open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
هايجيا

**هايجيا** یا **هايګيا** (په يوناني ژبه : Ὑγιεία او په انګليسي ژبه بيا )به   کې   په یوناني افسانه کې، د روغتیا خدای او د اسکلېپیوس او ایپیون یوه لور، د درملو او درملنې خدای، او د اپولو لمسۍ، چې د اسکلیپیوس په دین کې د معالج په توګه مهم رول لوبولی دی. هغه ډېری وختونه د روغتیا او هوساینې په نوم پېژندل کیږي او ځینې وختونه د هوساینې په نوم یادیږي. هغه د خپل پلار سره یوځای په یونان او روم (Asklepieion) کې په ډیرو ځایونو کې عبادت او درناوی شوی.

د روم په وخت کې د اسکلیپیوس مذهب د مخ په زیاتیدونکي نفوذ سره ، هایګیا سپوږمۍ ته هم منسوبه شوه او پلار یې د خدایانو په مینځ کې ترټولو عبادت و او د لمر سره مساوي ګڼل کیده. د حفظ الصحې نوم تر نن ورځې پورې ژوندی دی او د حفظ الصحې "حفظان" د هغې له نوم څخه سرچینه اخیستې. د اسکلیپیوس کارمندانو سره د هغه سپیڅلی مار د درملو سمبول دی. 

عصري طبي ساینس په لرغونې نړۍ کې ریښې لري. پخوانیو تمدنونو د ناروغانو د درملنې لپاره جادو او بوټي کارولي ، مګر دوی د درد او رنځ څخه د خلاصون او روغتیا پاملرنې لپاره هم مذهب کارول. هایګیا د پخوانیو یونانیانو د روغتیا په ساتنه کې د پام وړ رول لوبولی، لومړی د اتن په ښار کې، او بیا د یونان-رومن نړۍ په نورو برخو کې . د اسکلیپیوس سره د هغه اړیکې د هغه رول خورا پیاوړی کړی و. په دې برخه کې ترټولو مهم مثال د هیپوکریټس حلف دی ، چې نوم یې د اسکلیپیوس وروسته یاد شوی دی. هغه د سترو افسانوي شفاهي خدایانو په منځ کې مهم ځای لري، پشمول د اپولو او اسکلیپیوس. له اوومې ميلادي پېړۍ څخه تر پنځمې پېړۍ پورې يې درناوى او عبادت کاوه او نن هم په نړۍ کې د هايجن نوم کارول کېږي. 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Klimt_hygeia.jpg/220px-Klimt_hygeia.jpg|بټنوک| هايجيا په 1901 کې د ګوستاوکليمت د طب انځورګر کې

## سرچینې
فاطمه ثنا شيخ

**فاطمه ثنا شیخ** (  په  کې زېږېدلې) یوه هندي اداکاره او عکاسه ده.

هغه په ون پلس ټو, دی کیلر آف هندوستان, منچ, آکاش واني او آنټي 420 کې کار کړی دی .

هغه د عامر خان سره په دنګل فلم کې هم کار کړی دی.

## سرچینې


* د ويکي پېډيا ګډونوال. «Fatima Sana Shaikh». په انګليسي ويکيپېډيا کې د  مارچ په ۳۰ مه ۲۰۱۷.

## تړوني

* 
* فاطمه ثنا شیخ در Bollywood Hungama
* فاطمه ثنا شیخ در فیس‌بوک
وېشنيزه:1992 زېږېدنې
وېشنيزه:د هندی اوپرا صابن لوبګرانې
وېشنيزه:هنن
وېشنيزه:هندي دین
وېشنيزه:هندي افغان واکمن
وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت
وېشنيزه:هندي تلوېزيون
وېشنيزه:هندي انجنيران
وېشنيزه:هندي ادبيات
عمه ۴۲۰

**عمه ۴۲۰ ( هندي: 420** CHACHI يا چاچي **۴۲۰ ) د** 1997 مېلادي کال د يو فلم نوم دی  چې د کمال حسن له خوا لارښود شوی. په دې فلم کې اداکارانو لکه کمال حسن ، امریش پوري ، اوم پوري ، تبو ، جاني واکر، عایشه جولکا ، نثار ، فاطمه ثنا شیخ ، پرېش راول ، راجندر ناتھ زوتشي رول لوبولی دی.

د ښاغلي 420 فلم له امله، معمولا چلباز، دوکه باز او چالاکه خلک په هند کې 420 بلل کیږي.

## اړوندې پوښتنې

* په فلم او ټلویزیون کې پټول

## سرچینې

* د ويکي پېډيا ګډونوال. «Chachi 420». په انګليسي ويکيپېډيا کې، په  ۲۸ د اپرېل ۲۰۱۹ کې ليکل شوې.

## تړنې

* 420
* کېلاړي 420
* 786
وېشنيزه:هندي فلمونهب
وېشنيزه:هندي فلمونه
وېشنيزه:هندي دین
وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت
وېشنيزه:هندي تلوېزيون
وېشنيزه:هندي تصوف
وېشنيزه:هندي تاريخپوهان
وېشنيزه:هندي انجنيران
وېشنيزه:هندي افغان واکمن
وېشنيزه:هندي ادبيات
وېشنيزه:هندي
کمال حسن

**کمال حسن** ( تاميلي:கமல் ஹாசன்)  (د نومبر په 7 مه، 1954 مېلادي کې زېږېدلی) یو هندي لوبغاړی ، سندرغاړی ، ډایرکټر ، پروډیوسر ، سکرین لیکونکی ، شاعر او سندرغاړی  دی.

هغه د هندي سینما یو له مشهورو اداکارانو څخه دی چې په پراخه کچه ستایل شوی. کمال حسن څو هندي فلمي جایزې ګټلې دي، د هغې ډلې څخه د ملي فلم جایزه د بېلګې په توګه يادولی شو.

هغه د اداکارۍ تر څنګ د سکرین په لیکلو او لارښودنې کې هم بوخت دی، هغه د سندرغاړي ، سندرساز او کوریوګرافر په توګه هم کار کوي. کمال حسن په 2005 کې د سیتیاباما پوهنتون څخه افتخاري دوکتورا ترلاسه کړه .

هغه په هرم فلم کې کار کړی دی.

## فیلموګرافي
د ځینو فلمونو لیست چې **کمال حسن** پکې کار کړی دی:

* هی رام
* اسيب
* ګرفتار
* هندي
* قهرمان
* عشق خوبه
* موږ جوړ کړی دی
* صياد
* د مياشتې دريمه
* سره ګلاب
* ایا په یو کس کې ډیری سیوري شتون لري؟
* په 16 کلنۍ کې
* ژوند یو خیال دی
* کوکیلا بیا
* شنکرلال
* یوه راده دوه کرشنا ده
* کلیانا رامان
* نیلي ګلونه
* زه د مور پرته ژوند نشم کولی
* بمبي ایکسپریس (هندي)
* بمبي ایکسپریس (تاميل)
* ګورو
* د غربت رنګ سور دی
* لومړی درس
* خوښي
* چاچي 420
* Avi Shanmogi
* ويشوروپم
* ويشوروپم ۲
* نادره سندره
* د خبرو انځور
* د وینې سیند
* درې غوټۍ
* د سمندر سره یوځای شئ
* ستا په مینه قسم خورم
* د تیوار زوی
* یوه نوې معما
* کورنیشن
* یادګار
* یوڅوک لکه تاسو
* ریښتینی ولی
* بل تاریخ
* قانون زما په لاس کې دی
* لیلاوتی، د پاکې میرمنې
* لس ژوند
* هغه د قانون سره راغلی
* ويرومنډي
* علاء الدین او د جادو څراغ
* محرمیت
* بې ساري وروڼه

## سرچینې

* ويکي پېډيا ګډونوال. «Kamal Haasan». په انګليسي ويکيپېډيا کې، د ۸ آبان ۱۳۹۰ لمريز ليکل شوی.

## تړنې

* 
وېشنيزه:1954 زېږېدنې
بغاوت يا پاڅون

[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Lithuanian_rebels_%28Lithuanian_Activist_Front%29_lead_the_disarmed_soldiers_of_the_Red_Army_during_the_June_Uprising%2C_1941.jpg/220px-Lithuanian_rebels_%28Lithuanian_Activist_Front%29_lead_the_disarmed_soldiers_of_the_Red_Army_during_the_June_Uprising%2C_1941.jpg|بټنوک| د [لیتوانیا|لېتوانیا یاغیان په 1941 کې د سره پوځ بې وسلې سرتیري له ځانه سره بوتلل.]]
**بغاوت** ( په انګليسي :rebellion) امر  اطاعت  **سرغړونې** څخه انکار دی. دا د پېژندل شوي واک یا واکمنو حکمونو ښکاره سرغړونه ده.  په خپل محدود مفهوم کې، دا کلمه د زده کونکي نافرمانۍ، نافرمانۍ، یا د هغه یا د هغې د ښوونکي یا د ښوونځي د مدیر د ځان ځورونې ته هم اشاره کولی شي. په هرصورت، دا کلمه په عمومي توګه د امر د سرغړونې یا نافرمانۍ یا د یو چا تابعیت یا موقف نه منلو لپاره کارول کیږي. په تاریخي توګه، د ډیرو پاچاهانو خپلوانو او ډیری وخت پوځي چارواکو د بغاوت بیرغ پورته کړ او یا یې خپل جلا حکومت جوړ کړ او یا یې اصلي واکمن وشړل. په ننني عصر کې څو ځله پوځ په کودتاګانو کې په ډیموکراتیک ډول ټاکل شوي حکومتونه ړنګ کړي، لکه څنګه چې د پاکستان په تاریخ کې څو ځله لیدل شوي. همدا ډول په بنګله دیش ، میانمار او یو شمیر نورو هیوادونو کې هم د پوځي کودتاو او کودتاو شاهدان وو. د یادولو وړ ده چې بغاوت یوازې د اردو څخه نه دی، دا د هر شخص یا ډلې لخوا کیدی شي. دا په ځینو وختونو کې تاوتریخوالی کیدی شي او کله ناکله سوله ایز وي، لکه څنګه چې د عدم همکارۍ غورځنګ په اهدافو او اهدافو کې لیدل کیږي.

## نور وګوره

* سیاست

## سرچينې
هايجيا جام (درملتون نښان)

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:0em; padding-right:12px;font-size:100%;font-weight:bold;font-family:Bahij Nazanin; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | 
{| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float; margin:em" align="left" 
|-
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Bowl_Of_Hygieia_by_David.svg/220px-Bowl_Of_Hygieia_by_David.svg.png|alt=سانپ پیالہ کے گرد لپٹا ہوا ہے|بټنوک| د هايجيا جام یوه عامه نښه
د **Hygieia** جام (انګريزي:Bowl of Hygieia )  **د** درملو سمبول دی. په لرغوني یوناني مذهب او رومن افسانه کې، هایجیا د روغتیا او پاکوالي خدای بلل کېده. او هغه د اسکلیپیوس لور ته منسوب شوی، د طب خدای. یو عصا چې د مار په شاوخوا کې پوښل شوی و د اسکلیپیوس نښه وه ، چې د اسکلیپیوس په نوم یادیږي. او یوه کڅوړه چې د مار په شاوخوا کې جوړه شوې وه د هایجیا نښه وه، چې  هایجیا جام نومیږي.

## د هايجيا جام سمبول کارول
د هایجیا سمبول د 1796 مېلادي کال راهیسې په طب کې کارول کیږي کله چې دا د پاریس د اپوتیکري ټولنې لپاره په سکه کې چاپ شوی و. کوم چې د نړۍ په کچه د بېلابېلو درملو اتحادیو له خوا منل شوی. په دې کې د امریکایی درملو اتحادیه ، د کاناډا د درملو اتحادیه ، د آسټرالیا درمل جوړولو ټولنه شامله ده. حفظ الصحه جام د درملو پلورنځیو څخه بهر یو عامه نښه ده. په امریکا کې، د هاوان نښه د درملو لپاره کارول کیږي.
دوتنه:Green Pharmacy Cross w Bowl of Hygieia.svg|اروپا
دوتنه:Apotheke Oesterreich Logo.svg|آسټریا
دوتنه:Deutsche Apotheke Logo.svg|جرمني
دوتنه:Hungary road sign I-040.svg|هنګري

وېشنيزه:درملتون
وېشنيزه:فارمسي
وېشنيزه:هايجيا
وېشنيزه:د طب خدای
وېشنيزه:اسټراليا د درملو
وېشنيزه:امريکا د در
وېشنيزه:اترا پردېش گرځندوی
نثار ( فلمي ستوری )

**نثار ([[انګلیسي|انګليسي]]: Nassar )**   (د مارچ په 5 مه، 1958 زېږېدلی ) یو هندي فلمي لوبغاړی او ډایرکټر دی . د هغه له غوره فلمونو څخه، موږ کولی شو د دوه ګونی خوبونو او شکمنو خوبونو یادونه وکړو.

## فیلموګرافي
د ځینو فلمونو لیست چې **نثار** پکې کار کړی دی:* Twins
* شکلي خوبونه
* گلاب
* بمبی
* دوتا
* زه یوازې یم
* مینه ښه ده
* سوداګر
* ایلین
* د مينې ورځ
* د دوو ښځو سره
* وروستی پړاو
* فیم
* سنګم ٢
* سنګم ۳
* بمبې ایکسپریس
* چاچی 420
* Avi Shanmogi
* هغه
* د خدای لور
* فراق
* لیډر
* The Lonely Man
* سکین
* ویشوروپم
* د کوسا لاوا ځای
* په ۳۶ کلنۍ کې
* پاداپا
* شور
* د وینې سیند
* داوا
* اقتدار
* ډیلر
* تیور زوی
* روحاني لارښود
* رامیا به راشي
* ۱۵مه ماده
* صادقانه کلیوال
* ژوند دې وي نارسیمها ریډي
* زه مرم
* داغيل
* کوپل
* تامیجان
* ویرومنډي
* بوګان
* نوی ګیتا
* ناني
* کاتاماریدو
* پریډ
* ډان
* پنچاکري
* پاور
* سګوني
* نڅا
* ځوان په زړه پورې دی
* مېلمه
* ښځینه مشره
* The Wave
* بې مثاله وروڼه
* د بندیانو شمیره 150
* لوی جشن
* ټول ښکلي پاچاهان
* ویرا
* The Citizen
* بریاني
* ګنگا د کامران رامبابو سره
* چارلي

## سرچینې

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nassar». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۸.

## بهرنۍ لینک

* Nassar در IMDb 
وېشنيزه:1958 زېږېدنې
وېشنيزه:هندي دین
وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت
وېشنيزه:هندي تلوېزيون
وېشنيزه:هندي تصوف
وېشنيزه:هندي انجنيران
وېشنيزه:هندي افغان واکمن
وېشنيزه:هندي ادبيات
وېشنيزه:هندي فلمي ستوري
وېشنيزه:هند
وېشنيزه:هند او پاکستان
وېشنيزه:هند کې لودي پښتانه
وېشنيزه:هندو
وېشنيزه:هندوان
وېشنيزه:هندو مذهبي لارښودان
وېشنيزه:هندو فلسفي مفاهیم
وېشنيزه:هندو-اروپايي څوژبيز ملاتړ کينډۍ
اکاش واڼي

لوبغاړی***اکاش واني*** (په هندي:आकाश भाषण   ) د 2013 فلم دی چې د لیو رنجن له خوا لارښود شوی. په دې فلم کې کارتيک آرین ، نصرت باروچا ، فاطمه ثنا شیخ ، سني سنګ ، پارچي شاه پانډیا او مهیش ټاکور په څېر لوبغاړو رول لوبولی دی.

## سرچینې

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Akaash Vani». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۳ فوریه ۲۰۲۲.

## تړنې

* 
وېشنيزه:هندي سينما
وېشنيزه:هندي فلمونه
وېشنيزه:هندي
وېشنيزه:هندي ادبيات
وېشنيزه:هندي افغان واکمن
وېشنيزه:هندي انجنيران
وېشنيزه:هندي تاريخپوهان
وېشنيزه:هندي تصوف
وېشنيزه:هندي تلوېزيون
وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت
وېشنيزه:هندي دین
راجندرانات زوټشي

**راجندر ناتھ زوتشي** (    ;  ) یوه هندي اداکاره ده.

د هغه له غوره فلمونو څخه ، موږ کولی شو د هولي یادونه وکړو.

## فلمونو نوملړ
د ځینو فلمونو لېست چې **راجندر نات زوټشي پکې کار کړی** :

* هولي
* وروڼو
* 36 د چین ګاونډیان
* هدف
* د زړه ارمان
* یو جمع دوه
* ژوندی
* تښتول
* زړه له لاسه ورکړی
* بیت
* بدکاري
* موږ څومره تکړه یو؟
* عصري مینه
* په ځمکه کې جنت او دوزخ
* سيوري
* ګل
* ماسک
* پایله
* چاچی 420
* منجمد شوی
* رامجي د لندن یو سړی دی
* خبر ورکوونکی
* د سټینلي بکس
* لوبه
* دردونه
* *ګود کرما روغتون*
* فکريې نه و، کړی

## سرچینې

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Rajendranath Zutshi». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ فوریه ۲۰۱۶.
* «Rajendranath_Zutshi». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۹ فوریه ۲۰۱۶..mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
وېشنيزه:1961 زېږېدنې
وېشنيزه:هندي
وېشنيزه:هندي ادبيات
وېشنيزه:هندي افغان واکمن
وېشنيزه:هندي انجنيران
وېشنيزه:هندي تاريخپوهان
وېشنيزه:هندي تصوف
وېشنيزه:هندي تلوېزيون
وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت
وېشنيزه:هندي دین
وېشنيزه:هند
وېشنيزه:هند او پاکستان
وېشنيزه:هند کې لودي پښتانه
وېشنيزه:هندو فلسفي مفاهیم
وېشنيزه:هندو مذهبي لارښودان
وېشنيزه:هندوان
وېشنيزه:هندو-اروپايي څوژبيز ملاتړ کينډۍ
ټګس اف هندوستان ( فېلم )

**د هند وژونکي** په هندي ژبه: ठग्स ऑफ हिंदोस्तानيا  Thugs of Hindostan)   یا **هندوستان آزاد** د 2018 هندي ایکشن ساہسک فلم دی چې د ویجی کرشنا اچاریا له خوا لارښود شوی دی چې پکې امیتاب بچن, عامر خان, کترینا کیف, فاطمه ثنا شیخ, لاویډ اوون, محمد ذیشان ایوب, رونیت رای, سوپریا پاټک شامل دي .

## لنډیز
دا فلم د ظفیرا په نوم د یوې انجلۍ په اړه دی چې خپل مور او پلار یې په ماشومتوب کې د کلائیو په نوم د یوه انګلیس لخوا له لاسه ورکړي. په دې وخت کې خدابخش هغه وژغوره، یوولس کاله وروسته، خدایبخش او ظفیرابا د انګریزانو ډله لوټ کړه او د هند له خلکو سره مرسته وکړه، بیا دوی په خپل پټنځای کې پټ شول، که چیرې هغه دوی ته د پټیدو ځای وښیي، هغه به د دوی ډلې ته ننوځي. د دوی له باور څخه ناوړه ګټه پورته کوي او د دوی ژوند تباه کوي او ...

## سرچینې

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Thugs of Hindostan». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۹.

## بهرنۍ لینک

* 
* ''Thugs of Hindostan'' در بالیوود هانگاما
* Thugs of Hindostan در باکس آفیس موجو
اوويا

**هیلن نیلسن** (   (د اپریل 29 1991 زیږیدلی)، د خپل سټېج نوم اوويا باندې ډېره مشهوره شوې ده، د هندي فلمونو اداکاره او ماډل ده چې په تامل، ملیالم او کناډا فلم صنعتونو کې کار کوي.  هغې د سرکونام په رومانتيک کاميډي کالواني (2010) کې د اداکارې په توګه خپله نښه جوړه کړه مخکې لدې چې په نورو فلمونو کې راښکاره شي پشمول د پنډراج مرینا (2012) ، مادر کوډم (2013) او مده یانای کوتم (2013). اویا د سندر سي په کالالپو (2012) او کامیډي یامیروکا بیامي (2014) کې هم کار کړی، چې په باکس آفس کې بریالي شوي. په 2017 کې، اویا په حقیقت کې د بیګ باس تامل په لړۍ کې راڅرګنده شوه. 

## اداکاري
اوویا خپل کیریر د یوې اداکارې په توګه پیل کړ چې په ملیالم فلمونو کې یې د ملاتړي رول لوبولی و، په ځانګړې توګه کانګارو (2007) او پوتیا مخم (2009)، چې ستوری یې پرتویراج ، او اویا د کالج ډرامه اپوروا (2008) کې مخکښ رول لوبولی دی.  بیا یې خپل B.A بشپړ کړ.

## په رسنیو کې
په 2017 کې، اویا د سټار ویجی چینل د تامل حقیقت تلویزیون خپرونه بیګ باس کې ګډون وکړ چې د کمل حسن له خوا کوربه توب شوی.

په 2012 کې، د اویا ملیالم فلم مانوشمارګم په تامل کې ډوب شو او د پولیس راجیام په نوم خپور شو.   فلم جوړونکو سندر سي، سي ایس امودان او سنتوش جیاکمار د خپلو فلمونو لپاره د اویا لاسلیک کولو لیوالتیا ښودلې، مګر اویا دا وړاندیزونه رد کړل.   د بیګ باس شهرت وروسته، هغه د راګاو لارنس فلم منی 4: کنچنا 3 لاسلیک کړ.    

## اړونده لینکونه

* د هندي فلمي لوبغاړو لیست
* هندي سینما

## سرچينې

وېشنيزه:1991 زېږېدنې
وېشنيزه:1986 زېږېدنې
وېشنيزه:کمال حسن
وېشنيزه:فلمي ستوري
وېشنيزه:فلمي لارښودان
وېشنيزه:پښتو سريالونه
جنسي خواهش

د ژوند د نورو اړتیاوو په څېر، **جنسي خواهش** ( انګليسي: Sexual Desire)  هم یوه اساسي اړتیا ده چې په طبیعي ډول په نارینه او ښځینه دواړو کې له شک پرته شته. د انساني ټولنې په شرایطو کي ډېري وختونه یاد شوي دي، خو دا هیله نه یوازې په انسانانو کي شتون لري، بلکي په څارويو او ځناورو کې هم شتون لري. د دې رضایت او پوره کولو له لارې، څاروي، مرغان او ځناور هم ملګرتیا کوي، چې په پایله کې یې هګۍ اچوي یا ژوندي اولادونه زېږوي. د انسان جنسي غبرګون د ټولنیزو، هورمونونو ، فزیکي او رواني فکتورونو پېچلی ترکیب دی. د دوی په اړه ډېری غلط فهمونه شتون لري. ټولنه په هغه څه کې رول لوبوي چې د جنسي غوښتنې په توګه د منلو وړ ګڼل کیږي: مذهبي عقیدې، د کورنۍ ارزښتونه او پالنه ټول د یو شخص په چلند او جنسي غوښتنې کې رول لوبوي. په نارینه کې د ټسټورسټون هورمونونو کې بدلونونه او په لویوالي کې په مېرمنو کې اسټروجن د بلوغت څخه د جنسي فعالیت دمخه په لېږد کې خورا مهم دي. جنسي خواهش لومړی له درېوو چلندونو څخه دی چې د تکثیر سره تړاو لري: د ملګری کولو هیله (د ملګري موندلو لپاره)، د مثالي ملګري موندلو جذب، او مینه یا تړاو. 

## د نه پوره کېدو له امله فساد
په نارینه او ښځینه کې د جنسي خواهشاتو نه پوره کیدل د دواړو لپاره د شخصي مصیبتونو سربېره په ټولنه کې د ګډوډۍ لامل کېدی شي. ډېری نارینه چې په کور کې د خپلو غوښتنو د پوره کولو توان نلري ممکن ډېری وختونه د واده څخه بهر جنسیت یا بدکارۍ ته مخه کوي. له دې څخه لومړی په ځینو هیوادونو کې د قانون له مخې جرم نه دی، په داسې حال کې چې په ځینو نورو هیوادونو کې دا یو جدي جرم او ټولنیز بدنامي هم ده. برعکس، دویمه ذکر شوي قضیې په هره جغرافیه کې د جرمونو په توګه پیژندل شوي. په ورته ډول، نه پوره شوي جنسي غوښتنې کولی شي دوی د فسق لامل شي. له دې سره سره ښځې هم د جرم نړۍ ته ننوځي او ډېر شرمناک کارونه کوي. په 2020 کې په ورته حالت کې، په هند کې پولیس په فعاله توګه د یوې 30 کلنې میرمنې په لټه کې وو چې د جنسي غوښتنې د مخنیوي لپاره یې د 13 کلن هلک تناسل ټپي کړ. دا شرموونکې پیښه د ګریټر نویډا ایالت د بدلاپور د پولیسو سټیشن په چوپرالا کلي کې شوې ده. په پېښه کې مېرمن چې په کور کې یوازې وه، هلک ته زنګ وواهه او له هغه یې وغوښتل چې خپل فزیکي خواهش پوره کړي. هلک انکار وکړ، چې د برهمن ښځې د بدن په حساسو برخو کې هغه ووهله. د هلک په شکایت، پولیسو قضیه ثبت کړه او پلټنې یې پیل کړې، چې ښځه ورسره ښکیل شوه. 

## نور وګوره

* واده

## حوالې

وېشنيزه:جرمپوهنه
وېشنيزه:نارينه
وېشنيزه:ښځينه
وېشنيزه:جنسي خواهش
وېشنيزه:جنسي خوند
څيز

د مادې کلمه معمولاً د انګلیسي:substance  مادې لپاره د بدیل په توګه کارول کیږي. کله کله د هغې بدیل ماده هم لیکل کیږي، چې په پښتو ژبه کې ورته څيز وايي.

* د موضوع په اړه د اصلي مقالې لپاره، ماده وګورئ.
* د مادې د کلمې د نورو استعمالونو لپاره، ماده (بې اتفاقي) وګورئ.

په ډېری ساینسي څانګو کې، د طب ، کیمیا او فزیک په شمول، د مادې کلمه د هر مرکب لپاره کارول کېدی شي، لکه درمل یا کیمیاوي مرکب چې بحث یا ازموینه کیږي. په انګلیسي کې ورته Substance وایي.

## نور وګوره

* ماده
* منځپانګه
* ماده (د ابهام ضد)
* کیمیاوي مواد
وېشنيزه:نامبهمه مخونه
تان سين

تان سين د اکبر اعظم د دربار یوه رتبه د سنګیت یا موسیقۍ په نړۍ کې یو لوی نوم د هند لوی موسیقار و.

## نوم
د تان سین اصلی نوم راماتانو پانډې و. هغه په ګوالیار کې د یوه مندر د پادري په کور کې زېږېدلی و. په ځوانۍ کې یې اسلام قبول کړ.

## تاریخ
تان سین په ګوالیار کې زېږېدلی و. هغه د زېږون له مخې هندو و، خو په ځوانۍ کې یې اسلام قبول کړ.

## د اکبر دربار کې شاملېدل
د اکبر په دربار کې د شاملېدو وروسته خلکو هغه ته په مینې ميا تان سین ویل او اکبر به په ځانګړو مناسبتونو کې د راګ او الاپ غږولو غوښتنه ترې کوله. د تان سین ټول ماشومان هم سندرسازه شول

## ارزښت
د برصغیر کلاسیکه موسیقي یوازې د تان سین په غږونو کې ژوند کوي. ورپسې ماسټرانو د راګ ویدیا سره د بدلون یا تجربې کولو اړتیا احساس نه کړه او دا راګونه په عملي توګه په ورته حالت کې دي چې تان سین یې بشپړ کړي. د تان سین د مړینې تلین هر کال په ګوالیار کې لمانځل کیږي. چیرې چې د هنر د میوزیک مینه والو لویه غونډه شتون لري.

## راګ
له شپږ کلنۍ څخه یې په موسیقۍ کې خپل مهارت ښودل پیل کړل. هغه د سوامی هریداس یو عقیدتمند و. د تان سین هی لخوا ډیری راګونو ته د دوی اوسنی هنري بڼه ورکړل شوې. د درباري کانپاډا، میان کی تودي او میان کا سارنګ په څېر راګونه هم د هغه د هڅو پایله ده.

## مرګ
تان سین په 1589 کې په ډیلي کې مړ شو. اکبر پخپله په جنازه کې ګډون وکړ. تان سین په ګوالیر کې د صوفي بزرگ شیخ محمد غوث په څنګ کې ښخ شوی و، هر کال د دسمبر په میاشت کې د تان سین په یاد کې په ګولیار کې مراسم جوړیږي. 

## سرچينې

## متفرقه
د پاکستان د الیکترونیکي موسیقۍ ګرو نیو تان سین د میا تان سین په نوم نومول شوی.

## تړنې

* تان سین آرکائیو شدہ (تاریخ ورک شوی)  
وېشنيزه:نوي مسلمان شوي کسان
وېشنيزه:هندويزم څخه اسلام قبول کوونکي
وېشنيزه:مغولو پاچايي
دهرپد

دھرپد د کلاسیک سندرو تر ټولو پخوانی ژانر ګڼل کیږي. دهرپد د دوو کلمو ترکیب دی،د **دهر**  مانا ثابت او تلپاتې او ریپر يا پد مانا برکت دی. په ټوليزه توګه دهرپد کې د زړورتیا او بهادري او د نامتو شخصیتونو ستاینې کيږي. د دھرپد سندرغاړو د باور له مخې، دا د روحاني ودې لامل کیږي.

## روپ
په درپد کې، د سُر اناتومي اړخونو او د سُر ساده او سم موقعیت ته ځانګړې پاملرنه کیږي. له همدې امله د تن مرکي او زمزمې  اجازه نه لري او یوازې **د ګومک تن** کارول کېدی شي. د دھرپډ شفاف جوړښت د اصلي نظرونو عکس العمل ښیې. که څه هم دا لازمي نه ده، دھرپاد معمولا په **چوتای** کې ویل کیږي. د dharpad د 14 ډولونو څخه، یوازې دوه یې په عصري وختونو کې شتون لري. دهرپد څلور برخې لري:

# **لنډمهاله( استايي)**
# **انتارا(انتره)**
# **اوبولګولو(سنچايي)**
# **ابوګ (ابهوګ)**

## تاریخ
د دھرپد حرمت او پاکي تر ډېره وخته پورې په خپل حال پاتې وه، خو ورو ورو د مسلمانو پاچاهانو د خوښې د ترلاسه کولو لپاره درباريانو د دھرپد خالص مذهبي رنګ له پامه غورځاوه او د خپلو احاطو په تابلو يې سينګارول پيل کړل. ددرپد دود هم د واکمنې طبقې په خلکو کې کم شوی او نن په ټوله نړۍ کې یوازې د **دګرانو** کورنۍ د دې ژانر د مشهورولو لپاره ټولې ممکنې هڅې کوي.

## سادهرا
دا د Dharpad یو ډول دی. د دھرپاد په پرتله، د هغه مزاج یو څه ډیر خوندور دی. سداره یوازې په جپ تال کې ویل کیږي.

## سرچينې

وېشنيزه:موسيقي
وېشنيزه:سندرغاړی
وېشنيزه:سندرساز
وېشنيزه:سندر
وېشنيزه:سندربول
وېشنيزه:سندره
خيال

د **خيال** لټون لپاره د خيال د طبي او رواني مانا د سم پوهېدو لپاره دا سرليک هم وګورئ.  خيال(مغز)

د لرغونو راګونو ډولونه د هنر پوهان له درپد وروسته فکر ته اهمیت ورکوي. لکه څنګه چې میوزیک وده وکړه ، دھروا د درووا او دهرپد له ترکیب څخه زېږېدلی و. دا څلور برخې لري: استايی ، انترا، سنچاري او ابوګ . دا د خدای د ستاینې ځینې کلمې لري. د سندرغاړو په منځ کې تان سين بلاس خان ، درنګ خان ، لال خان او داسې نور په ځانګړې توګه د پام وړ دي. په پنځلسمه پېړۍ کې د ختيځ جونپور شاهان  سلطان حسین شرقي دا نظریه اختراع کړه. د لومړۍ مفکورې د درپد په څېر یوازې څلور برخې وې. خو وروسته يوازې استايي او انترا پاتې شول. د محمد شاه په زمانه کې د شاه سدا رنګ او شاه ادا رنګ خیال مشهور سندرغاړي وفات شوي دي. زموږ په زمانه کې استاد بړي غلام علي خان، استاد امیر خان، پنډت بهم سین جوشي خیال او چوټا خیال په سندرو کې مشهور دي.
وېشنيزه:موسيقي خ
وېشنيزه:موزيک
وېشنيزه:خيال
ګل لرونکی بوټی

ګل لرونکي بوټي هغه بوټي دي چې ګلونه او میوه لري او د انجیوسپرمي پرګنۍ رامنځته کوي چې معمولا د انجیوسپرم په نوم یادېږي. د انجیوسپرم اصطلاح د یوناني کلمو د انجیون (لوښي یا محتوا) او سپرما (تخم) څخه اخیستل شوې او هغه بوټو ته اشاره کوي چې خپلې تخم د مېوې په منځ کې تولیدوي. دا بوټي د ځمکني بوټو تر ټولو متنوع ډله ده، چې ۶۴ طبقې، ۴۱۶ کورنۍ، نږدې ۱۳۰۰۰ پېژندل شوي نسلونه او ۳۰۰۰۰۰ پېژندل شوي نوعې لري. انجیوسپرمونه پخوا د مګنولیوفایتا په نوم یادېدل.    

انجیوسپرمونه د جمناسپرم په څېر تخم تولیدونکي بوټي دي. دوی د ګلانو، په خپلو تخم کې اندوسپرم او د تخم لرونکو مېوو د تولید په څېر ځانګرتیاوو له مخې د جمناسپرمونو څخه تفکیک کېږي.   

د ګل لرونکو بوټو پلرونو د کاربونیفیرس له پای ته رسېدو وړاندې د ټولو ژوندیو جمناسپرمونو له ګډ پلرونو څخه ۳۰۰ مېلیون کاله وړاندې جلا شوي. د ګل لرونکو بوټو نږدې فوسیلي خپلوان ناڅرګند او لانجه ییز دي. 

تر ټولو لومړني انجیوسپرم فوسیلونه د کریتاسې دورې په لومړیو کې شاوخوا ۱۳۴ مېلیون کاله وړاندې د ګرده په بڼه دي. د کریتاسې دورې په جریان کې انجیوسپرمونه په چاودیدونکي ډول متنوع شول او د دې دورې په پای کې د ځمکې سیارې په سر د بوټو په غالب ګروپ بدل شو، چې د جمناسپرم د پخوانیو پراخو ډلو د کمېدو او ورکېدو سره مطابقت لري. د انجیوسپرمونو اصل او تنوع اکثراً د "داروین د کرکجن اسرار " په نوم یادېږي.   

## شرح

### د انجیوسپر اشتقاقي ځانګړتیاوې
انجیوسپرم په څو اړخونو کې د نورو تخمونو څخه توپیر لري، چې په لاندې جدول کې تشرېح شوي. دې پوپیريزو ځانګړتیاوو په ګډه انجیوسپرمونه د ځمکې تر ټولو متنوع او زیات بوټي او د سوداګرۍ له پلوه د انسانانو لپاره ترټولو مهمه کړې ده.   

## سرچينې
استوریايي ژبه

د **استوریا** ژبه د هسپانیې د استوریاس په خپلواکه ولایت کې يوه عامه ژبه ده چې د دې سیمې د خلکو ترمنځ مشهوره ده. د دې ژبې د ويونکو شمېر تر پنځه لکه پنځوسو زرو پورې اټکل شوی دی  . دا ژبه په هسپانیه کې رسمي ژبه نه ده او یوازې په خبرو اترو کې کارول کیږي. د اسټوریاس ولایت په ختیځ کې یوه بله ژبه هم شته چې د یوناوي ژبې په نوم یادیږي چې په دې اړه اختلاف شته چې ایا دا د استوریا ژبه ده که ګالیشیایي ژبه. په دې وروستیو کې، د هسپانیا په اوویډو پوهنتون کې، دا ممکنه شوه چې د اسټورین لیکسيګرافي مطالعه کړي  .

## اړوندې پوښتنې

* هسپانیه
* لاتیني ژبې
* ګالیشیا

## سرچینې
مانديک ژبه

**ماندیک ژبه** (عربي:    ) یوه ژبه ده چې د منډیانو ترمنځ مشهوره ده. دا د ایران او جنوبي عراق په خوزستان  کې ویل کیږي او یو له خطر سره مخ ژبو څخه ده.

## سرچینې

وېشنيزه:د ايران ژبې
شمالي ويتنام

**شمالي** ویتنام، په رسمي ډول د ویتنام **دیموکراتیک** جمهوریت (ویتنامي: Việt Nam Dân của Cộng hòa) یو کمونیست حکومت و، چې په 1945 کې تاسیس شو.

## سرچينې

وېشنيزه:ويتنام جمهوريت
وېشنيزه:ويتنام
وېشنيزه:شمالي ويتنام
وېشنيزه:جنوبي ويتنام
وېشنيزه:سويلي ويتنام
اېستونيايي ژبه

**استونیا** يي ژبه ( استوانيايي:eesti keel، ايستي کيل)    د استونیا د رسمي ژبې نوم دی. شاوخوا یو ملیون خلک په استونیا کې دننه او سل زره استونیايي کډوال له دې هېواد څخه بهر استونیايي خبرې کوي. استونیايي د فنو - یوګریک ژبې له کورنۍ څخه ده او له فنلنډي ژبې سره نږدې تړاو لري.

هغه څه چې استونیايي د ژبپوهانو لپاره په زړه پورې کوي په دې ژبه کې درې ډوله لنډ، اوږد او ډېر اوږد سرونه دي. همدارنګه، د غږ ‏ ɤ) سره د (õ) درلودل د ډېری ژبو څخه استونیايي ژبه بېلوي.

## ډلبندي
استونیايي ژبه د Finno-Ugric ژبې کورنۍ د فنیک څانګې پورې اړه لري. دا ژبه د فنلنډي ژبې سره نږدې تړاو لري. دا دوه ژبې د فنلنډ د خلیج په دواړو غاړو کې ویونکي لري او په اروپا کې د څو غیر اروپايي ژبو څخه دي. د نورو ژبو څخه پور اخیستلو سره سره، استونیايي ژبه د خپلو نږدې ګاونډیو ژبو سره تړاو نلري - سویډني ، روسی ، او لاتویان - چې ټول یې د اندو-اروپایي کورنۍ پورې اړه لري.

استونیا هم له هنګري سره دومره نږدې اړیکې نه لري. جرمني او بیا روسي ، سویډني او لاتویايي  ژبو په دې ژبه خپل اغیز پریښی دی.

استونیا، لکه فنلنډي او هنګري، یوه تړلې ژبه ده ، که څه هم دا د نیافینواګري فونیټیک همغږي له لاسه ورکړې ده. البته، د دې ژبې په زړو لیکنو کې د صوتي همغږي اوس هم لیدل کیدی شي. په هرصورت، د دې ژبې د کلمو په پای کې لیدل شوي پراخه پایښتونه د دې لامل شوي چې دا ژبه له یوې تړلې ژبې څخه ساده ژبې ته واړوي. د دې ژبې عمومي ګرامري جوړښت په لاندې ډول دی: د فعل بدن اعتراض دی .

## الفبا(ابېڅې)
د فنلنډي په څېر، استونیايي هم لاتیني الفبا کاروي. د لیکلو په دې سیسټم کې، حروف š، ž، ä، ö، ü، õ او õ اضافه شوي او فونیمونه c، q، w، x او y د بهرنیو ریښو سره د ځانګړو نومونو لپاره کارول کیږي. همدارنګه، f، z، š، او ž یوازې د ضمیرونو او پورونو لپاره کارول کیږي. د õ توري له واول /ɤ/ یا /o/ سره یو نیم، شاته او واول دی، او دا په پرتګالي کې د هامریکټ توري سره هیڅ ورته والی نلري، او دا په ترکي کې د ı، په روسي کې، او په ویتنام کې د روسي غږ سره ورته دی. 

د استونیا الفبا په لاندې ډول ده: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, ÛŒØŒ Z, Ž, T, U, V, W, Õ, Ä, Ö, Ü, X, Y

## سرچینې

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Estonian language». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۲.
وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:اروپايي ژبې
وېشنيزه:يوګريک
وېشنيزه:تور
وېشنيزه:ترکي ژبه
وېشنيزه:تورکي ژبه
عثماني تورکي ژبه

**عثماني ترکي ژبه** یا **عثماني ژبه** (په عثماني ترکي کې: لسان عثماني، په استانبولي ترکي کې: Osmanlıca) د عثماني امپراتورۍ یوه عامه او واکمنه ژبه وه. دا ژبه د عربي او فارسي پورونو لوی شمېر لري پاړسي ژه او د عربي الفبا سره لیکل شوې. د عثماني امپراتورۍ د واکمنۍ پر مهال (۱۶ پېړۍ) په ترکي ادب کې د بهرنیو کلمو شمېر د اصلي ترکي کلمو په پرتله ډېر و،  په ځینو لیکنو کې د فارسي او عربي کلمو اندازه ۸۸٪ ته رسېدلې وه. 

په نهایت کې، عثماني ترکي د ټیټې طبقې او د ټولنې د کم لوستو او کلیوالو برخو له ژبې څخه چې په ترکي ژبه خبرې کوي په لویه کچه ځان لرې کړ. تر دې حده چې عثماني ترکي د ټولنې د دې ډلې لپاره د نه پوهېدو وړ، مبهم او ګونګ وو. ورناکولر ترکي، چې د نننۍ عصري ترکي بنسټ دی، خورا لږې بهرنۍ کلمې لري. 

## د ليک بېلګه
د "وحدتنامې" د کتاب یو شعر چې  اسحاق *خاجی* لیکلي دي  :
 

د عثماني شهرلي د کتاب یو شعر چې د معلم ناجي لخوا لیکل شوی دی  :
 

### د لغتونو پرتله کول
په ترکي ژبه کې د بدلو کلمو لست په سلګونو کلمو ته رسېږي، چې ځینې یې په لاندې جدول کې لیست شوي دي:

## ګرامر
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Poem_about_Rumi_in_Ottoman_Turkish.jpg/220px-Poem_about_Rumi_in_Ottoman_Turkish.jpg|کيڼ|بټنوک| په عثماني ترکي کې د [مولانا جلال الدين محمد بلخي|رومي په اړه یو شعر]]

### حالتونه

* اداري حالت او نامعلومه رایه (غیر فعال اعتراض): Ø، پرته له ضمیمه .

بېلګه: "ګول" ګول = درياچه، درياچه ای

"سوپ" çorba = سوپ

"Gece" gece = شپب

tavşan getirmiş = هغه یو خرس راوړی.

* مخفف : لايق "ng/ng" دا ضمیمه په لایق کې اضافه شوه. د هغو کلمو لپاره چې د کنسوننټ سره پای ته رسیږي، "አ" کارول کیده (د مثال په توګه: کټبګ) او د هغو کلمو لپاره چې په حرف سره پای ته رسیږي، "አ" کارول کیده (د مثال په توګه: Paşanን).

Paşanın kitabı = د پاشا کتاب

"کتابک جلدی" kitabin cildi =جلدِ کتاب

* د پوهې غږ (د پوهې څيز): د علم په څيز کې "y" ضعيف اضافه شو.

بېلګه: tavşanı getürmiş = او خرګوش را اورد ( هغې يو سوی راوړه ).

د عصري ترکيې په خلاف، په عثماني رسم الخط کې د u او ü سرونه نه توپیر شوي.

* حالت مکاني د ځای کیسه (اندری): د "دی" لایحه د/-دا-

بېلګه:

"مکتبده" mektebde = په ښوونځي کې

"قفصده" kafesde = په پنجره کې

"باشده" başda = په پیل کې

"شهرده" şehirde = په ښار کې

* د بای قضيه: ضعيف "ايل" 

### فعلونه
تېر زمانه په لاندې ډول ده:

## اړوندې پوښتنې

* د عثماني ترکي الفبا

## سرچینې

Wikipedia contributors, "Ottoman Turkish language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ottoman_Turkish_language&oldid=195828076 (accessed March 6, 2008).

وېشنيزه:ژبې
پوهاند فضل ولي ناګار

**پوهاند فضل ولي ناګار** د فضل قادر زوي او د مولوي فضل رحيم(رح) لمسی دی. که څه هم د زوکړې کره نيټه يې معلومه نده خو بيا هم (۱۳۳۲ھجري شمسي ) کال د علم او ادب ټاټوبي چې خلک يې هميشه بهار هم بولي د ننګرهار ولايت د بټي کوټ ولسوالۍ د چهاردهي کلي په يوه دينداره او روحاني کورنۍ کې سترګې وغړولې.

## زده کړې

استاد ناګار لومړنۍ زده کړې د خپل كـلـي چاردهـي په كليوالي ښـوونځي تـر سره کړې دي او منځنۍ زده کړې يـې ايـمـل خـان بـابـا په ليسه کـې ترسره کړې، چې په مومندرې ولسوالۍ کې موقعيت لري. خو د پوهې سره د ځانګړې علاقې او خپل استعداد دې مجبور کړی وو چې هـره ورځ له خپل كـلـي څـخه مومنـدرې ولسوالۍ تـه ۳۰ کيلو متره پـلـی تـګ راتګ وکړي بلاخره دايـمـل خـان بابا لـيسـيې څـخـه فـارغ شو.په( ۱۳۵۳ ھ ش) کال پوهنتون کې شامل  او په کال( ۱۳۵۶ھ ش) کال د كابل پوهنتون د ادبیاتو اوبشري علومو د پـوهنځي د پښـتو څانګې څخه ليسانس ترلاسه کړی دی.

## دندې
استاد ناگار چې كـلـه لـه پوهنځي څـخـه دفـراغـت سند ترلاسه کړ، نو په ايـمـل خـان بابا لـيسـه كې د استادۍ پرسپېڅلې دنده بـو خت شو ، د لومړي ځل لپاره د شهید قومندان نادر خان ترمشرتابه لاندې د مومندو په لومړنۍ جبهه ( ۱۳۸۵لمريز کال ) پر عملي جهاد لاس پورې کړ. نوموړي د جهاد او هجرت پر مهال شهادت د معتبرې ورځپاڼي د چلونکيو له ډلې څخه و. او دغـه راز له (۱۳۷۶ھ ش) څخـه (۱۳۸۰ھ ش) پورې دننګرهار ورځپاڼـې مسوول مدير پاتې شوی دی.  د اسلامي انقلاب تر برياليتوب وروسته (پيام آزادۍ) د راډیو تبصـره ليكـونكی ؤ، دغـه راډيو چې هـغه مهال يې په درونټـه كي شتون درلود د حزب اسلامي افغانستـان پورې تړاو درلود ، د مجاهديـنو د بري پر مهال، د ننگرهار د دولتي مطبعـې د ريئس چې هـغه وخت رياست ؤ او دوه ځله دننګرهار پوهنتون د ژبو او ادبيـاتو پوهنځي درئيـس په تـوگه يي دندې پرمخ وړې دي، چې يو ځل د طالبانو د واکمنۍ پر مهال او دويم ځل د طالـبـانو تر واکمنۍ وروسـته په انتخابي ډول ریئس پاتې شوی دی. او د کلونو کلونو راهيسې د ننګرهار پوهنتون د ژبو او ادبياتو پوهنځي په پښتو څانګه کې د استادۍ مقدسه دنده پر مخ وړي.

## چاپ اثار او ناچاپ اثار

۱_ دا هغه بالا حصار دی(شعري ټولګه)

۲_ عرفان او د پښتو ادب په لرغونې دوره کې يې څرکونه

۳_ معاني

۴_ شملې هسکې ولونه ولونه 

۵_ د سرو زرو تنابونه 

۶_ د بيان علم (ادبي فنون)

۷_د حمزه بابا عرفان او غزل 

۸_ د بايزيد روښان عرفاني_ادبي ښوونځی

۹_ليکوالي

۱۰_ ادبي کره کتنه
اوکرايني ژبه

**اوکرایني ژبه** (اوکرايني:Українська мова)   د هند-اروپايي او هامونډ ژبه ده، چې د سلاویکي ژبې د ډلې ختیځه څانګه ده . اوکراین د اوکراین رسمي ژبه ده. سیریلیک رسم الخط د اوکراین ژبې لیکلو لپاره کارول کیږي. دا ژبه د ګاونډیو سلاویک هیوادونو له ژبو سره یو څه ګډ لغتونه لري، چې تر ټولو مهم یې په لویدیځ کې پولنډي او سلواکي او په شمال کې بیلاروس او روسي ژبې دي. 

د اوکراین ژبه د منځنیو پېړیو د روسیې د کییف ایالت څخه په نیو سلاویکي ژبه کې ریښې لري. د دې څخه دمخه مرحله د روتینیا ژبه بلل کیده. په حقیقت کې، اوکرایني ژبه د ویل شوي ژبې نسل دی چې له 10 مې پېړۍ څخه تر 13 مې پېړۍ پورې  په کیوان روس کې کارول کېده . 

دا ژبه هر کله د بد غوښتونکو او مخالفينو پر وړاندې درېدلې او اوکراينيانو د پېړيو په اوږدو ې د خپلې ژبې د فلکلور، سياحت  او ليکنو له لارې خپله ژبه ساتلې ده.

## ويناوال
اوسمهال اوکرایني ژبه د اوږدې مودې زوال وروسته راڅرګندېږي. د اوکرایني ژبې د ویونکو شمېر شاوخوا 37 ميلیونه دی. د اوکراین سربېره، دا ژبه د نیستر خپلواک جمهوریت رسمي ژبو څخه هم ده. که څه هم په ټوله نړۍ کې نږدې 50 ميلیونه اوکراینیان ژوند کوي، چې 37.5 ملیونه یې په اوکراین کې مېشت دي (77.8٪ نفوس)، اوکرایني ژبه یوازې په لوېدیځ اوکراین کې ویل کیږي.

هغه هېوادونه چې اوکرایني  ژبه ویونکي لري؛ عبارت دي له:

# اوکراین 31,058,000 وګړي
# روسیه 4,363,000 وګړي
# قزاقستان 898,000 وګړي
# د امريکا متحده ایالاتو 844,000 وګړي
# مالدووا 600,000 وګړي
# برازیل 300,000 وګړي
# بیلاروس 291,000وګړي
# کاناډا 200,525 وګړي
# ازبکستان 153,000 وګړي
# پولنډ 150,000 وګړي

## اوسنۍ کارول
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/WebsitesByLanguagePieChart.svg/220px-WebsitesByLanguagePieChart.svg.png|بټنوک| په انټرنېټ کې د کارول شویو ژبو سلنه
په کیف کې اوکرایني او روسي دواړه خبرې کیږي، دا په  اصلي روسي ژبو ښارونو کې د پام وړ وروستی بدلون دی. د دې اصلي لامل د اوکراین له لوېدیځو سیمو څخه د کلیوالو نفوس او کډوالو راتګ او همدارنګه د کییف د ځینو اوسېدونکو تمایل دی چې په دې ژبه خبرې وکړي. د هېواد په شمال او مرکز کې، روسي د ښاري وګړو ژبه ده، پداسې حال کې چې په کلیوالو سیمو کې، اوکراین ډیر عام دی. د اوکراین په سویل او ختیځ کې، په ټولو سیمو کې، حتی په کلیوالو سیمو کې، او همدارنګه په کریمیا کې، روسی ژبه پراخه ده، او اوکراین ژبه تقریبا شتون نه لري.

د اوکراین ژبه په دې هېواد کې د پراختیا په حال کې ده، کلیوال (چې د اوکراین د ژبې سخت مینه وال دي) د اوکراین مرکزي ښارونو ته مهاجرت ته دوام ورکوي، او د اوکراین دودیز ادب هم وده کوي. د اوکرايني ژبې ویونکو ته *یوکرینفون ویل کیږي* . نن ورځ، نږدې ټول اوکراینیان کولی شي په اوکراین خبرې وکړي، پداسې حال کې چې ډیری خلک په روسي رواني خبرې کوي.

## اړوندې پوښتنې

* اوکرایني
* اوکرایني ویکیپیډیا
* د اوکراین اشاروي ژبه

## پايڅوړ


## اړوندې پوښتنې

* انګلیسی ژبه
* روسي ژبه
* اوکراین

## سرچینې

وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:اوکراين
وېشنيزه:روسيه
وېشنيزه:کريميا
وېشنيزه:قزاقستان
وېشنيزه:مالدووا
وېشنيزه:کاناډا
وېشنيزه:پولينډ
وېشنيزه:پولنډي ليکوال
وېشنيزه:امريکا متح
وېشنيزه:متحده ايالات
فرید ماموندزی

**فرید ماموندزی** د (۱۹۶۶م) کال د جون په لسمې نیټې د کونړ د مرورې ولسوالۍ په لر کلي کې زیږیدلی دی. 
لومړنۍ زده کړې یې په لر کلي کې سرته رسولي او
 بیا دخپلې کورنۍ سره پیښور ته کډه شوی دی.
 پلار یې د پیښور په دولتي لیسې کې شامل او له هغې فارغ شوی دی.
د اسلامي علومو ډیره برخه چې د قرانکریم ترجمه هم په بر کې نیسي، د خپل پلار ارواښاد مولوي حمدالله 
ماموندزي څخه ولوستله. 
ورپسی یې د پیښور  په اسلامیه کالج کې د کیمیا او بیولوژي په برخه کې د ليسانس سند تر لاسه کړ.  
ماموندزي د محصلۍ په دوره کې،‌ د وحدت په جریده کې لنډې ټولنیزې مقالې لیکلې او هم یې د جوانان د جريدې 
د پښتو برخې د چلوونکي په توګه کار کړی دی.

## دندې او فعاليتونه:
لومړنۍ کاري دنده یې په (۱۹۹۲م) کې د ماین پاکۍ په یوې موسسې کې د محاسب په توګه پیل کړه او دوه کاله وروسته په اسلام اباد کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د هماهنګۍ له دفتر سره د محاسب په توګه مقرر شو.
 له څلور نیم کاله خدمت څخه وروسته د ملګرو ملتونو د خوراک او کرنې له سازمان سره د اداري مسؤلیت ترڅنګ، د مالي امورو په اداره کې د ماسټرۍ سند هم تر لاسه کړ.
 په (2000 م) کال کې د ملګرو ملتونو د نړیوال کارمند په توګه په مراکش/ المغرب کې د ملګرو ملتونو لخوا په لویدیزې صحرا کې د ریفرنډم له هیئت سره د بودیجې د مسول په صفت کار پیل کړ. 
له شپږ کلنې دندې وروسته،‌ لومړی د افریقا سيراليون او بیا د آسیا نیپال ته، د محاسبې او بودیجې د مسول په توګه د ازادې مقابلې له لاري انتخاب او ولیږل شو. 
له هغه وروسته ایټالیا ته واستول شو او د ملګرو ملتونو د مرکزي منيجمنټ د برخې د عمومي مسول په توګه‌ شپږ کاله همدلته پاتې شو. 

نوموړی نن سبا د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې چې په نیویارک کې دی، د ترهګرۍ ضد ادارې په پروګرام کې د افسر په توګه کار کولو تر اړخه، د کارنل پوهنتون څخه یې د بشري منابعو د ادارې ډیپلومه هم تازه تر لاسه کړي دي.
 په اسلام آباد کې د هستوګنې په مهال یې د افغانستان د لرغوني تاریخ د میراث د ساتنې د ټولنې سره چې د آغلې نانسي ډوپرې په څیر مشهورو خلکو یې غړیتوب درلود له نېږدې کار کړی دی. 
همدارنګه اوسمهال په افتخاري ډول، د خورو ورو افغانانو له هغې ټولنې سره همکاري لري چې له هیواد څخه د باندې د هغوي په کلتوري او اړونده ستونزو باندی څیړنې او خدمات ترسره کوي.
## اړونده لیکنې
## دا هم وګورئ
## سرچینې
تګالوګ ژبه

**تاګالوګ ژبه** د فیلیپین د خلکو یوه له مهمو ژبو څخه ده او د فلیپیني ژبې بنسټ دی ، د دې هیواد ملي ژبه ده، او دا د آسترونیسیایي ژبو په کورنۍ پورې اړه لري. دا د شاوخوا 22 ملیون فلیپینیانو مورنۍ ژبه ده او شاوخوا 90 ملیونه خلک پدې ژبه پوهیږي. د انګلیسي ترڅنګ، فیلیپیني د فیلیپین رسمي ژبه ده او په هیواد کې د راډیو، تلویزیون او ښوونځیو اصلي ژبه ده.

تاګالوګ د فیلیپین په لومړي اساسي قانون کې د هیواد د رسمي ژبې په توګه وټاکل شو (په 1897 / 1276 AD کې تصویب شو). مګر په 1935 کې، هسپانوي او انګلیسي هغه ځای په ځای کړ. دوه کاله وروسته، د فلیپین د ملي ژبو شورا د ملي ژبې د جوړښت او پراختیا لپاره د بنسټ ژبې په توګه ټاګالوګ غوره کړ، چې له 1939 راهیسې د فلیپین ژبې په توګه پیژندل شوی.

د ژبو ملي اکاډمۍ د ګرامر او لغتونو ټاکلو لپاره د تاګالوګ (فلیپیني) ژبې عصري کولو رسمي واک دی. د دې تر څنګ د علمی شورا د علمی کلمو د معادل د موندلو دنده هم ترسره کوی.

ټاګالوګ د پولینیشیايي مالايي ژبو کورنۍ پورې اړه لري او په تېرو څو پېړيو کې ډېری کليمې يې له هسپانوي ژبې په خپله ځولۍ کې رانغاړلې دي. 

## سرچینې
[دا متن له فارسي ويکي پېډيا څخه پښتو ژبې ته ژباړل شو]

وېشنيزه:ژبې
بېلاروسي ژبه

**بېلاروسي ژبه** (беларуская мова) د **[[بېلاروس]]** د دوو رسمي ژبو څخه یوه ده ( روسې او بېلاروسي). د بېلاروس ژبه د روسي ژبې په څېر د سیریلیک ليکدود سره لیکل شوې او لوستل کیږي. بیلاروس د روسي او اوکرایني ژبو ترڅنګ د ختیځ سلاویکي ژبو په ډله پورې اړه لري. په کلمو کې فشار ګرځنده دی لکه څنګه چې په روسي ژبه کې دی.

## توري




## سرچینې


* http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bel
وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:بېلاروس
وېشنيزه:بېلاروسي ژبه
تاتاري ژبه

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Borongi_bolgarlar_Gaziz_cover.jpg/220px-Borongi_bolgarlar_Gaziz_cover.jpg|بټنوک| ژبپوهنه
**تاتاري** ( سیریلیک : татарча، لاتیني ليکدود : tatarça، عربي ليکدود : تاتارچا) د تورکي ژبې کورنۍ یوه ژبه ده چې د تاتاريانو له خوا ویل کیږي.

## تاریخ
نن ورځ، تاتار ژبه د ورکې شوې قباچګ ژبو یا د لرغوني ترکي او بلغاریایي ژبو شمال لویدیز څانګه ده. دا ژبه تر ډېره د قفقاز او سلاوي ژبو تر اغېز لاندې ده.

## جغرافیایي وېش
تاتاري ژبه په روسیه ، منځنۍ اسیا او د روسیې د تاتارېستان خپلواکه جمهوریت او همدارنګه قزاقستان کې ویونکي لري. تاتاري ژبه هم د تاتار لږکیو په منځ کې چې په اوکراین ، ترکیه ، پولنډ ، فنلنډ او چین کې ژوند کوي عام ده.

برسېره پردې، تاتار د شاوخوا 400,000 باشقيرانو مورنۍ ژبه ده ، چې ډیری یې د اوفا په ښار کې ژوند کوي. دا د بشری ژبی ویونکي دي چې په تدریجي ډول یې خپله مورنۍ ژبه پریښوده او د تاتارانو سره د یوځای کیدو په پایله کې تاتار ویونکي شول.

د روسیې د ۲۰۰۲ کال د سرشمیرنې له مخې، د تاتارستان په جمهوریت کې شاوخوا ۹۴٪ تاتاریان او شاوخوا ۷٪ نور توکمونه چې په دغه جمهوریت کې ژوند کوي، تاتار پېژني.  تر ۹۴٪ زیات تاتاریان په تاتار ژبه پوهیږي. 

تاتاري ژبه ډېرې ژبې لري.

## لیکنه
پخوا د تاتار ژبه په مختلفو الفبا لیکل کېده، خو نن ورځ د دې ژبې لپاره تاتار سیریلیک ليکدود کارول کیږي. پخوا، د اورخون کرښه ، د سکي املا الفبا ( د عربي رسم الخط څخه د فارسي الفبا پر بنسټ) او لاتیني الفبا هم د دې لپاره کارول کیده. تر 1920 پورې، تاتارانو خپله ژبه د سکي الفبا په کارولو سره لیکله. له دې وروسته لاتیني لیکنه او بیا سیریلیک لیکنه د دوی د ژبې لپاره عام شوه.  نن ورځ، د دې ژبې لپاره د لاتین په بڼه یو بل سکریپټ کارول کیږي، د سیریلیک رسم الخط سره، چې د ترکیې-استانبول الفبا سره ورته دی.

## د ژبې ځانګړتیاوې
د التایک کورنۍ د ترکي څانګې د ټولو ژبو په څیر، تاتار ژبه هم یو تړلی ژبه ده ؛ په دې معنی چې د کلمې اصلي مادې ته له اضافه شوي ضمیمو څخه نوې معنی رامینځته کیږي او کلمې نه کارول کیږي. د کلمو ریښه تاتار - ترکي ده، مګر دې ژبې د ولګا سیند په اوږدو کې د یورالیک ژبو او همدارنګه د عربي ، فارسي او روسیې څخه ډیری اغیزې ترلاسه کړې. 

## د ويوکو بېلګې

* Haya - هو
* Yuq - نه
* isänme(sez)/sawmı(sız) – سلام
* sälâm - سلام (دوستانه)
* sau bul(ığız)/xuş(ığız) – الوداع
* zínhar öchen – مهرباني وکړئ
* räxmät – مننه
* ğafu it(egez) – زه بخښنه غواړم
* min - زه
* sin - تاسو (sg. )
* ul – هغه
* bez - موږ
* sez - تاسو
* alar - ایشان
* millät – ملت
* İngliz(çä) – انګلیسي

## سرچینې

## بهرنۍ لینک

* د تاتار ژبه د ایتونولوګ  بایگانی‌شده   کې
* د تاتار شعر بایگانی‌شده   لخوا آرشیف شوی

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف T است
وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:قزاقي ژبه
وېشنيزه:کزاخي ژبه
وېشنيزه:تاتاريان
وېشنيزه:تاتار
وېشنيزه:تاتارستان
سيريليک ليکدود

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Cyrillic_alphabet_world_distribution.svg/350px-Cyrillic_alphabet_world_distribution.svg.png|کيڼ|بټنوک|350x350px| په نړۍ کې د سیریلیک الفبا د وش نخچه. په تیاره شنه هېوادونو کې، سیریلیک ليکدود یوازېنی رسمي ليکدود دی، او په روښانه شنه هېوادونو کې، دا یو له رسمي ليکدودونو څخه دی.
**سیریلیک ليکدود** یا **ازبوکا** یو الفبا ده چې په یوریشیا کې د ملي ليکدود په توګه په سویل ختیځ او ختیځه اروپا ، قفقاز ، منځنۍ آسیا ، شمالي او ختیځه آسیا کې په بېلابېلو سلاویکي ، تورکي ، منګولیايي او فارسي ژبو هېوادونو کې کارول کیږي.
## هغه هېوادونه چې سيرليک ليکدود پکې رسمي دی:
* بېلاروس
* بوسنيا او هرزه ګوني
* بلغاريا
*  
* 
* مقدونيا
* منګوليا
* مونتينېګرو
* 
* سربيت
* تاجکېستان
* اوکراين

په نهمه پېړۍ کې، د دې خاورې واکمن، سایمن لوی، د خپل پلار ، بوریس اول، د کلتوري او سیاسي دورې په تعقیب، د یو نوي رسم الخط امر وکړ، لومړنی سیریلیک الفبا، چې د پریسلاو په ادبي ښوونځي کې رامینځته شوی و . لومړی د بلغاریا امپراتورۍ او د ګلاګولیټیک الفبا ځای په ځای شو، کوم چې مخکې د سیریل لخوا لیکل شوی و، او مقدس میتودیسټ د ورته پیروانو لخوا رامینځته شوی و چې په بلغاریا کې یې نوی سلاویکي الفبا رامینځته کړې وه. د سیریلیک الفبا کارول په 893 کې په بلغاریا کې رسمي شوي.    نوی رسم الخط د الفبا اساس دی چې په مختلفو ژبو کې کارول کیږي، په ځانګړې توګه هغه چې د سلاویک ارتودوکس ریښې لري او غیر سلاویکي ژبې د روسیې ژبې تر اغیز لاندې دي. د پیړیو لپاره، سیریلیک د کاتولیکانو او سلاویک مسلمانانو لخوا کارول کیده. په 2019 کې، په یوروشیا کې شاوخوا 250 ملیون خلکو دا د خپلې ملي ژبې رسمي الفبا په توګه کارولې، چې روسیه یې شاوخوا نیمایي جوړوي. د 2007 کال د جنورۍ په 1 د اروپایی اتحادیې سره د بلغاریا د یوځای کیدو سره، سیریلیک د لاتین او یونان څخه وروسته د اروپایی اتحادیې دریم رسمي رسم الخط شو. 

سیریلیک له یوناني یونیسیلیبیک ليکدود څخه اخیستل شوی او د زړې ګلاګولیټیک ژبې لیکونو سره وده شوې ، پشمول د دې ځینې لیکچرونه . دا اضافي توري د زاړه کلیسا سلاویک غږونو لپاره کارول کیږي چې په یوناني کې نه موندل کیږي. دا الفبا د دوه بازنطینی وروڼو،  سینټ سیریل او میتودیوس په ویاړ نومول شوی، چې مخکې یې د ګلاګولیټیک الفبا جوړه کړې وه. عصري پوهان پدې باور دي چې سیریلیک د سیریل او میتودیوس د لومړیو شاګردانو په ځانګړي توګه د احرید کلیمینټ لخوا رامینځته شوی او رسمي شوی.

د اتلسمې پیړۍ په پیل کې، په روسیه کې کارول شوي سیریلیک الفبا د پیټر لوی لخوا د پام وړ بدلون موندلی و، چې یوازې لویدیځ اروپا ته له خپل ډیپلوماتیک سفر څخه راستون شوی و، چې هغه یې مدني الفبا وبلله او لاتیني الفبا ته یې نږدې کړه. زاړه لرغوني لیکونه او څو لیکونه، دوی پخپله د پیټر لخوا ډیزاین شوي. دې لیکونو د پورتنیو او ټیټو قضیو ترمینځ توپیر رامینځته کړی او لویدیځ ټایپوګرافي هم منل شوې.  د اصلاح څخه دمخه فارمونه په ځانګړي توګه په کلیسا سلاوینک او ځینې وختونه حتی په عصري روسیه کې کارول کیږي، په ځانګړې توګه که تاسو غواړئ یو متن د سلاوی یا لرغونی احساس سره وړاندې کړئ.

## سیریلیک الفبا په [[روسي ژبه|روسیي ژبه]] کې

## سرچینې


## بهرنۍ لینک

* سیریلیک لیکونه لاتیني تورو ته واړوئ
* په سیریلیک (تاجک) کې لیکل شوي فارسي متنونه پارسي رسم الخط ته واړوئ 
* د ریانووستی سایټ څخه د روسی الفبا (فارسی ویونکو لپاره) تدریس
* د سیریلیک حروفونو طبقه بندي او تلفظ (د فارسي ویونکو لپاره) د ریانووسټي سایټ څخه
* د بي بي سي له سایټ څخه په انګلیسي ژبه د روسي الفبا (له غږ سره) زده کړه
د نړۍ اووه نوي عجايب

**نوي اوه عجائبات** پرته له کوم اصولي ملاتړ څخه یو پلان و، چې په هغه کې ادعا شوې وه او هڅه شوې وه چې د لرغونې نړۍ اوه عجایب تازه کړي. د دې عجوبو د خپرېدو او شهرت مالومولو او غوره کولو لپاره یوه سروې د سویس - کاناډایي برنارډ ویبر له خوا چمتو شوې او د New7Wonders بنسټ له خوا تنظیم شوې وه ، چې مرکز یې په سویس کې دی او د حکومت له خوا کنټرول کیږي. په نهایت کې ، نوي حیرانتیاوې د 2007 کال د جولای په 7مه په لیزبون کې اعلان شوې.

د نیو 7 ونډرز بنسټ ادعا کړې چې له 100 ميلیون څخه ډېرې رایې د انټرنیټ یا تلیفون له لارې اچول شوي. دا د دې حقیقت سره سره و، چې په ټولپوښتنه کې د ډېرو رایو د اچولو مخه نیولو لپاره هیڅ خنډ شتون نه درلود، او لاس انجلس ټایمز دا "یقینا غیر ساینسي" بللې.  د یوټیکا میشته بنسټ ايښودونکي او سی ای او جان زوګبي په وینا ، د نوي 7 ونډرز فاونډیشن سروې په ریکارډ کې "لویه سروې" ده.

## غوره شوي
په 2007 کې، 7 نامتو اثار د نوي اوه حیرانتیا په توګه وټاکل شول. په دې کارونو کې شامل دي

* چيچن اېتزا په مکسیکو کې
* په برازیل کې د مسیح مجسمه
* په ایټالیا کې کولوزیم
* په چین کې د چین لوی دېوال
* ماچو پچو په پیرو کې
* په اردن کې د پیترا لرغونی ښار
* تاج محل په هند کې

دوتنه:Petra Jordan BW 21.JPG|پیترا
دوتنه:Taj Mahal in March 2004.jpg|تاج محل
دوتنه:GreatWallNearBeijingWinter.jpg|د چین لوی دیوال
دوتنه:Colosseum in Rome-April 2007-1- copie 2B.jpg|کولزیم
دوتنه:Peru Machu Picchu Sunrise.jpg|ماچو پچو
دوتنه:El Castillo, Chichén Itzá.jpg|چیچین اتزا
دوتنه:Cristo Redentor - Rio de Janeiro, Brasil.jpg|د مسیح مجسمه


## سرچینې

* د ويکيپېډيا مرسته کوونکي، " [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=New_Seven_Wonders_of_the_World&oldid=421080475 د نړۍ نوي اووه عجائبات] "، د 30 مارچ 2011 ته رسېدلي
تورکي ژبې

**د تورکي ژبې ويوکی په لاندې نومونو باندې اطلاق کېدای شي**:

* د تورکي ژبې کورنۍ
* د استانبول ترکي ژبه (په ترکیه کې عامه ژبه)
* اذربایجاني ترکي ژبه

وېشنيزه:تورکي ژبې
وېشنيزه:ترکيه
وېشنيزه:ژبه
وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:استانبول
وېشنيزه:اسلامبول
لوګزامبورګي ژبه

**د لوګزامبورګ ژبه** (هالنډي ژبه:Luxemburgs : الماني:uxemburgischفرانسوي:Luxembourgeois ) یوه ژبه ده چې عموماً یوازې د لوګزامبورګ په هېواد کې کارول کیږي. په ټوله نړۍ کې شاوخوا 390,000 خلک په دې ژبه خبرې کوي.

## الفبا
د لوګزامبورګ الفبا د لاتیني الفبا څخه 26 توري او درې بدل شوي توري (é, ä, ë) لري.

## لغتونه
د لوګزامبورګ ژبه یوه مروجه الماني ژبه ده په کوم کې چې ډېری فرانسوي کلمې موندل کيږي او ډېری یې د لوګزامبورګ هېواد او د فرانسې، المان او بېلجیم په ځینو سرحدي سیمو کې ویل کیږي. دا ژبه د فرانسې د الاساس سیمې ژبې ته ډېره ورته ده.

### په لوګزامبورګ کې عام جملې

* Jo.  *هو.*
* Neen.*نه.*
* Vläicht *امکان لری.*
* Moien. *سلام.*
* Gudde Moien *سهار په خیر.*
* Gudde Mëtteg. ماسپښين په خير*.*
* Gudden Owend. *ماښام  په خیر.*
* Äddi  *خدای په امان.*
* Merci *مننه.*
* Firwat? *ولې*
* Ech weess net. *زه نه پوهیږم.*
* Ech verstinn net. *زه نه پوهیږم.*
* ?Watgelift یا Entschëllegt وبښئ *؟*
* Schwätzt dir Englesch *تاسو انګرېزي خبرې کولای شی؟*
* Wéi heeschs du? *ستا نوم څه دی؟*
* Wéi geet et؟ *څنګه یې؟*
* Heem *کور*
* Ech. *زه.*
* Mäin *زما مال*
* Mat. *هغه سره*
* Kand. *ماشوم.*
* Gromper *کچالو.*

## سرچینې
قصاص

په اسلامي فقه کې غچ اخیستل: یوه قانوني ټاکل شوې سزا ده چې مرتکب ته یې د هغه په ​​څیر سزا ورکول کیږي.

## د انتقام ژبی تعریف

په عربي ژبه کې انتقام مطلق مساوات او تعقیب دی. او د هغه نخښې له پرې كولو څخه انتقام اخيستل كيږي، چې د هغه تعقيب كوي او له هغه څخه كيسه ليكونكي، ځكه چې د نخښو، خبرونو او د شعر د پرې كولو اثر لري، نو داسې ده، لكه قاتل د قتل لاره خپله كړه. په هغه کې یې خپل نخښه پرې کړه، او په هغه کې یې په خپله لاره روان شو، او له دې څخه د الله سبحانه وتعالی قول دی (نو دوی په کیسه کې خپلو نښو ته راستانه شول) (سورت الکهف) او د قطع کولو لپاره ورته ویل شوي دي. هغه څه چې د دوی په منځ کې دي پرې کړي، او له هغه څخه یې غچ اخیستی، ځکه چې هغه به هغه د هغه زخم په څیر زخم کړي، یا به یې هغه ووژني، او ویل کیږي چې حاکم له فلان څخه جلا کړ. او هغه یې له منځه یوړ، نو هغه یې اطاعت وکړ، یعنی له هغه څخه یې غچ واخیست.
پولينډي ژبه

**پولينډي يا język polski ([[انګلیسي|انګريزي]]:Polish)** د پولينډ رسمي ژبه ده . دا ژبه د اندو-اروپايي ژبو یوه ډله او د سلاویکي ژبو فرعي څانګه ده .

پولينډي د لوېدیځ سلاویک ژبو له څانګې يوه ژبه ده.  د دې ژبې د ویونکو شمېر په پولينډ کې له ۳۸.۵ ميلیونو څخه ډېر او په نړۍ کې ۵۵,۰۰۰,۰۰۰ وګړي دي. 

## د لغتونو بېلګه

### موسمونه

### ځایونه

## فونولوژي

### وينګ

### غږونه( مرستندوی توري)

## اړوندې پوښتنې

* پولنډي الفبا
* پولينډي وګړي
* د پولنډي لاسلیک ژبه
* سلسیا ژبه
* لاکي ژبې
* پولنډي ويکيپېډيا

## سرچینې

وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:د لويديځ سلاوي ژبې
وېشنيزه:سلاويکي ژبې
وېشنيزه:پولينډ
وېشنيزه:پولنډ
وېشنيزه:پوليش
والوني ژبه

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Fosses-la-Ville_JPG06W.jpg/220px-Fosses-la-Ville_JPG06W.jpg|بټنوک| په فوس لاوی کې د والون دوه ژبني سړک نښه
**والوني** ژبه د رومي ژبو له څانگې څخه یوه اندو - اروپايي ژبه ده ، چې په فرانسه او بلجیم کې د شاوخوا 600,000 خلکو له خوا ویل کیږي.

دا ژبه یو له لومړنیو ژبو څخه ګڼل کیږي. د ويناوالو اصلي سیمه يې په بلجیم کې د والون سیمه ده. که څه هم د دې ژبې د وجود لومړۍ نښې له اتمې څخه تر دولسمې مېلادي پېړۍ پورې ځي، خو د "والوني ژبه" اصطلاح د لومړي ځل لپاره په تاريخي متنونو کې ليدل شوې ده. له دې مخکې، والوني ژبه هم د رومي ژبې په نوم یادیدل . دې ژبې د اوولسمې پېړۍ له پيله د دې ژبې ادبيات ليکلې بڼه لري، تر دې دمخه کوم ليکل متن نه لري.

## سرچینې

وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:والون
وېشنيزه:رومي ژپ
اويېل ژبې

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Langues_d%27o%C3%AFl.PNG/220px-Langues_d%27o%C3%AFl.PNG|بټنوک| د Ouiel ژبو جغرافیایي وېش (پرته له فرانسوي) په دې نخچه کې په شنه او ژېړ رنګونو کې لیدل کېدی شي.
**اويېل ژبې** (فرانسوي:langues d'oïl)   کې   د ژبې یوه ډله ده چې فرانسوي او د هغې نږدې خپلوانې ژبې پکې شاملې دي چې په شمالي فرانسه ، سویلي بلجیم او د چینل ټاپوګانو کې ویل کیږي.

## سرچینې

* الماني ويکيپېډيا
وېشنيزه:ژبې
وېشنيزه:فرانسوي
وېشنيزه:اويېل ژبې