open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مگنېزيوم

لارښود استاد محمد پذير حکمي 

ترتيب کوونکی صفي الله راحل  

ميرويس 

عبدالحلیم 

محمد حسن

**مگنېزيوم** (په انگرېزي: *Magnesium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Mg** سمبول او ۱۲ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
مګنیزیم د ساختماني فلزاتو ترټولو سپک دی. د 1.74g/cm3 کثافت سره ، دا د المونیم څخه 30 l سپک او د فولادو په پرتله 70 l سپک دی.

## تاریخچه
مګنیزیم لومړی د  همفري ډیوی ، یو انګلیسي کیمیا پوه لخوا د مخلوط الیکټرولوز له لارې جلا شوی وه

## مرکبات
د میګنیشیم کاربونیټ یا مګنیزیم هایدروکسایډ سوځول د اکسیجن مرکب مګنیزیم آکسایډ تولیدوي.

## د استعمال ځایونه
مګنیزیم په هغه محصولاتو کې کارول کیږي چې د سپک وزن څخه ګټه پورته کوي ، لکه د موټر څوکۍ ، سامان ، لیپ ټاپ ، کیمرې او د بریښنا وسیلې.

## سرچينې
var g={};function u(a,b){if(null===b)return!1;if("contains"in a&&1==b.nodeType)return a.contains(b);if("compareDocumentPosition"in a)return a==b||!!(a.compareDocumentPosition(b)&16);for(;b&&a!=b;)b=b.parentNode;return b==a};var x=function(a,b){return function(d){d||(d=window.event);return b.call(a,d)}},z="undefined"!=typeof navigator&&/Macintosh/.test(navigator.userAgent),A=function(){this._mouseEventsPrevented=!0};var F=function(a){this.g=a;this.h=[]},G=function(a){for(var b=0;b

وېشنيزه:کيمياوي توکي
AL

**AL** کیدای شي چې وي:

* **[[الومېنيوم]], یو [[کيمياوي توکی|کیمیاوي عنصر]]**
فاسفورس

**فاسفورس** (په انگرېزي: *Phosphorus*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **P** سمبول او ۱۵ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
هیلیم ډیری ځانګړي ملکیتونه لري: د جوش  ټیټ ، ټیټ کثافت ، ټیټ محلولیت ، لوړ حرارتي چالکتیا او غیر فعالیت

## تاریخچه
فاسفورس د لومړي ځل لپاره په 1669 کې د آلمان په هامبورګ کې د هینیګ برانډ لخوا رامینځته شوی کله چې هغه تبخیر کړو ادرار او ګرم یې کړی پاتې شونې تر هغه وخته چې سور ګرم وي.. د فاسفورس بخارۍ راوتلې او هغه یې د اوبو لاندې قند کړېاو د 100 کلونو څخه ډیر وخت لپاره ډیری فاسفورس پدې ډول رامینځته شوی.

## مرکبات
د خورا سوداګریز پلوه مهم فاسفورس مرکباتو کې آکسایډونه او اسیدونه دي.

د استعمال ځایونه فاسفورس د خوندیتوب تیلی( ډبی) په جوړولو کې کارول کیږي 

## سرچينې
phosphorus history - Google Search(function(){window.google={kEI:'fSUoYe7tLfyv0PEPhOm3iAY',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';})();(function(){



وېشنيزه:کيمياوي توکي
CL

**CL** کیدای شي چې وي:

* **[[کلورين]], یو [[کيمياوي توکی|کیمیاوي عنصر]]**
آرگون

**آرگون** (په انگرېزي: *Argon*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Ar** سمبول او ۱۸ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات

## تاریخچه

## مرکبات

## د استعمال ځایونه

## سرچينې



وېشنيزه:کيمياوي توکي
کلسيوم

**کلسيوم** (په انگرېزي: *Calcium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Ca** سمبول او ۲۰ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
دا ځانګړتیا دوه ډوله د لوړ مینځپانګې کلسیم کاربونیټ رنګونه پوښي ، د PC او ټایپ GC ډول.کلسیم یو منرال دی چې د ژوند لپاره اړین دی. د هډوکو جوړولو او سالم ساتلو سربیره ، کلسیم زموږ وینه د ټوټې کیدو وړ دی ،زموږ عضلات قرارداد کوي ، او زموږ د زړه دضربان وهلو لپاره. زموږ په بدن کې شاوخوا ٪99  کلسیم زموږ په هډوکو او غاښونو کې دی.

## تاریخچه
دا لومړی ځل په 1808 کې په انګلینډ کې جلا شوی و کله چې سر همفري ډیوی د لیمو او مرکوریک آکسایډ ترکیب الیکترولیز کړ.کلسیم د لاتین په نوم د کالکس په نوم نومول شوی چې د لیمو معنی لري

## مرکبات
د کلسیم عام مرکبات عبارت دي له: کلسیم سلفیټ (CaSO4) ، چې د جپسم په نوم هم پیژندل کیږي ،کوم چې د وچ دیوال او پلستر آف پاریس ، کلسیم نایټریټ جوړولو لپاره کارول کیږي کلسیم نایتریټ (Ca (NO3) 2) ، په طبیعي ډول پیښیدونکي سرې او کلسیم فاسفیت (Ca3 (PO4) 2) ، اصلي مواد په هډوکو او غاښونو کې موندل کیږي.

## د استعمال ځایونه
بدن د عضلاتو حرکت لپاره کلسیم ته هم اړتیا لري او د مغزو او د بدن هرې برخې ترمینځ پیغامونو لیږدولو لپاره.سربیره پردې ، کلسیم د وینې رګونو سره مرسته کوي ترڅو په ټول بدن کې وینه حرکت وکړي او د هورمونونو او انزایمونو خوشې کولو کې مرسته وکړي چې د انسان بدن نږدې هر فعالیت اغیزه کوي.

## سرچينې
var g={};function u(a,b){if(null===b)return!1;if("contains"in a&&1==b.nodeType)return a.contains(b);if("compareDocumentPosition"in a)return a==b||!!(a.compareDocumentPosition(b)&16);for(;b&&a!=b;)b=b.parentNode;return b==a};var x=function(a,b){return function(d){d||(d=window.event);return b.call(a,d)}},z="undefined"!=typeof navigator&&/Macintosh/.test(navigator.userAgent),A=function(){this._mouseEventsPrevented=!0};var F=function(a){this.g=a;this.h=[]},G=function(a){for(var b=0;b

وېشنيزه:کيمياوي توکي
سکېنډيوم

**سکېنډيوم** (په انگرېزي: *Scandium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Sc** سمبول او ۲۱ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
سکینډیم یو  سپین ، معتدل نرم فلز دی دا په هوا کې کافي مستحکم دی مګر په تدریجي ډول به یې رنګ له سپین  څخه ژیړ  appearanceته بدل شي ځکه چې په سطحه د Sc2O3 آکسایډ رامینځته کیدو له امله.

## تاریخچه
سکینډیم په 1879 کې د لارس ایف نیلسن لخوا د سویډن په اپسالا کې کشف شو.نیلسن د ځمکې نادره عناصرو مطالعه کوله ، هڅه یې کوله د یټربیم د منرالونو اکسینایټ او ګادولینټ څخه جلا کړي.فلزي سکینډیم لومړی په 1937 کې د فشر او د هغه همکارانو لخوا چمتو شوی وه.

## مرکبات
سکینډیم په ځمکه کې خورا نادر عنصر دی چې شاوخوا 50 مه خورا عام عنصر دی.دا عموما یوازې په لږ مقدار کې په منرالونو کې موندل کیږي.دلته یوازې یو څو منرالونه شتون لري چې د سکینډیم مناسب غلظت لري پشمول د ګادولینټ ، تورتویتایټ ، او یوکسینایټ.

## د استعمال ځایونه
د سکینډیم عمده کارونې د سپورت توکو لپاره او د لوړ شدت فلزي هالیډ لیمپونو کې د المونیم میشته الیاژونو لپاره د الیاژ اضافه کونکي په توګه دي.
کله چې د المونیم او المونیم میشته الیاژونو سره الیاژ کیږي ، سکینډیم د لوړ تودوخې غلو وده محدودوي.
Boiling point: 2,836 °C (5,137 °F)د جوش نقطه
Melting point: 1,541 °C (2,806 °F) ولیکیدو نقطه
Atomic weight: 44.95591 اټومي وزن

## سرچينې
scandium uses - Google Search(function(){window.google={kEI:'vGEoYduRC8ms0PEPosyH-AY',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';})();(function(){



وېشنيزه:کيمياوي توکي
تېتانيوم

**تېتانيوم** (په انگرېزي: *Titanium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Ti** سمبول او ۲۲ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
د ټایټانیوم فلز د انجینرۍ غوښتنلیکونو لپاره خورا پایښت لرونکی فلز دی ځکه چې دا فلز د ولاړې مقاومت لري او همدارنګه دا فلز خورا قوي او خورا سپک دی دا د فولادو په پرتله %40 سپک دی مګر د لوړ ځواک فولادو په څیر قوي دی. ټایټانیوم پدې ورځو کې د ډیری اورتوډونټیک جراحي لپاره په غاښونو کې کارول کیږي.

## تاریخچه
ټایټانیوم لومړی ځل په 1791 کې د ولیم ګریګور کارنیش پادری او شوقیه منرالوژیست لخوا کشف شو پداسې حال کې چې په ماناکن دره کې د شګو زیرمو مطالعه کوي
د هغه په ​​نمونه کې هغه د اوسپنې آکسایډ او یو نامعلوم فلزي پیژندلي هغه دې ته "میناکانایت" وویل.

## مرکبات
په خپلو مرکباتو کې ، ټایټانیوم د +2 ، +3 او +4 آکسیډیشن حالتونه ښیې ، لکه د اکسیجن مرکباتو کې چې ټایټانیوم مونو اکساید لري ډیټانیوم ټری اکسایډ ، Ti2O3 ، او ټایټانیوم ډای اکسایډ ، TiO2 ، په ترتیب سره. د +4 اکسیډریشن حالت خورا باثباته دی. په +2 حالت کې د ټایټانیوم کیمیا خورا محدود ده.

## د استعمال ځایونه
د ټایټانیوم ترټولو لوی کارول د ټایټانیوم (IV) آکسایډ په دي پراخه کچه د کور رنګ ، د رسم رنګ ، پلاستیک ، انامیل او کاغذ کې د رنګ په توګه کارول کیږي.
دا یو قوي ، خوندور ، د ولاړې مقاومت لرونکي انتقالي فلز دی چې د سپینو رنګ سره دی.

## سرچينې
titanium uses - Google Search(function(){window.google={kEI:'qWYoYYn9B5q_0PEPstCN-Ag',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';})();(function(){



وېشنيزه:کيمياوي توکي
وانېديوم

**وانېديوم** (په انگرېزي: *Vanadium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **V** سمبول او ۲۳ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
وینډیم یو منرال دی. دا د نورس ښکلا دیوی لپاره نومول شوی ،د ښکلي رنګونو له امله د وینډیم سپلیمنټونه د درملو په توګه کارول کیږي. دا دشکر ناروغۍ لپاره هم کارول کیږي ، مګر د دې کارونو ملاتړ لپاره هیڅ ښه ساینسي شواهد شتون نلري شاوخوا 98 سلنه کان کیندل شوي وینډیم اوسپنه د سویلي افریقا ، روسیې او چین څخه راځي.

## تاریخچه
وانډیم په 1801 کې د هسپانوي منرالوژیست اندریس مانویل ډیل ریو لخوا کشف شو.په 1831 کې سویډني کیمیا پوه نیلز ګابریل سیفسټرم دا عنصر په نوي آکسایډ کې کشف کړ کله چې هغه د اوسپنې اکسایډ سره کار کولو پرمهال وموند.

## مرکبات
وینډیم شاوخوا 65 مختلف ډول منرالونو کې موندل کیږي پشمول د وینادینیت ، کارنوټایټ او پیټروینایټ.

## د استعمال ځایونه
د وینډیم سپلیمنټونه د درملو په توګه کارول کیږي. وینډیم د شکر ناروغۍ ، ټیټ وینې شکر درملنې لپاره کارول کیږي ،لوړ کولیسټرول ، د زړه ناروغي ، نري رنځ ، سیفلیس ، د "ستړي شوي وینې" (انیمیا)  ،او د اوبو ساتل (اډیما) د وزن روزنې کې د ورزشی فعالیت ښه کولو لپاره او د سرطان مخنیوي لپاره کارول کیږی دا اساسن د ځانګړي فولادو الیاژونو تولید لپاره کارول کیږي لکه د لوړ سرعت وسیلې سټیلونه ، او ځینې المونیم الیاژونه.

## سرچينې
vanadium uses - Google Search(function(){window.google={kEI:'wmooYbyVOKet0PEPvcuIqAg',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';})();(function(){



وېشنيزه:کيمياوي توکي
V

**V** کیدای شي چې وي:
* **[[وانېديوم]]، یو [[کيمياوي توکی|کیمیاوي عنصر]]**
کروميم

**کروميم** (په انگرېزي: *Chromium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Cr** سمبول او ۲۴ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
کرومیم مرسته کوي د وینې شکر (ګلوکوز) د وینې جریان څخه حجرو ته واړوي ترڅو د انرژي په توګه وکارول شي او غوړ ، کاربوهایډریټونه او پروټینونه انرژي ته واړوي.
کرومیم د وزن له لاسه ورکولو او اوږد عمر لپاره عالي ضمیمه ده. دا په مکرر ډول د بدن جوړونې او سپورټي رژیم کې اضافه کیږي.

## تاریخچه
کرومیم د لویس-نیکولاس واوکلین لخوا کشف شوی پداسې حال کې چې د سایبیرین سره د سرو لیډ په نوم پیژندل شوي موادو سره تجربه کوي ،هغه د هایدروکلوریک اسید (HCl) سره د کروکوایټ مخلوط کولو سره کرومیم آکسایډ (CrO3) تولید کړ.

## مرکبات
د هیکساویلینټ کرومیم مرکبات چې معمولا تولیدیږي پکې شامل دي سوډیم کرومیټ ، پوټاشیم کرومیټ ، پوټاشیم ډیکروومیټ ، امونیم ډیکروومیټ او کرومیم ټری اکسایډ.

## د استعمال ځایونه
کرومیم د فولادو سختولو لپاره کارول کیږي ، د سټینلیس فولادو تولید لپاره (د دې په نوم چې زنګ نه وهي) او د ډیری الیاژونو تولید لپاره.
دا اساسن په الیکټروپلیټینګ ، ټینینګ ، چاپ کولو ، رنګ کولو ، درملو ، سونګ ، کتلست ، اکسیډینټس ، میچونو ، او فلزي زنګ وهلو مخنیوي کې کارول کیږي.
په ورته وخت کې ، فلزي کرومیم یو له خورا مهم بریښنایی فلزاتو څخه شوی.

## سرچينې
var g={};function u(a,b){if(null===b)return!1;if("contains"in a&&1==b.nodeType)return a.contains(b);if("compareDocumentPosition"in a)return a==b||!!(a.compareDocumentPosition(b)&16);for(;b&&a!=b;)b=b.parentNode;return b==a};var x=function(a,b){return function(d){d||(d=window.event);return b.call(a,d)}},z="undefined"!=typeof navigator&&/Macintosh/.test(navigator.userAgent),A=function(){this._mouseEventsPrevented=!0};var F=function(a){this.g=a;this.h=[]},G=function(a){for(var b=0;b

وېشنيزه:کيمياوي توکي
منگنيز

**منگنيز** (په انگرېزي: *Manganese*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Mn** سمبول او ۲۵ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
منګنیز یو ټریس منرال دی چې په بدن کې په کوچني مقدار کې شتون لري. دا ډیری په هډوکو ، ځیګر ، پښتورګو او پانقراص کې موندل کیږي. منګنیز د بدن سره د ارتباطي نسج ، هډوکو ، د وینې بندیدو عوامل ، او جنسي هورمونونو جوړولو کې مرسته کوي دا یو سخت ماتیدونکی سپین زر دی ، ډیری وختونه د اوسپنې سره ترکیب کې په منرالونو کې موندل کیږي. منګنیز د انتقالي فلز دی چې د صنعتي الیاژ کارولو څو اړخیز لړۍ لري ، په ځانګړي توګه په سټینلیس سټیلونو کې د منګنیز نوډولونه د سمندرونو په فرش کې موندل شوي.

## تاریخچه
په 1774 کې د کارل ویلهم شیل لخوا د عنصر په توګه وړاندیز شوی ، منګنیز د جوهان ګوټلیب ګان لخوا کشف شوی هر کال د ټولو منګنیز شاوخوا %90 د فولادو په تولید کې کارول کیږي.د منګنیز اصلي کان کیندنې سیمې په چین ، افریقا ، آسټرالیا او ګابون کې دي.

## مرکبات
ترټولو مهم منګنیز مرکب منګنیز ډای اکسایډ دی په کوم کې چې مینګنیز د +4 اکسیډریشن حالت کې دی ، او تور معدني پیروولوسایټ د منګنیز او د هغې ټولو مرکباتو اصلي سرچینه ده.
دا په پراخه کچه د عضوي ترکیب کې د کیمیاوي آکسیډینټ په توګه هم کارول کیږي.

 

## د استعمال ځایونه
منګنیز (IV) آکسایډ د کتلستیک په توګه کارول کیږي ، د ربړ اضافه کونکی او د شیشې رنګولو لپاره چې د اوسپنې ناپاکیو له مخې شنه رنګ کیږي.
منګنیز سلفیټ د فنګسایډ جوړولو لپاره کارول کیږي.منګنیز (II) آکسایډ یو پیاوړی اکسیډینګ اجنټ دی او په کمیتي تحلیل کې کارول کیږي. دا د سرې او سیرامیک (art)جوړولو لپاره هم کارول کیږي.

## سرچينې
manganese uses - Google Search(function(){window.google={kEI:'Ry8pYcbPMc389AP3t7QY',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';})();(function(){



وېشنيزه:کيمياوي توکي
MN

**MN** کیدای شي چې وي:

* **[[منگنيز]], یو [[کيمياوي توکی|کیمیاوي عنصر]]**
کوبالټ

**کوبالټ** (په انگرېزي: *Cobalt*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Co** سمبول او ۲v اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات

## تاریخچه

## مرکبات

## د استعمال ځایونه

## سرچينې



وېشنيزه:کيمياوي توکي
AS

**AS** کیدای شي چې وي:

* **[[آرسېنېک]], یو [[کيمياوي توکی|کیمیاوي عنصر]]**
روبيډيوم

**روبيډيوم** (په انگرېزي: *Rubidium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Rb** سمبول او ۳v اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات

## تاریخچه
روبیډیم په 1861 کې د رابرټ بنسن او ګوستاو کرچوف لخوا کشف شوo د دې د اخراج په طیف کې د روښانه سرې کرښو له امله ، دوی یو نوم غوره کړ چې د لاتین کلمې روبیډوس څخه اخیستل شوی ، معنی یې "ژور سور".

## مرکبات
ځینې ​​عام روبیډیم مرکبات عبارت دي له: روبیډیم کلورایډ (RbCl) ، روبیډیم مونو اکسایډ (Rb2O) او روبیډیم مسو سلفیټ Rb2SO4 · CuSO4 · 6H20).

## د استعمال ځایونه
روبیډیم په خلا ټیوبونو کې د ګیټر په توګه کارول کیږي ، هغه مواد چې د خلا ټیوبونو سره ټریس ګازونه سره یوځای کوي او لرې کوي

## سرچينې
rubidium used - Google Search(function(){window.google={kEI:'0y0oYb3GIMjF0PEP5p-c0Ak',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';})();(function(){



وېشنيزه:کيمياوي توکي
سټرونټيوم

**سټرونټيوم** (په انگرېزي: *Strontium*) له کیمیاوي عناصرو څخه یو دی چې په تناوبي جدول کې د  **Sr** سمبول او ۳۸ اتمي شمېرې په وسیله ښودل شوی دی.

## مشخصات
د انسان په بدن کې شاوخوا ٪99  سټرانټیم په هډوکو متمرکز دی.

## تاریخچه
سټرونټیم په 1790 کې د آیرلین کیمیا پوه اډیر کرافورډ لخوا کشف شوی پداسې حال کې چې د معدني ویدرائٹ (BaCO3) مطالعه کوي.
سټرونټیم لومړی د سر همفري ډیوی ، یو انګلیسي کیمیا پوه لخوا په 1808 کې د سټرانټیم کلورایډ (SrCl2) او مرکوریک آکسایډ (HgO) ترکیب له لارې جلا شوی و.

## مرکبات
سټرونټیم په عمده توګه په سیلیسایټ او سټرانټینایټ معدنیاتو کې موندل کیږي.د سټرونټیم ډیری مختلف ډولونه د درملو په توګه کارول کیږي.ساینس پوهان د سټرونټیم رینیلټ ازموینه کوي ترڅو وګوري چې ایا دا د خولې په واسطه اخیستل کیدی شي د هډوکو پتلو (اوستیوپروسیس) او د مفصلونو درملنې لپاره وکارول شی.

## د استعمال ځایونه
سټرونټیم د دې لپاره غوره پیژندل شوی دده مالکه د اور لوبی پاره کټه اخیستل کیژی دا د فیریټ مقناطیس تولید او زنک پاکولو کې هم کارول کیږي.

## سرچينې
strontium uses - Google Search(function(){window.google={kEI:'W1YoYfucHaed0PEP-OeYoAQ',kEXPI:'31',u:'b81a95e8',kBL:'2n4T'};google.sn='web';google.kHL='en';})();(function(){



وېشنيزه:کيمياوي توکي
Y

**Y** کیدای شي چې وي:

* **[[ايتريوم]], یو [[کيمياوي توکی|کیمیاوي عنصر]]**
I

**I** کیدای شي چې وي:

* **[[آيوډين]], یو [[کيمياوي توکی|کیمیاوي عنصر]]**
لیال عبود

**لَیال عَبّود** (15 مه، 1982 ) يوه لبناني مسلمانه پوپ سندرغاړي، لوبګره ده، هغي د ٢٠١٧ کال کلتوري جایزه هم د آرټیکټیک تخلیق لپاره ترلاسه کړه.

## سرچینې


وېشنيزه:1982 زېږېدنې
کارل

**کارل د** د امریکا لویدیځ ساحل په چټک رسټورانټونو کې حسابيږي. دا د کارل کرچارچ څخه پيلېږي  او د کیک رستورانټ ملکیت دی.
## سرچينې
اي اينډ ډبلیو رسټورانټ

**اي اينډ ډبلیو رسټورانټ** (په انگریزی:*A & W Dining*) د ګازو او ایروټیس لخوا غوره شوی د چټکو تيزو خوړو دوکان دی. اي اينډ ډبلیو رسټورانټ( A & W) د مالي بریالیتوب له خوا لمړی شرکت وو چي په : فرنچیزیزس کیلیفورنیا کي په ١٩٢١ کال کې پیل شو. د شرکت ملکیت د شریکو کارکوونکو رویټرز ډېوېډ او فرانک رائټ څخه اخیستل شوی دي. د دې رسټورانټ لپاره په مینو (خوړنليسټ) کې ډير سه شامل دي، خو تر همبرگر پورې محدود نه دی، فرانسوی خوند او رسپی يي ډير مشهوره دي، او د ډوډۍ مينوال يي ډير دي نو ځکه  يي د نړۍ په ډيرو سیمو کې ددي رسټورانټ څانګې سته مطلب دا رسټورانټ ډير زيات موقعیتونه لر، چي ډير يي په امریکا کي دي.

## سرچينې

وېشنيزه: امريکايې چټک خوراکي رسټورانټونه
جغتو ولسوالۍ (غزنی)

**جغتو ولسوالۍ** د افغانستان د غزني ولايت یوه ولسوالۍ ده چې د غزنی ښار په 30 کیلو مری کې موقیعت لری یاده ولسوالۍ دوه لوی کلي لري چې عبارت دي له ( ګلبوری، او سهراب څخه دا والسوالۍ د غزني ښار او ناوه، قره باغ، اندړ او خواجه عمري ولسوالیو سره ګډه پوله لري. د جغتو ولسوالۍ مرکز په ګلبوری کې دی ددی ولسوالۍ ډیره يې خلک په کرنه او مالداری باندی مصروف دي او زیاتره وګړۍ یې د هزاره قوم اړوند دي.

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ
* غزني ولايت

## سرچينې

وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
.no

**.no** د ناروې انټرنيټي کوډ دي، چې د ناروې په ٩٩ سلنه اينټرنېټي پاڼو کي کارېږي. او ددې هېواد د ګوګل کوډ هم دي. 
## سرچينې
سلطانپور

**سلطانپور** د افغانستان د ننگرهار د سره رود ولسوالۍ مرکز او مهمه سيمه ده.
کيميا يوسفي

کيميا يوسفي يو افغانه ورزشکاره ده چي په اولمپیک کي د افغانستان د ښځو نمائندګي کوي، هغې د برازيل په ريو اولمپيک مسابقاتو کي د افغانستان لپاره نوی ريکارډ جوړ کړ. کيميا يوسفي په سل متره ځغاستي کي ۱۴،۱۴ منډې وکړي، او روبينا مقيم يار د افغانستان د پخوانۍ لوبغاړي ريکارډ  یې هم مات کړ .

## نور
وېشنيزه:کندهاریان
ريګ القهاري

ريګ القهاري د کندهار په ريګ ولسوالۍ کې له ډیورنډ کرښې سره نږدې پروت بانفوذه کلی دي. 

دا کلي ددي ولسوالۍ مرکز هم دي.  ددي علاقي خلک ټولټال بلوڅان دي کوم چي د تاریخ په اوږدو د خپلو حقونو څخه بی برخي سوي دي.

## سرچینۍ

وېشنيزه:کندهار
وېشنيزه:د کندهار ولايت کلي
وېشنيزه:د کندهار ولايت ولسوالۍ
الیسا

بټنوک|اليسا د اګست 24، 2012
**الیسار زکریا خوری** لپاره مشهور د **ایلسا/اِلیسا** (27 اکتوبر 1972) د لبنان نامتو سندرغاړی. 
هغه په وروستیو وختونو کې د عرب نړۍ مشهور و، ځکه چې هغه د شهرت نړۍ ته ورغله او په 1998 کې یې د اوریدونکو لیدل کېده، کله چې هغې خپل لومړی البم بریډ ډب خپور کړ، چې د وخت وخت تر ټولو ښه پلورل شوی البمز و.

## سرچینې
وېشنيزه:1972 زېږېدنې
سابین

بټنوک
**سابین فوشو** هغه په عمومي توګه د خپل نوم سره شهرت لري؛ (پيدايښت: اکتوبر 2، 1988) لبنانی سندرغاړی او لوبغاړي ده.
د سندرو سربیره، صابرین د هغې د نڅا لپاره ښه پیژندل کیږي.

## سرچینې

وېشنيزه:1988 زېږېدنې
ويکيسفر

**ويکيسفر** (*انګریزي:Wikivoyage*) د ويکيمېډيا پروژې يوه برخه ده، دا پروژه د خلګو سره د ځايونو سيمو پيژندلو، او د سفر کولو په اړه هر ډول معلومات شريکوي. دا د پخواني ويکي چي ويکي ټراول نوميده پرځای فعالیت کوي او د ۱۰ ژبو په درلودلو سره يي کار پيل کړ.
 
ويکيسفر وسمهال په دغه لاندې ژبو باندې فعالیت کوي:
فارسی، انگلیسي، هالنډي، فرانسوي، آلماني، ايټالوي، پرتغالی، روسی، اسپانیایی، سويډني يوناني، اسپانیایي، عبري، ایټالوی ژبه، پولنډي ژبه، رومانیایی، اوکرایني، ويتنامي، چينايي

## دا هم وگورۍ
* د ويکيسفرونو لړلیک
## سرچینې
* لمړی مخ
بې دولته ملتونه

په نړۍ کې اتیا بېلابېل قومي هویتونه دي چې د بې دولته (stateless) ملتونو په ډله کې راځي. تاملیان (۷۸ میلیونه)، سندیان (۴۰ میلیونه) یوروبایان (۳۵ میلیونه)، کردان (۳۲ میلیونه) اېګبو (۳۰ میلیونه) او همداسې په ترتیب نور. دوی ټول، څه د اروپايي کلونالیزم، څه د دویمې نړیوالې جګړې او څه د سړې جګړې پرمهال له خپلو طبیعي جغرافیو څخه بېل کړل شول، له همدې امله په دې سیمو کې تلپاتې تشنج، تاوتریخوالي او په وروستیو کې افراطیت وده وکړه. 
د ملګرو ملتونو د منشور د لومړۍ مادې د ۲ یمې فقرې، د سیاسي او مدني حقونو او د اقتصادي- ټولنیزو او فرهنګي حقونو د کنوانسیونونو د لومړیو مادو، د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې د ۱۵ مې مادې، مستعمرو شویو هېوادونو او ملتونو ته د خپلواکۍ د ورکړې په تړاو د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې د ۱۵۱۴ نمبر پرېکړه لیک، د دولتونو ترمنځ د دوستانه اړیکو اړوند د نړیوالو حقوقو د اصولو په تړاو د عمومي اسامبلې د ۲۶۲۵ نمبر پرېکړه لیک او ګڼو نورو نړیوالو اسنادو پر اساس د ملتونو د خود ارادیت حق (Right to self determination) د الزامي قاعدې (Jus cogens) په توګه د نړیوالو حقوقو منل شوی اصل دی چې هېڅ دولت ترې انکار او سرغړونه نه شي کولای. له دې اصله سرغړونه نړیوال مسوولیت لري چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا یې د اجرا ضمانت کوي.
## تړلې لیکنې
کردېستان
بلوچېستان
پښتونستان
سېند
جوزف پرودن

لیکنه: عبدالمنان دانش

د جوزف پرودن
جوزف پرودن یو انارشیسټ لیکوال دی .

۱۸۰۹ م کال کې په فرانسه کې د یو بېوزله او غریبه کورنۍ کې وزیږید او په کال ۱۸۶۵ م کال د ۵۶ کالو په عمر وفات سو.
د اقتصادی مشکلاتو او ستونزو له امله یی تحصیلات پشپړ نشو کړای.
په یوه مطبعه کې د مصح (ایډیټور) په توګه کار پیل کړه مګر له مطالعې سره یی زیاته مینه وه او ډیر کتابونه یی ولوستل.
د دندي په جریان کې یوه اندازه پیسې وسپمولې چې وروسته یی د ځان لپاره یوه مستقله مطبعه جوړه کړه.
         جوزف پرودن نظریات

۱:- حکومتي سیستم: جوزف پرودن د خپل عصر ټولو حکومتونو، دولتونو او سیاسی نظامونو څخه متنفر ؤ او ټول ډولونه یی رد کړي وه که پاچاهی وه او که ديکتاتوري او یا هم جمهوریتونه وه ټول یی په ټولنه کې د بشر دښمنان بلل.
او جوزف پرودن عقیدوي سیاسی مسلک انارشییزم دی او د ۱۹پیړۍ‍ د انارشییزم د مسلک لارښوونکې کڼل کېږي.

۲:- نارشییزم او ټولنه: انارشییزم د حکومت په نه موجودیت یو باروی مسلک دی چې په ټولنه کې خلک په ازاد ډول خپلو منځو کې ټولني جوړوي او سره یوزای کېږي په یوناني ژبي په لغت او اصطلاح کې (ارش) د حکومت په منعی اخیستل شوې ده که دغه ( ارش) د کلمې سره د (ان) کلمه یوزای شي هغه منفي کوي یعني په دې وخت کي به د انارش کلمه ور څخه جوړه شي چې منعی ده بې حکومتي ټولنه یا هغه ټولنه چې حکومت ونه لري.

۳:- حکومتي نظام، ملکېت او سوسیالیزم: جوزف پرودن وایي چې حکومتونه د شخصي ملکېتونو څخه ساتنه کوي.
د شر او فساد اساس دی باید له منځه یوړل شي او شخصي ملکېتونه غندي او ددې تر څنګ سوسیالیزم په اصولو او نظریاتو هم انتقادونه کوي او رد وي یی خصوصاٌ هغه سوسیالیزم چې په انقلاب متکي وي او زیاتوي چې دا ډول انقلابونه ټولنه، ټولنیزي ګټي، حالات او شیان له منځه وړي او وایی چې زه له سوسیالیزم څخه کرکه لرم او همداسی وایي چې سوسیالیزم هیڅ کله به بریالی نشی، سوسیالیزم د ټولني په نوم افراد خپل تر خپل اغیزي لاندي راولی او ازادي یی ور څخه سلب وي.

لیکنه: عبدالمنان دانش
د گوربزو ولسوالۍ

ګربز: د خوست ولایت یوه ولسوالۍ ده چې د خوست ښار د جنوب ختیځ په شل کیلو مترۍ کې پرته ده د پاکستان هیواد د میران شاه او شمالي وزیرستان سره ګډه اوږده پوله لري ددې ولسوالۍ زیاتره خلک په تجارت مصروف دي
ددې ولسوالۍ خلک د پاکستان او افغانستان ترمېنځ د مالونو په انتقالولو کې مهم رول لري.
بسوس جګړه

د بسوس جګړه (عربي: حرب البسوس) هغه اوږده جګړه وه چې له اسلام څخه مخکې د عربو د دوو قبیلو ترمنځ ونښته او ۴۰ کاله یې دوام وکړ. دا جګړه د سعد بن شمس، چې د البسوس بنت منقذ په نامه عربي شاعرې ګاونډی وو، د اوښې د وژلو له کبله رامنځته شوه. البسوس، د هغه مهال نورو عربو په شان، دا کار یې په خپل شان کې ستر توهین وګاڼه او هماغه وو چې ځینې پېښې د دې جګړې لامل شول. تغلب بن وائل او بکر بن وائل قبیلې کابو څلوېښت کاله (۴۹۴ – ۵۳۴ز) وجنګېدل او یو له بله به یې د وژنو غچ اخیسته. د بسوس جګړه نن سبا د جنګ، جنجال او غچ اخیستنې د مخنیوي لپاره په عربو کې د متل په توګه کارېږي.

## د جګړې کیسه
دا کیسه په عربو کې د اسلام له راتګه مخکې تېره شوې ده. د البسوس بنت منقذ په نامه عربه شاعره په بکر بن وائل قبیله کې د خپلو خوریانو جلیلة بنت مرة او جساس بنت مرة لیدو ته ځي. جلیلة د تغلب قبیلې د مشر کلیب بن ربیعة مېرمن وي. کلیب په خپلو ځمکو کې یوه نابلده اوښه ويني او په غشې یې ولي. دا د البسوس اوښه وي. البسوس غوسه کېږي، دا کړنه د خپل شان توهین ګڼي او خپل خوریي جساس ته شکایت کوي. جساس په ډېرې جذبې سره خپل اخښي کلیب ته ورځي او وژني یې. د مړینې پر مهال، کلیب پر یوه ډبره خپل ورور عدي بن ربیعة ته، چې په سالم الزیر سره مشهور وي، دا وصیت لیکي چې (سالم لا تصالح) – سالمه! روغه مه ورسره کوه.

د کلیب وژنه د دواړو قبیلو ترمنځ د جګړې لامل کېږي.

د بکر قبیلې یو مشر، الحارث بن عباد، نه غواړي چې په دې جګړه کې را ښکېل شي. نوموړی هڅه کوي چې د دې جګړې مخه ونیسي، نو ځکه خپل زوی جبیر د تغلب قبیلې اوسني مشر او د کلیب ورور عدي بن ربیعه ته د روغې جوړې لپاره ورلېږي.

هغه مهال په عربو کې دا کار دود وو چې یو لوی کس به یې د مړي په بدل کې مقابل لوري ته د قربانۍ لپاره ور لېږی، او داسې تمه کېده چې مقابل لوری به هغه کس بښي او له همدې لارې به د دواړو خواوو ترمنځ روغه کېږي. خو د تمې او د هغوی د دود خلاف، جبیر یې وواژه. د جبیر غمځپلي پلار الحارث یو اوږد شعر (۴۰ بیتونه) ووایه او په هغه شعر کې یې دا خبره روښانه کړه چې اوس نوموړی په دې جګړه کې برخه اخلي. هغه پر خپلو خلکو غږ وکړ چې خپل سرونه وخریي؛ او د خپل اس د سر او لکۍ وېښتان یې هم وخریل، چې وروسته بیا دا په عربو کې د غم او غچ اخیستنې په توګه یو دود شو. په جګړې کې د تغلب قبیلې ډېر کسان ووژل شول او الحارث دا لوړه وکړه چې تر هغو به د تغلب له خلکو سره خبرې ونه کړم تر څو چې ځمکه زما سره خبرې نه وې کړې، یانې هيڅکله.

د تغلب قبیلې خلک په دې وپوهېدل چې نوره جګړه نه شي ورسره کولای، نو د لارې پر څنګ یې یوه اوږده کنده وکیندل او خپل یو سړی یې په کې پټ کړ. کله چې الحارث پر دې لاره تېرېده، نو په کنده کې پټ شوي سړي په شعر کې له الحارث څخه د بښنې غوښتنه وکړه او د هغه د ځمکې د خبرې کولو لوړه یې ور پر ځای کړه.

الحارث د خپل زوی غچ اخیستی وو او نور یې نه غوښتل چې د ځمکې د خبرې کولو پر لوړې ټینګ شي، نو هماغه وو چې ۴۰ کلنه جګړه پای ته ورسېده.
## تړلې لیکنې
عرب قبایل
## اخځونه
العقد الفريد، ټوک۲، مخ۲۸۶

المفصل في تاريخ العرب قبل الإسلام، ټوک ۱، مخ ۶۰۳۲

أيام العرب في الجاهلية محمد جاد المولى وصاحباه، مخ ۱۴۲

الأنوار ومحاسن الأشعار، مخ ۱۱

ثمار القلوب في المضاف والمنسوب الثعالبي، مخ ۹۵

المفصل في تاريخ العرب قبل الإسلام، ټوک ۱، مخ ۲۴۴۷

العقد الفريد، ټوک ۲، مخ ۲۸۷

الأغاني، مخ ۴۹۵

الجوهرة في نسب النبي وأصحابه العشرة، مخ ۱۶۶

خزانة الأدب، مخ ۱۶۳

المعارف لابن قتيبة، مخ ۱۳۶

الأغاني، مخ ۴۹۶

العقد الفريد، ټوک ۲، مخ ۲۸۸

الحلل في شرح أبيات الجمل، مخ ۴۴
جیک په باکس کې

**جیک په باکس کې** د متحده ایالاتو امریکایی دی چټک خوراک ریستوران چین. دا په 1951 کې د رابرټ او پیټرسن لخوا تاسیس شو.
د ریاضي اقتصاد

Mathematical economic is an approach analysis in which the economists make use of mathematical symbols in the statment of problem and also draw upon knowen mathematical theorems to aid in reasoning.
Khanzaman zaheer
سوزاک

د سوزاک یا د تشو متیازو په نالۍ کې د سوزش پیدا کېدل یوه تکلیفوونکې ناروغي ده، چې د نارینه‎و په نسبت په ښځينه‎و کې زیاته وي.

د نویو څېړنو له مخې د دغې ناروغۍ اسانه علاج د زیاتو اوبو څښاک کې دی.

په امريکا کې د یوې نوې تر سره شوې څېړنې له مخې ، سوزاک د متیازو نالۍ کې ځېنې باکتریاو د راپیدا کېدلو له امله رامنځ ته کېږی، چې د مخنیوي له پاره يې تر ټولو  اسانه لار د یو لېټر زیاتو اوبو څښل دي.

څېړنه کې راغلي چې د غه ناروغي په مثانه کې د ځینو باکتریاوو د راپیدا کېدو له امله رامنځ ته کېږي چې وروسته د متیازو نالۍ ته سرایت کوي. دغه باکتریا باید له مثانې څخه ژر تر ژره ووېستل شي. زیاتې اوبه د دې سبب کېږي چې دغه باکتیریاوې په متیازو کې له ځان سره خارجې کړي.

پر دې سربېره د زیاتو اوبه څښل د ګردې له ګڼو ناروغیو څخه د ځان خوندي ساتلو کې هم مهم رول لوبوي.
## تړلې لیکنې
طب
رنځپوهنه
زنګون

ځنګون د بدن یو له مهمو مفصلونو څخه شمېرل کېږي، که څه هم د ځنګنونو درد په ډېر عمر لرونکو( زړو ) کسانو کې ډېر وي خو ډېری ځوانان هم له دې درده کړېږي. 

د ځنګونونو درد شخص، عمر او حالاتو ته په کتو بېلابېل لاملونه لري، خو له مهمو لاملونو څخه یې لاندیني موارد یادولای شو. د ځنګانه سولېدل (ارتروز یا استئو ارټریټ ) چي شوني ده هلته د مفصل غضروف ( د هډوکې نرمي لکه د غوږ هډوکی ) تخریب یا له منځه تللی وي. 

د مفصلونو التهاب یا سوځېدل ( ارټریټ ) چي د مفصلونو یو ډول روماتیزوم دی او درد د هغه له مشخصوعلایمو څخه شمېرل کېږی. 

د غضروف د نرمي پټيلا( د ځنګانه پر سر متحرک هډوکی ) دی د ځنګانه د شاو خوا عضلو او بندونو زیانونه د ځنګانه د مینیسک ( لیفي ته ورته غضروفي کلک جوړښت لري چي د ځنګانه د ننه د کونډیل هډوکې پورته خوا ته موقعیت لري ) زیانمنېدل یا پرې کېدل سپورټي زیانونه یا ضربه خوړل د ځنګانه د درد هغه لاملونه چي پورته مو یې یادونه وکړه د درملنې لپاره یې تاسو ته لاندینۍ سپارښتنې کېږي چي خورا ګټورې پایلې لري. 

شوني ده د ځنګانه د درد د ښه کېدو لپاره لومړنۍ سپارښتنه د بدن د وزن د کمېدو وي چي دا چاره د ځنګونونو پر مفصلونو باندې د فشار کچه تر یوه حده را ټیټه وي او د ځنګانه شاوخوا عضلو او غضروف ته په زیان اړولو کې کموالی راولي. لامبل، یا په اوبو کې تګ را تګ کول د ځنګانه د درد په کم والې کې ګټور دی خو برعکس دغه لوبې لکه: فوټبال، ټنیس، کرکټ او بسکټبال د ځنګانه په درد کې د زیاتوالې لامل کېږي. د پښو په سر نه ودرېدل، په ګانډو او له چار زانه کېناستو څخه ډډه وکړۍ، خو که چېرته تاسو مجبوره کېږي چي په پښو ودېرږئ د ساري په توګه د لوښو مینځلو په وخت کې، نو تاسو ته سپارښتنه کېږي چي تر خپلو پښو لاندې د ۲۰ سانتي مترجګوالې په اندازې یو څه کېږدئ. د بدن په نرمښت سره د ځنګانه د درد درملنه: په یوه ورځ کې حد اقل د نیم ساعت لپاره په هواره ځمکه په پښو وګرځېږئ، یقینن په غر ختل، په زینو پورته ښکته تلل او تل په هسکه ختل یا ښکته کېدل د ځنګانه د درد لپاره زیانمن کار دی. نو یو شمېر سپورټي سپارښتنې شته چي د ځنګانه د درد په کموالې کې اغېزمن رول لري، ډېری وخت ډاکټران هم د ځنګانه د درد د کموالې په موخه خپلو ناروغانو ته د دغو سپورټي حرکاتو سپارښتنه کوي. دغه حرکات چي د ورانه او مفصلونو د څلورو خواوو د قوي کېدو لامل کېږي په لاندي ډول دی: په ځمکه یا هم په یوه څوکۍ باندي کښېنۍ او خپله پښه سیده وغځوۍ، وروسته پرته له دې چي په خپل مفصلونو باندې فشار راوړۍ پښه مو ښکته پورته کړۍ او دا حرکت څو ځلې تکرار کړئ، له څه مودې وروسته به ستاسو د ځنګانه په درد کې د پام وړ ښه والی راشي. په ورځ کې حد اقل نیم ساعت خپل خوږمن ځای لمر ته ورکړۍ دا سپارښتنه د هډوکې له د منځه خالي کېدو او د درد په کمېدو کې جدي ونیسئ ستنیز طب ( یوه طبي کړنلاره ده چي د درد په ښه کېدو کې اغېزمن رول لري ) یوه بله طبي تګلاره ده چي د مفصلونو په دردونو کې خورا ګټوره مرسته کولای شي، په ډېریو مواردو کې له جانبي عوارضو پرته د Corticosteroid ( د هغو درملو نوم دی چي معمولً د التهابي ناروغیو لپاره ګټه ترې اخیستل کېږي ) ځای ناستی هم کېدای شي
## تړلې لیکنې
طب
## سرچینې

وېشنيزه:رنځپوهنه
وېشنيزه:طب
وېشنيزه:ساینس
قضايي لمونځونه

قضاء راګرځولو د هغو لمونځونو ته وايي چې د سړي په غاړه پاته وي كړي يې نه وي قضاء فرض ده يعني راګرځول د هغو لمونځونو چې د سړي په غاړه پاته وي كړي يې نه وي فرض دي نو هغه سړى چې په غاړه يې لمونځ پاته وي او نه يې راګرځوي فاسق دى قضاء په ډول د اداء سره كيږي يعني دوه يي دوه كيږي درې يې درې او څلور يې څلور كيږي ډك يې ډك او تش يې تش كيږي قضاء په دريو وختو كې نه كيږي په وخت د لمر ختو كې په وخت د لمر لوېدو كې يعني په وخت د سوروالي د لمر كې په وخت د استواء كې.
د قضائي لمانځه  نيت : نيت مې كړى دوه ركعته لمونځ كوم فرض قضايي د پرون سهار خاص خداى تعالى (جل جلاله) ته مخ مي كړى كعبې شريفې ته الله اكبر كه د سړي يو لمونځ په غاړه پاتي وو او وخت يې ځيني هير وو نه پوهېده چې د سهار و كه د ماسپښين مثلاً نو پنځه لمونځونه به راګرځوي او كه يې ډېر لمونځونه په غاړه پاتي وو او ځيني هير هم وو نو داسي نيت دي وكړي نيت مې كړى دوه ركعته لمونځ كوم فرض قضائي د اول سهار خاص خداى تعالى (جل جلاله) ته مخ مې كړى كعبې شريفې ته الله اكبر همدارنګه پسې ځه او نيت كوه .
فايده:
 قضاء د فرضو فرض ده او قضاء د واجبو واجب ده
قبض

د قبض له منځه وړلو لپاره لاندې ارزانې نسخې وازمويئ که چیرې سبزیجاتو خوړلو سره ځانګړې علاقه نه لرئ او غوښه مو خوښیږي نو دغه عادت مو د قبض په ناروغۍ اخته کولی شي.
په یوې امریکايۍ څیړنې کې ثابته شوې چې هغه خواړه چې زیاته اندازه پروټین لري انسان د قبض په ناروغۍ اخته کوي. هیره دې نه وي چې د قبض ناروغي انسان په یو شمیر نورو مهلکو ناروغیو اخته کوي.
د څیړوونکو په وینا غوښه، هګۍ او زیات غوړ لروونکي خوړو کې نباتي فایبر شتون نه لري او که چیرې انسان د سبزیجاتو او میوو خوړل پریږدي نو زیات پورټین لروونکي خواړه د قبض ناروغي نور هم زیاتوي.
د څیړوونکو په وینا کاربوهایډریټ لروونکي خواړه د هاضمې سیسټم لپاره له ټولو خوړو څخه غوره وي خو باید له خوږو خوړو او سپین اوړو څخه ترلاسه شوو خوړو څخه ځان وساتل شي.
د دغې ترسره شوې څیړنې پر بنسټ په ورځنی ډول یوه ځانګړې اندازه میوه او یا هم سبزیجاتو استعمال انسان د قبض له ناروغۍ څخه ژغورلی شي.
د لندن په امپریل کالج کې ترسره شوې څیړنې ثابته کړې چې له پنیر څخه لاسته راغلي خواړه هم انسان د قبض په ناروغۍ اخته کوي. په څیړنې کې ویل شوی چې پنیر د هاضمې سیسټم لپاره په کافي اندازه ستونزې پیدا کوي چې تر ټولو ستره ستونزه يي د قبض ناروغي ده.
ټول هغه خواړه چې خپل ترکیب کې زیاته اندازه فایبر نومې ګټور مواد لري هم د هاضمې نظام غښتلی کولو سره انسان د قبض له ناروغۍ څخه ژغوري.
که غواړئ د قبض له ناروغۍ څخه ځان وژغورئ نو له زیات پروټین او یا پنیر لروونکو خوړو څخه ځان وژغورئ او پر ځای يي میوه، سبزیجات او فایبر او کاربوهایډریټ لروونکي خواړه استعمال کړئ
## سرچینه
داکتر احسان جهانی، لیکوال
## سرچینې

وېشنيزه:رنځپوهنه
وېشنيزه:طب
وېشنيزه:ساینس
د بدن بد بوی

د بدن بد بوی ته په طبي اصطلاح bromhidrosis وایي. د بدن بد بوی هغه حالت ته ویل کیږي چي بدن د خپل عادي حالت څخه یو نه خوښونکی بوی ولري، په ځینو کسانو که څه هم ځان پاک ساتي خو بدن یې بیا هم بد بوی لري، اما په ځینو کسانو کي چي ځان پاک نه ساتي دا بوی وجود لري.
څنګه کولای سو چي دا نه خوښونکی بوی له منځه یوسو یا یې کم کړو!

* **حمام کول**: باید هر ورځ حمام وکړی، بدن مو  په مناسب صابون پریولی چي د پوستکي د ډاکټر لخوا درته وړاندي سوی وي تر څو بدن مو په ځنډ سره بوی واخلی، دا صابون ددې لامل ګرځي چي ستاسي د پوستکي باکټریاوي کمي کړي.

* **د ویښتانو اصلاح کول**: د تخرونو (د بغل لاندي ساحه) د وېښتانو کمول، د باکټر یاو د کموالي لامل ګرځي چي په نتیجه کي بدن بد بوی کموي.
* **د عطرو استعمال**: د عطرو استعمال هم د ښکلا او هم د بدن د ښه بوی لپاره یو غوره لار ده، چي تاسي کولای سی هر ورځ یې استعمال کړی. پیاد ولری چي عطر مو په غاړه او د پوستکي هغه برخي چي د لمر شعاع ته برابریږي مه استعمالوی، ځکه ځیني عطر د برګاموت مادي په درلودلو سره د پوستکي د لکي لامل ګرځي.

* **کالي ( لباس)**: کله چي کالي، یخنکاک، جرابي یا هم بلوز رانیسی. فکر مو وي چي دا لباسونه د طبیعي یا نخي الیاف څخه جوړ سوي وي. طبیعي یا نخي الیافونه تر نورو لباسو هوا ژر تیرولای سي، همدا موضوع ددې سبب کیږي چي خوله کمه تولید سي او په نتیجه کي د بدن نه خوښونکی بوی کم سي.

* **په غذایي خوړولو کي احتیاط**: د ځینو غذاو څخه پرهیز وکړی لکه پیاز، اوږه، تندي او مصاله لرونکي غذاوي او الکول، ځکه دا غذاوي د بدن بد بوی نور هم زیاتوي.

که چیري د بدن بد بوی د زیاتو خولو له امله وي کیدای سي چي د جراحي په واسطه د خولو تولیدونکي غدې و کښل سي یا هم بوتاکس په هغه ناحیو کي زرق سي.
## تړلې لیکنې
طب
د معدې زخم

#د_معدې_زخم
‌‌‌‌‌
کله چې د معدې درد دوامداره شي نو د نورو مدهشو پایلو ترڅنک د معدې د زخم په هکله هم باید فکر وکړو.

د معدې د زخم نښې:
لمړی:دردونه
کله چې د معدې داخلي دیوال زخمي شي نو د سوزش یا سوخت په څیر خفیف دردونه لري،دغه دردونه کټ مټ د هغو پوښتیو پر سر چې معده یې پوښلې احساس کیږي،ځینې وخت دغه دردونه د سینې د قفس چپ اړخ ته احساس کیږي چې پداسې حالاتو کې ‌‌‌‌‌‌ډیری ناروغان غکر کوي د زړه په رنځ آخته دي مګر داسې نده د معدې دردونه هم په نوموړي ساحه کې محسوس کیږي.
دغه دردونه د خوړو تر خوراک وروسته لا پسې شدید شي، بالحصوص د شپې لخوا او معمولاً دغه ناروغان چې کله سحر له خوبه راپاڅي نو خوله یې بد بوی کوي،ټوله مرۍ یې سوخت کوي او د سر ګنګسوالی هم لري.

دویم: له معدې د خوړو مرۍ ته پورته کیدل
هغه ناروغان چې د معدې په زخم آخته دې ‌‌‌‌‌‌ډیری وخت د یوې بلې ناروغۍ سره هم لاس او ګریوان کیږي چې موږ په طبي اصطلاح Gastroesophagel reflux disease  بولو په نوموړې ناروغۍ که د معمول خلاف هغه خواړه چې د مرۍ له لارې معده ته ورتتلی بیرته له معدې مرۍ ته راپورته کیږي،او ان تر خولې پورې هم راځي چې ناروغ معمولا ترشې اوبه یا تیزابي ذایقه لرونکی احساس پیدا کوي.
ددې ترڅنګ دغه خواړه چې له معدې بیرته مرۍ ته راپورته کیږي د معدې په تیزابو ملوث یا ککړ وي نو د بیرته راپورته کیدو په صورت کې د مرۍ د دیوالونه د تخریش سبب ګرځي او که ځن‌‌‌‌‌‌ډنی شي په مهلکو ناروغیو او حتی د مرۍ د سورۍ کیدو سبب ګرځي. که یې درملنه ونکړو همدغه حالت مو د مرۍ په سرطان آخته کوي!ښایې سوال مو ذهن ته راولاړ شي چې د مرۍ سرطان څنګه؟
که باربار د معدې محتویات مرۍ ته راپورته شي نو د معدې د داخلي دیوال حجرات مرۍ ته د راپورته کیدو میلان پیدا کوي او که بلاخره د معدې حجراتو په مرۍ کې ځای ونیوه او هلته یې خپل فعالیت ته دوام ورکړ نو دا یو نیمه سرطاني حالت ده چې مونږ یې په طبي اثطلاح Barrett's esophagus بولو او د وخت په تیریدو همدغه ناروغي د مرۍ په سرطان چې Adenocarcinoma esophagus نومیږي بدلیږي.او له بده مرغه نوموړی سرطان تر ننه پورې لاعلاجه ده

دریم: تورې کانګې یا ‌‌‌‌‌‌ډیری وخت وینه لرونکي کانګې:
ښکاره خبره ده چې له زخم نه به وینه بهیږي نه اوبه که چرته مو معده کي زخم موجود وي نو له هغه زخمه به هرو مرو وینه بهیږي او له غذتیي موادو سره به ګ‌‌‌‌‌‌ډه و‌‌‌‌‌‌ډه او بلاخره د استفراق په ذریعه به د ملاحظې وړ ګرځي.

څلورم:تور رنګه بولې
هغه ناروغان چې د معدې ټپ لري د هغو ناروغانو غایطه مواد تور یا قهي رنګ لري ولې؟
ځکه چې له نوموړي ټپه وینه رابهیدلې او له غذایي موادو سره يوځای وړو کولمو نه  سترو کولمو او بلاخره له هغه ځایه د مقعد پواسطه اطراح کیږي.  
پدغه جریان کې وینه،غذایي مواد او د صفرا کیسې افرازات سره ګ‌‌‌‌‌‌ډو‌‌‌‌‌‌ډ کیږي او بلاخره غایطه موادو ته تور رنګ ورکوي.

پنځم: د اشتها نشتون
هغه ناروغان چې د معدې په زخم آخته دي هغوئ د ‌‌‌‌‌‌ډیرو لږو خوړو وروسته د مړښت احساس کوي.  
طبیعي خبره ده چې له نورمالې کچې په دایمي توګه کم خواړه د بدن ورځني احتیاجات نشي پوره کوی او همدغه وجه ده چې نوموړي ناروغا‌‌‌‌‌‌ډیر ژر وزن له لاسه ورکوي.

ځینې درمل هم د معدې د زخم سبب ګرځي لکه د NSAID کورنۍ او ددغې کورنۍ یو ټابلیټ چې ‌‌‌‌‌‌ډیر کارول کیږي د بروفین په نامه یادیږي
د نس پړسوب،دوامداره قبضیت،د زړه بدوالی او سر ګنګسوالی د معدې د زخم نورې نښې دي.
(تر ټولو ښه کيفيت درمل د معدېRG TOP DSR )
## تړلې لیکنې
طب
## سرچینې

وېشنيزه:رنځپوهنه
وېشنيزه:طب
وېشنيزه:ساینس
دښځو پرمختگ

دښخو پرمختګ په ټولنه کی
په افغانستان کی د ښځو ته هر ډول خندونه موجود دی
که هغه سیاسی دی او اجتماعی خولیکن 
په افغانیستان کی ښځو هیچ ډول پرمختګ ندی کړی 
ځکه چی په افغانیستان کی سوله نشته د دولت او 
طالبانو تر جنګ موجود دی او دا جنګ او نا ارامی یوه لویه بدبختی ده چی میرمنی پرمختک ته نه پریږدی.
او بله خبر دا چی د تعلیم او تحصیل په برخه هم لوی 
ستونزی شته .
چی په افغانیستان کی یی د ښځینو د دلا په شاه پاتی کیدو لامل ګرځیدلی دی.
خو زه دا وایم دا چی دجنګ شتون د سولی نشته والی د ښځو سره تاوتریخوالی ښځو ته په ټولنه کی د ونډی نشتوالی د همدی بدبختیو لامل ګرځیدلی چی ښځی د په ټولنه کی په شاپاتی شی.
ښه وينا کول

برنت لیسي په نوم امریکایي ویناوال وایي: زه کلفورنیا کې یوې غونډې ته بلل شوی ووم، زما د خبرو وخت پاو کم یو ساعت وو خو زه په دریمه دقیقه کې بند شوم، مرۍ مې وچه شوه، خولې راباندې رامات شوې ایله په خوارو مې ځان چوکۍ ته ورساوه.
زه ډېر شرمنده شوم خو حوصله مې له لاسه ورنکړه، تمرین مې پېل کړ، اوس دا دی د ویناوالۍ له لارې د کال یو میلیون عاید لرم

دا خبره مې ځکه وکړه چې هر انسان د خبرو کولو وړتیا لري خو چې زیار وګالي، 
نن درته هغه چارې در په ګوته کوم چې تاسې سره په ښې ویناوالۍ کې مرسته کوي

موضوع: هر کله چې کومې غونډې ته ځۍ ځان پوهه کړئ چې د څه غونډه ده
بېلګې: ځان سره د موضوع په تړاو ځینې کیسې، ټوکې او بېلګې یوسئ او که ممکنه وه مخکې له خبرو یوه ټوکه ووایئ چې د خلکو توجه راجلب کړئ
مهم ټکي: ځان سره مهم ټکي ولیکئ که چېرته خبرې درنه هېرې هم شي دغو لنډو ټکو ته په کتو درته خبرې درياديږې او هیڅکله به چپ پاتې نشۍ، په ځان مو باور هم پیدا کوي
تمرین: بار بار تمرین وکړئ، ځیرک ټلیفونونه خو لرۍ پخپله ثبت کوئ خپلې غلطیانې پخپله پیدا کولی شۍ، همدا راز د کلماتو ادا کولو سره اشنا کېږۍ
د ګډونوالو په نظر ځان ته کتل: چې زه د ددې غونډې اوریدونکی وی ما څه اورېدل خوښول؟ بیا تاسې هماغسې خبرو کولو ته هڅېږئ
مایک ته ودرېدل: د خبرو کولو نه وړاندې اوږده ساه واخلئ دا مو د زړه ضربان سموي او که رېږدېدلۍ لاسونه مو ومروړۍ او ټقې ترې وباسئ
څارنه: د خبرو نه وړاندې دوه درې ځل ستېج ته لاړ شئ هلته وګرځئ راوګرځئ او د غونډې برخوال وڅارئ، تاسې له چاپیریال سره اشنا کوي او ویره مو ختموي
کتل: د خبرو په مهال هغه چا ته ډېر ګورئ چې ډېر درته ګران وي یا په زړه پورې قواره ولري
مناسب لباس: داسې لباس مه اغوندئ چې خلک مو د خبرو اورېدو په ځای لباس ته ګوري او پرې تبصري کوي، ستاسې توجه خرابوي
داخليدل: له تشریفاتو نه تېرېږئ، موضوع ته داخيلېږئ او تل هڅه کوئ چې لنډې خبرې وکړئ
بدني ژبه: شخ مه ودرېږئ، د بدن د غړو حرکت نه کار واخلئ اوریدونکي پرې ځان سره ساتلی شئ
تسلسل: دا ډېر مهم اصل دی تر څو خپل پیغام په ښه شکل ګډونوالو ته ورسوۍ، نه به مو وخت ضایع کړی وي او نه به مو خلک قید کړې وي
مننه: د خبرو پای کې مننه اړینه ده چې د اوريدونکو د غوږ نیونې قدردانې وشي بیا بار بار غونډو ته راځي
زمان ظهير

زمان ظهير د پښتو ژبي خوږ ژبی سندرغاړی دئ. زیاتره وخت یې د هندي سازونو سره پښتو سندري ویلي دي. او ږغ یې کټ مټ د هندي سندرو کمار سانو ته ورته دئ او د پښتو د شهنشاه غزل خیال محمد ورته د پښتو کمارسانو لقب ورکړی دئ.
زمان ظهير د چارسدې د خوايداد خېلو په سيمي پوري تعلوق لري. زمان ظهير تازه د يوټوب چينل هم جوړ کړی دئ چي دغه يې لينک دئ تاسو يې دلته سندري اورېدلی شئ https://youtube.com/@Zaheerzaman590
په قرانکریم کی دعاګانې

#د_قران_شریف_څو_بهتریني_دوعاګاني:

که چیری صالح اولاد غواړی :
رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ
رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که ویره درسره وی چی زما زړه به ګمراه شی:
رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّاب
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری غواړی د شهادت په ډول سعادت درته په نصیب شی:
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری لوی مشکل او خفګان لری:
حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری غواړی چی ته او اولاد دی لمونځ ګذاره اوسی:
رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری غواړی چی میرمن او اولاد دی تا ته وفادار وی:
رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری غواړی چی ښه کور او ځای ولری:
رَبِّ أَنْزِلْنِي مُنْزَلًا مُبَارَكًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِين
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری غواړی چی شیطان همیشه ستا څخه لری وی:
رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَات الشَّيَاطِينِ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که د جهنم د عذاب څخه ویره لری:
رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری دا ویره درسره وی چی الله تعالی ستا اعمال نه قبولوی:
رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که چیری پریشانی لری:
إنما أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَله

 د دعا په هیله شیراحمد "ځواک“
د میږي جرم

د_ميږي_جُرم! 
عجيبه ښکلي کيسه
ابن قيم رحمه الله وايي د يوې ونی سیوري ته ناست وم
يو مېږی مي وليد چي دلته نژدې روان و او غوښتل يې پروت د ملخ وزر له ځان سره يوسي
کله چي د وزر په وړلو ونه توانيدی نو تېز لاړه غار ته ننوت
له هغې خوا يې د مېږيانو لښکر را وویست 
کله چي دوی وزر ته نژدې شول ما وزر ترې را پورته کړ
دوی ډېر وګرځېدل خو څه شی يې ونه موندی
له ستړيا وروسته غار ته ننوتل
خو يو مېږی لا ګرځېده , فکر کوم هماغه لومړی مېږی و 
ما هم وزر ورته کېښود
ده چي وزر وليد بيا تېز لاړ خو دا ځل يې هلته ځنډ وکړ
فکر کوم هغوی ته يې قناعت ور کاوه ځکه اول ځل يې خبره ريښتيا نه شوه
خو دا وار د اول په څير ميږيان نه و بلکي لږ راووتل
ما هم د ملخ وزر بيا پورته کړ
دوی ډېر وګرځېدل ستړي شول او ولاړل
خو يو مېږی بيا هم ګرځېده فکر کوم هماغه مېږی و چي دوی يې دوه ځله راوغوښتل
ما بيا وزر مخي ته ورته کېښود
کله چي يې وزر وموندی بيا په بيړه لاړی خو دا ځل بيخي ډېر وځنډېدی
فکر کوم هغوی بيخي قناعت نه ورسره کاوه ځکه دا دوهم ځل و چي خبره يې دروغ شوه

دا وار اوه مېږيان ورسره راووتل ما هم د تېر په څير وزر ترې را واخيست
هغوی ډېر وګرځېدل
 پوه شوم چي دوی هماغه ميږي ته ډېر په قهر شول
پری را ټول شول
او مېږی يې ټوټه ټوټه کړ , سر او پښې يې ترې بېلی کړې😰😰 (لا حول ولا قوة إلا بالله)

ما ددوی مخته وزر کېښود دوی چي وزر وموندی بيرته پر خپل ملګري را غونډ شول معلومېدل چي ډېر غمجن ول او  پر خپله کړنه سخت خواشيني وو خو وخت يې له لاسه وتلی وه

ابن قيم وايي سخت خفه شوم چي دا مي څه وکړل!؟😢
له پرېشانۍ څخه تنګ شوم او له خپل استاد ابن تيميه څخه مي وپوښتل چي ما خو داسي کار وکړ

هغه راته وويل تاته به الله تعالى بخښنه وکړي خو ګوره چي بل وخت داسي ونه کړې  , او کومه کيسه چي دي وکړله نو سبحان الله
پاکي ده هغه ذات لره چي ميږيانو ته يې هم د دروغو قباحت ښودلی
او د دروغجن په سزا يې پوه کړي دي.
د امام زفر ژوند ليک

امام زفر 

امام زفر بن هذيل (رحمه‌الله) د حنفي فقهې له مهمو عالمانو او د امام ابو حنيفه نعمان بن ثابت (رح) له نامتو شاګردانو څخه وو. هغه د فقهي استدلال، ژور نظر او د اصولو په دقيق درک شهرت درلود.

ژوند

امام زفر بن هذيل په ۱۱۰ هـ ق کال (شاوخوا ۷۲۸ م) کې زېږېدلی او په ۱۵۸ هـ ق کال (شاوخوا ۷۷۵ م) کې وفات شوی دی. د عراق په کوفه ښار کې يې زده کړې وکړې او له امام ابو حنيفه، امام ابو يوسف او امام محمد شيباني سره يې د فقهې او حديث علم حاصل کړ.

هغه د علم، تقوا، او د رأيې (فقهي اجتهاد) د ځواک له امله د حنفي فقهې په پراختيا کې مهم رول لوبولی دی.

علمي مقام

امام زفر د خپل زمان له سترو فقيهانو څخه ګڼل کېږي. د هغه اجتهادي آرا په ډېرو فقهي مسايلو کې د امام ابو حنيفه له نظر سره نږدې دي، خو ځينې وخت يې له استاد سره اختلاف کړی دی.

فقهاو وايي چې د هغه فقهي طريقه د دقيق تعليل، قياس او د نصوصو د مفهوم پر بنسټ ولاړه وه. د هغه ډېرې فتواوې وروسته د حنفي فقهې په متون کې شاملې شوې.

شاګردان او اغېز

د امام زفر د شاګردانو له ډلې څو تنه وروسته د فقهې په تدريس او ليک کې شهرت ته رسېدلي دي. د هغه ارا د امام ابو يوسف او امام محمد شيباني له لارې د حنفي فقهې د رسمي منهج برخه وګرځېده.

مړينه 

امام زفر بن هذيل په بصره کې وفات شو او هلته خاورو ته وسپارل شو. د علم او تقوا له امله د هغه نوم د حنفي فقهې د بنسټګرو له ډلې ګڼل کېږي.

سرچينې

1. ابن ابی‌الوفاء، طبقات الحنفیة.

2. الذهبي، سیر أعلام النبلاء.

3. ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون.

4. الشيباني، الأصل.
غسل

**غسل** په لغت کې مينځلو ته وايي او په شريعت کې د ناپاکې لري کولو او ثواب حاصلولو لپاره په يوه خاصه طريقه د ټول بدن مينځلو ته غسل وايي .

## د غسل ډولونه
* **[[فرض غسل]]**: د جنابت غسل د حیض او نفاس څخه د پاکېدلو غسل فرض دی. 

* **[[واجب غسل]]**: که کافر د جنابت په حالت کې مسلمان شي غسل ورکول او بل مسلمان مړي ته غسل ورکول په ژوندیو مسلمانانو واجب دی. 
***سنت غسل**: د جمعې او اخترونو د لمونځونو، د احرام د تړلو او په عرفات د درېدلو لپاره غسل کول سنت دی. 

* **مستحب غسل**: هلک یا نجلۍ چې پنځلس کلنۍ ته ورسیږي.
کافر چې مسلمان شي او جنب نه وي.مدینې منورې او یا مکې معظمې ته د ننوتلو لپاره غسل کول مستحب دی.
## د غسل فرضونه
د غسل فرضونه درې دي چې په لاندې ترتیب سره بیانیږي: 

* د خولې مینځل (مضمضه) 

* د پوزې مینځل (استنشاق) 

* د تول بدن مینځل
## د غسل سنتونه
د غسل سنتونه په دې لاندې ترتیب سره بیانیږي 

* تر مړوندونو پورې د دواړو لاسونو مینځل دي.

* استنجاء کول.

* له بدن څخه د ظاهري نجاست لرې کول.

* د غسل څخه مخکې د لمانځه د اوداسه په شان اودس کول خو که غسل یې په داسې حال کې کاوه چې هلته اوبه ډنډ درېدلې نو پښې به د غسل څخه وروسته ومینځي. 

* په ټول بدن درې ځلې اوبه تېرول که غسل کوونکی ښځه وي، او د وېښتانو بېخو ته یې اوبه رسېدلې نو د کوڅیو خلاصولو سپړول ضروري ورباندې ضروري دي.
## د غسل د فرضېدو سببونه
د غسل د فرض کېدلو سببونه چې د غسل موجبات هم ورته وایي په لاندې ډول دي.

* په ټوپ او خوند مني وتل. 

*  جماع (کوروالي) کول. 

* احتلام (شیطان غلطول) 

*  د حیض څخه پاکېدل. (حیض هغه عادي وینه ده چې په هره میاشت کې د روغې او بالغې ښځې له رحم څخه جاري کیږی، د حیض کمه موده درې ورځې او زیاته موده یې لس ورځې ده، کله چې یوه ښځه د حیض څخه پاکه شي نو غسل ورباندې فرض دی. 

* د نفاس څخه پاکېدل. (نفاس هغه وینې دي چې د کوچني د پیدا کېدو وروسته د ښځې له رحم څخه جاري کیږي، د نفاس زیاته موده څلوېښت ورځې ده او کمه موده یې څه جد نه لري، کله یوه ښځه له نفاس څخه پاکه شي نو غسل وریاندې فرض دی.

## مسائل

* په غسل كې بايد د پوزې نتكۍ، په لاس کړې ګوتې، او د غوږونو لښتۍ وښورول شي.

* د نوكانو رنګ بايد په غسل او اوداسه كې لرې او پاك شي كه لرې نه شي اكثر علماء وايي اودس او غسل يې نه كيږي.

* له غسل څخه مخکې چې کله اودس وشي، بیا له غسل څخه وروسته اودس خلاف د سنت دي.

* کوم ځای چې اوبه را غونډیږي یعنې بهر نه وځي نو پښې باید په آخر کې بیا ځلې ومینځل شي.

* د غسل په ځای كې بايد بولې ونشي، په يوه حديث كې راغلي چې ابو داؤد او ترمذي روايت كړى دى رسول الله (ص) فرمايي: تاسو د غسل ځای کې بولې مكوئ ځكه  لدې څخه وسواس  پيداكيږي.

* د اوداسه او غسل اذكار او دعاوې د هغوى په پيل او پاى كې پكار  دي چې  وویل شي.

* كه د وېښتانو بیخوته اوبه رسېدلى شوي وي، نو په ښځو باندې دكوڅيو خلاصول ضروري ندي، اوكه نارينه كوڅة ولري دا ضروري ده چې كوڅة خلاصې كړي او ويې مينځي
* په روژه کې د پيشلمې کولو وروسته غسل کولو باندې روژې ته څه نقصان نه رسيږي.
* په روژه کې په اوداسه او غسل دواړو کې د خولې يريول روژې ته نقصان نه رسوي، په روژه کې به په اوداسه او غسل کې د خولې او پوزې په مينځلو کې زياته مبالغه کول مکروه دي . ځکه په مبالغه سره ددې ويره شته چې اوبه د حلق څخه لاړې یا تیرې شي.  
* د غسل ځنډول د لمانځه تر وخته پورې څه شرعي ممانعت نلري، همدارنګه په روژه کې غسل کول، لامبو وهل او په سخته ګرمۍ کې د جامو لمدول روژې ته هيڅ نقصان نلري.
## دا هم وګورئ
* اودس
* فرض غسل
* واجب غسل

## یاداښتونه او سرچینې
د ميوند ځانمرګي برید

د افغانستان کندهار ولايت  په مېوند ولسوالۍ کې د افغان ملي پوځ په مرکز د وسله والو طالبانو ډله يیز بريد کې ۴۳ سرتيري وژلي او نهه نور يي ژوبل کړل . دغه بريد په ١٨ اکتوبر ٢٠١٧ د  شپي نزدې په دوه نيمي بجې د ميوند ولسوالۍ  د چشمو په نوم پر  پوځي کېمپ باندې ؤ.

## د قومندانۍ نيول
او قومندانۍ  د لږ وخت دپاره د افغان ځواکونو د لاسه وتلی وه خو بيرته يې ونيول، او په دي جګړه کي لس بريدګر هم وژل شوي  دي. او سرتېرو ته د اوښتي زيان کره شمېره نه دي معلوم. وسله والو طالبانو د بريد زمه واري ومنل. د طالبانو د قاري يوسف احمد په نوم وياند ويلي وه د موټر بم په مټ يې دغه بريد کړی دی او تر ۶۰ پورې د افغان سرتېرو د وژنې ادعا يې کړې وه.

## خواخوږي
١. زلمی ویسا د کندهار والي دا برید په سختو ټکو وغندی، او ويل يې چې غچ به يې هم اخلي.
٢. حامد کرزی د افغانستان پخوانی  ولسمشر هم دا بريد وغانده او ويي ويل چې د کندهار د میوند ولسوالۍ پر هغې غمجنې پېښې خپله ژوره خواشیني څرګنده وي او په کلکه یی غندی چې په نتیجه کې یې یو ځل بیا زموږ د ملي اردو یو شمېر سرتېري او منسوبین شهیدان او ټپیان سول. پخوانی جمهور رئیس د دعاوو پر مهال  د میوند د پېښې شهیدانو ته د جنت، کورنیو ته یې د جمیل صبر او ټپیانو ته د سملاسي روغتیا استدعا وکړه.

## سرچينې

وېشنيزه:د کندهار پېښې
ويب اسيمبلى

ويب اسيمبلى يا وسم د کراول په  کى نشستوي، او  تسخه راژوندي سوه. 

## تاريخ
ويب اسيمبلى په ١٧ جون ٢٠١٥ کى ايلان سوه او په ١٥ مارچ ٢٠١٦ يى وکراوله.

## دباندنى لارى
* خسوسى ويب پڼه
* ټولنيز بانډار
* ويب اسيمبلى جوړشت
حساب

**حــِــساب (شمېرن يا arithmetic)**
*<span style="font-family:Arial;">حــِــساب (شمېرن) د [[رياضي]] (څوپوهن) تر ټولو ړومبۍ برخه ده چې د [[عدد]]ونو (شمېرو يا نومرو يا numbers) اَو د عددونو (شمېرو يا نومرو) سره د عــَــمــَــلــِــيــّــو (پېکړنو يا operations) په اَړوند څېړنې اَو زده کړې ورکړنې کوي .</span>*
## د حساب (شمېرن) څلورې مـــُـــهـــِـــمې عــَـــمـــَـــلــِــيې (پېکړنې) Arithmetic’s four important operations
*<span style="font-family:Arial;">په حساب (شمېرن) کښې څلورې مهمې عمليې (پېکړنې) شته دي چې هاغه عمليې (پېکړنې) دا دي :</span>*

*<span style="font-family:Arial;">１.  د [[جمع]] عمليه (د هـــَـــمټول کړن پېکړنه يا addition’s operation) .</span>*

*<span style="font-family:Arial;">２.  د [[تفريق]] عمليه (د اِيسته کړن يا د کمتر کړن پېکړنه يا subtraction’s operation) .</span>*

*<span style="font-family:Arial;">３.  د [[ضرب]] عمليه (د څوپلا پېکړنه يا multiplication’s operation) .</span>*

*<span style="font-family:Arial;">４.  د تقسيم عمليه (د وېش پېکړنه يا division’s operation) .</span>*

*<span style="font-family:Arial;">اَو نور د عدد (شمېر يا نومر) توان (طاقت) number's power ميندن اَو د عدد (شمېر يا نومر) جذر (بېخ يا ريښه) number's root ميندن هم د حساب (شمېرن) په عمليو (پېکړنو) کښې شمېرل کيږي .</span>*


د صفر نښه