open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
هامرون (مالت)

**هامرون** د مالټا په شمالي هاربر ولسوالۍ کې یو ښار دی چې په 1995 کې یې 11,195 تنه نفوس درلود، مګر په 2005 کې یې نفوس 9,513 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* په مالټا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:مالتا ښارونه
وېشنيزه:مالتا جزيره
وېشنيزه:مالتا
وېشنيزه:مالتا اب و هوا
وېشنيزه:د مالتا استوګنې وړ سيمې
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:افريقا
جنرال توشوو

**جنرال توشوو** د بلغاریا د دوبریچ په ولایت کې یو ښار دی چې په 2001 مېلادي کال کې يې نفوس د 8,042 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* په بلغاریا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:بلغاريايي ژبه
وېشنيزه:بلغاريا ښارونه
وېشنيزه:بلغاريا
وېشنيزه:بلغاريايي وګړي
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپايي تولنه
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
تر تر

**ترتر** د آذربایجان جمهوریت د ترتار ښاروالۍ یو ښارګی دی. د دې ښار نفوس د 1989 د سرشمېرنې له مخې 12,563 او د 2008کال د سرشمېرنې له مخې 18,200 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* د اذربایجان جمهوریت د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:ازربایجان
وېشنيزه:ازري وګړي
وېشنيزه:ازربايجاني ژبه
وېشنيزه:ازربايجان
وېشنيزه:ازربايجا
وېشنيزه:اذربايجان ښارونه
وېشنيزه:اذربايجان
اکشيهر

رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده

**اکشهر** د ترکیې هېواد یو ښار دی چې په کونيا ولایت کې موقعیت لري. د دې ښار نفوس د 2008 کال د سرشمېرنې له مخې 60,765 تنه او د 2009 کال د اټکل له مخې 58,058 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* د ترکیې د ښارونو لست

## سرچینې

وېشنيزه:ترکيه
وېشنيزه:ترکي ښارونه
وېشنيزه:ترکي قومونه
وېشنيزه:ترکي
وېشنيزه:ترکي سياستوال
توقرت، الجزاير

**تقورت** د ورقله په ولایت کې یو ښار دی چې د الجزایر په هېواد کې موقعیت لري . چې په 1998 کې يې 113,625 تنه نفوس درلود او په 2005 کې یې 153,624 تنه نفوس درلود.  

## اړوند پوښتنې

* په الجزایر کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:الجزاير
وېشنيزه:الجزيره تلوېزيون
وېشنيزه:الجزيره
وېشنيزه:عربي شاعران
وېشنيزه:عربي فيزيکپوهان
وېشنيزه:عربي شمېرپوهنه
وېشنيزه:عربي شمېرپوهان
وېشنيزه:عربي شخصيات
وېشنيزه:عربي سياستوال
وېشنيزه:عربي ستورپوهان
وېشنيزه:عربي ساينسپوهان
وېشنيزه:عربي ادبیات
وېشنيزه:عربي
شرور(ښار)

**شرور چې په [[لاتیني ژبه|لاتيني]] ژبهŞərur ليکل کيږي** ې    (له ۱۹۳۰ څخه تر ۱۹۶۴ پورې **نوراشین Նորաշեն** ، له ۱۹۶۴ څخه تر ۱۹۹۱ پورې ايليچ **Илич** او ايليچفسک **Иличевск** ) د اذربایجان جمهوریت د شور ولسوالۍ ښار دی. د دې ښار نفوس د ۱۹۸۹ د سرشمېرنې له مخې ۶,۰۱۶ تنه او د ۲۰۰۸ کال د سرشمېرنې له مخې ۶,۷۰۰ تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* د اذربایجان جمهوریت د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:ازري وګړي
وېشنيزه:ازربایجان
وېشنيزه:ازربايجاني ژبه
وېشنيزه:ازربايجان
وېشنيزه:اذربايجان ښارونه
وېشنيزه:اذربايجان
کايالا، انګولا

**کالا** د هومبو ولایت یو ښار دی چې په انګولا کې موقعیت لري ، چې په 2009 کې یې 41,181تنه نفوس درلود.  

## اړوند پوښتنې

* په انګولا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:انګولايي ژبه
وېشنيزه:انګولا
وېشنيزه:لوېديځه افريقا
وېشنيزه:افريقايي ښارونه
وېشنيزه:افريقايي هېوادونه
وېشنيزه:افريقايي فيلسوفان
وېشنيزه:افريقايي اتحاديه
وېشنيزه:افريقا
زيتون (مالتا)

زيتون د مالټا په سویل ختیځه سیمه کې یو ښار دی چې د مالټا هېواد کې موقعیت لري، چې په 1995 کال کې یې 11,379 تنه نفوس درلود، مګر په 2005 مېلادي کال کې یې نفوس 11,425تنه و.
## سرچینې

وېشنيزه:مالتا ښارونه
وېشنيزه:مالتا جزيره
وېشنيزه:مالتا اب و هوا
وېشنيزه:مالتا
وېشنيزه:مالتا کې مذاهب
وېشنيزه:عيسايت
وېشنيزه:مسيحيت
دیپاخ

**دیپک چې په [[لوکزامبورګي ژبه|لوګزامبورګي ژبه]]Dippech بولي** د لوګزامبورګ په کاپلين ولایت کې ښاروالۍ ده، چې مساحت یې 17.42 مربع کیلومتره دی او په 2009 کې یې نفوس 3573 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* د لوګزامبورګ ښاروالیو لیست
* په لوګزامبورګ کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:لوګزامبورګ ښارونه
وېشنيزه:لوګزامبورګ
وېشنيزه:لوګزامبروګ سيمې
وېشنيزه:لوګزامبورګي ژبه
وېشنيزه:کاپلين
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپايي سيم
وېشنيزه:اروپايي تولنه
وېشنيزه:اروپايي ټولنه
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپا
پانچفو

پانچفو د سربیا د ووجوودینا په خپلواکه ولایت کې یو ښار دی چې په 2006 مېلادي کال کې يې 75,650 تنه نفوس درلود.
## سرچینې

وېشنيزه:سربيا
ګهانزي(بوتسوانا)

**ګانزي** د بوټسوانا د ګانزي ولسوالۍ کې یو ښار دی، چې په 2000 کې یې 10,795تنه نفوس درلود، چې 5,375 تنه یې نارینه او 5,420 یې ښځې وې .  

## اړوند پوښتنې

* په بوټسوانا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:بلغاريا
وېشنيزه:بوتسوانا
وېشنيزه:بوتسوانا ښارونه
وېشنيزه:بوتسوانا کلي
سيده

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Sunrise_apollo_side.jpg/250px-Sunrise_apollo_side.jpg|کيڼ|بټنوک|312x312px| د اپولو معبد د دې ښار د پامفیلیا په پای کې موقعیت لري.
**سيده** د ترکیې یو ښار دی چې په انتالیا ولایت کې موقعیت لري. د دې ښار نفوس د 2008 مېلادي کال د سرشمېرنې له مخې 10,382تنه او د 2009 کال د اټکل له مخې 14,264تنه دی.  

## اړوند پوښتنې

* په ترکیه کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:ترکيه
وېشنيزه:ترکي ښارونه
وېشنيزه:ترکي قومونه
وېشنيزه:ترکي سيمې
وېشنيزه:ترکي
وېشنيزه:ترکي سياستوال
اوګارچين

**اوګارچین** د بلغاریا په لوچ ولایت کې یو ښار دی چې په 2001 مېلادي کال کې یې نفوس 2,960 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* په بلغاریا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:اوګارچين
وېشنيزه:بلغاريايي ژبه
وېشنيزه:بلغاريايي وګړي
وېشنيزه:بلغاريا ښارونه
وېشنيزه:بلغاريا
براتسيګوفو

**براتسیګوفو** د بلغاریا په پازاردژیک ولایت کې یو ښار دی چې په 2001 کال کې يې 4,529 تنه نفوس درلود.  

## اړوند پوښتنې

* په بلغاریا کې د ښارونو لیست

## سرچینې
راموتسوا، بوتسوانا

**راموتسووا** چې په انګليسي ژبه کې ورتهRamutswa وايي  د بوټسوانا په سوېل ختیځه  سيمه کې يو کلی دی چې په 2000 مېلادي کال کې یې 25,738 تنه نفوس درلود، چې 12,027 یې نارینه او 13,711 یې ښځې وې .  

## اړوند پوښتنې

* په بوټسوانا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:بوتسوانا کلي
وېشنيزه:بوتسوانا ښارونه
وېشنيزه:بوتسوانا
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپايي سيم
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اروپايي ټولنه
ارپلدانژ

اېرپلدانج چې په لوګزامبورګي ژبه کې ورته **Erpeldange وايي د**لوګزامبورګ په دیکریچ ولایت کې ښاروالۍ ده چې 28.41 مربع کیلومتره مساحت لري او په 2011 مېلادي کال کې یې نفوس 2,248تنه و.  

## برخې
دا ښاروالۍ درې څانګې یا برخې لري، چې په لاندې ډول دي:

* باردېن Burden
* اېرپلدانج Erpeldange مرکز
* اېنګلدورف Ingeldorf

## د نفوس تاریخ
د دې ښاروالۍ د نفوس د ودې تاریخ په لاندې جدول کې ښودل شوی دی :

## اړوند پوښتنې

* د لوګزامبورګ ښاروالیو لیست
* په لوګزامبورګ کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:لوګزامبورګي ژبه
وېشنيزه:لوګزامبورګ ښارونه
وېشنيزه:لوګزامبورګ
وېشنيزه:لوګزامبروګ سيمې
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپايي تولنه
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
وېشنيزه:اروپايي ټولنه
مايرش

**مايرش يا مايرچ چې په [[لوکزامبورګي ژبه|لوګزامبورګي ژبه]] کې ورته Mierschوايي**   د لوګزامبورګ په میرش ولایت کې ښاروالۍ ده چې 49.74 مربع کیلومتره مساحت لري او په 2009 کې یې نفوس 8153 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* د لوګزامبورګ ښاروالیو لیست
* په لوګزامبورګ کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:لوګزامبورګي ژبه
وېشنيزه:لوګزامبورګ ښارونه
وېشنيزه:لوګزامبورګ
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
چاچاک

**چاچاک چې په سربي ژبه کې ورته Čačak** وايي د سربیا يا سربستان په شومادیجا او لویدیځې سربیا کې یو ښار دی چې په 2006 کې یې نفوس 63,846 تنه و.   چاچاک شومادیجا او لویدیځې سربیا ولایت د موراویتسا ولسوالۍ (ښار) مرکز دی.

## انځورتون

دوتنه:Čačak,_at_the_beginning_of_20th_century.jpg|
دوتنه:Church of Ascencion of Jesus.jpg|
دوتنه:National museum in Čačak.jpg|
دوتنه:Church of Saint Tsar Lazar on Ljubić hill.jpg|
دوتنه:Tehnički_fakultet_Čačak.jpg|
دوتنه:Čačak's high school.jpg|
دوتنه:Economic school.jpg|
دوتنه:Bridges on Zapadna morava river and Borac hall.jpg|
|


## اړوند پوښتنې

* د سربیا هېواد وېش

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Serbia_%C4%8Ca%C4%8Dak.png/250px-Serbia_%C4%8Ca%C4%8Dak.png|ښي|بټنوک|353x353px|د سربيا نخچه کې د چاچاک موقعيت

## سرچینې

وېشنيزه:سربيايي ښارونه
وېشنيزه:سربيايي
وېشنيزه:سربيا
وېشنيزه:سربيايي ژبه
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپايي سيم
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
کره تاش (ښار)

**کره تاش چې په ترکي ژبه کې ورته Karataşوايي** د ترکیې یو ښار دی چې په ادانا ولایت کې موقعیت لري. د دې ښار نفوس د 2008 کال د سرشمېرنې له مخې 8,601 تنه او د 2009 کال د اټکل له مخې 8,844 تنه دی.  

## اړوند پوښتنې

* په ترکیه کې د ښارونو لیست
* د ترکيې نفوس
* د ترکيې ګاونډي هېوادونه
* عثماني خلافت ترکوم وخته دوام وکړ
* ترکيه يو اسيايي هېواد دی يا اروپايي؟
* رجب طيب اردوغان څوک دی؟
* عبدالله ګل څوک دی؟

## سرچینې

وېشنيزه:ترکيه
وېشنيزه:ترکي ښارونه
وېشنيزه:ترکي قومونه
وېشنيزه:ترکي سيمې
وېشنيزه:ترکي
وېشنيزه:ترکي سياستوال
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اسيا
سليمه (ښار)

**سلیمه** چې په مالتي ژبه کې ورتهSliema وايي کې   د مالټا په شمالي هاربر ولسوالۍ کې یو ښار دی چې په 1995 مېلادي کال کې يې 12,906 تنه نفوس درلود، مګر په 2005 کې یې نفوس 12,993 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* په مالټا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:مالتا کې مذاهب
وېشنيزه:مالتا ښارونه
وېشنيزه:مالتا جزيره
وېشنيزه:مالتا اب و هوا
وېشنيزه:مالتا
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپا
وينزلر

**ونزلر** په لوګزامبورګي ژبهWanseler کې ورته وايي ، د لوګزامبورګ په د ويلټز ولایت کې ښاروالۍ ده، چې 30.43 مربع کیلومتره مساحت لري او په 2009 مېلادي کال کې یې نفوس 1039 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* د لوګزامبورګ ښاروالیو لیست
* په لوګزامبورګ کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:لوګزامبورګي ژبه
وېشنيزه:لوګزامبورګ ښارونه
وېشنيزه:لوګزامبورګ
وېشنيزه:لوګزامبروګ سيمې
فتح علي خان

**فتح علي خان** یو کلاسیک او قوالی سندرغاړی  و، چې په 1940 او 1950 کلونو کې یې قوالي سندرې پيل کړې. فتح علي په ۱۹۰۱ کال کې د برتانوي هند په پنجاب ایالت جلندر کې زېږېدلی دی. فتح علي خان د پاکستان د مشهورو قوالانو او موسیقارانو نصرت فتح علي خان او فرخ فتح علي خان پلار و . د هغه کورنۍ له ۶۰۰ کلونو راهیسې د چشتیه صوفي نظم سره تړلې د قوالي دود لري.  فتح علي خان د خپل پلار *مولا بخش خان* له خوا د کلاسیک موسیقۍ او قوالۍ روزنه ترلاسه کړه او د روزنې وروسته یې ځان د یو تکړه سندرغاړي او د موسیقۍ د وسایلو پوه په توګه ثابت کړ. هغه د هند د دودیزو وسایلو لکه سیتار ، سرود او ویچتراوینا ، او همدارنګه د موسيقۍ لوېدیځ وسایل لکه بیلا کارول زده کړل . فتح علي خان په پنجابي ، اردو ، عربي او فارسي ژبو په زرګونو سندرې ويلې دي، د هغه نیکه د نوروزیو د پښتنو له څانگې سره تړاو درلود چې د افغانستان په پلازمېنه کابل کې اوسېدل، چې وروسته د هند په ختیځ پنجاب، جالندھر ته وکوچېدل او هلته مېشت شول.

## عزت

* **تمغه حسن جايزه هغه**  ته په ۱۹۹۰ کال کې د پاکستان د ولسمشر له خوا  ورکړل شوه

## نور وګوره

* د پاکستاني قوالانو لیست

## حوالې

وېشنيزه:1964 مړينې
وېشنيزه:1901 زېږېدنې
وېشنيزه:قوالان
وېشنيزه:قوالي موسيقي
وېشنيزه:پښتو قوالي
وېشنيزه:پښتانه تاريخپوهان
وېشنيزه:نورزي
د پښتنو د اصل او نسب په اړه نظريات

د پښتنو د قومونو د اصل په اړه ډېرې ادعاګانې او نظريې شته.   په دې نظرياتو کې لاندې نظريات شامل دي 

(۱) د پادشاه ساؤل (طالوت) څخه د دوی نزول، د لرغونې افسانې له مخې، چې ځینې وختونه د اسراییلو دا افسانه د پښتنو د بني اسرائيلو د اثبات لپاره وړاندې کيږي.

(۲) د حضرت ابراهيم او کتورا له اولادې څخه، ځينې افسانې شته چې دوی بيا د ابراهيم عليه السلام اولاده ګڼي.

(۳) د سکندر د پوځ او د یونان د جنوبي آسیا د دولتونو اولادونه چې نظريات بيا دا دي چې پښتانه د سکندر مقدوني د پوځ د پاتې عسکرو اولاده دي، خو البته د دې نظريې په رد کې بايد ووايم چې پښتانه يوه لوبه لري چې دوی ورته وزلوبه وايي چې د افغانستان ملي لوبه هم ده، پښتانه د دې لوبې په اړه وايي چې کله مقدوني سکندر په افغانستان يرغل وکړ(د کوزې پښتونخوا ابادې سيمې يې لاندې کړې) نو پښتنو ځوانانو به د دوی په قرارګاوو باندې شپني غلچکي يرغلونه کول او د مقدوني سکندر پوځيان به يې له ځانه سره ژوندي بيول چې دا کار بيا وروسته په وزلوبه بدل شو.

(۴) د آریايي (ختیځ هند-اروپایی) قبیلو څخه دی( د پښتنو اريايان ګڼل حقيقت ته نژدې تيوري او نظريه ده)

(۵) د هفتالي (سپین هین) د اولادې په توګه.  د DNA د مطالعاتو دمخه، دا په عمومي توګه منل شوي چې د دوی اصل نامالوم و،   او عصري پوهان په دې باور دي چې پښتانه یو واحد اصل او نسب لري. 

## حوالې

وېشنيزه:پښتانه
وېشنيزه:پښتانه روهي
وېشنيزه:پښتانه دینپوهان
وېشنيزه:پښتانه درملگران
وېشنيزه:پښتانه خبريال
وېشنيزه:پښتانه جنرالان
وېشنيزه:پښتانه تانبې
وېشنيزه:پښتانه ادیبان
وېشنيزه:پښتانه خبريالان
وېشنيزه:پښتانه تاريخپوهان
پینوکیو (۱۹۴۰ فلم)

***پینوکیو***  د ۱۹۴۰ امریکایی انیمیشن میوزیکل خیالي فلم دی چې د والټ ډيسني پروډکشن لخوا تولید شوی او د کارلو کولودي لخوا د ۱۸۸۳ ایټالوي ماشومانو ناول *[[د پینوکیو سفرونه]]* پراساس دی. دا د ډيسني لخوا تولید شوی دوهم انیمیشن فیچر فلم و.

## قیصه
یو ژوندی ګوډاګی، د خپل وجدان په توګه د کریکټ په مرسته باید ځان ثابت کړي چې یو ریښتینی هلک شي.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

وېشنيزه:امریکایی فلمونه
وېشنيزه:انیمیشن فلمونه
مارګرېټ (سندرغاړې)

**مارګورزاتا جمروسي** ( پولینډي تلفظ: [mawɡɔˈʐata jamˈrɔʐɨ] ; د 1991 مېلادي کال د جون په 30مه زېږېدلې په مسلکی توګه د **مارګرېټ په نوم پېژندل شوې،** یو پولنډۍ سندرغاړې ده. هغه په 2013 کې په خپل هېواد کې شهرت ترلاسه کړ او په ځینو اروپایی سیمو کې یې د خپلو سندرو " تينک يو وېري مچ (ډېره مننه) " (2013) او " کول مي ډاون " (2016) سندرې سره خپل شهرت او بریا ترلاسه کړه. په 2016 کې د وارنر میوزیک سره د نړیوال ریکارډ تړون لاسلیک کولو وروسته ، هغه په ځانګړې توګه په سویډن کې بریا وموندله.

## مخکنی ژوند او زدکړې
مارګورزاده جامروزي د ۱۹۹۱ کال د جون په ۳۰مه نېټه په سټارګارډ کې زېږېدلې ده. د هغه پلار او مور ښوونکي وو. د پلار نوم يې ريزارډ او د مور نوم البېتا جامروزي وو.   هغه د توماس په نوم یو مشر ورور لري، یو کیمیا پوه دی چې څلور تر دې مشر دی، مارګرېټ له هغه سره په اینسکو کې لويه شوې.   جامروزي په ماشومتوب کې د کاتوليک مذهب پيرو وه. 

د ماشوموالي پرمهال، مارګرېټ په ډېری سندريزو سیالیو کې برخه اخیستې وه.  په ۱۸ کلنۍ کې مارګرېټ وارسا ته لاړه.  هغه د وارسا د ټولنیزو علومو او بشري علومو په پوهنتون کې د انګلیسي زده کړې پیل کړې مګر له دریوو سمسترونو وروسته یې پرېښود.   مارګورزاده جامروزي په ۲۰۱۵م کال کې په وارسا کې د لباس او فېشن ډیزاین له نړیوال ښوونځي څخه د فیشن ډیزاین په برخه کې د لېسانس سند ترلاسه کړ. 

## سرچينې

وېشنيزه:1991 زېږېدنې
وېشنيزه:مارګرېټ
وېشنيزه:سويډنيان خلګ
وېشنيزه:سندرغا
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:وارسا
وېشنيزه:ټولنيز علوم
وېشنيزه:کېميا
جواهر لال نهرو پوهنتون

**جواهر لال نهرو پوهنتون** یو عامه پوهنتون دی چې د هند په نوي ډیلي کې موقعیت لري. دا د هېواد یو له معتبرو پوهنتونونو څخه دی. په دې پوهنتون کې هر ډول کورسونه شتون لري. زده کونکي نه یوازې له هند څخه بلکې له بهر څخه هم دلته د زده کړې لپاره راځي. تاسو کولی شئ په JNU کې د تدریسي ښوونکو اکاډمیک مهارتونه له دې حقیقت څخه اټکل کړئ چې نن ورځ دا پوهنتون د هند له غوره پوهنتونونو څخه شمېرل کیږي.

### تاریخ
د جواهر لال نهرو پوهنتون په ۱۹۶۹ کې د پارلمان د یوه قانون له مخې رامنځ ته شو  ، دا لومړی پوهنتون دی چې د هند د لومړي وزیر جواهر لال نهرو په نوم نومول شوی دی. د دې پوهنتون بنسټ ګر او لومړنی رئيس پوهاند مونس رضا و   . د جواهر لال نهرو پوهنتون د جوړولو قانون د ۱۹۶۵ کال د سپتمبر په لومړۍ نېټه د هغه وخت د پوهنې وزیر ایم سي چګلا له خوا په راجیه سبا کې وړاندې شو. بهوشن ګوپتا په دې اند و، چې دا باید د بل هر پوهنتون په څېر نه وي، د ساینسي سوسیالیزم په څېر یو نوی پوهنځی رامنځته کړي او یو شی چې دا پوهنتون یې باید ډاډمن کړي، د لوړو نظریاتو ساتل او د ټولنې له کمزورو طبقو څخه د ملاتړ په برخه کې محصلینو ته د لاسرسي زمینه برابرول دي. په 16 نومبر 1966، د پوهنتون بېل په لوک سبا کې تصویب شو او په 22 اپرېل 1969 کې، د جواهر لال نهرو پوهنتون قانون  نافذ شو.

### په پوهنتون کې سیاست
د 2010 کال راهیسې، پوهنتون د زده کونکو سیاست لپاره په سر کې دی. ډېری مخکښ نومونه لکه کنهیا کمار ، شېهلا رشید او عمر خالد د دې پوهنتون سره تړاو لري. یو عمومي تاثر دا دی چې دلته زده کونکي د بي جي پي( بهارت جنتا پارټي يانې د هندوستان د خلکو ګوند) ای بي وي پي او کيڼ اړخو په ډلو وېشل شوي دي.

### تړلې ادارې
جواهر لال نهرو پوهنتون په ټول هېواد کې د ډېرو موسسو سره تړلی او اعتبار لري.

### دفاعي بنسټونه

* د پوځي کیډیټ کالج، دهرادون
* د نظامي انجینرۍ کالج، پونا
* د ملي دفاع اکاډمۍ، پونا
* د هند سمندري اکاډمۍ

#### د څېړنې او پراختیا موسسې

* د مرکزي مخدره توکو د څېړنې انسټیټیوټ، لکنو
* د سیلولر او مالیکولر بیولوژی مرکز، حیدرآباد
* د انټر پوهنتون سرعت مرکز، نوي ډیلي
* د مایکروبیل ټیکنالوژۍ انسټیټیوټ، چندیګړ
* د رامان څېړنیز مرکز، بنګلور
* د معافیت ملي انسټیټیوټ، نوی ډیلی

سره له دې، د نړۍ له 71 څخه زیاتو پوهنتونونو سره د تبادلې پروګرامونه او بنسټیز ملاتړ روان دی.

دا پوهنتون پلان لري چې په بهار کې یو مرکز  جوړ کړي.

هغه افسران چې د هند په اداري خدماتو کې تر روزنې لاندې دي د جواهر لال پوهنتون له خوا به د عامه مدیریت  په برخه کې د ماسټرۍ سند ورکړل شي.

### جایزه
جواهر لال پوهنتون ته په ۲۰۱۷ کال کې د هند د ولسمشر له خوا د غوره پوهنتون   جایزه ورکړل شوه.

### درجه بندي
جواهر لال پوهنتون په هند کې یو مخکښ پوهنتون دی او په ټوله نړۍ کې د تدریس او څېړنې یو مشهور مرکز دی. دا د هندوستان د ټولو پوهنتونونو په منځ کې د 2016 کال د ملي ادارې د  درجه بندۍ په چوکاټ کې دریم ځای لري.

په 2018 کې، بيا دا په ټولیزه توګه شپږم او د پوهنتونونو په منځ کې دویم و.

## حوالې

وېشنيزه:جواهر لال نهرو
وېشنيزه:پوهنتون
وېشنيزه:هندوستا
وېشنيزه:هند
وېشنيزه:انډيا
وېشنيزه:پونا
وېشنيزه:پوني
وېشنيزه:چند
ذاکرحسين (سندرساز)

**ذاکر حسین** (د 1951 کال د مارچ مياشتې په 9مه نېټه زېږېدلی) د هندي کلاسیک موسیقۍ تولیدوونکی، فلمي لوبغاړی او طبله غږونکی دی. هغه ته په 1988 کې د پدم شري جایزه او په 2002 کال کې د هند د حکومت له خوا د پدم بوشن جایزه ورکړل شوه.  په 1990کال کې، هغې د سنګیت ناتک اکاډمۍ، د هند د نڅا، ډرامو او موسیقۍ ملي اکاډمۍ څخه د سنګیت ناتک اکاډمۍ جایزه هم ترلاسه کړه. په 1999 کال کې، هغه ته د هنر ملي میراث فیلوشپ لپاره د متحده ایالاتو ملي جایزه ورکړل شوه،دا جايزه  د دودیزو هنرمندانو او موسیقارانو لپاره ترټولو ستره جایزه ده.

## ژوند او زدکړې
حسین په یوه دودیزه او متوسطه کورنۍ او ټولنه کې زیږیدلی و.  هغه د مهیم په سینټ مایکل عالي لیسه کې زده کړې کړې او د سینټ زیویر څخه فارغ شوی.  حسین یو غیر معمولي وړتیا لرونکی ماشوم و. پلار یې په درې کلنۍ کې د پکهواج زده کړه وکړه.  د ذاکر پلار الله رکه یو طبله غږوونکی و چې د پنجاب باج په نوم مشهور و. شمالي هند د طبلې يو له اصلي شپږو ځايونو څخه دی، نور یې ډیلی، بنارس، اجارا، فرخ آباد او لکنو دي. هغه له یوولس کلنۍ راهیسې مختلف سفرونه وکړل. هغه په 1969 کې د پی ایچ ډي لپاره متحده ایالاتو ته سفر وکړ. په موسیقۍ کې د دوکتورا ترلاسه کولو وروسته، هغه یو نړیوال مسلک پیل کړ چې په یو کال کې یې د 150 کنسرتونو نېټې(کنسرتونه) شاملې وې.  

## شخصي ژوند
ذاکر حسین د انتونیا مانیکولا سره واده کړی چې د کتک نڅاګره او ښوونکې ده او د هغې مدیره هم ده.  هغه دوه لوڼې لري، انیسه قریشي او ایزابیلا قریشي. انیسه له UCLC څخه فارغه شوې او د فلم په تولید او لارښود کې خپله هڅه کوي. په داسې حال کې چې ایزابیلا د متحده ایالاتو په منهاټن کې نڅا زده کوي.  ذاکر حسین د پریسټن پوهنتون د بشري علومو د شورا له خوا د زاړه واکمن فیلو په توګه وټاکل شو، چیرته چې هغه د 2005-2006 په سمسترونو کې د موسیقۍ بشپړ پروفیسور و.  هغه په سټفورډ پوهنتون کې استاد هم پاتې شوی دی.  هغه اوس د متحده ایالاتو په سان فرانسیسکو ایالت کې ژوند کوي.

## سرچينې

وېشنيزه:1951 زېږېدنې
وېشنيزه:هندوستا
وېشنيزه:موسيقي
وېشنيزه:سندرې
وېشنيزه:نڅا
وېشنيزه:نڅاګر
وېشنيزه:سندرغاړی
بيافرا جمهوريت

**بیافرا** ، په رسمي ډول د بیافرا جمهوريت، په سوېل ختیځه نایجیریا کې یو جلا غوښتونکی دولت و، چې د  1967 کال د مۍ مياشتې له 30مې نېټې څخه يې تر 1970 کال د جنورۍ تر 15 مې نېټې شتون درلود، چې له يادې نېټې وروسته له فدرالي نايجېريا سره يو ځای شو. 

## حوالې
دالګوپول

**دالګوپول** د بلغاریا په ورنا ولایت کې یو ښار دی چې په 2001 کال کې یې نفوس 5,319 و.  

## اړوند پوښتنې

* په بلغاریا کې د ښارونو لیست

## سرچینې
قاسم سوری

**قاسم خان سوري** یو پاکستانی سیاستوال دی چې د پاکستان د ملي اسمبلۍ(ولسي جرګې) غړی او د پاکستان د ملي اسمبلۍ اوسنی مرستیال دی .

## مخکنی ژوند او زدکړې
نوموړی د ۱۹۶۹ کال د جنورۍ په میاشت کې د کویټې په خلجي پښتنه کورنۍ کې زېږېدلی و.  په ۱۹۹۷ کال کې د پلار له مړینې وروسته د هغه د پلار طبي چارې قاسم په غاړه واخیستې. 

قاسم خپلې لومړنۍ زده کړې د کوېټې له اسلاميه لېسې ترلاسه کړې او په ۱۹۸۸ کال کې په فدرالي دولتي کالج کې شامل شو. هغه په 1990 کال کې د سیاسي علومو په برخه کې د لېسانس او په 1992 کې په نړیوالو اړیکو کې د ماسټرۍ سند د بلوچستان پوهنتون څخه ترلاسه کړل. 

## سیاسي ژوند
قاسم له ۱۹۹۶ کال راهیسې د پاکستان تحریک انصاف سره تړاو درلود خو له ۲۰۰۷ کال راهیسې یې فعال غړی شو. 

هغه د پاکستان د ۲۰۱۳ کال په عامو انتخاباتو کې د کويټې له حلقې N-259 (کویټه) څخه د پاکستان د ملي اسمبلۍ د یوې څوکۍ لپاره د تحریک انصاف د کاندید په توګه ولاړ و، خو بریالی نه شو. هغه د محمود خان اڅکزي په مقابل کې 16006 رایې ترلاسه کړې او څوکۍ یې له لاسه ورکړه. 

هغه د پاکستان د ۲۰۱۸ کال په عامو انتخاباتو کې د کوېټې له حلقې N-256 (کوټه-2) څخه د پاکستان د ملي اسمبلۍ د څوکۍ لپاره د پي ټي آی د کاندید په توګه ودرېد او د غړي په توګه وټاکل شو. هغه  رایې خپلې کړې او نوابزاده لشکري رئیساني ته یې ماتې ورکړه. 

په ټاکنو کې د قاسم له بریا وروسته، پي ټي آی هغه د ۲۰۱۸ کال د اګست په ۱۳ مه د پاکستان د ملي اسمبلۍ د مرستیال وياند په توګه وټاکه .  د ۲۰۱۸م کال د اګست په ۱۵مه هغه د پاکستان د ملي اسمبلۍ د مرستیال په توګه وټاکل شو. هغه ۱۸۳ رایې ترلاسه کړې او خپل سیال اسد محمود ته یې ماتې ورکړه. 

د ۲۰۲۲ کال د اپرېل په ۱۰ مه د عمران خان پر ضد د عدم اعتماد د تحریک په غبرګون کې هغه استعفا وکړه او په دې توګه يې د راتلونکي لومړي وزیر په ټاکنه خپل اعتراض څرګند کړ.

## سرچينې

وېشنيزه:پښتانه
وېشنيزه:1969 زېږېدنې
محمود خان

**محمود خان** یو پاکستانی سیاستوال دی چې د ۲۰۱۸ کال د اګست له ۱۷مې نېټې راهیسې د خیبر پښتونخوا اوسنی اعلی وزیر دی .  هغه د 2018کال د اګست مياشتې له 13 مې نېټې راهیسې د خیبر پښتونخوا د ايالتي جرګی غړی شو.

تر دې وړاندې هغه د ۲۰۱۳کال نه تر مې ۲۰۱۸کال پورې د خېبر پښتونخوا د صوبايي اسمبلۍ غړی و. د پخواني وزيراعلي پروېز خټک په صوبايي کابينه کې د خېبرپښتونخوا اسمبلۍ د غړي په توګه د خپلې دورې پر مهال د خېبر پښتونخوا د صوبايي وزير په توګه دنده ترسره کړې او د پروېز خټک په دوره (۲۰۱۳-۲۰۱۸) کې يې څو وزارتونه پر غاړه واخيستل. 

د 2022 په فبروري کې د جنګ ورځپاڼې(روزنامه جنګ) له خوا ترسره شوې سروې له مخې، محمود خان په کارکردګۍ کې له ټولو وزیرانو څخه مخکې شو. 

## سرچينې

وېشنيزه:د سوات ولسوالۍ کسان
وېشنيزه:1972 زېږېدنې
وېشنيزه:سوات ولسوالۍ
وېشنيزه:خيبر پښتونخوا
وېشنيزه:پښتانه تاريخپوهان
اسمدرفو

**سميدرپيو يا اسمدرفو**  چې په سربي ژبه*CMедерево* ليکل کيږي  د سربیا د مرکزي سربیا ولایت یو ښار دی چې په 2006 کال کې يې 62,807 تنه نفوس درلود.  

## اړوند پوښتنې

* د سربیا هېواد وېش

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Serbia_Smederevo.png/250px-Serbia_Smederevo.png|ښي|بټنوک|353x353px|د سربيا په نخچه کې د سميدرپيو موقعيت

## سرچینې

وېشنيزه:سربيايي ښارونه
وېشنيزه:سربيايي ژبه
وېشنيزه:سربيايي
وېشنيزه:سربيا
تشابونګ، بوتسوانا

تشابونګ    بوتسوانا د کګالګادي ولسوالۍ یو ښار دی چې په 2000 مېلادي کال کې یې 7,228 تنه نفوس درلود چې 3,671 یې نارینه او 3,557 یې ښځې وې .  

## اړوند پوښتنې

* په بوټسوانا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:بوتسوانا کلي
وېشنيزه:بوتسوانا ښارونه
وېشنيزه:بوتسوانا
د لاوډ کور

**د لاوډ کور**  یو امریکایی انیمیشن تلویزیون سلسله ده چې د نیکلوډین لپاره د کریس ساوینو لخوا رامینځته شوې. دا سلسله د لنکن لاوډ په نوم د هلک د ګډوډ ورځني ژوند شاوخوا ګرځي، چې د ۱۱ ماشومانو په لویه کورنۍ کې منځنی ماشوم او یوازینی زوی دی. دا په سویل ختیځ میشیګان کې په یوه افسانوي ښارګوټي کې چې د رائل ووډز په نوم یادیږي ، د ساوینو د ښارګوټي رائل اوک پراساس ترتیب شوی.

## سرچینې


## بهرنۍ اړیکې

* 

وېشنيزه:کارتونونه
لېرالا، بوتسوانا

**لېرالا** په انګليسي ژبه Lerala د بوټسوانا په مرکزي سیمه کې یو ښار دی، چې په 2000 مېلادي کال کې یې 6,740 تنه نفوس درلود، چې 3,107 یې نارینه او 3,633 یې ښځې وې .  

## اړوند پوښتنې

* په بوټسوانا کې د ښارونو نوملړ
* بوتسوانا هېواد
* د بوتسوانا پلازمېنه
* د بوتسوانا سيمې او ښارونه

## سرچینې

وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:بوتسوانا کلي
وېشنيزه:بوتسوانا ښارونه
وېشنيزه:بوتسوانا
کوکلېن

کوکېن د بلغاریا په **پلودیو** ولایت کې یو ښار دی چې په 2001 مېلادي کال کې يې 5,907 تنه نفوس درلود.  

## اړوند پوښتنې

* په بلغاریا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:پلوديو
وېشنيزه:بلغاريايي ژبه
وېشنيزه:بلغاريايي وګړي
وېشنيزه:بلغاريا ښارونه
وېشنيزه:بلغاريا
وېشنيزه:بلغار
وېشنيزه:بلغارستان
ديديمبو، انګولا

**ديديمبو** (په انګليسي ژبه: Didimbo) د آنگولا هېواديو ښار دی چې د 2009 کال د سرشمېرنې له مخې يې تنه 13،576 تنه وګړي درلودل .

## اړوند پوښتنې

* په انګولا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:انګولايي ژبه
وېشنيزه:انګولا
وېشنيزه:عربي ادبیات
وېشنيزه:انګولا هېواد
موچودي، بوتسوانا

**موچودی په [[انګلیسي|انګليسي ژبه]] Mochudi** د بوټسوانا د کګاتلانګ ولسوالۍ یو ښار دی، چې په 2000 کې یې 39,349تنه نفوس درلود، چې 18,490 یې نارینه او 20,859 یې ښځې وې .  

## اړوند پوښتنې

* په بوټسوانا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:بوتسوانا کلي
وېشنيزه:بوتسوانا ښارونه
وېشنيزه:بوتسوانا
وېشنيزه:انګليسي
مک ګرات، الاسکا

**مک ګرات په [[انګلیسي|انګليسي ژبه]] McGrath** ويل کيږي د امريکا متحده ايالاتو د الاسکا ایالت د یوکون - کویوکوک سرشمیرنې ولسوالۍ يو ښارګی دی ، چې نفوس یې د 2000 مېلادي کال په سرشمېرنه کې 401 تنه وګړي و.  

## اړوند پوښتنې

* په الاسکا کې د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:الاسکا
وېشنيزه:متحده ايالات
وېشنيزه:د امريکا متحده ايالات
وېشنيزه:امريکا
وېشنيزه:امريکا متحده ايالات
وېشنيزه:امريکايي الوتکې
وېشنيزه:امريکايي رسنۍ
وېشنيزه:امريکايي ساينسپوهان
وېشنيزه:امريکايي ستورمزلي
وېشنيزه:امريکايي سفيران
وېشنيزه:امريکايي بم غورځونکي الوتکې
چېنې، کانزاس

**چېنې په [[انګلیسي|انګريزي]] ژبه** د متحده ایالاتو د کانزاس ايالت یو ښارګی دی چې نفوس یې د 2010 مېلادي کال په سرشمېرنه کې 2,094تنه و. 

## اړوند پوښتنې

* د کنساس ښارونو لیست
* د امريکا متحده ايالاتو ښارونه
* د امريکا متحده ايالاتو ايالتونه

## سرچینې

وېشنيزه:امريکايي سفيران
وېشنيزه:امريکايي ساينسپوهان
وېشنيزه:امريکايي ستورمزلي
وېشنيزه:امريکايي رسنۍ
وېشنيزه:امريکايي الوتکې
وېشنيزه:امريکا متحده ايالات
وېشنيزه:امريکا ته د برتانيې سفيران
وېشنيزه:امريکا
وېشنيزه:امريکايي بم غورځونکي الوتکې
دوګو سېلو

رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده

**دوګو سېو** په کرواتي ژبه Dugo Selo ليکل کيږي د کروشیا په زاګراب ولسوالۍ کې یو ښارګی دی چې په 2011 کې يې 13,609 تنه وګړي درلودل.  

## اړوند پوښتنې

* د کروشیا د ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:کروشيا ښارونه
وېشنيزه:کروشيا هېواد
وېشنيزه:کروشيا
وېشنيزه:کرواټي ژبه
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپايي سيم
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
وېشنيزه:اروپايي ټولنه
بارترېنج

**بارترېنج چې په [[لوکزامبورګي ژبه|لوګزامبورګي ژبه]] کې Bertrange ليکل کيږي** د لوګزامبورګ هېواد د لوګزامبورګ په ولایت کې ښاروالي ده چې مساحت یې 17.39 مربع کیلومتره دی او په 2009 کال کې یې نفوس 6302 تنه و.  

## اړوند پوښتنې

* د لوګزامبورګ ښاروالیو نوملړ
* په لوګزامبورګ کې د ښارونو نوملړ
* لوګزامبورګ هېواد
* لوګزامبورګي ژبه
* لوګزامبورګي وګړي

## سرچینې

وېشنيزه:لوګزامبورګي ژبه
وېشنيزه:لوګزامبورګ ښارونه
وېشنيزه:لوګزامبورګ
وېشنيزه:اروپايي قومونه
وېشنيزه:اروپايي شورا
وېشنيزه:اروپايي سيم
وېشنيزه:اروپايي
وېشنيزه:اروپا او کډوالي
وېشنيزه:اروپا
وېشنيزه:اروپايي اتحاديه
وېشنيزه:اروپايي ټولنه
هندي پړانګ

**هنديپړانګ** د چیتا یو له فرعي ډولونو څخه دی چې د هند په نیمه وچه کې د هند ، نیپال ، بوتان ، بنګله دېش او پاکستان په ځینو برخو کې ژوند کوي. هندي پړانګ یو له هغو پنځو لویو ځنګلي پیشوګانو څخه دی چې د بنګال پړانګانو ، اسيايي زمري ، واورو چیتا او کارکال سره یوځای په هند کې ژوند کوي.

په هند کې د چیتا نفوس له 12000 څخه تر 14000 پورې اټکل شوی. 

## د استوګنې ځای او خواړه
هندی پړانګ په استوایي بارانونو ، شنو ځنګلونو او معتدل او مخروطي ځنګلونو کې ژوند کوي او د همالیا په لوړو کې د واورو چیتا سره ګډ استوګنځی لري. مګر دا د کرنا او سونداربانس  په ساحلي ځنګلونو کې شتون نه لري. په هغه ځایونو کې چې د بنګال پړانګ ډېر نفوس لري، هندي پړانګ په ندرت سره لیدل کیږي، او هندي پړانګان دې ته اړ کیږي چې د بنګال پړانګانو او د انسانانو د کرنیزو ځمکو په ترمنځه سيمه کې ژوند وکړي. د ګیر په ځنګل کې، دوی د آسیایی زمري سره ګډ استوګنه کوي.

د سریسکا په ملي پارک کې، د هندي پړانګ د ښکار په اړه یوې څېړنې ښودلې چې سپینې هګۍ، سمبر هرن ، نيلي غوا، خنزیر ، خړ لانګور ، هندي سارايي سوی او طاووس د دې ځناور تر ټولو مهم ښکار دي.

## ګواښونه
که څه هم د هندي پړانګ د هند د فیلانو په منځ کې تر ټولو پراخه بیولوژیکي لړۍ لري، دا د ډېری ګواښونو له امله ګواښل کیږي. هغه حیوانات چې د چیتا سره د استوګنې ګډ ځای لري لکه آسیایي زمریان ، بنګال پړانګان ، يږې ، لېوه ، اسیایي هاتیان ، هاینا ، او اسیایي وحشي سپي کېدای شي د چیتا کبان ووژني، او پړانګ او زمریان حتی په بشپړ وده شوي پړانګ برید کوي.

د طبیعي دښمنانو سربیره، انسانان د دې حیوان لپاره ترټولو مهم خطر دی. د کلونو لپاره، دا حیوان د استوګنې له لاسه ورکولو او ښکار سره مخ دی. د هند په ځینو برخو کې حیوانات د انسانانو استوګنځایونو ته نږدې ژوند کوي او کیدای شي په کورني څارویو باندې د اسانه ښکار په توګه برید وکړي، چې د انسان او پړانګ جګړې لامل کیږي. دا شخړې په وروستیو کلونو کې د بشري نفوس د زیاتوالي او په ځینو ځایونو کې د چرګانو د زیاتوالي له امله زیاتې شوي دي. د دې وضعیت د مخنیوي لپاره، د هند د ځنګلونو اداره په منظمه توګه په هغو سیمو کې پړانګان نیسي چې د جګړې احتمال پکې وي او په مناسبو سیمو کې یې خوشې کوي چې د بشري فعالیتونو څخه لیرې وي.

## سرچینې

* Wikipedia contributors, "Indian Leopard," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Indian_Leopard&oldid=348576875 (accessed March 9, 2010). .

وېشنيزه:هندو مذهبي لارښودان
وېشنيزه:هندي ستوري
وېشنيزه:هندي انجنيران
وېشنيزه:هندي تصوف
وېشنيزه:هندي جلا وطنه حکومت
وېشنيزه:هندي ځناور
وېشنيزه:هندي پړانګان
اغاخانيت

(آغا **خانيت** ) د شيعه ګانو هغه ډلې لپاره کارول کيږي چې د شيعه اسماعليه ډلې کې د اغا خان پيروي کوي، د نورو لخوا د آغا خانیت نوم ورکړل شوی دی. د شیعه ګانو له نظره د ولایت مقام چې له نبوت وروسته علی رضی الله تعالی عنه ته سپارل شوی و، د اسماعیلیانو په وینا، د امامت دغه سلسله په اسماعیلي امامانو کې د متن په بڼه د امامت په بڼه روانه ده او د قیامت تر ورځې پورې به دوام ولری. دا مذهب د اسلام له شیعه فرقو څخه دی.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Aga_Khan_IV_1959.jpg/200px-Aga_Khan_IV_1959.jpg|بټنوک|200x200px
فاتح پرتقال

**فتح پورتقل** (د فبروري 2 1967 زیږیدلی ، نازیلی ) په ترکیه کې ژورنالیست او وړاندې کوونکی دی.

## د روزنې موده
لومړنۍ زده کړې يې په نازلي کې او لوړې زده کړې يې د ازمير په اتاترک لېسه کې بشپړې کړې دي. نوموړی د استانبول پوهنتون د اقتصاد او اداري علومو له پوهنځي څخه فارغ شوی دی.

په 1994 کې، هغه استرالیا ته لاړ ترڅو خپلو زده کړو ته دوام ورکړي او بهرنۍ ژبې تدریس کړي.

## د کار موده
فتح  فتح پورتقل تر زده کړو وروسته د څه مودې لپاره په استرالیا کې د یوه مشهور رستورانت مدیر و. په 1997 کې، هغه ترکیې ته راستون شو او د ارمغان توپر سره واده وکړ.

د 1997 او 2005 ترمنځ، هغه د سټار تلویزیون لپاره د خبریال په توګه کار کاوه. په 2005 کې، دا د مشهور ژورنالیست محمد علي برند په وړاندیز چینل ډي ته لیږدول شوی. د 2010 په می کې، دا د فاکس نیوز اینکر عرفان دغرمانجي د وړاندیز پراساس چینل ته لیږدول شوی و.

فتح پورتقل د 2010 او 2013 ترمنځ د څلورو اوو پروګرامونو وړاندې کوونکی و. د 2013 په سپتمبر کې، د چینل ښځینه اینکر، نازلي تولګا برنیک مایر، د واده کولو او بهر ته د تګ له امله، فتح پورتقل د FOX د ماښام خبرونو اینکر شو *.*

فتح پورتقل د 43 مې د سرو زرو تیتلی ایوارډونو په مراسمو کې د غوره نارینه نیوز اینکر جایزه وګټله.

## اغیزې

* Sessiz (۲۰۱۲)
* Aklımla Dalga Geçme (2016)

## سرچینې

وېشنيزه:1967 زېږېدنې
ابدال ( تصوفي درجه)

د ابدال اصطلاح په تصوف کې د اولیاوو پنځمه درجه ده.

البته دلته د ابدال کلمې څخه مراد  د پښتنو قوم نه دی چې لوی احمدشاه بابا کورنۍ ورته منسوبه ده.

## د نومونې لامل
د امام راغب اصفهاني په وینا دوی ته ابدال ځکه ویل کیږي چې بد عملونه یې په نېکیو بدل شوي دي، د اولیاء الله له لسو طبقو څخه څلوېښت (او د ځینو په وینا، اویا یا اوه)، د اولیاوو یوه ډله چې د اووه  اقلیمو څارنه ورته منسوب کړې ده،په دې اړه ویل کیږي چې دوی په خپله خوښه خپل شکل بدلوي او یو کس په خپل شکل کې پرېږدي چې هر ځای ته سفر وکړي.

## باورونه(عقايد)
**ابدال** الله هغه بنده ګان دي چې د ولایت مقام ته رسېدلي دي چې د دوی په دعا سره الله تعالی باران اوروي، د کفارو او دوښمنانو په مقابل کې د مسلمانانو مرسته کوي او د دوی د دعا په برکت عذابونه او حادثې له منځه ځي. امام ابن عساکر له عبدالله بن عباس څخه روایت کړی دی چې الله تعالی په هر زمانه کې درې سوه شپږ شپېته ابدال پیدا کوي چې درې سوه یې د حضرت آدم علیه السلام په صفت کې دي. او څلوېښت یې د حضرت موسی علیه السلام په صفت کې دي. او اوه د حضرت ابراهیم علیه السلام په صفت او پنځه د حضرت جبرائیل امین په صفت او درې د حضرت میکائیل په صفت او یو د حضرت اسرافیل علیه السلام په صفت دی. الله جل جلاله دلته د ابدال په اړه دا نظام جوړ کړی دی چې کله د اسرافیل په صفت ابدال مړ شي نو د میکائیل په صفت له دریو څخه یو یې په هماغه ځای کې راولي او بیا یې د جبرائیل له پنځو صفتونو څخه یو ځای نیسي. او پنځه بشپړوي او د حضرت ابراهیم علیه السلام له اوو صفتونو څخه یو ځای نیسي او پنځه یې بشپړوي او بیا د حضرت موسی علیه السلام له څلویښتو صفاتو څخه یو اضافه کوي او په بدلولو سره یې اوه بشپړوي او بیا د حضرت ادم علیه السلام له دریو سوو صفتونو څخه یو ځای نیسي. په سلسله کي پوره کوي او د عامو مسلمانانو څخه يو يې بدلوي، درې سوه پوره کوي، په همدې ډول که له منځني څخه يو مړ شي، مثلاً له څلوېښتو او اوو تنو څخه يو مړ شي، نو په بدل کې يې بدليږي. په هر هېواد او ولایت کې یو ځانګړی شمېر لږ یا کم ژوند کوي چې د دوی په برکت الله تعالی له خلکو څخه د آفتونه او عذابونه لېرې کوي. 

په حدیث کې د ابدال په اړه داسې راغلي دي: ځینو کسانو له علي (رضی الله تعالی عنه) څخه وغوښتل چې د شام په خلکو لعنت ووایي، نو علي وویل چې دا کار نه شي کېدای، ځکه ما په خپل له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اورېدلي دي چې په سوريه كې څلوېښت ابداليان دي، كله چې يو يې مړ شي، بل يې پر ځاى مقررېږي او د دوى په دعا سره الله باران اوروي. او د کفارو او دوښمنانو په مقابل کې د شام له خلکو سره مرسته کوي او په خپل برکت سره د شام له خلکو څخه عذاب لېرې کوي. 

## د اولیاوو درجې

* لومړۍ درجه د غوث
* دوهمه درجه د قطب (تصوف) .
* دریمه درجه اوتاد دی
* څلورمه درجه د ابدال ده
* پنځمه درجه د نجباء ده
* شپږمه درجه د نقباء ده

## سرچينې
مشکوة شريف 583
وېشنيزه:تصوف
وېشنيزه:تصوفي خبر
افغان هندوان او سېکان

**افغان هندوان او سېکان** (    ) ټولنه د افغانستان یو له هغو اقلیتونو څخه ده چې په غزني، کابل، پکتیا ، لغمان ، ننګرهار ولایتونو کې ژوند کوي. په افغان هندوانو کې سېکان او هندوان شامل دي. د افغانستان زیاتره هندوان تجارت او ازادې دندې لري، چې لږ شمېر یې د کرنې کارګران، دوکانداران او داسې نور دي. دوی په پنجابی، سندی ، اردو ، لیهندا، تیراهی، جگاتی، سرائیکی ژبو خبرې کوی.

د افغانستان په سویل کې هندو او هندویزم تر ۳۰۰۰ زره کاله وړاندې تاریخ لري. ۶۰۰۰ کاله وړاندې لومړی کډوال چې له منځنۍ اسیا څخه افغانستان او بیا هند ته کډه شول د ویدي یا دراوډیان خلک وو . ویدیانو د ویدیک مذهب، بیا هندویزم ، او وروسته بودیزم تاسیس کړ. د افغانستان د جنوبي ښارونه د موریانو د سلطنت پر مهال هندو مذهب درلود. د چندر ګوپت موریا زوی اشوکا په وخت کې په افغانستان کې د هندویزم ځای بودیزم خپل کړ خو بیا هم په افغانستان کې ډېر هندوان اوسېدل. د عربو له واکمنۍ وروسته په افغانستان کې بودييزم له منځه ولاړ، خو هندوييزم پاتې شو. چې تر نن ورځې پورې د دې ډلې یو شمیر په دې خاوره کې ژوند کوي. د هند تاریخ پوهان د هند د تاریخ سره یوځای د سویلي هندوکش سیمې مطالعه کوي. . ځکه د هندوکش غرونه ډېر پخوانی نوم دی. هیروډوټس یا د تاریخ پلار په خپل کتاب کې لس ځله د هندوکش د غره نوم یاد کړی دی.  ویدیان، نورستانیان، یونانیان او د منځنۍ اسیا نور قومونه د بدخشان ، پنجشیر، کاپیسا، نجراب ، تګاب ، سروبي، لغمان او کنړ او یا د نورستان بدخشان له لارې هند ته ننوتل. سکندر اعظم څلور کاله د هندوکش څخه د تېرېدو لپاره د یوې لارې په لټه کې و، تر هغه چې هغه د بدخشان له لارې سفر پیل کړ. د بلخ او بامیان – کابل لاره وروسته کشف شوه. د هندو کلمه د هند یا انډیس یا د کابل سیند څخه اخیستل شوې ده. چې د هند بحر ته بهیږي. د هینډس خلک د هندوییزم په نوم د دین ګروهمن ول. د هندویزم ریښې د نوولیتیک دورې او دورې (5500 څخه تر 2600 قبل مسیح) ته ځي. په ټوله نړۍ کې پخوانیو خلکو د شمنیزم په نوم عقیده درلوده (د روحونو سره اړیکه)، او هند - اروپایان هیڅ استثنا نه وه. په هند کې د آریایي څانګې شمنیزم ځان د عقیدې په بڼه څرګند کړ (تنترا، چې عملي اړخ لري)، او تانترونه د هندویزم سرچینې ګڼل کیږي. دې ابتدايي عقايدو وروسته د آريايانو په منځ کې نوې بڼه خپله کړه او يو دود يې رامنځته کړ چې د ويدي دود په نامه يادېږي او دا دود په ليکنو کې د ويدونو په نامه يادېږي. او داه د هندي کلتور د دریو لویو مذهبونو، هندویزم، بودیزم او جینیزم په جوړولو کې هم بنسټیز رول لوبوي.

* په افغانستان کې هندویزم
* په افغانستان کې بودیزم
* انارکلي هنریار
* پنجابیان په افغانستان کی
* سېک

## سرچینه

وېشنيزه:د افغانستان توکمونه
د اشوک فرمانونه

د **اشوکا فرمانونه** په ستنو او همدارنګه د ډبرو او غار دیوالونو باندې له دېرشو څخه د زیاتو لیکنو مجموعه ده چې د موریان امپراتورۍ امپراتور اشوکا ته منسوب شوي چې له 268 BCE څخه تر 232 BCE پورې یې واکمني کړې. [1] اشوکا د دھما *لپي* ( پراکرت په برهمي رسم الخط کې:  ، "د مذهب لیکنې") د خپلو اثارو بیانولو لپاره کارولې.  دا لیکونه د بنګله دیش ، هند ، نیپال ، افغانستان او پاکستان په ټولو سیمو کې ویشل شوي، او د بودیزم لومړنی ثبوت وړاندې کوي. فرمانونه د دمام په اړه د اشوکا نظر په تفصیل سره بیانوي، د ځینو ستونزو د حل لپاره یوه جدي هڅه چې یوه پیچلې ټولنه ورسره مخ وه.  د احکامو له مخې، په دې دوره کې د بودا د تبلیغ کچه د مدیترانې سمندر ته رسېدلې وه، او د بودا ډیری اثار جوړ شوي وو.

دا لیکنې د بودا فلسفې ته د اشوکا پیروۍ اعلانوي. لیکنې د هغه هڅې ښیي چې د هغه په پاچاهۍ کې د بودا دین د پراختیا لپاره هڅې کوي. که څه هم بودیزم او همدارنګه د ګوتم بودا یادونه شوې، فرمانونه د ځانګړو مذهبي کړنو یا د بودیزم د فلسفې اړخ پر ځای په ټولنیزو او اخلاقي اصولو تمرکز کوي. دا په عامه ځایونو کې موقعیت درلود او د خلکو لوستلو لپاره و.

په دې لیکنو کې، اشوکا ځان ته د "د خدایانو محبوب" ( *دیوانمپیا* ) په توګه اشاره کوي. د اشوکا سره د دیوانمپیا پیژندنه په 1915 کې د کرناټکا د رایچور ولسوالۍ په یوه کلي مسکي کې د سرو زرو د کان کیندنې انجینر C. Beadon لخوا په 1915 کې کشف شوې. د ډبرې یو بل کوچنی فرمان چې د مدهیا پردیش د دتیا ولسوالۍ په ګوجرا کلي کې موندل شوی؛ د اشوکا نوم هم د خپلو لقبونو سره یوځای کارولی دی: " *دیوانمپیا پیاداسی اسوکاراجا* ".  د هند په مرکزي او ختیځو برخو کې موندل شوي لیکونه په مګادي پراکرت کې د براهمي رسم الخط په کارولو سره لیکل شوي، په داسې حال کې چې پراکرت د خروشتي لیکدود په کارولو سره، یوناني او آرامي په شمال لویدیز کې کارول شوي. دا فرمانونه د برتانوي لرغونپوه او تاریخ پوه جیمز پرنسپ لخوا تشریح شوي. [5]
سينا غر

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/El-Tor._South_Sinai._Egypt_03.jpg/220px-El-Tor._South_Sinai._Egypt_03.jpg|بټنوک|سينا سيمه
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/%D8%AC%D8%A8%D9%84_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89.jpg/220px-%D8%AC%D8%A8%D9%84_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89.jpg|بټنوک| د سینا د غره یوه منظره
***سینا*** غر یا **جبل موسی** یا **جبل** **سینا** يا طور غر(کوه طور، هغه غر چې په موسی عليه السلام باندې پکې لومړی ځل وحې شوې وه)  د مصر د سینا د ټاپو وزمې مشهور غر دی چې پر هغه باندې خدای تعالی په حضرت موسی علیه السلام باندې وحی نازله کړه چې له امله یې حضرت موسی  علیہ السلام بې هوښه شو او غر وسوځېد او رنجو په څېر تور وګرځېده.  دا هغه غر دی چې الله جل جلاله پکې له حضرت موسی علیه السلام سره خبرې کړې وې. د سینا په اړه مختلف اقوال شتون لري:

* (۱) ضحاک وايي سينين د نبطي ژبې کلممه ده چې د ښکلې او ښه په مانا ده.
* (۲) مقاتل ويلي دي چې هغه غر چې په کې مېوه لرونکي ونې وي په نبطي ژبه کې سينين او سينا وايي.
* (۳) عکرمه وايي هغه ځای ته چې خط وي هغه ته سينين او سينا وايي.
* (۴) ځینو ورته سریاني کلمه ویلې ده چې مانا یې د ونو غره ده.
* (۵) څوک وايي چې د حبشي ژبې کلمه ده.
* (۶) کلبي ويلي دي چې دې نه مراد يوه ونه ده. يانې د ونو والا غر
* (۷) ځینو ویلي دي چې دا یوه ځانګړې ډبره ده، دا ډول ډبره غره ته نږدې وي.

له همدې امله، د طور پرځای سينين ته اشاره شوې. زما په اند د عکرمه کلمه په هغه سيمه کې زياته صحيح ده چې په کومه سيمه کې غر واقع وي او د نحوې اضافه کولو له مخې د سنين د غره په مانا به د سنين په سيمه کې غر وي. سینین بوجه له جهالت او پوهې څخه بې برخې دی. همدا غر په قرآن  د "طور سینا" او "طور سینین" په نومونو هم یاد شوی اوس دا سيمه د مصر پورې تړلې ده، د سینا دښتې په نوم یادیږي.  سورة المؤمنون په شلمه آيت کي تور سينا ته تور سينا ويل سوي دي. او نن هم د سینا نوم سینا دی. دا یو لوړ غر دی چې له مصر څخه مدین یا مدین څخه مصر ته په لاره کې راغورځیږي. دا د همدې غره د یوې څوکې نوم دی. او د همدې غره په څنډه کې د دره نوم طوی دی چې په قرآن کې ورته سپېڅلې دره او البقات المبارکه هم ویل شوې ده. په همدې ځای کې موسی (ع) ته نبوت ورکړل شو او دوه ځله یې د خدای سره د خبرو کولو ویاړ ترلاسه کړ.  سعید بن منصور له ابو حبیب الحارث بن محمد څخه روایت کړی چې څلور غرونه د الله جل جلاله په نزد حرمت دي، تور زیتا، تور سینا، تور تینا او تور تیما، او دا د الله جل جلاله ارشاد دی: آیت وال طین، والزیتون، وطور سینین، او هغه البلاد الامین. د انځر په ونې او د زيتونو په ونې او د سينا په وسيله او د دې امن ښار په واسطه. تور زیتا بیت المقدس دی، تور سینا د تور غر دی، طور تینا دمشق دی، تور تیمه مکه ده. 

## هوا

15 (0.5)



## نور وګوره

* د طور سورت
* موسی علیه السلام.

## حوالې

## بېرونۍ تړنې

* مصر نن ورځ  آرکائیو شدہ (تاریخ ورک شوی)  
وېشنيزه:مصري فيلسوفان
وېشنيزه:کوه طور
وېشنيزه:سينا غر
وېشنيزه:سينا ولايت
وېشنيزه:سينا سيمه
وېشنيزه:ب
وېشنيزه:بني اسرائيل
وېشنيزه:يهود
اسماعيليه (ښار)

اسماعيليه ( عربي : **الإسماعيلية** ) د مصر په شمال ختيځ کې يو ښار دی. دا په مصر کې د "ښکلا او جادو ښار" په نوم پېژندل کیږي. **اسماعیلیه** د سویز کانال په لوېدیځه غاړه کې موقعیت لري، دا د **اسماعیلیه** ولایت مرکز دی. د ښار نفوس (د شاوخوا کلیوالي سیمو په شمول) نږدې 750,000 وګړي دي. دا ښار په شمال کې د پورټ سعید او سویل په سویل کې د سویز ترمنځ نیمه لار پروت دی ↵ 

## جزیات
اسماعیلیه ۲۱۰ کیلومتره مربع مساحت لري او ټول نفوس یې ۳۶۶۶۶۹ تنه دی او له بحر څخه په ۱۳ متره لوړوالی کې پروت دی.

## نور وګوره

* مصر
* په مصر کې د ښارونو لیست

## سرچينې

وېشنيزه:کوشنۍ ليکنې
وېشنيزه:مصري فيلسوفان
وېشنيزه:مصري شخصيات
وېشنيزه:مصري دعوتگران
وېشنيزه:مصري خبریالان
وېشنيزه:مصري اسلامپال
وېشنيزه:مصري اديبان
وېشنيزه:مصري ادبپوهان
وېشنيزه:مصري سياستوال
وېشنيزه:مصرفي توکي
وېشنيزه:مصري ښارونه
بحرين، سوات

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Waterfall_at_village_Bahrain_district_swat_kpk.jpg/220px-Waterfall_at_village_Bahrain_district_swat_kpk.jpg|بټنوک
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Bahrain_swatvalley_x001.JPG/250px-Bahrain_swatvalley_x001.JPG|کيڼ|بټنوک|250x250px| د بحرین، پاکستان څخه یو لید
**بحرین، سوات**  يوه دره ده چې  د پاکستان د خیبر پښتونخوا ايالت د سوات ولسوالۍ د سوات سيند ترڅنګ پرته ده د خيبر پښتونخوا له مینګورې څخه ۶۰ کیلومتره لرې پرته ده.  بحرین یو سیاحتي ځای دی. د بحرین نوم د دوو سیندونو، سوات سیند او دارال سیند له امله ونومول شو. ځکه چې سیند په عربي کې بحر بلل کیږي، د بحرین کلمه د دوو سیندونو لپاره کارول شوې. په دې سیمه کې توروالی ژبه ویل کیږي.

## نور وګوره

* پاکیستان
* د پاکستان د ښارونو لیست

## بېرونۍ تړنې

* بحرین

## سرچينې

وېشنيزه:بحرين
وېشنيزه:سوات
وېشنيزه:سوات ولسوالۍ
ملا دوپيازه

**ملا دو پیازه** د جلال الدین اکبر له نهو ټوکيانو څخه یو و.

## نوم
اصلي نوم یې ابوالحسن بن ابو المحسین بن ابو المکرم و. يو مورخ حافظ محمد شېراني وايي چې د ملادوپيازه اصلي نوم عبدالمومن و.

## زېږون
ملا دوپیازه په ۱۵۴۰ کال کې مکې ته نږدې په طائف کې زیږیدلی و.

## هندوستان ته رسېدل
پلار یې له ميرنۍ مور سره د اختلاف له امله کور پرېښود او د هغې په لټه کې په کاروانونو کې ایران ته ورسېد. له هغه ځايه د مغولو له پوځ سره د اړيکو له امله هند ته راغی او په يوه جومات کې پاتې شو، په ۱۵۸۲ کال کې له هند څخه ايران ته ولاړ او له ۳۶ کلونو وروسته بېرته راستون شو.

## د ملا دوپيازه د نومونې لامل
کله چې له ډېرې خوش خلقۍ او ټوکمارۍ د ده شهرت زيات شو، نو بېلابېلو خلکو به ورته د مېلمستياوو دعوت ورکاوه، يوه ورځ يې په يوه مېلمستيا کې خواړه ډېر خوښ شول، نو له کوربه يې وپوښتل دا خواړه څه نوميږي، نو هغه ورته په ځواب کې وويل چې دوپيازه، نو ده وويل چې له دې وروسته ماته هرڅوک مېلمستا کوي، نو زما هيله دا ده چې دا خواړه دې پکې وي، له همدې کبله د ده نوم په ملا دوپيازه مشهور شو.

د بېربل په څېر ملا دوپيازه په اړه هم ډېری واقعات په تاريخونو کې راغلې دي چې دواړو د اکبر په دربار کې د خلکو د خندولو او ساتېرۍ کې پوره پوره ونډه اخيستې ده، ځينې تاريخ ليکونکي دده کردار افسانوي ګڼي(يانې په حقيقت کې دا شخص هيڅ نه دی تېر شوی يوازې خلکو پسې له ځانه کيسې او ټوکې جوړې کړې دي).

یو مورخ وايي چې ملا دوپیازه عرف ابوالحسن له همایون سره له ایران څخه هند ته راغلی و. او د اکبر ملګری شو. دوپیازه يې ډېره خوښه وه او هغه به دوپيازه ته سيدالطعام ویل. له همدې امله هغه د ملا دوپیازه په نوم مشهوره شو. هغه به یوازې هغه وخت میلمستیا منله کله چې به په ډوډۍ کې دوه پیازه وه.

## مړينه
ابوالحسن عرف ملا دوپیازه ۶۰ کلن و، چې وفات شو. مغل اعظم د احمد نگر له محاصرې څخه د راستنېدو په حال کې و چې ملا دوپیازه په لاره کې ناروغه شو او له یوې میاشتې ناروغۍ وروسته په ۱۶۲۰ کال کې د هندیا په ښار کې وفات  

## سرچينې

وېشنيزه:مغولو پاچايي
وېشنيزه:ملا دوپيازه
وېشنيزه:مغولي ودانۍ
وېشنيزه:مغولي واکمني
وېشنيزه:مغولي واکمن
وېشنيزه:مغولستان
وېشنيزه:مغولي پاچاهان
وېشنيزه:جلال الدين اکبر
شېر سنګ

**مهاراجا شېر سنګ** ( پنجابي ژبه : ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ) (زېږون: ۴ دسمبر ۱۸۰۷ – ۱۵ سپتمبر ۱۸۴۳ ) د سېکه امپراتورۍ څلورم واکمن وو. په 1841 کې هغه د چاند کور څخه تخت واخیست او د 1843 تر سپټمبر پورې مهاراجا پاتې شو. هغه د رنجیت سنګ او مهتاب کور زوی و. **مهاراجه شېر سنګ د لاهور د ډوګرا پرور ملاتړ ترلاسه کړی و، نو دهان سنګ او د هغه ملګري د الحاق په وخت کې په لوړو څوکیو ساتل شوي وو، خو د سندیانوالا سکان وتښتېدل، ځکه چې دوی د چاند کور ملاتړي وو، ځکه یې سخت مخالفت کاوه. د لومړي وزير په توګه، ديان سنګهـ شېر سنګهـ ته مشوره ورکړه، چې د سنديانووالا له سردارانو څخه دې لرې پاتې شي، ځکه چې هغوى سازشي طبيعت درلود، خو څه موده وروسته د لاهور د دربار څو سردارانو او د شېر سنګهـ حرم د سنديانووالا په سپارښتنه نه يوازې دا،  سردارانو ته بښنه وکړه. بلکې خپل مقامونه يې هم بېرته هغوى ته ورکړل، چې له امله يې ډوګرا کورنۍ له شېر سنګ څخه کرکه کوله.**

**د مهاراني چاندکور نونهال سینګ له مړینې وروسته هغه د لاهور په یوه ماڼۍ کې اوسېده، مهاراجا ورسره ژمنه کړې وه چې بیا به په زوره واده نه کوي، خو د وخت په تېرېدو سره مهاراجا دا ژمنه هېره کړه او چاندکور ته یې پېغامونه ولېږل چې شېر سنګ سره واده وکړي. خو مهاراني په کلکه انکار وکړ او مهاراجه ډېر په غوسه شو، مهاراني چاند کور د خپلو کنيزو  له خوا په ډبرو وویشتل شوه او مړه کړای شوه چې وروسته له هغې وتښتېدې، خو په وخت اقدام وشو او هغوی ونیول شوې، په دې ورځو کې مهاراجا له لاهور څخه بهر و. نيول شويو نوکرانو په وار وار ويل چې ملکه د شېر سنګ په امر وژل شوې ده، خو ديان سنګ د دوى خبره ونه منله او د نوکرانو پوزې او غوږونه يې پرې کړل او د راوي سيند ته يې وغورځول.**

**شېر سنګهـ د لاهور نه څه فاصله د شاه بلاول په ځاې کې خپله محکمه جوړه کړه، یوه ورځ سردار شېر سنګهـ ته ورغی او له هغه نه یې وعده واخيسته، چې د ده مالومات به پټ ساتي، هغه شېرسنګ ته يوه فرضي واقعه بيان کړه او ويې ويل چې ديان سنګ غواړي چې د سندهيانولا سرداران شېرسنګ ووژني او د شېرسنګ له مړينې وروسته دليپ سنګ په تخت کېنوي. مهاراجا د دې فرضيې په اورېدلو بې له کومې پوښتنې او ګروېږنې سنديانوالا سکانو ته اجازه ورکړه چې دهيان سنګ ووژني، سازشي فطرت والا سنديانوالا سکانو له دهيان سنګ سره وليدل، دهيان سنګ چې د مهاراجا شېرسنګ وفادار و، د خپل ژوند او مرګ نه ناخبره سندهيانوالا سکانو ته پرته شرطه د ملاتړ يقين ورکړ.**

**په ۱۸۴۳ م کې مهاراجه شېر سنګ شاه د بلاول په باړه دره کې یوه دربار ته ناسته وه چې په ترڅ کې یې د کشتۍ کشتۍ ولیدلې او انعامونه یې ورکول، له مهاراجا څخه یې لاهور ته د تلو اجازه وغوښته چې هغه ته یې د ورتګ وروسته اجازه ورکړه. د سیندانوالا سردار دیان سنګ له خپلو پوځیانو سره د شاه بلاول د باړې درې ته ورسېدو، له مهاراجا څخه یې د لښکر د معاینې غوښتنه وکړه، یو عصري ټوپک یې وښود، کله چې مهاراجا د ټوپک په کتلو بوخت شو، نو سردار د ټوپک په اسونه کېناست. ټوپک روان شو او مهاراجه وتښتېد او ویې ویل: "تاسو دوکه کړې ده." دوی هم هغه په دې ټوټه شوي سر سره وواژه او لاهور ته ننوتل، دوی د دیان سینګ ډوګرا ولید، سر یې پرې کړ او د کلا کارمندانو ته یې وښوده، مهاراجا., راجکمار او نور د لومړي وزیر د مات شوي سر په لیدلو سره خلک ویریدل.**

وېشنيزه:1843 مړينې
وېشنيزه:1807 زېږېدنې
بياس سيند

link=فائل:Indus_river.svg|295x295px   

**بیاس سیند** له همالیه څخه سرچینه اخلي او د هند په ختیځ پنجاب ایالت کې د امرتسر او جالندھر ولسوالیو ترمنځ بهیږي او فیروز پور ته نږدې د ستلج سیند سره یوځای کیږي . ټول اوږدوالی یې 470 کیلومتره دی. دا سیند د 20303 مربع کیلومتره مساحت خړوبوي. د پاکستان له جوړېدو مخکې دغه سیند د پنجاب د متحدو ایالتونو اوبه کولې، خو د پاکستان له جوړېدو وروسته د هند یوه برخه شوه، خو د ستلج سیند پاکستان ته ننوځي او په ۳۲۶ مخزېږديز کال دلته د لوی سکندر لښکرو مخه ونیوله. 
وېشنيزه:سارايي مڼه غونی
وېشنيزه:بياس سيند
وېشنيزه:هند
وېشنيزه:پنجاب، هند
اګيا بېتال

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Will-o-the-wisp_and_snake_by_Hermann_Hendrich_1823.jpg/220px-Will-o-the-wisp_and_snake_by_Hermann_Hendrich_1823.jpg|بټنوک|انځور
**اګیا بیتال** یا **چیهلوا** د اردو یوه عامه کلمه ده چې د بد ، ناوړه او ګډوډي فوق العاده وجود لپاره کارول کيږي. لندبلونه یا قبرونه معمولا یو ډول ګاز خارجوي، کله چې هوا ته ورسیږي، اور اخلي او یو لمبه خپروي چې عام خلک يې شيطان ( بوت پرېت) ګڼي.

په اردو کې د چهلاو کلمې شتون په خپل شالید کې د سنسکرت کلمې چهلانګ ته نږدې والی لري. په عموم کې، اردو ژبي مسلمانان چهلاوا ته پېری يا بوت وايي، په کوم کې چې د لومړي ذکر شوې کلمې نښلول له ژبني او لغوي پلوه غلط دي، ځکه چې په اسلام کې جن او تناسخ يو له بل سره هيڅ تړاو نه لري او د چهلاو کلمه جن ده. د ډول سره تړل کیدی نشي. کیموفلاج یو ناوړه او اوږد کودونکی مخلوق ته ویل کیږي چې انسانان د خپلو حرکتونو سره ګډوډوي؛ په اصل کې د کیموفلاج مفهوم د سنسکرت له کلمې جمپ څخه راوتلی دی او په سنسکرت لغتونو کې د کیموفلاج معنی یو فوق العاده وجود دی او همدارنګه د لیپ او وینش مانا هغه څوک چې ورک شي یا له سترګو پنا شي د دې مفهوم له امله په اردو کې دا کلمه هم ده. د بد کار او د هغه چا لپاره کارول کیږي چې دوکه یا دوکه شوی وي.

## حوالې
الهند

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Indies.PNG/400px-Indies.PNG|کيڼ|بټنوک|400x400px|
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/1801_Cary_Map_of_the_East_Indies_and_Southeast_Asia_%28_Singapore%2C_Borneo%2C_Sumatra%2C_Java%2C_Philippines%29_-_Geographicus_-_EastIndies-cary-1801.jpg/220px-1801_Cary_Map_of_the_East_Indies_and_Southeast_Asia_%28_Singapore%2C_Borneo%2C_Sumatra%2C_Java%2C_Philippines%29_-_Geographicus_-_EastIndies-cary-1801.jpg|بټنوک| د ختیځ هند ټاپوګان
**الهند، انډيز** يا ا**يسټ** **انډيز** هغه اصطلاح ده چې د جنوبي اسيا او سوېل ختيځې اسيا د **ځمکې** د پراخوالي لپاره کارول کېږي،  چې د اوسني هند ، پاکستان ، بنګله دېش ، ميانمار ، نيپال ، بوتان ، سريلانکا ، مالديف ، د اندونيزيا ، تايلند ، کمبوډيا زياتره برخه پکې شامله ده., لاوس, ویتنام, برونای, سنګاپور, فیلیپین, ختیځ تیمور او مالیزیا . په ډیر محدود معنی کې، **انډیز** د سویل ختیځ آسیا ټاپوګانو ته د راجع کولو لپاره هم کارول کیدی شي، په ځانګړې توګه د **مالیزیا ګروپ، الجزایر** .  

د اندونیزیا د خپلواکۍ څخه دمخه، د هالنډ تر نفوذ لاندې سیمه کې یو نوی میشت ځای رامینځته شو چې د هالنډ ختیځ انډیز په نوم یادیږي. په ورته ډول، د فیلیپین د خپلواکۍ دمخه، په سیمه کې د هسپانوي ختیځ انډیز کالونی هم تاسیس شوی و. د یو تعریف له مخې په ختیځ هند کې کیدای شي اندوچینا ، د فیلیپین ټاپوګان ، برونای ، سنګاپور او ختیځ تیمور شامل وي، مګر لویدیځ نیو ګیني شامل نه دي ځکه چې دا د ماليزيا برخه ده.

## نور وګوره

* د مالیزیا ټولګه الجیرز
* هالنډ ختیځ انډیز
* اسپانیا ختیځ انډیز
* لویدیځ هند

## حوالې