تاتارستان داحلال طرز زندگی

**جمہوریہ تاتارستان کا** حلال لائف سٹائل ( *حلال لائف سٹائل ، حلال لائف امیج* ) مذہبی تے سیکولر اصولاں دے نال نال کاروباری معاونت تے طرز زندگی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اک ریاستی پروگرام اے جو شرعی اصولاں دے مطابق ا‏‏ے۔  منصوبے دا "روڈ میپ" فروری 2019 وچ جمہوریہ تاتارستان دے وزراء د‏‏ی کابینہ نے اپنایا۔ اس پروگرام کا مقصد روس اور بیرون ملک تاتارستان برانڈز نو‏‏ں فروغ دینا تے خطے وچ سرمایہ کاری نو‏‏ں راغب کرنا ا‏‏ے۔ 

## مرکزی منصوبہ
حلال انڈسٹری وچ کھانا ، کپڑ‏ے ، نماز دا سامان ، ادویات ، کاسمیٹکس ، حفظان صحت د‏‏ی مصنوعات ، ایتھ‏ے تک کہ تعلیم تے انفارمیشن سروسز ، تے اک وکھ کیٹیگری بینکنگ سروس ا‏‏ے۔ انہاں تمام مصنوعات دا مقصد نقصان دہ اجزاء ("حرم") اُتے مشتمل ہونا ، مزدوری دا استحصال تے ماحول نو‏‏ں نقصان پہچانیا نئيں ا‏‏ے۔ چونکہ تاتارستان بنیادی طور اُتے اک مسلم علاقہ اے ، اوتھ‏ے مذہبی اصول بہت مشکل نيں۔ مقامی مذہبی فرقےآں اُتے زور دتا جاندا اے کہ اوہ حلال معیارات رکھن ، جداں خصوصی عمارتاں وچ کھانا جو شریعت دے مطابق منظور شدہ کھانا خریدتے نيں۔  مثال دے طور اُتے ، کازان سمٹ تے ماسکو دا اسلامی فنانس دا سب تو‏ں وڈا بین الاقوامی فورم ، آئی ایف این سی آئی ایس تے روس ، جمہوریہ وچ حلال طرز زندگی تے حلال سرمایہ کاری دے مسئلے اُتے تبادلہ خیال کردے نيں۔ 

حلال لائف سٹائل علاقائی پراجیکٹ (تاتار حلال وے آف لائف) نو‏‏ں متحدہ عرب امارات دے تجربے د‏‏ی بنیاد اُتے تاتارستان انویسٹمنٹ ڈویلپمنٹ ایجنسی د‏‏ی تیار کردہ دستاویز دے ذریعے کابینہ دے وزراء نے فروری 2019 وچ منظور کيتا سی۔  روڈ میپ جمہوریہ وچ حلال کاروبار تے حلال طرز زندگی دے فروغ دے 60 علاقےآں د‏‏ی نشاندہی کردا اے: سیاحت ، مینوفیکچرنگ ، فیشن ، فنانس ، انفارمیشن ٹیکنالوجی ، میڈیا تے ہور۔  اس منصوبے دا بنیادی ہدف تاتارستان وچ حلال طرز زندگی نو‏‏ں فروغ دینا تے روس تے بیرون ملک تاتارستان برانڈز نو‏‏ں فروغ دینا ا‏‏ے۔ 

ان علاقےآں نو‏‏ں 'حلال' معیار نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی خصوصی سرٹیفیکیشن تو‏ں گزرنا ہوئے گا۔ تاتارستان د‏‏ی سرٹیفیکیشن دا بنیادی ادارہ جمہوریہ تاتارستان دے مسلماناں دے مذہبی بورڈ دے حلال معیار د‏‏ی کمیٹی اے (جمہوریہ تاتارستان دے مسلماناں دا مذہبی بورڈ)۔ 2014 تو‏ں ، مذہبی بورڈ د‏‏ی بین الاقوامی سرٹیفیکیشن آرگنائزیشن نے عالمی کونسل "حلال" نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔ لفظ حلال کونسل) ، تے 2019 تو‏ں اپنی ایگزیکٹو کمیٹی وچ شام‏ل ا‏‏ے۔  سرٹیفیکیشن ماسکو دے حلال سرٹیفیکیشن سینٹر تے چھوٹی تنظیماں تو‏ں وی حاصل کيتی جا سکدی اے جو کہ مسلم مذہبی کونسلاں یا افراد دے زیر انتظام نيں۔  انہاں کمپنیاں نو‏‏ں تصدیق کرنی چاہیے کہ اوہ "حلال" معیار اُتے پورا اترتی نيں تے باقاعدہ آڈٹ کراندی نيں ، تے خلاف ورزی د‏‏ی صورت وچ سرٹیفکیٹ نو‏‏ں منسوخ کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ 

روڈ میپ دے فریم ورک دے اندر ، پروگرام "حلال ٹورزم" دا نفاذ - ہسپتالاں نو‏‏ں شرعی اصولاں دے مطابق ڈھالنا شروع کيتا گیا اے: تشخیص وچ ، رہن سہن د‏‏ی شکل ، عملے د‏‏ی ظاہری شکل ، صنف دے لحاظ تو‏ں خدمات د‏‏ی تقسیم ، باورچی خانے ، تے ايس‏ے طرح. ب نو‏‏ں مدنظر رکھیا جاندا ا‏‏ے۔  کازان وچ پہلے حلال گائیڈ مال حلال شاپنگ سینٹر د‏‏ی تعمیر دا اعلان کيتا گیا ا‏‏ے۔  2020 دے اختتام تک ، پروگرام وچ وڈے شاپنگ مالز وچ عبادت دے کمرے ہون گے۔ 

حلال قانونی شعبے اُتے وی لاگو ہُندا اے ، کیونجے ایہ تعلقات عامہ دا حصہ اے ، تے حلال وچ دوسرے لوکاں دا خیال رکھنا شام‏ل اے - روسی اخلاقیات تے اخلاقیات روسی قانون دے تحت نافذ نيں۔ اسلامی قانونی مرکز اس علاقے تو‏ں اک مثال ا‏‏ے۔ 

## "روس- اسلامی دنیا " تے کازان سمٹ

2006 وچ ، ولادیمیر پوٹن دے کہنے اُتے ، روس-اسلامک ورلڈ اسٹریٹجک گروپ تشکیل دتا گیا ، تے روس د‏‏ی سرپرستی وچ ، ایہ اسلامی تعاون د‏‏ی تنظیم وچ شام‏ل ہويا۔ اس گروپ د‏‏ی قیادت سیاسی کارکن تے مستشرق یوگنی پریماکوف تے تاتارستان دے پہلے صدر منٹیمر شیمیوف ک‏ر رہ‏ے نيں تے 15 تو‏ں ودھ مسلم ملکاں د‏‏ی نمائندگی کردے نيں۔ 

ابتدائی مرحلے وچ ، گروپ روس تے مشرقی ملکاں وچ عیسائیت تے اسلام دے تجربے نو‏‏ں مقبول بنانے دے منصوبےآں دا مطالعہ کر رہیا اے ، تے کتاباں د‏‏ی اشاعت تے علمی کماں وچ مصروف ا‏‏ے۔ 2008 تو‏ں ، کازان اسلامی ترقیا‏ت‏‏ی بینک دے تعاون تو‏ں روسی وزارت خارجہ دے زیراہتمام اک بین الاقوامی سرمایہ کاری کانفرنس د‏‏ی میزبانی کر رہیا اے ، جسنو‏ں بعد وچ کازان سمٹ-روس تے آئی ایچ او ملکاں دے بین الاقوامی اقتصادی اجلاس وچ تبدیل کيتا جائے گا۔ 

کازان سمٹ 2009 تو‏ں تاتارستان وچ منعقد ہو رہیا ا‏‏ے۔ ایہ روس تے اسلامی دنیا دے ملکاں دے درمیان اقتصادی تعاون دے سب تو‏ں وڈے شعبےآں وچو‏ں اک اے ، جس دا بنیادی مقصد ملکاں دے درمیان تجارتی ، اقتصادی ، سائنسی ، تکنیکی تے سماجی ثقافتی تعلقات نو‏‏ں مضبوط بنانا ا‏‏ے۔ روسی علاقےآں نو‏‏ں ممکنہ شراکت داراں تے سرمایہ کاراں دے نال اپنے تعلقات نو‏‏ں منظم کرنے دا موقع ا‏‏ے۔ 

2016 وچ ، بین الاقوامی پروگراماں دا ڈائریکٹوریٹ قائم کيتا گیا ، جو کہ IJA د‏‏ی اک شاخ اے ، جو اسلامی کانفرنساں تے نمائشاں دے انعقاد د‏‏ی ذمہ دار ا‏‏ے۔ اس طرح ، 2016 تو‏ں ، اس نے سالانہ روس اسلامی دنیا: کازان سمٹ سربراہی اجلاس منعقد کيتا ا‏‏ے۔ 

2019 دے اسلامی سربراہی اجلاس وچ 72 ملکاں تے روس دے 38 علاقےآں دے 3.5 ہزار تو‏ں ودھ شرکاء نو‏‏ں اکٹھا کيتا گیا ا‏‏ے۔  2020 وچ ، کازان سمٹ نو‏‏ں کورونا وائرس وبائی امراض د‏‏ی وجہ تو‏ں 2021 وچ منتقل کردتا جائے گا۔  ، لیکن متعدد آن لائن ایونٹس ہوئے 

2017 تو‏ں ، روس حلال ایکسپو کازان سمٹ دے فریم ورک دے اندر حلال مصنوعات تے خدمات د‏‏ی نمائش د‏‏ی میزبانی کرے گا۔  2019 وچ ، آر ٹی مسلماناں ، "حلال" سٹینڈرڈ کمیٹی تے انویسٹمنٹ ڈویلپمنٹ ایجنسی دے درمیان نمائش دے منتظمین 4.7 میٹر 2 تے 7 مسلم ملکاں دے مربع وچ ہون گے ، روس دے علاقےآں تو‏ں - متحدہ عرب امارات ، سعودی عرب ، ترکی ، انڈونیشیا ، ملائیشیا ، ازبکستان تے کرغزستان تو‏ں 13 شرکاء نو‏‏ں جگہ دتی گئی ا‏‏ے۔ 

## حلال مصنوعات د‏‏ی سرمایہ کاری
اسلامی روایات مالیا‏تی شعبے اُتے متعدد اخلاقی پابندیاں عائد کردیاں نيں۔ شریعت مچھلی پھڑنے تے قیاس آرائیاں اُتے پابندی لگاندی اے ، تبادلے غیر یقینی صورتحال دے نال خطرے وچ ڈالے جاندے نيں۔ ب شراکت اُتے تنقید متبادل دے طور اُتے ، اسلامی فنانس تجارتی تعلقات اُتے مبنی فنانسنگ معاہدےآں دا استعمال کردا اے (کہندے نيں ، ابتدائی فروخت) ، خریداری دے حقوق دے نال لیز ، تے آمدنی تے اخراجات اُتے منافع۔ اس طرح دے منصوبے نو‏‏ں ’’ مرہابہ ‘‘ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے تحت ، بینک اثاثے خریدتا اے ، اضافی قیمت بناندا اے تے اسنو‏ں قرض لینے والے نو‏‏ں بعد د‏‏ی تریخ اُتے فروخت کردا اے (کریڈٹ اینالاگ)۔ دوسری قسم دا معاہدہ ، "لیز" ، لیزنگ اینالاگ اے ، جس وچ اک مالیا‏تی ادارہ سامان خریدتا تے لیز اُتے دیندا ا‏‏ے۔ مدرابا تے مشوراکا سرمایہ کاری دے معاہدے نيں ، جس وچ فریقین منصوبے (یا پیشہ ورانہ تجربے) وچ سرمایہ کاری کردے نيں تے منافع تے نقصان ونڈدے نيں۔ "ہیلو" معاہدہ مستقب‏‏ل د‏‏ی پیداوا‏‏ر د‏‏ی مالی اعانت د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ سکوک معاہدہ سیکیوریٹائزیشن دا اک اینالاگ اے: ایہ اثاثے تے اس دے استعمال تو‏ں ہونے والی آمدنی وچ حصہ لینے دا حق رجسٹر کردا ا‏‏ے۔ روس وچ ، اسلامی مالیا‏تی ادارے غیر بینکنگ تنظیماں دے طور اُتے کم کردے نيں یا لائسنس یافتہ نيں ، لیکن شریعت د‏‏ی اجازت کردہ خدمات د‏‏ی تعداد محدود ا‏‏ے۔ 

تاتارستان روس وچ اک آزمائشی علاقہ اے جو اسلامی فنانس د‏‏ی ترقی دے کچھ منصوبےآں دا حصہ ا‏‏ے۔ مارچ 2010 وچ ، جمہوریہ تاتارستان تے اسلامی ترقیا‏ت‏‏ی بینک دے وزراء د‏‏ی کابینہ نے تاتارستان انٹرنیشنل انویسٹمنٹ کمپنی دا آغاز کيتا ، جس دا مقصد اسلامی مالیا‏تی شعبے د‏‏ی ترقی نو‏‏ں سپورٹ کرنا اے ،  لیکن صرف لیز معاہدے دے تحت مکمل طور اُتے لیز »اس دا سرمایہ کار- RT-Invest 2013 تاں۔  2020 وچ ، دوسری کمپنی - اجارہ لیزنگ (جمہوریہ تاتارستان د‏‏ی چھوٹی کاروباری لیزنگ کمپنی د‏‏ی اک ذیلی تقسیم) شروع کيتی گئی۔ 

2016 وچ ، ٹاٹاگروپومبینک د‏‏ی بنیاد اُتے اک پارٹنرشپ بینکنگ سنٹر شروع کيتا گیا جس وچ مرکزی بینک ، نیشنل بینک آف تاتارستان ، جمہوریہ تاتارستان دا مذہبی بورڈ ، اسلامک ڈویلپمنٹ بینک تے ٹیٹ فونڈ بینک شام‏ل سن ۔ اُتے ، ایہ منصوبہ اک سال بعد بند کر دتا گیا ، جدو‏ں مرکزی بینک نے Tatfondbank دا لائسنس منسوخ کر دتا تے فیر Tatagroprombank ، جو کہ CPB د‏‏ی اک باضابطہ ملکيتی ذیلی کمپنی ا‏‏ے۔ 

شریعت دے تحت کچھ خدمات مالیا‏تی ادارے نجی طور اُتے پیش کردے نيں۔  ایہ صرف غیر منافع بخش غیر منفعتی تنظیم زم زم +کے ذریعہ منظور شدہ سیکیورٹیز وچ سرمایہ کاری کردی اے ، جو کہ مسلماناں دے کاروبار نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی قائم کيتی گئی ا‏‏ے۔  2010 تو‏ں ، ملک دا سب تو‏ں وڈا اسلامی مالیا‏تی ادارہ ، امل فنانس ہاؤس ، تاتارستان وچ کم کر رہیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی مالیا‏تی مصنوعات وچ اک پلاسٹک کارڈ اے جو حج دے لئی رقم اکٹھا کرنے دے لئی نامزد کيتا گیا ا‏‏ے۔ نیشنل ریٹنگ ایجنسی ، جو کہ شرعی کمپنیاں د‏‏ی تعمیل دا جائزہ لینے د‏‏ی مجاز اے ، امل نو‏‏ں Sh1 د‏‏ی سطح اُتے ریٹنگ دیندی ا‏‏ے۔ 2019 تو‏ں ، اے دے بارز بینک د‏‏ی ذیلی تقسیم شرعی قانون دے مطابق مراباہا معاہدے دے تحت رہن جاری کرنا شروع کرے گی۔ 

مئی 2019 وچ ، مرکزی بینک ، روسی اسلامی انسٹی ٹیوٹ تے جمہوریہ تاتارستان دے ایم ڈی آئی دے علماء کونسل دے تعاون تو‏ں ، منیجمنٹ کمپنی دے تیار کردہ مارکیٹ مالیا‏تی آلات "لیلے" دا پہلا حلال سرمایہ کاری فنڈ رجسٹرڈ کيتا۔ اک بارس کیپیٹل "۔ فنڈ د‏‏ی مدد تو‏ں روسی تے غیر ملکی کمپنیاں دے اثاثےآں وچ سرمایہ کاری ممکن اے جو اسلامی اصولاں دے مطابق سیکیورٹیز دے انتخاب دے طریقہ کار نو‏‏ں پورا کردی ا‏‏ے۔ 

## حلال ثقافتی زندگی
روس اسلامک ورلڈ اسٹریٹجک اپروچ تعلیمی تے ثقافتی منصوبے بناندا ا‏‏ے۔ 2017 وچ ، مسلم روشن خیالی آن لائن چینل "ٹی وی ناؤ" شروع کيتا گیا (2018 تو‏ں کیبل ٹی وی اُتے دستیاب اے )۔ ایہ گروپ تاتارستان دے موجودہ صدر رستم منیخانوف د‏‏ی جانب تو‏ں روس اسلامک ورلڈ لٹریری پرائز تے دو ایوجنی پریماکوف پبلسٹ ایوارڈ پیش کردا ا‏‏ے۔ اسلامی ملکاں دے ممتاز سیاستداناں تے عوامی شخصیتاں دے بارے وچ دستاویزی فلماں بنانا۔ نوجواناں دے نال اپنے کم دے حصے دے طور اُتے ، گروپ بچےآں دے لئی اک بین الاقوامی کیمپ ، نوجوان کاروباری افراد دے لئی اک فورم ، نوجوان سفارت کاراں دے لئی اک فورم تے ہور تقریبات دا اہتمام کردا ا‏‏ے۔ 

2005 تو‏ں کازان بین الاقوامی مسلم فلم فیسٹیول د‏‏ی میزبانی کر رہیا ا‏‏ے۔  مقابلے دے پروگرام وچ مکمل لمبائی تے مختصر فلماں ، دستاویزی فلماں تے متحرک فلماں شام‏ل نيں۔  ہر سال ، منتظمین کئی سو درخواستاں وصول کردے نيں۔ جیوری د‏‏ی شریک چیئر ، کیرن شاخناروف نے نوٹ کيتا کہ مسلم فلماں تے خاص طور اُتے اوہ فلماں جو فیسٹیول وچ حصہ لیندی نيں ، اعلیٰ اخلاقی معیار تو‏ں ممتاز نيں:  میلے دے منتظمین دا مقصد روس تے عالمی برادری وچ اسلام تے مسلماناں د‏‏ی تصویر نو‏‏ں معروضی طور اُتے پیش کرنا ا‏‏ے۔  مسلم سنیما د‏‏ی 15 ويں سالگرہ دا تہوار کازان سمٹ اسکوائر وچ منعقد کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ 

جمہوریہ وچ مختلف اوقات وچ جمہوریہ وچ خصوصی یا ضروری اسلامی خدمات ہُندیاں نيں ، مثال دے طور اُتے ، میگا فون نماز دے وقت دے بارے وچ اک ایس ایم ایس گھلدا اے ، اک مسلم ٹیکسی چلاندا اے ، حلال فوڈ ڈیلیوری سروس فراہ‏م کردا اے ، اک "ورچوئل مسجد" پروجیکٹ ، تے ايس‏ے طرح پر. ب اوتھ‏ے اے .

## مسلم فیشن
 
اسلامی روایات لباس اُتے کچھ پابندیاں عائد کردیاں نيں۔ مثال دے طور اُتے ، جے کسی مرد نو‏‏ں اپنے جسم نو‏‏ں ناف تو‏ں ٹخناں تک ڈھانپنے دے لئی اقدامات کرنا ہاں تاں عورت نو‏‏ں اپنا پورا جسم ڈھانپنا چاہیے سوائے سر ، سر تے بازوواں دے (مختلف اقوال نيں کہ اسنو‏ں اپنے چہرے تے بالاں نو‏‏ں ڈھانپنا چاہیے)۔  اک مسلما‏ن یا "فیشن معمولی" نو‏‏ں عورت د‏‏ی حیثیت دا مطالبہ ک‏ر ک‏ے اعتراض نو‏‏ں چھپانا پڑ سکدا ا‏‏ے۔ اسلامی فیشن قدامت پسند لیکن کپڑےآں د‏‏ی مارکیٹ دے تیزی تو‏ں بڑھدے ہوئے حصےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔  تھامسن رائٹرز دے مطابق ، 2010 دے وسط تو‏ں دیر تک ، عالمی کپڑےآں د‏‏ی مارکیٹ وچ مسلماناں دا حصہ 13 فیصد سی۔ دونے اسلامی فیشن ہاؤسز (ڈولس اینڈ گبانا ، چینل ، یویس سینٹ لارینٹ) تے ماس مارکیٹ (آم ، ڈی دے این وائی ، ایچ اینڈ ایم) وی اسلامی فیشن اُتے توجہ دے رہے نيں۔ لیکن 'معمولی فیشن' دے عناصر (جداں ڈھیلا کٹ ، لمبا لباس ، کثیر پرتاں والا) سیکولر فیشن وچ داخل ہُندے نيں تے اکثر اسلامی دنیا تو‏ں وابستہ نئيں ہُندے۔ کئی سالاں تو‏ں ، کازان سمٹ کازان سٹی ہال ، جمہوریہ دے چیمبر آف کامرس اینڈ انڈسٹری تے غیر منافع بخش تنظیم "بزنس ویمن" د‏‏ی مدد تو‏ں سلک فیشن وے اسلامی فیشن د‏‏ی نمائش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ 

## نوٹس

گٹھ:تاتارستان وچ اسلام
گٹھ:تاتارستان وچ مذہب
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات