اغېزمنتيا (هنر)

بټنوک|220x220px| د پییر اګسټ رینویر لخوا د کشتۍ مینانو سهارنۍ
**تاثریت** یا **تصور يا اغېزمنتيا** هنري غورځنګ د آزاد فکر او نوښتګر فرانسوي انځورګرانو یوه لویه ډله وه چې د نولسمې پیړۍ په دویمه نیمایي کې په دې هیواد کې راڅرګند شو او ډیر ژر مشهور شو. په دې توګه، هنرمند هڅه کوي چې د برش د پرله پسې او مات شوي سټوکونو په مرسته د خوب په څیر د ناڅاپي لیدونو مستقیم احساس انځور کړي او د شنډ شوي او روښانه رنګونو ټوټو په کارولو سره چې په ذهن کې د لمر د وړانګو حرکت رامینځته کوي. د ادراک په میتود کې، د دقیق ډیزاین، سیوري او روښانتیا، تخنیکي ژورتیا او متوازن او معماري جوړښت د ښوونځي اصول نه لیدل کیږي.

د استقبال طریقه په پاریس کې د هنرمندانو د یوې ډلې لخوا د شخصي اتحادیې په توګه پیل شوه، او دې اتحادیې په 1874 کې خپل کارونه خلکو ته نندارې ته وړاندې کړل. د دې حرکت نوم د کلاډ مونیټ د نقاشۍ له نوم څخه اخیستل شوی چې Reconnaissance, Sunrise  اخیستل شوی دی. د امپریشنیزم نوم د لوئس لیروی په نوم د یوه نقاد لخوا په طنزیه بیاکتنه کې رامینځته شوی. امپریشنزم هم په موسیقۍ کې د یو حرکت نوم دی.

په دې سټایل کې، انځورګر د رنګونو د نازکو ترکیبونو پر ځای په خالص او غیر مخلوط رنګونو کې ډوب شوي برش "مات شوي" او لنډ سټروکس کاروي؛ د مثال په توګه، د شنه تولید لپاره د نیلي او ژیړ رنګونو مخلوط کولو پرځای، دوی په کینوس کې دوه غیر مخلوط نیلي او ژیړ رنګونه واچوي ترڅو رنګونه د لیدونکي په سترګو کې د شین رنګ "احساس" رامینځته کړي. د عصري ژوند صحنې په انځور کولو کې، دوی د توضیحاتو پرځای روښانه عمومي تاثیرات څرګندوي.
کيڼ|بټنوک|625x625px| اډګر دیګاس
کيڼ|بټنوک|568x568px| کیملی پیسارو

## د ایټالیا کې خپرېدل
د هغو ایټالوي انځورګرانو له ډلې څخه چې د امپرېسیونیستي موضوعاتو خپلواکه او ژوره اصلي تعبیر یې وړاندې کړ، Francesco Filippini یو مهم ځای لري. که څه هم هغه د کوم رسمي خوځښت غړی نه و، د هغه انځورګرۍ د ایټالیا د هنرمندانو پر یوې ټولې نسل باندې ژور اغېز وکړ او د یوه داسې "تصویري ښوونځي" لپاره بنسټ شو چې ملي پراختیا او اروپايي افق یې درلود.

نن ورځ منتقدین هغه د "فرانسوي امپرېسیونیسم ته د ایټالوي ځواب" په توګه ګڼي، خو د لا ژور او خپلواکو ځانګړتیاوو سره. د Claude Monet برعکس، چې مسلک یې تر یوه حده د هنري بازار د سوداګرو لخوا تنظیم شوی و او د امریکايي نندارتونونو له خوښې سره برابر رنګونه کارول، فلیپیني خپلواک دریځ ساتلی و، تجارتي جوړجاړي یې رد کړل او یو فلسفي، اخلاقي او ژور دروني مصورانه لوری یې تعقیب کړ.

د هغه د کرنیز منظرو درملنه – د فضايي رڼا او د کلیوالي ژوند درناوي تمرکز سره – یوه شخصي شاعرانه ژبه رامنځته کړه، چې د تکرار او بازار غوښتنو څخه پاکه وه. ځینې ​​مطالعې هغه د "شلمې پیړۍ ته د تمه لرونکي ایټالوي نقاشانو تر ټولو مهم" ګڼي. هغه همداراز د مستقبل‌پالنې د احساساتو یو مخکښ بلل شوی، په ځانګړې توګه د Umberto Boccioni پر کار باندې د هغه د اغېز له امله.

د هغه آثار، چې نن ورځ نایاب دي او موندل یې ګران دي، د نولسمې پیړۍ وروستیو کې د ایټالوي هنر له خورا ارزښتناکو شاهدي اثارو څخه ګڼل کیږي، هم د دوی د جمالیاتي کیفیت له مخې او هم د عصري نقاشۍ پر لور د بدلون په تاریخي اهمیت کې.

## شاليد
د نولسمې پیړۍ په وروستیو لسیزو کې (د 1870-1880 کلونو ترمنځ)، د نقاشۍ په برخه کې یو حرکت پیل شو چې د رڼا (د رنګونو د مور په توګه) پر بنسټ والړ و او ډیر ژر یې نور هنرونه لکه موسیقي، مجسمه او نور اغیزمن کړل.

## صفتونه
د دې ښوونځي بنسټ ایښودونکي د رسمي هنر څخه د سرغړونې په هدف سره پیاوړي شوي. دوی د روښانه شکلونو سره د شکلونو له وړاندې کولو څخه انکار وکړ او د دود او طبیعت پیروي کولو لپاره یې د نقاشۍ له معمول څخه سرغړونه وکړه. د خپلواک او یو څه ګړندي سټروکس سره د خالص او شفاف رنګونو کارول د تاثیریزم نقاشیو یو له ځانګړتیاو څخه دی.

د دوی رسمي تیوري د دې اصولو پر بنسټ ولاړه وه چې رنګونه باید د رنګ په بکس کې د ګډولو پرځای په کینوس کې په خالص ډول واچول شي. دغه هنرمندان د انساني څېرې د منلو وړ او د باور وړ اندازې د انځورولو په برخه کې بې پروا وو، چې له ډېرې مودې راهیسې د نقاشۍ د هنر تر ټولو ستونزمنه برخه وه، او داسې ښکارېده، چې نه یې غوښتل په دې برخه کې هڅې وکړي او یا یې نه غوښتل، چې د هنر په نوم د منلو وړ فضا رامنځته کړي.
کيڼ|بټنوک|589x589px| کلاډ مونټ

## د رسیدلو نیټه

* 1858 - کلاډ مونټ ، چې په هغه وخت کې یوازې 19 کلن و، د یوجین په مرسته د طبیعي منظرو په اړه د رڼا په اغیز پوه شو. مونیټ وروسته د دې سټایل یو له لوی هنرمندانو څخه وپیژندل شو.
* 1863 - د ځوان تاثیر کونکو کارونو رد کول او د رد کولو په تالار کې د دې اثارو نندارې.

دا دوره د Impressionism جدي پیل ګڼل کیدی شي.

* 1866 - د رد کولو هال (د رد کولو تالار) په دې کال کې د اډګر ډیګاس ، فریډریک باسیل ، برټ موریسوټ او الفریډ سیسلي لخوا د کارونو کوربه توب وکړ.
* 1870 - د پروشیا (جرمني) او فرانسې ترمنځ د 1870 جګړه - دا جګړه د بنسټ ایښودونکو د جلا کیدو لامل شوه.

فریډریک باسیل په جګړه کې ووژل شو، رینویر ټپي شو، اډګر دیګاس د جګړې لپاره رضاکارانه کار وکړ، پاول سیزان په پروونس کې پناه واخیسته، کاموس پیسارو ، کلاډ مونیټ او الفریډ سیسلي لندن ته لاړ.

* 1873 - ډیورنډ رویل (د امپریشنیسټانو مالي ملاتړی) ځان ونه لید چې د راتلونکي امپریشنیزم اثار وپلوري، نو هغه باید په 1873 کې پیرود ودروي.
* 1874 - په دې کال کې، دوی خپل اثار په **نادر کې نندارې ته** وړاندې کړل (چیرې چې دوی خپل اثار وړاندې کړل مګر د تالار لخوا ونه منل شول).
* 1876 - پاول سیزان د نادر په دوهم نندارتون کې له ګډون څخه انکار وکړ ، په کوم کې چې د اډګر دیګاس 74 اثار او د برټ موریسوټ کارونه هم ښودل شوي.
* 1879 - د 1879 په نندارتون کې د برټ موریسو ظهور د ډلې انحطاط ته اشاره وکړه. رینویر غوره وګڼله چې خپل اثار رسمي تالار ته واستوي.
* 1881-81 - ډیګاس ، د پیسارو سره یوځای، هڅه وکړه چې دا ډله یوځای وساتي، مګر د هغه هڅې ناکامې شوې ځکه چې مونیټ ، سیسلي او رینویر په پنځم نندارتون کې (کوم چې د 1880 په اپریل کې پرانستل شو) حاضر نه و. سره له دې، په دغه نندارتون کې د لومړي ځل لپاره د ګاوګين هنري اثار نندارې ته وړاندې شول. په 1881 کې، د پیسارو ، دیګاس ، ارمند ګیومن ، او برټ موریسوټ په ګډون ځینې تاثیرات نادر ته راستانه شول.
* 1894 - په 1894 کې ، د 65 هنري کارونو څخه 29 د کیلیبوټ لخوا د لوګزامبورګ میوزیم ته ورکړل شوي رد شول.
* 1903 - کاموس پیسارو ، د تاثراتو پلار، په 1903 کې مړ شو.

ټول خلک په دې باور وو چې دغه حرکت د پېړۍ تر ټولو مهم هنري تکامل ګڼل کېږي او د هغه د ډلې ټول غړي له غوره انځورګرانو څخه ګڼل کېږي. په فرانسه باندې د ژور نفوذ سربیره، د تاثیرانو په نورو هیوادونو (په ځانګړې توګه آلمان ، بلجیم او د اروپا په نورو برخو کې) د پام وړ نفوذ درلود.

## نامتو هنرمندان

## مهال ویش: د اصلي ترلاسه کونکي انځورګرانو ژوند وخت

** نقاشان دریافتگر**

ImageSize  = width:800 height:218
PlotArea   = width:620 height:196 left:100 bottom:20
AlignBars  = justify

Colors =
  id:Manet  value:lavender
  id:Bazille  value:powderblue
  id:Monet  value:lavender
  id:Renoir  value:lavender
  id:Sisley  value:lavender
  id:Pissarro  value:powderblue
  id:Cézanne  value:powderblue
  id:Cassatt  value:lavender
  id:Morisot  value:powderblue
  id:Degas  value:powderblue
  id:Caillebotte value:powderblue

Period      = from:1830 till:1930
TimeAxis    = orientation:horizontal
ScaleMajor  = unit:year increment:10 start:1830
ScaleMinor  = unit:year increment:10 start:1830

PlotData=
  align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line, black) width:16 shift:(0,-5)
  bar:Pissarro color:Pissarro
  from: 1830 till: 1903
  bar:Manet color:Manet
  from: 1832 till: 1883
  bar:Degas color:Degas
  from: 1834 till: 1917
  bar:Sisley color:Sisley
  from: 1839 till: 1899
  bar:Cézanne color:Cézanne
  from: 1839 till: 1906
  bar:Monet color:Monet
  from: 1840 till: 1926
  bar:Bazille color:Bazille
  from: 1841 till: 1870
  bar:Renoir color:Renoir
  from: 1841 till: 1919
  bar:Morisot color:Morisot
  from: 1841 till: 1895
  bar:Cassatt color:Cassatt
  from: 1844 till: 1926
  bar:Caillebotte color:Caillebotte
  from: 1848 till: 1894

LineData=
   at:1840 color:black width:0.5 layer:back
   at:1850 color:black width:0.5 layer:back
   at:1860 color:black width:0.5 layer:back
   at:1870 color:black width:0.5 layer:back
   at:1880 color:black width:0.5 layer:back
   at:1890 color:black width:0.5 layer:back
   at:1900 color:black width:0.5 layer:back
   at:1910 color:black width:0.5 layer:back
   at:1920 color:black width:0.5 layer:back
   at:1930 color:black width:0.5 layer:back


## انځوريزې بېلګې

File:Edgar Germain Hilaire Degas 069.jpg|
File:Edgar Germain Hilaire Degas 009.jpg|
File:Edgar Germain Hilaire Degas 072.jpg|
File:Edgar Germain Hilaire Degas 032.jpg|
File:Edgar Germain Hilaire Degas 012.jpg|
File:Edouard Manet - The Plum - National Gallery of Art.jpg|
File:Guillaumin SoleilCouchantAIvry.jpg|
File:Gustave Caillebotte - La Place de l'Europe, temps de pluie.jpg|
File:Frederic Bazille Paysage au bord du Lez.jpg|


## اړوندې پوښتنې

* د نقاشۍ سټایلونه
* هنري حرکتونه
* پوسټ تاثریت
* نو-اثریت

## حوالې

* د بصری هنرونو انځوریز کلتور، پروېز مرزبان او حبیب معروف، تهران ۱۳۷۷.
* انګلیسي ویکیپیډیا
* په تاریخ کې د هنر کورس
* عصري هنر / د نوربرټ لینټین لخوا لیکل شوی / د علي رامین لخوا ژباړل شوی

وېشنيزه:هنر تاريخ