د افغانستان بيرغ

**د افغانستان د اسلامي امارت ملي بیرغ** د ۲۰۲۱ کال د اګست پر ۱۵مه طالبانو د ۲۰۰۱-۲۰۲۱ جګړې تر ګټلو وروسته تصویب کړ. دا بیرغ سپین رنګ لري او په منځ کي یې اوله کلمه او تر اولې کلمې لاندې یې *«*د افغانستان اسلامي امارت*»* ليکلی وي. د شلمې پیړۍ راهیسې، افغانستان څو ځله خپل ملي بیرغ بدل کړی دی. د افغانستان تر خپلواکۍ وروسته  تور، سور او زرغون بیرغ تر ټولو بیرغونو ډېر وخت د هیواد د ملي بیرغ په توګه پاته سوی دی.

د یادونې وړ ده چي په نړیواله ټولنه کي افغانستان د اسلامي جمهوریت درې رنګه بیرغ په رسمیت پیژندل کېږي او لا هم په نړیواله او کورني کچه د اپوزیسیون ډلو لخوا کارول کیږي.

## تاريخي بيرغونه
افغانستان د تاریخ په اوږدو کي رنګ په رنګ بیرغونه درلودل چي لومړی بیرغ یې د میرویس خان نیکه په وخت کي رامنځته سو چي تور رنګ یې درلود.
### د هوتکیانو د واکمنۍ بیرغ

د هوتکیانو د واکمنۍ بیرغ یواځي تور رنګ وو او د افغانو لومړی بیرغ ګڼل کېږي. دا بیرغ د امير عبدالرحمن خان د پاچاهۍ په وخت کې هم د افغانستان رسمي بيرغ وو.

### د درانيانو د واکمنۍ بیرغ (دوهم بیرغ)

د دراني امپراتورۍ د بيرغ رنګ په درې رنگه زرغون، سپين او زرغون رنگونو کې ښودل شوی. کله چې د دراني پېر شاهان له واکه وغورځول شول نو تر ۱۸۴۲ کال پورې همدا بيرغ يوازې د هرات رسمي بيرغ وو.

### دریم بیرغ (۱۹۰۱–۱۹۱۹)

د امير حبيب الله خان د پاچاهۍ په وخت کې د افغانستان رسمي بيرغ، حبيب الله خان د خپل پلار امير  عبدالرحمن خان په بيرغ کې يوازې يو مهر يا نښان ورزيات کړ چې د افغانستان د اوسني نښان پخوانۍ بڼه ده.

### څلورم بیرغ (۱۹۱۹–۱۹۲۱/۲۹)

د امير امان الله خان د پاچاهۍ د وختونو بيرغ. هغه د خپل پلار د وخت بيرغ کې يوازې يو څه وړانګې ورزيات کړې چې هغه وخت د عثماني سترواکۍ کې عامې وې. د بيرغ دا بڼه تر ۱۹۲۶ کال پورې رسمي وه.

### پنځم بیرغ (۱۹۲۱–۱۹۲۶/۲۹)

د امير امان الله خان د وخت دوهم بيرغ چې د دايرې پرځای پکې يو بيضوي شکل د نښان ګيرچاپېره ورزيات شوی و، دا بيرغ له ۱۹۲۶ وروسته رسمي بيرغ و.

### شپږم بیرغ (۱۹۲۶–۱۹۲۸)

د امير امان الله خان د وخت دريم بيرغ، چې په دې بيرغ کې د چارچاپېر اته څنډيزې نښان پرځای يو څه ګلان ورزيات شوي وو.

### اووم بیرغ (۱۹۲۸)

د امیر امان الله خان تر مشرۍ لاندې د افغانستان څلورم بیرغ د ۱۹۲۸م کال د جون په شاوخوا کې معرفي سو. د افغانستان دا بیرغ په ترتیب سره د تور، سور او زرغون رنګ څخه جوړ سوی وو.
### اتم بیرغ (۱۹۲۹)

د ۱۹۲۹ کال په جنوري کې، د غازي امان الله خان د اصلاح غوښتونکي واکمنۍ په مخالفت کې، سقاویان کابل ته را نږدې سول. پاچا، امير امان الله خان استعفا ورکړه او واک یې خپل ورور ته پریښود. د ځينو د وینا له مخې، عنایت الله خان د خپلې واکمنۍ په درې ورځو کې زاړه بیرغونه چې تور شالید یې درلود، پورته کړل.
### نهم بیرغ (۱۹۲۹)

دا بیرغ په ۱۹۲۹ کال کې د څو میاشتو لپاره په هغو سیمو کې کارول کېده چې لا هم د سقاویانو تر لاس نه وې لاندې. د غازي امان الله خان د واک بیرته ترلاسه کولو لپاره د مبارزې پر مهال د درې رنګه بیرغ کارول بیرته پیل سوه، په هرصورت، دا وار یې پکښي يو څه بدلون راوست.
### لسم بیرغ (۱۹۲۹–۱۹۳۱)

د حبیب الله کلکاني په مشرۍ سقاوي ځواکونو د ۱۹۲۹م کال د جنوري په ۱۷مه د افغانستان امارت په نوم حکومت تاسیس کړ. د حبیب الله کلکاني د لنډمهالې واکمنۍ په دوران کې هم د افغان حکومت بیرغ درې رنګ وو. د بیرغ رنګ یې سور، تور او سپین وو؛ دا بیرغ بلکل هغه بیرغ  ته ورته وو چې په ۱۳مې  پیړۍ کې د مغولو لخوا د افغانستان د اشغال پرمهال کارول کیده. د سقاو "د افغانستان امارت" ټوله افغانستان نه، بلکې د افغانستان ځینې برخې تر کنټرول لاندې درلودې؛ په ځانګړې توګه د کابل شاوخو، او د برتانوي هند، او اوسنۍ ډېورنډ فرضي کرښې په اوږدو کې پراخه شمالي او جنوبي پټۍ. په دې کي د هرات ښار هم نه وو شامل، د هرات ښار په هغه وخت کي په یوه پاڅون کې فتح سو او د افغانستان امارت د سقوط او د کلکاني تر مړینې وروسته هم د ډېر وخت دپاره یو خپلواک ښار وو. د هرات یاغیان هم د سقاو همفکره وه، البته د افغانستان امارت پر مهال یې په سقاوي بیرغ کي لږ بدلون راوست او سپوږمۍ یې ورګډه کړه.
### یولسم بیرغ (۱۹۲۹)

د لنډمهالي انتقالي دورې پر مهال بیرغ؛ دا بیرغ د علي احمد خان د لنډمهاله سیال حکومت لخوا په جلال آباد کې د کلکاني د بغاوت په مخالفت کې کارېده.
### دولسم بیرغ (۱۹۲۹–۱۹۳۱)

د محمد نادر شاه په مشرۍ کي بیرته د افغانستان د نهم بیرغ کارول پیل سوه، البته د يوڅه بدلون سره؛ په ستوري کي چې کوم نښان وو هغه نښان همهلته پاته سو، البته تور رنګ یې ځني ليري کړ.

### دیارلسم بیرغ (۱۹۳۱-۱۹۷۳)

د افغانستان ملي او دولتي بیرغ؛ دا بیرغ ​​په عصري افغانستان کې تر ټولو اوږدمهالې مودې پوري موجود وو، دا بیرغ په ۱۹۳۰م کال کې تصویب سو او د ۱۹۶۴ کال په اکتوبر کي په اساسي قانون کي هم تایید سو. دا بيرغ د نادر شاه د واکمنۍ پر مهال تصویب سو او د هغه د زوی، محمد ظاهر شاه د واکمنۍ تر پایه پورې يې دوام وکړ. د اتڅنډې وړانګې يې ځني لیرې کړې، او مهر يې ور غټ کړ - د جومات ډیزاین يې د ۱۹۲۶ پر اساس وو. د جومات او مهر ترمنځ ۱۳۴۸ کال لیکلی دی، چي  د ۱۹۲۹م هجري لمریز کال سره سمون خوري، دا هغه کال دی چې د محمد نادر شاه د کورنۍ واکمني پیل سوه. نوي شاهي بیرغونه هم معرفي سول، چې په سور شاليد کې يې ملي نښان او په شا کې يې نوي شاهي تغرې شاملې وې.

## دا هم وگورۍ
*د افغانستان نښان

## باندنۍ تړنې
*Vexilla-Mundi

افغانستان
وېشنيزه:د افغانستان ملي نښانونه
وېشنيزه:رپي د هیوادونو له مخې