اړتیا

**اړتیا**  د انسان د ژوند هغه بنسټیز، طبیعي او ټولنیز غوښت ته ویل کېږي چې د فرد د بقا، ودې، هوساینې، رواني ثبات او ټولنیز ګډون لپاره ضروري وي. اړتیا د انسان د وجود له ژورې اړتیا سرچینه اخلي او د ژوند د ټولو برخو د حرکت اصلي محرک ګڼل کېږي. د دې مفکورې له مخې انسان یوازې د غوښتنو پر بنسټ نه، بلکې د هغو اړتیاوو پر بنسټ ژوند کوي چې د هغه د بدن، ذهن، احساساتو او ټولنیز ژوند د دوام لپاره حیاتي ارزښت لري.

اړتیا د انسان د فطري جوړښت یوه برخه ده. د روانپوهنې له نظره اړتیا هغه داخلي ځواک دی چې د انسان چلند، فکر او احساسات تنظیموي. د دې مفکورې له مخې انسان د اړتیاوو یو لړ سیستم لري چې په کې د فزیکي اړتیاوو ترڅنګ رواني، ټولنیزې او معنوي اړتیاوې هم شاملې دي. د فزیکي اړتیاوو په منځ کې د خوړو، اوبو، خوب، تودوخې او د بدن د ساتنې اړتیاوې شاملې دي، خو د رواني اړتیاوو په منځ کې د مینې، امنیت، درناوي، هویت، خپلواکۍ او د ځان د اثبات اړتیاوې ځای لري.

په ټولنپوهنه کې اړتیا د فرد او ټولنې تر منځ د اړیکو په چوکاټ کې تشریح کېږي. ټولنه د انسان د اړتیاوو د پوره کولو لپاره جوړېږي، او د ټولنیزو جوړښتونو کیفیت د دې اړتیاوو د پوره کولو په کچه پورې تړلی وي. هغه ټولنې چې د تعلیم، روغتیا، عدالت، اقتصادي فرصتونو او ټولنیز ملاتړ لپاره مناسب چاپېریال رامنځته کوي، د خلکو اړتیاوې په پراخه کچه پوره کوي. برعکس، هغه ټولنې چې د فرصتونو محدودیت، بې عدالتۍ او اقتصادي فشار سره مخ وي، د خلکو اړتیاوې نیمګړې پرېږدي او د ټولنیزو ستونزو د زیاتېدو لامل کېږي.

په فلسفه کې اړتیا د انسان د وجود له معنا سره تړلې ده. د فلسفي بحثونو له مخې اړتیا یوازې فزیکي اړتیا نه ده، بلکې د انسان د ارادې، ازادۍ، اخلاقو او د ژوند د هدف له مفکورې سره ژوره اړیکه لري. د دې مفکورې له مخې انسان هغه وخت بشپړ ژوند کوي چې د اړتیاوو او ارزښتونو تر منځ توازن رامنځته کړي. که اړتیاوې پوره نه شي، انسان د رواني ګډوډۍ، بې ثباتۍ او د ژوند د معنا د له منځه تلو احساس تجربه کوي.

په اقتصاد کې اړتیا د تولید، مصرف، بازار او سرچینو د وېش بنسټ جوړوي. اقتصادي سیستمونه د دې لپاره جوړېږي چې د خلکو اړتیاوې په مؤثره توګه پوره کړي. د اقتصاد له نظره اړتیا هغه څه دي چې د انسان د ژوند د دوام لپاره ضروري وي، او غوښتنه هغه څه دي چې د اړتیا تر څنګ د خوښې او انتخاب پر بنسټ رامنځته کېږي. د دې مفکورې له مخې د سرچینو کمښت د اړتیاوو د پوره کولو په پروسه کې مهم رول لري.

اړتیا د انسان د احساساتو او اړیکو په کیفیت هم اغېز کوي. هغه کسان چې د مینې، امنیت، درناوي او ملاتړ اړتیاوې یې پوره شوې وي، په ټولنیزو اړیکو کې بریالي وي. برعکس، د اړتیاوو ناپوره پاتې کېدل د فشار، وېرې، شخړو او د اړیکو د خرابېدو لامل کېږي. د روانپوهنې له نظره د اړتیاوو پوره کېدل د انسان د رواني روغتیا لپاره حیاتي ارزښت لري.

په تعلیم کې اړتیا د زده کړې د پروسې بنسټ جوړوي. زده کوونکي هغه وخت ښه زده کړه کوي چې د هغوی د فکري، احساساتي او ټولنیزو اړتیاوو لپاره مناسب چاپېریال رامنځته شي. د ښوونې عصري نظریې د زده کوونکي د اړتیاوو د پېژندلو او د هغوی د ودې لپاره د مناسبې لارې د ټاکلو اهمیت ته اشاره کوي.

په عمومي ډول اړتیا د انسان د ژوند د ټولو برخو د حرکت بنسټیز ځواک دی. د انسان د فزیکي، رواني، ټولنیزو او معنوي اړتیاوو پوره کېدل د فرد د بریا، د ټولنې د پرمختګ او د بشري تمدن د ودې لپاره حیاتي ارزښت لري.

## اړوند موضوعات
وړتیا  روانپوهنه  ټولنپوهنه   اقتصاد   فلسفه   انساني اړتیاوې   هوساینه   شخصیت

## سرچینې
https://www.britannica.com/topic/human-needs  
https://www.psychologytoday.com  
https://www.sciencedirect.com

## وېشنیزه
وېشنیزه:ټولنپوهنه  وېشنیزه:روانپوهنه   وېشنیزه:اقتصاد   وېشنیزه:فلسفه