ابوبکر البغدادي

}} 
ابراهیم عواد ابراهیم علي البدري (عربي: إبراهيم عواد إبراهيم علي البدري‎); عرف ابو دعا (عربي: أبو دعاء) او ابوبکر البغدادي (عربي: أبو بكر البغدادي) (د جولای 28، 1971، د سامرا په څنډه، عراق - د اکتوبر 27، 2019، باریشا، ادلب والي، سوریه[1] ) - مشر[2][3][4][5] د نړیوال [6] اسلامي تروریستي سازمان مشر چې له 2003 راهیسې په مختلفو نومونو پیژندل شوی ("القاعده په عراق کې"، "د عراق اسلامي دولت"، "د عراق او شام اسلامي دولت")، وروسته د نا پيژندل شوي "اسلامي دولت"[7] (يا نيم دولت[8]) د "خليفه" اعلان وکړ، چې د عراق د سيمو يوه برخه يې کنټرولوله، سوریه، لیبیا[9] او نور هیوادونه.

## حیاتي
بغدادي چې اصلي نوم یې ابراهیم عواد ابراهیم علي البدري دی، په ۱۹۷۱ کال کې د عراق په سامرا کې زېږېدلی دی.

که څه هم ابوبکر البغدادي ځان د پېغمبراکرم له اولادې څخه ګڼي، خو په دې اړه کره اسناد او حقایق نشته. د حدیث له مخې په اخرت کې به یو څوک د اسلام له پیغمبر سره د ځان په پرتله کولو سره قتل او بغاوت ته هڅوي.حدیث کې راغلي: عبدالله ابي عمر رضي الله عنه فرمایي چې موږ د رسول اکرم په حضور کې ناست وو. هغه موږ ته د پای وخت فسادونو په اړه وویل او په دې مسله یې تمرکز وکړ. بیا یې وویل: د فتنې دوړې به راشي. د هغه چا د پښو لاندې څخه راووځئ چې ځان زموږ سره پرتله کوي. هغه فکر کوي چې هغه زما څخه دی، مګر هغه زما څخه نه دی." (ابو داود 4077 حدیث). نوموړی له ۲۰۱۰ کال راهیسې د یوې ترهګرې ډلې مشر دی.   د عراق او شام اسلامي دولت چې پخوا په عراق کې د القاعدې په نوم یادیږي. هغه اوس ځان د اسلامي دولت خليفه ګڼي.

بغدادي چې د صدام حسین په وخت کې د عراق په سامرا کې د احمد بن حنبلي جومات امام و، وروسته بیا په بغداد کې د القبیسي جومات د امام په توګه دنده ترسره کوله. هغه د یوې مذهبي کورنۍ څخه راځي. د هغه په ​​وروڼو او تره کې د عربي ژبې او عربي فلسفې مبلغین او پروفیسوران دي.

په ۲۰۰۳ کال کې خبر ورکړل شو چې بغدادي چې د فلوجه په یوه جومات کې د جومات امام او خطیب و، د تکریت په پوهنتون کې استاد او په اسلامي علومو کې د پی ایچ ډي نوماند و. ابوبکر البغدادي د بغداد په اسلامي پوهنتون کې تدریس او تدریس کاوه او د یو مشهور مبلغ په توګه پیژندل کیږي.نوموړی د بغداد له اسلامي پوهنتون څخه فارغ شوی او په علمي کچه یې (لیسانس، ماسټري او دوکتورا) زده کړې کړې دي. نوموړی د اسلامي فرهنګ، شرعي او فقهې په برخه کې د مبلغ او عالم په توګه پيژندل شوی دی.

د بغدادي په اړه ویل کیږي چې د بهرنیو استخباراتي ادارو لخوا ښه روزل شوی او له همدې امله خورا ښه بیان او نظامي مهارتونه لري.

د "خلیفه" بغدادي امنیتي او پوځي تجربه په تیرو نهو کلونو کې په هغو جګړو، بریدونو او اعتصابونو کې نوره هم وده کړې ده. هغه پر مسلمانانو د جګړې غږ وکړ او شخصاً یې په جګړه کې ګډون وکړ، ونیول شو او خوشې شو. ډاکټر دعا، چې په ډېرو جګړو کې یې مبارزه کړې، ټولنې یې جوړې کړې او د ټولنو په جوړولو کې یې مرسته کړې. هغه بیا د مجلس شورای المجاهدین ټولنې او د عراق د اسلامي دولت د شورا د غړي په توګه شامل شو.

د ۲۰۱۰ کال د مۍ په ۱۶مه یې د یوې رسمي اعلامیې له لارې ځان د اسلامي دولت امیر اعلان کړ. ډاکټر دعا چې دې مقام ته له رسېدو وړاندې له څو پړاوونو تېر شو، د دې مقام وړ شو. د اسلامي دولت له اعلان وروسته په ولایتونو کې د شرعي مجلسونو د عمومي رئیس په توګه وټاکل شو او د اسلامي دولت د شورا د مجلس غړی شو. ډاکټر دعا د سامرا د قومونو په راوستلو کې مهم رول درلود چې د داعش له پخواني مشر ابو عمر البغدادي سره بیعت وکړي او په شخصي توګه د هغه قبیلې له دولت سره د بیعت په مراسمو کې ګډون وکړ.

البغدادي په یوه غږیز پیغام کې اعلان وکړ چې روم او هسپانیه به فتح کړي او په اروپا کې به د اسلامي دولت د جوړولو لپاره لویدیځ ته حرکت وکړي. هغه اعلان وکړ چې دوی به پخوانی لوی اسلامي خلافت بیرته راولي. هغه د نړۍ پر مسلمانانو هم غږ وکړ چې له اسلامي دولت سره کډوالي وکړي. د شمالي عراق له ازادۍ وروسته، د ۲۰۱۴ کال د جولای په ۵ مه په موصل کې د عن نوري له جامع جومات څخه یوه ویډیويي خطبه خپره شوه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د ۲۰۱۱ کال د اکټوبر په څلورمه اعلان وکړ چې هر هغه چا ته به لس میلیونه ډالره جایزه ورکړل شي چې د ابوبکر البغدادي د ژوندي یا مړ شوي په اړه معلومات ورکړي. [3]

## د نیول کیدو خبر
د ۲۰۱۲ کال د دسمبر په دویمه عراقي چارواکو د بغدادي د نیولو په اړه معلومات خپاره کړل، خو وروسته یې وویل چې نیول شوی کس ابوبکر البغدادي نه، بلکې په عراق کې د القاعدې یو بل مهم غړی دی.

## د هغه مړینه
د ۲۰۱۹ کال د اکتوبر په ۲۶مه امریکايي ځانګړو ځواکونو د سوریې په شمال کې د ادلیب په سیمه کې د عملیاتو په ترڅ کې ابوبکر البغدادي وواژه. د هغه جسد د عملیاتو له ساحې څخه د متحده ایالاتو د ځانګړو ځواکونو لخوا د هغه د وژلو لپاره ایستل شوی و. عملیاتو ۴ ساعته دوام وکړ. په دې عملیاتو کې د امریکا د پوځ ۸ چورلکو او ۲ بې پیلوټه الوتکو برخه اخیستې وه. د عملیاتو سیمه د باریشا کلي وه، چې د ترکیې پولې ته نږدې، د تورلاه کمپ څخه څو کیلومتره لرې موقعیت لري، چیرې چې سوري کډوال اوسیږي.  د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي، البغدادي د ځانګړو عملیاتو پر مهال د وتلو بله لاره نه وه لیدلې او د «کامیکاز واسکټ» په کارولو سره یې ځان ته چاودنه ورکړه، څو ځانګړي ځواکونه یې ژوندی ونه نیسي. [۵] د البغدادي ځای د هغه د یوې نیول شوې میرمنې او یو کوریر لخوا د پوښتنو ګروېږنو پر مهال څرګند شو. [۶]

## سرچینې