گوتاما بودا

**سېدارتا گوتاما** (سانسنکرېټ:  ; پالي: **سېداتا گوتاما**) یو روحاني روحاني ښوواند وو، ده په لرغونې هند دبودیزم بنسټ کېښود. په ډېری بودایي روایتونو کې بودا د (ستر بودا) په نامه یاد شوې دی.**[[بوداتوب|بودا]]** (P. *sammāsambuddha*, S. *samyaksaṃbuddha* ) of our age, د "بودا" مانا ده "ويښ کړای شوې" یا، "روښانه کړای شوې."  دده د مړینې مهال ندی مالوم، د شلمې پېړۍ لومړني تاریخپوهان دده د ژوند اټکل د c. 563 مخزېږد تر 483 مخزېږد ښایي;

## ژوند
د بودا د ژوند په اړه لومړني مالومات هماغه بودايي متون دي. ددې بودایي متونو په رڼا کې، بودا او دده  راهبانو هر کال څلور میاشتې سر بحث و مباحثې وکړې او دده ښوونې یې و ازمایلې. د بودا له مړینې وروسته راهبانو دده ښوونې له ځانو سره خوندي کړې. دده له مړینې لنډه موده وروسته یوه غونډه راوبلل شوه، او بله ستره غونډه بیا یوه پېړۍ وروسته سره راغونډه شوه. پدې دواړو غونډو کې راهبانو دا هڅه وکړه چې د بودا ژوند او ښوونې په  سېسټماټیکه لارو چاورسره باوري کړي. دوی دا ښوونې په یو څه توپیر سره ووېشلې، مگرراهبانو څخه گوتشمېري وټاکل شول چې د گډو وجو توکي سره یو یو وساتي. په ځینو ځایونو کې د اړینو ښوونو په صورت کې چې بودا ته به اړوندې وی، په یو لړ داستانونو او سرودونو کې ځای کړې، ترڅو له ورکېدنې او ضایع کېدنې یې مخنیوې کړې وي.
پدې توگه د بودیزم زیاتره لرغونی متون او د بودا ښوونې له یوې خولې بلې خولې ته د وینا او داستانونو په توگه را ولېږدېدی.

## د بودا ښوونې
[thumb|left|300px|د بودیزم راهبان، [تبت]]
[thumb|left|300px|د بودیزم د سپېځلې [صومعه لرښود، د پوټالا ماڼۍ.]]


د بودا د ښوونو یوه ټوټه:

له مړینې وروسته بیا په بل جسد کې را ژوندي کېږو. دا بیا ژوندي کېدنه مو څو ځله تکرارېږي، چې دې بیا ځلې ژوندي کېدو ته د شتون څرخۍ وایي. یا ژوند و مړینه وایو. شتون غم دی، زېږېدنه غم دی، زړبوډي او زړښت غم دی، ناروغي غم دی، غم او خواشیني، ماتم او ناهیلتیا غم دی، له هغه څه سره تړاو چې زړه مو نه غواړي، غم دی. لرېتوب له هغه څه چې زړه مو غواړي، غم دی. لنډه دا چې د زړه تړاو غمجنوونکې دی. او دا غم هغه وخت پای ته رسېږي چې چې نور هېڅ ځانتیا یا درک کوونکې نه وي، څه هغه د ژوند په قید کې وي یا نه وي. موخه باید لدې غمجنې څرخۍ څخه د څان ویستل وي.

## زرینې ویناوې یې
[140px|بټنوک|داسې ویل کېږي چې بودا خپله لومړنۍ وینا ددې [سټوپه|سټوپې پر سر کړې وه چې د څلور اصیل حقایقو په نامه یادېږي.]]

* سوله او سلامتیا د انسان له داخل څخه راځي، نو په بهر کې یې د لټې هڅه مه کوئ.
* تاسې د غوسې لپاره نه مجازات کېږئ، بلکه ستاسو غوسه خپله سزا ده.
* سپی هغه وخت ښه سپی گڼل کېدای، چې ښه غپا وکړي، او انسان هله ښه انسان گڼل کېږي چې د ښې وینا خاوند اوسي.
* که چېرې سړی په خپل حکمت ژوند وکړي، نو گه له مرگه ویره نه لري.
* ضرور ده چې شر وجود ولري تردی چې خیر خپله سپېڅلتیا ثابته کړي.

### د بودا په اړه فلمونه

## سرچينې

## تړلې لیکنې

* دلای لاما

#### بودیزم په اړه
* Buddhism - لویدیځوالو ته لنډه سریزه
* بودیزم په اړه پوښتنې  (Access to Insight)
* بودیزم په اړه د لومړنیو خلکو پوښتنې  
* بودیزم په اړه - د بودا ښوونې 
* ایا بودیزم منﺉ؟
* ReligionFacts.com بودیزم په اړه حقائق، مهالیز بنډارونه.
* د بودا ښوونې

#### د پرتلیزه ادیانو علم
* Theravada - Mahayana Buddhism 
* دراسة للبوذية مقابل المسيحية 

#### رسنیزې ټولنې
* رؤى بوذية
* القناة البوذية aمصدر إخباري.

#### په انټرنېټ کې ټولنې
* BuddhaChat.org - جمعية تعليم البوذيين.
* تجمع دير بارك  - A Buddhist Web Community (with webboards, chat and reading material) under direction of Dzongsar Khyentse Rinpoche
* DharmaWeb.org
* DMC Channel, The secrets of life REVEALED
* E-Sangha Buddhism Forum 

#### ټولنې
* Buddhists retreat centres UK
* Friends of the Western Buddhist Order
* Jambudvipa-Moderm Indian Buddhist Movement
* Karuna-Socially Engaged Buddhists
* Oxford Centre for Buddhist Studies
* Buddhism in London www.meditateinlondon.org.uk
* Vipassana Meditation Website Worldwide organization offering courses in Vipassana Meditation, derived from the Maha-Satipatthana Sutra.
* International Academy of Buddhism 
* Hsi Lai Temple
* Kvetoslav Minarik's School of Teachings
* UrbanDharma
* Dhammakaya Foundation 
* BuddhaNet
* Bhavana Society Monastery and Retreat Center 

#### ښوونې
* Access to Insight
* Buddhism in the Theravada tradition - Scriptures and practical meditation teaching from the Tradition of the Elders.
* The Buddha And His Dhamma the Buddhist Bible by 20th century Indian Buddhist Revivalist Bodhisattva Dr. B. R. Ambedkar
* "Treasury of Truth"  - illustrated *[[Dhammapada]]*
* Buddhist Studies WWW Virtual Library: the Internet guide.
* "Nirvana Sutra" - full text and appreciation of the *[[Nirvana Sutra]]*
* DharmaNet

#### نورې سرچینې

* Buddha Net 
* Buddhist Heritage Places India
* Buddhist Search Directory  The world largest Buddhist directory with full functional search and graphical thumbnail preview.
* A View on Buddhism 
* International Dictionary of Buddhism  (Seems to contain only romanised terms)
* Buddhism in Every Step English Booklets
* RangjungYesheWiki
* Domanassa  a site about depression from the buddhist perspective

وېشنيزه:ادیان
وېشنيزه:بودیزم
وېشنيزه:گوتاما بودا
وېشنيزه:غیر اسماني ادیانو بنسټگر
وېشنيزه:بودا
وېشنيزه:بوداپالنه
وېشنيزه:هند
وېشنيزه:د بهار تاریخ(هند)
وېشنيزه:د ۴۸۳ (مخزېږدي) زوکړي
وېشنيزه:مذهبي لارښودان
وېشنيزه:هندي فیلسوفان