدا کړې، تر سلو ډیر نوي پیلوټان روزل کیږي، راتلونکې میاشت د چابهار بندر افغان سوداگرو ته پرانیستل کیږي، نوې میاشت د سلما بند پرانیستل کیږي، د پکتیکا پلتوی د بند پروژه رسماً اعلان شوه چې په راتلونکو څو میاشتو کې به یې د رغونې چاري پيل شي، د زراعت په برخه کې یوه سترپلان تر کار لاندې دی، د ځنگلونو په باره کې له جنوبي کوریا سره خبرې شوي...د اذربایجان د لارې اروپا ته د لاجورد د لارې کارونه ډير مخته تللي، د جنگ په برخه کې پر کندز دوهم برید ناکام شوی، پر هلمند برید ناکام شوی، د مخالفینو تر اتلسو تنو والیان او لوړپوړي غړي وژل شوي، د اعلی سرقوماندانۍ لپار توحید مرکز جوړ شوی، د امنیتي ځواکونو لوژستیکي چارې له نشت څخه هست شوي، پاکستان لومړی ځل منلې چې له افغانستان سره دښمني لري، لومړی ځل یې پر خپلو ټولو رذایلو اعتراف کړی، سعودي، خلیجي هېوادونه او چین د لومړي ځل لپاره په سیاسي لحاظ په اعتماد کې اخیستل شوي، د متحده ایالتونو او پاکستان اړیکې چې د کرزي له امله نیږدې شوې وې، بیرته کافي اندازه سړې شوي، د پاکستان د ۷۵۰ ملیونه ډالره مرسته ځنډېدلې ده، په اداره کې په لسگونو ځوان کدرونه او ښځې معینیتونو، وزارتونو، سفارتونو او مهمو پوسټونو ته معرفي شوي، د کابل ښار پر عمده سړکونو (لکه د کمپنۍ او سېلو په سړکونو) کار زور اخیستی، نور نو دا سپین ږیري ولسمشر په یو نیم کال کې تاسو مریخ ته وخیږوي؟
اودس په اسلام او ساينس کې

ﺍﻭﺩﺱ ﭘﻪ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﻭ ﺳﺎﯾﻨﺲ کې(۱)

ﭘﻪ ﺍﺳﻼﻡ کې ﺍﻭﺩﺱ:

ﻟﻮﯼ ﺧﺪﺍﯼ ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ ﭘﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﻋﺰﯾﺰ کې
فرمایي:
(ﺳﻮﺭه ﻣﺂﯾﺪﻩ:۶)

ﮊﺑﺎړﻩ: ﺍﯼ موﻣﻨﺎﻧﻮ! ﮐﻠﻪ ﭼﯥ دلمانځه ﻟﭙﺎﺭﻩ
د پاڅېدو اراده ﻭﮐړﯼ ﻧﻮ ﺧﭙﻞ ﻣﺨﻮﻧﻪ
ﺍﻭ ﻻﺳﻮﻧﻪ ﺗﺮڅﻨگﻠﻮﭘﻮﺭﯼ  پریمنځي
ﺍﻭ ﭘﺮ ﺧﭙﻠﻮ ﺳﺮﻭﻧﻮ ﺑﺎﻧﺪﯼ ﻣﺴﺢ ﻭﮐړﯼ ﺍﻭ ﺧﭙﻠﯽ
پښې ﺗﺮﺑﺠﻠﮑﻮ(پریمنځي) ﮐﻪ تاسې ﭘﻪ
ﺟﻨﺎﺑﺖ کې ﻭﺍﺳﺖ ﻧﻮځﺎﻥ (ﭘﻪ ﺍﻭﺑﻮ) ښه
ﭘﺎﮎ ﮐړﯼ ﺍﻭﮐﻪ تاسې ﻧﺎﺭﻭﻏﻪ ﺍﻭ ﯾ ﺎﭘﻪ
ﺳﻔﺮ کې ﻭﺍﺳﺖ ﯾﺎ ستاسې څخه ﯾﻮ ﻟﻪ ﺍﻭﺩﺱ
ماتي څخه ﺭﺍﺷﻲ ﯾﺎﻣﻮﻟﻪ ښځو ﺳﺮﻩ ﺑﺎﺯﯼ
ﮐړﯼ ﻭﻱ ﺍﻭ ﺍﻭﺑﻪ ﻭﻧﻪ ﻣﻮﻣﯽ ﻧﻮﺩﭘﺎ ﮐﯥ
ﺧﺎﻭﺭﯤ ﻗﺼﺪ ﻭﮐړﯼ (ﺗﯿﻤﻢ ﻭﻭﻫﯽ) ﺍﻭﭘﻪ
ﻫﻐﯥ ﺳﺮﻩ ﺧﭙﻞ ﻣﺨﻮﻧﻪ ﺍﻭ ﻻﺳﻮﻧﻪ ﻣﺴﺢ
ﮐړﯼ ﺍﻟﻠﻪ ﻧﻪ ﻏﻮﺍړي ﭼﯥ ﺗﺎسې ﺗﻪ ﮐﻮﻣﻪ
ﺳﺨﺘﻲ رامنځته ﮐړﯼ ﺑﻠﮑﯥ ﻏﻮﺍړي ﭼﯥ
ﺗﺎسې ﭘﺎﮐﻲ ﮐړﯼ ﺍﻭ ﺩ ﺩﯤ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﭼﯥ ﺧﭙﻞ
ﻧﻌﻤﺖ ﭘﺮ ﺗﺎسې ﺗﻤﺎﻡ ﮐړﯼ ښایي ﭼﯥ ﺗﺎﺳﯽ
ﺷﮑﺮ ﺍﺩﺍﺀ ﮐړﯼ.

ﺩﺍﻭﺩﺍﺳﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ:

ﺩ ﺧﻮﻟﯥ، ﻣﺦ ،ﻻﺳﻮﻧﻮ، پښو ﺍﻭ ﺳﺮ ﻣﺴﺢ څخه
ﺍﻭﺩﺱ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺩﯼ، ﭘﻪ ﺍﺣﺎﺩﯾﺜﻮﮐﻲ ﺩﺍﻭﺩﺍﺳﻪ
ډﯾﺮﺯﯾﺎﺕ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺭﺍﻏﻠﯽ ﺩﻱ، ﺩﺍﻭﺩﺍﺳﻪ
ﻓﻀﯿﻠﺘﻮﻧﻪ:

ﺩﺍﻭﺩﺍﺳﻪ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﭘﻪ ﺍﺣﺎﺩﯾﺜﻮ کې:
۱ – ﺣﻤﺮﺍﻥ ﺭﻭﺍﯾﺖ کوي ﭼﯥ ﯾﻮﻩ ﻭﺭځ
ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﺑﻦ ﻋﻔﺎﻥ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﭘﻪ
ښه ډﻭﻝ ﺳﺮﻩ ﺍﻭﺩﺱ ﺗﺎﺯﻩ ﮐړ ﺍﻭﺑﯿﺎﯾﯽ
ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ:
ﻣﺎ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ
ﭘﺮﺍﻭﺩﺍﺳﻪ ﻭﻟﯿﺪﯼ ﭘﻪ ښه ډﻭﻝ ﺳﺮﻩ یې
ﺍﻭﺩﺱ ﺗﺎﺯﻩ ﮐړ ﺍﻭﺑﯿﺎﯾﯽ ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ:

ﮐﻮﻡ ﭼﺎﭼﯥ داسې ﺍﻭﺩﺱ ﺗﺎﺯﻩ ﮐړ ﺍﻭ ﺑﯿﺎ ﻣﺦ
ﭘﺮ جومات ﻭﻻړﯼ ﺍﻭﺻﺮﻑ ﺩ لمانځه ﻟﭙﺎﻩ ﺩﺧﭙﻞ
ځای څخه ﻭﻻړﯼ ﻧﻮ ﺩ ﻫﻐﻪ ﺩﮐﺒﯿﺮﻩ
ګناهونه څخه ﻣﺎﺳﻮﯼ ﻧﻮﺭﯼ ټولي
ګناوی یې وروبښل ﺷﻮﻱ.

(ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﺤﻮﺍﻟﻪ ﮐﻨﺰﺍﻟﻌﻤﺎﻝ ، ټﻮﮎ
۹،ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﺒﺮ۲۶۷۹۶) ﻟﯿﮑﻮﺍﻝ: ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺀ
ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎﻡ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻫﻨﺪﻱ
ﺑﺮﻫﺎﻥ ﭘﻮﺭﯼ ﻣﺘﻮﻓﯽ ۹۷۵ ﻫﻖ.

۲ – ﺩﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮﻫﺮﯾﺮﻩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ څخه
ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺩﯼ ﭼﯥ ﻣﺎ ﺩ نبي ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﻧﻪ ﻭﺍﻭﺭﯾﺪﻝ ﭼﯥ ﺩﺍ ﺍﻣﺖ ﺑﻪ ﺩﻗﯿﺎﻣﺖ ﭘﻪ
ﻭﺭځ ﺑﺎﻧﺪﯼ ﺭﺍﻭﻏﻮښتل ﺷﻲ ﭼﯥ ﺩﺍﻭﺩﺍﺳﻪ
ﻟﻪ ﮐﺒﻠﻪ ﺑﻪ ﺩﺩﻭﯼ ﻻﺳﻮﻧﻪ، پښې ﺍﻭ ﻣﺨﻮﻧﻪ
ﻧﻮﺭﺍﻧﻲ ﺍﻭ روښانه ﻭﻱ څوک ﭼﯥ ﺧﭙﻠﻪ
روښنايي ﺯﯾﺎﺗﻮي ﻧﻮ ﺯﯾﺎﺗﯽ ﺩﯼ ﮐړﻱ.ﺭﻭﺍﻩ
ﺑﺨﺎﺭﻱ
(ﺍﻟﺘﺮﻏﯿﺐ ﻭﺍﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻟﻮﻣړﯼ ټوﮎ، ۵۸
ﭘﺎڼه، ﺣﺪﯾﺚ ۲/ ۱۱) ﻟﯿﮑﻮﺍﻝ: ﺣﺎﻓﻆ ﺯﮐﻲ
ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﻮﻱ ﺍﻟﻤﻨﺬﺭﯼ
ﺍﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ۶۵۶ ﻫﻖ.

۳: ﺩﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮﻫﺮﯾﺮﻩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ څخه
ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺩﯼ ﭼﯥ نبي ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ: ﺍﯼ ﺩﻗﺒﺮﺳﺘﺎﻥ
ﺭﺍﺗﻠﻮﻧﮑﻮ ﺧﻠﮑﻮ مومنانو ﭘﺮ ﺗﺎسې ﺩﯼ ﺩﺍﻟﻠﻪ ﻟﻪ
ﻟﻮﺭﯼ ﺳﻼﻡ ﻭﻱ ﺍﻭ ﻧﮋﺩﯼ ﺩﻩ ﭼﯥ ﻣﻮږ ﺑﻪ
ﺳﺘﺎﺳﻮ ﺳﺮﻩ ﻣﻼ ﻭﺷﻮ، ﻣﺎ غوښته ﭼﯥ
ﮐﺎﺷﮑﯽ ﺧﭙﻞ وروڼه ﻭﻭﯾﻨﻢ، ﺻﺤﺎﺑﻪ
ﮐﺮﺍﻣﻮ ﻋﺮﺽ ﻭﮐﻲ ﭼﯥ ﻣﻮږ ﺳﺘﺎﺳﻮ ﻭﺭﻭڼه
ﻧﻪ ﯾﻮ؟ﺍﺭﺷﺎﺩ ﻭﺷﻮ ﭼﯥ ﺗﺎسې ﺯﻣﺎ ﺻﺤﺎﺑﻪ
ﯾﺎﺳﺖ ﺯﻣﺎ ﻭﺭﻭڼه ﻫﻐﻪ ﺩﯼ ﭼﯥ ﻻ ﺗﺮﺍﻭﺳﻪ
ﻧﻪ ﺩﯼ ﺭﺍﻏﻠﯽ، ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮﺍﻣﻮ ﻋﺮﺽ ﻭﮐﻲ
ﭼﯥ ﯾﺎ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﺎسې ﺑﻪ ﺩﻏﻪ ﺍﻣﺘﯿﺎﻥ
څنګه ﺑﻪ ﭘﯿﮋﻧﯽ؟ ﭼﯥ ﻻﺗﺮﺍﻭﺳﻪ ﻧﻪ ﺩﯼ
ﺭﺍﻏﻠﯽ؟ ﺩﻩ ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ ﭼﯥ ﺗﺎسې ﻭﻣﺎﺗﻪ
ﻭﻭﺍﯾﺎﺳﺖ ﭼﯥ ﯾﻮ ﺳړﯼ ﺧﭙﻞ ﺳﭙﯿﻦ ﺗﻨﺪﯼ، ﺳﻴﯿﻨﻮ پښو ﺍﻭ ﺳﭙﯿﻨﻮ ﻻﺳﻮﻧﻮ ﻭﺍﻻﺍﺱ ﭘﻪ
ﺗﻮﺭﻭﺍﺳﻮﻧﻮﮐﻲ گډﮐړﯼ ﻧﻮﻫﻐﻪ ﺑﻪ ﺧﭙﻞ
ﺍﺱ ﻧﻪ ﭘﯿﮋﻧﯽ، ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮﺍﻣﻮ ﻭﻭﯾﻞ ﭼﯥ
ﺿﺮﻭﺭﯾﺎﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ، ﻧﺒﯽ ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ ﭼﯥ ﺩﻗﯿﺎﻣﺖ ﭘﻪ ﻭﺭځ ﺑﻪ
ﻫﻐﻪ ﺧﻠﮏ ﭘﻪ ﺩﺍسې ﺣﺎﻝ ﮐﻲ ﺭﺍﺷﯽ ﭼﯥ
ﺩﺍﻭﺩﺍﺳﻪ ﻟﻪ ﮐﺒﻠﻪ ﺑﻪ یې ﺗﻨﺪﯼ
ځلیږي، ﺍﻭ ﺩ ﺩﻭﯼ ﻻﺳﻮﻧﻪ او پښې ﺑﻪ
روښونه ﻭﻱ ﺍﻭ ﺯﻩ ﺑﻪ ﺣﻮﺽ ﮐﻮﺛﺮ ﺗﻪ ﺩﺩﻭﯼ
ﻧﻪ ﻣﺨﮑﻲ ﺭﺳﯿﺪﻟﯽ ﯾﻢ. ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺴﻠﻢ ﻭﻏﯿﺮﻩ

(ﺍﻟﺘﺮﻏﯿﺐ ﻭﺍﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻟﻮﻣړﯼ ټﻮﮎ، ۵۸
پاڼه، ﺣﺪﯾﺚ ۴/ ۱۲۰)ﻟﯿﮑﻮﺍﻝ: ﺣﺎﻓﻆ ﺯﮐﻲ
ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﻮﻱ ﺍﻟﻤﻨﺬﺭﯼ
ﺍﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ۶۵۶ ﻫﻖ.
ﻧﻮﺭﺑﯿﺎ...
اودس په اسلام او ساينس کې دويمه برخه

ﺍﻭﺩﺱ ﭘﻪ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﻭﺳﺎﯾﻨﺲ ﮐﻲ(۲)

۴ – ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮﻫﺮﯾﺮﻩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ
ﮐﻮﻱ ﭼﯥ نبي ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ
ﻓﺮﻣﺎﯾﯽ:ﭼﯥ ﮐﻠﻪ ﯾﻮﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻨﺪﻩ ﺍﻭﺩﺱ
ﺷﺮﻭﻉ ﮐړﯼ ﭼﯥ ﮐﻠﻪ ﻣﺦ ﭘﺮﯾﻤﻨځﯽ ﻧﻮټﻮﻝ
گﻨﺎﻫﻮﻧﻪ ﯾﯽ پريمنځلی ﺷﯽ، ﭼﯥ
ﺳﺘﺮگﻮﮐړﯼ ﻭﻱ، ﺑﯿﺎﭼﯥ ﮐﻠﻪ ﻻﺳﻮﻧﻪ
ﭘﺮﯾﻤﻨځﻲ ﻧﻮﻫﻐﻪ گﻨﺎﻫﻮﻧﻪ ﺋﯥ ﺗﻮﯼ ﺷﯽ
ﭼﯥ ﻻﺳﻮﻧﻮﮐړﯼ ﻭﻱ، ﺍﻭﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﭘښﯥ
ﭘﺮﯾﻤﻨځﻲ ﻧﻮﺑﯿﺎﯾﯽ ټﻮﻝ ﻫﻐﻪ گﻨﺎﻫﻮﻧﻪ
ﺗﻮﯼ ﺷﯽ ﭼﯥ ﭘښﻮﮐړﯼ ﻭﻱ،ﺗﺮﺩﯤ ﭼﯥ
ﺩﺍﻭﺩﺍﺳﻪ څخه ﻓﺎﺭﻏﯿږﯼ نوټول گﻨﺎﻫﻮﻧﻪ
ﺋﯥ ﭘﺎﮎ ﺷﻲ.

ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺎﻟﮏ ﻭﻣﺴﻠﻢ ﻭﺗﺮﻣﺬﯼ.

(ﺍﻟﺘﺮﻏﯿﺐ ﻭﺍﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻟﻮﻣړﯼ ټﻮﮎ، ۵۹
ﭘﺎڼﻪ، ﺣﺪﯾﺚ ۷/ ۱۲۱) ﻟﯿﮑﻮﺍﻝ: ﺣﺎﻓﻆ ﺯﮐﻲ
ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﻮﻱ ﺍﻟﻤﻨﺬﺭﯼ
ﺍﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ۶۵۶ ﻫﻖ.

۵ – ﺩﺣﻀﺮﺕ ﻋﺜﻤﺎﻥ رضي ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ څﺨﻪ
ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺩﯼ ﭼﯥ نبي ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ ﭼﯥ څوک ﭘﻪ ښه ډﻭﻝ
ﺳﺮﻩ ﺍﻭﺩﺱ ﺗﺎﺯﻩ ﮐړﯼ ﺩﺩﻩ ټول گﻨﺎﻫﻮﻧﻪ
ﺩﺑﺪﻥ څخه  وځي ﺗﺮﺩﯤ ﭼﯥ ﺩﻧﻮﮐﺎﻧﻮﻻﻧﺪﯼ
)ﻫﻢ گناهونه ﻧﻪ ﭘﺎﺗﯽ ﮐﻴږﯼ( ﺍﻭﻭځﻲ. 
ﺭﻭﺍﻩ
ﺍﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ

(ﺍﻟﺘﺮﻏﯿﺐ ﻭﺍﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻟﻮﻣړﯼ ټﻮﮎ، ۶۰ﭘﺎڼﻪ،
ﺣﺪﯾﺚ ۸/ ۱۲۲)ﻟﯿﮑﻮﺍﻝ: ﺣﺎﻓﻆ ﺯﮐﻲ ﺍﻟﺪﯾﻦ
ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﻮﻱ ﺍﻟﻤﻨﺬﺭﯼ ﺍﻟﻤﺘﻮﻓﯽ
۶۵۶ ﻫﻖ.

۶- ﺩﺣﻀﺮﺕ ﻋﻘﺒﻪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ رضي ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ
څﺨﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺩﯼ ﭼﯥ ﻧﺒﯽ ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ
ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻭﻭﯾﻞ څﻮﮎ ﭼﯥ ﭘﻪ ښﻪ ډﻭﻝ
ﺳﺮﻩ ﺍﻭﺩﺱ ﻭﮐړﯼ ﺍﻭﺑﯿﺎﭘﺮﻟﻤﺎﻧځﻪ ﻭﺩﺭﯾږﯼ
ﺑﯿﺎﭼﯥ ﭘﻪ ﻟﻤﺎﻧځﻪ ﮐﻲ څﻪ ﻭﺍﯾﯽ ﻫﻐﻪ ﭘﻪ
ﭘﻮﻫۍ ﺳﺮﻩ ﻭﺍﯾﯽ ﻧﻮﺩﯼ ﺩﻟﻤﺎﻧځﻪ ﻧﻪ
ﻭﺭﻭﺳﺘﻪ ﺩﻫﻐﯥ ﻭﺭځﯽ ﭘﻪ ﺷﺎﻥ ﺩﯼ ﭘﻪ
ﮐﻮﻣﻪ ﻭﺭځ ﭼﯥ ﺩﯼ ﭘﯿﺪﺍﺷﻮﯼ ﺅ(ﺩگﻨﺎﻩ ﻧﻪ
ﭘﺎﮎ ﺷﻮ)
ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺴﻠﻢ ﻭﺍﺑﻮﺩﺍﺅﺩﻭﺍﻟﻨﺴﺎﯼﯼ ﻭﺍﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ
ﻭﺍﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﺔ ﻭﺍﻟﺤﺎﮐﻢ

(ﺍﻟﺘﺮﻏﯿﺐ ﻭﺍﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻟﻮﻣړﯼ ټﻮﮎ، ۶۱
ﭘﺎڼﻪ، ﺣﺪﯾﺚ ۲۳/ ۱۲۶) ﻟﯿﮑﻮﺍﻝ: ﺣﺎﻓﻆ ﺯﮐﻲ
ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﻮﻱ ﺍﻟﻤﻨﺬﺭﯼ
ﺍﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ۶۵۶ ﻫﻖ.

۷ – ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮﻫﺮﯾﺮﻩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ څﺨﻪ
ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺩﯼ ﭼﯥ ﻧﺒﯽ ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ، ﺍﯾﺎﺯﻩ ﻭﺗﺎﺳﻮﺩﺍﺳﯽ ﺷﯽ
ﻭﻧﻪ ښﺎﯾﻢ ﭼﯥ گﻨﺎﻫﻮﻧﻪ ﻣﻌﺎﻑ ﮐﻮﻱ
ﺍﻭﺩﺭﺟﺎﺕ ﻟﻮړﻭﻱ؟ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮﺍﻣﻮﻭﻭﯾﻞ
ﺿﺮﻭﺭﯾﯽ ﺭﺍﻭښﺎﯾﻪ ﯾﺎﺭﺳﻮ ﻝ ﺍﻟﻠﻪ،ﻧﻮﺭﺳﻮ
ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ ﺩﺗﮑﻠﯿﻒ
ﭘﻪ ﻭﺧﺖ ﮐﻲ ﻣﺒﺎﻟﻐﯥ ﺳﺮﻩ ﺍﻭﺩﺱ ﮐﻮﻝ(ﭘﻪ
ښﯥ ﻃﺮﯾﻘﯥ ﺳﺮﻩ)، ﺟﻮﻣﺎﺕ ﺗﻪ ﺯﯾﺎﺕ
ﻗﺪﻣﻮﻧﻪ ﺍﻭﭼﺘﻮﻝ، ﺩﯾﻮﻩ ﻟﻤﺎﻧځﻪ ﻧﻪ ﻭﺭﻭﺳﺘﻪ
ﺩﺑﻞ ﻟﻤﺎﻧځﻪ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭﮐﻮﻝ ﺩﺍﺣﻘﯿﻘﯽ ﺭﺑﺎﻁ ﺩﻱ.

ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺎﻟﮏ ﻭﻣﺴﻠﻢ ﻭﺍﻟﺘﺮﻣﺬﯼ ﻭﺍﻟﻨﺴﺎﯾﯿﻮﺍﺑﻦ
ﻣﺎﺟﻪ
(ﺍﻟﺘﺮﻏﯿﺐ ﻭﺍﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻟﻮﻣړﯼ ټﻮﮎ، ۶۱
ﭘﺎڼﻪ، ﺣﺪﯾﺚ ۲۵/ ۱۱۲۶) ﻟﯿﮑﻮﺍﻝ: ﺣﺎﻓﻆ
ﺯﮐﻲ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﻮﻱ
ﺍﻟﻤﻨﺬﺭﯼ ﺍﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ۶۵۶ ﻫﻖ.

۸ – ﺍﺳﺤﺎﻕ ﺑﻦ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺣﻨﻈﻠﯽ ﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺍﺯﻕ
ﻣﻌﻤﺮﻫﻤﺎﻡ ﺑﻦ ﻣﻨﺒﻪ ، ﺍﺑﻮﻫﺮﯾﺮﻩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ
ﻋﻨﻪ ﻭﺍﯾﯽ ﻧﺒﯽ ﮐﺮﯾﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ
ﻭﻓﺮﻣﺎﯾﻞ ﭼﯥ ﮐﻮﻡ ﺳړﯼ ﭼﯥ ﺑﯽ ﺍﻭﺩﺳﻪ
ﺷﯽ ﺩﻫﻐﻪ ﻟﻤﻮﻧځ ﺗﺮﻫﻐﻮﭘﻮﺭﯼ ﻧﻪ ﻗﺒﻠﯿږﯼ
ﺗﺮڅﻮﭼﯥ ﯾﯽ ﺍﻭﺩﺱ ﻧﻪ ﻭﯼ ﮐړﯼ.

ﺭﻭﺍﻩ ﺑﺨﺎﺭﯼ، ﻟﻮﻣړﯼ ټﻮﮎ ﭘﺎڼﻪ ، ﮐﺘﺎﺏ
ﺍﻟﻮﺿﻮﺀ ۱۳۵
ﻧﻮﺭﺑﯿﺎ
۱۳۹۵/۲/۲۸ نیټې کابل کې طالب ځانمرګي نیول

په ۱۳۹۵/۲/۲۸ نیټه د کابل امنیتي مسؤلینو د کابل جمهوریت روغتون کې هغه ځانمرگی بریدگر مخکې له بریده ونیولو چې غوښتل یې د ناروغ د انتقال په نامه ځان د روغتون زړه ورسوي. دا ځانمرگی د کابل ښار دویمې امنیتي حوزې اړونده سیمه کې نیول شوی. مخکې له دې چې د وسله والو طالبانو دا ځانمرگی بریدگر د جمهوریت روغتون نظامي برخې ته ځان نږدی کړي؛ د کورنیو چارو وزارت د څارگرو له خوا ونیول شو.
آسیا ۷۱ لویه لاره

آسیا ۷۱ لویه لاره چې  په اختصاری ډول  **AH-71** ښودل کېږي، یوه لویه لاره ده چې د ۳۹۰ کیلومټرو په اوږدوالي سره د افغانستان د  دلارام څخه شروع کېږی او د ایران تر دشتک سېمی پوري رسېږی او د آسیا دوی لویي لارې  ۱ او ۷۵ سره تړی. 
ددې لویي لارې مسیر :

## افغانستان

*  دلارام-زرنج لویه لاره : دلارام - زرنج

## ایران

* میلک - زابل
* : زابل - دشتک

## سرچينې

* 

وېشنيزه:اسیایي لویو لارو شبکه
وېشنيزه:د افغانستان لویي لارې
وېشنيزه:د ایران لویي لارې
سرخط ورځپاڼه

سرخط د افغانستان،‌خپلواکه،‌ناپېلې، معتبره او وتلې ورځپاڼه ده، چې هر سهار له کابله چاپېږي او په نيم افغانستان کې خپرېږي.

د سرخط ورځپاڼې لومړۍ گڼه د ۲۰۱۵ مېلادي کال د اگسټ په لومړۍ نېټه په کابل کې له چاپه راووته او په لنډه موده کې یې د هېواد په بېلابېلو ولايتونو لکه: ننگرهار، لغمان، لوگر، ميدان وردگ او غزني کې هم خپرونې پيل کړې.

دا مهال سرخط ورځپاڼه د هېواد له ټولو لويو ښارونو څخه د تکړه خبريالانو په مټ خبرونه، شننې او مقالې راغونډوي، هر سهار په اتو مخونو (څلور رنگه او څلور تور او سپين) کې چاپېږي او نيم افغانستان ته رسېږي.

سرخط په منځنۍ توگه هر سهار تر شلو زيات خبرونه، څلور کالمونه، تحليل او سرمقاله خپلو لوستونکو ته وړاندې کوي.

په دې سربېره، دغه ورځپاڼه هر سهار خپلو لوستونکيو ته د لوبو، فرهنگ او ادب، روغتيا،ټيکنالوجي، پوهنې، ښځو، ماشومانو، اقتصاد، کرنې، د هوا حالاتو، اسعارو، الوتنو، سېنما او نړۍ په اړه په زړه پورې خبرونه او مالومات رسوي.

د ورځې فال، ناول، حيرانوونکيو او په زړه‌پورې خبرونو د سرخط مينه‌وال لا زيات کړي دي.

سيدشاه سقيم د دغې ورځپاڼې مسوول مدير او شهرت ننگيال یې مرستيال دی.

عبدالاحمد محمديار، عبدالغفور لېوال، استاد حبيب الله رفيع،پاکيزه ارزو، نعيمه غني، ذبيح الله احساس، خوشحال خليل، مجيب الرحمان لمر، مجيد قرار، هاشم قيام، نعمان دوست، عيسی مومند او مصباح يوسف دغې ورځپاڼې ته منظمې ليکنې کوي.
سرخط ځان د افغانستان او افغانستان د ځان بولي.
لېږد ۴۱

۴۱م لېږد نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو ۴۱م ماموریت دی.

## سرچينې

وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
لړليک

**لړليک** (*[[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: List)* د هر ډول توکو د ټولگې يو لړ دی چې په شمېرو سره اوډل شوی وي.
ليکلړ

**ليکلړ** *([[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: Index (publishing))* په اصل کې د وييونو او مصطلحاتو يو لړليک دی چې د کتاب په پای کې وي. دا ډول لړليک د يو کتاب د هغو اهمو موضوعگانو، اشخاصو او ځايونو له نومونو څخه برخمن وي، چې په هماغه کتاب کې پرې بحث شوی وي.
جوزف م. اکابا

**جوزف مایکل  اکابا**  چې د ۱۹۶۷ د می پر ۱۷مه زېږېدلی – یو ښوونکی، اوبځمکپوه  او د ناسا ستورمزلی دی.  جوزف د امریکا له پورټو ریکو پښت څخه لومړنی کس وو چې د ۲۰۰۴ په می کې د ستورمزلي په توگه نوماند او د ناسا د ستورمزلو په ۱۹مې ډلې کې د روزنې لپاره وټاکل شو. نوموړي خپل روزنیز پروگرام د ۲۰۰۶ د فبروري پر ۱۰مه بشپړ کړ او د ایس‌ټي‌ایس-۱۱۹  ماموریت لپاره غوره شو. د ۲۰۰۹ د مارچ له ۱۵مې څخه تر ۲۸مې پورې یې په دې نیت الوتنه وکړه چې نړېوال تشيال تمځای  ته وروستۍ لمریزې هیندارې ورسوي. جوزف په خپل دوهم ماموریت کې، چې د ۲۰۱۲ د می پر ۱۵مه پیل شو، نړیوال تشیال تمځای ته د الوتنې چلوونکی  وو. هغه د ۲۰۰۹ د می پر ۱۷مه تشیال تمځای ته ورسېد او د ۲۰۱۲ د سپټمبر پر ۱۷مه د سهار پر ۶:۵۳ (مسکو مهال) دقیقو بېرته ځمکې ته را ورسېد چې ناسته یې د روسي فضايي ادارې (روس‌کوسموس) له خوا په رسمي توگه ریکارډ شوې ده.

## مخکینی ژوند
د جوزف مور او پلار، رېلف (Ralph) او اېلسي اکابا (Elsie Acaba)، په اصل کې د پورټو ریکو د اتیلو (Hatillo) دي. هغوی د ۱۹۶۰مو کلونو په منځ کې د کلیفورنیا ایالت اینگلووډ (Inglewood) ښار ته کډه شول او جوزف هم همالته پیدا شو. هغوی وروسته د کلیفورنیا اناهایم (Anaheim) ښار ته ولاړل. جوزف له ماشومتوبه له لوستلو، په تېره بیا ساینس-افسانو (science-fiction) له لوستلو سره ډېره مینه لرله. د ښوونځي په ساینس او ریاضي دواړو مضامینو کې ډېره تکړه وو. که څه هم مور او پلار به یې هم هر مهال ښوونیز فلمونه ور ښودل، خو پر سپوږمۍ باندې د نیل ارمسټرانگ (Neil Armstrong) د ناستې فلم په بهرني تشیال (outer space) کې د جوزف لېوالتیا را وپارول. کله چې په لېسې کې وو، جوزف سکوبا غوټه وهنې (scuba diving) ته لېواله شو او د ښوونځي د یوه روزنیز پروگرام له لارې منلی غوټه وهونکی شو. له دې تجربې وروسته، جوزف وهڅول شو چې د ځمکپوهنې (geology) په برخه خپلې زده‌کړې نورې هم وغځوي. په ۱۹۸۵ کې، جوزف په اناهایم کې له ایسپرانزا عالي لېسې (Esperanza High School) څخه فارغ شو.

## زده‌کړې
په ۱۹۹۰ کې، جوزف د سانټا باربرا (Santa Barbara) له کلیفورنیا پوهنتون (University of California) څخه په ځمکپوهنه (geology) کې بکلوریا، او په ۱۹۹۲ کې یې له اریزونا پوهنتون (University of Arizona) څخه په ځمکپوهنې کې ماسټري ترلاسه کړه. جوزف د شپږو کلونو لپاره د امریکا په سمندري ځواکونو (United States Marine Corps) کې د سرپړکمشر (sergeant) په توگه کار کاوه. همدا ډول، د کلیفورنیا ایالت په لاس انجلس ښار کې یې د اوبځمکپوه (hydrogeologist) دنده پر مخ بېوله.

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک

## سرچينې
* انگریزی ویکیپييډیا
* Joseph M. Acaba
* Joseph M. Acaba

وېشنيزه:ستورمزلې
وېشنيزه:ناسا
لورن اکټون

لورن ویلبر اکټون (انگلیسي: Loren Wilber Acton) – (زوکړه: ۷-مارچ-۱۹۳۶) یو امریکايي پنځپوه (فزیکپوه) دی چې د تشیال ماکو (Space Shuttle) له لارې په ایس‌ټي‌ایس-۵۱-ف (STS-51-F) ماموریت کې د لاکهیډ پالو الټو څېړنیز لابراتوار (Lockheed Palo Alto Research Laboratory) لپاره د باروال کارپوه (Payload Specialist) په توگه تشیال ته ولاړ.

لورن د مونټېنا ایالت په لېویس‌ټاون (Lewistown) ښار کې زېږېدلی – او په ۱۹۵۹م کال کې یې له مونټېنا سټېټ یونیورسیټي (Montana State University) څخه په انجنیري فزیکپوهنه (Engineering Physics) کې بکلوریا او په ۱۹۶۵م کال کې یې د بولډر له کولوراډو پوهنتون (University of Colorado at Boulder) څخه په لمریزه فزیکپوهنه (Solar Physics) کې ډوکټورا ترلاسه کړه.

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک

وېشنيزه:ستورمزلي
مایکل ج. اېډمز

مایکل جېمز "مایک" اېډمز (انگلیسي: Michael James “Mike” Adams)، (زوکړه: ۵-می-۱۹۳۰ – مړینه: ۱۵-نومبر-۱۹۶۷)، (تورن، امریکا هوايي ځواکونه) یو امریکايي هواباز، د الوتکو انجنیر (aeronautical engineer) او د امریکايي هوايي ځواکونو (United States Air Force) ستورمزلی وو. مایکل لومړنی امریکايي دی چې په تشیال کې وژل شوی دی.

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک

وېشنيزه:ستورمزلي
د ملاکنډ محاصره

**د ملاکنډ محاصره** په 26 جولای څخه 2 اگست 1897ء ترمينځه د برطانوي هند ولايت شمالي مغربي سرحدي صوبې په ملاکنډ سيمه کې وشوه چېرته د پښتنو او انگريزانو ترمينځه تاو تريخوالی زيات شو، د تاو تريخوالي د زياتيدو سبب د ډيورنډ کرښه وه کومې چې د پښتنو ځمکه په دوه هېوادونو يعني افغانستان او برطانوي هند کې وېشله، دا کرښه 1519 ميله (2445 کيلوميټر) اوږده کرښه ده کومه چې د برطانيې او د پښتنو ټبرونو ترمينځه نښتو څخه وروستو جوړه کړی شوه او ددې مقصد دا وو چې برطانيه خپل حکومت د روس د اثرات څخه خوندي وساتي.

د کرښې د جوړولو سره دواړه اړخه پښتانه سخت خپه شول او د برطانيې خلاف يو فقير سعيد الله نومې کس ودرېد او لس زره تنه يې د ځان سره ملگري کړل او د مالاکنډ په سيمه کې يي د انگريزانو په پوځي چاونۍ باندې بريد ترسره کړو.دا وخت د برطانيې د پوځ حالات ډېر کمزوري وو يوه وړه پوځي چاونۍ يي د ملاکنډ په جنوب کې وه او يوه قلعه يي د چکدرې په سيمه کې وه، دغه وخت پښتانه قبائل د برطانيې پرخلاف زيات وو خو برطانيې خو په پای کې داسې واقعات رامخې ته شو چې برطاننې دا جگړه خپل لاس ته کړه.

## دا هم وګورئ
*د ملاکنډ غزا
## سرچينې
الله وردي خان

الله‌ وردي خان اونْدیلادْزِ (په گرجي: ალავერდი ხანი უნდილაძე) معروف په الله‌ وردی خان ارمنی  د گرجستاني اسیرانو نه و چې شاه طهماسب د واکمنۍ پر مهال د گرجستان نه ایران ته تبعید کیږي  او بیا مسلمانېږي او د شاه عباس وخت کې د صفوي واکمنيو یو مشر کیږی او د فارس ولایت دده په تدبیر اداره کېږي.الله وردي خان دا وصیت کریه وو چي هغه مشهد ښار کې او د شیعیانو امام یعني امام رضا صحن کې خاورې شي.

*# Armen Ayvazyan , p. 13**[[Allahverdi Khan#cite ref-2|^]]** The Armenian Rebellion of the 1720s and the Threat of Genocidal Reprisal,by Armen Ayvazyan,page 13,Yerevan,

* Ayvazyan,Armen (ed.1997).
. "The Armenian Rebellion of the 1720s and the Threat of Genocidal Reprisal''.

## سرچینه
جېمز اېډمسن

جېمز کرېگ اېډمسن (انگلیسي: James Craig Adamson) – (زوکړه: ۳-مارچ-۱۹۴۶) د ناسا پخوانی ستورمزلی او د امریکا د پوځ کورناستی (متقاعد) ډگروال دی. واده یې کړی او درې بچیان لري. جېمز اېډمسن د تشیال په دوو ماموریتونو ایس‌ټي‌ایس-۲۸ (STS-28) او ایس‌ټي‌ایس-۴۳ (STS-43) کې گډون کړی چې ټولټال ۲۶۳ واره پر ځمکې را څرخېدلی او په تشیال کې یې ۳۳۴ ساعته تېر کړي دي. له ناسا څخه تر تقاعد وروسته، نوموړي د الایډ سیگنل (Allied Signal) په نامه شرکت کې، چې وروسته له هني‌ویل (Honeywell) شرکت سره یو ځای شو، کار پیل کړ او په ۲۰۰۱ کې له هغه ځایه هم تقاعد شو. جېمز له ۳۰۰۰ ساعتونو څخه زیات تر ۳۰ زیاتې بېلابېلې چورلکې او الوتکې چلولي دي.

## شخصي ژوند
جېمز اېډمسن د ۱۹۴۶ د مارچ پر ۳مه د نیویارک په وارسا (Warsaw) کې زېږېدلی دی. نن سبا د ورجینیا په فیشرزویل (Fishersville) کې له خپلې مېرمنې او دوو بچیانو سره ژوند کوي.

## زده‌کړې

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
ویکتور م. افاناسیف

**ویکتور میخایلویچ افاناسیف** (انگلیسي: Victor Mikhailovich Afanasyev، روسي: Виктор Михайлович Афанасьев) – (زوکړه: ۳۱-ډسمبر-۱۹۴۸) د روسیې په هوايي ځواکونو (Russian Air Force) کې ډگروال او د یوري الکسویچ گاگارین د ستورمزلو په روزنځي (Yuri Alekseyevich Gagarin Cosmonaut Training Center) کې ازمېښتي ستورمزلی دی. نوموړی د ۱۹۴۸ د ډسمبر پر ۳۱مه د روسیې په بریانسک (Bryansk) ښار کې زېږېدلی دی. ویکتور له يلېنا افاناسیفا (Yelena Afanasyeva، زوکړه: ۱۹۵۲) سره واده کړی او دوه بچیان لري. پلار یې (میخایل افاناسیف Mikhail Afanasyev) مړی شوی او مور یې (ماریه افاناسیفا Marya Afanasyeva) د بریانسک ښار په یوه سیمه کې ژوند کوي. ویکتور له فوټبال، لامبو او سیاحت سره مینه لري.

## زده‌کړې
ویکتور افاناسیف په ۱۹۷۰ کې له کچینسکویې پوځي پیلوټ ښوونځي (Kachynskoye Military Pilot School) څخه، او په ۱۹۸۰ کې د مسکو له اوردژونیکیدزې هوايي‌چلند انسټیټیوټ (Ordzhonikidze Aviation Institute) څخه فارغ شوی دی.

## ځانگړي ویاړونه
* د شوروي اتحاد اتل
* د شوروي اتحاد پیلوټ-ستورمزلی

## تجربه

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
ایدين ایمبتوف

**ایدین اکانوویچ ایمبتوف** (انگلیسي: Aidyn Akanovich Aimbetov، روسي: Айдын Аимбетов) – (زوکړه: ۲۷ جولايي ۱۹۷۲ کلخوز، قزاقستان) درېیم قزاقي او لسم مسلمان ستورمزلی دی.  
 
## شخصي ژوند
ایدین ایدین واده کړی او درې بچیان لري – دوې لوڼي او یو زوی.

## پوځي کارژوند
ایدین له منځني ښوونځي څخه نېغ د کوتاخوف ارمافیر (Kutakhov Armavir) په نامه د هوايي‌چلند یوې پوځي لېسې ته ولاړ او له هغه ځایه د یوه پوځي الوتگر (پیلوټ) په توگه فارغ شو. د قزاقستان په تالدیقورغان (Taldykorgan) او لوگوفایا (Lugovaya) سیمو کې یې د میگ-۲۷ (MiG-27) او سو-۲۷ (Su-27) جنگي الوتکو د پیلوټ په توگه دنده ترسره کړې ده.

## د ستورمزلي کارژوند

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
* د مسلمانو ستورمزلو لړليک
۲۰۱۶ کال ۶ تنو دار ځړونه

۶ تنو وسله والو طالب ترهگرو چې پخوا یې لا د اشد مجازات (اعدام) سزا د افغانستان اسلامي جمهوریت درېگونو محاکمو اورولې وه؛ د افغانستان د اوسني ولسمشر محمد اشرف غني له خوا یې د اعدام سزا د یوه فرمان په ترڅ کې توشیع او اړوندو مراجعو ته د عملي کولو لپاره ولېږل شو.

## اعدام شوی ۶ تنو په اړه معلومات:
#خان اغا مشهور په عبدالرحمن - غړیتوب: القائده، لگول شوی تور یا جرم: د ملی امنیت پر مرستیال عبدالله لغمانی حمله او پر مدیر حمیدالله حمله چی د ملی امنیت ۲۵ ریاست کارمند وه.‌
#حمیدالله - غړیتوب: طالبانو تحریک - لگول شوی تور یا جرم: د سولی شورا په ریس یعنی په برهان الدین ربانی حمله.
#محمد اسماعیل - غړیتوب: حقانی ډله - لگول شوی تور یا جرم : په وزیر اکبرخان کی د فاینست په سوپر مارکیټ حمله چی گن شمیر افراد پکی ټپیان شوی او مړه شویدی.‌
#حجت الله: غړیتوب : طالبانو تحریک: لگول شوی تور یا جرم: د پغمان په ولسوالی کی یو کاسټر کی ماین ځای په ځای کول چی په نتیجه کی ۹ کسان وژل شویدی.
#محمد عثمان - غړیتوب : طالبانو تحریک - لگول شوی تور یا جرم: د پکتیکا په خیرکوټ ولسوالی کی د ماین خښول چی په نتیجه کی ۷ پولیس وژل شویدی.
#اکمل - غړیتوب: د طالبانو تحریک - لگول شوی تور یا جرم: د شهید سردار داوارخان په روغتون حمله چی په نتیجه کی ۴ امنیتی ځواکونه وژل شویدی او ۲۲ ټپیان شوی وه
بایکانور الوتځای

**بایکانور الوتځای** (په روسي: Космодром Байконур ،  ) د نړۍ تر ټولو  لوی او پخوانۍ الوتځای دی چې د قزاقستان په بایکانور کې موقیعت لری.

وېشنيزه:الوتځای
بز الډرین

**بز الډرین** (انگلیسي: Buzz Aldrin) یو امریکايي انجنیر او پخوانی ستورمزلی دی چې د ۱۹۳۰ د جنوري پر ۲۰مه د جونیر اېډوین یوجین الډرین (انگلیسي: Edwin Eugene Aldrin, Jr) په نامه زېږېدلی دی. په اپولو ۱۱ کې د سپوږمیزې رغبېلگې (Lunar Module) د الوتگر (پیلوټ) په توگه، بز الډرین له هغو دوو لومړنیو کسانو څخه دی چې پر سپوږمۍ يې ناسته کړې؛ او دوهم کس دی چې پر سپوږمۍ یې گام ایښی دی. نوموړي د ۱۹۶۹ د جولايي پر ۲۱مه له نیل ارمسټرانگ وروسته د سهار پر ۳:۱۵:۱۶ (ن.هـ.م.) بجو پر سپوږمۍ گام کېښود.

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
الکساندر پانایوتوف الکساندروف

**الکساندر پانایوتوف الکساندروف** (انگلیسي: Aleksandr Panayotov Aleksandrov، بلغاري: Александър Панайотов Александров) یو بلغاري ستورمزلی دی چې د ۱۹۵۱ د ډسمبر پر لومړۍ نېټه د بلغاریا هېواد د ترگوویشتې (Targovishte) ولایت په اومورتاگ ښار کې زېږېدلی دی. نن سبا کورناستی (متقاعد) دی. الکساندر تر جیورجي ایوانوف (Georgi Ivanov) وروسته دوهم بلغاري کس دی چې تشیال ته تللی دی.

## ژوندلیک

## ویاړونه او جایزې

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
الکساندر پاولویچ الکساندروف

**الکساندر پاولویچ الکساندروف** (انگلیسي: Aleksandr Pavlovich Aleksandrov، روسي: Александр Павлович Александров) د شوروي یو پخوانی ستورمزلی دی چې د ۱۹۴۳ د فبروري پر ۲۰مه زېږېدلی دی. نوموړي دوه ځلې، یانې د ۱۹۸۳ د نومبر پر ۲۳مه او د ۱۹۸۷ د ډسمبر پر ۲۹مه د شوروي اتحاد اتلولي گټلې دده.

## ژوندلیک

## ویاړونه او جایزې

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړلیک
اڼدریو م. الن

انډریو مایکل "انډي" الن (انگلیسي: Andrew Michael “Andy” Allen) یو کورناستی (متقاعد) امریکايي ستورمزلی دی چې د ۱۹۵۵ د اگسټ پر ۴مه زېږېدلی دی. ناسا ته له راتگ څخه مخکې، انډریو د سمندري ځواکونو په هوايي‌چلند کې ډگرمن او په ۱۹۸۷ کې ازمېښتي الوتگر (test pilot) وو. انډریو په ۱۹۹۷ کې له خپلې کورناستۍ (تقاعد) څخه مخکې د تشیال ماکو (Space Shuttle) په درو (۳) ماموریتونو کې برخه اخیستې ده.

## ژوندلیک

## د ناسا تجربه

## د تشیال‌الوتنې تجربه

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
جوزف پ. الن

جوزف پرسيول "جو" الن-۴م (انگلیسي: Joseph Percival “Joe” Allen IV) د ناسا یو پخوانی ستورمزلی دی چې د ۱۹۳۷ د جون پر ۲۷مه زېږېدلی دی. نوموړی له ۳۰۰۰ ساعتونو څخه زیات د جېټ الوتکې د چلولو تجربه لري.

جوزف د انډیانا له بوني جو ډارلنگ (Bonnie Jo Darling) سره واده کړی او یو زوی او لور لري چې زوی یې ډېویډ کریسټوفر (David Christopher) د ۱۹۶۸ په سپټمبر کې، او لور یې الیزابت ډارلنگ د ۱۹۷۲ په می کې زېږېدلې ده.

## مخکینی ژوند او زده‌کړې

## د ناسا تجربه

## د تشیال تجربه

## له ناسا څخه وروسته تجربه

## کارونه

## ځانگړي ویاړونه

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
د مسلمانو ستورمزلو لړليک

دا د هغو مسلمانو ستورمزلو لړليک دی چې تشیال ته تللي دي.

## د مسلمانو ستورمزلو لړليک

## په تشیال کې لمونځ کول
د انگکاسا (Angkasa) په نامه د مالېزیا فضايي ادارې په ۲۰۰۶ کې یوه لویه غونډه جوړه کړه چې ۱۵۰ مسلمانو ساینسپوهانو او دینپوهانو گډون پکې کړی وو. غونډه د دې پوښتنې د ځواب موندلو لپاره جوړه شوې وه چې څنگه په تشیال د مکې پر لور لمونځ باید وشي. د ۲۰۰۷ په لومړیو کې یې د "په نړیوال تشیال تمځای کې د عبادت کولو لارښود A Guideline of Performing Ibadah (worship) at the International Space Station" په نامه یوه مقاله خپره کړه چې وروسته د مالېزیا د فتوا ملي شورا (National Fatwa Council) له خوا تایید شوه.

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک

## اخځونه

وېشنيزه:ستورمزلي
وېشنيزه:مسلمان ستورمزلي
وېشنيزه:افغان ستورمزلي
وېشنيزه:ایراني ستورمزلي
وېشنيزه:اسیاسي ستورمزلي
لېږد ۱

**لېږد ۱** (انگلیسي: Expedition 1) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو لومړی ماموریت دی. دې ماموریت په تشیال کې د انسانانو د اوږد-مهالې مېشتیا بنسټ کېښود او درې سره ستورمزلي یې د ۲۰۰۰ له نومبر څخه د ۲۰۰۱ تر مارچ پورې د ۱۳۶ ورځو لپاره په تمځای کې پاتې شول. د دې ماموریت یوه بله ځانگړتیا دا وه چې د تشیال تمځای ور یې د انسانانو پر مخ پرانیست او تر ننه پورې ستورمزلي په پرله‌پسې توگه پکې اوسېږي. لېږد ۲، چې دې ماموریت هم درې ستورمزلي لرل، سمدستي په لېږد ۱ پسې وو.
که څه هم دوې ورځې مخکې یې سفر پیل کړی وو، خو لېږد ۱ هغه مهال په رسمي توگه پیل شو چې ستورمزلي یې په روسي تشیال‌بېړۍ سویوز ټي‌ایم-۳۱ (Soyuz TM-31) کې د ۲۰۰۰ د نومبر پر ۲مه نړیوال تشیال تمځای ته ورسېدل. د ماموریت پر مهال، د لېږد ۱ ستورمزلو په تشیال تمځای کې دننه بېلابېل غونډالونه (سېسټمونه) فعاله کړل، رسېدلي الې او اوزار یې پرانیستل، د درو سړیوالو (manned) او دوو روسي بې‌سړیو (unmanned) تشیال‌بېړیو کوربه‌توب یې وکړ. لنډه دا چې هغوی په تشیال تمځای کې د دې ماموریت تر پایه ډېر بوخت ول، او د هغوی کار یوه ستره بریا وبلل شوه.
### First month

### STS-97

### STS-98

## نور ولولئ

## سرچينې

وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
لېږد ۲

**لېږد ۲** (انگلیسي: Expedition 2) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو دوهم اوږد-مهاله ماموریت دی چې د لېږد ۱ وروسته سمدستي ترسره شو. د دې ماموریت ستورمزلي د ۲۰۰۱ له مارچ څخه تر اگسټ پورې په تمځای کې پاتې شول. دې ستورمزلو د تشیال تمځای په ترمیم، جوړولو او چارندولو (فعالولو) کې برخه واخیسته، د لومړني تشیال سیلاني (space tourist) ډېنیس ټیټو (Dennis Tito) کوربه‌توب او مېلمه‌پالنه یې وکړه، او ځینې ساینسي ازموینې یې ترسره کړې.

روسي یوري اوساچوف (Yuri Usachev) د دې ماموریت قومندان او د سوزېن هیلمس (Susan Helms) او جېمز واس (James Voss) په نامه دوه امریکایان د الوتنې چلوونکي (flight engineers) ول. همدې ستورمزلو یو کال مخکې نړیوال تشیال تمځای ته د ۲۰۰۰ په می کې یو بل لس ورځنی ماموریت هم ترسره کړی وو.

## د ماموریت غړي

### اصلي غړي

### ملاتړ غړي

## د ماموریت لنډیز

### ایس‌ټي‌ایس-۱۰۰

### ایس‌ټي‌ایس-۱۰۴

## نور ولولئ

## سرچينې

وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
لېږد ۳

**لېږد ۳** (انگلیسي: Expedition 3) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو درېیم ماموریت وو. فرانک کلبېرټسن (Frank Culbertson) په دې ماموریت کې یوازینی امریکايي وو چې د الوتنې قومندان (flight commander) دنده یې ترسره کوله. همدا ډول، فرانک یوازینی امریکايي وو چې د سپټمبر ۱۱ ترهگریز برید پر مهال په ځمکې کې نه وو، او له نړیوال تشیال تمځای څخه یې د دې پېښې ویډیوگانې او انځورونه واخیستل.

## د ماموریت غړي

### اصلي غړي

### ملاتړ غړي

## د ماموریت موخې

## تشیال‌چکرونه

## نور ولولئ

## سرچينې

وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
لېږد ۴

**لېږد ۴** (انگلیسي: Expedition 4) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو څلورم ماموریت وو چې د ۲۰۰۱ د ډسمبر پر ۷مه پیل او د ۲۰۰۲ د جون پر ۱۵مه پای ته ورسېد.

## د ماموریت غړي

### اصلي غړي

### ملاتړ غړي

## د ماموریت موخې

## تشیال‌چکرونه

## نور ولولئ

## سرچينې

وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
تامس اېکرز

تامس ډېل اېکرز (انگلیسي: Thomas Dale Akers) – (زوکړه: ۲۰-می-۱۹۵۱) د ناسا په تشیال ماکو پروگرام (Space Shuttle Program) کې د امریکا یو پخوانی ستورمزلی دی.

## زده‌کړې

## د ناسا کارژوند

## له ناسا څخه وروسته

## ځانگړي ویاړونه

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
ولادیمیر اکسیونوف

ولاديمير ويکتورویچ اکسیونوف (انگلیسي: Vladimir Viktorovich Aksyonov، روسي: Влади́мир Ви́кторович Аксёнов) د شوروي یو پخوانی ستورمزلی دی چې د ۱۹۳۵ د فبروري پر لومړۍ نېټه د ریازان ولایت په کاسیموفسکي ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. واده یې کړی او دوه بچیان لري. ولادیمیر اکسیونوف له انجنیري انسټیټیوټ څخه ډیپلوم ترلاسه کړی او وروسته بیا له هوايي ځواکونو انسټیټیوټ او پولي‌تخنیک انسټیټیوټ څخه فارغ شوی دی. نوموړی تخنیکي ساینس ته نوماند وو.

ولادیمیر اکسیونوف د ۱۹۷۳ د مارچ پر ۳مه د ستورمزلي په توگه وټاکل شو. نوموړي ته دوه ځلې د شوروي اتحاد اتلولي ور کول شوې ده. د ۱۹۸۸ د اکتوبر پر ۱۷مه کورناستی شو. د الوتنې چلوونکي په توگه په سویوز ۲۲ او سویوز ټي-۲ کې تشیال ته تللی دی. نوموړی نن سبا د معدني سرچینو د یوه څېړنیز انسټیټیوټ مشر دی.

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
لېږد ۱۶

## Crew

لېږد ۱۶ (انگلیسي: Expedition 16) نړیوال تشیال تمځای (International Space Station, ISS) ته د ستورمزلو شپاړسم ماموریت دی.
## Backup crew
* Michael Fincke Commander - NASA (for Whitson)
* Salizhan Sharipov Flight Engineer 1 -  RSA (for Malenchenko)
* Greg Chamitoff Flight Engineer 2 -  NASA (for Anderson)
* Sandra Magnus Flight Engineer 2 -  NASA (for Tani)
* Frank De Winne Flight Engineer 2 -  ESA (for Eyharts)
* Timothy Kopra Flight Engineer 2 - NASA (for Reisman)

## د عملیاتو تفصیلات

### Configuration of ''Harmony''

### STS-122
STS-122 delivered Columbus and replaced Dan Tani with Léopold Eyharts.

### STS-123
STS-123 delivered the first element of Kibō and replaced Léopold Eyharts with Garrett Reisman.
### Soyuz TMA-12
Expedition 16 also saw the arrival of the first Korean astronaut, Yi So-yeon.

## Extra-vehicular activity

## سرچینې

## External links

* NASA: Expedition 16 
* Roscosmos:Soyuz TMA-11 launch page in English ,
* NASA: STS-120
* NASA: STS-122 
* NASA: STS-123 
* Expedition 16 Photography 

وېشنيزه:نړیوال تشيال تمځای ته لېږد
محمد فارس

محمد احمد فارس (انگلیسي: Muhammed Ahmed Faris) یو پوځي هواباز دی چې د ۱۹۵۱ د می پر ۲۶مه د سوریې په حلب ښار کې زېږېدلی دی. محمد فارس لومړنی سوري او د شهزاده سلطان بن سلمان بن عبد العزیز ال سعود وروسته دوهم مسلمان او عرب دی چې تشیال ته تللی دی. نوموړی د سوريې په هوایي ځواک کې الوتگر (پیلوټ) وو او د ډگروال رتبه یې لرله. کله چې د ۱۹۸۵ د سپټمبر پر ۳۰مه د انټرکوزموس تشیال‌الوتنې پروگرام (Intercosmos Spaceflight Program) لپاره غوره شو، نو په بېړۍ‌چلونې کې یې تخصص بشپړ کړ.

محمد فارس د څېړونکي ستورمزلي (Research Cosmonaut) په توگه د ۱۹۸۷ په جولايي کې د انټرکوزموس تشیال‌الوتنې پروگرام له لارې په سویوز ټي‌ايم-۳ کې میر تشیال تمځای (Mir Space Station) ته ولاړ. په تشیال کې يې ۷ ورځې، ۲۳ ساعته او ۵ دقیقې تېر کړل او په سویوز ټي‌ایم-۲ کې بېرته ځمکې ته را ستون شو. محمد فارس ته د ۱۹۸۷ د جولايي پر ۳۰مه د شوروي اتحاد اتلولي ورکول شوه. نوموړي ته د لېنن نښان (Order of Lenin) مډال هم ورکول شو.

محمد فارس تر تشیال‌الوتنې وروسته بېرته د سوریې هوايي ځواکونو ته راغی او په حلب ښار کې اوسېدی. واده یې کړی او درې بچیان لري. د کورنیو جگړو پر مهال، هغه د ۲۰۱۲ د اگسټ پر ۴مه د بشار الاسد له حکومته بېل او له وسله‌والو مخالفینو سره یو ځای شو. د ۲۰۱۲ د سپټمبر پر ۱۳مه یې له الآن ټلویزیون (Al Aan TV) سره یوه ځانگړې مرکه لرله او د سوریې کورنۍ جگړې په اړه یې پر بېلابېلو موضوعاتو هر اړخیزې خبرې وکړې.

محمد فارس د دیموکراتیک بدلون لپاره د سوریې د ملي همغږۍ کمېټې (Syrian National Coordination Committee for Democratic Change) غړی دی چې د بشار الاسد د حکومت او تاوتریخوالي ضد گوند دی. د ۲۰۱۶ په مارچ کې، نوموړي په ترکیه کې د سوري کډوال په توگه د مرکې پر مهال د سوریې د روانو کورنیو جگړو په هکله وویل چې "زه اروپا ته وایم چې که هغوی کډوال نه غواړي، نو زموږ سره دې مرسته وکړي چې له دې رژیمه ځان خلاص کړو،" بیا یې زیاته کړه "زه د روسیې په لاسوهنې ډېر خپه یم چې د بشار الاسد غوندې دیکتاتور تر څنگ ولاړه ده، او د خپلو الوتکو له لارې یې د سوري خلکو وژنه پیل کړې ده".

## نور ولولئ
* د ستورمزلو لړليک
* د مسلمانو ستورمزلو لړليک

وېشنيزه:ستورمزلي
وېشنيزه:مسلمان ستورمزلي
وېشنيزه:سوریایي ستورمزلي
وېشنيزه:عرب ستورمزلي
وېشنيزه:اسیايي ستورمزلي