open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Συναλλοιότητα διαφορομορφιζμίων

Σην θεωρητικόν φυσικήν, η **συναλλ΄εότητα δ΄εαφορομορφιζμίων** (γιά **γενικόν συναλλ΄εότητα** γιά **γενικόν αναλλ΄εότητα**) εν αναλλ΄εότητα τη μορφής τη φυσικών νομίων αφκά ασοί αυταίρετους δ΄εαφορίσιμους μετασκηματιζμούς συντεταγμενίων. Το κεντρικόν η ιδέα εν η αφκά: τα συντεταγμένας 'κ υπάρχνε πραματικά σην φύσην, άμα είναι μαναχόν κατασκευάζματα που περγράφνε ατέν κ΄ γ΄ τ'ατό εν καλλίον να μην έχνε ρόλον σην δ΄εατύπωσην τη βασικών φυσικών νομίων. 

Φυσικόν νόμον γενικά συναλλοίωτον εν ατός που ες΄ την ίδ΄εαν  μαθεματικόν μορφήν σ'όλ΄εα τα συστέματα συντεταγμενίων που αλληλοσκετίζκουνταν δ΄εα μεσίου διαφορισιμιδίων μετασκηματιζμίων. Αΐκοι νομ εκφράζκουνταν πολλά φοράς με ορς τανυστικών πεδίων· παράδειγμαν: η κλασικόν (μη κβαντικόν) Θεωρία τη Ελεκτροδυναμικής εν αΐκεσσα θεωρία.

Ους αρχή, την γενικόν συναλλ΄εότηταν επρότεινεν ο Άλμπερτ Αϊνστάιν γ΄ την θεωρίανατουν τη Ειδικού τη Σχετικότητας, άμα αβούτε η θεωρία πα έτον περιοριζμένον σα συστέματα συντεταγμενίων που αλληλοσκετίζκουνταν μαναχόν δ΄εα μεσίου ομ΄εομορφιδίων σχετικών ταχυτητίων (δηλαδή, αδρανειακών πλαισίων). Ο Αϊνστάιν ανεγνώρισεν την ανάγκην εφαρμογής τη Γενικού Αρχής τη Σχετικότητας σοι επιταχυνόμενους σχετικούς ταχύτητας κ΄ μετεχειρίστεν τοι υπολογιστικούς μέθοδους τη Τανυστικού Λογιζμού (τη νέονος ατουνού εργαλείου γ΄ την εποχήν εκείνεν) για να επεκτείνει την Καθολικόν Συναλλ΄εότηταν Λόρεντς (Lorentz) τη ειδικού θεωρίας (που εφαρμόζκεται μαναχόν σα αδρανειακά πλαίσ΄εα) σην άλο γενικόν Τοπικόν Συναλλ΄εότηταν Λόρεντς (που εφαρμόζκεται σ'όλ΄εα τα πλαίσ΄εα)**·** αραέτς εποίκεν ο Αϊνστάιν την Γενικόν Θεωρίαν τη Σχετικότητας. Η τοπικός περιστολή τη γενικού τανυστή μετρικής σην μετρικήν Μινκόφσκι αντιστοισ΄εί σε κίνησην ελεύθερου πτώσης (γεωδαιτικήν, δηλαδή)**·** αέτς περικλείσκεται σην γενικόν θεωρίαν το φαινόμενον τη βαρύτητας.

Η σύχρονον ερμηνεία τη φυσικού περιεχόμενου τη αρχής τη γενικού συναλλ΄εότητας εν η αφκά: η ομάδα Λι (Lie) GL4(\mathbb{R}) (η ομάδα συμμετρίας τη Γενικού Σχετικότητας, δηλαδή) εν θεμελ΄εώδης εξωτερικόν συμμετρία τη κόζμονοσεμουν. Άμα κ΄ άλλα συμμετρίας, άμον οι εσωτερικοί συμμετρίας που βασίζκουνταν σοι διακριτούς ομάδας, έχνε πλέον τρανόν ρόλον σο ποίσιμον καινούργεων φυσικών θεωρίων.

## Τέρεν και
*Ειδικόν σχετικότητα

## Αναφοράντας / Βιβλ΄εογραφία
*(σ'αγγλικά) O'Hanian, Hans ϗ Ruffini, Remo. *Gravitation and Spacetime* (2η εκδ.). New York: W. W. Norton. 1994.ISBN 0-393-96501-5. *Τέρεν το κομμάτ*: 7.1. 

## Συνδέζμ
*(σ'αγγλικά) ''General covariance and the foundations of general relativity: eight decades of dispute''

!
!
Υδρογόνον

150px|right
μικρογραφία|246x246εσ|Hydrogen Spectrum Test
Η λέξην υδρογόνον (hydrogen) προέρχεται ασα λέξεις «ὕδωρ» + «γείνομαι», δηλαδή σημαίν' την βασικήν χημικήν ιδιότητανατου να καίγεται αφού έχει ποίσναι νερόν (ὕδωρ). Το χημικόν στοιχείον Υδρογόνον (Η) (γιά διυδρογόνον) ση διατομικήν στοιχειακήν μορφήνατου) έν´ άχρωμον, άοσμον, άγευστον, εύφλεκτον αμέταλλον διατομικόν αέριον, με ατομικόν αριθμόν 1, ατομικήν μάζαν 1,00794(7) amu, χημικόν τύπον H2, μοριακήν μάζαν 2,01588(14) amu. Έν´ τ'ελαφρύτερον χημικόν στοιχείον.

!
Λιθουανία

Η **Λιθουανία** εν κράτος σο βορειάν τ' Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν τ' Βίλνιους κι πρόεδρος ατ'ς εν η Ντάλια Γκριμπαουσκάιτε. Η χώρα έχ' πληθυσμόν σα 2.810.865 τ' ανθρώπ'ς (2017).

## Γεωγραφίαν
Η Λιθουανίαν ευρισκάται ση Βαλτικήν τη θάλασσαν αφκά, εχ' την Πολωνία, τη Λευκορουσία, τη Λεττονία και τη Ρουσία απές. Έχ' τρανά πολιτείας τ' Κάουνας, και τη Κλαϊπέντα.

## Συνδέζμαι
* Το επίσημον ο ιστοτόπον τη κυβέρνησης τη Λιθουανίας

Λιθουανία
Λιθουανία
Φινλανδία

Η **Φινλανδία** εν κράτος ντο ευρίεται σα βόρεια τη Ευρώπης. Η κεφαλούπολη εν η Χελσίνκι.
Αίγυπτος

thumb|
Η **Αίγυπτος** (*λένατον πα κι* Αίγυπτον), σ'αραβικά مصر - Miṣr, εν αφρικανικόν κράτος ση νότιαν τη Μεσόγειον την θάλασσαν. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Κάιρον κ' τρανότερην πόλην εν η Αλεξάνδρειαν. Ο πρόεδεος ατ'ς εν ο Χόσνι Μουμπάρακ και ο πληθυσμόν ατ'ς έν σα 75.500.662 τ' ανθρώπ'ς.

## Συνδέζμαι
* **[[Αρχείον:Commons-logo.svg|15px]] [[:el:commons:Egypt|Η Αίγυπτος σα Commons]]**
* **[[Αρχείον:Greek_wiktionary_logo.png|15px]] [[:wikt:el:|Η Αίγυπτος σο Βικιλεξικόν]]**
* **[[Αρχείον:Gnome-globe.svg|15px]] [[:el:commons:Atlas of Egypt|Χάρτες ασήν Αίγυπτον]]**

Αίγυπτος
Αίγυπτος
Νάτριον

right|250px|
Το χημικόν στοιχείον **Νάτριον** [σύμβολον **Na** (λατινικά: *Natrium*)] εν μαλακόν δραστικόν μέταλλον αση ομάδαν τη αλκαλίων σο Περιοδικόν πινάκιν με ατομικόν αριθμόν 11 κι ατομικόν βάρος 22,98977 . Εςς θερμοκρασίαν τήξης 97,8 C° και θερμοκρασίαν βρασμού 882,9 C°. 

Το νάτριον εν διαδογμένον ση φύσην με τη μορφήν χημικών ενωσίων, όπως το χλωριούχον νάτριον (αλάς), ντο ευρίεται σε μεγάλας ποσότητας σο θαλασσινόν νερόν, το νιτρικόν νάτριον γιά *νίτρον τη Χιλής*, ντο εν κρυσταλλικόν κι ευρίετεν μέσα σο έδαφος. Ση φύσην ευρίετεν μανάχον σε ενώσια κι εν ενεργόν χημικά.

Εςς ατομικόν αριθμόν 11 κι ατομικόν βάρος 23 κι ειδικόν βάρος 0,968. Εν μαλακόν, στερεόν, ελατόν, ασημόλευκον αλκαλικόν μεταλλικόν χημικόν στοιχείον. Οξειδώνετ' όμως γοργά σον αέραν. Για τ'ατό φυλάετ' μέσα σε παραφινέλαιον γιά πετρέλαιον.

Κατηγορίαν:Χημείαν
Βόλος

Ο **Βόλος** εν πόλην τρανή (τρανότερη της Μαγνησίας ούλης) παρά την θάλασσαν ασο κέντρον της Ελλάδας 326 χλμ. ασον Βορράν της Αθήνας.

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Πολιτείας τ' Ελλάδας
Κώστας Διαμαντίδης

Ο **Κώστας Διαμαντίδης** (1952-) γιά Κοσμέτες (ψευδώνυμον) εν γνωστός λογοτέχνες κι συγγραφέας ποντιακών ἐργων.

Εγεννέθεν ση Αγάπην Γρεβενών ασ'σό γονείς πρόσφυγας ασ'σο Πόντον κι απόφοιτον τη Οδοντιατρικού Σχολής τη Α.Π.Θ..

Πρώτη τουν ποιητική συλλογή έτον το “Ονέρ’τα Πόνια Τάματα”, έκδοση Ινστιτούτου Βιβλίων κι Ανάγνωσης Κοζάνης κι Πανελλήνιας Ένωσης Σουρμενιτών, 1998.

Κατηγορίαν:Ποιητάδες
Κατηγορίαν:Συγγραφέοι
Ήλιον

right|150px
Το χημικόν στοιχείον ήλιον εν τ'αρχικόν στοιχείον τη ομάδας τη ευγενίων αερίων, εςς σύμβολον το He κι ατομικόν αριθμόν 2. Εν´ αέριον, άχρωμον, άοσμον κι άγευστον κι εςς το χαμηλότερον σημείον βρασμού τη χημικών στοιχείων.

Κατηγορίαν:Χημείαν
Ίων Δραγούμης

μικρογραφία|250px|Ίων Δραγούμης
Ο Ίων Δραγούμης έτονε αγωνιστής,πατριώτ'ς και λόγιος κ' ας αλλουνούς τρανόν εκφραστής τη ακραίου ελληνικού σωβινισμού. Διεκρίθη αμόν υπέρμαχον τη Μεγάλη Ιδέας(Τρανέσσα Ιδέα).Υιός τ' Στεφάνου Δραγούμη.Μακεδών,ασό Βογατσικό τη Καστοριάς,εγεννέθε σην Αθήναν σα 14 τη Σεπτέμβρη(Σταυρίτε) 1878 και εσπούδασεν νομικά σο Παρίσιν.Εσκότωσαν ατόν σα 31 τη Ιούλη(Χορτοθέρτ) 1920 απές σην Αθήνα,η αιτία έτονε πολιική,σουμά σ' Αμπελόκηπους,εκεκά όποι έτονε τα στρατώνας τη πεζικού και οπ' 'εστεασν  αναμνηστικόν πλάκαν(στήλη).

Τρανόν σεβντάν  είσεν με την Πηνελόπη Δέλτα-τον σεβντάν ατούν είπαν ατον "πλατωνικόν"-ντο έτονε συγγραφέας μυθιστορημάτων ντο γράφνε για τον Μακεδονικόν Αγώνα.Ασά 1902 έμπεσεν σον διπλωματικόν κλάδον,υπηρέτησεν αμον υποπρόξενον,κατόπιν απαιτήσεώς του,σο Μοναστήρ και απ'εκεί σην Ανατολ. Μακεδονίαν,σο Προξενείον των Σερρών,σην Ανατολικήν Ρωμυλίαν σο Προξενείον τη Πύργου και ση Θράκην,σο Προξενείον τη Φιλιππούπολης, έως σα 1907.Αντάμα με τον γαμπρόν ατ' Παύλον Μελάν,ντο έτονε άγουρος τη αδελφής ατ',έστεσεν τα ορθοδόξους κοινότητας εναντίον τη βουλγαρικών κομιτάτων,έσκωσεν' σο ποδάρ τα Ελληνικά Δυνάμεις και έντονε τρανόν απόστολος τη Μακεδονικού Αγώνος.Ίδια πατριωτικά προσπάθειας εποίκε και σην Πόλιν αυκά,όποι υπηρέτησεν σην Ελληνικήν Πρεσβείαν.(1907-1909).Σα 1909 εβοήθησεν σην προετοιμασίαν τη πατριωτικού κινήματος.Σα 1910 εποίκε μ'αλλουνούς τον "Εκαπιδευτικόν Όμιλον".

Σα 1911,αμόν οι Ιταλοί επαίραν τα Δωδεκάνησα,εποίκεν σην Πάτμον πανδωδεκανησιακόν συνέδριον,ντο επρόλαβεν και απεφάσισεν το ένωμαν με την Ελλάδα.(Συνέδριο Πάτμου 1912).Σα 1912,έντονε δεκανέας σο επιτελείον τη αρχηστράτηγου Κωνσταντίνου.Αντάμα με τον Βίκτορα Δούσμανη και τον Ιωάννη Μεταξά έστειλαν ατόν να διαπραγματεύκεται με τον Ταχσίν πασά την παράδοσιν τη Θεσσαλονίκης,όπ' έστεσεν την ελληνικήν σημαίαν.Σα 1914 επήεν πρεσβευτήν σην Αγίαν Πετρούπολη και εδιαχειρίστεν με επιτυχίαν το ζήτημα τ' Αγίου Όρους,φτάοντας μέλημαν να οργανούνται τα ελληνικά κοινοτητας τη Ρουσσίας.Σα 1915 εκλέχθεν βουλευτής Φλωρίνης.Σα 1916 εκδόθε το περιοδιόν ατ' "Πολιτική Επιθεώρησις".Σα 1917 εξόρισεν ατόν η κυβέρνηση τη Βενιζέλ' σην Κορσικήν,ασ' επαλινόστησεν σα 1919.

Η επακόλουθη ένταξήν ατ' σο αντίθετον, ασο βενιζελικόν στρατόπεδον, έντονε αιτίαν, αμον εμαθεύτεν  η δολοφονική απόπειρα σο Παρίσι εναντίον τη Βενιζέλ', να πιανούται σ' ενέδραν ανδρών τη ασφαλείας του τότε αρχηγού ση Χωροφυλακήν Εμμανουήλ Ι. Ζυμβρακάκη, και να αραέβ' τραγικόν τέλος σο σημείο όπ' έσ' σήμερον στηθεί το αναμνηστικόν  πλάκαν.

## Δουλείας ατ'
Ασό συγγραφικόν έργον ατ' ξεχωρίζνε το "Μαρτύρων και ηρώων αίμα" (1907) ντο εν εμπνευσμένον ασον  Μακεδονικόν Αγώνα και ουσιαστικά αφιερωμένον ση θυσίαν τη γαμπρούν ατ' Παύλου Μελά, ίστε και τα "Σαμοθράκη" (1909) και "Όσοι ζωντανοί" (1912).

## Συνδέζμαι
*Γ. Πισσαλίδη, Ίων Δραγούμης 
*Εφ. ''ΤΑ ΝΕΑ'', 29-10-1999 - τ' Αλέξανδρου Π. Ζάννα, Πηνελόπη Σ. Δέλτα
*Η Καθημερινήν

Κατηγορίαν:Ποιητάδες
29 Απρίλτ

Κούντουρος | Μαρτς | **[[Απρίλτς]]** | Καλομηνάς | Κερασινός
28 Απρίλτ | 29 Απρίλτ | 30 Απρίλτ

----

Η **29 τ' Απρίλτ** εν τ' 119ον ημέρα τη χρονίας (120ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονίαν), άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. Επέμναν άλλα 246 ημέρας για να τελούτεν η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν
* 1863 - Κωνσταντίνος Καβάφης, Έλληνας ποιητής

## Αποθάναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 29 Μαρτί - 29 Καλομηνά

0119
Τσιν Σι Χουάνγκ

Ο **Τσιν Σι Χουάνγκ** (秦始皇) (259 π.Χ. – 210 π.Χ.), γνωστός σα Γινγκ Ζενγκ (嬴政), έτον βασιλέας σην κινεζικήν πολιτείαν τ' Τσιν από τ' 246 π.Χ. ως τ' 221 π.Χ. σην περίοδον των Μαχούμενων Πολιτείων. Έγνεν ο πρώτος βασιλέας σην ενωμένην Κίνα τ' 221 π.Χ. Εκυβέρνησεν ως τη θανή ατού τ' 210 π.χ. σην ηλικίαν των 50.

## Συνδέζμαι
* Μαυσωλείον τ' Τσιν Σι Χουάνγκ
* Ιστορίαν τ'ς Κίνας

Κατηγορίαν:Κίνα
Τσάρλι Τσάπλιν

right|thumb|Τσάπλιν το 1915|150px
Ο **Τσάρλς Σπένσερ Τσάπλιν** (Charles Spencer Chaplin Jr, 16 Απρίλτ 1889 - 25 Χριστουγενναρί 1977), γνωστός σα Τσάρλι έτον άγγλος ηθοποιός. Έγνεν τρανός σα πρώτα δεκαετίας τ' Χόλυγουντ. Εν ο πρώτος τρανός ηθοποιός όπ' εποίσον το Σαρλό σε ταινίας. Απέθανεν τ' 1977.

## Φιλμογραφίαν
* The Kid, 1921
* A Woman of Paris, 1923
* The Gold Rush, 1925
* The Circus, 1929
* City Lights, 1931
* Modern Times, 1936
* The Great Dictator, 1940
* Monsieur Verdoux, 1947
* Limelight, 1952
* A King in New York, 1957

## Συνδέσμε

* link=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Charlie_Chaplin?uselang=pnt|19x19px Σα Κοινά εσ υλικόν σχετικόν με '''''Τσάρλι Τσάπλιν'''''

Κατηγορίαν:Σινεμά
23 Καλανταρί

Αεργίτες | Χριστουγεννάρτς | **[[Καλαντάρτς]]** | Κούντουρος | Μαρτς
22 Καλανταρί | 23 Καλανταρί | 24 Καλανταρί

----

Η **23 τη Καλανταρί** εν 23ον ημέρα τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. Επέμναν άλλα 342 ημέρας για να τελούτεν η χρονία (343 ημέρας σο δίσεκτον τη χρονία). 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν

## Απόθαναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 23 Χριστουγενναρί - 23 Κούντουρονος

0107
Ρώμη

Κολοσσαίον|thumb|250px
Η **Ρώμη** εν ιταλικόν πολιτείαν και εχ' τρανόν ιστορίαν. Εν η ασ' ουλτς τρανόν πολιτείαν και η πρωτεύουσα τη Ιταλίας. Οσήμερον εχ' πληθυσμόν 3.700.000 ανθρώπ.

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Ιταλία
Κατηγορίαν:Πολιτείας τη Ιταλίας
Ιμπν Χαλντούν

200px|right|thumb|Ιμπν Χαλντούν
Ο Ιμπν Χαλντούν (27 Καλομηνά, 1332– 19 Μαρτί, 1406) (Αραβικά: أبو زيد عبد الرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي) έτον Βορειοαφρικανός πολύμαθον — αστρονόμον, οικονομολόγον, ιστορικός, μελετητής και θεολόγον του Ισλάμ, νομολόγον, δικηγόρον, μαθηματικός, δεατροφολόγον, φιλόσοφον, κοινωνεολόγον και πολιτικον. Εγεννέθεν σην Βόρεον Αφρικήν ση σημερινήν Τυνησίαν. Οι γονείσατου Περσικού καταγωγής έσαν. Έτον πρόδρομον τη: δημογραφίας, πολιτιστικού ιστορίας, ιστοριογραφίας, φιλοσοφίας τη ιστορίας, και κοινωνεολογίας.

Εν τσιπ γνωστός για το έργον ατού Μουκαντίμα (γιά Προλεγόμενον), τον πρώτον τόμον της καθολικής ιστορίας τη κόσμονος, Κιτάμπ αλ-Ιμπάρ. 

Απέθανεν σο Κάιρον.

Κατηγορίαν:Ιστορίαν
Κατηγορίαν:Αίγυπτος
Κάιρον

right|thumb|Κάιρον|200px
Το Κάιρον εν η πρωτεύουσαν τς Αιγύπτου, ευρίετεν σον ποταμόν Νείλο. Οσήμερον εχ' πληθυσμόν 15.200.000 ανθρώπ κι εν η πιο τρανήν πολιτείαν τς Αφρικής. Τ' επίσημον όνεμαν ατής εν Αλ-Καχίρα (القاهرة).

## Ανθρώπ'ς
* Ιμπν Χαλντούν

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Πολιτείας
Κατηγορίαν:Αίγυπτος
16 Σταυρί

Χορτοθέρτς | Αλωνάρτς | **[[Σταυρίτες]]** | Τρυγομηνάς | Αεργίτες
15 Σταυρί | 16 Σταυρί | 17 Σταυρί

----

**16 Σταυρί** εν 259ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 260ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 106 ημέρας για να τελούτεν η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν
*2007: Ασού εξέβεν πρώτον σα βουλευτικά εκλογάς τη 16 Σταυρί ο πρωθυπουργόν Κωνσταντίνον Καραμανλής σχηματίζ' καινούρεον κυβέρνησην.

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 16 Αλωναρί - 16 Τρυγομηνά

0916
Αραπάν

thumb|Karl Benz 1894
**Αραπάν** εν τροχοφόρον όχημαν με μηχανήν. Τα αραπάτα πάσκουνταν σο μεσοστράτ, έχνε κάτσα για 1 ως 6 ανθρώπ'ς, έχνε 4 τροχούς και εφτάνουν τα για τη μεταφοράν τ' ανθρώπων.

Σο 2002 έτον 590.000.000 αραπάτα (1/11 ανθρώπ'ς).

## Ιστορίαν
Εφευρέθεν σην Γερμανία το 1885 ασόν Karl Benz.

Κατηγορίαν:Τεχνολογίαν
Κατηγορίαν:Αραπάδας
Λεχτικόν

**Λεχτικόν** εν σύνολον λεξίων μίας λαλίας. Το λεχτικόν 'κ εν αναλλοίωτον, αλλά εξελίζκεται χρόνον με τον χρόνον.

Κατηγορίαν:Γλωσσολογίαν
20 Σταυρί

Χορτοθέρτς | Αλωνάρτς | **[[Σταυρίτες]]** | Τρυγομηνάς | Αεργίτες
19 Σταυρί | 20 Σταυρί | 21 Σταυρί

----

**20 Σταυρί** εν 263ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 264ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 102 ημέρας για να τελούτεν η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Έξεργος
* Ορθόδοξον Εγκλεσίαν: Ευσταθίου τη Μεγαλομάρτυρα, και τη συνοδείας ατουνού, Θεοπίστης τ'ατουνού γαρής, Αγαπίου κ' Θεόπιστου τ'ατουνού παιδία (σα 118 τη χρονίαν).

**Τερέστεν πα:**

* 20 Αλωναρί - 20 Τρυγομηνά

0920
Νείλος

250px|right|thumb|Ο Νείλος

Ο **Νείλος** εν ποτάμιν κι ευρίεται σην Αφρικήν. Εν το τρανότερον ποτάμιν σον κόσμον. Ο Νείλος εχ' δυο τρανούς κλώνους: τον Λευκόν Νείλον και τον Μπλε Νείλον ασήν Αιθιοπίαν. Απεκεί πάει σην Αίγυπτον κι εκεί ξύνεται σην Μεσόγειον τη Θάλασσαν εφτάοντας Δέλτα.

## Τ' όνεμαν
Τ' όνεμαν Νείλος εν Παλαιόν Ελλενικόν και εν ασήν σημιτικήν ρίζαν *νάχαλ* τεμέκ κοιλάδαν γιά ποτάμιν (ασή μετάφρασην ποτάμιν-κοιλάδαν).

## Απόθεν κατεβαίν'
Ο Νείλος εν το τρανότερον ποτάμιν (μάκρον) σην Αφρικήν, αλλά και σ' ούλον τον κόσμον. Εβγών ασά νότια τ' Ισημερινού, ξύνει σην Μεσόγειον Θάλασσα. Εν 6.650 χμ μακρόν και ξύνει σε 3.349.000 τ.χμ. Δαβαίν' την Τανζανίαν, το Μπουρούντι, την Ρουάντα, το Ζαΐρ, την Κένυαν, την Ουγκάντα, την Αιθιοπίαν, το Σουδάν και την Αίγυπτον. Ο Νείλος αχπάσκεται ασόν Κυανόν Νείλον (Αμπάι), τον Άτμπαρα, και τον Λευκόν Νείλον.

## Συνδέζμαι
* Ο ΝΕΙΛΟΣ

Κατηγορίαν:Αίγυπτος
Κατηγορίαν:Ποτάμαι
27 Σταυρί

Χορτοθέρτς | Αλωνάρτς | **[[Σταυρίτες]]** | Τρυγομηνάς | Αεργίτες
26 Σταυρί | 27 Σταυρί | 28 Σταυρί

----

**27 Σταυρί** εν 270ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 271ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 95 ημέρας για να τελούτεν η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν
* 1984: Αβρίλ Λαβίν, τραγουδίστρια ασον Καναδάν.

## Αποθάναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 27 Αλωναρί - 27 Τρυγομηνά

0927
Τραπεζούντα

thumb|right|350px|Η τοποθεσία τση Τραπεζούντας σο σύγχρονον χάρτην τση Τουρκίας.

Η **Τραπεζούντα** (τούρκικα: **Trabzon**, λάζικα: **Ťrabuzeni**), μια πόλη ση Μαυροθαλάσσας το γιαλό ση σημερινόν Τουρκίαν, και του Κρατίδιου τση Τραπεζούντας η μετρόπολη εν.

## Ιστορία
Εθεμελίωσαν την πόλην οι Mιλήσιοι πουλητάντοι ασή Σινώπης σην Κλασικήν Αρχαιότηταν σο χρόνο 756 π.Κ.Ε. Σο 11ο κατόχρονο, η Τραπεζούντα ελληνικόν αποικίαν σου Βυζάντιου έτονε, και ίσταρο, σο 13ο κατόχρονο, τση Αυτοκρατορίας τση Τραπεζούντας η μετρόπολη εγέντονε. 

## Τερέστεν και εκεί
* Αυτοκρατορία τση Τραπεζούντας
* Δαβίδ Τρανόν Κομνηνός

## Παραπομπές


## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Πόντος
Κατηγορίαν:Πολιτείας τη Τουρκίας
Βασίλης Ανθόπουλος

Ο Βασίλειος Ανθόπουλος ή Βασίλ Αγάς γεννέθεν σο χωρίον Κιζίκ του Απές σο σαντζάκ τη Σεβάστειας το έτος 1888. Μορφώθεν απ έναν Γάλλον αρχιτέκτονα και για τ' ατό καλέθεν "Ουστάς" απο το τούρκικον "USTA" που σημέν "πρωτομαστόρ". Το 1914 χταλεύει έναν Τούρκο που βιασ τη γαρη τη καρντασιτ΄ και κλόσκει σο βουνόν αντάρτης. Απε το 1914 ως το 1918 πολλά συμφοράς φερ τη Τούρκοις, με πιο τρανόν το γλύτωμαν ενός Ρουσαντ' Στρατηγού α ση φυλακήν τη Σεβάστειας. Οι Ρουσσάντ δίγουν ατον παράσημον και τουφέκιαν να εφτάει πόλεμον αντάρτι. Αμα ατός κι μπορεί να πολεμεί τη Τούρκοις που εν πολλοί και τακτικοί και για τ' ατο το 1918 ερχεται σην Αθήνα να παρακαλεί το Βενιζέλο και το ασκέρ' το Ελληνικό. Ο Βενιζέλος βοήθεια κι διγ' και ο Βασίλ Ουστάς αφίν οπίς τη γαρήνατ' και λίγους άγουρους τς τ' αντάρτικο σα χωρία Ριζό και Βάγγενα (Σεβαστειαννά) τη Πέλλας ση Μακεδονία και κλόσκεται παλ' σον Πόντο. Το 1920 οι Τούρκοι εφταν ατον καρτερ' σην Κωνσταντινούπολη και θανατώνε ατον. Τη 13 Τρυγομηνά 2009 σο Δήμον τη Σκύδρας εποίκαν το άγαλμα του Βασίλ Ουστά.

Κατηγορίαν:Πόντος
1 Τρυγομηνά

Αλωνάρτς | Σταυρίτες | **[[Τρυγομηνάς]]** | Αεργίτες | Χριστουγεννάρτς
30 Σταυρί | 1 Τρυγομηνά | 2 Τρυγομηνά

----

**1 Τρυγομηνά** εν 274ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 275ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 91 ημέρας για να τελούτεν η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 1 Σταυρί - 1 Αεργί

1001
Μιχάλης Καλιοντζίδης

Ο **Μιχάλης Καλιοντζίδης** (1960-) εν Έλλενας μουσικός και κεμεντζετζής. 

## Βιογραφικόν
Ο Καλιοντζίδης εγεννέθεν σο χωρίον Διπόταμος (Παπελέρ) σην Καβάλαν. Ο κύρ' σ' ατ' εγεννέθεν σο χωρίον Κοσμά τση Ματσούκας και η μάνα τ' αδά σην Ελλάδαν άμα εκράτ'νεν ας σην Κρώμ' κι ας ση Χ̌ερρίαινα μερέαν. Σο Παπελέρ ο Μουχαήλτς επήεν σο Δημοτικόν και εξέγκεν τη Μέση Τεχνική Σχολή Εργοδηγών. 

Την κεμεντζ̌έν εσκάλωσεν να μαθάνει α' μαναχός ατ' το 1975, άμα επεκεί εποίκεν ατον κάποσον μάθεμαν και ο Λάμπον ο Τηλκερίδης. Σα '81 τη χρονίας επήεν σην Αθήναν κι έμαθεν μουσικήν σο Ευγενίδειον Ωδείον. Σα 1988 εποίκεν μουσικόν σχολείον σην Καλλιθέα Αθηνών και τ' όνομαν αθε έτον «Λύρα». Οσήμερον  σχολεία έχ̌' δώδεκα αΐκα σκολεία. Εξόν ας σην Αθήναν έχ̌' σκολεία ση Θεσσαλονίκην, σην Καβάλα, σο Κιλκίς, σην Κατερίνην, σην Βέροια, σην Κοζάνην, σον Κοπανόν Ναούσης, σην Κρύα Βρύση Γιαννιτσών, ση Δράμαν, σην Πρέβεζα και σην Ανατολή Ιωαννίνων. 

Ο Καλιοντζίδης εξέγκεν πολλά δίσκους. Εξόν ασ' ατό παναΰρια πα πάει κι εκεί που ζούνε Πόντιοι σην Ευρώπην, Αμερικήν και Αυστραλίαν.

## Δουλείας ατ'
### Βιβλία
**Η Λύρα του Πόντου*, 2008

### Δίσκοι
**Αγροτσάλτς*, 1998

*''Τ αυθεντικα του Ποντου 1986
Καθως,ακολουθησαν τα αυθεντικα του Ποντου#2,#3,#4

## Συνδέσμε
*Βιογραφία σο pontianlyrics.gr 
*Βιογραφικόν σο pontosworld.com (ελλ.)

Καλιοντζιδης, Μιχαλης
Κομφούκιον

150px|right|thumb|Κομφούκιον
Ο Κομφούκιος έτον πελλόν φιλόσοφον ασήν Κίναν και τα έργανατ έφταναν ους σην Κίναν, Κορέαν, Ιαπωνίαν, Βιετνάμ. Η φιλοσοφίαν ατ αναφέρκονταν σην ηθικήν, σα κοινωνικά, σην δικαιοσύνην και σην ειρήνην.

Κατηγορίαν:Φιλοσοφίαν
Πεσκιοϊλού Αντέμ

Ο **Πεςκιοϊλού Αντέμ** (τουρκ. *Beşköylü Adem*, ελλ. *Μπεσκιοϊλού Αντέμ*, 1 Μαρτί 1980-) εν πόντιος μουσικός και κεμεντζετζής αση Τουρκίαν. Εξέρ και καλατςεύ' τα ποντιακά ντο εν το μητρικόν η γλώσσαν ατ'. Το κανονικόν τ'όνομαν ατ' εν Αντέμ Εκίζ.

## Βιογραφικόν
Ο Αντέμης εγεννέθεν κι εθράφεν σο χωρίον Πέςκιοϊ σα Σούρμενα, κοντά σην Τραπεζούνταν. Το παλαιόν τ'όνομαν τη χωρί έτονε «Καλίστη». Εςς τον ποντιακόν πολιτισμόν και κρατεί ατόν γιατί με τ'ατόν έζησεν. Για τον κύρην ατ' λέει αν έλεεν δυο τρία τέσσερα τουρκικά λόγια, έλεεν δέκα δεκαπέντε ποντιακά. Ο Αντέμης ασην καρδίαν ατ' λεει εν πόντιος, όχι ασ'όνομαν. 

Σην κεμεντζέν ερχίνεσεν αυτοδίδακτος κι έμαθεν τα καϊτέδες άμον ντ'έκουεν ατα ασοι παλαιούς τη χωρί, αέτς άμον ντο έπαιζαν και έλεγαν ατα. Επεκεί πολλά επαίνεν κι έρχουτον σα πανηγύρε και σα βραδύας κι έπαιζεν την κεμεντζέν. Όνταν ετελείωσεν το λύκειον ασον Πόντον έφυγεν και με την οικογένειαν εντάμαν επήγεν σην Κωνσταντινούπολην.
Ασα 2001 κιαν πουλίσκεται το δισκογραφικόν η δουλείαν ατ' «*Yanarım Ateşine*». Ατουπές εςς έναν τραγωδίαν σα ποντιακά. Σα 2005 συνεργάσκουτον με τον Νίκο Μιχαηλίδη και τον Φίλιππο Κεσαπίδη κι εξέβεν σην Ελλάδαν το CD «*Ρωμαίικα Τραγωδίας*» (σον Πόντον τα ποντιακά λέγουν ατα «ρωμαίικα»). Σα 2007 με τον Κερίμ Αϊντίν εντάμαν εκυκλοφόρησεν σην Τουρκίαν το CD «*Gülüm Demedimmi Sana*».

Οσήμερον εξόν ασ'αλμπούμε ο Αντέμης πολλά πάει σα παρακάθε και σα βραδύας τη Ποντίων σην Ελλάδαν, σο Βέλγιον, ση Γερμανίαν, ση Τουρκίαν, σην Ολλανδίαν και σ'άλλα χώρας. 

## Αλμπούμε
* *Yanarım Ateşine*, 2000
* *Ρωμαίικα Τραγωδίας*, 2005
* *Gülüm Demedimmi Sana*, 2007
* *AS SIN TRAPEZOUNTAN SIN THESSALONIKIN*2010
* ''Anemo /Rüzgar

Πεσκιοϊλου Αντεμ
Στάνλεϊ Κιούμπρικ

Ο **Στάνλεϊ Κιούμπρικ** (Stanley Kubrick) έτον σκηνοθέτες, σεναριογράφον κ' παραγωγός τη κινηματογράφονος ασήν Αμερικήν.

## Φιλμογραφίαν

**1950:** Day of the Fight
**1951:** Flying Padre
**1952:** The Seafarers
**1953:** Fear and Desire 
**1955:** Killer's Kiss 
**1956:** The Killing 
**1957:** Paths of Glory ("Σταυροί σο Μέτωπον")
**1960:** Spartacus ("Σπάρτακον")
**1962:** Lolita ("Λολίτα")
**1964:** Dr. Strangelove ("S.O.S. Πεντάγωνον Καλεί Μόσχαν")
**1968:** 2001: A Space Odyssey ("2001: Η Οδύσσειαν τη Διαστήματος")
**1971:** A Clockwork Orange 
**1975:** Barry Lyndon 
**1980:** The Shining 
**1987:** Full Metal Jacket 
**1999:** Eyes Wide Shut 


!
Βοστώνη

thumb|200px

Η **Βοστώνη** έν το τρανύτερον πολιτείαν και η πρωτεύουσα τη Μασσαχουσέττης. Ονομάζουμε 'ατεν και "Αθήναν τη Αμερικής" γιατί εχ' τα περισσότερα πανεπιστήμια ασ'όλια τ'άλλα πολιτείας τη Αμερικής.

Σην Βοστώνην ειν' πολλοί Πόντιοι Έλληνες ασ' όλια τα μερέας τη Ελλάδας, αμάν οι πλείονες είν' ασή Μακεδονίας τα νομούς, όπως την Κοζάνην, Ημαθίαν, Σαλονίκην, Φλώριναν, Κέστεραν κ,α.

Έχομε δύο Ποντιακούς Συλλόγους και είναι πολλά δυνατοί, την «Παναΐαν Σουμελάν Βοστώνης» και την «Ποντιακήν Εστίαν». Είναι ασ' ολίγους Συλλόγους που έχ'νε τ'ατεινέτερα κτίρια απέ σην καρδίαν τη Βοστώνης.

Εχ'νε χορευτικά συγκροτήματα, μικρά και τρανά. Η Παναΐα Σουμελά εχ' πολλά δυνατόν νεολαίαν. Η νεολαία μουν είν' ολ' γεννεμέν αδά σην Αμερικήν, αμάν έμαθαν να παίζνε την κεμεντζέν και νε τραωδούν, άμον ντ'εγεννέθαν, για σον Πόντον για σην Ελλάδαν.

Ασό 2008, ερχίνεσεν να έχ' Σκολείον Ελλενικής και Ποντιακής γλώσσας εντάμαν, όθεν μαθάνε την Ιστορίαν, Πολιτισμόν, Παράδοσην, ήθη, έθιμα.

Τα τραωδίας βοηθούν πολλά τα μωρά να μαθάνε την γλώσσαν για τ' ατό εμείς με την νεολαίαν έμουν, χορεύομε και τραωδούμε όθεν και να ευρίουμες.

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Πολιτείας
Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ

thumb|right|Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ
Ο **Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ** (*Georg Wilhelm Friedrich Hegel*, Στουτγκάρδη 27 Αλωναρί 1770 - Βερολίνο 13 Αεργίτε 1831) ή **Έγελον** έτον τρανός Γερμανός μεταφυσικός φιλόσοφον τη Γερμανικού Ιδεαλισμού. Ιδέασατου έσαν η Διαλεκτική Θεωρίαν, η Ανάσυρσην (Aufhebung), η Διαλεκτικήν Αφέντε-Σκλάβονος και ο Απόλυτον Ιδεαλισμός.

Κατηγορίαν:Φιλοσοφίαν
Απόστολος Παύλος

Ο **Απόστολος Παύλος** (Ταρσός, Κιλικία αρχές 1ου αι. (5-15 μ.Χ.) – Ρώμη 66-68 μ.Χ.), συγγραφέας των μισών περίπου από τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, αναγνωρίσθηκε ως Ισαπόστολος και Άγιος, και ήταν μία από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες της πρώιμης εποχής του Χριστιανισμού, υποστηρικτής της παγκοσμιότητας της Διδασκαλίας Του Ιησού. Για τον λόγο αυτό πήρε το όνομα *"Απόστολος τῶν ἐθνῶν"* και των εθνικών, εκείνων δηλαδή που δεν ανήκουν στον λαό και στη θρησκεία των Εβραίων.

Λεγόταν Σαούλ (*Σαύλος*, βλ. *Πράξ. 7:58*, *8:1* κ.ά.) αλλά κατά την τότε συνήθεια των Ιουδαίων της διασποράς έφερε εκτός από το ιουδαϊκό όνομα και ένα ομόηχο ελληνικό ή ρωμαϊκό.
Κατηγορίαν:Θρησκείαν
Κύρου Ανάβασις

Η ***Κύρου Ανάβασις*** εν έναν πολλά σημαντικόν ιστορικόν σύγγραμμα του Έλληνος ιστορικού, στρατιωτικού, και φιλοσόφου Ξενοφώντος που περιγράφη τη συμμετοχήν ενός σώματος 10.000 Ελλήνων μισθοφόρων (των Μυρίων), ασήν ώραν που ενετάχθαν στον στρατον του Κύρονος και συμμετείχαν σην εκστρατείαν του κατά του αδελφού του Αρταξέρξη και ειδικότερα σην μάχην σα Κούναξα το 401 π.Χ., όντως μετά τον θάνατον του Κύρονος ακολούθησεν η περιπετειώδης επιστροφήν ατούν στην Μικρά Ασία προς τη θάλασσαν που ονομάζεται "κάθοδος των μυρίων". Ο Ξενοφών ήτον ο διοικητής της στρατιωτικής μονάδας.

Ατό το ιστορικόν σύγγραμμαν αποτελείται από επτά βιβλία. Εν γραμμένον σε καθαρή αττική διάλεκτον και θεωρείται πολλά αξιόλογον ση περιγραφήν ενός τρανέσας στρατιωτικής επιχείρησεως τη αρχαιότητος.

;Σημειώσεις: - **Ανάβαση** λέγνε την πορείαν ενός στρατεύματος ασ'η θάλασσαν σο εσωτερικόν μιας χώρας και **κάθοδος** ακριβώς το αντίθετον.

Κατηγορίαν:Αρχαίον Ελληνικόν γραμματείαν
Πόντιοι

**Πόντιοι**
290px
Όλων ο πληθυσμός:
 2.000.000 - 2.500.000 παγκoσμίως (κατ' εκτίμησην) 

Σημαντικοί πληθυσμοί:
Ελλάδα: 500.000 - 300.000 (κατ' εκτίμησην) 

ΚαλατσήΠοντιακά, Ελληνικά
θρήσκευμαΧριστιανοί Ορθόδοξοι 


**Πόντιοι** ονομάσκουνταν οι Έλληνες πρόσφυγες που έρθαν ασήν περιοχή του Ευξείνου Πόντου - Πόντος. Η περιοχή του Ευξείνου Πόντου εβρήεται ση βόρειαν και σην ανατολικήν θαλασσάκρην του τωρινού κράτους τη Τουρκίας και άλλων παρευξεινίων χωρών.Σημαντικοί Πόντοι ήταν ο Στράβων  
[right|thumb|140px|[Βησσαρίων|Καρδινάλιος Βησσαρίων (1395 &ndash; 1472) τη Τραπεζούντος, Πόντιος λόγιος, πολιτικός και καρδινάλιος]]

## Αρχαιότητα
thumb|left|Αποικίες τη Πόντονος

* Η ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού έσ για ξεκίνεμα την ίδρυση της Σινώπης ση Βόρεια θαλασσάκρην της Μικρά Ασίας ασά  Μηλίσιους

περίπου το 800 π.Χ. Άσην Σινώπη οικιστές ίδρεσαν άλλα πόλεις. Η κυριότερη αούτων των πόλεων έτονε η Τραπεζούντα σο 783 π.Χ.

Για τους Έλληνας του Πόντου πολλά εγράφταν ασου συγγραφάντας.  

Οι Πόντιοι ζούσαν σε εκείνα τα μέρη ασην αρχαιότηταν που έτονε αμιγώς ελληνικά πριν να εφτάει κατοχήν η Οθωμανικήν Αυτοκρατορίαν. Πολλοί τρανοί αρχαίοι επιστήμονες έχνε ποντιακήν καταγωγής όπως έτον ο αστρονόμον ο Ηρακλείδης ο Πόντιος,ο γεωφράφον ο Στράβωνας ο Αμάσειος και ο Διογένες ο κυνικόν.

## Ανταλλαγή πληθυσμών
Το 1923 σύμφωνα με τη Συνθήκην τη Λωζάνες, εέντονε ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλήνων και Τουρκαλάντων και απές ση συμφωνία τη συνθήκες περιλαμβάουνταν και οι κάτοικοι του Πόντου (όπως και ατοί τη Μικράς Ασίας). 

## Γενοκτονία
Απάν ση προσφυγίαν ασην Τουρκίαν σην Ελλάδαν πολλοί ( 350000 ) Πόντιοι έβρανε τον θάνατον και τελικά ασατούνς που εξεκίνεσαν πολλοί κι πρόλαβαν να φτάνε σην Ελλάδαν. 
Η γενοκτονία των Ποντίων κι εν αναγνωρισμέντσα διεθνώς αλλά μαναχά ασην Ελληνικήν Πολιτείαν με Νόμο του 1994 (N 2193/1994). 
Η γενοκτονία κι έτονε μικρότερον ασατήν που εποίκαν ση Εβραίους οι Γερμανοί ή ση Αρμενίους οι Τουρκάντ.
[left|thumb|160px|[Αλέξιον ο 3ον (1338 – 1390), Αυτοκράτορας τη Τραπεζούντος.]]

Οι Έλληνες τιμούν την γενοκτονίαν ση 19 του Καλομηνά (Μάιος).

## Ήθη και εθίματα
Οι Πόντιοι έχνε πολλά σκυρόν παράδοσην και εθίματα που μετέφεραν ασον Πόντον. Οι χοροί, η ποντιακή διάλεκτος και πολλά ασά εθίματα διατηρίουνταν εώς και σήμερον.

## Παραπομπές

## Τέρεν επίσης

*Ποντιακά Κάλαντα
*Ποντιακοί χοροί

## Αναφοράντας


## Εξωτερικές Συνδέσεις
*Η Γενοκτονία των Ελλήνων 
*Η γενοκτονία των Ποντίων 
*Η γενοκτονία των Ποντίων-στοιχεία
*Τραπεζούντα
*Εικόνα

Κατηγορίαν:Ελλενικόν ιστορίαν
3 Καλανταρί

Αεργίτες | Χριστουγεννάρτς | **[[Καλαντάρτς]]** | Κούντουρος | Μαρτς
2 Καλανταρί | 3 Καλανταρί | 4 Καλανταρί

----

Η **3 τη Καλανταρί** εν 3ον ημέρα τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. Επέμναν άλλα 362 ημέρας για να τελούτεν η χρονία (363 ημέρας σο δίσεκτον τη χρονία). 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 3 Χριστουγενναρί - 3 Κούντουρονος

Κατηγορίαν:Ημέρας τη χρονίας
4 Τρυγομηνά

Αλωνάρτς | Σταυρίτες | **[[Τρυγομηνάς]]** | Αεργίτες | Χριστουγεννάρτς
3 Τρυγομηνά | 4 Τρυγομηνά | 5 Τρυγομηνά

----

**4 Τρυγομηνά** εν 277ον ημέρα τη χρονίας, ίστε λεει μας το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 278ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). Επέμναν άλλα 88 ημέρας για να τελούτεν η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 4 Σταυρί - 4 Αεργί

Κατηγορίαν:Ημέρας τη χρονίας
Γρηγοριανόν ημερολόγιον

To **Γρηγοριανόν Hμερολόγιον**, εν τ' ημερολόγιον τ' Δυτικού κόσμου. Εν μιαν παραλλαγήν τ' ιουλιανούν, και θεσπίστ' ασόν Πάπα Γρηγόριο ΙΓ', ασόν ονομάζουντο, σα 24 Κουντούρονος τ' 1582.

Κατηγορίαν:Ημερολόγιαν
Κάλαντα Πρωτοχρονίας

Τα **κάλαντα τη Πρωτοχρονίας** εν ευχητικά τραγωδίας ντο ψάλκουνταν κάθαν χρόνον, σην παραμονήν τη Πρωτοχρονίας. Τα κάλαντα έχνε πολλά λοέν μορφάς (λ.χ. ποντιακά, μωραΐτικα, κρητικά, κ.ου.κ.).

## Κάλαντα
: Αρχή κάλαντα κι αρχή του χρόνου κι αρχή του χρόνου.
: Πάντα κάλαντα, πάντα του χρόνου πάντα του χρόνου.
: Αρχή μήλον εν κι αρχή κυδών εν κι αρχή κυδών εν
: Κι αρχή βάλσαμον το μυριγμένον το μυριγμένον.
: Εμυρίστεν ατό ο κόσμος όλον ο κόσμος όλον.
: Για μύριστ ατό και εσύ αφέντα καλέμ αφέντα.
: Λύσον την κεσέ σ και δος παράδας και δος παράδας.
: Κι αν ανιοιείς μας χαράν σην πόρτας σ χαράν σην πόρτας σ.
: Ευχές Χρόνια Πολλά, πάντα και του χρόνου Καλή χρονία και σ όλα τα σπίτ(ι)α υείαν κι ευλοίαν

Κατηγορίαν:Θρησκείαν
Ισαάκ Νιούτον

right|200px|thumb|Ισαάκ Νιούτον
Ο **Ισαάκ Νιούτον** (4 Καλανταρί 1643 – 31 Μαρτί 1727) έτον φυσικόν ασήν Αγγλίαν. Θεωρούν ατό πολλοί έναν τσιπ τρανόν ασ' άνθρωπ'ς.

## Συνδέσμε
* link=https://el.wikiquote.org/wiki/Ισαάκ_Νεύτων?uselang=pnt|16x16px Βικιφθέγματα: '''''Ισαάκ Νεύτων'''''
* link=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Isaac_Newton?uselang=pnt|18x18px Σα Κοινά εσ υλικόν σχετικόν με '''''Ισαάκ Νεύτων'''''

Κατηγορίαν:Φυσικήν
Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ

thumb|Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ το 1882
Ο **Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ** (αγγλ.: *James Clerk Maxwell*, Εδιμβούργον, 13 Κερασινού 1831 - Καίμπριτζ, 5 Τρυγομηνά 1879) έτον Σκωτσέζον φυσικός.

## Συνδέσμε
* link=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:James_Clerk_Maxwell?uselang=pnt|19x19px Σα Κοινά εσ υλικόν σχετικόν με '''''Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ'''''

Κατηγορίαν:Φυσικήν
Ποντιακά Κάλαντα

Τα κάλαντα εν ευχητικά τραγωδίας ντο ψάλκουνταν κάθαν χρόνον, σα τρανά γιορτάς. Έχνε πολλά λοέν μορφάς (λ.χ. μωραΐτικα, κρητικά, κ.ου.κ.). Τα ποντιακά κάλαντα εν:

*Κάλαντα Πρωτοχρονίας
*Κάλαντα Χριστουγέννων

Κατηγορίαν:Θρησκείαν
Ποντιακοί χοροί

Οι Ποντιακοί χοροί εν πολλά γνωστοί σην Ελλάδαν. Οσημερον χορευνέ ατους οι Ποντιοι σον κοσμον. Σην Τουρκιαν πα χορευνε ατους. Horon λεγνε ατοιν, ασον ελλενικον λογον "χορος". Σην Βικιπαίδειαν ες λήμμαν για:

*Ανεφορίτσα
*Ατςαπάτ
*Κότσαρι
*Τρυγόνα

Κατηγορίαν:Χορός
Εμμανουηλίδης

Οι Μανουηλάντων εν τρανόν οικογένειαν.  Ο Χρήστον ο δέσκαλον έτον δέσκαλος σην Λίτσασα τη Γαράσαρης.  Εκεί σην εκκλησίαν ¨Αγιον Γεώργιον σην ανταλλαγήν, έγραψεν απές΄σον ναόν την υπογραφήν ατ΄.  Οταν τα παιδία ατ΄εδέβαν σην Λίτσασαν εκλαψον άμον ντο είδαν την υπογραφήν του πατέρα ατουν.  Σο χωρίον ατόν επήρε την ομορφέσσα Βασιλικήν, που εγενέθεν σην Νικόπολιν τη Γαράσαρης και έτον πολλά ευκατάστατος.  

Ο Χρήστος και η Βασιλική έρθαν σο χωρίον Κύργια Δράμας και εποίκαν επτά παιδία.  Πρώτος ο Γιωρίκας που εδέβεν σην Αμερικήν και έντονε καθηγητής Παιδιατρικής Καρδιολογίας σο Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας σο Λος Αντζελες.  Ατός έτον και ακαδημαικός σην Αθήνα. Δεύτερος ο Γιάννες, έτον δικηγόρος σην Δράμαν και πρόεδρος του Δικηγορκού συλλόγου. Τρίτος ο Εμμανουήλ, έντονε δάσκαλος και επεκεί δικαστής και έφυγεν ως πρώτος Πόντιος αεροπαγίτης. Τέταρτος ο Νικόλαος, καθηγητής φιλόλογος, και λυκειάρχης, εδούλεψεν πολλά χρόνε σην Ιωνίδειον Σχολή Πειραιώς και σην Ευαγγελική Σχολή. Ο Ιωσήφ έντονε ιατρός ακτινολόγος σην Δράμα, και διευθυντής ακτινολογίας σην Δράμα. Ο έκτον ο Δημήτριος, έντονε μαθηματικός, εσπούδασε μεταπτυχιακά σην Αμερικήν, αλλά νέος αφήκεν τα εγκόσμια σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα σίτα έρθεν σην Ελλάδα. Η τελευταία, Σοφία, το μόνον κορίτσ επήρε το όνομα της καλομάνας Σοφίας. Ατέ πολλα εξυπνέσσα έτον και εσπούδασεν αδά σο Πολυτεχνείον ως αρχιτέκτων. δέβε σην Γαλλίαν και επέρε μάστερ και εργάζεται σην Αθήνα. 

Τα εφτά παιδία εποίκαν δεκαεφτά χάταλα, και μέχρι ατώρα, Καλανταρτσ 2010, τα παιδία ατουν εποίκαν άλλα δεκαοχτώ χάταλα.
Eurovision

μικρογραφία|Eurovision
Η **Eurovision** εν τρανόν διαγωνισμόν μουσικής.

Κατηγορίαν:Μουσική
Βιγιένα

thumb|280px|Κάστρο τη Βιγιένα.
Η **Βιγιένα** (ισπ. *Villena*) εν ισπανικόν πολιτείαν. Οσήμερον (2009) εχ' πληθυσμόν 35.222 ανθρώπ.

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Ισπανία
Κατηγορίαν:Πολιτείας
Λευκωσίαν

Η **Λευκωσίαν** εν κυπριακόν πολιτείαν. Εν η ασ' ουλτς τρανόν πολιτείαν και η πρωτεύουσα τη χώρας. Οσήμερον εχ' πληθυσμόν 224.500 ανθρώπ.

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Κύπρος
Κατηγορίαν:Πολιτείας
Κύπρος

Η **Κύπρος** εν νησιωτικόν κράτος τη Ανατολικού Μεσογείου. Ές (με τα εκτιμήσεις τη 2024) **1,358,282**  ανθρώπς.

Η Κύπρος απέμνει διχοτομημένη ας σο τουρκικόν αούρισμαν 'τ' 1974. Το βόρειον μέρος 'τ' νησίν ελέγχεται ας το αυτοονομαζόμενον «κρατόπον» τη Τουρκικής Δημοκρατίας τη Βόρειας Κύπρον, που αναγνωρίζεται μόνον ας ση Τουρκίαν. Η Κυπριακή Δημοκρατίαν εξακολουθεί να είν' το διεθνώς αναγνωρισμένον κρατόπον και μέλος τη Ευρωπαϊκής Ένωσιν.

## Αναφοράντας


Κύπρος
Κύπρος
Καμερούν

thumb|right|Το καμερουνικόν ο χάρτ'ς.
Το **Καμερούν**, σα γαλλικά République du Cameroun, εν αφρικανικόν κράτος. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν η Γιαουντέ κ' τρανότερην πόλην εν η Ντουάλα. Ο πρόεδεος ατ'ς εν ο Πολ Μπιγιά ο πρωθυπουργός ατ' ς εν ο Φιλεμόν Γιανζί Γιανγκ και ο πληθυσμόν ατ'ς έν σα 15.746.179 τ' ανθρώπ'ς.

Κατηγορίαν:Κράτη
Καμερούν
Βερολίνον

thumb|right|310px|Το γερμανικόν η βουλή, το Ράιχσταγκ
thumb|right|200px|
Το **Βερολίνον** (σα γερμανικά: *Berlin*) εν πολιτείαν σην ανατολήν τη Γερμανίας. Εν η πρωτεύουσα τη χώρας και τ'ασούλτς τρανόν πολιτείαν. Εςς 3.447.048 αθρώπς απαναφκά.

## Ιστορία
* 1244 Εμφανίσκουνταν τα πρώτα γράμματα για έναν μέρος π'λέγνατο Βερλίνον.
* 1451 Το σόι τοι Χοχεντσολερνάντ' (*Hohenzollern*) επήεν σο Βερολίνον κι ασ'ατό το μέρος εκυβέρνηνεν τη χώρανατουν
* 1701 Το Βερολίνον έντον πρωσικόν πρωτεύουσα.
* 1806 Ο στρατός τη Ναπολέοντα εσέβεν σο Βερολίνον.
* 1871 Το Βερολίνον έντον πρωτεύουσα τη Γερμανικού Ράιχ.
* 1920 Το παλαιόν το Βερολίνον εφτάνατο έναν με κιάλλα πολιτείας κι αέτς πα σχηματίσκεται το "Τρανόν Βερολίνον" (Groß-Berlin).
* 1945 Ασού επέρασεν ο δεύτερον ο τρανόν ο πόλεμον τη πολιτείαν χωρίζνατεν σε τέσσερα κομμάτεα: Έναν σοβιετικόν, έναν αμερικανικόν, έναν βρετανικόν κι έναν γαλλικόν.
* 1949 Εποίκανε τα δυο Γερμανίας άμα και η πολιτείαν εταγουτεύτεν κι έντον ημσόν: Ατώρα εςς Δυτικόν Βερολίνον και Ανατολικόν Βερολίνον.
* 1961 Το κομμουνιστικόν η κυβέρνησην τ’Ανατολικού τη Γερμανίας εποίκεν το Τουβάρ τη Βερολίνου. Ατό πα εχώρισεν τη πολιτείαν.
* 1990 Ασου τα Γερμανίας ένταν έναν αξάν, το Τουβάρ τη Βερολίνου εκρέμσανατο κι εχάθεν. Ατώρα εςς έναν Βερολίνον μαναχόν. Το καινούρεον η πολιτείαν ίνεται γερμανικόν πρωτεύτουσα.

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Πολιτείας τη Γερμανίας
Γλωσσολογία

**Γλωσσολογία** λέγουμε την τέχνην π' τερεί και φωτογραφίζ' τη γλώσσαν. Τοι επιστήμονες π'σουδάζνε τη γλώσσαν λέγνατοιντς γλωσσολόγους. 

Τη γλωσσολογίαν χωρίζνατεν σε πολλά κομμάτεα, άμον ντο εν ο βοετός (φωνητική), η μορφή τη λέξης (μορφολογία), ντο λεει μας η λεξη (λεξικολογία) και τα κανόνας τη γλώσσας (γραμματική). Η γλωσσολογίαν 'κ τερεί έναν γλώσσαν μαναχόν αλλά πολλά. Αέτς πα επορούμε κι ελέπουμε τα γλώσσας ομνεάζνε τ'έναν τ'άλλο.

Γλωσσολογια
Intel Core i7

**Intel Core i7** εν τ'όνομαν π'έδωκεν η εταιρία Intel σε επεξεργαστάς ντ'εφτάειατα για τ’ οσπιτί υπολογιστάς και για λάπτοπ. Η Intel εσκάλωσεν κι εχρησιμοίησεν αούτον τ'όνομαν σα 2008. Ασα 2008 κι επεκεί, όλεα τα επεξεργαστάς Core i7 στιρίχκουνταν σην Intel Nehalem microarchitecture απάν. Ασα 2008 εμπροστά, η Intel είςεν τ'όνομαν «Core 2» για αήκα επεξεργαστάς. Εςς πολλά λοέν Core i7 επεξεργαστάς. Τ'όνομαν ΄κ συμβολίζ' κατηγορίαν επεξεργαστίων. Core i7 εν τ'όνομαν για όλεα τα πολλά αληγορτά επεργαστάς τη Intel. Εξόν ασ'ατά η Intel εςς και άλλα ονόματα για τοι επεξεργαστές'ατς π' θέλ να πωλείατα σοι καταναλωτές: «Core i5» και «Core i3». «Core I5» λέχκουνταν τα επεξεργαστάς π' 'κ είν'ατόσον αληγορτά άμον ντο είναι τα «Core i7». Τα «Core i5» επορούν κι εφτάγνε όλεα τα δουλείας π'θέλνε οι χρήστες υπολογιστίων, εξόν ασ'ολίγα κατηγορίας παιχνιδίων. Τ'όνομαν «Core i3» συμβολίζ' τα επεξεργαστάς, τα οποία δουλεύνε κιάλλο αργά ασα «Core i5». Τα «Core I3» επορούν κι εφτάγνε πολλά απλά δουλείας για πολλούς χρήστες υπολογιστίων.

## Αναφοράντας


Κατηγορίαν:Τεχνολογίαν
Intel

**Intel Corporation** (**Int**egrated **El**ectronics **Corporation**) εν εταιρίαν ντ'εφτάει τςιπ ημσαγωγίων κι εσκάλωσεν να φτάει τα δουλείασατς σα 1968 τοι χρονίας, 18 Χορτοθερί. Τα επεξεργαστάς ντ'εποίκενατα η Intel εχρησιμοποίησανατα σε πολλά υπολογιστάς. Πολλοί εξέρνε τα παλαιά τα πράματα ντ'εποίκεν, άμον ντο εν ο 386, ο 486 και τα Pentium. Οσήμερον τ'ασούλτς σημαντικόν επεξεργαστήνατς λέγουνατο Intel Core i7. Πολλοί έχνε σον υπολογιστήνατουν τον Core 2 processor - λεει "Intel Inside" ατού απάν. Η Intel εφτάει πολλά λοέν πράματα κι έκλωσεν σον dual core, 64 bit σα 2006. Τα πρώτα Pentium τςιπς εποίκενατα σα 1993, 22 Μαρτί.

## Αναφοράντας


## Άλλα σελίδας

* Επίσημον ιστοσελίδα

Κατηγορίαν:Τεχνολογίαν
18 Χορτοθερί

Καλομηνάς | Κερασινός | **[[Χορτοθέρτς]]** | Αλωνάρτς | Σταυρίτες
17 Χορτοθερί | 18 Χορτοθερί | 19 Χορτοθερί

----
Η **18 τη Χορτοθερί** εν το 199ον το ημέραν τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. 166 ημέρας απομέν'νε ουσνα τελείται η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν
* 1968 - Η Intel εσκάλωσεν να φτάει τα δουλείασατς.

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Έξεργος

**Τερέστεν πα:**

* 18 Κερασινού - 18 Αλωναρί

0718
Κεντρικόν μονάδα επεξεργασίας

Το **Κεντρικόν η μονάδα επεξεργασίας - ΚΜΕ** (αγγλ. *central processing unit - CPU*) λέγουμε έναν πολλά σημαντικόν κομμάτ' τ'υπολογιστίων. Το ΚΜΕ εν άμον ντο εν τ'αχούλ. Η δουλείανατ' εν ν'εφτάει λογαρίας και δαταγάς.

Το ΚΜΕ εν ελεκτρονικόν μηχανήν ντ'εφτάει δουλείας ασ'έναν κατάλογον. Τον κατάλογον δεαβάζατον και παίρ τα δουλείας έναν έναν. Επεκεί εφτάει δουλείας με τη σειράνατουν άμον ντ'ορίζνε τα δαταγάς. Αήκον λίσταν με δαταγάς π'δεαβάζατα το ΚΜΕ λέγουματο πρόγραμμαν. Τη μηχανήν π'επορεί κι εφτάει τα δουλείας τη ΚΜΕ, οι μαθηματικοί λέγουνατεν Μηχανή Τούρινγκ. 

Ολίγα δουλείας ντ'εφτάει το ΚΜΕ:

* Θέκει δυο αριθμούς εντάμα
* Τερεί ποίος αριθμός εν κιάλλο τρανόν ασ'άλλτς
* Κοβαλεί και θέκει τον αριθμόν σ'άλλον μέρος 
* Παίρ' έναν αριθμόν αση μνύμην
* Λαγκέβ' σ'άλλον μέρος σον κατάλογον με τα δαταγάς απές

## Άλλα σελίδας
* Intel

Κατηγορίαν:Τεχνολογίαν
Πεντικόν (υπολογιστές)

thumb|Πολλά πεντικάς έχνε δυο κουμπία κι έναν κυλιντάρ απεσκές.
Ο **πεντικόν** εν λυστρίν ντο λεει τον υπολογιστήν ντο δουλείας να φτάει. Ο χρήστες λαήζ τον πεντικόν σο τραπέζ απάν κι αέτς πα ο κέρσορας κουνίεται σην οθόνην, ασ'έναν εικονόπον σ'άλλον. 

Το λυστρίν επαίρεν τ'όνομανατ επειδή με το καλόδιον εμπροστά ομνέζ με πεντικόν. Οσήμερον τα καινούρεα μοντέλα καλόδιον πα 'κ έχνε άμα δουλεύνε με μπαταρίας.

## Αναφοράντας


Κατηγορίαν:Τεχνολογίαν
Intel Core 2

**Intel Core 2** εν ομάδαν επεξεργαστίων ντ'εποίκενατο η Intel. Εξέβεν ασα Core κι επεκεί. Σ'αούτον την ομάδαν απές εςς επεξεργαστάς solo-core (με έναν κουκούτς) "Core 2 Solo", dual-core (2 κουκούτσεα) "Core 2 Duo", και quad-core (4 κουκούτσεα) "Core 2 Quad". Επεκεί εξέβαν και επεξεργαστάς με τ'όνομαν "Extreme", λ.χ. *Core 2 Extreme*. Ατά πα θέλνε κιάλλα παράδας άμαν έχνε κιάλλο τρανόν τακάτ ασ'αλτς.

## Τ'επεξεργαστή τα κουκούτσεα
Η κατάληξη "XE" συμβολίζ ο επεξεργαστής εν "Extreme Edition".
* Conroe: Τα πρώτα επεξεργαστάς Core 2 Duo εξέβαν σα 2006, 27 Χορτοθερί. Εποίκαν ατοιντς ασου εγέντανε παλαιά τα Intel Pentium 4 και Pentium D.
* Conroe XE: Εξέβεν σα 2006, 29 Χορτοθερί κι επαίραν τη θέσην τ'Intel Pentium Extreme Edition.
* Conroe L
* Allendale
* Morem
* Morem XE
* Kentsfield
* Kentsfield XE
* Penryn
* Wolfdale
* Yorkfield
* Yorkfield XE

Κατηγορίαν:Τεχνολογίαν
Πίτσα

300px|μικρογραφία|Πίτσα με τομάτας, τυρίν, κουκουβάκα και κρομμύδεα
300px|μικρογραφία|Πατροπαράδοτον φουρνίν
Η **πίτσα** εν πατροπαράδοτον ιταλικόν φαΐν αση Νεάπολην. Εν πολλά γνωστόν σ'όλον τον κόσμον. 

## Ντο πράματα θέλομεν
### Για το ζουμάρ'
* Αλεύρ
* Μαγιά
* Νερόν 
* Άλας 
* Λάδ'

## Πως εφτάμε την πίτσαν
Η πίτσα θέλ' αλέυρ, νερόν, ολίγον μαγιά, άλας και ολίγον λάδ'. Εφτάμε το ζουμάρ' κι αφήνομ'ατο έναν ώραν να φουσκών' με τη μαγιάν. Ασο φουσκών' και ύστερα, εφτάμε τρανόν ζουμωτόν φύλλον κι ενοίγομ'ατο σ'έναν σινίν απές. Επεκεί εςς πολλά συνταγάς. Κόφτομε τομάτας και βάλλομ'ατα σο ζουμάρ'. Εφτάμε μίαν σάλτσαν με τοματοπολτόν, ρίγανην, βασιλικόν και σκόρδον και κςύνομ'ατο απάν σο ζουμάρ' με τα τομάτας. Τρίφτομε το τυρίν απάν σο ζουμάρ'. Επεκεί βάλλομε ολίγον λαδ' και σύρομε το σινίν με το ζουμάρ' απές σο φουρνίν. Περιμένομεν να λύεται το τυρίν και να ψέεται το ζουμάρ'. Όνταν εγροικούμε εψέθεν, βγάλομε το σινίν και κόφτομε την πίτσαν μερτικά. Επεκεί βγάλομε τα κομμάτεα'σο σινίν, βάλλομ'ατα σα ςκεύε, κάθουμες κα και τρώγουμε.

## Συνδέσμεα
* Πως εφτάμε την πίτσαν - sintagespareas.gr (ελλ)

πιτσα
Ωτία

*Γιαμ' αραέβετε το τ'όργανον με το οποίον ακούγνε; [[ωτίν|Τερέστεν αδά]].*

Τα **ωτία** είναι πατροπαράδοτον ποντιακόν γλύκισμαν. Ομνέζ'νε με τ'ωτίν τ'αθρωπί και για τ'ατό λέγουν'ατα ωτία. 

## Ντο πράματα θέλομεν
*ωβά
*1 φλιτζάν' ςεκ5έρ
*1 φλιτζάν' ελάδ'
*1 φλιτζάν ξύγαλαν
*2 βανίλιας
*1 χουλέρ φαΐ σόδα
*ςεκέρ και κανέλα για γαρνίρισμαν

## Πως εφτάμε τα ωτία
Για να'φτάμε το ζουμάρ', βάλλομε τα ωβά σ'έναν μπολ με το ςεκέρ εντάμαν και ταράζομ'ατα. Επεκεί γομώνομε το λαδ' και το ξύγαλαν σο μπολ. Βάλλομε και τα βανίλιας και τη σόδαν. Ατώρα γάλεα γάλεα βάλλομε τ'αλέυρ' και συνέχεια με το χουλέρ ταράζομε το μίγμαν.
Όνταν εγροικούμ' έντον το ζουμάρ', εφτάμε τρανά φύλλα κι ενοίγοματα. Κόφτομ'ατα κομμάτεα 2*10 εκατοστά, άμον ντο εν ο ρόμβον. Σο κέντρον τη ρομβί εφτάμ'εναν τρυπίν με το μαςαίρ και σύρομε μίαν άκραν τη ρομβί ατού απές.
Βάλλομε το λάδ' απές σο τηγάν' να ψέεται. Επεκεί σύρομε τα ρομβία απές σο τηγάν' να κοκκινίζ'νε. Ασο εψέθαν και ύστερα, εβγάλομ'ατα ασο τηγάν'. Βάλλομ'ατα σ'έναν ςκεύος, κάθουμες κα και τρώγουμε.

## Συνδέσμεα
*Πως εφτάμε τα ωτία - sintagespareas.gr (ελλ)

ωτια
Ωτίν

*Γιαμ' αραέβετε το ποντιακόν φαΐν; [[ωτία|Τερέστεν αδά]].*

thumb|right|150px|Ωτίν αθρωπί
Τ**'ωτίν** (αρχαία ελλενικά: *οὖς*) εν τ'όργανον με το οποίον ακούγνε οι αθρώπ' και τα χαϊβάνεα. Σ'ωτίν απές εςς και το όργανον για την ισορροπίαν, αέτς για να μη ρούζνε αφκά. Οι αθρώπ' και τα σπονδυλωτά έχνε δυο ωτία σο κηφάλν'ατουν.

Κατηγορίαν:Ανατομία
Ηνωμένο Βασίλειο

Το **Ηνωμένο Βασίλειον** κράτος εν σα βορειοδυτικά τη Ευρώπης. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Λονδίνο και πρωθυπουργόν ατ'ς εν ο Μπόρις Τζόνσον. Ο πληθυσμόν τη χώρας εν σα 58.769.194 τ' ανθρώπ'ς (2001).

## Γεωγραφίαν

Το Ηνωμένο Βασίλειον ευρίεται αφκά σην Σκοτία και Ουαλία. Σα τρανά τα αγγλικά τα πολιτείας εξόν τη πρωτεύουσαν ανήκ'νε η Λίβερπουλ και ο Μάντσεστερ.

## Πολιτικήν

Τ' ατωριζνόν η κηβέρνησην τη κράτονος εν η Κυβέρνηση Τερέζα Μέι και βασίλησαν Ελισάβετ Β΄ ντ' εξέβεν σην εξουσίαν σα 2016 τη χρονίαν.

## Συνδέζμαι
Ελλενικόν

Ηνωμένο Βασιλείον
Ηνωμένο Βασίλειον
Βιετνάμ

Το **Βιετνάμ**, σα βιετναμικά Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, εν ασιατικόν κράτος. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Ανόι κ' τρανότερην πόλην εν η Πόλη Χο Τσι Μινχ. Ο πρόεδεος ατ'ς εν ο Νγκουϊέν Μινχ Τριετ ο πρωθυπουργός ατ' ς εν ο Νγουϊέν Ταν Ντουνγκ και ο πληθυσμόν ατ'ς έν σα 85,846,997 τ' ανθρώπ'ς.

Κατηγορίαν:Κράτη
Κατηγορίαν:Ασία
Βαϊμάρη

thumb|right|310px|Το δημαρχείον τη πολιτείας
Η **Βαϊμάρη** (σα γερμανικά: *Weimar*) εν πολιτείαν σο κέντρον τη Γερμανίας, σο κρατίδιον τη Θουριγγίας.
Εςς 60.000 αθρώπς απαναφκά κι έναν πανεμιστήμιον.

Πολλά γνωστοί πολίτες σα παλαιά τα χρόνεα έσαν οι ποιητές Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε και Φρίντριχ Ϛίλερ.

Επίσης η πολιτείαν εν γνωστόν για τη Δημοκρατίαν τη Βαϊμάρης. Αούτην ερχίνεσεν σα 1919 τη χρονίας.

## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Κατηγορίαν:Πολιτείας τη Γερμανίας
Λονδίνο

thumb|280px|

thumb|280px|

Το Λονδίνο (αγγ.London) εν αγγληκ΄ον πολιτείαν και εχ' τρανόν ιστορίαν. Εν η ασ' ουλτς τρανόν πολιτείαν και η πρωτεύουσα τη χώρας. Οσήμερον (2001) εχ' πληθυσμόν 7.700.000 ανθρώπ.

left|280px|
Λονδίνο
10 Χορτοθερί

Η **10 τη Χορτοθερί** εν το 191ον το ημέραν τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον (έν το 192ον ημέρα σο δίσεκτον τη χρονία). 174 ημέρας απομέν'νε ουσνα τελείται η χρονία. 

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Συνδέζμαι

* 
*
29 Κούντουρονος

----

Η **29 τη Κούντουρονος** εν 60ον ημέρα δίσεκτα τη χρονίας, άμον ντο λεει εμάς το Γρηγοριανόν ημερολόγιον. Επέμναν άλλα 306 ημέρας για να τελούτεν η χρονία.

## Ατά ντ' εγένταν

## Εγεννέθαν

## Αποθάναν

## Συνδέζμαι

* 
*
Εσθονία

Η **Εσθονία** (σα εσθονικά: *Eesti Vabariik*) εν ευρωπαϊκόν κράτος. Πρωτεύουσαν ατ'ς εν το Ταλίν. Ο πρωθυπουργός ατ'ς εν ο Κέρστι Κάλιουλαϊντ και ο πληθυσμόν ατ'ς ένι σα 1.340.021 τ' ανθρώπ'ς.

Κατηγορίαν:Κράτη
Κατηγορίαν:Ευρώπη
Λίθιον

μικρογραφία|Λίθιον
Το Λίθιο [Σύμβολον : Li] εν το τρίτο χημικό στοιχείον σο Περιοδικό Πινάκιν. Εν μέταλλον και ανήκει αση ομάδα τη αλκαλίων. Εςς ατομικόν αριθμόν 3 κι ατομικό βάρος 6,94. Θερμοκρασία τήξης εςς τους 180,54 C° κι θερμοκρασία βρασμού 1347 C°. Με το Λίθιο εφτάμε κράματα μεταφοράς θερμότητας κι μπαταρίας. Το Λίθιο εν μαλακόν μέταλλον κι εςς αργυρόλευκο χρώμαν. Αντιδρά με το νερόν κι εφτάει ισχυρά εξώθερμη αντίδρασην ασην οποίαν παράγεται υδρογόνο.

Κατηγορίαν:Χημείαν
Ηλεκτρονικόν υπολογιστής

thumb|Σ'αούτον τη ζωγραφίαν ελέπωμεν έναν υπολογιστήν, άμον ντ'εξέρν'ατον σ'όλον τον κόσμον.
Ατώρα ας λέγω σας ντο εν ο **υπολογιστής**. Υπολογιστήν λέγομεν έναν μηχάνημαν ντ'αλλάζ' πληροφορίας άμον ντο λέγνε συγκεκριμένα κανόνας. Η ιστορίαν τ' υπολογιστίων ερχίνεσεν πολλά χρόνεα εμπροστά. Παλαιά υπολογιστάς λχ εν ο αστρολάβον άμα και ο άβακον. 'Κ ομνέζνε πολλά με τ' οσημερνά τα υπολογιστάς άμα ασο 'κ εν καλλίον έσαν. Τα καινούρεα τα υπολογιστάς επορούν και ρυθμίζνε σηματοδώτας και αραπάδας, παίζνε μουσικήν και ταινίας. Άμαν το βασικόν η αρχήν επέμνεν άμον ντο έτον: ο υπολογιστής έςς κανόνας κι ατά λέγουν ατόν ντο να φτάει. Πολλά κανόνας εντάμαν λέγουμ'ατα αλγόριθμον. 

Ο άθρωπος δουλεύ' τον υπολογιστήν και λέει ατόν να φτάει δουλείας, λχ να παίζ' ταινίας ή να πάει σην Βικιπαίδειαν. Άμαν ο υπολογιστής 'κ εγροικά νε ποντιακά, νε αγγλικά. Για τ'ατό ο χρήστες επρέπ' να καλατςεύ' τη γλώσσαν τ' υπολογιστή. Τη γλώσσαν τ' υπολογιστή λέγουν ατέν γλώσσαν προγραμματισμού. Οι προγραμματιστές εγροικούν τη γλώσσαν κι αέτς γράφνε προγράμματα ντο λέγνε τον υπολογιστήν ντο να φτάει. Επεκεί ο χρήστες χρησιμοποιεί τα προγράμματα κι αέτς πα, με τ' αείκα και τ' αείκα εφτάει τα δουλείας ατ'.

υπολογιστης
Τσάμπασιν

thumb|230px|Το Τςάμπαςιν σον χάρτεν τ'Ορντούς
Το **Τςάμπαςιν** (, σα τούρκικα λέγουν ατο *Çaybaşı*) εν ποντιακόν κωμόπολην σην Τουρκίαν, σην επαρχίαν τ'Ορντούς. Οσήμερον (2009) σο Τςάμπαςιν απές ζούνε 4.431 αθρώπ'.

## Απόθεν επαίραμε τα πληροφορίας


## Συνδέζμ' σα εξ μερέαν
* 
*  

Τσαμπασιν
Koνσεπσιόν

left|120px
[thumb|right|240px| [Αρχείον:Flag of Chile.svg|20px Koνσεπσιόν, Χιλή]]
right|270px
thumb|right|240px| <center>36º 46' 22'' S 73º 03' 47'' W</center>
Το **Koνσεπσιόν** (σα ισπανικά: *Concepción*) είναι πόλη της Χιλή. Το 2002 εχ' πληθυσμόν 216.061 ανθρώπ.

## Βιβλιογραφία
* Ida Stevenson Weldon Vernon (1969) *Pedro de Valdivia, Conquistador of Chile*, Greenwood Press (*eng.*)
* John Milton Nickles, Marie Siegrist (1965) *Bibliography and Index of Geology Exclusive of North America*, Geological Society of America, v.28 (*eng.*)
## Συνδέζμαι
### Εξωτερικα σύνδεσμα
* Επίσημον σελίδαν τη Δήμου τη Koνσεπσιόν (ισπ.)
*  Koνσεπσιόν (ελλενικόν)
* 
* 38px

Κατηγορίαν:Χιλή
Koνσεπσιόν
Ανασπαλτος

Ανάσπαλτος = Από το ανασπάλλω 1)Παθ. ο μη λησμονημένος 2)Ενεργ. ο μη λησμονών
Καρλ Μαρξ

μικρογραφία|Ο Μαρξ κάθεται σ' έναν καρέκλαν απάν
Ο **Καρλ Χάινριχ Μαρξ** (1818 - 1883, *Karl Heinrich Marx*) έτονε φιλόσοφος, κοινωνιολόγος, ιστορικός, πολιτικός οικονομολόγος κι έχτισεν τον κομμουνισμόν. Εγεννέθεν σην Τριέρην τη Γερμανίας, κάπου εκεί σο Λουξεμβούργον σουμά, σοι Μαρξάντων. Ο κύρης ατ' έκουεν Χέρςελ και η μάνα 'τ Χενριέτε. Έτονε φυντάν ασ' εβραϊκόν ρίζαν, ο θείος ατ' ο Σαμουήλ έτονε ραββίνος ση Τριέρην. Επάντρεψεν 25 χρονών την Ντςένη φον Βεστφάλεν και έγκανε εφτά παιδία σον κόσμον.

## Συνδέσμε
* link=https://el.wikiquote.org/wiki/Καρλ_Μαρξ?uselang=pnt|16x16px Βικιφθέγματα: '''''Καρλ Μαρξ'''''
* link=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Karl_Marx?uselang=pnt|18x18px Σα Κοινά εσ υλικόν σχετικόν με '''''Καρλ Μαρξ'''''

Μαρξ, Καρλ
Θράκη

Διαμέρισμα τη Ελλάδας με τα πολειτείας Κομοτηνήν, Ξάνθη και Αλεξανδρούπολη.

Κατηγορίαν:Ελλενικόν ιστορίαν