ټکی او ليک نښې

بی له تورو نه ځيني ټکی او نښې شته چه د ليک په لوستلو کښي دخل لری او يو جمله يا کلمه له اشتباه او ا بهام څخه ژغوری يعنی د دغو نښو او ټکو په ليکلو سړی پوهيږي چه په کوم ټکی بايد سړې ودريږی او کومه جمله يا کلمه په  بلی  پوری وتړي .   د تعجب ، پوښتنی ، خطاب او نور و کفياتو څر گندو نه په همد غونښو او ټکو کيږي چه په ليکلو کښی ډير اهميت لری  او دلته يې په مختصر ډول  ښيو.

# (،) دانښه  د هغو کلماتو تر منځ  ليکی  چه يوه په بلي عطف  وې لکه.زما په باغ کښي مڼې،ناك، زردالو  او ښفتالو شته . همدا رنگ يوه وړه    يا نيمگړې  جمله  له  بلی نه  په  همدغه  نښه  بيليږې  لکه. څه  دې  راکړه  ، بيرته  مې  در کړه، دي نښې ته فاصله ( بيلوونې ) وايی.
#(؛) دا نښه له فاصلې نه  زياته  وقفه  را ولې او د داسی جملو په أخر کښې وی ؛ زه له چا سره بد نه کوم؛ بدی مې نه ده خوښه؛ نيکی می خوښه ده ؛ دا نښه وقفه (دروونی ) بولي.

# (.) دا نښه د يوې کاملې  جملې په أخر کښی ږدې او د خبری  د تمامښت  علامه  ده  لکه زمونږ هيواد يير غرونه لری. شپانه په غرو کښې او قصابان په ښارونو کښۍ دی .

#( : )  دانښه د هغی جملې يا کلمې په أخر کښی وي چه شرح او تفصيل بې ورپسې وی. لکه زړه می غواړی  : يوښه دوست پيدا کړم ، يوه  ښه  کتابخانه و لرم او د  ښه  نامه  خاوند  شم .

#(-) دا نښه څو ځايه او په دې ډول استعماليږی. اول  د معتر ضه جملو د ښودلو د پاره لکه هغه ورځ - خدای دې بيانه راولی -  په ماباندی څومره و غمېده چه ته  رانه خوابدی شوی.

دوهم   چيرته چه په کوم داستان يا مقاله کښی د دو وتنو سوال و جواب وی ، نو د هغوي نومونه نه اخستل کيږی او د غه علامه  د يوه  او بل  د نامه  کار  ور  کوی   لکه ::

احمد و ويل :  محموده -  چېرته ځي؟                       محمود : لغمان ته ځم                             
څه کوی ؟

د خپل کور ته ځم او هلته مي مور غواړي

دريم :  پخ همد غسې ځای کښې ليکل کيږی لکه  چه دلته وروسته اول ، دوهم ، دريم ، نه وليکل  شو .

# ( ؟ )  دا نښه د سوال او پوښتني علامه ده د هرې  جملي په أخر کښی چه دغه نښه وي  هغه جمله دا ستاهام معنی لری لکه    دی باغ ته ځی ؟  زين الله سبق وا يی ؟ که دغه علامه د دغو جملو  په أخر کښي چه دغه نښه نه وی  معلوميږی چه د ليکونکي مقصد اخبار دی  او که  پوښتنه ..........

# ( ! ) دانښه د خطاب ، تعجب، تحسين او  افسوس  د پاره  ده  لکه  په دي ﻻندې جملو کښې .

ښاغلو ! ملگرو !  عزيزانو ! پاڅيږ  ! د وطن خدمت وکړئ !                                 اوه څومره ! ښکلی دی.

افرين ! د خدای رحمت شه ! د پښتنو په مړانه.

دا نښه کله د جملي په أخره کښي وی  او زياتره همدغه ډول استعماليږی  چه په  پورته  چملو کښې يې وينئ.

#(  ) د دغسی د وه لينده ئيزو کر ښو تر منځ  هغه  تو ضيح يا معترضه جمله ليکی  چه ډير زيات اهميت نه لری او حذفول يې جملې ته څه زيان نه رسوی لکه ...             د رحمان با با اشعار ( چه ستا خوښ دی )  د ساده انشأ  ډيره ښه نمونه ده. خاص نومونه ، اعد اد او خارجي کلمات هم په دغو کرښو کښي ليکی لکه زما  ملگری ( احمد ) راغی، ستا ورور له ما نه (10 ) کتابه وړی دی .

#[    ]   دانښه هلته   په کاريږي  چه  په  يوه  معترضه  جمله کښې  بله  معترضه   جمله يا کلمه  راشي نو دغه  د واړه  جملي  داسې ليکي .  که رښتيا و وايم [خدای ج   مي دې غاړه نه نيسې  ]  دا سړی ډير بد  سړی دي ..

#  ((    )) کله چه يو عبارت له کوم کتابه رانقلوی يا کومه مقوله  را  وړی نو په دغو کرښو کښي يې ليکی لکه..........زمونږ ﻻرښونکي ويلی دي ((  د وطن  مينه د ايمان جز دی   ))

#(....) څو ټکي څنگ  ايښودل د خبرو د قطع  کولو او د  ځينو کلمو  دنه   ليکلو علامه  ده لکه.......... زما په کتابخانه کښی  د دغو علومو  کتابونه شته . صرف ،منطق، فقه...... زما ځاي ته څوتنه راغلل چه نومونه يې دادی  زلمی،اباسين، سمسور، صبا، ......

#(***) چيرته  چه  ديوی  مقالي  يوه  برخه  تمامه  شي  او بله  برخه  شروع  کيږی  نو  د  دواړو  بر  خو تر منځ  دغه  نښه  يعنی  ستوري  ليکي چه  يوه  برخه  له  بلی نه بيله شي .