open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
د پرګي مېوه او د هغې پټې ګټې...

پۀ پښتو ژبه کې دې ډول مېوې ته پرګي او په انګرېزي ژبه کې ورته (Acorn) وايي.
 په نړۍ کې لۀ دې مېوې څخه چاى، قهوه جوړېږي، چې  ۲۰۰ ګرامه کڅوړه يې پۀ نړيوالو بازارونو کې په ۴۰ ډالرو سره پلورل کېږي.

◀ کېدای شي د پرګيو نوم چا اورېدلی او يا څوک ور سره بلد نه وي، دا دې مېوې لرونکي ونې په څېړۍ نوم سره يادېږي، زياتره يې په غرنيزو ځنګلونو کې پیدا کېږي، چې ښه بېلګه یې د خوست، ننګرهار، پکتیا او کونړ ولايتونو  په ځنګلونو کې تر لاسه کېږي .

◀ پرګي د ښه خوند تر څنګ ډېرې پټې ګټې لري، چې لاندې یې د اړينو ګټو یادؤنه کوو.

① د ویني غوړ مهارول/کولسټرول کنټرولول.
②  بلډپرېشر/د ويني لوړوالی مهارول کنټرولول. 
③ شوګر/ شکر راکموي.
④ مثانه پياوړې کوي او ادرارو/ تشو متیازو ته په بار بار تللو څخه مخنیوی کوي.
⑤ د ګردو/پښتورګو او تریخي د کاڼو له منځه وړلو کې اړينه ونډه لري.
⑥  د سینی ټوخي لپاره هم ډېر ګټؤر دي.

◀ پرګي څنګه پاخه او د خوړلو لپاره چمتو کړو:
کله چې په تېغنه/ تبخي باندې ښه وریت شي او یا پۀ دېګ کې جغل/ شږه يا هم مالګه واچول شي، په اور ښه توده شي او تر لسو شېبو  پورې  پرږي په ګرمو شږو کې لټ په لټ ولړل شي ترڅو ښه وریت شي.

په خوست ولايت، د تڼيو او ځاځي ميدان ولسواليو کې ډېر موندل کېږي.
زغم

**زغم** دې ته ویل کيږي چي یو څوک د یو مخالف عمل، مفکورې، نیوکي یا شخص په وړاندي له ګالني څخه کار واخلي.

*د رېنډم هاوس قاموس* د زغم تعریف داسي کوي  چي د هغو کسانو په وړاندي چي نظرونه، باورونه، کړني، نژادي یا توکمیز اصلونه، او نور خپل ځاني توپیرونه ولري، په وړاندي یې یو عادلانه، سوله ییز او د منلو وړ چلند باید ترسره سي.  

د اسلامي قوانینو پر اساس د زغم مفکوره په مذهبي اړخ کي داده چي هر هغه غیرمسلم چي په اسلامي هیواد کي د اسلامي قوانینو سره سم ژوند کوي، حق لري ترڅو د یاد هیواد له شتمنیو او اصولي قوانینو ګټه پورته کړي.
زیرک

**زیرک** په افغانستان او پاکستان کي د دراني (ابدالي) پښتنو  توکمیز ښاخ دی.

## ښاخونه

هغه ښاخونه چي د زیرک برخي جوړوي عبارت دي له: 

* اڅکزی
* الکوزی
* الکوزئ
* بارکزئ
* مستی
* محمدزئ
* پوپلزئ
ساوي (فيلم)

**ساوي** (په انګرېزي: **Savi**) د هند د هندي ژبې يو «اکشن ټرېلر» او زړه راښکونکی فيلم دی چې د ابينای دېو په ډایرکټرۍ جوړ شوی، توليدوونکي يې بهوشن کومار او کرشن کومار دی. د فيلم مرکزي لوبغاړي انیل کپور، دیویا کوسلا کومار او هرشوردان ران دی. دا فيلم د «ساويټري او سټېوان» د کيسې له مخې جوړ شوی چې د يوې وړې ساده کورنۍ کيسه ده، يوه مېرمن په انګلستان کې د مهاجرت په ژوند کې هڅه کوي چې خپل مېړه له زندان څخه راوباسي چې په لاره کې له ډېرو خنډونو سره مخ کېږي.  

د فيلم کيسه د يوه فرانسوي فيلم «هرڅه‌ د هغې لپاره/Anything for her» چې په ۲۰۰۸ کې جوړ شوی وو - اخيستل شوې.  *ساوی* د ۲۰۲۴ کال د می په ۳۱ مه خپور شو  د يوه بريالي فیلم په توګه ډېر مشهور شو.

## کيسه
ځوان مېړه او مېرمن (ساوي او ناکول) چې يو ماشوم زوی لري په انګلستان کې د مهاجرت شپې ورځې تېروي او ډېر خوشحاله ژوند لري، خو يوه ورځ سهار پوليس راځي د ساوي مېړه د يوې سپين سري ښځې د وژنې په تور نيسي، په داسې حال کې چې ناکول بې ګناه وو خو د هغې سپين سري د وژنې په شپه ناوخته کورته د راتګ پرمهال په هغې سيمې کې ليدل کېږي. هغه سپين سرې ښځه د ناکول همکاره انجنيره وه او تل يې پر ناکول نيوکې کولې، پوليسو د همدې امله هم شک درلود چې ناکول به هغه وژلې وي.

خو لنډه دا چې ناکول د ابد عمر په بند محکومېږي د ناکول مېرمنې ساوي چې د کور ښځه ده او يوازې د زوی روزنه کوي، يعنې مخکې يې د کور لپاره همدا ناکول وو چې پيسې يې ګټلې يې او کار يې کاوه. ساوي د خپل مېړه له بندي کېدو سره ډېره پرېشانه وي، وکیل هم ورسره تل توندې خبرې کوي او ورته یادوي چې مېړه يې قاتل دی او دفاع يې نشي کولای. يوه ورځ ساوي د خپل ګاونډي يوې مېرمنې سره ويني هغه د دې په کيسې خبره وه نو خپل د ژوند کیسه يې ورته وکړه چې يو وخت يې خپل ظالم مېړه وژلی وو بيا بندي شوه او اوس ښه ژوند لري، هغې مېرمنې ساوي ته ډاډ ورکاوه‌ چې زړوره شي. ساوي چې ګوري هیڅ د حل لاره نشته نو د زندان څخه د خپل مېړه د راتښتولو هڅه کوي. کتابونه لولي چې يوه ورځ يې يو کتاب پیدا کړ د کتاب ليکوال څو ځله له زندانه تښتېدلی وي او ډېر زړور وي. ساوي د هغه ليکوال شمېره او ادرس پيدا کوي ورځي کور ته يې. هغه ورته دروازه نه خلاصوي ساوي يوه ورځ او شپه ورته د کور په انګړ کې پاتې کېږي تر دې‌ چې هغه سړی ورته راشي او ورته ووايي چې له زندانه تښتول داسې دي، باید جعلي پاسپورټونه له مخکې چمتو وي چې بهر ته وتښتئ او داسې نور... 

ساوي د پيسو د کمښت له امله اړه کېږي چې يوه وسله واخلي او يوه شپه د بدماشانو ځای ته ورشي هلته يو سړی مړ کړي پيسې ورڅخه راواخلي ...

## لوبغاړي
 د فيلم مرکزي لوبغاړي انیل کپور، دیویا کوسلا کومار او هرشوردان ران دی.

## توليد
د فيلم ډایرکټر ابينای دېو دی او مرکزي لوبغاړي يې انیل کپور، کوسلاوا او راین دي. دا فيلم د هندي سینما لخوا نه لندن کې جوړ شوی.

## خپرېدل

### تیاتر
د فلم ټریلر د ۲۰۲۴ کال د می په ۲۱ مه خپور شو او فلم د ۲۰۲۴ کال د می په ۳۱ نېټه په سینماګانو کې نندارې ته وړاندې شو 

## سرچينې
شاغاسي

**شاغاسیان [شاغاسی‌خېل]،** لکه **سراج** او **طلائي** د افغان شاهي کورنۍ یوه مشهوره او پیاوړې څانګه وه. دوی د دراني ټبر په زیرک څانګي پوري اړه لري، او په دودیزه توګه د کندهار په شاوخوا کي مېشت دي. شاغاسيان د مرکزي افغانستان په نورو ولایتونو کي هم موندل کیږي. 

شاغاسيانو د افغانستان د امیر شیرعلي خان د واکمنۍ او د افغانستان امیر امان الله خان (۲۸ فبروري ۱۹۱۹ – ۱۹۲۶) د واکمنۍ پر مهال د محمدزیو په پرتله زیات نفوذ درلود. دوی په بارکزيو کي له امان الله خان سره نږدې کورنۍ اړیکې لرلې. ملکه سرور سلطانه بیګم د *شاغاسي* لویناب شیردل خان چي د بلخ والي وو لور او د پاچا امان الله خان مور وه. 

علي احمد خان *شاغاسي* (۱۸۸۳-۱۹۲۹)، چي د لویناب خوشدل خان زوی وو او په ۱۹۲۹ کال کي د کابل او کندهار والي وو. د نوموړي مور ساهره بېګم *د امیر المومنین امیر الکبیر دوست محمد خان لور وه.* د علي احمد خان خور علیا *مخدره* زرین جان بیګم د حمیرا بیګم چي د اعلیحضرت محمد ظاهرشاه میرمن وه، مور کېدل.
شیخ رحیم الله حقاني

رحيم الله حقاني د مولوي سعدالله زوی د محمداجان لمسی په۱۳۵۷هـ.ش کال د ميزان ۱۵ د جمعي په ورځ د ننګرهار ولايت د پچیر آګام ولسوالي پاس صبر کلي کې زېږیدلی وو، چې په قوم خروټی وو.
#### زده کړې:
لومړنۍ زده کړې یې د روسانو د یرغل څخه د هجرت پر مهال پیل کړې.
عصري زده کړې یې تر ۱۱ ټولګۍ پورې کړې وې، دینې زده کړې تر لويې دورې (لیسانس) پورې له تکړه او جیدو علماوو څخه تر لاسه کړې وې. 
چې مشهور استادان یې شيخ الحدیث مولانا حمدالله جان الداجوي رحمه الله او شيخ الحدیث مولانا محمد ادريس حفظه الله وه.
په ۱۳۷۷ هـ.ش کال کې یې دیني زده کړي هم سرته ورسولې.
د تعلیمي دورې د پای ته رسولو نه وروسته یې تدریس پېل کړ؛
په افغانستان پاکستان کې یې په زرهاوو طالبان وروزل. د تدریس سره یې زیات شوق وو د دوه ځله بندي کیدو په مهال یې په زولنو کې هم درس وکړ او د امت مدافعین یې وروزل. 
شهید استاد چې حقاني، مناظر او مجاهد عالم وه؛ نو د شاګرانو شمیر یې په نسبت د نورو علماوو زیات وه. 
د شاګرانو هغه شمیر چې د نوم لیکنې په کتاب کې لیکل شوی دی:۱۵۰۰،  ۱۶۰۰،  ۲۰۰۰ ، ۲۴۰۰ ته رسیدل په مختلیفو درسونو کي.
یقیناً چې لویه هستي وه.
جــــــهادي خـــدمــــات: لساني جهاد، د صـــليــبيت، اشغال او داعشیت پر وړاندی مجاهدینو ته په مختلفو ځایونو کې شرعي او عقیدوی درسونه ورکول.
د رافضیت، مودوديت، مماتيت، بريلويــــت، داعشيت، اولامـذهبيت مکمل ترديد او د مناظرو د کورسـونو سـره عملي منـــاظري هم کولې.
بـــدنـــــــي جـــهاد: د دوه ډلګېو سرپرستي، د ننګرهار ولايت د نظامي کمیسيون مسؤليت، د اسلامي امارت مرکزي نظامي کمیسیون کي خدمت، د مرکزي نظامي کميسيون د ملکي تلفاتو په اداره کې خدمت، په خصوصي محاکمو کي خدمت، د غنائمو د عمومي ادارې مسؤلیت او داسې نور....
د مجاهدينو د اصلاح اونظرياتي تربيت لپاره مختلفو ولاياتو ته سفرونه هم کول.
##### لیکوالي او تصنیفات یې:
نوموړي ۱۴ کتابونه لیکلي دي: چې مشهور تصنیف یې [احقاق الحق فی الــدفع عن الــمذهب الـحق] ۴ جلده پښتو کې. 
شهید شیخ صاحب تقبله الله ۱۴۰۱/۵/۲۰ هــ.ش کال چې د پنجشنبې ورځې سره سمون خوري ماسپښین ۲ بجې شاوخوا د الجامعة المحمدیه کابل په انګړ کې د یو ورور سره خوارجو له لوري په شهادت ورسیده. ‫
او ننګرهار ولایت مرکز جلال آباد ښار پنځمې ناحیه د میوې منډي تر څنګ د الفتح جامع مسجد الجامعة المحمدیة کې خاورو ته وسپارل شو.
وحي لیکونکی

**د وحي لیکوال** یا **وحي لیکونکی** یوه اسلامي اصطلاح ده، او هغه چا ته ورکول سوې ده چي د پیغمبر محمد  په ژوند کي یې قرآن کریم لیکه.

## مشهوره وحي لیکونکي

کومو وحي لیکونکو چي رسول الله صلی الله علیه وسلم ته لیکني کړي، ځینو تاریخپوهانو شپاړس بللي دي، چي وروسته دوه څلوېښت نور لیکوالان هم ورګډ سول. 

* په مکه کي یاد کسان : علي بن ابي طالب ، عثمان بن عفان ، ابوبکر الصدیق ، عمر بن الخطاب ، خالد بن سعید بن العاص ، عامر بن فهیرة ، ارقم بن ابی ارقم ، ابو سلمه عبدالله. بن عبد الاسد المخزومي ، جعفر بن ابی طالب ، الزبیر بن العوام ، طلحه بن عبیدالله او عبدالله بن ابی بکر ګڼل کېده.

* وروسته په مدينه منوره کي دوی ته: ابو ايوب الانصاري ، خالد بن زيد ، ابي بن کعب ، زيد بن ثابت ، عبدالله بن رواح ، معاذ بن جبل ، معاذ بن ابي فاطمه الدوسي ، عبدالله بن عبدالله بن ابي. ابن سلول ، او عبدالله بن زید ، محمد بن مسلمه ، بریده بن الحسیب ، ثابت بن قیس بن شماس، حذیفه بن الیمان ، حنظله بن الربیع ، او عبدالله بن سعد بن ابی سرح هم ور زیات سول.

* ورپسې د حدیبیه تر سولي وروسته : ابو سفیان صخر بن حرب ، یزید بن ابی سفیان ، معاویه بن ابی سفیان، خالد بن ولید ، جوهم بن سعد ، جوهیم بن الصلت بن مخرمه ، الحسین بن الویطابن ، الحسین بن الویطبن. -عزي ، عبدالله بن ارقم ، او عباس بن عبدالمطلب ، ابان بن سعید بن العاص ، سعید بن العاص بن سعید بن العاص ، المغیره بن شعبہ، عمرو بن العاص. شرهبیل بن حسنه او علاء الحضرمي یادي ډلي ته ور اضافه سول.
خالد بن سعید

**خالد بن سعيد بن العاص** ( مړینه : 634 ) چي **د ابو سعید** په نوم هم پیژندل کیږي، د اسلام د پیغمبر محمد صلی الله علیه وسلم صحابي او د راشده خلافت پر مهال یو جنرال وو. 

نوموړي د قريشو له بنو اميه سره اړه درلوده.  خالد له خپل ورور عمرو سره په ۶۱۳ زیږدیز کال کي اسلام راوړ.  هغه له خپلې مېرمنې همدانیه سره حبشې ته هجرت وکړ  او هلته یې د ام حبیبه د ولیعهد په توګه دنده ترسره کوله. ام حبیبه د مومنانو مور او د حضرت محمدﷺ مېرمن وه. 

په 633 کي خالد بن سعید د ابوبکر لخوا د سوریې د جګړو قوماندان وټاکل سو.  په ۶۳۴ ز کي د مرج الصفر له جګړې مخکي نوموړي د جګړې په ماښام باندي له ام حکیم بنت الحارث بن هشام سره واده وکړ او په همدغه جګړه کي پسي شهید سو.
اټومي عدد

**اټومي عدد** يا اټومي شمېره (په انګرېزي: **Atomic number**) د فېزیک او کېميا يوه اصطلاح ده چې په «اټومي نيکولس» کې د شته پروټونونو د شمېر ښودنې لپاره کارېږي. په معادلو کې **اټومي عدد** د پروټون سره مساوي په پام کې نیول کېږي  لکه: «p = z» دا اصطلاح د لومړي ځل لپاره د انرنېسټ راډيرفورډ لخوا کشف شوه چې بيا وروسته د کارېدنې لپاره عامه شوه.

## سرچينې
ښکلول

کيڼ|بټنوک|  د مریم کسات د ۱۹۸۶ کال انځورګري
بټنوک| يو نارینه بل نارينه په تندي ښکلوي
کيڼ|بټنوک| يو سړی د خپل ماشوم زوی د ښکلولو پرمهال
[کيڼ|بټنوک| يوه مېرمن د [انجيل|انجیل ښکلولو پرمهال ]]
[کيڼ|بټنوک| په [افغانستان کې د ګزمې د اساسي کورس فارغان د فراغت له مراسمو وروسته قرآن کریم ښکلوي.]]
**ښکلول** يا مچول د بل کس، حیوان یا يو شي په وړاندې د شونډو اېښودل او کېکاږل دي.  د ښکلولو کلتوري مفهوم په پراخه کچه توپیر لري؛ په کلتور او حالتونو پورې اړه لري. يو څوک ښايي د مینې، لیوالتیا، جنسي جذب، جنسي کړنې، جنسي اړیکې، جنسي هڅونې، درناوي، سلام، سولې، پخلاينې او يا نیکمرغۍ په موخه يو بل څوک ښکل کړي. خو په ځينو ټولنو کې ښکلول يو کلتوري دود دی، د بېلګې په توګه؛ په پښتنو کې د روغبړ پرمهال د چا لاس يا مخ ښکولول. تر ډېره کشران د مشرانو لاسونه ښکلوي خو ښايي په ځينو حالتونو کې مشران هم کشران ښکل کړي لکه مور او پلار چې خپل اولاد ښکلوي.

ښکلول يا مچول چې په پښتو کې مچکه هم ورته ويل کېږي، دا لغات په انګرېزي کې "Kiss" او د ښکلولو کړنه "Kissing" بلل کېږي.

## تاريخ

## ډولونه
بټنوک| يوه جنسي جوړه د ښکلولو پرمهال

## په مذهبونو کې

## ورته ليکنې

## سرچينې

وېشنيزه:خپل مېنځی روابط
د پولټاوا جګړه

د **پولټاوا جګړه**  (8 جولای 1709)  په روسیه کي د سویډن او دغه هیواد ترمنځ یو له تاریخي او پریکړه کوونکو جګړو څخه وه. په یاده جګړه کي د زار پیټر اول تر قوماندې لاندي د روسیې پوځ د چارلس ګوستاف ریهنسکیولډ تر قوماندې لاندي سویډني پوځ ته ماتي ورکړه. دې جګړې د سویډن امپراتوري د اروپا د لوی ځواک په توګه بشپړه له پښو وغورځول، او همدارنګه یې په ختیځه اروپا کي د تزاري روسیې د واک پیل ته لاره پرانیستل. 

د پولټاوا تر جګړې مخکي د سویډین امپراتوري په ختیځ کي روسیه او په اروپا کي د پولنډ واکمني، ډنمارک، ناروې او لیتوانیا ټول شاتګ ته اړ کړي وه خو تر جګړې وروسته د سویډن فوځ ماتي دغه نفوذ پای ته ورساوه. سویډني واکمن (چارلس XII) د 1707 په مني کي په روسیه برید ترسره کړ او د لویي سویډني اردو سره د مسکو په لور روان سو. روسیې ته تر ننوتلو وروسته د سختي هوا شرایطو د سویډني فوځ حالت پیچلی کړ  او ناڅاپي بریدونو چارلس XII دې ته اړ کړ چي د مسکو پر ځای ایوان مازیپا په مرسته د ژمي د راتلونکو عملیاتو جوړولو لپاره سویل ته حرکت وکړي.

د 1708-1709 د خورا سختي یخنۍ وروسته د سویډن ناتوانه پوځ د 1709 په پسرلي کي عملیات بیا پیل او د پولتاوا کلا یې محاصره کړه، چي یو مهم سوداګریز مرکز او په ورسکلا کي پوځي ډیپو وو. روسان د سویډن د برید په مقابل کي د 80000 لښکر سره راوړاندي سول، او د جګړې په پایله کي سویډن مات سو. چارلس او مازپا د 1,500 نفرو سره په جنوب کي د نیپر سیند ته لاړل، او له هغه ځایه یې عثماني امپراتورۍ ته ځان ورساوه. پاته فوځ یې په بد حال کي روسانو ته تسلیم سو.

د پولتاوا جګړه او همدارنګه د فوځ تسلیمیدل د پیټر I لپاره په پریکړه کونکي بریا پای ته ورسیدل او د سویډن په تاریخ کي بیا ترټولو لوی نظامي ناورین وګڼل سو.    یاده جګړه د سویډن او همدارنګه د روسیې او اوکراین په تاریخ کي خورا مهم ارزښت لري.
ابی بن کعب

**ابی بن کعب** ( **' (مړینه 649) چي د **ابو منذر*' په نوم هم پیژندل کیږي،   [[د اسلام انبیاء|د اسلام د پیغمبر]] [[محمد|محمد صلی الله علیه وسلم]] [[صحابه|صحابي]] او په لمړنیو  [[مسلمان|مسلمانانو]] کي د درناوي وړ کس ګڼل کېدی.

== ژوندلیک ==

ابی بن کعب په مدینه منوره کي (چي هغه وخت د یثرب په نوم یادیدل) د بنو خزرج په قبیله کي زیږیدلی وو.  نوموړی یو له لومړنیو کسانو څخه وو چي [[اسلام]] یې قبول کړ او [[د محمد هجرت|مدینې ته له هجرت]] مخکي یې په عقبه کي له محمدﷺ سره په بیعت کولو باندي ځان د لمړنیو انصارو مسلمانانو په ډله کي راوست. ابی په د عقبې په دویم بیعت کي هم ګډون درلود،  او وروسته یې [[د بدر غزا|د بدر په جګړه]] او ځینو نورو پیښو کي هم برخه واخیستل.

ابی بن کعب د محمدﷺ لپاره د لیکوال په توګه کار کاوه،  او یو له هغه څو کسانو څخه وو چي د قرآن کریم [[سورت|سورتونه]] یې په لیکلو ډول ځای پرځای کړل. همدارنګه یې له ځان سره یو [[مصحف]] هم درلود.  د محمد صلی الله علیه وسلم له مړینې وروسته نوموړی یو له پنځه ویشت *حافظانو'' څخه وو، هغه خلک چي په بشپړ ډول په قرآن کریم پوهیدل.

د روایاتو پر بنسټ عمر رضی الله عنه د خپل خلافت پر مهال له هغه ډلي سره مشوره کول په کومه چي ابی بن کعب شتون درلود. 

ابی بن کعب په ۶۴۹ ز (۳۰ هـ ) کي د عثمان د خلافت پر مهال وفات سو.
د احمدساه مسعود او شورویانو تړون

## د احمدشاه مسعود او شورویانو تر منځ تړون
**
*** مقدمه
" د ترکستان شبه نظامي عملیاتي ګروپ چې په ۴۰م نمبر اردو کې یې دنده وه، وایې چې  د شوروی اتحاد د سفیر یوري ام . ورسنوف او د دفاع وزارت د عملیاتي نظامي ګروپ قومندان جنرال وي. آی. وارنیکوف له مسعود سره لیدنه وکړه. له هغه یې وغوښتل چې له افغان حکومت سره تړون وکړي چې  د کابل – حیرتان لاره وساتي او یا یې په یواځي ډول حفاظت وکړي.  هغه تړون چې لاسلیک شو:
* د تړون مادې
۱ – د نظامي عملیاتو بندیدل په جنوبي سالنګ، د کابل –حیرتان  لاري شاوخوا سیمې، هر ډول ډز د جمعیت اسلامي تر کنټرول لاندي سیمو او افغان حکومت تر کنټرول لاندي سیمو کې بند دی.

۲ – د پنجشیر مسلح قوتونه د تاجکو په سېمه کې د لارو د ساتلو مسؤلیت لري،‌ د ډز بندي،‌ غلا او یا هم د شوروي او یا حکومت پر پوځیانو د حملو‌ مخه به نیسي.

۳ – شوروي اتحاد به لازم اندازه مواد او تجهیزات،‌ عاجل او اړین مواد، او نور ضرورتونه دا ډول مادي مرسته د پنجشیر سېمه او د سالنګ په اوږدو کې د مسعود د وسلوال کوي.

۴ – د نورو ګوندونو وسلوالو ته اجازه نه ورکول کیږي،‌ چې د تړون شوې سیمې ته داخل او د نفتو پایپ ته زیان ورسوي،‌ که بیا هم نورو ډلو هڅه کوله چې ستونزې پیداکړي،‌ د شوروي اتحاد هوایی او توپخانه قوتونه به د پنجشیر د قوتونو په غوښتنه ورسره مرسته کوي. تر څو د نورو ډلو خلک له منځه یوړل شي.

۵ – د معلوماتو او مرستې شریکول چې په یاده سېمه کې د شوروي او افغان حکومت کسان ورک شوي دي.

۶ – په بیړنیو حالاتو کې چې اندیښنې موجود وي، مجلسونه او غونډې چې د نظامي عملیاتو څخه مخنیوی وشي‌او سوله تامین شي.

۷ – د تړون ساحه د تاجکو په ټوله سېمه کې د تیر شوي سړک دواړو لورو ته ۳۰ کیلومتره اعتبار لري، په همدې پولو کې د شوروي اتحاد او پنجشیر مسلح قوتونه حق لري چې د نورو ګوندونو د هغو کسانو په ضد نظامي عملیات وکړي چې د شوروي پوځیانو او پنجشیر وسلوالو په ضد خپل عملیات نه قطع کوي.

۸ -  دا تړون تر لاسلیک وروسته سمدستی‌د تطبیق وړ دی."

* منبع
له روسانو: په افغانستان کې د شوروي اتحاد نظامي‌عملیاتي‌ګروپ - ډسمبر ۱۹۸۸.

لاسلیک د جنرال بي، وي.‌ګروموف،
افغان دفاع وزیر شاهنواز تڼی
 او احمدشاه مسعود"

د م.خپلمنځي جګړې/انجینر نظرمحمد مطمئن ==
اې دل عاشقانه

***اې دل عاشقانه*** (پښتو ژباړه: **دا د زړه مينه**) د ۲۰۰۲ کال د هند د هندۍ ژبې يو «رومانټيک ټرېلر اکشن» دی چې لارښود يې "کوکو کولي" دی او موسيقي يې د نديم-شروان ده. د فيلم هلک او نجلۍ کرن ناټ او جېويده شرما ده.  دا فيلم د ۲۰۰۲ کال له ځلانده بريالي فیلمونو له ډلې څخه دی. 

## لنډیز
کرن ملهوترا او پوجا په پونا کې په یوه پوهنتون کې زده کړې کوي. دوی سره مئين کېږي، مينه کوي او هرڅه سم روان وي تر هغه چې پوجا یوه ورځ په ممبۍ کې د خپل ورور سره لیدنه وکړي. د پوجا الوتکه د دوی د مشر اشرف الحق ملک (ویشال کهنا) له نیولو وروسته د ترهګرو یوې ډلې لخوا تښتول کېږي.

دا برمته کول د پوجا د ورور وجي ورما لخوا طراحي شوي دي چې د ترهگرۍ د مشر اخمش جلال سره په لیکه کې دی. وجي له دې څخه خبر نه دی چې خور یې په الوتکه کې ده. کله چې هغه خبر شو، د هیڅ کار توان نه لري، ځکه چې اخمش نوموړی د هغه څه کولو څخه منع کوي چې د دوی ماموریت له خطر سره مخوي.

کرن خپل ژوند په خطر کې اچوي او پوجا او نور مسافر ژغوري، په دې پروسه کې په الوتکه کې د ټولو برمته کوونکو ژوند ژغوري، په دې توګه د اخمش او وجي قهر راپاروي. اخمش بیا د کرن د وژلو لپاره چمتو کېږي. له بلې خوا، وجي د پوجا او کرن د واده سره مخالف دی‌ پر دې سربېره هغوی دواړه يو لېرې ځای وتښتي او واده د تېښتې پرمهال واده وکړي.

پوجا او کرن د اخمش له او د هغه د خلکو لخوا څارل کېږي او بيا وروسته نیول کېږي او بنديان کېږي. اخمش بیا هڅه کوي چې د کرن او پوجا د ژوند څخه د ګټې اخيستنې په توګه د خپل مشر اشرف الحق ملک د خوشې کیدو غوښتنه کولو سره د هند پر حکومت تور ولګوي. د هند حکومت د کرن د ژغورلو لپاره د اشرف الحق ملک د خوشې کولو پریکړه وکړه. په وروستۍ صحنه کې د کرن او ترهګرو تر منځ جګړه کېږي او د اشرف الحق ملک په ګډون ټول بد خلک وژل کېږي. کرن او پوجا یو ځای کېږي.

## لوبغاړي

* کرن نات د کرن ملهوترا په توګه
* جیویده شرما د پوجا ورما په توګه
* رجت بیدي د پوجا ورور وجي ورما په توګه
* ارونا ایرني د کرن د مور په توګه
* جاني لیور د پروفیسور په توګه
* ویشال کهنه د اشرف الحق ملک په توګه
* ارون بخشي د هوايي ډګر د ګزمې د کارکوونکي په توګه
* ادیتیا پنچولي د اخمش جلال په توګه

## سرچينې
کرن ناټ

**کرن ناټ** د هند د هندي ژبې فيلمونو يو لوبغاړی دی.  نوموړي د *[[اې دل عاشقانه|اې دل عاشقانه]]* فيلم له کبله ډېر شهرت ترلاسه کړ او خلک يې په هماغه فيلم پېژني.

## شخصي ژوند
کرن په ۱۹۸۷ ز کال کې کله چې ماشوم وو د Mr India په فيلم کې يې کار کړی وو. د نوموړي په مرکزي رول کې په ۲۰۰۱ زېږديز کال کې د پاګلپان په نوم يو فيلم سينما ته وړاندې شو‌. په ۲۰۰۲ ز کال کې نوموړي په اې دل عاشقانه فيلم کې د مرکزي لوبغاړي په توګه رول ولوباوه. نوموړي همداراز ځينې نورو فیلمونو کې برخه اخیستې خو د ۲۰۲۱ زېږديز کال راوروسته نوموړی په فيلمي ډګر کې نه دی ليدل شوی.

## سرچينې
جېويده شرما

**جېويده شرما** (په انګرېزي: *Jividha* *Sharma*) د هند يوه فيلمي لوبغاړې وه چې د هندي او پنجابي ژبو په فلمونو کې کارونه کړي دي.

## ژوندليک
نوموړې په ډیلي کې مېشته پنجابي کورنۍ کې زیږیدلې، شرما خپل فيلم د تامل ژبې رومانس *Kaadhale Nimmadhi* (1998) کې پیل کړ.    بل کال، هغې د سبهاش ګی په موسیقۍ ډرامه *تال* (1999) کې د ملاتړ رول ولوباوه.  هغه د رومانتيک ایکشن فلم *[[اې دل عاشقانه]]* (2002) فيلم له کبله ځلانده شوه دا فيلم د کوکو کوهلي لخوا ډايرکټ شوی، په دې فيلم کې شرما د کرن نات په مقابل کې د یوه ترهګر د خور رول لوبولی.   د Rediff.com مشهوره سايټ لیکلي چې هغې "ښه دنده ترسره کړې".   همداراز نوموړي په همدې کال په تیلګو فلم *یووا رتنا* کې مخکښ رول ولوباوه. یو فيلمي نقاد ليکلي چې د وروستیو څو صحنو پرته، شرما "په ټوله کې بې جوړې" وه.  د بشپړ حیدراباد ورځپاڼې یادونه وکړه چې هغه "د ټلی ووډ لپاره شهزادګۍ وه".  یو هندي فلم *سیلا* چې هغې پکې مرکزي رول لوبولی دی د ځينو جنجالونو له کبله هیڅکله بشپړ نه شو. 

## سرچينې
الله محمد غضنفر

**الله محمد غضنفر**  په ۲۰ مارچ ۲۰۰۶ زېږدیز کال کې د افغانستان په پکتيا ولايت کې زېږېدلی دی، نوموړی یو افغان کريکېټر دی چې د ملي لوبډلې غړی هم دی. هغه د افغانستان شپیږيزه کريکېټ لیګ کې د مس عینک نایټس او د پاکستان په جونیر لیګ کې د راولپنډۍ رایډرز لپاره لوبېدلی دی. هغه د ۲۰۲۴ هند پریمیر لیګ کې د کلکته نایټ رایډرز لپاره او د ۲۰۲۴ لنکا پریمیر لیګ کې د کولمبو سټرایکرز لوبډلې لپاره اخيستل شوی وو.

## شخصي ژوند
غضنفر د افغانستان د پکتیا ولایت څخه دی. هغه پنځه مشران وروڼه لري او تر ۲۰۲۲ کال پورې په کابل کې اوسېده. 

## کورني او نړيوالې لوبې
غضنفر په ۲۰۲۰ کال کې د کوویډ-۱۹ ناروغۍ پر مهال کرکټ پیل کړ.  هغه د تیز بالر په توګه پیل وکړ،  او اوس یو آف سيپنر دی. هغه د ګوتو سپين توپ اچونه کوي،  ځکه چې هغه د افغانستان د پخواني لوبډلمشر دولت احمدزي څخه د سپين بالینګ په اړه زده کړې ترلاسه کړې.  د هغه د توپ اچونې تخنیک له افغان کريکېټر مجیب ځدران سره پرتله شوی دی.  غضنفر په کابل کې د میرزا محمد کټوازي د کريکېټ په مرکز کې روزنه کوي،  او د افغانستان د ۱۹ کلنو کرکټ ملي لوبډلې سره یې روزنه کړې ده. 

غضنفر د افغانستان شپږيزه کريکېټ لیګ کې د مس عینک نایټس لوبډلې لپاره لوبېدلی دی.  په لومړي ځل یې په ۴ اورونو کې ۱/۲۷ منډې ورکړې او په دویمه لوبه کې یې څلور ویکټې واخیستې.  په ۲۰۲۲ کې، هغه د پاکستان جونیر لیګ کې د راولپنډۍ رایډرز لپاره لوبه وکړه؛ هغه په دغو سیالیو کې له ۱۲ بهرنیو لوبغاړو څخه يو ،وو.  هغه د ۲۰۲۲ او ۲۰۲۳ بیګ باش لیګ فصل لپاره په مسوده کې شامل شوی و، مګر غوره نه شو.   هغه د نیپال شل اوريزه لیګ د پرانېستې فصل لپاره د لرې لوېدیځ یونایټډ ټیم کې شامل شوی و.  غضنفر په ۱۵ کلنۍ کې د ۲۰۲۳ کال د هند غوره لیګ په نیلامۍ کې شامل شو.  هغه تر ټولو ځوان لوبغاړی و چې د هغه کال په نیلامۍ کې داخل شو،  او په لیلام کې د هغه اساسی قیمت ₹ شل لکه هندۍ کالدارې وو.   چې هيڅ لوبډلې وانخيست. 

د ۲۰۲۴ زېږديز کال په مارچ کې، غضنفر د کلکتې نایټ رایډرز لخوا واخيستل شو، ترڅو د ۲۰۲۴ هند پریمیر لیګ کې د دوی لپاره د مجیب الرحمن په ځای د دوه مېليونه هندۍ کالدارو ₹روپیو  په بدل کې لوبه وکړي.  څو ورځې وړاندې، ممبۍ انډینز هڅه کړې وه چې هغه د نېټ بالر په توګه لاسلیک کړي، مګر هغه ونه توانید چې د دوی لپاره د دې رول ترسره کولو لپاره ویزه ترلاسه کړي.  هغه د کولمبو سټرایکرز لخوا د ۲۰۲۴ لنکا پریمیر لیګ فصل لپاره غوره شوی و. 

هغه د ۲۰۲۵ بنګله دېش پریمیر لیګ کې د رنګپور رایډرز لپاره د لوبې کولو لپاره چمتو شوی و.

## نړیوالې لوبې
په ۲۰۲۳ کې، غضنفر د شین افغانستان یو ورځنیو جام کې د جونیر اتلانو (د افغانستان د ۱۹ کلنو ملي ټیم استازو ټیم) لپاره لوبه وکړه. 

نوموړی د ۲۰۲۴ کال د کرکټ د ۱۹ کلنو نړیوال جام لپاره د افغانستان په ۱۵ کسیزه لوبډله کې شامل و.  د نیوزیلینډ خلاف لوبه کې یې په ۲۹ منډو ۳ ویکټې واخیستې. 

غضنفر په ۱۶ کلنۍ او ۲۳۶ ورځو کې د ایرلينډ پر وړاندې د افغانستان د لوبډلې لپاره خپله لومړۍ لوبه وکړه. 

## سرچينې

## بهرني لينکونه

* Allah Mohammad Ghazanfar at ESPNcricinfo
لاختا سنټر

د **لاختا مرکز** یا **لاختا سنټر**  یوه 87 پوړیزه اسماني ودانۍ ده  چې د روسیې په سینټ پیټرزبورګ کي د لکتا په شمال لویدیځ کي موقعيت لري. د  په لوړوالي سره دا په روسیه او اروپا کي تر ټولو لوړه ودانۍ ده، او په نړۍ کې شپږم لوړ ودانۍ ګڼل کيږي.   لاختا په مسکو کي د اوستانکینو برج شاته په روسیه او اروپا کي دوهم ترټولو لوړ جوړښت هم دی، او ددې ترڅنګ په نړۍ کي د دوهم ترټولو لوړ پوړ ودانۍ او د شمال ترټولو لویي اسماني ودانۍ په توګه نومول سوې ده. 

د لاختا مرکز د جوړولو کار د ۲۰۱۲ کال د اکتوبر په ۳۰ نیټه پیل سو او د ۲۰۱۸ کال د جنورۍ په ۲۹ نیټه د ودانۍ کار پای ته ورسېدی.  دا مرکز د لویي کچي ګډي پراختیا لپاره ډیزاین سوی، چي عامه تاسیسات او دفترونه لري. لاختا لومړی د برتانوي معمارۍ شرکت RMJM لخوا ډیزاین سوی، چي وروسته یې کار د اصلي قراردادي ترکي شرکت Rönesans Holding تر سرپرستۍ لاندي ترسره سو.

د روسیې د ګاز پروم دولتي شرکت نوی ادرس د لاختا مرکز په ملټي فنکشنل کمپلیکس کي ځای پر ځای دی.
فريد احمد ملک

**فرید احمد** (۱۰اګست ۱۹۹۴ زېږېدلی) یو افغان کرکټر دی.  هغه خپله یوه ورځنۍ نړیواله (ODI) د ۲۰۱۴ کال د ډېسمبر په ۲مه نېټه د متحده عربي اماراتو په وړاندې پیل کړه. هغه په ۲۰۱۴ آسیایي لوبو کې برخه اخیستې وه.  هغه خپله شل اوریزه نړیواله (T20I)  لوبه د افغانستان لپاره د ۲۰۱۶ کال د ډېسمبر په ۱۴ مه نېټه د متحده عربي اماراتو په وړاندې ترسره کړه. 

د ۲۰۱۸ کال په سېپټمبر کې د افغانستان غوره لیګ سیالیو په لومړي پړاو کې د کابل په لوبډله کې شامل شو.  د ۲۰۲۱ په سېپتمبر کې، هغه د آی سي سي کريکېټ نارینه شل اوريزه نړیوال جام لپاره د افغانستان په لوبډله کې د دوو لوبو لپاره نومول شوی وو. 

د ۲۰۲۴ز په می مياشت کې، هغه د آی سي سي ۲۰۲۴ نارینه T20 نړیوال جام سیالیو لپاره د افغانستان په لوبډله کې شامل شو. 

## شخړې
د پاکستان او افغانستان تر منځ د ۲۰۲۲ کال اسیا جام سیالیو په ترڅ کې، اصف علي او فرید په ميدان کې د اصف علي تر سوځولو وروسته د شخړې او ناسم چلند له کبله د دوی د لوبې ۲۵ سلنه فيس جريمه کړای شول. دواړو ته د پاکستان او افغانستان ترمنځ د سيالۍ پر مهال د ICC د اخلاقو د لومړۍ درجې د سرغړونې له امله سزا ورکړل شوه. د ICC د یوې بیانیې له مخې، فرید د ۲.۱.۱۲ مادې څخه سرغړونه کړې، کوم چې "د یوې نړیوالې لوبې په جریان کې د لوبغاړي، د لوبغاړو د ملاتړ پرسونل، لوبڅار، میچ ریفري یا کوم بل کس (د ننداره کوونکي په ګډون) سره نامناسب فزیکي تماس پورې اړه لري." اصف وموندل شو چې د لوبغاړو او د لوبغاړو ملاتړي پرسونل لپاره د ICC د چلند قانون ۲.۶ مادې سرغړونه کړې ، کوم چې "د یوې نړیوالې لوبې پرمهال د داسې اشارې کارولو سره تړاو لري چې فاحشه  یا له سپکاوي ډکه وي". دواړو لوبغاړو خپل جرم منلی او د میچ ریفري انډي پیکرافټ لخوا وړاندیز شوي بندیزونه یې منلي دي.  

## سرچينې

وېشنيزه:1994 زېږېدنې
ناومي سکاټ

**ناومي سکاټ** (د ۱۹۹۳ کال د می پر ۶مه زېږېدلې) یوه انګرېزۍ اداکاره او سندرغاړې ده. هغې خپل فيلمي کار د ډیزني چینل سريال *«لایف بایټس»* (۲۰۰۸–۲۰۰۹) کې د ستوري رول سره پیل کړ او د تلویزیون سندريز فيلم *لیمونډ ماوت* (۲۰۱۱) کې يې د ښه ځلېدو له کبله پراخه پېژندنه ترلاسه کړه. د دې پرمختګ وروسته هغې د ساینسي افسانې سريال *تیرا نووا* (۲۰۱۱) او *پاور رینجرز* (۲۰۱۷) کې کار وکړ.

په 2019 کې سکاټې د اکشن کامیډي *چارلي انجېلز* او خیالي فيلم *علاء الدین* کې د ستوري په توګه کار وکړ. د علاءالدين فيلم له کبله نوموړي نړيوال شهرت ترلاسه کړ. هغې له هغه وروسته د Netflix په *اناتومي آف یو سکینډل* (۲۰۲۲) او د *سمیل 2* (۲۰۲۴) کې کار کړی.

## شخصي ژوند
نومي سکاټ د ۱۹۹۳ کال د می په ۶ مه د لندن په هانسلو سیمه کې زیږیدلې،  پلار یې انګرېز او مور يې هندۍ ده.  د هغې مور اوشا سکاټ (نی جوشي) په یوګانډا کې زیږیدلې او په ځوانۍ کې انګلستان ته مهاجره شوې په اصل کې د هند ګجراتۍ ده.    سکاټ د جوشوا په نوم يو مشر ورور هم لري. 

## سرچينې

وېشنيزه:1993 زېږېدنې
ګاز پروم

**ګاز پروم ( انګلیسي : PJSC Gazprom)** د روسیې د لوی دولتي ملکیت په توګه یو ملي د انرژۍ شرکت دی چي مرکزي دفتر یې د سینټ پیټرزبورګ په لکتا کي موقعيت لري. د ګازپروم نوم د روسي *gazovaya promyshlennost* ( د ګازو صنعت) څخه اخیستل سوی دی. د 2022 په جنوري کي ګازپروم د بازار د پانګووني له مخي په روسیه کې د ترټولو لوی شرکت په لیست کي لمړئ ځای خپل او سبربینک کمپنۍ یې هم شاته پرېښودل.  په 2022 کي ددې شرکت عاید 8 ټریلیون روبل ته ورسېدی.  

ګاز پروم په هر اړخېزه توګه د ګازو د صنعت په هره برخه کي لکه د اکتشاف او تولید، تصفیه، ټرانسپورټ ، توزیع او بازار موندنه او د بریښنا تولید کي فعال دی.  په 2018 کي ګازپروم د طبیعي ګاز د نړیوال تولید دوولس سلنه چي 497.6 ملیارد متر مکعب طبیعي ګاز او 15.9 ملیون ټنه ګاز کنډنسیټ کیږي تولید کړ. ګازپروم خپل تولید د پایپ لاینونو له لاري نړۍ ته صادروي چي ددغه پایپ لاینونو شرکت یې په روسیه او بهر دواړو کي شتون لري. یاد شرکتونه نورډ سټریم 1 او ترک سټریم نومیږي.  ګازپروم په همدغه 2018 کي د 35.1 ټریلیونه متره مکعبه ګاز او 1.6 ملیارد ټنه ګاز کنډنسیټ ثابتي زیرمي درلودې.  ګازپروم د خپل فرعي شرکت Gazprom Neft له لاري د تیلو لوی تولیدوونکی هم دی چي شاوخوا 41 ملیونه ټنه تیل تولیدوي او زیرمې یې 2 ملیارد ټنه دي.  دا شرکت په صنعتي سکتورونو کي فرعي شرکتونه لکه د مالیې، رسنیو او هوايي چلند او نورو کي هم برخه وال دی.

ګاز پروم په 1989 کي هغه مهال کله چي د شوروي د ګازو صنعت وزارت په یوه شرکت بدل سو، رامنځ ته سو. د شوروي اتحاد له ړنګیدو وروسته دغه شرکت خصوصي سو او په روسیه کي یې خپلي شتمنۍ پخپل لاس کي واخیستې. دا شرکت وروسته د 2000 لسیزي په لومړیو کي د دولت کنټرول ته راستون سو، او له هغه وخت راهیسي شرکت د روسیې د حکومت په دیپلوماتیکو هڅو، د ګازو د بیو په ټاکلو او پایپ لاینونو ته د لاسرسي په برخه کي رول لوبوي. 

Gazprom د 2000 په مارچ کي د RUB3.94T (US $44.96 ملیارد) د بازار پانګه اچونه درلوده، چي د 2019 تر سپتمبر پوري 80.56 ملیارده ډالرو ته لوړه سوه
نسیم پيدراد

**نسیم پدراد**   يوه ايراني‌الاصله امريکايۍ فيلمي لوبغاړې ده چې د ۱۹۸۱ کال د نومبر پر ۱۸مه په تهران کې زېږدلې.

پيدراد يوه رسنيزه څېره ده او په تلويزيوني خپرونو کې د کوميډينې په توګه برخه اخلي. هغې د «علاءالدين» په امريکايي خيالي فيلم کې د شهزادګۍ د مزدورې په توګه رول لوبولی د هغه فيلم له کبله نوموړي څه ناڅه شهرت ترلاسه کړی دی.

## ژوندليک
پيدراد د ایران په تهران کې وزېږېدل چې بيا وروسته مور او پلار يې جرمني هېواد ته کډوال شول، د پيدراد پلار له ډېرو هڅو وروسته بريالی شو چې امریکا ته کډوال شي خو مېرمن او لور (پيدراد) يې له مجبوريته په جرمني کې پرېښودل. کله چې د پيدراد پلار په امريکا کې مېشت شو او هلته يې د کډوالۍ اسناد ترلاسه کړل نور مېرمن او لور يې وروغوښتل، پيدراد هغه مهال درې کلنه وه.
## سرچينې
وېشنيزه:1981 زېږېدنې
رودان (ایرانشهر)

روډان د ایرانشاه کاونټی ، سیستان او بلوچستان ولایت مرکزی برخې په کلیوالی سیمه کې یو کلی دی.

## نفوس
د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د دې کلی نفوس ۹ کسان (۵ کورنۍ) وو. 

## سرچینې

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
دونيا دادرسان

**دونیا دادرسان** (د ۱۳۷۶ د مارچ په ۲۴مه زېږېدلې) یوه ایرانۍ سندرغاړې ده چې په ايران کې پر سندرو د بنديز له امله په اسټراليا هېواد کې مېشته شوې او هلته سندرې وايي. هغې د سندرغاړي ترڅنګ په ټولنيزو رسنيو په ځانګړي ډول په ټلګرام او انسټاګرام کې هم ځينې زمزمې خپرې کړي دي.

## ژوند او کار
دونيا دادرسان د ۱۳۷۶ کال د مارچ په ۲۴مه د ايران د تهران ولایت په پونک سيمه کې نړۍ ته راغله.  په ۷ کلنۍ کې يې د «خط سفيد» (سپينه کرښه) په نوم يوه سریال کې کار کړی دی همداراز نوموړي د «پل» په نوم يوه لنډ فيلم کې هم کار کړی دی. له ۸ کلنۍ څخه تر ۱۲ کلنۍ پورې هغې د پيانو زده کولو لپاره زده کړې پيل کړې کله چې ۱۵ کلنه شوه نو په سمه توګه دې برخې ته راغله. د پيانو زده کول يې د هنري او سندريز پرمختګ لپاره لومړنی ګام وو.

دونیا په ۱۳ کلنۍ کې له خپلې کورنۍ سره په ۲۰۰۹ کال د مالیزیا کوالالمپور ته کډواله شوه او دوه کاله وروسته په ۱۵ کلنۍ کې د استرالیا میلبورن ښار ته ولاړه او په ۱۶ کلنۍ کې یې په اسټرالیا کې سندرې ویل پیل کړل. په ۲۰۱۴ کال کې د ایرانیانو په منځ کې د انسټاګرام د پراخې کارونې له پیل سره، هغه په خپل انسټاګرام پاڼه کې د ایراني او بهرنیو سندرو د زمزمه کولو او خپرولو سره ډېر ژر مشهوره شوه.  

په همدې کلونو کې د دونیا فعالیت په اسټرالیا کې پیل شو او په سنګ ګروپ کې یې د سندرغاړي په توګه خپل لومړی فعالیت پیل کړ. لومړنۍ سندره يې چې په استرالیا کې وویله د سنګ ګروپ سره وه چې د " طلایی خوبونو " په نوم وه. د دونیا دویمه سندره د ملي لوبډلې سرود وو، چې د سینا ولي الله، میکس امیني او امریکا غږ په ګډون د یو شمېر ایراني سندرغاړو او وړاندې کوونکو پام یې ځان ته را واړاوه.  هغې د اختلاف له امله له ۹ میاشتو وروسته دغه ډله پرېښوده.

د ۲۰۱۶ کال په اوږدو کې، هغې خپله لومړنۍ خپلواکه سندره خپره کړه چې نوم یې "مېدونی دوست دارم(پوهېږې مينه درسره لرم)" دی. همدارنګه د ۲۰۱۷ کال په اپریل میاشت کې، د خپلې ۲۱مې کلیزې څخه څو ورځې وروسته، هغې د "از اين شهر برو(له دې ښاره لاړ شه)" په نوم سندره خپره کړه چې خورا ښه راغلاست یې ترلاسه کړ او د هغې د مسلکي څېرې رسمي پیل دی. 
بټنوک| دونيا د امريکا په اوس انجلېس کې د کنسرټ اجرا کولو پرمهال ۲۰۲۳
د هغې تر ټولو لویه بریا د "کو تا بیاد(ترڅو راځي)" سندره ده چې په جوان راډيو کې له 43 ملیون څخه ډیره غږول شوې او د دې میوزیک ویډیو په یوټیوب کې له 6 ملیون څخه ډیر لیدونکي لري. همدارنګه د امو حسن سندره چې د ۱۴۰۰م کال د مارچ په میاشت کې خپره شوه، د جوان په راډیو کې تر ۶۰ میلیونو زیات ځله غږول شوې ده.  

د ۱۴۰۱ کال په ولسي پاڅون کې دونيا په ایران کې د خلکو او مظاهره چیانو د ځپلو او د مهسا امیني د وژلو په وړاندې د خواشينۍ او احتجاج په خاطر خپل وېښتان غېچي کړل چې په رسنیو کې یې ډېر انعکاس راوپاراوه.  

## سندرې

### البومونه (د سندرو ټوليزې)

### ۱۳۹۷ – د دونيا البوم

### 2019 - چیکر البوم

### 1401 - ځواکمن البوم

### 1403 - «هغه پرښته وه» البوم

### يوازې سندرې

## تلویزیوني خپرونې

## سرچینې
رودان (سرباز)

روډان د سرکور کلیوالی ولسوالۍ کې یو کلی دی ، د ایران د سربز کاونټی ، سیستان او بلوچستان ولایت مرکزی برخه.

## نفوس
د ۲۰۱۶ کال د نفوسو او کورونو د سرشمیرنې له مخې، د دې کلی نفوس ۱۹ کسان (۴ کورنۍ) وو.. 

## سرچینې

https://www.amar.org.ir/%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1395
شپږيزه کريکېټ ليګ

شپږيزه کريکېټ ليګ يا اېس سي اېل چې د اېکس بول انرژي شپږيزه کريکېټ ليګ هم بلل کيږي، او اتصالات شل اوريزه شپږيزه ليګ هم بلل کيږي، د کريکېټ شل اوریزه ټورنمنټ دی چې هر کال د افغانستان کريکېټ بورډ لخوا په افغانستان کې جوړیږي. شپږيزه کريکېټ ليګ له اته ترکيبونو جوړ دی،  چې پکې د ملي لوبډلې لوبغاړي، بهرني لوبغاړي، د الف لوبډلې لوبغاړي او د ۱۹ کلنو څخه کم عمره لوبډلې لوبغاړي او همدارنګه د اړوندو سیمو غوره لوبغاړي په دې ټورنمنټ کې برخه اخلي. سربېره پردې، افغان کريکېټ بورډ دې له لارې لوبغاړي راټولوي او لوبډلو ته بيا پکې د بولۍ لاري لوبغاړي اخيستل کيږي، نه د کريکېټ بورډ په انتخاب.

د دې ۱۲ ورځنۍ سيالۍ اصلي موخه په افغانستان کې د کريکېټ او سپورت وده او د سپورت له لارې د سولې رامنځته کول دي.

دا سيالۍ په بېلابېلو کلونو کې د بېلابېلو تلوېزيونونو سره د تړون له لارې په ښه او اېچ ډي بڼه خپريږي، چې په افغانستان او نړۍ کې ګڼ شمېر مينه وال لري.

## تاریخ
دغه لیګ په ۲۰۱۳ کال کې **د شپږيزه کريکېټ ټورنمېنټ** په نوم پيل شو. په دې سياليو کې پنځو سيمه ييزو لوبډلو برخه اخيستې وه او دا د افغانستان کريکېټ بورډ له خوا يو بريالى نوښت و. د دغه ټورنمنټ د پرانېستې لپاره د لومړي لیګ اتله سپین غر ټایګرز وه. دا لوبې د شمشاد تلویزیون له لارې خپرې شوې. په ۲۰۱۴ کې دویم پړاو سيالۍ بيا پيل شوې چې پنځه لوبډلې پکې شاملې وې، چې هره يوه لوبډله يې د د هېواد د يوې سیمې استازیتوب کوي. د مس عینک اتلان لوبډلې د سيالۍ اتلولي خپله کړه.  ګلبدین نایب د سيالۍ غوره لوبغاړی ونومول شو. د دې سیالیو غوره توپ وهونکی نور علي ځدراڼ او روښان بارکزی غوره توپ وهونکی ونومول شو.  دغه لوبې په ۱ تلویزیون کې خپرې شوې.   له ۲۰۱۷ راوروسته، آی سي سي د شل اوريزه کورنيو سیالیو ته د لیست A حیثیت ورکړ (د شل اوريزه په ځای د لیست A موقف ځکه چې افغانستان د ۵۰ اورونو کورنی ټورنمېنټ نه درلود).   که څه هم د ۲۰۱۷ کال په می میاشت کې، آی سي سي د افغانستان د غازي امان الله خان سیمه ییز ۵۰ اوریزه یو ورځنۍ ټورنمېنټ د لیست A حیثیت په ورکولو سره په رسمیت وپیژنده  او د ۲۰۱۷ کال شپږيزه کريکېټ ليګ لوبې د شل اوریزو سیالیو په توګه درجه بندي شوې.

## لوبډلې
شپږيزه کريکېټ لیګ د افغانستان په پنځو سیمو کې ترسره شو خو شپږمه لوبډله کابل بازان چې په رسمي ډول د عاطف مشعل لخوا سپانسر شوې وه د ۲۰۱۵ کال په پړاو کې اضافه شوه. په ۲۰۲۱ کال کې دوه نوې لوبډلې، هندوکش ستوري او پامیر زلمي هم پکې شاملې شوې.  چې ټولې لاندې لوبډلې په شپږيزه کريکېټ ليګ کې شاملې لوبډلې دي:

## سرچينې
افغانستان کريکېټ بورډ

**د افغانستان کرکټ بورډ ** د لومړي ځل لپاره په ۱۹۹۵ کال  کې **د افغانستان کريکېټ فدراسيون**  په نوم په فعاليت پيل وکړ او په ۲۰۰۱ زېږديز کال کې د کريکېټ نړيوالې شورا له خوا د درېيمه درجه هېوادونو غړيتوب ترلاسه کړ.
له دې وروسته د افغانستان کريکېټ د پرمختګ لومړي گامونه واخيستل، **د افغان کريکېټ لوبډلې** د زياتو هڅو او لاسته راوړنو وروسته د افغانستان کريکېټ بورډ وتوانېده چې په ۲۰۰۳ زېږديز کال کې د اسيايي کريکېت ټولنې (ACC)دوهمه درجه غړيتوب لاسته راوړي.

## په افغانستان کې د کريکېټ پراختيا او پرمختگ
## د کريکېټ بورډ بنسټ ايښودنه
## د کريکېټ بورډ مديره پلاوي
## د کريکېټ بورډ غړي
## د کريکېټ بورډ افتخاري استازي
## سرچينې
د اسعارو نښه

**د اسعارو نښه** یا **د اسعارو سمبول** یو جوړ سوی سمبول دی چي د اسعارو د واحد څرګندولو لپاره کارول کیږي. یاده نښه په عمومي توګه د پیسو د واکمن ارګان لکه د اړونده اسعارو لپاره ملي مرکزي بانک لخوا وړاندي کیږي.

سمبول کیدای سي په بیلابیلو ځایونو او تګلارو باندي د ملي کنوانسیون سره سم ځای پر ځای سي.
د ږغ سرعت

**د ږغ سرعت** هغه فاصله ده چي د وخت په هر واحد کي د غږ څپې لخوا سفر کیږي، یا هم د ږغ څپه خپریږي. په ساده ډول د غږ سرعت دا دی چي څپې یې څومره چټک حرکتونه کوي. 

په مثالي ګاز کي د غږ سرعت یوازي د هغه تر تودوخي او جوړښت پوري اړه لري. سرعت په عادي هوا کي په فریکونسۍ او فشار باندي ضعیف انحصار لري، او د مثالي چلند څخه یو څه انحراف کوي.

په لغوي توګه *د غږ سرعت* په هوا کي د غږ د څپو سرعت ته اشاره کوي. د غږ سرعت د مادې څخه مادې ته توپیر لري: په عمومي ډول غږ په ګازونو کشی خورا ورو، په مایعاتو کي ګړندی او په جامدونو کي خورا چټک حرکت کوي. 

په تیوري کي د غږ سرعت په حقیقت کي د وایبریشن یا څپو خپرېدلو سرعت دی. په جامدو څیزونو کي د غږ څپې د کمپریشن څپو څخه جوړي سوي دي (لکه څنګه چي په ګازونو او مایعاتو کي شتون لري) او یو بل ډول غږ څپې چي د S څپې په نوم یادیږي، یوازي په جامدو شیانو کي پیښیږي. په سالډونو کي بیا د شییر څپې معمولا د کمپریشن څپو په پرتله په بېلابیلو سرعتونو سره سفر کوي، لکه څنګه چي په سیسمولوژي کي هم ښودل سوي دي. په جامدو موادو کي د کمپریشن څپې سرعت د منځني فشار وړتیا، شییر موډل او کثافت لخوا ټاکل کیږي. د S څپې سرعت یوازي د جامدو موادو د شییر ماډلس او کثافت لخوا ټاکل کیږي.

د غږ سرعت سره د یو څیز سرعت تناسب یا ورته والی (په ورته متوسطه کي) د اعتراض د مچ نمبر په نوم یادیږي. هغه شیان چې د غږ له سرعت څخه په ډیر سرعت سره حرکت کوي ( Mach 1 ) نومیږي چي په سپرسونیک سرعت کي سفر کوي.
د هند په نیمه وچه کې شیعه مذهب

بټنوک| په لاهور کې د شیعه محرم مراسم
د هند په برصغیر کې په ټولو ایالتونو کې ، د شیعه مسلمانانو کوچنی او لوی نفوس شتون لری ، او د هند په برصغیر کې د شیعه نفوس دقیق شمیر نه پیژندل کیږی. د هند په برصغیر کې د شیعه ګانو جغرافیه د هیواد په ښارونو او کلیو کې د شیعه سیمو د تیتیدو له امله مشخص کیږی.
 

## نیټه
د هند د برصغیر په ځینو برخو کې د شیعه ګانو تاریخ اوږد تاریخ لری. د شیعه ګانو د شتون سربیره ، په بیلابیلو تاریخی دورو کې په دې سیمو کې شیعه حکومتونه هم رامینځته شوی. د هند په برصغیر کې د شیعه ګانو راڅرګندېدل د علی د واکمنۍ پر مهال په دې سیمه کې د مسلمانانو له راتګ سره یوځای شول. د ځینو تاریخپوهانو په وینا، له ۳۵ څخه تر ۴۰ پورې کلونو کې، او د ۳۸ او ۳۹ هجری کلونو په وروستیو کې، هغه هریت بن مراد عبدی د کمپاین لپاره د هند پولو ته واستاوه.

د هند د اسلامی تاریخ په اوږدو کې، د هند په برصغیر کې څو شیعه سلطنتونه راپورته شول. د هند د غزنویانو ځینې واکمنان هم شیعه ګان وو. په ورته وخت کې چې د نهمې پیړۍ په پای کې په ایران کې د صفوی شیعه حکومت راڅرګند شو ، د هند شیعه ګانو هم نوی ځواک ترلاسه کړ او شیعه مذهب هلته ډیر عام شو ، او یوسف عادل شاه په 895 AH کې واک ته ورسید. د هند په شمال کې د شیعه ګانو زیاتره سیمې، چې د هندس دره جغرافیایی سیمه پکې شامله ده، په پاکستان کې موقعیت لری..

### په دیسکان کې د شیعه ګانو
د دکن کلمه، چې د سنسکرت ریښې لري، د سویل معنی لري او د هند برصغیر جنوبي برخې ته اشاره کوي. د دکن جغرافيايي سرحدونه د تاريخ په اوږدو کې يو څه توپير لري، خو په ټوليزه توګه دکن په نظر کې نيولو سره د هند د برصغير جنوبي برخې ته د وينديا د غرونو په جنوب کې ځمکې شاملې دي.

په هند کې د شیعه مذهب د خپریدو تاریخي ریښې په ایران باندې د مغولستان له یرغل وروسته دې خاورې ته د ډیرو ایرانیانو مهاجرت ګڼل کیږي.  په نهم هجري پېړۍ کې دکن ته د ایرانیانو او ساداتو له هجرت وروسته، شیعه مذهب په دې سیمه کې ډېره وده وکړه. په عین وخت کې چې شیعه ګانو د دکن په سیمه ایزو حکومتونو کې د نفوذ له لارې د پام وړ سیاسي او ټولنیز رول ترلاسه کړ، صفوي پاچاهانو په ایران کې واک ترلاسه کړ او شیعه مذهب یې د ایران رسمي دین وباله. په لسمه هجري پېړۍ کې د دکن په بېلابېلو سیمو کې څو شیعه حکومتونه رامنځته شول، چې د هند د مغلو د واکمنۍ پر وړاندې یې د صفوي پاچاهانو ملاتړ ترلاسه کړ او له صفويانو سره یې پراخې اړیکې ټینګې کړې. د دغو حکومتونو په مهمو پوستونو کې د ایرانیانو رنګارنګ شتون او دغو سیمو ته د ډیرو ایراني شیعه عالمانو او شاعرانو مهاجرت په دغو سیمو کې د شیعه کلتور ډیری څرګندونه خپره کړه.

## سرچینې
‌

# یاری، تاریخ اسلام در هند، ص۸۰.
# ↑ رئیس‌السادات، مروری بر تاریخ تشیع در هند، ۵۸۲–
سپین غر پړانګان

**سپین غر پړانګان** په افغانستان کې د اتو سیمه يیزو لومړۍ درجې کريکېټ لوبډلو څخه یوه ده. دا لوبډله د افغانستان د ختيځو ولایتونو: ننګرهار ، لغمان ، کاپیسا ، کونړ او نورستان  استازيتوب کوي. دا لوبډله د سپین غر په نوم نومول شوې، چې په سیمه کې د غرونو لړۍ ده.

سپین غر زون د احمدشاه ابدالي څلور ورځنۍ ټورنمنټ کې سیالي کوي، چې له ۲۰۱۷ راهیسې د لومړۍ درجې حیثیت لري.  د ۲۰۱۷ په اکتوبر کې، دوی د ټورنمنټ لومړنۍ لوبه د آمو سیمې په وړاندې، د یوې پاڼۍ او ۴۶ منډو په توپیر وګټله. 

دوی د غازي امان الله خان سیمه ييز یو ورځني ټورنېمېنټ کې هم لوبیږي، کوم چې د ۲۰۱۷  کال څخه د لیست ای درجه ورکړل شوې وه.  او د افغان شپږيزه کرکټ لیګ شل اوریزه سیالۍ (چې د ۲۰۱۷ څخه د شل اوريزه حیثیت لري) د سپین غر پړانګان په نوم د قوش تيپې کانال سياليو کې هم لوبيږي، چې لومړی پړاو  به يې د ۲۰۲۴ ز په اپریل کې ترسره شي. 

## وياړونه

* **[[شپږيزه کريکېټ ليګ|شپږيزه کرکټ لیګ]]**
** **ګټونکي:** 2013، 2015، 2022

## سرچينې
د مرج دابق جګړه

**مرج دابق** د هغه جګړې نوم دی چي د رجب پر 25 نېټه 922 هجري لمریز کال یا د 1516 زیږدیز د اګست په 24 مه نیټه د سوریې حلب ته نږدې د عثمانیانو او مملوکانو تر منځ وسول. په یاده جګړه کي د عثمانیانو مشري سلطان سلیم اول او د مملوکانو مشري قانصوه غوري کوله.   عثماني لښکر د خپل لوی شمېر ځواکونو او پرمختللو اسلحو سره په دې جګړه کي غوڅه بریا خپله کړه او مملوکان چي ترمنځ یې سختو اختلافاتو شتون درلود، ونه توانېدل ترڅو شام او مصر ته ددوی د ننوتلو مخه ونیسي. 

د مرج دابق د جګړې لامل د عثماني سلطان سلیم او قانصوه غوري ترمنځ د ځینو اختلافاتو شتون وو، چي له څو کلونو راهیسي په سیمه کي روان وه او پایله یې د مملوکانو په پرځېدو سره پای ته ورسېدل.

## نښته

څرنګه چي مملوک جنګیاليو د شام او مصر په مخکنیو جګړو کي له ځانه ډېره مړانه ښودلې وه نو ځکه یې د مرج دابق د جګړې په لمړي پیل کي ډېر خونړي بریدونه ترسره کول چي له کبله یې د عثماني لښکر حالت هم لړزانه سو، خو سلطان سلیم د خپل لښکر د مورال لپاره له سلطنت څخه قوي توپونه راوړي چي د جګړې پر مهال یې ډېره ښه پایله ورکړه او مملوک سرتیري له هرڅومره زړورتیا سره سره بیا هم ونه توانېدل چي د عثمانیانو لیکي ماتي کړي. د تورو او نیزو د جګړې ترڅنګ د عثماني لښکر له لوري درني ډزي ددې سبب سوې ترڅو مملوک فوځیان په لږ وخت کي سره وپاشل سي او قانصوه غوري هم د جګړې په ډګر کي خپل سر بایلود، چي ددې سره جګړه په بشپړه توګه د عثمانیانو په بریا پای ته ورسېدل.
ذو القدر واکمني

**بنو ذو القدر** یا **ذوالقدر** د دوهمي دورې په اوږدو کي د اناتولي شهزادګانو کورنۍ وه چي د 13 مې پیړۍ په وروستیو او 14 پیړیو کي یې حکومت کاوه. دا واکمني د روم د سلجوقی سلطنت تر زوال وروسته راڅرګنده سوه. د دې امارت پلازمېنه د مرعش ولایت په البستان سیمه کي وه.

د ذوالقدر واکمني په اوج کي ددې امارت پراخوالی له قرشهر څخه تر موصل پورې وغځېدی، او د عثماني ځواک په زیاتیدو سره یاده سیمه د عثمانیانو او مملوکانو تر منځ د بفر زون په توګه ځای پر ځای سوه. د شپاړسمې پیړۍ په لومړیو کي ذوالقدر واکمني د عثماني امپراتورۍ سره یوځای او ونښلول سوه. ذوالقدر کورنۍ پخپل وخت کي له عثمانیانو سره ښې اړیکي درلودې او یو شمېر غړو یې په عثماني کورنۍ کي دوستی هم ترسره کړې.

## د واکمنانو لیست
پيټر نوسټر کليسا

د پیټر نوسټر کلیسا يوه رومن کاتولیک کلیسا ده چې د بیت المقدس په زيتون غر کې موقعیت لري. فرانسه د عثماني سترواکۍ د پاتې شونو د امتیازاتو له مخې د دې ځمکې د ملکيت دعوه کوي او وایي چې دا د ۱۹۴۸ زېږديز کال د فيشر شايووېل تړون له مخې د دوی رسمي حق دی ،ځکه چې په هغه تړون کې اسرائيلو دا نه دی تصويب کړی.

 

## سر چینی
https://books.google.com.au/books?id=ibayZapXE9UC&q=Fischer-Chauvel&redir_esc=y#v=snippet&q=Fischer-Chauvel&f=false

وېشنيزه:هغه پاڼي چې د P625 ځانګړتیاوي کاروي
وېشنيزه:هغه پاڼي چې د P17 ځانګړتیاوي کاروي
وېشنيزه:هغه پاڼي چې د P131 ځانګړتیاوي کاروي
وېشنيزه:هغه پاڼي چې د P31 ځانګړتیاوي کاروي
د عثماني امپراتورۍ تسلط

[بټنوک|260x260px| د چارلس IX او [سلطان سلیم (دویم)|سلطان سلیم II ترمنځ د ۱۶ پېړۍ د تسلیمۍ تړون عکس.]]
بټنوک|260x260px| د عثماني امپراتورۍ په خاوره کې د دریو براعظمونو هیوادونه شامل وو
د عثمانی امپراتورۍ تسلیمی د عثمانی امپراتورۍ او اروپایی قدرتونو ، په ځانګړی توګه فرانسې ترمینځ تړونونه وو. د ترکیې تسلیمی، یا په عمومی توګه تړون، یو متقابل اقدام و چې له مخې یې د تړون هر اړخ د یو بل په اړه ځانګړی تړونونه کوی، نه یوازې د امتیاز ورکولو.. 

.

د دې تړونونو له مخې، هغه سوداګر چې د عثماني امپراتورۍ خاورې ته ننوځي، د محلي محاکمې، محلي مالیاتو او محلي شمولیت څخه معاف شوي.

دا تسلیمۍ په لومړي ځل د عثماني د ترکیې تسلیمی د عثمانی سلطانانو لخوا عیسوی هیوادونو ته ورکړل شوې مرستې شاملې وې او د اروپایی هیوادونو په وړاندې د بازنطینی امپراتورۍ د پالیسۍ په تعقیب ، د دوی د اوسیدونکو په ګټه حقونه او امتیازات ورکړل شول چې د عثمانی امپراتورۍ د واکمنۍ په خاوره کې سوداګری کوی.

د دې تړونونو له مخې ، هغه سوداګر چې د عثمانی امپراتورۍ خاورې ته ننوتل د ځایی تعقیب ، ځایی مالیاتو ، او ځایی شمولیت څخه معاف وو.

دا تسلیمی لومړی د عثمانی امپراتورۍ د نظامی تسلط په جریان کې ترسره شوې ترڅو د لویدیځ سوداګرو سره سوداګری راجلب او هڅوی. په هرصورت ، اروپا ته د نظامی تسلط له لیږد وروسته ، د عثمانی امپراتورۍ لخوا اروپایی قدرتونو ته د پام وړ اقتصادی او سیاسی امتیازات ورکړل شول.. 

## ګالری

دوتنه:Draft_of_the_1536_Treaty_negotiated_between_Jean_de_La_Forest_and_Ibrahim_Pacha_expanding_to_the_whole_Ottoman_Empire_the_privileges_received_in_Egypt_from_the_Mamluks_before_1518.jpg|link=پرونده:Draft_of_the_1536_Treaty_negotiated_between_Jean_de_La_Forest_and_Ibrahim_Pacha_expanding_to_the_whole_Ottoman_Empire_the_privileges_received_in_Egypt_from_the_Mamluks_before_1518.jpg|alt=پیش‌نویس معاهده یا کاپیتولاسیون ۱۵۳۶ ، مذاکره شده بین سفیر فرانسه، ژان دو لا فروت و ابراهیم پاشا، چند روز قبل از ترور وی ، و گسترش امتیازات دریافتی مصر از ممالک قبل از ۱۵۱۸ به کل امپراتوری عثمانی.| د 1536 د تړون مسوده یا د تسلیم کولو مسوده، د فرانسې د سفیر، ژان دی لا فروت، او ابراهیم پاشا ترمنځ خبرې اترې، د هغه د وژنې څخه څو ورځې مخکې، او د مصر لخوا د 1518 څخه دمخه د هیوادونو څخه د عثماني امپراتورۍ ټول امتیازات وغزول.
دوتنه:Stamp_French_PO_Turkish_1885_1pi.jpg|link=پرونده:Stamp_French_PO_Turkish_1885_1pi.jpg
دوتنه:Capitulation_between_Venice_and_the_Ottoman_Empire_signed_2_October_1540_following_the_Battle_of_Preveza.jpg|link=پرونده:Capitulation_between_Venice_and_the_Ottoman_Empire_signed_2_October_1540_following_the_Battle_of_Preveza.jpg|alt=تجارت مجدد کاپیتولاسیون بین ونیز و امپراتوری عثمانی در پی نبرد پروزا در ۲ اکتبر ۱۵۴۰ امضا شد.| د 1540 کال د اکتوبر په 2 د پروزا د جګړې وروسته د وینس او عثماني امپراتورۍ ترمنځ د تسلیمۍ یو نوی تجارت لاسلیک شو.


## اړونده لټونونه

* د فرانسې او عثماني اتحاد اتحاد
* د آلمان او عثماني اتحاد
* د پروزا جګړه

## سرچینې

#
# ↑ 

#
# ↑ 
وېشنيزه:عثماني پېر
فيشر شايووېل تړون

د فیشر - چوویل تړون یو تړون و چې په 1948 کې د فرانسې او اسراییلو حکومتونو ترمینځ د اسراییلو په نوی تاسیس شوی دولت کې د فرانسوی ادارو وضعیت په اړه لاسلیک شو چې فرانسه یې د "ډومین ملی فرانسیس" په توګه ادعا کوی. دا تړون د اسراییلو په استازیتوب د هغه وخت په فرانسه کې د اسراییلو ډیپلومات موریس فیشر لخوا لاسلیک شو.

تر 2005 پورې ، اسراییل تړون تصویب نه کړ ، او د فرانسې ادعاګانې د ادعا شوی استملاک پراساس دی (د عثمانی امپراتورۍ لاندې) چې د اسراییلو دولت رامینځته کیدو دمخه و.

په بیت المقدس کې څلور ځایونه شتون لری چې د فرانسې لخوا د ډومین ملی ادعا کوی:

د مکھن نوسټر کلیسا ، د Illiona Sanctuary په نوم هم پیژندل کیږی

په ابو ګوش کې د بینکتین خانقاه

د سلطانانو قبرونه (د پاچاهانو قبرونه)

د سینټ ان کلیسا.

. 

 :

* د پیټر نوسټر کلیسا، د ایلونا پټنځای په نوم هم پیژندل کیږي
* په ابوغوش کې د بینډیکټین خانقاه
* د سلطانانو قبرونه (د پاچاهانو قبرونه)
* د سینټ این کلیسا

## حادثې
فرانسه د 1963 په وروستیو کې د "خنزیر او نارینه وو" قضیې په اړه موافقه وکړه ، چې پکې شاوخوا 40 خوګیان شامل دی چې په این کریم کې د لیس ویلی دی لا چاریټو خانقاه کې راپورته شوی ، که څه هم اسراییل دا ډول فعالیت منع کړی.

د فرانسې ولسمشرانو ادعا وکړه چې په بیت المقدس کې د سینټ ان کلیسا د فرانسې تر محافظت لاندې ده ، چې د فرانسې حکومت او د فرانسې خاوره ده. په 1996 کې ، بیت المقدس ته د ژاک شیراک د سفر پرمهال ، د فرانسې ولسمشر تر هغه وخته پورې کلیسا ته د ننوتلو څخه انکار وکړ چې اسراییلی عسکر چې د هغه سره ملګری وو ، د جنوری په 22 ، 2020 کې ، د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون غوښتنه وکړه چې د اسراییلو امنیتی خدمات له کلیسا څخه ووځی ، او دا یې هم وویل چې "قانون د پیړیو راهیسې شتون لری." د فرانسې حکومت تر اوسه د پېښې په اړه څه نه دی ویلی.. 

د فرانسې ولسمشرانو ادعا وکړه چې په بیت المقدس کې د سینټ این کلیسا د فرانسوي محافظت لاندې وه، د فرانسې د حکومت ملکیت، او د فرانسې خاوره وه. په 1996 کې، د ژاک شیراک بیت المقدس ته د سفر په جریان کې، د فرانسې ولسمشر کلیسا ته د ننوتلو څخه انکار وکړ تر هغه چې هغه اسراییلي سرتیري چې د 2020 کال د جنورۍ په 22، د فرانسې ولسمشر ایمانویل میکرون غوښتنه وکړه چې د کلیسا څخه ووځي. دا چې "قوانین د څو پیړیو راهیسې شتون لري."  د اسرایلو حکومت د فرانسې د پیښو په اړه هیڅ عامه بیان ندی کړی. 

## هم وګورئ

* په عثماني امپراتورۍ کې بهرني امتیازات
* موریس موش فشر
* فرانسه

## سر چینی
https://books.google.com.au/books?id=ibayZapXE9UC&q=Fischer-Chauvel&redir_esc=y#v=snippet&q=Fischer-Chauvel&f=false
شیلفورډ د زغم قانون

**د شیلفورډ د زغم قانون** یو اصل دی چې د امریکایی زول دا وایي چې د یو ژوندی موجود ژوند بریالیتوب د شرایطو د پیچلو ټولګیو پر بنسټ ولاړ دی او دا چې هر ژوندی موجود یو ټاکلی لږترلږه، اعظمي، او غوره چاپیریال د فکتورونو ترکیب لري چې د ژوندي موجود د ژوند بریالیتوب ټاکي.  د زغم د تیوري په اړه نور توضیحات رونالډ ګووډ تيوري ته اعتبار ورکول کیږي. 

# د یو فکتور ټیټه کچه کله ناکله د نورو فکتورونو د مناسبو کچو لخوا په جزوي توګه جبران کیدای شي.

د کیمیاوي تعاملاتو په صورت کې دا د محدودولو فکتور قانون په توګه پیژندل کیږي.

#* د دې لپاره یو دلیل دا دی چې دوه فکتورونه کولی شي په همغږي توګه کار وکړي (د مثال په توګه 1 + 1 = 5)، ترڅو د استوګنې ځای مساعد او یا نا مناسب کړي.
# د شکر میپل جغرافیایی ویش
#* دا د سانتي c 24-27 څخه پورته میاشتنۍ لوړي تودوخي اوسط نشي زغملی&nbsp;یا هم د ژمي په موسم کې د -18&nbsp;°C څخه ښکته اوسط  لویدیځ حد د وچوالي په واسطه ټاکل کیږي، او دا په عمومي توګه د ځنګلي نباتاتو لویدیځ حدود سره سمون لري.
#* ځکه چې تودوخه او باران د اوبو د شتون د ټاکلو لپاره متقابل عمل کوي، شوګر میپل د خپل شمالي سلسلې په څنډه کې ټیټ کلنی اورښت زغمي (شاوخوا 50&nbsp;cm).
# دلته دغه theory of tolerance بیا تکراروي چې لکه: هره نوعه د دې وړتیا لري چې شتون ولري او یوازې چاپیریالی شرایطو سره سم په بریالیتوب سره بیا تولید او اکثر شي.
# د theory of tolerance، یا د زغم قانون، د bell shaped curve په واسطه غوره انځور شی.
#* د مطلوب حد.
# د Tolerance range لازمي نه ده ټاکل شوې. دوی کولی شي په لاندې ډول بدل شي:
#* موسمونه بدلیږي.
#* د چاپیریال شرایط بدلیږي.
#* د ژوندیو موجوداتو د ژوند مرحله بدلیږي.
#* مثال -  .نيلي خرچنګونه هګۍ او لاروا د بالغو په پرتله لوړ مالګینتوب ته اړتیا لري.
# د مطلوب حد ممکن په ورته ارګانیزم کې د مختلف پروسو لپاره توپیر ولري.
#* د نخودو په نباتاتو کې فوتوسنتیز او وده