پر اوکراين د روسيې د يرغل په اړوند نادولتي غبرګونونه

په اکراين د روسيې د يرغل له امله د سياسي ګوندونو او نړيوالو سازمانونو تر څنګ، په تفريح، رسنيو، سوداګريو، او د لوبو په ډګرونو کې خلکو او ډلو له خوا په پراخه کچه نړيوالې غندنې وشوې، داسې حال کې چې د روسيې او بيلاروس څخه پريکونونه هم اعلان شول.

## سياسي ګوندونه، مخالف سيالتوال، او نورې سياسي ډلې

### افريقا

* مرکزي افريقا جمهوريت
** په Bangui کې په اوکراين د روسيې د يرغل په ملاتړ کې لاريون وشو.

* سويلي افريقا
** ActionSA ګوند د ملګرو متلونو د عمومي اسامبلۍ په رايه ورکولو کې د روسې د تيري د غندنې لپاره د رايې ورکولو څخه د سويلي افريقا د حکومت په انکار نيوکه وکړه.
** د سويلي افريقا حکومت کونکې ګوند، افريقايي ملي کاګريس (ANC) په روسيه د اروپايي ټولنې بنديزونه "سخت" وبلل او غوښتنه يې وکړه چې د سيمه ييز سټلايټ تلويزيون چمتو کونکي MultiChoice، دې له روسي خبري کانال Russia Today (RT) څخه خپرونې بېرته پيل کړي. 
** الجماعة له اوکراين سره د ديموکراتيک اتحاد د يووالي په پرېکړه نيوکه وکړه، ياد اتحاد د Western Cape د ولايتي حکومت ودانۍ ته د اوکراين د بيرغ د رنګ په ورکولو سره له اوکراين سره د يووالي څرګندونه کړې وه 
** ديموکراتيک اتحاد (DA) له ANC وغوښتل چې په اوکراين د روسيې د يرغل په اړه خپل دريځ روښانه کړي. دې ګوند همدا راز ادعا وکړه چې د BRICS د غړي په توګه له سويلي افريقا څخه د ګڼو اقداماتو غوښتنه کېږي. د Cape Town د DA ښاروال د کيف او اوکراين د خلکو سره د دې ښار د ملاتړ او يووالي ژمنه وکړه. د DA تر ادارې لاندې Western Cape حکومت هم د اوکراين په رنګونو د ايالتي حکومت د ودانيو په روښانه کولو له اوکراين سره يووالی وښود.
** د اقتصادي ازادۍ جنګيالي په اوکراين د روسيې د يرغل ملاتړ کوي، په کومو کې چې هغوی "د روسيې امپيرياليت ضد پروګرام" ته اشاره وکړه. دې ګوند د MultiChoice سټلايټ تلويزيون چمتو کونکو له دې امله غندنه وکړه چې له DStv څخه يې د روسيې RT کانال لېرې کړی دی.
** د سويلي افريقا کمونست ګوند په نوره نړۍ کې له نورو کمونستي ګوندونو سره يوځای په شريکه اعلاميه کې د اوکراين له خوا د ارتجاعي سياسي قدرتونو د استعمال غندنه وکړه.

### اسيا

* هانګ کانګ
** فعال او د Demosisto بنسټګر Nathan Law وويل چې هغه له اوکراين سره ولاړ دی. Law د اوکرانيانو د همت ستاينه وکړه، چې د پوتين په اړه يې د نړۍ رويه بدله کړه.
** د اوکراين په ملاتړ کوچني لاريونونه وشول. همدا راز، د هانګ کانګ زيات شمېر اوسېدونکو له اوکراين څخه ملاتړ وکړ، او د روسيې د حکومت غندنه يې وکړه.

* اندونيزيا
** د Free Papua خوځښت وياند Sebby Sambom وويل چې په اوکراين د روسيې پوځي بريد جايز و، ځکه چې "د اوکراين پوځ او پوليسو په هغو دوه سيمو کې د اصلي اوکراينيانو په وړاندې ټولوژنې تر سره کولې، چې خپلواکي يې غوښتله". هغه وويل اندونيزيا بايد غلې وي، ځکه چې اندونيزيا او اوکراين "دوښمن هېوادونه او د امريکايي پانګوال لاسپوڅی دی".

* هندوستان
** د هندو سينا غړيو د نوي ډيلي په کناټ ماڼۍ کې د روسيې په ملاتړ لاريون وکړ.

* ايران
** د ايران پخواني ولسمشر محمود احمدي نژاد په خپله ټويټر پاڼه له اوکراين څخه ملاتړ اعلان کړ، او ويې ويل "ستاسو با وقاره او تقريباً بې بېلګې مقاومت د انسانيت د دوښمنانو شيطاني دسيسېو څخه پرده پورته کړه. باور ولرئ چې د ايران عظيم ملت ستاسو سره ولاړ دی، په داسې حال کې چې د دې اتلوال استقامت ستاينه کوي".
** د ايران د خلق مجاهدينو مشرې، مريم رجوي، له اوکراین سره پوله لرونکو هېوادونو وغوښتل چې په سملاسي ډول له اوکراين څخه د ايراني کډوالو د ايستلو برخه کې همکاري وکړي.

* جاپان
** د جاپان د کمونست ګوند مشر Kazuo Shii وويل چې د وسيې کارونه د ملګرو ملتونو د منشور او نړيوال قانون د اساسي اصولو څخه په سرغړونه کې دي، او له همدې امله يې په سختۍ سره غندنه کوي. هغه همدا راز زياته کړه چې د پوتين لپاره دا په بشپړ ډول د منلو وړ نه ده چې د نړۍ د هيوادونو د وېرولو لپاره د روسيې په هستوي وسلو ووياړي.
** د خلکو ديموکراتيک ګوند د يوې تبصرې په خپرولو سره په اوکراين د روسيې پوځي يرغل وغانده، او روسيې يې وغوښتل چې "په سملاسي ډول خپل وسله وال يرغل بند کړي".

* مالیزيا
** د Dewan Rakyat د مخالف ګوند رهبر انور ابراهيم، د نورو مرګونو د منځ ته راتګ څخه مخکې د روسيې له خوا  د "بريدونو پای ته رسولو" غوښتنه وکړه.
** نړيوالو چارو لپاره د ماليزيا د پارلمان له خوا ټاکل شوې کميټې دا حالت د روسيې له خوا د "وحشيانه يرغل" په توګه تشریح کړ، او په اوکراين د يرغل له امله يې د روسيې غندنه وکړه. همدا راز يې د دې موضوع په اړه د ماليزيا د دريځ په اړه د معلوماتو ورکولو لپاره په خپله راتلونکې ناسته کې د بهرنيو چارو وزارت د رابللو هڅه هم وکړه. همدا راز يې ژمنه وکړه چې په ماليزيا کې د اوکراين سفر د دې بريد په اړه د کميټې د تر ټولو ژورې اندېښنې څرګندولو لپاره د خواشینۍ په موخه راوغواړي.

* فلسطين
** داسې ويل کېدل چې د غزې تړانګې بالفعل واکمن ګوند، حماس د اوکراين-روسيې د وضعيت په اړه اعلاميې خپرې کړي دي، چې دې ډلې دا ادعاوې رد کړې.

* فلپين
** د 2022ز کال د فلپين د ولسمشرۍ په ټاکنو کې يو شمېر نوماندانو په اوکراين د روسيې د يرغل په اړه مختلف دريځونه ونيول. په فلپين کې د CNN له خوا تنظيم شوې د ولسمشرۍ يو بحث کې، د ولسمشرۍ څوکۍ ته شپږو نوماندانو وويل چې فلپين بايد په دې شخړه کې بې پری نه وي، داسې حال کې چې درې تنو د بې پريتوب په اړه رايه ورکړه.
** سناتور Panfilo Lacson د دې يرغل غنده وکړه، او ويې ويل سره له دې چې فلپن په نړيواله ټولنه کې "کوچنی غږ" لري، بيا هم بايد د روسيې د اقداماتو په غندلو کې له نورې نړۍ سره يوځای شي. مرستيال ولمسشر Leni Roberdo همدا راز يوه اعلاميه خپره کړه، دا يرغل يې وغانده، او د "اوکراين د خلکو د همت او استقامت" ستاينه يې وکړه. د سوک وهنې نړيوال اتل او سناتور Manny Pacquiao وويل چې د روسيې او اوکراين تر منځ د ستونزو حل جګړه نه ده، او يوازې د ولسونو ژوند له خطر سره مخ کوي.
** د مانيلا ښاروال، Isko Moreno وويل  چې فلپين بايد له اوکراين څخه د فلپينيانو په را ايستلو توجه وکړي، او په  دې شخړه کې بې پری پاتې شي. پخواني سناتور Bongbong Marcos همدا  راز په لومړيو کې وويل اړتيا نه شته چې فلپين د دې شخړې په اړه دريځ اختيار  کړي، ځکه چې "موږ پکې ښکېل نه يو، يوازې زموږ هېوادوال پکې ښکېل  دي". يو څو ورځې وروسته، نوموړي له روسيې وغوښتل چې د اوکراين ازاديو  او حقوقو درناوی وکړي.
** د کارګرو رهبر Leody de Guzman د دې يرغل غندنه وکړه او روسيه يې يو "امپريالستي" قدرت وباله، وروسته يې اعلان وکړ چې په کوم بل خپلواک هېواد هر ډول بريد او يرغل "د منلو وړ نه دي"، خو همدا راز يې وويل چې د فلپين حکومت بايد بې پری پاتې شي.

* سنګاپور
** په سنګاپور کې مرکزي مخالف ګوند، د کارګر ګوند، وويل چې په اوکراين کې د روسيې د پوځي عملیاتو له امله "سختې اندېښنې" لري. دې ګوند په ټينګار سره وويل "ټول خلک حق لري چې خپل برخليک په خپله وټاکي"، او له نړيوال قانون سره سم د بحران د سوله ييز سمبالښت هيله يې څرګنده کړه.

* سوريه
** د سوريې د انقلاب لپاره ملي ايتلاف او مخالفو ځواکونو په اوکراين د روسيې پوځي يرغل وغانده، او د اوکراين له خلکو سره يې پر يويووالي ټينګار وکړ.

* تايوان
** د تايوان مخالف ګوند Kuomintang پر اوکراين د بريد غندنه وکړه، دې ګوند وويل چې د سولې لپاره د اقداماتو کولو په موخه د نړيوالې ټولنې سره ولاړ دی. دې ګوند همدا راز په خپله دفاع او د تايوان په تنګي کې د سولې او ثبات ساتنې په موخه خپله ژمنتيا بيا تازه کړه.
** تايلينډد Move Forward Party په نوم د مخالف ګوند رهبر Pita Limjaroenrat له روسيې وغوښتل چې له اوکراين څخه په سملاسي ډول خپل سرتيري په شا کړي، او د "دوه مخۍ" له امله يې د تايلينډ د حکومت پر دريځ نيوکه وکړه.

* يمن
** د حوثيانو عالي سياسي شورا د Donetsk او Luhansk د خپلواکو دولتونو په توګه په رسمېت وپېژندل. 

## سرچينې