مجسمه سازي

[کيڼ|بټنوک|300x300px| ''د ماونټ رشمور ملي یادگار'' ، [د امریکا متحده آیالاتونه|د متحده ایالاتو په جنوبي ډکوټا کې یو ملي پارک او یادگار ، د امریکا د څلورو مشهورو ولسمشرانو مخونه په یوه لویه پیمانه مجسمه شوي ، (له ښیې څخه کیڼ ته) ابراهیم لینکن ، تیوډور روزویلټ ، توماس جیفرسن او جورج واشنګټن]]

**مجسمه سازي** د شیانو د یوځای کولو یا مولډ کولو هنر دی او دا په هره اندازه یا د کومې وسیلې (مواد) یا تخنیک سره ترسره کیدی شي. د دې هنر محصولاتو ته *مجسمې* ، *ارقام* یا *مجسمې* ویل کیږي. هر هغه درې اړخیزه څیره چې د هنري بیان لپاره رامینځته کیږي مجسمه بلل کیدی شي. هر شکل مجسمه نه ده، بلکې تر شا یې فکر، خلاقیت یا نوښت وي.

## ډولونه
په ګردي او ولاړو ارقامو کې د ارقامو تر منځ اړین توپیر دا دی چې کوم بل سطح سره نښلول شوی نه وي (ممکن د بیس څخه پرته) او مختلف ریلیف ډولونه چې لږ تر لږه د شالید سطح سره یو څه تړل شوي وي. پروفیسور هوشنګ امیري او پروفیسور اسفندیار ایمان زاده د ایران له غوره مجسمو جوړونکو او متشبثینو څخه دي، په ځانګړې توګه په ایران کې په دې ډول (مشهور رول) کې. دغه دوه سپين ږيري له ډېرو کلونو راهيسې د مجسمو جوړولو په برخه کې کار کوي. په لسګونو عصري مجسمې د امیري څخه جوړ شوي دي.  

## موخې او موضوعات
بټنوک| پیګمالیون او ګالیټا د لیون جیروم لخوا
د مجسمه جوړونې یو هدف د دین سره اړیکه ده. په ډیری کلتورونو کې، بتونه عام دي. په مجسمه کې کارول شوي توکي متنوع دي او د تاریخ په اوږدو کې بدلیږي. کلاسیک مواد چې غیر معمولي پایښت لري له فلزي څخه جوړ شوي دي، په ځانګړې توګه د برونزو، ډبرې، لوښو او لرګیو څخه. هډوکي او د داغ ضد مواد دوامدار مګر ارزانه انتخابونه دي. قیمتي توکي لکه سرو زرو ، سپینو زرو، جیډ او هایورټ اکثرا د کوچنیو آرایشي کارونو لپاره کارول کیږي او ځینې وختونه د لویو لپاره لکه د سرو زرو او هایورډ څخه جوړ شوي مجسمې.

### ډبره
د ډبرو مجسمه یو لرغونی فعالیت دی چې په هغه کې د سخت طبیعي ډبرې ټوټې د ټوټو کنټرول شوي لرې کولو سره رامینځته کیږي. د موادو د پایښت له امله، داسې شواهد موندل کیدی شي چې دا ښیي چې که څه هم د نړۍ ټولې سیمې د دې ډبرې بډایه ندي، حتی تر ټولو پخوانیو ټولنو لکه مصر، یونان، هند او ډیری اروپا کې د ځینو ډبرو نقاشیو په جوړولو کې لاس درلود.

### فلزي
د برونزو او مسو مصر د فلزي مجسمو لپاره ترټولو زوړ او لاهم خورا مشهور فلزونه دي. د کاسټ برونزو مجسمې اکثرا په ساده ډول د "برونزو" په نوم یادیږي. د برونزو عام الماسونه د جوړیدو دمخه د یو څه پراخیدو غیر معمولي مګر مطلوب ملکیت لري ، پدې توګه د مولډ غوره توضیحات ډکوي. د دوی ځواک او د خړپړتیا نشتوالی (نارینه) یوه ګټه ده چې د مخ څرګندونو رامینځته کولو لپاره هم کارول کیدی شي ، په ځانګړي توګه کله چې د مختلف سیرامیک یا ډبرو موادو سره پرتله کیږي (د څو مثالونو لپاره د مرمر مجسمې وګورئ). سره زر تر ټولو نرم او خورا قیمتي فلز دی او په زیوراتو کې خورا مهم دی. سلور هم دومره نرم دی چې په ګولیو وویشتل شي او د نورو وسیلو او همدارنګه کاسټ سره کار وکړي. د مسو د جوړولو هنر یو له هغو تخنیکونو څخه دی چې د سرو زرو او سپینو زرو په کارونو کې کارول کیږي. 

### شیشه
شیشه کیدای شي په مجسمه کې د ډیری کاري تخنیکونو له لارې وکارول شي، که څه هم د لویو کارونو لپاره د هغې کارول نسبتا وروستي پرمختګ دی. شیشه د پام وړ ستونزو سره نقشه کیدی شي، لکه د ځانګړي رومن لیکورګوس ګوبلټونه. ګرم کاسټینګ په شیشې کې شکل ورکول کیدی شي د شیشې په شکل کې د شیشې په شکل کې د شګو ، نقاشي ګرافیت ، یا پلستر/سیلیکا مولډونو کې د شکلونو په فشارولو سره. 

### کولالي
کولالي د مجسمو جوړولو لپاره یو له پخوانیو توکو څخه دی، او خټه هغه وسیله ده چې ډیری فلزي مجسمې په اصل کې اچول شوي. مجسمه جوړونکي اکثرا کوچني لومړني کارونه چې د ماډل په نوم یادیږي، د موادو څخه لکه د پاریس پلستر، موم، د پلاستيک څخه پاکه خټو، یا پلاستیکین جوړوي. 

### د لرګي نقاشي
د لرګیو نقاشي په پراخه کچه هرچیرې لیدل کیږي ، مګر دا د نورو اصلي توکو په پرتله خورا لږ دوام لري. لرګي د تخریب، د حشراتو زیان او اور ته زیان رسوي؛ له همدې امله دا د ډیری کلتورونو د هنر تاریخ کې یو مهم پټ عنصر جوړوي.

## انځورونه

## اړوندې پوښتنې

* چپکشی پیچ
* الکتروپلاټینګ
* د ګلونو سينګار
* د مجسمو باغ
* ګلیزینګ
* بشپړتیا
* ماسک
* د جنبا مجسمه
* اوریګامي
* بصری هنرونه

## سرچينې


* بهنم، عیسی. "په لرغوني ایران کې مجسمه". ټوک 1، شمیره 10 (اګسټ 42): 6-9، انځور

وېشنيزه:هنر تاريخ