د زړه عضلاتي اعتلال

**د زړه عضلاتي اعتلال** (په انگرېزي: **Cardiomyopathy**) يا د زړه عضلاتي رنځ، د زړه د مايوکارډيوم د نورماله عمل د خرابېدو ناروغي ده. هغه خلک چې په دغې ناروغۍ اخته وي نو دغه ډله ناروغانو کې اکثراً د آرېتميا يا د رېتم نشتوالی او يا هم په ناڅاپي توگه د زړه درېدلو وېره او يا همدا دواړه اعراض په يو وخت کې راپېښېدلای شي.

د زړه عضلاتي اعتلال په دوه وېشنيزو کې، د باندنيو اعتلال او منځوۍ اعتلال باندې وېشل شوی.

## د زړه عضلاتي باندنی اعتلال
دا د همدې ناروغۍ هغه عمده رنځونه دي چې پخپله د مايوکارډيوم په باندنۍ سطحه کې رامېنځ ته کېږي. د زړه د عضلاتي رنځ اکثراً باندني اعتلال رامېنځ ته کوي، دا ځکه چې د دغې ناروغۍ تر ټولو عام سبب اسکېميا يا عضلاتي ووبونو (انساجو) ته د آکسيجن نه بډايه وينې د نه رسېدو سبب وي. د روغتيا نړېوال اورگان د همدې ډلې سببونو ته ځانگړي کارډيومايوپاتي يا *د زړه ځانگړې عضلاتي رنځونه* وايي:
* کانجنېټل کارډيومايوپاتي
* تغذيوي رنځونه
* د زړه اسکېمېک او غېر اسکېميک رنځونه
* د فشار د جگوالي په سبب کارډيومايوپاتي
* والوي کارډيومايوپاتي
* التهابي کارډيومايوپاتي
* د سيستېميک ميټابوليک ناروغۍ ثانوي کارډيومايوپاتي
* الکولي کارډيومايوپاتي
* ديابېتي کارډيومايوپاتي
* ريسټرېکټيف کارډيومايوپاتي
په دې پورتني لړليک کې چې کومه ناروغي نه ده ورگډه شوې هغه د چاگاز ناروغي ده، دا ځکه چې په منځنۍ او سوېلي امريکا کې د چاگاز ناروغي د زړه عضلاتي اعتلالونو يو اهم سبب گڼل کېږي.
### اسکېميک کارډيومايوپاتي
د اسکېميک کارډيومايوپاتۍ اصطلاح په عامه توگه د زړه هغه ناروغيو لور اشاره کوي چې د زړه په عضلاتو کې د اسکېميا يا انفارکشن رامېنځ ته کړي، خو د کارډيو مايوپاتۍ د ډلبنديو اوسمهالي لارښود له خوا د دې نظر ملاتړ نه کېږي..

اسکېميکه کارډيومايوپاتي د زړه د عضلاتو هغه کمزوري ده چې د زړه عضلاتو ته د نامناسبه کچه د آکسيجن په رسېدو سره چې بيا هم د زړه د رگونو ناروغۍ يې تر ټولو عام سبب دی، راپېښېږي. د وينې کمښت او د خوب په وخت کې د سا بندېدل هغه حالتونه دي چې د اسکېميک مايوکارډيوم سره يې نسبتاً عام تړاو دی په همدې توگه هايپرتايرايډيزم د نسبي ثانوي اسکېميا رامېنځ ته کېدلای شي، چې په دې قضيه کې د زړه د چټک عمل عدم کفايه يې سبب دی. هغه افراد چې په اسکېميک کارډيومايوپاتۍ اخته وي، نو د هغوی په صحي پېښليک کې اکثراً د مايوکارډيل انفارکشن يا د زړه حمله پېښې ثبت ليدل شوي، که څه هم چې آن د زړه د حملې په نه شتون سره هم اوږدمهاله اسکېميا د زړه عضلاتو کې د پام وړ ورانی راولي چې همدا پخپله د يوه اهم کلينيکي کارډيومايوپاتيک حالت رامېنځ ته کوي. د يوې عامې بېگې په توگه، د زړه هغه سيمې چې د مايوکارډيل انفارکشن نه اغېزمن کېږې، په پيل کې نېکروتيکې کېږي چې دا د سلولونو د مړينې پرسوه ده، او تر دې وروسته په همدغو برخو کې مايوکارډيل سکارېنگ يا داغ (فېبروسېز) رامېنځ ته کېږي. همدا فېبروټيک ووب (نسج) د حرکت نه بې برخې وي او د زړه عضلاتي خاصيت نه لري چې په نتيجه کې د زړه د پمپولو په عمل کې هم کومه ونډه نه شي سر ته رسولی. که د زړه همدا اکاينېټيکه (د حرکت نه بې برخې) سيمه پراخه او په کافي اندازه يوه لويه برخه وي، نو د زړه اغېزمن شوی اړخ (که هغه د زړه کيڼ يا ښي اړخ وي) به د زړه د درېدلو سبب وگرځي او د زړه درېدل به بيا د اسکېميک کارډيومايوپاتۍ په نتيجه تمام شي. 

په ځينو کې، شديد احساساتي تشوشات او سټرېس د ټاکوتسوبو کارډيومايوپاتۍ ته لاره هوارولای شي، چې دا حالت پخپله د کارډيومايوپاتۍ يو ځانگړی ډول دی او ځانته ځانگړې اېتيالوژي (د رنځورېدلو سببونه) لري.

### د سيستماتيکو ناروغيو په سبب رامېنځ ته شوې کارډيومايوپاتي
داسې ډېرې ناروغۍ دي چې د زړه عضلاتي اعتلالونو سبب گرځي. په داسې ناروغيو کې هېموکروماټوسېز،(په ځيگر او د بدن نورو غړو کې د وسپنې يو غېرنورماله راغونډېدنه)، اميلايډوسېز (د اميلايډ پروټين يوه غېرنورماله راغونډېدنه)، ډيابېټيز، هايپرتايرايډيزم، د ليسوزومونو د زېرمه کولو ناروغي او عضلاتي ورانی شامل دي.

## د زړه عضلاتي منځوی اعتلال

An intrinsic cardiomyopathy is weakness in the muscle of the heart that is not due to an identifiable external cause.  To make a diagnosis of an intrinsic cardiomyopathy, significant coronary artery disease should be ruled out (amongst other things).  The term intrinsic cardiomyopathy does not describe the specific etiology of weakened heart muscle.  The intrinsic cardiomyopathies consist of a variety of disease states, each with their own causes.

Intrinsic cardiomyopathy has a number of causes including drug and alcohol toxicity, certain infections (including Hepatitis C), and various genetic and idiopathic (i.e., unknown) causes.

Intrinsic cardiomyopathies are generally classified into four types, but additional types are also recognized:

* Dilated cardiomyopathy (DCM), the most common form, and one of the leading indications for heart transplantation. In DCM the heart (especially the left ventricle) is enlarged and the pumping function is diminished. Approximately 40% of cases are familial, but the genetics are poorly understood compared with HCM.  In some cases it manifests as peripartum cardiomyopathy, and in other cases it may be associated with alcoholism.
* Hypertrophic cardiomyopathy (HCM or HOCM), a genetic disorder caused by various mutations in genes encoding sarcomeric proteins. In HCM the heart muscle is thickened, which can obstruct blood flow and prevent the heart from functioning properly.
* Arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy (ARVC) arises from an electrical disturbance of the heart in which heart muscle is replaced by fibrous scar tissue. The right ventricle is generally most affected.
* Restrictive cardiomyopathy (RCM) is an uncommon cardiomyopathy. The walls of the ventricles are stiff, but may not be thickened, and resist the normal filling of the heart with blood. A rare form of restrictive cardiomyopathy is the obliterative cardiomyopathy, seen in the hypereosinophilic syndrome. In this type of cardiomyopathy, the myocardium in the apices of the left and right ventricles becomes thickened and fibrotic, causing a decrease in the volumes of the ventricles and a type of restrictive cardiomyopathy.
* Noncompaction cardiomyopathy has been recognized as a separate type since the 1980s. The term refers to a cardiomyopathy where the left ventricle wall has failed to grow properly from birth and has a spongy appearance when viewed during an echocardiogram.

## نښې نښانې
دا ناروغي د زړه نژدې هرې بلې ناروغۍ ته ورته نښې نښانې لري. د ټټر درد په دې ناروغۍ کې عام دی. معتدله مايوکارډايټېس او يا هم کارډيومايوپاتي اکثراً بې نښو او علامو رامنځ ته کېږي؛ په شديدو حالتونو کې د زړه د درېدو، د زړه آرېتميا او سيستوليک اېمبولايزېشنونه هم راولاړېدلای شي. د ځينو ناروغيو (لکه د چاگاز رنځ) ښکاره کېدل ډېر راڅرگندېږي. په اکثرو ناروغانو کې چې د بايوپسي آزمېښت کې يې مايوکارډايټېس اثبات شوی وي، په هغوی کې يو تازه ويروسي لامل هم وي چې د کارډيو وېسکولر علايمو ته لاره هواروي.

په اکثرو ناروغانو کې د ECG غېرنورمالتياوې څرگندې وي، که څه هم چې د اي سي جي بدلونونه ډېر ځله ناځانگړې وي. د زړه د کيڼ بطن د لويواله مخبېلگه اکثراً د زړه په گراف کې ښکاري. د ناروغ د زړه په گراف کې هوار او يا هم سرښکته T څپه ډېره عامه وي، د لږ-وولټېج QRS کامپلېکس هم اکثراً په گراف کې راڅرگندېږي. د زړه د بطنونو په منځ کې د برېښناييز سيستم خنډونه او د بنډل څانگو خنډونه، په خاصه توگه د کيڼ بنډل د څانگې خنډ، ډېر عام وي. يو اېلېکټروکارډيوگرام د زړه د دېوال د غېرنورماله حرکتونو او يا هم د پيريکارډيل افيوژن په پېژندلو ډېر گټور ثابت شوی. د ټټر راډيوگرافونه کېدای شي چې نورماله وي او يا هم د دغو راډيوگرافونو په مرسته د زړه احتقاني درېدل، د سږو بوغمې او يا هم د زړه لويوالی پرې تثبيت کېدلای شي.

## درملنه
د دې ناروغيو درملنه د کارډيو مايوپاتۍ د ډول د پېژندلو پورې اړونده ده، خو اکثراً په درملنه کې د کار وړ دارو درمل، د پېسمېکر، ډيفېبريلاټور او يا هم د وېنټرېکولر اسېسټ ډيوايس (LVADs) نصبول شامل دي. د درملنې تر ټولو لويه موخه د اعراضو کمښت او تسکين دی، او داسې هم کېدای شي چې په ځينو ناروغانو کې آن د زړه د ټرانسپلانټ يا د زړه بدلولو اړتيا پيدا شي. د نورو اختياري درملنو په کارولو سره لکه د سټېم سلولي درملنه نه يواځې د کارډيومايوپاتۍ لپاره بلکه د گڼ شمېر نورو ناروغيو لپاره هم کارېږي، خو دا يوازې سوداگريزه بڼه لري او تر اوسه پورې د ثبوت او مثال په توگه يې ملاتړ نه دی شوی.

## نامتو پېښې
په کاناډا کې د 1966 ز. کال په مهال د بير د ځگ په ثابته کولو کې د کوبالټ مرکبونه ورگډ شول چې دغه کار د کارډيومايوپاتۍ سبب وگرځېده او *د بير څښونکو د کارډيومايوپاتۍ* په نامه سره يادېده.

ډېو وېليمز د ډراونېنگ پوول يو نامتو موسيقار په ۲۰۰۲ ز. کال کې د کارډيومايوپاتۍ له ناروغۍ ومړ.

ډاکټر. قوبېرټ آټکېنز, د "آټکېنز رژيم" بنسټگر د مړينې نه يو کال دمخه د زړه عضلاتي اعتلال په ناروغۍ اخته شوی ؤ.

الېکسي شېرېپانوف، د کنگل هاکي د لوبې يو 19 کلن مسلکي لوبغاړی د ۲۰۰۸ ز. کال د کنگل هاکي د لوبې په مهال د کارډيومايوپاتۍ له ناروغۍ ومړ.

اندي هالېټ, a 33 year old actor from the television series *[[Angel (TV series)|Angel]]*, died of congestive heart failure in 2009, brought on by a cardiomyopathy from a tooth infection five years earlier.

Michael James Hegstrand aka Road Warrior Hawk an American professional wrestler.

Slash, guitarist for Guns N Roses, survived cardiomyopathy .

Reggie Lewis, captain and all-star of the Boston Celtics, died from hypertrophic cardiomyopathy at age 27.

Marc-Vivien Foe, Cameroonian international & West Ham United professional football (soccer) player, collapsed and died of hypertrophic obstructive cardiomyopathy (HOCM) aged 28 during a FIFA Confederations Cup Match on 26 June 2003.

Cuttino Mobley, a retired NBA player who last played for the LA Clippers, was forced to retire after being diagnosed with hypertrophic cardiomyopathy in late 2008.

Hank Gathers, a college basketball star recruit who played for Loyola Marymount University, collapsed during a free throw attempt against UCSB and later again against the University of Portland.  The second time he never got up and was pronounced dead on arrival.

Nick Carter of the Backstreet Boys was diagnosed with cardiomyopathy after suffering chest pains.

Katie Gallagher, who placed second on the TV reality show , was diagnosed with viral cardiomyopathy several years later.

The Amazing Jonathan was diagnosed with "a serious heart condition" in March 2007. The performer's website identified the condition as cardiomyopathy and went on to assert that, due to a combination of weight loss and blood thinners, he was doing well and did not intend to retire.

## سرچينې

## باندنۍ تړنې
* The Children's Cardiomyopathy Foundation, a non-profit that provides support to parents of affected children and accelerates research related to diagnosis, treatments and cures for all types of cardiomyopathies in children.
* The Cardiomyopathy Association A site is designed to provide you with information on the main forms of the heart muscle disease known as cardiomyopathy. Great information for adults and young.
* Cardiomyopathy information  from Seattle Children's Hospital Heart Center
* Information from the Stanford Hypertrophic Cardiomyopathy Center 
* Cardiomyopathy-related antibodies 
* Treatment Cardiomyopathy (Alternative Medicine)
* Cardiac Risk in the Young
* Information on Cardiomyopathy from MedlinePlus.

suo

وېشنيزه:زړه پوهنه
*