کریپټوکرنسي Cryptocurrency

**کریپټوکرنسي**(Cryptocurrency) **یوه** **ډیجیټل** **یا** **مجازی** **پیسې** **ده** **چې** **د** **قوي** **کریپټوګرافۍ** **په** **مرستهخوندي** **کېږي** **او** **د** **جعل** **یا** **دوه** **ځله** **مصرف** **مخه** **نیسي**. **دا** **پیسې** **د** **غیر** **مرکزي** **شبکې** **په** **وسیله** **کار** **کويچې** **د** **بلاکچین** **ټکنالوژۍ** **په** **نامه** **یادیږي**. **کریپټوکرنسي** **د** **حکومتونو** **او** **مالي** **موسسو** **څخه** **پرته** **کار** **کوياو** **یوازې** **په** **انټرنیټ** **کې** **موجوده** **ده**.

**تاریخي برخه**

**د** **کریپټوکرنسي** **مفهوم** **په** **لومړي** **ځل** **په** **۲۰۰۹** **کال** **کې** **د** "**بیتکوین**" **په** **رامنځته** **کېدو** **سره** **پیل** **شو**. **بیتکوین** **د** "**ساتوشي** **ناکاموتو**" **په** **مستعار** **نوم** **د** **یوې** **ډلې** **یا** **شخص** **لخوا** **رامنځته** **شو**. **له** **بیتکوینوروسته،** **ګڼ** **شمېر** **نورو** **کریپټوکرنسۍ** **هم** **رامنځته** **شوې،** **لکه** **ایتیریم،** **ریپل،** **لایټکوین،** **او** **نور**.

**د** **کریپټوکرنسي** **ځانګړتیاوې**

1. **غیر** **مرکزي** **حالت**: **کریپټوکرنسي** **د** **یوې** **غیر** **مرکزي** **شبکې** **په** **مرسته** **کار** **کوي،** **چې** **د** **بلاکچین** **ټکنالوژۍپه** **واسطه** **تأمین** **شوې** **ده**.

2. **امنیت**: **د** **کریپټوګرافۍ** **ټکنالوژي** **د** **پیسو** **انتقالات** **خوندي** **کوي** **او** **د** **جعل** **او** **دوه** **ځله** **مصرف** **مخهنیسي**.

3. **شفافیت**: **ټول** **معاملات** **په** **بلاکچین** **کې** **ثبتېږي** **او** **هر** **څوک** **کولای** **شي** **د** **دې** **معاملاتو** **تاریخچه** **وګوري**.

4. **ګړندي** **او** **ارزان** **انتقالات**: **کریپټوکرنسي** **د** **نړیوالو** **انتقالاتو** **لپاره** **ګړندي** **او** **ارزانې** **لارې** **وړاندې** **کوي،** **پرتهله** **دې** **چې** **منځګړي** **یا** **بانکونه** **پکې** **شامل** **وي**.

**د** **کریپټوکرنسي** **کارول**

**کریپټوکرنسي** **په** **بېلابېلو** **برخو** **کې** **کارول** **کېږي**:

1. **انلاین** **پیرود**: **ګڼ** **شمېر** **انلاین** **پلورنځي** **او** **خدمات** **کریپټوکرنسي** **د** **پیسو** **په** **توګه** **مني**.

2. **سرمایه** **ګذاري**: **ډیری** **خلک** **کریپټوکرنسي** **د** **یو** **سرمایه** **ګذاري** **فرصت** **په** **توګه** **کاروي،** **ځکه** **چې** **د** **دېبیه** **د** **وخت** **په** **تېرېدو** **سره** **لوړېږي**.

3. **د** **پیسو** **انتقال**: **خلک** **کولای** **شي** **په** **نړیواله** **کچه** **پیسې** **په** **ګړندۍ** **او** **ارزانه** **توګه** **انتقال** **کړي**.

4. **د** **قراردادونو** **ترسره** **کول**: **د** **ایتیریم** **په** **څېر** **کریپټوکرنسۍ** **د** **سمارټ** **قراردادونو** **په** **مرسته،** **د** **قراردادونوپه** **اتومات** **ډول** **ترسره** **کولو** **کې** **مرسته** **کوي**.

**ستونزې** **او** **ننګونې**

1. **قانوني** **ستونزې**: **په** **ځینو** **هیوادونو** **کې** **د** **کریپټوکرنسۍ** **کارول** **قانوني** **ستونزې** **لري** **او** **حکومتونه** **یې** **دکنترول** **په** **هڅه** **کې** **دي**.

2. **امنیتي** **ګواښونه**: **که** **څه** **هم** **کریپټوکرنسي** **په** **عمومي** **ډول** **خوندي** **ده،** **خو** **بیا** **هم** **د** **هیک** **کولو** **اودرغلۍ** **خطر** **شته**.

3. **بازار** **ناپایدارۍ**: **د** **کریپټوکرنسۍ** **بیې** **خورا** **ناپایدارې** **دي** **او** **په** **لنډه** **موده** **کې** **زیات** **تغیر** **کوي**.