open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بسیټ هونډ

**بسیټ هونډ**  د سپیانو دا نسل څو پېړۍ وړاندې په فرانسه کې اخیستل شوی. په فرانسه او بلجیم کې اریستوکراتانو د ښکار لپاره ساتل. معمولا په دې سپیانو صحرایی سویان، هوسۍ او مرغان نیول کېدل همداسې پرې د ګیدړو او لیوانو د نیولو لوبه هم کېدله. درانده هډوکي لري، اوږده لاندې زوړند غوږنه لري، د بدن وېښتان ېې لنډ دي او د بدن رنګ تل تور او سپین او یا له تور او سپین سره بل رنګ لري. قد ېې له ۱۲ تر ۱۴ انچه پورې لوړیږي او وزن ېې له ۱۸ تر ۲۷ کیلو ګرامه پورې رسیږي. 

## سرچينې

وېشنيزه:سپیان
بیګل

**بیګل**  واړه هونډ سپیان دي، دا سپیان هم په کورنو کې ساتل کیږي او هم د ښکار لپاره ساتل کیږي. شکل ېې واړه فاکس هونډ سپیانو ته شوی، غټې نصواري سترګې لري، لاندې زوړند غوږونه لري، د بدن وېښتان ېې لنډ دي، د بدن رنګ ېې ډېر وخت سپین تور او له دې سره سور رنګ وي. د دې سپیانو په نسل کې دوه کچې شتون لري. یو ېې تر ۱۳ انچه پورې لوړیږي او وزن ېې تر ۸ کیلو ګرامه پورې رسیږي، بل ډول ېې د ۱۳ او ۱۵ انچه تر منځ قد لري خو وزن ېې تر ۱۴ کیلو ګرامه پورې رسیږي.  

## سرچينې

وېشنيزه:سپیان
تيرامينېس

بټنوک|پنکس هغه ستېچ چې په آتن کې دی. کله به چې تيرامينېس او نورو سیاستوالو خپرې کولې.
تيرامينېس (/θᵻˈræmᵻniːz/; Greek: Θηραμένης;) (۴۰۴ کاله وړاندې له میلاد څخه مړ شوی). په اتن کې د پېلوپوننیزین جګړې په لسیزه کې د آتن ښار له سیاستمدارانو څخه و.
ستر دیوال (فلم)

**ستر دیوال** یو امریکایی-چینایی فلم دی چې په ۲۰۱۶ کال کې جوړ شوي دی او افسانوي تاریخي په بڼه دی.

د دي فلم اصلی عکاسي د ۲۰۱۵ کال د مارچ په ۳۰ نېټه پیل شوي وه چې کار یې د ۲۰۱۶ کال د ډیسمبر په ۱۶ نېټه پایته رسیدلی دی او د ۲۰۱۷ کال د فیبروری په ۱۷ نېټه به ننداري ته وړاندي شی.

## پریمائز
ددې فلم مبناء د چین ستر دیوال او د بشری قهرمانی پر بنسټ جوړ شوی دی.

## قیمت

## تولید

## نور ولولئ

## سرچينې

## باندنۍ تړنې
* رسمي ویبسایټ

وېشنيزه:2016 3D فلمونه
وېشنيزه:2016 فلمونه

وېشنيزه:امریکایی فلمونه
هینداریزه سپڼسي

بټنوک|هینداریزه سپڼسي

** هینداریز سپڼسي ** (په انګریزۍ: Glass fiber) یو کلک نری ښیښه ییز سپڼسی دی. په لویه کې لکه رڼاییز سپڼسی په مخابراتو کې کارېږي. په دغه سپڼسو کې مخابراتي سیګنال لکه رڼا په اوږده روڼه ښیښه کې په اوږده واټن کې لېږدول کېږي.
ميوند ميړني

شاوخوا پنځه کاله وړاندې موږ ځينو زلميو په هلمند کې دهاشم سرواني تر نامه لاندې ادبي ټولنه جوړه کړه ، په اصطلاح په لږ وخت کې يې خورا کش وکړپه لسګونه ملګري پيدا سو ل، په دې ملګرو کې محراب الدين پژواک هم و،پژواک صيب به دخپل واوره ډير صفت کاوه چې ډير غلی انسان دی هيڅ مې بې کتابه نه دی ليدلی چې په نام کتاب بازار ته راسي بيا ده پيدا کړی وي موږ نه وو ليدلي هيله مو وه خو پژواک صيب ويل چې کور کې خوشاله دی غونډو منډو ټولنو مولنو نه ځي کال دوه تېر سول ما په سباوون راډيو کې کار پیل کړ ورو ورو دقوي ملګرو په لټه کې سوم چې دراډيو چلولو وړتيا ولري ، دا نو هغه وخت وو چې هلمند ادبي بهير هم کار پيل کړی وو ميده ميده ده هم پښې وکړې بهير ته په شوق راته کله شعر کله کومه ادبي ټوټه به يې لوستله ، دشعر انتخاب دنثر ډول يې په زړه پورې وه ددې وو چې له راډيو يې څوک واوري هلمند صيب ته مې وويل چې ته يې يوه ورځ راوليږه چې سم دم له نژدې ورسره کښينو دا بيا هغه وخت وو چې دارواپوهنې دکتابونو مينه وال بيخې ډير سوي وو چې دی يې هم ځانګړی مينه وال و،يوه غرمه يې پيښه راوکړه په ګډ دسترخوان راسره کښېناست خبرې يې پييلې کولې له ورايه دکتاب لوستلو اغيز په کې ښکاريده ،بس نور مو نو خوښ شو ، دا دی تر اوسه يې ټولې سړې او تودې راسره وګاللې چې دمګړۍ دسباوون راډيو تلويزيون دخبرخونې دروندمسوليت په خندا تر سره کوي دستايلو يو خوی يې دادی چې هر کاره دی کار ته نه ، نه وايي مایوسه کيږي هم نه داصولو پابنده دی قانع سړی دی هميشه خاندي له ځيړنيزو ريپورټونو سره مينه لري ، خپل عکسونه يې هم خوښ دي، هارون پاچا ، فياض خيشکی ، کرن خان ډير اوري دا چې اوس سخت بوخت دی مطالعه ورڅخه پاته ده دژوند ليک له ليکلو مخکې مې ورته ويل ته دې يوڅه مالومات راکړه چې ماسره نسته ژوندليک دې ليکم ويې خندل مالومات څه کوې زه به مې خپل ژوند ليک خپله درته وليکم خو خير چې ورڅخه غوښتي مې وه دا مالومات يې راکړل چې کټ مټ يې دده په نثر رانقلوم.

نوم میوند میړنی خو اصلي نوم مې صدام دی

دپلارنوم مې محمد نادردی، زیږیدنه مې لورلایي جنوبي پښتونخوا کې سوې،په کال ۱۳۷۲ د ثور په دریمه د شنبې په ورځ.

زده کړې مې نیمګړې دي، یوازي له دولسم ټولګۍ څخه فارغ سوی یم، د لوړو زده کړو تکل مې کړی، خو لا نه دی پوره سوی، دومره مې په ياد دي چې لمر راختلی وو،

د ماشومتوب او ځوانۍ پر مهال مې له شعرونو سره مینه وه، چې اوس کمه سوې، لامل یې دوامداره بوختیاوي، خو تر سلو زیات شعرونه لرم چې څه نا څه حساب ورباندي کیږي.

له نثر سره مې اوس مېنه ډېره سوې، مخکي مې هم څو ګوډې ماتې لیکني کړې، د لیکنو ارمان لرم، خو په څرګند ډول مې څه نه دي لیکلي،بس اوس هره ورځ ريپوټونه توليدوم،

له خپل مسلک سره مينه لرم .
بهرامچه

**بهرامچه **  یوه خورا ځانګړې سيمه ده چې د افغانستان د جنوب غربي ولایت هلمند په جنوب کې د بلوچستان سره پر ډيورنډ کرښه باندې موقيعت لري. ديشو ولسوالۍ چی مرکز یې هم بهرامچه دی، دهلمند يوه له مهمو ولسواليو څخه ده ځكه چې له ګاونډي هيواد پاكستان سره ۱۶۳ كيلومتره د ډيورنډ کرښه شريکوي. بهرامچه هغه سيمه ده چي په ۲۰۰۹ م کال کې امريکايانو نژدې ۳۵ ساعته مسلسل بمبار پر وکړ او له امله يې ددي سيمې بازار او مهمات په بشپړ ډول ويجاړ او سيمه يې په کنډواله بدله کړل. په نومبر ۲۰۱۷ کې امريکايانو بيا په دې سیمه کې پر ملکي اهدافو بمبارۍ وکړې، او پکښې ډیری عام وګړي مړه بې ځايه او ووژل سول ''.
ددي سيمي خلګ ځينې د بلوچستان سيمو کې هم کارونه کوي، او ځينې نور يې بيا بزګران يا کروندګر دي. او دا سيمه هميشه د طالبانو د مرکز په توګه او يا د هغو د مهمو اسلامي کارو لپاره استعمال سوې ده.
## طالبان
بټنوک|ښي|د دهلمند والي د بهرامچې د بلوڅانو سره
دا سیمه د وسلوالو طالبانو يو مهم مركز وو؛ دا هغه وخت د وسوالو مرکز شو کله چی امریکا پر کندهار حمله وکړه نو بهرامچه د ځان د دفاع لپاره یو ډیر خوندی ځای وو، افغان دولت او بهرنيو ځواكونو په ۲۰۰۵م کال کی دلته عمليات هم وکړه البته هیڅ نتیجه یې ورنکړه.
## مواد مخدر
د افغانستان پر سطحه هلمند ولایت د تاریاکو د تولید تر ټولو زیات تولید کونکی ولایت ګڼل سوی دی او یو نوم یی له دی لحاظه ډیر مشهور دی،  نو ځکه
دا ولسوالۍ د قاچاقبرو ډير لوى مركز و، دتيرو سو كلونو راهېسې دنشه يي توكو دقاچاقبرو په لاس كې وه. اوپه عين حال كي دمخدره توكو ليږدونكو په بهرامچه كې ډيرې لويې فابريكي جوړې كړ ې وې .
## دپاکستان لاسوهنې
پاکستان ډېر کله ددې سيمې د لاندې کولو کوښښ کړی دی او کوي يې، هغو د و خت په تېرېدو سره دلته ﺯيات شمېر تاسيسات جوړ کړل،او د بهرامچې او براپچې تر منځ يې بشپړ اغزن تار تېر کړ؛  چي ورسره يې پاکستاني ځواکونو په دې وتونېدل چي د برابچې پر خوا بشپړه قبضه تر لاسه کړې. تر دې وړاندې چي هغو براپچه د بهرامچې څخه جلا کړي، پاکستاني ځواکونو دا کوښښ وکړ چي بهرامچه هم تر يو حده په خپلې قبضې کي راولي، د پاکستانيانو  دې کړنې ته د هغه وخت د اشرف غني حکومت چې په سيمه کي واکمن نه وو، هيڅ ډول خبريز غبرګون لا ونښود. پاکستاني پوځيانو ته په سيمه کې د هغه وخت د طالب ځواکونو شتون تر ټولو لویه ستونزه وه، او طالبان ددې سيمې د دفاع لپاره هر وخت د پاکستاني چارواکو سره مخالفت څرګند کړی وو، کله چي په افغانستان کي اسلامي اماﺭت ﺭامنځته سو، نو د طالبانو دا مخالفت نوﺭ هم قوي او سخت سو.

## سرچینې
د اسلامي حزب (حکمتیار) چاپي رسنۍ

د افغانستان اسلامي حزب (حکمتیار) ډلې چاپی رسنۍ چې د افغان جهاد په دوران کې یې چاپولی په لاندې توگه دي:

۱- شهادت نشريه 
۲- البدر نشريه 
۳- شفق نشريه 
۴- شفق مجله 
۵- د الموقف العربي مجله 
۶- هجرت مجله
۷- الموقف انګرېزي مجله 
۸- الجهاد مجله (په عربي ژبه )
۹- اميد نشريه 
۱۰- امېد مجله 
۱۱- مجاهدين مجله ( په انګرېزي ژبه )
۱۲- زن مسلمان 
۱۳- شهادت جوانان
۱۴- سيمای شهيد
۱۵- افق
۱۶- النور (البته دا د یونس خالص د څانګي لخوا خپرېده)
۱۷- شاهد
۱۸- آزاد ورځپاڼه (؟)
۱۹- الصبح (په عربي ژبه )
## دا هم ولولئ
گلبدين حکمتيار
حزب اسلامي افغانستان
د شاه جومات

**د شاه جومات** (پاړسي ژبه: مسجد شاه), چې د ۱۳۵۷ انقلاب وروسته د **امام خمیني جومات** (پاړسي ژبه: مسجد امام) په نامه ونومول شو؛ چې یو وخت دې جومات ته  **مسجد سلطانی** هم ویل کېده، د تهران بازار کې موقعیت لري چې د قاجاري واکمنۍ په پېر کې  د فتح علي شاه قاجار په سپارښتنه جوړ شوی.  دا جومات د ایران هېواد په ملي میراثونو کې ثبت دی. 

## ورته جوماتونه
د تهران سلطاني جومات له بروجرد سلطاني مسجد او د قزوین سلطاني مسجد هغه مسجدونه دي چې د قتح علي شاه قاجار دي؛ مگر مسجد سلطاني بروجرد له دوه نورو نمونو څخه ډېر لرغونی او پخوانی دی.

## انځورتون

Mezquita Shah, Teherán, Irán, 2016-09-17, DD 47.jpg|د شاه جومات 
دوتنه:Masjid i Shah Tehran by Eugène Flandin.jpg|د محمد شاه قاجار په پېر کې د جومات ننوتونکې دروازه چې د اوژن فلاندن په وسیله انځور شوی.
دوتنه:Bazaar Tehran 3.jpg|د ننني شاه جومات ننوتونکې دروازه


## سرچینې
تهران بازار

د تهران **لوي بازار** () د ایران په پلازمېنه تهران کې یو تاریخي بازار دی.

## تاریخچه

### پراختیا

### د ۱۳۵۷ انقلاب نه مخکې

## انځورتون

Bazaar Tehran 3.jpg|A yard at the bazaar
Tehran farsh bazar.jpg|Carpet shops inside the bazaar
2011 Grand Bazaar Tehran 5984717290 by Kamyar Adl.jpg|Underwear shop inside the bazaar
Tehran Bazaar Imamzadeh Zeid.jpg|Inside a prayer room connected to the bazaar
Tehran Bazaar old.jpg|An 1873 illustration of the bazaar


## نور ولولئ
*بازار
*د ایران اقتصاد
*
## سرچينې
# - "Iransaga - Some Places of Interest in Tehran"
# - "BBC News - Tehran bazaar feels winds of change"
# - "About Tehran Bazaar in Tehran province"
# - Moghaddam, Abbas "Bazaar, the achievement of the Islamic civilisation. A short history of the Tehran Bazaar" from The Newsletter of Chamber of Commerce, Feb. 1994 (Chamber of Commerce, Industries & Mines of the Islamic Republic of Iran) 
# - - "Iran  Oil Revenues and the Acceleration of Modernization, 1960-79"
# - "Who is the mayor of Tehran?"
# - "Iran Daily: Tehran Grand Bazaar To Get Facelift (Oct 12 2005)

## باندنۍ تړنې

*Photos of Grand Bazaar laborers 
*"The Tehran Grand Bazaar is Worth Seeing, Mohammad Araki" 
*Pictures of the Grand Bazaar on BBC
*Grand Bazaar in Tehran 
*Tehran's Grand Bazaar Perfume Shop 
*Tehran's Grand Bazaar Herb Shop 
*Tehran's Grand Bazaar Gold Market 
*The Bazzar  - "The Iran Primer", United States Institute of Peace
کېنېت سي. ډېويس

**کېنېت سي. ډېويس**  یو امریکايي تاریخ‌پوه او د لسګونو کتابونو لیکوال دی. د Don’t Know Much About په نامه د کتابونو لړۍ یې ډېره مشهوره ده. د ډېویس دویم کتاب Don’t Know Much About History کابو یو نیم میلیون ټوکه پلورل شوی چې د ۳۵ اوونیو لپاره د نیویارک ټایمز غوره کتاب وو.‍

د لیکوال په اړه د پیپل (People) په نامه امریکايي اوونیزه لیکي چې "د ډېویس لوستل داسې دی لکه یو څوک چې د خپل غوره ښوونکي ټولګي ته بېرته ورشي."

د نیویارک ټایمز له مخې، د لیکوال درې نور کتابونه، لکه Don’t Know Much About Geography، Don’t Know Much About the Civil War، او Don’t Know Much About the Bible هم د خرڅلاو نړۍ‌وال ریکارډ لري.

ډېویس نه یوازې دا چې له ښوونکو سره په ټولګیو کې ګډون کوي، بلکې په The Today Show، Good Morning America، CNN، National Public Radio او ګڼ‌شمېر نورو ټلویزیوني او راډیويي خپروونو کې هم راغلی دی. په USA Weekend اوونیزې کې د Don’t Know Much About په نامه برخه چلوي. ډېویس د نیویارک په ماونټ ورنان (Mount Vernon) کې زېږېدلی او په همدې ښار کې یې خپلې زده‌کړې بشپړې کړې دي. نن سبا له خپلې مېرمنې جوان (Joann) او دوو اولادونو جیني (Jenny) او کولین (Colin) سره په نیویارک کې ژوند کوي.

## کتابونه
* Two-Bit Culture: The Paperbacking of America (Macmillan, 1984)
*Don't Know Much About History (1990) (2003 expanded ISBN  9780060083823)
*Don't Know Much About Geography (1992)
*Don't Know Much About the Bible(1999)
*Don't Know Much About the Civil War (1999)
*Don't Know Much About Space(2001)
*Don't Know Much About the Planet Earth(2001)
*Don't Know Much About the Presidents(2001)
*Don't Know Much About the Kings and Queens of England(2002)
*Don't Know Much About the Universe(2002)
*Don't Know Much About the Pilgrims(2002)
*Don't Know Much About Sitting Bull(2002)
*Don't Know Much About the Pioneers (2003)
*Don't Know Much About American History (2003)
*Don't Know Much About George Washington(2003)
*Don't Know Much About the 50 States(2004)
*Don't Know Much About the Solar System (2004)
**Don't Know Much About Dinosaurs* (2004)
**Don't Know Much About Thomas Jefferson* (2005)
**Don't Know Much About Abraham Lincoln* (2005)
**Don't Know Much About World Myths* (2005)
**Don't Know Much About Mummies* (2005)
**Que Se Yo De Historia* (2005)
**Don't Know Much About Martin Luther King Jr.* (2002)
**Don't Know Much About Rosa Parks* (2005) ISBN 0060288191 
**Don't Know Much About Mythology* (2005) ISBN 006019460X
**Don't Know Much About Anything* (2007) ISBN 9780061251467
*''America's Hidden History: Untold Tales of the First Pilgrims, Fighting Women, and Forgotten Founders Who Shaped a Nation'' (2008) ISBN 9780061118180
*''A Nation Rising: Untold Tales of Flawed Founders, Fallen Heroes, and Forgotten Fighters from America's Hidden History'' (2010) ISBN 9780061118203
**The Hidden History of America at War: Untold Tales from Yorktown to Fallujah*(May 2015) ISBN 9781401324100
**In the Shadow of Liberty: The Hidden History of Slavery, Four Presidents, and Five Black Lives* (2016) ISBN 1627793119

## سرچينې

## باندنۍ تړنې
*Dont Know Much official site
*Learning First Alliance interview with Kenneth Davis 
*
**''In Depth'' interview with Davis, November 4, 2012
د نيمروز د واليانو لړليک

د د افغانستان د  ** [[نيمروز ولايت|نیمروز ولایت]]** د ولايانو نوملړ دي. نیمروز د افغانستان د ولايتونو ځحه دي چې ددې هېواد په سوېل لویدیځ کې پروت دي او د  ایران او پاکستان سره ګډه پوله لري.

## سرچينې
تاووس چینجی

طاووس چونجی (سبیلا) سمندري چونجیان دي چې بدن ېې په برخو وېشل شوی. د کلاس نوم ېې پولیکیټا ده، د کورنۍ نوم ېې انالیډا ده. دا چونجیان په یو تونل کې چې اوږدوالی ېې تقریبا ۳۰ تر ۴۰ سانتي متره پورې وي ژوند کوي. د دې تونل یوه خوا بنده وي، له خټو جوړ او په بلغم ډوله مادې باندې پوښلی وي. دا تونل څو سانتي متره په ځمکه کې ښخ وي. د دې چونجي د بدن کومه برخه چې له تونل نه بهر پاتې کیږي د پکې په څېر، بڼګو ته ورته شکل لري چې د خپل ځان د تغذیه کولو او تنفس لپاره ېې کاروي. خواړه یا د تونل د جوړولو لپاره کاروي یا ېې خپله خوري. کله چې یو ښکار کوونکی دې تونل ته نږدې شي سم د لاسه له تونل نه خپلې بڼګې یا پکه راوباسي او خپله دفاع پرې کوي.
## تړلې لیکنې
چینجی
پرچمېنټ چینجی

د کیټوپټېروس نسل ده. ټول هغه چونجیان چې بدن ېې په برخو وېشل شوی او دکلاس نوم ېې پولیکیټا، د کورنۍ نوم ېې انالیډ ده. لکه سي واریوپېداتوس چې اتلانتیک او ارام سمندر کې ژوند کوي. دا چونجیان د سمندر په تل کې د U په شکل کې ژوند کوي. تر ۲۵ سانتي متره پورې اوږدیږي .
## تړلې لیکنې
چینجی
پالولو چېنجي

سمندري چونجیان چې د کورنۍ نوم ېې اوني سیدای او نیریدای ده. د کلاس نوم ېې پولیکیټا او پلرونه ېې انالیډا دي. د دې چونجیانو د مثل تولید ډېر په بې سارې توګه تر سره کیږي. په کال کې خپل وخت، او مالومه مېاشت لري. همداسې د نزدیکت وخت ېې په هر کال او هر موسم کې د سپوږمی رڼا اودښکارېدو کچې سره تړاو لري. دا چونجی په منځ دوه کیږي د لکۍ برخه ېې (اېپیټوک) چې هګۍ او سپرم لري په ځمکه غورزیږي چې له دې برخې ګامټ (هغه حجرات چې دمثل تولید وړ وي) پریږدي. د سر برخه ېې (آټوک) ترې جلا کیږي. 
په دې چونجیانو کې د اونیسیدای کورنۍ تر ۴۰ سانتي متره پورې اوږدیږي. د دې کورنۍ نر ېې سور رنګه نصواري، او ښځینه ېې نیله رنګه شین رنګ لري. 
د جنوبي ارام سمندر پالولو چونجیان (پالولوسيسي لینسیس) په سمڅو کې ژوند کوي. کله چې لکۍ له بدن نه جلا شي نو بنسټیز بدلونونه پکې رامنځ ته کیږي: د بدن ځنې برخې ېې له منځه ولاړې شي او ډېر ژر بېرته په وده پېل وکړي. یوه برخه ېې په اوبو کې لامبو پېل کړي او سترګې هم لري بله برخه ېې په سمڅه کې پاتې کیږي. کومه برخه ېې چې جلا کیږي او په اوبو کې په لامبو وهلو پېل کوي هر کال کله چې سپوږمۍ درې برخې پوره شي او څلورمه برخه ېې نامکمله وي په سهار کې را څرکندیږي.
## تړلې لیکنې
چینجی
اولیگو کېټ

د کلاس نوم ېې کلیټېلاټا، فرعي کلاس ېې اولیګو کیټا، د کورنۍ نوم ېې انالیډا ده. تر اوسه ېې ۳۵۰۰ ډولونه پېژندل شوي چې تر ټولو زېات نامتو ېې د ځمکې چونجیان دي. 
اولیګو کیټ په ټوله نړۍ کې پېدا کیږي په سمندر، تازه اوبو او لنده خاوره کې ژوند کوي. په دې چونجیانو کې له څو ملي متره تر ۳ متره پورې اوږده شتون لري. د دې چونجیانو سر نښکاري او په سر کې ېې ښکرونه یا وېښته ډوله ښاخونه نشته. د ځینو وېښتان ېې پر بدن وي. په چونجیانو کې ډېر ډولونه په ملا کې تناسلي کمربند لري چې د یو پړسوب په شکل کې ښکاري دا چونجیان په دې ځای کې له تولید شوې غوزې سره خپلې هګۍ یو ځای کوي. دې پرسېدلي ځای ته کلیټېلوم وایي. ټول ډولونه ېې هیرمافروډیتیک (د نر او ښځې تناسلي غړي لري) دي. وده ېې مستقیمه ده او د لاروال سټیج نلري. د کښت په ځمکه کې ېې شتون ډېر
## تړلې لیکنې
چینجی
لگ چینجی

د نسل نوم ېې ارې ني کولا ده، سمندري چونجیان چې د کلاس نوم ېې پولیکیټا او د پلرونو یا کورنۍ نوم ېې انالیډا ده. غټ بدن لري اود سمندر تل ته کوزیږي تر څو د سمندر په خټه یا ریګ کې ژوند وکړي. ډېر وخت ېې د ماهیانو په فارمونوکې خلک ماهیانو ته د خوراک لپاره ورکوي. د اروپا لګ چونجیان (اې مارینا) تقریبا تر ۲۳ سانتي متره (۹ انچه) پورې اوږدیږي. د شمالي امریکا لګ چونجیان (اې کریسټاټا) تر ۷ سانتي متره پورې اوږدیږي 
د دې چونجیانو بدن په برخو وېشل شوی. د دې چونجیانو د بدن رنګ: لکۍ زېړ بخنه سره، د سر خوا تېز سور رنګ لري. منځ ېې یو ډول وېښته لري چې تعداد ېې ۱۲ جوړو ته رسیږي. خواړه ېې خوسا شوي اورګانیک توکي دي.
## تړلې لیکنې
چینجی
لیچ چینجی

د هیرودینیا فرعي کلاس ده. ۶۵۰ ډولونه لري. دکورنۍ یا پلرونو نوم ېې انالیډا ده. دوه زبېښونکي لري چې یو غټ بل وړکی ده یو ېې د بدن په یو پای کې بل ېې د بدن په بل پای کې ده. د ټولو لیچس بدن په ۳۴ برخو وېشل شوی. اوږدوالی ېې تقریبا تر ۲۰ سانتي متره (۸ انچه) پورې وي خو چې کله بدن کش کړي تر دې اوږدیږي. په ځمکه او اوبو دواړو کې ژوند کوي. د لیچس رینکوبدیلیدا ډله په سمندر او تازه اوبو دواړو کې پیدا کیږي او د همدې ډلې یو ډول چې هایمن تاریا غیلیاني نومیږي تر ۵۰ سانتي متره (۱۸ انچه) پورې اوږدیږي، دا لیچ د بدن ۱۵ سانتي متره برخه د میزبان نه د وینې څکلو یا زبېښلو لپاره کاروي. 
ځنې لیچس د نورو حیواناتو ښکار کوي، ځنې خوسا شوي اورګانیک توکي خوري او ځنې لیچس پرازیت
فایر چینجی

سمندري ځنې چونجیان ، په برخو وېشل شوي، د کلاس نوم ېې پولیکیټا او د کورنۍ نوم ېې انالیډا ده. په دې چونجیانو کې د هیرمودایس او اوريتوی نسلونه هم شامل دي. که چېرې دا چونجیان لمس شي سوزونکی احساس تولیدوي. د دې چونجیانو اېچ کرونکولاټا د کره بین سمندر په ټاپو ډوله سیمو کې پېدا کیږي. په بدن باندې ېې سپین رنګه وېښته لیدل کیږي که چېرې لمس شي دغه وېښتان ماتیږي. د انسان په بدن باندې ډېر په آساني ځان نښلولی شي او په نښلولو سره یوه ماده تولیدوي چې ډېره نا آرامه کوونکې ده.
## تړلې لیکنې
چینجی
له بڼکو جوړ چینجی

ټول غټ، له برخو جوړ سمندري چونجیان چې د کورنۍ نوم ېې سبیلیدای او د کلاس نوم ېې پولیکیټا او پلرونه ېې انالیډا دي. دا نوم پولیکیټا چې د کورنۍ نوم ېې سېرپولیدای ده اوله دې چونجیانو سره نږدې تړاو لري هم کاریږي. دا چونجیان په اوږدو تونلونو کې چې له خاورې، شګې جوړ او په یوبلغم ډوله مادې باندې کاګل شوي دي ژوند کوي. خو پولیکیټا (سېرپولیډ) له کلسیم لرونکي مادې جوړو تونلونو کې اوسي. 
دا چونجیان د سر په یوه بله خوا کې تاج ته ورته د ښکرو په څېر ښاخونه لري. دا ښاخونه ډېر رنګونه لري. دا ښاخونه د خوړو راکش کولو او تنفس لپاره اوږدوي خو د خطر په احساس کولو سره ېې سم د لاسه راغونډوي. 
په لاروا دوره کې له مور او پلار نه لرې وي او ازاد حرکت کوونکی ژوند لري خو چې غټ شي د شکل تغیر(میټامورفوز) پکې رامنځ ته کیږي.
## تړلې لیکنې
چینجی
دېوال

دېوال هغه پناه شوې لوړ شکل څخه عبارت دی چې د پخو خښتو، خامو خښتو، ډبرو، غټو یا هم لرگي څخه جوړ شوی وی.
## ودانۍ کې کارونه
## تړلې لیکنې
ودانۍ
د بنگلدېش ۱۹۴۳ز کال وچکالي

دبنګله دیش د ۱۹۴۳ م قحطۍ د درې میلیون انسانانو ژوند واخیست ! په ۱۹۴۳ م کال کې هند دانګلیس مستعمره وه ، مګر انګلیسانو دهند د واکدارانو په حیث له قحط ځپلو سره هیڅ مرسته ونه کړه بلکې د ټولو نړیوالو مرستو مخه یې هم ونیوله . 
له یوه کال نه په کمه موده کې دبنګله دیش واټونه دهغو جسدونو په امبارونو بدل شول چې د لوږې له کبله یې ځانونه مرګ ته تسلیم کړي وو. 
ماشومانو دپلاستیکونو ، د ونو دریښو او نوروګندګیو په خوړلو پیل کړی و ، پلرونو خپلې لوڼې پلورلې او حتی ځینو یې له لوږې خپل ماشومان خوړل ، هغه ښځې چې ښکلې وې یوازې یې دبدلمنۍ له لارې دومره کړي و چې خپل ځانونه ژوندي وساتي . 
دانګلستان لومړي وزیر وینستون چرچیل هغه مهال ویلي وو : له هندیانو مې کرکه کیږي ، دوی څیرونکي ځناوراو دڅیرونکو ځناورو په مذهب دي . دوی خپله مسوول دي چې د سو یو(خرګوش) غوندې به یې غبرګ غبرګ بچي زیږول . 
چرچیل د د غې مهلکې پدیدې پر وړاندې دومره بې غوره و چې آن درې میلیون انسانانو خپل ځانونه لاسه ورکړل او جسدونه یې دبنګله دیش په کوڅو او پس کوڅو کې امبارونه امبارونه پراته وو مګر دهندي آئین له مخې چا نه شول کولی چې دغو لاشونو ته اور ورکړي ، په ښارونو کې ساري نارغۍ اوج ته رسیدلې وې ، کجیران ، ګیدړان او سپي دبې څوکه بنګله دیشیانو پر لاشونو اړم وو چې په پاې کې یوازې اسکلیټونه پر سړکونو پراته ښکاریدل . 
قحطي هغه مهال له منځه لاړه چې خلکو خپله مټې رابډوهلې او دځان لپاره یې خپله دبري هڅې پیل کړې ، ګاندې هغوی راهنمايي کړل او د دویم ځل لپاره یې هم ورته دبري لار وښوده . 
دانسانانو دوژنې لپاره یوازې داتوم بم استعمال شرط نه دی ، کافي ده چې له هغوی نه پر خپل نفس اعتماد وتروړې ! استعمار تر هغه څه ډیر خطر ناک دی چې تاسې یې په اړه فکر کوی ، په پخوا زمانو کې به استعمار معمولاً ځمکې قبضه کولې او جهانګشايي به یې کوله ځکه هر ابر قدرت به چې ډیره ځمکه لاندې کړې وه هغه به تر ټولو ډیر ثروتمند او قدرتمند و اما د ارتباطاتوپه عصر کې موږ له یوې نوې پدیدې سره مخ یو چې دا داستثمار نوې بڼه ده دیوې ټولنې د افکارو ، اذهانو، باورونو او اعتقاداتو له منځه وړل ......
اوسنی استعمار ددې پرځای چې ستاسې نقدي او غیر نقدي پانګې ولوټي ، ستاسې اعتقادات په نښه کوي . 
حتماً به درته پوښتنه پیدا شوې وي چې څرنګه ؟ 
د ارتباطاتو په عصر کې دا تصویري، غږیزې او ټولنیزې رسنۍ دي چې کولی شي ستاسې اذهان بدل کړي ، ستاسې علاقمندي کشف او بیا هرهغه څه چې هغوی درنه جوړول غواړي جوړ مو کړي . 
په اوسنۍ نړۍ کې د ساړه جنګ ځای رواني او تاوده جنګ نیولی دی ، په دغه جنګ کې هغه ابرقدرت بریالی دی چې وکولی شي دیوې ټولنې اعتقادات په نښه او خلک یې پر خپلو ځانونو بې باوره کړي . 
رسنۍ ددې توان لري چې یو هیواد نابود او یا یې د ترقۍ عروج ته ورسوي ، رسنۍ کولی شي په یوه شپه کې یو څوک دیوه هیواد رییس جمهور کړي او یا یو مطلق العنان پادشاه له سلطنتي تخته پریباسي .
دمعاصر استعمار دنویو جګړو اساس پر عقیدتي موضوعاتو استوار دی ، له کتاب ، فلم ، ورځپاڼې څخه نیولې تر ټلویزیون او ټولنیزو رسنیو پورې ټول وسایل په بر کې نیسي . 
که چیرې پام وکړی وبه پوهیږئ چې رسنیو ترکومه بریده ستاسې پر ژوندانه اغیز ښندلی او په ځینو مواردو کې یې څومره ستاسې عادتونو ته تغیر ورکړی دی . 
دا په دې معنا هم نه دي چې رسنۍ حتماً یوازې منفي اغیزې لري اما په ډیرو برخو کې یې ناوړه اغیزې څرګندې دي . 
تاسې بې له دې چې وغواړۍ درسنیو له خواتنبیه او تربیه کیږی ، هرهغه څه چې اوری باورکوی او دا باورونه ستاسې اذهان تسخیروي . 
کله یې چې دیوې موضوع په اړه ستاسې باور بدل کړ ستاسې اعتقادات هم ورسره بدلیږي . 
د خپلو افکارو ، باورونو او اعتقاداتو ساتنه او څارنه وکړی !
## تړلې لیکنې
بنگلدېش
غورغوري ښار

**غورغوري ښار** یا **خاش ښار** د افغانستان د نيمروز ولايت په خاشرود  ولسوالۍ کې یو ښار دی چې په ۱۳۸۱ کال کې د طالبانو د واکمنۍ پرمحال د ملا محمد رسول لخوا جوړ شو او د ڼیمروز ولايت مرکز هم همدې ښار ته رامنتقل شو، مګر کله چې په ۱۳۸۱ کال کې امریکانانو پر افغانستان باندې یرغل وکړ او د طالبانو واکمنۍ سقوط وکړ دغه ښار د شورای نظار د ټلوالې د ملاتړ کونکو لخوا چور او تالان شو او مرکز بیرته د نیمروز پخوانۍ پلازمینې زرنج ښار ته ولېږدول شو.

## آب او هوا
Khash has a hot desert climate (Köppen *BWh*), characterised by little precipitation and high variation between summer and winter temperatures. The average temperature in Khash is 21.4 °C, while the annual precipitation averages 62 mm. July is the hottest month of the year with an average temperature of 34.4 °C. The coldest month January has an average temperature of 8.0 °C.

## سرچينې
امرود

**امروت** هغه مېوه چې له ښکلي خوند سره سره د ويټامینونو او معدني موادو بډایه شرچینه هم بلل کېږي. د امروتو خوړل په اوړي کې د دې لپاره ګټور دي چې هم د بدن د اړتیا وړ مواد پوره کوي او هم د زیاتې تندې مخه نیسي.
امروت له ۷۶ نیولې تر ۸۳ سلنه اوبه او له شپږو تر ۱۲ سلنه قندي مواد لري. په امروتو کې د اسید کچه یو یا دوه سلنه ده چې مالیک سیتریک، تانن، پکتین، انورتین او اسپاراژین یې معلوم اسیدونه دي.
امروت د ويټامین (A,B1, B2, C) او دغه راز د معدني موادو لکه فاسفر، سوډیم، کلسیم، مګنيزیم، ګوګرد، پوتاشیم، مس، اوسپنه، منګنیز او نور تر ټولو ښه زېرمه بلل کېږي.
د امروتو د ونې پوستکی د قبض لپاره ګټور دی؛ دغه راز که د امروتو د ونې پوستکی و اېشول شي، د بډوډو، مثانې ډبرې له منځه وړي او ادرار زیاتوي.
د امروتو د ونې پاڼې هم بې ګټې نه دي؛ د یادې مېوې ونې اېشول شوې پاڼې کولی شي له مثانې څخه بډوډو ته غځېدلې لاره له هر ډول ميکربونو څخه پاک کړي.
د خامو امروتو په خوړلو کې باید زیاتی ونه شي؛ ځکه پر معدې فشار راوړي، خو د پخو امروتو خوړل نه یوازې د معدې لپاره ګټور دي، بلکې نور ګڼې ګټې هم لري.
که څه هم چې امروت د امیدوارو مېرمنو لپاره ښه مېوه بلل شوې ده، د هغو کسانو لپاره هم د پام وړ ګټه رسوي چې د وینې له کمښت سره مخ وي.
د امروتو ونه له لسو نیولې تر ۲۰ مترو پورې جګوالی، اوږدې رېښې او ساده پاڼې لري، مېوه یې مخروط ته ورته او غوښینه ده.
"حميدالله حميدي"

## تړلې لیکنې
میوه
املوک
## سرچینې
احمد علي العجمي

**احمد علي العجمي** (عربي: الشيخ أحمد بن علي بن محمد آل سليمان العجمي) د سعودي عربستان د قران د قاریانو څخه یو دي.

## سرچينې
* https://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_bin_Ali_Al-Ajmi

وېشنيزه:قران قاریان
وېشنيزه:د عربستان د قران قاریان
سعد الغامدي

**سعد الغامدي** (عربي: سعد الغامدي) د سعودي عربستان د قران عظیم الشان له نامتو قاریانو څخه دی.

## سرچينې
* https://en.wikipedia.org/wiki/Saad_El_Ghamidi

وېشنيزه:قران قاریان
وېشنيزه:د عربستان د قران قاریان
د افغانستان او جاپان اړیکې

**د [[افغانستان]] او [[جاپان]] اړیکې** ترینګلې شوې دي له ۱۹۳۰ کال راهیسې.

## هم وګوره
* تېڅو ناکامورا

## دا هم وگورۍ
* په توکیو کې د افغانستان د سفارت
* په کابل کې د جاپان سفارت
ایکتیوسیس

**ایکتیوسیس** (Ichthyosis) دا ناروغي، چې د افغانستان د طب په ژبه کې یې فلس بولي، یوه پوستي ناروغي ده.

## سرچينې

وېشنيزه:پوستي ناروغي
احمد علي الحذیفي

**الشيخ أحمد الحذیفي** (عربي: أحمد الحذيفي) د سعودي عربستان د القرآن الكريم عظیم الشأن له نامتو قاریانو څخه دی.

## سرچينې
وېشنيزه:قران قاریان
وېشنيزه:د عربستان د قران قاریان
8 جنوري

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
14 جنوري

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
2008 -- د پاکستان په کراچي کي د قائدآباد په سیمه کي په بمي برید کي، 10 کسان ووژل سول.

2005 -- د نړۍ د تجارت روغتیایي سازمان د نړۍ په کچه د پولیو د ناروغانو په شمیر کي درېیمه برخه زیاتوالی څرګند کړ. 

2005 -- د اسرائیل او فلسطین لانجه: محمود عباس د فلسطین ولسمشر وټاکل سو.

1994 -- د امریکا ولسمشر بل کلنټن او د روسیې ولسمشر بورس یلتسن د کريملن په ماڼۍ کي د توغندیو په اړه تړون لاسلیک کړ. 1989 -- په متحده ایالاتو کې نږدې 1 زره مسلمانانو د سلمان رشدي لخوا د اسلام پر خلاف لیکل سوي سپکي خبري وسوځولې. 

1929 -- په افغانستان کي شاه امان الله له تخته ګوښه سو. 

1761 -- په هند کي د پانی پت په میدان کي د احمد شاه ابدالي په مشرۍ افغانانو او مرهټه وو تر منځ جګړه وسوه، چي پکښي افغانانو تاریخي بریا ترلاسه کړه. 

1761 -- د احمد شاه ابدالي او مرهټه وو تر منځ په پانی پت کي درېیمه جګړه ترسره سوه.

## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
14 فبروري

14 فبروري د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
*استاد اولمير
*بخت زمينه

## نور ولولئ

وېشنيزه:فبروري
8 مارچ

مارچ د عيسوي کليز درېمه ورځ ده. د مارچ اتمه د ښځو نړيواله ورځ ده، چې هر کال د نړۍ په بېلابېلو برخو کې لمانځل کېږي. 

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
رحیم بخش

**استاد رحیم بخش** د افغانستان  کلاسیکه موسیقي تل پاتې څيره ده چې د موسيقي په برخه کې ډير اثار ورنه پاتي دي. رحیم بخش په 1300 لمریز کال کې د کابل پهخرابات کوڅه کې دې نړۍ ته سترګې پرانستي،  پلار يې **امام‌الدین‌** دی چې د افغانستان د مشهور سارنگ نوازان څخه دي، موسيقي د دوي میراثي دنده ده او نسل په نسل دوي ته په میراث رسیدلي دی او ټوله کورنۍ یې هنرمندان دي.
## ژوندلېک
## مهاجرت او د وطن څه جلا کیدل
استاد رحیم بخش په 2001 م کال کې د بلوچستان په کوټه ښار کې ددې نړۍ څخه سترګي پټي کړي او د وصیت سره سم جسد یې کابل ته راوړل شو او د استاد قاسم افغان د قبر څنګ کې خاورو تا وسپارل شو .
## سرچينې
وېشنيزه:افغان غزل هنرمندان
24 مې

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
*د په کندهار کې د موټر بم چاودنه

## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
29 مې

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
دا ورځ د پښتو نړیواله ورځ ده

## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
هاپلوگروپ R1a

**هاپلوگروپ R1a **, یا **هاپلوگروپ  R-M420**، د Y DNA هاپلوگروپ دي چې په یوه لویه سیمه کې وېشل شوي دی، له یوروشیا سکانديناویا، مرکزي اروپا او جنوبي سيبیریا څخه تر جنوبي آسيا پوري غځيدلي دي. د R1-Z282 سوبکلادیېس (په شمول د R1-Z280)  په مرکزي او ختیځې اروپا کې او R1-Z93 په اسيا وېشل شوي دي همدارنګه د دې هاپلوگروپ  په دننه کې بل سب ګروپ  R1a1a وړاندیز شوي دي چې په یوروشيا سټيپ یا په منځنی ختیځ او قفقاز سېمو کې یا "د ننې ورځ ایران په څنګ کې خپاره دي."
## افغانستان کې
په افغانستان کې د دې ګروپ لرونکي خلک عبارت دي له پښتانه، بلوڅان، ازبکان او هزاره‌ګانو څخه دي.
## سرچينې

وېشنيزه:هاپلوگروپ
محمد اشرف امانيار

خداي بخښلي داكتر محمد اشرف امانيار د مولوي محمد امان ( خان مولوي) ځوي چې په ١٣١٩ لمريز كال د كابل ولايت قره باغ ولسوالۍ كې زيږيدلي دى. امانيار خپل منځني زدكړي په قره باغ ولسوالي كې پيل او وروسته د شپږم تولګلي نه د كابل ښار حبيبي ليسۍ كې پاي ته ورسوه. د دولسم تولګي فراغت نه وروسته د كابل پوهنتون طب پوهنځي ته داخل شو.
21 جون

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
سيما جوينده

**سيما جوينده** په ۱۳۵۱ کال کې په چغچران کې چې اوس په فيروز کوه يادېږي، زېږېدلې او د ليسانس تر کچې يې زده کړې کړې دي. آغلې جوينده مخکې تر دې په نادولتي ادارو او د کليو او پراختيا وزارت کې کار کړی او يو مهال ښوونکې وه.
جوینده د ولسي جرګې د تېرې دورې غړې وه او د ۹ ماشومانو مور ده. آغلې جوينده د 2015 کال د جون د میاشتي په 28 د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني لخوا د غور ولايت والي   په توګه وټاکله شوه چې د 2015 د نومبر میاشتي په 7  نېټه، د سیمه ییزو زورواکانو او پخوانیو قوماندانانو د مخالفت له امله، بالاخره له دغه ولایته څخه لېري شوه.

## نور
* سيما جوينده، د الجزیرې رپوټ
## سرچينې

وېشنيزه:افغان واليان
وېشنيزه:غور ولايت
د غور ولايت د والیانو نوملړ

دا د افغانستان د غور د ولايت د ولايانو نوملړ دي .

## د غور ولايت د ولايان

## نور ولولئ
* د افغانستان د واليانو نوملړ
12 جولای

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
*د کندهار ولايتي شورا پخوانی رئیس احمد ولي خان کرزی په شهادت ورسيدۍ.

## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
19 اگسټ

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده
له برتاني څخه د ازادی ورځ

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
سېلفي انځور کښنه

**سیلفي** (Selfie) هغه انځورونه دي، چې خلک په وېب کامرو یا د ګرځنده تیلېفون په کامرو د ځان انځور اخلي او د خواله پر رسنیو یې خپروي.
سیلفي څه ډول تصویرونوته ویل کېـږي:
۲۰۱۴ کال د 'سیلفي' کال و او ۲۰۱۵ کال کې د 'سیلفي' اخیستل هنري شول، چې اوس یوه خطرناک پړاو ته رسېدلي. خلک د یوه انځور اخیستو آن ځان د مرګ خولې ته هم ورکوي.
یا هم روسۍ نجلۍ دسېلفي عکس قرباني! سیلفي څه ډول تصویرونوته ویل کېـږي: يوه روسۍ ۱۲ کلنه نجلۍ د سېلفي تصویر د اخيستو پرمهال له بالکون څخه لوېدلې او مړه شوې ده. د راپورونو له مخې اوکسانا په ۱۷م پوړ کې د خپل اپارتمان د بالکون په ژۍ ناسته او سېلفي تصویر يې اخيستی چې په دې وخت کې يې توازن له لاسه ورکړی او ځمکې ته غورځېدلې. په وروستيو کلونو کې په خطرناکو ځايونو کې د سېلفي عکسونو اخيستل د ټولنيزو شبکو په لېونتوب بدل شوی چې د نړۍ له بېلابېلو برخو څخه په ټولنيزو شبکو شريکېږي. اوکسانا خپلې مور ته ویلي د چکر په نیت روانه وه، خو ترې وړاندې یې غوښتل سېلفي واخلي. هغې خپل دا انځور خپلې ملګرې ته استولی، چې د پولیسو په وینا، تر عکس اخیستو وروسته یې د بدن انډول له لاسه ورکړی او لاندې ځمکې ته رالوېدلې .
د رپوټونو له مخې، د هغې ملګرې پوی شوې چې ګني هغه په یوه خطرناک ځای کې ده، همدا ده چې هغې ته یې د زنګ وهلو هڅه کړې ده چا ځواب نه ورکاوه اوهغه مړه شوې وه 
د سیلفي اخیستونکو د مړینې شمېر کال تر بله لوړېږي، .د څېړونکو موندنې ښيي چې په ۲۰۱۴ کال کې ۱۵، په ۲۰۱۵ کال کې ۳۹ او د ۲۰۱۶ په لومړيو اتو میاشتو کې ۷۳ سیلفي اخیستونکي مړه شوي دي
په روسیه کې روان کال یوشمېر کسانو د ځان د سیلفي اخیستو په خاطر ځانونه آن د مرګ تر خولې هم ورکړل.
په یوه پېښه کې، دوه نارینه چې غوښتل یې د اورال غرونو پر سر د یوه لاسي بم د کړۍ خلاصولو پرمهال د ځان انځور واخلي، ووژل شول.
په تېر جولای میاشت کې، یو ځوان چې تازه له پوهنتون نه فارغ شوی و، هوډ وکړ چې د مسکو پر پله ځان وځړوي او د ځان سیلفي واخلي، خو بخت ورسره یاري ونه کړه او له پله ولوېد او مړشو
## تړلې لیکنې
انځور کښنه
کامره
مبایل انځورونه
په پاکستان کې LGBT حقونه

په پاکستان کې LGBT حقونه نه څو شتون لري. 6 کال راهیسې د اکتوبر 1860، دا غير قانوني په homosexual اعمالو (سره د عین جنس يو کس جنسي تماس لري) د ګډون شوې. د ګاونډي هند هیواد په خلاف، د دې قانون تر اوسه لغوه شوي نه دي (او يا د رسیدلي بېغمه). بازيو په توګه په پاکستان کې ناروا مرستيال هم فکر د. په پاکستان کې د سترو دینونو د بازيو تصويب نه شي. له دې امله، په هېواد کې زيات شمېر خلک بازيو او د بديل د جنس د نورو ډولونو په وړاندې دي.

پاکستان په رسمي ډول د اسلامي جمهوریت. خو په حقیقت کې، د پاکستان په پراخه سیکولر (غیر مذهبي). دا په عمده توګه انګليس د Saxon قوانین چې د بریتانیا څخه په ميراث پاتې شوي دي لري. زيات او زيات، پلوي (يا نمونې) د ازادۍ دي په هیواد کې د (زيات لیبرال). Globalization او ټولنیز زغم هم زیات شي. له دې امله، د عامه همجنس ګوندونو په هيواد کې پيل شوي دي، او د دغو ګوندونو د څو کلونو لپاره د یو شمیر اخیست شوي دي.
د پاکستان د اساسي قانون نه په ځانګړې توګه د جنسي د موندنی او يا د جندر د هویت یادونه. په اساسي قانون په ځينو برخو چې ښايي د دغه LGBT د پاکستان د اتباعو د حقوقو اغیزه کوی.

## سرچینې
15 اکتوبر

د عيسوي کليز 288-مه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:اکتوبر
۱ ډيسمبر

په عيسوي کليز کې د کال ۳۳۵مه (په کبيسه کلونو کې، ۳۳۶مه) ورځ ده.دا هغه ورځ ده چې د  نوي کال پيل يا د زړو کال پای ته پکې ۳۰ ورځې پاتې وي.

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
2 ډيسمبر

د عيسوي کليز درېمه ورځ ده

## تاريخ
## پېښې
## زوکړې
## مړينې
## نور ولولئ

وېشنيزه:جنوري
د ښکولولو ډولونه

د مېړه او مېرمن ترمنځ د مچکو Kiss ډولونه او ماناوې دانسانانو ترمنځ داړیکو مختلفې وسیلې شته، خو مهمه یې مچکه ده، چې داړیکو سربېره د احساسات او عاطفه څرګندوي، مچکه هم دغېږ په څېر خپل اغیز او ډولونه لري، هره مچکه خپله مانا او پیغام لري، هڅه به وکړو، چې خپلو لوستونکو ته دمچکې په اړه لنډ مالومات وړاندې کړو.
د مخ  ښکلول
دا ډېره عامه او پاکه مچکه ده، دمېړه او مېرمن سربېره کېدای شي د دوو کسانو ترمنځ هم واخستل شي، دواړه اړخونه یې په حقیقي مانا نه پوهیږي، خو په ساده توګه یې مانا داده، چې  زه درسره مېنه لرم ، درناوی مو کوم.
## دتندي ښکلول:
ښځه دا ډول مچکه ډېره خوښوي، دبلې هرې مچکې په پرتله دې ته ډېر ارزښت ورکوي، کله، چې مېړه خپله مېرمن پر تندي ښکل کړي پیغام یې دا وي، چې زما ملکه یې . ایا داسې کومه مېرمن به وي، چې دمېړه لخوا دا ډول کلیمه یا خبره یې خوښه نه شي.
## دلاس ښکلول:
دا هم دښځو له انده غوره مچکه ده، سړی دا پیغام لیږدوي، چې  زما لپاره ډېره مهمه یې، د لاس دښکلولو مانا همدا ده، ځینې وخت مېرمن دخپل مېړه لاس ښکلوي، مانا یې درناوی او احترام وي.
## د ورغوي ښکلول:
دښځو دلاس ورغوی ډیر حساس وي، کله، چې سړی دښځې ورغوی ښکل کړي دا کټ مټ لکه له خولې یې، چې مچکه واخلي دلته یې مانا عاطفي وي او سړی ورڅخه غوښتنه کوي .....
## دسترګو ښکلول:
دکومې جوړې( مېړه او مېرمن)، چې اړیکې ډیرې پیاوړې وي نو دا ډول مچکه رامنځته کیږي، دا له رواني اړخه ډېر اغیز لري او مقابل لوري  ته دا پیغام رسول وي، چې زما مېنه او ژوند یې .
## دپوزې ښکلول:
دا ډول مچکه یو ډول لوبه او ساتیري وي، مانا یې دمقابل لوري خندول وي.
## دغاړې ښکلول:
دا تر ټولو راپارونکې مچکه ده، ځکه له حساس ځای څخه اخستل کیږي، د غاړې( ورمېږ) ښکلول دا مانا لري، چې دواړه لوري به  ښه وخت تیروي او په عامه توګه  دکوروالي لپاره دسریزې په مانا ده.
## دشونډو ښکلول:
دا عادي او پسته مچکه ده، چې دواړه لوري یې له یو بل څخه اخلي، دمېړه او مېرمن ترمنځ یې مانا د ژورو اړیکو شتون دی. احترام ، باور  او ځینې وخت  د ځواک تر لاسه کولو لپاره سرچینه وي.
فرانسوي مچکه :
فرانسوۍ مچکه د شور  او شوق نښه ده، جوړه( مېړه او مېرمن) دیوبل پر وړاندې خپله عاطفه او احساس څرګندوي، هیڅ شرم او خجالت په کې نه وي، هر حرکت او کړنه  ددې مانا ورکوي، چې له تاسې سره ټینګ تړاو لرم.
اوږده مچکه:
اوږده مچکه  دهغو مچکو له  ډولونو څخه ده، چې له مقابل لوري سره د اړیکوان دفزیکي پیوستون  په موخه په ټوله مانا شوق  او لېوالتیا ده، دا دهغو جوړو تر منځ کیږي، چې عاشقان وي، ځینې وخت دومره وخت اوږده شي، چې نفس یې بند شي.
له غاړې اخستې پرمهال مچکه:
دا مچکه دشوق او مېنې نښه ده، کله، چې مېرمن او مېړه یو بل د ډیر وخت لپاره ونه ګوري نو له یو بل غاړه اخلي، دمچکو له لارې  دپیوستون هڅه کوي، دغاړې او مچکې مانا داده، چې نور نه غواړي، چې سره جلا شي.
د زړه ښکلول:
کله، چې مېرمن یا مېړه د یو بل زړه ښکل کړي ، مانا یې داده، چې زړه او اروا دې زما خوښه ده، درباندې مین یم، د زړه ښکلول دښکاره مېنې  اعتراف دی.
شدید زکام

**دېدزکام** پزه په خپل ځان کې د ننه لعاب لرونکې پرده لرې، کله چې څوک زکام شې نوموړې پرده پړسېږې، په نتيجه کې له پوزې يو ډول نرۍ اوبه را وزې، او پوزه سوی شروع کوي.

زکام يوه وايروسې او بکترېايې، په عين حال کې سارې ناروغي ده، د پرنجې ټوخې او هوا له لارې چې د زکام ويروس په کې خپور شوی وي له يوه کس څخه بل کس ته انتقال مومي.

زکام کله د ويروس او کله هم د بکرياګانو پواسطه منځ ته راځې، د ويرس په واسطه منځ ته راغلی کېدای شې د څلورو يا پنځو ورځو په موده کې پخپله ښه شي خو د بکترياپه واسطه رامنځته شوی زکام درملو او تداوي ته اړتيا لري .

په سړه هوا کې ګرځېدل، په لمده ځمکه کښيناستل، په اوبو لمدېدل، دشپې تر ډېره په سړه هوا کې پاتې کېدل، د بدن ګرمېدل او بيرته ژر يخېدل( سړېدل) په ګرمو خوړو پسې سړې اوبه څښل د زکام منځ ته راتلو ته لاره هواروي.

کله چې سړی په زکام اخته شې طبعيت يې سست وي کار ته يې زړه نه کېږي په تندي يې بوج وي، پوزه يې بنده وې خارښت کوې او اوبه ترې راځې،د پوزي سورې يې سره شي، ورسره ورسره په ستونې کې درد هم منځ ته راشي، که چېرته زکام د ډېر وخت لپاره دوام وکړې د هوا د نل د زخمې کېدو له امله ټوخی هم منځ ته راځې، تبه وي او د نبض شمېر هم ورسره زياتېږي همدارنګه زکام لرونکې کس ته کېدای شې ځېنې وخت قبضيت هم پيدا شې او په اشتهاکې يې هم فرق راشې، د دوو ورځو په تېرېدو سره کوم نرم مايعات چې له پوزې راوزې په دې وخت کې لږ څه ګاټه وي.

که چېرته څوک د ډېر وخت لپاره په دوامداره توګه په زکام اخته شې، او تداوې يې صورت ونه نيسې بيا زړېږې چې په دې توګه کېدای شې د تل لپاره په وجود کې ځای ونيسې،همدارنګه په ځينو خلکو کې زکام په وراثتي ډول هم شتون درلودای شي.

که چېرته نزله او زکام د ډېر وخت لپاره په چا کې شتون ولري کېدای شې د حساسيت له کبله وي، په داسې حالت کې په کار ده چې معاينات تر سره شې تر څو مالوم شې چې ناروغ د کومو څيزونو په وړاندې حساسيت ښودلی تر څو د حساسيت د له منځ وړلو لارې چارې ورته ولټولې شې او يا په راتلونکې کې د حساسيت لپاره احتياطې تدابېر ونېول شي .

په دې ناروغۍ کې نه يوازې د تنفسي سيسټم پاسنۍ برخه اغېزمنه کېږې بلکه دتنفسې سيستم لاندنۍ برخه هم تر اغېز لاندې راولي.

هغه زکام چې د ويروس له امله منځ ته راغلی وي پکار ده چې ناروغ استراحت وکړې او ورسره خوا کې له عادي اسپرېن څخه استفاده وکړي.
## تړلې لیکنې
زکام
حساسیت
وینه
طب
احسان الله درمل

ډاکتر **احسان الله درمل**  **Dr.Ihsanullah** **darmal**  د طبي زده کړو تر څنګ په پښتو ادبیاتو کې یوه پېژندل شوې څېره ده، چې د شعر کره کتنې په برخه کې یې ځینې اثار لیکلي دي.

## مخینه

ډاکټر درمل په ( ۱۳۶۷ل) کال کې د جان وکیل کره زېږيدلی دی. ډاکټر درمل قبایلي سیمې کورمې ایجنسۍ کې نړۍ ته سترګې غړولې. د نوموړي کورنۍ د پکتیا ولایت له ځاځي اریوب ولسوالۍ نه کورمې ته کډوال شوي وو. 

## زده کړې
ډاکټر درمل لومړۍ زده کړې په کورمه کې د مهاجرو په يوه ابتدايي ښوونځي کې کړي دي او هملته یې ليسه هم لوستې ده.

په ۱۳۸۲ل کال کې د کانکور له لارې د کندهار پوهنتون د طب پوهنځي ته بريالی شوی او په ۱۳۸۹ل کال کې ترې فارغ شوی.

په ۱۳۹۰ ل کې له طب پونځي او په ۱۳۹۴ ل د عمومي داخله ناروغیو په برخه کې د تخصص له پروګرامه فارغ شو. په ۱۳۹۵ ل کې د افغانستان د علومو اکاډمۍ د طبي علومو د مرکز غړی شو.

## مدني حالت

ډاکټر احسان الله درمل واده کړی او یوه لور لري.

## ادبي او هنري فعاليت
alt=په شعرستان کې لیکوال د شعر پر کره کتنه غږېدلی|بټنوک|شعرستان
یز کتاب خپور شوی، چې د شعر پر مهمو نخنیکونو او هنري میکانیزمونو بحثونه پکې شوي دي.  

ښاغلي درمل د طبي کتابونو او مقالو تر څنګ ګڼ شعرونه، مقالې، څېړنیز اثار هم لیکلي،د ۱۳۹۵ کال په لیندۍ کې یې د شعرستان په نامه یو ۷۰۰ مخیز کتاب خپور شوی، چې د شعر پر مهمو تخنیکونو او هنري میکانیزمونو بحثونه پکې شوي دي.

## د شعر یوه بیلګه
ما ژوند د خدای په نعمتونو کې شمېر کړی نه دی

ما خو تېر کړي زهر ما خو ژوند تېر کړی نه دی

هو! دا مې هېر مه شه چې زه يې په ياد نه يمه نور
خو دا دې ياد لري چې ما هغه هېر کړی نه دی

هغه وروستۍ نښه ده ستا د لاس، په خپل حال دې وي

ما خپل مات شوی زړه تر اوسه کوشېر کړی نه دی

خوب کې مې ټوله شپه وي دار ولې چاپېر له غاړې

ما خو لا لاس د چا له غاړې چاپېر کړی نه دی

چا مو چې زړه غوښتی ورکړی مو دې زړه په مينه

پدغه يو کار کې موږ هيڅ زور و زېر کړی نه دی

موږه درمله يو د مرګ ارزو ژوندي ساتلي

هو! نو، زمونږ عمر د ژوند اوبو ډېر کړی نه دی
## سرچينې
افغان ادبي بهیر

شعرستان

http://lomritob.com/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D9%84/ 

http://www.baheer.com/baher/modules.php?name=News&file=article&sid=45
وېشنيزه:افغانان
وېشنيزه:افغان ليکوالان
https://twitter.com/darmal4442
د لمر ضد عینکې

د **لمر ضد معیاري عینکې**  يو ډول عينکې دي چې سترګي د لمر د وړانو څخه ساتي.

د خدای پر راکړو نعمتونه شکر ایستل او ترې ساتنه کول زموږ دنده ده. څرنګه چې سترګې هم د بدن د نورو برخو په څېر د انسان په ژوند کې مهمې دي او له سترګو پرته د انسان ژوند نیمګړی دی، نو اړینه ده چې پر شتون یې شکر و ایستل شي او د روغتیا لپاره یې هڅه وکړو.
دا چې موږ په یوه عننوي او سنتي ټولنه کې ژوند کوو، نو ډېر دې ته زړه نه ښه کوو چې عینکې په سترګو کړو؛ ځکه له دې وېره لرو چې ګواکې د کلیوالو، مشرانو، ملګرو او یا نورو عامو وګړو له غبرګون سره مخ نه شو. یا دا چې زموږ په ټولنه کې یوازې هغه کسان عینکې په سترګو کوي چې د کوم خاص منصب او دندې خاوند وي، راځئ سر له همدې ننه دغه څه ته د پای ټکی کېږدو او تر هر څه لومړی خپلې روغتیا ته ارزښت ورکړو. (د ژباړن خبرې)
لمر ضد عینکې لکه د لمر ضد کرېمو په څېر ارزښتناکې دي، کله چې له کوره بېرون وځئ هرو مرو ترې ګټه واخلئ، سوځونکی او مخامخ لمر د سترګو لپاره ضرر رسوونکی دی؛ کله چې سترګې د لمر له UV شعاو سره مخ کېږي نو ښکاره خبره ده چې له کچې زیات زیان ورته رسوي.
دا چې څه ډول د خپل ځان لپاره د لمر ضد عینکې غوره کړو، دغه لیکنه درسره مرسته کوي.
زه چې کله هم په سفر او یا رخصتۍ باندې ځم، نو عینکې مې هرو مر په سترګو وي، له عینکو پرته هېڅ ځای ته سفر نه شم کولی، ان که برېتانیا ته هم وي؛ ځکه زه فکر کوم کېدای شي په هغو ورځو کې چې زه په برېتانیان کې وم، هومره ورېځ نه وي، نو عینکې مې له یاده نه وځي.
د لمر ضد عینکو ځانګړنې
د عینکو اخیستو تر ټولو سخته مرحله د ډېرو په منځ کې د یو جوړ ښو عینکو ټاکنه ده چې نن سبا په بازار کې پلورل کېږي، که غواړئ د ځان لپاره نوې عینکې واخلئ، نو طراحي، کیفیت او د لمر په وړاندې یې د سترګو ساتنه تر ټولو اړینې ځانګړنې دي.
کیفیت:
د لوړ کیفیت لرونکې عینکې کېدای شي تر ډېره دوام وکړي؛ ځکه خو وایي: ((ارزان بې علته او قېمته شی بې حکمته نه وي.))

## ساتنه
کومې عینکې چې تاسو یې د ځان لپاره خوښوئ، بايد د لمر پر وړاندې د UVA, UVB او UVC وړانګو د انعکاس وړتیا ولري؛ ځکه که تاسو دغه څه په پام کې ونیسئ نو ډاډه به یاست چې ستاسو سترګې نور د لمر پر وړاندې له هېڅ کوم ګواښ سره نه دي مخ.
برنډ:
ډېری کسان د برنډ لپاره ډېر ژمن وي؛ ځکه یا خو یې له دې برنډه یې ډېره ګټه اخیستې وي او هر څه یې خپله ازمویلي وي یا دا چې د بل له خولې یې ډېر صفتونه ورته شوي وي. یو څه ته مو باید پام وي، چې د یوې فابریکې جنس د تل لپاره په هماغه یو ډول نه وي، نو اړینه نه ده چې په برنډ پسې وګرځئ، په هرو هغو عینکو کې مو چې پورتنۍ ځانګړنې پیدا کړې غوره دي.

## سرچينې

وېشنيزه:عينکې
مریم امرخیله

بټنوک|مریم امرخیله
**مریم امرخېله** د میدان وردکو ولایت اوسیدونکې د غلام حضرت لور  ده چې په کال ۱۳۷۴ کې پیدا شوې ده. مریم له ډیرو ګڼو مشکلاتو سره وتوانیده چې دیوې فعالې نجلۍ په توګه هم خپله زده کړې وکړي او هم په عین مشکلاتو کې نور سلګونو نجونو ته دزده کړو زمینې برابرې کړي. 

## لومړني زده کړې
اغلې مریم خپلې ابتدایه زده کړې په پيښور زاخیلو نومې سیمه کې د افغان کډوالو په یوه لومړني ښونځي کې  پیل کړې.  

په ۱۳۸۲ کال یې له پېښور څخه خپل هېواد ته کډه وکړه او دلته د میدان وردګو د ده افغانان د نسوان په لیسه کې په پنځم ټولګي کې شامله شوه. تر نهم ټولګي پورې یې په نوموړې لیسه کې درس ووایه خو کله چې یې لیسه وسوځول شوه، کابل ښار ته کډه شوه او پاتې زده کړې یې د زرغونې په عالي لیسه کې تر بکلوریا پورې بشپړې کړې. 

## لوړې زده کړې

په ۱۳۹۱ کال د کابل پوهنتون دژبو او ادبیاتو پوهنځي پښتو څانګه کې شامله او په ۱۳۹۴ کال له دغه پوهنتون څخه په غوره درجه فارغ التحصیله شوه. 

## فعالیتونه
* د وردګو ولایت هغو ماشومانو سره په تعلیمي بهیر کې مرسته کول، چې ښونځي یې په جګړو کې سوځل شوي وو. 
* په ۱۳۹۱ کال ۲۵ هغو کورنیو ته د کار زمینه برابرول چې غوښتل یې خپل ماشومان ښونځي ته ولیږي.
* له میدان وردګ ولایت څخه بې وزله ماشومان کابل ته د تعلیم د حصول په موخه انتقالول.
* د۱۳۹۵ کال له پیل څخه هغو ۲۵۰ مېرمنو ته دلاسي صنایعو په برخه کې د کار زمینه مساعدول چې په بدل کې یې خپل ماشومان ښونځي ته ولیږي. 
* د کابل ښار یو شمیر له رواني ستونزو سره مخامخ ځوانان د ارواپوهنې ځانګړو تربیوي کورسونو ته معرفي کول. 
* د ښځینه قشر دذهني کچې د لوړولو په موخه په لرې او نا امنه سیمو کې د راډیوي تعلیمي فیچرونو او پروګرامونو جوړول او خپرول. 
* د میرمنو د ادبي او فرهنګي فعالیتونو دتقویت په موخه په کابل ښار کې د ( میرمن ادبي بهیر ) په پروګرامونو کې همیشنی ګډون. 
* د ښځو د حقونو لپاره په مختلفو ټولنیزو برخو کې دوامداراو هر اړخیز فعالیت. 
## لیکنې او آثار

# په بدو کې دښځو ورکړه ، دښځو پر وړاندې تاو تریخوالي، دښځینه تعلیمي بهیر دتنویراو د ښځو پر اقتصادي پیاوړتیا او د ځوان نسل دبیدارۍ په  باب  په لسګونومقالې، راډیوي خپرونې، دسیمنارونو لپاره څیړنیزې لیکنې او د ورځپاڼو لپاره د راپورونو جوړول د اغلې امرخیل دلیکنو تر ټولو ستره منځ پانګه جوړوي. 

## دندې
# په ۱۳۹۲ کال د قومونو او قبایلو چارو وزارت د دفتر په ریاست کې ماموره.
# په ۱۳۹۳ کال  دګوګل ژباړن پروګرام په انکشافي پروګرام کې د ایډیټرې په توګه.
# په ۱۹۹۳ کې د سرخط نومي ورځپاڼې دښځو دبرخې متصدي او  لیکواله. 
# په ۱۳۹۳ کال کې د چنار په نوم د راډیو دښځو د پروګرامونو پروډیوسره او دخبرونو ایډیټره.
# د یوه شخصي سوداګریز شرکت مؤسسه او رئیسه.

## سرچينې
میرمن ادبي بهیر

بي بي سي راډیو

امریکاغږ راډیو

http://n-peace.net/candidates/afghanistan 

http://www.darivoa.com/a/afghan-girl-nominated-for-noble-peace-prize/3478864.html

http://mirmanbaheer.com/%D9%85%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D9%84/ 

وېشنيزه:افغانان
شفیقه خپلواک

**شفیقه خپلواک** د محمد اکرم خپلواک لور چې په د پکتیا ولایت د احمد اباد په ولسوالۍ کې زیږیدلې او په  ٢٠١۴کال کې یې د رابعې بلخي له لیسې څخه خپل د دولسم ټولګي سند تر لاسه کړی. 

نوموړې د پښتو ژبې تکړه شاعره او لیکواله ده. څلور کاله کیږي چې د میرمن بهیر غړې ده. اوس مهال بي بي سي ته کالم لیکي او په خپلو لوړو زده کړو بوخته ده. 
دوې شعري ټولګې یې چاپ شوې چې یوه یې (چې لاس دې نه راکاوه) او دوهمه یې ( باډيوې څارمه) نومیږي. هغه د خپلې لیکوالۍ او شاعرۍ په اړه وایي:  

دې وروستیو کې مې څو خاطرې هم ولیکلې او شاید نورې هم ولیکم. اوس چې مې نثر کې هم لاس روږدی شوی؛ شعر ‌‌‌‌‌‌ډېر شخصي او ځانګړې لیکنه راته ښکاري. فکر کوم چې باید په ځانګړو احساساتو او موضوعاتو ولیکل شي. عموما د ټولنیزو موضوعاتو د یادولو او خوندي کولو لپاره له نثره کار اخلم. تل مې هڅه کړې لیکنې مې د ژوند او هیلو پېغام ولري.

## ناچاپ کتابونه
* دوې د شعرونو ټولګې 
* خاطرې 
* لنډې کیسې( چترۍ) 

## سرچینې
* http://www.afghansabawoon.com/%D8%A7%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%81%DB%8C%D9%82%D9%87-%D8%AE%D9%BE%D9%84%D9%88%D8%A7%DA%A9/

* http://www.taand.com/archives/74760 

* http://www.bbc.com/pashto/afghanistan/2014/12/141213_bm_shafiqa_khpalwak_interview_afghan_flag_poem

وېشنيزه:پښتنې شاعرانې
وېشنيزه:پښتنې ليکوالې
کمياوي مواد څه دي؟

کیمیاوی مواد تعریف

د کیمیاوي عنصر یو خالص ماده ده چې ټول اتومونه یې د یو شان پروټونونو څخه جوړ شوي وي. دغه پروټونونه د اتومي شمیرې په نوم یادیږي، چې د عنصر پیژندنه کوي.

د بیلګې په توګه:

هایډروجن (H) یو پروټون لري.

اکسیجن (O) اته پروټونه لري.

هر عنصر یو ځانګړی نښه (لکه H د هایډروجن لپاره، O د اکسیجن لپاره) لري او نه شي کولای په کیمیاوي ډول نورو ساده موادو ته تقسیم شي.

که غواړې چې د کوم ځانګړي برخې په اړه نور معلومات ترلاسه کړې، نو خوشحاله یم چې مرسته وکړم!
فرشته غنی

alt=افغانستان|بټنوک|300px|فرشته غني
**فرشته غني** د غلام حیدر لور چې په ۱۳۷۵لمریز کال کې د کونړ ولایت اسمارو ولسوالۍ د سیوري کلی کې زیږیدلې ده. په ۱۳۹۲ لمریز کال کې د قلعه کاشف لیسې څخه له دولسم ټولګي فارغه شوه او په خپلو لوړو زده کړو په یوه خصوصي پوهنتون کې د حقوق او سیاسي علومو په برخه کې بوخته ده.

## فعالیتونه
فرشته غني د پښتو ژبې تکړه شاعره لیکواله او ژورنالیسته ده چې په شعر ویلو او لیکلو یې د ښوونځی په نهم ټولګي کې پیل وکړ، د شاعری احساس ورسره په اووم ټولګي کې ملګرۍ شو او تر ننه یې د ژوندانه په دې سفر کې ورسره ملتیا کوي، چې ډیری شعرونه یې په مجلو، کتابونو، او ځینو ورځپاڼو کې چاپ شوي دي. فرشته د شاعرۍ تر څنګ د ژوند او ټولنې د ناخوالو په اړه هم لیکنې کوي، او د لنډو کیسو په لیکلو کې هم لاس برې ده، هغې لومړنۍ لنډه کیسه د وینې په نامه له ډیوې سره مزل کتاب کې چاپ او خپره شوې ده.

د پښتون لور یم د چا زوی خو نه یم، د فرشتې هغه لنډه کیسه ده چې د ډیرو پام یې د هغې لیکوالۍ ته واړاوه، په دغه کیسه کې د هغې نجلۍ د ژوند تصویر ښودل شوی چې په پښتنه ټولنه کې د دودونو په نامه په تیاره قفس کې بنده ده. فرشتې غني د خبریالۍ له دندې سره ځښته زیاته مینه ددې سبب شوه، چې هغه اوس په یوه خصوصی رسنۍ کې د خبریالې په توګه کار وکړي، د هغې د ریپوټونو ډیری موضوع ګانې د افغان ښځو د ژوند په اړه دي. اغلې غني د کلید رادیو ، مرسل اونیزې او موبي ګروپ ته هم د افغان ښځو پر وضعیت ریپوټونه چمتو کوي چې ډیر کله خپاره شوي دي.

فرشته د انسجام، او کرښې اوونیزو سره سره تاند، افغان ملت او داسې نورو بیلابیلو ویبپاڼو ته پر بیلابیلو موضوعاتو لیکنې کوي. هغه اوس په یوه خصوصی پوهنتون کې د حقوق پوهنځي  محصله ده، او ددې ترڅنګ یې د ژورنالیزم په برخه کې ځینې کورسونه، او ورکشاپونه هم تعقیب کړي چې د کار په برخه کې یې ډیره مرسته ورسره کړې ده. فرشته غني په دې وروستیو کې د ښځو د حقونو د خوندیتوب لپاره هم ځینې مدني فعالینونه پیل کړي دي.

## جایزې

* فرشتې غني په کلید ګروپ کې د کار په لومړي کال د غوره کارکوونکې ستاینلیک تر لاسه کړ، په لیکوالۍ کې یې هم دوه ستاینلیکونه تر لاسه کړي.
* فرشتې غني په ۲۰۱۶ کال کې د افغانستان د مدنی ټولنې مجما له خوا د آزادۍ ایوارد هم تر لاسه کړ.
* نۍ یا له آزادو رسنیو د ملاتړ ادارې په ۲۰۱۷ کال کې د ژورنالیزم په برخه کې ستاینلیک ورکړ.

## لیکنې

* افغان ماشومان د ترهګرۍ اصلی ښکار
* **سل کاله یوازیتوب**
* اوس نو شاعره نه یم 
* میرمنې دومره هم کمزورې مه ګڼه ولسمشره 
* له امریکا او سلواکیا پیل شوی هنري سفر 
* د سپین ژوند، ژیړ رنګ 
* زما د نن کیسه 

## نورې سرچینې

وېشنيزه:پښتنې شاعرانې
وېشنيزه:پښتنې ليکوالې
بیرغ

**بیرغ** (په انګلیسي: Flag) په اصل کی یو رنګه ټکر دی،پر بیرغ باندی یو نښه یا نخشه جوړه سوی وی. او د نښانی پر ډول یی پر یو لرګی باندی را ځړول کیږی. په تاریخ کی د بیرغ استعمال ۲۰۰۰ کاله ترمخه په چین او اروپا کی رواج وو . د بیرغ ډیر مثالونه کیدای سی لکه ملکی بیرغ او یاقومی نښان او یا ھم د یو کښتی بیرغ خلکو ته د ښولو لپاره.