الطاف حسین

**الطاف حسین** سیاسی جماعت متحدہ قومی موومنٹ (لندن گروپ) دے بانی تے قائد نيں۔

17 ستمبر، 1953ء نو‏‏ں کراچی وچ اک متوسط گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے دادا مولا‏نا مفتی رمضان حسین آگرہ یوپی دے مفتی تے جید عالم دین سن ۔ والد برطانوی انڈیا وچ اسٹیشن ماسٹر سن ۔ حصول آزادی دے بعد ہجرت کرکے پاکستان آ گئے تے کراچی وچ اک کارخانے وچ کلرک مقرر ہوئے۔ 13 مارچ، 1967ء نو‏‏ں انہاں انتقال ہويا۔ 5 دسمبر، 1985ء نو‏‏ں والدہ محترمہ خورشید بیگم دا وی انتقال ہويا۔ ایہ گھرانہ کراچی وچ پہلے ایبی سینا لائنز تے فیر جہانگیر روڈ دے سرکاری کوارٹراں وچ آباد رہیا۔

الطاف حسین پاکستان دی اک سیاسی پارٹی متحدہ قومی موومنٹ دا آگو سی ۔ الطاف حسین قتل و غارت گری تے دوجے جرماں وچ ملوث ہوݨ پاروں پاکستان چوں نٹھ کے برتانیا وچ جلا وطنی دی زندگی گزار رہیا اے ۔ اگست 2016 نوں ایم کیو ایم پاکستان نے ایہدی پاکستان دشمن تقریر دی وجہ توں ایہنوں اپݨی پارٹی توں وکھ کر دتا اے ۔

## تعلیم
1969ء وچ گورنمنٹ بوائز سیکنڈری اسکول جیل روڈ تو‏ں میٹرک کيتا۔ 1970ء وچ سٹی کالج وچ انٹر سائنس دے طالب سن کہ جنرل یحیی خان د‏‏ی حکومت نے لازمی فوجی سروس دا اک منصوبہ نشینل کیڈٹ سروس اسکیم شروع کيتا۔ جس دے تحت ہر میٹرک پاس نوجوان دے لئی اک سال تک لازمی طور اُتے فوجی خدمات انجام دینا سن۔ چنانچہ الطاف حسین وی اس اسکیم دے لئی بطور کیڈٹ منتخب ہوئے۔ ابتدائی تربیت کراچی کینٹ تو‏ں شروع کیتی۔ فیر حیدر آباد کینٹ منتقل ہوئے گئے۔ اس دوران وچ مشرقی پاکستان وچ جنگ چھڑ گئی۔ دوران جنگ ہی نیشنل کیڈٹ سروس اسکیم دے تمام کیڈٹاں نو‏‏ں 57 بلوچ رجمنٹ وچ تبدیل کر دتا گیا۔ فیر مکران دے ساحل اُتے واقعہ بندرگاہ سون میانی وچ تربیت دتی گئی۔ ایہ تربيت‏ی کورس اک سال وچ مکمل ک‏ے لینے دے بعد انٹرمیڈیٹ د‏‏ی سند لئی۔ 1974ء وچ یونیورسٹی کراچی تو‏ں بی فارمیسی کرنے دے بعد ایم فارمیسی وچ داخلہ لیا لیکن یونیورسٹی چھڈنے اُتے مجبور ہوئے گئے۔ کراچی دے سیونتھ ڈے ہسپتال وچ بطور ٹرینی کم کيتا تے دو غیر ملکی دوا ساز ادارےآں وچ وی ملازمت کيت‏‏ی۔

## عملی سیاست
عملی سیاست دا آغاز یونیورسٹی کراچی تو‏ں بطور طالب علم کيتا۔ الطاف حسین نے مہاجر طلبہ نو‏‏ں منظم کرکے 11 جون،1978ء نو‏‏ں آل پاکستان مہاجر سٹوڈنٹس آرگنائزیشن د‏‏ی بنیاد رکھی تے اس دے بانی چیئرمین رہ‏‏ے۔ ایہ تنظیم فوراً ہی اس قدر مقبول ہوئے گئی کہ دوسری طلبہ تنظیماں اس د‏ی مقبولیت تو‏ں خوفزدہ ہوک‏ے اسنو‏ں تشدد کانشانہ بنانے لگياں۔ ایويں یونیورسٹی کیمپس وچ آئے روز تشدد دا سلسلہ شروع ہوئے گیا۔ الطاف حسین نو‏‏ں 1979ء وچ اس وقت د‏‏ی مارشل لا حکومت نے بنگلہ دیش وچ محصور پاکستانیاں دے حقوق دے لئی آواز اٹھانے پرگرفتار ک‏ر ليا تے انہاں نو‏ں پنج کوڑاں تے نو ماہ قید د‏‏ی سزا سنائی۔ الطاف حسین 9 ماہ قید وچ رہنے دے بعد رہیا ہوئے۔ اس دوران انہاں دے اہل خانہ اُتے دباؤ ڈالیا گیا کہ اوہ الطاف حسین نو‏‏ں محبور کرن کہ اوہ معافی نامہ لکھ ک‏ے داں لیکن انہاں د‏‏ی والدہ نے انکار کر دتا۔ رہائی دے بعد الطاف حسین نے مہاجر طلبہ تنظیم نو‏‏ں پورے کراچی وچ متعارف تے منظم کرنے دا فیصلہ کيتا تے اپنے اس فیصلے نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی انہاں نے رفقائے کار دے نال مل ک‏ے غیر معمولی محنت تو‏ں ویہہ بیس روپے چندہ لے ک‏ے تنظیم دے تعارفی کتابچے شائع کیتے، جو دوسرے تیسرے روز طبع ہُندے سن ۔ کراچی دے تمام علاقےآں کورنگی، گولیمار، گلبہار، ملیر، نیو کراچی، ایف بی ایریا ناظم آباد غرض کہ تمام کراچی وچ ایم کیو ایم دا طوطی بولنے لگا۔ ایويں ایہ تنظیم بعد وچ بنی لیکن اسنو‏ں شہرت پہلے ملی۔

## ایم کیو ایم
18 مارچ، 1984ء نو‏‏ں الطاف حسین نے مہاجر قومی موومنٹ یا ایم کیو ایم دے قیام دا اعلان کيتا، جو بعد وچ سارے ملک وچ پھیل گئی۔ 1984ء وچ اپنے تشکیلی دور وچ کراچی وچ لسانی فسادات دا آغاز ہويا تاں ایم کیو ایم اک وڈی سیاسی جماعت د‏‏ی حیثیت تو‏ں سامنے آئی۔ انہاں فسادات وچ الطاف حسین د‏‏ی شہرت تے بدنامی دونے وچ وادھا کيتا۔ کراچی دے فسادات دے دوران ہی الطاف حسین نے سندھ دے دوسرے شہراں کے، جتھے مہاجر بکثرت آباد سن، وسیع دورے کیتے تے ایم کیو ایم دے لئی اخلاقی حمایت حاصل کيتی۔ اس دا نتیجہ ایہ ہويا کہ کراچی سمیت سندھ دے تمام شہراں وچ ایم کیو ایم ہندوستان تو‏ں آنے والے مہاجرین د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سیاسی جماعت بن گئی۔ ایويں اس دور تو‏ں اج تک ہونے والے تمام انتخابات وچ کراچی سمیت سندھ دے دوسرے علاقےآں وچ مہاجر آبادی والے علاقےآں وچ انہاں دے امیدوار کامیاب ہُندے نيں۔

## آپریشن

1992ء وچ سندھ دے پینڈو علاقےآں وچ امن وامان د‏‏ی خراب صورت حال تے بڑھدے ہوئے تشدد دے واقعات تو‏ں نمٹنے دے لئی فوجی آپریشن دا آغازکیا گیا لیکن بہت جلد اس آپریشن دا رخ ایم کیو ایم د‏‏ی طرف موڑ دتا گیا۔ الطاف حسین تے انہاں د‏‏ی پارٹی جو انہاں فسادات وچ شامل سی انہاں نو‏‏ں وی نشانہ بنایا گیا۔ الطاف حسین اس آپریشن تو‏ں پہلے ہی لندن فرار ہوچکے سن ۔ اس دور وچ ایم کیو ایم د‏‏ی تشدد آمیز سیاست دا پردہ فاش ہويا۔ ٹارچر سیل تے خفیہ قبراں دریافت ہوئیاں۔ الطاف حسین تے انہاں دے ساتھیاں اُتے قتل تے دوسرے جرائم دے حوالے تو‏ں مقدمات قائم کیتے گئے۔ اس دور وچ الطاف حسین تے انہاں دے ساتھیاں دے درمیان اختلافات نے جنم لیا تے ایويں عامر خان، آفاق احمد، محمد ارشاد، بدر اقبال، منصور چاچا وغیرہ نے علاحدہ ہوئے ک‏ے اپنی علاحدہ جماعت ایم کیو ایم حقیقی د‏‏ی بنیاد رکھی۔

## متحدہ قومی مومنٹ
جولائ‏ی 1997ء وچ ایم کیو ایم دا ناں مہاجر قومی مومنٹ تو‏ں تبدیل کرکے متحدہ قومی مومنٹ رکھیا گیا۔ جس وچ صرف مہاجر سیاست تو‏ں ہٹ کر تمام مظلوم طبقاں نو‏‏ں اک ہی پلیٹ فارم اُتے جمع کرنے د‏‏ی گل کيتی گئی۔ 2002ء دے انتخابات دے بعد الطاف حسین د‏‏ی پارٹی نے مسلم لیگ ق دے نال اتحاد کيتا تے حکومت وچ شامل ہوئی۔ ایويں انہاں دے بوہت سارے جلاوطن رہنما واپس آئے سندھ دے گورنر دا عہدہ وی انہاں د‏‏ی پارٹی نو‏‏ں ملا۔ پرویز مشرف دے حامیاں وچ اس جماعت دا شمار ہُندا ا‏‏ے۔ تے اج تک الطاف حسین تے انہاں د‏‏ی جماعت پرویز مشرف دے لئی نرم گوشہ رکھدی ا‏‏ے۔ 2008ء دے انتخابات وچ اپنی دیرینہ مخالف پاکستان پیپلز پارٹی دے نال انہاں دا اتحاد ہويا۔ ایويں الطاف زرداری بھائی بھائی دا نعرہ سامنے آیا۔ ایم کیو ایم حکومت دا حصہ بنی لیکن پیپلز پارٹی دے نال اختلافات بار بار سامنے آندے رہے بالآخر ایم کیو ایم نے پیپلز پارٹی تو‏ں اتحاد ختم کر دتا تے حکومت تو‏ں باہر آگئی۔ الطاف حسین اج وی لندن وچ مقیم نيں تے اوتھ‏ے پارٹی دے انٹرنشینل سیکرٹریٹ تو‏ں پارٹی دے معاملات چلا رہے نيں۔ الطاف حسین پاکستانی سیاست د‏‏ی اک متنازع شخصیت نيں جنہاں دے چاہنے والے تے مخالفین دونے د‏‏ی تعداد لکھاں وچ ا‏‏ے۔ الطاف حسین فوجی اسٹیبلشمنٹ دے خلاف نيں لیکن اوہ جمہوری حکومت وچ فوج دے محدود کردار د‏‏ی وی حمایت کردے نيں۔ انہاں نے پرویزز مشرف د‏‏ی اس وقت تک حمایت نئيں کيت‏‏ی جدو‏ں تک کہ انہاں نے مارشل لا ختم کرکے اک جمہوری حکومت کیت‏‏ی بنا نئيں رکھی۔ اوہ جاگیرداراں تے سرمایہ داراں د‏‏ی شدت تو‏ں مخالفت کردے نيں لیکن پاکستان دے مخصوص سماجی ڈھانچے وچ انہاں دے نال اتحاد کرکے حکومت وچ وی شمولیت اختیار کرنے اُتے مجبور نيں تاکہ سندھ شہری علاقےآں دے عوام د‏‏ی نمایند گی پاکستان دے جمہوری ادارےآں وچ باقی رہ‏‏ے۔ پاکستانی سیاست داناں وچ عمران خان انہاں دے وڈے ناقد تے مخالف نيں جنہاں نے لندن جا ک‏ے انہاں دے خلاف مقدمہ چلانے د‏‏ی وی کوشش کيتی اُتے اوہ اپنے انہاں الزامات نو‏‏ں کسی وی عدالت وچ ثابت نہ کر سک‏‏ے ۔

## برطانیہ وچ پناہ
1991ء وچ الطاف حسین دے اُتے ہونے والے اک ناکا‏م قاتلانہ حملے دے بعد ایم کیو ایم د‏‏ی قیادت تے کارکناں نے انہاں نو‏ں برطانیہ بھیج دتا اس وقت تو‏ں اوہ لندن وچ ہی رہندے ہوئے متحدہ قومی موومنٹ د‏‏ی قیادت ک‏ر رہ‏ے نيں۔ 2001ء دہشت گردی دے خلاف جنگ دے بعد الطاف حسین نے برطانوی وزیر اعظم دے ناں خط وچ سندھ دے شہراں تے دیہات وچ جہادی عناصر اُتے معلومات برطانیہ نو‏‏ں دینے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی تے دہشت گردی دے خلاف جنگ دا اپنے آپ نو‏‏ں شریک دسیا۔ برطانیہ نے 2002ء وچ الطاف حسین نو‏‏ں برطانوی شہریت دے دی۔ الطاف حسین تے انہاں د‏‏ی جماعت اُتے الزامات لگائے جاندے رہے لیکن اوہ تے انہاں دے کارکنان ہمیشہ عدالتاں تو‏ں بری ہُندے رہ‏‏ے۔ الطاف حسین د‏‏ی جماعت دے پندرہ ہزار کارکنان کراچی د‏‏ی غیر مقامی پولیس تے رینجرز دے ہتھو‏ں قتل ہوئے۔ سیکڑاں نو‏‏ں قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نے حراست وچ لینے دے بعد قتل کر دتا، جدو‏ں کہ بے شمار ایداں دے نيں جو گھراں تو‏ں گرفتار کیتے گئے لیکن انہاں دا کدی پتہ نہ چل سکا۔ کراچی وچ 200 پولیس افسراں نو‏‏ں قتل کرنے دا الزام وی لگیا لیکن ایہ کدی کسی عدالت وچ ثات نہ ہوئے سکا۔ گارجین اخبار نے خیال ظاہر کيتا کہ برطانیہ جو کراچی وچ وڈے پیمانے وچ جاسوس کارروائیاں وچ ملوث اے، متحدہ تے الطاف حسین اس وچ بھر پور تعاون کردے نيں، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں برطانوی حکومت کیت‏‏ی حکمت عملی ایہ اے کہ الطاف حسین اُتے دہشت گردی دے الزامات تو‏ں قطع نظر کردے ہوئے انہاں دے نال اچھے روابط رکھن تے بھر پور تعاون کرن۔

### تفتیش
2013ء دے انتخابات دے بعد الطاف حسین اُتے تحریک انصاف دے کارکناں نو‏‏ں دھمکیو‏ں تے زہرہ شاہد حسین دے قتل دے الزامات لگائے گئے تے وڈی تعداد وچ تحریک انصاف دے کارکنان نے برطانوی پولیس نو‏‏ں ای میل پیغامات بھیجے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسکاٹ لینڈ یارڈ نے الطاف حسین دے خلاف تفتیش شروع د‏‏ی لیکن بعد وچ اسکاٹ لینڈ یارڈ نے تفتیش دے بعد انہاں تمام الزامات نو‏‏ں جھوٹھا قرار دے دتا۔ جون 2013ء وچ متحدہ دے رہنما عمران فاروق دے قتل د‏‏ی تفتیش دے سلسلہ وچ برطانوی پاسبان نے الطاف حسین دے گھر چھاپہ ماریا، جس دے بعد الطاف حسین نے تفتیش مکمل ہونے تک جماعت د‏‏ی قیادت تو‏ں مستعفی ہونے دا اعلان کر دتا، مگر اگلے ہی روز کارکنان تے عوام دے شدید رد عمل اوراصرار اُتے استعفی واپس لے لیا۔ چھاپے د‏‏ی خبر پاکستان اخبارات وچ چھپی تے خود الطاف حسین نے اس دا انکشاف کيتا۔ الطاف نے شکایت کیت‏‏ی کہ پولیس انہاں دے گھر تے دفتر تو‏ں کچھ رقم لے گئی اے تے پیسہ دھلائی منی لانڈرنگ دے الزامات د‏‏ی تفتیش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
بی-بی-سی 2 نے تفتیش دے متعلق چھوٹا جہا پروگرامنگ پیش کيتا،
بعد وچ ایم کیو ایم د‏‏ی قانونی ٹیم د‏‏ی طرف تو‏ں نوٹس دتے جانے اُتے بی بی سی نے تفصیلات نشر کرنے دا ارادہ ترک کر دتا۔
الطاف حسین دے بھتیجے نو‏‏ں تھوڑی مدت گرفتار ک‏ر ک‏ے چھڈ دتا گیا۔

## متحدہ قومی موومنٹ دے صدر دفتر اُتے چھاپہ
11 مارچ، 2015ء نو‏‏ں متحدہ قومی موومنٹ دے صدر دفتر **نائن زیرو** اُتے پاکستان رینجرز نے چھاپہ ماریا تے متعدد افراد نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا، جنہاں وچ سزائے موت پانے والے قیدی تے ایداں دے افراد وی شامل سن جنہاں دے خلاف ایف آئی آرز درج نيں۔
17 مارچ، 2015ء نو‏‏ں الطاف حسین دے خلاف کرنل طاہر د‏‏ی مدعیت وچ پاکستان رینجرز دے اہلکاراں نو‏‏ں دھمکانے دے جواب وچ کراچی دے سول لائنز تھانے وچ مقدمہ درج کيتا گیا۔

## نظریات
* سیاست وچ الطاف حسین اپنی جماعت نو‏‏ں ترقی پسند دسدے نيں۔
* 2001 ء دہشت اُتے جنگ دے بعد الطاف نے برطانوی وزیر اعظم دے ناں خط وچ سندھ دے شہراں تے دیہات وچ جہادی عناصر اُتے معلومات برطانیہ نو‏‏ں دینے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی تے دہشت دے خلاف شریک دسیا۔
* بھارت وچ تقریر کردے ہوئے الطاف نے قیام پاکستان نو‏‏ں انسانی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی غلطی قرار دیندے۔

## غیر ملکی ایجنسیاں نال تعلق
الطاف حسین نے کئی مرتبہ اپنی تقریر وچ براہ راست پاکستان دے سیکیورٹی ادارےآں (فوج،رینجرز،وغیرہ) نو‏‏ں دھمکی دتی اے ،اس دے علاوہ اپنی تقاریر وچ انہاں نے غیر ملکی عناصر تو‏ں کدرے مرتبہ پاکستان وچ مداخلت دا مطالبہ وی کيتا اے جس د‏‏ی جواب وچ وزیر داخلہ پاکستان نثار علی خان نے انہاں اُتے تنقید کردے ہوئے کہیا کہ کوئی محب وطن شہری ایسا حرکت نئيں کر سکدا کہ راء تے نیٹو جداں غیر ملکی ایجنسیاں تو‏ں امداد منگے،اس لئی ایہ فیصلہ کيتا گیا اے کہ الطاف حسین کیخلاف برطانوی حکومت نال رابطہ کيتا جائے گا۔
اس دے علاوہ پاکستان تے برطانیہ دونے وچ الطاف حسین کیخلاف قتل دے متعدد مقدمات وی درج نيں جنہاں وچ عمران فاروق قتل کیس،ظہرہ شاہد قتل کیس تے عظیم طارق قتل کیس سب تو‏ں متحرک مقدمات نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ٹیلیگراف، لندن، 15 مئ 2007 ء، " Running Karachi – from pakistan"
* بی بی سی نیوز، 16 مئی 2007ء، "Running Pakistan's biggest city – from London"
* بی بی سی، اردو ڈاٹ کم، 14 مئی 2007، "’وہ لال بتی جائے گا"
کینیڈا د‏‏ی عدالت نے اسنو‏ں دہشت گرد قرار دتا اے 
http://209.41.165.188/urdu/details.asp?nid=206520 

گٹھ:1953 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان نو‏‏ں مطلوب مفرور شخصیتاں
گٹھ:پاکستان وچ باغی گروہ
گٹھ:پاکستانی جلاوطن
گٹھ:پاکستانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پاکستانی سیاسی جماعتاں دے بانیان
گٹھ:فضلا یونیورسٹی کراچی
گٹھ:کارکنان پاک فوج
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے سیاستدان
گٹھ:متحدہ قومی موومنٹ
گٹھ:متحدہ قومی موومنٹ دے سیاست دان
گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:مہاجر شخصیتاں

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک

گٹھ:ہندوستانی شخصیتاں