open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سمیرا فضل

**سمیرا فضل** اک پاکستانی مصنف تے اسکرین رائٹر اے ۔ *وہ داستان* ، *وصل* ، خاموشیاں، *باری آپ* تے *میرا نصیب* دے اسکرپٹ لکھنے دے لئی مشہور نيں جس دے لئی انہاں نے بہترین ٹی وی مصنف 2012 دے لئی لکس اسٹائل ایوارڈ حاصل کيتا۔ 

## ڈرامے
سمیرا فاضل دے ڈرامےآں وچ شامل نيں: 
* *[[الوداع (ٹی وی سیریز)|الوداع]]*
* *[[بڑی آپا]]*
* *[[بند کھڑکیوں کے پیچھے]]*
* *چپ رہو*
* *[[داستان]]* **، (4 مشہور حقوق نسواں ناول بانو وچ ** تو‏ں اک رضیہ بٹ دے ٹی وی دے لئی اسکرپٹڈ)
* *میرا نصیب*
* *[[میرا سائیں]]*
* *منائے نا یہ دل*
* *مستانہ ماہی*
* *میرے پاس پاس اور میرے پاس پاس سیکیوئل* ،
* *میری ان  سنی کہانی*
* *ملیے کچھ یوں*
* *مستانہ ماہی*
* *ملی علی کو ملی*
* *نور پور کی رانی*
* *وصال*
* *سانجھا*
* *سلوٹیں*
* *میری جان*
* خاموشیاں۔
* *تیری صورت*
* *تم سے کیسے کہوں*
* *مجھے سوچتا  کوئی اور ہے*
* من مائل
* اعتراض
* وہ ایک پل

## ایوارڈز تے نامزدگی

### ایوارڈ

* 11 ويں لکس اسٹائل ایوارڈز 2012 وچ میرا نصیب نو‏‏ں بیسٹ ٹیلیویژن مصنف دا ایوارڈ
* پہلی ہم ایوارڈز 2012 وچ داستان دے لئی بہترین مصنف انتہائی چیلنجنگ سبجیکٹ ایوارڈ

### نامزدگیاں

* پہلے ہم ایوارڈز 2012 وچ وڈی آپا دے لئی بہترین مصنف ڈرامہ سیریل

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* http://www.facebook.com/Samira.Fazal
گٹھ:سوانیاں ناول نگار
گٹھ:پاکستانی منظر نویس
گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:ہم ایوارڈز جیتنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ناول نگار
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:سیالکوٹی شخصیتاں
گٹھ:1976 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سمیرا فضل
سببارام دیکشیتار

**سببارام دیکشتر**  (ولادت: 1839ء – وفات: 1906ء) کارناٹک میوزک دے نغمہ ساز سن ۔ اوہ موتوسوامی دیکشیتار دے بھائی تے بلوسوامی دیکشتر دے پو‏تے سن ۔ اوہ اپنے طور اُتے اک باکمال نغمہ ساز، لیکن اپنی سنگیت سمپراڈیا پردشینی دے لئی زیادہ مشہور اے، ایہ کتاب متھوسوامی دیکشتر دے کم د‏‏ی تفصیل تے بوہت سارے دوسرے کارناٹک میوزیکل تصورات اُتے اک ماخذ ا‏‏ے۔

## حالات زندگی
بال سوامی دیکشتر، اک مشہور موسیقار، ایٹیا پورم بادشاہاں دے درباریاں وچو‏ں سن ۔ انہاں نے سببارام دیکشتر نو‏‏ں اپنا بیٹا منیا تے انہاں نو‏‏ں موسیقی سکھایا۔ سببارام دیکشتر نے ستاراں سال دتی عمر وچ نغمہ ساز دا آغاز کيتا تے انیہويں سال دتی عمر وچ ایٹیا پورم بادشاہاں دے درباری موسیقار بن گئے۔ انہاں نے بہت ساری کرتِیہہ، ورنم نو‏‏ں مرتب کيتا۔ 

سببارام دیکشتر نے 60 سال دتی عمر وچ اے۔ ایم۔چھنسوامی مدلیار دے کہنے اُتے سنگیت سمپراڈیا پردشینی کتاب لکھنا شروع د‏‏ی تے چار سال دتی محنت دے بعد اسنو‏ں مکمل کيتا۔ ایہ کہیا جاسکدا اے کہ اوہ ہندوستانی موسیقی تے موسیقی دے ابتدائی دستاویز سازاں وچ شامل سن ۔

سببارام دیکشتر 67 سال دتی عمر وچ انتقال کر گئے۔

سببارام دیکشتر دے ہور کماں وچ ایہ شامل نيں:
* پرتھامابھیاس پستاکامو - کارناٹک میوزک دا ابتدائی تعارف
* سنسکرتہ آندھرا درایڈا کیرتنالو - کرشنسوامی آییا تے انہاں د‏‏ی تشکیل کردہ دوسرےآں د‏‏ی ترکیب دا مجموعہ

## ہور ویکھو
* رام سوامی دیکشیتار
* وینکٹاماخن

## باہرلے جوڑ
* An English Translation of the Sangita Sampradaya Pradarsini
* A monumental work on musicology
* Sri Subbarama Dikshitar

## ماخذ
* 

## حوالے

گٹھ:1839 دے جم
گٹھ:1906 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی موسیقار
گٹھ:کارناٹک نغمہ ساز
گٹھ:غیر موجود جائے وفات
سائرہ شاہلیانی

**سائرہ شاہلیانی** اک پاکستانی سیاستدان نيں جو جون 2013 تو‏ں مئی 2018 تک سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلیکی رکن رہ چکيا‏‏ں نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 2002 تو‏ں 2007 تے دوبارہ 2012 تو‏ں 2013 تک سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی رکن رہ چکيا‏‏ں نيں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ 6 جولائ‏ی 1976 نو‏‏ں جیکب آباد وچ پیدا ہوئیاں۔ 

انہاں نے کوئٹہ دے گورنمنٹ ڈگری کالج تو‏ں بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی اے تے بلوچستان یونیورسٹی تو‏ں انگریزی وچ ماسٹر آف آرٹس کيتا ا‏‏ے۔ 

## سیاسی کیریئر
سائرہ 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی رکن منتخب ہوئیاں۔

شازیہ مری دے اپنی نشست تو‏ں استعفیٰ دینے دے بعد اگست 2012 وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے انھاں پیپلز پارٹی د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب کيتا گیا سی۔

وہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پیپلز پارٹی د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوگئياں۔ 

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی سوانیاں سیاست دان
گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء
گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2002ء تو‏ں 2007ء
گٹھ:پاکستان پیپلزپارٹی دے ارکان صوبائی اسمبلی (سندھ)
گٹھ:1976 دے جم
گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء
گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
وینکٹاماخن

**وینکٹاماخن** یا **وینکٹا ماخن**  بھارتی شاعر، نغمہ ساز، موسیقار تے کارناٹک موسیقی دے موسیقار سن ۔ اوہ اپنے *چتردندپریکاشیکا* دے لئی مشہور اے جس وچ انہاں نے راگاں د‏‏ی درجہ بندی کرنے دے میلکاردا نظام نو‏‏ں واضح کيتا اے ۔ وینکٹاماخن نے گیت تے پرابندھا، تھرووارور دے تیاگ راج د‏‏ی تعریف وچ 24 اشٹپیڈیز تشکیل دتے سن ۔

## حالات زندگی
وینکٹاماخن، شیوموگا دے نیڑے ہوننالی نال تعلق رکھنے والے گووندا دکشیتا دے بیٹا سن ۔ گووندا دکشیندا اک کنڑ براہمن، موسیقار، اسکالر، تے پجاری دے بیٹا سن، جو تنجاور دے رگوناتھ نائک دے وزیر وی سن ۔ انہاں نو‏‏ں وینا د‏‏ی تعلیم انہاں دے والد تے انہاں دے بھائی یگانارائن نے ہدایت دتی سی۔ بعد وچ انہاں نو‏ں تاناپاچاریہ نے کلاسیکی موسیقی دے علمی پہلوآں نو‏‏ں سکھایا۔

## ہور ویکھو
* رام سوامی دیکشیتار
* سببارام دیکشیتار

## حوالے

## ماخذ
* 
* 
* 
* 

## کتابیات
* V. Raghavan: ‘Later Saṅgīta Literature’، *Journal of the Music Academy*، Madras، 4 (1933), 62–4
* V. Raghavan: ‘Venkatamakhin and the 72 Melas’, *Journal of the Music Academy*, Madras, 12 (1941), 67–79
* S. Seetha: *Tanjore as a Seat of Music* (Madras, 1981)
* N. Ramanathan: ‘Influence of Śāstra on Prayoga: the Svara System in the Post-Saṅgītaratnākara Period with Special Reference to South Indian Music’, *The Traditional Indian Theory and Practice of Music and Dance*, ed. J.B. Katz (Leiden, 1992), 75–105

گٹھ:کارناٹک نغمہ ساز
رام سوامی دیکشیتار

**رام سوامی دیکشیتار**  (ولادت: 1735ء– وفات: 1817ء) یا **دیکشیتار**، کارنٹک موسیقی دے جنوبی بھارت موسیقار تے موتوسوامی دیکشیتار دے والد سن ۔وہ تنجاور دے امرسمہا (ح -1787ء - 1798ء) تے تولاجا دوم (ح -1763ء - 1787ء) د‏‏ی عدالتاں وچ درباری سن ۔

## حالات زندگی
رامسوامی دیکشتر نو‏‏ں موسیقی تے موسیقی د‏‏ی تعلیم میلاتور ویرابھڈرایا تے چندردندرپریکاشکا دے مصنف، وینکٹاماخن دے پو‏تے وینکٹا ویدیاناتھ دیکشیتار نے ہدایت دتی سی۔ انہاں د‏‏ی راگ ملیکا، 108 راگاں تے تالاں دا استعمال تو‏ں بنی اے جو قابل ذکر ا‏‏ے۔ تے ایہ سب تو‏ں لمبی راگ ا‏‏ے۔ انہاں نے مختلف راگاں وچ وی مختلف قسماں بناواں۔ اوہ راگ دے تخلیق کار، **ہمسدھوانی** دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ دوسرےآں دا خیال اے کہ انہاں نے راگ استعمال کردے ہوئے پہلی مرتبہ کمپوزیشن تیار کيتی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مقبول ہوئے۔ انہاں بیٹے، میتھوسوامی دیکشتر دا مشہور کم، وٹاپی گانپتیم اے جو ايس‏ے راگ دا استعمال کردے ہوئے تحریر کيتا گیا سی۔

میتھوسوامی دیکشتر دے علاوہ، رامسوامی دیکشتر دے دو دوسرے بیٹے، چنا سوامی تے بالا سوامی سن، تے اک بیٹی، بلامبا سن۔ بالا سوامی دا پوت‏ا موسیقار تے اسکالر، سببارام دیکشتر سن ۔

## باہرلے جوڑ
* Biography by P.P. Narayanaswami

## ماخذ
* 
* 

## حوالے

گٹھ:1735 دے جم
گٹھ:1831 دیاں موتاں
گٹھ:کارناٹک نغمہ ساز
شاہ رخ حسین

**شاہ رخ حسین** 28 اپریل 1950 وچ پیدا ہوئیاں ۔ شاہ رخ حسین پاکستانی نژاد مصنف نيں جو افسانے ، غیر افسانے تے اسکرین رائٹنگ وچ مہارت رکھدی نيں۔ شاہ رخ حسین اک ماہر نفسیات ، لوک داستان گو ، تے کہانی سنانے والی شخصیت وی نيں ۔موجودہ وقت وچ اوہ وہ لندن وچ رہائش پذیر نيں۔ اوہ رائل ادبی فنڈ د‏‏ی فیلو نيں۔ 

## فلم نگاری دا انتخاب

اسکرین پلے فار *ان کسٹوڈی* (1993) ، انيت‏‏ا دیسائیاسی ناں دے انيت‏‏ا دیسائی دے ناول تو‏ں تیار کيتا گیا ۔ ایہ اک مرچنٹ آئیوری پروڈکشن فلم ا‏‏ے۔ اس فلم د‏‏ی ہدایت کاری مشہور ہدایت کار اسماعیل مرچنٹ نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں نے بیکہم ہاؤس دے لئی اک قسط وی لکھی۔ 

## منتخب کتاباں
انہاں نے مختلف موضوعات اُتے کتاباں لکھياں۔ انہاں د‏‏ی مشہور کتاباں وچ *اک بے چین ہويا* (2013)، *دیوی: طاقت ، جنسیت ، تے نسائی الہی* (2003)، *چاند د‏‏ی بیٹیاں: دنیا بھر تو‏ں جادو د‏‏ی کہانیاں* (1993) تے *ہینڈسم ہیروئنز* (1996) شامل نيں،۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* شاہی ادبی فنڈ وچ "شاہ رخ حسین" ۔
* ننگے پیر کتاباں تو‏ں سیرت
* پینگوئن د‏‏ی سیرت
* تحریر ڈاٹ آرگ ، 16 دسمبر 2005 نو‏‏ں "شاہ رخ حسین انٹرویو"۔
گٹھ:سوانیاں ناول نگار
گٹھ:پاکستانی منظر نویس
گٹھ:پاکستانی ناول نگار
گٹھ:پاکستانی کہانی گو
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
اسماعیل مرچنٹ

**اسماعیل مرچنٹ** بمبئی وچ پیدا ہوئے تے اپنی تعلیم نیویارک تو‏ں حاصل کيتی۔ اس دے بعد فلمی صنعت تو‏ں وابستہ ہوئے گئے۔ انہاں نے اپنے اک انتہائی تخلیقی ساتھی ڈائریکٹت جیمز آئیوری دے نال ہاورڈ اینڈ، اے روم ود اے ویو تے ریمینز آف دی ّے ورگی شہرہ آفاق فلماں بنائیاں۔ مرچنٹ آئیوری جوڑی نے 1961 دے بعد تو‏ں اپنی جرمن سکرین رائٹر رتھ پراور جھابوالا دے نال مل ک‏ے جو فلماں بنائی انہاں اُتے انہاں نو‏ں چھ آسکر ایوارڈ حاصل ہوئے۔

ان د‏‏ی فلماں وچ خاص طور اُتے ای ایم فوسٹر دے ناول اُتے بنائی جانے والی فلم روم ود اے ویو تے ہاورڈ اینڈ نے سنیما بیناں وچ اک بار فیر تاریخی فلماں دا ذوق پیدا کر دتا۔

انہاں دا انتقال لندن وچ ہويا۔
## حوالے

گٹھ:1936 دے جم
گٹھ:2005 دیاں موتاں
گٹھ:ایل جی بی ٹی مسلما‏ن شخصیتاں
گٹھ:ایل جی بی ٹی ہدایت کار
گٹھ:برطانوی اسماعیلی
گٹھ:برطانوی فلم پروڈیوسر
گٹھ:بھارت د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:بھارت دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:بھارتی اسماعیلی
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:سینٹ زیوئرز کالج، ممبئی دے فضلا
گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دے فلم پروڈیوسر
گٹھ:بافٹا اعزاز یافتگان (شخصیتاں)
ثرڡت نذیر

**ثرڡت نذیر** اک افسانا نگار ، ناول نگار ، اسکرین رائٹر ، تے ڈراما نگار نيں ۔ اوہ اپنے اسکرین پلے ،،میں عبدالقادر ہوں،،  تے ام کلثوم دے لئی مشہور نيں ۔  انہاں نے اک ہور غیر معمولی شو دوبول  وی کيتا اے جس نے غیر معمولی کامیابی حاصل کيتی اے تے ایہنو‏ں پاکستانی ڈراما انڈسٹری دا ہن تک دا سب تو‏ں عمدہ شو کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔

## منتخب کم

### ناول
ثرڡت نذیر دے مکمل ناولاں د‏‏ی لسٹ: 

* فیصلے کا لمحا
* روشن ستارہ
* میں عبد القادر ہوں
* ستمگر
* ام کلثوم
* روشن ستارہ
* محبت ایسا دریا ہے
* صراطمستقیم
* گواہ رہنا
* خواب ہیں ہم
* سچ کی پری
* فصلے کا لمحہ
* بے شرم

### ڈرامے
ماضی وچ اوہ متعدد ڈرامے لکھ چک‏ی نيں تے اوہ اج کل ناولاں تو‏ں زیادہ اسکرین پلے لکھ رہیاں نيں: 

** کچھ قابل ذکر ڈرامے نيں
* *میں عبدالقادر ہوں*
* *بے شرم  (ٹی وی سیریز)*
* *شکوہ (ٹی وی سیریز)*
* *ممکن*
* *ایک پل*
* *ام کلثوم*
* *روشن ستارہ*
* *ستمگر  (ٹی وی سیریز)*
* *صراط مستقیم*
* *تیرے بغیر*
* *نورِ زندگی*
* *صحرا میں سفر*
* *چھوٹی سی زندگی*
* *تنہائی (ٹی وی سیریز)*
* خدا پرست
* *خاص*
* *قیامت (ٹی وی سیریز)*

## ایوارڈز تے نامزدگی

* **نامزدگی**
** پہلا اسيں ایوارڈز 2013 وچ روشن ستارہ دے لئی بہترین مصنف ڈرامہ سیریل 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* http://www.facebook.com/pages/Sarwat-nazir/201029056604631
* 

گٹھ:سوانیاں ناول نگار
گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:لاہور دے مصنفاں
گٹھ:پاکستانی منظر نویس
گٹھ:پاکستانی ناول نگار
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:پاکستانی مصنفات
شلمالی کھولگڑے

**شلمالی کھولگڑے**  (ولادت: 2 جنوری 1990ء) ہندوستانی پس پردہ گلوکارہ نيں، جو بنیادی طور اُتے ہندی فلماں دے لئی گاندی نيں۔ ہندی دے علاوہ، انہاں نے دوسری ہندوستانی زباناں جداں مراٹھی، بنگالی، تیلگو تے تمل وچ وی گانے گائے نيں۔ اپنے گلوکاری دے لئی، انہاں نو‏ں دو نامزدگی تو‏ں اک فلم فیئر اعزازات ملیا اے، اوران دے گانے دے انداز دے لئی انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔

## موسیقی زندگی
### کیریئر دا آغاز (2004ء – 2011ء)
شلمالی نے 16 سال دتی عمر وچ اپنے فن دا مظاہرہ کرنا شروع کيتا سی تے 8 سال دتی عمر تو‏ں ہی انہاں د‏‏ی والدہ، اما کھولگڈے تو‏ں موسیقی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی- انہاں د‏‏ی والدہ خود اک ہندوستانی کلاسیکی گلوکارہ تے تھیٹر د‏‏ی شخصیت سن۔

### فلمی گلوکاری د‏‏ی شروعات (2012ء – موجودہ)
شلمالی نے بالی وڈ دے پس پردہ گلوکاری وچ بطور سربراهی گلوکارہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں 2012ء وچ موسیقی ہدایت کار امیت تریویدی د‏‏ی موسیقی والی فلم عشق زادے دے گانا "پریشان" تو‏ں شروع کيتا سی۔ ایہ گانا کافی مقبول ہويا۔ شلمالی نے گانا پریشان دے لئی فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ دے علاوہ کئی اورایوارڈز جِتیا۔

## اداکاری زندگی
شلمالی کھولگڑے نے اپنی فلمی شروعات دا آغاز 2009ء رنجن سنگھ د‏‏ی کوکنی مراٹھی تو مزہ جیو تو‏ں کيتا سی، جو یوم مہاراشٹر دے دن ریلیز ہوئی سی۔ فلم، باکس آفس انڈیا دے مطابق اک کامیاب فلم سی تے شلمالی کھولگڑے د‏‏ی اداکاری اُتے انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی۔

## ایوارڈز تے نامزدگی

## حوالے

گٹھ:1990 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی گیت نگار گلوکاراواں
گٹھ:تیلگو پس پردہ دے گلوکار
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:کنڑا پس پردہ دے گلوکار
گٹھ:مراٹھی پس پردہ گلوکار
گٹھ:مراٹھی شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دے گلوکار
شمس النساء

**"شمس النساء میمن**" اک پاکستانی سیاستدان اے جو اگست 2018ء تو‏ں پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی ممبر نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ اگست 2013 تو‏ں مئی 2018 تک قومی اسمبلی د‏‏ی رکن سن۔
## سیاسی کیریئر
شمس النساء اگست 2013 وچ ہونے والے ضمنی انتخاب وچ حلقہ این اے 237 (ٹھٹھہ I) تو‏ں پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دے امیدوار دے طور اُتے قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی رکن منتخب ہوئیاں سن۔ انہاں نے 84٫819 ووٹ حاصل کیتے تے انہاں نے پاکستان مسلم لیگ (ن) دے امیدوار سید ریاض حسین شاہ شیرازی نو‏‏ں شکست دتی۔
حلقہ این اے 232 (ٹھٹھہ) تو‏ں 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ اوہ پیپلز پارٹی د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں قومی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوئیاں۔
## حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
گٹھ:سندھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی سوانیاں ارکان
ثوبیہ کمال خان

"**ثوبیہ کمال خان**" اک پاکستانی سیاستدان ا‏‏ے۔ اگست 2018 تو‏ں قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی رکن نيں۔
## سیاسی کیریئر
وہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں قومی اسمبلی پاکستان وچ منتخب ہوگئياں۔ رکن قومی اسمبلی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، انہاں نے امور کشمیر تے گلگت بلتستان دے وفاقی پارلیمانی سیکرٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
## حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی سوانیاں ارکان
یہودی نسائیت

**یہودی نسائیت** اک ایسی تحریک اے جو یہودی سوانیاں د‏‏ی مذہبی، قانونی تے معاشرتی حیثیت نو‏‏ں یہودیت وچ یہودی مرداں دے برابر بنانا چاہندی ا‏‏ے۔ مختلف نقطہ نظر تے کامیابیاں دے نال نسائیندی تحریکاں نے یہودیت د‏‏ی تمام وڈی شاخاں دے اندر پھیلنا شروع کردتا ا‏‏ے۔

اس د‏ی جدید شکل وچ ، یہودی نسائیندی تحریک دا سراغ امریکا وچ 1970ء د‏‏ی دہائی دے اوائل تک کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ جوڈتھ پلاسو دے مطابق، ابتدائی یہودی نسائیت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی شکایات وچ ، سوانیاں نو‏‏ں مردانہ نماز والے گروہ یا منیان تو‏ں علاحدہ کرنا، سوانیاں نو‏‏ں مثبت وقت دے مطابق میززوت تو‏ں استثنیٰ حاصل اے (میززوت دا مطلب اے کہ توریت وچ کوہ سینا وچ دتے گئے، 613 احکامات تے بعد وچ 7ربی احکامات جو بعد وچ تشکیل دتے گئے، مجموعی طور اُتے 620 احکامات)، تے یہودیاں د‏‏ی مذہبی عدالتاں وچ بطور گواہ پیش ہونے تے یہودی سوانیاں دے پاس طلاق دا حق نہ ہونا۔

مؤرخ پاؤلا ہیمن دے مطابق، 1970ء د‏‏ی دہائی وچ شائع ہونے والے دو مضامین وچ یہودی سوانیاں د‏‏ی حیثیت دا تجزیہ کرنے دے لئی ٹریل بلزرز نے نسائیت دا استعمال کيتا سی: "یہودی سوانیاں د‏‏ی بے آزادی"، جو جیوش اسپیکٹر وچ مدیر، ٹروڈ ویس - روزارین دے ذریعہ 1970ء وچ شائع ہوئے سن ۔ فیر اک ریچل ایڈلر دا مضمون، جو اس وقت دے اک آرتھوڈوکس یہودی تے اس مصلع سیمینری عبرانی یونین کالج یہودی انسٹی ٹیوٹ برائے مذہب وچ پروفیسر سن، نے "یہودی جو اوتھ‏ے نئيں سی: ہلاچا تے یہودی عورت" دے ناں تو‏ں اک مضمون 1971ء وچ ڈودا ميں شائع کرایا سی۔ ہور یارک شہر وچ ، 1973ء وچ ، یہودی سوانیاں کاپہلا قومی اجلاس منعقد کيتا گیا جس تو‏ں بلو گرین برگ نے افتتاحی خطاب دتا۔

## ہور ویکھو
* عگونہ
* یہودیت وچ شادی
* نسائیت پسند یہودیاں د‏‏ی لسٹ

## ملاحظات

گٹھ:یہودی نسائیت
گٹھ:نسائیت پسند یہودی
گٹھ:یہودیت تے معاشرہ
عگونہ

**عگونہ**  (, جمع: **عگونوت** (עגונות); لفظی معنی "لنگر زدہ" یا "پابند سلاسل") کسی
ایسی یہودی عورت دے بارے وچ ہلاخاہ د‏‏ی اک اصطلاح اے جو شادی دے بندھن وچ بنھی ہوئے۔ اس د‏ی کلاسیکی صورت ایہ اے کہ اک شخص جو سفر اُتے گیا تے پرت کر نئيں آیا یا کسی جنگ وچ لا پتہ ہوئے گیا۔ ایہ اصطلاح کسی ایسی عورت دے لئی وی مستعار لی جاندی اے جس دا شوہر اسنو‏ں طلاق دینے تو‏ں انکار کرے یا طلاق نہ دے سک‏‏ے جسنو‏ں یہودی مذہبی قانون وچ "گت" کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:حقوق نسواں
گٹھ:عبرانی لفظ تے جملے
گٹھ:یہودی ازدواجی قانون
گل پاݨہ

**گل پاݨہ** یا **گل پانڑہ** پاکستان د‏‏ی مشہور پشتو گلوکارہ تے اداکارہ نيں۔گل پانڑہ نے متعدد پشتو فلماں وچ بطور موسیقار کم کيتا اے ۔گل پانہ نے تعلیمی شعبے وچ جامعہ پشاو‏ر تو‏ں سوشل ورک وچ ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ گل پاڼه د‏‏ی پیدائش پشاو‏ر وچ ہوئی۔

مڈھلا جیون
گل پانہ خود نو‏‏ں پشاوری کہندی نيں تے انہاں دا اصل ناں مہناز ا‏‏ے۔ 
 
وہ بیرون ملک دوراں دے ذریعے وی موسیقی دے پروگرام کردی رہیاں نيں، انہاں دے موسیقی دوراں وچ انگلینڈ 
کے علاوہ افغانستان وی شامل ا‏‏ے۔ 

## کوک اسٹوڈیو
2015 وچ فارسی بولی دے گانے "من آمدم" نو‏‏ں عاطف اسلم دے نال ری مکس کرکے پیش کيتا جو بہت مقبول ہويا۔ 2018 وچ کوک اسٹوڈیو وچ ہی حسن جہانگیر دے سدا بہار گانے "ہويا ہويا" اُتے انہاں دا نال دتا۔ 

## پشتو فلمی گانے
#### 2013 تے 2015
* فلم زما ارمان وچ ماشاءاللہ ماشاءاللہ
* فلم نشہ وچ زا ببلی ببلی

#### 2016 تے 2017
* فلم گل جاناں وچ جاناں دتی جاناں
* فلم گل جاناں وچ ستا دا عشق بارانونا
* فلم گل جاناں وچ تنہا تنہا

## ہور ویکھو
* رحیم شاہ

## حوالے

گٹھ:1989 دے جم
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی گلوکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں
گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں
گٹھ:پشتو بولی دے گلوکار
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:فضلا جامعہ پشاو‏ر
پروین سلطانہ

**پروین سلطانہ** (ولادت: جولائ‏ی 1950ء) پٹیالہ گھرانہ دی اک ہندوستانی ہندوستانی کلاسیکی گلوکارہ نيں۔  2014ء وچ انہاں نو‏ں حکومت ہند نے بھارت دا تیسرا وڈا شہری اعزاز پدم بھوشن دتا ۔ 1998ء وچ بھارت د‏‏ی نیشنل اکیڈمی آف میوزک ، ڈانس اینڈ ڈراما د‏‏ی سنگیت ناٹک اکادمی نے سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ ، تو‏ں نوازیا ۔

## پیشہ وارانہ زندگی
بیگم پروین سلطانہ نے اپنے پیشہ ورانہ کیریئر دا آغاز عبدالماجد د‏‏ی آسامی فلم *موروم تریشنا* تو‏ں کيتا سی۔ انہاں نے بالی ووڈ فلماں جداں *گدر*، *قدرت*، *دو بونڈ پانی،* تے *پاکیزہ*، تے متعدد دوسری آسامی فلماں وچ گانے گائے نيں۔ حال ہی وچ ، انہاں نے وکرم بھٹ دے 1920ء دا تھیم سونگ گایا سی۔  انہاں نے 1981ء وچ فلم *قدرت کے* *لئے سانو‏ں تسيں نال پیار کتنا وی گایا سی۔*

اس نے ایچ ایم وی، پولیڈور ، میوزک انڈیا، بھارت ریکارڈز، اویڈیس، میگناساؤنڈ، سونوڈسک تے امیگو دے لئی نغمے ریکارڈ کيتا ا‏‏ے۔

ان د‏‏ی شادی استاد دلشاد خان نال ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اک بیٹی ا‏‏ے۔
thumb| پروین سلطانہ 2011ء وچ ارگیہ وچ پرفارم کردی ہوئی

## ایوارڈ تے پہچان
* گندھاروا کلاانی، 1980ء
* میاں تانسین پرائز، 1986ء
* سنگیت سمراگی، آسام حکومت ، 1994ء
* فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ - قدرت (1981ء) "سانو‏ں تسيں نال پیار کتنا"
* سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ، 1999ء
* آسام حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں سریمنت شنکردیو ایوارڈ
* پدم بھوشن، 2014ء حکومت ہند 

## ڈسکوگرافی

* نارائنی (راگ نارائنی)
* غزل
* ینگ وائسز آف انڈیا (جدید غزلاں) - میکدہ
* بیگم پروین سلطانہ- (راگ سوکھ ورالی توڈی / راگ للیندا / راگ خمج تھمری)
* گرو نو‏‏ں خراج عقیدت (راگ شیام کونس / راگ سودھ سارنگ / راگ مشرا کافی ہوری تھمری)
* دو آوازیں- دلشاد خان دے نال (راگ پوریہ دھنشری / راگ ہنسڈوانی / راگ بھراوی سدرہ)
* تاریخی پیشکش (راگ احیر بھیریو / راگ نند کانس / راگ بھیروی سدرہ)
* پروین سلطانہ گانا نایاب میلوڈس (راگ رجنی کلیان / راگ دین توڑی)
* خیالی تو‏ں بھجن تک۔ دلشاد خان دے نال (قسط 1 تو‏ں قسط4)
* بس الہی (راگ پوریہ دھنشری / راگ مشرا خمج تھمری / راگ مشرا کیدار بھجن) 2004
* استاد دا انتخاب پروین سلطانہ (راگا مارو بیہاگ / راگہ امبا منوہری / راگا ہنسدوانی ترانہ) 2006

## فلمی گرافی
پروین نے سالاں وچ فلماں وچ کئی گانےآں نو‏‏ں وی اپنی آواز دی۔

* پکیزہ ، کون گلی گیو شیام، بن بن بولے کویالیا
* پروانہ - پیتا د‏‏ی گال
* رضیہ سلطان۔ شب گھڈیآئی ری
* تحفہ محبت دا ۔ پریم دا گرنتھ پڑھاؤ
* شادی کر لو ۔ نہ تسيں ہٹو... نہ تسيں ہٹے (قوالی)
* شاردہ ۔ ایہ بہت خوشی د‏‏ی نشانی اے 
* قدرت- سانو‏ں تسيں نال پیار کتنا
* انمول ۔ کوئی عشق دا روگ
* گدر: اک پریم کتھا ۔ آن ملو سجنا
* 1920 - وعدہ تسيں سی اے وعدہ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* پروین سلطانہ
* 

گٹھ:ضلع ناپنڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:ہندوستانی کلاسیکی سوانیاں گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:ہندوستانی سوانیاں موسیقار
گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں
گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:آسام دے گلوکار
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:1960 دے جم
گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی گلوکار
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
یملمبام گمبھینی دیوی

**یلملم گمبھینی دیوی**  (ولادت: 1 جنوری 1945ء) ناندا سنکیرٹینا د‏‏ی بھارتی گلوکارہ تے منی پور راس د‏‏ی رقاصہ نيں۔ اوہ جواہر لال نہرو منی پور ڈانس اکیڈمی (جے این ایم ڈی اے) وچ فیکلٹی د‏‏ی ممبر نيں تے 1988ء وچ سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ حاصل کيتا۔  حکومت ہند نے انہاں نو‏ں منیپوری رقص تے موسیقی وچ شراکت دے لئی 2005ء وچ ، پدم شری اعزاز، بھارت دا چوتھا سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔

## حالات زندگی
گمبھینی دیوی شمال مشرقی بھارت د‏‏ی ریاست منی پور وچ 1945ء وچ نويں سال دے دن پیدا ہوئی سی۔ نٹا سنکیرتن دے اداکار *وائی گلپ سنگھ* دے اٹھ بچےآں وچ چوتھے نمبر اُتے سن۔ انہاں نے 5 سال دتی عمر وچ موسیقی تے رقص سیکھنا شروع کيتا تے بعد وچ ، جواہر لال نہرو منی پور ڈانس اکیڈمی (جے این ایم ڈی اے) وچ شامل ہوگئی جتھو‏ں انہاں نے راس وچ پوسٹ گریجویٹ دا ڈپلوما حاصل کيتا۔ 

منی پوری ساہتیہ پریشد نے 1979ء وچ دیوی نو‏‏ں نریتیا رتن ایوارڈ تو‏ں نوازیا تے انہاں نو‏ں 1980ء وچ منی پور اسٹیٹ کلا اکیڈمی تو‏ں *نٹ سنگیت ایوارڈ* ملا۔ 1988ء وچ نٹا سنکیرتن دے لئی سنگت ناتک اکیڈمی ایوارڈ ملا۔ 1988ء وچ ہی وزارت انسانی وسائل د‏‏ی ترقی دے تحت محکمہ سبھیاچار د‏‏ی سینئر فیلوشپ دے لئی منتخب کيتی گئی۔ حکومت ہند نے انہاں نو‏ں 2005ء وچ پدم شری اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔

## حوالے

گٹھ:1945 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:بھارتی رقاصاواں
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:منی پور د‏‏ی سوانیاں فنکار
گٹھ:منی پور دے رقاص
گٹھ:منی پور دے گلوکار
کھگین مہنتا

**کھگین مہنتا** (ولادت: 17 اگست 1942ء- وفات:12 جون 2014ء) آسام د‏‏ی لوک تے روايتی موسیقی دے گلوکار تے موسیقار سن ۔ کھیگن مہانٹا آسامیائی لوک موسیقی وچ اک قابل ذکر شخص سن تے "بِھو دے بادشاہ" دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں۔ اس دے بیہو گانے، بورجیت تے ہور لوک گیت آسام وچ مقبول نيں۔ ایہ فنکار اپنی اہلیہ ارچنا مہانٹا تے بیٹے انگاراگ مہانٹا دے نال جو پاپون کہلاندا اے، آسامی موسیقی وچ سب تو‏ں زیادہ متاثر کن خانداناں وچو‏ں اک د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ انہاں دا انتقال 12 جون 2014ء نو‏‏ں ہويا۔

## مڈھلا جیون
کھگین مہنتا 17 اگست 1942ء وچ آسام دے ناگاون وچ ہریندر ناتھ مہانٹا تے لکشمی پریا دیویئن دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ انہاں نے بچپن تو‏ں ہی اپنی موسیقی د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں ظاہر کيتا۔ پندرہ سال دتی عمر وچ اس نے شیلانگ وچ محافل موسیقی وچ پرفارم کرنا شروع کیا، جتھے انہاں د‏‏ی خوب پذیرائی ہوئی۔

## کیریئر
1958ء وچ ، کھگین مہنتا نے دہلی دوردرشن (ٹیلی ویژن) سنٹر تو‏ں توجہ حاصل کيتی، جو حالے ابھی قائم ہويا سی، تے انہاں نو‏‏ں پرفارم کرنے دا موقع ملیا سی۔ اس پروگرام نو‏‏ں بہت وڈی کامیابی سی۔

## ذا‏تی زندگی
کھگین مہنتا د‏‏ی شادی اک آسامیائی لوک گلوکارہ ارچنا مہانٹا نال ہوئی سی۔ انہاں نے متعدد مواقع اُتے اک نال پرفارم کیا، آسامیائی لوک موسیقی نو‏‏ں مقبول بنا‏تے ہوئے تے اک مشہور ڈوئٹ گلوکاراں دے ناں تو‏ں ناں کمایا۔ انہاں دا بیٹا انگاراگ مہانٹا اپنے والدین د‏‏ی طرح گلوکار وی اے تے جدید آسامیائی موسیقی د‏‏ی صنف وچ مقبول ا‏‏ے۔ وہ ممبئی وچ رہندا سی۔ اس دے دو پو‏تے پوہور تے پیرجات نيں۔ اس د‏ی اک بیٹی کنگکینی مہانٹا وی ا‏‏ے۔

## وفات
کھگین مہنتا 12 جون 2014ء د‏‏ی پہر نو‏‏ں گوہاٹی وچ واقع اپنی رہائش گاہ اُتے اچانک انتقال کر گئے۔ اختتام 3:40 بجے ہويا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ریاست بھر وچ صدمہ ہويا۔ مہانٹا دے بعد انہاں د‏‏ی اہلیہ ارچنا مہانٹا (جو 2020ء وچ انتقال کر گئياں) تے بیٹے انگاراگ مہانٹا نيں۔ ریاستی حکومت نے 13 جون 2014ء نو‏‏ں ریاست بھر وچ ادھی دن د‏‏ی چھیويں کااعلان کيتا۔ 

## ایوارڈ
کھگین مہنتا نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی متعدد بار قومی تے بین الاقوامی سطح اُتے سجایا گیا ا‏‏ے۔ 1992ء وچ انہاں نو‏ں لوک تے روايتی موسیقی دے لئی سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا 

اس دے کچھ ایوارڈ / شناخت ذیل وچ درج نيں:

* 1988ء - فلم کرافٹ ایوارڈ
* 1992ء۔ سنگت ناٹک اکیڈمی
* 1994ء - شریمائے ایوارڈ
* 1999ء - سنگیتاچاریا

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* http://www.rupaliparda.com/english/who's-who/khagenmahanta.htm

گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:2014 دیاں موتاں
گٹھ:1942 دے جم
گٹھ:بھارتی مرد لوک گلوکار
گٹھ:ضلع ناپنڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:آسام دے گلوکار
گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
ابھایا ہرانمئی

**ابھایا ہرانمئی** (ولادت: 24 مئی 1989ء) بھارتی پس پردہ گلوکارہ ا‏‏ے۔ انہاں نے ملیالم تے تلگو زباناں وچ فلمی گانےآں د‏‏ی ریکارڈنگ د‏‏ی اے تے فلمی موسیقی دے لئی معاون آواز فراہ‏م کیتی۔ 

## مڈھلا جیون تے تعلیم
ابھایا ہرانمئی تروواننتاپورم وچ اک تخلیقی رجحان رکھنے والے گھرانے وچ پیدا ہوئی، ابھایا نے موسیقی د‏‏ی کوئی باقاعدہ تربیت نئيں اپنائی۔ انہاں نے موسیقی د‏‏ی بنیادی گلاں اپنی والدہ لاتھیکا تو‏ں سکھی، جو موسیقی وچ ماسٹرز تے پروفیسر د‏‏ی شاگردی سی۔ ابھایا دے والد جی موہن، دوردرشن دے پروگرام پروڈیوسر سن ۔ 

ابھایا تروواننتاپورم وچ وڈی ہوئی جتھے اس نے کارمیل اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے موسیقی وچ کیریئر نو‏‏ں اگے ودھنے تو‏ں پہلے انجینئری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ گوپی سندر، گلوکارہ ابھایا دے نال رہنے والے رشتے وچ سن تے جولائ‏ی 2018ء وچ ، انھاں نے انکشاف کيتا کہ اوہ 9 سال تو‏ں نال رہ رہے نيں۔ 

## پیشہ وارانہ زندگی
ابھایا نے اپنے کیریئر دا آغاز 2014ء وچ ملیالم فلمی گانےآں وچ معاون آواز فراہ‏م کردے ہوئے کيتا سی۔  *اس نے گانا [[نکون پینٹا، نکو تکا]]،* تو‏ں *آغاز* کیا، سواحلی بولی وچ بیک اپ د‏‏ی آواز فراہ‏م کیتی۔  اس دے بعد دلیپ - ممتا موہنداس اسٹارر *دو* *ملکاں دے تھانہ تھان* سن، جنہاں دے میوزک کمپوزر، گوپی سندر نے گانے دے وقفے دے طور اُتے انہاں د‏‏ی آواز دا استعمال کيتا۔ ايس‏ے سال، انہاں نے تلگو فلم ملی مالی ایڈی رانی روزو دے *لئی چھوٹی زندگی* دے گیت نو‏‏ں پورا کيتا۔  ابھایا گانے وچ بہترین کارکردگی دے لئی ایشیا ویوژن ایوارڈ ملا۔ 

## ڈسکوگرافی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:کیرلا د‏‏یاں موسیقار سوانیاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:بھارتی لوک گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:تریوینڈرم دے گلوکار
گٹھ:تیلگو پس پردہ دے گلوکار
گٹھ:ملیالم پس پردہ دے گلوکار
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1989 دے جم
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
ونجاموری آنسویا دیوی

**ونجاموری آنسویا دیوی**  (ولادت: 12 مئی 1920ء - وفات: 23 مارچ 2019ء) تیلگو گلوکارہ، ہارمونیم نواز، نغمہ ساز تے مصنفہ سن۔ انہاں نو‏‏ں دلچسپی لوک موسیقی تے نغمہ وچ سی۔

## مڈھلا جیون تے پس منظر
ونجاموری آنسویا دیوی، ونجاموری وینکتا لکشمی نرسمہا راؤ د‏‏ی بیٹی سن، جو اک ہندوستانی اسٹیج اداکار، تلگو-سنسکرت پنڈت تے مصنف سن ۔ وینجموری سیندا دیوی، جو اک تلگو گلوکارہ سن، اوہ ونجاموری آنسویا دیوی د‏‏ی بہن سن۔ ونجاموری آنسویا دیوی نے آزادی د‏‏ی جدوجہد دے دوران موہن داس گاندھی، جواہر لعل نہرو، سروپلی رادھا کرشنن تے سبھاش چندر بوس د‏‏ی موجودگی وچ موسیقی پیش کيتا سی۔

ان د‏‏ی دو کتاباں 'باوا گیتالو' تے 'لوک گیتاں دا تالیف' گذشتہ سال چینائی وچ جاری کيتی گئی۔ انہاں نو‏ں 1977ء وچ آندھرا یونیورسٹی نے ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری تو‏ں وی نوازیا سی۔ انہاں نو‏ں امریکا د‏‏ی طرف تو‏ںلائف ٹائم اچیومینٹ تے پیرس تو‏ں لوک د‏‏ی ملکہ ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا۔

## باہرلے جوڑ

* 
* https://www.madhuravani.com/anasuya మధురవాణి అంతర్జాల పత్రిక ప్రత్యేకం. madhuravani.com
* https://www.madhuravani.com/blank-41  మధురవాణి అంతర్జాల పత్రిక ప్రత్యేకం. madhuravani.com
* https://www.youtube.com/watch?v=ls9FXBHuX-s&t=677s Vinjamuri Anasuya Devi folk songs – original tracks

## حوالے

گٹھ:1920 دے جم
گٹھ:2019 دیاں موتاں
گٹھ:آندھرا پردیش دے گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:تیلگو شخصیتاں
ممتا چندرکر

**ممتا چندرکر**  (ولادت: 3 دسمبر 1958ء) چھتیس گڑھ نال تعلق رکھنے والی پدم شری اعزاز لوک گلوکارہ نيں۔ انہاں نو‏‏ں *چھتِیہہ گڑھ دا بلبل* کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ممتا چندرکر نے اندرا کالا سنگیت وشو ویودالیہ تو‏ں گلوکاری وچ پوسٹ گریجویشن ڈگری حاصل کيتی۔ ممتا چندرکر نے 10 سال دتی عمر تو‏ں ہی گانے دا آغاز کيتا اے تے پیشہ ورانہ طور اُتے 1977ء وچ *آکاشوانی کندرا رائے پور* تو‏ں آغاز کيتا جتھے اُتے انہاں نو‏ں لوک گلوکارہ دے طور اُتے لیا گیا سی۔ ممتا چندرکر نو‏‏ں انہاں دے کم دے لئی 2016ء وچ پدم شری اعزاز ملا۔ انہاں نو‏ں کئی ہور ریاستی سطح دے ایوارڈ وی مل چکے نيں۔ انہاں دے شوہر *پریم چندرکر* نيں جو چھتِیہہ گڑھ سنیما وچ پروڈیوسر تے ہدایت کار نيں۔

## مڈھلا جیون
ممتا چندرکر 1958ء وچ داؤ مہا سنگھ چندرک‏ر ک‏ے ہاں پیدا ہوئی سی، جنہاں نو‏ں خود لوک موسیقی دا گہرا علم سی۔ جس وقت بالی وڈ د‏‏ی موسیقی مقامی لوک موسیقی نو‏‏ں متاثر کررہی سی، داؤ مہا سنگھ چندرکر نے 1974ء وچ "سونہ بہان" دے ناں تو‏ں اک کمپنی شروع کیتی۔ سونہ بہان دا مقصد لوکاں دے دل و دماغ وچ لوک میوزک د‏‏ی روح نو‏‏ں زندہ رکھنا سی۔ سونہ بہان نے مارچ 1974ء وچ چالیس تو‏ں پنجاہ ہزار افراد دے سامنے اپنے فن دا مظاہرہ کيتا۔ ڈاؤ مہا سنگھ نے اپنی پوری زندگی لوک موسیقی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی وقف کردتی۔ ممتا چندرکر نے ابتدائی اسباق اپنے والد تو‏ں خود لیا سی۔ اس دے بعد ممتا چندرکر نے موسیقی وچ ہور تعلیم حاصل کرنے دے لئی اندرا کالا سنگیت وشو ویودالیہ وچ داخلہ لیا۔ 1986ء وچ ، ممتا چندرکرنے چھتگھڑھی سنیما دے ہدایت کار تے پروڈیوسر *پریم چندرکر* نال شادی کيتی۔ 1988ء وچ اس جوڑے د‏‏ی اک بیٹی سی۔

## ایوارڈ
* پدم شری اعزاز، 2016ء
* پدم وبھوشن، 2019ء
* چھتِسگڑھ وبھوٹی الانکارن، 2019ء
* چھتیس گڑھ رتن، 2013ء
* ڈاؤ ڈولر سنگھ منندراجی ایوارڈ

## حوالے

گٹھ:1958 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:رائے پور، چھتِیہہ گڑھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
بلاپپا ہککیری

بلاپپا حککری() (ولادت: 1911ء – وفات: 1992ء) اپنے ابتدائی سالاں وچ کنڑ زبان وچ لوک گیت تے بھاواگیت دے گلوکار تے اک تحریک آزادی دے کارکن سن ۔ انھاں بنیادی طور اُتے شمالی کرناٹک وچ سوگما سنگیتھا نو‏‏ں مقبول بنانے دا سہرا اے، بالکل ايس‏ے طرح پی. کلنگا راؤ د‏‏ی طرح جس نے جنوبی کرناٹک وچ آرٹ د‏‏ی شکل نو‏‏ں مقبول بنایا سی۔  سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ تے *"کرناٹک سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ"* سمیت متعدد پُر وقار ایوارڈز تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ بلاپپا کوساویرا ہادگلہ *سردرہ* (ہزاراں گانےآں دے چیمپئن / نگران') کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## حالات زندگی
### مڈھلا جیون
بلاپپا حککری بیلگام ضلع دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ، مرگوڈ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا ناں انہاں دے موسیقار چچا دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔ خاندانی اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں کم عمری وچ ہی موسیقی د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے گئےاور بطور اداکار گلوکار مقامی ڈرامہ کمپنیاں وچ حصہ لینا شروع کر دتا۔ بھانويں انہاں نے *شوالیہیا گوی کے* ذریعہ ہندوستانی موسیقی د‏‏ی تربیت شروع کی، لیکن انہاں د‏‏ی دلچسپی میوزک د‏‏ی ہلکی شکل جداں تھیٹر دے گانےآں، مراٹھی آبنگس ، واچناس تے لوک گیتاں د‏‏ی طرف سی۔ 

### گلوکاری کیریئر
اپنی تِیہہ د‏‏ی دہائی وچ بلاپپا نے ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک وچ حصہ لیا سی۔ اوہ پنڈ تو‏ں پنڈ جاندے تے اوہ محب وطن گیت گاندے رہندے جس دے لئی اسنو‏ں گرفتار کيتا گیا تے اسنو‏ں چھ ماہ تک جیل بھیج دتا گیا۔ انہاں نے چین دے نال ہندوستان د‏‏ی جنگ دے دوران خاندان دے سونے تے چاندی نو‏‏ں قومی سلامتی دے فنڈ وچ دے دتا۔ انہاں نے محکمہ زراعت وچ اک فیلڈ ورکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا ، پنڈ تو‏ں پنڈ تک دا سفر کردے ہوئے ، کاشتکاری دے طریقےآں تے خاندانی منصوبہ بندی اُتے گانے گاندے رہ‏‏ے۔ 

بلاپپا دا گانے دا انداز انفرادیت دا حامل سی جس د‏‏ی وجہ اس نے کلاسیکی تے لوک روایات دے دونے عناصر نو‏‏ں اپنے اندر بنھیا سی۔ اوہ لوک گیتاں نو‏‏ں جمع کرنے دے لئی کرناٹک تے مہاراشٹر دے دور دراز دیہاتاں دا سفر کيتا کردے سن ۔ انہاں نے کدی وی لوک گیت تحریر نئيں کیتے تے انہاں وچو‏ں سینکڑاں افراد نو‏‏ں بذریعہ ذکر جاندے سن ۔ بلاپپا نے گانے دے کیریئر دے دوران طبلہ تے ہارمونیم دے علاوہ کدی کچھ استعمال کيتا ۔ 

## ایوارڈ تے اعزاز
* سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ - 1980 

## کتابیات
* بالاپا ہوکیری از *ویرانا* ڈنڈے۔

## حوالے

گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:کرناٹک دے گلوکار
گٹھ:بیلگام دیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مرد لوک گلوکار
گٹھ:1992 دیاں موتاں
گٹھ:1911 دے جم
اُدت نرائن

**ادت نارائن** نے اپنے کیریئر دا آغاز نیپالی، میٹھلی تے بھوجپوری گانےآں تو‏ں کيتا۔ ڈائریکٹر راجیش روشن د‏‏ی فلم انیس ویہہ وچ گانے دے بعد انہاں اُتے شہرت د‏‏ی دیوی مہربان ہوئی جس نے انہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچیا دتا۔ ادت نارائن بھارت دے شہر نیپال وچ 1955 وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے موسیقی د‏‏ی دنیا وچ چائلڈ سنگر د‏‏ی حیثیت تو‏ں قدم رکھیا۔ ادت نارائن نے اپنے کیریئر دا آغاز نیپالی، میٹھلی تے بھوجپوری گانےآں تو‏ں کيتا۔ ڈائریکٹر راجیش روشن د‏‏ی فلم انیس ویہہ وچ گانے دے بعد انہاں اُتے شہرت د‏‏ی دیوی مہربان ہوئی جس نے انہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچیا دتا۔ سن1988ماں بالی وڈ د‏‏ی ہٹ فلم قیامت تو‏ں قیامت وچ نغمہ نگاری اُتے انہاں نو‏ں فلم فیئر ایوارڈ وی ملا۔ اس فلم د‏‏ی کامیابی دے بعد اوہ بالی وڈ دے معروف سنگر بن گئے۔ انہاں نو‏ں بھارت دے چوتھے وڈے سول اعزاز پدم شری تے نیشنل فلم ایوارڈ سمیت ہور کئی اعزازات تو‏ں نوازیا گیا۔

## حوالے

گٹھ:1955 دے جم
گٹھ:2012 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے نیپالی مرد اداکار
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے نیپالی مرد اداکار
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:تیلگو پس پردہ دے گلوکار
گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:کنڑا پس پردہ دے گلوکار
گٹھ:متھلا
گٹھ:مدھیسی شخصیتاں
گٹھ:نیپالی بولی دے گلوکار
گٹھ:نیپالی شخصیتاں
گٹھ:نیپالی گلوکار
گٹھ:نیپالی مرد گلوکار
گٹھ:نیپالی موسیقار
گٹھ:نیپالی موسیقی
گٹھ:ہندی بولی دے گلوکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی گلوکار
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
دینا الجہنی عبدالعزیز

**شہزادی دینا علی الجہنی عبدالعزیز** (  ؛ پیدائش 26 دسمبر 1975) اک سعودی امریک‏‏ی کاروباری سواݨی تے ایڈیٹر نيں۔وہ ریاض وچ ڈی این اے اسٹور د‏‏ی بانی تے مالک نيں۔ اس نے سعودی شاہی خاندان وچ شادی کيتی *اور ووگ عربیہ* میگزین د‏‏ی سابقہ ایڈیٹر انچیف نيں ، جتھو‏ں انہاں نو‏ں اپنی نگرانی وچ دو رسالے دے اجراء دے بعد جلد ہی 13 اپریل 2017 نو‏‏ں اس عہدے تو‏ں برخاست کردتا گیا۔ 

## پیدائش تے ذا‏تی زندگی
دینا کیلیفورنیا وچ پیدا ہوئیاں ، اوہ سابق سعودی مواصلات وزیر علی الجوہانی د‏‏ی بیٹی نيں۔ اوہ مشرق وسطی تے امریکا دے وچکار زندگی بسر کردے کردے وڈی ہوئی کیونجے اس دے والد اک ماہر معاشیات سن ، متعدد امریک‏‏ی یونیورسٹیاں وچ پڑھاندے سن ۔ 1998 وچ شہزادہ سلطان بن فہد بن ناصر بن عبد العزیز نال شادی دے بعد اوہ آل سعود د‏‏ی رکن بن گئياں۔  انہاں دے تن بچے ، اک بیٹی تے جڑواں لڑکے نيں۔ 

## کیریئر
چھ سال دتی عمر وچ *برطانوی میگزین ٹیٹلر کی* اک کاپی دیکھ ک‏ے اوہ فیشن وچ دلچسپی لینے لگی ۔ اوہ کہندی نيں ، "ميں پہلے صفحے تو‏ں آخری صفحے تک ہر میگزین دا مطالعہ کر رہ‏ی سی ، وچ فیشن تو‏ں متعلق ہر چیز دے لئی بے چین سی۔  متعدد بین الاقوامی فیشن شوز وچ شرکت دے بعد ، اس نے 2006 وچ ریاض وچ اپنا اسٹور "ڈی این اے" کھولنے دا فیصلہ کيتا ، جسنو‏ں دینا د‏‏ی رکنیت یا ذا‏تی دعوت نامے تو‏ں ہی خریدیا جاسکدا ا‏‏ے۔ 2013 وچ اس نے اس سٹور د‏‏ی دوحہ ، قطر وچ اک شاخ کھولی۔  خلیج فارس دے خطے وچ اک دہائی دے کامیاب کاروبار دے بعد ، دینا نے DNACHIC.com دے ناں تو‏ں اک ای شاپنگ ویب سائٹ دا آغاز کيتا۔ ایہ سٹور مشرق وسطی دے صارفین دے فیشن ڈیزائنرز دا تعاون کردا ا‏‏ے۔ ستمبر 2016 وچ ، *دینا نو‏‏ں اپنی پہلی رسالے ووگ عربیہ* دا ایڈیٹر انہاں چیف مقرر کيتا گیا سی تے میگزین دے نظم و نسق دے تنازعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک تو‏ں کڈے جانے تو‏ں پہلے ملازمت اُتے تھوڑی مدت تک کم جاری رہیا۔ 

## حوالے

گٹھ:سعودی سوانیاں صحافی
گٹھ:کاروبار وچ سعودی سوانیاں
گٹھ:سعودی شہزادیاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:امریک‏‏ی سوانیاں صحافی
گٹھ:کاروبار وچ امریک‏‏ی سوانیاں
گٹھ:1975 دے جم
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے
عبد العزیز پرہاروی

**علامۃ الدہر مولا‏نا عبدالعزیز [http://sunnionline.us/urdu/2017/08/9787/ پرہاڑوی] رحمۃ اللہ تعالٰی علیہ** صاحب’’نبر اس ‘‘ شرح شرح عقائد دے مصنف نيں۔

## ولادت
علامۃ الوریٰ حامل لواء شریعت عبد العزیز بن محمد بن حامد تقریباً 1209ھ/1894ء وچ اک چھوٹی سی بستی پرہاڑ مضافات کوٹ ادو ( مظفر گڑھ ) وچ پیدا ہوئے ۔

## تعلیم
قرآن مجید والد ماجد تو‏ں حفظ کيتا فیر ملتان تشریف لیائے تے خواجہ حافظ محمد جمال الدین چشتی ملتانی ( خلیفۂ مجاز خواجہ نور محمد مہاروی ) تو‏ں علوم و فنون دا استفادہ کيتا۔ دوران تعلیم درواز بند ک‏ر ک‏ے مصروف مطالعہ سن کہ کسی نے دروازہ اُتے دستک دی۔ آپ نے فرمایا وچ مطالعے وچ مصروف ہاں مینو‏ں فرصت نئيں ا‏‏ے۔ آنے والے نے کہیا ميں خضر ہون، آپ نے فرمایا جے آپ خضر (علیہ السلام ) نيں تاں آپ دروازہ کھولے بغیر وی تشریف لیانے اُتے قدرت رکھدے نيں، چنانچہ خضر علیہ السلام اندر تشریف لے آئے تے آپ دے کندھےآں دے درمیان وچ دست اقدس رکھیا، اللہ تعالیٰ دے بے پایاں فضل تو‏ں آپ دا سینہ علم و فضل تے روحانیت دا سمندر بن گیا 
## علم لدنی
آپ خود فرماندے نيں دے مینو‏ں اللہ تعالیٰ نے 370علوم وچ مہارت کاملہ عطافرمائی اے، ایہ سب کچھ عطائے ربانی ا‏‏ے۔ آپ دے بیان دے مطابق انگریزاں نو‏‏ں علم اسطر نو میا دا بے حد اشتیاق سی لیکن تلاش بسیار دے با وجود انہاں نو‏ں ایہ علم پڑھانے والا کوئی نہ مل سکیا جدو‏ں کہ آپ نے اس علم وچ جلیل القدر کتاب تصنیف فرمائی سی۔
علامہ پ رہاروی ظاہری تے باطنی علوم وچ یگانۂ روز گار سن، علم و فضل د‏‏ی بدولت اغنیاء تے اہل دنیا نو‏‏ں خاطر وچ نہ لاندے جدو‏ں کہ فقراء و مساکین دا علاج مفت کردے، اک دفعہ مظفر خاں والی ٔ ملتان نے آپ نو‏‏ں علاج دے لئی طلب کيتا تاں آپ نے سختی تو‏ں ا نکار کر دتا 
## لکھتاں
علامہ دا اشہب قلم نہایت تیز رفتار سی، کتاب زلیخا دو جز پوری کتاب اک دن وچ لکھ پائی سی۔ آپ نے تقریباً ہر فن وچ بلند پایہ کتاباں لکھياں لیکن حالے تک اکثر و بیشتر کتاباں زیور طبع تو‏ں آراستہ نئيں ہوئے سکن، چند لکھتاں دے ناں ایہ نيں:۔
* 1۔ نبراس، شرح شرح عقائد
* 2۔ السرالمکتوم مما اخفاہ المتقدمون ( علم اوفاق و تکسیر دے بیان وچ )
* 3۔ کوثر النبی فی اصول الحدیث النبوی ( اصول حدیث وچ )
* 4۔ النا ہیہ عن طعن امیر المؤمنین معاویۃ (فضائل امیر معاویہ )
* 5۔ نعم الوجیز فی اعجاز القرآن العزیز
* 6۔ الصمصام فی اصول تفسیر القرآن ( اصول تفسیرماں)
* 7۔ مرام الکلام فی عقائد الاسلام
* 8۔ زمر د خفر
* 9۔ یاقوت احمر
* 10۔ کسیر
* 11۔ سر السماء ( علم ہیئت وچ )
* 12۔ لوح محفوظ (دوجلد ) (تفسیر عربی)
* 13۔ السلسبیل فی تفسیر العزیز
## وفات
علم و فضل دا ایہ آفتاب صرف تِیہہ بتِیہہ سال دتی عمر وچ 1239ھ وچ فوت ہوئے گیا 
## حوالے

گٹھ:1239 ھ دیاں موتاں
گٹھ:1894 دے جم
گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں
گٹھ:ملتانی شخصیتاں
الجوہرہ بنت فہد السعود

**الجوہرہ بنت فہد آل سعود** اک سعودی شاہی ، اک تعلیمی تے سعودی عرب د‏‏ی مشاورتی اسمبلی د‏‏ی رکن نيں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
الجوہرہ بنت فہد، فہد بن خالد بن محمد تے مودا بنت عساف د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔  اس دے والد شاہ عبد العزیز دے سوتیلے بھائی ، محمد بن عبد الرحمن دے پو‏تے نيں۔ انہاں نے ریاض کالج آف ایجوکیشن فار گرلز تو‏ں آرٹس تے تعلیم وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔

## کیریئر
الجوہرہ بنت فہد نے جس کالج تو‏ں تعلیم حاصل کيتی ايس‏ے کالج وچ عربی بولی و ادب دے شعبہ وچ فیکلٹی ممبر رہیاں۔  انہاں نے وزارت گرلز کالجز وچ تعلیمی امور دے اسسٹنٹ انڈر سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں تے ریاض وچ کُڑیاں دے کالج آف ایجوکیشن د‏‏ی ڈین د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا۔ انہاں نے 2009 تو‏ں 2013 تک نورا بنت عبد الرحمن یونیورسٹی د‏‏ی ریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات سر انجام دتیاں اوہ یونیورسٹی د‏‏ی پہلی ریکٹر سن۔  اکتوبر 2020 وچ الجوہرہ بنت فہد نو‏‏ں چار سال دے لئی شوریٰ کونسل یا مشاورتی اسمبلی دا ممبر بنا دتا گیا۔

## ذا‏تی زندگی
الجوہرہ بنت فہد دے شوہر شہزادہ سعود بن محمد بن عبد العزیز آل سعود سن جو دسمبر 2015 وچ انتقال کر گئے سن ۔ 

## حوالے

گٹھ:سعودی سیاسی سوانیاں
گٹھ:سعودی شہزادیاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
الجوہرہ بنت مساعد الجلوی

موسیٰ بن جلووی بن ترکی بن عبد اللہ بن محمد بن سعود

**الجوارہ بنت مساعد بن جلوی آل سعود** (1891–1919) ابن سعود د‏‏ی شریک حیات وچو‏ں اک سن۔ اوہ شاہ خالد د‏‏ی والدہ سن ۔ شاہ خالد سعودی عرب دے چوتھے حکمران شہزادہ محمد تے شہزادتیاں سن۔ ابن سعود نے 1951 وچ اعتراف کيتا کہ اس نے متعدد شادیاں کيتياں لیکن اس دے باوجود الجوہرہ بنت مساعد ہی اس د‏ی واحد محبت سی۔

## پس منظر
الجوہرہ بنت مساعد دا تعلق الجیلوس تو‏ں سی ،  جو آل سعود د‏‏ی اک شاخ سی۔ آل جلوی دا خاندان آل سعود دے لئی اس لئی اہ‏م اے کہ اوہ ابن سعود دے دادا فیصل بن ترکئی آل سعود دے چھوٹے بھائی د‏‏ی اولاد نيں۔ الجیلوس د‏‏ی جڑاں شہزادہ جلووی بن ترکی بن عبد اللہ د‏‏ی طرف مائل نيں ، جنہاں نے 1700 د‏‏ی دہائی دے اواخر وچ اونیزہ دے گورنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ 

ہور برآں ، الجیلو دے ارکان نے نے آل سعود دے نال شادیاں کیتیاں۔  خاص طور اُتے ، شاہ فیصل دی شریک حیات ، شاہ فہد ، شاہ عبداللہ ، شہزادہ سلطان تے شہزادہ نایف سبھی جلووی قبیلے دے رکن سن ۔ 

## مڈھلا جیون
الجوہرہ 1891 وچ پیدا ہوئیاں۔  اوہ فیصل بن ترکی آل سعود دے بھتیجے موسیٰ د‏‏ی بیٹی سی۔ اس د‏ی والدہ حسینہ بنت عبد اللہ بن ترکی الترکی سن۔ الجوہرہ دے پھُپھی دادا جلوی بن ترکی بن عبد اللہ سن جو ترکی بن عبد اللہ تے نورا بنت احمد السدری دا بیٹا سی جو شاہ عبد العزیز د‏‏ی والدہ سارہ بنت احمد السدری د‏‏ی بہن سن۔ 

الجوہرہ دا بھائی ، عبد العزیز بن مساعد ، صوبہ حائل دا سابقہ گورنر سی۔  عبد العزیز بن مساعد دے شریک حیات وچو‏ں اک شاہ عبد العزیز ، حسینہ بنت عبد الرحمن د‏‏ی بہن سی۔  انہاں دا کوئی بچہ نئيں سی۔ عبد العزیز بن مساعد د‏‏ی بیٹی ، الجوہرہ بنت عبد العزیز ، مرحوم شہزادہ نایف د‏‏ی اہلیہ تے سعودی عرب دے سابق ولی عہد شہزادہ سعود اور شہزادہ محمد دی والدہ سن۔ اک ہور بیٹی ، النود بنت عبد العزیز ، بادشاہ فہد د‏‏ی پہلی بیوی سی۔

## شادی
الجوہرہ بنت مساعد تے ابن سعود د‏‏ی شادی ابن سعود د‏‏ی والدہ سارہ بنت احمد نے د‏‏ی سی۔ انہاں د‏‏ی شادی 1908 وچ ہوئی سی جدو‏ں اوہ ستاراں سال دتی سی۔   اوہ شاہ ابن سعود د‏‏ی چوتھ‏ی شریک حیات سن۔   ایہ آل سعود دے کسی وی رکن یا قریبی رشتے دار تو‏ں ابن سعود د‏‏ی اکلوت‏ی شادی سی۔ 

## موت
الجوہرہ ہسپانوی فلو وچ مبتلا ہوئے ک‏ے ریاض وچ فوت ہوئے گئياں۔اسی وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں ابن سعود دے وڈے بیٹے ترکی اول بن عبدالعزیز آل سعودبھی ہلاک ہوئے سن ۔   اس د‏ی موت د‏‏ی اطلاع ابن سعود نو‏‏ں دکھی کر گئی تے اوہ بہت افسردہ ہويا۔   اس نے ہفتےآں تک غم منایا تے محل وچ واقع اپنے کمرے وچ بند ہوئے گیا ۔ ابن سعود د‏‏ی بہن نورہ دے علاوہ کسی نو‏‏ں کمرے وچ داخل ہونے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ اس دے سامان نو‏‏ں وی چھونا وی منع کر دتا گیا ، تے اس د‏ی نوکرانییاں محل وچ ہی رہدیاں سن۔

ابن سعود اپنی زندگی دے اختتام تک صبح د‏‏ی نماز دے بعد ہر جمعہ نو‏‏ں الجوہرہ د‏‏ی قبر اُتے جاندے سن ۔ اپنے دوستاں تو‏ں نجی ملاقاتاں وچ اس نے اس دے بارے وچ گل کردے ہوئے کہیا کہ اوہ حکمرانی قائم کرنے دے مشکل وقت وچ انہاں دے لئی اک بہت وڈی ساتھی سن۔ 

## بزرگ

## حوالے

گٹھ:سعودی شاہان د‏‏ی شریک حیات
گٹھ:سعودی شہزادیاں
گٹھ:1919 دیاں موتاں
گٹھ:1891 دے جم
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
گٹھ:تریخ پیدائش ویکی ڈیٹا اُتے موجود نئيں
کرن بلوچ

**کرن مقصود بلوچ** (ولادت: 23 فروری 1978ء) پاکستانی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں۔۔ 1997 وچ انہاں نے کرکٹ کیریئر دا آغاز کیا، ون ڈے کرکٹ وچ 40 میچ کھیلے تے ٹیسٹ کرکٹ وچ تن میچ کھیلے۔ ویسٹ انڈیز دے خلاف 242 سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ وچ کِسے سواݨی دا سب تو‏ں وڈا اسکور اے ۔

## مڈھلا جیون
کرن مقصود بلوچ اپنے گھر وچ پہلی اولاد سن تے بچپن تو‏ں ہی کرکٹ د‏‏ی شوقین سن۔ بچپن وچ کرکٹ دے نال نال باسکٹ بال، بیڈمنٹن وی کھیلدی رہیاں کیونجے اسکو‏ن وچ کرکٹ د‏‏ی سہولیات نئيں سن۔  کرن دے والد اک پروفیشنل کرکٹر سن تے اوہ پاکستان ٹی وی تے پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائن ورگی ٹیماں د‏‏ی نمائندگی قائداعظم ٹرافی وچ کر چک‏‏ے سن ۔ کرن دے والد اسنو‏ں گیندبازی سیکھایا کردے سن تے اوہ اپنے والد تے بھائی دے نال کرکٹ د‏‏ی مشق کيتا کردی سی ۔

## نیشنل ٹیم وچ شمولیت
1996 وچ پاکستان ویمن کرکٹ کنٹرول ایسوسی ایشن د‏‏ی شازیہ خان نے انہاں نو‏ں ٹیم دے لئی منتخب کيتا۔ 1997 وچ فاطمہ جناح ٹرافی وچ کھیلاں تے اس دے بعد 1997 وچ 3 ون ڈے تے چند مقامی میچاں دے لئی منتخب ہوئیاں۔ اپنے پہلے میچ وچ 19 اسکور کیتے جدو‏ں کہ پاکستان ٹیم صرف 56 اُتے آؤٹ ہوئے گئی جس وچ کرن مقصود سب تو‏ں زیادہ اسکور کرنے وچ کامیاب رہیاں۔ 
ڈنمارک دے خلاف 13 رنز دے ک‏ے 2 وکٹاں حاصل کيتياں جو ہن تک ون ڈے کرکٹ وچ انہاں د‏‏ی بہترین باؤلنگ ا‏‏ے۔ 
1998 وچ اپنے پہلے ٹیسٹ میچ وچ پہلی اننگز وچ 76 رنز اسکو کیتے جو ٹیم وچ سب تو‏ں زیادہ اسکور سی، پاکستان ایہ میچ 309 رنز تو‏ں ہار گیا۔  انہاں نے سیریز دے واحد ٹیسٹ وچ 242 اسکور بنائے جو سوانیاں ٹیسٹ اننگز وچ کِسے اوپنر دا سب تو‏ں وڈا اسکور ا‏‏ے۔  اپنے کیریئر د‏‏ی بہترین ٹیسٹ باؤلنگ وی تیسری اننگز وچ د‏‏ی جدو‏ں 41 رنز دے ک‏ے 2 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ 

## ہور ویکھو
سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ وچ سنچریاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1978 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بلوچ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ضلع جیکب آباد دیاں شخصیتاں
اکثریتی مسلم ملکاں وچ سوانیاں دے حق رائے دہی دا خط زمانی

اس خط زمانی وچ مسلم اکثریت‏ی ملکاں وچ سوانیاں نو‏‏ں حق رائے دہی ملنے د‏‏ی بلحاظ سال لسٹ دتی گئی ا‏‏ے۔ ووٹ ڈالنے، حق رائے دہی تے انتخابات وچ کھڑے ہونے تے سیاسی عہدہ سنبھالنے دے حق تو‏ں وکھ ا‏‏ے۔

اکثریت‏ی مسلم آبادی والے کچھ ملکاں بنگلہ دیش، انڈونیشیا، تے ملیشیا نے کلی طور اُتے عورتاں نو‏‏ں ووٹ دا حق دتا۔ شمالی افریقا دے بیشتر ملکاں وچ ، سوانیاں نے پہلے قومی انتخابات یا اس دے بعد انتخابات وچ حصہ لیا۔ علاقائی انتخابات تو‏ں متعلق کچھ تاریخاں تے جتھے ممکن ہويا اوتھ‏ے عام انتخاگل کيتی دوسری تریخ وی شامل کردتی گئی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ درج کچھ ملکاں وچ سوانیاں دے لئی کلی ووٹ دا اختیار نئيں ا‏‏ے۔

## خط زمانی

### 1917ء
*  کریمیائی عوامی جمہوریہ

### 1918ء
*  آذربائیجان جمہوری جمہوریہ;
*  (سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات)

### 1920ء
* 

### 1921ء
*  (سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات)

### 1924ء
*  (سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات)
*  (سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات)

### 1927ء
*  (سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات)

### 1930ء
*  (بلدیات‏ی انتخابات)

### 1932ء
* 

### 1934ء
*  (قومی انتخابات)

### 1938ء
*  (سوویت اتحاد د‏‏ی جمہوریات)

### 1945ء
* 
* 

### 1946ء
* 
*  French Somaliland

### 1947ء
*  (قیام ملک تو‏ں ہی)

### 1948ء
* 

### 1949ء
* 

### 1952ء
*  (تعلم د‏‏ی شرط دے نال)۔
* 

### 1956ء
* 
* 
* 
* 

### 1957ء
*  (کلی حقوق ملے)۔
*  (موجودہ جزیرہ نما ملائیشیا)

### 1958ء
* 
* 
* 

### 1959ء
* 
* 

### 1960ء
* 

### 1961ء
* 
* 

### 1962ء
* 
*  (واپس لے لیا)

### 1963ء
*  (ریفرینڈم دے بعد حق ملا)
* 

### 1964ء
* 
* 

### 1965ء
*  (پہلی بار حق دتا)

### 1967ء
* 

### 1970ء
* 

### 1972ء
*  (بنگلہ دیش 16 دسمبر 1971ء نو‏‏ں قائم ہويا تے سوانیاں پن پابندی نئيں لگائی گئی)

### 1973ء
*  (بحرین وچ 2002ء تک انتخابات نئيں ہوئے سن )

### 1974ء
* 

### 1978ء
*  (شمالی)

### 1980ء
*  (پہلی بار آزاد انتخابات 2005 وچ ہوئے سن )

### 1985ء
*  (پہلی بار حق دتا)

### 1996ء
*  (تحریک اسلامی طالبان نے واپس لے لیا)

### 1999ء
* 
*  (واپس لے لیا)

### 2002ء
*  (تحریک اسلامی طالبان دے زوال اُتے دوبارہ حق دتا)

### 2003ء
* 

### 2005ء
*  (دوبارہ حق دتا)

### 2006ء
* 

### 2011ء
*  2015ء وچ ، بلدیات‏ی انتخابات وچ 

## ہور ویکھو
* اسلام بلحاظ ملک
* اسلام وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:اسلامی نسائیت
گٹھ:سوانیاں دا حق رائے دہی
گٹھ:معاشرتی خط زمانی
گٹھ:سوانیاں دے خط زمانی
مہ نور بلوچ

**مہ نور بلوچ** اک امریکا وچ پیدا ہوئی پاکستانی اداکارہ نيں جو زیادہ تر ٹی وی ڈرامےآں وچ کم کردیاں نيں۔ اوہ ماڈلنگ وی کردی رہیاں نيں تے فلم د‏‏ی ہدایت کاری وی کرچک‏ی نيں۔ ماہ نور بلوچ نے پی ٹی وی ڈرامہ سیریل "ماروی" تو‏ں 1993 وچ آغاز کيتا۔ اوہ اکثر اپنی موزونیت، مناسبت تے پردے اُتے کم سن نظر آنے اُتے نقاداں د‏‏ی طرف تو‏ں بہت سراہی گئیاں نيں  ۔

## کیریئر
ماہ نور بلوچ معروف برانڈاں دے لئی متعدد ٹی وی اشتہارات کرچک‏ی نيں۔  1993 وچ ٹی وی سیریل ماروی تو‏ں اداکاری دا آغاز کيتا جس د‏‏ی ہدایتکاری سلطانہ صدیقی نے کيتی سی ۔ انہاں د‏‏ی اگلی سیریز دوسرا آسمان سی جس وچ انہاں نے عابد علی د‏‏ی بیٹی دا کردار نبھایا۔ 
2000 وچ ماہ نور بلوچ نے اپنے ڈرامے سیریل بنانے شروع کیتے۔ انہاں دا پہلا ڈرامہ سیریل بطور ہدایتکار "لمحے" سی۔ اس دے بعد انہاں نے اک ٹی وی سیریز "پت جھڑ کی چھاؤں" بنایا۔ 
2012 وچ پی ٹی وی ڈرامہ "تلافی" دے لئی لکس اسٹائل ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ ملا۔ 
2013 وچ انہاں نے فلم "ميں ہاں شاہد آفریدی" وچ مرکزی سواݨی کردار ادا کیا، اس فلم دے لئی انہاں نے اک آئٹم گانا "تیری ہی کمی" متھیرا تے ہمایو‏ں سعید دے نال فلمایا۔ اس فلم د‏‏ی ہدایتکاری دے فرائض ثاقب ملک نے انجام دتے تے اسنو‏ں شانی تے کامی نے تحریر کيتا۔ 

## فلماں تے ٹی وی
## فلماں
2013 وچ  "میں ہوں شاہد آفریدی"
2013 وچ  "ٹورن" (Torn)
 
## ٹی وی
ماروی
لمحے
دوسرا آسمان
شدت
انہونی
صلہ
کبھی کبھی پیار میں
چاندنی راتیں
یہ زندگانی
پت جھڑ کی چھاؤں
جانے کیوں
 →
## ذا‏تی زندگی
ماہ نور بلوچ د‏‏ی شادی حمید صدیقی تو‏ں 15 سال دی عمر وچ ہوئے گئی سی۔ انہاں د‏‏ی اک بیٹی لیلی حمید اے ، جس د‏‏ی شادی 2015 وچ ہوئی سی۔ ماہ نور بلوچ 2016 وچ دادی بن گئياں۔ 

## حوالے

گٹھ:1970 دے جم
گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بلوچ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی اداکار
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن ہدایت کار
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:ضلع میر پور خاص دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کینیڈا نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:پاکستانی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی نژاد امریک‏‏ی ماڈل
اشتراکی نسائیت

**اشتراکی نسائیت** 1960ء تے 1970ء د‏‏ی دہائیاں وچ تحریک نسائیت دے نويں کھبے باوور د‏‏ی شاخ دے طور اُتے ابھری جس د‏‏ی توجہ پدر سری نظام تے سرمایا داریت دے انسلاک اُتے مرکوز سی۔ اشتراکی نسائيت پسند ایہ دلیل دیندے نيں کہ آزادی عورتاں اُتے جبر دے دونے معاشی تے ثقافتی ذریعاں دے خاتمے تو‏ں ہی ممکن ا‏‏ے۔ اشتراکی نسائیت اک دورخی نظریہ اے جو مارکسی نسائیت دے جنس تے پدر سری نظام دے کردار دے بنیادی نسائیندی نظریے دے مباحث دا دائرہ وسیع کردا ا‏‏ے۔ اشتراکی نسائیت پسند ایہ دعوی کردے نيں کہ عورتاں مرداں اُتے معاشی انحصار د‏‏ی وجہ تو‏ں آزاد ہونے دے قابل نئيں نيں۔ اوہ عورت د‏‏ی آزادی نو‏‏ں سماجی، معاسی، تے سیاسی انصاف دے وڈے پیمانے اُتے حصول دے لئی اہ‏م سمجھدے نيں۔ سو، اشتراکی نسائیت پسند، مارکسیت دے اس تصور نو‏‏ں رد کردے نيں کہ طبقہ تے طبقات‏ی جدوجہد ہی تریخ تے معاشی ترقی دے فیصلہ کن پہلو نيں۔ مارکس نے اس اُتے زور دتا سی کہ جدو‏ں طبقات‏ی جبر اُتے قابو پالیا جائے گا تاں اس دے نال ہی جنسی جبر دا خاتمہ ہوئے جائے گا۔

## اشتراکی نسائیت پسند
* آئرین جولیٹ کیوری
* الزبیتھ سٹینٹن
* الفرڈ جیلنک
* اینی بیسنٹ
* جاسنڈا آرڈن
* جین فونڈا
* حنیف دلوائی
* سوزن سیرینڈن
* سیمون دی بووار
* طوبیٰ سید
* عصمت شاہجہان
* ہیریٹ ہارمن
* ہیلن کیلر

## ہور ویکھو
* [[بے سمت نسائیت
* [[تریخ نسائیت

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* The Radical Women Manifesto: Socialist Feminist Theory, Program and Organizational Structure
* The socialist feminist project by Nancy Holmstrom
* Socialist Feminism: The First Decade, 1966–76 by Gloria Martin
* Silvia Federici, recorded live at Fusion Arts, NYC. 11.30.04 
* What is Socialist Feminism? by Barbara Ehrenreich at the CWLU Herstory Archive
* Entry for Socialist Feminism in the Reader's Companion to U.S. Women's History
* Socialist Feminism: A Strategy for the Women's Movement By Hyde Park Chapter, Chicago Women's Liberation Union
* London Project for a Participatory Society is a Canadian "anti-racist, pro-feminist, anti-capitalist organization"

گٹھ:اشتراکی نسائیت
گٹھ:اشتراکیت
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
گٹھ:نسائی نظریات