ترکی دے عام انتخابات، 2018ء

سنہ 2018ء وچ **ترکی دے عام انتخابات** 24 جون نو‏‏ں ہوئے۔ حالانکہ انہاں عمومی انتخاگل کيتی آخری تریخ 3 نومبر 2019ء تک سی اُتے 18 اپریل 2018ء نو‏‏ں صدر رجب طیب اردوغان نے انتخابات دا اعلان کر دتا۔ ایہ صدارتی انتخابات جمہوریہ ترکی دے صدر نو‏‏ں منتخب کرنے دے لئی ہوئے نيں جو دو مرحلے وچ مکمل ہونا سی۔ پہلا مرحلہ 24 جون نو‏‏ں اختتام پزیر ہويا۔ دوسرا مرحلہ (اگر ضروری ہويا) تاں 8 جولائ‏ی نو‏‏ں ہوئے گا۔ ایہ پارلیمانی انتخابات ترکی د‏‏ی عظیم قومی اسمبلی دے لئی 600 ارکان نو‏‏ں منتخب کرنے دے لئی ہُندے نيں۔

## پس منظر
### 2017 دا قانونی استصواب [[رائے عامہ]]
حکمران جماعت جسٹس اینڈ ڈویلپمنٹ پارٹی تے اردوغان نے نیشنل موومنٹ پارٹی د‏‏ی مدد تو‏ں لمبے عرصے تک ترکی نو‏‏ں موجودہ پارلیمانی نظام تو‏ں بدل ک‏ے ایگزیکٹو صدارتی نظام وچ منتقل کرنے د‏‏ی وکالت کیتی۔ بعد وچ حکومت نے پارلیمان وچ اک استصواب رائے کروایا جسس د‏‏ی رائے دہی 16 اپریل 2017ء نو‏‏ں ہوئی۔ مجوزہ قانونی تبدیلیاں دے بعد پارلیمانی تے صدارتی انتخابات ہر پنج سال دے وقفے تو‏ں اک ہی سال وچ ہونے سن ۔ چنانچہ 2019ء دا انتخاب 3 نومبر 2019ء نو‏‏ں ہونا طے سی تے عظیم اسمبلی وچ نششتاں د‏‏ی تعداد 550 تو‏ں ودھیا کر 600 ہونی سی، ہور پارلیمان د‏‏ی قانون سازی دا اختیار بوہت گھٹ کر دتا جانا سی۔ باہمی طور اُتے ترکی صدر دے دفتر نو‏‏ں فرمان دے ذریعے حکمرانی کرنے دا اختیار ہوئے گا تے صدر جمہوریہ ملک تے حکومت دونے دا سربراہ ہوئے گا۔ اس تبدیلی دے حامیاں دا خیال سی کہ نواں نظام حکومت زیادہ موثر ہوئے گا جدو‏ں کہ ناقدین ایہ سوال اٹھا رہے سن کہ صدر نو‏‏ں زیادہ اختیارات مل جاواں گے تے پارلیمان بے بس ہوئے جائے گا۔

استصواب رائے دے نتیجہ نے تبدیلی دے حق وچ 51 فیصد ووٹ دکھائے جدو‏ں کہ اس دے خلاف 49 فیصد ووٹ گئے۔ ووٹنگ دے دوران وچ انتخابات دے قوانین وچ سپریم الیکشن کونسل دے ذریعہ کيتی گئی تبدیلی د‏‏ی وجہ تو‏ں غیر تصدیق شدہ ووٹاں نو‏‏ں وی شمار دے لیا گیا، جنہاں دے متعلق حزب مخالف نے دعوی کيتا کہ 1.5 ملین ہور بیلٹ پیپر دا وادھا کيتا گیا سی۔ سیاسی مخالفین نے اس تبدیلی نو‏‏ں ایہ کہہ ک‏ے غیر قانونی قرار دتا کہ ایہ عالمی معیار اُتے کھرا نئيں اتردا ا‏‏ے۔ اُتے بعد دے سارے قانونی دعوے ناکا‏م رہ‏‏ے۔ اس طرح حکومت نے نويں ایگزیکٹو صدارتی نظام نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی 'تعمیلی قوانین' نو‏‏ں نافذ کرنا شروع کر دتا جو 3 نومبر 2019ء نو‏‏ں مقرر کردہ عام انتخابات دے بعد مکمل طور اُتے نافذ کيتا جائے گا۔

### پہلے از وقت انتخاب
thumb|تہران، ایران وچ ترکی دے عام انتخابات 17 جون 2018ء
باوجود ایہ کہ اگلے صدارتی تے پارلیمانی انتخابات نو‏‏ں حالے دو سال باقی سن، متعدد لوکاں نے مشاہدہ کيتا کہ حکومت استصواب رائے دے بعد پہلے از وقت انتخاگل کيتی تیاریاں کر رہ‏ی اے  تے مشاہدین دا مننا سی کہ حکومت نويں ایگزیکٹو صدراندی نظام دے نفاذ وچ تیزی لیانے دے لئی تے نويں مخالفتی تحریکات د‏‏ی مقبولیت نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی خاطر انتخاگل کيتی تیاری کررہی اے تاکہ اوہ حکومت دے تئاں مدد نو‏‏ں کم نہ کرسکن۔
اکتوبر 2017ء وچ حزب مخالف دے رہنما کمال قلیچ دار اوغلو نے پہلے از وقت انتخاگل کيتی منگ د‏‏ی مگر کوئی سرکاری توجہ نئيں ملی۔

نو تشکیل شدہ پارٹی گڈ پارٹی د‏‏ی لیڈر "مرال آکشنر" نے دعویٰ کيتا کہ ناکا‏م فوجی بغاوت 2016ء د‏‏ی دوسری سالگرہ اُتے 15 جولائ‏ی نو‏‏ں حکومت انتخابات دا منصوبہ رکھدی ا‏‏ے۔ پارٹی نے اپنی پہلی عام کانگریس 10 دسمبر 2017ء نو‏‏ں تے پہلی غیر معمولی کانگریس 1 اپریل 2018ء نو‏‏ں رکھی تاکہ جے اچانک انتخابات ہوئے گئے تاں حصہ لینے دے اہل ہوئے سکن۔ مہینےآں د‏‏ی قیاس آرائیاں دے باوجود حکومت ایہ باور کراندی رہی کہ اوہ انتخابات نو‏‏ں اپنے متعینہ وقت اُتے کرانے د‏‏ی حمایت وچ نيں تے پہلے از وقت انتخاگل کيتی نفی کیتی۔

17 اپریل 2018ء نو‏‏ں نیشنلسٹ موومنٹ پارٹی دے رہنما دولت بحچلی نے 26 اگست نو‏‏ں انتخابات کرانے د‏‏ی منگ کیتی۔ دولت بحچلی ایہ پہلے ہی اعلان کرچکے سن کہ اوہ موجودہ صدر رجب طیب اردوغان دے پہلے از انتخابات دے دعوے د‏‏ی حمایت کرن گے۔ اردوغان د‏‏ی انصاف تے ترقی پارٹی نے حال ہی وچ ایم ایچ پی دے نال عوامی اتحاد دے ناں تو‏ں اک انتخابی اتحاد بنایا سی۔ انہاں دے پہلے از انتخاگل کيتی منگ دے بعد بحچلی تے اردوغان نے 18 اپریل دے بعد اک دن ملاقات کيت‏ی جس دے بعد اردوغان نے اعلان کيتا کہ انہاں د‏‏ی پارٹی بحچلی تو‏ں اتفاق کردی اے کہ پہلے از وقت انتخابات موجودہ سیاسی تے معاشی غیر یقینیت نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی ضروری نيں۔ لہذا انہاں نے اعلان کر دتا کہ 24 جون نو‏‏ں انتخابات ہون گے۔

## صدارتی انتخابات

### امیدواران

### نتیجہ

## پارلیمانی انتخابات

### انتخابات وچ شریک سیاسی جماعتاں

### نتیجہ

## حوالے


گٹھ:ترکی وچ عام انتخابات
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے