انفرادي انارشیزم (وګړپال انارشیزم)

انفرادي انارشیزم، د انارشیزم هغه څانګه ده، چې په فرد او دغه راز په بهرنیو ټاکونکو برخو لکه ډلو، ټولنو، دودونو او ایدیولوژیکي سیسټمونوباندې ټینګار کوي. که څه هم معمولاًله ټولنیز انارشیزم سره په تضاد کې دی، خو بیا هم دواړه انفرادي او ټولنیز انارشیزم دواړو یو بل اغیزمن کړي. د یوې اقتصادي نظریې متقابل پلوي په ځانګړي ډول یې انفرادي انارشیزماغېزمن کړی، چې آزادۍ یې د کمونیزم او مالکیت ترکیب بولي، ځینې وخت د انفرادي انارشیزم او ځینې وختد ټولنیز انارشیزم برخه ګڼل کیږي.ډېری انارکوکمونیستان ځانونه د رادیکال فردپلویان بولي او د فردي آزادۍ د تحقق لپاره انارکو کمونیزم تر ټولو غوره ټولنیز نظام ګڼي. له اقتصادي پلوه په داسې حال کې چې د اروپا انفرادي انارشیستان هغه کثرت پالونکي دي، چې له صفتونو او ترکیبي انارشیزم څخه پرته د انارکو کمونیست له اقتصادي بڼو نیولې تر متقابله انارشیزمپورې یې پلوي کوي.ډېری امریکایي انفرادي انارشیستان د متقابلیت پلوي کوي، یا د کلاسیک اقتصاد د بازار اړوند سوسیالیزم د لیبرتارین سوسیالیستي بڼه یا د ازاد بازار سوسیالیستي بڼه وي. انفرادي انارشیستان له داسې ملکیت سره مخالف دي، چې امتیازات ورکوي او استثمارګر وي اوپه دوه اړخیز اعتبار سره«د سرمایې اړوند استبداد - یعني مالکیت»د له منځه وړلو هڅه کوي.

انفرادي انارشیزم په انارشیستي غورځنګ کې د څو بېلابېلو فکري دودونو او انفرادي فلسفې د یوې ډلې ښودونکی دی. په انفرادي انارشیزم باندې د لومړنیو اغیزو په ډله کې ویلیم ګادوین (فلسفی انارشیزم)، جوزیا وارن (د فرد حاکمیت)، ماکس ستیرنر(ځانپالنه)، لیساندر سپونر(طبیعي قانون)، پییر جوزف پرودون (متقابلیت), هینري دیویدثورو(انتقاليت)، هربرت سپینسر (د مساوي آزادۍ قانون) او انسمله بلګاریک (مدني نافرماني) شامل و. فردپالونکی انارشیزم په اروپا او متحده ایالاتو کې څرګند شو، چیرې چې د ۱۹مې ز پېړۍ نامتو انفرادي انارشیست بیجامین تاکر وویل، چې: «که فرد د خپل ځان د اداره کولو حق ولري، ټول بهرني حکومتونه ظالم او مستبد بلل کېږي».

په انارشیزم کې انفرادي انارشیزم په لومړۍ درجه کې یوه ادبي پدیده ده،حال دا چې ټولنیز انارشیزم د انارشیزم یوه غالبه بڼه ده، چې د نولسمې پیړۍ په وروستیو کې له انارکو وروسته د انفرادي انارشیزم نه د توپیر په توګه راڅرګند شو. کمونیزم د یو غالب تمایل په توګه د ډله ییز انارشیزم ځایناستی شو. انفرادي انارشیزم د ځینو په وسیله د داسې انارشیستي څانګې په توګه تشریح شوی، چې د لیبرالیزم په وسیله ډېر اغیزمن شوی او ورسره تړلی دی (کلاسیک لیبرالیزم چې له کلاسیکو سیاسي اقتصاد پوهانو او د کار نظریې نه د پانګوالۍ ضد نظریې او سوسیالیستي اقتصاد مفاهم ترلاسه کوي) او دغه راز د لیبرالیزم د یوې برخې په توګه بیان شوی دی. د لیبرال یا لیبرال - سوسیالیست برخه د انارشیزم او لیبرالي سوسیالیزم د ډله ییز یا کمونیستي اړخ پر خلاف ده، او په دې توګه ډېری یې له دې وېش سره همغږينه دي. ټولنیز انارشیستان د ټول پالونکو یا جمع ګرا او کمونستي انارشيستانو په شمول انفرادي انارشيستان له سود او د سرمایه دارۍ اړوندو ګټو سره د مخالفت له امله سوسيالیستان او ازاد سوسیالیستان ګڼي. همدارنګه د انفرادیت – سوسیالیستي وېش نظریه هم د بحث وړ موضوع بلل کیږي، ځکه چې انفرادي انارشیزم په لویه کچه سوسیالسیتي دی او د غیر لاکي انفرادیت له امله هغه د انفرادي سوسیالیزم یوه بڼه ګڼلای شو، چې سوسیالیزم په کې شامل دی.انفرادي انارشیزم د ډېریو انارشیستي فکري مکتبونو بنسټ دی، چې نږدې په ټولو انارشیستي تمایلاتویې  اغېز لرلی او په ډېرو انارشیستي خبرو اترو کې یې ونډه لرلې ده. 

## پییر جوزف پرودون
پییر جوزف پرودون هغه لومړنی فیلسوف و، چې ځان یې د «انارشیست» په نامه یاد کړ. ځینې ​​​​پرودون یو انفرادي انارشیست ګڼي، حال دا چې ځینې نوريې یو ټولنیز انارشیست ګڼي. همدارنګه ځینې ​​مبصرین پرودون د انفرادي کنټرول پر ځای په لویو صنعتونو کې د غوره مشارکت او له امله د انفرادي انارشیست په توګه نه پیژني. سربېره پر دې هغه د ځینو امریکایی وګړپالونکو یا فردګرایانو په منځ کې ډېر اغېزمن و او ښه نفوذ یې درلود. په  ۱۸۴۰مه او ۱۸۵۰مه زېږدیزو لسیزو کې چارلس اندرسوندانااو ویلیم بېچلدر ګرین د پرودون اثار متحده ایالاتو ته معرفي کړل. ګرین د پرودون متقابل ګرایي د امریکا له شرایطو سره تطبیق او هغه یې بنیامین تاکر ته معرفي کړ.

پرودون له داسې دولتي امتیازاتو سره مخالفو، چې د پانګوالۍ، بانکدارۍ او د ځمکنیو او دغه راز د ملکیت راټولولو یا استملاک (او هر ډول جبر، چې د دې لامل شي) له ګټو نه ساتنه کوي، ځکه چې د هغه په اند د سیالۍ مخه نیسي او شتمني د څو محدودو کسانو په لاس کې ساتي. پرودون د وګړود حق پلوی و، چې وګړي باید د خپل کار محصول د خپلې شتمنۍ په توګه وساتي؛ خو هغه په ​​​​دې باور و، چې هر هغه ملکیت چې یو کس یې تولیدوي،له هغه پرته هره اضافي شتمني او ملکیت لرل د یاد شخص لپاره غیرقانوني وي. له همدې امله هغه شخصي مالکیت هم د آزادۍ لپاره اړین ګڼه او هم یې د استبداد او ظلم لپاره یوه لارهګڼله. لومړی کله چې د کار له برکته وي او د کار لپاره لازم وي او دوهم کله چې د استثمار (سود، ګټه، اجاره او مالیه) لامل کېږي. هغه په عمومي توګه لومړنی یې «شتمني او جایداد» او وروستی یې «مال یا ملکیت»بلل. د لوی او ستر صنعت لپاره هغه د مزد لرونکي کار بدلولو لپاره د کارګرانو د اتحادیو ملاتړ وکړ او د ځمکې له مالکیت سره یې مخالفت وکړ.

پرودون په دې باور و، هغه کسان چې کار کوي خپل ټول تولیدات باید وساتي او په کریډیټ او ځمکو باندې انحصار شوې موارد هغه ځواکونه دي، چې دا ډول موارد منع کوي. هغه د داسې یو اقتصادي سیستم ملاتړ کاوه، چې شخصي ملکیت په کې د ملکیت او د تبادلې د بازار په توګه پرته له ګټې نه شامل و،چې هغه به متقابل ‌پالنه یا متقابلیت باله. دا د پرودون فلسفه ده چې د انارکو کمونیزم په پیل کې په ډېره واضح او ورښانه توګه د ژوزف دژاک په وسیله رد شوه او وروسته یې په مستقیم ډول پرودون ته په یوه لیک کې ولیکل، چې «دا د هغه د کار محصول نه دی، بلکې کارګر د هغه د اړتیاوو پوره کولو لپاره حق لري، که څه هم دا اړتیاوې هرڅه وي». پرودون انارکو کمونیست نه، بلکې یو وګړپال یا فردګرا شخص و او داسې يې ویل، چې: «کمونیزم.... په ذات او اساس کې همغه له ټولنې څخه انکار دی» او په ښکاره توګه یې اعلان وکړ، چې «مالکیت غلا ده» او په دې برخه کې د ځمکې د مالکیت حق ردولو ته اشاره کوي او وایي، چې هغه چا ته ورکول کېږي چې دا ځمکه نه کاروي.

له فردي مالکیت او مبادله یي اقتصاد نه د پرودون د ملاتړ له امله پرودون څخه د دژاک او نورو له جلا کېدو وروسته، د وګړپالونکو یا انفرادیت غوښتونکو (چې د پروودون له فلسفې سرهنسبي همغږۍ ته دوام ورکړ) اوانارکوکمونیستانو ترمنځ اړیکې د بېلابېلو تضادونو او د همغږۍ اړوند تضادونو سره څرګندې شوې. د بېلګې په توګه، د تاکر په څېر فرد غوښتونکو (فردپلویانو) له یوې خوا د میخایل باکونین په څېرجمعیت غوښتونکو آثار ژباړلي او بیا یې خپاره کړي او له بلې خوا د جمعیت غوښتنې او کمونیزم اقتصادي اړخونه یې د انارشیستي ایدیولوژۍ له اړوندو ارمانونو سره د ناهمغږۍ په توګه رد کړي دي.

## مېکس ستېرنر
جوهان کاسپر سمېت، چې په مېکس ستېرنر (هغه مستعار نوم، چې په ماشومتوب کې د ښه فکر او پوهې له امله د المان ښوونځي کې ترلاسه کړی و) په نامه مشهور دی، یو المانی فیلسوف و، چې د ناهیلیزم، اګزیستانسیالیزم، پوسټ ماډرنیزم، انارشیزم او په ځانګړې توګه د انفرادي انارشیزم د ادبي سرلاروله ډلې څخه شمېرل کېږي. د ستېرنر اصلي اثر«Ego and Its Own» دی، چې د «Ego and His Own» په نامه هم یادیږي (په جرمني ژبه کې «Der Einzige und seinEigentum» چې په لفظي ډول د یوازیني یو شخص «The Only One» او د هغه دملکیت یا یو ځانګړی فرد او د هغه ملکیت «The Unique Individual and His Property» په توګه ژباړل کېږي. دا اثر په لومړي ځل په ۱۸۴۴ز کال په لیپزیک کې خپور شو او له هغه وخته را پدېخوا تر ننه پورې په ډېرو نسخو او بېلابېلو ژبو ژباړل شوی او خپور شوی دی

## سرچينې