open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
د ريال مادريد فوټبال کلب

**ریال مادرید** یاهم (ریال مادرید فوټبال لوبډله/ریال ماډریډ فوټبال لوبډله) (په اسپانوي: Real Madrid Club de Fútbol)، چې خلك يې په **ريل مادريد** هم پېژني، د اسپانيې هېواد تر ټولو مشهور فوټبال كلب دى. د دغه كلب يا په اصطلاح، فوټبال ټيم اساس په ۱۹۰۱ مېلادي كال كې د همدغه هېواد په ماډريډ ښار كې ايښودل شوى دى. رويل (شاهي) ماډريډ نوم د دغه هېواد د هغه وخت د باچا له خوا په كال (۱۹۲۰) مېلادي كال كې وركړل شو. ماډريډ ۳۱ ځله د لاليگا (د اسپانيې د فوټبال د مسلكي اتحاديې) عنوان خپل كړى، ۱۸ ځله يې په دغه هېواد كې د فوټبال كلبونو د خپلمنځي كلنيو سياليو (كوپا ديل ريا) كپونه گټلي، ۸ ځله يې د يوفا سوپر كپ لوبې گټلې، ۹ ځله يې د يوفا چمپين ليگ او درېيو نورو نړيوالو كپونو په گټلو سره نوموړى كلب د فيفا يا د فوټبال د نړيوال فدراسيون) له خوا د شلمې پېړۍ تر ټولو بريالى كلب وگڼل شو. دغه كلب په (۱۹۵۰) كال كې په هسپانيا كې دننه او نورو اروپايي لوبو كې په زياته كچه وځلېد او له هغه امله يې نړيوال موقف ټينگ كړ. د دغه كلب اصلي لباس كه څه هم څو ځله د نوښت په موخه بدل شوى دى، خو اصلي رنگ يې د شنو ليكو لرونكى سپين دى او اوسنۍ بڼه يې هغه لباس ته ورته ده چې تقريباً اتيا كاله وړاندې وه. دغه كلب د ۶۴ كلونو راهيسې د ماډريډ ښار د سانتياگو په لوبغالي كې تمرين كوي. ماډريډ د ۴۰۱ ميليونو عايد په درلودلو سره د نړۍ تر ټولو شمتن د فوټبال كلب دى. د نوموړي كلب يوازنى لوى سيال د هسپانيې دويم تكړه فوټبال كلب بارسلونا دى.

ماډريډ په ۱۹۳۱ كال كې د لومړي ځل لپاره چامپين ليگ وگاټه او په دويم كال يې هم دغه وياړ خپل كړ، چې د اروپايي كلبونو په تاريخ كې دا يوازنى كلب و چې دوه ځله يې په پرله پسې توگه دغه وياړ خپل كړ. په دغه كلب كې د راول نومي لوبغاړي د ۱۹۹۴ - ۲۰۱۰ كال پورې په ۷۴۱ لوبو كې لوبه كړې ده او د ۳۲۳ گولونو په لگولو سره د دغه كلب تر ټولو زيات گول لگوونكى گڼل كېږي. د يادولو وړ ده چې د دغه كلب په تاريخ كې څلور نور داسې لوبغاړي تېر شوي دي چې هر يوه يې تر دوه سوه گولونو زيات لگولي دي. همدا راز كريسټيانو رونالډو د ۲۰۱۱ - ۲۰۱۰ په چمپين ليگ په يوه سيزين كې د ۴۰ گولونو په لگولو سره ريکارډ ټينگ كړ. په دغه كلب كې تر ټولو گړندى گول چې په ۱۴ ثانيو كې وهل شوى دى، هغه د برازيلي لوبغاړي رونالډو په واسطه په ۲۰۰۳ كال كې ووهل شو. ايكر كسيلاس، د دغه كلب گولي - چې تر پنځه سوه زياتو لوبو كې يې لوبه كړې ده - نه يوازې په دغه ټيم كې ريكارډ ټينگ كړى، بلكې نوموړى د نړۍ تر ټولو تكړه گولي يا گول كيپر هم دى. د يادولو وړ ده چې د نړۍ تكړه او مشهوره لوبغاړو لكه: زين الدين زيدان، رونالډينو، كريسټيانو رونالډو، كاكا، ډي سټيفانو، پوسكاس او زمورا غوندې تكړه فوټبالرانو په دغه نړيوال كلب كې لوبه كړې ده. د هارورډ پوهنتون د يوې څېړنې پر اساس ريل مادريدد ۲۲۸ ميليونو ملاتړو په درلودلو سره د نړۍ تر ټولو مشهوره كلب دى او تر دغه کلب وروسته په دويم مقام كې مانچسټر يونايټيډ فوټبال كلب دى، چې ۱۱۶ ميليونه ملاتړي يا په اصطلاح، مينه وال لري.

## سرچينې
* سورغر ورځپاڼه - ريل مادريد د نړۍ تر ټولو شتمن فوټبال كلب

وېشنيزه:د فوټبال كلبونه
اردشیر پاپاکان

**اردشیر پاپاکان** یا **اردشیر باباکان** (زیرېدنه:۱۸۰ مړینه: ۲۴۱) د اریانا (( پخواني افغانستان )) حکمران ، مشهوره فاتح او د ساسانیانو د واکمنی بنسټ ایښودونکی وو. پلار یی پاپاک او نیکه یی ساسان نومېدل. 
## ژوند
د حکمران پاپاک تر وفات وروسته شاپور چی د اردشیر ورور وو د استخر حکمران شو. مگر کله چی شاپور د شاهی پر تخت کښیناست نو شاپور د اردشیر لخوا وژل شو. د شاپور تر وفات وروسته اردشیر د استخر حکمران شو په دی وخت کی د درابگرد په ښار کی لوی قایام پېل شو. د اردشیر ورورونه غوښتل چی اردشیر قتل وکړی. مگر د اردشیر اردو د دراگرد پر ښار برید وکړ او خپل ورورونه یی ووژل. تر څو کلنه وروسته د اردشیر پوځ کرمان او فارس ونیول .

وېشنيزه:د ساسانیانو حکمرانان
احمد آباد ولسوالۍ

**احمد آباد ولسوالۍ** د افغانستان د پکتيا ولايت یوه ولسوالۍ ده. 

## دا هم وگورئ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې

وېشنيزه:د پکتيا ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
ځاځي ولسوالۍ

**ځاځي** د افغانستان د پکتيا په ولايت پورې تړلې  ولسوالۍ ده ، چې د عليخېلو په نوم هم يادېږي . دلته د افغانانو د عليخېلو ټبر ، ادم خېلو ټبر، احمدزيو ټبر ، او داسې نور خېلونه ، ټبرونه اوسېږي . دغه ولسوالۍ د شمالي (سوهېلي) عرض البلد په ۳۳ درجو ۵ دقيقو ۲۱ ثانيو او د ختيځ طول البلد په ۶۹ درجو ، ۵۴ دقيقو او ۱۲ ثانيو کې شتون لري ، سوهيل ختيځ ته يې سپین غر چې د افغانستان له مشهورو غرونو څخه دی پروت دی.

همدغسې د دې سيمې ختيځه برخه د کرمې توتکۍ (پاړه چنار) سره چې د منځني پښتونستان سيمه ده متصله ده ، او د کنډؤ سيمې سره چې يوه لرغونې سيمه ده ، دواړه خوا پوله ييزه نښتې ده . لوېديځې خوا ته يې د احمدزيو د سيمې غرونه (مچلغيو) سرې تيږې کړکين ، ميرزکه پراته دي چې ددې غرو لمنې تر لوگر پورې غځېږي  .د دې سيمې سوهېل خواته د مټونکي ، تخيکتو او سپين غر لمنې ، سوېل ته د منډيير غرونه چې په ځنگلو پټ دي او دڅمکنيو سيمه پرتې دي . د ځاځيو منځی (مرکز) د علي خېلو کلا او د گردېز څخه کابو ۴۱ ميله واټن لري چې همدغه سيمه د ځاځيو د حکومت منځی دی او د ځاځيو د سيمې منځينۍ برخه کې شتون لري . ځاځۍ سيمې ته پورتنی اريوب هم وايي ، ښې زرغونې او خړوبې ځمکې لري ، چې ډېری کرنې يې غنم دي ، اوربشې ، جوار ، غټې وريجې ، مۍ ، لوبيا ، شاخل ، دال ، شوتله ، رشقه او نورې غلې هم دي . همدا رنگه سابه لکه کچالو ، گازره ، ټېپر ، جوغندر (لبلبو) ، پالک ، تور او سره بانجان ، کدو ، او بادرنگ دلته پیدا کېږي . مېوې هم لري لکه توت ، خوبانۍ (زردالو) ، الوچې، گيلاس ، مڼې، انگور، شفتالو ، ناک، بادام او سنځلې يادېږي . په غرونو کې يې لمنځه ، جلغوزي ، نانگه ، نښتر ، سرب، اولښتی ، پښۍ ، ښوون ، ښنگ ، څېړۍ او طبعي توکي او زېرمې شته .
''

##### مشهور غرونه يې په لاندې ډول دي
ـ سپين غر : د دې سيمې يو لوی غر دی .  د پکتيا او ننگرهار ولايتونه يو له بل سره بېلوي . 

ـ د منډيير غر : دغه غر په گڼو ځنگلونو پټ دی ، چې په اقتصادي  لحاظ او د حاصلاتو (ترلاسه شوو طبعي توکو) له مخې د افغانستان مهم لوی غر گڼل کېږي . 

ـ د منگياړ غرونه : دغه غرونه د ځاځيو او څمکنيو سيمې يو له بل سره جلا کوي چې سطحه يې زياتره ړنې او گڼ ځنگلونه لري. 

ـ د کټه سنگ غر : دغه غر د دې سيمې په لوېديځه او سوهېل لوېديځه خوا کې شتون لري چې ځاځي او لوگر يو له بله جلا کوي.

##### ځاځيو کې سيندونه
 
د سورگل سيند : دغه سيند له هغه تنگي څخه چې سپین تنگی نومېږي سرچينه ترې اخلي له هغو اوبو سره يو ځای کېږي چې د پيواړ کنډو څخه  راوتويېږي ، لوېديځ خواته بهېږي . په لوېديځه برخه کې چې په (لرنيو) سيمې سره شهرت لري ، له بل سيند سره چې د (لولی دار) په نوم يادېږي او د سپین غر له زېړې څنډې او لکړې کنډو څخه راتويېږي يو ځای لوېديځ خواته خوځېږي او د بيانخېلو په ختيځه برخه ‍ې د خرشتل سيند سره چې د خششق کنډو څخه راځي نښلي وروسته بيا د ځاځيو مرکز خواته بهاندی ک‍ېږي .

## د ځاځي ولسوالۍ پولې او سرشمېرنه
د ځاځيو ولسوالۍ سوهيل ـ ختيځ ته ېې سپين غر چې د افغانستان له نامتو غرونو څخه شمېرل کېږي پروت دی . همدغسې ددې سيمې ختيځه برخه د کورمې ، توتکۍ (پاړه چنار ) سره چې د منځني پښتونستان سيمه ده نښتې ده . 
## د ځاځيو ولسوالۍ کرکېلي
## زېرمې او سيندونه
## لرغونتيا او مهم ځايونه
## د ولسوالۍ اداراتي جوړښت او وټه

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې

وېشنيزه:نیمگړی لیکنۍ

وېشنيزه:د پکتيا ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
وزي ځدراڼ ولسوالۍ

**ځدران ولسوالۍ** د افغانستان د پکتيا ولايت یوه ولسوالۍ ده.

وزي ځدراڼ ولسوالۍ د پکتيا ولايت يوه ولسوالي ده، چي د مرکز ګردېز سويل ختيځ ته په(٦۰)  کيلومتري کې موقعيت لري.
 د خوست_گرديز  لويه لاره د دې ولسوالۍ پر زړۀ تېره ده. نفوس يې(٦۰)زره تنه اټكل شوى دى.د عايد مهمې سرچينې يې د جلغوزيو حاصل، د لرگيو کاروبار دی. زيات شمير ځوانان يې په بهرنيو هېوادو په ځانگړي ډول په عربي هېوادو کې په مزدورۍ پسې مسافر دي {{د دې ولسوالۍ زياتره خلک په دوو لويو{گرميښ او ميتي} درو کې استوگن دي همدارنگه سرگوړی يې بله کوچنۍ دره، چې د ولسوالۍ په ختيځ کې شمال لورې غځېدلې ده. {اوسېدونکي يې ټول پښتانه ځدراڼ دي} که څه هم ياده ولسوالي غرنۍ ده خو د کرنې وړ ځمکې هم د درو په لمن کې شته چې د کال دوه فصله يبره(حاصل) ورکوي. غنم، جوار، وربشې، لوبيا، کچالو يې مهم پيداوار دی. د دې ولسوالۍ مرکز د خوست_گرديز پر لويه لار (وزي) نومي سميمه کې ده، چې لر او بر دوه کلي يې هم (لره وزي او بره وزي) مشهور دي. د ولسوالۍ مرکز جنوب ته اوږده، شنه ځنگل پوښه (ميتي) دره ده چې د پکتيکا له زيړوک او نکې ولسوالۍ سره نښتې ده او اوبه يې له سېدخېل پول سره شمل سيندگي ته گډېږي.  په دې دره کې له برې خوا پراته کلي: شنشوبی، کوهسم، منکي خوله، ورغه کلی، غونځې ټوپی، غاړې کلی، ژندرۍ کلی، ستر کلی، ړندېکۍ کلی، تېرکوڼ خوله، باغونو کلی، لېوان، ترۍ خوله، رغونو کلی او د درې په خوله کې کوټکي کلی، د بيريو ستر کلی، ښېگوم کلی، خوناباز کوټ پراته دي. 
 گرميښ دره چې په دېرخېل هم مشهوره ده، د درې په خوله کې کلی؛  لکه تېږه ورپسې منگټ خېل، بښکول غاړه، خنډخېل کلی، علي احمدخېل، څپره کلی، شلم، شهيد کلی، سره خاوره او پاس مشهور سروټی.
نور اوڅا کلي يې: غورکه، کوټکۍ، غورکې خوله کلی او  لوټې کلی دي.

## سرچينې

وېشنيزه:د پکتيا ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
اورگون ولسوالۍ

**اورگون ولسوالۍ** د افغانستان د پکتيکا ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۸۹،۷۱۸ وگړو ته رسېږي.

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې

وېشنيزه:د پکتيکا ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
گرېشک ولسوالۍ

**گريشک ولسوالۍ** د افغانستان د هلمند ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱۶۶،۸۲۷ وگړو ته رسېږي. 
ګریشک ولسوالۍ چي رسمي نوم یې نهرسراج ولسوالي دی. دا ولسوالۍ د هلمند ولایت تر ټولو گڼمېشته او ستراتیژیکه ولسوالي ده، چي یو وخت د هلمند مرکز هم دا و.

## مساحت
دا ولسوالۍ ۱۶۶۳ کیلومتره مربع مساحت لري. چي له ښار پرته نوري ټولي سیمي یې کلیوالي او کرنیزې ځمکې دي. دا مهال ۱۷۲۴۱۹ جریبه کرنیزه ځمکهلري، چي دا ټوله ځمکهد ۱۵۶۵۵ کسانو په نومونو ثبت ده. 
## څلورخواوې
دې ولسوالۍ څلور خواوي په دې ډول دي: غرب ته نادعلي ولسوالي او مرکز لښکرگاه، شمال ته نېمروز، ختیځ ته یې روزگان او یو څه د کندهار ولایت برخي او جنوب ته یې لښکرگاه او د کندهار میوند ولسوالۍ پرته ده. 
## کرنیز توکي
خلک یې زیاتره په زراعت بوخت دي، چي غنم، جوار، پیاز، پنبه، مۍ او نورې غلې دانې یې عمومي کر دی.

## مشهور کلي او سیمې او مېشت توکمونه
عمومي سیمي یې له زنبلي، میرمند اب، مالگیر، سپین مسجد، حیدر اباد، تُرمه، یخچال، ده ادم خان او  اوبازان څخه عبارت دی او په دقیق ډول ۸۰۷ عمده کلي لري، چي د نفوسو شمېر یې ۱۱۰۳۰۰ تنه ته رسیږي چي ۹۵ یې پښتانه او ۵ سلنه یې تاجک، هزاره، ترکمن او نور توکمونه میشت دي. 
## زده کړه
خلک یې تر نورو ولسوالیو په پرته زیات له زده کړي سره مینه لري دم گړی پکي ۴۳ ښوونځۍ فعال دي چي مشهوري یې میخانکي لیسه، ابولفتح بستي لیسه او لو ادې لیسې څخه ده عبارت دی، چي یادو لیسو کي د نجونو لیسې هم شاملي دي. دم گړي لا هم ډیری شمیر ښوونځي تړلی. 
## امنیتي حالت
د ګریشک ولسوالۍ اطرافي تقریباً تر نیمه زیاته برخه د دولت له کنټروله وتلې او طالبانو په ولکه کي ده. دلته د ظاهر شاه د پاچاهي پر مهال دلته د مالوچو یوه فابریکه هم فعاله وه چي اوس له فعالیته لوېدلې. 
## لویې لارې
د کابل کندهار لویه لار ددې ولسوالۍ پر سینه تیریږي او دهلمند سیند یې په پښو کي تیریږي. له مدې سینه بیله سوې ویاله(بغرا) هم ددې ولسوالۍ په بازار کي تېره سوې، چي د بریښنا لپاره هم ورباندي بند جوړ دی او فلحاله ورنه ګریشک هره شپه روښانه وي.

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ
## ماخذونه
* د احمد شاه پاڅون ځاني یادښتونه،
* د ګریشک ولسوالۍ د کرنې مدیر حاجي عبدالله ځانگړي یادښتونه.
## سرچينې

وېشنيزه:د هلمند ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
محمد نبي عظيمي

کيڼ|250px|بټنوک|محمد نبي عظيمي
کيڼ|250px|بټنوک|محمد نبي عظيمي
کيڼ|250px|بټنوک|محمد نبي عظيمي 
ستر جنرال **محمد نبي عظیمي** * (زوکړه؟ - [[مړينه]] د ۱۳۹۹ ل ل کال د [[کب]] ۱۳، [[تاشکند]])، (په انگرېزي: Mohammad Nabi Azeemi)* په افغانستان کې د ببرک کارمل او ډاکتر محمد نجيب الله د واکمنيو پر مهال پوڅي افسر او جنرال وو. 
 
## مخينه
محمد نبي عظيمي په افغانستان کې د پرچمواکۍ پیر يو کيڼ اړخی پوځي جنرال وو چې وروسته ېې د برهان الدين رباني او احمد شاه مسعود سره ملگرتيا وکړه. هغه د ډاکتر نجیب اله د حکومت د دفاع مرستیال وزیر او د کابل گارنېزون بولندوی وو. نوموړی یو له هغو جنرالانو څخه وو چې پر ۱۳۷۱ ل ل (۱۹۹۲ ز) کال يې د ببرک کارمل په لارښوونه، د ولسمشر ډاکتر نجیب الله پرضد کودتاه کې لاس درلود او د پرچم ډلې له نورو ملگريو لکه محمود بریالي ، فريد احمد مزدک، عبدالوکيل، نجم الدین کاویاني، همدا راز جنرال عبدالرشيد دوستم سره يې یو ځای د ملگريو ملتو سازمان د سولې پلان له ناکامۍ سره مخ کړ. جنرال نبي عظیمی له خپلو نورو ملگريو سره په کارنده توگه مخکینی رژیم له منځه یووړ او د نظار شورا ډلو ته يې شونتیاوې برابرې کړې، چې واک و ځواک ته ورسیږي.

## زده کړې
## پوخي او سياسي دندې

## دجمعيت او نظار شورا ملاتړ

جنرال نبي اعظمي د افغانستان د پخواني ولسمشر نجيب الله د واکمنۍ پر مهال د کابل گارنيزون بولندوی وو. کله چې نجيب الله د سولې د پلان له مخې جهادي ډلو ته په سوله ييزه توگه د ملگريو ملتونو له پلان سره سم له واک و ځواکه لاس واخيست، نو عظيمي ته ېې د کابل امنيت وسپاره. دا مهال هغه له خپلو نورو گوندي پرچمي جنرالانو سره د نظار شورا تر نامه لاندې احمد شا مسعود ته ډله جوړه کړه او هغه ېې د دفاع د وزير په توگه وهڅاوه چې د کابل شاوخوا ټول پوځي او حکومتي چارې تر خپل لاس لاندې راولي. دا مهال روسيې په پټه له برهان الدين رباني، احمد شا مسعود، عبدالله عبداله، قسيم فهيم، د احمد شاه مسعود نظار شورا او د دوستم له جنبش سره مرسته کوله. په پنجشېر کې د دوی ترمنڅ پټې لیدنې کتنې ترسره شوې.  

نبي عظيمي، جنرال نورالحق علومي، جنرال آصف دلاور، جنرال باقر فرين، جنرال يار محمد، جنرال سيد اعظم سيد، جنرال عبدالرشيد دوستم، هغه پخواني روس پلوه جنرالان ول چې د ببرک کارمل په لارښوونه ېې د سولې پلان له ناکامۍ سره مخ کړ او هممهال يې د هغه مهال پر هېوادمشر نجيب الله کودتا ترسره کړه. دغو کسانو د خپلو ځاني او گوندي گټو لپاره په افغانستان کې د کورنۍ جگړې اور لا پسې تاوجن کړ. په پایله کې جهادي تنظيمونه واک و څواک ته ورسېدل. په پلازمېنه کابل او نور هېواد کې د جهادي ډلو ترمنڅ خپلمنځي جگړې پیل شوې، چې واک و څواک ته د تاليبانو د اسلامي غورځنگ تر رسېدو پورې يې دوام وکړ.  

##### د يوټيوب له اړخه ځينې لاسونديزه ويډيوگانې .
يوټيوب کې د شمشاد ۱۹۶۵ په نوم چاينل څخه

## د کرزي په حکومت کې گډېدل
سرچينې

## اخځونه
# http://entezar14.blogfars.com/blog.html?page=comments&member=sapand&newsid=55082
#http://sporghay.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1663:2010-03-01-23-06-20&catid=34:2010-01-31-16-17-42&Itemid=56 
۳ https://www.bbc.com/persian/afghanistan-56269755 

وېشنيزه:د شمالي ټلوالې غړي
وېشنيزه:د افغانستان د کمونيست پرچم ډلې سياستوال
وېشنيزه:افغان کمونيستان
وېشنيزه:افغان کميونيسټي واکمنان
وېشنيزه:د افغانستان د خلق / پرچم د ډيموکراټيک گوند سياستوال
وېشنيزه:د افغانستان د پرچم ډلې سياستوال
وېشنيزه:د شورای نظار غړي
وېشنيزه:افغان جنرالان
وېشنيزه:د ۱۳۷۱ لمريز کال د کودتا غړي
ارغنداب ولسوالۍ (زابل)

**ارغنداب ولسوالۍ** د افغانستان د زابل ولايت یوه ولسوالۍ ده.

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې

وېشنيزه:نیمگړی لیکنۍ

وېشنيزه:د زابل ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
رېګ ولسوالۍ

**رېگ ولسوالۍ** د افغانستان د کندهار ولايت یوه ولسوالۍ ده، چي ددي ولسوالۍ مرکز ريګ القهاري دي. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱،۶۰۰ وگړو ته رسېږي.

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې

وېشنيزه:کندهار

وېشنيزه:د کندهار ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
وېشنيزه:د کندهار جغرافیايي موقیعت
ژړۍ ولسوالۍ

**ژړۍ ولسوالۍ** د کندهار ولايت د ژړۍ ولسوالي چي يوه له سرسبزو ولسواليو څخه شمېرل کيږي دغه راز د څو کلنو راپدېخو د جګړو ډګر ګرځېدلی او سخته ځپل سوې ده

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې

* http://www.mrrd-nabdp.org/Provincial%20Profiles/Kandahar%20PDP%20Provincial%20profile.pdf 
* http://www.mrrd-nabdp.org/Provincial%20Profiles/Kandahar%20PDP%20Provincial%20profile.pdf 

وېشنيزه:نیمگړی لیکنۍ

وېشنيزه:د کندهار ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
وېشنيزه:د کندهار جغرافیايي موقیعت
ميوند ولسوالۍ

**ميوند** د افغانستان د کندهار ولايت يوه ولسوالۍ ده، دا سيمه د تاريخ له اړخه خورا لرغونې ده، دا سيمه د افغانستان د تاريخ ترټولو وياړلي مېرمنې ملالۍ د زېږېدو او خاپوړو ځای دی. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۴۰،۷۰۰ وگړو ته رسېږي.

## دا هم وگورۍ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې



وېشنيزه:د کندهار ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
وېشنيزه:نیمگړی لیکنۍ
وېشنيزه:د کندهار جغرافیايي موقیعت
پچير او آگام ولسوالۍ

**پچير او اگام ولسوالۍ** د افغانستان د ننگرهار ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۱۱۲،۱۴۱ وگړو ته رسېږي.

## دا هم وگورئ
* د افغانستان ولسوالۍ

## سرچينې

وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
وېشنيزه:د ننگرهار ولايت ولسوالۍ
کوټ ولسوالۍ

**کوټ ولسوالي** د افغانستان د ننګرهار ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۵۲،۱۵۴ وگړو ته رسېږي.
د کوټ ولسوالۍ خلک په پښتو ژبه خبرې کوي، ډېر میلمه پاله او عزتمند اوسیدونکي لري يوه ښه خبره چې تر اوسه په کوټ ولسوالۍ کې هوټل نشته یعنې که ملیمه وي نو هوټل ته یې نه پریږدي.

د کوټ ولسوالۍ مشهور شخصیتونه
د کوټ مشر مولوي صاحب (شیخ القرآن محمد ابراهیم حقاني) نورالله مرقده،
شیخ منهاج الدین،
مولوي نوراسلام حقاني،
قاضي محمد امین وقاد د مشرانو جرګي غړی،
مولانا عبدالعزیز خیرخواه،
شهید قاري احسان الله،

قومندان بڅرکی،
قومندان بختیار،
قومندان نور خطاب،
جمال کوټوال خبریال
او داسې نور...

مشهورې مدرسې
دارالعلوم اسلامیه حنفیه (د کوټ ديني مدرسه)
دارالعلوم اسلامیه محمدیه
د محمد ابن اسماعیل البخاري مدرسه
او داسې نور...

## سرچينې

وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ
وېشنيزه:د ننگرهار ولايت ولسوالۍ
اسد الله سروري

کيڼ|250px|بټنوک|اسد الله سروري
کيڼ|250px|بټنوک|اسد الله سروري
کيڼ|250px|بټنوک|اسد الله سروري
**اسد الله سروري** پر۱۳۲۰ لمریز ( ۱۹۴۱ ز ) کال په غزني ولایت کې زېږېدلی دی . دی یو افغان سیاستوال او د افغانستان د خلق دموکراتیک گوند د خلق له ډلې څخه وو . سروري د چورلکو د پیلوت په څانگه کې په پخوانی شوروي اتحاد کې زده کړې کړې وې . ده په ١٣٥٢ کال ( ١٩٧۳ ) کې يې د سردار محمد داوود په کودتا کې گډون درلود . همدا راز يې د  ۱۳۵۷ ل ( ۱۹۷۸ز ) کال په کودتاه کې هم برخه درلوده . پر ۱۳۵۸ کال کې هغه وخت چې د نورمحمد تره کي او د هغه د بل نږدې ملگري لومړي وزیر حفيظ الله امين تر منځ اختلافونه اوج ته ورسيدل او د دوى ترمنځ د نښتې سبب شول اسدالله سروري او څلور تنه نورجگپوړي پوځيان سيد محمد گلاب زوى ، محمد اسلم وطنجار او شيرجان مزدوريار د نورمحمد تره کي ترڅنگ او د حفيظ الله امين پر خلاف ودريدل . د ١٣٥٨ کال په ژمي کې اسدالله سروري د خپلو يو شمير نورو ملگرو سره د پرچم کمونيست پلوه ډلې سره متحد شول او د پرچميانو د مشر ، ببرک کارمل، تر څنگ د شوروي ځواکونو سره يوځاى افغانستان ته را ننوتل . سروري د نور محمد تره کي د واکمنۍ پر مهال د افغان څارگري ادارې (( اگسا )) ريس وو . ويل شوي چې په ١٣٥٧ او ١٣٥٨ کلونو کې يو زيات شمير افغانان له محاکمې پرته د وخت د استخباراتي ادارې له خوا ، چې مشر يې دی وو ، نيول شوي او بيا ورک شوي دي. پر ۱۳۵۸ ز کال سروري د وخت د ولسمشر ببرک کارمل د مرستيال په توگه وټاکل شو. نوموړی پر ١٣٥٩ ل کال په منگوليا کې د افغانستان د سفير په توگه په کار وگومارل شو چې ٦ کاله يې دا دنده ترسره کړه. په ١٣٧١ ل ( ۱۹۹۲ ز ) کال کې په کابل کې د افغان مجاهدينو د حکومت په لومړيو ورځو کې ونيول شو او له هغې راهيسې د ۲۰۰۵ ز کال تر وروستیو پورې ( یانې ۱۳ کاله ) په پنجشير او کابل کې بندي وو . پر ۲۰۰۵ ز کال په کابل کې پر اسدالله سروري محاکمه پيل شوه .

## اخځونه
# http://www.bbc.co.uk/pashto/news/story/2005/12/051226_sarwaritrial.shtml
# 
http://en.wikipedia.org/wiki/Assadullah_Sarwari

وېشنيزه:د خاد غړي
وکيل احمد متوکل

مولوي **وکيل احمد متوکل** د ۱۹۷۱ ز کال په شاوخوا کې زېږېدلی دی. دی لومړی د طالبانو د اسلامي غورځنگ د مشر ملا محمد عمر سلاکار او سکرټر وو، خو وروسته د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر شو او د طالبانو د واکمنۍ تر پایه پر دغه څوکۍ پاتې شو. کله چې لوېدیزو پوځونو له شمالي ټلوالې سره یو ځای د ۲۰۰۱م کال د اکتوبر پر ۷مه نېټه پر افغانستان یرغل وکړ، نو هغه هم د طالبانو له مشرتابه سره پاکستان ته ولاړ.

د متوکل په وینا، چی ويل يې زه بیرته د حامد کرزي تر اطمینان راکولو وروسته راستون شوم، ځکه زه د نیول کېدونکو کسانو په لیست کی شامل نه وم، خو وروسته د امریکایانو له خوا ونیول شوم او اتلس میاشتی په توقیف کی کښېنوول شوم، چی لومړی په کندهار کې او بیا د بگرام په هوایی اډه کی بندي وم. د بهرنیو چارو دغه پخواني وزیر باالاخره بې له کومه توره او جُرم څخه بیرته خوشی شو، او وروسته د افغانستان ولسمشر حامد کرزي ورنه غوښتنه وکړه چی د طالبانو له بېلابېلو ډلو سره خبري اتري ترتیب کړي. وکیل احمد متوکل په ۲۰۰۶م زېږدیز کال ځان ولسي جرگې ته نوماند کړ، خو بریالی نه شو. د بهرنیو چارو دغه پخوانی وزیر په پښتنی جنوب کی د عصری کولو د یو ځواک په توگه گڼل شوی دی.

## سرچينې
#http://www.benawa.com/kandahar/fullstorys.php?id=29250

#http://en.wikipedia.org/wiki/Wakil_Ahmed_Muttawakil

وېشنيزه:افغان طالبان
وېشنيزه:افغان وزيران
نجم الدين کاوياني

کيڼ|250px|بټنوک|نجم الدين کاوياني
**نجم الدين کاوياني** *(په انگرېزي: Najmudeen Kawyani)* ( بشپړ نوم يې نجم الدين اخگر کاوياني ) د ولسمشر ډاکټر نجيب الله د واکمنۍ پر مهال د وطن گوند د مرکزي کومېټې د سیاسي بیرو غړی وو. دی هغه سړی دی ، چې پر ۱۳۷۱ ل ( ۱۹۹۲ ز ) کال يې د پرچميانو د مشر ببرک کارمل په لارښوونه له خپلو نورو ملگرو لکه د وطن گوند د مرکزي کومېټې د منشي مرستیال او د سیاسی بيرو غړي فريد احمد مزدک ، د وطن گوند د مرکزي گومېټې د سیاسی بیرو غړي محمود بريالي ،  د بهرنيو چارو وزير عبدالوکيل ، د دفاع وزير مرستيال او د کابل گارنېزون بولندوی ستر جنرال محمد نبي عظيمي ، تورن يا ډگر جنرال نورالحق علومي ، د ۵۳ فرقې بولندوی جنرال عبدالرشيد دوستم ، جنرال عبدالحق علومي ( اوس مړ دی ) تورن جنرال محمد عزيز حساس ، جنرال اصف دلاور ، جنرال سيد اعظم سيد ، جنرال امير محمد ، د دولتي امنيت وزارت مرستيالانو جنرال يار محمد او جنرال باقر فرين ، د وطن گوند د مرکزی کومېټې له غړيو شفيق الله توده يي ، ډاکتر ضمير ، انجنير نعمت ، ادينه سنگين او ځينو نورو سره په گډه د نجيب الله د واکمنۍ پرضد کودتاه وکړه او له شمال ټلوالې سره يو ځای شو . دوی پر دغې کودتاه سره هممهال د ملگرو ملتو سازمان د سولې پروگرام له ناکامۍ سره مخ کړ .

## اخځونه
#http://www.wlonga.com/index.php?option=content&task=view&id=595 
#http://books.google.com/books?id=cd85ioPsz6cC&pg=PA182&dq=Ghulam+Dastagir+Panjsheri&hl=no#v=onepage&q&f=false
#http://sporghay.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1663:2010-03-01-23-06-20&catid=34:2010-01-31-16-17-42&Itemid=56
# http://www.youtube.com/watch?v=MN5BcKT1HV0&feature=share
#http://www.hezbe-watan.com/dokumente/aziz%20asas.html 

وېشنيزه:د وطن گوند غړي
وېشنيزه:د ۱۳۷۱ لمريز کال د کودتا غړي
وېشنيزه:افغان کمونيستان
وېشنيزه:افغان کميونيسټي واکمنان
وېشنيزه:د افغانستان د خلق / پرچم د ډيموکراټيک گوند سياستوال
وېشنيزه:پرچميان
وېشنيزه:د شورای نظار غړي
عبدالوکيل

250px|بټنوک|عبدالوکيل
**عبدالوکیل** د ډاکتر نجیب الله د حکومت د بهرنیو چارو وزیر او د وطن گوند د مرکزي کومېټې د سیاسی بیرو غړی وو . دی د پرچم گوند یو له لویو او مخورو کسانو څخه وو. کله چې پر ۱۳۷۱ ل (۱۹۹۲ ز) کال یو شمېر جگپوړو گوندي او حکومتي چارواکو ، لکه د وطن گوند د مرکزي کومېټې د منشي مرستیال او د سیاسی بيرو غړی فرید احمد مزدک ، د وطن گوند د مرکزي گومېټې د سیاسي بیرو غړی محمود بریالي ، د وطن گوند د مرکزي کومېټې د سیاسی بیرو غړی نجم الدین کاویاني کودتاه کوله ، نو دی هم له دغو کودتاه چیانو سره ملگری وو. همدا راز یو شمېر نور چې دومره نامتو نه ول ، خو په کودتاه کې يې برخه درلوده لکه د وطن گوند د مرکزی کومېټې غړی شفیق الله توده يي ، ډاکتر ضمیر ، انجنیر نعمت ، ادینه سنگین اوځینې نور . په دغه کودتاه کې د دفاع وزیر مرستیال او د کابل گارنیزیون بولندوی ستر جنرال محمد نبي عظیمي ډېره کارنده برخه درلوده ، چې د دفاع وزارت ځینې نور جنرالان لکه ډگرجنرال نورالحق علومي ، جنرال اصف دلاور ، جنرال محمد عزیز حساس ، جنرال عبدالحق علومي هم ورسره ملگري ول . د عبدالوکیل او د ده ددغو دسیسه کوونکو ملگرو د کودتاه په پایله کې د ملگرو ملتو د سولې پروگرام ناکام شو. عبدالوکیل د نجیب الله د حکومت هغه لومړنی او لوی چارواکی وو ، چې له احمد شاه مسعود سره يې په پروان ولایت کې پټه لیدنه کتنه وکړه ، له هغه سره یې د ایتلاف تړون لاسلیک کړ ، او ژمنه یې ورته وکړه ، چې د ده راتگ ته چمتو دی . د نجیب الله پر ضد کودتاچیانو سره د امنیت وزارت مرستیالان یار محمد او باقر فرین ، د ځانگړي گارډ بولندوی سید اعظم سید هم ملگري ول. 

## اخځونه
# http://www.payamewatan.com/Articles2/khorami=1.htm
#http://entezar14.blogfars.com/blog.html?page=comments&member=sapand&newsid=55082
#http://www.youtube.com/watch?v=CCqxXFw4Qww&feature=related
#http://sporghay.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1663:2010-03-01-23-06-20&catid=34:2010-01-31-16-17-42&Itemid=56

وېشنيزه:افغان وزيران
پارون

**پارون** د افغانستان د نورستان ولايت منځۍ (مرکز) دی.

پارون ولسوالۍ د نورستان ولایت منځۍ گڼل کېږې؛ په دې ولسوالۍ کې ۱۱۵۰۸ وگړي ژوند کوي.

## سرچينې

وېشنيزه:د نورستان ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ښارونه
خوست

**خوست** د افغانستان په سويل ختيځ كې د پلازمېنه کابل څخه د ۲۲۵ كيلومتروپه واټن پروت يوسرحدي ښار دى.  خوست د خوست ولايت پلازمېنه ده.

## پېښليک
د خوست ښار په ١٣٣٢ هجري شمسي کال د فيض محمد خان، د خوست والي په وخت کي خط اندازي شوی دی. مخکې له دې څخه چې د خوست نوی ښار جوړ او ښار ورته را انتقال شي، د خوست زوړ ښار په کاروان سراي کي وو چي علايم يي اوس هم موجود دي.

## سرچينې

## نور ولولئ
* د افغانستان ولسوالۍ
* د افغانستان ولايتونه

وېشنيزه:د خوست ولايت
وېشنيزه:د افغانستان ښارونه
د لغمان پوهنتون

**لغمان پوهنتون** د افغانستان په ختیځ ولایت لغمان کې پروت پوهنتون دي چې د ١٣٨٩ هـ ش کال د لیندۍ مياشتې په ۶ تاريخ لاسليک  شوی، او د يادې مياشتې په ۲۷ تاريخ کې د سلطان غازي بابا په ښارگوټي کې افتتاح شو.

د پوهنتون لپاره په سرخکانو ښارگوټي کې ۲۰۴ جريبه او د مهترلام په سلطان غازي ښارگوټي کې ۲۱۶ جريبه ځمکه د پوهنتون د ودانۍ لپاره په پام کې نيول شوې ده. 

## جوړښت
دلغمان پوهنتون فعلاً پنځه پوهنځي لري:

* **د زراعت پوهنځی**، دغه څانگې لري: زراعتي اقتصاد **او** چاپېريال ساتنه او ځنگلداري**او**باغداری **او** نباتاتو ساتنه **او اګرانومي **
او ریس یې پوهنیار محمد باهر بزرګزاده دی 

* **د ادبياتو او بشري علومو پوهنځى**، دغه څانگې لري:  ژورناليزم **او** لايبريري ساينس** او** انګلیسي**او **پښتو او ریس یې پوهنیار سردار ولي اسرار دی . 
* **انجینري پوهنځی ** 
د سیول انجینرۍ څانګه لری او ريس د یاد پوهنځي پوهنیار محمد خالد ناصري دی 
* **ښوونې او روزنې پوهنځی ** چې دغه څانګې لری 
ریاضي وفزیک**اوكرايين کیمیا وبیولوژي**او**تاریخ وجغرافیه.


* **اقتصادپوهنځی '''
داقتصاد پوهنځي د اوس لپاره دوه څانګې لری او ریس یې پوهنمل شامحمود افغان دی 

## د پوهنتون ریس
لغمان پوهنتون ریس پوهنمل دوکتور عصمت الله درانی دی چې د ننګرهار پوهنتون کرنې پوهنځي اګرانومي څانګې څخه فارغ شوی دی 
## د پوهنتون علمي معاون
دیپلوم انجنير پوهنیار میرویس صدیقمل نومېږي
## داهم وگورئ
* د افغانستان د پوهنتونو لړليك

## سرچينې

وېشنيزه:د افغانستان پوهنتونونه
څلوريزه

**څلوريزه** يا **رباعي** هغه شعري فورم دى، چې له عربي څخه پښتو ته راغلى دى. دا فورم څلور مسرې لري، له ځينو استثنايي حالاتو پرته چې په هغه کې کېدى شي د درېيمې مسرې يوه څپه د قافيه والو مسرو تر څپو کمه يا زياته شي، په ټوليز ډول د ټولو څلور واړو مسرو د څپو شمېر سره مساوي وي. د رباعي لومړى بيت مقفى وي، درېيمه مسره يې قافيه نه لري او د څلورمې مسرې قافيه يې د مطلعې قافيه تعقيبوي.د غزل په شان په څلوريزه کې هم رديف اختياري وي، خو کله چې د رباعي په مطلع کې رديف راوړل شو څلورمه مسره کې به ضرور بيا هماغه رديف تکرارېږي.

وېشنيزه:د شعر ډولونه
بوللـه

**قصيده** يا بولـله د شعر يو ځانگړى چوکاټ دى.

وېشنيزه:د شعر ډولونه
غازي صاحب خان

کيڼ|250px|بټنوک|غازي صاحب خان
غازي **صاحب خان** زموږ د هېواد یو له لویو ، بهادرو او تکړه غازیانو څخه دی ، چې د دویمې افغان -انگلیس جگړې پر مهال د کندهار او ذابل د لور جبهې مشر وو. په دغه جبهه کې له سره د ده ورور پیر محمد خان هم ملگری وو . د ده او د ده د ورور ترلاس لاندې پنځه زره کسیز پوځ وو ، چې په مېړانه او سرښندنې سره وجنگېده . کله چي غازي صاحب خان اوغازي پیر محمد خان له خپل پنځه زره کسیز پوځ سره سم کړ د کندهار پر لور يې حرکت وکړ. دغزني او کندهار تر منځ څه کم دري سوه کیلومتره د جوړي لاري فاصیله ده. هغه وخت لاره گودراو پلونه نه وه، پر کږو لارو باندي پر لږ وخرو او څه او ښانو د خرڅ رسول څه آسانه کار نه وو. ټوله لاره سختو خټو مشکله کړي وه پر انسانانو سربېره د حیواناتو تگ هم ستونزمن وو. د لړم ( عقرب ) د میاشتي په لومړیو کي شاه جوئ ته په وررسیدلو،هلته له کندهار څخه انگریزي قواوي په افغانستان کي د خپل لوي قوماندان  جنرال(رابرټس) په امر د جنرال (استورات) تر رهبریۍ لاندي د کابل پر لور تلې ، چې په کابل کښي د پرتو انگریزي قواوو مرستي ته ځانونه ورسوي اوهلته دهغو مجاهدو پرضد وجنگیږي چي پر کابل يې هجوم وروړي وو . دهغو غازیانو فشار کم کړي، خوشبختانه دا ارمارن يې له ناکامي او نااُمیدۍ سره گورته یوړي. د شاه جوئ پرعلاقه ملي بهادر مجاهد غازي صاحب خان د خپلو( پنځوزرو) ملگرو سره یوځاي دانگریز مقابلې ته ملا وتړله . دلته د غازي صاحب خان تر مشرۍ لاندي افغانانو دانگریزانو لاره بنده کړه او پر انگریزانو يې حملې شروع کړي ، دري ورځي سختي جگړي دوام لاره ، خو دانگریز ي منظمو فرقو چي عصري توپونه او توپک يې لرل د زیاتو تلفاتو په زغمولو سره مړي پرځاي پر یښول او بیرته د کندهار پر لور له کومه چي راغلې وه پر هغه لاره وتښتیدل. په خفگان سره باید ولیکم چي په دي دسړو او وسلو په لطاظ نا برابره  جگړه کي ، دوه سوه افغانان د خپلو مشرانو ( غازي صاحب خان او غازي پیر محمد خان) سره یو ځاي شهیدان شول، پاک رب العزت دي وبخښي. په تاریخ کي وايې: چي  د غازي پیر محمد خان یو لاس د جنگ په دریمه ورځ دفرنگي د توپ د گولۍ خوراک سو خو پیر محمد خان  په دغه حالت کي هم جنگ ته دوام ورکړ ویني يې تلي په یو لاس يې توره وهله څو شهید شو.

## اخځونه
* http://larawbar.com/detail.php?id=23254
د اسلام آباد نړيوال اسلامي پوهنتون

کيڼ|250px|بټنوک|د اسلام آباد د نړېوال اسلامي پوهنتون نښه
**د اسلام آباد نړيوال اسلامي پوهنتون** د نړۍ له لویو پوهنتونونو څخه یو دی چې د بنسټ ډبره يې په ۱۹۸۰ م کال کې ایښودل شوې ده. لکه څنگه چې له نوم نه یې جوته ده دا یو اسلامي پوهنتون دی او اسلامي قوانین پکې مراعات شوي دي.

## سرچینې

وېشنيزه:پوهنتونونه 
وېشنيزه:د پاکستان پوهنتونونه
سوداگري (فلم)

**سوداگري** (په انگرېزۍ کې:Trade) د رولاند امریش او روزلین هلر له لوري جوړ شوى فلم دى چې کارگردان يې مارکو کروزپینتر دى.

## لنډيز

فلم له هغه ځايه پيلېږي چې د مکسيکو د يوې نېستمنې کورنۍ ١٣ کلنه نجلۍ چې ادريانا نومېږي له خپل ورور څخه په خپله کاليزه کې يو بايسکل ترلاسه کوي. د هغې  ١٧ کلن ورور جورج ډېره مينه ورسره لري او په خپلې دې ډالۍ سره خپله خور خوشحاله کوي.

د فلم په دوام د ورونيکا په نامه يوه ښځه چې په اصل کې د پولنډ ده او د سيل لپاره مکسيکو ته تللې، د نجونو رانيولو او خرڅولو کار و بار کوي، ١٣کلنه ادريانا هم د دې ښځې ملگرو تښتولې او هڅه کوي د انټرنټ په مرسته ورته رانيوونکي پيدا کړي او په گرانه بيه يې وپلوري.

په دې وخت کې د نجلۍ ورور چې د خپلې خور په لټه کې دى د يوه بل کس په مرسته په انټرنټ کې د هغې د ليلام عکسونه پيدا کوي او رانيسي يې. کله چې د نجلۍ د ورور ملگرى په هغې پسې ورځي، رانيوونکي پر دې سړي شک پيدا کوي او گومان کوي پوليس به وي. جگړه نښلي اخر پوليس انسان تښتوونکي نيسي او ورور او خور کور ته روانېږي.

## سرچينه
* Wikipedia contributors, "Trade," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Trade_(film)

## باندنۍ تړنې
* په انټرنټ کې د فلم په باب IMDb
* د فلم رسمي پاڼه 
وېشنيزه:امریکایی فلمونه
کريشما کپور

**کرېشما کپور** (هندي: करिश्मा कपूर)، چې په ۲۵ جون، ۱۹۷۴، په ممبيي، هند کې زيږېدلې، يوه هندي فلمي لوبگره ده. كرېشما د خپل وخت تكړه او مشهوره لوبغاړې وه، چې په ۱۹۹۱ مېلادي كال كې يې د لومړي ځل لپاره په پرېم گاډي فلم كې رول لوبولى و، او په راجا هندوستاني فلم کې د عامر خان سره په غوره تمثيل د شهرت داسمان ستورې شوه. 

## شخصي ژوند
كرېشما كپور د ۲۰۰۳ مېلادي كال په ډېسمبر مياشت كې له سنجې كپور سره واده وكړ، اوس دوه اولادونه لري، چې يوه يې نجلۍ ده چې په ۲۰۰۵ كال كې وزېږېدله او بل يې هم هلك دى چې په ۲۰۱۰ كال كې وزېږېد.

## سرچينې

وېشنيزه:د ممبيي وگړي
وېشنيزه:د هندي فلمونو لوبگرانې
جلال الدين حقاني

کيڼ|250px|بټنوک|جلال الدين حقاني
کيڼ|250px|بټنوک|جلال الدين حقاني
مولوي **جلال الدین حقاني**  پر ۱۹۵۰ ز کال زېږېدلی دی . دی په افغانستان کې د کورنۍ جگړې یو ډگري بولندوی دی . د حقاني شبکې پوځي مشري د ده زوی سراج الدین حقاني پر غاړه لري .

جلال الدین حقاني په افغانستان کې پر ۱۹۸۰ یمو زېږدیزو کلونو د شوروي اتحاد د پوځیانو پرضد کارنده هاند او هڅه کوله ، په تېره بیا د ۱۹۸۷ کال په پای او ۱۹۸۸ ز کال په سر کې چې کله شوروي پوځونو د گردېز او خوست ترمنځ لارې خلاصولو (( مگیسترال )) عملیات ترسره کول، ده له شوروي پوځونو سره جگړه کې کارنده برخه درلوده . حقاني په لومړي سر کې د اسلامي گوند د مشر مولوي محمد يونس خالص سره یو ځای او د هغه یو بولندوی وو ، خو وروسته چې لږ څه نامتو شو ، نو ترې جلا شو . دی د پکتيا ولايت د پښتنو له ځدراڼو قبیلې څخه دی . لوېدیزې رسنۍ د ده پلویان او تر لاس لاندې کسان د حقاني شبکې په نامه یادوي . په سیمه کې د ده د کسانو له خوا ځانمرگي بریدونه هم ترسره کیږي .

## د مجاهدینو مشري

## له طالبانو سره اړېکي
کله چې په افغانستان کې طالبان راڅرگند شول نو نوموړى دهغوى سره ملگرى او د طالبانو د اسلامي امارت د واکمنۍ پر مهال د سرحداتو وزير و.
## حقاني د طالبانو بولندوی

## د وزیرستان په لانجه کې د ده رول

## ځاني ژوند
## مړينه
ښاغلى جلال الدين حقاني د ١٣٩٧هجري کال د سنبلې د مياشتي په ١٢ نېټه(٢٠١٨/٩/٣) د دوشنبې په ورځ د افغانستان په يوه نامعلوم ځاى کي وفات شو. طالبانو هم په ټويټر په يوه خپور کړي بيانيه کي د جلال الدين حقاني مړينه تائيد کړه.

## اخځونه
#http://en.wikipedia.org/wiki/Jalaluddin_Haqqani
#http://ru.wikipedia.org/wiki/Хаккани,_Джалалуддин
#http://taand.com/index.php?mod=article&cat=c66&article=22515
وېشنيزه:پښتانه
اوښمرغه

**اوښمرغه** (په انگرېزي: *Ostrich*) يو نا الوتانده مارغه دی چې د افريقا لويه وچه يې د پېدايښت چاپېريال دی.

وېشنيزه:ځغاستونكى مرغان
تسپود

[بټنوک|250px|د پښو گوتې چې [چېلبلېنز يې د تسپود سبب گرځېدلی]]
**تسپود** يا التهاب (لاتين, *inflammare*, اور پرې لگول) د يوه زيانمن محرک، لکه رنځېږنونه، ټپي او نړېدلې ژونکې يا نورو تخريبي پارېدنو په وړاندې د بدن د واسکولر ووبونو يو پېچلی ژونپوهنيز غبرگون دی. تسپود د ورانېدونکو او ټپي کوونکو محرکو په وړاندې د يوه اورگانيزم ژغورنده هڅه ده چې د دغې پروسې له مخې د وېجاړونکو محرکو د له مېنځه وړلو او د بياجوړېدنې او رغېدنې چارې گړندۍ کېږي. تسپود او انتان دوه بېل بېل مفاهيم دي، که څه هم چې تسپود د يوه انتان د راپېښېدو وروسته رامېنځ ته کېږي. دا چې د انفکشن يا انتان سبب يو مايکرواورگانيزم دی، خو تسپود بيا د همداسې يوه مايکرواورگانيزم د له مېنځه وړلو او د هغو ويجاړيو د رغېدو يوه ځوابي پروسه ده چې يو رنځېږند يې سبب گرځېدلی. 

د تسپود نه پرته هېڅکله يو ټپ او يا هم يو انتان نه شي رغېدلی. 

## آرپوهه
د *تسپود* اصطلاح له *ت = [[تودوخه]] يا [[تبه]]، س =سوروالی، پ = پړسوب، و =ورانه دنده، د = درد* چې د بدن د التهابي حالت په پايله کې د رامنځ ته شوي فزيولوژيکي پروسې علايم دی، جوړ شوی. د التهاب يا تسپود دغه علايم د لرغوني يونان طبيب هېپوکراټس لخوا په لاندې توگه څرگند شوي:
# Calor (تودوخه يا تبه)
# Rubor (سوروالی)
# Tumor (پړسوب)
# Functio laesa (ورانه دنده)
# Dolor (درد)
په عربي کې تسپود ته التهاب وايي.

## سرچينې
‎

وېشنيزه:تسپود
وېشنيزه:فيزيالوژي
نجيبه فيض

**نجیبه فیض** د افغانستان د کندوز, چاردرې ولسوالۍ د ماما خیلو له سیمې ده. د نوموړې کورنې د شوروي اتحاد له یرغل وروسته پاکستان ته کډه شوه, هماغه وه چې میرمن فیض په پاکستاني رسنیو کې فلم ستیژ او ډراموته مخه کړه. فیض د خیبر تلویزیون ترڅنګ په لمر او آریانا تلویزیونونو کې هم د لمر ماښام او په آریانا کې بنډار له نجیبې سره خپرونې پرمخ وړې.

## ژوند
## کار
گيودو ويسترويلي

کيڼ|250px|بټنوک|گيودو ويسترويلي
**گيودو ويسترويلي** (۲۷ د ډسمبر، ۱۹۶۱ ز. - ) (په انگرېزي: *Guido Westerwelle*) د جرمني د باندنيو چارو وزير، لېبرال جرمن سياستوال دى، چې د ٢٠٠٩ز کال د اکتوبر له ٢٨مې د جرمني د بهرنيو چارو وزير شو.

## مخينه
گيودو ويسترويلي د ١٩٦١ز کال د ډسمبر په ٢٧مه په جرمني کې زېږېدلى. له ٢٠٠٩ څخه تر ٢٠١١ز کاله پورې د جرمني د صدراعظم مرستيال هم و. نوموړى د جرمني لومړنى هم جنسباز (Gay) دى، چې پر دې لوړه څوکۍ دنده ترسره کوي.

وېشنيزه:د جرمني د باندنيو چارو وزيران
د سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ځواک

**د سپاه پاسداران اسلامي انقلابي ځواک** (په پارسی کې : **سپاه پاسداران انقلاب اسلامی** ) د ایران د ځواکونو څخه دی چی په ۱۹۷۹ کال کي تر اخوندي انقلاب وروسته د خمینی په امر جوړ شو. د سپاه پاسداران اسلامي انقلابي ځواک تقریباً ۱۲۵،۰۰۰ عسکران لري او په هوایي، سمندري، ځمکني او قدس ځواکونو باندي تقسیمېږي. دغه وسله وال ځواک د بسیج نیمه پوځي ځواک هم رهبري کوي.  

د سپاه پاسداران انقلابي ځواک د ایران د کورني امنیت ترڅنګ د ایران راکیټي وسله وال سیسټم کنترول هم په خپل لاس کي لری، او د خپلو تبلیغاتو په چوکاټ کي بېلابېل نشرات کاروي. د ۲۰۰۷ کال راهیسي د یاد ځواک قوماندان جنرال محمد علي جعفري دی. 

## تاریخ
د سپاه پاسداران اسلامي انقلابي ځواک د خپل پیدایښت په وخت کی ۱۰،۰۰۰ سرتیري لرل. په ۱۹۸۰ کال کي کله چي د خلیج جگړه پېل شوه نو د سپاه ځواکونو هم د عراق د ځواکونو په وړاندي جگړه  کوله. د خلیج تر جگړې وروسته د سپاه ځواک په ملي ځواک تبدیل شو. 

## سرچینې
*  ژباړه
شهاب ۳

**شهاب ۳** د ایران د مځکې نه مځکې ته یو توغندی دی،  چې ۲۰۰۰ کیلومتره لیرې واټن ویشتونکی دی. دغه توغندی د سترتیژیکي هدفونو د منځه وړولو لپاره ور څخه کار اخیستل کېږی. 
## تاریخ
ایران او د کوريا ولسواک خلق جمهوريت په ۱۹۹۳ کال کی یو مهم تړون لاسلیک کړل. د تړون په اساس او د کوريا ولسواک خلق جمهوريت ایران ته د نو ډونگ ۱ توغندو ور کړ. د ایران انجینیرانو د نو ډونگ ۱ توغندی کاپی وکړل او نوی بالیستیک توغندی جوړول. د شهاب ۳ توغندی د ۲۰۰۳ کال څخه جوړېږي. هره توغندی کولای سی اتمی یا غیر اتمی سروکی (خولۍ ، بم) ولری. دغه راکتونه  د مصنوعی اقمار په مرسته رهبری کېږی او د مایع سون موادو په واسله حرکت کوی. 

وېشنيزه:د ایران توغندی
وېشنيزه:د بالستیک توغندی
محمد هاشم وطنوال

کيڼ|250px|بټنوک|محمد هاشم وطنوال
**محمد هاشم وطنوال** (۱۳۳۱ ل ل کال - د ۱۳۹۰ ل ل کال د چنگاښ ۲۶، کابل) *(په انگرېزي: Mohammad Hashem Watanwal)* يو افغان سياستوال او د ولسي جرگې غړى وو. 

## مخينه
محمد هاشم وطنوال د  محمد عمر زوی، پر ۱۳۳۱ لمریز کال د روزگان ولایت د مرکز ترین کوټ ښار د توري په کلي کې زېږېدلی دی.  

## زده کړې
وطنوال خپلې دینې مروجې زده کړې له خپلو سیمه ییزو دیني پوهانو څخه وکړې. لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې د ترینکوټ د سیدال ناصري په لېسه او لوړې زده کړې يې د کيمیا او بیولوجۍ په څانگو کې د کابل پوهنتون په ساینس پوهنځي کې سرته ورسولې. 

## دندې
محمد هاشم وطنوال د خپل دنده ییز فعالیت په ترڅ کې د کابل ښار د ساینس مرکز او بیا د ارزگان ولایت د پوهنې مدیریت د سوپر ایزور، د پوهنې وزارت د اداري ريس او مرستیال، د هرات ولایت مستوفي، د ټولگټو (فواید عامې) وزارت د کور جوړونې د تصدۍ ريس، د کورنیو چارو وزارت د اداري ريس او مرستیال، د لوگر او خوست ولایتونو د والي او د سیمه ییزو ارگانونو د څانگې د ريس په توگه خپلې دندې  ترسره کړې دي. 
وطنوال د روزگان ولایت د بانفوذه شخصیت په توگه له هماغه ولایت څخه د ولسي جرگې ۱۵ او ۱۶ دورې ته د خلکو د رایو په گټلو سره د وکیل په توگه بریالی شوی وو.  

نوموړي د ولسي جرگې په ۱۵ دوره کې د خلکو د کارنده استازي په توگه د مرکزي تفتیش د کمیسیون د ریس او د درېیم خط د پارلماني گروپ د کارنده غړي په توگه هم دندې سرته رسولې دي. هغه په وروستیو کې (تر مړینې دمخه) د ولسې جرگې په دغه دوره کې د دفاعي چارو د کمیسیون د مرستیال په توگه دنده ترسره کوله. وطنوال د خپلو سیاسي هلو ځلو په لړ کې له خپلو نورو ملگرو سره پر ۱۳۸۲ لمریز کال د افغانستان د ملي گوند بنسټ کېښود او دا مهال د دې گوند د مشرتابه شورا غړی وو.

## مړينه
محمد هاشم وطنوال د ۱۳۹۰ لمریز کال د چنگاښ میاشتې پر ۲۶ نېټه (د ۲۰۱۱ ز کال د جولای پر ۱۶) د پيلنۍ (يکشنبې) پر ورځ د ماښام پر اتو بجو د افغان حکومت د مخالفانو له خوا د کابل ښار په څلورمه کارته کې د یوه ترهگریز برید په ترڅ کې ووژل شو.
په ولسي جرگه کې د روزگان د خلکو د استازي محمد هاشم وطنوال جنازه د ولسي جرگې د غړيو، دولتي جگپوړيو چارواکیو، جهادي غړو، د کابینې د غړو ، د روزگان د قومي مشرانو، د کابل پوهنتون د استادانو، د ملي شورا د دواړو جرگو د دارالانشاوو د رئیسانو او غړو، فرهنگیانو او د هغه د ملگرو په ملتیا د ملي شورا د الحاقیې ودانۍ په انگړ کې د جنازې د لمانځه تر ادا کولو وروسته په دارالامان کې د پارلمان د نوې ودانۍ په سیمه کې خاورو ته وسپارل شوه. د محمد هاشم وطنوال د جنازې د وړلو په مراسمو کې تر هغه وروسته چې دده ژوندليک د ولسي جرگې د منشي عبدالقادر قلاتوال له خوا ولوستل شو، د ولسي جرگې رييس عبدالروف ابراهيمي ، محمدهاشم وطنوال د يو مدبر ښوونکي، ټولنيز او فرهنگي شخصيت په توگه چې تل يې د ملي يووالي په ټينگښت، د ټولنيز عدالت په تامينولو او د دموکراسۍ په ټينگښت کې ارزښتناک رول لوبولی، وستايه او د ده وژنه يې يوه نه جبيره کيدونکې ضايع وبلله. خدای بښلي وطنوال واده کړی وو، درې زامن او څلور لوڼې ترې پاتې دي.

## اخځونه
# http://talafghan.com/messegesandreports/mhwatanwal=biography.pdf 
#http://wj.parliament.af/pvp/showdoc.aspx?Id=2149
#http://bakhtarnews.com.af/index.php?news=21377

وېشنيزه:د افغانستان د ولسي جرگې غړي
محمد شريف بهاند

کيڼ|250px|بټنوک|محمد شريف بهاند
**محمد شريف بهاند** *(په انگرېزي:Mohammad Shareef Bahand)* په اقتصاد او نورو برخو کې يې د پام وړ هڅې کړي ،  د کابل پوهنتون د اقتصاد پوهنځي استاد وو. افغان لیکوال او شاعر ډاکټر لطيف بهاند، شاعر او لیکوال پوهندوی محمد آصف بهاند يې وروڼه دي .

## مخينه
اراواښاد محمد شريف بهاند د محمد عمر زوی ، د ۱۹۵۲ ز کال د فبروري پر اتمه نېټه د کابل په بریکوټ کې زېږېدلی دی. لومړنۍ زده کړې يې  د کابل دعلاوالدین په تجربوي ښوونځي او منځنۍ هغه يې د کابل د نجات په لېسه کې پای ته ورسولې . ( ۱۹۶۱ - ۱۹۷۳ کلونه ) 
لوړې زده کړې يې پر ( ۱۹۷۶ - ۱۹۷۹ ) ز کلونو د کابل پوهنتون د اقتصاد پوهنځی د پلان جوړولو دیپارتمنت په څانگه کې پای ته رسولې دی . پر ( ۱۹۸۳ - ۱۹۸۵ ) ز کلونو يې د برلین د همبولت پوهنتون د اقتصاد له پوهنځي نه په لوړه درجه د ماسترۍ دیپلوم ترلاسه کړ.

## دندې

## له هېواده مهاجرت

## مړينه
محمد شریف بهاند د ۱۳۹۰ لمریز کال د چنگاښ د میاشتې د ۲۶ نېټې پر سهار د جرمني په يوه روغتون کې د ورپېښې ناروغۍ لامله په حق ورسېد .

## چاپ شوي اثار

## اخځونه
#http://talafghan.com/literatureandculture/muhamadsharifbahand=biography.html 
#http://larawbar.com/details.php?id=27617&date=2011-07-17 
#http://www.tolafghan.com/categories/announcements

وېشنيزه:پښتانه ليکوال
اوښلن لوګی

بټنوک|په فرانسه کې د اوښلن ګاز د کارېدنې يو انځور
بټنوک|د اوښلن ګاز د ډبي د چاودنې يو انځور

**اوښلن لوګی** يا **اوښلن ګاز**، *([[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: Tear gas)* چې په رسمي توګه **لاکريمېټوري اجېنټ** يا **لاکريماټور** (د *lacrima* نه راوتلی چې په لاتين کې د "اوښکې" په مانا دی) هم يادېږي، يو ناوژونکی کيميايي مرکب دی چې د سترګو قرنيوي وژي راپاروي او همدا پارېدنه د اوښکو، درد او آن د ړوندوالي سبب کېږي. د او سي, سي اس, سي ار, سي ان, نانيوامايډ, برومواسيتون, فېناسيل برومايد, زيليل برومايد او سين-پروپان ايتايل-اس-اکسايد  (چې له پيازو په لاس ته راځي) عام اوښلن توکي دي. د لاکريماټورانو يا اوښلن توکو کيميايي جوړښت تر ډېره حده يو بل ته سره ورته دی او د دوی د جوړښت ګډ عنصر  Z=C-C-X دی، چې په دغه جوړښت کې د Z سمبول د کاربن يا اکسيجن ښکارندوی، او د X سمبول د برومايد يا کلورايد عنصر ښکارندوی دی.

## دا هم وګورۍ
*وژن گاز
*سي آر گاز
*وېسټ منسټر ډله

## سرچينې

## نورې لوستنې
*د سي اس گاز په اړه د بي بي سي مالومات
*د سي اس گاز سره څه وکړو  په eco-action.org کې
*Brone et al (2008)

وېشنيزه:کيميايي وسلې
زېورالدين زېور

پوهاند ډاكتر **زېور الدين زېور** د ارواښاد ملك معراج الدين زوى او د ملك معزالدين لمسی ، په۱۳۱۸ ( ځینو سرچینو د ده د زېږېدو کال ۱۳۱۶ لیکلی دی ) لمریز لېږديز کال د ننگرهار په كوټ كې زيږېدلى وو. لومړنۍ زده كړې ( لومړى دوه يم او درېيم  ټولگي) يې د خپلې سيمې په كليوالي ښوونځي كې او څلورم _ پېنځم او شپږم ټولگي يې د ميرانو په لومړني ښوونځي كې سر ته رسولې دي. د شپږم ټولگي له فارغېدو وروسته د كابل په دارالمعلمين كې يې منځنۍ او ثانوي زده كړې تر سره كړې. 
## دندې
## مړینه
د پښتو ادبیاتو لیکوال او مورخ پوهاند ډاکټر زېورالدین زېور د ۲۰۱۱ ز کال د جولای پر ۱۳ د څلور اویا کالو په عمر په ننگرهار کې وفات شو . د ده جنازه د ده په پلرنۍ سيمه کې د ننگرهار په کوټ ولسوالۍ کې خاورو ته وسپارل شوه .
## چاپ شوي اثار
## اخځونه
#http://tolafghan.com/posts/22174
#http://taand.com/index.php?mod=article&cat=taand3&article=27814
سوني ډېول

**سني ډيول** (۱۹ د اکتوبر، ۱۹۵۶ ز. - ) (هندي: सनी देओल)،چې اصلي نوم يې **اجې سینگ ډیول** دی، يو هندي فيلمي لوبغاړی دی چې د باليووډ په مشهوره سينما کې يې ځلانده فعاليتونه ترسره کړي او خورا ښه شهرت يې ترلاسه کړی دی. همداراز نوموړی د سياست په برخه کې هم فعالیت ترسره کړی او یو وخت د پارلمان غړی وو.

## پخواني وختونه او شخصي ژوند
اجې سینگ ډیول ، د ۱۹۵۶ ع کال د اکتوبر په ۱۹ مه د دهرمندر په سيک کورنی د هند د پنجاب ايالت په ساهنيوال کې زیږیدلی.

ډیول د هندي سینما د تکړه او وتلي فلمي لوبغاړي دهرمندر زوی او د هيماماليني بن زی دی چي به خپل وخت کي یي د باليووډ د خوبونو د شهزادگی لقب گټلی وو. هغه د دهرمندر مشر زوی دی. سني ډیول یو ورور چې بابي ډيول نوميږي او دوي خویندې لري، اېشا ډيول او اهانا ډيول.

## سرچينې

* تاند - سني ډیول پیژنئ؟، محمد رحیم 

وېشنيزه:د هندي فلمونو لوبگران
اندرس بېرينگ برېويک

**اندرس بېرينگ برېويک** *(په ناروېژي: Anders Behring Breivik)* هغه بنسټپال عيسوی ناروېژی دی چې د چنگاښ په ٣١مه (جولاى ٢٢مه، ٢٠١١) يې په اوسلو کې ترهگر بريد چمتو کړی و او په ترڅ کې ېې بمي چاودنې او د اوت اويا په ټاپو کې د کارگر گوند د ځوانانو په کمپ باندې بريدونه وکړل چې د دغه ترهگره بريد په پايله کې ټولټال ۹۲ ځوانان ووژل شول.

## مخينه
اندرس بېرينگ برېويک په خټه ناروېژى دى، چې په اوسلو کې يې په دوو حملو کې لاس درلود او تر حملو وروسته د پوليسو له خوا ونيول شو، دا مهال په بند کې دى. نوموړى ښي اړخى افراطي گڼل شوى دى.

د رويټرز او بي بي سي په راپورونو کې د پوليسو د يوه مشر له قوله اندرس بيهرنگ برېويک يو افراطي عيسوي مذهبه گڼل شوى دى.

اندرس بيهرنگ برېويک په اوسلو کې زده کړې کړي، چې په ځينو ورځپاڼو کې دى سخت دريځى ملتپال هم ياد شوى دى. پخوا د پرمختگ گوند يا(FrP) غړى و.

## سرچينه
# ويکي انگرېزي برخه
# ازادي راډيو
# رويټرز

وېشنيزه:ترهگري
احمد تکل

بټنوک|250px|کيڼ|احمد تکل 
**احمد تکل** (۱۵ د مرغومي، ۱۳۴۳ ل. -) *(په انگرېزي: Ahmad Takal)* د پښتو ژبې تکړه شاعر او د آزادۍ راډيو د پښتو څانگې خبريال دى. 

## مخينه
احمد تکل  په خټه پښتون دی او په ۱۳۴۳ ل. کال کې په کابل کې زېږېدلی خو پلرنی ټاټوبی يې د ميدان وردگ ولايت، د نرخ ولسوالۍ، د صدمردې د کلي دى. 

## زده کړې
احمد تکل ښوونځى په کابل کې ولوست. بيا يې د کابل پوهنتون کې خپلې لوړې زده کړې وکړې. 

## دندې
تکل د څه وخت لپاره د افغانستان د ليکوالو په انجمن کې کار وکړ. وروسته يې په پېښور کې د بي بي سي راډيو په تعليمي پروژه کې کار پيل کړ.

له ١٣٨١ل کال راهيسې له ازادۍ راډيو سره کار کوي. 

## شاعري او ليکوالي
احمد تکل له کلونو راهيسې شاعري او ليکوالي کوي. ورسره يې ځينې ادبي ليکنې ژباړلې هم دي. د خوښې شاعر يې خوشالخان خټک دى.

### اثار
# کرونده (شعري ټولگه)
# د ښکلا يوه شېبه (شعري ټولگه)
# د پنجرې تر شا (شعري ټولگه)

## باندنۍ تړنې
* په ويکي شعرونه کې د  احمد تکل شعرونه

## سرچينې
د ښکلا يوه شېبه ، د ليکوال ځاني ويبلاگ

وېشنيزه:پښتانه شاعران
د ننگرهار د کرېکټ نړيوال لوبغالی

د کرکټ دغه نړيوال لوبغالى (سټوډيوم) د امريکا د ١ مليونه او ٨ لکه امريکايي ډالرو په لگښت، د روداتو ولسوالۍ اړوند د غازي امان الله خان ښارگوټي په پينځه دېرش جريبه ځمکه کې د کريکټ نړېوال لوبغاړي د يو شمېر لوړ پوړو چارواکو له خوا د ٢٠١١ز کال د جولاى په ٢٣مه، پرانيستل شو.

د افغانستان د مالي وزير او د کريکټ بورډ مشر حضرت عمر زاخيل وال  د دغه لوبغالي د پرانيستې پرمهال خبريالانو ته وويل، چې دغه نړېوال لوبغالی د اتو مياشتو په موده کې د يو عشاريه اته ميلیونه امريکايي په مالي لگښت په  پنځه ديرش جريبه ځمکه کې رغول شوی دی .

هغه زياته کړه، چې د دې ځمکې قيمت شاوخوا يو نيم ميلیون امريکايي ډالړه کيږي، چې د يو ملي تجار له خوا ورکړل شوې ده.

هغه  دا هم وویل، چې  په ياد لوبغالي  کې یو ميلیون ډالره  د دولت له خوا او اته لکه امريکايي ډالره د ملي سوداگر  نجيب زراب له خوا  لگول شوي دي  او ټينگار يي وکړ،  چې په لوبغالي کې ټول نړېوال معيارونه په پام کې نيول شوي دي.

## سرچينې
ازادي راډيو
ولفگانگ امادیوس موزارت

بټنوک|250px|موزارت، د ۱۷۸۰ ز. کال انځور، انځورگر جوهان نېپومک دېلا کروسه
270px|بټنوک|د موزارت لاسليک
**ولفگانگ امادیوس موزارت** (د ۱۷۵۶ زېږدي کال د جنوري ۲۷، زالڅبورگ - د ۱۷۹۱ ز کال د ډيسمبر ۵، ویانا) *(په انگرېزي: Wolfgang Amadeus Mozart)* ستر اتریشی موسیقي جوړونکی، ویلون غږوونکی، پيانو غږوونکی او ارگان غږوونکی. د هغه د هممهالو د خبرو له مخې، هغه د موسیقۍ د غږونو د حس کولو او نومېرلو یو ډېر کمپېښه (نایابه) استعداد او پیاوړې هېښنده ياده (حافظه) درلوده. موزارت د نړیوالې کلاسیکې موسیقۍ یو تر ټولو لوړ او ستر موسیقۍ جوړوونکی دی. د هغه کمپېښوالی په دې کې دی، چې هغه د خپل مهال د موسیقۍ په ټولو بڼو کې کار کړی او د موسیقۍ په دغو ټولو بڼو کې تر ټولو لوړې پوړۍ (درجې) ته رسېدلی دی. هغه له هایدن او بیتهووین سره یو ځای د ویانا د کلاسیک ښوونځي تر ټولو لوړ استازی دی. 

## ژوندلیک

## دموزارت مړینه

## پنځونه

## پیداگوجیک کار

## موزارت او د ماسون روحاني لوری

## د موزارت د پنځونې ارزونه

## د موزارت د اوپرا اثار

## د موزارت نور اثار

## اخځونه
# http://ru.wikipedia.org/wiki/Моцарт,_Вольфганг_Амадей
# http://en.wikipedia.org/wiki/Wolfgang_Amadeus_Mozart
فرانز جوزیف هایدن

بټنوک|215px|د هايدن دا انځور يو انگرېز انځورگر توماس هارډي کښلی دی
**فرانز جوزیف هایدن** ، په انگرېزي کې ( Franz Joseph Haydn ) (د ۱۷۳۲ ز کال د اپرېل ۱ - د ۱۸۰۹ ز کال د مې ۳۱) اتریشی موسیقي جوړوونکی او د ویانا د کلاسیک ښوونځي استازی دی. هغه یو له هغو کسانو څخه دی، چې د کلاسیکې موسیقۍ د داسې ژانرونو بنسټ يې اېښی، لکه سیمفوني او د موسیقۍ د تار لرونکيو الو څلور کسیزه «کوارتېت» موسیقي. د هغه د نغمو پر بنسټ د اتریشي ټولواکمنۍ او جرمني ملي سرودونه جوړ شوي دي. هایدن د کلاسیکې موسیقۍ یو له سترو موسیقي جوړوونکو څخه گڼل کېږي.

## ژوندلیک

## د هايدن د موسیقۍ د نغمو لیکلړ

## کنسرتونه

## سندریز او ترانه يي اثار

## د سیمفوني موسیقي

## د پیانو ((فورتې پیانو)) لپاره اثار

## اخځونه
# http://ru.wikipedia.org/wiki/%C3%E0%E9%E4%ED,_%C9%EE%E7%E5%F4 
# http://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_Haydn
لیودویگ وان بیتهووین

کيڼ|250px|بټنوک|د ليودويگ وان بيتهووين يو پورټرېټ، انځورگر جوزېف کارل سټايلر، ۱۸۲۰ ز.
بټنوک|frameless|د بيتهووين لاسليک
**لیودویگ وان بیتهووین** (د ۱۷۷۰ زېږدي کال د ډيسمبر ۱۷ - د ۱۸۲۷ زېږدي کال د مارچ ۲۶) *(په انگريزي: Ludwig van Beethoven)* يو جرمنی موسیقي جوړوونکی، دیرریژیور او پیانو غږوونکی ، د ویانا د کلاسیکې موسیقۍ له دریو سترو استازو موزارت، هایدن (او پخپله دی) څخه گڼل کېږي. په لوېدیځه کلاسیکه موسیقۍ کې د کلاسېزم او رومانتېزم تر منځ پېر کې بیتهووین په نړۍ کې یو تر ټولو ډېر د درناوي وړ او هغو موسیقي جوړوونکو څخه دی، چې موسیقي يې ډېره غږول کېږي او اورېدل کېږي.

## ژوندلیک

## په ویانا کې لومړني لس کلونه

## راوروسته کلونه (۱۸۰۲ - ۱۸۱۵)

## وروستي کلونه

## د ده شاگردان

## د مړینې لاملونه

## د ده اثار

## سرچينې
# http://ru.wikipedia.org/wiki/Бетховен,_Людвиг_ван
# http://en.wikipedia.org/wiki/Ludwig_van_Beethoven

وېشنيزه:آلمانيان