د کنفدراسیون له لاسه وتلی لامل

د کنفدراسیون له لاسه وتلی لامل (یا په ساده ډول له لاسه وتلی لامل) یو امریکایي جعلي تاریخي افسانه ده چې ادعا کوي چې د امریکا د کورنۍ جګړې پرمهال د کنفدراسیون ایالتونو لامل عادلانه او اتل و او د غلامۍ پر بنسټ نه و، چې دا په لومړي ځل په ۱۸۶۶ز کال کې اعلان شو او تر نن ورځې پورې په سویل کې د نژاد پرستۍ، جنسیت رول او مذهبي چلندونو باندې اغېزه لري.

د ورک شوي لامل پلويان په عموم ډول مخکې له جګړې نه د سویل د ویاړ او اتلولي دودیز کلتور ستاینه کوي. دغه راز دوی استدلال کوي چې له غلامانو سره ښه چلند شوی او دا ردوي چې د دوی حالت د جګړې لوی لامل و، د کنفدراسیون مشرانو د څرګندونو برعکس لکه د کارنسټون وینا او پرځای یې دوی د جګړې لامل د دولتونو د حقونو د دفاع او د شمالي تیري په وړاندې د دوی د کرنیز اقتصاد ساتنه ګڼي. په دې توګه د اتحادیې بریا د هغې د لوی صنعتي شتمنۍ او پراخوالۍ په پایله کې تشریح شوې، پداسې حال کې چې د کنفدراسیون اړخ د لوړ اخلاق او پوځي مهارتونو درلودونکي و، خو عصري تاریخپوهان بیا تر ډېره بریده له دې توضیحاتو سره موافق نه دي او د جګړې اصلي لامل غلامۍ په ګوته کوي. 

د ورک شوي لامل د فعالیتونو دوه سخت پړاونه د ۲۰مې پېړۍ په وروستیو کې وه او د هغه مهال و چې دوی د پخوانیو مړه شوي سرتېرو د یادونو تلپاتې کولو لپاره او د ١٩٥٠ او ١٩٦٠ ز کلونو کې د مدنی حقونو د غورځنګ په ترڅ کې د نژادی برابرۍ لپاره د خلکو د ملاتړ د زیاتولو په غبرګون کې هڅې روانې کړې، چې د ځینو کړنو له لارې لکه د کنفدراسیون یادګارونه جوړول، د تاریخ درسي کتابونو لیکل، د ورک شوي لامل سازمانونه (د کنفدراسیون د متحده لورګانې او د کنفدراسیون تجربه لرونکو زامنو په ګډون) هڅه وکړه تر څو ډاډ ترلاسه کړي چې سپین پوسته سویلي خلک په هغه څه پوهېږي چې دوی یې د کورنۍ جګړې ریښتیني لامل په توګه ګڼي او په دې توګه د سپین پوستو د سترتوب تګلارو لکه د جیم کرو قوانینو ملاتړ ته دوام ورکوي. په دې مانا چې سپین پوسته سترتوب د له لاسه تللي لامل د داستان یو له مهمو ځانګړتیاوو نه دی. 

## اصول
که څه هم د ورک شوي لامل مفکوره له یو نه ډېر لاملونه لري، خو دوی زیاتره دا استدلال لري چې غلامي اصلي لامل او یا د کورنۍ جګړې علت نه و. دغه راز ورک شوي لامل د شمالي ګواښ په وړاندې د سویلي ژوند کړنلارې ته د دفاع په توګه د جلا کېدو په نظر ټینګار کاوه او استدلال کوي چې دا ګواښ د ایالتونو له حقوقو نه چې د اساسي قانون له خوا تضمین شوي سرغړونه کوي همدارنګه دا څرګندونې ټینګار کوي چې هر هېواد د جلا کېدو حق لري، چې شمال یې په کلکه ردوي. 

له لاسه وتلی لامل سویل شمال په پرتله ډیر عیسوی پلوه ښیي او غلامي د بې رحمه په پرتله خورا خیرغوښتونکي په توګه انځوروي. دغه راز د خوشحاله غلامانو کیسې زیاتره د غلامۍ د دفاع په هڅو کې د پروپاګند په توګه کارول کیږي، چې د کنفدراسیون متحده لورګانو سازمان د «وفادار غلام یادګار کمیټه» درلوده او په دې ډول د لوېدیځ ویرجینیا په هارپر فیری سیمه کې د هیوارډ شیپرډ یادګار یې جوړ کړ. دغه راز دا کیسې شمالي ته د غلامۍ تشریح کولو لپاره کارول کیږي، چې له لاسه وتلی لامل د غلام مالکین د خپلو غلامانو سره مهربانه ښیي.

### له شلمې پیړۍ نه تر نن ورځې پورې
د ورک شوي لامل بنسټیز انګیرنې په عصري سویل کې د ډیری لپاره تلپاتې ثابت شوي. د له لاسه وتلی لامل اصول زیاتره د شخړو په ترڅ کې د کنفدارسیون بیرغ او د بېلابېلو ایالتي بیرغونو د عامه نندارې په شاوخوا کې راپورته کېږي.

دغه راز تاریخ لیکونکي جان کوسکي یادونه وکړه چې د کنفدارسیون تجرته لرونکي سرتېري (SCV) «د بیرغ ترټولو ښکاره، فعال او اغېزمن مدافع دي او د ورک شوي لامل تاریخي او ایډیالوژیکي تفسیرونه یې پرته له کوم بدلون نه ۲۱مې پېړۍ ته لېږدولي دي. همدارنګه کوسکي د « شلمې پېړۍ په وروستیو کې د پرچم جګړو» په اړه لیکلي: د ۱۹۵۰ لسیزې په لومړیو کې د SCV چارواکو د بیرغ جګړې له همغږۍ نه د بې اهمیتۍ او د هغو کسانو په وړاندې چې ټینګار یې کاوه چې د هغې نندارې غیر وطن پرسته او یا نژاد پرست دي دفاع وکړه. د SCV ویاندانو دا ثابت شوی استدلال تکرار کړ چې سویل د خپلې خپلواکۍ لپاره مشروع جګړه کړې، نه د غلامۍ د دفاع لپاره جګړه او دا چې د تاریخ په اړه د «یانکي» نظریه په غلطه توګه سویل بدنام کړ او خلک یې د دې لامل شول چې د بیرغ جګړې غلط تعبیر وکړي.کنفدراسیون ایالتونو له ۱۸۶۱ز کال نه او ۱۸۶۵ز کال پورې ډېری بیرغونه کارولي. د امریکا د کورنۍ جګړې له پای ته رسیدو راهیسې، د کنفدراسیون له بیرغونو نه د شخصي او رسمي کارول د پام وړ بحثونو ته دوام ورکوي، چې د مسیسیپي دویم ایالتي بیرغ  په ۱۸۹۴ز کال کې تصویب شو او په ۲۰۲۰ز کال کې د جورج فلویډ لاریونونو پرمهال له پامه وغورځول شو.

## سرچينې