۲۰۰۷ ز کال په افغانستان کې

لاندې پېښې په ۲۰۱۷ ز کال کې په افغانستان کې د میاشتو په ترتیب رامنځته شوې دي.

## د دولت چارواکي

* ولسمشر: حامد کرزی
* لومړی مرستیال: احمد ضیاء مسعود
* دویم مرستیال: کریم خلیلي
* قاضي‌القضات: عبدالسلام عظیمي

## جنوري

* **۱۱ جنوري –** د غره د خښم په عملیاتو کې، د ناټو ځواکونو په پکتیکا کې ۱۵۰ طالبان ووژل.
* **۳۱ جنوري –** په انګلستان کې د ترهګرۍ توطیه خنثی شوه، په بېرمنګهم کې ۹ کسان د یوه مسلمان انګریز سرتیري د تښتولو او اعدام د فلم اخیستلو د پلانولو په تور ونیول شول. له دغې توطیې څخه موخه د هېواد پر لومړي وزیر، ټوني بلیر باندې فشار راوړل و تر څو له افغانستان او عراق څخه خپل سرتیري وباسي.

## فبروري

* **۱۴ فبروري –** د امریکا متحده ایالاتو د ۱۷۳ مه هوايي لېوا بیا افغانستان ته ولېږله، تر څو د طالبانو له خوا د پسرلني بریدونو پر وړاندې چمتو واوسي.
* **۱۴ فبروري –** د چین، هند او روسیې د بهرنیو چارو وزیرانو په دهند په پلازمېنه نوي ډيلي کې سره ولیدل. د دغې کتنې موخه د ترهګرۍ، د نشه يي توکو د قاچاق او افغانستان په اړه خبرې اترې وی.
* **۱۶ فبروري –** عبدالتواله ابن علي علیشتري په نیویارک ښار کې د ترهګرۍ د تمویل  او له ترهګرۍ څخه د مادي ملاتړ او همداشان افغانستان ته د یوه روزنیر کمپ لپاره د پیسو د لېږد په تړاو تورن وپېژندل شو.

## مارچ

* **۱ مارچ –** پاکستاني چارواکو د طالبانو د وخت د حکومت د دفاع وزیر، ملا عبیدالله آخوند ونیو.
* **۴ مارچ –** د افغانستان جګړه (له ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۱۴ ز کال پورې)
** د طالبانو بغاوت: دوه بریتانوي سرتیري چې د ناټو ځواکونو په چوکاټ کې یې دنده پر مخ وړه له طالبانو سره د هلمند په ولایت کې د یوې جګړې په مهال ووژل شول.
** وروسته له هغه چې یوه ځانمرګي بریدګر پر پوځي کاروان باندې برید وکړ، نو امریکايي ځواکونو هم ۱۹ ملکي وګړي ووژل او ۳۵ نور یې د جلال اباد به عمومي لویه لاره کې ټپیان کړل. د سیمې خلکو د بهرنیو ځواکونو د دې عمل پر وړاندې لاریونونه وکړل. 

## اپریل

* **۳ اپریل –** د اسیا د سیمه ییزو همکاریو د اتحادیې کلنۍ څوارلسمه غونډه (سارک) د هند په نوي ډیلي کې پیل شوه او افغانستان یې اتم غړی هېواد شو.
* **۸ اپریل –** په افغانستان کې جګړه (له ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۱۴ ز کال پورې)

## مې

* **۲ مې –** وسله والو کسانو د مشرانو جرګې غړی او د هېواد پخوانی لومړی وزیر، عبدالصبور فرید وواژه.
* **۶ مې –** اته افغان پولیس په فراه کې له طالبانو سره د جګړې په مهال ووژل شول؛ په دغه جګړه کې کم تر کمه ۱۷ طالبان مړه او ژوبل شول.
* **۱۲ مې –** د ایسا (ISA) او د ځانګړو عملیاتو د ګډې قومندانۍ (JSOC) له خوا له تعقیب وروسته، د C سکاډران د سمندري خدماتو اپراتورانو چې د بریتانیا د سلطنتي هوايي ځواک شینوک چورلکو په مټ راوړل شوي وو، د طالبانو د ډلې یو قومندان، ملا دادالله یې په هلمند ولایت کې وواژه؛ نوموړی د برید پر مهال بهرامچې ته نږدې له خپلو ملګرو سره د لیدنې په حال کې و. په دغه برید کې د ځانګړو سمندري خدماتو ۴ غړي هم ټپیان شول.

## جون

* **۴ جون –** یوه پوځي قاضي په ګوانتانامو زندان کې د یوه کاناډايي بندي پر وړاندې د ترهګرۍ هغه تور رد کړ چې ګواکې په افغانستان کې یې د امریکا د پوځ یو سرتیری وژلی دی.
* **۱۰ جون –** د افغانستان ولسمشر حامدکرزی له یوه برید نه ژوندی راووت.
* **۱۲ جون –** افغان چارواکو ادعا وکړه چې د افغانستان د ملي پولیسو اوه سرتیري د ایتلافي ځواکونو په یوه اشتباهي حمله کې وژل شوي دي.

## جولای

* **۲ جولای-** د نوي زیلنډ د ځانګړو هوايي خدماتو یو پرکمشر بیل هنري «ویلي» اپیاټا په ۲۰۰۴ ز کال کې د افغانستان د جګړې په درشل کې د خپلې مېړانې له امله د ویکټوریا د صلیب مېډال تر لاسه کړ.
* **۴ جولای –** د کندهار په پنجوايي ولسوالۍ کې د سړک غاړې ماین چاودنې له امله د کاناډا شپږ سرتیري ووژل شول.
* **۷ جولای –** افغان دولت اعلان وکړ چې په فراه او کنړ ولایتونو کې پر ملکي وګړو باندې د امریکا او ناټو د هوايي ځواک بمبارۍ به وڅېړي.

## اګسټ

* **۴ اګسټ –** د طالبانو لس جنګیالي او د پاکستان د پوځ څلور سرتیري د ډیورنډ کرښې ته نږدې په شمالي وزیرستان کې د یوې نښتې په ترڅ کې ووژل شول. په یوه بله پېښه کې، د پاکستان د خیبر پښتونخوا په پاړه چنار کې د یوه موټر بم د چاودنې له امله شپږ کسه ووژل شول.
* **۵ اګسټ –** د امریکا د متحده ایالاتو ولسمشر جورج ډبلیو بوش له خپل افغان سیال حامد کرزي سره په کېمټ ډیویډ کې وکتل تر څو د افغانستان د امنیت په اړه خبرې وکړي.
* **۷ اګسټ –** طالبانو په روزګان ولایت کې پر فایربیز اناکونډا (Firebase Anaconda) باندې برید وکړ، خو د افغان او امریکايي ځواکونو له خوا ډپ شوه او په پایله کې ۲۰ طالب جنګیالي هم ووژل شول. 

## سپټمبر

* **۲ سپټمبر –** د کندهار په ارغنداب ولسوالۍ کې د سختو جګړو له امله ګڼ شمېر طالبان ووژل شول.
* **۲ سپټمبر –** هغه ۱۹ کوریايي وګړي چې تښتول شوي و، ازاد او خپل هېواد ته ستانه شول.
* **۵ سپټمبر-** ایتلافي ځواکونو د افغانستان او امریکا په مشرۍ هغه مهال ۲۰ طالبان ووژل چې دوو افغان پولیسو د یوه ځای پر ځای شوي ماین چاودنې له امله خپل ژوند له لاسه ورکړ.
* **۹ سپټمبر-** افغان ولسمشر حامد کرزي په کابل کې د ډزو د غږونو له اوریدو وروسته اړ شو چې خپلې خبرې پرې کړي.

## اکټوبر

* **۲ اکټوبر –** یوه ځانمرګي بریدګر په کابل کې د پولیسو د لېږدونکې یوه بس موټر څنګ ته ځان وچاودید، چې له امله یې ۱۱ کسه ووژل شول.
* **۶ اکټوبر –** یوه ځانمرګي بریدګر په کابل کې د امریکايي ځواکونو پر کاروان برید وکړ چې له امله یې یو امریکايي سرتیری او پنځه ملکي وګړي ووژل شول.
* **۷ اکټوبر –** د ازبکستان جګړه مار طاهر یولداش تر مشرۍ لاندې د هغه ۱۶ جګړه ماران د افغانستان په ختیځ کې ووژل شول.

## نومبر

* **۶ نومبر –** د دولتي چارواکو په حواله، د افغانستان په شمال کې د یوې چاودنې له امله ۳۵ تنه مړه او په لسګونو نور ټپیان شول.
* **۷ نومبر –** د فرانسې ولسمشر نیکولا سرکوزي د امریکا او فرانسې تر منځ د ملګرتیا ژمنه او د افغان جګړې په اړه یو ځل بیا یووالی او د ایران د اټومي پروګرام په وړاندې د ګامونو اوچتول د امریکا په کانګریس کې د یوې ګډې وینا په ترڅ کې اعلان کړ.

## ډسمبر

* **۵ ډسمبر-** یوه ځانمرګي بریدګر چې خپل موټر یې له بمونو ډک کړی و د کابل په سویلي لویه لاره کې یې له هغه میني بس سره وجنګاوه چې افغان سرتیري یې لېږدول. د دې برید له امله د ۶ افغان سرتیرو په ګډون ۱۳ کسه ووژل شول.
* **۹ ډسبمر –** طالب جګړه مارو له افغان ملي اردو او ایساف ځواکونو سره د جګړې په درشل کې په شا تګ وکړ، تر څو وکولای شي چې د موسی قلعه د ښار په دفاع کې نوی دریځ خپل کړي.

## مړي شوي کسان

* **۳ مې –** د مشرانو جرګې غړی او د پخوانی لومړی وزیر (۱۹۹۲) عبدالصبور فرید کوهستاني چې د ۵۴ یا ۵۵ کلونو په عمر و، د وسله والو کسانو په برید کې ووژل شو.
* **۱۲ مې –** ملادادالله چې ۴۱ کاله عمر یې درلود او د طالبانو یو پوځي قومندان و، د وسله والو کسانو په برید کې ووژل شو.
* **۶ جون –** د سولې راډیو مسؤله مدیره، ذکیه ذکي چې ۳۵ کاله عمر یې درلود د وسله والو کسانو په برید کې ووژل شوه.
* **۲۳ جولای –** د افغانستان وروستی پاچا، محمد ظاهرشاه د ۹۲ کلونو په عمر مړ شو.
* **۶ نومبر-** حاجي محمد عارف ظریف چې یو سیاستوال او سوداګر و په یوه چاودنه کې مړ شو.
* **۶ نومبر –** ۴۵ کلن سید مصطفی کاظمي چې یو سیاستوال او د سوداګرۍ پخوانی وزیر و په یوه چاودنه کې مړ شو.
* **۳۰ ډسمبر –** په ګوانتانامو کې بندي عبدالرزاق د سرطان ناروغۍ له امله په ۶۸ کلنۍ کې مړ شو.

## سرچینې