د آسيايي فوټبال کانفېډرېشن

د آسیا د فوټبال کنفدراسیون (AFC) د آسیا په ډیری هیوادونو کې د فوټبال، فوټسال او ساحلي فوټبال اداره کوونکې اداره ده. دا کنفدراسیون ۴۷ غړي هیوادونه لري، چې مرکزي دفتر یې د مالیزیا په کوالالمپور کې دی، خو ځینې اسیایي هیوادونه لکه اذربایجان، ګرجستان، قزاقستان، ترکیه، روسیه، قبرص، ارمنستان او اسراییل، چې په UEFA کې دي، د دې سازمان برخه نه ګڼل کیږي. له بلې خوا، آسټرالیا، چې پخوا د فوټبال په نړیوال فدراسیون کې شامله وه، په ۲۰۰۶ کال کې د آسیا د فوټبال کنفدراسیون سره یوځای شوه؛ سربیره پردې، په ارام سمندر کې موقعیت لرونکي دوه هیوادونه، ګوام او شمالي ماریانا ټاپوګان، چې د امریکا سیمې دي، د AFC غړي دي. هانګ کانګ او مکاو، که څه هم خپلواک هیوادونه نه دي (دواړه د چین ځانګړي اداري سیمې دي)، هم د AFC غړي دي. شیخ سلمان له ۲۰۱۳ کال راهیسې د دې کنفدراسیون مشر دی. 

## تاریخ
د اسیا د فوټبال کنفدراسیون د ۱۹۵۴ کال د می په ۸مه نېټه تاسیس شو. افغانستان، برما (میانمار)، د چین جمهوریت (تایوان)، هانګ کانګ، ایران، هند، اسراییل، اندونیزیا، جاپان، سویلي کوریا، پاکستان، فیلیپین، سینګاپور او سویلي ویتنام د دې کنفدراسیون لومړني غړي وو. [5][6]

د آسیا د ښځو د فوټبال کنفدراسیون (AWF) د AFC یوه برخه وه چې په آسیا کې یې د ښځو فوټبال اداره کاوه. دا کنفدراسیون په جلا توګه د ۱۹۶۸ کال په اپریل کې د تایوان، هانګ کانګ، مالیزیا او سینګاپور په څیر هیوادونو په یوه غونډه کې تاسیس شو. په ۱۹۶۸ کال کې، ALFC د AFC سره یوځای شو. [7] د آسیا د فوټبال کنفدراسیون له ۱۹۷۵ کال راهیسې د AFC د ښځو جام تنظیموي، او همدارنګه هڅه کوي چې د AFC د ۱۹ کلنو ښځو اتلولي او د AFC د ۱۷ کلنو ښځو اتلولي په ښه توګه تنظیم کړي.

## فرعي کټګورۍ
د AFC ۴۷ غړي هېوادونه لري، چې په پنځو برخو وېشل شوي دي.

* د ختیځې آسیا څخه ۱۰ غړي

* د منځنۍ اسیا څخه ۶ غړي

* د جنوب ختیځې آسیا څخه ۱۲ غړي

* د لوېدیځې اسیا څخه ۱۲ غړي

* د جنوبي اسیا څخه ۷ غړي

## پخواني غړي

* اسراییل ۱۹۵۴–۱۹۷۴؛ په ۱۹۹۴ کال کې، دا د AFC سیالیو څخه لرې شو او د کویت لخوا د ۱۷ موافقو، ۱۳ مخالفو او ۶ غیر حاضرو رایو په پایله کې د UEFA سره یوځای شو. [حواله اړینه ده]

* نیوزیلینډ ۱۹۶۴؛  په ۱۹۶۶ کې د اوشینیا فوټبال کنفدراسیون سره یوځای شو.

* قزاقستان ۱۹۹۳-۲۰۰۲؛ دا په ۲۰۰۲ کال کې د UEFA غړی شو.

* جنوبي یمن ۱۹۷۲-۱۹۹۰؛ د شمالي یمن سره په یوځای کیدو سره، دوی د یمن فوټبال ټولنه جوړه کړه.

## سیالۍ

### '''نړیوال'''
د AFC اداره د آسیا کپ، د آسیا د ښځو کپ، او د آسیا د پیوستون کپ د تنظیم مسؤلیت لري، چې دا درې واړه ټورنمنټونه په هرو څلورو کلونو کې ترسره کیږي. AFC د آسیا د فوټسال اتلولي، د آسیا د ساحلي فوټبال اتلولي، د ټولو کچو او عمرونو ځوانانو اتلولۍ، او د نارینه وو د فیفا نړیوال جام، د ښځو د فیفا نړیوال جام او د دوبي د اولمپیک لوبو لپاره د آسیا د کوالیفای سیالیو تنظیم هم کوي.

د AFC نړیوالو سیالیو سربیره، د AFC هره سیمه (سیمه ایز فدراسیون) د ملي ټیمونو لپاره خپل اتلولۍ لري، چې پکې شامل دي: د ختیځې آسیا اتلولي، د سویلي آسیا اتلولي، د ASEAN اتلولي، د لویدیځې آسیا اتلولي، او د مرکزي آسیا د فوټبال کنفدراسیون (CAFC).

### کلب
د AFC غوره کلب اتلولي د AFC ایلیټ لیګ دی، چې د 2002-03 فصل کې پیل شو (د AFC کلب کپ او AFC کپ د AFC اتلانو لیګ په نوم بدل شو) او د هر هیواد څخه له 1 څخه تر 4 غوره ټیمونه لري (د ټیمونو شمیر د هر هیواد په درجه بندۍ پورې اړه لري او کولی شي په مطابق یې زیات یا کم شي)، پدې سیالۍ کې یوازې د آسیا غوره ټیمونه شامل دي.

دوهمه لوړه سیالي د AFC کپ ده، چې په 2004 کې د AFC لخوا پیل شوه. دریمه سیالي د آسیا د ولسمشر کپ دی، چې په ۲۰۰۵ کال کې پیل او په ۲۰۱۵ کال کې پای ته ورسېده.

د ښځو لپاره لومړۍ کلبي سیالۍ د AFC د ښځو اتلولۍ لیګ دی.

د اسیا فوټبال کنفدراسیون د اسیا فوټبال کلبونو لپاره د اسیا فوټبال اتلولیو لیګ تر سرلیک لاندې هر کال سیالۍ هم تنظیموي.

### په ۲۰۲۴ کال کې لوی بدلونونه
د آسیا د فوټبال کنفدراسیون په خپلو فرعي سیالیو کې بدلونونه راوستي دي. د آسیا د فوټبال کنفدراسیون (AFC) د سیالیو کمیټې غونډه د جمعې په ورځ، د جون په ۲۴مه، ۲۰۲۴ کال کې د متحده عربي اماراتو په العین کې ترسره شوه. د غړو د پریکړې له مخې، د آسیا د ۲۳ کلونو څخه کم عمره اتلولۍ د هرو دوو کلونو پرځای په هرو څلورو کلونو کې ترسره کیږي. په دې توګه، د آسیایي هیوادونو هیله مند ټیمونه به له ۲۰۲۸ کال څخه یوازې د اولمپیک په سیالیو کې د زاړه براعظم لپاره د ونډې ټاکلو لپاره د یو بل په وړاندې سیالي وکړي. همدارنګه، د فوټبال د نړیوال فدراسیون (فیفا) د وروستۍ پریکړې په رڼا کې چې هر کال د ۴۸ ټیمونو سره د ۱۷ کلونو څخه کم عمره نړیوال جام ترسره کوي، د ۱۷ کلونو څخه کم عمره آسیایي فوټبال اتلولي به هم هر کال ترسره شي. د کوربه هېواد پرته، د آسیا براعظم به په دې ټورنمنټ کې اته کوټې ولري. همدارنګه، د ۲۰۲۵ کال د اسیا د ۲۰ کلنو ځوانانو اتلولۍ کوربه توب چین ته ورکړل شو، او سعودي عربستان د ۲۰۲۵ کال د اسیا د ۱۷ کلنو ځوانانو اتلولۍ کوربه توب په غاړه واخیست. د آسیایي کلب سیالیو کې د وروستیو بدلونونو له امله، د AFC اتلانو لیګ فاینل لپاره اړتیاوې به د AFC ایلیټ لیګ فاینل لپاره پلي شي. د AFC اتلانو لیګ لپاره د ننوتلو شرایط (د فاینل پرته) به د ایلیټ لیګ لپاره هم پلي شي (د فاینل پرته). د آسیا د کلب فوټبال د دوهمې درجې (د آسیا اتلانو لیګ ۲) او د AFC CUP سیالیو اړتیاوې به د دریمې درجې سیالیو (AFC چیلنج لیګ) لپاره په پام کې ونیول شي. [1]

د فوټسال سیالیو په اړه، په اوردیبهشت ۱۴۰۳ (می ۲۰۱۴) کې پریکړه وشوه چې د آسیا د ښځو د فوټسال اتلولۍ به د ۷ کلونو وقفې وروسته په ۲۰۲۵ کې ترسره شي. د نارینه وو او ښځو دواړه سیالۍ به د هرو دوو کلونو پرځای په هرو څلورو کلونو کې ترسره شي، او د نړیوال جام کوالیفای سیالۍ به جلا وي. د نارینه وو د کلب فوټسال سیالیو بیا پیلولو او د ښځو د کلب فوټسال سیالیو پیلولو په اړه بحثونه روان دي.

## اوسني اتلان