ارتي

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/%281%29_Aarti_Thali%2C_Prayer_Plate_India.jpg/220px-%281%29_Aarti_Thali%2C_Prayer_Plate_India.jpg|بټنوک| د آرتي پلیټ
**آرتي، آرتهي** ( په هندي :  ) د هندوانو په عباداتو کې یو مذهبي رسم دی، پوجا، په کوم کې چې د کافور د څراغ په رڼا کې په غوړو کې ډوب شوی دیوې یا دیوتا ته وړاندې کیږي. د څراغونو د روښانولو په مراسمو کې د خدای په ستاینه کې سندرې ویل هم د آرتي پهمانا کې شامل دي.

## ريښه
آرتي د سنسېکرېت له کلمې (اراتیک) آرتیکا څخه اخیستل شوی چې مانا یې هغه څه دی چې تیاره لرې کوي (راتري). .    ارارتکيم، د سنسکرت بله کلمه (ارارتکيم) هم د دې اصل ګڼل کېږي. &#x5B; *[[ويکيپېډيا:سرچينه پکارده|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2016)">نسخه اړینه</span>]]* ده &#x5D; د مراټي ژبې د حوالې له مخې  مهانیرانجن (سنسکرت: महानिरांजना) آرټي ته هم اشاره کوي. ویل کیږي چې د آرتي مفهوم د ویدیک اور وژنې له رواجونو څخه سرچینه اخیستې دهپه پلیټ کې شیان د نړۍ عناصر، اور، اوبه، هوا، دوړې او فضا منعکس کويآرتي ساده یا خورا پراخه کیدی شي مګر دا تل د اور یا رڼا ویاړ لري. په سویلي هند کې دا دود دی چې د پوجاپاټ په پای کې هره ورځ له یو څخه تر پنځو وختونو پورې آرتي ترسره شي او په شمالي هند کې د بھجن په جریان کې. آرتي تقریبا په ټولو هندو رسمونو کې ترسره کیږي. په تالي کې څراغونه روښانه کیږي او دا د دیوتا د بت مخې ته په یوه دایره کې تیریږي او د هغې سره د موقع سره سم اشلوکا، بھجن یا یو لوښي ویل کیږي. د هندوانو د عقيدې له مخې د دې کار په کولو سره د څراغ په څراغ کې د هغه معبود يا معبود ځواک راځي، بيا دغه تالي په پوجا کې د شاملو خلکو په مخ کې ترسره کېږي او هر څوک د څراغ د څراغ په شاوخوا کې لاسونه ګرځوي. د خدای د برکت په لټه کې..

د آرتي پلیټ معمولا له فلزي څخه جوړیږي، د فلزي انتخاب د عبادت کونکو په جیب پورې اړه لري. اوسپنه، فولاد، سپین زر، مسو یا برونزو یا سرو زرو. مګر دا اړینه ده چې پلیټ د اوړو، خټو یا یو څه فلز څخه جوړ شوی څراغ وي چې د تیلو، غوړو او یو یا ډیرو (تل یو عجیب شمیر) پنبې څخه ډک وي. په تالي کې ګلان، وريجې او خوشبويي هم ايښودل کيږي.  ځینو معبدونو کې پادریان یا پنډتان د بت پر ځای د لوی غوړ څراغ سره بت ته آرتی کوي.

د آرتي موخه د پنځو عناصرو سمبول، د شعلې په وهلو سره معبودانو ته عاجزي او مننه ښودل دي. :

# اسمان
# باد
# اور (اگني)
# اوبه (سوځول)
# ځمکه

د اجتماعي آرتي په مندر کې ترسره کیږي؛ په هرصورت، پیروان دا په خپلو کورونو کې هم ترسره کوي.

## ارزښت
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Durga_puja_blessing.jpg/220px-Durga_puja_blessing.jpg|کيڼ|بټنوک| بهګات د "درګا پوجا" په جریان کې آرتي ترسره کوي.
آرتي کولی شي ډیری احساسات څرګند کړي لکه مینه، مهربانۍ، مننه، عبادت یا هیلې. د مثال په توګه، کله چې آرتي مشرانو یا معبودانو ته ترسره کیږي، دا د درناوي معنی لري او نیت یې د دعا او برکت دی، که کور یا سواری ترسره شي، دا د هیلې او امید مانا لري.

## آرتي سندرې
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Aarti-dance-bangalore-2009.jpg/220px-Aarti-dance-bangalore-2009.jpg|بټنوک| آرتي نڅا بنګلور، ۲۰۰۹.
په هندویزم کې د آرتي سندرې د "آرتي" په نوم پیژندل کیږي. هره فرقه خپل عام آرتي سندرې لري.

د ټولو خدایانو لپاره مشهور عام آرتي اوم، جې، جګدیش هیر دی. سوکاکریت، اوټینشن د رب ګنیشا په عبادت کې مشهور دی

## د سویلي هند په معبدونو کې آرتي
آرتي په تامل کې دیپارادنای، په کناډا کې دیپارادانا، په تیلو کې هارتي او په ملیالم کې دیپارادانا نومیږي.

## د ګودي ویشنو آرتي
په دې آرتي کې د څراغ رڼا وړاندې کول ټوله عبادت دی. د آرتي په پیل کې، شنک وهل کیږي، د آرتي پلیټ څرخیږي او په پای کې پلیټ د ټولو عبادت کونکو په وړاندې اخیستل کیږي او ګلونه او برکتونه (پرشاد) ویشل کیږي.

## په درګا پوجا کې د آرتي نڅا
د بنګال د دورګا پوجا جشن په جریان کې، نڅا د ډرمونو په وهلو ترسره کیږي، چې د "ډونچي" یا آرتي په نوم یادیږي. 

## په سکه مذهب کې آرتي
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Aarti_plate_for_a_Sikh_ceremony.jpg/220px-Aarti_plate_for_a_Sikh_ceremony.jpg|کيڼ|بټنوک| په سکه ګوردواره کې د آرتي پلیټ
د امرتسري سکهان د هندوانو په څیر د آرتي ترسره کولو مخالف دي، مګر په یو څو سکه ګوردوارو کې، د آرتي بڼه هندو ده. په دوی کې تخت حضرت صاحب او تخت پټنا صاحب شامل دي. یو څو نهنګان هم په ورته ډول آرتي کوي.

## دا هم وګورئ

* آرتي (نوم)
* نعمت
* جی، جګدیش، هری
* جی ساد ګورو سوامي
* منتر پشپانجلي
* شنک

## يادګېرنه

## تړوني

* د آرتي ټولګه 
* د ګنجي آرتي  آرکائیو شدہ (تاریخ ورک شوی)   زه وارانسی
* د آرتي په اړه مقاله  د  لخوا آرکائیو شدہ شوې 
* 30 د هندو خدایانو آرتی  آرکائیو شدہ (تاریخ ورک شوی)  
* د ګنګا آرتي ویډیو  آرکائیو شدہ شوې   په هریدوار کې د ګنګا عبادت ویډیو سټینګ کولو لپاره د QuickTime ملاتړ
* ټول خدای آرتی
وېشنيزه:هندي مذهب
وېشنيزه:هندوييزم
وېشنيزه:هندو
وېشنيزه:بدمت
وېشنيزه:بوداييزم
وېشنيزه:افغانستان کې مېشت هندوان
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations