په متحده ایالاتو کې تجدید وړ انرژي

د متحده ایالاتو د انرژۍ د ادارې د معلوماتو له مخې، په ۲۰۲۲ زکال کې د متحده ایالاتو د ټولې اړتیا وړ برېښنا د تولید ۸.۴٪ برخه د تجدید وړ انرژۍ له منابعو تولید کېده چې د ټولیز تولید له مخې یې موثریت ۲۱٪ وو. 

ورته مهال له ۲۰۱۹ زکال راوروسته بادي برېښنا د دغه هېواد د تجدید وړ انرژۍ لویه برخه جوړوي. په ۲۰۲۲ زکال کې د باد پر مټ په ساعت کې ۴۳۴ تېراواټه برېښنا تولید کېده چې د ټول هېواد د برېښنا ۱۰٪ او د ټولې تولید کېدونکې تجدید وړ انرژۍ ۴۸٪ برخه یې جوړوله. د ۲۰۲۳ زکال تر جنوري میاشتې پورې د دغه هېواد د بادي برېښنا د تولید ظرفیت ۱۴۱.۳ ګېګاواټه ته ورسېد. د ۲۰۲۳ زکال په لومړیو دریو میاشتو کې تکزاس د بادي برېښنا د تولید په برخه کې له مخکښو ایالتونو څخه و چې له هغه وروسته آیووا او اوکلاهاما ځای درلود. 

د اوبو پر مټ تولید کېدونکې برېښنا بیا د دغه هېواد د تجدید وړ انرژۍ د تولید له مخې دویم ځایګی لري چې له ۲۰۲۲ زکال راهیسې د ټول هېواد د تولید کېدونې برېښنا ۶.۲ سلنه او د تولید کېدونکې تجدید وړ برېښنا ۲۹٪ برخه جوړوي. په دې سره متحده ایالات له چین، کاناډا او برازیل څخه وروسته د اوبو پر مټ د برېښنا تولید کوونکی څلورم مخکښ هېواد دی. 

لمریزه برېښنا هم د دغه هېواد د برېښنا په تولید کې پام وړ ونډه لري؛ د دغه هېواد د لمریزې برېښنا تاسیسات د ۱۱۱.۶ ګېګاواټه برېښنا د تولید ظرفیت لري چې په ۲۰۲۲ زکال کې یې د دغه هېواد د ټولې تولید کېدونکې برېښنا ۳.۴٪ برخه تولید کوله په داسې حال کې چې په ۲۰۲۱ زکال کې دغه کچه ۲.۸٪ وه. له ۲۰۲۰ زکال راهیسې د دغه هېواد څه باندې ۲۶۰ زره وګړي د برېښنايي انرژۍ په صنعت کې بوخت دي او ۴۳ ایالتونه هم له هغو مېترونو ګټنه کوي چې اضافه تولید کېدونکې برېښنا په عمومي برېښنا کې ورګډوي. د متحده ایالاتو د لمریزې برېښنا په لویو تولید کوونکو سټېشنونو کې د مونټ سېګنال سولر (۶۰۰ مېګاواټه) او سولر سټار (۵۷۹ مېګاواټه) په نومونو سټېشنونه شامل دي. له هغه مهال راهیسې چې متحده ایالات د سولر ون پروژې پر مټ د لمریزې حرارتي انرژۍ په برخه کې مخکښ شول؛ همدغه ډول څو نور سټېشنونه یې هم جوړ کړل. د دغه هېواد د لمریزې حرارتي انرژۍ تر ټولو لوی سټېشن د ایوانیا لمریزې برېښنا تاسیسات (۳۹۲ مېګاواټه) دي چې د لاس وېګاس سوېل لویدیځ ته موقعیت لري ورته مهال د کالیفورنیا په موجاوي دښته کې نور ورته تاسیسات لري چې د ۳۵۴ مېګاواټه انرژۍ د تولید وړتیا لري.

د تجدید وړ انرژۍ په نورو سرچینو کې یې د ځمکې د تودوخې څخه ګټنه شاملېږي چې په شمالي کالیفورنیا کې یې د ګیزرز (The Geysers) په نامه تاسیسات د ځمکې د تودوخې څخه د ګټنې په برخه کې د نړۍ تر ټولو لوی تاسیسات دي. 

د متحده ایالاتو د پخواني ولسمشر بارک اوباما په خبره د تجدید وړ انرژۍ پراختیا او د هغو موثریت په متحده ایالاتو کې «د انرژۍ د اکتشاف د نوي عصر» څرګندويي کوي. ولسمشر اوباما د ۲۰۰۹ زکال د فبروري په ۲۴مه د کانګرس ګډې غونډې ته د وینا پر مهال په راتلونکو دریو کلونو کې د تجدید وړ انرژۍ له منابعو څخه د برېښنا په تولید کې د درې چنده زیاتوالي غوښتنه وکړه. د تجدید وړ انرژۍ تولید د ۲۰۱۱ زکال په لومړیو دریو میاشتو کې د عطف یوې مهمې نقطې ته ورسېد، هغه مهال چې له دغو منابعو څخه د متحده ایالاتو د ملي انرژۍ د ټولیز تولید ۱۱.۷٪ برخه (۶۶۰ تېراواټه پر ساعت) تولید شوه او له ۱۹۹۷ زکال راوروسته یې د لومړي ځل لپاره وکولای شول د اټومي انرژۍ د تولید له کچې (۶۲۰ تېراواټه پر ساعت) مخکې شي. په ۲۰۱۲ زکال کې ولسمشر بارک اوباما د خپلې وینا پر مهال د تجدید وړ انرژۍ په برخه کې خپله ژمنه تکرار کړه او د کورنیو چارو وزارت هغې ژمنې ته یې نغوته وکړه چې په ۲۰۱۲ زکال کې به د هېواد په عامه ځمکو کې د ۱۰ ګېګاواټه تجدید وړ انرژۍ د تولید اجازه ورکړي. د بایډن د ولسمشرۍ پر مهال کانګرس دغه موخه تر ۲۰۲۵ زکال پورې ۲۵ مېګاواټه وټاکله. د ۲۰۲۳ زکال له مۍ میاشتې وروسته د ځمکو د مدیریت ادارې داسې پروژې تصویب کړې چې د دغې موخې شاوخوا ۳۷٪ برخه پوره کولای شي. 

## د تجدید وړ برېښنا منابع

### د اوبو برېښنا
د اوبو پر مټ تولید کېدونکې برېښنا تر ۲۰۱۹ زکال پورې د متحده ایالاتو د تجدید وړ برېښنا تر ټولو لویه برخه جوړوله، تر هغه چې بادي برېښنا ترې مخکې شوه. د اوبو پر مټ ۲۵۴.۹ تېراواټه برېښنا تولید کېده چې په ۲۰۲۲ زکال کې یې د ټول هېواد د تولیدي برېښنا ۵.۹۴٪ برخه او همدارنګه د تجدید وړ تولید کېدونې برېښنا ۲۶.۴۸ برخه جوړوله. متحده ایالات له چین، کاناډا او برازیل وروسته د اوبو پر مټ د برېښنا تولید کوونکی څلورم لوی هېواد دی. د دغه هېواد لوی کولي بند (Grand Coulee Dam) په نړۍ کې د اوبو د برېښنا اووم لوی تولید کوونکی بند دی چې پاتې نور شپږ بندونه یې بیا د نړۍ د لویو ۵۰ بندونو په کتار کې ځای لري. په دغه هېواد کې د اوبو پر مټ د تولید کېدونکې برېښنا کچه په کلکه سره د اورښت او د سطحي اوبو په کچه کې د توپیر تر اغېز لاندې ده. ورته مهال د اوبو پر مټ د برېښنا تولید کوونکې پروژې لکه د هوور بند، لوی کولي بند او د ټنسي درې اداره اوس مهال له تر ټولو لویو ودانیزو پروژو څخه بلل کېږي. 

### بادي برېښنا
په متحده ایالاتو کې د بادي برېښنا د تولید ظرفیت له ۲۰۰۸ زکال څخه تر ۲۰۱۶ زکال پورې درې چنده زیاتوالی لرلی، په داسې توګه چې هغه مهال یې د دغه هېواد د برېښنا د تولید د ټولیزې کچې ۵٪ برخه جوړوله. د تجدید وړ برېښنا د سرچینې په توګه بادي برېښنا په ۲۰۱۹ زکال کې د اوبو پر مټ د تولید کېدونکې برېښنا څخه زیاته شوه او تر ۲۰۲۲ زکال پورې یې د دغه هېواد د ټولیز تولید ۱۰.۲۵٪ برخه تولید کوله. له ۲۰۱۵ زکال راهیسې په متحده ایالاتو کې د انرژۍ د تولید د نوو تاسیساتو دوه پر درې برخه تاسیسات باد او لمر ته اړوند وو. له همدې امله تر ۲۰۲۳ زکال پورې د متحده ایالاتو د بادي برېښنا د تاسیساتو ظرفیت له ۱۴۱ ګېګاواټه څخه واوښت. تر اوسه پورې یوازې چین له دغې کچې زیات د باد پر مټ د برېښنا تولید لري. 

د التا په نامه د دغه هېواد د بادي برېښنا د تولید مرکز په متحده ایالاتو کې تر ټولو لوی او په نړۍ کې د جانسو بادي برېښنا د تولید له مرکز څخه وروسته دویم لوی مرکز دی چې د ۱۵۵۰ مېګاواټه برېښنا د تولید ظرفیت لري. 

په ۲۰۱۵ زکال کې د بادي برېښنا د تولید عملیاتو ۹۰ زره تنه په کار بوخت کړي و. دغه صنعت په لسګونو زرو کسانو ته دنده برابره کړې او په میلیاردونو ډالر اقتصادي ګټه رامنځته کوي. د بادي برېښنا پروژو د سیمه ئیزو مالیاتي بنسټونو پایې پیاوړې کړې دي او همدارنګه یې د کلیوالي ټولنو اقتصاد هغو کروندګرو ته د ثابتو عوایدو د ورتګ پر مټ پر پښو درولی چې په خپلو کروندو کې یې د بادي برېښنا د تولیدي توربینونو نصب کېدو ته اجازه ورکړې ده. په دغه هېواد کې د جنرال الکټریک کمپنۍ د بادي برېښنا د توربینونو لوی تولید کوونکی شرکت دی. 

بادي برېښنا په ۲۰۱۳ زکال کې د متحده ایالاتو په فدرال بودیجه کې د ۵.۹۳۶ بیلیون ډالرو د تولید لامل ګرځېده چې د برېښنا له تولید څخه د برابرېدونکې بودیجې ۳۷٪ برخه یې جوړوله. 

متحده ایالات په وچه کې د ۱۰ تېراواټه او په سمندري برخو کې د ۴ تېراواټو په ظرفیت د بادي برېښنا د توربینونو د نصب وړتیا لري. تر ۲۰۳۰ زکال پورې د ۲۰٪ بادي برېښنا تر عنوان لاندې د متحده ایالاتو د انرژۍ د ادارې راپور ښيي چې بادي برېښنا کولای شي د دغه هېواد د برېښنا ۲۰٪ برخه پوره کړي، په دغو کې د ۴٪ سواحلي بادي برېښنا ظرفیت هم شامل کړای شوی دی. ورته مهال دا اضافي شبکې ته اړتیا لري څو برېښنا له باد لرونکو ایالتونو څخه د هېواد نورو برخو ته ورسوي. د ۲۰۱۱ زکال په اګست میاشت کې د ۲۴ ایالتونو د والیانو څخه جوړ ائتلاف د اوباما له دولت څخه وغوښتل څو د بادي انرژۍ د پراختیا لپاره غوره کاري زمینه برابره کړي. 

### لمریزه برېښنا
متحده ایالات په نړۍ کې د لمریزې برېښنا له لویو تولید کوونکو هېوادونو څخه دی. دغه هېواد د لمریزې برېښنا د لویو مراکزو د لرلو په برخه که مخکښ هېواد دی او همدارنګه د لمریزې او فوټوولټیک انرژۍ په برخه کې ډېرۍ پراختیاوې د دغه هېواد په ملي کچه څېړنو څخه سرچینه اخلي.  

### د ځمکې له تودوخې اخیستل کېدونې انرژي
متحده ایالات د ځمکې له تودوخې څخه د تولید کېدونکې انرژۍ په برخه کې د نړۍ تر ټولو مخکښ هېواد دی. په ۲۰۲۲ زکال کې د انرژۍ د ادارې د معلوماتو له مخې له دغې سرچینې څخه په ساعت کې ۱۶ تېراواټه برېښنا تولید کېږي چې د دغه هېواد د ټولې تولید کېدونکې برېښنا ۰.۳۷٪ برخه جوړوي. د ۲۰۰۷ زکال تر مۍ میاشتې پورې د دغه هېواد په پنځو ایالتونو؛ الاسکا، کالیفورنیا، هاوايي، نوېډا او اوتا کې د دغه ډول برېښنا د تولید مرکزونو شتون درلود، خو اوس مهال په ډېری نورو ایالتونو کې هم شتون لري. 

## سرچينې