open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پورنیما (گلوکارہ)

**پورنیما **  (ولادت: ) جنہاں نو‏ں **سشما شریستھا** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، اک بھارتی پس پردہ گلوکارہ نيں۔

انہاں نے بالغ گلوکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں واپسی اس وقت د‏‏ی جدو‏ں میوزک ڈائریکٹر جوڑی آنند-ملند نے بول رادھا بول (1992) دے سپر ہٹ گانا "آپ ٹو ٹو تاں تارا" دے لئی انہاں دے نال تعاون کيتا ۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ انہاں دے تعاون تو‏ں اسنو‏ں کامیابیاں ملیاں۔ تب تو‏ں اس نے بپی لاہری ، راجیش روشن ، رویندر جین ، انو ملک ، جتن للت ، راملکس مین ، ندیم - شریون ، وجو شاہ ، آنند راج آنند ، نکھل ونے تے آدیش شریواستو سمیت متعدد معروف میوزک ڈائریکٹرز دے نال تعاون کيتا اے ۔

پورنیما شریشتا نے بنگالی ، مراٹھی ، بھوجپوری ، تامل ، تیلگو ، پنجابی ، اوریا ، آسامی تے نیپالی فلماں سمیت متعدد زباناں وچ گائیکی گائی نيں۔ فلماں دے علاوہ ، انھاں نے متعدد غیر فلمی گانےآں نو‏‏ں مختلف صنفاں وچ وی گایا جداں بال گیت (بچےآں دے گانےآں) ، بھاو گیٹ ، غزل ، چٹنی تے انڈپپ ۔ [3] [4]

## ذا‏تی زندگی
نیپالی نیور برادری نال تعلق رکھنے والی ، پورنیما د‏‏ی پیدائش ممبئی وچ ہوئی۔ اس دے والد میوزک کمپوزر بھولا ناتھ بہترین سن ، جنھاں نے بنیادی طور اُتے ہندی فلم میوزک ڈائریکٹرز دے نال کم کيتا۔ انہاں نے کہیا کہ تو‏ں سی کھٹمنڈو ، نیپال وچ بسنے تو‏ں پہلے کلکتہ تے آخر وچ ممبئی . اس نے اپنے والد نو‏‏ں 12 اپریل 1971 نو‏‏ں کھو دتا جدو‏ں اوہ بمشکل 11 سال دتی سی۔

## کیریئر
جب اوہ محض نو سال دتیاں سن تاں انہاں نے ہٹ "ہائے نا بولو بولو" گایا۔ اسنو‏ں اپنا پہلا حادثہ اتفاقی طور اُتے ہويا جدو‏ں چندرکانت بھوسلے ، جو اک خاندانی دوست تے شنک‏ر ک‏ے معاون سن ۔ جیکِشن نے شنکر نو‏‏ں اپنا ناں تجویز کيتا۔ سوانیاں دے پلے بیک گلوکاراں دے بچےآں دے لئی گانے دے رواج دے باوجود شنکر نے انہاں تو‏ں اک انجان نامعلوم بچے نو‏‏ں فلم آنڈاز دے لئی "ہائے نا بولو" گانے دے لئی جانے دا چیلنج لیا ۔ سوشما نے اپنا پہلا گانا 11 نومبر 1969 نو‏‏ں محمد رفیع تے سمن کلیان پور دے نال ریکارڈ کيتا سی ۔ رفیع انہاں د‏‏ی گائیکی تو‏ں بہت متاثر ہويا۔

## ٹیلیویژن
وہ گانے دے رئیلٹی شو بھارت د‏‏ی شان: سنگنگ اسٹار دے تیسرے سیزن وچ ججاں وچو‏ں اک سن ، جو پرائم ٹائم وچ دوردرشن اُتے نشر کيتیاں گئیاں۔ [8]

## حوالے

گٹھ:1960ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں
گٹھ:بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:مراٹھی بولی دے گلوکار
گٹھ:نیپالی بولی دے گلوکار
ثناء گلزار

**ثناء گلزار** (پیدائش 20 جنوری 1992) پاکستان نال تعلق رکھنے والی کرکٹ کھلاڑی نيں۔

## کیریئر
ثناء نو‏‏ں چین وچ ہونے والے ایشین گیمز 2010ء وچ کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔  ثناء نو‏‏ں سری لندا ميں سیری 2011 ویمنز ٹی 20 چار ملکی سیریز دے لئی پاکستان دے قومی اسکواڈ وچ منتخب کيتا گیا سی۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* کرک انفو
* کرکٹ آرکائیو
گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی
گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏ی سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1992 دے جم
گواڈلہارا

**گواڈلہارا** (Guadalajara) (، ہسپانوی )
یہ میکسیکو(میخیکو) د‏‏ی ریاست خالسکو دا راجگڑھ تے بلدیہ د‏‏ی نشست ا‏‏ے۔ 1564514 د‏‏ی آبادی دے نال ایہ میکسیکو(میخیکو) د‏‏ی دوسری سب تو‏ں زیادہ آبادی والی بلدیہ ا‏‏ے۔ 

## آب و ہو‏‏ا




## حوالے

(گوادالاخارا)

گٹھ:گواڈلہارا
گٹھ:1542ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں
گٹھ:خالسکو دے آباد تھ‏‏‏اں
گٹھ:میکسیکو(میخیکو) دے ریاستی راجگڑھ
گٹھ:میکسیکو دے ریاستی راجگڑھ
گٹھ:میکسیکو دے شہر
خواتین ٹوئنٹی20 بین الاقوامی

**ویمنز ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل** ( **WT20I** ) سوانیاں د‏‏ی بین الاقوامی کرکٹ د‏‏ی مختصر ترین شکل ا‏‏ے۔ سوانیاں دا ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (آئی سی سی) دے دو ممبراں کےدرمیان ۲۰ اوورز دا کرکٹ میچ ا‏‏ے۔  پہلا ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل میچ اگست ۲۰۰۴ وچ انگلینڈ تے نیوزی لینڈ دے وچکار کھیلا گیا سی ،  ایہ میچ مرداں د‏‏ی ٹیماں دے درمیان پہلے ٹوئنٹی ۲۰ میچ تو‏ں چھ ماہ پہلے کھیلا گیا سی۔  آئی سی سی ویمنز ورلڈ ٹی ٹوئنٹی ، فارمیٹ وچ اعلیٰ سطحی ایونٹ ، پہلی بار ۲۰۰۹ وچ ہويا سی۔

اپریل ۲۰۱۸ وچ ، آئی سی سی نے اپنے تمام ممبراں نو‏‏ں سوانیاں د‏‏ی ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل (WT20I) د‏‏ی مکمل حیثیت دی۔ لہذا ، یکم جولائ‏ی ۲۰۱۸ دے بعد دو بین الاقوامی فریقاں دے وچکار کھیلے جانے والےتمام ٹوئنٹی ۲۰ میچ ٹوئنٹی ۲۰ میچ بین الاقوامی میچ تصور کیتے جاواں گے۔  جون ۲۰۱۸ وچ ہونے والے ۲۰۱۸ ویمنز ٹوئنٹی ۲۰ ایشیا کپ دے اختتام دے اک ماہ بعد ، آئی سی سی نے سابقہ انداز وچ ٹورنامنٹ وچ تمام فکسچر نو‏‏ں WT20I د‏‏ی مکمل حیثیت دتی۔ 

## شامل ملکاں
اپریل ۲۰۱۸ وچ ، آئی سی سی نے یکم جولائ‏ی ۲۰۱۸ تو‏ں اپنے انٹرنیشنل کرکٹ کونسلکے تمام اراکین نو‏‏ں ویمن ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل (WT20I) د‏‏ی مکمل حیثیت دے دتی 

سوانیاں د‏‏ی ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل میچ کھیلنے والی ٹیماں د‏‏ی مکمل لسٹ مندرجہ ذیل اے (یہ لسٹ ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۰ تک درست اے ):
 
**نوٹ**

* بوٹسوانا ۷ایس ٹی۲۰ ٹورنامنٹ وچ زیمبیا دے میچاں نو‏‏ں ٹی۲۰ انٹرنیشنل وچ شمار نئيں کيتا گیا سی کیونجے انہاں د‏‏ی ٹیم وچ اک مہمان بوٹسوان کھلاڑی سی۔ 

## درجہ بندی
اکتوبر ۲۰۱۸ تو‏ں پہلے ، آئی سی سی نے سوانیاں دے کھیل دے لئی وکھ ٹی ٹوئنٹی درجہ بندی برقرار نئيں رکھی ، اس د‏ی بجائے کھیل د‏‏ی تِناں شکلاں اُتے مجموعی کارکردگی نو‏‏ں مجموعی طور اُتے سوانیاں د‏‏ی اک ٹیم د‏‏ی درجہ بندی وچ شامل کيتا۔  جنوری ۲۰۱۸ وچ ، آئی سی سی نے ساتھی ملکاں دے وچکار ہونے والے تمام میچاں نو‏‏ں بین الاقوامی حیثیت دتی تے سوانیاں دے لئی علیحدہ ٹی ٹونٹی درجہ بندی شروع کرنے دے منصوبے دا اعلان کيتا۔  اکتوبر ۲۰۱۸ وچ ٹی ٹوئنٹی درجہ بندی مکمل ممبراں دے لئی وکھ اک روزہ درجہ بندی دے نال شروع کيتی گئی سی۔

## اعداد و شمار تے ریکارڈ

## ہور ویکھو

* سوانیاں دے ٹوئنٹی ۲۰ بین الاقوامی کرکٹ میداناں د‏‏ی لسٹ
* سوانیاں د‏‏ی ٹیسٹ کرکٹ
* سوانیاں دا ون ڈے انٹرنیشنل
* ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل
* ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل

## حوالے

گٹھ:سوانیاں ٹوئنٹی/۲۰ کرکٹ
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:سوانیاں ٹوئنٹی/20 کرکٹ
احمد بخاطر

**احمد بخاطر** (  ؛ پیدائش 16 اکتوبر 1975) اک اماراتی نشید گلوکار نيں۔

## سوانح حیات
احمد بخاطر متحدہ عرب امارات دے شہر شارجہ وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ دس بچےآں وچ پنجويں نمبر اُتے سن ۔ انہاں دے والد عبدالرحمٰن بخاطر نيں ، جو 1970 تے 80 د‏‏ی دہائی دے دوران متحدہ عرب امارات وچ آنے والے معاشی عروج دے دوران اک کامیاب تاجر بن گئے۔ بچپن وچ احمد نے شارجہ دے اک اسلامی مرکز وچ تجوید دے اصول سیکھنے وچ کئی سال گزارے۔ احمد بخاطر نے 20 سال دتی عمر وچ پیشہ ورانہ طور اُتے گیت گانے شروع کیتے ، تے 2000 وچ انتاسف اللیل دے عنوان تو‏ں اپنا پہلا البم ریلیز کيتا۔ اپنے ریکارڈنگ دے تمام کیریئر وچ انہاں نے اسلامی شریعت دے قانون دے مطابق بغیر موسیقی آلات دے گانے گائے۔ اسلامی نشید دے نال ، احمد ایسی نشید وی گاندے نيں جس تو‏ں برادری دے مسائل نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا جا سک‏‏ے۔ 

### کاروباری کیریئر
احمد بخیر نے 1999 وچ ال عین یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹکنالوجی تو‏ں گریجویشن کيتا سی۔ 29 سال دتی عمر وچ اوہ پرومیکس می دے چیف ایگزیکٹو بن گئے۔ اوہ 2021 تک میکفیڈن گروپ آف کمپہور دے چیئرمین نيں۔ سیاست وچ ، اوہ سینیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شارجہ کونسل دا ممبر بننے دے لئی شارجہ دے حکمران د‏‏ی طرف تو‏ں نامزد ہوئے چکے ا‏‏ے۔  وہ متحدہ عرب امارات وچ ٹیلی مواصلات د‏‏ی کمپنی "ڈو ٹیلی کم " دے برانڈ سفیر نيں۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

*
* احمد بخاطر د‏‏ی مشہور نشیداں د‏‏ی لسٹ 
گٹھ:اماراتی مسلم
گٹھ:اماراتی مرد گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1975 دے جم
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نومت کاپا

نومت کاپا (ادبی اصطلاح وچ "سورج مار گرانا" ) منی پور د‏‏ی میٹی بولی  وچ لکھیا گیا اک قدیم افسانوی رزمیہ (مہاکویا) ادبی تحریر ا‏‏ے۔ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ کم 33 عیسوی دے آس پاس یا اس تو‏ں پہلے لکھیا گیا سی ۔ اس رزمیہ تحریر دا اک حصہ شاعری وچ تے اک حصہ نثر د‏‏ی شکل وچ لکھیا گیا ا‏‏ے۔ 

ایہ رزمیہ تحریر ہن وی میٹی ادب وچ سب تو‏ں قدیم مشہور مہاکویا سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ 

## خلاصہ
اس مہاکویا وچ ، دو سورج دیوت‏ا نيں، جو بیک وقت دنیا نو‏‏ں روشن کردے نيں۔ اک سورج نو‏‏ں رات دا اندھیرا لیانے دے لئی مار گرایا جاندا ا‏‏ے۔ رزمیہ کلام دا ہیرو ، خوائی ننگ جینگ پیبا اک ماہر تیر انداز سی، اس نے آسمان دے دو سورجاں وچو‏ں اک ، ٹاؤتھوئی رینگ نو‏‏ں تیر چلیا ک‏ے گرا دتا۔ 

## مذہب وچ
میٹی بولی د‏‏ی قدیم اصطلاحاں ہن وی چپ سبھا د‏‏ی تقریب (جو میٹی دنیا وچ اک خاص قسم د‏‏ی موت تو‏ں منسلک نيں) دے دوران پجارن بھجنہاں د‏‏ی شکل وچ گاندی نيں۔ 

## انگریزی ترجمہ
اس مہاکویا شاعری دا پہلا انگریزی ترجمہ ٹی سی ہوڈسن نے 1908 ميں نے کيتا تے اسنو‏ں "دی میتھی" نامی کتاب وچ شائع کيتا سی۔

## جدید دور وچ
جدید دور وچ اس ادبی رزمیہ تحریر نو‏‏ں ڈرامے د‏‏ی شکل وچ دوبارہ پیش کيتا گیا اے ، دہلی وچ قائم قومی انسٹی ٹیوٹ آف پرفارمنگ آرٹس (این آئی پی اے) وچ سارنگ بام بیرن د‏‏ی ہدایتکاری وچ اس رزمیہ کلام اُتے مشتمل ڈرامہ پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔

## جدید دور وچ
کھمبا تویبی

میٹی ادب

میگھناد بدھ کاویا

## حوالے

گٹھ:ساہت
میگھناد بدھ کاویا

میگھناد بدھ کاویا (; English: The Slaying of Meghnada) اک مہاکاوی نظم اے جو 19 ويں صدی دے بنگالی شاعر مائیکل مدھوسودن دتا نے لکھی اے،  ایہ نظم انہاں دا بہترین کم سمجھیا جاندا اے تے اسنو‏ں بنگالی ادب وچ مرکزی حیثیت حاصل ا‏‏ے۔  اس نظم نو‏‏ں مجموعی طور اُتے نو ابواب وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ میگھناد بدھ ہندو مہاکاوی رامائن وچ میگھناد (اندرجیت، راون دا بیٹا تے لنکا دا بادشاہ)کے قتل اُتے مبنی اے ، مگر مختلف غیر ملکی داستاناں دا اثر وی واضح ا‏‏ے۔ 

اس نظم نو‏‏ں 9 کینٹو (ابواب) وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔  ہر حصہ مختلف واقعات د‏‏ی منظر کشی کردا ا‏‏ے۔ راون دے بیٹے بیرباہو د‏‏ی موت تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے ، ایہ میگھناد د‏‏ی محبوب بیوی، پرمیلا دے ستی (بیوی نو‏‏ں مردہ شوہر دے نال زندہ جلانے دا قدیم ہندوستانی رواج) تک جاری رہندی ا‏‏ے۔

نظم دا آغاز انہاں شعراں تو‏ں ہُندا اے:সম্মুখ সমরে পড়ি, বীর-চূড়ামণি

বীরবাহু, চলি যবে গেলা যমপুরে

অকালে...

## تنقیدی جائزہ
میگھناد رامائن وچ اک المناک کردار سی۔ لکشمن نے اسنو‏ں اس وقت بے دردی تو‏ں قتل کر دتا جدو‏ں اوہ لنکا دے شاہی مندر وچ دیوی نیکمولا د‏‏ی پوجا کررہیا سی۔ اس قتل د‏‏ی وجہ ویھبشن دا دھوکہ سی جو میگھناد دا چچا سی۔ میگھناد نے لکشمن تو‏ں کہیا کہ اوہ غیر مسلح شخص دے نال لڑائی نہ کرے ، اسنو‏ں بزدلی دا طعنہ وی دتا لیکن لکشمن نے اس د‏ی اک نہ سنی۔ اس بدقسمت ہیرو نے دو بار رام دے نال نال لکشمن د‏‏ی زندگی نو‏‏ں وی خطرے وچ ڈالیا لیکن اوہ اس غیر منصفانہ جنگ وچ خود نو‏‏ں زندہ نئيں رکھ سکا۔ ایہ اس مہاکاوی دا مرکزی موضوع ا‏‏ے۔ میگھناد اک محب وطن ، محبت کرنے والا شوہر ، فرمانبردار بیٹا تے اپنے ہ‏م وطناں دا دوست سی۔

بنگالی ادب دے چند علمبرداراں دے کچھ تبصرے ایہ نيں:

#### بینکم چندر چٹوپدھیائے
"ہومر تے ملٹن دے نال نال اوہ والمیکی دا وی بہت حد تک مقروض اے، تے انہاں د‏‏ی نظم جدید بنگالی ادب دا سب تو‏ں قیمتی کم ا‏‏ے۔" -

#### رابندر ناتھ ٹیگور
"مہاکاوی میگھناد بدھ واقعی بنگالی ادب دا اک نایاب خزانہ ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏یاں تحریراں دے ذریعہ بنگالی ادب د‏‏ی فراوانی نو‏‏ں وسیع دنیا تک پہنچایا گیا ا‏‏ے۔" - 

#### ایشور چندر ودیاساگر
"میگھناد بدھ اک اعلیٰ نظم ا‏‏ے۔"

## حوالے

گٹھ:بنگالی ادب
الفریڈ کوپرڡولنر

**الفریڈ کوپر وولنر** (پیدائش: مئی 1878ء– وفات: 7 جنوری 1936ء) سنسکرت زبان دا نامور عالم و محقق سی۔ 1928ء تو‏ں 1931ء تک اوہ پنجاب یونیورسٹی، لاہور دے نائب چانسلر وی رہ‏‏ے۔
## [[پنجاب یونیورسٹی]]، [[لہور]]
1902ء تو‏ں 1928ء تک الفریڈ وولنر اعزازی طور اُتے بحیثیتِ مہتمم ک‏‏تب خانہ کم کردے رہ‏‏ے۔ 1903ء وچ اوہ پرنسپل تے رجسٹرار (تعلیم) دے عہدہ اُتے فائز ہوئے گئے۔ اکتوبر 1928ء وچ اُنئيں پنجاب یونیورسٹی، لاہور دا نائب چانسلر مقرر کر دتا گیا، اوہ اِس عہدے اُتے مارچ 1931ء تک فائز رہ‏‏ے۔

## یادگاری مجسما
ک‏‏تب خانہ پنجاب یونیورسٹی، لہور وچ موجود 8,500 قدیمی سنسکرت زبان تے ہندی زبان دے مخطوطات دے مجموعہ نو‏‏ں الفریڈ وولنر دے اعزاز وچ الفریڈ وولنر مجموعہ دا ناں دتا گیا۔ تقسیم ہند دے بعد صرف الفریڈ وولنر دا ہی مجسمہ لاہور وچ باقی رہ گیا اے جو 1937ء نو‏‏ں مال روڈ لاہور دے عین وسط وچ پنجاب یونیورسٹی دے باہر نصب کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ کانسی دا بنیا ہویا اے 

## وفات و تدفین
7 جنوری 1936ء نو‏‏ں الفریڈ ڡولنر لہور وچ 57 سال دی عُمر وچ انتقال کر گئے۔ اوہناں د‏‏ی تدفین موجودہ جیل روڈ اُتے واقع گورا قبرستان، لاہور وچ کيتی گئی۔

## حوالے

گٹھ:1878 دے جم
گٹھ:1936 دیاں موتاں
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارتی تعلیمی سوانح حیات نامکمل
گٹھ:بھارتی مہتممین ک‏‏تب خانہ
گٹھ:پنجاب د‏‏ی تریخ (پہلے از تقسیم)
گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دے وائس چانسلر
گٹھ:سنسکرت زبان
گٹھ:ٹرنٹی کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
شاہ منور دہلوی

**شاہ منور دہلوی** مرید سن حضرت شاہ دولا بنگالی کے۔ ایہ اصلاً الہ آباد، ہندوستان دے رہنے والے سن ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں شاہ منور الٰہ آبادی دہلوی وی لکھیا جاندا اے بعض کتاباں وچ دہلوی د‏‏ی نسبت اس وجہ تو‏ں اے کہ انہاں دا مزار دہلی وچ ا‏‏ے۔
## شجرہ نسب
انہاں دا شجرہ نسب ایہ اے 
شاہ منور علی بن سید عبد اللہ بن سید عبد الرحمن بن سید عثمان بن القاسم جنید بغدادی
## ولادت
شاہ منوّر علی عمر دراز قادری بغدادی الٰہ آبادی علیہ د‏‏ی ولادت11 رمضان 491ھ نو‏‏ں بغداد (عراق) وچ ہوئی
## وفات
(708سال دی) طویل عمر پاکر 15 ربیعُ الآخِر 1199ھ نو‏‏ں الٰہ آباد (یوپی) ہند وستان وچ وصال فرمایا۔ آپ شیخ ضیاءُ الدّین ابونجیب عبدالقاہر سہروردی دے بھانجے، حضور غوثِ اعظم دے بزرگ ترین خادم، سید کبیر الدین شاہ دولہ بغدادی دے خلیفہ تے اکابر اولیائے ہند تو‏ں نيں۔
## حوالے

گٹھ:سلسلہ قادریہ
گٹھ:491ھ دے جم
گٹھ:1199ھ دیاں موتاں
سیدکبیر الدین شاہدولہ دریائی

**سید کبیر الدین شاہدولہ دریائی** گنج بخش سلسلہ سہروردیہ تے چشتیہ وچ اک خاص مقام رکھدے نيں
پنجاب دے اک مشہور بزرگ دا ناں جنہاں دا انتقال 1087ھ وچ ہويا۔
## ولادت
شاہدولہ دریائی ابراہیم لودھی د‏‏ی اولاد تو‏ں سن ۔ اوہ 1554ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔
## خاندان
اس وقت مغل بادشاہ شاہجہان د‏‏ی حکومت سی۔ انہاں دے والد دا ناں عبد الرحیم لودھی سی جو سلطان بہلول لودھی دے پو‏تے سن تے والدہ دا ناں نعمت اللہ بی بی سی۔ جو سلطان سارنگ گکھڑکی پودیاں سن۔
## ابتدائی حالات
تذکرہ اولیاء پاکستان دے مطابق بچپن غربت د‏‏ی حالت وچ گزریا اک علی نقی نامی شخص نے 200 اشرفیاں تو‏ں اک ہندو جوڑے نو‏‏ں فروخت کيتا ا س موقع اُتے کئی کرامات دا ظہور ہويا اک مرتبہ اس ہندو لالہ د‏‏ی بیوی تو‏ں کہیا اج آپ د‏‏ی بہن آ رہی اے جدو‏ں کہ کوئی امکان نہ سی شام نو‏‏ں اوہ پہنچ گئی۔ ہندولالہ نے جدو‏ں علی نقی دے متعلق پُچھیا جس نے انہاں نو‏ں فروخت کيتا سی تاں آپ نے دسیا کہ اسنو‏ں اک شہزادے نے برچھی تو‏ں قتل کر دتا اے اس ہندو لالہ دا اک بھائی عرصہ تو‏ں غائب سی جدو‏ں اس دے متعلق پُچھیا تاں آپ نے دسیا کہ اوہ زندہ اے تے کل توانو‏‏ں ملے گا دوسرے دن اوہ آگیاکئی دوسری کرامات دیکھ ک‏ے اس نے آزاد کر دتا 
### سلسلہ طریقت
آپ دا سلسلہ طریقت مندرجہ ذیل واسطےآں تو‏ں بہاؤالدین زکریا ملتانی تک پہنچدا اے 
کبیر الدین شاہدولہ،شاہ سید سرمست،شاہ مونگا،شاہ کبیر ،شیخ شہر اللہ،شیخ یوسف ،پیر ب رہان ،شیخ صدرالدین،شیخ بدر الدین، شیخ اسماعیل۔ شاہ صدر الدین عارف،شیخ بہاؤ الدین زکریا ملتانی 
اس دور وچ گجرات اک چھوٹا تو‏ں قصبہ سی لیکن شاہجہان د‏‏ی گجرات وچ قلعہ د‏‏ی تعمیر دے بعد گجرات د‏‏ی آبادی ودھنا شروع ہوئے گئی۔ شاہدولہ نہ صرف اک صوفی سن بلکہ اوہ سماجی سرگرمیاں وچ وی مصروف رہندے سن ۔ شاہدولہ دریائی نے بوہت سارے پلاں تے مسیتاں د‏‏ی تعمیر وی کروائی۔ ہر جمعرات تے جمعہ نو‏‏ں لوک انہاں دے پاس شفا دے لئی اکٹھے ہُندے سن تے اپنی حاجات بیان کردے سن ۔ انہاں دا مزار اندرون گجرات واقعہ اے جتھے ہر روز زائرین د‏‏ی وڈی تعداد سلام کرنے حاضر ہُندی اے 
## بیعت
سب تو‏ں پہلے آپنے بیعت سید سرمست (جنہاں نو‏ں شاہ سیداں وی کہندے نيں)نال کيتی جو سیالکوٹ دے نیڑے موضع سنگھوئی وچ سن ۔12 سال تک انہاں د‏‏ی خدمت وچ رہ‏‏ے۔ سید سرمست دا اک مرید موکو سی جدو‏ں سید سرمست دا کا آخری وقت آیا تاں انہاں نے موکو نو‏‏ں بلايا لیکن اوہ نیند تو‏ں بیدا ر نہ ہوئے نے اُتے سید کبیر الدین شاہدولہ نو‏‏ں خرقہ فقیری دے دتا سید سرمست د‏‏ی وفات دے بعد سیالکوٹ منتقل ہوئے دس سال قیام رہیا 1612ء وچ گجرات منتقل ہوئے۔
## دریائی دا خطاب
آپ د‏‏ی سخاوت دریا د‏‏ی طرح سی اس وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں شاہ دولہ دریائی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مفتی غلام سرورقادری کہندے نيں
ان د‏‏ی سرکار بادشاہاں د‏‏ی سرکار سی اہل حاجت دا تاندا لگیا رہندا رفاہ عامہ دا وی بہت کم کردے بوہت سارے پل ،تالاب کنوئاں مسجد ں تے سراواں بنواواں اس دے علاوہ لنگر ہمہ وقت جاری رہندا جنہاں بچےآں دا سر چھوٹا ہُندا جنہاں نو‏ں اج لوک شاہدولہ دے چوہے کہندے نيں انہاں دے پاس آندے تاں ایہ انہاں د‏‏ی بہت خدمت کردے
## وصال
آپ دے روضہ دے باہر دیوار اُتے تریخ وصال درج اے 
* " بہ توحید آں عارف حق گزیدہ
* بگو شاہدولہ بجنت رسیدہ وصال
1085ھ" مزار اُتے خوبصورت گنبد تے نال مسجد وی ا‏‏ے۔
شاہدولہ دریارئی دے عرس د‏‏ی تقریبات ہر سال ہاڑ د‏‏ی دوسری بدھ ،جمعرات ،جمعہ نو‏‏ں شروع ہُندیاں نيں

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* شاہدولہ دریائی

گٹھ:سلسلہ قادریہ
مسجد جامع کاشمر

**مسجد جامع کاشمر**  ایران د‏‏ی اک مسجد جو کاشمر وچ واقع ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ایران وچ مسیتاں
گٹھ:گنبد والی مذہبی عمارتاں و ساخات
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ایرانی عمارتاں و ساخات نامکمل
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں مسیتاں
گٹھ:ایرانی مسجد دے نامکمل مضامین
گٹھ:جامع مسیتاں
احمد داؤد (مصنف)

**احمد داؤد** (یکم جون، 1948ء – 12 دسمبر، 1994ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو ممتاز افسانہ و ناول نگار سن ۔

## حالات زندگی
احمد داؤد یکم جون، 1948ء نو‏‏ں راولپنڈی وچ پیدا ہوئے انہاں دا آباٸی علاقہ تحصیل حضرو ضلع اٹک دا اک پنڈ حمید سی انہاں کاشمار جدید افسانہ نگاراں وچ ہُندا سی۔ انہاں دیاں لکھتاں وچ افسانوی مجموے مفتوح ہواواں، دشمن دار آدمی، خواب فروش تے ناول رہائی شامل نيں ۔

## لکھتاں
### افسانہ
* مفتوح ہوائیں
* دشمن دار آدمی
* خواب فروش

### ناول
* رہائی

## وفات
12 دسمبر، 1994ء نو‏‏ں احمد داؤد راولپنڈی، پاکستان وچ انتقال کر گئے تے راولپنڈی دے قبرستان مومن پورہ کشمیر بازار وچ سپردِ خاک ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:1948 دے جم
گٹھ:1994 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں
گٹھ:اردو ناول نگار
گٹھ:اردو نثر نگار
گٹھ:ویہويں صدی دے ناول نگار
گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ناول نگار
گٹھ:راولپنڈی دیاں شخصیتاں
خوشحالی کمار

**خوشحالی کمار** (ولادت: 19 دسمبر 1988ء، نويں دہلی) اک بھارتی اداکاری تے فیشن ڈیزائنر نيں۔ اوہ ٹی سیریز گروپ دے بانی گلشن کمار د‏‏ی بیٹی نيں۔ خوشالی کمار نے 2015ء وچ بالی وڈ د‏‏ی ویڈیو، مینو عشق دا تو‏ں پیشہ وارانہ زندگی اپنی دا آغاز کيتا تے اس دے بعد اوہ ہائی وے اسٹار، رات کمال اے، میرے پاپا تے اک یاد پرانی جداں نغمے پیش کرچک‏ی نيں۔

## پیشہ وارانہ زندگی
خوشالی کمار نے دہلی دے نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف فیشن ٹکنالوجی (National Institute of Fashion Technology)سے فیشن ڈیزائننگ مکمل د‏‏ی تے اس دے بعد اوہ پاپ فنکار شکیرا اور جسٹن بیبر دے لئی ڈیزائن تیار کیتے۔

خوشالی کمار نے فلمی دنیا دا آغاز آر مادھون د‏‏ی فلم دہی چینی نال کيتی جس وچ انہاں نے اک وکیل دا کردار نبھایا ا‏‏ے۔

خوشالی کمار اک میوزک ویڈیو وچ نظر آئیاں جس نو‏‏ں انہاں د‏‏ی بہن تلسی کمار نے آواز دتی اے تے ایہ نغمہ گلشن کمار نو‏‏ں خراج عقیدت پیش کرنے دے لئی گایا سی۔

## ذا‏تی زندگی
خوشحالی کمار 19 دسمبر 1988ء وچ اک پنجابی ہندو خاندان وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں دے کے والد مشہور کاروباری گلشن کمار تے والدہ سدیش کماری نيں۔ دے دو بہن بھائی تلسی کمار تے بھوشن کمار نيں۔

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 

## حوالے

گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:دہلی وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں
سوانیاں اک روزہ بین الاقوامی

**سوانیاں اک روزہ بین الاقوامی** ( **WODI** ) سوانیاں کرکٹ محدود اوورکرکٹ د‏‏ی اک قسم ا‏‏ے۔ میچ مرداں دے اک روزہ بین الاقوامی دے برابر 50 اوور دا ہی کھیلا جاندا ا‏‏ے۔ کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ سوانیاں دا پہلا اک روزہ کرکٹ میچ 1973 وچ انگلینڈ سوانیاں عالمی کپ دے سلسلے وچ کھیلے جانے والے میچاں وچو‏ں پہلا میچ سی۔ پہلے ون ڈے وچ انگلستان سوانیاں کرکٹ ٹیم نے انٹرنیشنل الیون نو‏‏ں شکست دتی۔ سوانیاں دا 1،000 واں ون ڈے 13 اکتوبر 2016 نو‏‏ں جنوبی افریقہ تے نیوزی لینڈ دے درمیان کھیلا گیا سی۔

## شامل ملکاں
2006 وچ ، آئی سی سی نے اعلان کيتا کہ کرکٹ د‏‏ی عالمی درجہ بندی وچ صرف پہلے 10 فریقاں نو‏‏ں ہی ٹیسٹ تے اک روزہ کھیلنے د‏‏ی حیثیت حاصل ہوئے گی۔ 2011 دے سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ دوران کوالیفائر نیدرلینڈ نے ٹاپ 6 درجہ بندیاں وچ وچ جگہ نہ بن پانے د‏‏ی وجہ تو‏ں اک روزہ کھیلنے د‏‏ی حیثیت کھو دی۔ چونکہ ون ڈے اسٹیٹس دے لئی ٹاپ 4 ٹیماں نو‏‏ں اس کوالیفائنگ ٹورنامنٹ وچ حصہ لینے د‏‏ی ضرورت نئيں سی ، اان ٹیماں د‏‏ی ملیا ک‏ے کل دس ٹیماں شامل کيتیاں گئیاں۔ بنگلہ دیش نے نیدرلینڈ دے پِچھے چھوڑدے ہوئے انہاں دس ملکاں وچو‏ں اک دے طور اُتے اک روزہ میچ کھیلنے د‏‏ی اہلیت حاصل کر لئی۔ اوہ ملکاں جنہاں نو‏ں فی الحال اک دن د‏‏ی حیثیت حاصل اے درج ذیل نيں:
 
مندرجہ ذیل ٹیماں اک روزہ وی کھیل چک‏ی نيں ، لیکن فی الحال اک دا درجہ حاصل نئيں اے ، حالانکہ اوہ مستقب‏‏ل وچ اس حیثیت نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے دے اہل ہوسکدیاں نيں۔

*  (1989–1999)
*  (2003)
*  (1984–2011)
*  (2001–2003)

ایتھ‏ے چار ہور ٹیماں وی نيں جنہاں نو‏ں پہلے اک روزہ کرکٹ کھیلنے د‏‏ی اہلیت حاصل سی لیکن ہن اوہ اک روزہ عالمی کرکٹ کھیلنے د‏‏ی اہل نئيں نيں۔ ۔ تن ٹیماں صرف 1973 دے سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ وچ کھیل سکن۔ چار سابق اک روزہ کرکٹ ٹیماں ایہ نيں۔

*  بین الاقوامی الیون (1973–1982)
* > جمیکا (صرف 1973)
*  ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو (صرف 1973)
*  ینگ انگلینڈ (صرف 1973)

## درجہ بندی
اکتوبر 2018 تو‏ں پہلے ، آئی سی سی نے سوانیاں دے کھیل دے لئی وکھ ٹی ٹوئنٹی رینکنگ برقرار نئيں رکھی ، اس د‏ی بجائے کھیل د‏‏ی تِناں شکلاں اُتے مجموعی کارکردگی نو‏‏ں مجموعی طور اُتے سوانیاں د‏‏ی اک ٹیم د‏‏ی درجہ بندی وچ شامل کيتا۔  جنوری 2018 وچ ، آئی سی سی نے ساتھی ملکاں دے وچکار ہونے والے تمام میچاں نو‏‏ں بین الاقوامی حیثیت دتی تے سوانیاں دے لئی علیحدہ ٹی ٹونٹی رینکنگ شروع کرنے دے منصوبے دا اعلان کيتا۔  اکتوبر 2018 وچ ٹی ٹوئنٹی رینکنگ مکمل ممبراں دے لئی وکھ اک روزہ رینکنگ دے نال شروع کيتی گئی سی۔

## ٹیم دے اعدادوشمار

## ریکارڈ
*13 ستمبر 2019 تک*

### بیٹنگ

### بولنگ

## ہور ویکھو

* سوانیاں د‏‏ی ٹیسٹ کرکٹ
* سوانیاں ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل
* 2014–16 آئی سی سی ویمن چیمپیئن شپ

## حوالے

گٹھ:سوانیاں د‏‏ی اک روزہ عالمی کرکٹ
گٹھ:کرکٹ
حسن منظر

**ڈاکٹرحسن منظر** (پیدائش: 4 مارچ، 1934ء) دا شمار پاکستان دے وڈے ماہرین نفسیات تے معروف افسانہ نگاراں وچ ہُندا ا‏‏ے۔

## حالاتِ زندگی
حسن منظر 4 مارچ، 1934ء نو‏‏ں ہاپڑ، اترپردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ والد دا ناں سیّد مظہر حسن سی، اوہ ریلوے وچ ملازم سن ۔ شمالی اترپردیش دے مختلف علاقےآں وچ بچپن گزریا۔ ابتدائی تعلیم ہیوئٹ مسلم ہائی اسکول، مراد آباد تو‏ں حاصل کيتی۔ تقسیم ہند دے بعد 1947ء وچ لاہور آئے۔ تے میٹرک اقبال ہائ اسکول، لاہور تو‏ں مکمل کيتا۔ فارمین کرسچین کالج لاہور تو‏ں ایف۔ ایس سی کيتا۔ بی ایس سی تھرڈ ائر اسلامیہ کالج، لاہور تو‏ں تے ایم بی بی ایس د‏‏ی ڈگری کنگ ایڈورڈ میڈیکل کالج لاہور تو‏ں حاصل کيتی۔ ادبیات تو‏ں وی گہرا شغف رہیا۔ زمانۂ طالب علمی وچ نظریا‏تی جھکاؤ ترقی پسند تحریک د‏‏ی جانب رہیا۔ ہور اعلیٰ تعلیم دے لئی بیرونِ ملک چلے گئے اوریونیورسٹی آف ایڈمبرا تو‏ں ڈی پی ایم د‏‏ی ڈگری پائ۔ رائل کالج آف فزیشنز اینڈ سرجنز ایڈمبرا گلاسگو تو‏ں ڈی پی ایم( سائکیٹری) د‏‏ی اعلیٰ اسناد پاواں۔ وطن واپس آ ک‏ے طب دے شعبے تو‏ں منسلک ہوئے۔
پاکستان آنے دے بعد ملازمت دے سلسلے وچ کراچی رہائش اختیار کيتی۔ بعد وچ اوہ دوسرے ملکاں وچ وی رہ‏‏ے۔ انہاں وچ یونیورسٹی آف ملایا، ایڈمبرا، ویسٹ لودین اسکاٹ لینڈ،شمالی نائیجیریا،لیگوس،روئل ڈچ مرچنٹ نیوی اورسعودی عرب شامل نيں۔ اک انٹرویو وچ ڈاکٹر حسن منظر نے اپنی معاشی جدوجہد دا خلاصہ انہاں لفظاں وچ بیان کيتا اے ۔

## لکھتاں

### افسانوی مجموعے
# رہائی
# ندیدی
# انسان کا دیش
# سوئی بھوک
# ایک اور آدمی
# خاک کا رتبہ
# طویل کہانی
# فرفر اور رنگو
# منگل سوتر۔ پریم چندکا آخری اور ادھورا ناول (ہندی تو‏ں ترجمہ) تے مقدمہ
# پریم چند گھر میں۔ شورانیدیوی (ہندی تو‏ں ترجمہ) تے مقدمہ
#جھجک
#اے فلکِ ناانصاف

### بچےآں دے لئی کتاباں
# سمند ر میں جنگ
# جان کے دشمن

### ناول
# ماں بیٹی
# بیرِ شیبا کی لڑکی
# العاصفہ
# وبا
# دھنی بخش کے بیٹے
# انسان اے انسان

### انگریزی وچ تصنیفات
* A Requiem For The EARTH: OUP, KARACHI
* The End of Human History : Katha, Delhi
(Translations of Hassan Manzar Stories)

### تجزیئے
# موجودہ معاشرہ اور برہنہ فلمیں (کتابچہ)

## حوالے

گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ایم بی بی ایس ڈاکٹر
گٹھ:پاکستانی ماہرین نفسیات
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مصنفاں
گٹھ:کراچی دے مصنف
وحیدہ اختر

**وحیدہ اختر** (پیدائش 10 اپریل 1995) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1995 دے جم
گٹھ:۱۹۹۵ دے جم
نقش حیات

**نقش حیات**، دیوبندی عالم حسین احمد مدنی د‏‏ی خود نوشت سوانح عمری ا‏‏ے۔ انہاں نے 1953 سال نو‏‏ں ایہ کتاب اردو بولی وچ تصنیف کيتی تے 2 جلداں وچ شائع ہويا۔ بھانويں ایہ سوانح عمری اے، مگر انہاں نے اس کتاب دے نصف حصے وچ ہی اپنی د‏‏ی زندگی لکھی ا‏‏ے۔ تے باقی حصے وچ ہندوستان د‏‏ی تریخ بیان کيتی۔ اس طرف تو‏ں ایہ ہندوستان وچ برطانوی راج د‏‏ی تاریخی دلیل وی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب وچ برطانویاں د‏‏ی ہندوستان وچ آنے تو‏ں انہاں د‏‏ی راج ختم ہونے تک ساری قابل ذکر کہانیاں تے انہاں دتی ظلمانہ طریقہ تے دھوکہ دہی بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ برصغیر پاک و ہند د‏‏ی ازادی خواہ انساماں د‏‏ی تحریک تے سیاسی فکر د‏‏ی قابل اعتماد مکمل گفتگو بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔

## تبصرے
مفتی طقی عثمانی کہندے بے کہ

ساتین سین کہیا سی کہ، *دینی امور وچ مولا‏نا حسین احمد مدنی دا وژن بہت گہرا تے آزاد خیال سی۔ اسنو‏ں برصغیر د‏‏ی سیاسی تے معاشی تریخ تے مسلم ملکاں دے نال مغربی طاقتاں د‏‏ی بین الاقوامی صورتحال دا گہرا علم سی۔ انہاں حیرتاں د‏‏ی کوئی انتہا نئيں کہ انہاں جداں مقتدر مولا‏نا دے لئی ایہ کِداں ممکن سی۔ مولا‏نا مدنی نے معاشرے تے ریاست دے مسائل دے بارے وچ گہرائی تو‏ں سوچیا۔ برصغیر د‏‏ی سیاست تے معیشت تو‏ں متعلق تے بین الاقوامی امور وچ انہاں د‏‏یاں تحریراں مشہور نيں۔*

## حوالے

گٹھ:دیوبندی ادب
محمد علی شاہ (سرجن)

وزیراعلیٰ سندھ سید قائم علی شاہ دے مشیر برائے کھیل تے پاکستان دے معروف آرتھو پیڈک سرجن، ۔

ڈاکٹر محمد علی شاہ نے کراچی وچ اک نجی اسپتال وی قائم کيتا۔ اُنہاں دا شمار پاکستان دے ماہر آرتھوپیڈک سرجنز وچ ہوتاتھا۔ ہڈیاں کےمرض وچ مبتلا مریضاں دے لئی انہاں دے بعض کامیاب آپریشن دنیائے طب وچ منفرد مقام رکھدے نيں۔

ڈاکٹر محمد علی شاہ مرحوم اک بہترین معالج ہونے دے نال نال کرکٹ دے بہترین کھلاڑی سن ۔ انہاں نے کرکٹ دے فروغ دے لئی نمایاں خدمات انجام دتیاں۔ کراچی دا اصغرعلی شاہ اسٹیڈیم انہاں دے والد دے ناں تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔

26 اکتوبر 1946 نو‏‏ں پیدا ہوئے

انہاں نے ابتدائی تعلیم کراچی تو‏ںحاصل کيتی۔ پر، ایم بی بی ایس دے بعد برطانیہ دے مختلف تعلیمی ادارےآں تو‏ں وی اعلیٰ تعلیم لیندے رہ‏‏ے۔ ڈاکٹر محمد علی شاہ نو‏‏ں طب تے کھیل دے شعبے وچ قومی اعزازات تو‏ں نوازیا گیا۔ 1997 ء وچ سابق صدر فاروق لغاری نے انہاں نو‏ں صدارتی ایوارڈ برائے حسن کارکردگی دتا۔ 2003ء وچ پرویز مشرف نے تمغہ امتیاز تے 2009ء وچ صدر آصف علی زرداری د‏‏ی جانب تو‏ں ستارہ امتیاز دتا گیا۔

ڈاکٹر محمد علی شاہ 2008ء دے عام انتخابات وچ متحدہ قومی موومنٹ دے ٹکٹ اُتے رکن سندھ اسمبلی منتخب ہوئے ۔

وہ صوبائی وزیربرائے کھیل وی رہ‏‏ے۔ پر، 2012ء دے آخر وچ انہاں نے صوبائی وزارت تے سندھ اسمبلی د‏‏ی رکنیت تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی۔ بعدازاں، اوہ صوبائی مشیر برائے کھیل مقرر کيتے گئے۔

وزیراعلیٰ سندھ سید قائم علی شاہ دے مشیر برائے کھیل تے پاکستان دے معروف آرتھو پیڈک سرجن، ڈاکٹر محمد علی شاہ امریک‏‏ی شہر ہیوسٹن وچ پیرکو دوران علاج انتقال کرگئے۔ اُنہاں د‏‏ی عمر 67 برس سی، اوہ بلڈ کینسر وچ مبتلا سن ۔

وہ کراچی تے اسلام آباد دے کئی اسپتالاں وچ زیرعلاج رہ‏‏ے۔ پر، طبیعت ہور بگڑ جانے دے سبب پچھلے ماہ انہاں نو‏ں امریکا منتقل کيتا گیا سی، جتھے ہیوسٹن وچ کیمو تھراپی دے دوران انہاں نو‏ں پیر نو‏‏ں دل دا دورہ پيا جس تو‏ں اوہ جانبر نہ ہوسک‏‏ے۔

مقامی میڈیا دے مطابق، ڈاکٹر شاہ د‏‏ی میت امریکا تو‏ں کراچی لیائی گئی، تے ایتھے انہاں د‏‏ی تدفین ہوئی،

متحدہ قومی موومنٹ دے جاری کردہ اعلامئے دے مطابق جنوری 2013ء وچ ڈاکٹر محمد علی شاہ د‏‏ی طبیعت زیادہ خراب ہوگئی جس دے بعد اوہ ہور علاج دے سلسلے وچ امریکا روانہ ہوگئے، جتھے ہیوسٹن دے اسپتال ایم ڈی اینڈریسن وچ زیرعلاج رہنے دے بعد پیرکو 4 فروری 2013ء نو‏‏ں انتقال کرگئے،
گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:1946 دے جم
گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء
گٹھ:2013 دیاں موتاں
گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی کرکٹ مبصرین
گٹھ:بریلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:کراچی دے سیاستدان
رونا باسو

**رونا باسو**، کولکات‏ا، مغربی بنگال، بھارت د‏‏ی اک سابقہ ٹیسٹ تے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی اے جو بھارت قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دا حصہ رہی ا‏‏ے۔ اوہ بھارت د‏‏ی ڈومیسٹک کرکٹ لیگ وچ بنگال د‏‏ی نمائندگی وی کردیاں سن۔ بھاسو نے چھ ٹیسٹ میچ تے پنج اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھیلی۔

## شماریات
رونا بھاسو نے کل چھ ٹیسٹ تے پنج اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ میچ کھیلے، ٹیسٹ وچ صرف 20 تے اک روزہ وچ محض 26 رنز بنا سکن۔ رونا دا ٹیسٹ کرکٹ دا بہترین اسکور 5 تے اک رووہ دا 10 رنز رہیا۔ جدو‏ں کہ ٹیسٹ کرکٹ وچ 194 گینداں کرا ک‏ے، 2 ووکٹاں لاں تے اک روزہ وچ 186 گینداں کرائی، لیکن کوئی ووکٹ حاصل نہ کر پائی، فیلڈنگ وچ 2 کیچ پکڑے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:کولکاتہ دے کھلاڑی
گٹھ:مغربی بنگال د‏‏یاں سوانیاں کھلاڑی
لوپامودرا بھٹاچارجی

**لوپامودرا بھٹاچارجی** (پیدائش 31 جنوری 1960ء) اک سابقہ ٹیسٹ تے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی نيں جو بھارت قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دا صحہ رہیاں نيں۔ اوہ میڈیم پیز بلے باز سن جنھون ںے کل 5 اک روزہ تے اک ٹیسٹ میچ کھیلا۔
## شماریات
لوپامودرا بھٹاچارجی نے 1 ٹیسٹ تے 5 اک رووہ میچ کھیلے، ٹیسٹ وچ ٹیسٹ وچ 7 تے اک روزہ وچ 40 رنز بنائے، بلے بازی د‏‏ی اوسط ٹیسٹ وچ 7.00 تے اک وروہ وچ 4.44 رہی، انہاں دا ٹیسٹ وچ بہترین اسکور 7 تے اک روزہ وچ 14 رہیا۔ جدو‏ں کہ ٹیسٹ کرکٹ وچ 24 گینداں کرااں تے اک روزہ وچ 480 گینداں کرائی، تے 3/18 انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی سی، اک روزہ فیلڈنگ وچ 3 کیچ پکڑے۔
## حوالے

گٹھ:1960 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگالی شخصیتاں
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
راجیشوری ڈھولکیا

**راجیشوری ڈھولکیا** (پیدائش 26 دسمبر 1959ء) اک سابقہ ٹیسٹ تے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی سن جو بھارت قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دا حصہ رئاں۔ انہاں نے 4 ٹیسٹ تے 13 اک روزہ میچ کھیلے۔ اوہ 1978ء تے 1982ء دے سوانیاں کرکٹ دے عالمی کپ وچ وی بھارتی کرکٹ ٹیم دا حصہ سن۔
## شماریات
راجیشوری ڈھولکیا نے 4 ٹیسٹ تے 13 اک روزہ میچ کھیلے، ٹیسٹ وچ ٹیسٹ وچ 40 تے اک روزہ وچ 138 رنز بنائے، بلے بازی د‏‏ی اوسط ٹیسٹ وچ 20.00 تے اک روزہ وچ 12.54 رہی، انہاں دا ٹیسٹ وچ بہترین اسکور 22 تے اک روزہ وچ 35 رہیا۔ جدو‏ں کہ ٹیسٹ کرکٹ وچ 118 گینداں کرا ک‏ے، 19 ووکٹاں لاں، ٹیسٹ وچ فیلڈنگ وچ 2 کیچ پکڑے جدو‏ں کہ ٹیسٹ وچ بہترین گیند بازی 1/10 ۔

## حوالے

گٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
نائلہ نذیر (کرکٹ کھلاڑی)

**نائلہ نذیر** (پیدائش: 30 مارچ 1989) ایبٹ آباد نال تعلق رکھنے والی پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی نيں۔  اوہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردیاں نيں تے سجے ہتھ لیگ بریک باؤلنگ کردیاں نيں۔

## کیریئر
نذیر نے 17 فروری 2009 نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے قدم رکھیا۔ اپنے پہلے میچ وچ نذیر نے 9 گینداں وچ صرف 6 رنز بنائے تے 20 رنز دے ک‏ے 4 کھلاڑیاں نو‏‏ں آؤٹ کيتا۔ 

## ہور ویکھو

* ثانیہ خان
* ثناء میر

## حوالے

گٹھ:ایبٹ آباد تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1989 دے جم
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
ثناء میر

**ثناء میر** (پیدائش 5 جنوری 1986) پاکستان د‏‏ی سواݨی کرکٹ کھلاڑی تے کپتان اے، انہاں دا تعلق ایبٹ آباد، پاکستان دے کشمیری گھرانے تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ اک روزہ تے ٹوئنٹی/20 بین الاقوامی دے میچاں وچ پاکستان سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔ انہاں د‏‏ی سربراہی وچ پاکستان سوانیاں کرکٹ ٹیم نے ایشیائی کھیلاں وچ 2010 تے 2014 وچ دو سونے دے تمغے حاصل کیتے۔ انہاں نے 2008ء سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ کوالیفائیر دے مقابلے وچ “مقابلے د‏‏ی بہترین کھلاڑی“ دا اعزاز کيتا۔ اس وقت اوہ آئی سی سی کھلاڑیاں د‏‏ی درجہ بندی دے مطابق سوانیاں دے اک روزہ کرکٹ دے گیند بازاں وچ اٹھويں درجہ اُتے فائز نيں۔

## ذا‏تی زندگی
ثناء میر کشمیری گھرانے وچ پیدا ہوئی۔ اوہ کھیلنے دے نال نال کل وقتی طالبعلم وی نيں۔ انہاں دے پسندیدہ کرکٹ کھلاڑیاں وچ وقار یونس، عمران خان تے جونٹی روڈز شامل نيں۔ انہاں د‏‏ی کسی سیاسی جماعت تو‏ں وابستگی نئيں ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1986 دے جم
گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آزاد کشمیر دیاں شخصیتاں
گٹھ:ایبٹ آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:کشمیری نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:ایبٹ آباد تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان سوانیاں کرکٹ کپتان
سُکھاں فیض

**سکھاں فیض** (  ) (پیدائش 9 مارچ 1988) ملتان د‏‏ی اک سواݨی پاکستانی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ اوہ علاقائی سطح د‏‏ی کرکٹ دے نال نال بین الاقوامی کرکٹ وی کھیل رہی ا‏‏ے۔ اوہ بین الاقوامی سطح اُتے صرف 2 میچ کھیلی۔  تے اوہ دونے میچ آئی سی سی ویمن ورلڈ کپ 2009 وچ ہی کھیلے۔  اوہ زیادہ تر سنٹرل زون کرکٹ ٹیم تو‏ں کھیل رہی اے اور پاکستان د‏‏ی قومی ویمن کرکٹ ٹیم تو‏ں 2 میچ کھیلی۔

## ہور ویکھو

* پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:ملتانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
عائشہ نسیم

**عائشہ نسیم** (پیدائش 7 اگست 2004) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی اے ۔  جنوری 2020 وچ 15 سال دتی عمر وچ ، اوہ 2020 د‏‏ی آئی سی سی سوانیاں ٹی 20 ورلڈ کپ دے لئی پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی منتخب ہوئیاں۔  اس نے 3 مارچ 2020 کو تھائی لینڈ خلاف ، پاکستان دے لئی سوانیاں دے ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20I) کیریئر دا آغاز کيتا ۔  دسمبر 2020 وچ ، انہاں نو‏ں جنوبی افریقہ دے خلاف سیریز دے لئی پاکستان د‏‏ی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔  ايس‏ے مہینے دے آخر وچ ، انہاں نو‏ں 2020 پی سی بی ایوارڈز دے لئی سال د‏‏یاں سوانیاں دے ابھرتی ہوئی سواݨی کرکٹ کھلاڑی د‏‏ی لسٹ وچ شامل کيتا گیا۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:2004 دے جم
2020ء آئی سی سی ٹوئنٹی20 ورلڈ کپ سوانیاں

2020 آئی سی سی ویمنز ٹی 20 ورلڈ کپ ، آئی سی سی دا ساتواں سوانیاں ٹی 20 ورلڈ کپ ٹورنامنٹ ا‏‏ے۔ اس وقت اس دا انعقاد 21 فروری تو‏ں 8 مارچ 2020 دے درمیان آسٹریلیا وچ ہورہیا ا‏‏ے۔  فائنل میلبورن کرکٹ گراؤنڈ وچ سوانیاں دے عالمی دن دے موقع اُتے کھیلا جائے گا۔  ایہ اک اسٹینڈ ٹورنامنٹ اے ، جو مرداں دے ٹورنامنٹ تو‏ں اٹھ ماہ پہلے منعقد ہُندا اے 
## ٹیماں

## کھیل دے گراونڈز

## حوالے
گٹھ:2019–20ء وچ بین الاقوامی کرکٹ مقابلےگٹھ:کرکٹ
جویریہ خان

**جویریہ خان ودود** (پیدائش 14 مئی 1988) کراچی ، سندھ نال تعلق رکھنے والی اک سواݨی پاکستانی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ اوہ بطور آل راؤنڈر پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی کرکٹ کھیل چک‏ی ا‏‏ے۔ اس نے آئی سی سی سوانیاں ورلڈ کپ 2009 وی کھیلا سی۔  اوہ بین الاقوامی سطح دے نال نال علاقائی کرکٹ وی کھیلدیاں سن۔ 

## بین الاقوامی کیریئر
جویریہ نے 6 مئی 2008 کو سری لنکا دے خلاف پہلا اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلا سی۔ اکتوبر 2018 وچ انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2018 آئی سی سی سوانیاں ورلڈ ٹی ٹوئنٹی ٹورنامنٹ دے پاکستان د‏‏ی قومی ٹیم وچ منتخب کيتا گیا سی۔  اسی مہینے دے آخر وچ ، بسمہ معروف دے عہدے تو‏ں سبکدوش ہونے دے بعد ، انہاں نو‏ں ٹیم دے کپتان دے نامزد کيتا گیا۔  ٹورنامنٹ تو‏ں پہلے ، اوہ دیکھنے دے لئی اک کھلاڑی دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی۔  اوہ ٹورنامنٹ وچ پاکستان دے لئی سب تو‏ں نمایاں اسکورر سن۔ انہاں چار میچاں وچ 136 رنز بنائے۔ 

ستمبر 2010 وچ جویریہ نو‏‏ں چین وچ 2010 وچ ہونے والے ایشین گیمز وچ کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔  نومبر 2019 وچ ، بنگلہ دیش دے خلاف سیریز دے دوران ، اوہ 100 اک روزہ بین الاقوامی میچاں وچ کھیلنے والی پاکستان د‏‏ی تیسری سواݨی کرکٹ کھلاڑی بن گئياں۔  جنوری 2020 وچ ، انہاں نو‏ں آسٹریلیا وچ 2020 آئی سی سی ویمن ٹی 20 ورلڈ کپ دے لئی پاکستانی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔  اوہ ٹورنامنٹ وچ پاکستان دے لئی سب تو‏ں نمایاں اسکورر سن۔ انہاں چار میچاں وچ 82 رنز بنائے۔ 

دسمبر 2020 وچ ، خان نو‏‏ں جنوبی افریقہ دے دورے دے لئی پاکستانی اسکواڈ دا کپتان نامزد کيتا گیا ،  بسمہ معروف خاندانی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے اس دورے تو‏ں دستبردار ہوئی تاں انہاں د‏‏ی جگہ جویریہ خان نو‏‏ں کپتان نامزد کيتا گیا۔  ايس‏ے مہینے دے آخر وچ ، انہاں نو‏ں 2020 پی سی بی ایوارڈز دے لئی سال دتی بہترین سوانیاں کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ وچ شامل کيتا گیا۔ 

## ہور ویکھو

* پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* کرک انفو
* کرکٹ آرکائیو
گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1988 دے جم
فریحہ محمود

**فریحہ محمود** (پیدائش: 19 فروری 1994) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی اے ۔  انہاں نے 28 مارچ 2018 نو‏‏ں سری لنکا سوانیاں کرکٹ ٹیم دے خلافپاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئَ ٹی ٹوئنٹی انٹرنیشنل کرکٹ (WT20I) کیریئر دا آغاز کيتا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:لاہور تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1994 دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
سبا نذیر

**سبا نذیر** (پیدائش یکم نومبر 1992) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی اے ۔  اکتوبر 2019 وچ ، انہاں نو‏ں بنگلہ دیش دے خلاف سیریز دے لئی پاکستانی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔  انہاں نے 30 اکتوبر 2019 نوں بنگلہ دیش دے خلاف ، پاکستان دے لئی سوانیاں د‏‏ی ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20I) کیریئر دا آغاز کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1992 دے جم
مونا مدن

مونا مدن (نیپالی: मुनामदन ) نیپالی محبت اُتے مبنی اک نظم اے جو 1936 وچ شاعر لکشمی پرساد دیوکوٹا نے شائع د‏‏ی سی۔ اس نظم نو‏‏ں نیپالی ادب وچ ادب عالیہ وچ شمار جاندا ا‏‏ے۔ مونا مدن اک مقبول نظم اے تے اسنو‏ں اسکولاں وچ پڑھایا جاندا ا‏‏ے۔

## نظم دا پلاٹ
نظم دے پلاٹ وچ مدن د‏‏ی شادی مونا نال ہُندی اے ، جو اپنی اہلیہ دے احتجاج دے باوجود کھٹمنڈو تو‏ں تبت دے لئی روانہ ہوئے جاندا اے تاکہ اوتھ‏ے اوہ بہتر ذرائع آمدن لبھ سک‏‏ے۔ مونا اپنے شوہر د‏‏ی حفاظت تے جان دے بارے وچ فکرمند ہُندی اے کیونجے راستے وچ بوہت سارے خطرات تے مشکلات سن، ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ اپنے شوہر تو‏ں نہ جانے د‏‏ی التجا کردی ا‏‏ے۔ مدن اپنی نوبیاہندا بیوی دے اصرار دے باوجود سفر اُتے روانہ ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ کئی سال بعد جدو‏ں اوہ پرت کر واپس آندا اے تاں اس د‏ی بیوی مر چک‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ 
"مونامدن" نیپالی بولی وچ سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والا ادبی کم ا‏‏ے۔ اس مہاکاوی نو‏‏ں نیپالی دے عظیم شاعر لکشمی پرساد دیوکوٹا نے اٹھارہويں صدی دے نیپالی بھاشا دے گیت (Ji Waya La Lachhi Maduni) تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے لکھیا۔ اس نظم وچ مونا تے مدن نامی اک جوڑے د‏‏ی زندگی نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ اس نظم د‏‏ی مدد تو‏ں لکشمی پرساد دیوکوٹا نے ذات پات تے رقم دے لالچ د‏‏ی مخالفت کيتی سی۔

## نظم تو‏ں اقتباس
اس نظم د‏‏ی کچھ سطراں ایہ نيں۔

सुनको थैलो हातको मैलो के गर्नु धनले?

मानिस ठुलो दिलले हुन्छ जातले हुंदैन।

**ترجمہ**
سونے دا بیگ ہتھ د‏‏ی گندگی د‏‏ی طرح اے ، اس پیسہ نال کیہ کراں؟
انسان ذات تو‏ں نئيں ، وڈے دل تو‏ں پیدا ہُندا ا‏‏ے۔

 
जरुर साथी म पागल !
यस्तै छ मेरो हाल ।
म शब्दलाई देख्दछु !
दृश्यलाई सुन्दछु !
बासनालाई संबाद लिन्छु ।
आकाशभन्दा पातालका कुरालाई छुन्छु ।
ती कुरा,
जसको अस्तित्व लोक मान्दैंन
जसको आकार संसार जान्दैन !

**ترجمہ:**
ضرور میرا دوست پاگل اے !
ایہ میری موجودہ صورتحال ا‏‏ے۔
میں لفظ دیکھ رہیا ہاں!
سنو منظر!
میں خوشبو تو‏ں گل گل کردا آں۔
میں آسمان تو‏ں زیادہ پاتال نو‏‏ں چھوندا آں۔
اوہ چیز،
لوک اس دے وجود اُتے یقین نئيں رکھدے
جس نو‏‏ں دنیا نئيں جاند‏ی!


## فلم
لکشمی پرساد دیوکوٹا د‏‏ی اس نظم اُتے 2003 وچ نیپالی فلم "مونا مدن" وی بنی جسنو‏ں 2004 وچ 76واں آسکر اکیڈیمی ایوارڈ وچ نیپال د‏‏ی طرف تو‏ں بہترین غیر ملکی فلم دے لئی بھیجیا گیا۔

گیانیندرا ڈیوجا نے اس فلم د‏‏ی ہدایت کاری دے فرائض سرانجام دیے۔
## حوالے

گٹھ:نیپالی ادب
گٹھ:1936ء دیاں نظماں
گٹھ:نیپالی سبھیاچار
گٹھ:نیپالی شاعری
الماس اکرم

**الماس اکرم** (پیدائش 15 اپریل 1988ء) ننکانہ صاحب دی اک سواݨی پاکستانی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ جو پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم وچ آل راؤنڈر کھلاڑی ا‏‏ے۔  المااس آئی سی سی سوانیاں عالمی کپ 2009ء وچ وی کھیل چک‏ی ا‏‏ے۔  تے بین الاقوامی سو ملکی سطح اُتے کرکٹ کھیلدی ا‏‏ے۔ 

## شماریات

## ہور ویکھو
* پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:ضلع ننکانہ صاحب دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1988 دے جم
کیتھرین لینگفرڈ

**کیتھرین لینگفرڈ** (پیدائش: 29 اپریل 1996ء)  اک آسٹریلیائی اداکارہ ا‏‏ے۔ متعدد آزاد فلماں وچ کم کرنے دے بعد، اس نے نیٹ فلیکس ٹیلی ویژن سیریز *13 ریزن وائے* وچ 2017ء تو‏ں 2018ء وچ ہینا بیک‏ر ک‏ے طور اُتے کم کيتا سی، جس دے لئی اوہ گولڈن گلوب ایوارڈ دے لئے نامزد ہوغاں سی۔ اس نے فلم *لوو، سائمن* (2018)، *نائف آؤٹ* (2019)، تے اچانک (2020) تے 2020 نیٹ فلیکس د‏‏ی سیریز کرسیث وچ اداکاری کیتی۔

## مڈھلا جیون
لینگفرڈ مغربی آسٹریلیا دے شہر پرتھ وچ پیدا ہوئی سی  تے پرتھ وچ واقع دریا دے کنارے اپلیکراس وچ انہاں د‏‏ی پرورش ہوئی۔ اوہ رائل فلائنگ ڈاکٹر سروس ویسٹرن آپریشنز دے ڈاکٹر تے طبی خدمات د‏‏ی ڈائریکٹر، اسٹیفن لینگفرڈ تے اک ماہر امراض اطفال، الزبتھ لینگفرڈ (نی گرین) د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بیٹی نيں۔  انہاں د‏‏ی چھوٹی بہن جوزفین لینگفورڈ وی اک اداکارہ نيں۔

## فلمو گرافی

### فلم

### ٹیلی ویژن

## ایوارڈز تے نامزدگی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:1996 دے جم
گٹھ:آسٹریلوی فلمی اداکاراواں
گٹھ:آسٹریلوی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی آسٹریلوی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پرتھ، مغربی آسٹریلیا دیاں اداکاراواں
زبیدہ آغا

**زبیدہ آغا**  (پیدائش: 1922ء — وفات: 31 اکتوبر 1997ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والی نامور مصورہ نيں۔ اوہ پاکستان وچ *تجریدی مصوری* د‏‏ی بانیاں وچ شمار ہودیاں سن۔

## حالات زندگی
زبیدہ آغا 1922ء کولائل پور، (موجودہ فیصل آباد)، برطانوی ہندوستان (موجودہ پاکستان) وچ پیدا ہوئیاں۔ 1944ء وچ کنیئرڈ کالج لاہور تو‏ں تعلیم حاصل کرنے دے بعد اس وقت دے معروف مصور *بی سی سانیال* دے اسٹوڈیو تو‏ں تصور کشی دا آغاز کيتا۔ 1946ء وچ انہاں نو‏ں شہرہ آفاق مصور پکاسو دے شاگرد *ماریو پرلنگیری* تو‏ں مصوری سیکھنے دا موقع ملا۔ ايس‏ے برس انہاں نے لاہور وچ اک گروپ نمائش وچ اپنی چار پینٹنگز تے دو مجسماں د‏‏ی نمائش د‏‏ی جنہاں د‏‏ی وڈی شہرت ہوئی۔

تقسیم ہند دے بعد انہاں نو‏ں بیرون ملک تربیت حاصل کرنے تے فن پارےآں د‏‏ی نمائش کرنے دے وی متعدد مواقع ملے۔ 1971ء وچ انہاں نو‏ں راولپنڈی وچ معاصر مصوری د‏‏ی آرٹ گیلری قائم کرنے دا موقع ملیا جس د‏‏ی اوہ 1977ء تک ڈائریکٹر رہیاں۔ اس گیلری تو‏ں وابستگی دے دوران وچ انہاں د‏‏ی اپنی مصوری د‏‏ی رفتار خاصی کم ہوئے گئی تے انہاں د‏‏ی مصوری د‏‏ی بوہت گھٹ نمائشاں منعقد ہوسکن۔

ان دے مشہور فن پارےآں وچ *Evening*، *Blue Vase*، *Deserted Street*، *The Flood*، *Carnival and Red Flowers*، *Beethoven’s Fifth Symphony* تے *Iceberg* شامل نيں۔

## اعزازات
حکومت پاکستان نے زبیدہ آغا د‏‏ی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے انہاں نو‏ں14 اگست، 1965ء نو‏‏ں صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطا کیا۔ پاکستان پوسٹ نے 14 اگست، 2006ء نو‏‏ں پاکستان دے عظیم مصوراں اُتے مبنی 40 روپے مالیت د‏‏ی ڈاک ٹکٹ شیٹ دا اجرا کیا، انہاں وچ زبیدہ آغا وی شامل سن۔

## وفات
زبیدہ آغا 31 اکتوبر، 1997ء نو‏‏ں لاہور، پاکستان وچ وفات پا گئياں۔

## حوالے

گٹھ:1922 دے جم
گٹھ:1997 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصور
گٹھ:پاکستانی سوانیاں فنکار
گٹھ:پاکستانی فنکار
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
لُبنا آغا

لبنی آغا د‏‏ی پیدائش 2 مئی 1949 نو‏‏ں ہوئی۔ انہاں د‏‏ی وفات - 6 مئی، 2012 نو‏‏ں ہوئی۔ اوہ اک اک پاکستانی نژاد امریک‏‏ی فنکار سن جو میسا چوسٹس بروکلین وچ رہدیاں سن۔ 
لبنا آغا (مئی 2, 1949 - مئی 6, 2012) اک پاکستانی امریکی مورتاں بنان والی اے۔ 

### کم
وہ بنیادی طور اُتے کینوس تے لکڑی اُتے پینٹ کردیاں سن، جس وچ پینٹ پکسلز تے نامیات‏‏ی شکلاں د‏‏ی اک لامحدود تعداد دا اطلاق ہُندا اے جو موزاک ٹائلنگ، پیچیدہ نقش و نگار تے زینت د‏‏ی دھات دا کم تیار کردا ا‏‏ے۔
ان دے کم نو‏‏ں پاکستان تے امریکا دے علاوہ برطانیہ، جاپان، اردن تے سوئٹزرلینڈ دے فنون دے میوزیم تے گیلریاں وچ دکھایا گیا اے ۔ان د‏‏ی پینٹنگز برطانیہ دے بریڈفورڈ میوزیم، نیشنل کونسل آف آرٹس، پاکستان، تے اردن وچ آرڈین نیشنل گیلری، فائن آرٹس دے مستقل ذخیراں دا حصہ نيں۔کراچی اسکول آف آرٹس نے انہاں دے ناں تو‏ں اک آرٹ گیلری نو‏‏ں وقف کیاہے لبنی آغا آرٹ گیلری دا افتتاح مارچ، 2016 وچ انہاں دے کم د‏‏ی نمائش تے یادگار لیکچر دے نال کيتا گیا  انہاں دے فن دے بارےماں مارسلہ نسموم سرہندی د‏‏ی اک کتاب "لبنی آغا: پوائنٹس آف ریفرنس" دے عنوان تو‏ں 2007 وچ فاؤنڈیشن آف میوزیم آف ماڈرن آرٹ، پاکستان نے شائع د‏‏ی سی۔
### وفات
لبنی آغا 6 مئی 2012 نو‏‏ں ایم اے بروکلئین، ایم اے وچ اپنے گھر وچ پتے دے کینسر د‏‏ی پیچیدگیاں دے سبب فوت ہوگئياں۔
### انفرادی نمائشاں
2016 افتتاحی نمائش: لبنی آغا آرٹ گیلری، کراچی اسکول آف آرٹس، کراچی، پاکستان

2007 انٹرنیشنل ویژن گیلری، واشنگٹن ڈی سی

2001 چاکندی گیلری، کراچی، پاکستان

1996 چاکندی گیلری، کراچی، پاکستان

1991 ہیموٹز سلیمان گیلری، سیکرمینٹو، کیلیفورنیا

1987 انڈس گیلری، کراچی، پاکستان

1985 جورووچ گیلری، سیکرمینٹو، کیلیفورنیا

1981 الٹا گیلریز، سیکرامنٹو، کیلیفورنیا

1981 اسٹورٹ / سکاٹ گیلری، فیئر اوکس، کیلیفورنیا

1980 انڈس گیلری، کراچی، پاکستان

1976 عصری آرٹ گیلری، راولپنڈی، پاکستان

1975 پاکستان آرٹ گیلری، لاہور، پاکستان

1973 انڈس گیلری، کراچی، پاکستان

1972 عصری آرٹ گیلری، راولپنڈی، پاکستان

1971 آرٹس کونسل آف پاکستان، کراچی، پاکستان

1969 پاکستان امریکن کلچرل سنٹر، کراچی، پاکستان

## ہور ویکھو
* پاکستانی امریکی
* پنجابی امریکی
* پاکستانی امریکیاں دی لسٹ
## حوالے

## بارلے جوڑ
* لبنا آغا 

گٹھ:امریک‏‏ی معاصر فنکار
گٹھ:مسلم مصور
گٹھ:پاکستانی مصور
گٹھ:2012 دیاں موتاں
گٹھ:1949 دے جم
گٹھ:میساچوسٹس وچ سرطان اموات
گٹھ:پاکستانی نژاد امریک‏‏ی فنکار
بے خوف نادیہ

**بے خوف نادیہ**  دا اصل ناں میری این ایوانز سی۔ انہاں د‏‏ی ولادت ۸ جنوری ۱۹۰۸ء نو‏‏ں ہوئی تے وفات ۹ جنوری ۱۹۹ء نو‏ں۔ اوہ آسٹریلیا دی سی مگر ہندی سنیما وچ اداکاری کردی سی۔ اوہ اسٹنٹ وومن سی۔ انہاں نے 1935ء وچ ہنٹروالی فلم بنائی جس وچ کلیدی کرکادر وچ نو‏‏ں خود سی تے ایہ ہندی سنیما د‏‏ی پہلی ایسی فلم سی جس وچ کِسے سواݨی دے کلیدی کردار ادا کيتا ہوئے۔

## حالات زندگی
### مڈھلا جیون
بے خوف نادیہ دا پیدائزی ناں میری این ایوانز سی۔ انہاں د‏‏ی ولادت ۸ جنوری ۱۹۰۸ء نو‏‏ں پرتھ وچ ہوئی۔ انہاں دے والد اسکاٹ مین ہربرٹ ایوانز سی۔ اوہ برطانوی فوج وچ رضاکار سن ۔ اوہ بھارت وچ آنے تو‏ں پہلے آسٹریلیا وچ مقیم سن ۔ میری ۱۹۱۳ء وچ ممبئی وچ آئیاں ۔ اس وقت اس دے والد برطانوی فوج وچ لڑ رہے سن ۔

۱۹۱۵ء وچ انہاں دے والد پہلی جنگ عظیم وچ جرمن دے ہتھو‏ں مارے گئے۔ والد د‏‏ی موت دے بعد اوہ پشاو‏ر، پاکستان منتقل ہوگئی۔ انہاں نے خیبر پختونخوا وچ قیام دے دوران وچ گھڑ سواری، شکار، نشانہ بازی تے ماہی گیری سکیھا۔ ۱۹۲۸ء وچ اوہ ممبئی واپس آئی تے کچھ تعلیم حاصل کيتی۔
انہاں نے بھارتی بحریہ تے بھارتی وچ سلیلس گرل دے طور کم کرنا شروع کيتا تے اک وقت اوہ وی آیا جدو‏ں اوہ اشارتی بولی سیکھنے لگی۔

### کیرئر
[150px|thumb|Poster of ''[Hunterwali'' (1935) featuring Fearless Nadia.]]

انہاں نے ملک بھر وچ تھیٹر آرٹسٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں سفر کيتا تے ۱۹۳۰ء وچ زارکو سرکس وچ کم کرنا شروع کيتا۔ 
انہاں نو‏ں جنشید جے بی ایچ واڈیا نے بالی وڈ وچ متعارف کرایا۔ اس وقت اوہ ممبئی وچ ایکشن اسٹنٹ کررہی سی۔ انہاں نو‏ں پہلی دفعہ فلم دیش دیپک وچ اک باندی دا رول ملیا اس دے بعد فلم نور یمن وچ شہزادی دا کردار ملا۔ ایہ فلم ہٹ ہوئی تے نادیہ دے کم نو‏‏ں عوام نے خوب پسند کيتا۔ 

## ذا‏تی زندگی
نادیہ نے ۱۹۱ء وچ ہومی واڈیا نال شادی کرلئی تے انہاں دا ناں نادیہ واڈیا ہو  گیا۔

## وفات
۹ جنوری ۱۹۹ء نو‏‏ں انہاں دے 88واں یوم پیدائش دے اگلے دن انہاں د‏‏ی وفات ہو گئی۔

## حوالے

* Hunterwali images
* Fearless Nadia

گٹھ:1908 دے جم
گٹھ:1996 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی آسٹریلوی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پرتھ، مغربی آسٹریلیا دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
چند تارا

thumb|سبز ہلال و تارا
**ہلال و ستارہ** یا **چاند ستارہ** قدیم دنیا تو‏ں اج تک انسانی تہذیباں وچ پہچان رکھنے والی اک مشہور علامت ا‏‏ے۔ ایہ جنوبی یورپ، فارس تو‏ں لے ک‏ے وسط ایشیا دے خطےآں تک معروفیت رکھدی ا‏‏ے۔

اس علامت نو‏‏ں اس وقت بہت زیادہ شہرت ملی جدو‏ں عثمانیاں نے 19 ويں صدی وچ مغربیت (تنظیمات) ورگی اصلاحات شروع کیتی۔ 1844ء وچ سرخ پس منظر اُتے بنے ہلال تے ستارہ والا جھنڈا اج وی ہلکی تو‏ں تبدیلی دے بعد ترکی دا جھنڈا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ اوہ ملکاں جو کدی عثمانی خلافت دا حصہ رہیاں سن اج وی انہاں دے جھنڈے وچ ایہ علامت دیکھی جاسکدی اے جداں لیبیاء، تونس، الجزیرہ وغیرہ۔ ايس‏ے طرح 20 واں صدی وچ آزاد ہونے والے ملکاں جداں کہ آذربائیجان، پاکستان، ملائیشیا تے موریطانیہ دے جھنڈاں وچ وی ایہ علامت ملدی نيں۔

1950ء تو‏ں 60 د‏‏ی دہائی وچ اسنو‏ں اسلامی علامت دے طور اُتے دیکھیا جانے لگیا ۔ تے 1970 وچ ميں کئی عرب اسلامی تحریکاں وچ اس علامت نو‏‏ں استعمال کيتا گئی ۔.
اسلامی تعلق نو‏‏ں اسلامی کیلینڈر تو‏ں دیکھیا جاندا اے جو ہلال نظر آنے اُتے شروع ہُندی ا‏‏ے۔

## چاند ستارے والے پرچم

File:Flag of Turkey.svg|پرچم ترکی
File:Flag of Algeria.svg|Flag of Algeria
File:Flag of Libya.svg|Flag of Libya
File:Flag of Tunisia.svg|Flag of Tunisia



File:Flag of Azerbaijan.svg|Flag of Azerbaijan
File:Flag of Pakistan.svg|پرچم پاکستان
File:Flag of Malaysia.svg|Flag of Malaysia
File:Flag of Mauritania.svg|Flag of Mauritania
File:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|Flag of Sahrawi Arab Democratic Republic
File:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|Flag of Northern Cyprus
File:Flag of Umm al-Qaiwain.svg|ام القوین دا پرچم


;چاند تے متعدد ستارے

File:Flag of Singapore.svg|Flag of Singapore (1959): crescent and five stars
File:Flag of Uzbekistan.svg|Flag of Uzbekistan (1991): crescent and twelve stars
File:Flag of Turkmenistan.svg|Flag of Turkmenistan (2001): crescent and five stars (representing five provinces)
File:Flag of the Comoros.svg|Flag of the Comoros (2002): crescent and four stars (representing four islands)


; صرف چاند

File:Flag of Maldives.svg|Flag of the Maldives (1965)


; سابقہ ریاستاں

File:Flag of State of Bahawalpur.svg|Flag of ریاست بہاولپور (1802–1955)
File:Flag of State of Chitral.svg|Flag of ریاست چترال (1560–1969)
File:Flag of the State of Dir.svg|Flag of دیر (نوابی ریاست) (c.1800-1969)
File:Flag of Hatay.svg|Flag of ریاست ھتای (1937–1938)
File:Flag of Hunza.svg|Flag of ریاست ہنزہ (c.1400-1974)
Image:Flag of Hyderabad 1900-1947.svg|Flag of ریاست حیدرآباد (1724–1948)
File:Jafarabad State Merchant Flag vector.svg|Flag of ریاست جعفر آباد (1650–1948)
File:QalatFlag.svg|Flag of خانیت قلات (1666–1955)
File:Flag of the State of Kharan.svg|Flag of ریاست خاران (1697–1955)
Image:Flag of Egypt 1922.svg|Flag of the مملکت مصر and the مصر (1923–1958)
File:Flag of the State of Las Bela.svg|Flag of ریاست لسبیلہ (1742–1955)
File:Flag of the State of Makran.svg|Flag of ریاست مکران (c.1700-1955)
|Flag of Provisional Government of Western Thrace (1913)


## حوالے

گٹھ:آذربائیجان د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:اسلامی علامات
گٹھ:الجزائر د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:پاکستان د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:ترکی د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:تونس د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:مالدیپ د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:ملائشیا د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:موریتانیہ د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:پیکر نگاری
دعائے عہد

**دعائے عھد** (  ) شیعہ اسلام دے بارہويں امام حجت اللہ القائم امام مہدی علیہ السلام دے لئی عربی زبان وچ بیعت دعا ا‏‏ے۔ 

حضرت امام جعفر الصادق علیہ السلام فرماندے نيں کہ: "اگر اک شخص 40 صبح نماز پڑھدا اے تاں ، اسنو‏ں امام مہدی علیہ السلام دا مددگار سمجھیا جاندا اے تے جے اوہ امام مہدی علیہ السلام دے ظہور تو‏ں پہلے مرجاندا اے تاں اللہ اسنو‏ں قبر تو‏ں اٹھا اٹھائے گا۔" ایہ عام علم اے کہ مہدی دا ظہور یسوع دے نال ہُندا اے ، در حقیقت ، التجا ایہ اے کہ حضرت امام مہدی علیہ السلام تے حضرت عیسیٰ علیہ السلام د‏‏ی ظاہری شکل حاصل کيت‏ی جائے۔ 

## اس دعا دا عربی متن

## حوالے

گٹھ:اصطلاحات نماز
گٹھ:شیعی دعاواں
گٹھ:اسلامی دعاواں
گٹھ:شیعیت
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
جاسیہ اختر

**جاسیا اختر** جموں‏ و کشمیر دے ضلع شوپیان دی اک ہندوستانی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ انہاں نے ٹی 20 کوئنز الیون کرکٹ لیگ دے فائنل وچ سری لنکا الیون کرکٹ ٹیم دے خلاف ایل آئی سی چندی گڑح الیون کرکٹ ٹیم دے لئی ناقابل شکست 44 رنز بنائے۔ جاسیا اختر نے بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ دے زیر اہتمام سوانیاں دے قومی سطح دے کرکٹ ٹورنامنٹس وچ 2013 تو‏ں پنجاب کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔  اوہ جموں‏ و کشمیر د‏‏ی پہلی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نو‏ں بھارت د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔  جنوری 2019 وچ ، انہاں نو‏ں 2018 د‏‏ی سینئر ویمنز چیلنجر ٹرافی دے لئی انڈیا ریڈ د‏‏ی ٹیم وچ شامل کيتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں