open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پرې مخ

بټنوک|په تخنیکي رسم کې پرې مخ (A-A)

**پرې مخ** (په انګرېزۍ: Cross section)، کله یې په عربي مقطع او کله د خوڅ اړخ په نامه هم یادوي. په مېچپوهنه (په عربي: هندسه) کې که یو شي فکري، په یوې، دوې او یا څو سطحو پرې کېږي، هرې سطحې ته پرې مخ او یا پرې شوی مخ وایي. په دغو سطحو کې هرې هغې برخې چې پرې شوې وي ښودل کېږي او په دغه توګه د شي منځ ښکاره کوي تر څو یې د جوړولو چار شونی اواسانه کړی وي. که شي د X - څورلیځ موازي خوڅ شوی وي نو افقي پرې مخ او که د Y - څورلیځ موازي خوڅ وي نو د عمودي پرې مخ په نامه یادېږي. کله ناکله شی ستونزمن او غټ وي نو پرې مخونه په کې ډېر شي نو بیا د A, ‌B، C، D ....نومونه ورکوي. په رسم کې یې شی د A-A په نامه یاد کړی. دا په دې مانا چې شی د A ټکي څخه تر بل A ټکي خوڅ شوی. د دغو دوو ټکیو په منځ کې کرښه د پرې مخ کرښې په نامه بولي.

پرې مخونه په ساده او ستونزمنو وېشل کېږي. 
* ساده. هغه ته وایي چې شی په یوه سطحه خوڅ شوی وي. 
* ستونزمن. هغه وي چې شي په څو سطحو کې خوځ کړي خو پرې کرښه، پرې مخ او رسم یو وي. په بله وینا یې که ووایو، د پرې مخ کرښه په شي کې ټوپ وهي. ستونزمن پرې مخونه کېدای شي په Z - څورلیځ هم وښودل شي.
ستونزمني پرې مخونه بیا په برخو وېشل کېږي: کرښیز، بیضوي او داسې نور.

په تخنیکي رسمونو کې چې د پرې کړې برخې او د ناپرې کړې توپیر یې کړی وي، پرې کړې برخې کرښیزه کوي (په کرښو یې ډکوي). 

نن ورځ تخنیکي رسمونه په کمپیوټر څکول کېږي او تخنیکي پروګرامونه لکه اوټوکاد، ارخيکاد او داسې نور د (Section) توکمه لري. توکمه کښېکاږي او د پرې کولو پر ځای (کلیک) کوي او پرې مخ به چمتو وي. 

## سرچينې



وېشنيزه:تخنیکي رسمونو
عبد تواب بالاکرزی

**عبد تواب بالاکرزی** د افغانستان د لوړو زده کړو اوسنی سرپرست وزیر دی.

## زده کړه
بالاکرزی خپلې لوړې ثانوي زده کړې یې په کابل کې سرته رسولي او د انجینرۍ او اوبو سرچینو په برخه کې د آسیا د ټکنالوژۍ انستیتوت څخه د كندهار پوهنتون څخه د ملکي انجینرۍ په برخه کې د ماسټرۍ سند ترلاسه کړی دی. او له فراغت وروسته ، هغه د کندهار په پوهنتون کې شامل شو چیرې چې هغه د اکاډمیکو چارو د وائس چانسلر په توګه دنده ترسره کړې. هغه په ​​افغانستان کې د اکاډمیکو چارو معین وټاکل شو ، او هغه د فبروري 2018 کې د مرستیال وزیر په توګه د آسیا د ټکنالوژۍ انستیتوت څخه لیدنه وکړه.

## دا هم وګورئ
په افغانستان کې لوړې زده کړې

د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت

وېشنيزه:ژوندي خلک
وېشنيزه:د لوړو زده کړو وزیران (افغانستان)
وېشنيزه:افغان وزيران
پېښور اسلاميه کالج

**اسلامیہ کالج پېښور** د عامه سیکتور پوهنتون دی چې د پېښور، خیبر پښتونخوا ، پاکستان په مینځ کې موقعیت لري. په کال 1913 کې د ښاغلي صاحبزاده عبدالقیوم او سر جورج روس کیپل په مشرۍ د شخصي نوښتونو له خوا تاسیس شو. دا په پاکستان کې د لوړو زده کړو یو له پخوانیو ادارو څخه ده, او د هغې تاریخي ریښې د علی ګړ غورځنګ له وروستي نقطې څخه موندل شوي دي. پوهنتون په هنرونو ، ژبو ، انسانیتونو ، ټولنیزو علومو او عصري علومو کې لوړې زده کړې وړاندې کوي. په 1950 کې ، د پېښور پوهنتون د اسلامیه کالج پیښور د دفتر په توګه تاسیس شو ، چې وروسته په پوهنتون کې د مؤقت کالج په توګه وصل شو. په پیل کې د اسلاميه کالج په نوم تاسیس شو ، چې دا د پاکستان د دولت لخوا په کال 2008 کې د پوهنتون حیثیت ورکړل شو؛ د کلمې کلمه د هغې د تاریخي ریښو خوندي کولو لپاره په سرلیک کې ساتل شوې.

## تصور
کله چې د خیبر پښتونخوا نوی صوبه (پخوا سرحد صوبه) په 1901 کې له پنجاب څخه د جدا کیدو نه وروسته جوړه شوه ، په ټوله صوبه کې یوازې یو کالج ایډوارډز کالج وو. د باکیفیته ښوونې او روزنې بنسټونو کمبود ځايي ځوانان اړ کړي چې د لوړو زده کړو په لټه کې د هیواد (بریتانیا هندوستان) لرې سیمو ته سفر وکړي. په سیمه کې د ورته فرصتونو نشتون نواب سر صاحبزاده عبدالقیوم او سر جورج روس کیپل دې ته وهڅول چې داسې یوه اداره رامینځته کړي چې نه یوازې د سیمې علمي اړتیاوې پوره کړي بلکه د سیمې مشران به رامینځته کړي.

## تاریخ
په کال 1909 کې ، لکه څنګه چې په دې ولایت کې د کالج مفکوره د نواب سر صاحبزاده عبدالقیوم او سر جورج روس کیپل په ذهنونو جوړه شوه. غوره کړه ، دا په هماغه کال د علی ګړ مسلم پوهنتون ته د دوی لیدنې سره تقویه شوه. نواب صاحب له زده کونکو څخه ، په ځانګړي توګه د سرحد صوبې زده کونکو څخه وغوښتل چې هلته زده کړې وکړي چې کومې ستونزې وې چې دوی ورسره مخ دي او څنګه کولی شي دوی سره مرسته وکړي. زده کونکو هغه ته وویل چې دوی هاسټل ته اړتیا لري. نواب صاحب دوی ته خبرداری ورکړ چې د دې پرځای چې په علي ګڑھ کې د دوی لپاره هاسټل جوړ کړي ، دوی به په پیښور کې یو کالج جوړ کړي.

## سرچینې

وېشنيزه:پوهنتونونه په پېښور کې
صاحبزاده عبدالقیوم

نواب خان بهادر صاحبزاده سر **عبد القیوم خان** د ټوپۍ ، صوابۍ ولسوالۍ ، د برتانیې هندوستان اوسیدونکی (اوسنی خیبر پښتونخواه پاکستان) یو نامتو ښوونکی او سیاستدان وو. خان په 1893 کال کې له افغانستان سره د ډیورنډ لاین تړون د خبرو اترو پر مهال له مورټیمر ډیورنډ سره مرسته وکړه. خان د 1 اپریل 1937 کې د سرحدي صوبي (اوسنی خیبر پښتونخواه) لومړی وزیر شو. هغه د پیښور د اسلامیه کالج د جوړولو لپاره هم پیژندل شوی چې د سر سید احمد خان د مسلمانانو د تعلیم د پالیسۍ په اساس جوړ شوی دی. صاحبزاده عبدالقیوم خپله دنده د دولتي کارمند په توګه پیل کړه خو بلاخره هغه یو لوی ښوونکی او دروند سیاستوال شو.

## وختي ژوند
صاحبزاده عبدالقیوم د ټوپۍ مشهورې مذهبي کورنۍ کې زیږیدلی وو. د هغه مورنۍ کورنۍ بیرته د لودۍ سلطنت پورې اړه لري. د هغه نيكه صاحبزاده قطب عالم وو چې په (1800/01) زيږيدلى وو. د هغه پلار صاحبزاده عبدالرؤف وو چې په (1837/38)زیږیدلی وو. عبدالرؤف د خپل ترور د لور زینب,د سید امیر لور (کوټي ملا) سره واده وکړه. دا جوړه څلور اولادونه (درې لوریانی او یو زوی) لري. دوه لوریانی په ماشومتوب کې مړي شوي دي, پداسې حال کې چې خیر النساء (زیږیدلی 1860) او عبدالقیوم ژوندی پاتې شوی دي. د هغه مور هغه وخت مړه شوه کله چې هغه 3 کلن وو او پلار یې د سیالانو لخوا وژل شوی کله چې هغه 10 کلن وو. د خپل پلار تر مرګ وروسته ، هغه او خور یې د خپل ماما سید احمد باچا لخوا کوټي ته راوړل شول. چیرې چې ده ده ماما  ښوونکی وو هغه مدرسه کې ده زده کړې.

## لومړنی دنده
د نایب تحصیلدار پوست نه شتون له امله ، هغه د تصفیې کار کې د روزنې لپاره غوښتنه وکړه. هغه په ​​پای کې د کمشنر دفتر کې شامل شو او د ژباړونکي او لوستونکی په توګه وګمارل شو. په 1887 کی صاحبزاده عبدالقیوم نایب تحصیلدار وټاکل شو. وروسته هغه څو اداري قلمدانونه ونیول يعني: تحصیلدار ، د هزاره لوی سیاسی اجنټ ، د عوایدو معاون او د خزانې افسر ، اضافي اسسټنټ کمیشنر ، د کمشنر ورنا کولر دفتر سپرنټنډنټ ، خیبر سیاسي معاون ، خیبر ، د چترال معاون سیاسی اجنټ. خیبر ایجنسۍ او بیا د خیبر ایجنسۍ پولیټیکل اجنټ ته وده ورکړل شوې ، د فدرالي ادارې لخوا اداره شوي قبائلي سیمې (فاټا) ، د 1891 څخه تر 1919 دوره کې.

## سرچینې

وېشنيزه:ژوندي خلک
وېشنيزه:پښتانه
عبدالطیف روشان

**عبدالطیف روشان** په ​​افغانستان کې زیږیدلی او هغه د باختر پوهنتون بنسټ ایښودونکی چی د افغانستان لومړی خصوصي پوهنتون دی.

## زده کړه
روشان د پاکستان د پریسټن پوهنتون څخه په مالي ، بازارموندنې او عمومي مدیریت کې د لوی اداري سره د سوداګرۍ ادارې لیسانس ترلاسه کړ. هغه بیا د پېښور پوهنتون څخه د انګلیسي ادبیاتو په برخه کې د ماسټر هنر سند ترلاسه کړ مخکې له دې چې په مالي او محاسباتو کې د سوداګرۍ مدیریت ماسټر لپاره پریسټن پوهنتون ته راستون شي. هغه په ​​هندوستان کې د اندرا ګاندي ملي آزاد پوهنتون څخه د عامه ادارې ماسټر هم ترلاسه کړ.

## دندہ
روشان په افغانستان کې له 22 جون 2017 - 22 نومبر 2017 پورې د لوړو زده کړو سرپرست وزیر په توګه دنده ترسره کړي ده.

## دا هم وګورئ
په افغانستان کې لوړې زده کړې

وېشنيزه:ژوندي خلک
وېشنيزه:د لوړو زده کړو وزیران (افغانستان)
وېشنيزه:افغان وزيران
نجیب‌الله خواجه عمری

**نجیب‌الله خواجه عمری** هغه یو سیاستوال دی او په افغانستان کې له 22 نومبر 2017 څخه تر 22 می 2019   پورې د لوړو زده کړو سرپرست وزیر په توګه دنده ترسره کړي ده. نجیب الله خواجه عمر په میخانیکي انجینرۍ کې دوکتورا لري او له 35 کلونو راهیسې درس ورکوي او په نورو دولتي پوستونو کې یې هم کار کړی دی.

## وختي ژوند
هغه په ​​1955 کی د غزني ولايت په خواجه عمري ولسوالۍ کی په افغانستان کی زیږیدلی دی. نجیب الله خواجه عمري د هزاره توکم دی. 
خپلې لومړنۍ زده کړې یې د سید جمال الدین افغان په لېسه ، د حبیبیه عالي لېسې د لیسې په دوره او ثانوي زده کړې یې د کابل ثانوي ښوونځي کابل کې بشپړې کړې. نجيب الله خواجه عمري د انجينرۍ په برخه کې د ماسټرۍ, میخانیکی انجینرۍ له 2009 څخه تر 2011 پورې, د کابل پوهنتون د لیسانس سند ، میخانیک انجنیری له 1997 څخه تر 2002 پورې، فوق لیسانس فناوری از دهلی ، انستیتوی فناوری هند او دکتری د کردی نہ, دا سندونہ لري.

## دندی
د کابل پوهنتون د انجینرۍ پوهنځي غړی شو او په عین پوهنتون کې درس ووایه. په مشورتي بورډ کې د کار او ټولنیزو چارو ، عامه ګټو ، پوهنې وزارتونو سره همکاري, د افغانستان د تخنیکي انستیتوت مشر, هغه له 2003 څخه تر 2005 پورې د USAID د برنامې معاون په توګه, د افغان باختر انجینري او ساختماني شرکت مرستیال له 2005 څخه تر 2008 پورې, د پروژې مدیر د "ONYX ساختماني" 2011 څخه تر 2013 پورې, د انجینرۍ رئیس او مشر میخانیک انجینر ، د خپل کار ګمارونکي قراردادي له 2013 څخه تر 2015 پورې, د سینیر پروژه او میخانیک انجینر نړیوال بانک 2015 څخه تر 2017 پورې ، د ملي امنيت شورا 2017 کې سلاکار ، د لوړو زده کړو وزیر 2017( په 2019 کې تایید شوی) دندی ترسره کړې.

## دا هم وګورئ
په افغانستان کې لوړې زده کړې

وېشنيزه:ژوندي خلک
وېشنيزه:د لوړو زده کړو وزیران (افغانستان)
وېشنيزه:افغان وزيران
ملتان سلطانز

**ملتان سلطانز** د پاکستان سوپر ليگ يوه لوبډله ده چې د ملتان او پنجاب نمايندگي کوي
## رنگ او نوم
## لوبغاړي
د نړیوالو لوبغاړو نومونه په ‘‘‘زغرد’’’ ډول لیکل شوي دي. 

## مقابلې
## نور ولولئ
* پاکستان سوپر ليګ
وېشنيزه:پاکستان سوپر ليګ
{{پاکستان سوپر ليگګ}
رائے ونډ اجتماع

**رائے ونډ اجتماع** یوه کلنۍ درې ورځنۍ ټولنه ده چې د پاکستان په رای ونډ ، لاهور ، کې ترسره کیږي. هر کال د نړۍ ده ګوټ ګوټ نہ په زرګونو خلک په دی اجتماع کې برخه اخلې. دا مهال د رائیونډ مرکز امیر (مدیر) مولانا نظر الرحمن دی.

 ہر یو اجتماع د پنجشنبه په ماسپخین کې پیل کیږي او تر راتلونکو دریو ورځو پورې دوام کوي او په استثنايي ډول د دعا سره پای ته رسیږي. دا د تبلیغی جماعت غړو راټولونه د درنښت برکتونه یوہ نښہ وي. او په پاکستان کې د 2 میلن څخه ډیرو غړو راجلبولو لپاره پیژندل کیږي. د اجتماع وروستۍ ورځ شاید ډیر میلینونه خلک وګوري ، په شمول د پاکستان نامتو شخصیتونه، سیاسي او دہ ادارو خلک. د رائے ونډ اجتماع له بنګله دیش وروسته د تبلیغی کلنۍ ترټولو لویہ اجتماع وی. په کال 2011 کې دہ پاکستان اجتماع په دوو برخو ویشلی شوہ.

دا غونډه د 3 ورځو لپاره دوام کوي او بیا دہ جماعت  په شکل کې د 10 کسانو څخه تر 15 پورې ډلہ جوړہ شي چې د الله د پیغام  لپاره دہ نړۍ ګوٹ ګوٹ ته ځي. هر کال په سلهاو زره خلک پدې مذهبي غونډو کې برخه اخلي. پہ  دی اجتماع کی یو څو مسلمانان پوهان له هندوستان څخه راځي، او اکثریت یې له پاکستان څخه راځي. د علماو د خطبو اصلي موضوع دا یی چې  دا ژوند دې دہ الله تعالی په حکمونو او د محمد په لارښونو تیر شي. دا په یوځاې کې په پاکستان کې د مسلمانانو ترټولو لویو غونډو څخه دہ. کوم چې د رائے ونډ مرکز لخوا پلان او اداره کیږي.

تبلیغي جماعت خپلو پلویانو ته وايي چې "او په اونۍ کې یوه دہ جمعی شپه، په میاشت کې درې ورځې، په کال کې څلوېښت ورځې، او لږترلږه څلور میاشتې یو ځل په خپل ژوند کې تیر کړي.

## سرچینې

وېشنيزه:اسلام
وېشنيزه:تبليغي جماعت
وېشنيزه:پاکستان
نورالدین جهانګیر

**میرزا نورالدین بیګ محمد خان سلیم** (د واکمنۍ کلونه ۱۶۰۵–۱۶۲۷ ز)، چې په خپل سلطنتي نامه يانې جهانګير سره نامتو وو، او بشپړ لقب يې «السلطان الاعظم و الخاقان المکرم، خسرو جهان پناه، ابوالفتح نورالدین محمد جهانګیر غازي پادشاه» د هند د ګورګانيانو د لړۍ يا په بله وينا د مفولو د ټولواکمنۍ څلورم ټولواکمن وو.

## مخينه
شاهزاده سلطان سليم پر ۱۵۶۹ زېږديز کال د مغلولي پادشاه اکبر په کور کې وزېږېد. دی د اکبر پاچا درېيم زوی وو. مور يې مريم اوززماني (۱۵۴۲-۱۶۲۳ ز کلونه) نومېده.  
شاهزاده سليم له ۱۶۰۱ ز کاله راهيسې د اله اباد واکمن وو. 

## مړينه

## سرچينې
د اپټا تړون

**اپټا** (*APTTA*) **د افغانستان-پاکستان ترمنځ ترانزیټي-سوداګریز** تړون دی. افغانستان او پاکستان له ډېرو خبرو اترو 
وروسته، د ۱۹۶۵م د اټا تړون پر ځای په ۲۰۱۰ کال کې د اپټا تړون لاسلیک کړ. د دغه تړون له مخې د پاکستان د 
کراچۍ، قاسم او ګوادر بندرونو له لارې افغانستان ته د ترانزیټ اجازه ورکړل شوه. همدا راز افغان سوداګرو ته اجازه 
ورکړل شوه، چې د الهور تر واهګې پورې خپل توکي ورسوي او داسې له هند سره په سوداګرۍ کې ونښلي افغان سوداګرو ته یوازې د هند-پاکستان ترمنځ د واهګې تر بندر پورې د تګ اجازه وه؛ خو افغان سوداګرو ته اجازه نه وه، 
چې د واهګې بندر له لارې له هند څخه واردات وکړي. 
په بل اړخ کې پاکستان منځنۍ آسیا او ایران ته د سوداګرۍ په موخه لاره ومونده.
## د تړون پای ته رسېدل
دغه تړون تر ۲۰۱۵م کال پورې و، 
چې بیا افغانستان د دغه تړون تمدیدول هند ته له بشپړې لارې ورکونې سره وتړل.
که څه هم افغان حکومت له ۲۰۱۰ کال راهسیې هڅې وکړې، چې خپلې ترانزیټي لارې زیاتې کړي د الجوردو او چابهار ترانزیټي لارو د جوړولو په تړاو یې ګامونه واخیستل؛ ترڅو پاکستان له دغه هېواده تېرې شوې ترانزیټي لارې 
څخه د سیاسي ابزار په توګه ګټه وانخلي. خو د ملي وحدت حکومت له راتګ سره، دغه هڅې لا ګړندۍ شوې او له 
امله یې په ۲۰۱۶م کې افغانستان او هند په دې موخه چې پاکستان بایپاس کړي، له ایران سره یوځای د چابهار تړون لاسلیک کړ.
## سرچینه
افغان-جرمن.نيټ
غلام غوث ہزاروی

**مولانا غلام غوث ہزاروی** په ​​1896 کې د بفہ تحصیل، مانسهره هزاره کې زیږیدلی وو. د پلار نوم یی حکیم سید ګل دی.

## زده کړه
 مولانا غلام غوث ہزاروی لومړنۍ زده کړې یې په خپله سیمه کې ترلاسه کړې. په کال 1914 کی مډل امتحان پاس کړو، په دهغه وخت کې هغه لومړنۍ دیني تعلیم له خپل پلار څخه ترلاسه کړو. په 1915 کې د لوړو زده کړو لپاره ہ مظاہر العلوم سہارنپور او بیا دارالعلوم دیوبند ته لاړو. د شیخ الاسلام مولانا محمود حسن صاحب څخه مطالعه ترلاسه کړه. په کال 1337 ه.ش, کې د حدیث له لوستلو وروسته له علامه انور شاه کشمیری، علامہ شبیر احمد عثمانی، عالم دین مولانا رسول خان ہزاروی او مولانا محمد ابراہیم بلیاوی څخه د حدیث له لوستلو فارغ شو.

## ښوونه
د فراغت وروسته ، هغه د معاون په توګه په دول دارالعلوم دیوبند کې درس ورکړو.

## کلیدي لاسته راوړنې
د حیدرآباد ،  دکن یو هندو ولایت "سمستان ګدوال" کی 2 کاله تبلیغ وکړو. په 1940 کې ، په تحریک آزادي کې کار وکړو, او د ډیرو کلونو لپاره هغه د زندان د سزا پایلو سره مخ شو. په 1953 کې په ختم نبوت تحریک کې برخه واخیسته. 1956ء کې د جمعیت علماء اسلام ناظم اعلیٰ مقرر شو۔ په 1958 کې د ایوب خان پوځي قانون او په 1962 کې د کورني قانون څخه انکار وکړ. د 1970 په ټاکنو کې ، د ملي شورا غړي وټاکل شول.

## کتابونه
په اسلام کې غلامي, د اسلامي قانون جنګ, ځواب محضرنامه دا کتابونه یی لیکلی دی.

## مخالفت
علامہ مشرقی او ابو الاعلی مودودی سخت مخالف وو.

## سیاسي دنده
غلام غوث ہزاروی په هزاره کې د جمعیت علماء اسلام یو له مشهورو مشرانو څخه وو.

## مرګ
د خپل مرګ څخه څلور ورځې وړاندې د جنوري په 30 ، 1981 کې یوې غونډې ته خطاب کې ، هغه وویل چې دا زما د ژوند وروستۍ جمعه ده. د فبروري په کال 1981 کې مړ شو. (انا لله و انا الیه راجعون)

## میراث
* د غلام غوث هزاروی د ټیکنالوژۍ کالج مانسهره ، خیبر پښتونخوا
* غلام غوث هزاروی قربانستان

وېشنيزه:سني اسلام
وېشنيزه:حنفي مذهب
وېشنيزه:حنفيان
وېشنيزه:ديوبندي
وېشنيزه:ديوبنديان
وېشنيزه:د پاکستان اسلامي علماء
وېشنيزه:پښتانه
نصرالله زرمتی

**نصرالله زرمتی** (۱۳۱۸ لمريز لېږدي کال، افغانستان پکتيا ولايت) د پښتو ژبې ليکوال او څېړونکی دی. 
## مخينه
څېړنپوه نصرالله زرمتی د غلام حيدر زوی او د خدای نظر لمسی پر ۱۳۱۸ لمريز لېږدي کال د پکتيا ولايت د زرمت ولسوالۍ په دولت خان کلي کې زېږېدلی دی. پر ۱۳۳۱ ل ل کال د کوتيخېلو په لومړني ښوونځي کې شامل او پر ۱۳۳۶ ل ل کال ترې په لومړۍ درجه فارغ شوی دی. نوموړی پر ۱۳۳۷ ل ل کال په ابن سينا ښوونځي کې شامل او پر ۱۳۳۹ کال کې ترې فارغ شوی دی. نصرالله زرمتی پر ۱۳۴۰ ل ل کال د کابل په ښوونتون (دارالمعلمين) کې شامل شوی او پر ۱۳۴۲ ل ل کال له هغه څخه فارغ شوی دی. نوموړی پر ۱۳۴۳ ل ل کال په ابن سينا ښوونځي کې د ښوونکي په توگه په دنده گومارل شوی دی. پر ۱۳۴۷ ل ل کال هم د کابل په رحمان بابا لېسه کې د ښوونکي په توگه گومارل شوی دی. ليکوال نصرالله زرمتی پر ۱۳۵۰ ل ل کال د کابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو پوهنځي په تاريخ څانگه کې شامل او پر ۱۳۵۲ ل ل کال کې له نوموړي پوهنځي څخه فارغ شوی دی. هغه د تاريخ او فلسفې په څانگو کې له کابل پوهنتون څخه ماستري اخيستې دي.    

ښاغلی نصرالله زرمتی پر ۱۳۵۳ ل ل کال په پښتو ټولنه کې د علمي غړي په توگه گومارل شوی او پر ۱۳۵۶ ل ل کال يې هم د پښتو ټولنې د کتابتون د مدير په توگه دنده پيل کړې ده. پر ۱۳۵۸ ل ل کال د افغانستان د علومو اکاډمۍ د وټې (اقتصاد)، ساپوهنې او فلسفې د انستيتوت د امر په توگه گومارل شوی دی. پر ۱۳۶۰ ل ل کال يې د علومو اکاډمۍ د کتابتون د سروال (ريس) په توگه، پر ۱۳۶۲ ل ل کال د پښتو څېړنو د علمي مرکز د منشي په توگه، پر ۱۳۷۲ ل ل کال د پښتو څېړنو د مرکز د سروال په توگه گومارل شوی دی. نوموړي پر ۱۳۸۶-۱۳۹۰ ل ل کلونو د علومو اکاډمۍ د خپرونو د سروال په توگه دنده ترسره کړې ده. ښاغلی زرمتی پر ۱۳۹۶ ل ل کال کورناستی (تقاعد) شو. نوموړی اوس د کورناستۍ پر مهال هم خپلو ليکنو او څېړنو ته دوام ورکوي. 
   
## چاپ شوي نښيرونه
۱- ميرويس نيکه. 
 
۲- د هوتکو ملي نهضت د تاريخ په هېنداره کې. 

۳- وجيزې. 
 
۴- د پکتپا ايتنوگرافي. 
 
۵- امير عبدالرحمان خان. 
 
۶- د پير روښان مبارزې (د گستتنر چاپ).  

همدا راز يې ۳۶ عنوانه نور کتابونه هم چاپ ته چمتو دي. 

## سرچينې
۱- د نصرالله زرمتي ژوندليک ښاغلي شاعر تاج محمد ياري حسير د ۱۳۹۸ ل کال په تله کې د پښتو برېښنايي پوهنغونډ کاروونکي ته سپارلی او دلته ترې کار اخيستل شوی دی. 

وېشنيزه: پښتانه ليکوال 
وېشنيزه: افغاني ليکوال 
وېشنيزه: پښتانه 
وېشنيزه: افغانان
جمعیت علماء اسلام

**جمعیت علماء اسلام** په پاکستان کې د سني دیوبندي سیاسي پارټي ده. په۱۹۴۵ کې د جمعیت علماء اسلام په نوم تاسیس شوه. اوسنی مشر ېې فضل الرحمن دی.
جمعیت علماء اسلام تر ۲۰۱۳ پورې د پاکستان پنځمه ترټولو لوی سیاسي پارټي ده، دا په بشپړ ډول په جنوبي خیبر پښتونخوا او د بلوچستان په شمالي برخو کې میشته دی.
## تاریخ
### جوړښت
جمعیت علماء اسلام د سني [دیوبندي] ښوونځي تعقیبوي. په پاکستان کې ، دیوبندیان په ټول هیواد کې شتون لري.
### جمعیت علماء اسلام متحد
د جمعیت علماء اسلام لومړی ولسمشر شبير احمد عثماني وو. دغه پارټي د مولانا مفتى محمود (۱۹۱۹–۱۹۸۰) تر مشرۍ لاندې په سیاسي توګه نوره هم فعال شوه چې كله په ۱۹۶۲ کې یې مشري په غاړه واخیسته. مفتى  محمود د ایوب خان د عصري پالیسیو په وړاندې د جمعیت علماء اسلام مشري وکړه.
جمعیت علماء اسلام د ۱۹۷۰ په ټاکنو کې د جماعت اسلامي پاکستان او د بریلوي سني مذهبي ګوند جمعیت علماء پاکستان سره هم برخه اخیستې وه. دې په ملی شورا کې اوه او په صوبائی اسمبلیو کې نهه څوکۍ وګټلې او د صوبه سرحد او بلوچستان صوبائی حکومتونو کې شریک شو. مفتي محمود د صوبه سرحد د اعلی وزیر په توګه لوړه وکړه. د هغه تر مشرۍ لاندې صوبائي حکومت یو بورډ جوړ کړ چې ټول قوانین د اسلام سره په مطابقت کې راوړي. هغه په ​​1973 کې د بهټو د بلوچستان ایالتی حکومت د ګوښه کیدو په اړه استعفا ورکړه.

### جمعیت علماء اسلام(ف) جمعیت علماء اسلام(س) تقسیم
د ۱۹۸۰ په جریان کې ، جمعیت علماء اسلام په افغانستان کې د شوروي ضد جهاد په ګډون د جنرال ضیاالحق ځینې پالیسیو ملاتړ وکړ. سربیره پردې ، د ضیا کلونو په جریان کې د مدرسو لپاره رسمي ملاتړ او مالي ملاتړ جمعیت علماء اسلام ته په زرهاو مدرسې جوړولو اجازه ورکړه، په ځانګړي توګه په صوبه سرحد (اوس خیبر پښتونخوا) کې، کوم چې د طالبانو په جوړولو کې مهم رول لوبوي. په ورته وخت کې جمعیت علماء اسلام د جماعت اسلامي سره د ضیا د نږدې اړیکو څخه بې باوره و او د ډیموکراسۍ د بیارغونې لپاره د ضیا ضد او د پیپلز ګوند په مشرۍ غورځنګ کې شامل شو. د ضیا له حکومت سره دا دوه اړخیزې اړیکې په نهایت کې په ګوند کې د بیلتون لامل شو چې د مولانا فضل الرحمن په مشرۍ او د سمیع الحق (د هغه په ​​پارلمان کې ، د مجلس شورا غړی وو) په مشرۍ د جمعیت علماء اسلام(س) ډلې چې د ضیا ملاتړ یې وکړ او یو غړی و ، په جمعیت علماء اسلام(ف) تقسیم شو.
## سرچينې
غازي سيال

**غازي سيال** (۱۳۱۲ لمريز لېږدي کال د پښتونخوا بنو- د ۱۳۹۸ ل ل کال د ليندۍ ۶، د څلنۍ (چهارشنبې) ورځ) (۱۹۳۳ ز کال-۲۰۱۹ ز کال) د پښتو ژبې لیکوال او شاعر وو. 

## مخينه
محمد غازي شاه (غازي سیال) د عبدالغفور شاه زوی دی چې پر ۱۹۳۳ ز کال د پښتونخوا د بنو سیمې د کوټکه اخوندان منډان کلي په یوه مذهبي او ادبي کورنۍ کې زېږېدلی وو. غازي سیال په خپله یوه مرکه کې ویلي وو چې رسمي تعلیم یې دومره نه دی کړی، خو له خپل پلاره یې، چې دیني عالم وو، دیني زده کړې کړې وې او په دې ترڅ کې یې بوستان، گلستان، سکندرنامه، صرف و نحوه او فقه لوستي دي. 

ښاغلي سیال د شاوخوا ۵۰ پښتو فېلمونو لپاره سندرې هم لیکلې دي چې د گلنار بېگم په گډون گڼ شمېر فلمي سندرغاړو ویلي دي او دغه سندرې یې د «زما سندرې ستا د پاره» په نامه کتاب کې راټولې کړې او چاپ کړې دي.

غازي سیال د خپلې لیکوالۍ او شاعرۍ پر سر لسگونه سرکاري او غیر سرکاري جايزې هم تر لاسه کړې او په ادبي مجلو کې یې لسگونه مقالې خپرې شوې دي. 

نوموړي یو خوځند (متحرک) ادبي ژوند تېر کړی دی. د هغوی د ادبي هلو ځلو په اړه پروفېسر محب وزیر وايي: «غازي سیال د بنو په ادبي تاریخ کې تر طاهر کلاچوي صېب وروسته هغه شخصیت دی چې معیاري پښتو شعر او ادب یې د ولس ذهنونو ته رسولی دی. تر دوی وړاندې د معیاري شعر روایت د نشت برابر وو او نثر خو بېخي نه وو او غازي سیال دغه هر څه شوني کړل. دوی د پېښور، اسلام اباد، کوټې، کابل او قطر پورې کانفرنسونو کې يوازې د بنو نه، بلکې د پوره سوېلي سيمو تشه ډکوله. د غازي سیال احسانات په پښتو ژبه او ادب او په سوېلي سیمه نه هېرېدونکي دي او تل به یاد ساتل کېږي.» 

۸۶ کلن غازي سیال شاوخوا پنځوس کاله د پښتو ژبې او ادب خدمت وکړ او په خپل ادبي ژوند کې یې گڼ شمېر آثار ولیکل چې له هغوی څخه يې تر اوسه تر ۱۶ پورې چاپ او نور يې ناچاپ دي. هغه په دې لړ کې درې ناولونه لیکلي چې لومړی ناول یې (بنزی) نومېږي، شپږ شعري ټولگې یې چاپ شوې، چې په هغوی کې درې نعتیه مجموعې دي.

## مړينه
د پښتو ژبې نوموتی لیکوال، څېړونکی او شاعر غازي سیال تر اوږدې ناروغۍ وروسته د ۲۰۱۹ ز کال د نوامبر پر ۲۷ (د ۱۳۹۸ لمريز کال د ليندۍ ۶، د څلنۍ پر ورځ) د خیبر پښتونخوا په منځۍ پېښور کې په یوه روغتون کې د ۸۶ کالو په عمر له دې نړۍ سترگې پټې کړې. اروا يې ښاده او جنت يې څای شه. 
 
## چاپ شوي نښيرونه
# ژوند او ښکلا (شعري ټولگه). 
# بنزی (ناول).  
# د ازادۍ سحر (شعري ټولگه). 
# پرخه په گلونو (شعري ټولگه).  
# د سندرې روح (پر گلنار بېگم لیکلی کتاب).  
# زما سندرې ستا د پاره (فلمي سندرې).  
# منگرۍ (ناول). 
# ښکلا د کائنات (نعتونه). 
# رنگونه بهارونه (شعري ټولگه).  
# سيوري (لنډې کيسې). 
# نور حرا (نعتونه).  
# هغه سندرې چې فوک نه دي (څېړنه). 
# مکين د عرش او فرش (نعتونه). 
# کشماله (ناول). 
# حرفونه خبرې کوي (شعري ټولگه). 

## سرچينې
# https://www.voadeewanews.com/a/5183116.html 
# http://www.naray.news/?p=29236
# https://www.mashaalradio.com/a/30295376.html  

وېشنيزه:پښتانه شاعران 
وېشنيزه:پښتانه ليکوال 
وېشنيزه:پښتانه
وېشنيزه:افغاني ليکوال
وېشنيزه:افغانان
تېڅو ناکامورا

تېڅو ناکامورا (جاپاني ژبه: 中村 哲 – انګلیسي: Tetsu Nakamura) یو جاپانی ډاکټر او د پېښور-کای په نامه د یوې جاپانۍ موسسې، چې په افغانستان کې طبي خدمات وړاندې کوي، مشر و. نوموړی په افغانستان کې د "کاکا ناکامورا" یا "کاکا مراد" په نامه مشهور و. کاکا مراد په سوله او نړیوال تفاهم کې د فیليپين رامن مګسېسې جایزه (Ramon Magsaysay Award) – چې د اسيا نوبل جایزه هم بلل کېږي – اخیستې وه.

## پروژې
جاپانی ال اصله ډاکټر ناکامو ناکاموا چې د ژوند په وروستی کال کې یې د ولسمشر غنی نه د افغانستان افتخاري تابیعت ترلاسه کړ په هیواد کې ګڼ شمیر پروژې پلې کړې. نوموړی چې د جاپانې موسیسې پي ام اس سره د رئیس په توګه په افغانستان کې دنده ترسره کوه په ختیځو ولایتونو په ځانګړې توګه ننګرهار کې ډیرې لوې پروژې پلې کړې. د کاکامورا له مهمو پروژو څخه په ننګرهار ولایت کې د پاکو اوبو د کابو ۱۷۰۰  څاګانو کښل له ۲۰۰۳ تر ۲۰۱۰ م کال پورې د مروارید کانال چې په ګمبیري دښته کې سلګونه زره جریبه ځمکه خړوبوي جوړول وو. ددې ترڅنک ښاعلی ناکامورا په یاده دښته کې د باد د مخنیوی لپاره ۷ سوه زره ونې کینه ولې او همدارنګه یې په یاده سیمه کې د خلکو د تفریح کولو لپاره یو لوی پارک د کابو ۷۵ ډوله میوو فارم مسجد او داسې نور ګڼ شمیر کارونه وکړل.

## ژوند

## هم وګوره
* د افغانستان او جاپان اړیکې
عزت الله ذکي

## '''مخینه'''
**عزت الله ذکي** یو مستعد، ماهر، هڅاند او مسلکي افغان شاعر، لیکوال، ژورنالیست، بلاګر، ویکیپیډیا همکار، ویب ماسټر، ګرافیک ډیزاینر، د ټولنیزو رسنیو متخصص، ژباړن او سافټویر انجنیر دی.

ذکي د ۱۳۷۲ هجري لمریز کال د لړم/عقرب پر ۲۵مه، د کندهار ولایت په پنجوايي ولسوالي کي زېږېدلی او تر دې دمه یې د افغان ټولني په همغږۍ کي ژور او رغنده ژورنالیستکي او آدبي رول لوبولی دی. **<nowiki/>**

## '''زده کړي'''
دیني زده کړي يې د خپل کلي په مسجد جامع کي له ملا امام نه ترلاسه کړي او ورپسې يې خپله تعلیمي دوره په ۱۳۹۰ هجري لمريز کال کي د کندهار ولایت په احمدشاه بابا عالي لېسه کي تکمیل کړې ده.

تحصيلي دوره يې د غازي آمان خان پوهنتون د کمپیوټر پوهني پوهنځي په سافټویر انجنیري څانګه کي بشپړه کړې او په ۱۳۹۸ هجري لمريز کال کي يې په ښه درجه له دغه پوهنتون څخه د لسانس سند په لاس راوړی دی.

## '''هڅي'''
ذکي د معلوماتي ټکنالوژۍ «کمپيوټر_ساینس» ترڅنګ په پښتو ژورنالیزم او پښتو آدبیاتو کي ځانګړی او کافي مهارت لري.

د نوموړي ډېری آدبي آثار، ګټوري ژباړي، سیاسي، ټولنیزي، کلتوري، انتقادي لیکني او په زړه پوري مطالب د انټرنیټ پرمخ په یوشمېر پښتو ویب پاڼو او ټولنیزو شبکو کي هم خپاره شوي دي.

هغه د ټولنیزو رسنیو کارپوه او ماهر ژباړن دی، چي له انګلیسي او فارسي ژبو څخه پښتو ژبي ته ګټوري ژباړي کوي، کوم چي په ټولنیزو رسنیو او پښتو ویب پاڼو کي هم خپریږي، لوستونکي کولای شي ددغو ګټورو پښتو مطالبو له مینځپانګو او محتوایاتو څخه د انټرنيټ په مټ برخمن شي.

## '''سرچینې'''
* زما وطن! / عزت الله ذکي

* د عشق سزا! / عزت الله ذکي
* وطن! / عزت الله ذکي
* د دلبر دیدن! / عزت الله ذکي
* د وطن شهيد ته! / عزت الله ذکي
*  د عزت الله ذکي ليکنه
*  د عزت الله ذکي درې شعرونه
*  د کور کتابتون څنګه جوړ کړو؟ / عزت الله ذکي
*  (بې کس) شاعر چا وواژه؟ / عزت الله ذکي
* ګرځنده او لږ وزن لرونکی بايسکل جوړ شو 
* د ژوند سلسله! / عزت الله ذکي
* ښکلې نړۍ! / عزت الله ذکي
* ښکلې ليلا! / عزت الله ذکي
* توکل! / عزت الله ذکي
* آې ذکيه لېونيه! / عزت الله ذکي
* ژونده! / عزت الله ذکي
* د پېريانو ښار چيري دی؟ عزت الله ذکي
* کوم ښارونه د نړۍ د خوندي ښارونو له ليست څخه وايستل شول؟
* د شپې شنې چای مه څښئ! / عزت الله ذکي
* کوم هيوادونه زياته طلا لري؟ / عزت الله ذکي
* آيفون په څو درجې يخه هوا کي خپله بندېږي؟
* برتانوی ميلياردر د سينګاپور تر ټولو جګه او ګران بيه ودانۍ رانيسي!
* هغه ښځه چي په ۱۰ دقيقو کي يې ۳۲ برګران وخوړل!
* ټول يې پر دربدره ملت زده کوي! / عزت الله ذکي
* ۵ علتونه؛ ولي ژوند ښکلی دی؟
* ٧٨ کلونه مخکي موندل سوې کوپړۍ اوس وپېژندل سوه!
* د نړۍ عجيبه نوم درلودونکی ماشوم!
* د شمالي کوريا مشر يو جنرال غوښه خوړونکو ماهيانو ته واچاوه!
* چينايي پلاوي غوښتل خپل ولسمشر له سټېجه راوغورځوي! عزت الله ذکي
* په خالي معده کېله ونه خورئ! عزت الله ذکي
* د نړۍ تر ټولو غوره او خراب ښارونه کوم دي؟



وېشنيزه: افغانان
وېشنيزه:پښتانه شاعران
وېشنيزه: افغاني ليکوال
وېشنيزه:پښتانه ليکوال
وېشنيزه:پښتانه
وېشنيزه:نوميالي افغانان
وېشنيزه: پښتانه څېړونکي
وېشنيزه: افغان څېړونکي
وېشنيزه: افغان خبريالان
توهوکو

**توهوکو سیمه** په جاپاني  東北地方) د جاپان هیواد له سیمو څخه یوه چې د یاد هیواد په هونشو ټاپو کې قیعت لري. په جاپاني کې ژبه کې توهوکو د شمال ختیځ په معنی ده.

## تاریخ
## جغرافیه
ټاټوبی نیوز

ټاټوبی رسنیز ګروپ د افغانستان د نافذه قوانینو سره سم له تېرو ۱۵ کلونو راهيسي په هيواد کي د رسنيز پوښښ او ولس ته د حقايقو رسوني په موخه چاپي او برېښنايي نشرات وړاندي کوي.

## '''[[ټاټوبی (اونيزه)]]'''

ټاټوبی اوونيزه، چې يوه ملي، خپلواکه، سياسي، کلتوري او ټولنيزه چاپي خپرونه ده، د ۲۰۰۷م کال په اوايلو کې یې خپل چاپي مطبوعاتي فعاليت پيل کړی دی.

ياده اوونيزه په پيل کې په ۴ ورقو او ۸ مخونو کې په مسلسل ډول هره اوونۍ يکشنبه له چاپه راوته، چې وروسته په ۲۰۰۸م کال کې يې د ورقو شمېر ۶ او د مخونو شمېر ۱۲ ته ورسېد.

د ۲۰۱۴م کال په پيل کې يې بيرته د ورقو او مخونو شمېر د پخوا حالت ته ستون سو، يعني ۴ ورقي او ۸ مخونه، چې وروسته بيرته د ۲۰۱۸م کال په اوايلو کې يې بياځلي د ورقو شمېر ۶ او د مخونو شمېر ۱۲ ته ورسېد.

ټاټوبی اوونيزه د هیواد په دوو ملي ژبو پښتو او دري په ۱۶ مخونو کې هره اوونۍ یکشنبه په لوړ کيفيت او ښکلي صحافت له چاپه راوځي او د هيواد پر پلازمېنه کابل، کندهار، هلمند، زابل، غزني او روزګان ولايتونو سربېره د کرښي هاغاړي په چمن او کویټه ښارونو کې هم خپرېږي؛ د انټرنيټ له لارې يې هره اوونۍ یکشنبه دغه اوونیزه په PDF بڼه پر ټاټوبي نيوز ويب پاڼه لوستلای او کتلای شئ.

د لوستونکو او مينه والو په غوښتنه او مينه او د ټاټوبي اوونيزي ادارې د مشرتابه عبدالحليم حلميار په ځانګړې لارښوونه او پاملرنه او دغه راز د ټاټوبي اوونيزي د زيارکښ کاري ټيم په هڅو نن ټاټوبی اوونيزه ۱۱ کلنه سوه.

ټاټوبي اوونيزي پخپله تېره ۱۰ کلنه دوره کې هم خپل چاپي نشرات د هيواد د مطبوعاتي قانون په رڼا او د نافذه قوانينو په چوکاټ کې ترسره کړي او لاهم په دې هڅه کې ده، چې خپلي ټولي خپروني د هيواد د ملي منافعو، ملي ارزښتونو، ملي دود او کلتور او لوستونکو د ذوق سره سمي عيار کړي.

ښايي ټاټوبی اوونيزه هم د خپل تېر ۱۰ کلن مطبوعاتي سفر په جريان کې د ډېرو ستونزو او کړاوونو سره مخ شوې وي، خو بيا يې هم هڅه کړې، چې لوستونکو او مينه والو ته تازه، کره او موثق معلومات خپاره کړي.

ټاټوبي اوونيزي پخپله تېره ۱۰ کلنه دوره کې دا درک کړه، چې زموږ د هيواد ډېری سيمي لاهم له رسنيزو فعاليتونو او چاپي خپرونو بې برخي دي، په ځانګړي ډول د هيواد جنوبي زون، نو ځکه يې په چاپي برخه کې زياته تکيه هم د هيواد پر پلازمېنه کابل سربېره پر جنوبي زون کړې ده.

## '''ټاټوبی نیوز'''

دغه راز ټاټوبي رسنيز ګروپ د ۲۰۱۴م کال په اپريل کې د Tatobaynews.com په نوم د تازه او سرېع خبرونو يوه ويب پاڼه هم پرانيستل، چې ياده ويب پاڼه اوسمهال د تازه پېښو په يوه کره او موثقه خبري شبکې بدله سوې او د ليدونکو اوسنی شمېر يې شاوخوا ۹ ميليونو تنو ته رسيږي.

## '''اعلانات'''
* سوداګریز اعلانات
فوکویوکا

**پوکویوکا ښار** په جاپاني ژبه 福岡市) د جاپان هیواد د کیوشو ټاپو په شمال کې پروت ښار دی.
## تاریخ
## جغرافیه
ځیلاند

**زیلاند** په هالنډي Zeeland) د هالنډ هیواد په سویل کې پروت ښار دی. د زیلاند ولایت مرکز د میدل بورخ ښار دی.

## تاریخ
## سرچينې
محمدزی هشتنغر

م

محمدزيی یامحمیدزي یا مامنزي یا مهمنزي نور)  یؤ سړبنی پښتون قوم . بايد سره اشتباه نه شی دهمحمدزيد بارکزي دراني ، چې د ډیرو کلونو لپاره د افغانستان د واکمن کورنۍ وو. ده محمدزي دا ډله په (چارسدې) عصري ورځ پاکستان کې موقعيت لري، د **زامند** دریم د زوی د یو بيخي توپير د پښتنو نسب، زوی خرشب‌ؤن. 

## اصليتونه
د پښتني نسل له مخې ، محمدزۍ د قیس عبد الرشید څخه د هغه د زوی سرباني او زوی خیربون له لارې اوسیږي . افغان محمدزى (بارکزى) د شارخون زامن دي او خاشبن د هغه ورور دی. Kharshbun درې زامن، **Kand،** **زاماند،** **کاسي** درلود. محمد د زمانډ (جماند) زوی و نو دوی د محمدزي قبیلې سره مشهور دي (لاندې چارټ وګورئ).   

## ځای او تنظیم
محمدزئی د پاکستان د خیبر پښتونخواه د چارسدې ولسوالۍ په هشتنګر کې په عمده توګه موندل کیږي چې د سوات سیند کی left اړخ ته سره پوله لري. دوی په اصل کې ویل شوي چې د ژوب سیمه استوګنه لري ، مګر چارسده سیمې ته تللی او د یوسفزي لخوا هشت نگر ورکړل شوی.  د دوی جغرافیه د قبیلې داخلي سازمان سره اړینه ده ، ځکه چې د قبیلې څانګې او کلي چې هر یو پکې اوسیږي ورته نومونه لري. دغه لانديني ویش پر هغه څه چې د پيښور په بيا برخه وه یوه 1878 راپور څخه راځي:  د تنګي (Barazai او Nasratzai)، شیرپاو ، Umarzai ، Turangzai ، اتمانزو ، Dargai Rajjar ، کوټ Tarnab Dargai د دغو ټولو قومونو په ژوند چارسدې ، او پراګ . د ګل قبیلوي قاموس اضافه کوي چې "د دوی سره د محمد ورو brothersو څو اولادونه میشته دي ، چې له هغې څخه د خشګي ، د دوی یو اصلي کلي نومول شوی دی."  د سوات سیند په اوږدو کې د دوی اوبه خور ، د وريجو وړونکې ځمکې د ټیټو ځمکو یا شولګیرا په توګه پیژندل شوي ، پداسې حال کې چې لوړې ځمکې د مایرا په نوم یادیږي.  د محمدزي هشت نگر یوه فرعي څانګه د ضلع شنګله د غوربند وادې ته ورسیده او هلته میشته.  
## سیاست
د محمدزيو دوه مشهور قبيلوي پښتانه مشران ډاکټر خان صاحب او د هغه ورور عبدالغفار خان او د هغه لمسی اسفنديار ولي خان وو . دوی په اصل کې د اتمانزۍ اوسیدونکي دي ، چیرې چې د هغه پلار یو ښه ځمکه وال او د کلي خان و.   

## سرچینې
پُستي کوډ

تڼې|250px|

په استرالیا هیواد کې د یو پُستي مرکز نښه.

**پُستي پته** پوستي کوډ یاهم پُستي ادرس
هغه څو عده دیزه شمارې ته ویل کیږی د کومې له مخې چې په نړۍ پُستي پاکټونه (پوستونه) اړوندو ادرسونو ته رسیږي.
## د پُستي خدمتونو تاریخ
آسن

**آسن ښار** (اسن) په هالنډي   Assen) د هالنډ هیواد په درنته ولایت کې موقیعت لري.

## وګړي
## تاریخ
لیلي ستاد

**لیلي استاد** لیلستاند (لیلی اِستاد) په هالنډي Lelystad) په هالنډ هیواد کې پروت د فلیوولاند ولایت مرکز دی چې په ۲۰۰۵م کال کې یې کابو ۷۱،۰۰۰ وګړي لرل. 

## کلتور
## جغرافیه
لیوواردن

**لیواردن**  په هالنډي  Leeuwarden) د هالنډ هیواد د فریس لنډ ولایت مرکز دی.

## وګړي

## جغرافیه
آرنهم

**ارنهم** په هالنډي Èrnem) د هالنډ هیواد د خلدرلنډ ولایت مرکز دی. آرنهم ښار په ۲۰۱۱م کال کې کابو ۱۴۹ زره وګړي لرل.

## جغرافیه
## تاریخ
خرونینګن ښار

**خرونینګن** په هالنډي Groningen) د هالنډ هیواد د خرونینګن ولایت مرکز دی.

## جغرافیه
## تاریخ
ماستریخت

**ماستریخت** په هالنډي Maastricht) د هالنډ هیواد په سویل کې پروت ښار دی. ماستریخت ښار په ۲۰۱۷م کال کې کابو ۱۱۸ زره وګړي لرل.

## جغرافیه
## تاریخ
سهر توګن بوش

**سرتوګن بوس** په هالنډي
s-Hertogenbosch) د هالنډ هیواد اړوند د شمالي برابانټ ولایت مرکز دی 

## جغرافیه
## تاریخ
هارلم (هالنډ)

**هارلم ښار** په هالنډي Haarlem) په هالنډ هیواد کې پروت د شمالي هالنډ ولایت مرکز او د امستردام ښار په ۲۰ کیلومترې کې موقیعت لري. یاد ښار په ۲۰۱۴م کال کې کابو ۱۵۵ زره وګړي لرل.
## جغرافیه
## تاریخ
زووله

**ځوله** زوولی یاهم ځوولی په هالنډي Zwolle) په هالنډ هیواد کې د افریسل ولایت مرکز دی.

## جغرافیه
## تاریخ
امين رنځور

پښتون ليکوال او «ژورنالیست» دی، اصلاً د ننګرهار ولایت د مرکز اوسيدونکی دی.
اسد الدين اويسي

**اسدالدین اویسي** حیدرآباد، دکن، آندھراپردیش په پلازمېنه کي په ١٣ مې ١٩۶۹ کي زېږېدلی دی. اسد الدین په هند کي د ملي سیاسي ګوند آل انډیا مجلس اتحاد المسلمین ملي مشر دی.

هغه ته د "نقیب ملت" لقب هم ورکړل سوی دئ. هغه ٣ ځله د حیدرآباد پارلمان ته کاميابه سوئ دئ. هغه د سلطان صلاح الدین اویسي اولاد او د اکبر الدین اویسي مشر ورور دی. هغه يو ډېر تکړه ويناوال هم دی. په هند کې د مسلمانانو تر ټولو تکړه او منل سوئ انسان دی.

## سرچينې
د قرغزستان اقتصاد

د قرغز اقتصاد پوهنځی په بشکیک کې د قرغز عامه پوهنتون دی. په اقتصاد او نړیوالو اړیکو کې تخصص ، دا د قرغزستان یو له غوره پوهنتونونو څخه دی او په اقتصاد کې د مرکزي آسیا یو له غوره پوهنتونونو څخه دی. دا په 1953 کې تاسیس شوی و.
هوتکیان

**د هوتکیانو ټول واکمنې** Hotak Empire) له ۱۰۸۷-۱۱۱۶ هجری شمسی) د قندهار د غلجیانو قوم یوه شاهنشاهي قبیله وه چې په ۱۷۰۹ م کال کې یې د صفویانو واکمنې ختمه او خپل حکومت یې جوړ کړ. د هوتکي سلسلې لومړنی واکمن میرویس خان هوتک وو.

## واکمنان
## سیمه
## هدف
مادیان

تڼۍ|250px|

له میلاد نه ۶۰۰ کاله مخکی د ماد قوم د واکمني (میشتیدو) سیمه.

**ماد قبیله** (ماد خلک) یوه آریایي قوم (قبیله) وه چې له میلاد نه مخکی د ننې ایران په شمال لویدیځ د ماد په سیمه کې له له میلاد نه مخکی په ۱۷م پیړۍ کې واکمني کوله.
## واکمنان
دیاکو

**دیاکو** د ماد واکمنې بنسټ ایښودونکی او لومړنی واکمن (شاه) وو. دیاکو د سیمې په معنی دی. نوموړی له ۶۷۵ مخکی له میلاد نه تر ۷۲۷ م کالو پوري واکمن وو.
دیاکو مخکی له فره وه رتیش او وروسته له فرورتیش واکمن وو.
اکرشوس

**آکرشوس** په ناروژي Akershus)  له اسلو نه وروسته د ناروې هیواد دوهم ګڼ نفوسه ولایت. اکرشوس ولایت له هدمارک، اوپلانډ ، بوسکروډ، اسلو او د سویډن هیواد سره پوله لري.

## جغرافیه
## تاریخ
اوست اګدر

**است اګدر** په ناروژي Aust-Agder) د ناروې هیواد یو ولایت دی چې د ۲۰۰۲م کال د اټکل له مخی کابو ۱۰۳ زره وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
بوسکروډ

**بوسکروډ** په ناروژي Buskerud) د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی. د بوسکروډ ولایت ایداري برخې په ډرامن ښار کې دي.

## تاریخ
## جغرافیه
موره او رومسدال

**مور او رومسډال** په ناروژي: Møre og Romsdal) د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی. یاد ولایت د ناروې د لویدیځ په شمالي برخه کې موقیعت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
د وګړو ګڼه ګوڼه

**ګڼه ګوڼه** د هرې سیمې ولسوالۍ ولایت یاهم د هیواد وړي د هر کیلومتره مربع په حساب تقسیمیږی چې ترڅ د هغې سیمې د وګړو ګڼه ګوڼه (وېش) د k2 په حساب ملومیږي.
د کندهار هایجک

**د کندهار هایجک** یا **د کندهار های‌جیک** (په انګرېزي؛ **The Kandahar Hijack** يا هم **Indian Airlines Flight 814**) يا بيا **د هند ایرلاین ۸۱۴ الوتکه** د هند يوه مسافر وړونکې الوتکه وه، چې په ١٩٩٩ کال کې د اورپکو لخوا په داسې حال کې وتښتول سول، چې د نېپال د کټمندو څخه د هند د ډيلي ښار پر لور روانه وه، په دې الوتکه کې ١٨٠ مسافر سپاره وه.

الوتکه اول په امرتسر، هند بيا په لاهور پاکستان او په آخر کې د افغانستان په کندهار نړیوال هوايي ډګر کې کښته سوه، کندهار په هغه وخت کې د طالبانو د واکمنۍ اصلي مرکز و.

د الوتکې تښتونکو د خپلو نيول شويو کسانو د خوشي کولو لپاره له هندي چارواکو سره هغه وخت خبرې پيل کړې.

هند د سپرليو په بدل کې درې کشميري نيول شوي اورپکي خوشي کړل خو د الوتکې پنځه تښتول شوي وسله وال کسان ونه نيول شول.

د ١٩٩٩ کال د دسمبر په ۲۴ نېټه اى سي ٨١٤ سپرلۍ وړونکې الوتکه تښتول سوې وه د سپرليو د پرېښولو لپاره د هغه وخت د هند د بهرنيو چارو وزير اړ سو چې کندهار ته ورسي.

هند د طالبانو حکومت په رسميت نه پېژانده او پر هغو يې شک کاوه چې د پاکستان ملاتړ ورسره دى او الوتکې تښتونکو ته هم خوندي لاره ورکوي. 

## نور ولولئ
## سرچینې
فینمارک

**فینمارک ولایت** (فنمارک) په ناروژي Finnmark) د ناروې هیواد په شمال او شمال ختیځ کې پروت ولایت دی چې له فینلنډ هیواد او ترومز ولایت سره ګډه پوله لري.

## تاریخ
## جغرافیه
هوردالاند

**هوردالنډ** (هوردالاند ولایت)  په ناروژي Hordaland) د ناروې هیواد اړوند یو ولایت دی. هوردالاند له اسلو او اکرشوس وروسته دریم ګڼ نفوسه ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
نوردلاند

**نوردلانډ** (نوردلنډ ولایت) په ناروژي Nordland) په شمالي ناروې کې پروت ولایت دی چې د شمال خوانه له ترومس او سویل ته له نورد تروندلاګ ولایتونو سره ګډه پوله لري.
 
 د ماسیف غره انځور له فلاکاستادویا ټاپو څخه  په  لوفوتن؛ کې ، د ناسفیورد سړک د سیمې د کلی په لور.

## تاریخ
## جغرافیه
نورد تروندلاګ

**نورد تروندلاګ ولایت** په ناروژي Nord-Trondelag) په ناروې کې څلورکم ګڼ نفوسه ښار دی. په ۲۰۱۰م کال کې یاد ښار ۱۳۱،۵۵۵ وګړي لرل.

## تاریخ
## جغرافیه
اوپلاند (ناروې)

**اوپلاند ولایت** (اوپلانډ) په ناروژي Oppland) د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی. اوپلاند له سور تروندلاګ، موره او رومسدال  ،سون اوګ فوردان،بوسکرود ،اسلو او هدمارک ولایتونو سره ګاونډی دی.

## تاریخ
## جغرافیه
سون او فیوردانه

**سون او فیوردانه ولایت** (سون اوګ فیوردانه) په ناروژي Sogn-og-Fjordane) په ناروې هیواد کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت ایداري مرکز هرمانسورک او لوی ښار یې  فیورده دی.

## تاریخ
## جغرافیه
اصف جلالی

**محمد آصف جلالی** (کاکا اصف) زوکړه ۱۳۴۵ کاپیسا مړينه ۱۱ جدی ۱۳۹۸ کابل) يو افغان سینماګر او کمیډین وو. نوموړي په وروستيو کي د يو تلويزيون سره د شبخند (خندستان) خپرونه پرمخ وړه چې د زړه حملې له امله د ۵۳ کلونو په عمر په کابل کې وکړ.

## شخصي ژوند
## فلمونه
سور تروندلاګ

**سور تروندلاګ ولایت** په ناروژي Sør-Trøndelag) د ناروې هیواد په تروندلاګ سیمه کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت لویدیځ لورته د ناروې سمندر (اطلس سمندر) او ختیځ لور ته یې سویډن هیواد موقیعت لري.
 
## تاریخ
## جغرافیه
وست اګدر

*وست اګدر ولایت*'' په ناروژي Vest-Agder) د ناروې هیواد اړوند ولایت دی.
یاد ولایت ختیځ لورته له  روګالاند او ختیځ ته له  اوست اګدر ولایتونو سره پوله لري.

## تاریخ
## جغرافیه
روګالاند

**روګالاند ولایت** په ناروژي Rogaland) د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په لویدیځه ناروې سیمه کې موقیعت لري. یاد ولایت د ناروې هیواد د تیلو د صنعت مرکز بلل کیږي چې د بیکاري کچه پکې هم ډیره ټیټه ده.

## تاریخ
## جغرافیه
تلمارک

**تلیمارک** په ناروژي Telemark) د ناروې هیواد په سویل ختیځ کې د اسکاژراک تنګی ترڅنګ پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
د حضرت عمر فاروق "رض" عدالت

حضرت عمر فاروق رضي الله عنه د خطاب زوى او د رسول الله صلى الله عليه وسلم د لوېو صحابو له ډلې څخه و.

د هجرت په ١٣ کال د حضرت ابوبکر صديق رضي الله عنه تر وفات وروسته يي د خلافت د چارو واګي په لاس کي واخستې.

د حضرت عمر رضي الله عنه د خلافت په وخت کې د فتوحاتو لمن ډېر پراخه سوه او ډېري سیمې د اسلامي خلافت تر قلمرو لاندي راغلې او په دي ټول قلمرو کې امن او امان، سکون او اطمينان موجود و او لامل يې د حضرت عمر رضي الله عنه سياست، تدبير، عدل او انصاف و.

حضرت عمر فاروق رضي الله عنه د اسلامي حکومت ستنې چې بنسټ يې د خاتم النبيين امام المرسلین حضرت محمد صلى الله علیه په مبارکو لاسو ايښودل سوي وو، داسې مضبوط کړ چې نړيدل يې ممکن نه وو او د اسلامي عدل پر بنسټ يې د خلافت چاري داسې تنظیم کړې چې د نړۍ هيڅ يوه نظام ورسره سيالي نسواى کولاي.

حضرت عمر فاروق "رضي الله عنه" د خپل خلافت په ټوله موده کې د يو ويښته په اندازه د عدالت له لارې تجاوز ونه کړ، مالدار او غريب د قومونو لويان او کشران په ټولنيز لحاظ د هغه په وړاندې يو شان وه.

د عدل او انصاف ځیني پیښي:

١. يو ځل د حج په ورځو کې يې ټول مامورين راوغوښتل او ورته یې ووئيل: څوک زما په اړه شکایت لري؟
حضرت عمرو بن عاص "رضي الله عنه" د مصر والي او نور لوى لوى مامورين هم موجود وو، يو کس ودريدی او ويې ويل چي: پلاني حاکم پرته له کوم جرمه سل دورې ووهلم.
حضرت عمر فاروق "رضي الله عنه" ورته وویل پاڅه او خپل بدل ځیني واخله.
حضرت عمرو بن عاص 'رضي الله عنه" وویل: اي اميرالمؤمنينه! په دې کار سره به ټول حاکمان بي زړه شي.
حضرت عمر رضي الله عنه وویل: بې لدې بله لار نسته، دا يي وويل او عرض کوونکي ته يې وويل چې پاڅه او خپل انتقام ځیني واخله.
آخر حضرت عمرو بن عاص رضي الله عنه د عرض کوونکي خوا ته ورغى او هغه يې په دي راضي کړ چې سل ديناره واخلي او ابرا وکړي.

۲. يو وخت د قريشو مشران د حضرت عمر رضي الله عنه د ليدلو لپاره راغلل، اتفاقاََ حضرت صهيب،حضرت بلال او حضرت عمار رضي الله عنهم او ځينې نور کسان هم حاضر وو چې زياتره يې ازاد سوي مريان وه، حضرت عمر فاروق "رضي الله عنه" لومړی دوي خپل حضور ته راوبلله او د قريشو مشران منتظر پاته سول.

پر ابو سفیان "رضي الله عنه" (چي د جهالت په وخت کې د خپلې قبيلې رئیس و) دا کار ډېر ګران تمام سو او ويې ویل: سبحان الله مريانو د خلافت د دربار اجازه و لرله او مونږ انتظار باسو.

يو شمېر نور (چې حق پيژندونکي وو) وویل: موږ بايد له حضرت عمر فاروق "رضي الله عنه" څخه شکایت ونکړو، اسلام ټولو ته په يوه آواز بلنه ورکړه څوک چې له خپلې بدبختۍ نه وروسته پاتې سول نن هم باید وروسته پاتې سي!

٣. يو ځل د غنيمت مال لاس ته راغى، ام المؤمنين حضرت حفصه رضي الله عنها چې د حضرت عمر فاروق رضي الله عنه لور او د خاتم النبيين امام المرسلین حضرت محمد صلى الله علیه بى بى وه د خپل پلار حضورته ورغله او ويې ويل: څه چې زما حق وي رايي کړه! حضرت عمر فاروق رضي الله عنه وویل:لورجانې! ته زما په خاص مال کې حق لرې، خو دا د غنيمت مال دي، ته غواړې چې خپل پلار په مغالطه کې واچوې؟
 حضرت حفصه رضي الله عنها حيرانه سوه او له خپل ځايه پاڅيده او ولاړه.
وستفولډ

**وستفولد ولایت** په ناروژي 
Vestfold) د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی چې له بوسکرود او تلمارک ولایتونو سره ګډه پوله لري.
## تاریخ
## جغرافیه
سیلزي سفلي

**سیلزی سفلی** په پولنډي Lower Silesian Voivodeship) د پولنډ هیواد په سویل لویدیځ کې پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
ملکدينزی

ملکدينزۍ د بارکزی قوم يو معتبره ښاخ دي چي د نورالدين ښاخ اړوند دی او په محلې توګه په سور کفنو او خانانو هم مشهور دي. ملکدينزۍ اکثره په افغانستان کي په کندهار ولايت او هلمند ولايت کې مېشت دي

په کندهار ولايت کي: د ډنډ ولسوالۍ په رواڼې کلی کي  او د معروف ولسوالۍ په ابوکلا , لنډۍ , تروه , ډاګ , غونډۍ , تور کڅ , شيله او مديز کي مېشت دي.

د معروف په ولسوالۍ کې د لنډۍ د کلې حاجې داود خان او حاجې محمد فضل خان , د ابو کلا نور محمد خان او سيد علي خان د ډاګ د کلي شهيد حاجې محمد ګل خان , حاجې نصر الله خان بارګزۍ  , حاجې حبيب الله بارګزی او د شيلې د کلي يحی او موسی معروفې يې مهم تاريخې شخصیتونه او مشاهير دي.
همدارنګه په ارزګان (تیرې) کې مشهور جهادې قوماندان محمد عظیم کاکو  او د فراه ولايت انجينر ابراهيم اسپينزاده چې د ولسمشر حامد کرزې پر مهال د امنيت شورا معاون وو هم د بارګزو د ملکدينزو د ښاخ څخه دي.
کویافسکو-پومورسکي

**کویافسکو پورمورسکی** په هالنډي Województwo kujawsko-pomorskie) د پولنډ هیواد په مرکزي برخه کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت مرکز د ووچ ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
ملکدینزی

ملکدینزی د بارکزی قوم يو معتبره ښاخ دی ګی په نورالدینزیو پوری اړه لری. ملکدینزی اکثره په افغانستان کي په کندهار ولايت او هلمند ولايت کې مېشت دي

په کندهار ولايت کي: د ډنډ ولسوالۍ په رواڼی کلی کی او معروف ولسوالۍ کي مېشت دی.
مشاهیر یی عبارت دی له:
محمد عظیم کاکو،  حاجی محمد ګل خان، حاجی نصرالله خان بارګزی، حاجی داود خان، انجینر ابراهیم
ووتسکي

**ووتسکي** (ووچ ولایت) په پولنډي Województwo łódzkie) د هالنډ هیواد په مرکزي برخه کې پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
لوبلین ولایت

**لوبلین** په پولنډي Województwo lubelskie) د پولنډ په ختیځ کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت مرکز د لوبلین ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
تڼې|right

## کلتور
لویدیځ پومراني

**لویدیځ پومراني** په پولنډي województwo zachodniopomorskie) د پولنډ هیواد له ۱۶ ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په شمال لویدیځ کې موقیعت لري. د یاد ولایت مرکز شچچین ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
## انځورونه
250px|تڼۍ|right
نجیب الله یعقوب زی

**نجیب الله یعقوب زی** د کندهار ولايت د ارغنداب ولسوالۍ د کلا په نامه يو کلي کې نړۍ ته سترګې وغړولې، هغه خپلې زده کړې په کندهار ښار کې ترسره کړې. ښاغلی نجیب الله د کندهار په مختلفو برخو کې دنده ترسره کړې ده؛ په دې اخرو کې د ارغنداب ولسوالۍ د لو منارې په سيمه د يوې پوستې قومندان وو؛ هغه په لسګونو ځلې د طالبانو په کمين کي راغلی و، خو ترې روغ رمټ وتلی و. خو په کال ٢٠٢٠م کې يوې جنازې ته د تګ پر مهال د بم په چاودنه کې ژوند له لاسه ورکړ.

## شخصی ژوند
## نور ولولئ
## سرچینې
وېشنيزه:د ارغنداب خلگ
وارمي - ماسوري

**وارمي ماسوري** په پولنډي Województwo warmińsko-mazurskie) د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په شمال کې موقیعت لري. د وارمي ماسوري ولایت مرکز الشتین ښار دی.

## جغرافیه
## تاریخ
کوچینی پولنډ ولایت

**کوچېنی پولنډ ولایت** په هالنډي Województwo małopolskie) د پولنډ هیواد په سویل کې پروت ولایت. د کوچینی پولنډ ولایت د وکړو شمیر ۳،۲۶۷،۷۳۱ تنو ته رسیږي، او ۱۵،۱۰۸ کیلومتره مربع دی.

## تاریخ
## جغرافیه
پومراني

**پومراني ولایت** په پولنډي województwo pomorskie) د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په شمال کې موقیعت لري. د پومراني ولایت مرکز د ګدانسک ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
اوپوله ولایت

**اوپوله** په پولنډي województwo opolskie) د پولنډ هیواد په سویل کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت مرکز د اوپوله ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
250px|تڼۍ|right
لوی پولنډ

**لوی پولنډ ولایت** په پولنډي  Województwo wielkopolskie) د پولنډ هیواد په مرکز لویدیځه برخه کې پروت ولایت دی. یاد ولایت په ۱۹۹۹م کال کې منځته راغی.

## تاریخ
## کلتور
لوبوسکي

**لوبوسکي ولایت** په پولنډي Województwo lubuskie) د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی. لوبوسکي ولایت ۱،۰۰۸،۴۲۴ وګړي لري.

## تاریخ
## جغرافیه
اشوی داشکسیه

Świętokrzyskie Voivodeship په پولنډ کې موقعیت لري، په Świętokrzyskie Voivodship کې د دولت وزارت پارلمان شتون لري، د Świętokrzyskie Voivodeship پلازمېنه د Kielce ښار دی.

## تاریخ
## کغرافیه
پودکارپاتسکیه

**پودکار پاتسکیه** په پولنډي województwo podkarpackie)  د پولنډ هیواد اړوند یو ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
سیلسیان

**سیلسیان** (سیلسیان ولایت) په پولنډي Województwo śląskie) د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی.

## تاریخ
## جغرافیه
پولادسکي

**پولادسکی. ولایت** په پولنډي Województwo podlaskie) د پولنډ هیواد په شمال لویدیځ کې پروت ولایت دی.

## تاریخ
## جغرافیه
ماسوویان

**ماسوویان ولایت** په پولنډي Województwo mazowieckie) د پولنډ هیواد له ولایتونو څخه یو دی.

## تاریخ
## جغرافیه
صابر شاه ملنگ

صابر شاه ملنګ د *شیر سرخ*زیارت یو ملنګ و چې د احمدشاه بابا پر سر یې د پاچاهۍ تاج کېښود.
هغه یو ‌‌‌‌‌‌ډير ښه او دینداره انسان و.
لیریا ولایت

**لیریا** په پرتګالي Distrito de Leiria) د پرتګال په لویدیځ کې پروت ولایت دی. لیریا ولایت ۴۵۹،۴۵۰ وګړي او ۳۵۱۵ کیلومتره مربع میاحت لري.

## تاریخ
## جغرافیه
ښي او چپه لاس ټرافيک

تڼۍ|320px|{{legend
 
تڼۍ|150px|

اسټرالیا
 
په سره رنګ کې هغه هیوادونه دي چې ښوی لاس ته موټر چلوي. په آسماني رنګ کې د چپ لاس موټر چلونکي هیوادونه دي.

**د موټروانۍ سمت**  د وخت په تیریدو سره د نړۍ مختلفو هیوادونو د تاریخ په اوږدو کې خپله یاهم د نورو ټولواکمنیو (هیوادونو) د کلتوري یرغل د تاثیر پر آساس خپل قانونونو ته تغیر ورکړی دی.
ستوبال

**سیتوبال** په پرتګالي په   
Setúbal) پرتګال هیواد کې د ساده سیند پر غاړه د لیسبون ښار په ۴۰ کیلومترې کې پروت ښار دی.

## تاریخ
## جغرافیه
نیټورک

د دوو یا هم له دوو څخه د زیاتو کمپیوټرونو یوځای کول تر څو هغه کمپیوټرونه یو له بل سره معلومات شریک کړی عبارت له شبکی(نیټور) څخه دی.  

د شبکی ګټی!

د معلوماتو (Data) ګډه کارونه 

د سامانونه ګډه کارونه 

د پروګرامونو ګډه کارونه 

د انټرنیټ ګډه کارونه 

مرکزی کنټرول 

د شبکی(نیټورک) ډولونه 

شبکه (نیټورک) د جغرافیاوی پولو پر بنسټ دوه ډولونه لری .

1:سیمه ایزه شبه( Local Area Network) 

2: پراخه سیمه ایزه شبکه (Wide Area network)
آفنڅل یننر هودن

**افنڅل ینیر هودن کانتون** په الماني
Appenzell Innerrhoden) د سویس هیواد یو کوچینی ولایت (کانتون) دی، یاد کانتون له سنګالن ولایت سره ګډه پوله لري.

## تاریخ
## جغرافیه
بازل شتادت

**بازل شتادت کانتون** په الماني Basel-Stadt) د سویس هیواد له ۲۶ ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد د بازل لاند شافتکانتون ترڅنګ د راین سیند پر غاړه پروت دی.
 
## تاریخ
## جغرافیه
محمد ولي ځلمی

**محمد ولي ځلمی** (۱۳۰۸، ۱۳۰۹ لمريز لېږدی کال، د کندهار ښار- د ۱۳۹۵ ل ل کال د سلواغې ۱۴، کندهار) د پښتو ژبې ليکوال، څېړونکی او د ویښ ځلميانو د غورځنگ غړی وو.

## مخينه
محمد ولي ځلمی په ۱۳۰۸ يا ۱۳۰۹ لمريز کال کې د کندهار ښار د نورزو په کوڅه کې زېږېدلی دی. هغه د کندهار د احمد شاه بابا لېسه پای ته رسولې او بیا يې د کابل پوهنتون د حقوقو پوهنځی ويلی او د لېسانس بری ليک يې ترې اخيستی دی. نوموړي تر نیمې پېړۍ په ډېر وخت کې د قلم په ژبه څه باندې ۴۰ ډېر ارزښتمن نښيرونه (اثار) لیکلي دي. هغه د کندهار د رسنيو پازوال، په وزارت کې د پښتو د تعمیم او انکشاف لوی مدیر، د طلوع افغان او اصلاح ورځپاڼو پازوال مدیر، د کندهار تاریخي مجلې او هېلمند جرېدې بنسټگر او د ویښ زلمیانو د غورڅنگ غړی وو. 

د افغانستان لوی لیکوال او څېړونکی استاد حبيب الله رفيع له بي بي سي سره په خبرو کې محمد ولي زلمی ډېر خوځند او تل بوخت لیکوال وباله. «ژمن فرهنگيال وو، ټول ژوند یې د ادب په خدمت کې تېر شوی، ژورنالست وو، لیکوال وو، تاریخپوه وو، د کندهار په مطبوعاتو کې یې ډېر خدمت کړی، په کابل کې یې د پښتو د پرمختیا لپاره په پښتو ریاست کې ډېر کار کړی دی.»  
 
## مړينه
ارواښاد محمد ولي ځلمی د ۱۳۹۵ لېږديز لمريز کال د سلواغې پر ۱۴ (د ۲۰۱۷ ز کال د فبرورۍ پر ۲) د پېنځه نۍ (پنجشنبې) پر ورځ په کندهار کې وفات سو. خدای دې يې وبښي، اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. 
 
## چاپ شوي نښيرونه يې

۱- د غزني تاریخی جغرافیه، د ۱۳۶۲ لمريز کال چاپ، د افغانستان د دېموکراتیک جمهوریت د علومو اکادمي. 
 
۲- د کندهار او کابل تاریخي مسجدونه. 
  
۳- د کابل تاریخي جغرافیه، د ۱۳۶۸ لمريز کال چاپ، د اطلاعاتو او کلتور وزارت. 
 
۴- زموږ غازیان، د ۱۳۶۸ لمريز کال چاپ. 
 
۵- د کندهار مشاهير. 
  
۶- د افغانستان او روسیې د سیاسي روابطو لنډه تاریخچه، د ۱۳۷۴ ل کال چاپ.  

## سرچينې
# https://www.dw.com/ps/%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%88%D9%84%D9%8A-%DA%81%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%8A%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D8%B1%DA%81-%D9%88%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%81%D9%84-%D8%B3%D9%8A/av-37419689 
# https://www.bbc.com/pashto/arts-and-literature-38837920
# http://afghandata.org:8080/xmlui/handle/azu/668  
# http://www.afghandata.org:8080/xmlui/handle/azu/25 
# http://www.nzdl.org/gsdlmod?e=d-00000-00-%2E%2E%2E00--off-0areu--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-----dte--0-0l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00-0-0-11-10-0utfZz-8-00&cl=CL5.44&d=HASH3152997317c2bbaa5f185a&x=1 
# http://www.afghandata.org:8080/xmlui/handle/azu/335  
# https://www.mashaalradio.com/a/28280117.html 
# http://184.73.243.18:8080/jspui/browse?type=author&value=%DA%81%D9%84%D9%85%DB%8C%D8%8C+%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF+%D9%88%D9%84%DB%8C. 
# https://rohi.af/news/53519  

وېشنيزه:پښتانه
وېشنيزه:پښتانه ليکوال 
وېشنيزه:افغاني ليکوال
وېشنيزه:افغانان