open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شینزو آبه

**شینزو آبه** یاهم (شنزو ابه) په جاپاني ژبه 安倍 晋三 Abe Shinzō) زوکړه ۲۱ سپټمبر ۱۹۵۴م کال) له ۲۰۱۲م کال راهیسی د جاپان هیواد لومړی وزیر دی. آبه همدارنګه د د جاپان لیبرال دموکرات ګوند مشر هم دی.
پالايو

**پالایو جمهوریت** په پالایویي ژبه Beluu er a Belau) په آرام سمندر کې پروت د انترکتیکا براعظم اړوند یو ټاپوییز هیواد دی چې د فلیپین هیواد ختیځ لورته په ۸۰۰ کیلومتري کې موقیعت لري. د پالایو هیواد پلازمینه د نګرولمود ښار دی چې په ملکیوک آیالات کې موقیعت لري. پالایو د توکیو ښار نه ۳۲۰۰ کیلومتره لری پروت هیواد چې له جغرافیایي نظره د مکرونزي ټاپوګانو اړوند بلل کیږي، یاده سیمه ۲۱ زره وګړي لري چې په ۲۵۰ بیلابیلو ټاپو ګانو کې ژوند کوي. ددی هیواد رسمي ژبه انګلیسي او پالایويي ژبي دي او د پیسو واد یې امریکایي ډالر دی.

## ایداري وېش
* نګرولمود
* کورور

## جغرافیه
## تاریخ
## کلتور
پالایویي ژبه

**پالایویي ژبه** په انګلیسي lang-en|Palauan language) د انګلیسي ترڅنګ د پالایو هیواد دوه ګونې رسمي ژبه ده. پالایویي ژبه د استرونزیایي ژبو له ډلی یوه ده،
نګرولمود

**نګرولمود** په انګلیسي Ngerulmud) 
په آرام سمندر کې پروت ټاپو او د پالایو هیواد پلازمینه ده. نګرولمود په ۲۰۰۶م کال کې د کورور پرځای چې د پالایو هیواد لوی ښار دی پلازمینه وټاکل شوه.
کورور

**کورور آیالات** په انګلیسي Koror) د پالایو هیواد له آیالاتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد  مهم اقتصادي مرکز ګڼل کیږي.
## تاریخ
## جغرافیه
د پیرو هیواد د ولایتونو نوملړ

**د پیرو هیواد ولایتونه** یاهم (د پیرو هیواد د ښارونو نوملړ)
* لیما 
* ارکویپا
* تروجیلو
* چیکلایو
* کالایو
* کوسکو
* پیورا
* تاکنا
* ایکا
* پونو 
* چیموبوته
* وانکایو
* وانچو
* کاجامارکا
* پوکالپا
* ایکویتوس
* یوریماګواس
* تاراپوتو
* مویوبامبا
د پاراګوای د ولایتونو نوملړ

**د پاراګوای د ښارونو نوملړ** د وګړو ترتیب سره د پاراګوای آیالاتونه.
سیوداد دل استه

**سیوداد دل استه ولایت** په اسپانیایي ژبه Ciudad del Este) د پاراګوای هیواد اړوند په آلتو پارانا ولایت کې پروت ښار دی.
په ۲۰۰۲م کال کې د یاد ښار د وګړو شمیر ۲۷۴'۲۲۲ تنه وو.
د اروګوای دښارونو نوملړ

**د اروګوای هیواد د ښارونو نوملړ** د اروګوای هیواد مهم ښارونه.
# مونته ویدیو
# سالتو
# سیوداد دیلا کوستا
# پایساندو
# لاس پیدراس
# ریورا
# مالدونادو
# تاسوریمدو
# میلو
# مرسیدیس
# ارتیګاس
# میناس
# سان یوس دی مایو
# دورانڅنو
# فلوریدا اروګوای
# بارووس بلانکوس
# سوداد دیل پلاتا
# سان کارلوس
# کولونیا دل ساکرامنتو
# پاندو
ال سلوادور

**السلوادور** یاهم (سلوادور) په منځنې امریکا کې پروت یو هېواد دی چې پلازمېنه یې سان سلوادور نوميږي.

## سرچینې
وېشنيزه:د منځنۍ امريکا هېوادونه
د بولیویا هیواد د ښارونو نوملړ

**'د بولیویا هیواد د ولایتونو نوملړ** (د بولیویا هیواد ښارونه)
ملکیوک

**ملکیوک آیالات** په آرام سمندر کې پروت د پالایو هیواد اړ وند یو آیالات دی.
میکرونزي

**میکرونزې** مکرونزي یاهم (میکرونزي ټاپوګان) په آرام سمندر کې پراته د دري ګونو ډلو ټاپو ګانو له ډلی یوه ده چې ګڼ شمیر ټاپوګان جوړوي.
د کلمبیا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د کلمبیا هیواد ولایتونه** (د کلمبیا هیواد د یوشمیر ښارونو نوملړ)
# بوګوتا
# انتیوکیا
# بایه دل کایوکا
# انتلانتیکو
# بولیوار
# نورته د سانتاندر
# سانتاندر
# تولیما
# ریسارالدا
# ماګدالنا
# کوندینامارکا
# نارینیو
# کوردوبا
# متا
# کالداس
# سزار
# هیولا
# کیندیو
# کایوکا
جوناګړ

جوناګړ يو ښار دی چې د هند په ګجرات ايالت کې پروت دی، دا ښار د هند د زړو ښارونو څخه دی
## سرچينې
دیوید بکام

**دیوید بکام** یاهم (داوید بکام) ټول نوم (**دیود رابرټ جوزف بکام**) په انګلیسي 
David Robert Joseph Beckham) زوکړه ۲ مې ۱۹۷۵م کال لندن ،انګلستان یو انګلستانی تقاعد فوټبال لوبغاړی، مډل او میامې انټر لوبډلهی مسول مدیر دی. نوموړی همدارنګه د سالفورډ سیټي فوټبال لوبډلی ۱۰ سلنه شریک هم دی.
بکام په خپل ورزشي ژوند کې له مانچسټر یونایټد، ریال مادرید ،لس انجلس ګلکسی او د انګلستان فوټبال ملي لوبډلهی سره لوبیدلی دی.
ولاديمير لينن

ولادیمیر لینن په شلمه پیړی دبلشویکی کمونسیتی انقلاب رامنځته کوونکې دې چی شعار یی داوو دنړی کارګرانوسره یوشی او مخکنی  شعار چی دفرانسی له انقلابه یی سرچینه اخیستی وه کور کالی ډوډی وو اودا انقلاب داکتوبر په میاشت ۱۹۱۷ کی دکارګرانو دانقلاب ترنامه لاندی رمنځته شو اوبیا چین روسیی افغانستان دشرقی اروپا هیوادونو او ان ترکیوبا او کمبودیا پوری وغځیدی
تجار

thumb|right|Merchants from Holland and the Middle East trading.
**تجار** یاهم (سوداګر) چاته ویل کیږي چې دنده یې تجاري معاملي پیرل او پلورل وي. یو تجار د خوراکي توکو پلورلو ترڅنک د کورونو موټرو ایجارو او داسي نورو ګڼ شمیر کارونو راکړه ورکړه کوي.
د اکوادور هیواد د ولایتونو نوملړ

**د اکوادور هیواد ولایتونه** یاهم (د اکوادور هیواد آیالاتونه)
ازوای ولایت

**آزوای ولایت** یاهم (ازوای آیالات) په اسپانیایي Azuay Province) 
د اکوادور هیواد اړوند یو ولایت دی.
د سورینام هیواد د ولایتونو نوملړ

**د سورینام ولایتونه** د (سورینام هیواد آیالاتونه) سورینام هیواد د جغرافیایي ویش له اړخه په ۱۰ ولایتونو ویشل شوی دی.
د ګویانا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د ګویانا هیواد ولایتونه** (د ګویانا هیواد د آیالاتونو نوملړ)
باریما واینی

**باریما-واینی ولایت** یاهم (بارینا وایني آیالات) Barima-Waini) د ګویانا هیواد اړوند یو ولایت دی. یاده سیمه د ګویان هیواد په شمال کې موقیعت لری او مرکز یې ماباروما دی.
اتین لونوار

**آتین لونوار**  بشپړ نوم **جین جوزف اتین لونوار** په فرانسوي Étienne Lenoir) زوکړه ۱۲ جنوری ۱۸۳۳-مرګ ۴ اګست ۱۹۰۰م کال) یو بلجیمی انجینر دی چې په ۱۸۵۹م کال کې  په ماشین جوړونی کې د ټکنالوژي د پرمختګ لامل شو
او همدارنګه یې د موټر اختراع هم وکړله.
پاکستان ټورزم پورټل

**پاکستان ټورزم پورټل** (انګرېزي: **Pakistan Tourism Portal**)، په پاکستان کښی ده سیاحت ده ټولو نہ يو لوی ویب سايټ دے. چې پکښی تاسو لټون او معلومات کولے شئ ده پاکستان ده ټولو سیاحتی ځایونو.

وېشنيزه:پاکستان
وېشنيزه:گرځندويي
د پاناما هیواد د ولایتونو نوملړ

**د پاناما هیواد ولایتونه** (د پاناما هیواد د آیالاتونو نوملړ)
# بوکاس دل تورو
# چیریکی
# کوکله
# کولون
# دارین
# هررا
# لس سانتوس
# پاناما سیټي
# وراګواس
**نیمه خپلواکي سیمي چې ولایتونه حسابیږي**
# امبرا-وونان
# کونایالا
# نګوبه-بولګه
د ال سلوادور هیواد د ولایتونو نوملړ

**د ال سلوادور هیواد ولایتونه** (د ال سلوادور هیواد د آیالاتونو نوملړ)
د کاستاریکا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د کاستاریکا هیواد ولایتونه** یاهم د کاستاریکا هیواد د آیالاتونو نوملړ.
د کیوبا هیواد د ولایتونو نوملړ

کیوبا هیواد په ۱۵ ولایتونو تقسیم شوی دی چې عبارت‌ دي له :
# پینار دل ریو Pinar del Río
# آرتمیسا Artemisa
# هاوانا La Habana
# مایابکه Mayabeque
# ماتانزاس Matanzas
# سیینفویګوس Cienfuegos
# ویا کلارا Villa Clara
# سانکتی اسپیریتوس Sancti Spíritus
# سیه‌ګو د آویلا Ciego de Ávila
# کاماګویی Camagüey
# لاس توناس Las Tunas
# ګرانما Granma
# اولګین Holguín
# سانتیاګو د کوبا Santiago de Cuba
# ګوانتانامو Guantánamo
# ایسلا د لا خوبنتود Isla de la Juventud
د جامایکا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د جامایکا هیواد د آیالاتونو نوملړ** (د جمايکا هیواد ولایتونه)
د باهاما هیواد د ولایتونو نوملړ

**د باهاما هیواد ولایتونه** یاهم د باهاما هیواد د آیالاتونو نوملړ.
* آکلینز
* سویلي آندروس
* شمالي آندروس
* اسپنیش ولز
* اګزوما
* ایناګوا
* کت ټاپو
* لانګ ټاپو
* بیمینی
* جرج‌تاون
* بری ټاپوګان
* سان سالوادور ټاپوګان
* هوپ ښارګوټی
* فری پورت
* لویدیځ ګرند باهاما
* نیو پراویدنس
* بلک پوینت Point, Bahamas
* مرکزی آباکو Central Abaco
* مرکزی آندروس Central Andros
* مرکزی الوثرا Central Eleuthera
* ختیځ ګرند باهاما East Grand Bahama
* ګرند کی Grand Cay
* ګرین ترتل کیGreen Turtle Cay
* هاربور ټاپو Harbour Island, Bahamas
* منګرو کی Mangrove Cay
* مایاګوانا Mayaguana
* مورز ټاپو Moore's Island
* شمالي آباکو North Abaco
* شمالي الوثرا North Eleuthera
* راګد ټاپو Ragged Island, Bahamas
* رام کی Rum Cay
* سویلي آباکو South Abaco
* سویلي الوثرا South Eleuthera
استسیخروس

**استسیخروس** له میلاد نه (۶۳۰) کاله وړاندی په پخوانی یونان کې یو شاعر وو چې دده له اثارو څخه د اطلس سمندر نوم لاسته راغلی چې په اصل کې د اطلس د نوم ریښه لري.
د ګواتیمالا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د ګواتیمالا هیواد ولایتونه** یاهم د ګواتیمالا هیواد د آیالاتونو نوملړ.
# التا وراپاز
# باخا وراپاز
# چیمالتنانګو
# چیکوییمولا
# ال پتن
# ال پروګرسو
# ال کوییچه
# اسکوینتلا
# ګواتیمالا
# هویه هویه تنانګو
# ایزابال
# خالاپا
# خوتیاپا
# کویتزال تنانګو
# رتالهولیو
# ساکاتپکویز
# سان مارکوس
# سانتا روسا ګواتیمالا
# سولولا
# سوچیتپکویز
# توتونیکاپان
# زاکاپا
د هندوراس هیواد د ولایتونو نوملړ

**د هندوراس هیواد ولایتونه** (د هندوراس هیواد د آیالاتونو.نوملړ)
# اتلانتیدا
# چولوتکا
# کولون
# کومایاګوا
# کوپان
# کورتس
# ال پرایسو
# فرانسسکو مورازان
# ګراسیاس آدیوس
# اینتیبوکا
# ایسلاس دلا باهیا
# لاپاز
# لمپیرا
# اوکوتپکویه
# اولانچو
# سانتا باربارا
# واله
# یورو
د نیکاراګوای هیواد د ولایتونو نوملړ

'''د نکاراګوای هیواد ولایتونه (د نیکاراګوای هیواد د آیالاتونو نوملړ)

# شمالي کارایب 
# سویلي کارایب
# بواکو
# کارازو
# چیناندګا
# چونتالس
# استلې
# ګراناډا
# خینوتګا
# لیون
# مادریز
# ماناګویه
# ماسایا
# ماتاګالپا
# نویوا سګوویا
# ریو سانخوان
# ریواس
بواکو

**بوآکو ولایت** د نیکاراګوای هیواد له ۱۷ ولایتونو له ډلی څخه یو دی.
اطلس سمندر

**اطلس سمندر** د نړۍ دوهم لوی سمندر دی چې امریکا لویه وچه له اروپا او افریقا نه بیلوي او لویوالی هم له سویلي قطب نه تر شمالي منجمد سمندر پوری رسیږي. 
ددی سمندر نوم له پخوانی افسانوي یوناني پادشاه اطلس نه اخیستل شوی دی. ترټولو پخوانی نوم ددی سمندر لپاره له میلاد نه ۶۳۰ کاله مخکنی یوناني شاعر استسیخروس له خواه یاد شوی دی.
اطلس

**اطلس** (اساطیر) په یوناني ژبه Ατλας) د پاپتوس او کلیمنه ځوی او د یوناني تیتانو له دوهم نسل څخه یو وو. نوموړی خلکو د افسانوي ښار پادشاه هم یادوه. د اطلس نوم د (طاقت لرونکی) په معنی دی. له پلیونه د اوکاینیدیانو له قومه سره یې واده وکړ چې د پلیادس او هسپریدس اولادونو پلار شو، نوموړی د  پرومتیوس، اپیمتیوس او منوتیوس په نوم دري ورونه لرل.
دانتیګوا او باربودا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د انتیګوا او باربودا هیواد د آیالاتونو نوملړ** (د آنتیګوا او باربودا ولایتونه). آنتیګوا او باربودا هیواد ۶ آیالاتونه او ۲ سیمي لري.
# باربودا
# ردوندا
# سنت جورج
# سنت جان 
# سنت ماري
# سنت پاول
# سنت پتر
# سنت فیلیپ
باربودا

**باربودا آیالات** (باربودا ولایت) د آنتیګوا او باربودا هیواد له آیالاتونو څخه یو دی.
د باربادوس هیواد د ولایتونو نوملړ

**د باربادوس هیواد د آیالاتونو نوملړ** یاهم (د باربادوس هیواد آیالاتونه)
سنت اندرو

**سنت اندرو آیالات** یاهم (سنت اندرو ولایت)
په لاتینيه ژبه Saint Andrew, Barbados) د باربادوس هیواد له ولایتونو څخه یو دی.
د بلیز هیواد د ولایتونو نوملړ

**د بلیز هیواد د آیالاتونو نوملړ** (د بلیز هیواد ولایتونه). یاد هیواد په ۶ ایداري برخو ویشل شوی دی.
# بلیز ولایت مساحت ۲۰۴'۴ وګړي ۲۴۷'۸۹
# کایو   مساحت ۳۳۸'۵ وګړی ۲۰۲'۷۳
# کوروزال مساحت ۸۶۰'۱  وګړي ۳۲۴'۴۰
# اورن واک مساحت ۷۳۷'۴ وګړي ۴۱۹'۴۵
# استن کریک مساحت ۱۷۶'۲ وګړي ۱۶۶'۳۲
# تولیدو   مساحت ۶۴۹'۴ ۵۳۸'۳۰
یوناني ژبه

**یوناني ژبه** Ελληνικά، IPA
eliniˈka) ۳۵۰۰ کلن تاریخ لري چې له ټولو هندو اروپایي ژبو څخه تاریخي ده. یوناني د یونان هیواد رسمي ژبه ده او په شمیر نورو هیوادونو کې د سیمه ییزي ژبه په توګه پیژندل کیږي.
د دومینیکن هیواد د ولایتونو نوملړ

**د دومینیکن هیواد د آیالاتونو نوملړ** (د دومینیکن هیواد ولایتونه) دومینیکن هیواد په ۳۰ آیالاتونو ویشل شوی دی.
# سانتو دومینیګو
# سانتیاګو
# سان پیدرو د ماکوریس
# لا رومانا
# سان کریستوبال
# لا التاګراسیا
# دوآرتی
# پویرتو پلاتا
# لا ویګا
# باراهونا
# سان جوان
# مونسینور نویل
# پیراویا
# اسپایلات
# اڅوا
فیصل کاووسی

**فیصل کاووسي** په انګلیسي Faisal Kawusi) یو افغانی ال اصل المانی کومیډین دی.
نوموړی د المان په ګروس ګیراو ښار کې په ۲۷ جولای ۱۹۹۱م کال د محمد فیصل کاووسی په کورنۍ کې زیږیدلی دی.

کاووسي لومړی ځل په بانکي برخه مې زده کړي وکړي وروسته یې غوښتل چې حقوق ووایې اما د خپلي مینې او علاقي له لاري یې تلویزیوني تفریحي پرګرامونوته مخه کړه چې نن ورځ د المان په ډیر شمیر تلویزیونونو کې پیژندل شوی څیره ده، ددی ترڅنګ نوموړی په یوټیوب او فسبوک کې هم د Faisal Kausi) په نوم خپلي پاڼې لري.

## مار
## شخصیت
ماساچوست

**ماساچوست آیالات** په انګلیسي Massachusetts) د امریکا متحده آیالاتونهو د آیالاتو څخه یو دی.
پالو التو

**پالو آلتو ولسوالۍ** په انګلیسي Palo Alto) د امریکا متحده آیالاتونهو د کالیفرنیا آیالات اړوند یوه ولسوالۍ ده.
د ماشومانو ډاکټر

**د ماشومانو ډاکټره** هغه ډاکټر بلل کیږي کوم د ماشومانو په برخه کې طب لوستی وي او په یاده برخه لیسانس او تجربه ولري.
بشير کندهارى

**بشير کندهارى** یو کندهاری سندرغاړی دی چې د کندهار په دوهمې ناحيې کي يې دنيا ته سترګې وغړولې، خپلې لومړنۍ زده کړې يې په ١٩٧٩ کال کې د کندهار د احمد شا بابا له ليسې فارغه او وروسته يې نور تعلیم د کابل پوهنتون د ادبياتو د پوهنځۍ څخه ترلاسه کړ.

## کوچنيوالي او کاري ژوند
ښاغلي بشير کندهاري له کوچنيوالي څخه چې لا د اتم ټولګي زده کوونکى وو او په موسيقۍ يې پيل وکړ، د سندرو ويلو ترڅنگ يې د خپلو ټولو سندرو کمپوزونه هم خپله جوړکړي دي.
## دندې
*رسمي دنده يې په اطلاعاتو او کلتور وزارت کې تر سره کړې ده.
*ښاغلى کندهارى دا مهال د کندهار په راديو تلويزون کې د پروډيوسر په توګه دنده تر سره کوي.
ښاغلى بشير کندهارى د افغانستان په راډيو تلويزون کې شاوخوا ١٠٠ سندرې لري. د ښاغلي کندهاري هنري سفرونه منځنۍ آسيا، چکسلواکيا، پولنډ، بلغاريا، شرقي المان، عراق، ترکيه او نورو هيوادونو ته وه.
## سرچينې
کالیفرنیا پوهنتون

**کالیفرنیا پوهنتون سان فرانسسکو** په انګلیسي University of California, San Francisco) د طبي علومو له پلوه د امریکا او نړۍ د پیژندل شوو پوهنتونونو څخه یو دی. یاد پوهنتون د کالیفرنیا آیالات په سان فرانسسکو ښار کې موقیعت لري.
خوشخال خان عالي لېسه پيښور

خوشحال خان عالي لېسه پيښور  چي په کوزه پښتونخوا پيښور بورډ بازار ريل ګاړي پاټلۍ ترڅنګ واقع ده

په کال ۱۳۸۰ هش کي د متوسطي په بڼه جوړه او په کال ۱۳۸۵هش کي يې لېسي ته ارتقاء وکړه

رئيس يې فضل مولاتوره کی صيب او اجرائيه رئيس يې نظيف الله منصف دی

اداري چاري يې استاذ الف خان مومند پرمخ وړي او ښاغلی محسن صديقي يې سرښوونکی دی

نوموړي لېسه هرکال له ۷۵۰ تر ۱۰۰۰ پوري زده کونکي لري چي په هر ټولګي کي زده کونکي منې

تر اوسه يې ۱۲۱۰ فارغين ورکړي چي ډيری يې له پوهنتونونو فارغ التحصيل او په جګو رتبو په دندو بوخت دي او ځيني يې د هيواد او له هيواد دباندي په مختلفو پوهنتونونو کي په عالي تحصيلاتو بوخت دي
پریسیلا چان

**پریسیلا چان** په انګلیسي Priscilla Chan) زوکړه ۲۴ فبروری ۱۹۸۵م کال) 
د ماشومانو ډاکټره او یوه مرستندویه ده. چان د فیسبوک شرکت د بنسټګر مارک زاکربرګ میرمن ده.
برینټري

**برینټری ماساچوست**  په انګلیسي Braintree) د نورفولک ولسوالۍ ماساچوستآیالات د امریکا متحده آیالاتونهو کې پروت ښار دی.
سان فرانسسکو

**سان فرانسسکو ښار** په انګلیسي San Francisco) د کالیفرنیا آیالات څلورم لوی ښار دی.
## سرچينې
ګلدن ګیټ پل

**ګُلدن ګیټ پل سان فرانسسکو** په انګلیسي Golden Gate Bridge) د کالیفرنیا آیالات په سان فرانسسکو ښار پل دی چې یاد ښار د آیالات شمالي برخه سره نښلوي.
د سنت کیتس او نویس هیواد د ولایتونو نوملړ

**د سنت کیتس او نویس هیواد د آیالاتونو نوملړ** د سنت کیتس او نویس هیواد ولایتونه.
د سنت لوسیا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د سنت لوسیا هیواد د آیالاتونو نوملړ** (د سنت لوسیا ولایتونه) ینت لوسیا هیواد په ۱۱ ایداري برخو ویشل شوې ده.
# انسه لا ریه (Anse-la-Raye)
# کاستریس (Castries)
# چویسول (Choiseul)
# داوفین (Dauphin)
# دنری (Dennery)
# ګروس ایلت (Gros Islet)
# لابوری (Laborie)
# میکود (Micoud)
# پراسلین (Praslin)
# سوفریر (Soufriere)
# ویو فورت (Vieux Fort)
میسوري آیالات

**میزوري آیالات**(میسوری آیالات)میزوری) د امریکا متحده آیالاتونهو یو آیالات دی. (د امریکا د آیالاتونو نوملړ)
لویدیځه ویرجینیا

**لویدیځ ویرجینیا آیالات** (ویرجینیا) په انګلیسي West Virginia) د امریکا متحده آیالاتونو یو آیالات دی.
د خړکمر خونړۍ پېښه

**د خړکمر خونړۍ پېښه** يا **د خړکمر پېښه** هغه پېښه ده چې د پاکستان ارمي ځواکونو په پښتون ژغورنې غورځنګ لاريون کوونکو ډزې وکړې. دا پېښه هغه وخت رامنځته شوه کله چې د پښتون ژغورنې غورځنګ او ورسره د وزيرستان خلکو لاريون کولی. دا لاريون د هغه ظلمونو په ضد وو کوم چې د پاکستان ارمي ځواکونو لخوا په دغه علاقه کې وهل ټکول شوي وو. دا پېښه په ۲۶ مې ۲۰۱۹ باندې را مخې ته شوه. په دې پېښې کې د پاکستان ارمي لخوا ۱۳-۱۷ بې وزله خلک په ډزو ووژل او تر پنځوسو زيات يې ژوبل کړل. او بيا يې د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ مشران هم بنديان کړل.https://www.bbc.com/pashto/pakhtunkhwa-4841430
میشیګان

**میشیګان آیالات** (میشیګن) په انګلیسي
Michigan) د امریکا متحده آیالاتون یو آیالات دی.
کانزاس

**کانزاس آیالات** (کنزاس) په انګلیسي
Kansas) د امریکا متحده آیالاتونو یو منځنی (مرکزی) آیالات دی.
نیکې میناژ

**نیکی میناج** یاهم (نیکی میناژ) په انګلیسي Nicki_Minaj_3) یوه امریکایی رپ سندر غاړی ده.
ایډیټ

ايډيت (سمونه)  
ايډيت يوه انګريزي کلمه ده ،معادلې کلمې يې سمونه يا تصحيح دي.د ايډيټ پروسه په رسنيو کې ډېره پراخه ده، ډېري شيان چې له رسنيو خپريږي ايډيټ ته اړتيا لري، يا مخکې له دې چې يو شي له نورو سره شريک شي، د ايډيټ له غلبيله  بايد ووځي.
ټولې هغه غږيزې ثبتي برنامې چې د راډيو له امواجو خپريږي، لومړي ايډيټ کېږي او بيا تر مخاطب رسېږي.
همدارنګه کوم کليپونه، فلمونه او ټلويزيوني ثبتي برنامې چې د ټلويزيون پر پردو کتل کيږي د ايډيټ له غورچاڼه راوتلي دي.
 نو په لنډه توګه ايډيټ داسې تعريفوو:
 ايډيټ، هغه پروسه ده، چې په يو متن کې د جملو او کلمو په لرې کولو، ورزياتولو، بدلولو، د ګرامري تيروتنو، شميرو او... په سمولو متن کره والى مومي.
يا:  د قواعدو او معيارونو داسې کارونه ده، چې د هغوى په چوکاټ کې د رسنۍ راټول شوي مطالب، په ښه، روښانه او معياري توګه وړاندې شي . 
يا:  ايډيټ هغه فعاليتونه دي چې د يوه اثر( کتاب، خبر ، مقالې ...) له ليکلو وروسته تر چاپ او خپراوي پورې تر سره کيږي.  لکه د املايي غلطيو مخنيوي، د ليک نښو په ځاى کارونه، دقت، وضاحت.... 
 په يوه مطلب کې فزيکي بدلون، منطقي تسلسل او د منځپانګې د سمون ترڅنګ د مطلب ارايش د ايډيټ په نوم ياديږي.
د تکنالوژۍ په رامنځ ته کيدو سره د غږ ايډيټ په (Adobe adition) د تصويرونو ايډيټ په (Photo Shop) او د ويډيو ايډيت په (Adobe Premier) کمپيوټري پروګرامونو کې ترسره کيږي.

ايډيټر Editor   
ايډيټر هغه څوک دى چې په يوه رسنۍ کې د ايډيټ چارې مخ ته وړي يا ايډيټر هغه چاته ويل کېږي چې يوه رسنۍ اداره کوي .
يا:  ايډيټر هغه څوک دى چې د کلمو، جملو، پراګرافونو په لرې کولو او ور زياتولو د متن مانا او پيغام روښانوي او هم د رسنۍ د پاليسۍ له مخې د خبرونو اهميت ټاکي.
يا هغه کس ته ويل کيږي چې په رسنيو کې هر خپريدونکي مطالب له خپريدو مخکې د ادارې د پاليسي او ژورنالستيکو معيارونو په پام کې نيولو سره برابر کړي.  
 
د ايډيټ اهميت:
سهوه او تېروتنه يو داسې عمل دى چې له هر انسانه سر وهي، خو که دغه تېروتنې تر نورو هم ورسېږي نو ستونزې جوړوي.
په خبر کې ځينې وخت تېروتنې املايي، انشايي او کله د شمېرو، موقعيتونو، رتبو او... په برخه کې وي، چې هره تېروتنه يوه ستونزه رامنځ ته کوي.
لويه ستونزه داده چې که خبريال يا يوه رسنيزه اداره همداسې تيروتنې تکرار کړي، نو مخاطبين پرې باور له لاسه ورکوي او کله چې يوې رسنۍ خپل اعتماد له لاسه ورکړ، نو همدا يې مرګ دي.
ځکه هره رسنۍ د خلکو لپاره توليدات لري او که څوک يې  توليدات (خبر،فيچر،مرکه...)  خوښ نه کړي، نو فعاليت يې مانا نه لري.
يوه رسنۍ شايد ډېر مهم مطلب وړاندې کړي، خو چې املا، ګرامر، انشا، نومونو، موقعيتونو او ... کې يې تېروتنې کړي وي، لوستونکي پرې باور نه کوي. هغوى داسې انګيري چې يوه رسنۍ په املا او انشاء نه پوهيږي نو مطالب به يې څنګه دقيق وي؟ له همدې کبله ترې واټن نيسي. 
پښتو متل دى: خپل عيب د ولو منځ او د بل عيب د کلي منځ. مطلب دا چې خپل عيب چاته سم نه ښکاري او د بل ورته له لرې او ډېر واضح ښکاري   
په ليکلو کې هم همداسې ده . ليکوال له خپلې ليکنې سره ډېرې نږدې اړيکې لري نو خپلو نيمګړتياو ته سم نه متوجه کېږي او بل چاته دغه نيمګړتياوې ښې رڼې ښکاري . 
يا کېداى شي دغه ليکوال د ليکنې په مهال له کومې ستونزې سره مخ وي، فکر يې سم کار ونه کړي او تېر وتنې ترې وشي چې د دغو تير وتنو مخنيوي په ايډيټ سره کېږي .
تفسير کشاف

**الکشاف عن حقايق التنزيل و عيون الاقاويل في وجوه التاويل** چي د زمخشري په کشاف باندي مشهور دی. زمخشري د هغه په اړه داسي ویلي دي:
تفاسير قران بود بی شمار
ولی همچو کشاف نديده کسی 
تو ګر طالب فهم قرآن بدی
به کشاف روی اراګر عاقلی
دغه تفسير د محمود بن عمر زمخشري (۵۳۸ق) لخوا ليکل شوی دی او تر ډېره ادبي دی او د بيان د معانيو مبحثونو ته ځانګړي پاملرنه لري. هغه تر ډېره اعتقادي مبحثونو ته پاملرنه کړي. زمخشري ددغه تفسير په ليکلو کي د زجاج تفسير، رماني تفسير، صحيح مسلم او سنن ابي داود په څېر سرچينو څخه ګټه اخيستي ده.
## سرچينه
حازم هروي، عبدالرب، ۱۳۹۶لمريز، اسلامي تمدن ته يوه کتنه، اصلاح افکار انتشارات، مخ۱۲۰
لویزیانا

**لویزیانا آیالات** په انګلیسي Louisiana) د امریکا متخده آیالاتونو یو آیالات دی.

{| align="left"
|-
| cellpadding="2" cellspacing="2" |
نېواډا

**نوادا آیالات** په انګلیسي Nevada) د امریکا متحده آیالاتونو اړوند یو آیالات دی.
## سرچینې
نیو جرسي

**نیوجرسی آیالات** (نیوجرسی) په انګلیسي New Jersey) د امریکا متحده آیالاتونو اړوند یو آیالات دی.
فاماګوستا

**فاماګوستا ولایت** په انګلیسي Famagusta) د قبرس له شپږ ایدارې سیمو یوه ده.
ګیرینه

**ګیرینه ولایت** (ګیرنه) Girne) د ترکي قبرس اړوند یو ولایت (سیمه) ده چې په ۲۰۱۲م کال کې کابو ۷۳ زره وګړي لرل.
پافوس

**پاپ هوس ولایت** یاهم (پافوس) Paohos) د قبرس ټاپوییز هیواد له شپږو ایدارې سیمو یوه ده چې ۳۹۳'۱ کیلومتره مساحت او کابو ۹۰ زره وګړي لري.
خاله سلطان

**خاله سلطان تکیه** په ترکي قبرس کې له پخوانی عثماني امپراتوري (حکومت) نه پاتی زړه ودانې (مسجد) دی چې د قبرس هیواد په لارناکه ولایت کې موقیعت لري.
لارناکه

**لارناکه ولایت** د قبرس هیواد اړوند یو ولایت (سیمه) ده چې مرکز یې د لارناکه ښار دی. د خاله سلطان تکیه نومې پخوانې ودانې هم په دی ښار کې موقیعت لري.
شاه دوشمشېره جومات

د **شاه دوشمشېره جومات** چي مانا يې د دوو تورو د پادشاه جومات ده، د کابل ښار په دوهمه حوزه کې په اندرابي سړک باندي د کابل سيند تر څنګ موقعيت لري. تر څنګ يې د شاه دوشمشېره پل واقع ده چي د غازي امان الله خان په مهال جوړ شوی.

دا جومات د مغلي جنرال تيمور خان ارامځای (قبر) ته نژدې پروت دی، تيمورخان د بابر د تره زوی وو. تيمور د هند د زياتي برخي په فتحه کولو کي مرسته کړي په ځانګړي ډول د خانوه په جګړه کي. 

## سرچينې

**^** *Girardet, Edward; Jonathan Walter, eds. ). Afghanistan. Geneva: CROSSLINES Communications, Ltd. p. 291.*

**^** *Ahmed, Faiz ). Afghanistan Rising: Islamic Law and Statecraft between the Ottoman and British Empires. Cambridge, MA: Harvard University Press. p. 284..*

Coordinates: ￼34°30′56.4″N 69°10′17.2″E

وېشنيزه:د افغانستان مسجدونه
لیماسول

**لیماسول ولایت** (لیماسول سیمه) په انګلیسي Limassol) د قبرس هیواد له شپږ ایدارې برخو څخه یوه ده. د لیماسول مرکز لیماسول ښار دی. یاده سیمه ۳۹۶'۱ کیلومتره مساحت او کابو ۱۳۵ زره وګړي لري.
معارف القرآن

معارف القرآن د قرآن کریم اته جلده تفسير ده چي د پاکستاني عالم مفتي محمد شفیع |(۱۸۹۷–۱۹۷۶]]) لخوا په اردو ژبه ليکل شوی دی.(۱)

## شاليد

معارف القرآن د ۱۳۷۳ کال د شوال له دريمي(۱۹۵۴/۷/۲) نېټې څخه سرچينه اخلي. کله چي ليکوال په راډيو پاکستان باندي عامو خلکو ته د قرآن کریم د تفسير اوونيز لکچر ورکولو لپاره دعوت شو. ليکوال په دې شرط ومنله چي ده ته به هيڅ اجورت نه ورکول کېږي او بل دا چي دده لکچر به بې له دې چي لاس وهنه په کي وشي خپرېږي. ددې اونيزي خپروني نوم معارف القرآن وو. دا خپرونه هري جمعې په سهار له راډيو پاکستان څخه خپرېدله.

د لکچر دغي سلسلې د ۱۹۶۴ د جون تر مياشتي پوري د لسو کلونو لپاره دوام وکړ. کله چي د نويو چارواکو لخوا د نامعلومو دلايلو له امله دا خپرونه بنده کړی شوه‌. په دې خپرونه کي تر سورت ابراهيم پوري ښه په تفصيل سره تفسير وشو. د راډيو پاکستان دا خپرونه په ټوله نړۍ کي د مسلمانانو له تود هرکلي سره مخ شوه. نه يوازي په پاکستان او هند کي بلکه په لويديځو او افريقايي هېوادونو کي په زرګونو مسلمانانو اوریدله. 

وروسته له دې چي دا خپرونه ختمه شوه، د نړۍ له مختلفو برخو څخه ليکوال ته وړانديز وشو چي د تفسير دا سلسله د کتاب شکل ته واړوي. ليکوال ومنله، په ۱۹۶۴ز کال کي يې په کتاب ليکلو پيل وکړ. 

که څه هم د زياتو مصروفیتونو له امله هغه مجبوره شو چي دا سلسله بنده کړي. دا لړۍ د پنځو کلونو لپاره بنده شوه. د ۱۳۸۸ کال په شوال کي مفتي صاحب سخت ناروغ شو. او په بستر پرېووت. په دې وخت کي هغه خپل کار بيا پيل کړ. په پنځو کلونو کي يې د معارف القرآن تفسير په اتو جلدونو او اوو زرو پاڼو کي مکمل کړ.(۲)

## جوړښت

دا کتاب اته جلده ده. د لومړي جلد په پيل کي مفصله سريزه ده، چي د قرآن کریم او تفسير په ځينو اساسي موضوعاتو په کي بحث شوی. لکه: وحي، د وحي د نزول ډولونه، اسباب نزول، مکي او مدني سورتونه، د قرآن کریم ساتنه، د قرآن کریم چاپ کول، د تفسير سرچينې، عربي ژبه او داسي نور.

دا کتاب په ساده ژبه ليکل شوی دی. 

لاندي د جلدونو او ددوی د محتوياتو ليست ليکل شوی دی.

لمړی جلد–سورت فاتحه او سورت بقره

دوهم جلد–له سورت عمران څخه تر سورت نساء

دريم جلد–له سورت المائده څخه تر سورت اعتراف

څلورم جلد–له سورت انفال څخه تر سورت هود

پنځم جلد–له سورت يوسف څخه تر سورت کهف پوري

شپږم جلد–له سورت مريم څخه تر سورت رحمن پوري

اووم جلد–له سورت لقمان څخه تر سورت الاحقاف پوري

اتم جلد–له سورت محمد څخه تر سورت الناس پوري.

## د تفسير سرچينې

د کتاب په سريزه کي ليکوال هغه کتابونه ياد کړي دي چي ددې کتاب په ليکلو کي ترې ګټه اخيستل شوي ده. ځيني له هغوی نه دادي.

تفسير طبري

تفسير ابن کثير

تفسير القرطبي

تفسير البحر المحيط

احکام القرآن

تفسير کبیر

در منثور

تفسير مظهري

روح المعاني

## دا هم وګورئ

تفسير

مفتي محمد شفیع

## سرچينې

**^** *"Maariful Quran - Complete Set (8 Volumes): A Detailed and Comprehensive Commentary of the Quran in English". PRWeb. Vocus, Inc. Retrieved 17 January .*

**^** *Mufti Muhammad Shafi. Ma'ariful Qur'an. Translated by Prof. Hasan Askari & Muhammad Taqi Usmani. Vol. 1; p. xv-xvi.*

وېشنيزه:دیوبندي ادبیات
الدر منثور في التفسير الماثور

**الدر منثور في التفسير الماثور** مشهور سني تفسير ده چي د جلال الدين سيوطي هجري،۹۱۱زېږديز) لخوا ليکل شوی دی. څوک چي د تفسير جلالین ليکوال هم ده. هغه د قرآن شريف هر آيت د حضرت محمد صلی الله عليه وسلم د حديثو، د صحابوو او تابعينو د اقوالو په واسطه تفسير کړی دی. علامه سيوطي د هر آيت سره د هغه اړوند احاديث ذکر کړي دي.

## سرچينې
تفسير جلالین

تفسير جلالین د قرآن شريف مشهور سني تفسير ده، په لومړي ځل د جلال الدین المهلي لخوا په ۱۴۵۹کال جوړ شو د هغه له وفات وروسته د هغه د شاګرد جلال الدين سيوطي په واسطه په ۱۵۰۵ کال مکمل شو، نو ځکه يې تفسير جلالین بولي يعني د دوو جلالو پواسطه ليکل شوی دی. نن ورځ د قرآن شريف له مشهورو تفسيرونو څخه ده ځکه په ساده ژبه او جامع ډول ليکل شوی،(۱) او ټول يو جلد ده.

تفسير جلالین د نړۍ زياتو ژبو ته ژباړل شوی لکه انګليسي،فرانسوي، بنګالي، اردو، فارسي، اندونيزيايی،(۲) ترکي، جاپاني.(۳)(۴)

## سرچينې

^ Jump up to:***a*** ***b***  Tafsir al-Jalalayn, Altafsir.com, accessed 16 March 

**^** *The Qurʼān in the Malay-Indonesian world : context and interpretation. Daneshgar, Majid,, Riddell, Peter G.,, Rippin, Andrew, ,. Abingdon, Oxon. .OCLC .*

**^** *Al-Mahalli and Al-Suyuti ). Tafsir al-Jalalayn. Translated by Dr. Feras Hamza. Louisville: Fons Vitae..*

**^** *Al-Mahalli and Al-Suyuti ). Tafsir al-Jalalayn. Translated by Aisha Bewley. London: Dar al Taqwa.ISBN .*

## دا هم وګورئ

[[سني کتابونه

[[تفسير

## بهرنۍ تړني

Tafsir al-Jalalayn in English (in PDF)

Al-Quran project includes *Tafsir of the two Jalals* (Jalal al-Din al-Mahalli and Jalal al-Din al-Suyuti) with annotated interpretation.

Tafsir al-Jalalayn (Arabic Text)

Quran with Tafsir Al-Jalalayn

hide

v

t

e

Tafsīr (Qur'anic exegesis)

Sunni

*Tafsir al-Tabari* (~922)

*Tafsir al-Thalabi* )

*Tafsir al-Baghawi* )

*Tafsir al-Kabir*)

*Tafsir al-Qurtubi* )

*Tafsir al-Baydawi* )

*Tafsir al-Mazhari*)

*Tafsir ibn Kathir* )

*Tafsir al-Jalalayn* )

*Dur al-Manthur*)

*Ruh al-Ma'ani* )

*Maariful Quran* )

Mu'tazilite

*Al-Kashshaaf* )

Shi'a

*Tafsir Imam al-Sadiq* (662~727)

*Tafsir Furat Kufi*(~900)

*Tafsir Ayyashi* (~920)

*Tafsir Qomi*(~920)

*Al-Burhan Fi Tafsir al-Quran* )

*Al-Tibbyan Fi Tafsir al-Quran* )

*Al-Burhan*)

*Tafsir Numani* )

*Tafsir Noor al-Thaqalayn* )

*Majma' al-Bayan* )

*Tafsīr Abū al- Futūḥ*)

*Tafsir Gazur* )

*Al-Mohit al-azam* )

*Menhaj Al-Sadeghin* )

*Tafsir Safi* )

*Tafsir Shobar* )

*Bayan al-Sa‘ada* )

*Tafsir Nemooneh* ~)

*Tasneem Tafsir*~)

*The Holy Qur'an: Text, Translation and Commentary*)

*The Holy Quran* )

*Partovi az Quran* )

*Makhzan al-Irfan*)

*Tafsir al-Mizan* )

*Tafsir Rahnama* ~)

*Tafsir Hedayat* )

*Al-Bayan Fi Tafsir al-Quran* )

*Tafsir Noor*)

*Tafsir Roshan* )

*Al Kauthar fi Tafsir Al Quran* )

*Tafsir Meshkat* (?)

*Tafsir Novin* (?)

Ahmadi

*Haqaiq al-furqan* )

*Tafseer-e-Kabeer* )

*Tafseer-e-Sagheer* ~)

*The 5 Volume Commentary* )

Others

*Tanwir al-Miqbas* (647)

*The Message of The Qur'an* )

*Tafsir Urwa-Tul-Wusqa* (?)

*Risale-i Nur* )

*Fi Zilal al-Quran* )

*Tafsir al-Manar* )

*Tafhim-ul-Quran*)

*Tafseer-e-Quadri* )

*Tazkirul Quran* )

*Tadabbur-i-Quran* )

*Tafsir Zia ul Quran* )

*Tafsir Ishraq Al-Ma'ani* ~)

*Tafsir al-Tahrir wa'l-Tanwir* )

*Tafsir Al-Mishbah* )

List of tafsir works

Categories: 

Sunni tafsir

Books by al-Suyuti

Islam stubs
سيد فخر الدين احمد

مولانا سيد فخر الدين احمد (۱۸۸۹–۱۸۷۲) په هند کي د ديوبندي مسلک عالم وو.هغه د مولانا مجيد علي جانپوري له نظارت لاندي زده کړي وکړې.(۱) د مولانا حسین احمد مدني له وفات وروسته يې په دیوبند دارالعلوم کي د حديثو د استاد په حيث دنده اجرا کړه.(۲)

## زده کړي

قرآن کریم يې له خپلي مور څخه ولوست. فارسي ژبه يې د کورنۍ له مشرانو څخه زده کړه. په شل کلنۍ کي يې د عربي ژبي ګرامر او نحو له مولانا خالد څخه ولوستل. هغه په ګلوتي کي د منبع العلوم مدرسې ته لاړ، چېرته چي هغه له مولانا مجيد علي نه يو څه کتابونه ولوستل له هغه وروسته له همدې ښوونکي سره ډهلي ته ولاړ.

د ډهلي په مدرسه کي يې عقلي علوم ولوستل. په ۱۹۰۸ز کال کي کله چي ديوبند دارالعلوم ته راغی، شیخ الهند له ده څخه د داخلې ازموينه واخيسته. هغه د شيخ الهند په رهنمايي کي دوره حدیث د يوه کال پر ځای په دوو کالو کي پوره کړه.(۲)

مولانا سيد فخر الدين احمد عمر ۸۲ يا ۸۳ کاله وو. هغه د ۱۹۷۲ کال د اپريل په پنځمه نېټه ومړ. د جنازې لمونځ يې قاري محمد طيبات مورادابادي ترسره کړ.(۲)

## سرچينې

**^** *"Darul Uloom" (July ): .*

^ Jump up to:***a*** ***b*** ***c*** *Syed Mehboob Rizwi. History of The Dar al-Ulum Deoband (Volume 2) ed.). Idara-e-Ehtemam, Dar al-Ulum, Deoband. p. .*

 births

 deaths
اورګان

**اورګان آیالات** (آورګان) یاهم (اوریګون) په انګلیسي Oregon) د امریکا متحده آیالاتونو څخه یو آیالات دی.
روډ ایسلنډ

**روډ ایسلنډ آیالات** (روډ آیلنډ) په انګلیسي Rhode Island) د امریکا متحده آیالاتونو اړوند یو کوچینی آیالات دی.
معالم التنزيل

معاليم التنزيلتفسير بغوي هم مشهور دی، د شافعي مذهب د وتلي عالم ابو محمد حسين بن مسعود نبوي قراء) اثر دی. ددغه تفسير سبک روايتي او نقلي دی، که څه هم ايت په آيت د تفسير روش ته، ادبي قواعدو ته، علمي بحثونو او کلامي نظریو ته هم ځانګړي پاملرنه شوي ده.

حازم هروي، عبدالرب، لمريز، اسلامي تمدن ته يوه کتنه، اصلاح افکار انتشارات، مخ۱۲۰
سوېلي داکوتا

**سویلي داکوتا آیالات** (جنوبي داکوتا) په انګلیسي South Dakota) د امریکا متحده آیالاتونو یو آیالات دی.
تکزاس

**تکزاس آیالات** (تګزاس) په انګلیسي Texac) د امریکا متحده آیالاتونو دوهم پر نفوسه او لوی مساحت لرونکی آیالات دی. تکزاس له کالیفرنیا وروسته د وکړو له نظره د امریکا دوهم ګڼ نفوسه آیالات دی، همدارنګه د آلاسکا آیالات وروسته د مساخت له نظره دوهم لوی آیالات بلل میږي.
ورمانت

**ورمونت آیالات** (ورمات) په انګلیسي
Vermont) د امریکا متحده آیالاتونو له ډلي یو آیالات دی. ورمونت د امریکا په شمال ختیځ د نیو انګلنډ په سیمه کې پروت آیالات دی.
وایومینګ

**وایومینګ آیالات** (ویومینګ) په انګلیسي Wyoming) د امریکا متحده آیالاتونو اړوند یو آیالات دی.
میسیسیپی

**میسیسیپی آیالات** (میسیسیپي) په انګلیسي Mississippi) د امریکا متحده آیالاتونو له ډلی یو آیالات دی.
روي تېجا

**روي تېجا** يا **راوي تېجا** (زېږون نوم: **راوي شنکر راجو بھوپتي راجو**، زېږون نېټه: ٢۶ جنوري ١٩۶۸ ز، چې د **ماس مها راجا** په نامه سره هم پېژندل کېږي) يو هندی فلم ستوری دی چې د ټيلګو فلمونو د وجهي مشهوره سو. په ټلګو سنیما کې راوي تېجا د مشهوره او ګرانو بيه فلم ستورو په لړ کې ځانګړی مقام لري. هغه تر دې مهاله تر ۶۰ هم په زياتو فلمونو کې کار کړی دی.
## دا هم وګورئ
## سرچينې
آیووا

**ایوا آیالات** په انګلیسي Iowa) د امریکا متحده آیالاتونو څخه یو آیالات دی.
کنتاکي

**کنتاکی آیالات** (کینتوکی) په انګلیسي
Kentucky) د امریکا متحده آیالاتونو پنځلسم آیالات دی چې له متحده آیالاتونو سره یوځای شوی.
مریلنډ

**مریلنډ آیالات** (ماریلنډ) په انګلیسي
Maryland) د امریکا متحده آیالاتونو شمال ختیځ کې د اطلس سمندر غاړو ترڅنګ پروت آیالات دی.
مینه سوتا

**مینه سوتا آیالات** (مینه سوټا) په انګلیسي Minnesota) د امریکا متحده آیالاتونو  په لویځ کې پروت آیالات دی. میاسوتا په ۱۸۵۸م کال کې د د مینا سوتا سیمي له ختیځي برخي نه جوړ شو.
نبراسکا

**نبراسکا آیالات** په انګلیسي Nabraska) د امریکا متحده آیالاتونو له لویدیځو آیالاتونو له ډلی څخه یو دی. د نبراسما پلازمینه لینکلن او لوی ښار یې اوماها دی.
ویسکانسین

**ویسکانسین آیالات** په انګلیسي Wisconsin) د امریکا متحده آیالاتونو اړوند یو آیالات دی. د ویسکانسین پلازمینه مدیسون او لوی ښار یې میلواکی
دی.
یوتا

**یوتا آیالات** (اوتا آیالات) په انګلیسي
Utah) د امریکا متحده آیالاتونو په سویل لویدیځ کې پروت یو آیالات دی. د یوتا مرکز او مهم ښار سالت لیک سیټي دی.
سویلي کارولینا

**سویلي کارولینا آیالات** (کارولینا) په انګلیسي South Carolina) د امریکا متحده آیالاتونو له سویلي آیالاتونو څخه شمیرل کیږي. د یاد آیالات مرکز کلمبیا سویلي کارولینا او لوی ښار یې چارلستون دی.
اوکلاهوما

**اوکلاهوما آیالات** (اکلاهاما) په انګلیسي Oklahoma) د امریکا متحده آیالاتونو یو آیالات دی. ددی آیالات مرکز اوکلاهوما سیټي او بل مهم ښار یې تولسا دی.
نیو مکسیکو

**نیو مکسیکو آیالات** په انګلیسي New Mexico) د امریکا متحده آیالاتون سویل لویځ آیالات دی.
تینسي

**تنسي آیالات** (تنسی) په انګلیسي Tenesssee) د امریکا متحده آیالاتونو سویلي آیالات دی. تنسی د وګړو له پلوه د امریکا شپاړسم ګڼ نفوسه او د مساحت له مخی ۳۶ لوی آیالات دی.
شمالي داکوتا

**شمالي داکوتا آیالات** (شمالی داکوتا) په انګلیسي North Dakota) د امریکا متحده آیالاتونو اړوند یو آیالات دی.
ویرجینیا

**ویرجینیا آیالات** په رسمي نوم (د ویرجینیا همګټی آیالات) په انګلیسي Virginia) د امریکا متحده آیالاتونو څخه یو دی.
پېنسيلوانيا

**پنسلوانیا آیالات** په انګلیسي Pennsylvania) د امریکا متحده آیالاتون ختیځ کې پروت آیالات دی.
نیو همپشایر

**نیو همپشایر آیالات** (نیو همپشیر) په انګلیسي New Hampshire) د امریکا متحده آیالاتونو شمال ختیځ کې پروت آیالات دی.
بی دیني

**خدای نا باوري** (آزاد ژوند) یاهم بی دیني چې نن ورځ په نړۍ کې زیات شمیر پلویان (ګډ فکران) لري. بی دینه (خدای ناباوره) ترډیره هغه چاته ویل کیږي چې په مذهبه خرافاتو عقیده ونه لري.

## دا هم وګورئ
*کفري ویناوي
*کافر
## شماريات

## جوړښت
## خپلواکي
لاتویا

**لاتویا هیواد** (لاتویا جمهوریت/لِتلنډ) Latvijas Republika) د اروپا په شمال کې د بالکان هیوادونو له ډلی څخه یو دی.
د لاتویا پلازمینه ریګا او رسمي ژبه یې لیتوانیایي ده، د یاد هیواد مساحت ۵۸۹'۶۴ کیلومتره مربع او د وګړو شمیر یې ۷۰۰'۲۷۰'۲ تنه دی.

## تاریخ
## اقتصاد
## جغرافیه
## کلتور
## ایداري ویش
ریګا

**ریګا ښار** Ríga) د اروپا شمال کې پروت د لاتویا هیواد پلازمینه ده.

## تاریخ
## جغرافیه
ليتوانيايي ژبه

**لیتوانیایي ژبه** د لیتوانیا او لاتویا هیوادونو رسمي ژبي دي.
بلاروسي ژبه

**بیلاروسي ژبه** (بلاروسي) беларуская мова) د بلاروس هیواد له دوه رسمي ژبو څخه یوه ده، چې د روسي ژبې  ترڅنګ رسمیت لري. بلاروسي ژبه هم د روسي په څیر په سریلیک خط لیکل کیږي.
سریلیک خط

**سریلیک خط** (آزبوکا) یو الفابټ خط دی چې په ۱۰ مه میلادی پیړۍ کې د پرسلاو ادبیاتو مکتب کې د بلغاریا اول بوریس لپاره چې غوښتل یې بلغاریایان خپل خط ولري جوړ شو.
ژنیف کانتون

**جینیوا ولایت** (جینیوا آیالات/جینیوا کانتون/ژنیف) په فرانسوي Geneva) د سویس هیواد یو له مشهورو ښارونو څخه دی، همدارنګه جینیوا ښار په نړیواله کچه پیژندل شوی دی.

 بټنوک

## تاریخ
## جغرافیه
ستورمزلی

[thumb|left|200px|[Sputnik 1, the first artificial satellite orbited earth at 939 km (583 mi) to 215 km (134 mi) in 1957, and was soon followed by Sputnik 2. See First satellite by country (Replica Pictured) ]]
**ستور مزلی** (کیهان سفری) چاته ویل کیږي چې د ځمکې له مدار نه یې بیرون هوایی ماموریت 
ترسره کړی وي. د ستورمزلی نوم اکثره وخت چاته اخیستل کیږي چې په یو رسمي سفر سپوږمۍ یاهم د نورو ستورو څیړل کړي وي، اما په ټولنیزه توګه مونګ کولی شو یو راکیټ ختونکی ته هم ووایو. (لومړنی ستورمزلی نیل آمسټرانګ)
سپوږمۍ ته د انسان لومړنی سفر

**سپوږمۍ ته اولنی سفر** نن ۲۰۱۹/۲۰/۷ د نن نه ۵۰ کاله وړاندی په ۲۰ د جولای ۱۹۶۹م کال د ناسا ،آپولو ۱۱ ماموریت کې نیل آمسټرانګ له دوه نورو ملګرو سره سپوږمۍ ته وخت.
آپولو ۱۱ ماموریت

**آپولو ۱۱** (اپولو ۱۱) Apollo 11) د آپولو پروژی ماموریت وو چې د لومړی ځل لپاره یې انسان سپوږمۍ ته ولیږه.
باز الدرین

**باز آلدرین** (بوز آلدرین) Buzz Aldrin) زوکړه ۲۰ جنوری ۱۹۳۰م کال) یو امریکایي ستورمزلی دی. 
الدرین له نیل آمسټرانګ وروسته دوهم انسان دی چې په ۲۱ جون ۱۹۶۹م کال یې د آپولو ۱۱ ماموریت کې په سپوږمۍ پل کیښود.
مایکل کولینز

**مایکل کولینز ستورمزلی** (مایکل کالینز) Michael collins) زوکړه ۳۱ اکتوبر ۱۹۳۰م کال روم، ایټالیا) یو امریکایي ستورمزلی دی چې یو له دري اولنیو ستورمزلو نه وو چې د آپولو ۱۱ ماموریت کې یې د لومړی انسان په توګه په سپوږمۍ قدم کیښود.

## ماموریتونه
## زده کړې
د امریکا متحده آیالاتونو سمندري ځواک

د **متحده ایالاتو** **سمندري ځواک** (**USN**) د **متحده ایالاتو د دفاع وزارت** (Department of Defense) یوه څانګه ده، چي د نړۍ تر ټولو پیاوړی سمندري ځواک ګڼل کیږي، او په ۲۰۲۱ کال کي یې د تخلیې اندازه ۴.۵ میلیونه ټنه وه. دا سمندري ځوک د نړۍ تر ټولو لوی د **هوایي بیړیو** چمتوکوونکې عمله لري، چي ۱۱ بیړۍ په ځان کي رانغاړي. د ۳۳۶,۹۷۸ فعالو سرتیرو او ۱۰۱,۵۸۳ چمتو سرتیرو په درلودلو سره یاد ځواک د متحده ایالاتو د پوځ درېیمه لویه څانګه جوړوي، او د ۲۹۹ جګړه ییزو بیړیو او شاوخوا ۴,۰۱۲ عملیاتي هوایي الوتکو په لرلو سره د ۲۰۲۳ کال د جولای تر ۱۸ نیټې پوري ستر فعال ځواک بلل سوی دی.
د البانیا هیواد د ولایتونو نوملړ

ټومبل|340px

**د آلبانیا هیواد د ولایتونو نوملړ** (د آلبانیا هیواد آیالاتونه) البانیا په ټولیزه توګه په ۳۶ ولایتونو ویشل شوی ده.
بولچیزه

**بولچیزه ولایت** په آلبانیایي ژبه Rrethi i Bulqizës) د البانیا هیواد اړوند یو ولایت دی.
کوسوو

**کوسوو هیواد** (کوزوو) Republika e Kosovës) رسمي نوم د کوسوو جمهوریت د بالکان په ټاپو وزمه کې پروت هیواد دی. د کوسوو هیواد پلازمینه د پریشتینا ښار دی.
د اسپانیا هیواد د ولایتونو نوملړ

ټومبل|330px|

**د اسپانیا ولایتونه** (د اسپانیا هیواد د آیالاتونو نوملړ) د ولایتونو ترڅنګ یې د مرکزونو او نیمه خپلواکو سیمو او کلیو شتون.
بارسلونا

**بارسلونا ولایت** (بارسلونا د کاتالونیا سیمې مرکز دی) Barcelona). یاده سیمه د اسپانیا هیواد اړوند نیمه خپلواکه سیمه ده چې په وار وار یې د اسپانیا نه د خپلواکی کوښښ کړی دی.
## سرچينې
کاتالونيايي ژبه

**کاتالونیایي** ( په کاتالونیایي Català) د آندورا هېواد او د اسپانیا شمال نیمه خپلواکې سیمې کاتالونیا رسمي ژبه ده، چې کابو ۵ میلیونه وګړي په یاده ژبه خبرې کوي.
کاتالونيايي ژبه په اسپانيا، فرانسه، اېټاليا او اندورا کې ويل کيږي.
ټومبل|کيڼ|250px|

## سرچينې
ایبري ټاپووزمه

**لیبري ټاپو وزمه** د اروپا په سویل لویدیځ کې موقیعت لري چې د اسپانیا، پرتګال، جبل الطارق، او آندورا هیوادونه پکي میشت دي.
جبل الطارق

**جبل طارق** Gibraltar) (د طارق غره په مانا ده) د اسپانیا په سویلي سمندر غاړو او د مدیترانې سمندر په لویدیځه برخه کي د انګلستان او اسپانیا ترمنځ د بحث وړ سیمه ده چې اوس مهال یې انګلستان اداره کوي، خو اسپانیا هیڅ کله دا سیمه د انګلستان خاوره نه ده ګڼلې بلکی د خپل مالکیت دعوت ورباندي لري.
الابا ولایت

**آلابا ولایت** (الابا آیالات) په اسپانیایي Álava) د اسپانیا هیواد یو ولایت دی.
بیتوریا

**بیتوریا ښار** په اسپانیایي
Vitoria) د اسپانیا هیواد په باسک خپلواکه سیمه کې د الابا ولایت مرکز دی.
باسک سیمه

**باسک نیمه خپلواکه سیمه** (باسک د اسپانیا نیمه خپلواکه سیمه) په باسکي ژبه Euskal Herria) د اطلس سمندر ترغاړی د فرانسي او اسپانیا ترمنځ نیمه خپلواکه سیمه ده.
کاتالونيا

**کاتالونیا نیمه خپلواکه سیمه** د اسپانیا هیواد اړوند خپلواکه سیمه ده چې د ایبري ټاپو وزمې په شمال ختیځ کې موقیعت لري.

## سرچينې
باسکي ژبه

**باسکي ژبه** (باسکي) د اسپانیا هیواد نیمه خپلواکې باسک سیمي د یو شمیر خلکو ژبه ده.
د الابا ولایت د کلیو نوملړ

**د آلابا ولایت د کلیو نوملړ** (د الابا ولایت قریي) الابا ولایت د باسک سیمه کې موقیعت لري چې ټول ۵۱ کلي (قریي) لري
د آندورا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د اندورا هیواد ولایتونه** آندورا په ۷ ایداري واحدونو ویشل شوې ده.
* آندورا لاولا
* کانیلو
* انکمپ
* اسکالدز انګوردانی
* لا ماسانا
* اوردینو
* سنت حولیا د لوریا
یورو

**یورو پیسي** په لاتین الفابټ euro) 
نښه € کوډ EUR) د اروپایي ټولنې غړیو هیوادونو رسمي اسعار (پیسه) ده. یورو د اروپایي ټولني غړو هیوادونو ترڅنګ ددی ټولني د سوداګري برخي د غړو هیوادونو له خوا هم کاریږي.
د مرکزي افریقا فرانک

د مرکزی افریقا سی‌اف‌اِی فرانک '''د مرکزی افریقا سی‌اف‌اِی فرانک'''

**د مرکزی افریقا سی اف ای فرانک** CFA)
په فرانسوي franc CFA) کوډ XAF) د مرکزی افریقا د شپږو هیوادونو رسمي پیسي دي.
* کامرون
* د منځنۍ افریقا ولسمشریزه
* چاد
* کانګو جمهوریت
* استوایي ګینه
* ګابن
اشتاراک

**آشتاراک ښار** په ارمني د ارمنستان هیواد په اراګاتسوتن ولایت کې یو ښار دی.
د اتریش هیواد آیالاتونه

**د اتریش هیواد د آیالاتونو نوملړ** (د اتریش هیواد د ولایتونو نونلړ/د اتریش هیواد ولایتونه) په لاندی ډول دي.

[ټومبل| 
په [وین ښار کې د دانوب سیند|چپه|300px]]

په وین ښار کې د دانوب سیند.
بورګن لاند

**بورګن لاند آیالات** (بورګین لنډ) د اتریش هیواد له ترټولو کم نفوسه آیالات دی چې ددی هیواد په ختیځ کې موقیعت لري.
آیزن شتادت

**ایزت شتادت** په الماني Eisenstadt) د اتریش هیواد د ببورګن لاند آیالات مرکز دی.
قربان قلی بردی محمدوف

**قربان قلی مالک قلییویچ بردی محمدوف** په ترکمني Gurbanguly Mälikgulyýewiç) په انګلیسي Berdimuhamedow) د ترکمنستان هیواد ولسمشر دی.
کسپین سمندرګی

**مازندران سمندرګی** او **کسپین سمندرګی** Caspian Sea)  یوه د اوبو زخیره ده چې د سویل ته له ایران شمال ته روسیه لویدیځ روسیه او آذربایجان او د ختیځ لورنه له ترکمنستان او قزاقستان سره نشتې ده.
اراګاتسوتن

**آراګاتسوتن ولایت** په ارمني 
د ارمنستان هیواد لویدیځ کې پروت یو ولایت دی.
د بلاروس هیواد ایداري ویش

ټومبل|320px|right|
**د بلاروس هیواد د ولایتونو نوملړ** (د بلاروس هیواد د آیالاتونو نوملړ) بلاروس په شپږو ولایتونو (Oblast) ویشل شوی دی، پلازمینه یې په مینسک آیالات کې د مینسک ښار دی.
* مینسک (پلازمینه)
* برست (برست آیالات)
* ګومل
* موګیلف
* ماګیلیوف
* مینسک آیالات
* ویتبسک
برست (برست آیالات)

**برست ښار** Brest) په بلاروسي Брэст) د بلاروس هیواد د برست آیالات مرکز دی.
ښاروال

{| class="js-no-interprojets" style="border-collapse:collapse;width:100%;margin:1em; padding-right:6px;font-size:100%;;font-weight:bold;font-family:Bahij Zar; background:none;"
|-
| style="text-align:right;" | **ښاروال** په اصل کې د ښار ساتونکي (چپلاسی/ نګهبان) ته ویل کیږي کوم چې د ښار څخه څارنه کوي، اما نن ورځ په افغانستان کې ښار وال د ښاروالۍ مسول مشر ته ویل کیږي کوم چې د حکومت اړونده اداره بلل کیږي.
برست آیالات

**برست ولایت** Brest) د بلاروس هیواد له شپږو آیالاتونو څخه یو دی. د برست آیالات مرکز د برست ښار دی.
د بلجیم هیواد د ولایتونو نوملړ

بټنوکبټنوک
**د بلجیم هیواد ایداري وېش** (د بلجیم هیواد آیالاتونه) د پلازمینې بروکسل سره بلجیم په ۱۰ ایداري برخو ویشل شوی دی.
* بروکسل
* فلومیش بربان
* آنتورپ
* ختیځ فلاندر
* لویدیځ فلاندر
* اویلون بربان
* لمبورګ
* لوکزامبورګ ولایت
* لیج
* نمور
صربیایي بوسنیا جمهوریت

**سربیایي بوسنیا جمهوریت** (صربیایی بوسنیا ولسمشریزه) په صربیایي Република Српска) د بوسنیا او هرزګوینا فدراسیون ترڅنګ په بوسنیا او هرزګوینا هیواد کې سیاسي برخې دي.
بوسنیا او هرزګوینا فدراسیون

**د بوسنیا او هرزګوینا فدراسیون** Федерација Босне и Херцеговине) د صربیایي بوسنیا جمهوریت ترڅنګ په بوسنیا او هرزګوینا هیواد دوهمه سیاسي سیمه ده.
## ایداري وېش
د بوسنیا او هرزګوینا فدراسیون ایداري وېش

ټومبل|250px|left

**د بوسنیا او هرزګوینا فدراسیون د ولایتونو نوملړ** (د بوسنیا او هرزګوینا فدراسیون آیالاتونه) یاده سیاسي سیمه په ۱۰ ایداري برخو ویشل شوې ده.
ښاروالې

**ښاروالې** ایداري ته ویل کیږي له کومې چې د ښار چاري پرمخ وړل کیږي. همدارنګه کولی شو ووایو چې ښاروالې د ښار بدن (مسوله) ایداره ده.
د کندهار برید، جولای ٢٠١٩

**د کندهار ولايت پر امنيه قومندانۍ برید** (١٨ جولای، ٢٠١٩) يو بريد وو چې د طالبانو ډلې لخوا ترسره سو، دا برید په کندهار کي د طالبانو د لويې کچې د حملو برخه وه. طالبانو د کندهار د امنيه قوماندانۍ په دروازه کې د موټر بم چاودنه وکړه. ویل کېږي، چې د بریدګرو موخه د کندهار پولیسو د نشه یي توکو مخنیوي څانګه وه.

## مړي او ټپيان
*د بي بي سي پښتو په وینا:
**تر چاودنې وروسته وسله والو پر پولیسو ډزې کړې دي. لومړنی رپوټونه وايي، دغه برید کې له لسو ډېر کسان وژل سوي او نژدې سل کسه ټپیان سوي دي چې ډېری پکې ملکي کسان دي.
*د کندهار والي په وینا:
**تر اوسه رسېدلي معلومات ښيي چې نژدې ۱۲ کسان شهیدان دي او نژدې ۶۰ ټپیان دي، چې اکثر یې ملکي کسان دي. امنیتي او دفاعي ځواکونو د امنیې قومندانۍ او ګمرک په ودانۍ کې پلټنې پیل کړې، چې کوم بریدګر ژوندی پاتې نه وي.

## سرچینې
وېشنيزه:د کندهار پېښې
د کرواسیا هیواد ایداري وېش

**د کرواسیا هیواد د ولایتونو نوملړ** (د کرواسیا آیالاتونه) کرواسیا د پلازمینې زاګرب سره په ۲۱ ولایتونو ویشل شوې ده.
# ایستریا
# پریموري ګورسکي
# کارلوواتس
# لیکا-سني
# زادار
# شیبنیک کنین
# اسپلیت دالماسي
# دوبروونیک نرتوا
# سیساک موسلاوینا
# واراژدین
# پوجګا سلوانیا
# مجیموریه
# بروډ پوساوینا
# ووکوار سریم
# زاګرب ولایت
# زاګرب
# اس چیکو بارانیسکا
# بیه لووار بیلوګورا
# کپریونتسا کریجوتسي
# ویروویتیتسا پودراوینا
# کراپینا زاګوریه
ایستریا

**ایستریا ولایت** istria County) په کرواسیا هیواد کې یوه ولسوالۍ ده.
د بلغاریا هیواد د ولایتونو نوملړ

**د بلغاریا هیواد ایداري ویش** (د بلغاریا آیالاتونه) بلغاریا په ۲۸ ایداري واحدونو ویشل شوې ده.
د چک هیواد ایداري وېش

**چک جمهوریت** (د چک هیواد د ولایتونو نوملړ|د چک جمهوریت آیالاتونه) په چکي په ۱۳ ایداري برخو ویشل شوی دی.
د ډنمارک هیواد ایداري وېش

**د ډنمارک هیواد د ولایتونو ړوملړ** (د ډنمارک آیالاتونه) په ډنمارکي Region) یاد هیواد په ۶ ولایتونو ویشل شوی دی.
محمد بن حسن شيباني

ژباړه: نوید احمد / تعلیم الاسلام ویب پاڼه

امام محمد بن الحسن الشیباني رحمه الله چي د امام ابوحنیفه رحمه الله د مشهورو شاګردانو څخه دی او د حنفي مذهب د مشهورو علماوو څخه بلل کیږي په خپل عصر کي د حدیثو د ډیرو سترو حافظانو څخه حدیث اورېدلي او په حدیثو او آثارو کي یې ډیر کتابونه تالیف کړي دي او په دې فن کي امام بلل کیږي. امام محمد رحمه الله د حدیثو او روایت د اکابرو امامانو په نزد معتمد او ثقه دی. نو ځکه امام شافعي  رحمه الله غوندي ستر امام په خپل مشهور کتاب (الام) کي دده په روایت کړو احادیثو استدلال کړی دی او په دغه برخه کي یې نوموړی په صدق متصف کړی دی.

مشهور محدث حافظ ابن حجر  رحمه الله وايي چي د امام شافعي  رحمه الله په مسند کي دده څخه نقل کړي روایات موجود دي.

او حافظ ذهبي رحمه الله په المناقب کي لیکلي دي چي امام دارقطني  رحمه الله فرمایي: محمد زما په نزد ددې مستحق نه دی چي پرېښول سي.

او امام دارقطني  رحمه الله خپله په (غرائب مالک) کتاب کي لیکلي دي چي: هغه د حدیثو د ثقه حافظانو څخه دی او امام زیلعي  رحمه الله هم دا قول په خپل تخریج کي نقل کړی دی.

عبدالله بن علي بن المدني رحمه الله د خپل پلار (علي بن مدني رح) څخه نقل کړي دي چي امام محمد رحمه الله په حدیثو کي صدوق دی!
(د یادوني وړ ده چي علي بن مدني  رحمه الله د اکابرو محدثینو څخه دی او د امام بخاري مشهور استاذ دی چي دده د صدق شاهدي اداء کوي.)
امام ابوداود  رحمه الله فرمایي چي امام محمد  رحمه الله د پرېښولو مستحق نه دی .

او امام ذهبي رحمه الله په میزان الاعتدال کي لیکلي دي چي: امام محمد بن حسن د علم او فقه بحر وو او د امام مالک په اړه قوي وو.
حافظ ذهبي رحمه الله په المناقب کي لیکلي دي چي امام نسائي رحمه الله لیکي دي چي دده احادیث ضعیف دي.

د دومره ډیرو سترو امامانو د مثبتي شاهدۍ په موجودیت کي دا ډول خبره د امام محمد  رحمه الله شان نه سي کښته کولای او د ځینو محدثینو په نزد د قدیم څخه د بعضو محدثینو موقف د امام ابوحنیفه صاحب او د هغه د ملګرو په شان کي نقد کول وو.

د جرحي او تعدیل مشهور امام او محدث یحی بن معین رحمه الله فرمایلي دي: زموږ ملګري (محدثین) د امام ابوحنیفه او د هغه د ملګرو په اړه افراط کوي.

او علامه جمال الدین قاسمي السلفي  صاحب وايي: یقیناً د صحاح الروایت ارباب د اهل الرأی (فقهاوو) څخه څنګ کوي، نژدې نه ده چي تاسو به د صحاحو، مسانیدو او سننو په کتابونو کي د هغوی نوم ووینی لکه امام ابویوسف او امام محمد بن الحسن. اهل حدیثو هغوی لین بللي دي لکه په میزان الاعتدال کي چي يې تاسو وینی. زما دي قسم وي چي هغوی د دوی دواړو په اړه انصاف نه دی کړی، هغوی ډک بحرونه وه، د هغوی آثار د هغوی د پراخ علمیت او تبحر شاهدي اداء کوي بلکي د حدیثو تر ډيرو حافظانو يې مقدم کوي، په دې اړه د امام ابویوسف  رحمه الله کتاب الخراج او د امام محمد رحمه الله موطاء درته کفایت کوي.
کرواسیایي ژبه

**کرواسیایي** د کرواسیا هیواد رسمي ژبه ده چې د کرواسیا ترڅنګ د بوسنیا او هرزګوینا هیواد په ځینو سیمو کې ویل کیږي. یاده ژبه له هندو اروپایي کورنۍ څخه ده.
مسلم سعيد عنتر

0

د عظیم الشان کتاب (قرآن) نړیوال حافظ قاري القراء ” مسلم سعید عنتر “  رحمه الله مختصر ژوند لیک

 

ژباړونکی: محمد عیسیٰ / تعلیم الاسلام ویب پاڼه 

 

ولادت: 

شیخ عنتر  رحمه الله د نومبر په ۱۷ / ۱۹۳۶م کې د مصر هیواد د العمة په کلي کې کوم چې د قطور د غربیة په ولایت کې دی پیدا سو.

 

نوم:

نوم یې عنتر (جنګي / فارس) دی د سعید زوی دی، دده د نوم سره  دده د پلار نوم هم راتلی.

 

د سترګو ناروغي:

شیخ عنتر رحمه الله په سترګو نابینا ؤ، د شیخ عنتر صاحب زوی سمیر مسلم وایي:

شیخ عنتر رحمه الله چې پیدا سو سترګي یې سمي وې، خو د کوچنۍ ناروغۍ او د هغې د نه تداوۍ د وجهې څخه یې په یو کلنۍ کې سترګي د لاسه ورکړې. 

 

زده کړه:

په اوه ۷ کلنۍ کې د الازهر یوې ابتدایي مدرسې ته ولاړی. د خپل خاص ذکاوت او استعداد او قوي حافظې په برکت سره یې په ۸ کلنۍ کې قرآن کریم حفظ کړ. ددې سره سره یې په قرائت سبعه (اوه طرز قرائتونو) کې هم پوره مهارت ترلاسه کړی. شیخ عنتر صاحب د خپل ذکاوت له وجهې په الازهر کې خاص شهرت پیدا کړی. 

 

د کوچنیوالي څخه یې د موسیقۍ سره شوق درلود، کله چې غټ سو نو د موسیقۍ د الاتو استعمالول یې هم زده کړ، په ځینو جشنونو کې یې مذهبي ترانې هم ویلي دي خو وروسته یې یوازي د قران کریم تلاوت ته مخه کړه او هغه ټول شیان یې پرېښوده. 

 

د قرآن تلاوت:

په ۱۲ کلنۍ کې یې په محافلو او مجالسو کې د قرآن کریم تلاوت شروع کړی. 

 

د شیخ عنتر رحمه الله اواز:

لوړ ږغ یې درلود، اواز یې ډېر اغیزمن وو، دده اواز د هر چا خوښېدی. همدارنګه په مختلف ډوله قرائتونو باندي یې خاص تسلط درلودی.

 

مختلفو سیمو ته د قرائت د ویلو لپاره دعوت کېدی او په هر ځای کې یې خاص ښه راغلاست کېدی. دده د علاقمندانو څخه یو شخص وایي چې موږ به خبر سو چې شیخ عنتر رحمه الله راځي نو موږ به دده ښه راغلاست ته څو ساعته د مخه ورتلو.

 

شخصیت:

شیخ عنتر صاحب ډېر عاجزه او خاکساره، غوره اخلاق لرونکی او ډېر سخي سړی وو. ویل کیږي چې یو وخت یوې سیمې ته د قرائت لپاره بلل سوی وو، د قرائت څخه وروسته د هغه سیمې خلګو ده ته پیسې ورکړې، ده د هغې سیمې ټول فقیران او مسکینان راټول کړه او هغه پیسې یې په هغو ووېشلې.

 

تلاوت:  

د شیخ عنتر رحمه الله یوه خاصه ځانګړتیا دا وه چې هغه سورتونه کوم چي متن یې سخت او ثقیل (دروند) دی لکه سورت ممتحنه، سورت محمد، سورت ص اوداسي نور، هغه یې په ډیرو مجلسونو کې په خپل ځانګړي سبک سره تلاوت کول. د دومره غیر معمولي شهرت سره سره یې هیڅکله په راډیو کې تلاوت نه دی کړی. 

 

حج:

شیخ عنتر رحمه الله ډېر شهرت پیدا کړی دا شهرت یې یوازي په مصر کې پاته نه سو بلکې په ټوله عالم کې مشهوره سو نو ځکه د سعودي د شهزادګانو لخوا په ۱۹۸۰م کې حجاز ته وغوښتل سو هلته یې حج او عمره ترسره کړه. په حجاز کې یې په ځینو ځایونو کې امامت هم ورکړ.

 

اختلاف:

په مصر کې د شاطبیه قرائت سبک ویل کېدی لکه څنګه چې ما د مخه وویل چې شیخ عنتر رحمه الله ددې سره سره په نورو سبکونو هم تسلط درلودی، نو د هغه په ویلو کې یې درېغ نه کوی، د همدې وجهې څخه د الازهر علماوو دده سره اختلاف وکړ.

 

شیخ عنتر رحمه الله څه موده په بند کې هم تېره کړې ده (د هغه د بندیتوب اصلي سبب مي د حوالې سره پیدا نه کړ).

 

اولادونه:

شیخ عنتر رحمه الله ۲۱ اولادونه درلودل. د ځینو زامنو نومونه یې دا دي:

الشیخ سمیر مشهور قاري، المهندس سعید، اشرف عنتر، محمد، احمد، عماد، مصطفی، عمر او داسي نور.

 

وفات:

شیخ عنتر رحمه الله په ۶ د دسمبر په ۲۰۰۲م کې ددې تل پاتي نړۍ څخه سترګي پټي کړې.
بالتیک سمندر

**بالتیک سمندر** Baltic Sea) د اروپا په شمال کې موقیعت لري. د یاد سمندر څلور خواوو ته د اسکندونیایي ټاپو وزمه او د ډنمارک ټاپوګان چار پیر دي.
اسکندونیایي ټاپووزمه

چپه|ټومبل|300px
چپه|ټومبل|300px
**اسکندونیا ټاپو وزمه** Scandinavian Peninsula) د اروپا په شمال کې یوه سیمه ده چې د سویډن، ناروی، ډنمارک، او فینلنډ ځینی برخي جوړوي.