نور هېوادونه

دا د ابېڅو له مخې اوډل شوی د **نړۍ د هېوادونو لړليک** دی، چې پدې کې هغه هېوادونه چې د نړېوالو لخوا په رسمي توگه پېژندل شوي او د هغه هېوادونه چې د نړېوالو لخوا په رسمي توگه ندي پېژندل شوي، خپلواکه رياستونه، مېشتې سيمې چې په نورو هېوادونو اړه لري او په همدې توگه د ځانگړې زمکنۍ بشپړتيا سيمو نومونه راغونډ شوي. همدا لړليک د قانوني واک خاونده ټول هېوادونه په ځان کې رانغاړي، مانا دا چې پدې کې قلمرونه، د قلمرونو سيمه ايزې اوبه چې پدې کې هغه اوبه چې په حدودو کې دننه دي او هغه چې سره گډې او نښتې دي، په اقتصادي توگه ځانله منحصره زونونه، سمندريز پان، او د هوايي فضا خاوندې سيمې ټول راځي. د خپلواکو رياستونو د لړليک د کتلو لپاره د زمکنۍ بشپړتيا لرونکي هېوادونو لړليک وگورۍ.
په دغه لړليک کې د نړۍ د هېوادونو نومونه په پښتو کې ليکل شوي او پدې کې دواړه، يعنې لنډ رسمي نومونه (لکه. افغانستان) او اوږده رسمي نومونه (لکه. د افغانستان اسلامي جمهوريت) شته. که چېرته په دغه لړليک کې د يو داسې هېواد يا سيمې نوم چې د هغه د رسمي نوم پر سر شخړه وي، راغلی وي، په دې مانا نه ده چې يعنې په ويکيپېډيا کې د ذکر کېدلو له امله دې رسمي وگڼلای شي.

## په دغه ليکنه کې د شته هېوادونو لړليک
په دغه لړليک کې د 243 شته هېوادونو نومونه دي چې ددغو نه يې: 
* 191 د ملگري ملتونو (UN) غړي هېوادونه دي.
* 1 د ملگرو ملتونو له خوا پېژندل شوی هغه رياست دی چې د هولي سي يا Holy See له خوا اداره کېږي او د ملگرو ملتونو غړيتوب نه لري (يو د ملگرو ملتونو کتونکي): د *[[واټيکان ښار]]*.
* 9 رياستونه چې د ملگرو ملتونو لخوا نه دي پېژندل شوي او د ملگرو ملتونو د ډېريو غړو هېوادونو لخوا هم نه دي په رسميت پېژندل شوي:

## آ
*	ائل آف من
*	آروبا
*	آيسلېنډ
*	آذربايجان

## ا
*	اریتره
*	اوزبکستان
*	اسپانیا
*	استرالیا
*	استوايي گينه
*	اسټونيا
*	اسرائیل
*	ارجنټاين
*	اردن
*	ارمنستان
*	اتريش
*	افغانستان
*	اکوادور
*	البانيا
*	الجزایر
*	آلمان
*	امريکايي ساموا
*	انترکتيکا
*	انتيگوا او باربوداس
*	اندونیزیا
*	آنگولا
*	انگويلا
*	اوروگویه
*	اوکراین
*	اېټاليا
*	اېتوپیا
*	ايران
*	آيرلنډ

## ب
*	بارباډوس
*	باهاما
*	بحرين
*	برازي
*	برما
*	برمودا
*	برونای
*	برونډي
*	بېلاروس
*	بلجیم
*	بلغاريا
*	بلویا
*	بلیز
*	بنگله دېش
*	بنین
*	بهوټان
*	بوټسوانا
*	بورکینا فاسو
*	بوزنیا او هرزگاوینیا

## پ
*	پاپا نيو گوني
*	پاراگوای
*	پاکستان
*	پالو
*	پاناما
*	پرتگال
*	پورتوریکو
*	پولند
*	پیتکرن ټاپوگانی
*	پيرو

## ت
*	تاجکستان
*	تانزانیا
*	تانگا
*	تایلند
*	تایوان
*	ترک او کیکاس ټاپوگانی
*	ترکمنستان
*	ترکیه
*	ترینیداد او توباگو
*	تنزانیه
*	توکلو
*	توگو
*	تووالو
## ج
*	جاپان
*	جامایکا
*	جبل الطارق
*	جنوبی افریقا
*	جنوبی کوریا
*	جنوبی گرجستان او جنوبی ساندویچ ټاپوگانی
*	جیبوتی
*	جیرسی
## چ
*	چاد
*	چک
*	چیلئ
*	چین
*	د امریکا کوچنی لیری پرتی ټاپوگانی
*	د برتانیوی هندی سمندر سیمه
*	د بوویت ټاپو
*	د دومینیکا جمهوریت
*	د سالمن ټاپو
*	د عربو متحده امارات
*	د فاریو ټاپوگانی
*	د فالکلند ټاپوگانی
*	د فرانسی گیانا
*	د کرسمس ټاپو
*	د کوک ټاپوگانی
*	د کوکس ټاپو
*	د کیمین ټاپوگانی
*	د مارشل ټاپوگانی
*	د مرکزی افریقا جمهوریت
*	دامریکا متحده ایالات
*	دامریکا ویرجین ټاپوگانی
*	دآیویری ساحل
*	دبرتانیی ویرجین ټاپوگانی
*	دفرانسی لاندی جنوبی سیمی
*	دماریانا شمالی ټاپوگانی
*	دنمارک
*	دومینیکا
## ر
*	روسیه
*	رومانیا
*	روواندا
*	رییونیین
*	زائر
*	زمبیا
*	زیمبابوی
## س
*	سان مارینو
*	سراللیون
*	سعودی عربستان
*	سلوادور
*	سلویکا
*	سلوینیا
*	سنت لیوشا
*	سنگاپور
*	سوالبورد
*	سوتوم او پرنسیپ
*	سودان
*	سورینام
*	سوریه
*	سومالیا
*	سویدن
*	سویزرلند
*	سویزرلند
*	سیرنکا
*	سیشل
*	سین کیتس او نیوس
*	سینت پاری او مایکولون
*	سینت هیلینا
*	سینت وینسینت او گریندانس
*	سینیگال
*	شرقی تیمور
*	شمالی کوریا
*	صربیا
*	عراق
*	عمان
*	غربی ساموا
*	غربی صحرا
## ف
*	فرانسه
*	فرانسوی پالینیز
*	فلیپین
*	فنلند
*	فی جی
*	قبرس
*	قرغیزستان
*	قزاقستان
*	قطر
## ک
*	کاماروس
*	کامرون
*	کانادا
*	کروات
*	کمبودیا
*	کوستوریکو
*	کولمبیا
*	کویت
*	کیپ ورد
*	کیری باتی
*	کینیا
*	کیوبا
## گ
*	گابن
*	گانا
*	گانکو
*	گرجستان
*	گرنادا
*	گرنزی
*	گرینلند
*	گمبیا
*	گواتمالا
*	گوادالوپ
*	گوام
*	گیانا
*	گینه بیسائو
*	گینه
## ل
*	لائوس
*	لبریا
*	لبنان
*	لتوانیا
*	لتویا
*	لسوتو
*	لوکزامبورگ
*	لویه برتنیا
*	لیبیا
*	لیختن اشتاین
## م
*	ما کائو
*	مارتینیک
*	ماریتانیا
*	مالاگازی
*	مالاوی
*	مالت
*	مالدیو
*	مالی
*	مالیزیا
*	مانتی نگرو
*	مراکش
*	مصر
*	مقدونیه
*	مکزیکو
*	ملداوی
*	منگولیا
*	موری تیوس
*	موزمبیق
*	مونا کو
*	مونتسیرات
*	میکرونیزیا
*	مییات
## ن
*	نائجیریا
*	نارفوک ټاپو
*	ناورو
*	ناروې
*	نامیبیا
*	نيوزيلانډ
*	نوی کالیدونیا
*	نی یو
*	نيپال
*	نايجېريا
*	نیدرلیندس آنتیلیس
*	نيکاراگوا

## ه
*	هالند
*	هانکانگ
*	هایتی
*	هند
*	هندوراس
*	هنگری
*	هیرد او د مکدونالد ټاپوگانی
## و
*	واتیکان
*	والیز او فوتونا
*	واناتو
*	ویتنام
*	وینزیویلا
*	یمن
*	یو گندا
*	یونان

## دا هم وگورۍ
## نور لړليکونه

*د نورو هېوادونو لړليک