open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جھلکارا

جدوں کسے پدھر لیک تے کوئی چانن لیک ڈگھدی اے تے اوہ پرتدی اے۔ ایس نوں چانن دا **جھلکارا** کہندے نیں۔
***جھلکارے دا قنون**(Law of Reflection)

جھلکارے دا قانون: 

#ڈگھدی لیک، سدھ تے جھلکاری لیک سارے اک ای پدھر تے ہُندے نیں۔ 
#ڈگھدا کونا جھلکاری کونے دے برابر ہُندا اے۔
#ڈگدی لیک تے چھلکاری لیک سدھ تے اکدوجے توں وکھرے پاسے تے ہُندے نیں۔

* **شبد بھنڈار**

* ڈگھدی لیک اوہ لیک جیہڑی سدھ تے آکے لگے۔
* جھلکاری لیک اوہ لیک جیہڑی سدھ تے ڈگھن مگروں پرتے۔
* ڈگدا کونا اوہ کونا جیہڑا ڈگدی لیک تے سدھ دے وشکار بنے۔
* جھلکاری کونا اوہ کونا جیہڑا سدھ تے جھلکاری لیک دے وشکار بنے۔
* پدھر لیک (Inter face) اوہ لیک جس تے جھلکارہ بندا اے یا جس تے ڈگدی لیک ڈگدی اے۔

* کونا (angle), چانن لیک/چانن تیر (ray), جھلکارا (Reflection), 

## حوالے

گٹھ:فزکس
فائٹوٹوما روٹیلا

**فائٹوٹوما روٹیلا** چڑیاں دے ٹبر کوٹنگا دا اک پنچھی اے۔۔

## بارلے جوڑ
انپیرے

**انپیرے** پنجھیاں دی اک پتی اے جیدے وچ ٹٹیری، پدی چڑی تے رکھ ابابیل آندے نیں۔ ایہناں دا پنجابی ناں انپیرے دو پنجابی شبداں ان + پیرے نون رلا کے بنایا گیا اے۔ ایہناں دے پیرے بہت ای نکے ہوندے نیں۔ ایہ ہر ویلے اڈدے نیں تے پیراں دا ورتن گھٹ ہون باہجوں ایہ نکے تے ماڑے نیں تے لگدیا اے ہے ای نہیں۔

## ٹبر
* ٹٹیری
* پدی چڑی
نکل (امریکی سکہ)

**نکل ** اک امریکی سکہ اے۔ اک امریکی ڈالر وچ 20 نکل ہوندے نیں۔ 1938 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے امریکی صدر تھامس جیفرسن دی مورت بنی ہوندی اے۔ ایہدے دوجے پاسے مونٹیسلو بنیا ہویا۔ ایہنوں پنج سینٹ وی کیندے نیں۔

## بارلے جوڑ

نکل دی بنتر
گرافین

**گرافین** ہیرے تے گریفائیٹ وانگوں کاربن دی اک ونڈ اے۔ گرافین دی بنتر ماکھیو دے چھتے یا ککڑاں دے کھڈے والی تار ورگی ہوندی اے۔ ایہ اینی پتلی ہوندی اے کے 30 لکھ پرتاں رل کے اک ملی میٹر موٹی پرت بن سکدی اے۔ ایہ پتلا، پینڈا، ہلکا ہوندا اے بجلی تے گرمی وچوں لنگھ سکدی اے۔ گرافین دے آرپار ویکھیا جاسکدا اے۔ 

2010 دا فزکس دا نوبل انعام گرافین تے کم کرن تے کانسٹنٹین نواسیلوف تے آندرے گیام نوں دتا گیا۔
گریفائیٹ

**گریفائیٹ** ہیرے وانگوں کاربن دی اک ونڈ اے۔ ایہدا ناں اک جرمن زمین گرو ابراہم گوٹلوب ورنر نے 1789 وج رکھیا سی تے ایہ یونانی توں بنیا اے جیدا مطلب اے لکھن والا۔ ایہدے وچوں بجلی لنگھدی اے۔
کرسٹوفر رن

**کرسٹوفر رن** اک انگریز کوٹھے بنانوالا تے تارہ گرو سی سی۔ اوہ رائل سوسائٹی دے موڈیاں وچوں سی۔ سینٹ پال کیتھڈرل لندن تے ہور کئی بلڈنگاں اوہنے بنایاں۔
سینٹ پال کیتھڈرل

**سینٹ پال کیتھڈرل** لندن دا اک وڈا گرجا اے۔ ایہ لندن دے بشپ دا گرجا تے لندن دے گرجا ضلعے دا مڈھلا گرجا اے۔ ایہ 1675-1720 دے وریاں دے وشکار بنیا۔ ایہ 365 فٹ اچا اے۔ ایہدا نقشہ کرسٹوفر رن نے بنایا سی۔ ایہ لندن دی اک وکھی جانوالی تھاں اے تے ایتھے ہجے وی پوجا ہوندی اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:لندن
تارا مچھی

**تارہ مچھی** سمندری چانداراں دی اک ٹولی اے جیڑی کنڈیارہ برادری وچ وں اے۔ ایہ سمندر دی پدھر تے ہوندے نیں۔ ایہناں دیاں 1500 دے نیڑے ونڈاں نیں۔ ایہ سمندر چھل والے تھاں توں لے کے 6000 میٹر تک ڈونگیاں تھانواں تے وی ہوندیاں نیں۔ ایہدیاں 5 یا ایس توں چوکھیاں بانہواں ہوندیاں نیں۔ سب توں وڈی تارہ مچھی سورج مکھی تارہ مچھی دی بانہ اک میٹر تک جاندی اے۔ ایہ انکنگریڑے نیں پر فیر وی ایہناں دا اک ٹانچہ ہوندا اے جیہڑا کیلشیم کاربونیٹ دا بنیا ہوندا اے۔ ایہناں دا دماغ نہیں ہوندا بلکہ اک نروس پربندھ ہوندا۔ ایہناں دا خون نہیں ہوندا۔ سمندری پانی توں ای ایہ اپنی لوڑ دیاں شیواں لیندیاں نیں۔

### بارلے جوڑ
گھوڑا ٹبر

**گھوڑا ٹبر** جانوراں دا ایسا ٹبر اے جیدے وچ گھوڑے، کھوتے، زیبرے تے ہور رلدے جانور آندے نیں۔

* افریقی جنگلی کھوتا
* کیانگ
* اوناگر
* گریوی زیبرا
* پہاڑی زیبرا
* جنگلی گھوڑا
* زیبرا
* گھوڑا
* کھوتا
**خچر
## بارلے جوڑ
پینگولن

**پینگولن** کیڑے کھانوالے دد پلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ اک ٹوکرہ تے 8 ونڈاں نیں۔ پینگولن مالے بولی دا شبد اے جیدا مطلب اے گول مول ہونوالا۔  

## ونڈاں
* انڈین پینگولن
* چینی پینگولن
* سنڈا پینگولن
* چینی پینگولن
* وڈا پینگولن
* زمینی پینگولن
* رکھ پینگولن
* لمی پوچھلوالا پینگولن

## بارلے جوڑ
سوتر ورگے

**سوتر ورگے** جانوراں دی اک برادری اے جیہڑے سوتر یا سیبے ورگے ہوندے نیں۔ ایہ 50 توں 100 سینٹی میٹر تک لمے ہوندے نیں۔ ایہ 2 میٹر تک وی لمے ہوسکدے نیں تے 1 توں 3 میٹر تک موٹ ہوندے نیں۔

### بارلے جوڑ
عام تارہ مچھی

**عام تارہ مچھی** اک عام ملن والی تارہ مچھی اے۔ایہ اتلے اوقیانوس وج ملدی اے' ایہدیاں 5 بانہواںہوندیاں نیں جیہڑیاں 10–30 سینٹی میٹر تک لمیاں ہوسکدیاں نیں۔52 سینٹی میٹر تک دیاں وی دسیاں نیں۔ ایہ مالٹئی رنگ دی ہوندی اے۔ پڑیاں تے یا ملبے ورگے سمندری پدھر تے پئی ہوندی اے۔

### بارلے جوڑ
سنڈا پینگولن

**سنڈا پینگولن** دکھنی چڑدے ایشیاء دا اک پینگولن اے۔
## بارلے جوڑ
وڈا پینگولن

**وڈا پینگولن** افریفہ دا اک پینگولن اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:پینگولن
کھروالے

**کھروالے جانور** ددپلانے جانوراں دی اک ونڈ اے جنہان دے کھر ہوندے نیں۔
پدھرے کھر

**پدھرے کھر** کھروالے جانوراں دی اک پتی اے جیدے وچ سور ہرن زرافے آندے نیں۔

## ٹبر

* ہرن
* گانواں

## بارلے جوڑ
انپدھرے کھر

انپدھرے کھر کھروالے جانوراں دی اک ونڈ اے۔ کھوتا، گھوڑا ایہھے وج اندے نیں۔
گانواں

**گاں واں** پدھرے کھر والے جانور نیں جنہاں دے سماں وچ اک کٹ ہوندا اے۔ ایہ یورپ، ایشیا، افریقہ تے اتلے امریکہ تے پھیلیا ہویا اک وڈا ٹبر اے۔ مجھ گاں، بھیڈ، غزال ایس ٹبر دے مشہور سنگی نیں۔ گور ایس ٹبر دا وڈا ڈنگر اے تے شاہی ہرن سبھ توں نکا۔

## نکے ٹبر
* ڈوئکر
** لال جنگلی ڈوئکر
** نیلا ڈوئکر

* جنگلی بکریاں
** مارخور
** والیا بکری
** نیوبی بکری
** ہسپانوی بکری
** الپائنی بکری
** بکری
*** جنگلی بکری
** سائیبیری بکری
** قفقازی بکری

* ہرن گانواں
**گاں ہرن
**ٹوپی
**بونٹبوک
**کوریگم
**بلیس بوک
**جنگلی بینسا
**ہیرولا
**عام زسیبی
**بینگویلو زسیبی
**لال گاں ہرن
**لختن شٹائن گاں ہرن
**نیلا جنگلی بینسا
**کالا جنگلی بینسا

***گائیاں**

* اڑیال
* ارگالی
* چار سنگا ہرن
* روجھ (نیل گاں)
* مجھ
* جنگلی مجھ
* انوا
*تامارہ
*بانٹنگ
*گور
*گیال
*یاک
*ڈنگر
*زیبو
*کوپرے
*ساؤلہ
*افریقی مج
*امریکی بائسن
*یورپی بائسن
*بونگو
*وڈا کڈو
*کیول
*بشبک
*نکا کڈو
*پہاڑی نیالہ
*نیالہ
*سیٹاٹونگا
*الانڈ
*وڈا الانڈ

***[[ڈوئکر]]**
***[[ہرن گانواں]]**
***[[بکرے]]**
## باہرلے جوڑ
روزویلٹ منتجاک

**روزویلٹ منتجاک** ہرن دے ٹبر دا اک جانور اے۔ 

## بارلے جوڑ
* ہرناں بارے
باراسنگا

**باراسنگا** ہرن دے ٹبر دا اک جانور اے۔ ایہ ہندستان وج ہوندا اے۔

## بارلے جوڑ
* ہرناں بارے
2014 ایشیاء کپ

**2014 ایشیاء کپ** ون ڈے ایشیاء کپ ٹورنامنٹ دا 12واں ٹورنامنٹ اے۔ ایہ ڈھاکہ بنگلہ دیش وچ ہوریا اے۔ ایہدے وچ 5 ٹیماں کھیڈ ریاں نیں: افغانستان، بنگلہ دیش، پاکستان، ہندستان تے سری لنکا دیاں ٹیماں حصہ لے ریاں نیں۔ ایہ ٹورنامنٹ 25 فروری توں 8 مارچ 2014 تک اے تے پاکستان پچھلا چمپئین اے۔ ایہ پہلا 50 اوور دا ٹورنامنٹ اے جیدے وج افغانستان وی کھیڈ ریا اے۔ 

### آنکڑے

## ہور ویکھو
* کرکٹ ورلڈ کپ
* انٹرنشنل کرکٹ کونسل
* کرکٹ دے ریکارڈ
* ون ڈے کرکٹ ریکارڈ
* ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ

## بارلے جوڑ
*ویب سائٹ
جنگلی مجھ

**جنگلی مجھ** گاں دے ٹبر دا اک جانور اے۔

## بارلے جوڑ

*مورتاں 

گٹھ:ڈنگر
بکرے

**بکرے** گانواں دے ٹبر دی اک ونڈ اے جیدے وچ 27 جانور آندے نیں۔ ایہ اپنے ٹبر وج مدرے ناپ دے نیں تے بکری تے پیڈ ایس ونڈ دے عام دسنوالے جانور نیں۔

*ٹاکن
*مشکی ٹگا
*بربری پیڈ
*عربی بکری
*قفقازی بکری
*مارخور
*بکری
*الپائنی بکری
*نیوبین آئبکس
*ہسپانوی بکری
*سائیبیری بکری
*والیا بکری
*ہمالیائی ٹاہر
*ارگالی
*پیڈ
*وڈے سنگوالی پیڈ
*دال پیڈ
*موفلن
*برفانی بکری
*اڑیال
*نیلگری ٹاہر
*بھرل
*نکی نیلی پیڈ
*جپانی سیرو
*سماٹری سیرو
*تائیوانی سیرو
*چینی سیرو
*رتی سیرو
*ہمالیائی سیرو
*لال گورال
*چینی گورال
*رائیں
*لمی پوچھلوالی کورال
*پہاڑی بکری
*پیرینیزی بکری
*یورپی بکری
ری ہرن

**ری ہرن** گانواں دی اک ونڈ اے جیہڑی دکھنی افریقہ، زمبابوے، لیسوتھو تے سوازی لینڈ دی واسی اے۔کھیڈاں دا سمان بننا والی ریبوک کمپنی دا ناں ایہدے تے رکھیا اے۔

گٹھ:گانواں
کدو ٹبر

**کدو ٹبر** پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے جیدے وچ کدو، خربوزہ، دوانہ کھیرا آندے نیں۔ ایہدے لامت بوٹے ویل ورگے ہوندے نیں تے ہر سال ہوندے نیں۔ 

## بارلے جوڑ
ہاف ڈالر (امریکی سکہ)

**ہاف ڈالر** اک امریکی سکہ اے۔ اک امریکی ڈالر وچ 2 ہاف ڈالر ہوندے نیں۔ 1964 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے امریکی صدر جان ایف کینیڈی دی مورت بنی ہوندی اے۔

## بارلے جوڑ
سینٹ دی بنتر
جی3 گن

** جی3** اک فوجی بندوق اے ، اس گن نوں پاک فوج ورتدی اے ۔

گٹھ:پاک فوج
گٹھ:ہتھیار
گٹھ:جدید ہتھیار
گٹھ:بندوق
ڈالرسکہ (امریکی )

**اک ڈالر** اک امریکی سکہ اے۔ اک امریکی ڈالر وچ 2 ہاف ڈالر،4 کواٹر ڈالر،10 ڈائم ، 20 نکل تے  100 سینٹ ہوندے نیں۔ 2007 توں اس سکہ دے سامنے ہر سال وچ 4 سکے بناۓ جاندے نیں جیناں دے اک پاسے مختلف امریکی صدراں دی مورت ہوندی اے۔ ایناں سکیاں دے سائڈاں تے لکھائی وی ہوندی اے۔

## بارلے جوڑ
سینٹ دی بنتر
غزالاں

**غزالاں** گانواں ٹبر وچ اک نکا ٹبر اے۔

## ونڈاں
* کلارک غزال
* سپرنگبوک
* کالا ہرن
* مونگلا غزال
* لال غزال
* لال اگیوالا غزال
* تھامسن غزال
* عربی غزال
* چنکارا
* بلقیس غزال
* ڈورکاس غزال
* پہاڑی غزال
* سعودی غزال
* سپیکی غزال
* کووئیر غزال
* ریت غزال
* گلڑ غزال
* گرنوک
* گرانٹ غزال
* سومرنگ غزال
* منگولی غزال
* تبتی غزال
* پرزیوالسکی غزال
* چیرو
* منگولی غزال
* پرزیوالسکی غزال
* چیرو
* سیگا
* بیرہ ہرن
* گنتھر ڈک ڈک
* کرک ڈک ڈک
* جاندی ڈک ڈک
* اریٹریا ڈک ڈک
* بیٹ نکا ہرن
* سونی ہرن
* نکا ہرن
* کلپسپرنگر
* اوریبی
* سٹینبوک
* کیپ گریسبوک
کلارک غزال

**کلارک غزال** گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
## بارلے جوڑ
سپرنگبوک

**سپرنگبوک** گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔ ایہ دکھنی چڑھدے افریقہ دا واسی اے تے 100 کلومیٹر/کینٹہ تک دوڑ سکدا اے۔ ایہ 4 میٹر / 13 فٹ اچی چھال مارسکدا اے۔ سپرنگبوک ڈچ بولی دا شبد اے۔

## وکھالہ
ایہ پتلے تے لمی تؤن والی ہرن نیں جیہڑے 150 توں 195 سینٹی میٹر (59 توں 77 انچ) لمے ہوندے نیں۔ مگر توں 70 تے 90 سینٹی میٹر (28 تے 35 انچ) اچے ہوندے نیں۔ مادھ 30 توں 44 کلو تے نر 33 توں 48 کلو دا ہوندا اے۔ پوچھل 15 توں 30 سینٹی میٹر(5.9 توں 11.8 انچ) لمی ہوندی اے۔
## بارلے جوڑ
کنڈیالی پوچھل گالڑ

**کنڈیالی پوچھل گالڑ ** کترے میمل ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دی پوچھل اپنے مڈھ تے کھوری تے کنڈیالی لگدی اے جس باہجوں یہ ناں رکھیا گیا۔

## ونڈاں
* بیکرافٹ اڈنا گالڑ
* ڈربی کنڈیالی پوچھل گالڑ
* پیل اڈنا گالڑ
* لم کنا اڈنا گالڑ
* نکا کنڈیالی پوجھل گالڑ
* کیمرون کنڈیالی پوجھل گالڑ

## بارلے جوڑ
ہرن گانواں

**ہرن گانواں**  ہرناں تے گانواں دے ٹبر دی اک ونڈ اے۔

## ونڈاں
*گاں ہرن
*ٹوپی
*بونٹبوک
*کوریگم
*بلیس بوک
*جنگلی بینسا
*ہیرولا
*عام زسیبی
*بینگویلو زسیبی
*لال گاں ہرن
*لختن شٹائن گاں ہرن
*نیلا جنگلی بینسا
*کالا جنگلی بینسا
*نیل گاں
بیور

**بیور ** کترے میمل ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں دو نڈاں نیں۔
## ونڈاں
* اتلا امریکی بیور
* وریشی بیور

## بارلے جوڑ
گوفر

**گوفر** کترے میمل ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں 35 ونڈاں نیں۔
## ونڈاں
* پیلے مونہہ والا بوجا گوفر
* سموکی بوجا گوفر
* لانو بوجا گوفر
* مریم بوجا گوفر
* جیومائس اریناریس
* جیومائس اٹواٹری
* پدھری تھاں گوفر
* نوکس جونز گوفر
* ٹیکساس بوجا گوفر
* دکھنی چڑھدا بوجا گوفر
* ماجھی ٹیکساس گوفر
* چریکی گوفر
* چیری گوفر
* اوکساکن گوفر
* دارین گوفر
* جن گوفر
* بدلنوالا گوفر
* ہسپڈ گوفر
* وڈا گوفر
* نکاراگوئی گوفر
* تھیلر گوفر
* انڈروڈ گوفر
* الکورن گوفر
* بلر گوفر
* بوٹا بوجا گوفر
* کماس گوفر
* وائمنگ گوفر
* اڈاہو گوفر
* مازاما گوفر
* پہاڑی گوفر
* اتری گوفر
* ٹاؤنزاینڈ گوفر
* دکھنی گوفر
* مچواکن گوفر

## بارلے جوڑ
بوجا چوۓ

**بوجا چوۓ** کترے ددپلانے دی پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دا ناں ایہناں دے کھان پین لئی بنے بوجے باہجوں پیا اے۔

## ونڈاں
* ٹرینیڈاڈ بوجا چوآ
* دکھنی بوجا چوآ
* ڈسمارسٹ بوجا چوآ
* گومر بوجا چوآ
* گولڈمین بوجا چوآ
* نیلسن بوجا چوآ
* پیریاگوانا بوجا چوآ
* پہاڑی بوجا چوآ
* ایکویڈاری بوجا چوآ
* پانامی بوجا چوآ
* میکسیکی بوجا چوآ
* شنگاریا بوجا چوآ
* سالون بوجا چوآ
* جالسکان بوجا چوآ
* ترکھا کینگرو چوآ
* کیلیفورنیا کینگرو چوآ
* گلف کوسٹ کینگرو چوآ
* روہی کینگرو چوآ
* ٹیکساس کینگرو چوآ
* سان کونٹن کینگرو چوآ
* ہیرمان کینگرو چوآ
* وڈا کینگرو چوآ
* مریم کینگرو چوآ
* تیز دندا کینگرو چوآ
* نیلسن کینگرو چوآ
* فریزنو کینگرو چوآ
* اورڈ کینگرو چوآ
* پانامنٹ کینگرو چوآ
* فلپس کینگرو چوآ
* ڈلزورا کینگرو چوآ
* سوہنی ّوجھلوالا کینگرو چوآ
* سٹیفن کینگرو چوآ
* نکے مونہہ کینگرو چوآ
* پھکا کینگرو چوآ
* کالا کینگرو چوآ
* چٹ کنا بوجا چوآ
* ایریزونا بوجا چوآ
* زیتونی مگر بوجا چوآ
* ویہڑہ بوجا چوآ
* ویہڑہ بوجا چوآ
* سان جوکون چوآ
* نکا بوجا چوآ
* نکا بوجا چوآ
* گریٹ بیسن بوجا چوآ
* نکا روہی بوجا چوآ
* تنگ کھوپڑیوالا بوجا چوآ
* کیلیفورنیا بوجا چوآ
* ڈالکوئسٹ بوجا چوآ
* چیہواہوا بوجا چوآ
* سانڈیاگو بوجا چوآ
* لمی پوچھلوالا بوجا چوآ
* گولڈمین بوجا چوآ
* ہسپڈ بوجا چوآ
* پڑی بوجا چوآ
* لیکانوالا بوجا چوآ
* نیلسن بوجا چوآ
* روہی بوجا چوآ
* سینالوی بوجا چوآ
* باجا بوجا چوآ
* کنڈیالہ بوجا چوآ
## بارلے جوڑ

گٹھ:دد پلان والے
لمی ناس

**لمی ناس** چکوندر ورگے دی پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دا ناں ایہناں دی لمی ناس توں رکھیا گیا اے۔

## بارلے جوڑ
چکوندر ورگے

**چکوندر ورگے** ددپلانے دی ٹولی دی اک پتی اے۔ چکوندر ایس دی وڈی ادھارن اے۔
چنچلا چوۓ

**چنچلا چوۓ** ددپلانے دی ٹولی دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں 9 ونڈاں نیں۔

## ونڈاں
* بینٹ چنچلا چوآ
* بولیوی چنجلا جوآ
* بودن چنچلا چوآ
* سوآ چنجلا جوآ
* فاماٹینا چنچلا چوآ
* سیرا ڈل ٹونٹل چنجلا جوآ
* اسپلاٹا چنچلا چوآ
* پنٹا ڈی وکاس چنجلا جوآ

## بارلے جوڑ
ہوٹیا

**ہوٹیا** کترے ددپلانے دی پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہ کریبین جزیریاں دے واسی نیں۔

## ونڈاں
* ڈسمارسٹ ہوٹیا
* بہامی ہوٹیا
* جمیکی کونی
* جیوکیپریمس تھوراکیٹس
* کبریرا ہوٹیا
* نکا ہوٹیا
* کنوالا ہوٹیا
* سان فلپ ہوٹیا
* کالی پوجھلوالا ہوٹیا
* گریڈو ہوٹیا
* مائساٹیلس گنڈلاچی
* مائساٹیلس میریڈیونالس
* ہسپانیولی ہوٹیا
* سامانا ہوٹیا

## بارلے جوڑ
کاوی

**کاوی** کترے ددپلانے دی پتی دا اک ٹبر اے۔ 
## ونڈاں
* کاویا انولیما
* کاویا اپریا
* کاویا فلجیڈا
* کاویا گنیا
* کاویا انٹرمیڈیا
* کاویا میگنا
* کاویا ہوٹیا
* کاویا پورسلس
* کاویا شودی
* برازیلی پیلے دنداونوالا کاوی
* منستر پیلے دنداونوالا کاوی
* عام پیلے دنداناولا کاوی
* سپکس پیلے دنداناوالا کاوی
* دکھنی پہاڑی کاوی
* انڈی پہاڑی کاوی
* شپٹن پہاڑی کاوی
* پیٹاگونی مارا
* چاکوی مارا
* کیپی بارا
* نکا کیپی بارا
* بازیگر کاوی
* پڑی کاوی
## بارلے جوڑ
دکھنی چڑھدا بوجا گوفر

**دکھنی چڑھدا بوجا گوفر** گوفر ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
## بارلے جوڑ
ٹکو-ٹکو

**ٹکو-ٹکو** کترے ددپلانے ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں 60 ونڈاں نیں۔

## ونڈاں
* ارجنٹائن ٹکو-ٹکو
* ازارا ٹکو-ٹکو
* برگ ٹکو-ٹکو
* بولیوی ٹکو-ٹکو
* بونیٹو ٹکو-ٹکو
* برازیلی ٹکو-ٹکو
* بوڈن ٹکو-ٹکو
* کاٹامارکا ٹکو-ٹکو
* چاکوی ٹکو-ٹکو
* کولبرن ٹکو-ٹکو
* کالرولا ٹکو-ٹکو
* کنوور ٹکو-ٹکو
* ڈیاوربگنی ٹکو-ٹکو
* ایمیلی ٹکو-ٹکو
* فاماٹینا ٹکو-ٹکو
* فلیمیری ٹکو-ٹکو
* فوکس ٹکو-ٹکو
* جنگلی ٹکو-ٹکو
* لکیا ٹکو-ٹکو
* گڈفیلو ٹکو-ٹکو
* گویا ٹکو-ٹکو
* ہیگ ٹکو-ٹکو
* ہائیلینڈ ٹکو-ٹکو
* جوجوئی ٹکو-ٹکو
* لاگو بلانکو ٹکو-ٹکو
* لامی ٹکو-ٹکو
* لیوس ٹکو-ٹکو
* میگلنی ٹکو-ٹکو
* مول ٹکو-ٹکو
* مینڈوزہ ٹکو-ٹکو
* نیٹرر ٹکو-ٹکو
* پیرسن ٹکو-ٹکو
* پیرووی ٹکو-ٹکو
* پلار ٹکو-ٹکو
* پورٹیس  ٹکو-ٹکو
* پنڈٹ ٹکو-ٹکو
* پونٹیلا ٹکو-ٹکو
* لال ٹکو-ٹکو
* ریگ ٹکو-ٹکو
* ریو نیگرو ٹکو-ٹکو
* تکڑا ٹکو-ٹکو
* سالٹا ٹکو-ٹکو
* سان جوان ٹکو-ٹکو
* سان لوئیس ٹکو-ٹکو
* سکاگلیا ٹکو-ٹکو
* سیرا ٹونٹل ٹکو-ٹکو
* ریشمی ٹکو-ٹکو
* ملنوالا ٹکو-ٹکو
* دکھنی ٹکو-ٹکو
* سٹائینبیک ٹکو-ٹکو
* ڈاہڈا ٹکو-ٹکو
* ٹالاس ٹکو-ٹکو
* پنجیانوالا ٹکو-ٹکو
* نکا ٹکو-ٹکو
* ٹکومین ٹکو-ٹکو
* ویپوس ٹکو-ٹکو
* چٹے دندانوالا ٹکو-ٹکو
* یولانڈا ٹکو-ٹکو

## بارلے جوڑ
اگوتی تے اکوچی

**اگوتی تے اکوچی** کترے ددپلانے ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ وڈے ناپ دے کترے نین تے دکھنی امریکہ دے واسی نیں۔

## ونڈاں
* ازارہ اگوتی
* کوئیبان اگوتی
* تاجوالا اگوتی
* کالا اگوتی
* اورنیکو اگوتی
* کالینوسکی اگوتی
* ازارہ اگوتی
* لال مگرا اگوتی
* میکسیکی اگوتی
* کالا مگرہ اگوتی
* وشکارلا امریکی اگوتی
* رواٹن جزیرہ اگوتی
* ہرا اکوچی
* لال اکوچی
## بارلے جوڑ
سیرا ڈل ٹونٹل چنجلا چوآ

**سیرا ڈل ٹونٹل چنجلا جوآ** چنچلا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
## بارلے جوڑ
کنڈیالے چوۓ

**کنڈیالے چوۓ** کترے ددپلانے ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دی کھل تے تیز، پینڈے چبھن والے وال ہوندے نیں۔ جیہڑے بچان وچ ہتھ ونڈاندے نیں۔

## ونڈاں
* بولیوی بانس چوآ
* ایمیزن بانس چوآ
* پیروی بانس چوآ
* اٹلانٹک بانس چوآ
* چٹی پوچھل اولالا چوآ
* پکھا اولالا چوآ
* لونچوتھرکس
* میسومائس ہسپیڈس
* میسومائس  لینیسپس
* میسومائس  اکلٹس
* میسومائس  سٹیمولیکس
* ہیپلومس جمنورس

## بارلے جوڑ
روہی کینگرو چوآ

**روہی کینگرو چوآ** بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:دد پلان والے
بلوچی تھیریم

**بلوچی تھیریم** سنگ بنا گینڈیاں دا اک ٹوکرہ اے۔ ایہ سب توں وڈے ددپلانے منے گۓ نیں۔ بلوچی تھیریم دا ٹانچہ سب توں پہلی واری 1910 وچ بلوچستان وج ملیا سی۔ سر کلائیو فارسٹر کوپر اک انگریز سائینسی نے ایہنوں لبیا سی۔ ایہدا پآر 11 ٹن اے۔ ایہ 16 فٹ اچا اے تے 26 فٹ لما اے۔ ایہ پتے کھانا اے۔ 

## بارلے جوڑ
* ڈان
کوئپو

**کوئپو** کترے ددپلانے دا اک جانور اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے تے دنیا دیاں ہور تھانواں تے وی ایس نوں ایس دی کھل باہجوں وسایا گیا اے۔

## بارلے جوڑ
اٹھ دندے

**اٹھ دندے**کترے ددپلانے دی پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دے دند 8 ورکے ہوندے نیں تے ایس باہجوں ایہناں دے ایہ ناں پیا۔

## ونڈاں
* چلی پڑی چوآ
* پورٹر پڑی چوآ
* سیج پڑی چوآ
* برجز ڈیگو
* ڈیگو
* چن دندا ڈیگو
* پیسیفک ڈیگو
* پہاڑی ڈیگو
* وسکاچا چوآ
* سنہری وسکاچا چوآ
* چلچلیرو وسکاچا چوآ
* کورورو
* لال وزکاچا چوآ
* 

## بارلے جوڑ
سیہ دا ٹبر

**سیہ دا ٹبر**کترے ددپلانے دی پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دے دند 8 ورکے ہوندے نیں تے ایس باہجوں ایہناں دے ایہ ناں پیا۔

## ونڈاں
* موٹے تکلیاںوالی سیہ
* فلپائن سیہ
* سماٹری سیہ
* ملائی سیہ
* سندا سیہ
* کیپ سیہ
* تاجی سیہ
* سیہ

## بارلے جوڑ
دسی چوآ

**دسی چوآ**کترے ددپلانے دی پتی دا اک چوآ اے۔ ایہ افریقہ دے دکھن دا وسنیک اے۔
رکھ سیہ

**رکھ سیہ** کترے ددپلانے دا اک ٹبر اے۔ ایہ رکھاں اتے وسدے نیں۔

## ونڈاں
* کنڈیلی کنڈوالا چوآ
* دورنگی کنڈوالی سیہ
* نکی ٹھمنی سیہ
* برازیلی سیہ
* انڈی سیہ
* روتھشیلڈ سیہ
* سانتا مارتا سیہ
* اکینوپراکٹا سفینس
* اتلی امریکی سیہ
* دھاریوالی نکی سیہ
* باہیہ سیہ
* کالی پوجھلی والی نکی سیہ
* میکسیکی والی نکی سیہ
* سپگورس پروینوسس
* پیراگوئی والی نکی سیہ
* پوری والی نکی سیہ
* کھٹے کنڈیانوالی والی نکی سیہ

## بارلے جوڑ
ڈبہ کھچوپڑے

**ڈبہ کھچوپڑے** چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک ٹوکرہ اے۔

## ونڈاں
* فلوریڈ ڈبہ کھچوپڑا
* چڑھدا ڈبہ کھجوپڑا
* گلف کوسٹ ڈبہ کھچوپڑا
* میکسیکی ڈبہ کھچوپڑا
* ٹیراپین کیرولینا پٹنامی
* تن انگوٹھیانوالا ڈبہ کھچوپڑا
* یوکاٹن ڈبہ کھچوپڑا
* کوہویلان ڈبہ کھجوپڑا
* ٹھمکنیانوالا ڈبہ کھجوپڑا
* شنگاریا ڈبہ کھجوپڑا
* سوہنا ڈبہ کھجوپڑا
* روہی ڈبہ کھچوپڑا

## بارلے جوڑ
ٹپنے چوۓ

**ٹپنے چوۓ** کترے ددپلانے دا اک ٹبر اے۔ ایہ پچھلے دو پیراں تے کھلو کے چھالاں ماردے نیں اگے ول۔ ایہناں دیاں 50 ونڈاں نیں۔

## ونڈاں
* آرمینی ٹپنا چوآ
* اتلا ٹپنا چوآ
* کوہقافی ٹپنا چوآ
* لمی پوچھلوالا ٹپنا چوآ
* کازبیگ ٹپنا چوآ
* کلوچر ٹپنا چوآ
* الطائی ٹپنا چوآ
* پورا ٹپنا چوآ
* سورٹزوف ٹپنا چوآ
* سٹرانڈ ٹپنا چوآ
* دکھنی ٹپنا چوآ
* تیان شان ٹپنا چوآ
* چینی ٹپنا چوآ
* جنگلی ٹپنا چوآ
* ویہڑے ٹپنا چوآ
* پیسیفک ٹپنا چوآ
* پنج انگوٹھا نکا جروبا
* ایرانی جروبا
* ہاٹسن جروبا
* وڈا جروبا
* سیورٹزوو جروبا
* وآئنوگراڈوف جروبا
* بالیکن جروبا
* گوبی جروبا
* منگولی پنج انگوٹھا جروبا
* فرات جروبا
* ولیم جروبا
* چار انگوٹھا جروبا
* بوبرنسکی جروبا
* نکا موٹی پوچھلوالا جروبا
* ٹھمنا موٹی پوچھلوالا جروبا
* وڈا موٹی پوجھلوالا جروبا
* پنج انگوٹھا نکا جروبا
* بلوچستان نکا جروبا
* موٹی پوچھلوالا نکا جروبا
* ہیپٹنر نکا جروبا
* پھکا نکا جروبا
* تھامس نکا جروبا
* کولوزوف نکا جروبا
* اتلا تن انگوٹھا جروبا
* لختنشٹائن جروبا
* بلینفورڈ جروبا
* نکا مصری جروبا
* وڈا مصری جروبا
## بارلے جوڑ
آرمینی ٹپنا چوآ

**آرمینی ٹپنا چوآ** ٹپنے چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
## بارلے جوڑ
کاریٹا کاریٹا

**کاریٹا کاریٹا** سمندری کھجوپڑیاں دے ٹبر دا اک کھچوپڑا اے۔

## بارلے جوڑ
بولیوی بانس چوآ

**بولیوی بانس چوآ** کنڈیالے چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
## بارلے جوڑ
کرلیاں

**کرلیاں** کرلے ٹولی دی اک نکی پتی اے۔ ایہدے وچ 6,000 دے نیڑے ونڈاں نیں نے تے ایہ انٹارکٹکا نوں چھڈ کے ہر براعظم تے ہے نیں۔

* اگامے
* گرگٹ
* ایگوانے
* کئی رنگے ایگوانے
* کنڈیلے ایگوانے
* مڈغاسکی ایگوانے
* ہوپلوسرسیڈا
* کلغیوالی کرلیاں
* کالروالی کرلیاں
* ٹراپیکی کرلیاں
اگامے

**اگامے** کرلیاں دے اک ٹبر دا ناں اے۔ ایہدیاں 300 دے نیڑے ونڈاں نیں۔

## ونڈاں
* اکانتوسرکس ایڈرامیٹانس
* اکانتوسرکس انیکٹنس
* اکانتوسرکس اٹریکولس
* اکانتوسرکس برانچی
* اکانتوسرکس سیانوگاسٹر
* اکانتوسرکس گنتھرپیٹرسی
* اکانتوسرکس فلپسی
* اکانتوسرکس یمنسس
* اکانتوسورا اماٹا
* اکانتوسورا بنٹانگننس
* اکانتوسورا براچیپوڈا
* اکانتوسورا کاپرا
* اکانتوسورا کارڈامومنسس
* اکانتوسورا کوروناٹا
* اکانتوسورا کروسیگیرا
* اکانتوسورا لیپیڈوگاسٹر
* اکانتوسورا نٹالیا
* اکانتوسورا ٹٹیوانگسنسس
* اگامہ اکولیٹا
* اگامہ افریقانا
* اگامہ اکولیٹا
* اگامہ اگامہ
* اگامہ انچیٹا
* اگامہ ارماٹا
* اگامہ اٹرا
* اگامہ بکورٹی بونسس
* اگامہ بوٹگی
* اگامہ بوٹی
* اگامہ بولانگری
* اگامہ کاڈوسپینوزا
* اگامہ کرسٹاٹا
* اگامہ ڈوریا
* اگامہ اٹوشا
* اگامہ فنچی
* اگامہ گراسلممبرس
* اگامہ ہارٹمانی
* اگامہ ہسپیڈا
* اگامہ امپالیرس
* اگامہ انسولارس
* اگامہ کیموسا
* اگامہ کرکی
* اگامہ لہانزی
* اگامہ لیبروٹونی
* اگامہ لایوناٹس
* اگامہ لوسیا
* اگامہ مونٹانا
* اگامہ موسمبیکا
* اگامہ مکوسونسس
* اگامہ موانزا
* اگامہ پیرافریکانا
* اگامہ پیراگراما
* اگامہ پرسیملس
* اگامہ پلانیسپس
* اگامہ روبکچی
* اگامہ روپلی
* اگامہ سنکارانکا
* اگامہ صومالیکا
* اگامہ سپینوزا
* اگامہ سلوانا
* اگامہ ٹسیلنسس
* اگامہ ٹورنسس
* اگامہ ویگنری
* اگامہ ویڈہولزی
* گونوسیفالس ڈوریا
* گونوسیفالس گرانڈس
* گونوسیفالس انٹرٹس
* گونوسیفالس کلوسی
* گونوسیفالس کوہلی
* گونوسیفالس لیکونوسس
* اگامہ لیوگاسٹر
* اگامہ میگالیبس
* اگامہ مجوبرگی
* اگامہ روبنسنی
* اگامہ سیمپری
* اگامہ صوفیا
* ہارپسورس شکاری
* ہارپسورس بورنینسس
* ہارپسورس انسیکاڈا
* ہارپسورس موڈیگلیانی
* ہارپسورس ٹریسنکٹس
## بارلے جوڑ
چانے کرلے

**چانے کرلے** کرلے ٹولی دی اک نکی پتی اے۔ ایہدے وچ 9,000 دے نیڑے ونڈاں نیں نے تے ایہ انٹارکٹکا نوں چھڈ کے ہر براعظم تے ہے نیں۔ ایہناں دے پنڈے تے چانے بنے ہوندے نیں۔

## ونڈاں

* کرلیاں
** گکوٹا
** ایگوانیا
* سپ
* گنڈوۓ کرلے

## بارلے جوڑ
نانگ

**نانگ** چانے کرلے پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 1,938 دے نیڑے ونڈاں نیں۔

## ونڈاں
* بوتھرولائکس اٹر
* بوتھروفتھالمس لنیاٹس
* کرسٹی پٹیانوالا نانگ
* افریقی پٹیانوالا نانگ
* پارکر پٹیانوالا نانگ
* ورنر پٹیانوالا نانگ
* کیمرون جنگلی نانگ
* نکا چنجوالا نانگ
* لیکانوالا اولمپک نانگ
* پٹیانوالا دب نانگ
* موکوارڈ افریقی زمینی نانگ
* کیپ فائل نانگ
* لیمپروفس ابیسینیکس
* لیمپروفس ارورا
* لیمپروفس فسکی
* لیمپروفس جیومیٹریکس
* لیمپروفس لائناٹس
* لیمپروفس فسکس
* لائیکوڈونومورفس روفولس
* لائیکوفیڈین کاپنس
* مائکروپروٹوڈون ابوبکری
* مائکروپروٹوڈون بریوس
* مائکروپروٹوڈون کوکولاٹس
* ماہیلیا کاپنسس
* سوڈاسپس کانا
* کالامیریا گراویسی
* کالامیریا موڈسٹا
* کالامیریا پاویمنٹاٹا
* کالامیریا فیفری
* کالامیریا شلیگلی
* اڈلفیکس ڈاری
* اڈلفیکس لٹیفاسکیٹم
* اڈلفیکس کواڈریورگاٹس
* اماسٹریڈیم ویلیفرم
* اٹرکٹس البوکرکی
* اٹرکٹس کراسیکاڈاٹس
* اٹرکٹس ٹرائلاناٹس
* کالاموڈونٹوفس پاسیڈنس
* کالاموڈونٹوفس رونولڈوی
* کارفوفس امونس
* کافوفس ورمس
* اٹرکٹس البوکرکی
* کونٹیا لونگیکاڈیا
* کونٹیا ٹینیس
* ڈائیاڈوفس پنکٹاٹس ارنی
* ڈائیاڈوفس پنکٹاٹس ریگالس
* ڈائیاڈوفس پنکٹاٹس سٹکٹوکائنس
* ڈپساس کیٹسبائی
* ڈپساس گراسیلس
* ڈپساس انڈیکا
* ڈپساس ویریگاٹا
* جیوفس اماکولاٹس
* رات نانگ
* امانٹوڈس سنچوآ
* امانٹوڈس گمسٹراٹس
* بلی اکھ نانگ
* نینیا اٹراٹا
* نینیا سیبیا
* زینوفروکس اسپیریمس
* زینوکرافس سیراسوگاسٹر
* زینوکرافس فلاویپنکٹاٹس
* زینوکرافس پسکاٹر
* زینوکرافس پنکٹولاٹس
* زینوکرافس سینکٹیوہانس
* زینوکرافس ٹرائاینگولگرس
* زینوکرافس وٹاٹس
* مونٹ پلائیر نانگ
* چوٹھا کوبرا
* اچالینس ورنری
* زینوڈرمس جاوانیکس
* زائلوفس کیپٹینی
* زائلوفس پیروٹیٹی
* زائلوفس سٹینورینیچس
* بلائیتھ ریٹیکولاٹا
* پوسیفوسولس کیمرونینس
* تھرموفس بیلی
* ٹراچیم فسکم
* ٹراچیم گنتری
* ٹراچیم لاو
* ٹراچیم مونٹیکولا
* ٹراچیم ٹینویسپس
* مکی سپ

گٹھ:نانگ
ٹھمکنیانوالا کھچوپڑہ

**ٹھمکنیانوالا کھچوپڑہ** چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
## بارلے جوڑ
بوتھروفتھالمس لنیاٹس

**بوتھروفتھالمس لنیاٹس** نانگاں دے ٹبر دا اک نانگ اے۔
## بارلے جوڑ
روہی موتوالا سپ

**روہی موتوالا سپ** زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ
لاکسوسیمس بائکلر

لاکسوسیمس بائکلر سپاں دے اک ٹبر لاکسومیڈا دی اکو ای ونڈ اے۔ ایہ میکسیکو تے وشکارلے امریکہ دا واسی اے۔
کوڈیانوالا سپ

**کوڈیانوالا سپ** وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے ۔ جنوبی ایشیا، چڑھدا ایشیا، چین ، تائیوان وچ ملن والا سپ اے ۔ ایہ ساڈھے 5 فٹ تک لمبا ہوسکدا اے تے اوسط ناپ 4 فٹ اے ۔ ایہنوں ڈوبیا وی کہندے نیں ۔ 

## باہرلے جوڑ
ازیمیپس فی

**ازیمیپس فی** وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:وائپر سپ
بوتھروپس انڈیانس

**بوتھروپس انڈیانس** وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔ اس ٹبر دے اگے ہور ٹبر نہیں ملدے۔

## حوالہ

## بارلے جوڑ
ٹرائمرسورس میڈونسس

**ٹرائمرسورس منگشاننسس** وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ
پائیتھن

**پائیتھن** سپاں دا اک ٹبر اے جنہاں دا زہر نہیں ہوندا۔ ایہ افریقہ، ایشیاء تے اسٹریلیا دے واسی نیں تے دنیا کج وڈے سپ ایہناں دے ٹبر چوں نیں۔

## ونڈاں
* انٹرایشیاء چلڈرنی
* انٹرایشیاء میکولوسا
* انٹرایشیاء پرنتھیسس
* انٹرایشیاہ سمسونی*
* اپوڈورا پاپوانا
* کالے سروالا پائتھن
* ووما
* بوتھروچلسس بوآ
* لیوپائتھن البرٹیسی
* لیاسس فسکس
* لیاسس میکلوٹی
* لیاسس اولیویسیس
* موریلیا امتھسٹینا
* موریلیا بولینی
* موریلیا بریڈلی
* موریلیا کاریناٹا
* موریلیا اونپلنسس
* موریلیا سپیلوٹا
* موریلیا ویریڈس
* انگولی پائتھن
* برمی پائتھن
* برونگرسمائی پائتھن
* بورنی پائتھن
* سماٹری نکی پوچھلوالا پائتھن
* برمی نکی پوچھلوالا پائیتھن
* پائیتھن مولورس
* پائیتھن نٹالنس
* راج پائیتھن
* جالی پائیتھن
* سبا پائیتھن
* تیمور پائیتھن

## بارلے جوڑ
صوفیہ بیدار

**صوفیہ بیدار**، پنجابی زبان دی شاعرہ تے کالم نگار نیں۔ لاہور وچ رہندیاں نیں تے لاہور دے ادبی تے ثقافتی حلقےآں وچ اپنا خاص مقام رکھدیاں نیں۔   

## حوالے

گٹھ:پنجابی شاعرہ
امریکی اننے سپ

**امریکی اننے سپ** انزریلے سپاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 5 ٹوکرے تے 15 ونڈاں نیں۔ ایہ نکے ناپ دے سپ نیں تے 12 انچ دے نیڑے تریڑے ہوندے نیں۔ ایہ وشکارلے تے دکھنی امریکہ دے واسی نیں۔ اکھاں دا ورتن ناں کرن باہجوں ایہناں نوں اننا ای گنیا جاندا اے۔

## ونڈاں
* انومالیپس اسپینوسس
* انومالیپس کولمبیا
* انومالیپس فلاواپاسز
* انومالیپس میکسیکانس
* ہلمنتھوفس فلیووٹرمینیٹس
* ہلمنتھوفس فرنٹالس
* ہلمنتھوفس پریکولارس
* لیوٹائفلاپس البیروسٹرس
* لیوٹائفلاپس انوپس
* لیوٹائفلاپس ارگالیوس
* لیوٹائفلاپس بیوی
* لیوٹائفلاپس شوبرتی
* لیوٹائفلاپس ٹرنٹزی
* لیوٹائفلاپس وائلڈری
* ٹائفلوفس
تاگہ سپ

تاگہ سپ نکے ناپ دے سپاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ امریکہ افریقہ تے ایشیاء وچ ملدے نیں۔ ایہ کیڑیاں تے سیونکھ کھاندے نیں۔ ایہناں دیاں 87 ونڈاں نیں۔تاگے وانگوں پتلے ہون باہجوں ایس ٹبر دا ایہ ناں اے۔

## ونڈاں
* لیپٹوٹائفلوپس افینیس
* لیپٹوٹائفلوپس البیفرونس
* لیپٹوٹائفلوپس البیپنکٹس
* لیپٹوٹائفلوپس البیونٹر
* لیپٹوٹائفلوپس انتھراسینس
* لیپٹوٹائفلوپس اسبولپس
* لیپٹوٹائفلوپس اسٹرالس
* لیپٹوٹائفلوپس بائکلر
* لیپٹوٹائفلوپس بیلیناٹس
* لیپٹوٹائفلوپس بلانفورڈی
* لیپٹوٹائفلوپس بوراپلیوٹس
* لیپٹوٹائفلوپس بوریچیانس
* لیپٹوٹائفلوپس بولنگری
* لیپٹوٹائفلوپس براسیلنسس
* لیپٹوٹائفلوپس بریسونی
* لیپٹوٹائفلوپس بریویکاڈس
* لیپٹوٹائفلوپس بریویسیمس
* لیپٹوٹائفلوپس بروڈلی
* لیپٹوٹائفلوپس بریولی
* لیپٹوٹائفلوپس بونی
* لیپٹوٹائفلوپس کیری
* لیپٹوٹائفلوپس کالپسو
* لیپٹوٹائفلوپس کارلا
* لیپٹوٹائفلوپس کولارس
* لیپٹوٹائفلوپس کولمبی
* لیپٹوٹائفلوپس کونجنکٹس
* لیپٹوٹائفلوپس کوپیننسس
* لیپٹوٹائفلوپس ڈیبیلس
* لیپٹوٹائفلوپس ڈیاپولوسیس
* لیپٹوٹائفلوپس ڈیمیڈیاٹس
* لیپٹوٹائفلوپس ڈسیمیلس
* لیپٹوٹائفلوپس ڈسٹانٹی
* لیپٹوٹائفلوپس ڈریوزی
* لیپٹوٹائفلوپس ڈوگانڈی
* لیپٹوٹائفلوپس افینیس
* لیپٹوٹائفلوپس افینیس
* لیپٹوٹائفلوپس ڈلسس
* لیپٹوٹائفلوپس امینی
* لیپٹوٹائفلوپس فلیفورمس
* لیپٹوٹائفلوپس فٹزنگری
* لیپٹوٹائفلوپس گسٹری
* لیپٹوٹائفلوپس گوڈوٹی
* لیپٹوٹائفلوپس گراسیلیور
* لیپٹوٹائفلوپس گوایاکلینیس
* لیپٹوٹائفلوپس ہیمولیروسٹیرس
* لیپٹوٹائفلوپس ہیومیلیس
* لیپٹوٹائفلوپس جوشوائی
* لیپٹوٹائفلوپس کپیسی
* لیپٹوٹائفلوپس لیبیالس
* لیپٹوٹائفلوپس لیپٹوپیلیپٹس
* لیپٹوٹائفلوپس لونگیکاڈس
* لیپٹوٹائفلوپس میکرولیپس
* لیپٹوٹائفلوپس میکروپس
* لیپٹوٹائفلوپس میکرورہنچس
* لیپٹوٹائفلوپس میکرورس
* لیپٹوٹائفلوپس میکسیمس
* لیپٹوٹائفلوپس میلانوٹرمس
* لیپٹوٹائفلوپس میلانورس
* لیپٹوٹائفلوپس منوائی
* لیپٹوٹائفلوپس ناریروسٹرس
* لیپٹوٹائفلوپس نازالس
* لیپٹوٹائفلوپس ناٹاٹرکس
* لیپٹوٹائفلوپس ناسفوری
* لیپٹوٹائفلوپس نگریکانس
* لیپٹوٹائفلوپس نرسی
* لیپٹوٹائفلوپس اوکسیڈنٹالس
* لیپٹوٹائفلوپس پرٹی پیرویانس
* لیپٹوٹائفلوپس پائراٹس
* لیپٹوٹائفلوپس ریٹیکولارس
* لیپٹوٹائفلوپس روسٹوٹراٹس
* لیپٹوٹائفلوپس ربرولنیاٹس
* لیپٹوٹائفلوپس روفیڈورس
* لیپٹوٹائفلوپس سلگوئروئی
* لیپٹوٹائفلوپس سکوٹیفرنس
* لیپٹوٹائفلوپس سیپٹمٹریاٹس
* لیپٹوٹائفلوپس سگناٹس
* لیپٹوٹائفلوپس سٹریاٹولس
* لیپٹوٹائفلوپس سبکروٹیلس
* لیپٹوٹائفلوپس سنڈیوالی
* لیپٹوٹائفلوپس ٹیگوی
* لیپٹوٹائفلوپس ٹیلوئی
* لیپٹوٹائفلوپس ٹیسلاٹس
* لیپٹوٹائفلوپس ٹرائکلر
* لیپٹوٹائفلوپس انڈیسموٹریاٹس
* لیپٹوٹائفلوپس انگویروسٹرس
* لیپٹوٹائفلوپس ویریابلس
* لیپٹوٹائفلوپس ولارڈی
* لیپٹوٹائفلوپس ویروچی
* لیپٹوٹائفلوپس ولسنی
* رہینولیپٹس

## بارلے جوڑ
لیپٹوٹائفلوپس بریسونی

**لیپٹوٹائفلوپس بریسونی** تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:تاگہ سپ
باربادوس تاگہ سپ

**باربادوس تاگہ سپ** تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔ ایہ ہن تک پتہ لگے سپاں وچ سب توں نکا اے۔ ایہ کریبین دے جزیرے باربادوس وچ ملیا اے۔ ایہ 10 سینٹی میٹر, (4 انچ) دا ہوندا اے تے اک سیویں وانگوں لگدا اے۔ 
## بارلے جوڑ

گٹھ:تاگہ سپ
حبیب جالب

حبیب احمد 24 مارچ 1928 نوں ہوشیارپور پنجاب وچ جمیا۔ 
حبیب جالب پاکستان دا اک انقلابی شاعر تے سیاستدان سی ۔ 
قیامِ پاکستان مگروں امروز اخبار کراچی وچ پروف ریڈر لگ گیا ۔ اوہ اک ودھویں سوچ دا بندہ سی تے اوہدی شاعری سادہ بولی وج ہُندی سی لوکاں نوں اپنے ول کھچن لگ گئی ۔اوہ کمیونزم ول سوج رکھدا سی ۔ شروع وچ کمیونسٹ پارٹی وچ رہیا تے 1957 وچ نینشل عوامی پارٹی وچ آیا جدوں 1954 وچ اوہدے تے روک  لگ گئی ۔ حبیب جالب مارشل لاء تے آمرانہ سرکار دے خلاف سی ۔اوہنے ایوب خان دا مارشل لاء نوں نئیں منیا تے ایس گل تے اوہنوں جیل وی جانا پیا۔ اوہدا 13 مارچ 1993 نوں انتقال ہوگیا ۔ 

#### پہلا شعر
حبیب جالب نے ساتویں جماعت دے پرچیاں وچ  پہلا شعر لکھیا، انہاں نے “امشب” دا جملہ لکھدے ہوئے جملے دی بجائے ایک شعر لکھیا۔

وعدہ کیا تھا کہ امشب ضرور کریں گے۔

وعدہ شکن کو دیکھنے کے وقت سحر ہوا۔

## باہرلے جوڑ
* راجا انور دا کالم

گٹھ:شاعر
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
چلڈرن پائیتھن

**چلڈرن ّپائیتھن** پائیتھن دے ٹبر دا اک سپ اے۔ ایہ انزریلا اے تے ایہنوں گھراں وچ وی پالیا جاندا اے۔ ایہدا ناں اک انگریز سائینسی جان جلڈرن دے ناں تے اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:پائیتھن
انٹرایشیاء میکولوسا

**انٹرایشیاء میکولوسا** پائیتھن دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ
ٹائٹانبوآ

**ٹائٹانبوآ** اک سپ اے جیہڑا ہن نہیں تے  60–58 ملین ورے پہلے ہویا۔ ایہ 15 میٹر (49 فٹ) لما سی۔
ڈوئچلینڈ گیت

**ڈوئچلینڈ گیت** جرمنی دا 1922 توں قومی ترانہ اے۔ دوجی وڈی لڑائی مگروں ایہدا تیجا انگ ای جرمنی دا قومی ترانہ منیا گیا اے۔ ایہدی موسیقی جوزف ہائیڈن نے 1797 لکھی سی تے گیت 1841 وچ آگسٹ ہائینرش ہوفمان فان فالرزلیبن نے ہیلگولینڈ وچ لکھیا سی۔

1922 وچ ایہ جرمنی دا قومی ترانہ بنیا۔ دوجی وڈی لڑائی مگروں ایس تے روک لگی تے 1952 نوں ایس نظم دا تیجا انگ جرمنی دا قومی ترانہ بنیا۔

## بارلے جوڑ
آگسٹ ہائینرش ہوفمان فان فالرزلیبن

**آگسٹ ہائینرش ہوفمان فان فالرزلیبن** اک جرمن شاعر سی۔ اوہنے جرمنی دا قومی ترانہ ڈوئچلینڈ گیت 1841 وچ لکھیا سی۔ ایہدا تیجا انگ ہن جرمنی دا قومی ترانہ اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
بوا سپ

**بوا سپ** انزریلے سپاں دا اک ٹبر اے جیہڑے امریکہ، افریقہ، ایشیاء، یورپ تے پیسیفک جزیریاں وچ ملدے نیں۔ ایہ مدرے توں وڈے ناپ دے ہوندے نیں تے مادھ نر نالوں وڈیاں ہوندیاں نیں۔ ایہدیاں 43 ونڈاں منیا گیاں نیں۔

## ونڈاں
* بوا کنسٹرکٹر 
* کنڈویا اسپریا 
* کنڈویا ببرونی 
* کنڈویا کاریناٹا 
* کنڈویا سپرسیلیوسا 
* کورلس انولاٹس 
* کورلس کنینس 
* کورلس ککی 
* کورلس کروپانی 
* کورلس گریناڈنسس 
* کورلس ہورٹولانس 
* کورلس رشنبرگنی 
* کیوبی بوا 
* رنگلا بوا 
* ٹرکس تے کیکوس جزیرہ بوا 
* اباکو جزیرہ بوا 
* ہیٹی زمینی بوا 
* ہیٹی رکھ بوا 
* پورٹوریکی بوا 
* مونا بوا 
* ہسپینیولی بوا 
* جمیکی بوا 
* بولیوی اناکونڈا 
* ڈیشاؤنسی اناکونڈا 
* ہرا اناکونڈا 
* پیلا اناکونڈا 
* ربڑ بوا 
* کالابار زمینی بوا 
* گلابی بوا 
* دکھنی ربڑ بوا 
* ایرکس ایلیگانس 
* ایرکس جیکولس 
* ایرکس جایاکاری 
* ایرکس جوہنی 
* ایرکس ملیاری 
* ایرکس سومالیکس 
* ایرکس ٹاٹریکس 
* ایرکس وٹاکری 
* گونگیلوفس کولبرینس 
* گونگیلوفس کونیکس 
* گونگیلوفس مولری 
* مالاگاسی رکھ بوا 
* مالاگاسی زمینی بوا
* ڈومیرل بوا 

## بارلے جوڑ
اکیوٹوٹائفلوپس بنارم

**اکیوٹوٹائفلوپس بنارم** اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔

## بارلے جوڑ
* سپ ای سپ 
* سپ بی بی سی تے
دانے سپ

**دانے سپ** سپاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دی کھل تے دانے، کھرینڈ بنے ہوندے نیں تے ایس لئی ایہناں دا ناں دانے سپ رکھیا گیا اے۔ ایہ پرانے تے پانی دے سپ نیں تے اسٹریلیا تے انڈونیشیا وچ ملدے نیں۔

## ونڈاں
* ارفورا ریتی سپ
* نکا ریتی سپ
* ہاتھی سنڈ سپ

## بارلے جوڑ

گٹھ:سپ
پائپ سپ

**پائپ سپ** سپاں دے  اک ٹبر ٹوکرے تے ونڈ دا ناں اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
نکے پائپ سپ

**نکے پائپ سپ** نکے سپاں دا اک ٹبر اے جیدے وچ 3 ونڈاں نیں۔

## ونڈاں
* لیونارڈ پائپ سپ
* ویبر پائپ سپ
* پہاڑی پائپ سپ
کنڈویا اسپریا

**کنڈویا اسپریا** بوا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:بوا سپ
پیلا اناکونڈا

**پیلا اناکونڈا** یا **پیراگوان آناکونڈا** بوا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔

## حوالہ

## بارلے جوڑ
پاکستانی سپ

پاکستان وچ ملن والے سپاں دی لسٹ ایہ اے۔

* کوڈیانوالا سپ

## بارلے جوڑ
* پاکستان دے کرلے
* پاکستان وچ جنگلی جیون
* ڈان اخبار

گٹھ:سپ
انومالیپس اسپینوسس

**انومالیپس اسپینوسس** امریکی اننے سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ
نکا بوا سپ

**نکا بوا سپ** سپاں دا اک ٹبر اے جیہڑا میکسیکو توں لے کے دکھن ول برازیل تک ملدا اے۔ ایہ نکے توں مدرے ناپ دے سپ نیں تے ایہناں تے سوہنے نشان بنے ہوندے نیں۔

## ونڈاں
* ایگزیلیبوا
* ٹراچی بوا بولانگری
* ٹراچی بوا گلارس
* ایکویڈاری نکا بوا
* نواسا جزیرہ نکا بوا
* بہامی نکا بوا
* کےمین جزیرہ نکا بوا
* چوڑی پٹیانوالا نکا بوا
* کیوبی کالا نکا بوا
* کائکوس نکا بوا
* ہیٹی نکا بوا
* لال تبیانوالا نکا بوا
* کیوبی وڈا نکا بوا
* کالے ٹڈوالا نکا بوا
* چیتا نکا بوا
* برازیلی نکا بوا
* کیوبی چٹی تؤنوالا نکا بوا
* پیلیانپٹیانوالا نکا بوا
* ٹیکزانوسکی نکا بوا
* ٹروپیڈورفس رائٹی
* ٹروپیڈورفس سیلیا
* ٹروپیڈورفس ہینڈرسنی
* ٹروپیڈورفس مورینوی
* ٹروپیڈورفس سپیریٹس
* ٹروپیڈورفس زینتھوگاسٹر
* چیاپان بوا
* پانامی نکا بوا

## بارلے جوڑ
چھرا سپ

**چھرا سپ** سپاں دا اک ٹبر اے ایہ چھرے وانگوں پتلے لمے ہوندے نیں تے ایس باہجوں ناں رکھیا گیا۔ سپاں دا ایہ ٹبر افریقہ تے لیندے ایشیاء دا واسی اے۔

## ونڈاں
* امبلائوڈپساس کنکلر
* امبلائوڈپساس ڈیمیڈیاٹا
* امبلائوڈپساس کٹنگنسس
* امبلائوڈپساس مائکروفتھیلما
* امبلائوڈپساس پولائلیپس
* امبلائوڈپساس روڈھیانی
* امبلائوڈپساس ٹیٹانا
* امبلائوڈپساس یونیکلر
* امبلائوڈپساس وینٹرمیکولاٹا
* اپارلاکٹس کاپنسس
* اپارلاکٹس گنتھری
* اپارلاکٹس جیکسنی
* اپارلاکٹس لائناٹس
* اپارلاکٹس لونولاٹس
* اپارلاکٹس موڈسٹس
* اپارلاکٹس مورنسس
* اپارلاکٹس نائجر
* اپارلاکٹس نائجریسپس
* اپارلاکٹس ٹرنری
* اپارلاکٹس ویمری
* اٹریکٹاسپس اٹریما
* اٹریکٹاسپس بیٹرسبائی
* اٹریکٹاسپس ببرونی
* اٹریکٹاسپس بولنگری
* اٹریکٹاسپس کولسنس
* اٹریکٹاسپس کونجیکا
* اٹریکٹاسپس کارپولنٹا
* اٹریکٹاسپس ڈاہومنسس
* اٹریکٹاسپس ڈیورڈینی
* اٹریکٹاسپس انگڈاہلی
* اٹریکٹاسپس انگاڈنسس
* اٹریکٹاسپس ارریگولارس
* اٹریکٹاسپس لیوکومیلاس
* اٹریکٹاسپس مآئکرولیپیڈاٹا
* اٹریکٹاسپس ریٹیکولاٹا
* اٹریکٹاسپس سکارٹکی
* اٹریکٹاسپس ٹرنری
* ریوائل نکا سپ
* چیلورہینفس بٹلری
* چیلورہینفس کارپنٹری
* چیلورہینفس گیرارڈی
* جان سپ
* افریقی وڈے سروالا سپ
* ہوموروسولاپس ڈورسالس
* نٹال کالا سپ
* مکریلیپس بائکولراٹس
* مکریلیپس بوٹگری
* مکریلیپس مولری
* مکریلیپس چرنوی
* مکریلیپس ویلانٹی
* پوسیفوسولس کیمرونینس
* پولمین اکانتھیاس
* پولمین بارتھی
* پولمین بوکورٹی
* پولمین کرسٹی
* پولمین کولارس
* پولمین فلویکولس
* پولمین گیبوننسس
* پولمین گراسیلس
* پولمین گریسیسپس
* پولمین لیوپولڈی
* پولمین نیویڈی
* پولمین نوٹاٹس
* پولمین روبسٹس
* زینوکلامس بائکلر
* زینوکلامس میچوی
* زینوکلامس مائکلی
* زینوکلامس سابینسس
* زینوکلامس ٹرانسوالنسس

## بارلے جوڑ
* چھرے سپاں تے اک آرٹیکل
پینڈی پوچھل سپ

**پینڈی پوچھل سپ** پرانے سپاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ دکھنی ہندستان تے سری لنکا دے واسی نیں۔ ایہنی دی پوچھل پینڈی ہوندی اے تے ایس باہجوں ایہ ناں رکھیا گیا اے۔

## ونڈاں
* براچیوفیڈیم
* دولیکاںوالا کالا پینڈی پوچھل سپ
* بیڈوم کالا پینڈی پوچھل سپ
* انڈین کالا زمینی سپ
* ٹراونکور ہلز کنڈا پوچھل سپ
* لیکانوالا کنڈا پوچھل سپ
* پلیکٹورس آریس
* پلیکٹورس کناریکس
* پلیکٹورس گنتھری
* پلیکٹورس پیروٹیٹی
* سوڈوٹائفلوپس
* بلائتھ زمینی سپ
* پولکا ڈاٹ سپ
* ڈرمنڈ ہے سپ
* رہینوفس فرگوسونیانس
* رہینوفس ہومولیپس
* رہینوفس اوکسیرینچس
* رہینوفس فلیپائنس
* رہینوفس پوریکٹس
* رہینوفس پنکٹاٹس
* رہینوفس سینگوننس
* رہینوفس ٹراونکوریکس
* رہینوفس ٹرائیکولوراٹا
* جامنی لال زمینی سپ
* ٹائنویلی پینڈی پوجھل
* بیڈومی پینڈی پوجھل
* سروملائی پینڈی پوجھل
* کووئیر پینڈی پوجھل
* ڈنڈیگل پینڈی پوجھل
* ایلیٹ پینڈی پوجھل
* گنتھر پینڈی پوجھل
* بمبئی پینڈی پوجھل
* پوناچی پینڈی پوجھل
* دھبیانوالی پینڈی پوجھل
* گرے پینڈی پوجھل
* پٹیانوالا پینڈی پوجھل
* کوچین پینڈی پوجھل
* نیلگری پینڈی پوجھل
* پیٹر پینڈی پوجھل
* فلپ پینڈی پوجھل
* فپسن پینڈی پوجھل
* پالنی پینڈی پوجھل
* لال لیکانوالا پینڈی پوجھل
* لال تبیانوالا پینڈی پوجھل
* سمتھ پینڈی پوجھل
* کالے ٹڈوالا پینڈی پوجھل

## بارلے جوڑ
گنڈوۓ کرلے

**گنڈوۓ کرلے** بنا لتاں والے چانے کرلے نیں جنہاں دیاں 150 توں ودھ ونڈاں نیں۔ ایہناں دے پنڈے لمے، دوجے انگ نکے یا مکے ہوۓ، تے مڈھلی پدھر والیاں اکھاں۔ کئی ونڈاں دا گلابی پنڈا ہوندا اے تے پنڈے تے چھلے بنے ہوندے نیں۔ باہروں ایہ گنڈویاں ورکے لکدے نیں۔ بائپس نوں چھڈے کے کسے دے انگ پیر نہین ہوندے۔ 

## ٹبر
*
** امفسبینا البا
** امفسبینا اریناریا
** امفسبینا باکری
** امفسبینا کایکا
** امفسبینا کاروالہوئی
** امفسبینا ڈاروینی
** امفسبینا فینسٹراٹا
** امفسبینا فولیجینوزا
** امفسبینا ہاسٹاٹا
** امفسبینا ہیتھی
** امفسبینا ہیٹروزوناٹا
** امفسبینا ابیجارا
** امفسبینا مرٹنسی
** امفسبینا مچلی
** امفسبینا منوئی
** امفسبینا نیگلیکٹا
** امفسبینا نگریکوڈا
** امفسبینا رڈلی
** امفسبینا شمتی
** امفسبینا سلوسٹری
** امفسبینا وینزولینی
** امفسبینا زیرا
** بائپس بائپورس
** رہانیورا فلوریڈانا
** اگاموڈن انگولیسپس
** اگاموڈن عربیکس
** ڈپلومٹوپن
** پیچیکالمس
** ٹروگونوفس ویگمانی
** بلانس سنرس
** بلانس میٹٹالی
** بلانس ٹنگیٹانس
## بارلے جوڑ
گرگٹ

**گرگٹ** اچیچے تے نویکلے گناں والے کرلے نیں۔ ایہناں دیاں 160 ونڈاں نیں۔ ایہناں وج رنگ پلٹن دا گن ہوندا اے۔ ایہدے پنجے دے دو انگوٹھے اگے ول تے دو پچھے ول ہوندے نیں۔ اکھاں اگے پیچھے ویکھ سکدیاں نیں تے ایہناں دی جیب لمی تے ترکھی ہوندی اے۔ ایہناں دی جال ہلدی جلدی اے تے پوچھل ٹاہنی نوں کجاں وج پھڑ وی لیندی اے۔ ایہ چڑھن تے ویکھ کے شکار کرن وج گرو نیں۔ ایہ گرم تھانواں دے واسی نیں۔

## کھان پین
گرگٹ کیڑے کھاندے نیں تے کرلے تے نکے پنچھی وی کھا سکدے نیں۔

## رنگ پلٹنا
گرگٹاں دی کھل وچ تن پدھراں وچ رنگوالے ولکن ہوندے یہدے باہجوں ایہ رنگ پلٹ سکدے نیں۔

## پسار
گرکٹاں دا اصل رہن تھاں تھلواں صحرائی افریقہ تے مڈغاسکر دا جزیرہ اے۔ کج ونڈاں اتلے افریقہ، دکھنی یورپ، لیندا ایشیاء تے دکھنی ایشاء وج می ملدیان نیں۔ کئی ونڈاں زمینی وی نیں پر لامت رکھاں اتے ریندیاں نیں۔

## ونڈاں
* سشلز چیتا گرگٹ
* سوارٹبرگ ٹھمنا گرگٹ
* املالازی ٹھمنا گرگٹ
* ٹرانسکی ٹھمنا گرگٹ
* کنیاسنا ٹھمنا گرگٹ
* ڈراکنزبرگ ٹھمنا گرگٹ
* رابرٹسن ٹھمنا گرگٹ
* کارو ٹھمنا گرگٹ
* کنٹانی ٹھمنا گرگٹ
* کلسرا ٹھمنا گرگٹ
* زولولینڈ ٹھمنا گرگٹ
* نگوم ٹھمنا گرگٹ
* ناماکوا ٹھمنا گرگٹ
* کیپ ٹھمنا گرگٹ
* سٹارو ٹھمنا گرگٹ
* سمتھ ٹھمنا گرگٹ
* نٹال مڈلینڈ ٹھمنا گرگٹ
* ٹرانسوال ٹھمنا گرگٹ
* دکھنی ٹھمنا گرگٹ
* بروکسیا امبرینسس
* بروکسیا بکولسی
* بلانک پتہ گرگٹ
* بروکسیا بونسی
* پتہ گرگٹ
* بروکسیا کانفیڈنس
* ڈیکاری پتہ گرگٹ
* بروکسیا ڈنٹاٹا
* اتری پتہ گرگٹ
* بروکسیا ایگزرماٹا
* بروکسیا گریواڈی
* بروکسیا کارچی
* بروکسیا لمبرٹونی
* بروکسیا لانئاٹا
* بروکسیا مائکرا
* بروکسیا منیما
* بروکسیا پرارماٹا
* پیریراس پتہ گرگٹ
* بروکسیا سٹمپفی
* پورا پتہ گرگٹ
* پیرینٹ پتہ گرگٹ
* ڈومرگ پتہ گرگٹ
* بروکسیا ٹوبرکولاٹا
* ریکسوردی پتہ گرگٹ
* کولما امبر
* بوٹگر گرگٹ
* نکے سنگوالا گرگٹ
* نیلیاںلتانوالا گرگٹ
* ٹوپیوالا گرگٹ
* چلاک گرگٹ
* پیرینیٹ گرگٹ
* کولما گلوبیفر
* پیلا ہرا گرگٹ
* وڈی نکوالا گرگٹ
* افریقی گرگٹ
* انگولی گرگٹ
* یمنی گرگٹ
* عام گرگٹ
* وڈی نکوالا گرگٹ
* کیمیلیو ڈیلیپس
* اشناک گرگٹ
* پدھرا گرگٹ
* سکوٹری گرگٹ
* ناماکوا گرگٹ
* سینیگال گرگٹ
* انڈین گرگٹ
* اینجل گرگٹ
* انٹیمینا گرگٹ
* دوپٹیانوالا گرگٹ
* بیلالانڈا گرگٹ
* دوسنگانوالا گرگٹ
* ہیریانوالا گرگٹ
* کومورو جزیرہ گرگٹ
* لیبورڈ گرگٹ
* جٹیاں لیکانوالا گرگٹ
* نکا گرگٹ
* فرسیفر نکوسیائی
* شیر گرگٹ
* پیٹر گرگٹ
* میوٹ گرگٹ
* گینڈا گرگٹ
* فرسیفر ٹیمونی
* فرسیفر ٹوزیٹا
* دانیانوالا گرگٹ
* ٹیسی گرگٹ
* کنیونگیا اڈولفیفریڈرکی*
* کنیونگیا اشیورم*
* کنیونگیا بوہیمی*
* کنیونگیا کارپنٹریی*
* کنیونگیا ایکسکیوبیٹر*
* کنیونگیا فشری*
* کنیونگیا گائرولیپس*
* کنیونگیا میگومبرا*
* کنیونگیا ماچی*
* کنیونگیا ملٹیٹوبرکولاٹا*
* کنیونگیا اوکسررہنیا*
* کنیونگیا ٹاویانا*
* کنیونگیا ٹینو*
* کنیونگیا الوگورنسس*
* کنیونگیا اتھمولری*
* کنیونگیا وانہیگنی*
* کنیونگیا واسلری*
* کنیونگیا زینوتھرینا*
* ماؤنٹ آبو گرگٹ
* ملانجے پہاڑ گرگٹ
* پیلین لولونٹانی
* پیلین نسوس
* داڑھی والا ٹھمنا گرگٹ
* مارشل ٹھمنا گرگٹ
* رہمفولین سپیکٹرم
* گلابی نکوالا گرگٹ
* ٹرائیوسیروس بٹانیاٹس
* ٹرائیوسیروس کرسٹاٹس
* ٹرائیوسیروس جیکسنی
* ٹرائیوسیروس لیٹریسپینس
* ٹرائیوسیروس مونٹیم
* ٹرائیوسیروس روڈس

## بارلے جوڑ

گٹھ:گرگٹ
گٹھ:کرلیاں
ڈراکنزبرگ ٹھمنا گرگٹ

**ڈراکنزبرگ ٹھمنا گرگٹ** گرگٹ دے ٹبر دا اک گرگٹ اے۔
## بارلے جوڑ
تن سنگا گرگٹ

**تن سنگا گرگٹ** گرگٹ دے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ اک افریقی گرگٹ اے۔ نر دے تن سنگ ہوندے نیں۔ ایہ کینیا تے تنزانیہ دے اوسی نیں تے ٹھنڈی تھان پسند کردے نیں۔ ایہناں لوک کھراں وچ شوق نال پالدے نیں۔

## بارلے جوڑ
کالروالی کرلیاں

**کالروالی کرلیاں** کرلیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ دکھنی لیندے امریکہ تے اتلے میکسیکو دیاں روہی وج رہن والیاں کرلیاں نیں۔ ایہ بہت تیز پجدیاں نیں۔ ایہناں دے انگ تے پوجھل لمے ہوندے نیں تے ایہ ماس کھانیاں نیں۔ کیڑیاں تے کرلیاں نوں کھاندیاں نیں۔

## ونڈاں
* باجا کیلیفورنیا تیندوہ کرلی
* پھینے نکوالی تیندوہ کرلی
* لمے نکوالی تیندوہ کرلی
* آدری کالروالی کرلی
* روہی کالروالی کرلی
* عام کالروالی کرلی
* گرسمر کالروالی کرلی
* سونوری کالروالی کرلی
* کروٹوفائٹس ریٹیکولائٹس
* باجا کیلیفورنیا کالروالی کرلی

## بارلے جوڑ
ایگوانے

**ایگوانے** کرلیاں دا اک ٹبر اے۔

## ونڈاں
* سمندری ایگوانا
* فجی پٹیانوالا ایگوانا
* فجی کلغیوالا ایگوانا
* براچیلوفس بولابولا
* بیرنگٹن زمینی ایگوانا
* گیلاپیگاس زمینی ایگوانا
* گیلاپیگاس گلابی زمینی ایگوانا
* سٹینوسورا اکانتھورا
* سٹینوسورا الفریڈ شمتی
* سٹینوسورا بیکری
* سٹینوسورا کلارکی
* سٹینوسورا ڈیفنسر
* سٹینوسورا فلاویڈورسالس
* سٹینوسورا ہیمیلوفا
* سٹینوسورا میلانوسٹرنا
* سٹینوسورا اوکساکانا
* سٹینوسورا اوڈیرہینا
* سٹینوسورا پالیریس
* سٹینوسورا پیکٹیناٹا
* سٹینوسورا پریکولارس
* سٹینوسورا کوینکویکاریناٹا
* سٹینوسورا سمیلس
* سائکلورا کوریناٹا
* جمیکی ایگوانا
* گینڈا ایگوانا
* سائکلورا سائچلورا
* نیلا ایگوانا
* کیوبی ایگوانا
* سائکلورا پنگویس
* ریکارڈ ایگوانا
* سانسیلواڈور ایگوانا
* وائٹ کے ایگوانا
* ایکلنز ایگوانا
* روہی ایگوانا
* لیسر اینٹلی ایگوانا
* ہرا ایگوانا
* عام چکوالا
* سارومالس اسٹرالس
* کنڈیلا چکوالا
* مونسررات چکوالا
* سان استبان چکوالا

## بارلے جوڑ
اکانتوسرکس انیکٹنس

**اکانتوسرکس انیکٹنس** اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
## بارلے جوڑ
مڈغاسکی ایگوانے

**مڈغاسکی ایگوانے** کرلیاں دا اک ٹبر اے۔

## ونڈاں
* مڈغاسکی کالروالا ایگوانا
* ڈمرل مڈغاسکی ایگوانا

## بارلے جوڑ

گٹھ:مڈغاسکی ایگوانے
گٹھ:کرلیاں
میشل باشله

thumb
**میشل باشله** (Michelle Bachelet) دکھنی امریکہ دے دیس چلی دی صدر اے۔ اوہ اوس دیس دی پہلی سوانی صدر اے۔ اوہ 11 جنوری 2014 نوں صدر بنی۔ مشل 1951 وچ جمی۔

**مشیل باشیلے** (Michelle Bachelet) (سینٹیاگو، 29 ستمبر، 1951) چلی د‏‏ی سیاست دان تے 11 مارچ، 2014 تو‏ں جمہوریہ چلی د‏‏ی موجودہ صدر نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 2006 تو‏ں 2010، وچ وی ملک د‏‏ی صدر سن تے ہن انہاں نو‏ں اک نويں مدت دے لئی انہاں نو‏ں دوبارہ منتخب کيتا کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے اوہ ** ادارہ [[اقوام متحدہ]] برائے صنفی مساوات تے بااختیار سوانیاں** (United Nations Entity for Gender Equality and the Empowerment of Women) د‏‏ی ایگزیکٹو ڈائریکٹر وی سن۔

## حوالے

گٹھ:1951 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بی بی سی 100 سوانیاں
گٹھ:چلی اطباء
گٹھ:چلی جلاوطن
گٹھ:چلی سیاسی سوانیاں
گٹھ:چلی دے صدور
گٹھ:چلی دے وزرائے دفاع
گٹھ:سوانیاں سربراہ حکومت
گٹھ:سوانیاں سربراہ ریاست
گٹھ:سوانیاں صدور
گٹھ:سوانیاں وزرائے دفاع
گٹھ:سینٹیاگو دے سیاستدان
گٹھ:فوجیاں دے بچے
گٹھ:چلی دے لاادری
گٹھ:چلی د‏‏یاں سوانیاں اطبا
گٹھ:وزرائے چلی
گٹھ:چلی حامی حقوق نسواں
گٹھ:۱۹۵۱ دے جم
البرٹو موراویا

**البرٹو موراویا** '28 نومبر 1907 - 26 ستمبر 1990' اک اطالوی لکھاری سی۔ اوہ روم ۔اٹلی وچ جمیا۔ ناول نکیاں کہانیاں تے ڈرامے اوہدی مانتا نیں۔ اوہ 22 وریاں دا سی جدوں اوہنے اپنا پہلا ناول لکھیا۔

اوہدیاں لکھتاں وچ زندگی دا نیویں پدھر تے وکھالہ تے کوڑا سواد ملدا اے۔

ڈاسیہ مارینی اوہدی یار سی۔

گٹھ:لکھاری
گریگوریو لوپیز

**گریگوریو لوپیز** ' (نومبر 17, 1897 – دسمبر 10, 1966)'   اک میکسیکی لکھاری تے شاعر سی۔ اوہ میکسیکی انڈین وشکار جمیا۔

اوہدیاں لکھتاں وچ عام لوکاں دے جیون دی بنتر تے اچیچی تے نویکلی اکھ سی۔
کنڈیلے ایگوانے

**کنڈیلے ایگوانے** ایگوانیاں دا اک ٹبر اے جیہڑے دکھنی کینیڈا توں لے کے پانامہ دے واسی نیں۔ ایس ٹبر دے کئی سنگی گرم، ریتلے تے سکے تھانواں دے واسی نیں۔ کئیاں دے پنڈے تے تکھے کنڈے ورگے انگ بنے ہوندے نیں۔

## ونڈاں
* زیبرا پوچھل کرلی
* وڈی انکنی کرلی
* ہالبروکیا لیسراٹا
* ہالبروکیا میکولاٹا
* ہالبروکیا پروپنکوا
* پٹیانوالی پڑی کرلی
* باجا نیلی پڑی کرلی
* وڈے سنگوالا سانا
* نکی پوجھلوالا سانا
* ٹیکساسی سانا
* کنڈلا سانا
* پڑی سانا
* ٹھمنا نکے سنگوالا سانا
* وڈانکے سنگوالا سانا
* پدھری پوچھلوالا سانا
* گول پوچھلوالا سانا
* میکسیکی پلیٹو سنگوالا سانا
* روہی سنکوالا سانا
* راجی سنگوالا سانا
* میکسیکی سنگوالا سانا
* گلف کوسٹ سنکوالا سانا
* سکیلوپورس انگسٹس
* سکیلوپورس اکانتھینس
* سکیلوپورس ایڈلیری
* سکیلوپورس اینس
* سکیلوپورس البیونٹرس
* سکیلوپورس اناہاکس
* سکیلوپورس انگسٹس
* سکیلوپورس ارنیکولس
* سکیلوپورس اسپر
* سکیلوپورس اریولس
* سکیلوپورس بیکی
* سکیلوپورس بائکانتھالس
* سکیلوپورس بماکولسس
* سکیلوپورس بلری کارولس
* سکیلوپورس کاریناٹس
* سکیلوپورس کاٹس
* سکیلوپورس چانی
* سکیلوپورس کرائسوسٹکٹس
* سکیلوپورس کلارکی
* سکیلوپورس کانسوبرینکس
* سکیلوپورس کوچی
* سکیلوپورس کولسی
* سکیلوپورس کوزملا
* سکیلوپورس کرپٹس
* سکیلوپورس کوپرس
* سکیلوپورس سیانوجائنس
* سکیلوپورس سیانوسٹکٹس
* سکیلوپورس ڈرکرکولنی
* سکیلوپورس دوگیسی
* سکیلوپورس ایڈورڈٹیلری
* سکیلوپورس ایکسل
* سکیلوپورس فارموسس
* سکیلوپورس گاڈوویا
* سکیلوپورس گولڈمانی
* سکیلوپورس گریسیس
* سکیلوپورس گرامیکس
* سکیلوپورس گرانڈیوس
* سکیلوپورس ہیٹرولیپس
* سکیلوپورس ہوریڈس
* سکیلوپورس ہنساکیری
* سکیلوپورس انسگنس
* سکیلوپورس انٹرناسالس
* سکیلوپورس جالاپا
* سکیلوپورس جارووی
* سکیلوپورس لیموسسپینالی
* سکیلوپورس لکی
* سکیلوپورس لآئناٹولس
* سکیلوپورس لونا
* سکیلوپورس لنڈیلی
* سکیلوپورس میکڈوگلی
* سکیلوپورس میکولوسس
* سکیلوپورس ماگسٹر
* سکیلوپورس مالاچیٹیکس
* سکیلوپورس میگالیپیڈورس
* سکیلوپورس میلانورہنسس
* سکیلوپورس مریامی
* سکیلوپورس مآنر
* سکیلوپورس مکروناٹس
* سکیلوپورس نیلسنی
* سکیلوپورس اوکسیڈنٹالس
* سکیلوپورس اوکوٹرینا
* سکیلوپورس اولیویسیس
* سکیلوپورس اوملٹاماریس
* سکیلوپورس اورکٹی
* سکیلوپورس اورناٹس
* سکیلوپورس پالاسیوسی
* سکیلوپورس پارویس
* سکیلوپورس پوانسیٹی
* سکیلوپورس پائروسیفالس
* سکیلوپورس سالوینی
* سکیلوپورس سامکولیمانی
* سکیلوپورس سکالارس
* سکیلوپورس سیریفر
* سکیلوپورس سالوینی
* سکیلوپورس سماراگیڈینس
* سکیلوپورس سمتھی
* سکیلوپورس سپینوسس
* سکیلوپورس سکواموسس
* سکیلوپورس سٹیجنیگیری
* سکیلوپورس سبنیگر
* سکیلوپورس سبپکٹس
* سکیلوپورس سوجیلاٹس
* سکیلوپورس ٹینیوسنیمس
* سکیلوپورس ٹانری
* سکیلوپورس ٹیپنسس
* سکیلوپورس ٹارکواٹس
* سکیلوپورس ٹرسٹیکس
* سکیلوپورس انڈولاٹس
* سکیلوپورس یونیفارمس
* سکیلوپورس یوٹیفارمس
* سکیلوپورس ویریایبیلس
* سکیلوپورس ورگاٹس
* سکیلوپورس ووڈی
* سکیلوپورس زوسٹرومس

## بارلے جوڑ
باجا کیلیفورنیا تیندوہ کرلی

**باجا کیلیفورنیا تیندوہ کرلی** کالروالی کرلیاں دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
## بارلے جوڑ
زیبرا پوچھل کرلی

**زیبرا پوچھل کرلی** کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دی اک کرلی اے جیہڑے اتری امریکہ دے واسی نیں۔

گٹھ:کنڈیلے ایگوانے
وڈی انکنی کرلی

**وڈی انکنی کرلی** کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
## بارلے جوڑ
سکیلوپورس ایڈورڈٹیلری

**سکیلوپورس دوگیسی** کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:کنڈیلے ایگوانے
ٹراپیکی کرلیاں

**ٹراپیکی کرلیاں** کرلیاں دے دا اک ٹبر اے۔ ایہ ٹراپیکی دکھنی تے وشکارلے امریکہ دے واسی نیں۔

## ونڈاں
* گیلیاپیگوس لاوا کرلی
* ایٹاکامی پیسیفک ایگوانا
* سانکرسٹوبل لاوا کرلی
* ایسپینولا لاوا کرلی
* پنزون لاوا کرلی
* فلورینا لاوا کرلی
* مائکرولوفس ہیٹرولیپس
* سانتاکروز لاوا کرلی
* فراسٹ ایگوانا
* مائکرولافس اوگیپیٹالس
* عام پیسیفک ایگوانا
* پیرو پیسیفک ایگوانا
* چار پٹیانوالا پیسیفک ایگوانا
* سٹولزمین کرلی
* ٹاراپاکا پیسیفک ایگوانا
* تھریزیا پیسیفک ایگوانا
* مائکرولوفس تھیریسیوڈس
* چوڈی پیسیفک ایگوانا
* مائکرولوفس ٹگرس
* یانیز لاوا کرلی
* پلیکا کاریبینا
* پلیکا کیتھلینا
* پلیکا لوماریا
* پلیکا موڈمی
* پلیکا پانسٹکٹا
* پلیکا پلیکا
* پلیکا ریائی
* پلیکا امبرا
* سٹینوسرکس ایکولاٹس
* سٹینوسرکس اینجل
## بارلے جوڑ
گکوٹا

**گکوٹا** کرلیاں دی اک نکی پتی اے۔ ایھدے وچ 7 ٹبر اندے نیں:

## ٹبر

* گکو ٹبر
* سپ کرلے
* سفیروڈیکٹائلیڈا
* ڈپلوڈیکٹائلڈا
* یوبلیفریڈا
* کارفوڈیکٹائلڈا
* فلوڈیکٹالڈا

## بارلے جوڑ
گکو ٹبر

**گکو ٹبر** کرلیاں دے دا اک ٹبر اے۔ ایہ ایہناں دا سب توں وڈا ٹبر اے جیدے وچ 950 دے نیڑے گکو نیں۔ ایس ٹبر دے کرلے سارے جگ تے ملدے نین پر ٹراپیک وچ سب توں چوکھے نیں۔

* افروڈورا افریقانا
* افروڈورا اماٹولیکا
* افروڈورا بوگرٹی
* افروڈورا ہلی
* افروڈورا ہاویکونسس
* افروڈورا کارویکا
* افروڈورا لانگی
* افروڈورا لورجی
* افروڈورا میجر
* افروڈورا مارلی
* افروڈورا ملٹی پورس
* افروڈورا نیواریا
* افروڈورا پونڈولیا
* افروڈورا ٹیمبولیکا
* افروڈورا ٹرانسوالیکا
* افروڈورا انسورگی
* افروڈورا پلومیکاڈس
* افروڈورا پورفائرس
* افروڈورا سوارٹبرگنسس
* اگامورا پرسیکا
* سشلز کانسی گکو
* سشلز ٹھمنی کانسی گکو
* السوفائلیکس لوریکاٹس
* السوفائلیکس پائیپینس
* السوفائلیکس پرزوالسکی
* السوفائلیکس سزرباکی
* السوفائلیکس تاجیکینسس
* السوفائلیکس گکو
* اٹیفائلیکس بیٹورنسس
* اٹیفائلیکس لیویٹونی
* اٹیفائلیکس منٹونی
* اٹیفائلیکس سٹولزکائی
* اٹیفائلیکس ٹوکوباجاوی
* اٹیفائلیکس یارکنڈنسس
* بلیسوڈیکٹائلس امبونیہازو
* بلیسوڈیکٹائلس انٹونگائلینسس
* بلیسوڈیکٹائلس بوئوینی
* بلیسوڈیکٹائلس ساکالاوا
* بلیسوڈیکٹائلس یارکنڈنسس
* بونوپس بلانفورڈی
* بونوپس کراسیکاڈا
* بونوپس سپاٹالورس
* بونوپس ٹوبرکولاٹس
* انڈین سنہری گکو
* سری لنکی سنہری گکو
* کونڈروڈیکٹائلس اینگولیفر
* کونڈروڈیکٹائلس فٹزسمنسی
* کونڈروڈیکٹائلس ٹرمری
* کرسٹینس گنتھری
* کرسٹینس مارموراٹس
* سنیماسپس افینس
* سنیماسپس افریقانا
* سنیماسپس الانٹیکا
* سنیماسپس الویسی
* سنیماسپس امتھ
* سنیماسپس انیکاٹنسس
* سنیماسپس انڈرسنی
* سنیماسپس ارگس
* سنیماسپس اسامنسس
* سنیماسپس اورینٹیاکوپس
* سنیماسپس اسٹرالس
* سنیماسپس باربری
* سنیماسپس بوری
* سنیماسپس بیونسس
* سنیماسپس بڈومی
* سنیماسپس بائیوکلاٹا
* سنیماسپس بوئی
* سنیماسپس بولنگری
* سنیماسپس کاڈانیوا
* سنیماسپس چنرڈی
* سنیماسپس چنتھابوریانسس
* سنیماسپس کلیویکولا
* سنیماسپس ڈیزوانی
* سنیماسپس ڈکرسونا
* سنیماسپس ڈائلیپس
* سنیماسپس ڈرنگی
* سنیماسپس الگوننسس
* سنیماسپس فلاویگاسٹر
* سنیماسپس گیمونو
* سنیماسپس گیگاس
## بارلے جوڑ
پاسکل تکون

**پاسکل تکون** میتھمیٹکس دی اک تکون اے جیہڑی کیا گیا اے کہ فرینچ میتھمیٹکس گرو بلیس پاسکل نے بنائی سی پر ایہ اوس توں پہلے وی ورتی گئی اے۔ 

پاسکل دی تکون اینج بنائی جاسکدی اے جے پہلی لین وچ 1 لکھو فیر اگلیاں لیناں دے نمبر لین لئی اتے دسنوالے تے کھبے پاسے والے (اگر ہون تے) نمبر کٹھے کرو تے اتے والے تے سجے پاسے والے (اگر ہون تے)۔ ادھارن لئی چوتھی لین وچ 1 تے تن نوں جوڑو پجویں لین لئی 4 بن جائیگا۔  

## بارلے جوڑ

* http://ntc.egrd.net/
بلیس پاسکل

**بلیس پاسکل** (19 جون 1623 – 19 اگست 1662) فرانس دا اک فرینچ لکھاری ، فلسفی ، ریاضی دان تے سائنسدان سی ۔ 1654ء نوں بھین دی ترغیب تے پادری بن گیا ۔ پہلا شخص سی جیہنے ریاضی دا فلسفا ترتیب دتا ۔ مائعات دے دباؤ بارے اسدے کم نوں بوہت اہمیت حاصل اے ۔ اسنے ثابت کیتا کہ مائع ہر سمت وچ اپنا دباء اکو جیہا رکھدا اے ۔ اوہنے اک حسابی مشین وی ایجاد کیتی سی ۔ اوہدے پیو نے اوہنوں پڑھایا ۔ پاسکل تکون میتھمیٹکس وچ اک مانتا والا کم اے ۔ پاسکل پیرس وچ مریا ۔
تے میتھمیٹکس گرو سی ۔

گٹھ:لکھاری
گٹھ:فرانس
گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:ریاضی دان
گٹھ:سائنسدان
گٹھ:یورپ
لیونارڈ پائپ سپ

**لیونارڈ پائپ سپ** نکے پائپ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
## بارلے جوڑ
افروڈورا افریقانا

**افروڈورا افریقانا** گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
## بارلے جوڑ
سکیلوپورس انسگنس

**سکیلوپورس انسگنس** کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:کنڈیلے ایگوانے