د عثماني امپراتورۍ پوځ (۱۵څخه۱۹ پېړۍ)

[بټنوک|300x300پېکسل|[د موهاکس جګړه|د موحاق په جګړه کې د عثماني ځواکونو انځور]]
بټنوک|300x300پېکسل
عثماني امپراتورۍ د سلطان محمد فاتح لخوا د دولت او پوځ د بیا تنظیم په جریان کې رامینځته شوی پوځي جوړښت و. دا لوی نوی سازمان د سلطان اورخان لومړي د دایمي اردو تعقیب وو، کوم چې د جګړې د غنیمت یا مذهبي فنډونو څخه د تادیې ترلاسه کولو پرځای معاشونه ترلاسه کول. دا یو ځواک و چې د عثماني امپراتورۍ د عروج پرمهال راڅرګند شو. دا دوه مرکزي دفترونه درلودل، یو مرکزي (کاپیکول) او یو فرعي (ایالټ). د اصلاحاتو لپاره د یوې پیړۍ هڅو وروسته، اردو د جون په 15، 1826 کې د سلطان محمود دوم لخوا منحل شوه.

## واحدونه

### پیاده ځواکونه

#### جانثاري
جانثاري د اشرافو پیاده قطعې وې چې د عثماني سلطان کورني ځواکونه او ساتونکي یې جوړول. سلطان مراد لومړی په ۱۳۸۳ کال کې دا ځواک جوړ کړ. دوی د سلاویک ، بلغاریایي او نورو قومي عیسوي هلکانو د اشرافو ډلې په توګه پیل وکړ چې په زور سره له خپلو کورنیو څخه د ۳ کلونو په عمر کې ایستل کيدل. دوی د خپل داخلي یووالي لپاره مشهور شول، چې د سخت نظم  لخوا روزل شوي وو. دوی میراثي او فاسد وو، او تر ۱۶۲۰ پورې د اصلاحاتو لپاره خنډ وو.

په ټولو عملي موخو لپاره، جانثاريان د سلطان پورې اړه درلوده، د "کاپیکول" (دروازه دار) لقب چې د سلطان سره د دوی د ګډې اړیکې ښودنه کوي. دوی زده کړل چې پوځ خپل کور او کورنۍ وګڼي، او سلطان خپل ریښتینی پلار وګڼي. جانثاري قول اردو په څو ډوله کې د پام وړ وه. دوی یونیفورم اغوستل او د منظم سرتیرو په څیر یې نغدي معاشونه ترلاسه کول.

#### یایا (پیاده تګ کوونکی)
د یایا تاریخ د عثماني امپراتورۍ د لومړنیو پوځي ځواکونو پورې اړه لري، چې د غیر منظم کوچیانو سپاره او رضاکار سپک پیاده ځواکونه پکې شامل وو. دا واحدونه د سیمه ایزو بازنطینی جاګیردارانو په وړاندې اغیزمن وو مګر د مستقیم برید له لارې د قوي کلاګانو د نیولو توان یې نه درلود. دا د ۱۳۲۰ لسیزې په نیمایي کې د سلطان اورخان په امر د علاءالدین پاشا لخوا د اردو د بیا تنظیمولو پرمهال تاسیس شو.

یایا او مسلم د وخت په تیریدو سره خپل اصلي جنګي ځانګړتیاوې له لاسه ورکړې او یوازې د توپ د ګولیو د لیږدولو یا ځای پر ځای کولو په څیر دندو لپاره کارول کیده. دا سازمان په ۱۵۸۲ کال کې په بشپړه توګه له منځه یوړل شو 

**پیاده ځواکونه**
هيڅ|بټنوک|160x160پېکسل
هيڅ|بټنوک|214x214پېکسل
هيڅ|بټنوک|280x280پېکسل
هيڅ|بټنوک|274x274پېکسل
هيڅ|بټنوک|265x265پېکسل

### سپره ځواکونه
د آس سپرو شپږ فرقې، چې د کاپیکولو آس سپرو ( ترکي : Kapıkulu Süvarileri) په نوم هم پیژندل کیږي، د عثماني امپراتورۍ د غوره سپرو سرتیرو یوه قول اردو وه.

#### وسله وال
صلاح لروونکي د یوه قومندان تر قوماندې لاندې، د سلطان لپاره ساتونکی و.

دوی د غوره جنګیالیو څخه غوره شوي وو. هر عثماني عسکر چې د جګړې په ډګر کې یې د پام وړ فعالیت کړی و، وسله والې فرقې ته ترفیع ورکول کیده، که څه هم دا د نورو آس سپرو واحدونو غړو لپاره ډیر عام و، لکه تیمارلي سپاهی یا د کاپیکولو سپاهی د څلورو خورا معتبرو فرقو څخه یو، په دې ډول ترفیع ورکول. پیاده عسکر باید پیشمرګا ( ترکي : serdengecti) وي او د وسله والې فرقې سره د یوځای کیدو لپاره د ځانمرګو ماموریتونو څخه ژوندي پاتې شي. که چیرې یو جانثاري وسله واله فرقه شي، د آس سپرو فرقې نور غړي به هغه ته سپکاوی وکړي او هغه به غدار وګڼي، مګر ځکه چې د وسله والې فرقې موقعیت او شتمني ډیره زړه راښکونکې وه، جانثاري او نور سرتیري به لاهم د ماموریتونو ترسره کولو لپاره لاسلیک کوي.

#### عسکر
عسکرد عثماني پوځ د اکینچي او قبیلوي سپاره پرته د عثماني ترکي ټولو آزادو سپرو ځواکونو ته اشاره کوي. دا کلمه تقریبا د سپرو سره مترادفه کارول کیده.

#### اکینسي
اکینسي یو سپک وسله وال چریکي سپاره، د څارګر ځواک، او مخکښ ځواک وو. دوی د دښمن له پوځ سره د مخامخ کیدو لپاره د لومړنیو واحدونو څخه وو او په جګړه کې د خپل مهارت لپاره پیژندل شوي وو. دوی د عثماني امپراتورۍ په پولو کې د بریدګرو په توګه پرته له معاش څخه ژوند کاوه، په بشپړ ډول په لوټمارۍ ژوند کاوه. اکینسي تر 1595 پورې فعالیت ته دوام ورکړ، کله چې دوی د لوی وزیر کوکا سینان پاشا لخوا په والاچیا کې د لوی برید وروسته منحل شول. 
 
**سپره ځواکونه**
هيڅ|بټنوک|268x268پېکسل
هيڅ|بټنوک|244x244پېکسل
هيڅ|بټنوک|273x273پېکسل
هيڅ|بټنوک|274x274پېکسل

## سرچینې

# 
# 
وېشنيزه:عثماني پېر
وېشنيزه:هغه مخونه چې د ژباړې بياکتنه يې نه ده شوې