open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ابوبکر محمد زکریا

**ابوبکر محمد زکریا موجمدار** (; زیږون 1969) ایک د بنګله دېش اسلامي عالم، د رسنیو شخصیت، پروفیسور، لیکوال، مبلغ او اسلامي وینا کوونکی. هغه په ​​اسلامي پوهنتون کشتيا کې د فقهې او حقوقي علومو د استاد په توګه کار کوي.  هغه د بنګله دیش په مختلفو ټلویزیوني چینلونو کې په مختلفو ورځپاڼو او مجلو کې د اسلامي پروګرامونو او اسلام په اړه خبرې کوي.  هغه په ​​مختلفو اسلامي غونډو کې خطبې هم ورکوي او په مختلفو ځایونو کې د جمعې له لمانځه مخکې خطبې ورکوي. د هغه "تفسیر زکریا" د کنګ فهد چاپخانه لخوا خپور شوی دی.  دا د سعودي عربستان رسمي خپرونه ده او دا کتاب د بنګال د مسلمانو لوستونکو لخوا ستایل شوی دی.  د هغه کتاب الهندوسية و تسور او په عربی نړی کی شرک فلک او حدیث ډیر مشهور دی.  د دې تر څنګ د هغه کتابونه هم د بنګله دېش د عامه لوړو زده کړو په نصاب کې شامل دي.  د هغه بنګالي تبصره په دوه جلدونو کې چې د 2023 حج په اړه له سعودي عربستان څخه خپره شوې د سعودي حکومت لخوا ټولو بنګالي حاجیانو ته ډالۍ شوې.
## حوالې

## بهرنۍ اړیکې

* 
* 
* [محمد زکریا په IslamHouse.com کې](https://islamhouse.com/bn/author/25506/
ابوبکر)
د عثمان خان اوغلو کورنۍ

بټنوک|کيڼ|209px|د عثمان خان اوغلو کورنۍ
د **عثمان اوغلو کورنۍ** د عثماني خلافت (عثماني کورنۍ) غړي دي، کوم چي د 1299څخه تر 1923 کې د ترکیې جمهوریت تر تاسیس پوري د عثماني امپراتورۍ یوازینۍ واکمنه کورنۍ وه. 

په امپراتورۍ کې 36 عثماني سلطانان تېر سوي دي چي هر یو یې د لومړي عثماني سلطان (سلطان عثمان اول)له اولادې څخه وه. په ۱۹۲۲ کال کي د وروستي سلطان محمد شپږم له ګوښه کېدو او په ۱۹۲۴ کال کي د عثماني خلافت له ړنګېدو وروسته د شاهي کورنۍ غړي جلاوطنۍ ته اړ ایستل سول.  د دوی اولادونه اوس وخت د اروپا په ډیرو هیوادونو او همدارنګه په متحده ایالاتو اومنځني ختیځ کي ژوند کوي، او له هغه وخت راوروسته چي دوی اوس خپل هیواد ته د راستنیدو اجازه هم لري ډیری یې اوس په ترکیه کي ژوند کوي.
د پکتيا ولايت ځاځي اريوب ولسوالي منډهېر سېمه د هيواد پۀ کچه پۀ يو ستر ميله ځای بدله شوې.

د پکتیا ولایت ځاځي اریوب ولسوالي منډهېر تفریحي سیمه د هیواد په کچه په یو ستر میله ځاي بدله شوې.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
لیکنه:احمد «پکتين»

پکتیا ولایت د هیواد یو لۀ سویل ختیځو ولایتونو څخه دی، چې له ننګرهار، غزني، پکتیکا، لوګر، خوست او د پاکستان له هیواد سره شریکه پوله لري.
پکتیا ولایت لۀ مرکز کابل څخه پۀ یو سل او شل کیلو مترۍ کې موقیعت لري، چې مرکز یې د ګردیز ښار او څوارلس نور اداري واحدونه یا ولسوالي لري، دا چې پکتیا یو غرنی ولایت دی او دغه دنګ غرونه یې په رنګارنګ طبیعي بوټو، ونو او ګلانو پوښل شوي، چې دغۀ ولایت ته یې ځانګړې طبیعي ښکلا ور بښلې ده.
د پکتیا لۀ څوارلس ګونو ولسوالیو څخه یوه یې د ځاځي اریوب ولسوالي ده، د یادي شوې سیمې طبیعي ښکلا د ډېرو هیوادوالو پام ځانته اړولی، څنګه چې اسلامي امارت تر بریا ورسید، په ټول هیواد یې د امن څادر خپور کړ او د افغان ولس د کلنو ارمانونه پوره شول، نو هیوادوالو له دې ستر نعمت څخه دغه کټه واخیسته، چې د هیواد بیلابیلو سیمو ته یې د سیاحت او تفریح لپاره سفرونه پیل کړل، چې یو له هغو سیمو د پکتیا ولایت ځاځي اریوب ولسوالي د منډهېر سیمې تفریحي ملي پارک وو، په دغه سیمه کې ولایتي ادارې اړوند ریاستونو ته جدي سپارښتنه کړې وه، تر څو د هیواد لۀ بیلابیلو سیمو ورتلونکو سیلانیانو ته غوره سهولتونه او اسانتیاوي برابرې کړي، چې په دغه سیمه کې د ډاډمن امنیت تر سیوري لاندې پۀ ټولو برخو کې سهولتونه او اسانتیاوي برابرې وې.
دلته د اسلامي امارت نظامي ځواک د نظم، ډسپلین او ترتیب برابولو لپاره ځای پر ځای شوی وو او په پارک کې د زراعت، ښاروالۍ، چاپیریال ساتنې او امرباالمعروف ریاستونو مسؤلین په خپلو برخو کې د سیلانیانو په خدمت کې وو، چې په دې سره دلته د ورتلونکو سیلانیانو خوښي یو په دوه  شوې وه او د اسلامي امارت له دې ستر شفقت او پیرزوینې څخه یې خوښي څرګندوله.
د راپورونو په اساس دغې سيمې ته هر وخت سیلانیان د تفریح او چکر لپاره ورځي، خو د اخترونو او نورو خوښیو ورځو کې یاده سیمه د هیواد له بیلابیلو ولایتونو څخه د زرګونو سیلانیانو د ورتګ شاهده وي، چې اوس دغه سیمه د هیواد په کچه په یو ستر میله ځای بدله شوې او داسي میله ځاي چې د ډاډمن امنیت تر څنګ د اړتیا وړ هر ډول سهولتونه او اسانتیاوې هم پکې موجودې وي او حتی د سیمې خلکو ته غوره کاري زمینه هم برابره شوې ده.

 احمد پکتين
حماس او جهاد

حمــــــاس او.جهاد

له کله چې د اسرائیلو او حماس جګړه شروع شوي په نړۍ کې او خاصکر په یورپ کې هره ورځ په لوړه کچه خلک په اسلام کې داخلېږي.

مخکې به په یورپ کې د ورځي ۸۰ نفره په اسلام کې داخلېدل خو له کله چې د اسرائلو او حماس جګړه شروع شوې دا کچه ۴۰۰ ته لوړه شوي

.

 إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ‏(1) وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا(2) فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابً(3)*
په کمونیزم کې اقتصادي سیستم

بټنوک

**د کمونیزم اقتصادي سیستم**

**ټولنیز والی**

**Socialism** 

**فرانسوي اصطلاح ده چې ټولنې ته ویل کېږي دا یوه سیاسي، اقتصادي او ټولنیزه مفکوره ده چې په یوه ټولنه کې د اجتماعي نظم د جوړولو او د فردی مالکیت د منځه وړلوڅخه عبارت ده.دغه نظریه کټ مټ د کمونیزم اقتصادي سیستم دي چی غواړي د دولت تر تصرف او ملکیت لاندې ښځه مال او ځمکې سره شریکې کړي او بیا له دولت څخه د هغوی د اړتیا وړ خوراک څښاک پوښاک ...ترلاسه کړي.**

**لهذا دغه باطله نظریه فردي شتمني له منځه وړي او شتمني يې د دولت حق بولي چې دا نظر بلکل د اسلام د اقتصادي سیستم مخالف دی ځکه اسلام مسلمان ته د فردي شتمنۍ او جایز کار کولو اجازه ورکړي چي له هغي څخه حلاله ګټه لاسته راوړي او وکولاۍ شي په فردي ډول یې په شرعي طریقه مصرف کړي.**
فریدي تایفور

فردي طيفور د ۱۹۴۵ کال د نومبر په ۱۵ مه د ترکیې په ادانا ښار کې زیږیدلی، مسلمان سندرغاړی، لوبغاړی، ډایرکټر، شاعر، موسیقار، لیکوال او سوداګر دی چې د ترکیې یو له بریالیو او مشهورو کسانو څخه دی. پداسې حال کې چې هغه د موسیقۍ او اداکارۍ په نړۍ کې له دېرشو څخه ډیر میوزیک او فلمي البومونه لري، هغه په ​​1982 کې د فردیفون موزیک موسیقۍ شرکت تاسیس کړ. هغه په ​​2009 کې د ساختماني صنعت ته هم داخل شو. د عربیسک پاچا (په ترکیه کې: Arabesk'in Kralı) یو عام لقب دی چې هغه ته د ترکیې د خلکو لخوا ورکړل شوی. هغه ته د فریدي بابا په نوم هم یادیږي. د ۲۰۲۱ کال د ټلویزیوني پروګرام Şarkılar Bizi Söyler د مشهور نظرپوښتنې له مخې، هغه د ترکي موسیقۍ تر ټولو مشهوره څېره وګټله. هغه د ترکي موسیقۍ یو له جوړونکو او مخکښانو څخه هم دی.
وېشنيزه:1946 زېږېدنې
مهرو کلی

مهرو کلي د وردګو ولايت د سيدآباد ولسوالۍ لويديځ لوري ته د ګوربت تاريخي او حماسي غره په لمن کې پروت يو کلی دی پر شاوخوا يې دنګ غرونه را چاپېر دي يوازې ختيځ لوري ته دې د ښکلې سيمې يوه لويه او هواره دښته پرته ده چې د مهرو د دښتې په نامه يادېږي متاسفانه چې دغه پراخه او همواره په زرهاوو جرېبه دښته د خپل منځي بې اتفاقيو او ځانځانیو له امله همداسې شاړه، بې کښته او حتی بې سر پرسته پرته ده چې په لیدو یې د سړي زړه دردیږي له ليرې یې سړی په لیدو پوهېږي چې د دغې دښتې مالکین ډېر ویده ډېر بې احساسه او بې ضمیره خلک دي چې خپل حق نه شي غوښتلی او بیا پوهيږي سړی چې مشران يې هم څومره ظالم خلک دي چې د مظلوم حق له جابر څخه نشي تر لاسه کولی افسوس د دوی پر حال چې خپل تنکي ځوانان يې د ايران پر مسافریو و خوړل خو دغه بې احساسه خلکو خپلې دښتې ته هېڅ کار نه دی کړی ترڅو یې په خپل کور کې خپلو اولادونوته کارکړی وی بس خبره د میم زوَر ما ، ټوله دې ما ده بس په سرزوری او سرتمبګۍ یې ټول غریب اولس تباه کړ الله تعالې دې دوی تباه، رسوا او د غه غریب اولس ته وشرموي
دا کلی د سید آباد ولسوالي او جغتو ولسوالی په سرحد کې واقع دی چی دغه دواړې ولسوالۍ د مهرو د غاښي په نامه يو سرک چې له لوړ غره څخه اوړی نښلوی دغه غاښی کله ناکله د مرګونو پېښو شاهد وی د دولت د نه توجه له امله تر اوسه پورې خام پاتې دي څو ځله یی د کانکریټ کولو لپاره هلې ځلې تر سره شوې خو د فساد او جګړو له امله دا هلې ځلې ناکامې شوې، دا سرک د جغتو ولسوالی او سید آباد ولسوالي لپاره خورا مهم رول لري ځکه چې د جغتو ولسوالی تګ راتګ کابل او غزني ولايتونو ته له همدې لارې ترسره کیږی، دا چې جغتو یوه لويه ولسوالۍ ده نو په همدې خاطر په دې لاره او غاښي تګ راتګ ډېر زیات وي.

په دې کلی د نورالمشایخ عالي لېسه هم شتون لري چې د مهرو د کلی سر بېره د شاوخوا نورو سیمو او کلیو نه هم زده کونکي ورته راځی ځکه چې په دې سیمه کې يوازنی مکتب دي چې تر لېسې دورې پکې زده کړې تر سره کيږي، په ياد کلی کې روغتيايي خدمتونه او مرکزونه په کمه کچه شتون لری خو په دې ورستيو کې ددې کلې د مشرانو په هلو ځلو له دولت څخه غوښتنه وکړه چې ددې کلي او نورو شاوخوا کلیو لپاره يو روغتيايي مرکز جوړ کړی تر څو خلک وکولای شي چې په اسانه توګه روغتيايي خدمتونو ته لاس رسی ولري چې ددې هلو ځلو په پايله کې يو روغتيايي مرکز نسبتاً کوچنی جوړ شو چې د مهرو کلی په لمن کې موقیعت لری او د مهرو کلنیک په نامه ونومول شو، تر دې مخکې به ددې سېمې خلک د سپین کلنیک په نامه مشهور کلنیک ته تلل چې موټر یا بله نقليه وسايلو لپاره تقريباً ۲ ساعت لار ده.

هېره دې نه وي چې نوموړې سیمه د علم پوهې ښه شايقين لري.
د ژبې کورنۍ

بټنوک|د اصلي او بنسټيزو ژبو کورنۍ

 **د ژبې کورنۍ** (Language family) د ژبو يوه ډله ده چې له يوې مورنۍ ژبې نه رازېږېدلي وي.

## سرچينې

وېشنيزه:ژبو تاريخ
وېشنيزه:د ژبې کورنۍ
وېشنيزه:ويکيډاټا سره يوشان لنډ لړليک
عبراني ابېڅې

بټنوک| عبراني الفبا
**عبراني الفبا** یا **عبراني ابېڅې يا عبراني ليکدود** (په عبراني کې: אלפ בט ולֶף־בֵּיט) د عبراني رسم الخط په لیکلو او همدارنګه ځینې ساینسي او ریاضيکي نښو کې کارول کیږي. په دې کې دوه  ليکدودونه،شامل دي چې يو يې *پیلیو* او  بل يې معیاري (ستندرد)، دي، دوهم ډول يې  چې اوسمهال کارول کیږي د آرامي ليکدود  څخه اخیستل شوی.  

عبراني ابېڅې 22 توري لري. لاندې غږونه د عبراني تورو تلفظ دي:

آلِف א -- بِت ב – وِت ב -- گیمِل ג – دالِت ד – هِ ה – واو ו – زایین ז – خِت ח – تِت ט – یُد י – کاف כ – خاف כ -- خافْ سُفیت ך -- لامِد ל – مِم מ – مِمْ سُفیت ם -- نون נ – نون سُفیت ן -- سامِخ ס – عایین ע – پِ פ -- فِ פ -- فِ سُفیت ף -- تْسادی צ – تْسادی سُفیت ץ -- کُف ק – رِش ר – شین ש – سین ש -- تاو ת

## عبراني الفبا

### تلفظونه (خوځندې يا غږونه)

## سرچينې

## بهرنۍ لینک
د انلاین عبراني الفبا ټیوټوریل  بایگانی‌شده   کې
وېشنيزه:ليکدودونه
وېشنيزه:سامي ليکدود
وېشنيزه:ژبه
داغوجان(اغاجان) کلۍ

داغوجان aghaojan کلی

داغوجان کلی د ګیلان ولسوالی د مرکز جنډی له بازار څخه لویدیځ لورته په دوه کیلومتره کی پروت دی دا کلی تقریبا تر ۲۰۰ کلونو پوری ثبوت شوی او اسناد لرونکی تاریخ لری ټول پښتانه دی او د ترکی په قوم کی د ناخیل له اولادونو څخه دی په خپل منځ کی څلور ډلی لری: مزیدخیل؛یعقوب خیل؛آیدل خیل؛جلال خیل؛ له دوی پرته ځینی نور قومونو هم میشت دی ډیر خلک یی په کرهڼه بوخت دی او په تیرو څو کلونو کی تعلیم هم ښه پرمختګ پکی کړی یوه عالی لیسه او یو ابتداییه مکتب لری چی هر کال تقریبا ۴۵-۶۵ پوری ددولسم ټولګی فارغین لری څلورو طرفونو ته یی: شمال ته یی د شینکۍ  کلی او مقر ولسوالی ختیځ ته یی د جنډی بازار او کابل کندهار عمومی سړک جنوب ته یی د زابل ولایت شاه جوی ولسوالی لویدیځ ته یی د ګوهاراو دظابت کلی دی تقریبا ۴۰۰۰تنه نفوس لری په دی کلی کی اوس مهال انګور او مڼی ډیری کرلی شوی دی او دا میوی یی دعاید اصلی سرچینه جوړوی ځمکی یی ډیر وخت د یوه کاریز داوبو په وسیله خړوبیږی مګر ځینی ځمکی یی دڅاهانو داوبو په مرسته هم خړوبیږی ځینی نښی چی دا کلی پری پیژندل کیږی هغه داغوجان عالی لیسه ده ځینی مسجدونه چی په دی کلی کی شته؛ عمر دکلی مسجد. تورماما مسجد. مسعود مسجد. دغټ دکلی مسجد. او دچمبر دکلی مسجد په زیاته اندازه کشمش هم لری چی د مقر ولسوالی په بازار کی خرڅیږی
ابيجيت ساونت

**ابیجیت ساونت** یو هندي سندرغاړی، تلوېزيوني ممثل، اینکر او د هندي ایډول د لومړي فصل ګټونکی دی.  هغه د *جو جیتا ووهي سوپر سټار* لومړی رنر اپ و او په *آسیا ایډول* کې یې دریم ځای خپل کړ.   

## لومړنی ژوند
ساونت د ۱۹۸۱ کال د اکټوبر په ۷ نېټه زېږېدلی و. هغه د مهاراشترا په سندودرګ ولسوالۍ کې لوی شوی د سوداګرۍ او اقتصاد د چیتانا کالج څخه تر فراغت وروسته د موسيقۍ سره د هغه لېوالتيا زياته شوه، همدغه لېوالتيا د دې سبب وګرځېده د موسيقۍ ډګر ته مخه کړه 

## مسلک

### سندرې ویل
ابیجیت ساونت په 2004 کې د پاپ ایډول فارمیټ د *انډین ایډول* لومړی فصل وګاټه. د هغه لومړی سولو البوم، *آپکا ابی جیټ ساونت* ، د 2005 کال د اپرېل په 7 مه خپور شو. په هغه کال کې هغه *د عاشق بنايا* په فلم کې هم پلې بیک سندرې وويلې، *د مار جوان میت جاون* سندره یې وويله. 

د هغه دوهم البوم، *جونون* ، د 2007 کال د جولای په 10مه خپور شو. چې د هند د موسيقۍ په يادګاري جدو کې يې ځای وموند. 

ابیجیت ساونت په 2008 کې په سټار پلس کې د *کلینیک آل کلیر جو جیتا ووهي سوپر سټار* پاینلیسټ و. دا خپرونه په هندي تلویزیون کې د بېلابېلو سندرغاړو رېښتینې خپرونو ګټونکو او پرمختلونکو ترمنځ سیالي وه. ساونت د نندارې لومړی ځای خپل کړ.

هغه خپل دریم سټوډیو البوم په 2013 کې خپور کړ چې نوم یې *فریده و.*  

### تمثيلګري
ساونت په ۲۰۰۹ کال کې *د لاټري* په فلم کې د اداکارۍ پیل وکړ  هغه *د تیس مار خان* فلم په پای کې هم یو کوچنی رول کې ښکاره شوی دی.

هغه د رومانتيک ډرامې لړۍ *کیسا يې پيار هی* او جنايي لړۍ *CID* کې د داوطلب ممثل په توګه رول ادا کړی دی.

### نور
ساونت او د هغه مېرمن شلپا په (2008-2009) کې د نڅا ریالیټ شو نچ بالی ( څلورم فصل ) کې برخه اخیستې وه. دوی د خلکو د رایو سره د مخامخ کېدو وروسته له شو وويستل شول. 

هغه د حسین کواجیروالا سره یوځای *د هندي ایډول 5* کوربه توب وکړ.

همدارنګه ساونت د شیو سینا سره د هغه د ګوند د ځوانانو د راجلبولو څانګې مشر ټاکل شوی. 

## ډیسکوګرافي
**اصلي البومونه**

# *Aap Kaa Abhijeet Sawant - 2* 005، سوني BMG میوزیک هند
# *جونون* - 2007، سوني BMG موسیقي هند
# *فریده* – ۲۰۱۳، یونیورسل میوزیک هند
# *فقیره* - 2018، یونیورسل میوزیک هند

## د پلې بیک سندرغاړي په توګه

## فیلموګرافي

* لاټری (2009) د روهیت اوستی په توګه
* تیس مار خان (۲۰۱۰) ځانګړي مېلمه په توګه (ځانګړې بڼه)

### ټلویزیون

* *انډین ایډول* (2004-2005) د سیالۍ کونکي (ګټونکي) په توګه
* *کيسا يې پيار هی* (۲۰۰۵) د ځان په توګه 
*  (2005) د ځان په توګه
* *اسين ايډيول* (2007) د سیالیو په توګه
* *جو جیتا ووهي سوپر سټار* د سیالۍ کونکي په توګه
* *نچ بالی* (2008-2009) د سیالۍ کونکي په توګه
* *د هند ایډل 5* (2010) کوربه په توګه
* *[[کمیډي سرکس|د کامیډي سرکس]]* (2011) د سیالۍ کونکي په توګه
* *[[د کمیډي شپی له کپیل سره|کامیډي نایټس د کپیل سره]]* (2015) د سندرغاړي په توګه
* *له ما هند سره مینه وکړئ* (2018) د ښوونکي په توګه

## سرچينې

## بهرنۍ اړیکې

وېشنيزه:1981 زېږېدنې
Moduel:Documentation/styles.css

/*  */
.documentation,
.documentation-metadata {
	border: 1px solid #a2a9b1;
	background-color: #ecfcf4;
	clear: both;
}

.documentation {
	margin: 1em 0 0 0;
	padding: 1em;
}

.documentation-metadata {
	margin: 0.2em 0; /* same margin left-right as .documentation */
    font-style: italic;
    padding: 0.4em 1em; /* same padding left-right as .documentation */
}

.documentation-startbox {
	padding-bottom: 3px;
	border-bottom: 1px solid #aaa;
	margin-bottom: 1ex;
}

.documentation-heading {
	font-weight: bold;
	font-size: 125%;
}

.documentation-clear { /* Don't want things to stick out where they shouldn't. */
	clear: both;
}

.documentation-toolbar {
	font-style: normal;
	font-size: 85%;
}
پروېز خټک

**پرویز خټک** د پاکستان د ملي اسمبلۍ پخوانی غړی او د دفاع پخوانی وزیر دی او د خیبر پښتونخوا ايالت اعلی وزير هم پاټې شوی دی، هغه اوسمهال د پاکستان تحریک انصاف ګوند سره ملتيا کوي، هغه د ۱۹۵۰ کال د جنورۍ په لومړۍ نېټه زېږېدلی دی. نوموړی د خیبر پښتونخوا د کرنې وزير هم پاتې شوی دی د پاکستان تحریک انصاف سره له يوځای کېدو دمخه هغه د  عوامي نیشنل پارټۍ مشر و.
## لومړنی ژوند

پروېز خټک د جنورۍ په ۲۵ مه په ۱۹۵۰ زېږديز کال د نوښار په څنډه کې د منکي شريف په کلي کې د هستم خان خټک په کور کې زېږېدلی دی. د لاهور په ایچیسن کالج کې یې زده کړې وکړې. د راولپنډۍ له ګورډن کالج څخه فارغ شوی دی. د پیپلز ګوند د سیاسي غړي په توګه هم کار کړی دی. هغه درې زامن او دوه لوڼې لري. مشر زوی یې د نیکه سوداګري پر غاړه لري پداسې حال کې چې نور دوه زامن په انګلستان کې زده کړې کوي. هغه د پښتنو په خټګ ټبر پورې اړه لري  Pervez Khattak received هغه خپلې لومړنۍ زده کړې د مانکي شريف په لومړني ښوونځي کې وکړې, او له هغې وروسته په  Pak-AIMS. هغه همدارنګه د PPP غړی هم پاتې شوی دی. 

د ۲۰۱۳ کال د مې له انتخاباتو وروسته هغه د خیبر پښتونخوا د وزیر اعلی په توګه وټاکل شو. هغه د ۸۴ رایو په تائید ترلاسه کړ.

## سرچينې

وېشنيزه:پښتانه
وېشنيزه:د پاکستاني ولايتونو اعلي وزيران
وېشنيزه:د پاکستان سياستوال
وېشنيزه:1950 زېږېدنې
خيبرپښتونخوا لومړی وزير

د پاکستان د خیبر پښتونخوا ایالت لومړی وزير  د خیبر پښتونخوا ایالتي جرګې له خوا ټاکل کېږي چې د ايالتي حکومت د مشر په توګه دنده ترسره کوي. د خېبر پښتونخوا اوسنی اعلی وزیر اعظم خان دی.

## ګوندونه

*  نګران حکومت 
*  پاکستان مسلم ليګ
*  جمعيت علمای اسلام 
*  د پاکستان د خلکو گوند 
*  اسلامي جمهوري اتحاد 

*  پاکستان مسلم ليګ ن 
*  متحده مجلس عمل 
*  عوامي ملي ګوند 
*  پاکستان تحريک انصاف

## د وزیرانو نوملړ

## اړونده مقالې

* د پاکستان د صدراعظمانو لست
* د پاکستان د ولسمشرانو لست
* د پنجاب، پاکستان د اعلی وزیرانو لیست
* د سند اعلی وزیر
* د بلوچستان اعلی وزیر
* د خیبر پښتونخوا د ګورنرانو نوملړ
* د پاکستان د واليانو لست

## سرچينې

وېشنيزه:خيبر پښتونخوا
وېشنيزه:د پاکستان حکومت
وېشنيزه:د پاکستاني ولايتونو اعلي وزيران
هانکیو

**هانکیو** د جاپان ریل پټلۍ یو خصوصي شرکت دی چې شمالي کانسای سیمې ته د مسافرینو او ښاري خدماتو چمتو کوي او د هانکیو هانشین هولډینګز شرکت یو له پرچمي ملکیتونو څخه دی ، په بدل کې د هانکیو هانشین توهو ګروپ برخه ده. د ریل پټلۍ اصلي ترمینل په اوساکا کې د امیدا سټیشن کې دی.
## بهرنی سایټ

وېشنيزه:کیوتو
سلطان سليم ياووز پول

**د سلطان سلیم یاووز پول** ( په ترکي : *Yavuz Sultan Selim Köprüsü* ) د ترکیې په استانبول کې یو پل دی. د دې پل د بنسټ لوړوالی ۳۲۲ متره دی  چې د میلو پول نه وروسته په نړۍ کې دویم تر ټولو اوږد پول دی.  دا پول د ۲۰۱۶ کال د اګست په ۲۶ پرانېستل شو   د دې پول پلنوالی یې ۵۸.۴ متره دی. 

## د جوړولو پړاوونه

دوتنه:Yavuz_Sultan_Selim_Bridge_p3_Jan_2014.JPG|link=پرونده:Yavuz_Sultan_Selim_Bridge_p3_Jan_2014.JPG|alt=نمای پل در ژانویه ۲۰۱۴|د ۲۰۱۴ کال په جنورۍ مياشت کې د پول يوه ننداره
دوتنه:Yavuz_Sultan_Selim_Bridge_p7_Jan_2014.JPG|link=پرونده:Yavuz_Sultan_Selim_Bridge_p7_Jan_2014.JPG|alt=نمای پل در ژانویه ۲۰۱۴|د ۲۰۱۴ کال په جنورۍ مياشت کې د پول يوه ننداره
دوتنه:Garipçe'den_Yavuz_Sultan_Selim_köprüsü.jpg|link=پرونده:Garipçe'den_Yavuz_Sultan_Selim_köprüsü.jpg|alt=ژوئیه ۲۰۱۵|جولای ۲۰۱۵
دوتنه:Poyrazköy'den_3._köprü.jpg|link=پرونده:Poyrazköy'den_3._köprü.jpg|alt=ژوئیه ۲۰۱۵|جولای ۲۰۱۵


## سرچينې
نورېک برېښنابند

**د نارک بند يا نورېک برېښنابند** (سیریلیک: *Неругаха обии Норак* ، په فارسي کې د «نیروگاه آبی نارک» په نوم لیکل شوی) د تاجکستان په وخش سیند کې يو خاورين بند دی.

دا بند د ۳۰۰ متره لوړوالي سره تر ۲۰۱۲ کال پورې د نړۍ تر ټولو لوړ بند و.   

## جوړېدل
ښي|بټنوک| د دوهم اوتيدم دورې (185-180 مخزېږديز) د تیتراډراچما سکه چې د بند د جوړولو پرمهال موندل شوې.
د نورېک بند د شوروي اتحاد لخوا د 1961 او 1980 کلونو ترمنځ جوړ شوی و. بند په ځانګړي ډول جوړ شوی، د مرکزي کانکریټ  سره چې د  لوړ ډبرې او ځمکې جوړښت ته د اوبو د تېریدو مخه نیسي.    د بند حجم ۵۴ میلیونه متر مکعب دی. په دې بند کې د اوبيزې برېښنا د تولید نهه واحدونه شامل دي، چې لومړی پړاو یې په ۱۹۷۲ او وروستی یې په ۱۹۷۹ کې پیل شو.  اټکل کیږي چې د بند جوړېدو له کبله ۵۰۰۰ تنه له يادې سيمې بې ځايه شوي دي. 

دا بند د تاجکستان په لوېدیځ کې د وخش سیند په اوږدو کې د دې هېواد د پلازمېنې دوشنبې په ختیځ کې شاوخوا  کې موقعیت لري. د نورېک برېښنا بند ته څېرمه يو ښارګی د برېښنايي انجينرانو او د بند کارګرو د استوګېنې لپاره جوړ شوی دی.

## سرچينې

* د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO)
* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nurek_Dam&oldid=139117733 انګلیسي ویکیپیډیا] (د جولای 9، 2007 ته رسېدلی)
وېشنيزه:د نړۍ لوړې ودانۍ
وېشنيزه:برېښنابندونه
جينپينګ يو برېښنابند

**جينګ پينګ يو برېښنابند** ( په لاتين : Jinping-I Dam ) په چين کې اوبيز بريښنا بند دی چې د يان يوان ولايت او د مولي تبتي خودمختاره ولايت د ليانګ شان يي خودمختاره ولايت په مرکز کې موقعيت لري. 

## اړوندې پوښتنې

* د چین د ښارونو لیست

## سرچينې

## بهرنۍ لینک

وېشنيزه:د نړۍ لوړې ودان
وېشنيزه:برېښنابندونه
شوانګجيانګکو برېښنابند

**د شوانګ جیانګکو بند** ( په لاتین : Shuangjiangkou Dam) په چین کې يو خاورين بریښنابند دی چې د سیچوان ولایت د نګاو تبتي او کیانګ خپلواکه جوړښت کې د مایرکانګ کاونټي او جین چوان کاونټي په سرحد کې موقعیت لري.
## سرچينې

## بهرنۍ لینک
 
وېشنيزه:د نړۍ لوړې ودانۍ
وېشنيزه:برېښنابندونه
ميلاو پول

ميلاو پول (په فرانسوي کې: Le Viaduc de Millau) په نړۍ کې د سړک تر ټولو لوړ پول دی چې  343 متره لوړوالی لري، چې د فرانسې په سوېل کې د ترن سیند باندې پروت دی .  دا پو ل د میشل ویرلوجو (ساختماني انجینر) او نورمن فوسټر (معمار) لخوا ډیزاین شوی او د 2004 په ډېسمبر کې د فرانسې د هغه وخت ولسمشر ژاک شیراک لخوا پرانېستل شو. او اوس دا پول د نړۍ تر ټولو لوړ پول دی. 

## تخنیکي ځانګړتياوې
د دې پول سړک ۲۴۶۰ متره اوږدوالی لري او په ۸ سپينونو کې د اوسپنې برخې لري چې عرض یې ۳۲ متره او د هر کالم ترمنځ اوسط واټن ۳۴۲ متره دی. دا سړک تر 36,000 ټنو ډېر وزن لري او د 4.2 مترو په ژوروالي سره په نړۍ کې ترټولو اوږد کیبلي پول ګڼل کيږي، د پول سړک له سوېل څخه تر شمال پورې 3٪ سلېپ لري او همدارنګه د موټر چلوونکو لپاره د ښه لید له امله په سطحه د 20 کیلومتره قطر سره منحني خط لري.

د پول سړک په 7 کانکریټي ستنو اېښودل شوی چې لوړوالی یې له 77 څخه تر 246 مترو پورې توپیر لري. د ستنو پېړوالی 24.5 متره دی چې په پای کې په 11 مترو کې پای ته رسیږي. هره ستن د 87 متره جول ملاتړ کوي چې 700 ټنه وزن لري.

## ساختماني پروسې
کيڼ|بټنوک|240x240px| د پول يوه پايه د کار د جريان پرمهال
د پول د جوړولو اصلي مرحلې په لنډ ډول په لاندې  ترتیب دي:

* په ورته وخت کې د اصلي کانکریټي ستنو جوړول او د دواړو اصلي ستنو تر منځ د فلزي تيرانو ايښودل، ترڅو دواړه ستنې سره وتړي.
* په ځمکه کې د پول د فلزي سړک برخو جوړول او راټولول.
* د بشپړ شوي سړک تړل په اصلي او مرستندویه ستنو کې د لوی هیدرولیک جیکونو په کارولو سره (په 4 دقیقو کې 600 ملي میتر).
* د 87 متره مخکې جوړ شوي فلزي ماسټونو جوړول او په فلزي سړک کې نصب کول.
* د کیبل ایښودلو کار ترسره کول او د کیبلونو په اوږدولو سره د دې د ډېر وزن له امله د سړک د خرابېدو له امله رامینځته شوي نابرابرۍ سمول.
* د لنډمهاله مرستندویه فلزاتو ملاتړ له مینځه وړل.

د پروژې د جوړولو کار د ۲۰۰۱ کال د اکتوبر په ۱۶ پیل شو او د ميلاو پول په رسمي ډول د ۲۰۰۴ کال د ډېسمبر په ۱۶ مه له مهال وېش څخه یوه میاشت مخکې په کار پیل وکړ.

## لګښتونه او مقدارونه
د ميلاو پول په جوړولو څه د پاسه ۳۹۴ میلیونه یورو لګښت راغلی چې ټولې يې (اییفیج) فرانسوي شرکت ورکړي دي چې په بدل کې به تر ۷۵ کلونو پورې له ياد پوله د تېرېدونکو  موټرو څخه د تېرېدو پيسې (حق العبور ) اخلي.

د پول په جوړولو کې له 127,000 متر مکعب څخه ډېر کانکرېټ، 19,000 ټنه فولاد د تقویت لپاره او 5,000 ټنه د کیبلونو لپاره پری سټریس فولاد کارول شوي دي. د پله جوړونکو په وینا، د میلاو پول به لږ تر لږه 120 کاله ګټور ژوند ولري.

## انځورتون

دوتنه:Viaduc_de_Millau_1.jpg|link=دوتنه:Viaduc_de_Millau_1.jpg|alt=دورنما|لرلید
دوتنه:Viaduc_de_Millau_construction_nord.jpg|link=دوتنه:Viaduc_de_Millau_construction_nord.jpg|alt=پیشرفت پروژه در سال ۲۰۰۴| د پروژې پرمختګ په 2004 کې
دوتنه:Wiadukt_Millau_-_segment.jpg|link=دوتنه:Wiadukt_Millau_-_segment.jpg|alt=نمونه‌ای از بخشی از مقطع پل برای نمایش عمومی| د عامه نندارې لپاره د پول د یوې برخې مثال


## سرچينې
ويکيپېډيا ګډونوال،«Millau Viaduct»،انګليسي ويکيپېډيا ۱۵ مۍ ۲۰۱۰.

## بهرنۍ لینک
د ایفل ټاور څخه لوړ یو پل  همشهري ورځپاڼه، د فبروري 10، 2005.
وېشنيزه:د نړۍ لوړې ودانۍ
روسکي پول

بټنوک|400x400px| د روسکي پول، ختیځه روسیه.
**روسکي پول** ( روسي : Русский мост، مانا: روسي پول) یو پول دی چې په ختیځه روسیه کې د باسفورس تنګي په اوږدو کې جوړ شوی، د آسیا - آرام سمندر د اقتصادي همکارۍ فورم ته د خدمت لپاره په 2012 کې په ولادیوستوک کې جوړ شوی دی. پول د ښار اصلي ټاټوبی د روسکي ټاپو سره نښلوي، چې د هغه ځای د سرمشریزې (مرکز) ګڼل کيږي. د 2012 کال د جولای په میاشت کې د هغې د جوړولو کار بشپړ شو او د روسیې د لومړي وزیر دیمتري میدویدیف لخوا د یو ملیارد ډالرو په لګښت پرانیستل شو. د دې پول د پيل اوږدوالی (length spans) شاوخوا 1,104 متره دی چې دا په نړۍ کې ترټولو اوږد کیبلي پول ګڼل کيږي.   

## داهم وګوره

* د ښځو پول ، بیونس آیرس ، ارجنټاین
* سمویل پیکټ برج ، ډوبلین ، آیرلینډ
* Sundial Bridge, California, United States
* المیلو پل ، سیویل ، هسپانیه
* د یروشلم تعلیق پل ، بیت المقدس

## سرچينې

وېشنيزه:د نړۍ لوړې ودانۍ
وېشنيزه:پولونه
وېشنيزه:پل
د اسراييلو ولسوالۍ

اسراییل شپږ لويې اداري ولسوالۍ لري چې اوومه ورسره د يهودا او سامريه ولسوالۍ شمېري، خو ملګري ملتونه يې نه مني، دا ولسوالۍ په عبراني کې **د محوزوت** په نوم پېژندل کیږي ( عبراني:מְחוֹזוֹת) نومیږي. دا اوسنۍ ولسوالۍ په 1953 کې تاسیس شوې، مخکې له دې چې سیمه د فلسطین د واکمنۍ په ولسوالیو ووېشل شي. له هغه وخت راهیسې د ولسوالیو سرحدونه نه دي بدل شوي.

هره ولسوالي بیا په فرعي ولسوالیو (تحصیلونو ) وېشل شوې او دا تحصیلونه نور په ښارونو، ښاروالۍ او سیمه ایزو شوراګانو وېشل شوي دي. د دغو شپږو ولسوالیو نوملړ:

* یروشلم ولسوالي - نفوس: 9,07,300
* شمالي ولسوالۍ - نفوس: 12,41,900
* حیفا ولسوالي – نفوس: 8,80,700
* مرکزي ولسوالۍ - نفوس: 17,70,000
* تل ابيب ولسوالۍ - نفوس: 12,27,900
* سوېلي ولسوالۍ - نفوس: 12,01,200
* یهودا او سامریه - چې تر ډېره د لویدیځې تړانګې په نوم پېژندل کيږي: نفوس: 3,27,750

## سرچينې

وېشنيزه:اسراييل
د ترکو جامعه

**د ترکو جامعه** د کندهار ولایت د میرویس مینې تر ټولو ستره جامعه ده.
## دا هم وګورئ
## سرچینې
عقبه خليج

بټنوک| له فضا څخه اخیستل شوی عکس په ښي خوا کې د سویز خلیج او ښي خوا ته د عقبې خلیج ښیې
**د عقبه خلیج د [[سور سمندر|سور سمندرګي]]** یوه خلیج دی چې د سینا ټاپو وزمې ختیځ لوري ته او د عربستان ټاپووزمې په لوېدیځ کې موقعیت لري. د دې ساحل د مصر ، اسراییل ، اردن او سعودي عربستان سره ګډه پوله لري.

د سینا ټاپووزمه په خپل شاوخوا کې دوه خليجونه لري چې يو يې په شمالي سره سمندرګي کې موقعيت لري چې د عقبه خليج نوميږي، او بل یې د سویز خليج دی چې د سینا په لوېدیځ کې موقعیت لري.

د عقبه خلیج تر ټولو زیات ۲۴ کیلومتره پراخوالی او د تیران تنګي شمال ته ۱۶۰ کیلومتره دی. د خلیج په شمال کې درې مهم ښارونه موقعیت لري: طابا ( مصر )، ایلات ( اسرائیل ) او عقبه ( اردن ). دغه درې ښارونه نه يوازې مهم سوداګريز بندرونه دي، بلکې د ګرځندويانو او سېلانيانو لپاره هم ډېر مشهور دي. د سینا په ټاپووزمه کې د شرم الشیخ ښار هم د ياد خلیج په څنډه کې موقعیت لري.

په اسراییلو کې دا خلیج د " ایلات خلیج " په نوم یادیږي. د اسراييلو ايلات ښار د دې خليج په څنډه کې پروت دی، چې له هغه ځايه حتی عادي کښتۍ هم په يو ساعت کې د سعودي عربستان جده بندر ته رسېدای شي، له همدې امله برېتانيا  اسرائيلو ته د ايلات ښار د ورکولو لپاره د اردن او فلسطين ګڼې سيمې پرې کړې او اسراییلو ته یې ورکړې، ترڅو ايلات د اسراييلو لاس ته وغورځيږي.

## سرچينې

وېشنيزه:له ويکيډاټا څخه اخيستل شوې جغرافيايي حوالې
وېشنيزه:اسراييل
د اسراييلو سوېلي ولسوالۍ

**سویلي ولسوالي** ( عبراني : מחוז הדרום وينګ: محوز هادروم) د اسراییلو له اوو ولسواليو څخه یوه ده. د بیرشيبا ښار د دې ولسوالۍ ترټولو لوی ښار او مرکز دی.

## ښارونه

* د بيرشيبا
* ايلات
* ديمونا
* اشدود
* عسقلان
* اراد
* سدېروت
* کريات ګت
* کریات ملاخي
* نيتوت 
* اوفاغيم
* رهط

## د کیبوټس

* يادمردخای
* یوټ واټا

## سرچینې

* Wikipedia contributors, "South District (Israel)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=South_District_(Israel)&oldid=159721542 (accessed September 23, 2007). 

وېشنيزه:اسراييلو ولسوالۍ
وېشنيزه:اسراييل
د اسراييلو مرکزي ولسوالۍ

مرکزي ولسوالۍ (عبراني: מחוז המרכז وينګ: مِخُز هامِرکَز) د  د اسراییلو له اوو ولسواليو څخه يوه ولسوالۍ ده چې 17,70,000 تنه نفوس لري او رمله ښار د دې ولسوالۍ مرکز دی.

## ښارونه

* رمله (د سیمې مرکز) 
* رخووت
* ريشتون لتسيون
* لد
* يهود مونوسون
* نس زيونا
* نتانيا
* پتخ تيکوا
* قلنسوه
* رعانانا
* روش هاعين
* الطيبه
* طيره
* يبنه
* کفار سابا
* کفر قاسم
* کفار يونا
* موديعين-مکابیم-ريعوت
* هرتزليا 
* هود هشارون
* ګیوات اشمويل
* العاد

## سرچینې

* Wikipedia contributors, "Center District (Israel)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Center_District_%28Israel%29&oldid=159717889 (accessed September 23, 2007).

وېشنيزه:اسراييلو ولسوالۍ
بابول

بټنوک| د ایران د بابل ښار موقعیت
**بابل يا بابول** د ایران یو ښار دی چې د مازندران ولایت کې د تهران په شمال ختیځ کې د کسپین بحیرې ته نږدې موقعیت لري، د 2006 د احصایو له مخې، د ښار نفوس شاوخوا 283 زره تنه اټکل شوی.   د ښار اقتصاد د خوراکي توکو په سوداګرۍاو او ټوکر اوبدنې ولاړ دی. د هغې تاسیس په شپاړسمه پېړۍ کې اېښودل شوی، چې په لومړيو کې د  *بارفروشدا* یا *بارفروش* په نوم پېژندل کېده.

## اقلیم
لاندې جدول د بابول لپاره د کال په اوږدو کې د اقلیم بدلونونه ښیې:

## دا هم وګورئ

* افشین
* توحیدي الطبري
* مرتضی پور علیګانی
* محمد علي البارفروشي
* مزار بیژني

## سرچينې

وېشنيزه:د ایران ښارونه
فلسطين جند

بټنوک|302x302px|سوریه او د هغې ولایتونه د عباسیانو په واکمنۍ کې
فلسطين جند (Jund Filastin) (عربي: جند فلسطين) دا د اموي خلافت او عباسي خلافت د بلاد الشام ولایت یوه له پوځي ولسوالیو څخه وه. چې د 630ز لسيزه کې د شام له فتحه کېدو وروسته رامنځته شو.
 د عمر بن خطاب په وخت کې د شام له فتح کېدو وروسته هغه په څو برخو و وېشل شو، چې هر یو یې جند وبلل شو، چې د شام د ولایت له پنځو جندونو څخه یو و. څلور نور جندونه د قنسرین جند، دمشق جند، حمص جند او اردن جند نومول شوي دي. 

## سرچینې

وېشنيزه:فلسطين
اېکالا (سريلانکا)

اېکالا (په لاتین کې Ekala) يوه استوګنيزه سيمه ده چې  د سریلانکا لوېديځ ولايت کې موقعیت لري.

## صنعت
په اېکلا کې ډېرې توليدي فابريکې او کارخونې دي چې له هغې ډلې د رهينو انډسټري، اېورريډي، کاموپلاسټ، پولېټېکس ګارنمنټس يادولی شو.
## لاکديوا انجينري شرکت
د لاکدیوا انجینرۍ شرکت په اېکالا کې د سريلانکا ټرانسپورټ بورډ (SLTB) بسونو لپاره د خدماتو ورکشاپ پرمخ وړي.
## نور اړوند

* د سریلانکا د ښارونو لړليک

## سرچینې

## د بهرني اړیکو سره اړیکه ونیسئ.

وېشنيزه:سرېل
وېشنيزه:استوګنيزې سيمې
وېشنيزه:سريلانکا
سوريه فلسطين

سوريه فلسطين (په رومي ژبه: Suría hē Palaistínē، په انګلیسي ژبه: Syria Palaestina) د روم امپراتورۍ یو ولایت و، چې د ۱۳۵ز او ۳۹۰ز کلونو  ترمنځ په رومي امپراتورۍ کې په همدې نوم يادېده. دا ولایت د رومي سوريې او رومي يهوديه له یوځای کېدو وروسته او د هادریانوس لخوا د بارکوکبا د پاڅون په پایله کې په 135 زېږديز کې رامینځته شوی. لږ وروسته د ۱۹۳ شمالي سیمو وېشل شوی چې په شمال کې یې سوریه کوېلې او په جنوب کې فونیسې تاسیس شوې او د سوریه فلسطین ولايت په یهوديه کې وتړل شو.

## د تړلو لټونونه

* د روم د امپراتورۍ ښارونو لیست

## سرچینې

وېشنيزه:فلسطين
اردن جند

بټنوک|302x302px|سوريه او د هغې ولایتونه د عباسیانو په واکمنۍ کې
د اردن جند، وروسته له هغې چې د عمر فاروق رض په وخت کې شام مسلمانانو فتحه کړ، نو شام په څو برخو ووېشل شو چې هرې برخې ته يې جند ويل کېده، د اردن د جند یو له پنځو جندونو څخه و، چې د شام ولایت ته تابع وو. څلور نور جندونه د کنسرین جند، دمشق جند، حمص جند او فلسطین جند نومول شوي دي. د اردن جند نوم  د اردن له سیند څخه اخيستل شوی و،  چې د شام تر ټولو کوچنی جند و، او پلازمېنه (مرکز) يې د تبريه ښار و.

## سرچینې

* د اردن جند
وېشنيزه:فلسطين
وېشنيزه:شام
وېشنيزه:سوريه
تبريه

[بټنوک|250x250px|[اسرائيل|د اسراییلو په شمال کې د تبریه د ساحلي ښار څخه يو هوايي انځور]]
تبريا، تبريه يا **طَبَریه** (عبراني: טבריה) د اسراییلو په شمالي ولایت کې د يو ښار نوم دی. په ۲۰۰۶ کال کې د دې ښار نفوس ۴۰،۱۰۰ تنه وو او پراخوالی يې ۱۰،۸۷۲ مربع کیلومتره دی. 

تبريه د يهودي تمدن مرکز او د يهودي مقدساتو له څلورو ښارونو څخه یو دی او د بیت المقدس، صفد او حبرون ښارونو سره یوځای د ډېرو يهودي دیني عالمانو استوګنځی دی. دا ښار د څو يهودي عقيدتي مشرانو او اشرافو مزار ګڼل کيږي چې له کبله يې دا ښار ځانګړی تاريخي ارزښت پيدا کوي.

## جغرافيايي موقعیت
تبريه د جلیل د غرونو او جولان د لوړوو په لمن کې موقعیت لري.

تبریه هم د تبریه سمندرګي کې موقعیت لري. دا سمندرګی د اسراییلو د تازه اوبو ترټولو مهمه سرچینه ده او د اسرایلو لپاره د ستراتیژیک لید له پلوه خورا مهم دی.

## تاریخ
د تبريه ښار د هيرودس په وخت کې د 20 مېلادي کال په شاوخوا کې جوړ شو.

د بېزانس واکمنۍ پرمهال، دا ښار د پرله پسې زلزلو له کبله ړنګ شو، خو وروسته د یهودیانو د مهاجرتڅخه، دا ښار يوځل بيا جوړ شو او  د اسراییلو یو مهم ښار وګرځېده.

## اړوند

* د اسراییلو ښارونو لیست

## يادښتونه

## سرچینې

* د ویکیپیډیا مرسته کونکي، "د اسراییلي ښارونو لیست،" ویکیپیڈیا، د آزاد انسکرپټي، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_Israeli_cities&oldid=232013868 (په سپتمبر کې 11، 2008 کې لاسرسی شوی).
وېشنيزه:فلسطين
وېشنيزه:اسراييل
دونوم

دونوم (په استانبولي ترکي:Dönüm ) ، د ساحې اندازه کولو واحد دی چې د عثماني امپراتورۍ پرمهال عام و.
د عثماني امپراتورۍ تر واک لاندې هېوادونو کې د دې اندازه له ۹۰۰ تر ۲،۵۰۰ متر مربع پورې توپیر لري، خو معمولاً ۱۰۰۰ متر مربع په پام کې نیول کیږي.
## سرچینې

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dunam&oldid=596372954 د انګلیسي ویکیپیډیا]
وېشنيزه:د اندازه کولو واحد
يهوا او سامريه ولسوالي

کيڼ|بټنوک|333x333px|د يهودا او سامريه ولسوالۍ نخچه
**د يهودا او سامريه ولسوالۍ يا سيمه** (عربي:يهودا والسامرة) یا د يهودا او شمرون سیمه (عبراني: מחוז יהודה ושומרון) هغه سیمه ده چې د اردن سیند په ختیځه غاړه کې ده چې اسراییل یې د خپلې اوومې سیمې يا ولسوالۍ په توګه مني.

ملګري ملتونه دا سیمه د اسراییلو د اوومې سیمې په توګه نه پېژني. د اسراییلو حکومت د دې ډول تفسیر سره مخالفت کوي.

د رسمي شمېرو پر بنسټ، د اسراییلو د اوسېدونکو شمېر له ۲۲۰ زره تر ۳۰۰ زره پورې په یهودا او سامريه ولسوالۍ کې ژوند کوي.

## په يهودا او سامريه کې اسراييلي ښارګي

* آریل (د سیمې مرکز) 
* موديعين عيليت
* بيتار عيليت
* معاله ادوميم
* ګوش عتصيون
* افرات
* بت ال
* کفار عتصيون

په يهودا او سامريه کې اسراييلي ابادۍ

* بت عين
* ايتامار

## يادښتونه

وېشنيزه:اسراييلو ولسوالۍ
لومړنی فلسطين

لومړنی فلسطين يا فلسطين پرايما () د بېزانس سترواکۍ يو ولايت و، چې د څلورمې پېړۍ له پای څخه تر ۶۳۰ ز تر هغې چې شام مسلمانانو فتح کړ فلسطین موجود و. په ۶۱۴ز کال د لنډې مودې لپاره پرې د ساسانيانو واکمنۍ تسلط پيدا کړ، خو په ۶۲۸ بياځلي د ساسانيانو له واکه ووت.

## اړوند نور

* د فلسطین تاریخ
* هغه یهودي دی.

* د ویکیپیډیا برخه اخیستونکي. په دې اړه څه؟Palaestina Primaپه دې اړه څه ویل کېږي؟ په دروازه کېد انګلیسي ویکيپېډیا ډیجیټلد دسمبر په ۱۵، ۲۰۲۳ کې بیا کتنه شوې.
وېشنيزه:فلسطين
بارو (هېوادنی وېش)

بارو  په  (وينګ: ˈbʌrə) په انګليسي ژبو هېوادوو کې يو ډول هېوادنی وېش دی،  په اصل کې، بارو اصطلاح په کوچنیو ښارونو او ښارونو کې خپلواکه حکومتو ته راجع کيږي، مګر په عمل کې، د هغې رسمي کارول په پراخه کچه توپیر لري.

يانې په اصل کې بارو يو خپلواک ښاري دولت ته وايي، چې په هر ښار او ښارګي کې يو خپلواک حکومت موجود وي، او لوی ښارونه بيا په کوچنيو باروګانو وېشل شوي وي.

## اړوند نور

* خپلواکه ښارګوټي
* د نیویارک ښار برخې
* د کوچني ماشوم میراث

## سرچینې

* د ویکیپیډیا برخه اخیستونکي. په دې اړه څه؟Boroughپه دې اړه څه ویل کېږي؟ په دروازه کېد انګلیسي ویکيپېډیا ډیجیټلد ۲۰۱۸ کال د مارچ په ۳۱مه نېټه د دې ترمیم شوی.

وېشنيزه:هېوادنی وېش
وېشنيزه:سيمه ييز سازمانونه
وېشنيزه:سيمه
وېشنيزه:استوګنيزې سيمې
يروشلم ولسوالۍ

**د یروشلم ولسوالۍ** ( عبراني : מחוז ירושלים) د اسراییلو یوه اداري سیمه ده چې مرکز یې اشغال شوی ښار بیت المقدس دی. دا په تاریخي فلسطین کې د 1948 جګړې راهیسې د اسراییلو له 6 اداري سیمو (ولسوالیو) څخه یوه ده. نورې ولسوالۍ يې له: شمالي ولسوالۍ ، د حیفا ولسوالۍ ، د تل ابیب ولسوالۍ ، مرکزي ولسوالۍ ، او سوېلي ولسوالۍ  څخه عبارت دي. 

## تاريخ
د ۱۹۴۸ کال له جګړې وروسته، اسرایلو په دې سیمه کې لسګونه فلسطینی ښارګوټي او کلي ونړول او ګڼ شمېر ځايي فلسطينيان يې له هغه ځايه کډوال کېدو ته اړ کړل، د هغو ترک شویو ښارونو په کنډوالو او نورو سیمو کې چې پخوا د یهودانو مېشت ځایونه وو فلسطین ته د یهودي مهاجرینو د ځای په ځای کولو لپاره نوي مېشت ځایونه رامینځته شوي. په هرصورت، ځینې ښارونه او کلي شته چې لاهم پکې ګڼ شمېر فلسطینیان اوسيږي چې له جګړې وروسته په خپلو کليو کې پاتې شوي دي چې دا تول عربان دي. 

## ښارونه
اوس مهال، د اداري له نظره، په دې ولسوالۍ کې یو شمېر ښارګوټي شته، چې اسراييليان او عربان پکې ګډ ژوند کوي، چې تر جګړې دمخه په دې سيمه کې تر ډېره عربان اوسېدل،  او ځینې یې د 1948 کال له جګړې وروسته یا مخکې د اسراییلو لخوا تاسیس شوي، چې ګڼ شمېر يهودي کډوال پکې استوګن شوي دي.

## ښارونه او کلي
دا ولسوالي هم 3 ځايي جرګې او 1 سیمه يیزه جرګه لري، چې ځینې یې د دې ولسوالۍ ډېری کلي او کوچنی ښارونه په 1948 تر جګړې وروسته د اسراييلو له خوا وېجاړ شول:

## ختیځ بیت المقدس
د دې ولسوالۍ په پراخوالي او نفوس کې د 1967 کال جګړې راهیسې اشغال شوی ختیځ بیت المقدس ( د يورسليم په شمول) هم شامل دی ، ځکه چې د اسراییلو کنیسټ د دېسمبر په 1981 کې پرېکړه وکړه چې د بیت المقدس ختیځ برخه په یو اړخیز ډول له اسراییل سره ضمیمه کړي د نړيوالو پرېکړه ليکونو او د بیت المقدس قانون نه په سرغړونې يې دا چاره ترسره کړه. د یادولو وړ ده چې ختیځ بیت المقدس په عین وخت کې د فلسطین د حاکمیت مرکز ګڼل کیږي خو د اشغال او الحاق له امله د فلسطیني ادارې قوانین پکې نه پلي کیږي.

## دا هم وګوره

* د بیت المقدس ولسوالۍ

## حوالې

وېشنيزه:اسراييلو ولسوالۍ
تل ابيب ولسوالۍ

تل ابيب ولسوالۍ د اسراییلو له اوو ولسواليو څخه ده. د تل ابيب ولسوالۍ د مدیترانې له سمندر سره په لوېدیځ کې او د شمال، سوېل او ختیځ له خوا د اسراييلو مرکزي ولسوالۍ سره ګډه پوله لري، د دې سیمې پلازمېنه او تر ټولو پراخه ښار تل ابیب دی چې د همدې ولسوالۍ نوم یادیږي. په سیمه کې «نفت تل‌آویو» په نوم (واحد مرکزي) حکومت موجود دی  چې د تل ابيب ولسوالۍ سيمه ګڼل کيږي،  دا ولسوالۍ په درې طبیعي سیمو وېشل شوې ده: تل ابیب، راماتګان او هولون. 

## ښارونه

* تل ابیيب (مرکز) 
* بت يام
* بنې براک
* ګيواتائيم
* خولون
* کريات اونو
* اور يهودا
* ریمت ګن
* رمت هشارون 

## سرچینې
د ویکیپیډیا مرسته کونکي، "ټل ابیب ولسوالۍ،" ویکیپیڈیا، د آزاد انسکرپټۍ، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tel_Aviv_District&oldid=159720220 (accessed September 23, 2007). 

وېشنيزه:اسراييلو ولسوالۍ
لوېديځه تړانګه

**د اردن رود سیند لوېدیځه غاړه** يا **لوېديځه تړانګه** په لوېدیځې آسیا په منځني ختیځ کې د اردن سیند لوېديځ کې یوه سیمه ده.

کله چې په  لومړۍ نړیواله جګړه کې برېتانیا د عثماني امپراتورۍ ځواکونه له ماتې سره مخامخ کړل، د ۱۹۲۰ کال د اپرېل په ۲۵مه، د برېتانیا حکومت د فلسطین د نورو سیمو ترمنځ د ختیځ کرښې کنټرول خپل کړ او د فلسطین د کنټرول لپاره یې د برېتانیا تر سمبالښت لاندې فلسطين په نوم د يو حکومت سيستم جوړ کړ،  د ۱۹۴۸ کال د اسراییلو د خپلواکۍ جګړه او د برېتانیا د ځمکې په یوه برخه کې د اسرایلو د تاسیس او د اردن د پوځ لخوا د غزې د سیمې د نیولو وروسته، د ۱۹۴۹ کال د اسرائيلو، مصر، اردن، سوریې او لبنان ترمنځ د موقيت سولې تړون لاسلیک شو چې د دې له مخې د اسرایل او فلسطین سرحدونه مشخص کړل چې د دې تړون له مخې د لوېديځې تړانګې واک اردن ته ورکړل شو،  دا تړون د ۱۹۶۷ کال د شپږ ورځنۍ جګړې تر پیل پورې پرځای شو،  د اسراییلو د پوځ د پوځي اشغال کې د عربو له ماتې خوړولو وروسته لوېديځه تړانګه د اسرائيلو لاسته وغورځېده، د رسمي شمېرو پر بنسټ، د ۲۲۰،۰۰۰ پورې اسرائيليان د اردن په ښکلي غاړه (لوېديځه تړانګه) کې ژوند کاوه.

## بېلابېلو سيمو کې د خلکو ګڼه ګوڼه

د لوېديځې تړانګې ګڼنفوسې سيمو په توګه په ختیځ کرانه کې د خلکو د زیات شمیر شمیرې تر ټولو مهمې سیمېو څخه د هغه غرنيو سیمو لړۍ چې له شمال څخه سویل په لورې غځېدلې او ترڅنګ يې د نابلس، اریل، ابودیس، رام الله، البیره، معاله، ادوميم، بيت لحم، بعيتار ايليت، ګاش اتزيون، الخليل، توباس او ياتاه ښارونه شامل دي. د جینی ښار په شمال کې د شمالي کرانه په شمال کې دی چې د جرییل په لویدیځ کې د جریال او د موډین ایلیټ د یهودانو په ښارګوټي کې موقعیت لري او د قلقیلیه او طوقرم په عرب ښارګوټه کې. د فلسطین د یريکا ښار هم د دریای اردن په دره او د مړ سمندر په شمال کې موقعیت لري.

## د تړلو لټونونه

* د اردن د غاړې اړخ ته د تړلو لپاره.
* د يهودې او سامريې سیمه

## پايليک

## سرچینې

* ویکیپیډیا برخه اخیستونکي، "West Bank،" ویکیپیڈیا، د آزاد انسکرپټۍ، http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=158634465 (په سپتمبر ۱۸، ۲۰۰۷ کې لاسرسی شوی).
وېشنيزه:فلسطين
وېشنيزه:اسراييل
حضرت قثم بن عباس رضي الله عنه شاه زنده

**شاه زنده سمرقند ازبکستان** 

نوم: حضرت قثم بن عباس رضي الله عنهما بن عبد المطلب بن هاشم د نبي کريم صلی الله علیه و سلم د اکا عباس رضي الله عنه او ام الفضل لبابه بنت حارث الهلالية زوی د الفضل، عبيدالله او عبدالله ورور دی چې اوس په هغه سيمه کې په شاه زنده مشهوره دی د روايتونو له مخې نوموړي له حضرت ابوبکر صديق رضی الله عنه سره يو ځای نبي کريم صلی الله علیه و سلم قبر ته کښته کړی دی د حضرت قثم د مړينې او د هغه د قبر د ځاى په اړه اختلاف شته، «يو روايت دا دی چې هغه په سمرقند کې مړ شوى او هلته يې قبر دی بل روايت دا دی چې  په مرو اوسنۍ ماري او پخوانۍ مروه کې وفات شوى دى.  د حاکم رحمه الله روايت دی چې قوي  خبره دا ده چې قبر يې په سمرقند کې دى حضرت زبير رضي الله عنه روايت دی چې قثم د حضرت معاويه رضي الله عنه په زمانه کې له سعيد بن عثمان رضي الله عنه سره سمرقند ته ولاړ او هلته شهيد شو.»¹
يادونه د نوموړي قبر د سمرقند د زاړه ښار په يوه څنډه کې د ګڼو لرغونو ودانيو په منځ کې چې د ګڼو هيوادونو سيلانيان ورته د سیل په نيت راځي په يوه لرغونې ودانۍ کې جوړ شوی دی.

¹سیر اعلام النبلاء مخ [۴۴۰]-[۴۱]-[۴۲] ټوک [۳]
حيفا ولسوالۍ

**د حیفا ولسوالي** ( عبراني:מחוז חיפה )د اسراییلو یوه اداري ولسوالي ده چې مرکز یې د حیفا ښار دی. دا په تاریخي فلسطین کې د 1948 جګړې راهیسې د اسراییلو له 6 اداري سیمو (ولسوالیو) څخه یوه ده. پاتې پنځه يې د شمالي ولسوالۍ ، مرکزي ولسوالۍ، د تل ابیب ولسوالۍ ، د بیت المقدس ولسوالۍ ، او جنوبي ولسوالۍ څخه عبارت دی، چې له دې علاوه اسرائيل د يهودا سامريه ولسوالۍ هم خپله جز او اوومه ولسوالي ګڼي، خو ملګري ملتونه يې دا ادعا نه مني. 

## ډیموګرافیک
د اسرائیلو د مرکزي احصایې د ادارې د ۲۰۱۱ کال له مخې: 

* ټول نفوس: : 926,700 (2011)
* توکم:
** یهودان : 642,700 (69.4%)
** عربان : 233,000 (25.1%)
** نور: 51,000 (5.5٪)
* مذهبونه:
** یهودان : 642,700 (69.4%)
** مسلمانان : 192,300 (20.8%)
** دروز : 24,300 (2.6%)
** مسیحیان : 22,900 (2.5%)
** نور مذاهب: 44,400 (4.8%)

## اداري سیمې

### ښاروالۍ
کيڼ|بټنوک|250x250px| د حیفا ښار د حیفا ولسوالۍ مرکز دی.
د ۱۹۴۸ کال له جګړې وروسته، اسراییلو د حیفا په سیمه کې لسګونه فلسطیني ښارګوټي او کلي ضبط او له منځه یوړل او د دوی ډېری اوسېدونکي یې بې ځایه کړل. نوي ښارونه د هغو پرېښول شویو ښارونو په کنډوالو او په نورو سیمو کې چې پخوا د یهودانو مېشت ځایونه وو فلسطین ته د یهودي مهاجرینو د ځای په ځای کولو لپاره جوړ شوي. په هرصورت، ځینې ښارونه او کلي شته چې لاهم د فلسطینیانو لویه برخه لري چې له نکبا وروسته په خپله خاوره کې پاتې شوي، او دوی عربان دي. 

اوسمهال، له اداري نظره، په دې ولسوالۍ کې یو شمېر ښارونه شته چې د عربو اکثریت لري، چې ځینې یې مخلوط دي - لکه څنګه چې دوی د نکبې څخه مخکې عرب اکثریت درلود، او ځینې یې وروسته یا مخکې د اسراییلو لخوا تاسیس شوي. د 1948 جنګ وروسته جوړ شوي ښارونه یهودي اکثریت کډوال لري.

## ځايي جرګې
په دې ولسوالۍ کې ډېری کلي او کوچنۍ ځايي جرګې شته، له هغې ډلې: کفر قرع ، عرعره ، جسر الزرقا ، قیساریه ، جت او نور يادولی شو..

## سرچينې

وېشنيزه:اسراييلو ولسوالۍ
د اسراييلو شمالي ولسوالۍ

د اسراييلو شمالي ولسوالۍ ( عبراني: מחוז הצפון؛ وينګ: محوز هاطزافون)د  اسرائيلو د ولسواليو  څخه يوه ولسوالۍ ده.

## ښارونه

* ناصره (د سیمې مرکز) 
* عکا
* عفوله
* بیت شئان 
* کرميئیل
* کريات شمونا
* معالوت ترشيحا
* میګدال هیمک
* نهاريا
* ناتسرات عيليت
* صفد
* سخنين
* شفا امر
* طمره
* تبريه
* يقنعم

## سرچینې

* Wikipedia contributors, "North District (Israel)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=North_District_(Israel)&oldid=159719717 (accessed September 23, 2007).

وېشنيزه:اسراييلو ولسوالۍ
وېشنيزه:اسراييل
حيفا

حيفا (په عبراني: חֵיפָה) د اسراییلو په شمال کې ترټولو لوی ښار دی، د حيفا ولسوالۍ مرکز او د اسرايیلو دریم لوی ښار دی. د حيفا ښار له يوه لوري له  مديترانې سمندرګي او بل لوري د کرمل د غر لمن سره نښتی دی.

## تاريخ
د حيفا ښار د تاريخ په اوږدو کې د پیاوړو امپراتوريو او حکومتونو لکه فینیکيانو، د ایران شاهانو، حشمونیانو، د يهودې سلطنت د ختیځ روم امپراتورۍ عربي مسلمانانو ، صلیبيانو،د عثماني امپراتورۍ برېتانیا او په پای کې اسراییلو لخوا ونیول شو.

د حيفا ښار د منځني ختیځ له لومړیو ښارونو څخه و چې د حجاز د ریل پټلۍ سره وصل شو.

## کلتور

### د زده کړو مرکزونه
کيڼ|بټنوک|240x240px|د البيت سیسټمز شرکت مرکزي دفتر په حيفا ښار کې دی.
د حيفا پوهنتون د اسراییلو یو له لويو پوهنتونونو څخه دی. د اسرائیلو د نورو مهمو پوهنتونونو څخه چې په حيفا ښار کې موقعیت لري، د اسرائیلو تخنیکي پوهنتون - د اسراییلو صنعتي پوهنتون یادونه کولی شو چې د فضا ټېکنالوژۍ او انجینرۍ علومو په برخه کې نړیوال شهرت لري.

### ورزش
مکابي حيفا د حيفا ښار د فوټبال لوبډلې نوم دی.

## سیمې
د پل پاز سیمه د حفا په شمال ختیځ کې موقعیت لري.

### حومه
د حيفا په شاوخوا کې په ډېری کلیو کې دروز وګړي ژوند کوي.

### د بهايي باغونه
[کيڼ|بټنوک|360x360px|بهايي باغونه چې په اسراییلو کې '''د ایران باغ''' په توګه پېژندل شوي ، [د یونېسکو نړیوال میراث|د نړۍ کلتوري میراث لېست کې شامل دي.]]
باغونه او د بهايي نړیوال مرکز ودانۍ په حيفا ښار کې موقعیت لري. د حيفا په ښار کې د کرمل د غر په څنډه کې د سید علي محمد باب قبر دی.

بیت العدل اعظم، د 1963 راهیسې د بهائي دین تر ټولو لوړ پوړی تصمیم نیوونکی مقام، په حيفا ښار کې دی.

## د ښاري اسانتياوې
د حيفا میټرو د حيفا ښار په ترانزيت کې مهم رول لوبوي. د حيفا کيبلي مېټرو په منځني ختیځ کې لومړنی ښاري مېټرو وه چې په 1959 کې يې کار کې پيل کړ.

د حيفا نړیوال هوایی ډګر د اسراییلو یو نړیوال هوایی ډگر دی چې د حيفا ښار ختیځ کې موقعیت لري.

## خورلڼي ښارونه
د حيفا خورلڼي ښارنه دا دي:

* مارسي (۱۹۶۲) 
* پورټسموت (۱۹۶۲) 
* د لندن د هکني سیمه (۱۹۶۸) 
* مانيل (۱۹۷۱) 
*  سان فرانسسکو(۱۹۷۳) 
*  البور (۱۹۷۳) 
*  کیپ ټاون (۱۹۷۵) 
* برمن (۱۹۷۸) 
* نیو کاسل(۱۹۷۹) 
* انتورپ (۱۹۸۶) 
* ماینتس (۱۹۸۷) 
* دوسلدورف (۱۹۸۸) 
* روسیارو (۱۹۸۸) 
* اوډسا کې(۱۹۹۲) 
* شانگهای(۱۹۹۴) 
* د لیماسول (۲۰۰۰) 
* لادرډیل (2002) 
* ارفورت (۲۰۰۵)
* مانهایم (۲۰۰۵) 
* شنګن (۲۰۱۲) 
* چنگدو (۲۰۱۳) 
* شانتو (۲۰۱۵)

## سرچینې
 
وېشنيزه:اسراييلي ښارونه
وېشنيزه:اسراييل
آی اېس او ۳۱۶۶-۱ الفا-۳

**آی اېس او ۳۱۶۶-۱ الفا-۳ ** (ISO 3166-1 alpha-3) درې توريز يا درې ليکي هېواد کوډونه دي چې په آی اېس او ۳۱۶۶-۱ کې تعريف شوي دي.
## اوسني کوډونه

## سرچينې

وېشنيزه:آی اېس او ۳۱۶۶

وېشنيزه:هېواد کوډونه
وېشنيزه:هېوادونو لړليکونه
وېشنيزه:ويکيډاټا سره ورته والي لنډ تفصيل
ايليم امپيلوپراسم

ايليم امپيلوپراسم د پياز د خاندان ايليم جنس سره تعلق لري۔ دې بېديائي بوټي ته پۀ پښتو ژبه کښې اوږه کۍ (هوږه کۍ، شړي، خړښېځی ، شنېځې ، ښېځګي ،شیرزې ،شېزې  ، ښېنځې او نرغوټ ورته هم د پښتنو پۀ ځينو سيمو کښې)  وئيلے شي۔ دا پۀ اصل کښې د سويلي اروپا نه تر سويل لويديځ آسيا او شمالي افريقا پورې پۀ دې سيمه کښې قدرتي راټوکيږي، ولې پۀ نورو ډېرو هېوادونو کښې هم د دې کرکيله کيږي او د دغه سيمو سره طبيعي شوي دي۔
د انقره جګړه

د **انقره** یا **انګورا** جګړه د ۱۴۰۲ کال د جولای په ۲۰ مه نېټه د انقرې ښار ته نژدې د چوبک په میدان کي د عثماني سلطان بایزید اول او د تیموریانو د امپراطورۍ واکمن (امیر تیمور) تر منځ پېښه سول. یاده جګړه د تیمور لپاره لویه بریا وه، او د عثماني واکمنۍ د قدرت ستني یې ولړزولې. 

## دجګړې منځته راتګ
د انقره جګړه دعثماني واکمن سلطان بایزید او تیمورلنګ ترمنځ هغه وخت رامنځ ته سول کله چي په کوچنی اسیا (اوسنی اسیایي ترکیه) کي یو شمېر سیمه ییزو واکمنانو دعثماني خلافت اویاهم تیموري واکمنۍ تر سیوري لاندي خپلو حکومتونو ته دوام ورکړ اوپه پایله کي یې دختیځ تیموري واکمني او لویدیځ عثماني واکمنی پام ځان ته واړاوه چي پرهمدې اساس یوشمېر واکمنیو ددوی ترمنځ د دښمنی اور بل کړ اوپایله یې په خونړۍ جګړې تمامه سول.

## ځواکونه

اټکل کیږي چې د تیموریانو پوځ په دې جګړه کي 140,000 تنه وو،  چې ډیری یې سپاره وه، او همدارنګه یې 32 عدده جنګي پیلان هم له ځان سره درلوده.  د بایزید د لښکر شمېر بیا ۸۵۰۰۰ تنه وو.   تاریخي سرچینو د یادي جګړې د سرتیرو د شمېر په اړه زیاته مبالغه کړې ده: مسلمان پوه احمد بن عربشاه د 800,000 تیموریانو ادعا کړې، پداسي حال کي چي یو جرمني شاهد د 1.6 ملیون کسانو ادعا کړې ده. 

د عثماني ځواک په لیکو کې د بایزید د زامنو، غازيانو، یني چري عثماني لښکر، اناتولي مسلمان واکداران،  او یو شمیر اروپايي (د بالکان مسیحي  ) واکداران شامل وه.  د سربیانو په مینځ کي برخه اخیستونکي کسان سټیفن لازارویچ ، ووک لازارویچ ، دوراد برانکوویچ او د هغه ورور ګرګور برانکوویچ ،  او د البانیایي فوځ په مینځ کي کوجا زکریجا ، ډیمیټریوس جونیما ، ګجون کاسټریوټي ، او شاید تنوش دوکاګجیني شامل وه. 

## جګړه

جګړه د عثمانیانو له لوري په لوی برید سره پیل سوه، چې د تیموریانو د آسونو د تیرونو په مرسته یې مخه ډپ سوه.  ددې په پایله کي څو زره تنه عثمانیان قتل او ډیری نور تیمور ته تسلیم سول. سټیفن لازارویچ او د هغه ملګرو له خپل لوري خونړي بریدونه ترسره کړه خو قسمت ملګرتیا ورسره ونکړه او دتیمور په وړاندي مات سول.  سټیفن بایزید ته مشوره ورکړه چي نور له هغه سره وتښتي او ډګر خوشي کړي خو بایزید دا کار ونکړ.  ځینو سربیایانو وکولای سول چي د بایزید یو زوی او خزانه له منګولیانو وژغوري او قسطنطنیه ته یې له ځان سره یوسي.  د صربستان پوځیانو د تورو تختو زغره اغوستې وه چي د تیموریانو د تیرونو په مقابل کي خورا اغیزمنه وه. ددوی دقوي بریدونو له امله تیمور هم د سربی پوځیانو ستاینه وکړه چي د هغه په وینا "د زمریانو په څیر جګړه کوي". د جګړې په جریان کې د دواړو لښکرو د اوبو اصلي زیرمه (چابوک کریک) د تیمور لخوا د چابوک ښارګوټي ته نږدې د سیند څخه لري یوې زیرمي ته واړول سوه، چي دې پیښي عثماني اردو بې اوبو کړه او حالت یې کړکېچن سو. عثماني لښکر چې تږي او ستړي وو، ماته یې وخوړه او بایزید له څو سوو سپرو سره نږدې غرونو ته په تېښته بریالی سو خو هلته یې هم مقاومت ونسوای کړای او په پایله کي دتیموري ځواکونو له لوري ژوندی ونیول سو.
امام مهدي

**امام مهدي** (عربي: ٱلْمَهْدِيّ) د اسلامي اسکاتولوژي کې مشهوره څېره ده چې مسلمانان باور لري چې د اخرت نه مخکې د نړۍ له شر او بې عدالتۍ څخه د خلاصون لپاره راڅرګندېږي. هغه ته د محمد (صلی الله علیه وسلم) له اولادې څخه ویل کیږي، چې له عیسی (ع) څخه لږ مخکې راښکاره کیږي او د اسلامي امت مشري به کوي.
مهدي د احادیثو په څو معتبرو تالیفونو کې ذکر شوی، مګر د قرآن او د سني حدیثونو دوه خورا معتبر مجموعو، صحیح البخاري او صحیح مسلم کښی په نوم سره ذکر نشته دی، خو اشارة يی ذکر شته دي. په دې توګه ځينو سني فقهاوو د مهدي په شتون تر پوښتنې لاندې راوستي دي. داسې بریښي چې د مهدي عقیده د اسلام د لومړۍ او دوهمې پیړۍ د مذهبي او سیاسي پاڅونونو د ګډوډۍ او ګډوډۍ په جریان کې د پام وړ ګرځیدلې ده. د مهدي په اړه د لومړنیو حوالو څخه د اوومې پیړۍ په وروستیو کې څرګندیږي، کله چې انقلابي مختار بن ابي عبید (c - 622 - 687) محمد بن الحنفیه، د خلیفه علي (رض - 656-661) زوی اعلان کړ. مهدي که څه هم د مهدي مفهوم په اسلام کې اړین نظر نه دی، دا په مسلمانانو کې مشهور دی. د پیړیو په اوږدو کې د مهدي د دعوا کونکو لوی شمیر شتون لري.
تورکمنستان دولت

د تورکمنستان جمهوريت د ترکمنستان برحاله حکومت دی، چې د شوروي اتحاد له سقوط سره، دغه هېواد تورکمنستان جمهوریت په نوم خپلواکي ترلاسه کړه. د دې هېواد د حکومت بڼه د جمهوريت يوه بڼه ده چې سیاسي جوړښت یې د پخواني شوروي نظام په څېر دی چې په هغې کې ولسمشر او د ترکمنستان د ډیموکراتیک ګوند منشي شامل دي چې په عملي توګه د پارلمان رئیس او ولسمشر ځای نیوونکی دی. قضايه قوه، د قواو عمومي قومانداني او نورې امنیتي ادارې هم د ولسمشر تر مستقیمو څار لاندې دي.

## سياسي مخينه
تورکمنستان د ۱۹۹۱ کال د اکتوبر په میاشت کې د ۶۹ کلونو سختو کړاوونو وروسته خپلواکي ترلاسه کړه. صفر مراد نیازوف چې په دې کلونو کې د ترکمنستان د کمونست ګوند مشر و، چې د تورکمنستان ترټولو لوی اداري مقام ګڼل کيږي، تر ۲۰۰۶ پورې د ولسمشر په توګه په واک کې پاتې شو، هغه د مرګ تر وخته د هېواد په ټولو چارو مسلط و، په پای کې ولسي جرګې د هغه له مړینې وروسته قربانقلي بردي محمدوف د تورکمنستان د ولسمشر په توګه وټاکه.

## نوی اساسي قانون
د ۲۰۰۸ کال په سېپتمبر کې د بنسټ ایښودونکو شورا په اجماع سره د نوي اساسي قانون د تصویب لايحه تصويب کړه. دې لايحې د تورکمنستان ولسي شورا واکونه راکمول او پرځایې د پارلمان واکونه زياتول او د دې امکان يې برابراوه چې نوي سياسي ګوندونه او ټولنې رامنځته شي، د دې لايحې د تصويف سره سم بردي محمدوف اعلان وکړ، چې نوی اساسي قانون به د ټولو نړيوالو ديموکراتيکو اصولو سره سم وي.

## مقننه قوه
د تورکمنستان د قانون جوړولو اداره يا مقننه قوه دوه برخې لري:

* د تورکمنستان ملي جرګه
* د تورکمنستان ولسي جرګه

## د دولت غړي

وېشنيزه:تورکمنستان
وېشنيزه:ترکمنستان