کوارتز

**کوارتز** **یوه ډبره ده** چې د موس پیمانه د 7 سختۍ سره. کوارټز په مختلفو رنګونو او نومونو لیدل شوی، چې یو یې عقیق دی، چې په امبر، ژیړ، سپین، جگري، تور او شین رنګونو کې لیدل شوی دی. 

کوارتز د فیلډسپار وروسته د ځمکې په کرسټ کې دوهم خورا بډایه منرال دی. کوارټز د SiO2 د دوامداره شبکې څخه جوړ دی، لکه د اکسیجن هر اتوم د دوو ټیتراهیدرا ترمنځ موقعیت لري؛ له همدې امله، د کوارټز عمومي فورمول SiO2 دی . کوارټز کرسټال په مختلفو بڼو کې موندل کیږي او ځینې یې د ګاڼو په توګه کارول کیږي.

د کوارټز په نورو ډولونو کې ګلابي کوارټز، اوپل او اګیټ شامل دي.

## د کوارتز کلمه لفظي ریښه
د کوارټز کلمه د الماني کلمې "کوارز" څخه اخیستل شوې ده او دا کلمه شاید د سلاویک کلمې "سخت" (سخت) څخه اخيستل شوې وي. 

## Bluray ودانۍ
کوارټز د هیکساگونل کرسټال سیسټم پورې اړه لري.

دا د سیلیکا ( سیلیکون آکسایډ) یو له پولیمورفونو څخه دی چې د رومبیک کرسټال جوړښت سره. ګرمې اوبه چې د SiO2 محلولونه لري په درزونو او بندونو کې سړه کوي او په دې ځایونو کې د SiO2 باران د کوارټز کرسټالونه رامینځته کوي. ټورمالین کوارټز د کوارټز یو له ډولونو څخه دی چې په خپل هیکساگونل کرسټال کې د ټرملین سټینډونه لري. هغه محلولونه چې SiO 2 لري کولی شي د ډبرو په مرکزي فشر کې تیر شي، کوم چې جيولوجېستان د کوارټز جیوډونه بولي.

## فزیکي خواص یا ځانگړتیاوې
د کوارتز شیشې نلونه

کثافت: 2200 kg/m3

سختي: 7 موسه

کشش ځواک : 7000 psi

فشاري ځواک: 160000psi

د پویسون تناسب : 0.17

کوارټز د هوا ښه کولو سره مقاومت کوي او د 1670 درجې سانتي ګراد په نږدې تودوخې کې خول کیږي.

## شيشه يي کوارتز
د کوارټز شیشې معمولا په لابراتوار او څیړنو کې کارول کیږي. د کوارټز شیشې اجزا بروزیلیکیټ دي. د کوارټز شیشې د ځانګړتیاوو په منځ کې، لاندې یادونه کیدی شي: د تودوخې لوړتیا، لوړ سختۍ او مقاومت، د تودوخې لوړ مقاومت، کیمیاوي پاکوالی، د مناسب حرارتي توسع کولو کوفینټ، برېښنایي موصليت ، د زنګ په وړاندې لوړ مقاومت، پراخه نظری لیږد، یو له خورا مهم او. د لینزونو او نظری شیانو په جوړولو کې ترټولو کارول شوي عناصر او ...

### فزیکي خواص یا ځانگړتیاوې
کوارټز په حقیقت کې د بروسیلیکیټ بل ډول دی چې په طبیعت کې په پراخه کچه موندل کیږي. سلیکیټونه د ځمکې د ټولیز 1.3٪ جوړوي. دا مواد د فزیکي ملکیتونو له مخې خورا باثباته دي او په مختلفو مرحلو کې کارول کیږي. د کوارټز شیشې فزیکي ملکیتونو سیټ څخه ، لاندې یادونه کیدی شي.

ملیاردونه خلک هره ورځ کوارټز کاروي، مګر لږ شمیر یې د دې په اړه پوهیږي؛ ځکه چې کوچني کوارټز کرسټالونه چې دوی یې کاروي د دوی په لاس او دیوال ساعتونو کې پټ دي.

مګر دا سپین یا روښانه کرسټال په ټوله نړۍ کې موندل شوي د وخت اندازه کولو سره څه تړاو لري؟

ځینې توکي، لکه ځینې سیرامیکونه او کوارټز کرسټال، کولی شي بریښنا تولید کړي کله چې د میخانیکي فشار سره مخ شي. د میخانیکي فشار او بریښنا یو بل ته د بدلولو وړتیا د " پیزو الیکٹرک ملکیت" په نوم یادیږي.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Amethyst_ring.jpg/200px-Amethyst_ring.jpg|کيڼ|بټنوک|200x200px| د غريزو غميو یوه بېلګه
د کوارټز کرسټالونه چې دا ملکیت لري، د بریښنا د یو ټاکلي ولتاژ سره، تل د یوې ټاکلې فریکونسۍ سره حرکت کوي؛ نو دا کرسټالونه د فریکونسۍ دقیق اندازه ساتي، کوم چې د ساعت حرکت تنظیم کولو کې مرسته کوي او د هغې دقت ډیریږي.

لومړی کوارټز ساعت، چې د کوارټز کرسټال په واسطه کار کوي کله چې د بریښنا ولتاژ پلي کیږي، په 1929 کې جوړ شوی. د کوارټز ساعت دومره دقیق دی چې دا په هرو لسو کلونو کې د یوې ثانیې تېروتنه کوي.

کوارټز په راډیوګانو، مایکرو پروسیسرونو، او ډیری نورو صنعتي وسایلو کې هم کارول کیږي.

دا د ډیزاین او کور ډیزاین صنعتونو، شرکتونو او دفترونو کې هم کارول کیږي.

## اړوندې پوښتنې

* کوارټزایټ
* سیلیکاټ منرالونه

## سرچینې

وېشنيزه:سليکيات
وېشنيزه:منرالونه
وېشنيزه:ښيښه
وېشنيزه:شيشه
وېشنيزه:مرغلره
وېشنيزه:قيمتي کاڼي
وېشنيزه:ډبرې
وېشنيزه:Pages with unreviewed translations