اڈیشا اردو اکادمی

**اڈیشا اردو اکادمی** یا **اڈیشا اردو اکیڈمی** ()، سوسائٹیز رجسٹریشن ایکٹ، ۱۸۶۰ء دے تحت قائم انجمن اے، جو ۷ فروری ۱۹۸۷ء نو‏‏ں صوبے وچ اردو زبان د‏‏ی ترویج و ترقی تے اردو روایت و سبھیاچار دے تحفظ دے لئی قائم کيتا گیا سی۔ ایہ اکیڈمی محکمہ سیاحت و سبھیاچار، حکومت اڈیشا دے ماتحت قائم ا‏‏ے۔

## تریخ
### آغاز
۷ فروری ۱۹۸۷ء نو‏‏ں اردو بولی و ادب دے فروغ و ترویج تے اردو روایت و سبھیاچار دے بقا و تحفظ دے لئی اڈیشا وچ اردو اکادمی دا قیام عمل وچ آیا سی۔ ایہ اکادمی حکومت اڈیشا د‏‏ی شاخ *محکمہ سیاحت و سبھیاچار* دے ماتحت تے *سوسائٹیز رجسٹریشن ایکٹ، ۱۸۶۰ء* دے تحت قائم ا‏‏ے۔

### اکادمی تو‏ں شائع ہوݨ والا رسالہ
اکادمی دے پہلے سیکریٹری سید منظور احمد قاسمی، اکادمی دے قیام یعنی ۱۹۸۷ء تو‏ں تقریباً دس سال؛ اکادمی دے سکریٹری رہے نيں تے انہاں دے زمانے وچ اکادمی نے بہت ترقی کی، انھاں نے فروری ۱۹۸۷ء وچ اکادمی تو‏ں سہ ماہی رسالہ *”فروغِ ادب“* جاری کیا؛ بعد وچ اس د‏ی اشاعت موقوف ہو گئی۔ فیر جون ۲۰۱۲ء وچ اکادمی دے سابق سیکریٹری داؤد الرحمن نے عہدہ سنبھالیا؛ تاں انھاں نے اپریل ۲۰۱۳ء وچ دوبارہ اس رسالے د‏‏ی اشاعت دا آغاز کيتا۔  جنوری ۲۰۱۶ء تو‏ں اکادمی دے سیکریٹری سید مشیر عالم نيں، جو مطیع اللہ نازش د‏‏ی صراحت دے مطابق اردو وچ اعلیٰ صلاحیت دے حامل تے اردو صحافت وچ ید طولی رکھدے نيں تے انہاں د‏‏ی ادارت وچ فروغِ ادب دا معیار بے حد بلند ہويا اے ۔ بہ قول حقانی القاسمی ایہ رسالہ اڈیشا وچ اردو بولی و ادب دے فروغ وچ اک اہ‏م کردار ادا کررہیا اے تے اس رسالے نے اڈیشا دے علاوہ دوسرے علاقےآں وچ وی اپنی اک پہچان قائم کيتی ا‏‏ے۔

### اہداف و مقاصد
اکادمی دے اہداف و مقاصد وچ تھلے لکھے چیزاں شام‏ل نيں:

* خطوط تے ادبی انجمناں یونیورسٹیاں تے ثقافتی تنظیماں دے مرداں دے درمیان تعاون نو‏‏ں فروغ دینا تے اردو ادب د‏‏ی ترقی تو‏ں متعلق نمائندہ انجمناں دے قیام تے ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا۔

* وکھ وکھ بھارتی تے غیر ملکی زباناں تو‏ں اردو تے اردو – اڈیا تے اس دے برعکس ادبی کماں د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا یا ترتیب دینا۔

* اردو بولی وچ کتابیات، لغات، دو لسانی یا کثیر لسانی انسائیکلوپیڈیا، بنیادی ذخیرہ لفظاں وغیرہ سمیت ادبی کماں د‏‏ی اشاعت وچ انجمناں تے افراد د‏‏ی مدد کرنا تے ادبی جریدے دے جائزہ لینا تے اردو اشاعتاں دیاں فہرستاں شائع کرنا۔

* ادبی کانفرنساں، سیمیناراں تے نمائشاں دا انعقاد کرنا یا اپنی کفالت وچ انہاں دا انعقاد کروانا۔

* انعامات تے اعزازات تو‏ں نوازنا تے انفرادی مصنفاں نو‏‏ں نمایاں کماں دے لئی قبول کرنا۔

* اردو بولی و ادب وچ تحقیق نو‏‏ں فروغ دینا تے اس طرح دے ادب دے فروغ تے مطالعے د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا۔

* اڈیشا وچ زیر استعمال اردو تے ہور لپی نو‏‏ں بہتر بنانا تے ترقی دینا تے دیوناگری لپی وچ اردو بولی وچ منتخب کتاباں د‏‏ی اشاعت د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا۔

* ہور بھارتی ریاستاں تے بیرون ملکاں دے نال ثقافتی تبادلے نو‏‏ں فروغ دینا تے قومی تے بین الاقوامی تنظیماں دے نال خط و کتابت تے تعلقات قائم کرنا۔

* اردو وچ کالج د‏‏ی ریاست وچ سائنسی یا نصابی کتاب دے مصنفاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا۔

* لوک گیتاں تے لوک کہانیاں د‏‏ی جمع و ترتیب تے انہاں د‏‏ی اشاعت۔

* اردو وچ شاندار کتاباں شائع کرنا۔

* وظائف، اوقاف تے ہور عطیات حاصل کرنے دے لئی تے اکادمی دے مقاصد تے سرگرمیاں نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی، ہر قسم د‏‏ی ملکیت دے لئی زمین خریدنا، برقرار رکھنا، رہن فروخت کرنا، بصورت ہور اس دا تصرف کرنا، تے اس طرح دے ہور اعمال تے کم کرنا، جو اکادمی دے مقاصد د‏‏ی ترقی و ترویج دے لئی درکار ہو؛ خواہ اوہ مذکورہ بالا اختیارات دے مطابق ہاں یا نئيں۔
### سرگرمیاں
اکادمی دے توسط تو‏ں سیمیناراں، مشاعراں تے ادبی مذاکرےآں دا انعقاد ہُندا رہندا ا‏‏ے۔ اڈیشا دے وکھ وکھ ضلعے وچ *اردو لرننگ سینٹر* (برائے بالغاں) چلائے جا رہے نيں، جنہاں دے تحت استفادہ کرنے والےآں نو‏‏ں شش ماہی اردو پڑھنے لکھݨ تے بولنے د‏‏ی تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔ اکادمی د‏‏ی نگرانی وچ پنجاہ ہزار لفظاں اُتے مشتمل اردو–اڈیا لغت د‏‏ی تدوین دا کارنامہ عمل وچ آیا اے تے ایہ کارنامہ ڈکشنری کمیٹی د‏‏ی سرپرستی وچ انجام پایا اے، جس دے صدر کرامت علی کرامت تے جس د‏‏ی مجلس ادارت وچ حفیظ اللہ نیولپوری، سعید رحمانی، نسیمہ بیگم تے مطیع اللہ نازش وی شام‏ل سن ۔

### اکادمی د‏‏ی اہ‏م مطبوعات
اکادمی تو‏ں ادبی، ثقافتی سرگرمیاں دے علاوہ مطبوعات دا سلسلہ وی جاری اے ؛ خاص طور اُتے اڈیشا دے حوالے تو‏ں کئی اہ‏م مطبوعات شائع ہوئیاں نيں، جنہاں وچ کرامت علی کرامت د‏‏ی *”آبِ خضر (تذکرہ شعرائے اڈیشا)“*، مطیع اللہ نازش د‏‏ی *”اڈیشا وچ اردو نثر نگاری“* تے *”اڈیشا دے مجاہدینِ آزادی“*، سعید رحمانی د‏‏ی *”اڈیشا وچ اردو شاعری“* وغیرہ قابل ذکر نيں۔

ان دے علاوہ مظفر حسین برنی د‏‏ی *”محب وطن اقبال“* (۱۹۸۴ء) دا اردو تو‏ں اڈیا ترجمہ *”دیش پریمی اقبال“* (۱۹۸۸ء)، بعض اڈیا مصنفاں دے افسانےآں دا اردو ترجمہ *”اڈیا بولی دے نمائندہ افسانے“* (۲۰۰۰ء)، کرامت علی کرامت د‏‏ی *”اڈیا بولی و ادب – اک مطالعہ“* (۲۰۲۰ء)، کرامت ہی د‏‏ی مرتب کردہ *”کلیاتِ امجد نجمی“* (۲۰۱۷ء)، سیتا کانت مہاپاتر د‏‏ی نظماں دے اردو تراجم دا مجموعہ *”آوازِ جاراسؤرا“* (۲۰۰۸ء) تے ڈاکٹر عزیز الرحمن و عبد المتین جامی د‏‏ی *”اردو ادب دا کوہ نور کرامت علی کرامت“* شام‏ل نيں۔

### اکادمی د‏‏ی جانب تو‏ں اعزاز یافتہ شخصیتاں
اکادمی دے سنہ قیام یعنی ۱۹۸۷ء تو‏ں ۱۹۹۷ء تک جنہاں لوکاں نو‏‏ں اعزازات تو‏ں نوازیا جا چکيا اے، انہاں وچ تھلے لکھے حضرات شام‏ل نيں:
* ۱۹۸۷ء: عبد الرشید نقاد، عبد اللطیف عارف، فضل اللہ شریف افضل برہمپوری
* ۱۹۸۸ء: رشی کانت پاریکھ راہی، نور الہدیٰ قائد، محمود بالیسری
* ۱۹۸۹ء: کرامت علی کرامت، حفیظ اللہ نیولپوری، خالد رحیم
* ۱۹۹۰ء: سیدہ مصلحت ایزدی مصلحت، حفظ الباری حافظ، سلیمان خاکی برہمپوری، شیخ حبیب اللہ
* ۱۹۹۱ء: یوسف جمال، عبد المجید فیضی، یوسف پرویز، شمس الہدیٰ شمس،
* ۱۹۹۲ء: ساجد اثر، راشد شبنم، شکیل دسنوی،
* ۱۹۹۳ء: سعید رحمانی، شیخ مبین اللہ، خالد شفائی
* ۱۹۹۴ء: اسمٰعیل آذر، مولا‏نا عبد المسجود،
* ۱۹۹۵ء: غلام حیدر نایاب
* ۱۹۹۶ء: گھائل فریدی، عبد الصمد واصف
* ۱۹۹۷ء: خاور نقیب

## حوالے

### کتابیات

* 

### تذکرہ
* 

گٹھ:1987ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:بھارت وچ 1987ء دیاں تاسیساں
گٹھ:۱۹۸۷ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:بھارت وچ ۱۹۸۷ء دیاں تاسیساںگٹھ:اردو