مايکروسافټ

**مايکروسافټ** (په انگرېزۍ : Microsoft Corporation (NASDAQ: MSFT)) يوه امريکايي کمپني ده چې د ملټي ميډيا په برخه کې فعاليت لري او مرکزي دفتر يې د واشنگټن په ريدموند کې دى. د کمپيوټرونو او کمپيوټري پروگرامو د توليد، د جوازونو د صدور او نوې ټکنالوژۍ د ملاتړ په برخه کې فعاليت لري.

دغه کمپني د ١٩٧٥ز د اپرېل په ٤مه تاسيس شوه.

مایکروسافټ شرکت یو امریکایي څو ملیتي ټکنالوژيکي شرکت دی، چې د کمپیوټر سافټ ویر، د مصرف کوونکي الکترونیکي وسایل، شخصي کمپیوټر او اړوند خدمات تولیدوي. تر ټولو ډېر پېژندل شوي سافټ ویر محصولات یې د مایکروسافټ وینډوز عملیاتي سیسټمونو لاین، د مایکروسافټ افیس ټولګه او د انټرنټ اکسپلورر او ایج ویب براوزرونه دي. لوی هارډویر محصولات یې د Xboxvideo لوبې کنسولونه او د ټچ سکرین شخصي کمپیوټرونو مایکروسافټ سرفیس لاین اپ دي. مایکروسافټ د ۲۰۲۰ کال فارچون ۵۰۰ په درجه بندۍ کې د متحده ایالاتو د لویو شرکتونو په درجه بندۍ کې د ټول عاید له مخې په ۲۱م نمبر کې راغی؛  دا له ۲۰۱۶ ز کال راهیسې د عاید له مخې د نړۍ تر ټولو لوی سافټ ویر جوړوونکی و. دا د ګوګل، امازون، اپل او میټا تر څنګ یو له پنځو لویو امریکایي معلوماتي ټکنالوژۍ شرکتونو نه دی.

مایکروسافټ «د مایکرو کمپیوټر سافټ ویر کلیمه ده» د ۱۹۷۵ ز کال د اپریل په 4مه د بیل ګیټس او پاول ایلن له خوا رامنځته شوی، ترڅو د Altair 8800 لپاره BASIC ژباړونکي رامنځته کړي او ویې پلوري. دغه شرکت وروسته له MS-DOSin سره د ۱۹۸۰ لسیزې په مینځ کې وکولای شو، چې د شخصي کمپیوټرونو پر عملیاتي سیسټم لاسبری خپل کړي. په ۱۹۸۶ ز کال کې د شرکت ابتدايي عامه وړاندیز (IPO) او وروسته د هغه د ونډې نرخ لوړېدل، د مایکروسافټ کارمندانو ترمنځ درې میلیاردران او اټکل شوي ۱۲,۰۰۰ میلیونران رامنځته کړل. د ۱۹۹۰ لسیزې راهیسې، دا په زیاتېدونکې توګه له عملیاتي سیسټم بازار نه جلا شوی او یو شمیر کارپوریټ استملاکونه یې کړي، چې تر ټولو لوی یې د ۲۰۱۶ ز کال په ډسمبر کې د ۲۶,۲ میلیارد ډالرو لپاره د LinkedIn استملاک دی، وروسته د ۲۰۱۱ز کال په می کې د ۸,۵ میلیارد ډالرو لپاره د سکایپ ټکنالوژۍ استملاک دی.

مایکروسافټ تر ۲۰۱۵ ز کال پورې د IBM PC مطابقت لرونکي عملیاتي سیسټم بازار او د افس سافټ ویر سویټ په مارکیټ کې برلاسی دی، که څه هم دا د Android لپاره د عمومي عملیاتي سیسټم بازار اکثریت له لاسه ورکړی دی. دا شرکت د ډیسټاپونو، لپټاپونو، ټبونو، ګیجټونو، او سرورونو لپاره د نورو مصرفوونکو او تصدۍ سافټویرونو پراخه لړۍ هم تولیدوي، چې د انټرنیټ لټون (له Bing سره)، د ډیجیټل خدماتو بازار (د MSN له لارې)، مخلوط حقیقت (HoloLens)، کلاوډ کمپیوټري، (Azure) او د سافټ ویر پراختیا (Visual Studio) هم په کې شامل دي.

سټیو بالمر په ۲۰۰۰ ز کال کې د ګیټس ځایناستی د CEO په توګه وټاکل شو او وروسته یې د «وسیلو او خدماتو» ستراتیژۍ تصور وکړ. دا د مایکروسافټ له خوا په 2008ز کال کې له Danger Inc ترلاسه کولو سره رامنځته شو. د لومړي ځل لپاره د ۲۰۱۲ ز کال په جون کې د ټابلیټ کمپیوټرونو مایکروسافټ سرفیس لاین په لاره اچولو سره د لومړي ځل لپاره د شخصي کمپیوټر تولید بازار ته ننووت او وروسته یې د نوکیا وسیلو د استملاک له لارې مایکروسافټ موبایل رامنځته کړ. له هغه وخته چې ستیا نادیلا په  ۲۰۱۴ ز کال کې د اجراییوي رییس په توګه دنده پیل کړه، شرکت بیرته هارډویر ته وده ورکړه او پرځای یې په کلاوډ کمپیوټري تمرکز وکړ، دا یو داسې اقدام دی چې د شرکت ونډې یې د ۱۹۹۹ ز کال له ډسمبر راهیسې خپل لوړ ارزښت ته د رسېدو لپاره مرسته وکړه.

مخکې له دې چې په  ۲۰۱۰ ز کال کې د اپل له خوا له واکه ګوښه شو، په ۲۰۱۸ ز کال کې مایکروسافټ په نړۍ کې د عامه سوداګرۍ تر ټولو ارزښتناکه شرکت په توګه خپل موقف بېرته ترلاسه کړ. د ۲۰۱۹ ز کال په اپرېل کې مایکروسافټ د ټریلیون ډالرو بازار کیپ ته ورسېده، دا د متحده ایالاتو درېیم عامه شرکت شو، چې په ترتیب سره له اپل او امازون نه وروسته له ۱ ټریلیون ډالرو نه ډېرارزښت لري. تر ۲۰۲۰ ز کال پورې، مایکروسافټ درېیم لوړ نړیوال برانډ ارزښت لري.

## تاسیس:1972ز-1985ز
د ماشومتوب ملګرو بیل ګیټس او پاول الن هڅه وکړه، چې د کمپیوټر په پروګرام کولو کې د خپلو مهارتونو په کارولو سره سوداګرۍ رامنځته کړي. په 1972ز کال کې، دوی ټراف-او-ډاټا تاسیس کړه، کوم چې د موټرو ټرافيکي معلوماتو تعقیب او تحلیل کولو لپاره  یې له لومړنیو کمپیوټرونو ګټه اخیسته. ګیټس په هارورډ پوهنتون کې شامل شو، په داسې حال کې چې الن د واشنګټن ایالت په پوهنتون کې په کمپیوټر ساینس کې سند ترلاسه کړ او وروسته یې په هنيویل کې کار کولو ته مخه کړه. د 1975 ز کال د جنوري په میاشت کې د پاپولر الکترونیک په ګڼه کې د مایکرو وسایلو او ټیلي میټري سیسټمونو Altair 8800 مایکرو کمپیوټر، چې ایلن یې هڅولی و، ترڅو وړاندیز وکړي، چې دوی کولای شي، د دې وسیلې لپاره یو بنسټیز ژباړونکی پروګرام جوړ کړي. ګیټس له MITS سره اړیکه ونیوله او ادعا یې وکړه چې، هغه یو کاري ترجمان لري او MITS د مظاهرې غوښتنه وکړه. الن د الټایر لپاره په سمیلیټر کار کاوه، په داسې حال کې چې ګیټس ژباړونکي ته پراختیا ورکړه او کله چې دوی د 1975 په مارچ کې د نیو میکسیکو په البوکرک کې MITS ته وښودل؛ نو په بې ساري ډول یې کار کاوه. MITS یې له توزېع کولو سره موافقه وکړه او هغه یې د Altair BASIC په نامه بازار ته وړاندې کړ. دغه شرکت د 1977ز کال په اګست کې، په جاپان کې له ASCII مجلې سره یو تړون وکړ، چې په پایله کې یې د ASCII مایکروسافټ لومړی نړیوال دفتر جوړ شو. مایکروسافټ د ۱۹۷۹ز کال په جنورۍ کې خپل مرکزي دفتر د واشنګټن بیلیوو ته ولېږداوه.

## د مدیرانو بورډ
دغه شرکت د بهرنیانو له خوا د مدیرانو د بورډ له خوا ادراه کېږي، لکه څنګه چې د عامه سوداګریزو شرکتونو لپاره دود دی. د 2020ز کال د جولای تر میاشتې پورې د مدیره پلاوي غړي ستیا نادیلا، ریډ هوفمن، هیګ جانسټن، تیری لیست سټول، سانډي پیټرسن، پیني پریټزکر، چارلس شارف، آرن سورینسن، جان ډبلیو سټینټن، جان ډبلیو تامپسن، ایما والمسلي او Padmasree Warrior د بورډ غړي هر کال د ونډه لرونکو په کلنۍ غونډه کې د رایو د اکثریت په کارولو سره ټاکل کېږي. په بورډ کې څلور کمېټې  شته چې د نورو مشخصو چارو څارنه کوي. په دې کمېټو کې د پلټنې کمېټه شامله ده، چې له شرکت سره د محاسبې مسئلې اداره کوي، په دې کې د پلټنې او راپور ورکولو، د خسارې کمېټه چې د اجرائیوي رئیس او د شرکت نورو کارمندانو لپاره خساره تصویبوي؛ د حکومتدارۍ او نومونې کمېټه، چې د بورډ د نومونې په ګډون د کارپوریټ بېلابېل مسایل اداره کوي او د تنظیمي او عامه تګلارې کمېټه، چې د محرمیت، سوداګرۍ، ډیجیټلي خوندیتوب، مصنوعي استخباراتو او د چاپېریال پایښت سره د قانوني/عدم اعتماد مسئلې شاملې دي.

## شرکتي کلتور
د پراختیا ورکوونکو لپاره تخنیکي حواله او د مایکروسافټ د بېلابېلو مجلو لپاره مقالې لکه د مایکروسافټ سیسټم ژورنال (MSJ) د مایکروسافټ پراختیا ورکوونکې شبکې (MSDN) له لارې ترلاسه کېدای شي. MSDN د شرکتونو او اشخاصو لپاره د ګډون وړاندیز هم کوي او ډېر ستونزمن ګډونونه له معمول سره سم  د مایکروسافټ سافټ ویر بیټا نسخو ته له خپرېدو دمخه د لاسرسي وړاندیز کوي. د 2004ز کال په اپرېل کې، مایکروسافټ د پراختیا ورکوونکو او کاروونکو لپاره د ۹م چینل په نوم د ټولنې سایټ پیل کړ، چې د ویکي او انټرنیټ فورم چمتو کوي. یو بل ټولنیز سایټ چې هره ورځ ویډیوکاسټونه او نور خدمتونه وړاندې کوي، On10net د 2006ز کال د مارچ په 3مه پیل شو. وړیا تخنیکي ملاتړ په دودیز ډول د آنلاین Usenet نیوز ګروپونو له لارې چمتو کېږي او په تېرو وختونو کې CompuServe، چې د مایکروسافټ کارمندانو له خوا څارل کېږي؛ د یو واحد محصول لپاره ډېری خبري ګروپونه کېدای شي. ګټور خلک د مایکروسافټ خورا ارزښتناک مسلکي (MVP) دریځ لپاره د ملګرو یا مایکروسافټ کارمندانو له خوا ټاکل کېدای شي، چې دوی ته د یو ډول ځانګړو ټولنیزو دریځونه او جایزو او نورو ګټو لپاره امکانات ورکوي.

## د خدماتو چمتو کوونکو لپاره د جواز ورکولو ترتیبات
د مایکروسافټ خدماتو چمتو کوونکيلایسنس تړون یا SPLA یو میکانیزم دی، چې د خدماتو چمتو کوونکي او خپلواک سافټ ویر پلورونکي (ISVs) چې په میاشتنۍ توګه د مایکروسافټ محصولاتو جواز ورکوي، د دې وړتیا لري چې ورستیو کاروونکو ته د سافټ ویر خدمتونه او کوربه خدمتونه وړاندې کړي. SPLA له وړاندیز شوي حل سره سم تنظیم کېدای شي او پېرودونکي یې کاروي.

## سرچينې

وېشنيزه:مايکروسافټ