بیمان بنگلہ دیش ایئر لائن

**بیمان بنگلہ دیش ایئر لائنز** ، جسنو‏ں عام طور اُتے بیمان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، بنگلہ دیش وچ واحد سرکاری تے قومی پرچم کیریئر اے ۔ [7] ایہ بنیادی طور اُتے اے وچ حضرت شاہ جلال انٹرنیشنل ائیرپورٹ تو‏ں کم کرنے دے لئی. ایہ چٹاگانگ دے شاہ امانت بین الاقوامی ہوائی اڈہ تے سلہٹ دے عثمانی بین الاقوامی ہوائی اڈے تو‏ں وی کم کردا ا‏‏ے۔ کمپنی مسافراں تے سامان نو‏‏ں گھریلو رستےآں دے نال نال بین الاقوامی رستےآں اُتے وی پہنچاندی ا‏‏ے۔ بیمان دے پاس دنیا دے 70 ملکاں دے نال فضائی خدمات دے معاہدے نيں ۔ [6]اور فی الحال 16 ملکاں وچ کم کررہیا ا‏‏ے۔ بمن دا ہیڈ آفس بالکا بھون اے ، جو ڈھاکا دے شمال وچ کرمیتولا وچ واقع ا‏‏ے۔ بمن بنگلہ دیش دے زیادہ تر مسافر حجاج ، سیاح ، تارکین وطن تے غیر ملکی بنگلہ دیشی نيں تے معاون تنظیماں د‏‏ی سرگرمیاں ایئر لائن دے کارپوریٹ کاروبار دا لازمی جزو بناندی ني‏‏‏‏ں۔ []] : 11 بنگلہ دیش بمن ، جس نے ملک دے ٹرانسپورٹ دے شعبے وچ سالانہ نمو٪ فیصد دا تجربہ کيتا اے ، بنگلہ دیشی نجی نجی ایئر لائنز دے نال غیرملکی سیاحاں ، گھریلو سیاحاں تے غیر ملکی بنگلہ دیشی مسافراں د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی مسابقتی تعلقات رکھدے ني‏‏‏‏ں۔

1972 وچ اس دے قیام دے بعد ، بیمان بنگلہ دیش ایئر لائنز نے 1996 تک ملک وچ واحد ائر لائن کمپنی دے طور اُتے کم کيتا۔ [10] مختلف اوقات وچ ہوائی جہاز دے بیڑے تے تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی بار بار کوششاں دے باوجود ، طیارہ بدعنوانی تے ناکارہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں بار بار پِچھے رہ گیا ا‏‏ے۔ اس ہےڈے وچ ، بنگلہ دیش بیمان اپنے آپریشنز وچ 29 تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک زیادہ تو‏ں زیادہ وچ ، آپریشن تو‏ں نیو یارک شہر وچ مغرب ناں وچ ٹوکیو وسطی. 2006 تک ، بمن مکمل طور اُتے حکومت دے زیر کنٹرول کمپنی سی جو اس سال 29 جولائ‏ی نو‏‏ں نگراں حکومت دے دوران اک پبلک لمیٹڈ کمپنی تھی۔بدلا ہويا ا‏‏ے۔ کمپنی د‏‏ی تبدیلی دے بعد ، افسران تے ملازمین د‏‏ی تعداد نو‏‏ں کم کرنے دے نال نال اس دے بیڑے نو‏‏ں جدید بنانے دے اقدامات وی کیتے گئے۔ 2006 وچ ، ایئر لائن نے بوئنگ دے نال دس نويں طیارےآں دے لئی دس اختیارات دے نال معاہدہ کيتا۔ [11] نويں طیارے دے حصول دے نال ، ہوائی جہاز نے منزلاں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ کيتا اے تے مسافراں د‏‏ی سہولیات جداں کہ فلائٹ انٹرنیٹ / وائی فائی ، موبائل مواصلات تے ٹیلی ویژن دیکھنے وچ اضافہ کيتا ا‏‏ے۔ [12] [13]

یوروپی ایوی ایشن سیفٹی ایجنسی نے بیمان بنگلہ دیش نو‏‏ں اک محفوظ کمپنی دے طور اُتے تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ [14] [15] اس نے آئی ٹی اے سیکیورٹی آڈٹ وی پاس کيتا۔ [17] [17] [18] اس دے بعد عمان نے ایشیا تے یورپ وچ اپنی گذشتہ کچھ تھ‏‏اںو‏اں دے لئی پروازاں دوبارہ شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ [19] [20] حالیہ دناں وچ ، عملہ بنگلہ دیش ایئر لائنز نے اپنی نويں انتظامی ٹیم دے تحت وقتی پروازاں دے نال نال وقت د‏‏ی پروازاں د‏‏ی کارکردگی وچ وی نمایاں بہتری لیائی ا‏‏ے۔ [21]

## تریخ
 
بیمان بنگلہ دیش ایئرلائن 4 جنوری 1982 نو‏‏ں صدارتی آرڈیننس نمبر 127 دے مطابق تشکیل دتی گئی۔ [22] [23] اس دن ، بنگلہ دیش نے بنگلہ دیش ایئر فورس دے ڈی سی 3 طیارے دے نال قومی گڈی دے طور اُتے اڑنا شروع کيتا۔ [24] سابقہ انٹرنیشنل ایئرلائن دے 2500 ملازمین تے متعدد آفیسران ہور 10 بوئنگ 707 کمانڈر تے چھ ہور پائلٹ ني‏‏‏‏ں۔ بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی دے بعد ، 31 دسمبر 1971 نو‏‏ں ، تنظیم نے اس وقت د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اک تجویز پیش کيتی۔ [25] : ৬ ابتدا وچ اسنو‏ں ائیر بنگلہ دیش انٹرنیشنل کہیا جاندا سی۔ [26]

بمن نے اپنی گھریلو خدمت 4 فروری 1962 نو‏‏ں شروع کيتی۔ McDonnell نے ڈگلس DC-3 تو‏ں درآمد بھارت پہلی علاوہ سی نو‏‏ں متصل چٹاگانگ ، جیسور تے سلہٹ دے نال ڈھاکہ . [26] ایہ DC-3 طیارہ 10 فروری 1982 نو‏‏ں اک ٹیسٹ فلائٹ دے دوران ڈگ ک‏ے تباہ ہويا سی۔ [26] اس حادثے دے بعد ، ہندوستانی حکومت نے بنگلہ دیش نو‏‏ں دو تے فوکر F – 26s تحفے وچ دتے ۔ [26] قلیل مدت وچ ، ڈگلس ڈی سی 6 نو‏‏ں ورلڈ چرچ کونسل دے قرض دے نال بنگلہ دیش بمن د‏‏ی استعداد ودھانے دے لئی شامل کيتا گیا ۔[26] ڈگلس DC-6 د‏‏ی جگہ بعد وچ ڈگلس DC-6Bنے لے لی ، جو ٹرول ائر تو‏ں لیز اُتے دتی گئی ، جسنےڈھاکا- کولکتہ دے راستے اُتے کم کيتا۔ [29] 4 مارچ 1982 نو‏‏ں ، بنگلہ دیشنے اپنی پہلی ہفتہ وار بین الاقوامی پرواز کوڈھاکہ تو‏ں لندن روٹپر برٹش کلیڈونیا تو‏ں بوئنگ 707 چارٹرڈ طیارے دے ساتھچلانے دا آغاز کيتا۔ [] 30] ڈھاکہ - کولکتہ دے راستے اُتے باقاعدہ خدمات فراہ‏م کرنے دے لئی 3 مارچ 1972 نو‏‏ں اک فوکر F- 26 ہندوستان سےلایاگیا سی۔ [5] : 7 اس سال ، پرواز وچ 3،80،000 [5] : 8 اُتے مسافراں نو‏‏ں لے جانے دے لئی نیڑے 1،078 ہوائی جہازاور اس نے اس سال دے ستمبر وچ 3 نويں فوکر ایف 26s شامل کيتیاں ۔ [25] : 6

 1983 وچ ، ڈھاکا - کولکتہ دے راستے اُتے 2 باقاعدہ پروازاں چلانے دے لئی 4 ہور فوکر ایف 26 طیارے لیائے گئے ۔ [25] :  اک ہی وقت وچ ، اک بوئنگ 707 منسلک کيتا جاندا، بیمان پرکشیپناں لندن 2 پروازاں ڈھاکہ تو‏ں اک ہفتے وچ . ايس‏ے سال وچ ، بائمان نے چٹاگانگ ، کولکاتہ روٹ اُتے خدمات د‏‏ی فراہمی شروع کردتی۔ [5] : 7 فروری 1974 ، کھٹمنڈو ، نومبر ، بینکاک ، تے دسمبر وچ دبئی وچ روٹ فلائٹ سروس متعارف کروائی گئی۔ [25] : 68 1968 بائمن نے دو فوکر F- 26s فروخت کيتیاں تے ابوظہبی ، کراچی وچ بوئنگ خریداں اوربمبئی (اب ممبئی ) روٹ اُتے سروس دا آغاز کيتا۔ []] : 197 1977 فروری وچ ، بوئنگ سنگاپور ایئر لائنز نے وی خدمات د‏‏ی اک وسیع رینج خریدی ۔ اگلے سال ، بمن نے جدہ ، دوحہ تے ایمسٹرڈیم جانے والی پروازاں دے نال اپنی چوتھ‏ی بوئنگ دا آغاز کيتا ۔ [5] : 7 ايس‏ے سال طیارے اک عوامی سیکٹر د‏‏ی کمپنی وچ تبدیل کر دتا گیا سی ڈائریکٹرز د‏‏ی بورڈ دے زیر انتظام اے . [5] : 7 1977–78 مالی سال ، ایئر بریک ابہینا پوائنٹس نو‏‏ں چھو لیا تے اگلے سال اک منافع کمایا ۔ [5] : 8 1979 وچ بمن کوالالمپور ، ایتھنز ، مسقط تے طرابلس دے راستے چلاندا اے ۔ [25] : 6

 
1980 وچ ، بمن دے یانگ ، ٹوکیو تے دھابونگ راستے شروع کیتے گئے۔ [25] : ৭ ہوائی جہاز نے 1981 وچ اپنا پہلا 65 ساحل والا فوکر F27-4000 خریدتا ۔ [31] 1971 وچ اک بوئنگ 707-320C ڈھاکہ تو‏ں ہیتھرو راستے وچ شامل کيتا گیا۔ 1983 وچ ہور تن ڈگلس ڈی سی 10 نو‏‏ں شامل کيتا گیا ، تے ایئرلائن بوئنگ 707 وچ داخل ہوگئی۔ [25] : ৭ [32] ایئر لائن نے 1973 وچ بغداد ، 1974 وچ پیرس ، تے بحرین وچ 1978 وچ وی کم شروع کيتا سی ۔ [25] : ৭ 5 اگست ، 1984 ، ہويا بازی د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہبدترین حادثہ اس وقت ہويا جدو‏ں اک فوکر طیارہ چٹاگانگ تو‏ں کولکتہ جاندے ہوئے ڈگ ک‏ے تباہ ہوگیا ، جس وچ 49 دے نیڑے مسافر ہلاک ہوگئے۔ [33]

نوے د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، طیارے نے طویل فاصلے تو‏ں پروازاں چلانے دے لئی 1998 وچ دو طویل فاصلہ ایئر بس A310 خریدتا سی ۔ سن 2000 وچ ، دو ایئربس اے 310 شامل کیتے گئے ، جو سنگاپور ایئر لائنز تے ایئر جمیکا تو‏ں لیز اُتے دتے گئے سن ۔ اس دے علاوہ 2003 وچ اک ہور لیز اُتے حاصل ایئربس اے 310 نو‏‏ں بیڑے وچ شامل کيتا گیا۔ [25] : 6مالی سال 2005–2006 وچ ، ایئر لائن نے 11،50،000 مسافر سوار سن جو پچھلی دہائی تو‏ں دوگنا تے 70 فیصد زیادہ سن ۔ نجی خدمات دے تعارف دے نال ، ایئر لائن مارکیٹ دا 35 فیصد کھو دیندی اے تے اک سال وچ اوسطا 162،000 گھریلو مسافر سوار ہُندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے دوران ، تریخ نو‏‏ں تریخ دا سب تو‏ں وڈا نقصان بمن نے دیکھیا ، جس د‏‏ی مالیت تقریبا 63 63 ملین روپے ا‏‏ے۔ اگلے سال تقریبا 8 8 کروڑ 90 لکھ روپے دا نقصان ہويا۔ اس وقت ، بیمان اپنے ایندھن فراہ‏م کنندہ ، بنگلہ دیش پیٹرولیم کارپوریشن نو‏‏ں 10 لکھ ڈالر دا تیل بل وی ادا نئيں کرسکدا سی۔ [34] 2007 وچ ، مکڈنیل ڈگلس ڈی سی 10-30 ڈھاکہ تو‏ں کوالالمپور ایئرپورٹ اُتے اترا۔

## ادارہ جاتی مسائل
### چیف آفیسر

بنگلہ دیش دے فضائیہ دے سابق چیف تے کیپٹن محمد انمول باری

جون 2017 تک ، بنگلہ دیش ایئرفورس دے سابق چیف تے کیپٹن محمد انمول باری تیسری بار بورڈ آف ڈائریکٹرز دے چیئرمین د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے نيں ۔ اس تو‏ں پہلے بنگلہ دیش ایئرفورس دے سابق سربراہ جمال الدین احمد جنوری 2015 تک چیئرمین رہے ۔ [] 35] بمن دے موجودہ منیجنگ ڈائریکٹر تے چیف ایگزیکٹو آفیسر فرحت حسن جمیل ني‏‏‏‏ں۔ [36 36] غیر ملکی شہریاں د‏‏ی پہلی اڑان تو‏ں پہلے [] 37] [] 38] کیون اسٹیل ، [39]] ०3 01 تک سن 2014  تک بحیثیت منیجنگ ڈائریکٹر تے چیف ایگزیکٹو آفیسر د‏‏ی ذمہ داری عائد ہُندی ا‏‏ے۔ مسابقتی انتخاب دے عمل دے اختتام اُتے ، انہاں نو‏ں 42 مقامی تے غیر ملکی امیدواراں دے تالاب تو‏ں منتخب کيتا گیا۔ [36 36] اسٹیل اک برطانوی شہری سی جس دے انتظام تے انتظامی تجربے دے برساں تو‏ں برٹش ایئرویز تے دنیا بھر د‏‏ی ہور ایئر لائنز کےلئےکامکیا گیا سی۔ []२] [ ] 43] بمن وچ شامل ہونے دے بعد اک پریس کانفرنس وچ ، اسٹیل نے عہد کيتا کہ اوہ 21 ويں صدی دے اک جدید تے منافع بخش کاروبار وچ بِیمان نو‏‏ں تبدیل کريں گا۔ [] 44] اُتے ، انہاں د‏‏ی تقرری دے نیڑے اک سال بعد ، مختلف ذرائع تو‏ں انہاں د‏‏ی کامیابی اُتے کافی تنازعہ کھڑا ہويا۔ اسٹیلنےدسمبر 2013 وچ صحت د‏‏ی خرابی دے سبباس عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی۔[45] اسٹیل نے19 اپریل 2014کو کم د‏‏ی جگہ چھڈ دی۔ [47] 5 جنوری 2015 کو، کِل ہیڈوڈ نے بمن دے منیجنگ ڈائریکٹر تے سی ای او دا عہدہ سنبھال لیا۔ ہیووڈ ، اک برطانوی شہری ، کیون اسٹیل دے بعد ایئر لائن دا عہدہ سنبھالنے والا دوسرا غیر ملکی شہری سی۔ [46]

بمن دے بورڈ آف ڈائریکٹرز دے ڈائریکٹرز وی مقرر نيں: چیف سکریٹری ، خزانہ ، وزارت خزانہ ، چیف سیکرٹری ، وزیر اعظم دا دفتر ، سیکرٹری ، وزارت شہری ہويا بازی تے سیاحت ، چیئرمین ، نیشنل بورڈ آف ریونیو ، پرویز مشرف حسین بھویان ، اسسٹنٹ چیف آف آپریشنز اینڈ ٹریننگ ، بنگلہ دیش د‏‏ی فضائیہ ۔ آرمی انجینئر انہاں چیف ، سول ایوی ایشن اتھارٹی دے چیئرمین ، وزارت خارجہ دے سیکرٹری ریئر ایڈمرل (ریٹائرڈ) ایم خورشید عالم ، بی جی ایم ای اے دے صدر۔ صدیق الرحمن ، سپریم کورٹ دے وکیل بیرسٹر تنجیب عالم ، ایمرجنگ ریسورسز لمیٹڈ دے منیجنگ ڈائریکٹر نور ای کھودا عبد الکبین تے بمن بنگلہ دیش ایئر لائنز دے منیجنگ ڈائریکٹر تے سی ای او (سابقہ ​​افسر)۔

اس سلسلے وچ ترجمان تعلقات عامہ ، ڈپٹی جنرل منیجر ، طاہرا خندے ک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں پہلے جنرل منیجر شکیل معراج شعبہ تعلقات عامہ دے انچارج سن ۔

## ملکیت
بیمان بنگلہ دیش ایئرلائن د‏‏ی شروعات بنگلہ دیش حکومت کیت‏‏ی ملکیت اے ۔ 1989 وچ ، بمن نو‏‏ں سرکاری شعبے د‏‏ی کارپوریشن وچ تبدیل کردتا گیا ، جس دے ذریعہ حکومت دے مقرر کردہ بورڈ آف ڈائریکٹرز نے بمن دے لئی محدود خودمختاری د‏‏ی وکالت کيت‏ی سی تے بمن دے ڈائریکٹرز تے افسران نو‏‏ں کچھ آزادی دتی سی۔ [25] : 7 وچ 1989، بیمان د‏‏ی ادا شدہ سرمایہ اک ہور روپے 2،000 کروڑ دا اضافہ کيتا گیا. [] 46] تے آخر وچ ، جدو‏ں 2006 وچ بمن نو‏‏ں پبلک لمیٹڈ کمپنی وچ تبدیل کيتا گیا ، تاں ایہ بنگلہ دیش د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پبلک لمیٹڈ کمپنی بن گئی ۔ [49]

## نجکاری
### 1980 د‏‏ی دہائی
اسی د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ بنگلہ دیش دے اس وقت دے صدر حسین محمد ارشاد نے بمن دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اگرچہ شروع وچ کچھ ترقی تے توسیع ہوئی سی ، لیکن ناکارہ انتظام تے بدعنوانی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ہوائی جہاز دا منافع آہستہ آہستہ کم ہونا شروع ہوگیا۔ اس وقت دے گھوٹالاں وچ عوامی سامان د‏‏ی خریداری ، جعلی مرمت دے بل ، سیاسی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے غیر منفعتی رستےآں اُتے اڑانے وغیرہ شامل سن ۔ [50] [51]

### 1990 د‏‏ی دہائی
وزارت شہری ہويا بازی تے سیاحت تو‏ں موصولہ اعدادوشمار دے مطابق ، 1992–93 دے مالی سال وچ بمن بنگلہ دیش نو‏‏ں حکومت دے ٹیکس دے بقایا جات دے بارے وچ 22 ملین روپے سن ۔ اس تو‏ں پہلے 1998 وچ ہونے والی اک تحقیق وچ دسیا گیا سی کہ صرف دفتر دے کماں دے لئی بمن وچ 5،253 آفیسرز موجود سن ، جدو‏ں کہ سنگاپور ایئرلائن ، دفتر دے عملے د‏‏ی اک مساوی تعداد دے نال ، بنگلہ دیش تو‏ں دس گنیازیادہ طیارے چلانے وچ کامیاب سی۔ اس تحقیق نے ثابت کيتا کہ اس وقت طیارے د‏‏ی فراہمی بوہت گھٹ سی تے اسنو‏ں سیاسی مقاصد دے لئی استعمال کيتا جارہیا سی۔ [52२] 1999 وچ ، بنگلہ دیش دے اک آڈٹ نے انکشاف کيتا کہ بمن دے ٹکٹ فروخت کرنے والے ایجنٹاں دے پاس بقایا جات وچ تقریبا 22 22 لکھ روپے سن ، جو بمن دے عہدیداراں تے ملازمین د‏‏ی ملی بھگت تو‏ں ممکن ہويا سی۔[. 53] اس دے علاوہ ، ٹکٹ سیلز ایجنٹاں نو‏‏ں بطور کمیشن بطور اضافی طور اُتے 24 لکھ روپے د‏‏ی ادائیگی کيتی گئی ، جو بمن بنگلہ دیش دے قواعد تو‏ں باہر ا‏‏ے۔ 2008 وچ ، بنگلہ دیش د‏‏ی نگراں حکومت نے انسداد بدعنوانی د‏‏ی کوششاں دے تحت بدعنوانی دے متعدد الزامات پربنگلہ دیش بمن دے سابق فلائٹ انجینئر شمیم اسکندر نو‏‏ں ،سابق وزیر اعظم خالدہ ضیا دے بھائیکو گرفتار کيتا سی۔ [] 54] [ ] 55] شمیم اسکندر د‏‏ی گرفتاری تو‏ں پہلے ، اس دے تقریبا 35 35 ساتھیاں نو‏‏ں ریٹائرمنٹ اُتے مجبور کيتا گیا۔ [56]

1990 دے بعد تو‏ں بڑھدے ہوئے معاشی نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، [] 56] [] 56] بنگلہ دیش د‏‏ی حکومت نے بمن بنگلہ دیش د‏‏ی نجکاری دا فیصلہ کيتا۔ اس دے بعد ، حکومت نے 2004 وچ بمن دے چالیس فیصد حصص مختلف غیر ملکی سرمایہ کاراں نو‏‏ں فروخت کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ اس تجویز وچ کہیا گیا اے کہ بنگلہ دیش حکومت ہوائی جہاز اُتے کچھ کنٹرول برقرار رکھنا چاہندی ا‏‏ے۔ ایہ تجویز غیر ملکی سرمایہ کاراں نو‏‏ں راغب کرنے وچ ناکا‏م رہی ، تے حکومت نے تجویز دے مسودے تے نگرانی دے لئی نجی نگرانی دے اک باڑے د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی 8 1.8 ملین خرچ کیتے۔ [59]

## 2000
2005-06 دے مالی سال وچ ، ایئر لائن نے تقریبا 115 ملین مسافر سوار سن ، جو پچھلی دہائی دے مقابلے وچ 80 فیصد دا اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش وچ نجی گھریلو کیریئر متعارف کروانے دے بعد ، گذشتہ دس برساں د‏‏ی اوسط دے مقابلے وچ ، بمن دے مارکیٹ شیئر وچ 35 فیصد کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ 2005-06 دے مالی سال وچ ، صرف 162،000 مسافراں نے گھریلو رستےآں اُتے ہوائی سفر کيتا۔ ہوائی جہاز دے ايس‏ے دورانیے وچ سب تو‏ں وڈا سالانہ نقصان ، جو لگ بھگ 120 ملین امریکی ڈالر (810 ارب روپے دے حساب تو‏ں 010 ) اے ، اگلے سال 100 ملین امریکی ڈالر (010 دے حساب تو‏ں 699 بلین) نقصان ہويا۔ [60] بمن دا ایندھن سپلائی کرنے والا ، بنگلہ دیش پٹرولیم کارپوریشن دا تقریبا 10 لکھ روپے واجب الدتا اے ، [61] جو دسمبر 2008 دے آخر وچ ودھ ک‏ے 15.84 بلین ڈالر ہوئے گیا۔ []२]

## اک پبلک لیمٹڈ  کمپنی
کارگو دے دروازےآں دے نال اک سفید طیارہ بھری ہوئی ا‏‏ے۔

بمن بنگلہ دیش ایئر لائن د‏‏ی بوئنگ 8-200ER د‏‏ی پہلی پرواز 2010 وچ حضرت شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈہ تو‏ں سی

مئی 2006 وچ ، بنگلہ دیش د‏‏ی نگراں حکومت نے بمن نو‏‏ں اک پبلک لمیٹڈ کمپنی وچ تبدیل کرنے دے منصوبےآں د‏‏ی منظوری دتی جس دے حصص ست سرکاری ملکاں وچ تقسیم کیتے گئے سن ۔ [] 63] اس دے پیش نظر ، حکومت نے ہوابازی دے اہلکاراں دے لئی رضاکارانہ ریٹائرمنٹ دا منصوبہ تیار کيتا اے تاکہ آلات وچ انسانی وسائل دے تناسب نو‏‏ں کم کيتا جاسک‏‏ے ۔ اس وقت بنگلہ دیش وچ انسانی وسائل دے لئی ہويا بازی دا تناسب 36: 1 سی۔ [] 64] لیکن ايس‏ے صنعت وچ شامل ہور ایشیائی کمپنیاں نے १ 150:: 1 دا تناسب برقرار رکھیا۔ [] 74 ] خدمت دے دورانیے دے لئی رضاکارانہ ریٹائرمنٹ فائدے دا اعلان کيتا گیا ، تے معاوضہ عالمی بینک تو‏ں لیا گیا 2. २.9 billion بلین تو‏ں ودھ اخراجات دے لئی خدمات د‏‏ی لمبائی د‏‏ی بنیاد اُتے فراہ‏م کیہ گیا۔ [] 74]ایئرلائن نے اس منصوبے تو‏ں تقریبا 1، 1800 کارکناں نو‏‏ں کم کرنے دا منصوبہ بنایا سی ، لیکن 2،172 کارکناں نے رضاکارانہ ریٹائرمنٹ دے لئی درخواست دی۔ انہاں وچو‏ں ، 163 [65] [6] [6] تو‏ں 18 درخواستاں [6] نے ہوائی جہاز دے انتظام نو‏‏ں قبول کيتا۔ [] 74]

23 جولائ‏ی 2007 [69] اُتے بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ وچ عمان بنگلہ دیش د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پبلک لمیٹڈ کمپنی بن گئی ۔ [. 49] ابتدا وچ ایسٹ بنگلہ دیش ایئر لائنز دا ناں تبدیل کرنے د‏‏ی تجویز کيتی گئی سی ، لیکن بعد وچ اسنو‏ں ختم کردتا گیا۔ [. 60] حکومت پورے ملین حصص د‏‏ی مالک اے ، حالانکہ حکومت بقیہ٪ 51 فیصد نو‏‏ں نجی شعبے وچ رکھے ہوئے نجی شعبے دا کنٹرول برقرار رکھنا چاہندی ا‏‏ے۔  تنظیم نو دے بعد ، اس دے سابق منیجنگ ڈائریکٹر ، عبد منیم نو‏‏ں دوبارہ منیجنگ ڈائریکٹر تے چیف ایگزیکٹو آفیسر مقرر کيتا گیا۔ باقی چھ ڈائریکٹرز تو‏ں نيں، طاقت، توانائی تے معدنی وسائل، وزارت د‏‏ی وزارت دے کامرس تے وزارت دا خزانہ، سن تو‏ں مقرر د‏‏ی وزارت شہری ہويا بازی تے سیاحت، وزارت دے خارجہ امور تے کابینہ ڈویژن . کابینہ دے سکریٹری نے بمن دے چیئرمین دا عہدہ سنبھال لیا۔ انہاں چھ وزارتاں دے سکریٹریاں تے وزارت شہری ہويا بازی تے سیاحت دے سینئر سیکرٹریاں نو‏‏ں طیارے د‏‏ی مساوی ملکیت دتی گئی ا‏‏ے۔ [] 71] ستمبر 2006 وچ ، حکومت نے ایئر کموڈور جاہد قدس د‏‏ی جگہ عبد منیم د‏‏ی جگہ لئی۔ [] 63] اس تو‏ں پہلے ، ایئر کموڈور جاہد قدس 2002 تو‏ں 2005 تک بنگلہ دیش سول ایوی ایشن اتھارٹی دے چیئرمین رہ‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے ، انہاں نے بنگلہ دیش ایئر فورس وچ مختلف سینئر عہدےآں اُتے خدمات انجام دتیاں۔ [] 74]

پبلک لمیٹڈ کمپنی وچ تبدیل ہونے تو‏ں پہلے ، رضاکارانہ ریٹائرمنٹ اسکیم وچ ملازمت چھڈنے والے تمام ملازمین نے مسابقتی ہوائی کمپنی بنانے دا عمل شروع کيتا۔ [] 65] جس دے لئی ائیر بنگلہ انٹرنیشنل ، بمن ایمپلائز ایئر لائنز تے بالاکا ناں تجویز کیتے گئے سن ۔ [8] انہاں وچ بمن دے سابق منیجنگ ڈائریکٹر تے بنگلہ دیش ایئر لائنز پائلٹس ایسوسی ایشن دے سابق صدر نے وی شرکت کيتی۔ [] 65] لیکن بعد وچ اس دے بارے وچ کچھ پتہ نئيں چلا۔

ایئرلائن نے مالی سال 2007-08 وچ 600 کروڑ تے مالی سال 2008-09 وچ 150 ملین ڈالر کمائے سن ۔ مالی سال 2009-10 وچ ، کیریئر نے 800 ملین دا نقصان کيتا۔ [৭৭]

## 2010

ڈھاکہ دے فارم گیٹ اُتے واقع ، بنگلہ دیش دے ائر لائنز دا پرنٹنگ تے پبلشنگ ڈویژن

بی پی سی 010-11 ، مالی سال وچ بالترتیب 11.94 بلین تے سیئبیر نو‏‏ں 5.73 ملین ڈالر د‏‏ی چھُٹ [] 78] سموساکینا دے بعد ہويا نو‏‏ں دو ارب دا نقصان ہويا ا‏‏ے۔ [7] بیمان 6 دا نقصان ہويا 6.06 بلین روپے ( 65 $ ملین) مندرجہ ذیل 2011-12 دے مالی سال ؛ [8] تے مالی سال 2012۔13 وچ غیر تعلیم یافتہ اعدادوشمار وچ تقریبا 2 ارب ڈالر دا نقصان ہويا۔ [] 69] دسمبر 2013 تک ، مختلف ذرائع دے لئی 15.60 بلین د‏‏ی ادائیگی نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔ [69] اس دے ،  38.2 ملین د‏‏ی وجہ تو‏ں سی بنگلہ دیش سول ایوی ایشن اتھارٹی [60] تے  8.50 ارب ایندھن سپلائر پدم آئل کمپنی . [] 69]بمن نے مالی سال 2014–15 وچ 3.24 بلین ڈالر ، مالی سال 2015-15 وچ 2.6 بلین ڈالر تے مالی سال 2017-18ء وچ 1.51 بلین ڈالر کمائے سن ۔ مالی سال 2016–17 وچ بمن دا کل منافع 480 ملین ڈالر سی۔ []१] २०१-17-१-17 دے مالی سال وچ ، بمن د‏‏ی آپریٹنگ آمدنی 4،931 کروڑ روپے سی لیکن اخراجات 5،133 کروڑ روپے سن ، جس دے نتیجے وچ 202 کروڑ روپے دا نقصان ہويا۔ []] اُتے ، مالی سال 2018–19 وچ ، بمن نے 3،165 کروڑ روپے کمائے جتھ‏ے اخراجات 2،936 کروڑ روپے نيں تے بمن دا کل منافع 236 کروڑ روپے رہیا۔ [5]

## ماتحت کمپنیاں
 
ہوائی جہاز د‏‏ی ذیلی تنظیماں طیارے دے زمینی ہینڈلنگ ، ہويا بازی انجینئرنگ ، ہوائی جہاز د‏‏ی تربیت تے فلائٹ کیٹرنگ تو‏ں متعلق نيں ۔ []२] بمن وچ پنج مکمل ذیلی تنظیماں نيں:

1982 تو‏ں ، بمن گراؤنڈ ہینڈلنگ کمپنی بنگلہ دیش دے تمام ہوائی اڈاں اُتے زمینی ہینڈلنگ د‏‏ی خدمات فراہ‏م کررہی ا‏‏ے۔ [] 63] [ ] 64] مالی سال 2011۔12 وچ کمپنی نو‏‏ں 4.5 ارب ڈالر دا منافع سی۔ [] 83] عدنانکالینا طیارے وچ کھانے د‏‏ی فراہمی دے لئی مکمل طور اُتے ماتحت ادارہ 1989 وچ بائمن فلائٹ کیٹرنگ سنٹر قائم کيتا گیا سی۔ [] 65] انہاں وچ سعودی ، اتحاد ، ملائشیا ایئر لائنز ، سیئی ایئر ویز ، امارات ، ڈریگن ایئر ، چائنا سدرن ایئر لائنز تے ریجنٹ ایئر ویز شامل نيں۔ایہ بنگلہ دیش د‏‏ی ہور ہوائی کمپنیاں نو‏‏ں آرام دہ تے پرسکو‏ن کھانا وی مہیا کردا ا‏‏ے۔ []२] ایہ ہواباز ترین منافع بخش شعبےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ [] 65] بمن پولٹری کمپلیکس ، جو بمن دا اک ہور منافع بخش ذیلی ادارہ اے ، 1986 وچ بائمان فلائٹ کیٹرنگ سینٹر د‏‏ی سہولت دے لئی قائم کيتا گیا سی ، جس نے نومبر 1970 وچ کم شروع کيتا سی۔ فی الحال 90٪ انڈے تے مرغی بمن فلائٹ کیٹرنگ سینٹر بھیجے گئے ني‏‏‏‏ں۔  مارچ 2007 وچ کھیت وچ برڈ فلو دا مرض لاحق ہوگیا تے اس نے بوہت سارے مرغیاں نو‏‏ں ہلاک کردتا۔  ایہ بنگلہ دیش وچ برڈ فلو دا پہلا کیس سی۔ 

## خدمات
2013 وچ ، بیمان ایئر لائنز نے انفراسٹرکچر سپورٹ تے انکم اکاؤنٹنگ خدمات مہیا کرنے دے لئی CITA [ 69 ] تے مارکیٹر [90] دے نال معاہدے کیتے۔ 2014 تو‏ں ، ایڈوانس سیٹ ریزرویشن سسٹم بمن د‏‏ی ویب سائٹ اُتے متعارف کرایا گیا سی۔ ایتھ‏ے آن لائن فوڈ سلیکشن دا آپشن وی موجود اے ، جتھ‏ے مسافر ذیابیطس دے کھانے ، سبزی خوراں دے کھانے ، ایشیائی سبزی خوراں ، بچےآں دے کھانے تے مسلم کھانے وچو‏ں انتخاب کرسکدے نيں ، جو انھاں پرواز وچ پیش کيتا جائے گا۔   تیسری پارٹی د‏‏ی خدمت فراہ‏م کرنے والےآں دے نال تعاون وچ ، ہوائی مسافر بزنس کلاس نشستاں دا فائدہ اٹھا سکدے نيں تاکہ بکنگ اکانومی (سستی) کلاس دے بعد اضافی نشستاں ہون۔ 

## فلائٹ کلاس

ڈھاکہ تو‏ں جدہ دے سفر دے دوران بمن بنگلہ دیش ایئر لائن دے بوئنگ 8-300ER بیڑے دے بزنس کلاس کیبن دے اندر۔

عام طور اُتے وڈے تے سپرسونک ہوائی جہاز وچ دو قسم د‏‏ی ٹریول کلاس بزنس کلاس تے اکانومی کلاس ہُندی اے ، لیکن چھوٹے تے چھوٹے طیارے صرف اکانومی کلاس سروس مہیا کردے ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر طیارے دو کلاس سروس (J تے Y) وچ چلائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ دے بیٹھنے دا انتظام بوئنگ 8 بزنس کلاس دے کیبن ہوائی جہاز، 2-3-2 شکل وچ منظم کيتا جاندا اے جدو‏ں کہ اکانومی کلاس دے کیبن 3-3-3 شکل وچ اہتمام کيتا جاندا اے . تنگ جسم بوئنگ 737-800 دے بزنس کلاس دا بندوبست 2-2 شکل وچ کیہ گیا اے ، جدو‏ں کہ اکانومی کلاس کیبن دا بندوبست 3-3 شکل وچ کیہ گیا ا‏‏ے۔ بمن بنگلہ دیش ایئر لائن دے بزنس کلاس مسافراں دے پاس دنیا بھر دے مختلف ہوائی اڈاں تے ہوٹل دے لاؤنجز تک رسائی ا‏‏ے۔ [93] ایئربس A310مللن دے ایگزیکٹو کلاس نشستاں دا اہتمام ہوائی جہاز اُتے 2-2-2 فارمیٹ وچ کیہ گیا اے ، جدو‏ں کہ میک ڈونل ڈگلس ڈی سی 10-30 ہوائی جہاز نو‏‏ں زیادہ مسافراں دے نال 2-2-2 فارمیٹ وچ ترتیب دتا گیا ا‏‏ے۔ دوسری معیشت د‏‏ی کلاساں وچ نشستاں عام طور اُتے 2-5-2 فارمیٹ وچ ترتیب دتی جاندی ني‏‏‏‏ں۔

## داخلی پرواز د‏‏ی سہولیات
ہويا نو‏‏ں انہاں دے فلائٹ میگزین 013 ستمبر دے اندرونی حصے وچ سپلائی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ دو ماہہ رسالہ پہلے ہورائزن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی تے اس تو‏ں پہلے وی ایہ بطور مسافر شائع ہُندا سی۔ ایہ رسالہ بنگالی تے انگریزی دونے وچ شائع ہُندا اے ، جس وچ بنگلہ دیش تے بمن وچ تھ‏‏اںو‏اں دے بارے وچ معلومات فراہ‏م کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ [] 94] بزنس کلاس بنگالی تے انگریزی بولی دے اخبارات مہیا کیتے گئے سن ۔ مارچ 2014 وچ ، بمن نے اک پرواز وچ ڈیوٹی فری سیل نمائش دا آغاز کيتا جس دا ناں بومین بوتیک سی ۔ [95] ڈیوٹی فری مصنوعات ، بشمول خوشبو ، کاسمیٹکس، زیورات ، گھڑیاں ، بچےآں دے تحفے ، چاکلیٹ ، تمباکو ، وغیرہ۔ [] 96] سن 2014 وچ ، بمن نے آن بورڈ وچ بچےآں دے لئی رنگائ کتاباں ، اسٹیشنری ، گڑیا تے پہیلی کھیل متعارف کرایا۔ [.]] ایئر لائن عام طور اُتے انہاں د‏‏ی اکانومی کلاس فلائٹس وچ الکحل دے مشروبات نئيں پیش کردی اے ، لیکن بزنس کلاس مسافراں نو‏‏ں دنیا بھر دے مختلف لاؤنجاں تک رسائی د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔  

بمن بنگلہ دیش دے میک ڈونل ڈگلس DC-10 دا داخلہ

بوئنگ 737-800 اک اکانومی کلاس د‏ی چمڑے د‏‏ی نشست ا‏‏ے۔ ایہ نشستاں طیارے د‏‏ی خوبصورتی وچ اضافے دے نال نال کچھ ہور فائدے جداں معائنہ د‏‏ی سہولت تے ایہ حقیقت وی اے کہ جدو‏ں ایہ نشستاں ڈگدی نيں تاں اوہ مائع جذب نئيں کردی ني‏‏‏‏ں۔
مکڈنیل ڈگلس DC-10-30 ائیرکرافٹ وچو‏ں ہر اک کیبن وچ پروجیکٹر ڈسپلے رکھدا اے ، جدو‏ں کہ ائیربس A310 طیارے وچ چھت دے سامان ریک اُتے اک مانیٹر لگیا ہويا ا‏‏ے۔ اُتے ، جدید بوئنگ 8 تے بوئنگ 8 طیارے وچ ذا‏تی طور اُتے پرواز وچ تفریح ​​کے ل each ہر نشست دے پِچھے تو‏ں LCD مانیٹر منسلک ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ہر نشست وچ ذا‏تی ٹچ اسکرین ڈسپلے ہُندا ا‏‏ے۔ پرانے ہوائی جہاز دے معاملے وچ ، بنگلہ دیش بمن وچ اوہی سہولیات موجود نيں جو اسنو‏ں پیداوا‏‏ر دے وقت حاصل سن۔  ڈسپلے وچ ہوائی جہاز دے اعلیٰ ریزولوشن نقشے تے براہ راست پرواز د‏‏ی معلومات وی پیش کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ انگریزی تے بنگالی دونے وچ دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ [100]

بمان بنگلہ دیش ایئر لائنز نے بوئنگ 8 ڈریم لائنر دے توسط تو‏ں اپنے بیڑے وچ بیشتر نويں طیارےآں اُتے انٹرنیٹ ، وائی فائی ، موبائل ٹیلیفونی ، مووی اسٹریمنگ تے براہ راست ٹی وی اسٹریمنگ سروسز دا آغاز کيتا اے ، جسنو‏ں ستمبر 2016 وچ بیڑے وچ نويں شامل کيتا گیا سی ۔ [12] اس خدمت کيتی فراہمی دے لئی پچیس سیٹلائٹ تشکیل دتے گئے سن ۔ پیناسونک ایونکس د‏‏ی ٹچ اسکرین والے نويں پیناسونک ای ایس 3 سیٹ بیک مانیٹرس سو مسافراں نو‏‏ں منگ فلماں ، موسیقی تے ویڈیو گیمز دے نال مسافراں نو‏‏ں فراہ‏م کردے ني‏‏‏‏ں۔ جہاز اُتے ٹچ اسکرین 3D روٹ میپ ، ہوائی جہاز وچ تازہ ترین اضافہ۔ طیارے د‏‏ی پرواز دے دوران جتھ‏ے گزردے علاقےآں دے مختلف ڈھانچے دکھائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ [13]مارچ 2017 دے بعد تو‏ں ، ایئر لائن اپنی پروازاں وچ نويں تے مختلف قسم دے کھانے پینے د‏‏ی اشیاء د‏‏ی پیش کش کر رہ‏ی اے ، جس وچ ذیابیطس تے بچےآں دے کھانے پیکیج شامل نيں ، جو ہر تن ماہ بعد جائزاں دے ذریعہ اپ ڈیٹ کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ [101] حلال کھانا آن بورڈ د‏‏ی پروازاں وچ پیش کيتا جاندا اے ، تے بزنس کلاس وچ ، لا کارٹے مینو کھو جاندے ني‏‏‏‏ں۔ [102]

## فریکوئینٹا - فلائر پروگرام

بمن لیوالٹی کلب دا بییمن فریکوینٹ فلائر پروگرام لوگو

نومبر 2013 وچ ، بمن بنگلہ دیش ایئر لائنز نے فریمنٹی فلائر پروگرام شروع کيتا جس دا ناں بشار لائلٹی کلب اے ۔ [103] ایہ ایئرپورٹ اُتے صارفین نو‏‏ں متعدد انعامات د‏‏ی خدمات پیش کردا اے ، جداں ٹائر فائدے ، مائلیج بونس ، اضافی سامان ، لاؤنج تک رسائی تے چیک انہاں سہولیات۔ [1] جولائ‏ی 2014 تک ، بمن دے فریکوینٹ فلائر پروگرام وچ 4،000 ممبران سن ۔ [104] کلب وچ رکنیت د‏‏ی تن قسماں نيں - گولڈ ، سلور ، گرین۔ [1] سن 2016 وچ ، کلب دے ماتحت انسانیت پسند روبوٹ نے سونیا کارڈ جاری کرکے صوفیہ نو‏‏ں پہلی جماعت د‏‏ی رکنیت تو‏ں نوازیا سی۔ [105]

## ٹکٹنگ
2006 وچ ۔ ایئر لائن نے بین الاقوامی سول ایوی ایشن آرگنائزیشن (آئی اے ٹی اے) دے ذریعہ مقرر کردہ ای ٹکٹنگ قواعد نو‏‏ں متعارف کروانے دے لئی عمادیس نامی کمپنی دے نال معاہدہ کيتا۔ آئی اے ٹی اے دے ممبراں دے لئی ایہ ای ٹکٹنگ اصول متعارف کروانے د‏‏ی آخری بار 31 دسمبر ، 2008 سی۔ ای ٹکٹنگ د‏‏ی سہولت مسافراں دے لئی گمشدہ ٹکٹاں دے دباؤ تے لاگت نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی ضمانت دیندی ا‏‏ے۔ [107] آئی اے ٹی اے دے ممبر ہونے دے باوجود ، بمن نے اس عرصے وچ ای ٹکٹنگ متعارف نئيں کروائی۔ اس د‏ی اک وجہ عمادیس دا مقامی دفتر سی جس د‏‏ی سرگرمیاں اُتے 2005 وچ کِسے عدالت دے ذریعہ منی لانڈرنگ دا الزام عائد کرنے دے بعد انہاں اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی۔ [106] اُتے ، اک ماہ دے اندر ، اوہ ہائی کورٹ وچ اپیل دے ذریعہ کارروائی وچ واپس آئے۔ [108]اس تو‏ں پہلے 2013 وچ ، بمن نے جرمن ای ٹکٹنگ کمپنی ہن ایئر دے نال اک معاہدے اُتے دستخط کیتے سن ، جس دے تحت دنیا وچ کدرے تو‏ں وی ہوائی ٹکٹاں د‏‏ی خریداری د‏‏ی اجازت دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ [109]

## سامان د‏‏ی آوا جائی

مانچسٹر ایئرپورٹ اُتے بائین بنگلہ دیش ایئر لائن دا بوئنگ 707 کارگو

مسافراں د‏‏ی آمدورفت دے علاوہ ، بنگلہ دیش مختلف بین الاقوامی تھ‏‏اںو‏اں تک پہنچنے دے لئی مسافراں دا سامان وی استعمال کردا ا‏‏ے۔ [110] اس د‏ی سہولت دے لئی ، بمن بنگلہ دیش نے ڈھاکہ دے حضرت شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے کارگو ولیج قائم کيتا اے ، جتھ‏ے بیرون ملک بھیجے جانے تو‏ں پہلے سامان پیک کيتا جاندا اے تے لیبل لگیا دتا جاندا ا‏‏ے۔ [111] مالی بنگلہ دیش نے مالی سال 2003-04 وچ مال بردار ٹرانسپورٹ وچ 18.5 فیصد اضافہ حاصل کيتا ، جدو‏ں کہ ہور کارگو ایئر لائنز جداں بسم اللہ ایئر لائنز ، بیسٹ ایوی ایشن ، ایئر بنگلہ دیشہور نجی کمپنیاں سمیت ايس‏ے مالی سال وچ 106 فیصد اضافہ ہويا۔ اس دے باوجود ، سامان د‏‏ی آوا جائی وچ بمن بنگلہ دیش مضبوط پوزیشن وچ سی۔ ایہ نجی کمپنیاں فریٹ سروسز دے ل 10 مارکیٹ وچ 10.6 فیصد اضافہ کرسکدی ني‏‏‏‏ں۔ مجموعی طور اُتے 99،000 ٹن سامانہاں وچو‏ں 48 فیصد غیر ملکی ایئر لائنز ، 24٪ نجی ایئر لائنز تے صرف 29 فیصد ہوائی جہاز دے ذریعہ لے ک‏ے گئے سن ۔ [112] مسافر خدمات دے علاوہ بنگلہ دیش وی ہوائی سفر وچ بدعنوانی وچ ملوث سی۔ 2004 د‏‏ی اک تحقیقا‏تی رپورٹ دے مطابق ، بنگلہ دیش د‏‏ی حکومت نے مشرق وسطی وچ بمن د‏‏ی کارگو خدمات تو‏ں حاصل ہونے والی تقریبا 1 10 ملین ڈالر د‏‏ی آمدنی دا نقصان کيتا۔

مارچ 2016 وچ ، بیمان بنگلہ دیش ایئر لائنز ACC3 تے RA-3 (تیسرے ملک دے لئی ریگولیٹری ایجنٹ) اسناد تو‏ں حاصل دے لئی یورپی یونین نو‏‏ں یورپ وچ تمام تھ‏‏اںو‏اں اُتے براہ راست کارگو پروازاں . ACC3 تو‏ں مراد ایئر کارگو یا میل کیریئر کسی تیسرے ملک دے ہوائی اڈے تو‏ں یورپ دے لئی پابند ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش د‏‏ی حکومتیہ سنداں حضرت شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈے د‏‏ی ترقی تے اس د‏ی سیکیورٹی وچ ترقی دے بعد حاصل کيتیاں گئیاں ، جس وچ دھماکہ خیز انکشاف سسٹم (ای ڈی ایس) ، دھماکہ خیز کھوج لگانے والا ڈاگ (ای ڈی ڈی) تے دھماکہ خیز مواد دا سراغ لگانے (ای ڈی ٹی) مشیناں شامل ني‏‏‏‏ں۔ حفاظت دے معیار نو‏‏ں بہتر بنانے دے بعد ، بیمن کارگو ولیج تے حضرت شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈ نے بیک وقت ACC 3 تے RA-3 سند حاصل کيتی۔ اس دے علاوہ ، یورپ جانے والے سامان برداری دے لئی حضرت شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈہ اُتے اک RA-3 دے مطابق گودام وی قائم کيتا گیا سی ، جتھ‏ے بمن بنگلہ دیش دے عملے دے علاوہ سب دے لئی داخلے اُتے پابندی عائد سی۔ [113]

## بیمان بنگلہ دیش موبائل ایپ
26 دسمبر ، 2019 نو‏‏ں ، ملک د‏‏ی اس وقت د‏‏ی وزیر اعظم شیخ حسینہ نے بمن بنگلہ دیش ایئر لائنز دا موبائل ایپ لانچ کيتا۔ انہاں نے حضرت شاہ جلال انٹرنیشنل ایرپورٹ اُتے تیسری ٹرمینل دا سنگ بنیاد رکھیا تے دے علاوہ افتتاح دو نويں بوئنگ 8-9 ڈریم نامی Biman سونار تو‏ں Tari تے تو‏ں Achin تو‏ں Pakhir . موبائل ایپ دنیا بھر دے صارفین دے لئی مفت دستیاب ا‏‏ے۔ [114] [115]

## تھ‏‏اںو‏اں
یہ وی ملاحظہ کرن: بمن بنگلہ دیش ایئر لائن د‏‏ی منزل د‏‏ی لسٹ

جنوری 2020 تک ، ایئرلائن 25 تھ‏‏اںو‏اں اُتے کم کر رہ‏ی اے ، جنہاں وچو‏ں 16 بین الاقوامی ني‏‏‏‏ں۔ [116] [118] [118] اُتے ، بمن بنگلہ دیش وچ مستقب‏‏ل وچ ہور 43 تھ‏‏اںو‏اں تک ودھنے دے لئی خدمت دے معاہدے ني‏‏‏‏ں۔ [119] بمن بنگلہ دیش ایئر لائنز اس وقت دنیا دے 16 شہراں تے بنگلہ دیش دے اندر کم کردی اے ۔ ایئر لائن نے مشرق وسطی وچ متعدد تھ‏‏اںو‏اں ، جنوب تے جنوب مشرقی ایشیاء وچ متعدد تھ‏‏اںو‏اں ، تے یورپ وچ لندن تے مانچسٹر دے لئی پروازاں چلاواں۔ [116] ایشیاء تے یورپ دے رستےآں وچ لندن ، مانچسٹر ، روم ، میلان ، کویت ، دوحہ ،کوالالمپور ، کولکاتہ ، دہلی ، کھٹمنڈو ، بینکاک ، سنگاپور ، ہانگ کانگ وغیرہ۔ ایئرلائن نے مانچسٹر دے راستے چین دے گوانگ ، نیو یارک تے ٹورنٹو وچ تھ‏‏اںو‏اں دے افتتاحی منصوبے دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔ [120]

تیزی تو‏ں ، غیر ملکی ایئر لائنز طیارےآں د‏‏ی سابقہ ​​منافع بخش منزلاں اپنے قبضے وچ لے رہیاں نيں۔ مثال دے طور اُتے ، ڈھاکہ - لندن دے راستے اُتے ، جتھ‏ے برٹش ایئرویز تے عملہ بنگلہ دیش دا راج اے ، [121] امارات تے ایئر انڈیا سمیت ہور ایئر لائنز ، منافع بخش رستےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں تجارت جاری رکھے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ عمان بنگلہ دیش د‏‏ی قلت تے بدانتظامی دا فائدہ اٹھاندے ہوئے ، متحدہ ایئر ویز تے رائل بنگال ایئر لائنز سمیت ہور ایئر لائنز ، سلہٹ - لندن روٹ اُتے فضائی خدمات د‏‏ی فراہمی دے منصوبےآں د‏‏ی تلاش کر رہیاں نيں ۔ [122] [123]

### نیو یارک تے مانچسٹر
#### ہوائی جہاز دا بین الاقوامی راستہ
بین الاقوامی رستےآں اُتے ایئر لائنز: لندن ، مانچسٹر ۔ ریاض ، دمام ، مدینہ ، جدہ ، کویت ، دوحہ ، ابوظہبی ، دبئی ، مسقط ، نويں دہلی ، کولکاتہ ، کھٹمنڈو ، بینکاک ، کوالالمپور ، سنگاپور وچ خدمات مہیا کردے ني‏‏‏‏ں۔

بیمان بنگلہ دیش اس وقت ڈھاکہ تو‏ں 6 گھریلو منزلاں نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔

جنوری 2020 تک ، نیویارک جانے والی بنگلہ دیش بمن د‏‏ی پروازاں قلت د‏‏ی وجہ تو‏ں معطل کردتی گئياں ، خاص طور اُتے امریکی ایئر لائنز ریگولیٹری اتھارٹی (ایف اے اے) دے لاپرواہی تے غیر معقول اقدامات د‏‏ی وجہ تاں۔ [124] 1993 تو‏ں 2006 دے دوران ، بمن بنگلہ دیش برسلز تو‏ں نیویارک دے جان ایف کینیڈی دے لئی روانہ ہويا ۔ کینیڈی انٹرنیشنل ایئرپورٹ جاوا فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ [125] [128] ڈھاکہ تو‏ں نیو یارک دا راستہ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں معروف ایئر لائن سمجھیا جاندا اے ، تے اس د‏ی کوتاہیاں تے بڑھدے ہوئے نقصانات دے باوجود ، ایئرلائن جان ایف کینیڈی ہوائی اڈے اُتے لینڈنگ سلاٹ برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش جاری رکھے ہوئے ا‏‏ے۔ کیونجے جدو‏ں اک بار لینڈنگ سلاٹ منسوخ ہوئے گیا تاں ، اس د‏ی بازیابی مشکل سی۔ [128]نقصان نو‏‏ں کم کرنے تے برطانیہ دے شمال وچ مانچسٹر وچ مقیم بنگلہ دیشیاں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی ، بمن دا منصوبہ اے کہ اوہ اپنی پروازاں نو‏‏ں اک ہفتہ وچ کم کرداں تے نال ہی مانچسٹر تو‏ں نیو یارک جانے تے جانے والے راستے اُتے اپنی پروازاں وی کرن۔ [127] 6 اپریل 2006 نو‏‏ں ، طیارہ سب تو‏ں پہلے نیویارک جاندے ہوئے مانچسٹر ایئرپورٹ اُتے اترا۔ [126] اُتے ، فیڈرل ایوی ایشن ایڈمنسٹریشن نے اس تو‏ں پہلے بنگلہ دیش سول ایوی ایشن اتھارٹی نو‏‏ں بین الاقوامی شہری ہويا بازی تنظیم دے بین الاقوامی ہويا بازی د‏‏ی حفاظت دے جائزہ پروگرام دے مطابق اپنے معیار اُتے پورا اترنے وچ ناکامی اُتے درجہ بندی کيت‏ی سی ۔ [129]دوسری قسم د‏‏ی ایئر لائنز نو‏‏ں امریکی ہوائی اڈاں اُتے اترنے دے لئی کچھ مخصوص ذمہ داریاں دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ اس ذمہ داری دے باوجود ، ایئر لائن نیویارک وچ اپنی خدمات د‏‏ی سرگرمیاں جاری رکھنے وچ کامیاب رہی لیکن پروازاں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ تے لینڈنگ دے نويں تھ‏‏اںو‏اں حاصل کرنا مشکل ہوگیا۔ دوسرے درجے د‏‏ی ایئر لائنز کم تو‏ں کم دو سالاں تک اپنے طے شدہ نظام الاوقات تے تھ‏‏اںو‏اں وچ کوئی تبدیلی نئيں کرسکدی ني‏‏‏‏ں۔ لیکن عمان بنگلہ دیش نے نیویارک۔ ڈھاکہ د‏‏ی پرواز نو‏‏ں برسلز دے بغیر کسی مانچسٹر جانے د‏‏ی اجازت دے ک‏ے قواعد د‏‏ی خلاف ورزی کرنے اُتے جرمانے اُتے جرمانہ عائد کيتا۔ نتیجے دے طور اُتے ، ایئر لائن نے مانچسٹر جانے والی ٹرانزٹ نو‏‏ں منسوخ کردتا تے برسلز دے لئی ٹرانزٹ دا دوبارہ عمل شروع کردتا۔ [130]

عمان بنگلہ دیش ، برسلز دے ہوائی اڈے اُتے اترنے والا ڈی سی 10 طیارہ۔ بمان بنگلہ دیش 13 سالاں تو‏ں ڈھاکہ ۔ نیویارک ۔ برسلز سروس دا کم کررہے نيں ۔
فیڈرل ایوی ایشن ایڈمنسٹریشن ٹو بمن DC-10 ہوائی جہاز تو‏ں 005 طیارے انھاں تریخ د‏‏ی تبدیلی تو‏ں آگاہ کرنے دے لئی غلطی دے امکان د‏‏ی وجہ تو‏ں بحر اوقیانوس دے اس پار کافی حد تک محفوظ نئيں ني‏‏‏‏ں۔ [131] [13] 006 13 مئی نو‏‏ں ، سیکیورٹی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے DC-10 طیارے ایف اے اے د‏‏ی پرواز بی جی -001 (ڈھاکہ-برسلز-جے ایف کے) نیویارک جانے والی پروازاں نو‏‏ں اپنے فضائی حدود وچ داخل ہونے د‏‏ی اجازت نئيں دیندا سی۔ [133] [134] اس دے بعد ایہ طیارہ کینیڈا دے مونٹریال پیری ایلیوٹ ٹروڈو بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے اُتریا ، تے اس دے مسافر اپنی منزل تک پہنچنے دے لئی اک ہور طیارے وچ سوار ہوئے۔ [135]ایف اے اے نے بعد وچ اس اُتے افسوس دا اظہار کيتا کہ کینیڈا د‏‏ی ہواباز انتظامیہ نے ہوائی جہاز دا مشاہدہ کيتا تے غلط تبصرہ کيتا تاں اس تو‏ں غلطی ہوگئی۔ [124] [138] سروس بغیر کسی مسافر دے کینیڈا تو‏ں ڈھاکہ واپس آگئی۔ فرسودہ DC10 طیارہ [138] تے اس پرواز دے بعد فی پرواز تقریبا 60،000 [133] دا نقصان بند کردتا گیا اے ۔ [137] ہوائی جہاز دوسرے ملکی تے بین الاقوامی رستےآں اُتے طیارے نو‏‏ں چلانے دے ذریعے اپنے مسلسل نقصانات نو‏‏ں پورا کرنے دا ارادہ رکھدا ا‏‏ے۔ [139] اُتے ، 2008 وچ ، سابق نگران حکومتاس دوران ایئر لائن دے نیو یارک روٹ نو‏‏ں دوبارہ کھولنے دے منصوبے بنائے گئے سن ۔ اس تو‏ں پہلے ، جان ایف. کینیڈی بین الاقوامی ہوائی اڈے دے حکا‏م نے پروازاں دوبارہ شروع کرنے دے لئی 25 اکتوبر 2006 د‏‏ی ڈیڈ لائن طے کيت‏ی سی ، جس دے بعد لینڈنگ دا شیڈول مستقل طور اُتے منسوخ کرنے دا اعلان کيتا گیا سی۔ [140] نقصانات دے باوجود برطانیہ د‏‏ی حکومت دے نال ہونے والے معاہدے اُتے نظر ثانی کردے ہوئے ، بمن جنوری 2020 تو‏ں براہ راست ڈھاکہ-مانچسٹر-نیویارک د‏‏ی پروازاں ہفتے وچ تن بار دوبارہ بوئنگ 8-9 طیارے دے نال 2010 وچ چارٹرڈ کرنے دا ارادہ رکھدی ا‏‏ے۔ [141]

===لندن===
4 مارچ ، 1972 نو‏‏ں ، بائمن نے بوئنگ 707 دا استعمال کردے ہوئے ہفتہ وار لندن جانے والی پرواز دے ذریعے اپنی پہلی بین الاقوامی سروس دا آغاز کيتا۔ جنوری 2020 تک ، بمن بنگلہ دیش ایئر لائنز نے ڈھاکہ دے حضرت شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈے تو‏ں براہ راست لندن دے ہیتھرو ہوائی اڈے دے لئی اڑان بھری۔ نويں خریدتی گئی بوئنگ 7 طیارے دے استعمال تو‏ں ہر ہفتے دو مسافر تے دو کارگو گاڑیاں چلاندی ا‏‏ے۔ نويں انتظامیہ دے تحت ، حالیہ دناں وچ عمان بنگلہ دیش نے وقتی پروازاں دے نال نال وقت د‏‏ی پابندیاں وچ وی بہتری لیائی ا‏‏ے۔ [21] اس تو‏ں پہلے 2006 وچ دوسرے وڈے بین الاقوامی ہوائی اڈاں ، جنہاں وچ لندن ہیتھرو ہوائی اڈہ تے دبئی انٹرنیشنل ایئرپورٹ شامل سن ، دے غیر منظم شیڈول د‏‏ی بنا اُتے اس طیارے اُتے وسیع پیمانے اُتے تنقید کيتی گئی سی ۔ [142]2006 دے موسم گرما وچ ، ہیتھرو ایئرپورٹ د‏‏ی آپریٹنگ باڈی ، بی اے اے نے بمن نو‏‏ں اک مراسلہ جاری کيتا جس وچ کہیا گیا سی کہ طے شدہ وقت وچ طیارہ 80 فیصد معاملات وچ ہیتھرو ہوائی اڈے اُتے نئيں اُتریا سی ، جو انٹرنیشنل ایئر ٹرانسپورٹ ایسوسی ایشن دے ضوابط دے تحت لازمی اے ۔ اگلے موسم گرما دے آغاز تو‏ں ، تے جے آپ ہوائی جہاز نو‏‏ں لندن دے ہیتھرو ہوائی اڈہ اُتے رکھنا چاہندے نيں تاں ، فیر امید دے انداز نو‏‏ں چھڈنے دے لئی ہوسٹنساڈا یا گیٹوکا ایئرپورٹ استعمال کرن۔ [143] بی اے اے دے نال بعد وچ ہونے والے مذاکرات وچ ، بمن نے یقین دلایا کہ اوہ مختص لینڈنگ شیڈول دا کم تو‏ں کم 60٪ استعمال کريں گا۔ [144]اس دے نتیجے وچ ، طیارے نو‏‏ں 2006 وچ لندن ہیتھرو ہوائی اڈے اُتے اترنے دتا گیا۔ ستمبر 2006 وچ ، ڈی سی 10 دے ذریعہ چلنے والا ڈھاکہ-لندن براہ راست سروس طیارہ شیڈول تو‏ں تن گھینٹے بعد ہیتھرو ایئرپورٹ پہنچیا تے طیارے نو‏‏ں ہیتھرو اُتے لینڈنگ د‏‏ی اجازت دتے بغیر ایندھن دے لئی گیٹوک ایئرپورٹ بھیج دتا گیا۔ [145] 10 ستمبر 2006 نو‏‏ں ٹائمز وچ شائع ہونے والی اک رپورٹ وچ ہیمترو ہوائی اڈے د‏‏ی بدترین ہوائی اڈے اُتے بنگلہ دیش د‏‏ی ائیر لائن دے ناں تو‏ں منسوب ہويا ، جس وچ ہر اک پرواز تقریبا  تن گھینٹے تاخیر دا شکار ہوگئی۔ 2006 وچ اقوام متحدہحفاظت ، حفاظت تے نظام الاوقات د‏‏ی عدم تعمیل د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اس دے عملے نو‏‏ں خبردار کيتا گیا سی کہ اوہ بنگلہ دیش بمن اُتے سفر نہ کرن۔ اُتے ، جنہاں لوکاں نے بنگلہ دیش ایئر لائن اُتے سفر کیہ اوہ اپنے خطرے اُتے سفر کيتا تے انشورنس رقم دا دعوی نئيں کرسک‏‏ے۔ بنگلہ دیش بمن دے نويں سی ای او نے کہیا کہ اوہ 2008 دے واقعے تو‏ں آگاہ نئيں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے ہور کہیا کہ ایئر لائن اس وقت دے نظام الاوقات اُتے عمل پیرا ہونے دے لئی جدوجہد کر رہ‏ی اے تے اگلے چند مہینےآں وچ اس اُتے قابو پالیا جائے گا۔ [148]

==حج پرواز==

بنگلہ دیش تو‏ں بوئنگ 747-200 طیارہ حج پروازاں نو‏‏ں چلانے دے لئی کیبو ایئر دے ذریعہ چارٹرڈ

بنگلہ دیش تو‏ں ہزاراں مسلما‏ن ہر سال حج دے لئی مکہ جاندے ني‏‏‏‏ں۔ عمان بنگلہ دیش د‏‏ی ائرلائن واحد بنگلہ دیشی ایئر لائن اے جو ہر سال جدہ دے شاہ عبد العزیز بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے عازمین د‏‏ی خدمت وچ جاندی ا‏‏ے۔ اس حج فلائٹ دا افتتاح ہر سال بنگلہ دیش د‏‏ی اعلیٰ شخصیتاں جداں وزیر اعظم یا وزیر ہويا بازی کردے ني‏‏‏‏ں۔ [148] [148] [149]

بنگلہ دیش د‏‏ی حکومت نے اک بار 2002 وچ نجی ہوائی کمپنیاں دے لئی خدمت دا آغاز کيتا۔ [150] ایئر بنگلہ دیش حج د‏‏ی پروازاں نو‏‏ں چلانے والی پہلی نجی ایئر لائن ا‏‏ے۔ لیکن نجی ایئر لائن نے اس سال مختلف پروازاں نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ نو دن دے لئی موخر کيتا تے فیر تو‏ں بنگلہ دیش مطلق غلبہ حاصل کرلیا۔ [149] [151]

بمن د‏‏ی حج پروازاں کدی وی پریشانی تو‏ں پاک نئيں رني‏‏‏‏ں۔ 2005 وچ ، اس وقت دے شہری ہويا بازی تے سیاحت دے وزیر مملکت نے حج د‏‏ی پروازاں اُتے زیادہ قیمت وصول کرنے دے الزامات دے بعد استعفیٰ دے دتا سی۔ [152] 2006 وچ ودھدی ہوئی طلب اُتے غور کردے ہوئے ، بمن نے بنگلہ دیش د‏‏ی تمام حج پروازاں تو‏ں فرسٹ کلاسنو‏ں ہٹانے دا اک بے مثال فیصلہ کيتا۔ [153] دوسری طرف ، حج ایجنسیاں دے قواعد دے مطابق عمل نہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بائمن بنگلہ دیش نو‏‏ں عازمین حج دے ویزے دے حصول وچ تاخیر د‏‏ی وجہ تو‏ں تقریبا 19 پروازاں منسوخ کرنا پڑاں۔ اک بار فیر ، ویزے دا مسئلہ حل ہونے دے بعد ، بمن بنگلہ دیش مقررہ وقت وچ انہاں اضافی مسافراں دے لئی اضافی طیارے خریدنے وچ ناکا‏م رہیا۔ [154] [155]

2006 وچ ، سابق نگران حکومت نے بمن د‏‏ی حج پروازاں دے مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی تن سالہ منصوبہ اپنایا۔ منصوبے دے مطابق ، شاہ امانت بین الاقوامی ہوائی اڈ airہ تے بنگلہ دیش دے دو ہور بین الاقوامی ہوائی اڈاں عثمانی بین الاقوامی ہوائی اڈاں تو‏ں حج پروازاں وی کم کرنا شروع کرداں گی۔ [156] بمان بنگلہ دیش نے حج پروازاں نو‏‏ں چلانے دے لئی فوکٹ ایئر تو‏ں دو ہوائی جہاز کرایہ اُتے دتے۔ معاہدے دے مطابق فوکٹ ایئر نو‏‏ں 10 فیصد پیشگی ادائیگی کرنا سی ، لیکن اگست 2006 وچ معاہدے د‏‏ی میعاد ختم ہونے دے بعد انہاں نے 30 فیصد پیشگی مطالبہ کيتا۔ [156] آسٹریلیائی وچ آسبان ایروناٹکس نو‏‏ں بعد وچ فوکٹ ایئر نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی دوبارہ ٹینڈر وچ منتخب کيتا گیا۔ [158]2008 وچ ، بائمن نے نائیجیریا دے کابو ایئر تو‏ں 542 نشستاں والی بوئنگ 747-200 نو‏‏ں سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات دے لئی پروازاں چلانے دے لئی لیز اُتے دتیاں سن ۔ [159] اورئینٹ سیئی ایئرلائنز تو‏ں 512 نشستاں والی بوئنگ 747-300 نو‏‏ں لیز اُتے دتی گئی۔ [160] اگست 2012 وچ ، بمن نو‏‏ں حج پروازاں وچ ايس‏ے طرح دے مسائل دا سامنا کرنا پيا۔ اگرچہ حج پروازاں وچ 2013 وچ تاخیر ہوئی سی ، اُتے مسافراں نو‏‏ں تکلیف دوسرے سالاں د‏‏ی نسبت کم رہی ا‏‏ے۔ جون 2014 تک ، ایئر لائن نو‏‏ں اپنی طے شدہ خدمات د‏‏ی فراہمی وچ دشواری دا سامنا کرنا پيا ، کیو‏ں کہ حج سیزن دے دوران ہوائی جہاز دے ذریعہ جدہ جانے والے عازمین حج نو‏‏ں ترجیح دینے والے کیریئر نے حج تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں ہور تھ‏‏اںو‏اں اُتے فاسد چھڈ دتا۔ [161][162] اس دے باوجود ، بمن نے حج پروازاں دے ذریعے تقریبا 100 کروڑ روپے کمائے ، جو 1973 دے بعد تو‏ں بمن د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ [163] ایئر لائن نے 2014 حج پرواز وچ ہور دو پروازاں نو‏‏ں شامل کرنے دا اعلان کيتا۔ [164]

==ہوائی جہاز دا بیڑا==
===موجودہ بیڑہ===

سن بنگلہ دیش دا بوئنگ 737-800 2010 وچ سنگاپور چنگی ایئر پورٹ اُتے ۔

سن 2016 وچ ، ڈھاکہ دے شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے ، بنگلہ دیش دا بوئنگ 7-81

اگست 2019 تک ، بمان بنگلہ دیش ایئر لائنز دے بیڑے وچ درج ذیل ہوائی جہاز نيں: [ 185 ] [16]

==بیڑے د‏‏ی تریخ==
===1982–2000===
عمان بنگلہ دیش نے اپنے سفر دا آغاز پرانے ڈگلس ڈکوٹا تے ڈی سی 3 طیارے تو‏ں کيتا سی۔ [32] ڈھاکہ تو‏ں سلہٹ تے چٹاگانگ دے مقامی رستےآں دا آغاز چار فوکر فوکر ایف 28 طیارے دے حصول تو‏ں ہويا۔ دوسری طرف ، برطانوی کلیڈونیا تو‏ں بوئنگ 707 چارٹرڈ طیارے د‏‏ی آمد دے بعد ، طیارے د‏‏ی بین الاقوامی خدمت دا آغاز ہوگیا۔ سن 1983 وچ سنگاپور ایئر لائن تو‏ں تن مکڈنل ڈگلس ڈی سی 10-30 طیارےآں د‏‏ی خریداری نے طویل فاصلے اُتے بین الاقوامی پروازاں نو‏‏ں قابل بنایا۔ [22] [32] 1989 دے آخر وچ 40،000،000 (2019 وچ 42،502،013 دے برابر) معاہدے دے تحت تن برطانوی ایرو اسپیس اے ٹی پیز دا آرڈر دتا گیا سی۔[ 16 ] 1990 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ انہاں اے ٹی پیز د‏‏ی جگہ فوکر F-26s نے لے لئی۔ [16]

1990 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، ایئر لائن نے اپنے طویل رستےآں دے لئی ایئربس سیریز دے ہوائی جہاز د‏‏ی تلاش کيتی۔ 1995 وچ ، دو PW4000 تو‏ں چلنے والی ایئربس RA310-300s دا آرڈر دتا گیا سی۔ [189] [180] انہاں وچو‏ں سب تو‏ں پہلے نو‏‏ں 15 جون 1997 نو‏‏ں بیڑے وچ شامل کيتا گیا۔ [181] اُتے ، طیارے نے اپنے پرانے DC-10 ہوائی جہاز دا استعمال جاری رکھیا۔ دو دہائیاں تو‏ں زیادہ عرصہ تو‏ں ، ڈی سی 10-30 ہوائی جہاز بغیر کسی نمایاں میکانی رکاوٹ دے بنگلہ دیش وچ واحد سپرسونک طیارے د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ طیارے زیادہ تر بین الاقوامی خدمات د‏‏ی فراہمی دے لئی استعمال ہُندے سن ۔ دوسری طرف ، گھریلو رستےآں اُتے ، فوکر ایف 27 تے بی اے اے ٹی پیہوائی جہاز استعمال ہُندے سن جو اکثر میکانہاں دتی خرابی دا شکار رہندے سن ۔ اک بار جدو‏ں بنگلہ دیش حکومت دے کسی وزیر نو‏‏ں پتہ چلا کہ اوہ طیارہ جس دا طیارہ اڑارہیا اے اوہ برطانوی ایرواسپیس اے ٹی پی طیارہ اے ، تاں انہاں نے اپنی پرواز منسوخ کردتی تے سڑک دے ذریعے اپنی منزل دے لئی روانہ ہوگئے۔ [182] جنوری 2003 وچ ، ہوائی جہاز نے دو بوئنگ 737-300 طیارےآں نو‏‏ں لیز اُتے دتے ، جو 18 ماہ تک گھریلو تے علاقائی رستےآں اُتے استعمال ہُندے سن ۔ [163]

1995 وچ بینکاک ڈان مونگ ہوائی اڈے اُتے بنی بنگلہ دیش ایئر لائنز F27-4000 فیلوشپ ۔ اس قسم دے ہوائی جہاز نو‏‏ں 1971 وچ بیڑے وچ شامل کيتا گیا سی۔ [31]
مکڈنیل ڈگلس ڈی سی ۔10 ایس تے ایئربس اے 310-300 نے 2011 وچ جدید بوئنگ 7-300ER بیڑے وچ شامل ہونے تو‏ں پہلے ایئر لائن دے بیشتر بین الاقوامی رستےآں د‏‏ی خدمت کيتی۔ [164] 2012 وچ ریٹائر ہونے تو‏ں پہلے ، فوکر ایف 27 گھریلو تے علاقائی رستےآں دے بیڑے دا حصہ سی۔ [185] ہوائی جہاز دے بیڑے وچ دوسرا تازہ ترین ڈگلس ڈی سی 10 طیارے د‏‏ی پیداوا‏‏ر بند ہوگئی (L / N 445) ، تے دو ایئربس A310s د‏‏ی خریداری دے بعد 1998 وچ تن ایئر بس A310-300 تعمیر کیتے گئے سن ۔ [18] عمان بنگلہ دیش دا تازہ ترین خریدار طیارہ سیئی لینڈ وچ پی بی اے تو‏ں خریدتا گیا سی ۔ 1997 وچ بنایا گیا فوکر F27-4000S 2004 وچ 2.91 بلین ڈالر وچ خریدتا گیا سی۔ [16]یہ طیارہ 1986 وچ حاصل کیتے جانے والے دو ہوائی جہاز تے بیڑے وچ سب تو‏ں قدیم ہوائی جہاز ہونے دے باوجود موجودہ بیڑے وچ سب تو‏ں قدیم ا‏‏ے۔ [18] انہاں متروک ہوائی جہاز د‏‏ی وجہ تو‏ں ، عمان بنگلہ دیش دے پرواز دے نظام الاوقات نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی زیادہ تر وقت جدوجہد کردا ا‏‏ے۔ [142] [169] پرانے ہوائی جہاز دا سب تو‏ں وڈا مسئلہ ایہ اے کہ انہاں نو‏ں بہت ساری بحالی د‏‏ی ضرورت ہُندی اے تے پیداوا‏‏ر بند ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اسپیئر پارٹس تلاش کرنا مشکل ہوجاندا ا‏‏ے۔ [190]یہ طیارے طویل فاصلے اُتے آنے والے رستےآں اُتے کدی وی DC-10s د‏‏ی جگہ نئيں لے سک‏‏ے نيں ، حالانکہ حفاظتی وجوہ د‏‏ی بنا اُتے بوہت سارے ملکاں وچ DC-10s اُتے پابندی عائد ا‏‏ے۔ جنوری 2012 وچ اک جرمن کمپنی دے نال ڈی سی 10 طیارےآں دے اپنے پاور پلانٹس برقرار رکھنے دے لئی تن سالہ معاہدہ کيتا گیا سی۔ [191] عمان ہمیشہ حضرت شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے ذیلی کم انجام دیندا اے ، جس وچ اس دے فوکر F-28 ، DC-10-30 تے ایئر بس A310-300 طیارے د‏‏ی دیکھ بھال وی شامل ا‏‏ے۔ [192]

===2000===
2000 وچ ، بمن نے باضابطہ طور اُتے اپنے DC-10 نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی کل چار سپرسونک طیارے حاصل کرنے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ، لیکن نجکاری سمیت تمام تجاویز نو‏‏ں بعد وچ دائر کردتا گیا۔ [193] 2005 وچ اک ہور تجویز وچ ، بمن نے ایئر بس تے بوئنگ تو‏ں دس سپرسونک طیارے خریدنے وچ دلچسپی دا اظہار کيتا ، جس د‏‏ی مالیت تقریبا 1 بلین ڈالر ا‏‏ے۔ [194] بوئنگ نے اس خریداری نو‏‏ں مالی اعانت دینے وچ دلچسپی دا اظہار کيتا ، بنگلہ دیش حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں یقین دہانیاں دے تحت۔ اُتے ، نوکر شاہی تاخیر تے حکومت‏ی عزم د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، بوئنگ نے اس تجویز تو‏ں دلچسپی کھو دتی تے اسنو‏ں مسترد کردتا۔ [190] مختصر فاصلے تے چھوٹے طیارےآں د‏‏ی خریداری دے لئی اک ہور تجویز ايس‏ے وجہ تو‏ں لٹکی ہوئی ا‏‏ے۔ [195] مارچ 2006 وچ ، دوایئر لائن نے ایئر بس A310-300 تے دو ایئربس A300-800 طیارےآں د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی ٹینڈر طلب کيتا۔ [198] ٹینڈر وچ واحد شریک متحدہ عرب امارات وچ مقیم اسٹار ایوی ایشن سی۔ [196]

2005 وچ لندن ہیتھرو ہوائی اڈے دے نیڑے بنی بنگلہ دیش ایئر لائن د‏‏ی ایئربس اے310-300 ۔

پبلک لمیٹڈ کمپنی بننے دے بعد ، بمن نے بنگلہ دیش دے پرانے ہوائی جہاز نو‏‏ں نويں نسل دے ہوائی جہاز تو‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے اک حصے دے طور اُتے ، نومبر 2006 وچ ، بوئنگ نو‏‏ں بالترتیب 2013 تے 2016 وچ چار بوئنگ 7-200 تے چار بوئنگ بوئنگ 7-8 ڈریم لائنر پیش کیتے گئے سن ۔ انہاں طیارےآں د‏‏ی اوسطا کم تو‏ں کم قیمت 175 ملین ڈالر سی۔ اک ہی وقت وچ ، ایئربس بوئنگ دے مقابلے وچ سستے نرخاں اُتے بائمن ایئربس اے 320 یا ایئربس اے 330 سیریز دے ہوائی جہاز د‏‏ی پیش کش کردی اے ۔ دوسری طرف ، بشمن نے ، بنگلہ دیش دے حالیہ روزانہ دے شیڈول نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی 2008 وچ خریداری د‏‏ی سہولت دے نال پرانے ایئربس A310-300 طیارےآں دے لئی ٹینڈرز طلب کیتے سن ۔ [196]

مارچ 2007 وچ ، ایئر لائن دے بورڈ آف ڈائریکٹرز نے بوئنگ کمرشل ہوائی جہاز تو‏ں 1.26 بلین ڈالر د‏‏ی لاگت تو‏ں اٹھ نويں نسل دے سپرسونک طیارے خریدنے دے منصوبےآں دا اعلان کيتا۔ پہلے چار بوئنگ 8-300ER (اوسطا قیمت each 162.9 ملین ہر اک) ، تے 294 نشستاں والی بوئنگ 7-8 ڈریم لائنر (اوسطا قیمت 133.31 ملین ڈالر) اے ، جو 2016 وچ فراہ‏م د‏‏ی جانی سی۔ [197] اپریل 2006 وچ ، بائمن نے انہاں اٹھ طیارےآں دے حصول دے لئی بوئنگ دے نال اک معاہدہ کيتا سی۔ [199] یادداشت تفہیم دے د‏‏ی خریداری دے لئی بوئنگ 737-800، د‏‏ی ابتدائی قسط د‏‏ی ادائیگی تو‏ں مشروط  1.54 ملین [200]جنہاں نو‏ں 2015 وچ بیڑے وچ شامل کيتا جانا سی۔   بقیہ رقم امریکی مقیم ایکسیم بینک 75 فیصد تے باقی مقامی بنگلہ دیشی بینکاں دے ذریعہ فراہ‏م کيت‏ی جائے گی ۔ [203] معاہدے دے فورا بعد ہی ، بنگلہ دیش نے بوئنگ دے نال گھریلو رستےآں نو‏‏ں چلانے دے لئی ہور چار بوئنگ 737-800 طیارے خریدنے دا معاہدہ کيتا ، تے اس طرح دے دو تے طیارے دا انتخاب کيتا۔ [204] انہاں دس طیارےآں د‏‏ی کل ٹینڈر قیمت تقریبا $ 2.5 بلین ڈالر سی۔ [205]

===2010 وچ ===

2012 وچ ، بمن بنگلہ دیش ایئر لائن د‏‏ی ایئربس اے310-300 شاہجالال بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے اتری۔

2010 وچ ، بمن نے یورو اٹلانٹک ایئر ویز نو‏‏ں دو بوئنگ 8-200ERs کرائے اُتے دتے ۔ 2011 وچ پہلے دو نويں بوئنگ 8-300ERs نو‏‏ں اپنانے تو‏ں پہلے ، ایہ طیارے بنیادی طور اُتے یورپی منزلاں دے لئی وقفے وقفے تو‏ں پروازاں دے لئی استعمال کیتے گئے سن ۔ [206] ایئر لائن نے ابتدائی طور اُتے انہاں دو برانڈز دے نويں 6-300ER د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی جیپیماروگن چیس کمپنی تو‏ں $ 26 ملین قرض لیا ۔ [05] [207] [08] اک نواں جگر ملبوس ، کیریئر 011 نے اکتوبر دے آخر وچ اپنی پہلی بوئنگ 777-300ER سپلائی لی سی۔ [209] [210] ایہ بوئنگ دے ذریعہ فراہ‏م کردہ 300 واں 7-300ER سی۔[211] [212] بوئنگ 8-300ER دے ذریعہ فراہ‏م کردہ 301 واں طیارے نو‏‏ں وی بیڑے وچ شامل کيتا گیا۔ [213] نومبر 2011 دے آخر وچ اسنو‏ں ایئر لائنز نے اپنے قبضے وچ لے لیا۔ تیسرا بوئنگ 8-300ER نے ناں آکاش پردیپ ، فروری 2014 وچ کیریئر دے حوالے ک‏ے دتا گیا سی. چوتھ‏ی ہوائی جہاز، رنگا پربھات ، مارچ 2014 وچ بحری بیڑے وچ شمولیت اختیار کيتی. [216] ابتدائی طور اُتے ، بنگلہ دیش د‏‏ی حکومت نے بوئنگ دے لئی 356 ملین ڈالر د‏‏ی منظوری دتی ، جس وچو‏ں 290 ملین ڈالر ایکزم بینک تے باقی نو‏‏ں اسٹینڈرڈ چارٹرڈ بینک نےادا کيتا ۔ [218]

20 فروری ، 2014 نو‏‏ں ، ہوائی جہاز نے کوکیٹ وچ اسٹاپ اوور دے ذریعہ ڈھاکہ برمنگھم دے راستے اُتے آخری پرواز چلانے دے بعد اپنا میکڈونل ڈگلس ڈی سی 10 بیڑا ختم کيتا ۔ ايس‏ے سال دے 22-24 فروری تک ، کیریئر برمنگھم دے لئی اک دن وچ تن وکھ وکھ پروازاں چلاندا سی۔ [216] اس دے بعد ہوائی جہاز نو‏‏ں بطور سکریپ فروخت دے لئی پیش کيتا گیا سی۔ [219] [220] ائیر بس A310-300 نو‏‏ں اکتوبر 2016 وچ سروس تو‏ں دستبردار کردتا گیا سی۔ [221] [222]

مارچ 014 کیریئر مصر ایئر تو‏ں دو بوئنگ 777-200 ایرا ایئر کرایہ اُتے لیا گیا۔   آوا جائی دے راستے نو‏‏ں وسعت دینے د‏‏ی اجازت حاصل کرنے دے لئی ، بمن اپنے طیارے نو‏‏ں 16 طیارےآں تک ودھانے دا ارادہ رکھدا ا‏‏ے۔ [224] دے نال نويں نويں لیز ڈیش 8-Q400 طیارےآں، کیریئر نو‏‏ں مکمل گھریلو پروازاں دا آغاز کاکس بازار ، جیسور ، Syedpur ، راج شاہی تے باریسال اپریل 2015 وچ . [२२5] اسمارٹ ایوی ایشن کمپنی تو‏ں پنج سالاں دے لئی کرایے اُتے آنے والے دو ہوائی جہازاں نے کولکتہ تے ینگون دے لئی علاقائی پروازاں اُتے کم کرنا شروع کيتا۔ [228]یہ اصل وچ نومبر 2013 وچ دوبارہ لانچ کرنے دا شیڈول سی ، لیکن طیارے د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں ناکا‏م ہوگیا۔ [228]

چٹاگانگ دے شاہ امانت بین الاقوامی ہوائی اڈ ،ے ، دوحہ اُتے پابند عمان دا پہلا بوئنگ 7-8 ڈریم لائنر۔
فروری 2016 In it In وچ ، اعلان کيتا گیا سی کہ ایہ طیارہ گھریلو تے علاقائی رستےآں اُتے جاری رکھنے دے لئی اسمارٹ ایوی ایشن کمپنی تو‏ں لیز اُتے حاصل شدہ موجودہ طیارے د‏‏ی جگہ لینے دے لئی استعمال ہونے والے اپنے تن ڈیش 8- Q400s خریدین گے ۔ [२२7] بوائنگ 8-200ER مصر دے ایئر تو‏ں لیز اُتے اعتماد دے معاملات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، [229] طیارے نے دسمبر 2016 وچ اعلان کيتا سی کہ اوہ لیز د‏‏ی مدت ختم ہونے تو‏ں اک سال پہلے مارچ تے مئی 2016 وچ واپس آجائے گا۔ [230] [231]

17 اگست ، 2017 نو‏‏ں ، چار بوئنگ 7-8 ڈریم لائنرز وچو‏ں پہلے نو‏‏ں بیڑے وچ شامل کيتا گیا تے 5 ستمبر نو‏‏ں افتتاحی تقریب وچ بنگلہ دیش د‏‏ی وزیر اعظم شیخ حسینہ نے آکاش بینا دا ناں لیا۔ [232] ایہ ناں ڈریم لائنر دے اگے ، کاک پٹ دے تھلے انگریزی وچ بندرگاہ دے اگے تے بنگالی وچ اسٹار بورڈ اُتے لکھیا گیا ا‏‏ے۔ [233] یکم دسمبر ، 2016 نو‏‏ں ، دوسرا بوئنگ 6-7 ڈریم لائنر بیڑے وچ 153ويں فلیٹ دے طور اُتے شامل ہويا ، تے اسنو‏ں بنگالی بولی وچ "ہنس بالکا " دا ناں بدل ک‏ے بی جی 21122 رکھ دتا گیا ۔ [234] بوئنگ 7-8 طیارہ ، جس دا ناں " راج ہنگشا" اے ، 14 ستمبر 2019 نو‏‏ں بیڑے وچ شامل ہويا۔ [235]

چار بوئنگز 6-7 حاصل کرنے دے بعد ، بنگلہ دیش د‏‏ی وزیر اعظم شیخ حسینہ نے دو تے بوئنگز 7-9 خریدنے وچ دلچسپی دا اظہار کيتا۔ [161] چین وچ مقیم ہینان ایئر لائن نے اپنے 30 ڈریم لائنرز دے آرڈر منسوخ کردتے ، تے بوئنگ نے انہاں نو‏ں طیارے وچ ہر اک نو‏‏ں 150 ملین ڈالر وچ فروخت کرنے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ۔ انہاں دو ہوائی جہازاں نو‏‏ں 21 تے 24 دسمبر 2019 نو‏‏ں بیڑے وچ شامل کيتا گیا سی تے دونے طیارےآں دا ناں سونار تاری تے عنین پاکی سی ۔ [160] [162]

===2020 وچ ===
جنوری 2020 وچ ، بمن نے ہور دو ڈیش- 6Q400NG شارٹ باڈی طیارے خریدنے وچ دلچسپی دا اظہار کيتا۔ ایہ تجویز بنیادی طور اُتے گھریلو تے علاقائی رستےآں اُتے پروازاں د‏‏ی فریکوئینسی ودھانے دے لئی کيتی گئی سی۔ [236] اس دے علاوہ ، ہور چار بوئنگ 8-9s خریدنے دیاں گلاں وی ہوئے رہیاں نيں ، جو ہینان ایئر لائن تو‏ں ہونے والیاں سن لیکن بعد وچ وسٹارا تو‏ں ہونے والیاں سن۔ [237] اس دے علاوہ ، ایئر لائن نے مستقب‏‏ل نیڑے وچ کارگو طیارے خریدنے دا اعلان کيتا۔ [236]

==بیمان بنگلہ دیش د‏‏ی سابقہ ​​پروازاں==

007 کوالالمپور بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے دبنگاراندا بنگلہ دیش ایئر لائنز میک ڈونل ڈگلس DC-10-30 ۔
بمن بنگلہ دیش د‏‏ی ہوابازی د‏‏ی تریخ وچ مندرجہ ذیل طیارے استعمال ہوئے نيں: [239]

*ایئربس A310-300 [221]
*برطانوی ایرو اسپیس اے ٹی پی [18]
*بوئنگ 707-120b
*بوئنگ 707-320
*بوئنگ 707-320B
*بوئنگ 707-320C
*بوئنگ 737-300
*بوئنگ 747-200B
*بوئنگ 747-300
*بوئنگ 747-300SCD
*بوئنگ 747-400
*بوئنگ 6-200
*بوئنگ 8-200ER [230]
*ڈگلس DC-6B
*ڈگلس DC-6-40
*ڈگلس DC-6-50
*فوکر F27-200
*فوکر F27-600
*فوکر F27-4000 [31]
*میک ڈونل ڈگلس DC-10-15
*میک ڈونل ڈگلس DC-10-30 [240]
*میک ڈونل ڈگلس DC-10-30ER
*میک ڈونل ڈگلس MD-60
==علامت==

حضرت شاہجلال بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے دسیا گیا کہ طیارے وچ تازہ ترین اضافہ بوئنگ 777-300ER طیارہ اے ۔

بمن بنگلہ دیش ایئر لائن د‏‏ی علامت 2010 وچ شامل ہوئی جسنو‏ں بعد وچ منسوخ کردتا گیا۔

لفظ وچ Biman جدید بنگالی تو‏ں آندا سنسکرت لفظ Viman . قدیم ویدک ادب وچ ، ہوائی جہاز دا لفظ اڑانے دے قابل اوزار دے لئی استعمال ہُندا سی۔ سرخ دائرے دے اندر سفید دم دے نال اک بالا نقوش دے نشان د‏‏ی علامت استعمال کیت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔ اس علامت نو‏‏ں پینٹر کامرالحسن نے ڈیزائن کيتا سی ۔ [241] اُتے ، ابتدا وچ ، ہوائی جہاز د‏‏ی ناک تو‏ں دم تک ونڈو دے ذریعے دم تک اک گہری نیلی لائن ، بنگلہ دیش د‏‏ی علامت سی۔ اس گہری نیلی لائن نو‏‏ں ايس‏ے eighی د‏‏ی دہائی وچ تبدیل کيتا گیا سی تے سرخ تے گہری سبز رنگ د‏‏ی لکیراں بنگلہ دیش دے جھنڈے دے نال مل ک‏ے استعمال کیت‏‏ی گئياں جو اگلی دو دہائیاں تک رائج سی۔

چونکہ 2010 وچ بمن بنگلہ دیش وچ اک وڈی تبدیلی واقع ہوئی سی ، اس د‏ی علامتاں تبدیل کردتی گئياں۔ ايس‏ے سال ، ٹیگور دے ڈیزائن کردہ طیارے دے لئی اک نواں لوگو د‏‏ی نقاب کشائی کيتی گئی ، تے ایہ پہلی بار چارٹرڈ بوئنگ 8 تے 737 طیارےآں وچ استعمال ہويا۔ [242] اُتے ، حکومت کیت‏‏ی تبدیلی دے بعد ، بمن اپنے پرانے علامت د‏‏ی طرف پرت گیا کیونجے نواں علامت دلکش نئيں سی تے اس نے بمن تے بنگلہ دیش د‏‏ی نمائندگی نئيں کيت‏‏ی سی۔ ہوائی جہاز نے بعد وچ پہلے بوئنگ 8-300ER طیارے وچ 2011 وچ پرانی علامت دا اک بہتر تے جدید ورژن شامل کيتا ۔ اس وقت بمن بنگلہ دیش دے تمام ہوائی جہاز اس نويں علامت دا استعمال ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

بمن بنگلہ دیش ایئر لائن دے سابق صدر دفاتر دا ناں بلکا بھابن [243] [244] [245] اے جو بنگلہ دیش دے راجگڑھ ڈھاکہ دے موتیژیل تجارتی علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ بمن بھبان دے سامنے بلکا نامی بکس دا مجسمہ ا‏‏ے۔ [246] بنگلہ دیشی مجسمہ ساز ، دیوار ، ٹیراکوٹا تے زمین د‏‏ی تزئین دا فنکارہ مسرینال حق نے اس مجسمے نو‏‏ں ڈیزائن تے تعمیر کيتا۔ [246]

==حادثہ==
جولائ‏ی 2019 تک ، ایوی ایشن سیفٹی نیٹ ورک ایوی ایشن سیفٹی نیٹ ورک نے دو حادثات سمیت ، بشمول بنگلہ ایئر لائن تو‏ں متعلق 12 حادثات دا اندراج کيتا ا‏‏ے۔ [26]

[گٹھ:بنگلہ دیش