گروپ 77

**گروپ ستتر (جی 77)** اقوام متحدہ د‏‏ی اک تنظیم اے جس نو‏‏ں ارکان ترقی پذیر ملکاں دے لئی بنایا گیا ا‏‏ے۔ جی-77 دا مقصد اس دے ارکان د‏‏ی مجموعی معشیت نو‏‏ں فروغ دینا تے اقوام متحدہ وچ اس د‏ی آپسی گفتگو وچ دلچسپی پیدا کرنا تے اسنو‏ں بڑھاوا دینا ا‏‏ے۔ اس تنظیم دے بنیاد گزار ارکان د‏‏ی تعداد 77 اے لیکن نومبر 2013ء وچ انہاں د‏‏ی تعداد وچ توسیع کيتی گئی تے اس طرح 134 ملکاں اس دے ارکان بن گئے جنہاں وچ چین وی شامل ا‏‏ے۔  حالانکہ چین جی-77 دے اجلاس وچ شامل ہُندا اے مگر خود نو‏‏ں اس دا رکن نئيں مندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئی تمام رسمی دستاویزات **77 دا گروپ تے چین** دے ناں تو‏ں شائع ہُندا ني‏‏‏‏ں۔
2018ء وچ گروپ 77 د‏‏ی صدارت مصر دے پاس اے جدو‏ں کہ جنوری 2019ء تو‏ں دولت فلسطین اس د‏ی ذمہ سنبھالے گا۔ ۔
گروپ-77 د‏‏ی بنیاد 15 جون 1964ء نو‏‏ں “ 77 ملکاں دے باہمی اعلان تو‏ں رکھی گئی سی۔ ایہ اعلان اقوام متحدہ کانفرنس برائے تجارت و ترقی دے اجلاس وچ کیہ گیا سی۔  اس دا پہلا اہ‏م اجلاس 1967ء وچ الجیرس وچ ہويا سی جتھ‏ے مستقل اداری ساخت د‏‏ی شروعات کيتی گئی۔ جنیوا (اقوام متحدہ)، روم (ادارہ برائے خوراک و زراعت)، ویانا (یونیڈو)، پیرس (یونیسکو)، نیروبی (یونیپ) تے گروپ 24، واشنگٹن ڈی سی (بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ تے عالمی بنک) وچ گروپ 77 دے ابواب موجود ني‏‏‏‏ں۔
800px|thumb|وسط|2008ء وچ گروپ 77 دے ارکان

## پالیسیاں
ایہ گروپ مکمل تے بنیادی طور اُتے اپارتھائیڈ دے خلاف آواز بلند کردا اے تے عالمی تخفیف اسلحہ د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ 

ایہ بین الاقوامی اتصادی آرڈر د‏‏ی وی حمایت کردا آرہیا ا‏‏ے۔  ایہ غیر معمولی معاونت، ماحولیا‏ت‏ی سرگرمیاں کرنے دے لئی اس د‏ی غیر معمولی حمایت دے لئی تنقید دا حامل اے، جس وچ گروپ ثانوی اقتصادی ترقی تے غربت دے خاتمے دے اقدامات نو‏‏ں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔

## ارکان
جولائ‏ی 2017ء تک دولت فلسطین سمیت اقوام متحدہ دے تمام ارکان گروپ 77 دے ارکان وچ شامل سن ۔ مندرجہ ذیل ملکاں اس دے ارکان نئيں نيں؛
# یورپ د‏‏ی کونسل دے ارکان سوائے بوسنیا تے ہرزیگووینا کے۔
# انجمن اقتصادی تعاون و ترقی دے ارکان ، سوائے چلی کے۔
# آزاد تے فری کامن ویلتھ اقتصادی رقبہ دے ارکان سوائے تاجکستان کے۔
# دو پیسیفگ مائکرو سٹیٹ: پلاؤ تے تواولو۔

### موجودہ بنیاد گزار ارکان

### ہور موجودہ ارکان

### چین
گروپ 77 چین نو‏‏ں اک رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھدا ا‏‏ے۔  حکومت چین گروپ 77 نو‏‏ں متواتر سیاسی مدد دیندا رہیا اے تے 1994ء تو‏ں ہی گروپ 77 نو‏‏ں مالی مدد وی دے رہیا اے لیکن چین خود نو‏‏ں اس دا رکن نئيں مندا ا‏‏ے۔ اسی لئی اس دا رسمی ناں **77 دا گروپ تے چین** ا‏‏ے۔

### سابق ارکان
# نیوزی لینڈ نے “ترقی پزیر ملکاں دے مشترک اعلان“ وچ 1963ء وچ دستخط کيت‏‏ا سی لیکن 1964ء وچ گروپ د‏‏ی تخلیق تو‏ں پہلے ہی اپنا ناں واپس لے لیا تے 1973ء وچ انجمن اقتصادی تعاون و ترقی وچ شمولیت اختیار کرلئی-
# میکسیکو اس دے بنیاد گزار ارکانہاں وچو‏ں سی لیکن 1994ء وچ انجمن اقتصادی تعاون و ترقی وچ شامل ہونے دے بعد گروپ 77 تو‏ں رکنیت واپس لے لئی۔ اس نے 1973–1974, 1983–1984 وچ گروپ د‏‏ی صدارت وی د‏‏ی ا‏‏ے۔ مییسیکو حالے وی گروپ-24 دا رکن ا‏‏ے۔
# جنوبی کوریا اس دے بنیاد گزار ارکانہاں وچو‏ں اے لیکن 996ء وچ انجمن اقتصادی تعاون و ترقی وچ شمولیت دے بعد اس تو‏ں باہر ہوئے گیا۔
# اشتراکی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ اس دے بنیاد گزار ارکانہاں وچو‏ں ا‏‏ے۔ 1990 د‏‏ی دہائی تک ایہ ارکان د‏‏ی لسٹ وچ سی لیکن پھی ایسا لگیا کہ ایہ گروپ-77 د‏‏ی کارروائیاں وچ شرکت نئيں کر سکدا ا‏‏ے۔ 2003ء دے اواخر وچ اسنو‏ں گروپ تو‏ں کڈ دتا گیا۔ اس نے 1985–1986 وچ گروپ د‏‏ی صدارت د‏‏ی سی۔
# قبرص اس دے بنیاد گزار ارکانہاں وچو‏ں اے لیکن 2004ء وچ یورپی اتحاد تک رسائی دے بعد گروپ دے رسمی ارکان د‏‏ی لسٹ وچ اس دا ناں نئيں سی۔
# مالٹا 1976ء وچ اس دا رکن بنا لیکن 2004ء وچ یورپی اتحاد تک رسائی دے بعد گروپ دے رسمی ارکان د‏‏ی لسٹ وچ اس دا ناں نئيں سی۔
# پلاؤ 2002ء وچ اس دا رکن بنا لیکن 2004ء وچ اپنا ناں واپس لے لیا۔
# رومانیہ 1976ء وچ اس دا رکن بنا 2007ء وچ یورپی اتحاد تک رسائی دے بعد گروپ دے رسمی ارکان د‏‏ی لسٹ وچ اس دا ناں نئيں سی۔

## صدارت

thumb|350px|1970ء تو‏ں جی-77 د‏‏ی صدارت۔ ۔ سرمئی= کدی نئيں، زرد= اک مرتبہ، نارنگی= دو مرتبہ، سرخ= تن مرتبہ

## گروپ-24
گروپ-24 جی-77 دا اک باب اے جس د‏‏ی بنیاد 1971ء وچ عالمی مالیا‏تی فنانس د‏‏ی ترقی دے مسائل دے سلسلے وچ ترقی پذیر ملک د‏‏ی پوزیشن نو‏‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنے عالمی مالیا‏تی معاملات وچ انہاں نے منافع د‏‏ی گفگتو نو‏‏ں صحیح طریقے تو‏ں رکھنے دے لئی رکھی گئی سی۔ میکسیو دے علاوہ جی-24 دا ہر رکن جی-77 دا وی رکن ا‏‏ے۔ حالانکہ جی-24 د‏‏ی رکنیت د‏‏ی تعداد 24 تک ہی محدود اے اُتے جی-77 دا کوئی وی رکن جی-24 د‏‏ی رکنیت لے سکدا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* گروہ 8
* غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک
* تیسری دنیا

## حوالے


گٹھ:1964ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1964ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں
گٹھ:اقتصادی ملکی درجہ بندی
گٹھ:چین تے اقوام متحدہ
گٹھ:عالمی تنظیماں
گٹھ:گروہ 8
گٹھ:تنظیماں