د اسلامي تاریخ لويي امپراطورۍ

## د اسلامي تاریخ لويي امپراطورۍ
د اسلامي تاریخ په اوږدو کې، ډیری لوی او نفوذ لرونکی امپراتورۍ شتون لری، چې هر یو یې د اسلامي کلتور، ساینس او تمدن په پراختیا کې مهم رول لوبولی دی. دلته ځینې خورا مهم دي:

## ۱- راشده خلافت (۶۳۲-۶۶۱ میلادی)
دا خلافت د اسام د مبارک پیغمبر (ص) له رحلت وروسته تاسیس شو او د لومړیو څلورو خلیفه ګانو لخوا اداره کیده: ابوبکر، عمر، عثمان او علی رضي الله عنهم. دا دوره د اسلام یو له زرینو دورونو څخه ګڼل کیږی.

## ۲- اموي خلافت (۶۶۱-۷۵۰ میلادی)
د اموي خلافت، چې په دمشق کې مرکز وو، یو له لویو اسلامی امپراتوریو څخه و چې له هسپانیې څخه تر هند پورې غزیدلی و. دې خلافت د هنر ، ساینس او معمارۍ په پراختیا کې خورا مرسته کړې.

## 3. خلافت عباسی (۷۵۰ تا ۱۲۵۸ میلادی)
د عباسی خلافت، چې په بغداد کې مرکز لري، د ساینسی او کلتوری سوکالۍ دوره راوړه. دا دوره د اسلام د زریني دورې په نوم پیژندل کیږی او په مختلفو علمی او کلتوری برخو کې لویې لاسته راوړنې لری.

## ۴- عثمانی خلافت (۱۲۹۹-۱۹۲۲)
عثمانی امپراتورۍ یو له ترټولو لوی او اوږد دوام لرونکی اسلامی امپراتورۍ وه چې د اروپا ، اسیا او افریقا لویه برخه یې فتح کړه.

## ۵. دراني امپراطوري. (۱۷۴۷-۱۸۴۲)
دراني امپراطوري چي د افغانستان د مؤسس احمد شاه دراني په وسیله یې د افغاني قومونو د یووالي څخه رامنځته کړل د ایران د ډیرو برخو، افغانستان، ترکمنستان، پاکستان، هندوستان او بنګال سیمي یې تر خپل کنترول لاندي راوستلې وې. دراني دولت په خپل وخت کي د هند د مسلمانانو نصرت وکړ او پر یاده توله جغرافیه باندي یې د اسلام حنفي قانون نافذ کړی وو.

## منابع:
Hanifi, Shah Mahmoud. "Timur Shah transferred the Durrani capital from Qandahar in 1775-76. Kabul and Peshawar then shared time as the dual Durrani capital cities, the former during the summer and the latter during the winter season." p. 185. Connecting Histories in Afghanistan: Market Relations and State Formation on a Colonial Frontier. Stanford University Press، 2011. Retrieved 2012-08-04.

Singh, Sarina (2008). "Like the شاهنشاهی کوشان، the Afghan kings favoured Peshawar as a winter residence, and were aggrieved when the upstart Sikh kingdom snatched it in 1818 and levelled its buildings." p. 191. Pakistan and the Karakoram Highway. Retrieved 2012-08-10.

L. Lee, Jonathan (1996). The Ancient Supremacy: Bukhara, Afghanistan and the Battle for Balkh, 1731–1901 (illustrated ed.). BRILL. p. 116. . Retrieved March 8, 2013. [The Sadozai kingdom] continued to exist in Herat until the city finally fell to Dost Muhammad Khan in 1862.

Schimmel, Annemarie (1976). Pain and Grace: A Study of Two Mystical Writers of Eighteenth-Century Muslim India. BRILL. p. 12. .

Noelle, Christine (1997). State and Tribe in Nineteenth Century Afghanistan The Reign of Amir Dost Muhammad Khan (1826–1863) (به انگلیسی). Psychology Press. p. 15. .

"Last Afghan empire". Louis Dupree, Nancy Hatch Dupree and others. Encyclopædia Britannica. 2010. Retrieved 2010-08-25.

Lee, Jonathan L. (1996-01-01). The "Ancient Supremacy": Bukhara, Afghanistan and the Battle for Balkh, 1731-1901 (به انگلیسی). BRILL. p. 116. .

مهدیزاده کابلی به نقل از: «دانشنامهٔ بریتانیکا».

"Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2013-02-07. Retrieved 2013-02-07.

Mojtahed-Zadeh, Pirouz (2007). Boundary Politics and International Boundaries of Iran. Universal-Publishers. . Archived from the original on 4 August 2021. Retrieved 4 August 2021.

Malleson, George (1878). History of Afghanistan: From the Earliest Period to the Outbreak of the War of 1878. p. 298. . Archived from the original on 2 October 2022. Retrieved 31 July 2021.

Siddique, Abubakar (2014). The Pashtun Question: The Unresolved Key to the Future of Pakistan and Afghanistan (به انگلیسی). Hurst. p. 31. .

"Afghanistan". The World Factbook (۲۰۲۴ ed.). Central Intelligence Agency. Retrieved 2010-08-25. (Archived 2010 edition)

D. Balland (December 15, 1983). "Afghanistan: x. Political History". Encyclopædia Iranica. Archived from the original on 12 December 2013. Retrieved 2012-08-08.

Dupree, Louis (1980). Afghanistan. Princeton University Press. p. 333. .

Runion, Meredith L. (2007). The History of Afghanistan. Greenwood Publishing Group. p. 69. . Archived from the original on 13 January 2022. Retrieved 20 October 2021.

الفنستون، بیان سلطنت کابل (افغانان)، ص۴۹۶

همان‌جا، ص ۳۸۱

Kim, Ho-dong (2004). Holy war in China: the Muslim rebellion and state in Chinese Central Asia, 1864–1877. Stanford University Press. p. 20. . Archived from the original on 27 April 2016. Retrieved 2010-08-25.

Newby, Laura J. (2005). The Empire and the Khanate: a political history of Qing relations with Khoqand c. 1760–1860. BRILL. p. 34. . Archived from the original on 17 June 2016. Retrieved 2010-08-25.

Ikram, S. M. (1964). "XIX. A Century of Political Decline: 1707–1803". In Embree, Ainslie T. (ed.). Muslim Civilization in India. New York: Columbia University Press.

Patil, Vishwas. Panipat.

Roy, Kaushik (2004). India's Historic Battles: From Alexander the Great to Kargil. Permanent Black, India. pp. 80–81. .

Roy, Kaushik (2004). India's Historic Battles: From Alexander the Great to Kargil. Orient Blackswan. pp. 84–94. .

Singh, Khushwant (1978). A History of the Sikhs. Vol. I: 1469–1839. Delhi: Oxford University Press.

Joshi, S. S.; Singh Gill, Mukhtiar, eds. (1994). "Ghalughara". Punjabi–English Dictionary. Patiala, India: Punjabi University Publication Bureau. p. 293. holcaust, massacre, great destruction, deluge, genocide, slaughter, (historically) the great loss of life suffered by Sikhs at the hands of their rulers, particularly on 1 May 1746 and 5 February 1762

Latif, Syad Muhammad (1964). The History of Punjab from the Remotest Antiquity to the Present Time. New Delhi: Eurasia Publishing Hous