open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ارطغرل غازي

ارطغرل یاهم ارطغرل غازي چي دعثماني ټولواکمنۍ (خلافت) دبنسټ ایښودونکي عثمان خان غازي پلار دی په دیارلسمه زیږدیزه پېړۍ کي یې ژوند درلود . دتاریخونو پربنسټ دارطغرل دپلار نوم سلیمان شاه وو البته په دې خبره کي ټول تاریخ پوهان یوه خوله نه دی اوځیني کسان دارطغرل دپلار نوم کندوالپ ښيي . 

ارطغرل غازي د دیارلسمې زیږدیزي پېړي په دویمه نیمايي کي هغه مهال له خپلي قبیلې سره اوسنۍ ترکیې ته ولاړی کله چي په اسلامي نړۍ کي دمغولو تاړاک پیل سو او ارطغرل ددې لپاره چي خپل قوم له دغه تاړاکه څخه وژغوري دروم سلجوقي سلطنت ته یې پناه یووړ . سلجوقي سلطنت ته تر ننوتلو وروسته په لاره کي ارطغرل دوه فوځونه په جګړه ولیدل خونوموړی په دې نه پوهېدی چي دغه دواړه فوځونه دچادي ؟ تریوڅه وخت تم کېدلو وروسته کله چي ارطغرل غازي یولښکر په دوی کي ناتوانه ولیدی سمدستي یې دهغه مرستي ته ورودانګل اوپرځواکمن لښکر یې خونړي یرغل وکړچي ددې په پایله کي ځواکمن لښکرماته وخوړل او کمزوری لښکر وژغورل سو .

ترجګړې پای ته رسېدو وروسته ارطغرل پوه سوچي دکوم لښکر دوی مرسته کړي ده هغه دسلجوق واکمن علاءالدین کیقباد دی اوعلاءالدین چي دارطغرل له دغه مرستي څخه ډېر خوښ سوی وو نوموړي ته یې پخپله خاوره کي ځای ورکړ .

## دارطغرل ژوند
دعلاءالدین کیقباد سره ترمرستي وروسته ارطغرل دسګوت په نوم سیمه ترلاسه کړه اوهلته له مېشت کېدوسره سم یې پر رومي سلطنت یرغلونه پیل کړه . ددې یرغلونو په پایله کي دختیځ رومي سلطنت یوشمېر ځمکي دارطغرل لاس ته ورغلې اود بیلجک سیمي واکمن مجبوره سوچي ارطغرل ته جزیه ومني . څرنګه چي ارطغرل په ټولو جګړوکي له ځان څخه ښه غیرت اوهمت وښود له همدې کبله سلجوقي واکمنو نوموړي ته نوري ځمکي هم په واک کي ورکړې او ارطغرل ددوی دملاتړي په حیث پاته سو . دعلاءالدین کیقباد ترمرګ وروسته کله چي غیاث الدین کیخسرو یوځل دخپلي واکمنۍ سرحدي سیموته ولاړی ارطغرل له خپل لوري ځیني ډالۍ ورکړې اوپه دې سره ددوی ملګرتیا نوره هم ټینګه سول . 

## دارطغرل وفات
ارطغرل په ۱۳۸۰، ۱۳۸۱ اویاهم ۱۳۸۸ زیږدیزکال کي داسي وخت له نړۍ سترګي پټي کړې چي تر۹۰ کلونو یې ډېر عمر درلود اوترمرګ وروسته یې په سګوت کي خاوروته وسپاره .

## سرچینې
چارشی لی ج۱/ ۱۲۲ او۱۲۳مخونه (کتاب)
زړورتيا وخت

**د ساہسک وخت**  د امریکایی تصور انیمیشن تلویزیون سلسله ده چې د کارټون نټ ورک لپاره د پنډلیټون وارډ لخوا رامینځته شوې. سلسله د فین (جیریمي شادا) په نوم د یو هلک او د هغه ترټولو غوره ملګری او غوره کونکی ورور جیک (جان ډیماګیو) - د سپي د جادو ځواک سره په خپله خوښه د اندازې او شکل بدلولو پیښې تعقیبوي. فین او جیک د اوو وروسته د اپوکالیپټیک ځمکې کې ژوند کوي ، چیرې چې دوی د شهزادګۍ بلبلګم (هینډن والچ) ، آیس کینګ (ټام کیني) ، مارسلین (اولیویا اولسن) ، بېمو (نیکي یانګ) ، او نورو سره متقابل عمل کوي.

## قیصه
پروفیسر سیمون پیټریکوف جادو د یو پخواني جادو تاج جادو په واسطه لیږدول شوی ، دا یوازینی شی دی چې هغه او د هغه منل شوی شیطان لور مارسینین د انساني نړۍ له ویجاړیدو وروسته ژوندي ساتي. ۱۰۰۰ کاله وروسته نوې نړۍ د میوه بادشاهۍ رامینځته شوه چې د یو سخت واکمن بونیبل بلبګم لخوا اداره کیږي ، او راکشسونه او شیطانان په ځمکو کې ګرځي. فین او جیک دوه سرګردان د مارسلین ، بلبلګم او سیمون سره عالي ملګري کیږي او دوی د خپل تیر په اړه رازونه افشا کوي ځکه چې فین (وروستی انسان) د هغه د خپل لټون کوي. لکه څنګه چې د بد لیچ بیا راپورته کیږي ، د سیمون وخت بې ځایه شوی منګی بیټی لیونۍ ګرځي او د فین احساساتي واښه لاس د جنجالي والیت نبات کلون بدل شو. فین ، جیک ، سیمون ، مارسیلین او بلبلګم باید هر هغه څه وکړي چې دوی کولی شي نړۍ له یو بل اپوزیسیون څخه وژغوري کله چې د بونیبل بد کاکا جنګ اعلانوي.

## کاسټ

* جیرمي شاده د انسان فن په نقش کې
* جان دیماګیو د سپی جک کړه په نقش کې
* هینډین والچ د شهزادګۍ بلبل په نقش کې
* نیکي یانګ د لیډی رینیکورن په نقش کې
* ټام کیني د آیس پاچا په نقش کې
* ټام کیني د گنټر په نقش کې
* اولیا اولسن د ویمپائر ملکه په نښه کړئ په نقش کې
* پنډلیټون وارډ د لوپټي فضا شهزادګۍ په نقش کې
* نیکي یانګ د بېمو په نقش کې
* پولی لو لیونگسټون د ونې ډډونه په نقش کې
* سټیو لږ د پیپرمیټ بټلر په نقش کې
* جیسیکا ډیککو د لمبه شهزادګۍ په نقش کې
* ډی براډلي بیکر د دارچین بن په نقش کې
*جیکی بسکارینو د سوسن پیاوړی په نقش کې
*سټیفن روټ د مارټین مارتینز په نقش کې
*لینا ډنهم د بیټي ګراف په نقش کې
*انډي ډیلي د اوو پاچا په نقش کې
*مارتین اولسن د هنسن ابډیر په نقش کې
*جسټن رایلینډ د لیمونګرب ارل په نقش کې

## یاداښتونه

## سرچينې

## بهرنۍ اړیکې

* 
وېشنيزه:کارتونونه
هامر پورګشتال (جوزف وان)

**هامر پورکشتال** چي پوره نوم یې جوزف فون هامر پورګشتال دی داطریش (اسټریا) مشهوره خاوري پېژندونکی اولیکوال دی . نوموړی په ۱۷۷۴زیږدیزکال کي دجون پر۹نېټه دګراتس په ښارکي پیدا اوپه ۱۸۵۶ز کال کي دنومبر پر۲۳نېټه داطریش په پلازمینه ویانا کي مړسو .

## دهامر ژوند
هامر پورګشتال د اطریش په پلازمینه ویانا کي خپل علوم دختیځو ژبو په زدکړه کي پای ته ورسول اوپه یاده برخه کي یې عربي، فارسي اوترکي ژبي په پوره توګه زده کړې. تردې وروسته نوموړی په ۱۷۹۷ز کال کي دعثماني ټولواکمنی (خلافت) پلازمیني (استانبول) ته ولاړی او هلته یې داطریش په سفارت کي کار پیل کړ خو هلته ترڅه عمر تېرولو وروسته سمدستي دایران په لوري ولاړی او ورپسې کله چي دفرانسې مشهوره واکمن ناپلیون په ۱۷۹۹ز کال کي پرمصر باندي یرغل وکړ هامر له برتانوي حکومت سره کار پيل کړ اوځان یې برطانیې ته ورساوه . په برطانیه کي تر لږ وخت تېرولو وروسته هامر یو ځل بیا استانبول ته راغلی او څلور کاله یې هلته تېرکړه څو چي اخر بیرته خپل پلرنۍ وطن ویانا ته ستون سو. داهغه وختونه وه چي ویانا تازه د ناپلیون په لاس کي لوېدلې وه اوهامر ددې حال په لیدوسره مجبوره سو ترڅو ویانا پریږدي خوکله چي څه عمر وروسته د فرانسې او اطریش سیاسي چاري ښې سولې هامر یې نورله تکلیفه وویستی اوپخپل هیواد کي پاته سو . 

دفرانسې او اطریش تر اړیکو سمېدلو وروسته هامر داځل دپاریس په لوري ولاړی اوله هغه ځای څخه یې په ډېر تکلیف سره دوه سوه دانې هغه تاریخي اولرغوني لیکل سوي نسخې له ځان سره راوړې کوم چي ناپلیون د خپل یرغل پروخت له ویانا څخه پاریس ته لېږدولي وې ( دیادوني وړده چي ددغه نسخوشمېر ۳۰۰ وو خوهامر یوازي ۲۰۰ دانې بیرته راوړې). له دې پیښي څه عمر وروسته هامر په ۱۸۱۰ز کال کي په پاریس ښارکي داطریش استازی وټاکل سو او هلته یې دنده پیل کړه خو لږ عمر نه وو تېر سوی چي هامر ترمخکي ډېر پرمختګ وکړ اوپه اخر کي داطریش د مشر سلاکار وټاکل سو . داطریش واکمن (لمړئ فرانتس) چي له هامرڅخه ډېر اغېزمن سوی وو نوموړي ته یې دبارون لقب ورکړ اوڅوکاله وروسته په ۱۸۴۸ز کي داطریش دفرهنګي علومو رئیس درئیس په توګه وټاکل سو چي دغه دنده یې ترمرګه پوري مخ ته یووړه اوبیابل ځای ته نه ولاړی . 

## دهامر پورګشتال علمي اثار
هامر پورګشتال لکه څنګه چی مویادونه وکړه په ختیځو علومو اوژبوکي یې ځانګړی مهارت درلود اوپه یاده موده کي یې لاندي کتابونه وژباړل او ولیکل :

انځورونه (په۱۸۰۰زیږدیز)

خسرو اوشیرین (په ۱۸۰۹زیږدیزکي)

دغسانیانو تاریخ (له ۱۸۱۶څخه تر۱۸۲۱زیږدیز په موده کي لیکل سوی)

دابن خلدون مقدمه (۱۸۱۸زیږدیز ویانا) له ترکي څخه په فرانسوي ژباړه 

دعثماني سلطنت تاریخ (له ۱۸۳۵زیږدیزکال څخه تر۱۸۴۲زیږدیزکال په موده کي لیکل سوی) په ټولو کتابونوکي یې دغه کتاب ځانګړی شهرت لري 

اوداسي نور ...............................

## سرچینې
تاریخ عثماني/ هامر پورګشتال 

https://abadis.ir/fatofa/%D9%87%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D9%BE%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%88%D8%B2%D9%81-%D9%81%D9%88%D9%86/ 
وېشنيزه:1856 مړينې
دریم ولاډ (ډراکول)

**کونټ ولاډ ډراکول** چي په دریم ولاډ هم مشهوره دی په ۱۴۳۱ زیږدیز کال کي درومانیا هیواد په ټرانسلوانیا کي پیدا سوی دی اوپه ۱۴۷۶ ز کي دعثماني ترکانوسره په یوه جګړه کي ووژل سو .

## د ولاډ لمړنئ ژوند
دولاډ ډراکول پلار چي دویم ولاډ ډراکول نومېدی په پنځلسمه میلادي پېړۍ کي دعثماني سلطنت سره په جګړه کي ښکیل سو اودوخت عثماني واکمن دویم مرادخان نوموړي عثماني سلطنت ته په جزیه ورکولو باندي اړ ایستی . عثماني واکمن دویم مرادخان له دویم ولاډ څخه وغوښتل چي خپل دوه زامن چي یوهمدغه ولاډ ډراکول اوبل راډول نومېدی په عثماني دربارکي دضمانت په توګه پریږدي اوعثماني خلافت هم ددوی پالنه څوکاله په غاړه واخیسته څوچي په اخرکي ولاډ مړسو اوپرځای یې ولاډ ډراکول د ویووده په نامه واک ته ورسېدی . 

## د ولاډ حکومت
ولاډ پرخپل هیواد باندي څوځله واکمني وکړه خو ترټولو خونړۍ هغه یې له ۱۴۵۶زیږدیز څخه پیل اوتر۱۴۶۲ز پوري یې دوام وکړ . په دغه موده کي ولاډ دوالاچیا په هیوادکي بې خرته ظلمونه وکړه اودومره انسانان یې دخپل حکومت لپاره قرباني وګرځول چي خلک یې حیران کړه . دنوموړي ظلمونه په سیمه کي دعثماني ترکانو سربېره له عیسایانو سره هم په لویه پیمانه وه اوهغوی یې په ډېر وحشت سره له منځه وړل . عثماني ترکان چي کله دولاډ له ظلمونوڅخه خبرسول سمدستي یې خپل قومندانان ورپسې ولېږل خو ولاډ پرځای ددې چي له خپل عمل څخه توبه ګاره سي نوریې هم ظلمونوته لاس واچاوه اودهنګریې او رومي پاپ په مرسته یې ترکانوته ماته ورکړه . ترماتي وروسته ولاډ نژدې ۲۰۰۰۰ شل زره هغه ترکان له منځه یووړه کوم چي دده فوځ وژلي او وروسته یې دهغوی بدنونه په میخ باندي ورټک وهل . دوخت عثماني واکمن سلطان محمدفاتح دولاډ په دې وحشت سره ډېرسخت ودردېدی اوداځل یې خپله دفوځ مشرتوب په لاس کي واخیست ترڅو ولاډ له والاچیا هیوادڅخه ورک کړي . ولاډچي دسلطان فاتح په راتګ خبرسو شاتګ یې پیل کړ اوپه تیښته یې ځان ترهنګریې پوري ورساوه . 

## د ولاډ مرګ
ترتیښتي څوکاله وروسته ولاډ ډارکول بیرته له هنګریې څخه راغلی خوداځل یې دژوند اخره سول اوپه ۱۴۷۴ز کال کي دترکانوسره په مخامخ جګړه کي ووژل سو . 

## د ولاډ ظلمونه
د ولاډ دظمونو په اړه بېلابېل تاریخونه وايي چي نوموړي دخپلي زمانې ډېرسخت وحشي اوپه زړه بې رحمه انسان وو، ویل کیږي چي نوموړي یوازي په اووه کاله کي شاوخوا سل زره کسان ووژل . په بدنونوکي میخونه ټک وهل، ژوندي انسانان اورته اچول، کوچنیان دخپلو میندوپه وړاندي وژل اوځیني نورهغه ظلمونه وه چي ولاډ ډېرپه ویاړسره ترسره کول . ویل کیږي چي یوځل نوموړي دڅو ښځو څخه تیان پرې کړه اوبیایې دهغوی له کوچنیانوڅخه سرونه هم پرې کړه . تردغه عمل وروسته یې ښځوته امر وکړچي دتیانو پرځای دخپلو زامنو سرونه پربدن باندي مېخ کړي، دادنوموړي یوازينئ ظلم وو چي دبیلګي په توګه دلته ذکرسو . 

## سرچینې
دنړۍ تاریخي سل شیطانان ۴۴ او۴۵مخونه

تاریخ امپراطوري عثمانی /لیکوال/ هامر
څلورم ایوان (وېروونکی ایوان)

مهیب ایوان یا وېروونکی ایوان یاهم **څلورم ایون** چي په شپاړسمه زیږدیزه پېړي کي دروسیې تزاري واکمن وو په ۱۵۳۰ز کال کي داګسټ میاشتي پر۲۵نېټه پيدا اود۱۵۸۴ز کال دمارچ پر۲۸ نېټه مړسوی دی . 

## دایوان واکمني
ایون د دریو کلونوپه عمر دروسیې شهزاده ونومول سو . روسان نوموړي ته دګروزني (Grozny) بې رحمه لقب ورکوي ځکه ایوان ترواکمن وروسته چي په ۱۵۴۷ز کال کي یې د۱۷ کلونو په عمر لاسته راوړه دروسي یوله بې رحمه واکمنانو څخه وګڼل سو . څرنګه چي ایوان عیسايي وو له همدې کبله به یې ځان ته دختیځي رومي واکمني ځایناستی وایه (ختیځه رومي واکمني په ۱۴۵۳ز کال دمسلمانانو عثماني ټولواکمني خلافت له منځه یووړه) . 

ترواک لاسته راوړلو وروسته ایوان غوښتل چي روسیه دمغولو له واکمنی څخه ازاده کړي اودهمدې لپاره یې دهغوی سره جګړه پيل کړې . دغه جګړې که څه هم چي دایوان هیله په پوره توګه سرته ونه رسول خو داستراخان اوقازان مهم ښارونه دروسانو لاسته ورغله او ایوان خپل ځان خلکوته قوي څرګند کړ . دمغولو په ماتي سره ایوان فکرکاوه چي روسیه په لویدیځ اوشمال کي هم پراخه کړي اودهمدې لپاره یې سایبیریا اولویدیځ ته یرغلونه پيل کړه خوپه لویدیځ کي دکریمیا واکمني چي دمسلمانانو په لاس کي وه ایوان ته یې سخته ماته ورکړه اونوموړي یې مخکی تګ ته پرېنښاوه ځکه له هغوی سره دعثماني خلافت مرسته اوملاتړ ورسره وو . 

## دایوان ظلمونه او وحشت
ایوان پخپله واکمني کي دروسيې زرګونه کسان ووژل اودخپلو ګټولپاره یې هغه روسي قوي مشران هم په نښه کړه چي دده په فکر ګواښ یې ورته درلود . په دې ترڅ کي ایوان نژدې ۱۲۰۰۰ قومي مشران ترور کړه اودهغوی ځمکي یې لاندي کړې . دایوان دغه عادت په اصل کي له ځوانۍ څخه ورپاته وو اوهغه وخت یې دانسانانو سربېره دحیواناتو له ازارولوڅخه هم خوند اخیست . یوځل یې دکوم شخص ژبه له دې کبله پرې کړه چي دده یې خبره نه وه خوښه اوبل ځل یې خپل کوچنئ زوی لمړې له غاړي ونیوی او وروسته یې په چاقو وواژه چی په دې توګه نوموړی دخپل زوی قاتل وګرځېدی . ایوان دخپلو مخالفینو اوخلکو ځورلو لپاره دپولیسو یوه ډله رامنځ ته کړه اوهرهغه څوک چي شکمن به وو په ډېرسخت مرګ یې واژه چي دغه مرګونه اوشکنجې عبارت وې له ترمرګه پوري وهل، په خلکوکي میخونه ټک وهل، په اوبوکي ننه ایستل، په لرګیوباندي تړل اوبیا سوځول اوداسي نوروڅخه .......

ایوان به دخلکو پرمرګ او ازارولو باندي ځانګړ خوند اخیست اوکله کله به یې امروکړ چي مجرمین دده په وړاندي ووژل سي ترڅودئ یې له کریږو او ناروڅخه خوند واخلي . ددغه وحشتونو سربېره ایوان په فحشاکي هم ډېرغرق وو اولوی شمېر روسی نجوني یې هم خپله اوهم دخپلو ظالمو چارواکو اوپولیسو دهوس ښکار کړه، ترټولو بیامشهوره داوه چي نوموړي به دعزت داره خلکو مېرمني ترې بېولې اوبیابه یې له هغوی سره وحشیانه اعمال ترسره کول . 

## دایوان مرګ
ایوان په ۱۵۸۴ز کال کي مړ سو، ویل کیږي چي نوموړي دمرګ پروخت باندي له یوځایي عبادت ځای څخه کوم دیني کس راوغوښت اوله هغه څخه یې هیله وکړه چي دده دګناهونوپه اړه دعاګاني ورته وکړي . 

## سرچیني
دنړۍ تاریخي سل شیطانان ۳۰، ۳۱ او۳۲مخونه 

https://abadgar-q.com/wiki/Ivan_the_Terrible
انټرنېټ موويز ډېټابېس

**انټرنېټ موويز ډېټابېس**  د فلمونو ، تلویزیون برنامو ، کور ویډیوګانو ، ویډیو لوبو ، او آنلاین خپرونې مینځپانګې پورې اړوند د معلوماتو آنلاین ډیټابیس دی - پشمول د کاسټ ، تولید کونکي او شخصي ژوندلیکونه ، د پلاټ لنډیز ، ټریویا ، درجې ، او فین او انتقادي بیاکتنې.
کارتون

**کارتون** یو ډول بیلګه ده چې معمولا رسم شوی ، ځینې وختونه انیمیشن ، په غیر واقعیتي یا نیم حقیقت پورې ب ډول کې.
وېشنيزه:کارتونونه
نثار محمد پښتون

**نثار محمد پښتون** (نثار محمدافغان) زوکړه ۱۸۹۷ز کال پیښور مړینه ۱۹۳۷ اکتوبر (بند خونه) د پخوانی افغانستان په پیښور سیمه کې د افغان پاچا امير امان الله خان ملاتړی او په هغه وخت کې د بریتانوي ټولواکمنې نه د افغانستان د خپلواکۍ جګړن وو.

نوموړی په ۱۹۱۹ز کال کې د افغان انګلیس دریمې جګړې پرمهال د بریتانویانو لخوا ونیول شو او بند خونې ولیګل شو، نثار محمد قرار وو اعدام شي، اما نوموړی د بند خونې نه په تیښته بریالی او د افغانستان له لوری د ازبکستان پلازمینې تاشکند وتښتېد، په تاشکند کې نوموړی په یوه پوځي پوهنتون کې د ښونکی په توګه دنده شروع کړه.  په ۱۹۲۰ز کال کې د پخوانی شوروی اتحاد لخوا د ازبکستان د نیولو سره نوموړی د یوه ګرجستانی وګړی (سرګو اژنکتیزی) سره ایران ته لاړ، نوموړی د ایران په شمال کې د یوه سوسیالي خپلواک هیواد غوښتونکې او د ځنګله غورځنګ مشر (میرزا کوچک خان ځنګلي) سره وکتل، چې په وخت کې کوچک خان د ایران په (ګیلان) سیمه کې یو جمهوریت جوړ کړی وو، چې حکومت یې بیا د ایرانیانو او انګریزانو د جګړې پرمهال له منځه لاړ.

## وژنه
نثار احمد چې له ۱۹۳۲_۱۹۳۷ز کلونو ترمنځ په مسکو پوهنتون کې د پښتو او اردو ژبې د ښونکی په توګه دنده ترسره کوله، د ۱۹۳۷ز کال په اکتوبر میاشت کې د یوشمیر سیاسي د لایلو په خاطر ونیول شو، د نیول کیدو وروسته نوموړی د مسکو په یوه بند خونه کې ووژل شو او له هغې وروسته یې مړی وسوځول شو چې ویرې یې بیا د مسکو په یوه ډله ییز قبر کې خښې شوې.

## سرچینه
سرچینه د بی بی سی پښتو رپوټ.

## یادنوې
د تاجکستان پلازمینه دوشنبه کې د نوموړی هیواد د پوهنې وزارت ترمخ سړک د نثار محمد پښتون په نوم نومول شوی دی، چې اوس هم د نوموړی په نوم یادیږي.
## خدمتونه
نثار محمد منځنۍ آسیا ته له مهاجرت سره په تاجکستان کې د نجونو او هلکانو د زده کړو لپاره ګڼ شمیر خدمتونه وکړل، چې همدی خدمتونو نوموړی له ۱۹۲۶-۱۹۳۲ د تاجکستان د لومړنی پوهنې وزیر تر چوکۍ ورسوه. په ۲۰۲۱ز کال د نثار محمد پښتون په خدمتو په تاجکستان کې د نوموړی په ژوند یو مستند فلم جوړ شوی دی. نثار محمد په ۱۹۲۳ز کال کې د دوه کتابونو د چاپولو ترڅنګ په ۱۹۲۴ز کال کې په تاشکند کې لومړنی دارالمعلمین جوړ کړ، او همدارنګه یې د تیمور شاه سره یو ځای د تاجک غږ نومې ورځپاڼه پیل کړه. نثار محمد افغان له ۱۹۳۲ز کال وروسته په مسکو پوهنتون کې د پښتو او اردو ژبې د ښونکی په توګه دنده ترسره کوله. نوموړی په ۱۹۳۷ز کال کې د ګڼ شمیر نورو فرهنګیانو په څیر د یو شمیر تورونو پر آساس ونیول شو، چې د همدی کال په اکتوبر میاشت په بند خونه کې ووژل شو.

## کورنۍ
د نثار محمد پښتون لمسیان او نوره کورنۍ اوسمهال په مسکو کې ژوند کوي.
د جیمي نيوټرون سفرونه: هلک جینیس

***د جیمي نيوټرون سفرونه: هلک جینیس***  د امریکا کمپیوټر انیمیشن تلویزیون سلسله ده چې د ۲۰۰۱ کال *[[جیمي نيوټرون: هلک جینیس]]* پر بنسټ والړ دی چې د جان ای ډیویس او کیت الکورن لخوا رامینځته شوی. دا په اصل کې په جولیو ، ۲۰۰۲ ، ۲۰۰۲ کې د درې فصلونو لپاره په نیکولینډون کې خپور شوی ، او وروستۍ برخه یې د نومبر په ۲۵ ، ۲۰۰۶ کې خپره شوه. خپرونه د ۱۱ کلن زاویه تعقیبوي د ریټروویل ، چې نوم یې مشهور دی ، ځکه چې هغه د خپل غوره سره په سفر کې پرمخ ځي. ملګري کارل ویلر او شین ایسټویز.

## کرکټرونه

* **جیمز اسحاق نیوټرون** یا **جیمي نيوټرون** (غږ لوبغاړی: ديبي ديري بيري) یو ډیر هوښیار هلک دی چې د ستونزو د حل لپاره ساینسي پوهه او اختراعات کاروي ، چې ډیری یې پخپله رامینځته کیږي. هغه په لومړي فصل کې ۱۰ کلن دی، په دویم فصل کې ۱۱، او په دریم او وروستي فصل کې ۱۲ کلن دی. د هغه نوم اسحق نیوټن ته اشاره ده.
* **رامون جواریا "شین" ایسټیوز** (غږ لوبغاړی: جیفري ګارسیا) د جیمي یو څه زوړ ، ډیر فعال ، اضافه شوی غوره ملګری دی چې د افسانوي سوپر هیرو "الټرا لارډ" سره د هغه د غیر صحي جنون او د الټرا لارډ لخوا الهام شوي ټلویزیوني سلسله ، ویډیو لوبو او سوداګریزو توکو سره ځانګړنه لري.
* **کارلټن یولیسس ویزر یا کارل ویزر** (غږ لوبغاړی: روب پالسن) یو په زړه پوری کم عقل هلک او د جیمي یو له غوره ملګرو څخه دی.

## سرچينې

وېشنيزه:کارتونونه
کمال رئیس

دپنځلسمي زیږدیزي پېړۍ مشهوره سمندر پوه کمال رئیس چي په وروسته کي د عثماني خلافت د سمندري فوځ قومندان وګرځېدی په ۱۴۵۱ز کال کي د ګیلي پولي په سمندري ښارکي پیدا سو. دنوموړي پوره نوم احمد کمال الدین او د پلار نوم یې علي وو چي د عثماني خلافت د قرامان له سیمي سره یې اړه درلوده.

## د کمال رئیس لمړنئ ژوند
کمال رئیس د خپل ژوند لمړنئ پړاو چي په سمندر کي پیل سو د عیسایانو سره په جګړو کي تېر کړ او تر اسپانیا پوري یې اکثره اروپايي هیوادونه تر خپلو یرغلونو لاندي راوستل. د عثماني خلافت اتم واکمن سلطان بایزید چي کله د کمال له سمندري عملیانو او جګړو څخه خبر سو سمدستي یې خپل سلطنت ته راوغوښت او امر یې ورته وکړ چي په اسپانیا کي کوم مسلمانان او یهودان دعیسایانو تر ظلم لاندي شپې تېروي هغوی باید عثماني سلطنت ته راولي، کمال رئیس هم د سلطان بایزید امر پرځای کړ او د اسپانیا پر سواحلو یې بریدونه پيل کړه چي په پایله کي یې د هغه ځای لوی شمېر مسلمانان له عیسایانو خلاص او عثماني خلافت ته یې پناه راوړه . 

## د کمال رئیس فوځي ژوند او جګړې
په اسپانیا او لویدیځه اروپا کي تر بریالیو سمندري عملیاتو وروسته سلطان بایزید کمال رئیس د عثماني سمندري ځواکونو مشر وټاکه او په ۱۴۹۵ز کال کي یې دغه دنده ورته وسپارل. له دندي پېليدو سره کمال رئیس دا ځل په سترو جګړو کي ښکیل سو او هغه اروپايي هیوادونه چي له عثماني خلافت سره په جګړه کي ښکېل وه کمال رئیس د سمندری له لوري ستر ګوزارونه ورباندی وکړه. سلطان بایزید په ۱۴۹۷ز کال کي کمال رئیس ته امر وکړ چي د مکې او مدینې ښارونو ته چي کوم اسباب او لوازم د سمندر له لاري روان دي باید له عیسایانو څخه د هغوی ساتنه وکړي چي دذنوموړي دا امر هم پر ځای او کمال رئیس په مدیترانه سمندري کي د مکې او مدینې له اسبابو څخه ښه ساتنه وکړه. په دې ترځ کي دروډس جزیرې عیسایانو هڅه وکړه چي د کمال رئیس مخه ونیسي او کوم شیان چي مکې ته وړل کیږي هغه لوټ کړي خوکمال رئیس پر دوی سخت برید وکړ اونژدې وو چي خپله دروډس جزیره هم فتحه کړي خودځینو دلایلو له کبله دغه فتحه پاته سول. 

په ۱۴۹۹ز کال کي د عثماني خلافت او د وینس په نامه د یو اروپايي سمندري دولت ترمنځ ډېره خونړي نښته رامنځ ته سول . په دغه نښته کي عیسایانو هڅه وکړه چي مسلمانان له یونان څخه پسي واخلي خو د سلطان بایزید له لوري د کمال رئیس او څو زره عثماني فوځ ددوی سره دجګړې لپاره وګومارل سو چی په پایله کي یې وینس تاریخي ماته وخوړه او د لپانټو په نوم سمندري ښار د عثماني ترکانولاسونو ته ولوېدی . کمال رئیس په یاده جګړه کي ستر رول ولوباوه او تر دې وروسته یې دعثماني سلطنت لپاره یو ځل بیا په مدیترانه سمندرکي خدمتونه پیل کړه چي تر ۱۵۱۱ز کال پوري یې دوام وکړ . 

## د کمال رئیس مړینه
سلطان بایزید په ۱۵۱۱ز کال کي کمال رئیس ته امر وکړ چي له خپلو کښتیو سره د مملوک سلطنت په لوري ولاړ سي او هلته د مصري او عربي مسلمانانو مرسته وکړي ځکه اروپايي کښتیو دا ځل پر حجاز باندي د یرغل موخه درلوده، خو کمال رئیس چي کله تګ پیل کړ او د سمندر منځ ته ورسېدی په همدې وخت کي یو قوي توپان راوالوت او کمال رئیس یې له کښتۍ سره په سمندر کي ډوب او وواژه . 

## سرچینې
تاریخ عثماني/ چارشی لی/ دویم جلد
د سپوږمۍ سیند

**د سپوږمۍ سیند** (د ایلجیما راتګ) په کره یي 돌아온 일지매) په انګلیسي The Return of Iljimae ) یوه کوریایي تلویزیوني ډرامه وه چې د ۲۰۰۹ز کال له جنوري څخه تر افریل ترمنځ  په سویلي کوریا کې خپره شوه. د سپوږمۍ سیند سریال په کوریا کې د (۸ ګروپ) نومی شرکت لخوا برابر شوی دی.

## څېرې
## ژباړې
جونګ ایل وو

**جونګ ایل وو** په کوریایي په انګلیسي Jung Il Woo ) یو کوریایی آداکار ، ماډل او سندرغاړی دی. نوموړی ترډیره په د سپوږمۍ سیند او د لمر کیسه نومی سریال کې د شهزاده یانګ میونګ په آداکارې ډیر پیژندل شوی دی.

## شخصیت
## هنري ژوند
لمریز خسوف

بټنوک|291x291px
**لمریز خسوف** هغه وخت پیښیږي کله چې سپوږمۍ د ځمکې او لمر تر مینځ تیریږي ، په دې توګه د ځمکې لید په بشپړ یا جزوي ډول پټوي. دا ډول سمون د نوي سپوږمۍ سره سمون لري، دا په ګوته کوي چې سپوږمۍ د ځمکې د مدار الوتکې ته نږدې ده. په مجموع کې د لمر ډیسک د سپوږمۍ لخوا په بشپړه توګه پټ شوی. په جزوي او کنډولي اخترونو کې، یوازې د لمر یوه برخه پټه ده.

که چیرې سپوږمۍ په بشپړ ډول په ګردي مدار کې وي او د ځمکې په څیر ورته مدار کې وي، نو په هر نوي سپوږمۍ کې به بشپړ لمر خندل وي. پرځای یې، ځکه چې د سپوږمۍ مدار د ځمکې مدار ته نږدې ۵ درجې ته غزیدلی، د هغې سیوري معمولا د ځمکې له لاسه ورکوي. له همدې امله لمر (او سپوږمۍ) خسوف یوازې د اختر په موسمونو کې پیښیږي، چې په پایله کې یې هر کال لږ تر لږه دوه او تر پنځو پورې لمریز خسوف کیږي، چې له دوو څخه زیات نه وي. ټول سپوږمۍ ډیر نادر دي ځکه چې دوی د لمر او سپوږمۍ د مرکزونو تر مینځ ډیر دقیق سمون ته اړتیا لري، او ځکه چې په اسمان کې د سپوږمۍ څرګند اندازه کله ناکله ډیره کوچنۍ وي چې لمر په بشپړه توګه پوښي. ټول لمریز خسوف په ندرت سره د ځمکې په یو ټاکل شوي ځای کې واقع کیږي ، په اوسط ډول له هر ۳۶۰ څخه تر ۴۱۰ کلونو پورې.

تندر یو طبیعي پدیده ده. په ځینو پخوانیو او عصري کلتورونو کې، د لمر ختو د فوق العاده لاملونو لپاره منسوب شوي یا د بد شګون په توګه ګڼل کیږي. د ستور پیژندونکو وړاندوینې په چین کې د څلورمې پیړۍ په پیل کې پیل شوې. په راتلونکي کې د سلهاو کلونو سپوږمکۍ اوس د لوړ دقت سره وړاندوینه کیدی شي.

## سرچینې
موسی بن نصیر

**موسی بن نصیر** چي دامویانو په خلافت کي دشمالي افریقا والي وو په ۱۹هجري ق کال کي چي د۶۴۰زیږدیزکال سره سمون خوري په شام کي پیداسوی دی.

## لمړنئ ژوند
موسی بن نصیر دامویانوپه خلافت دبصرې ښار دواکمن له مرستیالی ته ورسېدی اوترڅه عمر پوري یې دغه دنده مخ ته یووړل خوکله چي حجاج بن یوسف دامویانو له لوري دعراق مشر وټاکل سو موسی بن نصیر دنوموړي ترپلټني لاندي راغلی اوحجاج بن یوسف غوښتل چي محکمه یې کړي . دموسی بن نصیر بخت دنوموړي سره یاري وکړه اودمصر اموي مشر عبدالعزیزبن مروان له هغه څخه وغوښتل چي موسی ایله کړي . حجاج بن یوسف هم دعبدالعزیز په خوله وکړه اوموسی یې ازاد کړ، تر ازادېدو وروسته موسی بن نصر دعبدالعزیز له لوري مصرته راوستل سو اوهلته یې دشمالي افریقا دمسلماني سیمي واک لاسته راوړ. 

## جګړې اوفتوحات
موسی بن نصیرچي څنګه واک ته ورسېدی سمدستي یې دشمالي افریقا پر بربري قومونو باندي خپل عملیات پیل کړه اوهغه کسان چي له اموي خلافت څخه یې بغاوت کاوه بیرته دمسلمانانو ترواک لاندي سول. تردې پیښي وروسته موسی بن نصیر په لویدیځ کي دشمالي افریقا سیمي یوپه بل پسې ترلاس لاندي کړې اوپه لنډو کلونو دمراکش ترڅنډو ورسېدی . په دغه فتوحاتوکي دموسی بن نصیر یوغلام چي طارق بن زیاد نومېدی هم برخه واخیستل چي په جګړه کي ډېرښه وځلېدی اوله خپل بادارسره یې اوږه پراوږه سیمي فتحه کړې. 

دشماالي افریقا ترفتحي وروسته موسی بن نصیرهم هلته میشت سو خوڅه عمر وروسته دمدیترانه سمندر له شمالي لوري څخه نوموړي ته یواستازی راغلی اودغه استازی داسپانیا دیومشر له لوري رالېږل سوی وو ترڅو موسی بن نصیرته پرهغه هیواد باندي دیرغل بلنه ورکړي . موسی بن نصیرچی کله داستازي سره لیدنه وکړه سمدستي یې په چمتووالي لاس پوري کړ اوخپل غلام طارق یې له څوزره کسیز لښکرسره مخ داسپانیا په لوري واستاوه . طارق هم لښکرله ځان سره واخیست اوپه لنډوخت کي له سمندر څخه تر اوښتلو وروسته داسپانیا هیواد ته ننوتی . داسپانیا واکمن (ریډریک) چي کله دطارق اومسلمانانوله راتګه خبرسمدستي یې دجګړې لپاره خپل لښکر ورته راولېږه خودې لښکرته طارق بن زیاد ماته ورکړه اواسپانوئ واکمن یې اړ ایستی چي خپله جګړه ته رامخکي سي . ددې حال په لیدوسره ریډریک مجبوره سو اوداځل یې خپله فوځ له ځان سره واخیست ترڅو طارق ته ماته ورکړي . دیوخونړي نښتي په پایله کي چي د داوړترمنځ پېښه سول د ریډریک لښکرو سخته ماته وخوړه اوخپله ریډریک ووژل سو . ددې جګړي په پایله کي مسلمانان دموسی بن نصیر اوطارق بن زیاد په مشري نورهم مخي ولاړی اوځان یې په اخرکي فرانسې هیوادته نژدې ورساوه. 

## مړینه
موسی بن نصیر په اسپانیا کي دخپل نقشې پربنسټ غوښتل چي دمسلمانانو فتوحات نورهم وغځوي اوځان په ختیځ کي تر روم پوري ورسوي خوکله چي دوخت خلیفه ولیدبن عبدالملک دنوموړي له ارادې څخه خبرسو سمدستي یې دربارته وغوښت ترڅوخبره ورسره وکړي. موسی بن نصیرهم دخپل خلیفه خبره ومنل اومخ دشام په لوري ولاړی خولاهلته نه وو رسېدلی چي ولیدبن عبدالملک وفات اوپرځای يې سلیمان بن عبدالملک دامویانو خلیفه وټاکل سو. سلیمان بن عبدالملک چي له موسی سره یې دوخته څخه نه وه جوړه له رارسېدوسره سم یې دخبلي چوکۍ څخه ایسته کړ اوغوښتل یې چي زندان ته یې واچوي خوداځل دیزیدبن مهلب په نامه یوبل شخص موسی بن نصیر له دغه ستونزي څخه وژغوره اوله خلیفه څخه یې هیله وکړه چي ایله یې کړي. خلیفه که څه هم چي دیزیدبن مهلب په خوله وکړه اوموسی بن نصیرته یې څه ونه ویل خودحکومت له چوکي څخه یې دتل لپاره لیري کړ اودغه نومیالئ شخص په ۷۱۶ز کال کي په حجاز کي وفات سو.

## سرچینې
داسلام تاریخ/ مولانا اکبرشاه خان
1,000,000

لس لکه یاهم یومیلیون چي په عدد سره (۱۰۰۰۰۰۰) لیکل کیږي د۱۰۰۰ ضرب ۱۰۰۰ له حاصل څخه عبارت دی اوپه عملي ډول سره داسي لیکل کیږي ۱۰۶یوملیون په فزیک اوSI کي دمیګا په مختاړي سره لیکل کیږي لکه دبیلګي په ډول یومېګاواټ چي له یومیلیون څخه عبارت دی او دیومیلیون دلفظ په باره کي ویل کیږي چي دغه نوم له لرغوني ایټالوي ژبي څخه اخستل سوی دی . 
وېشنيزه:تام عددونه
یون جین سو

**یون جین سو** په کوریایي 윤진서) په انګلیسي Yoon Jin-seo) د سویلي کوریا یوه سینمایي لوبغاړې ده. نوموړی د سپوږمۍ سیند سریال کې د اولحي او همدارنګه په ۲۰۱۸ز کال د «انتقام اخیستونکی» نومی فیلم مرکزي لوبغاړې وه.

## شخصي ژوند
## هنري ژوند
مورنۍ ژبي ته پرختیا ورکول

که موږ ځېر شو نړې د پرمختللې ټکنالوژۍ پر مټ هر ډول او په هر څيز کې اسانتیاوي راوستې دي.
پښتو زموږ مورنۍ او پلرنۍ ژبه ده خوشبختانه په دې تېرو څو کلونو کې پښتو ژبي ته دپاملرني له امله د بېرته د پورته تللو ته زمینه مساعده شوي ده. 
پښتو ژبه یوه له تاریخي پلوه لرغوني ژبه ده چې تر اوسه یې په نړۍ کې ډېر شمیر غږېدونکې شتون لرې.
په اوسنۍ ټکنالوژۍ دور کې پښتو نه یوازي پښتانو ژبه ده بلکه اکثریت اوس خارجي خلک د پښتو. ژبي سره لېوالتیا لرې او کوښښ کوې تر څو ورسره پوه شي.
هیله ده چې یوه ورځ پښتو یوه نړې واله او رسمي ژبه وي.

درنښت
ابن اثیر

ابوالحسن عزالدین علي بن محمد چي مشهوره په ابن اثیر سره دی داسلامي نړۍ یوله سترو تاریخ پوهانوڅخه ګڼل کیږي، نوموړی په ۱۱۶۰زیږدیزکال کي په اوسنی ترکیه کي وزېږېدی. 

دابن اثیر په نسل کي تاریخ پوهان اختلاف لري ځکه یوشمېر تاریخ پوهان ادعاء کوي چي ابن اثیر له ذاته کرد دی خوځیني نوربیا وايي چي عرب دی . 

## دابن اثیر ژوند
دابن اثیر پلار چي محمد نومېدی پخپله زمانه کی دشام اومنځني ختیځ له مشهوره تجارانوڅخه ګڼل کېدی اوپه هغه وخت کي یې سوداګرې کول کله چي پراسلامي نړۍ دصلیبانو تاړاک روان وو اوسلطان صلاح الدین ایوبي له هغوی سره په جګړه بوخت وو . دصلیبیانو ددغه تاړاک له کبله څوځله دعزالدین پلار هم دهغوی له لوري لوټ اوقافلي یې تباه سوې . دمحمد درې زامن وه چي په هغوی کي منځنئ همدغه عزالدین وو اوپه وړوکوالي یې دقرآن کریم په زکړه پیل وکړ، تردې وروسته نوموړئ په ۵۷۹هجري ق کي له خپل پلار او وروڼو سره موصل ته کډه سو . څرنګه چي موصل دهغه زمانې ترټولو علم پاله اوله پوهي ډک ښار ګڼل کېدی عزالدین سمدستي دغه ځای له علماوو اوپوهانوسره ناستي او زدکړې پيل کړې چي په دې ترڅ کي یې ترټولو لمړی ناسته له مکي بن ریان سره وسوه اوله هغه وروسته یې له مشهورو علماوو څخه خپلي زدکړي پوره او لاسته راوړې . تر زدکړو وروسته دعزالدین نوم ورځ تربلي په علوموکي پراخېدی اوپه تاریخ، سیرت، حدیث، قرائت اوبېلابیلو علوموکي یې ځانګړئ ځای خپل کړ څوچي اخریې دموصل دواکمن نورالدین پام ځان ته واړاوه اودئ یې خپل دربارته وغوښت ترڅو یوشمېر لیکونه دبغداد دخلیفه لپاره ورته وسپاري . 

دنورالدین څخه ترلیکونو اخیستلو وروسته عزالدین مخ دبغداد په لوري ولاړی اودهغه ځای له علماوو اوپوهانوڅخه یې نوري زدکړې هم لاسته راوړې . تردې ځای وروسته عزالدین دشام او عراق نورو ښارونوته هم سفرونه وکړه اوپه بېلابیلو ځایونوکي یې دهغه سیمي له نوموتو پوهانوسره لیدني وسوې چې دې کار دعزالدین علم اوپوهه نوره هم زیاته کړه . عزالدین له علماوو څخه دپوهي لاسته راوړلو په پایله کي دومره مخته ولاړی چي په اخرکي یې داسلامي نړۍ ټول تاریخ ترخپلي زمانې پوري ولیکی او نوم یې ورته (الکامل فی التاریخ) کښېښود . دغه کتاب چی اوس هم داسلامي تاریخ یوه مهمه سرچینه ګڼل کیږي عزالدین یې دسترو تاریخ پوهانو په قطارکي راوستلی دی . همدرانګه بل کتاب چي د (اسدالغابة فی معرفة الصحابة) په نامه دی هم په اسلامي نړۍ کي ځان ته ځانګړی مقام لري . 

## وفات
عزالدین ابن اثیر په ۱۲۳۳ز کال کي د۷۳کلونو په عمر دشام په حلب ښارکي وفات سو .
فرمان

**فرمان** دیوې محدودي (ټاکلي) اویا نامحدودي نېټې پوري دولسمشر له هغه عام حکم څخه عبارت دی چي دیوې ځانګړې موضوع لپاره یې صادروي، ياپه بله اصطلاح دولسمشر هغه لارښوونه ده چي داړینو موضوعاتو په اړوند دولسمشر له لوري صادیریږي .

## د قضاوت په واسطه فرمان
د هندوستان د خلکو ګوند

**د هندوستان د خلکو ګوند** د هند ملي کانګرس سربیره په هند کې یو له دوه لوی سیاسي ګوندونو څخه دی. دا د هند د اوسني واکمن سیاسي ګوند دی ، له 2014 راهیسې دا دی. بی جے پی د ښي اړخ ګوند دی ، او د دې پالیسۍ په تاریخي ډول د هندو ملتپال دریځ منعکس کړی.
ورځليک

[بټنوک|258x258px| د اوریل رائټ د ورځليک څخه یوه پاڼه، په 1903 کې لیکل شوی. دا پاڼه د لومړۍ [الوتکه|اوتکې تشریح کوي]]
**ورځليک** یوه کتابچه ده چې په هغې کې يو کس د ورځ کړنې، اورېدنې او ليدنې ليکي. ورځليک زياتره وخت په لاس ليکل کيږي خو اوس وخت په موبايل او کمپيوټر کې هم ډيجيټل ورځليک جوړېداى شي. خلک بیلابیلو وجو لپاره ورځليک ساتي: دوی غواړي د خپل ژوند يادښت وساتي چې بيا وروسته پرې بېرته راوګوري او خوند ترې واخلي او بله وجه دا چې د خپل زړه خالي کولو لپاره هم ورځليک ساتل کيږي. کله کله دوی غواړي خپل ورځليک خپور کړي ترڅو نور خلک وکولی شي چې يې ولولي. په ښوونځیو کې د ماشومانو څخه ډیری وختونه د ورځليک لیکلو غوښتنه کیږي. دا دوی سره مرسته کوي چې په ليکلو کې تکړه شي او خپل افکار څرګند کولو کې هم تکړه شي.

ځینې خلک لکه سمویل پیپيس ، د ورځليک په ليکلو مشهور شوي دي. پیپيس په داسې وخت کې ژوند کاوه کله چې د لندن لوی اور و. موږ د هغه وخت لندن باندې د هغه ورځليک په مرسته پوهېږو. آن فرانک هغه وخت کې خپل ورځليک لیکه کله چې هغه له نازیانو څخه پټه وه.

په اوسني وختونه کې خلک په انټرنیټ کې بلاګونه لیکي. دا یو د ورځليک ډول دی.
د سویلي پښتونخوا صوبې

د سویلي پښتونخوا صوبې غوښتنه د جون په 2121 کې روښانه شوه
د جنوبي پنجاب وروسته ، د خیبر پښتونخوا د جنوبي ضلعو محرومیتونو ته د رسیدو لپاره د جنوبي پښتونخوا په نوم د جلا اداري واحد جوړولو غوښتنه وشوه.

د پی ټي آی مشر سناتور دوست محمد خان محسود وویل د جنوبي پښتونخوا لپاره د جنوبي پښتونخوا لپاره یو جلا د سېنټ سېنېټ كمېټې په پلان جوړولو كښې د سناتور دوست محمد خان محسود سیکرېټرېټ دې جوړ كړې شي تر څو د جنوبي ضلعو محرومیتونه ختم شي۔ جلا بودیجه او جلا. هغه د اضافي مشر سکرتر غوښتنه وکړه څوک چې دا کنټرول کړي.  سویلي ولسوالۍ په دوامداره توګه له پامه غورځول شوې دي او د دې پیښو په اړه د پیښور پیښور چلند غیر عادلانه دی. د دې بلاک لپاره د اضافی رییس سکرتر په توګه ټاکل شوی ترڅو د سویلي ولسوالیو خلک هم ورته راحت ترلاسه کړي. سویلي ولسوالۍ د دې ولایت لپاره ترټولو عالي عاید تولیدوي.  د ګاز او تیلو عاید یوازې زموږ د ولایت مرکزي خزانې ریښه ده.  د دومره ډیر عاید تولید سربیره ، تخته پیښور د دې ولسوالیو محرومولو ته دوام ورکوي.  اوس وخت ته اړتیا ده چې دې وروسته پاتو ولسوالیو ته جلا حیثیت ورکړل شي ترڅو دا خلک د هیواد په پرمختګ کې هم رول ولوبوي.  د جنوبي او شمالي وزیرستان ډیری سیمې د سوات او مری نه لږ ښکلې دي ، مګر دا سیمې د زیربنا نشتوالي له امله سیاحت نه لري.  په سویلي ولسوالیو کې ډیری حاصلخیز ځمکې د اوبو لګولو د سیستم د نشتوالي له امله شاړې دي ، دلته د کوچني بندونو جوړولو ته اړتیا لیدل کیږي چې د زرګونو ځمکو کښت به وکولی شي.
کومې ولسوالۍ د خیبر پښتونخوا په سویل کې شاملې دي؟ د خیبر پښتونخوا سویلي ولسوالیو کې کوهاټ ، کرک ، بنو ، ټانک ، ډېرا اسماعیل خان ، کرم ، شمالي وزیرستان ، سویلي وزیرستان ، اورکزۍ ایجنسۍ ، هنګو او لاکي مروت شامل دي داسې کومه سیمه ده؟ غوښتنه یا غوښتنه؟ د کرک ولسوالۍ خلک چې د تیلو او ګازو بډایه دي ، د اوبو ، ګاز او بریښنا له جدي کمبود سره مخ دي. دا په سمه توګه خلکو ته نه رسېدلې ، نو دا ډول فکر داسې نه بریښي دا مهال په خلکو کې شتون لري.  پدې کې هیڅ شک نشته چې سویلي ولسوالۍ د پرمختیا په برخه کې له پاتې ولایت څخه وروسته پاتې دي ، چې بیړني اقداماتو ته اړتیا لري.  اوس هم ، د کراک ډیری سیمې پدې تودوخې کې بریښنا نه لري ، پداسې حال کې چې چیرې بریښنا شتون لري ، خلک د سخت بارونو له کمښت سره مخ دي.  د ګازو زیرمو سره سره ، کراک 50 gas پرته ګاز لري ، پداسې حال کې چې حتی هلته د ګاز اړیکې شتون لري ، شاوخوا هیڅ ډول فشار شتون نلري.  په سویلي ولسوالیو کې د څښاک او ورځني اوبو سخت کمښت شتون لري او د لومړنۍ اسانتیاو نشتوالي له امله کله چې د کرک په څیر د یوې اداري سیمې د خلکو ترمنځ د محرومیت احساس موجود وي ، نو د نوي ادغام شوي خلکو څخه غوښتنه ځمکه له حقایقو سره په تضاد کې نه ده. نوی والیان څنګه رامینځته کولی شي یا د هغې حدود بدل کړي په اساسي قانون کې د تعدیل واک په پارلمان کې دی خو د کوم ولایت حدود بدلولو واک په پارلمان کې نه دی ټاکل شوی. نوی ولایت نه شي رامینځته کیدلی شي ترڅو چې د ولایتي شورا د دې ولایت حدود د دوه پر دریمې اکثریت سره بدل نه کړي د اساسي قانون د 239 مادې څلورمه برخه د نوي والیتونو رامینځته کول یا د بیارغونې لپاره شرایط وړاندې کوي. په دې ماده کې ورکړل شوې پروسې ته ، که د اړونده ولایتي شورا د ټولو غړو دوه پر دریمه برخه اکثریت په ولایت کې د بدلون لپاره رایه ورکوي ، نو پارلمان به د اساسي قانون تعدیل قانون تصویب کړي.

## نور وګوره
* سرائیکستان
* هزاره
ارخان

ارخان غازي چي دعثمان خان زوی اود ارطغرل لمسئ کیږي دعثماني خلافت دریم واکمن دی . نوموړی د۱۲۸۸زیږدیزکال دفبروري پر دویمه نېټه پیداسوی دی اودواکمنۍ دوره یې له ۱۳۲۳څخه پیل بیا تر۱۳۶۲ زیږدیزکال پوري وغځېدل . 

## دارخان حکومت
ارخان غازي په ۱۳۲۴زیږدیز کال کي داسي وخت دعثماني خلافت مشرتوب ته ورسېدی چي دنوموړي پلار عثمان خان دمرګ پر بستر پروت وو . عثمان خان دخپل مرګ ترمخه ارخان غازي ته وصیت وکړ چي دبورسه ستراتیژیک ښار فتحه اوهلته دئ ښخ کړي، ارخان هم دخپل پلار په خوله وکړه اوکله چي هغه وفات سو له ترمړیني وروسته یې په لنډوخت کي بورسه یووړ اوهلته یې خاوروته وسپاره . 

دپلار ترخښېدلو وروسته ارخان دخپل واکمني کارونه پیل اوپه اسیايي ترکیه کي یې درومي واکمني پاته سیمه فتحه کړې، ارخان ددغه فتوحاتو په لړکي دخپلي واکمني جوړولو ته هم ځانګړې پاملرنه وکړه اوپه همدغه موده کي یې دعثماني خلافت لپاره یوځواکمن فوځ چي ینګ چري نومېدی رامنځ ته کړ . دغه فوځ په وروسته کي دومره ځواکمن اوقوي جوړ سوچي دارخان سربېره یې راتلونکو عثماني واکمنانوته هم ستري بریاوي ورپه برخه کړې اود اروپا په فتوحات کي ډېرښه وځلېدی . ارخان دنوموړي فوخ له جوړښت سره یوځای خپل فتوحات مخ دلویدیځ په لوري وغځول اوپه لنډوخت کي وتوانېدی چي اروپاته مسلمانان دننه کړي . درومي سلطنت ځيني واکمنان چي دارخان سره یې په دغه کارکي مرسته کړې وه داروپایانو له ګواښونوسره مخ سوه اوهغوی ټولو دعثماني خلافت په وړاندي لاس سره یوکړ خوارخان نه ماتېدونکي شخص وو اودخپل مرګ تروخته یې په ختیځه اروپاکي دمسلمانانو واکمني ټینګه کړه چي په وروسته کی دهغه ټینګوالي له راتلونکو عثماني واکمنانوسره پوره مرسته وکړه ترڅو په بالکان اوختیځه اروپاکي سترفتوحات لاسته راوړي . 

دارخان یو زوی چي سلیمان نومېدی دخپل پلارسره یې درومیانوپه وړاندي ډېره مرسته وکړه اوډېر جنګیالئ شهزاده ووچي دهمدغه ننګیالیتوب له کبله ارخان ترخپل ځان وروسته دئ دعثماني خلافت لپاره وټاکه خوسلیمان ترواکمنی پاته نسو اودخپل پلار په ژوندکي یې له نړۍ سترګي پټي کړې . 

## دارخان غازي فات
ارخان غازي په ۱۳۶۲زیږدیزکال کي دخپل زوی سلیمان ترمرګ وروسته وفات اوپه بورسه کي خاوروته وسپارل سو. 

## دارخان کورنۍ
ارخان غازي څلور مېرمني اوپنځه زامن درلوده چي نومونه یې سلیمان، مراد، قاسم، خلیل او ابراهیم وه اوترمرګ وروسته یې مراد واک ته ورسېدی . لور یې فاطمة خاتون نومېدل.
چټک پیغام سیسټم

بټنوک| په پیډګین 2.0 کې د ملګري لیست
بټنوک| د پروتوکول په واسطه فوري پیغامونه
**د انسټیټ پیغام رسوني** ټیکنالوژي هغه پروګرامونه دي چي په یوه چټکه شبکه کي یوګټه اخیستونکی له بل ګټه اخیستونکي سره داړیکي په ډول نښلوي او دواړه ګټه اخیستونکي کولای سي چي په ډله ییزه توګه یاهم یوازي ځان له یوبل سره اړیکه ونیسي، همدرانګه په لیکلي او ږغیزډول له یوبل سره دپیغام تبادله هم اسانه کوي .
سیسټم پوستغالي

**د سیسټم سافټویر** (پوستغالی) هغه سافټویر دی چې د نورو سافټویرونو د پلیټ فارم چمتو کولو لپاره ډیزاین سوی دی. د سیسټم سافټویر په مثالونو کې عامل سیسټمونه لکه میکس ، لینکس ، Android، مایکروسافټ وینډوز ، کمپیوټری ساینس سافټویر ، د لوبې انجنونه ، صنعتي اتومات ، او ځیني نور سافټویرونه شامل دي . 

په عامه توګه دسیسټم سافټویر (پوستغالي) تعریف په دي ډول چي له سیسټم سره نېغ په نېغه اړیکه ولري اوپه هغوی پوري اړوند عملیات ددې پروګرام له لاري اداره کیږي .

د 1940 مو کلونو په وروستیو کې چي دکمپیوټر کلونه وه د غوښتنلیک ډیر سافټویرونه (پوستغالي) دکمپیوټر دکاروونکو لخوا دودیز لیکل سوي وه ترڅو خپل ځانګړي هارډویر او اړتیاوې پوره کړي. د سیسټم سافټویر په عامه توګه د کمپیوټر هارډویر جوړونکي لخوا چمتو سوی و او هدف یې د دغه سیسټم ډیرو یا ټولو کاروونکو لخوا کارول کیدی .
رنګينه حميدي

**رنګينه حميدي**  يوه افغانه سياستواله او سوداګره ده. هغې په کال ۱۹۷۷ کې د کندهاﺭ ولايت په ارغنداب ولسوالۍ کې نړۍ ته سترګې پرانیستې. تر زېږون وروسته يې کورنۍ په شاوخوا ۱۹۸۰ کې د ارغنداب سره مخه ښه وکړه ؛ د هغې کورنۍ لومړی پاکستان او وروسته بیا متحده ایالتونو ته کډواله سوه. هغه د بهرنيانو تر يرغل او ددې د پلار غلام حيدر حميدي تر ښاروال کېدو وروسته بېرته کندهار ته را ستنه سوه لومړی يې په کندهاﺭ کې د يوې سوداګرې په توګه دنده پیل کړه، او د «کندهارۍ خزانې» په نامه د ښځينه کالو د ګلدوزۍ مرکز يې پرانيست. وﺭوسته وﺭته د جون پر ۱۵مه په کال ۲۰۲۰م کې د اشرف غنې په کابينه کې د پوهنې وزارت د نوماندې او سرپرستې په حیث دنده ور وسپارل سول سول.  رنګینه حمیدې د پوهنې وزارت د نوماندې په توګه ولسي جرګې ته د تایید رایې اخیستو په موخه معرفي سوې وه، خو یادې جرګې هغې ته رایه ورنکړه، البته بیا هم د پوهنې وزارت د سرپرستې په توګه خپلو کارونو ته دوام ورکوي.
## دا هم وګورئ
## سرچینې
وېشنيزه:کندهاریان
د افغانستان او ترکيې اړيکې

**د افغانستان او ترکيې اړيکې**  شاوخوا ۴۰۰۰ کلنی تاريخ لري. په ۱۹۲۱م کې افغانستان لومړی هېواد و، چې د انقرې حکومت یې په رسمیت وپېژندلو، او د اتفاق په نوم یې ورسره تفاهم لیک لاسلیک کړ. ددې سره سره افغانستان له باکو وروسته هغه هېواد و، چې ترکیې په ۱۹۲۵م کال کې خپله سیاسي نماینده ګې پکښې پرانیستله.

غازي امان الله خان  ويلي ؤ؛

## اړيکې د وخت په تېرېدو سره
### ۱۹۲۵
تر باکو وروسته افغانستان هغه هېواد و، چې ترکیې په ۱۹۲۵ م کال کې خپله سیاسي نماینده ګې پکښې پرانیستله.
### ۱۹۲۸

د امير امان الله خان لومړني سفر ته، چې ترکیې ته یې د لومړني بهرني پاچا په توګه درلود اشاره وشوه او په تخنیکي برخه کې د یو تفاهم لیک د لاسلیک کولو خبره وکړه. د دواړو هېوادونو په تاریخي پس منظر، اړیکو د ارزښت، د ترکیې هېواد له خوا په بېلابېلو برخو کې د افغانستان سره د تیرو او راتلونکو همکاریو او مرستو په اړه معلومات وړاندې کړل او د همکاریو پر دوام یې ټینګار وکړ.

### ۲۰۲۱
#### جون
***۱۰ جون:**
**د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر مولود چاوش اوغلو؛** موږ د کابل هوايي ډګر د امنیت خوندي کولو ته چمتو يو؛ خو ددې کار لپاره مالي او نظامي مرستې پکار دي، چې نړیواله ټولنه یې باید وکړي.
**طالبان؛** که ترکیه په افغانستان کې پوځيان پرېږدي، افغانان به د نورو «اشغالګرو» په څېر چلند ورسره وکړي

***۱۳ جون:**
**اردوغان؛** د بهرنیو پوځیانو تر وتلو وروسته ترکیه د افغانستان د وضعیت د مدیریت لپاره د «باور وړ هیواد» دی. 
**طالبان؛** که ترکي عسکر په افغانستان کې پاتې شي، دوی به د نورو بهرنیو پوځيانو په سترګه ورته وګوري او په وړاندې به یې ودرېږي.

## سرچینې
مکینتوش (کمپیوټر)

بټنوک| کلاک ویس له سر څخه: مک بوک ایر (2015) ، iMac G5 20 "(2004) ، میکانتوش II (1987) ، پاور میک G4 مکعب (2000) ، iBook G3 بلوبیری (1999) او اصلي میکینتوش 128K (1984)
**مکینتوش** (په اصل کې **میک** له 1998 راهیسې)  د شخصي کمپیوټرونو کورنۍ ده چې د 1984 کال دجنوري راهیسې د آپیل شرکت لخوا ډیزاین شوي ، تولید شوي او پلورل شوي ده .

میکینتوش له هغه کمپیوټرونوڅخه عبارت دي چي د (OS) په نوم سیسټم ولري اودغه ډول کمپیوټران له نورو سره ځانګړی توپیر لري . ددغه کمپیوټرونو ظرفیت په اوسط ډول له ۴۰جی بی څخه نیولې بیا تر۱۲۰جی بی پوري وي اوچټکتیا یې له ۵۰۰MHz څخه نیولې تر 3GHz پوري ده . دمیکینتوش کمپیوټرونو قیمت په نړۍ کي ترعامو کمپیوټرونو زیات دی .
د سرپل رسنۍ

**د سرپل ولایت رسنۍ** د ولسمشر کرزی د لومړۍ ولسمشریزې دورې راپدې خوا د افغانستان په ګڼ شمیر ولایتونو کې رسنیو پرمختګ کړی، اما یو شمیر یې لا اوس هم وروسته پاتې دي ، چې یو له هغوی سرپل ولايت دی.
* بانو راډیو (سرپل)
* پیام شورا میاشتېنۍ
* سیمای زن میاشېنۍ
* آینه زن خپرونه
* امبیر خپرونه
* سرپل مجله
زبير هلال

**زبير هلال** د مراکش کامیډین دی ، اداکار دی ، د جوالی په 12 ، 1995 د مراکش په کاسابلانکا کې زیږیدلی.

زبیر هلال په مراکش کې یو له مشهورو شخصیتونو څخه ګ .ل کیږي. هغه خپل ورځنی ژوند خپروي او د مزاحیہ شخصیت سره یې اغوستی ، کوم چې هره ورځ په انسټاگرام شبکه کې خپریږي. دا هغه څه دي چې هغه یې په انسټاګرام کې خورا مشهور کړی ، او هغه په ​​لنډ وخت کې دوه ملیونه پیروان ترلاسه کړي.

## د هغه پوسټونه
زبیر هلال په ډیری کارونو کې برخه اخیستې ، پشمول د:

* 2021: سيتكوم دار لهنا
روبوټونه (فلم)

**روبوټونه**  د ۲۰۰۵ امریکایی کمپیوټر-انیمیشن ساینس فکشن ساہسک کامیډی فلم دی چې د نیلي آسماني سټوډیو لخوا تولید شوی او د ۲۰ مې پیړۍ فاکس لخوا توزیع شوی.

## قیصه
په روبوټ نړۍ کې ، یو ځوان ایډیالست ایجاد کونکی د خپل الهام شرکت سره د یوځای کیدو لپاره لوی ښار ته سفر کوي ، یوازې د دې لپاره چې ځان د دې ناپاک نوي مدیریت سره مخالفت وکړي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
یاقوت حموي

شهاب الدین ابوعبدالله چي مشهوره په یاقوت حموي سره دی داسلامي نړۍ په تاریخ کي یوله سترو جغرافیه پوهانو او علماوو څخه ګڼل کیږي .

## دیاقوت حموي ژوند
یاقوت حموي دخپل وړوکوالي په دوران کي دبغداد په ښار کي دیوغلام په توګه ژوند کاوه چي بیا دعسکربن ابراهیم حموي له لوري وپېرل سو اوله هغه راهیسي یاقوت هم په حموي سره ونومول سو اوله عسکر سره یې خپل لمړنئ ژوند پیل کړ . عسکربن ابراهیم چي دشام اوبغداد له سوداګروڅخه وو یاقوت یې دخپل زوی په څېرساته اوپه وړوکوالي یې دزدکړي لپاره یوې مدرسې ته داخل کړ ترڅوهلته لیک او لوست ترلاسه کړي . یاقوت چی داوخت یې شل کاله عمر درلود دومره ځیرک زده کوونکي ووچي په لنډوخت کي یې دعربي ژبې اوعلومو ترڅنګ دقرآن کریم حفظ هم سرته ورساوه اوله پوهې سره یې دومره مینه پیدا سول چي دمدرسې له امام څخه به یې کتابونه په پور غوښتل ترڅومطالعه یې کړي . 

## دیاقوت حموي تجارت
په مدرسه کي دبيلابیلو علومو ترزدکړي وروسته یعقوب له خپل بادار عسکربن ابراهیم سره سوداګري پيل کړه اوپه دغه موده کي دعربي نړۍ بېلابیلو هیوادونوته لکه شام، مصر او حجاز ته ولاړی . یاقوت پخپل تجارت کي دومره پاک او امین انسان وو چي ډېر ژر یې دخپل بادار زړه په لاس باندي راوړ اوهغه به تردې وروسته یاقوت په یوازي ځان له خپلو سوداګریزو مالونو سره بېلابیلو هیوادونوته لېږی. دنوموړي دهمدغه پاکوالي او مانتدارۍ له کبله عسکربن ابراهیم په ۱۱۹۹زیږدیزکال دئ ازاد کړ ترڅو د یو خپلواک انسان په توګه ژوند پیل کړي . 

## دیاقوت حموي سفرونه
دیاقوت حموي تر ازادي څه عمر وروسته عسکربن ابراهیم وفات سو اوله خپل لوري یې څه اندازه مال یاقوت ته پرېښود چي په دې سره یاقوت خپل نوی ژوندپیل کړ اودتجارت پرځای یې دهیوادونو سفرونه پيل کړه ترڅو هم علم او دپوهي کتابونه لاسته راوړي اوهم دنړې د خلکو او هیوادونو په اړه معلومات زیات کړي . یاقوت خپل سفرونه په ۱۲۱۳زیږدیزکال کي پيل کړه اوپه دې ترځ کي یې دایران، افغانستان، عراق، شام اوبېلابیلو هیوادونوڅخه لیدنه وکړه او د هرځای دجغرافیې سربېره یې کافي تاریخي اونور علمي معلومات هم لاسته راوړه، یاقوت حموي تردې وروسته غوښتل چي دافغانستان شمالي ګاونډیانوته سفر وکړي اوهلته دخوارزم له واکمني څخه هم لیدنه وکړي خوپه ۱۲۱۹ز کال کي کله چي مغولو پر خوارزم واکمنۍ باندي یرغل وکړ یاقوت مجبوره سوچي بیرته دعراق په لوري ولاړسي اوله هغه ځای څخه مخ دشام په لوري ولاړی ترڅوخپل پاته علمي کارونه هلته پای ته ورسوي .

## دیاقوت حموي وفات
یاقوت حموي په ۱۲۲۹زیږدیزکال کي داسي وخت وفات سو چي لوی شمېر علمي کارونه یې پرړزه ارمان پاته سول اوخپل یوملګري ته یې وصیت وکړ چي دده لیکل سوي کتابونه په بغداد کي دمشهدالزیدي په نوم عالم ته وسپارل سي . 

## دیاقوت حموي آثار
لکه څنګه چي مویادونه وکړه یاقوت حموي پخپل ژوندکي ډېر ځیرک اوپوه انسان وو اودهمدغه ځیرکتیا په مټ یې پخپل ژوندکي ډېرمهم آثار اسلامي نړۍ اومسلمانانوته په میراث پرېښودل . دنوموړي څه کتابونه او آثار په لاندي ډول دي : 

معجم الأدبا

المشترك وضعاً والمختلف صعقاً.

معجم الشعراء

کتاب الدول

کتاب فی الدیارات

اخبار المتنبي

المبدأ والمآل

مجموع كلام أبي علي الفارسي

المقتضب في النسب

معجم البلدان 

په ټولو کتابونوکي یې همدغه اخري کتاب چي دهیوادونو اوښارونو دجغرافیې په هکله لیکل سوی دی ډېر شهرت لري اونن ورځ هم دجغرافیې په علم کي یوه ستره سرچینه ګڼل کیږي.
طبقات ناصري (کتاب)

طبقات ناصرې چي په فارسي ژبه کي دتاریخ یوله مهمو کتابونوڅخه ګڼل کیږي نژدې اووه پېړۍ مخکي دافغانستان دمشهوره لیکوال قاضي منهاج جوزجاني له لوري لیکل سوی دی . ددغه کتاب دلیکلو نېته دتاریخ دځینو حوالو پربنسټ باندي ۶۵۸هجري ق کال ښودل سوې ده او لیکوال یې (منهاج جوزجاني) دخپلي زمانې له سترو پوهانو څخه وو . 

## مینځپانګه
دطبقات ناصري په کتاب کي له حضرت آدم(ع) څخه نیولې بیا پراسلامي نړۍ باندي دمغولو دتاړاک تروخته پوري ټول واقعات لیکل سوي دی اودغه کتاب پخپله زمانه کي له کافي شهرت څخه برخمن وو . دکتاب لیکوال جوزجاني په اوومه هجري پېړۍ کي دمغولو دتاړاک له کبله دهندوستان په لوري ولاړی اوهلته یې د ډهلي له واکمن (محمود بن سلطان التمش) سره په دربارکي ځای ونیوی چي په همدې وخت کي یې طبقات ناصرې کتاب هم سرته ورساوه اوټول یې په لیکلي ډول د ډهلي دواکمن په نامه کړ.

## دطبقات ناصري طبقې او جوړښت
منهاج جوزجاني خپل کتاب طبقات ناصري پر درویشتو (۲۳) طبقوباندي وېشلی دی چي په دې کي لمړۍ طبقه دحضرت آدم (ع) په بیان سره پيل کیږي اواخري طبقه یې دمغولي واکمنانو په بیان سره پای ته رسیږي . دکتاب په پیل کي لیکوال دالله (ج) حمد اوبیا نعت شریف ویلي دي اوترهغه وروسته یې لمړی طبقه له حضرت آدم(ع) څخه پیل اودحضرت محمد(ص) دمبارک ژوند په بیان سره پای ته رسولې ده . دویمه طبقه دخلفاء راشدینو اویوشمېر نورو اصحابوچي عشره مبشره هم پکښي داخل دي په باره کي ده، دریمه طبقه داموي خلافت، څلورمه دعباسي خلافت اوترهغه وروسته پاته طبقې دعجمي واکمنانو په بیان سره پیل اوپای ته رسېدلي دي . 

## دعبدالحئ حبیبي تصحیح
څرنګه چي دزمان په تېرېدوسره دطبقات ناصري نسخې په بېلابیلو هیوادونو کي خورې سوې له هغوی څخه یوه نسخه په افغانستان کي دکندهار ولایت مشهوره لیکوال عبدالحي حبیي ته په لاس ورغله . عبدالحئ حبیي چي دخپلي زماني نوموتۍ لیکوال وو دطبقات ناصري اوډنه، جوړښت، تصحیح او نورکارونه یې په غاړه واخیستل څوچي په اخرکي یې دغه لوی کار سرته ورساوه اوکتاب په دوه جلده کي چاپ سو . لمړئ جلد یې په ۱۹۴۶زیږدیزکال کي دکوټي او کابل په ښارونوکي خپور سو اودویم جلدیې په ۱۹۵۴زیږدیزکال کي دلاهور په په ښارکي دچاپ په ګڼه وپسولل سو . تردې څه عمر وروسته دطبقات ناصري دواړه جلدونه دکابل په ښارکي خپاره سول اوپه افغانستان او ایران کي یې ځان ته ځانګړی مقام خپل کړ . 

## سرچینې
طبقات ناصري دعبدالحئ حبیبي په زیار
احمدبن یحیی بلاذری

ابوالحسن احمدبن یحیی بن جابر چي مشهوره په بلاذري سره دی داسلامي نړۍ په تاریخ کي له نوموتو لیکوالانو اوتاریخ پوهانوڅخه ګڼل کیږي . نوموړي په ۸۲۰ زیږدیز کال کي دبغداد په ښارکي وزېږدی اوپه ۸۹۲ زیږدیز کي هلته وفات سو . 

## دبلاذري ژوند
داسلامي تاریخونو دمعلوماتو له مخي دبلاذري د پیدایښت او مړیني نېته چنداني دقیقه نه ده معلومه خو دومره معلومات سته چي بلاذری د دویمي هجري پېړۍ په اخرو کي پیداسوی دی اودبغداد په عباسي خلافت کي یې ژوندکاوه . بلاذري خپلي زدکړي دشام په حمص او انطاکیه کي سرته ورسولې اوترهغه وروسته یې په عراق کي له سترو علماوو اوپوهانو څخه علوم لاسته راوړه چي ددې په پایله کي نوموړی له ډیري پوهي سره اشناسو اوپه بغداد کي یې دمامون الرشید په دربارکي ځانګړی ځای خپل کړ . بلاذري به په عباسي دربارکي مامون الرشید خلیفه ته شعرونه جوړول اودهغه ترمرګ وروسته یې له نورو عباسي خلیفه ګانوسره هم پېژندګلوي وسوه څوچي په اخرکي دمعتمدعباسي خلافت پیل اوبلاذري نورله هغه ځایه وویستل سو. 

له عباسي دربار څخه ترتګ وروسته دبلاذري په اړه یوازي دومره معلومات سته چي دنوموړي ژوند ډېر خراب اوله غریبۍ سره لاس او ګرېوان سو خوترهغه وروسته په دې اړه نوره یادونه نه ده سوې . 

## دبلاذري آثار اوکتابونه
بلاذري پخپل ژوندکي بېلابېل علمي اثار لیکلي دي خوله نوموړي څخه یوازي دوه اثار اسلامي نړۍ ته په میراث پاته دي چي له هغوی څخه لمړئ دفتوح البلدان او دویم د انساب الاشراف په نامه دی، په فتوح البلدان کي بلاذري دحضرت محمد(ص) سیرت اوغزاګاني بیان کړي دی اودمسلمانانو یوه پېړۍ تاریخ یې ټول پکښي لیکلی دی . دویم کتاب چي انساب الاشراف نومیږي پکښي دعاشورا دورځي، امام حسین(رض) دشهادت او نور معلومات سته .
برج خلیفه

**برج خليفه** يا **دوبۍ برج** (په عربي ژبه:برج خليفة) د متحده عرب اماراتو په دوبۍ کې يو اسمان څکې ودانۍ ده چې ۱۶۳ د استفادې وړ پوړونه او ۸۲۸ متره لوړوالی لري، چې تراوسه د نړۍ تر ټولو جګه ودانۍ ګڼل کيږي چې انسانانو جوړه کړې ده، د دې برج کارونه د ۲۰۰۴ کال د جنورۍ په ۶مه نېټه پيل او د ۲۰۱۰ کال د جنورۍ په ۴مه نېټه پای ته ورسېده.  
برج خليفه په لومړيو کې د «برج دبی» په نوم يادېده مګر د پرانېستې په ورځ د محمد بن راشد المکتوم په وسيله د هغې نوم د اماراتو واکمن خليفه بن زايد آل نهيان ته منسوب شو او «برج خلیفه» نوم ورکړل شو.

## سرچینې
امریکایی ګانګستر

**امریکایی ګانګستر** په انګلیسي American_Gangster) په ۲۰۰۷ز کال کې د ایمجین انترتینمنت اسکات فری پرودکشنز ریلیتیویتی مډیا شرکت لخوا په یوه واقیعی داستان جوړ امریکایی فیلم دی.

## واقیعت
## سرچینه
حسان بن ثابت

ابوعبدالرحمن حسان بن ثابت بن المنذر چي مشهوره په حسان بن ثابت (رض) دی دحضرت محمد(ص) له اصحابو (ملګرو) څخه وو چي په عربي اشعارو ویلو کي ځانګړی نوم لري . نوموړی په اصل کي دیمن له خزرج قبیلې څخه وو اودغه قبیله له هغه ځای څخه مدینې منوري ته تللې وه . 

## دحسان ژوند دجاهلیت په زمانه کي
حسان بن ثابت(رض) ترحضرت محمد(ص) نژدې شل کاله مخکي پیداسوی دی چي په دې توګه نوموړي شپېته کاله دجاهلیت په زمانه کي تېرکړي دي اوپاته ژوندیې په اسلام کي پای ته ورساوه . دحسان بن ثابت پلار منذربن الحرام خزرجي دخپلي قبیلې له سردارانوڅخه وو اوموریې (فریعه خزرجي) هم دپلار په څېر دلوی شان څښتنه وه . څرنګه چی حسان بن ثابت پخپله زمانه کي ستر شاعر ووله همدې کبله یې دجاهلیت په زمانه کي دخپلي قبیلې (خزرج) لپاره شعرونه ویل اودغه اشعارو یې ترډېره پوري حماسي بڼه درلوده ځکه خزرج قبیله په مدینه منوره کي له خپلي سیالي قبیلې سره هروخت په جګړه وه اوحسان بن ثابت ددې لپاره چي خپله قبیله غیرت اوهمت ته وهڅوي حماسي اشعاربه یې ورته وړاندي کول . حسان بن ثابت دخپلي قبیلې څخه ماسېوا له غساني عربو سره هم اړیکي درلودې اوهغوی ته به یې خپل اشعاو ویل چي له همدې کبله ډېر مشهوره سو . 

## دحسان ژوند په اسلام کي
ترشپېته کاله ژوند تېرولو وروسته حسان بن ثابت له حضرت محمد(ص) سره اشنا او داسلام په مبارک دین مشرفه سو. اسلام ته له داخلېدوسره سم حسان دخپل شعر بڼه واړول اوداځل یې نوي اشعار له اسلام اوحضرت محمد(ص) څخه په دفاع کي ټولني ته وړاندي کړه چي په دې کارسره یې دمسلمانانو په ځانګړي ډول دحضرت محمد(ص) زړه لاس ته راوړ . حضرت محمد(ص) چي دحسان بن ثابت له شعرونوڅخه ډېر خوښ وو نوموړي ته یې دسیرین بن شمعون په نوم یوه مینځه ډالۍ کړه اودغه مینځه دمصر واکمن مقوقس حضرت(ص) ته په ډالۍ کي ورکړې وه . حسان بن ثابت ددغه مینځي سره واده وکړ اوپه پایله کي یې دعبدالرحمن په نوم زوی ورڅخه پیداسو. 

ترواده وروسته دحسان بن ثابت ټول ژوند له حضرت محمد(ص) سره تیر سو اودهغه مبارک تر رحلت وروسته یې له خلفاء راشدینوسره هم راشه درشه درلوده چي په دې ترځ کي یې ټولني ته نور اشعار هم وړاندي کړه اوپه وروسته زمانه کي دغه اشعار دکتاب په بڼه راټول اوبیاپه معاصره زمانه کي دچاپ په ګاڼه وپسولل سوه . 

## دحسان وفات
دحسان بن ثابت (رض) دمړیني نېټه په دقیقه توګه څرګنده نه ده خوپه دې باره اکثره تاریخ پوهان وايي چي حسان له ۳۵ څخه نیولې تر۴۰ هجري په شاوخوا کي کله چي په اسلامي نړۍ کي حضرت علي (رض) دخلافت موده وفات سوی دی . دویم قول دحسان په باره کي داسي راځي چي نوموړی دحضرت معاویه (رض) په زمانه کي وفات سوی دی . والله اعلم بالصواب

## دحسان بن ثابت اشعار (کتاب)
دحسان بن ثابت(رض) دیوان چي دنوموړي اشعار پکښي راټول سوي دي په ۱۹۷۴زیږدیزکال کي دبیروت د (دارالصدر) له لوري چاپ اوتصحیح یې دولید عرفات له لوري وسول .