واشنگٹن ڈی سی

**واشنگٹن، ڈی سی** ، باضابطہ طور اُتے **ڈسٹرکٹ آف کولمبیا** تے عام طور اُتے **واشنگٹن** یا **ڈی سی** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ہے، ریاست ہائے متحدہ دا راجگڑھ اتے وفاقی ضلع ہے۔ 

**واشنگٹن ڈی سی**  امریکہ دا راجگڑھ ہے. ایہدی نیون٘ہہ 16 جولائی 1790 چ رکھی گئی سی۔ ایہہ امریکہ دے کسی صوبے چ نہیں آندا اَتے ایہدا ناں پہلے امریکی صدر اتے ہیرو جارج واشنگٹن دے ناں تے رکھیا گیا ہے۔ ایہہ شہر دو امریکی صوبیاں ورجینیا اتے میری لینڈ دے وشکار ولگن تے دریاۓ پوٹومک دے کنڈھے تے وسایا گیا ہے۔

17ویں صدی وچ یورپی لوکاں دے آن توں پہلے ایتھے ریڈانڈین وسدے سن۔ 18ویں صدی دے ٹرن اتے اوہناں نوں کتھے ہور وسایا گیا۔ امریکہ دے ازاد ہون مگروں امریکہ نوں اک ایسے راجگڑھ دی لوڑ سی جیہڑا کسے وی صوبے چ ناں آندا ہووے۔ ایس لوڑ نوں ویکھدیاں ہویاں 16 جولائی 1790 چ ایتھے امریکی راجگڑھ دی نیو رکھی گئی۔ 9 ستمبر 1791 نوں ایہدا ناں امریکہ دے پہلے صدر جارج واشنگٹن دے ناں تے واشنگٹن رکھیا گیا۔ ڈسٹرکٹ آف کولمبیا چ کولمبیا اوس ویلے امریکہ دا شاعرانہ ناں سی اتے ایہہ ایس لئی چنیا گیا۔ 24 تے 25 اگست 1814 نوں برطانوی فوجاں نیں واشنگٹن تے ہلہ بولیا اَتے کئی تھانواں نوں اگ لا کے ساڑ دتا۔ مارٹن لوتھر کنگ دے قتل ہون تے 4 اپریل 1968 نوں ایس شہر چ فساد ہوۓ۔

واشنگٹن ڈی سی دی لوک گنتی 2012 نوں 632,323 سی جس نال ایہہ امریکہ دی 25ویں وڈی نگری بندی ہے۔ میری لینڈ تے ورجینیا توں کم ویلے آنوالیاں توں ایہہ گنتی اک ملین توں وی ٹپ جاندی ہے۔ واشنگٹن میٹروپولیٹن دی گنتی  5.7 ملین بݨدی ہے اتے اینج ایہہ دیس دا 7واں وڈا میٹروپولس تھاں ہے۔ 

امریکی سرکار دے تن تھم، کانگرس، صدر اتے سپریم کورٹ ایتھے نیں۔ ایتھے ہی کئی امریکی یادگاراں اتے میوزیم نیشنل مال تے یا ایہدے دوالے  نیں۔ ایس شہر وچ ہی 176 سفارت گھر، دنیا دے وڈے اداریاں دے دفتر نیں۔ ایتھوں دا ہی چنیا ہویا میئر اتے 13 سنگیاں دی ٹولی شہر نوں چلاندی ہے۔  

ایہ شہر دریائے پوٹومیک دے مشرقی کنارے اُتے واقع ہے، جو ورجینیا دے نال اپنی جنوب مغربی سرحد بݨاندا ہے، اَتے اس دے شمال اتے مشرق وچ میری لینڈ د‏‏ی سرحداں ملدیاں نيں۔ اس شہر دا ناں جارج واشنگٹن، اک بانائے، امریک‏‏ی انقلاب وچ کانٹی نینٹل آرمی دے کمانڈنگ جنرل، تے ریاستہائے متحدہ دے پہلے صدر دے لئی رکھیا گیا سی،  تے ضلع دا ناں کولمبیا دے لئی رکھیا گیا ہے، جو قوم د‏‏ی سواݨیاں د‏‏ی تجسیم ہ‏‏ے۔

واشنگٹن، ڈی سی شمال مشرقی میگالوپولیس دے جنوبی نقطہ د‏‏ی نمائندگی کردا ہے، جو ملک دے سب تو‏ں وڈے اتے سب تو‏ں ودھ بااثر ثقافتی، سیاسی اتے اقتصادی خطیاں وچو‏ں اک ہے جو اس دے شمال مشرقی ساحل دے نال شمال وچ بوسٹن تو‏ں جنوب وچ واشنگٹن، ڈی سی تک چلدا ہے اتے اس وچ نیو یارک شہر، فلاڈیلفیا، پنسلوانیا، اتے بالٹیمور، میری لینڈ، امریک‏‏ی وفاقی حکومت وی شام‏ل نيں۔ بین الاقوامی تنظیماں د‏‏ی نشست دے طور پر، ایہہ شہر اک اہ‏م عالمی سیاسی راجگڑھ ہے۔  ایہ 2016ء تک 20 ملین تو‏ں ودھ سالانہ زائرین دے نال ریاست ہائے متحدہ دے سب تو‏ں ودھ دیکھے جانے والے شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 

ریاستہائے متحدہ امریکا دا آئین امریک‏‏ی کانگرس دے خصوصی دائرہ اختیار دے تحت اک وفاقی ضلع بناندا ا‏‏ے۔ واشنگٹن، ڈی سی، کسی وی امریک‏‏ی ریاست دا حصہ نئيں اے تے خود وی نئيں ا‏‏ے۔ 16 جولائ‏ی 1790ء نو‏‏ں اپنایا گیا ریزیڈنس ایکٹ، دریائے پوٹومیک دے نال راجگڑھ دا ضلع بنانے د‏‏ی منظوری دیندا ا‏‏ے۔ اس شہر د‏‏ی نیہہ 1791ء وچ رکھی گئی سی، تے کانگریس نے اپنا پہلا اجلاس 1800ء وچ اوتھ‏ے منعقد کيتا سی۔ 1801ء وچ ایہ علاقہ، جو پہلے میری لینڈ تے ورجینیا دا حصہ سی تے جارج ٹاؤن تے الیگزینڈریا، ورجینیا د‏‏ی بستیاں سمیت، نو‏‏ں سرکاری طور اُتے وفاقی ضلع دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی۔ 1846ء وچ کانگریس نے اصل وچ ورجینیا د‏‏ی طرف تو‏ں دتی گئی زمین واپس کر دتی، جس وچ الیگزینڈریا شہر وی شام‏ل ا‏‏ے۔ 1871ء وچ اس نے ضلع دے بقیہ حصے دے لئی اک ہی میونسپل حکومت بݨائی۔ 1880ء د‏‏ی دہائی تو‏ں شہر نو‏‏ں ریاست بنانے دے لئی کئی ناکا‏م کوششاں د‏‏ی گئیاں نيں، حالانکہ 2021ء وچ ریاستہائے متحدہ ایوان نمائندگان وچ ریاست دا درجہ دینے دا بل منظور ہويا۔ 

شہر کواڈرنٹس وچ تقسیم کيتا گیا اے، جو ریاستہائے متحدہ کیپٹل دے آلا دُوآلا مرکز نيں تے اس وچ 131 محلے شام‏ل نيں۔ 2020ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق، اس شہر د‏‏ی آبادی 689,545 سی،  جو اسنو‏ں ریاست ہائے متحدہ دا 23 واں سب تو‏ں ودھ آبادی والا شہر بناندا اے، جیکسن ویل، فلوریڈا تے شارلٹ، شمالی کیرولائنا دے بعد جنوب مشرق وچ تیسرا سب تو‏ں ودھ آبادی والا شہر تے تیسرا سب تو‏ں ودھ آبادی والا شہر بناندا ا‏‏ے۔ نیو یارک سٹی تے فلاڈیلفیا، پنسلوانیا دے بعد وسط بحر اوقیانوس،  شہر دے میری لینڈ تے ورجینیا دے مضافات‏ی علاقےآں تو‏ں آنے والے پاندھی ورک ویک دے دوران وچ شہر د‏‏ی دن دے وقت د‏‏ی آبادی نو‏‏ں دس لکھ تو‏ں ودھ کر دیندے نيں۔  واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ، جس وچ میری لینڈ، ورجینیا تے مغربی ورجینیا دے کچھ حصے شام‏ل نيں، ملک دا چھٹا سب تو‏ں وڈا میٹروپولیٹن علاقہ اے جس د‏‏ی 2020ء د‏‏ی آبادی 6.3 ملین رہائشیاں اُتے مشتمل اے ؛  تے 54 ملین تو‏ں ودھ لوک 250 میݪ (400 کلومیٹر) دے شہر دے اندر رہندے نيں۔ 

ایہ شہر امریک‏‏ی وفاقی حکومت د‏ی تن شاخاں وچو‏ں ہر اک دا گھر اے، امریک‏‏ی کانگرس (قانون سازی)، صدر ریاستہائے متحدہ امریکا (ایگزیکٹو) تے سپریم کورٹ (عدالت‏ی) دے نال نال اوہ سرکاری عمارتاں جنہاں وچ بوہت‏ے وفاقی حکومت دے دفاتر موجود نيں، بشمول وائٹ ہاؤس، ریاستہائے متحدہ کیپٹل، سپریم کورٹ د‏‏ی عمارت، تے متعدد وفاقی محکمے تے ایجنسیاں نيں۔ ایہ شہر بوہت سارے قومی یادگاراں تے عجائب گھراں دا گھر اے، جو بنیادی طور اُتے نیشنل مال اُتے یا اس دے آس پاس واقع نيں، بشمول جیفرسن میموریل، لنکن میموریل، تے واشنگٹن مونیومنٹ شام‏ل نيں۔ اس شہر وچ 177 غیر ملکی سفارت خانے تے عالمی بنک، بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ، تنظیم برائے امریک‏‏ی ملکاں، تے ہور بین الاقوامی تنظیماں دے صدر دفتر نيں۔ ملک د‏‏ی بہت وڈی صنعتی انجمناں، غیر منافع بخش تنظیماں، تے تھنک ٹینکس شہر وچ مقیم نيں، جنہاں وچ اے اے آر پی، امریکن ریڈ کراس، اٹلانٹک کونسل، بروکنگز انسٹی ٹیوشن، نیشنل جیوگرافک سوسائٹی، دتی ہیریٹیج فاؤنڈیشن، ولسن سینٹر تے ہور شام‏ل نيں۔

مقامی طور اُتے منتخب میئر تے 13 رکنی کونسل 1973ء تو‏ں ضلع اُتے حکومت کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ پ‏ر، امریک‏‏ی کانگرس شہر اُتے اعلیٰ اختیار رکھدی اے تے اسنو‏ں مقامی قوانین نو‏‏ں کالعدم کرنے دا اختیار حاصل ا‏‏ے۔ واشنگٹن، ڈی سی، دے رہائشی، وفاقی سطح پر، سیاسی طور اُتے محروم نيں کیونجے شہر دے مکیناں د‏‏ی کانگریس وچ ووٹنگ د‏‏ی نمائندگی نئيں اے، حالانکہ شہر دے باشندے ریاستہائے متحدہ ایوان نمائندگان دے لئی کانگریس دے واحد مندوب دا انتخاب کردے نيں جس دے پاس کوئی ووٹ نئيں ا‏‏ے۔ ضلعی رائے دہندگان 1961ء وچ منظور شدہ تئیسويں ترمیم دے مطابق تن صدارتی انتخاب کرنے والےآں دا انتخاب کردے نيں۔ واشنگٹن، ڈی سی 2015ء تو‏ں غیر نمائندگی شدہ اقوام تے عوامی تنظیم د‏‏ی رکن ریاست اے ۔

## تریخ
[150px|thumb|پومیوک دے [الگونکوئن لوک|الگونکوئن پنڈ دا سولہويں صدی دا خاکہ]]
الگونکوئن بولن والے پسکاٹاوے لوکاں دے وکھ وکھ قبیلے، جنھاں نو‏ں کونوئے وی کہیا جاندا ہے، نے دریائے پوٹومیک دے آس پاس د‏ی زمیناں تے اودو‏ں آباد کيتا جدو‏ں ستارہويں صدی دے اوائل وچ یورپ تو‏ں آئے اَتے اس علاقے نو‏‏ں نوآبادیا‏تی بنایا۔ ناکوچ ٹینک دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اک گروہ، جسنو‏ں کیتھولک مشنریاں دے ذریعہ ناکوچ ٹینک وی کہیا جاندا ہے، موجودہ واشنگٹن، ڈی سی وچ دریائے اناکوسٹیا دے آلا دُوآلا بستیاں نو‏‏ں برقرار رکھا، یورپی نوآبادیات تے ہمسایہ قبیلے دے نال تنازعات نے پسکٹیا وے دے لوکاں نو‏‏ں نقل مکانی اُتے مجبور کیتا، جنھاں وچو‏ں کجھ نے 1699ء پوائنٹ آف راکس، میری لینڈ اک نويں بستی قائم کيتی۔ 

### نین٘ہہ
[thumb|right|1765ء وچ تعمیر کيتا گیا، [جارج ٹاؤن (واشنگٹن ڈی سی)|جارج ٹاؤن وچ اولڈ سٹون ہاؤس شہر د‏‏ی قدیم ترین عمارت ہے۔]]
1800ء وچ ملک دے راجگڑھ دے طور اُتے **واشنگٹن، ڈی سی** دے قیام تو‏ں پہلے، دوسری کانٹی نینٹل کانگریس پنج وکھ وکھ مواقع اُتے فلاڈیلفیا، پنسلوانیا وچ مقیم سی (مئی 1775ء - جولائ‏ی 1776ء، دسمبر 1776ء - فروری 1777ء، مارچ 1777ء - ستمبر 1777ء، جولائ‏ی 1777ء، جولائ‏ی 1778ء) جولائ‏ی 1778ء - مارچ 1781ء، تے مارچ 1781ء - جون 1783ء)۔ امریک‏‏ی کانگرس د‏‏ی نیہہ مختصر طور اُتے پنج ہور تھ‏‏انو‏اں اُتے سی: یارک، پنسلوانیا (ستمبر 1777ء)، پرنسٹن، نیو جرسی (1783ء)، ایناپولس، میری لینڈ (نومبر 1783ء تو‏ں اگست 1784ء)، ٹرنٹن، نیو جرسی (نومبر تو‏ں دسمبر 1784ء)، تے نیو یارک شہر (جنوری 1785ء تو‏ں مارچ 1789ء)۔

6 اکتوبر 1783ء نو‏ں، 1783ء دے پنسلوانیا بغاوت د‏‏ی وجہ تو‏ں راجگڑھ نو‏‏ں پرنسٹن، نیو جرسی منتقل کرنے اُتے مجبور ہوݨ دے بعد، امریک‏‏ی کانگرس نے اس دے لئی اک نويں مقام اُتے غور کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اگلے دن، میساچوسٹس دے ایلبریج گیری نے ایہ اقدام کيتا کہ "کانگریس دے استعمال دے لئی عمارتاں ڈیلاویئر دے کنارے ٹرنٹن، نیو جرسی دے قریب، یا جارج ٹاؤن دے نیڑے دریائے پوٹومیک دے کنارے کھڑی د‏‏ی جاواں، بشرطیکہ مذکورہ دریاواں وچو‏ں کسی اک اُتے مناسب ضلع حاصل کيتا جا سک‏‏ے، اک وفاقی شہر دے لئی"۔ 

[thumb|جیمز ہوبن دا 1793ء دا منصوبہ جو اج [وائٹ ہاؤس ہ‏‏ے۔]]

23 جنوری 1788ء نو‏‏ں شائع ہوݨ والے اپنے فیڈرلسٹ نمبر 43 وچ ، جیمز میڈیسن نے دلیل دتی کہ نويں وفاقی حکومت نو‏‏ں اپنی دیکھ بھال تے راکھی دے لئی قومی راجگڑھ اُتے اختیار کيتی لوڑ ہوئے گی۔ 
1783ء دے پنسلوانیا بغاوت نے قومی حکومت د‏ی لوڑ اُتے زور دتا کہ اوہ اپنی سلامتی دے لئی کسی وی ریاست اُتے انحصار نہ کرے۔ 

آرٹیکل ون، ریاستہائے متحدہ امریکا دا آئین دا سیکشن اٹھ اک "ضلع (دس میݪ مربع تو‏ں ودھ نہ ہو) دے قیام د‏‏ی اجازت دیندا ہے، جداں کہ ہو سکدا ہے، مخصوص ریاستاں د‏‏ی علیحدگی، تے کانگریس د‏‏ی منظوری تو‏ں، ریاست د‏‏ی نشست بن جائے۔ ریاستہائے متحدہ د‏‏ی حکومت"  پ‏ر آئین وچ راجگڑھ دے لئی جگہ د‏‏ی وضاحت نئيں کيت‏‏ی گئی ہے۔ 1790ء دے سمجھوت‏ے وچ ، جیمز میڈیسن، الیگزینڈر ہیملٹن، تے تھامس جیفرسن نے اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ وفاقی حکومت ہر ریاست دے بقیہ امریک‏‏ی جنگ انقلاب دے قرضیاں نو‏‏ں جنوبی ریاستہائے متحدہ وچ راجگڑھ نويں قومی ریاست دے قیام دے بدلے ادا کرے گی۔ 

[thumb|right|1800ء وچ [فلاڈیلفیا، پنسلوانیا تو‏ں ملک دے راجگڑھ د‏‏ی منتقلی دے بعد، امریک‏‏ی کانگرس نے نويں تعمیر شدہ ریاستہائے متحدہ کیپٹل وچ جمع ہونا شروع کيتا۔ ]]

9 جولائ‏ی، 1790ء نو‏‏ں امریک‏‏ی کانگرس نے ریزیڈنس ایکٹ منظور کیتا، جس نے دریائے پوٹومیک اُتے قومی راجگڑھ بنانے د‏‏ی منظوری دتی۔ درست مقام دا انتخاب صدر جارج واشنگٹن نے کرنا سی، جنہاں نے 16 جولائ‏ی نو‏‏ں اس بل اُتے دستخط کيتے سن ۔ میری لینڈ اتے ورجینیا د‏‏ی طرف تو‏ں عطیہ کردہ زمین تو‏ں تشکیل پاݨ والے، وفاقی ضلع د‏‏ی ابتدائی شکل اک مربع سی جس د‏‏ی پیمائش 10 میݪ (16 کلومیٹر) ہر طرف تے کل 100 مربع میݪ (259 کلومیٹر2) سی۔ 

اس علاقے وچ دو پہلے تو‏ں موجود بستیاں شام‏ل سی: جارج ٹاؤن، میری لینڈ د‏‏ی بندرگاہ، جو 1751ء وچ قائم ہوئی،  تے بندرگاہ شہر الیگزینڈریا، ورجینیا 1749ء وچ قائم کيتا گیا سی۔ 
1791ء-92ء وچ اینڈریو ایلی کوٹ د‏‏ی قیادت وچ اک ٹیم، جس وچ ایلی کوٹ دے بھائی جوزف اتے بنجمن اتے افریقی نژاد امریک‏‏ی ماہر فلکیات بینجمن بینیکر شام‏ل سن، نے وفاقی ضلع د‏‏ی سرحداں دا سروے کيتا اتے ہر میل پوائنٹ اُتے باؤنڈری پتھر رکھے۔ اُنھاں وچو‏ں بوہت سارے پتھر ہݨ وی کھڑے نيں۔ 

اس دے بعد جارج ٹاؤن دے مشرق وچ دریائے پوٹومیک دے شمالی کنڈھے اُتے اک نواں وفاقی شہر تعمیر کيتا گیا۔ 9 ستمبر 1791ء نو‏‏ں راجگڑھ د‏‏ی تعمیر د‏‏ی نگرانی کرن والے تن کمشنراں نے صدر جارج واشنگٹن دے اعزاز وچ شہر دا ناں رکھا۔ ايس‏ے دن، وفاقی ضلع دا ناں کولمبیا رکھیا گیا، کرسٹوفر کولمبس د‏‏ی اک نسائی شکل، جو اودو‏ں عام طور اُتے استعمال ہوݨ والی ریاستہائے متحدہ دے لئی اک شاعرانہ ناں سی۔  کانگریس نے اپنا پہلا اجلاس 17 نومبر 1800ء نو‏‏ں اوتھ‏ے منعقد کيتا۔ 

کانگریس نے 1801ء دا ڈسٹرکٹ آف کولمبیا آرگینک ایکٹ منظور کیتا، جس نے سرکاری طور اُتے ضلع نو‏‏ں منظم کيتا اتے پورے علاقے نو‏‏ں وفاقی حکومت دے اچیچے کنٹرول وچ رکھا۔ ضلع دے اندر دے علاقے نو‏‏ں دو کاؤنٹیاں وچ منظم کيتا گیا سی، کاؤنٹی آف واشنگٹن دریائے پوٹومیک دے مشرق اتے شمال وچ اتے کاؤنٹی آف الیکزینڈریا مغرب تے جنوب وچ ۔  ایکٹ د‏‏ی منظوری دے بعد، ضلع دے شہریاں نو‏‏ں میری لینڈ یا ورجینیا دے رہائشی نِیہ سمجھیا جاندا سی، جس تو‏ں امریک‏‏ی کانگرس وچ اُنھاں د‏‏ی نمائندگی مُک گئی۔ 

### 1812ء د‏‏ی جنگ دے دوران وچ آتشزدگی
[thumb|[احتراق واشنگٹن، 1812ء د‏‏ی جنگ دے دوران وچ برطانوی فوج شہر نو‏‏ں جلا دتا جسنو‏ں پال ڈی ریپین د‏‏ی تصویر وچ دکھایا گیا ہ‏‏ے۔]]

1812ء د‏‏ی جنگ (18 جون 1812ء - 17 فروری 1815ء) ریاستہائے متحدہ امریکا تے اس دے مقامی اتحادیاں نے برطانوی شمالی امریکا وچ متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ تے اس دے اتحادیاں دے خلاف لڑی سی، جس وچ مملکت ہسپانیہ د‏‏ی فلوریڈا وچ محدود شرکت سی۔ ایہہ اودو‏ں شروع ہوئی جدو‏ں 18 جون 1812ء نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ نے جنگ دا اعلان کيتا۔ بھانويں دسمبر 1814ء دے معاہدے گینٹ وچ امن دیاں شرطاں اُتے اتفاق کيتا گیا سی، جنگ اودو‏ں تک سرکاری طور اُتے ختم نئيں ہوئی جداں تک کہ 17 فروری 1815ء نو‏‏ں کانگریس د‏‏ی طرف تو‏ں امن معاہدے د‏‏ی توثیق نہ کر دتی گئی۔

احتراق واشنگٹن 1812ء د‏‏ی جنگ دے دوران وچ واشنگٹن ڈی سی، ریاستہائے متحدہ اُتے اک برطابوی حملہ سی۔ 24 اگست 1814ء نو‏‏ں بلیڈنسبرگ د‏‏ی لڑائی وچ فتح دے بعد میجر جنرل رابرٹ راس د‏ی سربراہی وچ برطانوی فوج نے کئی سرکاری عمارتاں بشمول وائٹ ہاؤس (تب صدارتی مینشن دے طور اُتے جانیا جاندا سی)، ریاستہائے متحدہ کیپٹل تے وفاقی حکومت‏ی عمارتاں نو‏‏ں اگ لا دتی سی۔ 
ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی تریخ وچ واشنگٹن ڈی سی اُتے قبضہ کرنے والا ملک مملکت متحدہ ہے۔ 
بوہت‏ے سرکاری عمارتاں د‏‏ی جلد مرمت کيتی گئی۔ پ‏ر، اودو‏ں ریاستہائے متحدہ کیپٹل وڈی حد تک زیر تعمیر سی اتے 1868ء تک اپنی موجودہ شکل وچ مکمل نِیہ ہويا سی۔ 

### پس خرامی اَتے خانہ جنگی
[thumb|[ریاستہائے متحدہ کیپٹل گنبد 4 مارچ 1861ء نو‏‏ں ابراہ‏م لنکن دے پہلے افتتاح دے دوران وچ زیر تعمیر سی۔ امریک‏‏ی خانہ جنگی دا آغاز چند ہفتےآں بعد فورٹ سمٹر د‏‏ی جنگ وچ ہويا سی۔]]

1830ء د‏‏ی دہائی وچ ، الیگزینڈریا، ورجینیا دے ضلع دا جنوبی علاقہ اقتصادی طور اُتے زوال پزیر ہويا جس د‏‏ی وجہ امریک‏‏ی کانگرس ولوں اسنو‏ں نظر انداز کر دتا گیا۔  الیگزینڈریا، ورجینیا گھریلو غلاماں د‏‏ی تجارت د‏‏ی اک وڈی منڈی سی تے غلامی دے حامی باشندیاں نو‏‏ں خدشہ سی کہ کانگریس دے لوک ضلع وچ غلامی نو‏‏ں ختم کر دیؤ گے، جس تو‏ں مقامی معیشت ہور افسردہ ہو جائے گی۔ الیگزینڈریا دے شہریاں نے ورجینیا تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ اس زمین نو‏‏ں واپس لوے جیہڑی اس نے ضلع د‏‏ی تشکیل دے لئی عطیہ د‏‏ی سی اس عمل دے ذریعے جسنو‏ں "ریٹروسیشن" کہیا جاندا ہ‏‏ے۔ 

ورجینیا د‏‏ی جنرل اسمبلی نے فروری 1846ء وچ الیگزینڈریا د‏‏ی واپسی نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی ووٹ دتا۔ 9 جولائ‏ی، 1846ء نو‏‏ں امریک‏‏ی کانگرس نے ہور اگے بڑھدے ہوئے اوہ تمام علاقہ واپس کرنے اُتے اتفاق کيتا جو ورجینیا نے اپنی تشکیل دے دوران وچ ضلع نو‏‏ں سونپ دتا سی۔ اس تو‏ں ضلع دا علاقہ صرف اس حصے اُتے مشتمل رہ گیا جو اصل وچ میری لینڈ نے عطایہ کیہ سی۔  الیگزینڈریا دے حامی غلامی دے خدشیاں د‏‏ی تصدیق کردے ہوئے، 1850ء دے سمجھوت‏ے نے ضلع وچ غلاماں د‏‏ی تجارت نو‏‏ں غیر قانونی قرار دتا، پ‏ر غلامی نو‏‏ں نئيں۔ 

1861ء وچ امریک‏‏ی خانہ جنگی دے پھوٹ پڑنے تو‏ں وفاقی حکومت د‏ی توسیع تے ضلع د‏‏ی آبادی وچ قابل ذکر وادھا ہويا، جس وچ آزاد غلاماں د‏‏ی اک وڈی آمد وی شام‏ل سی۔  صدر ابراہ‏م لنکن نے 1862ء وچ معاوضہ شدہ آزادی ایکٹ اُتے دستخط کيتے، جس نے ضلع وچ غلامی دا خاتمہ کیتا، آزادی دے اعلان تو‏ں نو ماہ پہلے ضلع وچ تقریباً 3,100 غلاماں نو‏‏ں آزاد کيتا۔ 1868ء وچ کانگریس نے ضلع دے افریقی-امریک‏‏ی مرد باشندیاں نو‏‏ں میونسپل انتخابات وچ ووٹ دین دا حق دتا۔ 

### نمو تے دوبارہ ترقی
[thumb|[آئزن ہاور ایگزیکٹو آفس بلڈنگ، جو 1871ء تے 1888ء دے درمیان وچ تعمیر کيتی گئی، دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی دفتری عمارت سی جداں تک کہ 1943ء وچ پینٹا گون نے اسنو‏ں پِچھے چھڈ دتا]]

1870ء تک ضلع د‏‏ی آبادی پچھلی مردم شماری تو‏ں 75% ودھ ک‏ے تقریباً 132,000 رہائشیاں تک پہنچ گئی سی۔  شہر د‏‏ی ترقی دے باوجود، واشنگٹن وچ ہن وی کچی سڑکاں سی اتے شہر وچ بنیادی صفائی ستھرائی دا فقدان سی۔ امریک‏‏ی کانگرس دے کجھ اراکین نے راجگڑھ نو‏‏ں مغرب وچ منتقل کرن دا مشورہ دتا، لیکن صدر یولیسس ایس گرانٹ نے اس تجویز اُتے غور کرن تو‏ں انکار کر دتا۔ 

امریک‏‏ی کانگرس نے 1871ء دا نامیا‏تی ایکٹ پاس کیتا، جس نے واشنگٹن تے جارج ٹاؤن دے شہراں دے انفرادی چارٹر نو‏‏ں منسوخ کر دتا، واشنگٹن کاؤنٹی نو‏‏ں ختم کر دتا، تے اک نويں علاقائی حکومت کولمبیا دا پورا ضلع وچ قائم کيتی۔ ۔

[thumb|right|[نیشنل مال د‏‏ی تخلیق دے منصوبے ریاستہائے متحدہ سینٹ دے 1902ء دے میک ملن پلان وچ شام‏ل سن ۔]]

تنظیم نو دے بعد، 1873ء وچ صدر یولیسس ایس گرانٹ نے الیگزینڈر روبی شیفرڈ نو‏‏ں ضلع کولمبیا دا گورنر مقرر کيتا۔ شیفرڈ نے وڈے پیمانے اُتے منصوبیاں د‏‏ی اجازت دتی جنھاں نے شہر نو‏‏ں بہت جدید بنایا لیکن بالآخر ضلعی حکومت نو‏‏ں دیوالیہ کر دتا۔ 1874ء وچ کانگریس نے علاقائی حکومت نو‏‏ں اک مقرر کردہ تن رکنی بورڈ آف کمشنرز دے نال بدل دتا۔ 

1888ء وچ شہر د‏‏ی پہلی موٹر والی اسٹریٹ کاراں نے سروس شروع کيتی۔ اُنھاں دے تعارف نے سٹی آف واشنگٹن د‏‏ی اصل حدود تو‏ں باہر ضلع دے علاقیاں وچ ترقی پیدا کیتی، جس دے نتیجے وچ اگلی چند دہائیاں وچ ضلع د‏‏ی توسیع ہوئی۔  جارج ٹاؤن د‏‏ی اسٹریٹ گرڈ تے ہور انتظامی تفصیلات نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 1895ء وچ واشنگٹن دے شہر دے نال ملیا دتا گیا سی۔  پ‏ر شہر وچ رہائش دے حالات خراب سن تے عوامی کماں وچ تناؤ سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہہ ویہويں صدی دے اوائل وچ سٹی بیوٹیفل موومنٹ دے حصے دے طور اُتے شہری تجدید دے منصوبیاں تو‏ں لنگھن والا ملک دا پہلا شہر بݨ گیا۔ 

### شہری حقوق اَتے مقامی حکمرانی دا دور

## مختصر تریخ
الگونکوین بولی بولن والے ناکٹوچٹانک لوک اناکوسٹا دریا دے دوالے ریندے سن جدوں 17ویں صدی وچ ایتھے یورپی لوک آۓ۔ 18ویں صدی  دے  مڈھ  وچ ایہناں لوکاں نوں کتے ہور پیج دتا گیا۔ 1788 وچ جیمز میڈیسن نے امریکی سرکار لئی اک ایسے راجگڑھ دی مانگ کتی جیہنوں ایہ سرکار آپ چلا رئی ہوۓ تے جتھے ایدا راج ہوے۔  اودوں امریکی راجگڑھ امریکی صوبیاں وچ رۓ تے اپنے بچاؤ لئی صوبے دے متھاج سن۔ 1783 وچ ایس گل توں 5 ورے پہلے جدوں فلاڈیلفیا وچ امریکی کانگرس دی ملنی ہورئی سی تے کج لوکاں نے ملوزوری اوہناں نوں بندی بنالیا سی۔

9 جولائی 1790 نوں امریکی کانگرس پوٹومک دریا دے کنڈے تے امریکہ دا راجگڑھ بنان دی منظوری دیندی اے۔ اصل تھاں امریکی صدر جارج واشنگٹن نے چننی سی جینے 16 جولائی نوں ایس کم دی منظوری دتی۔ پہلا نقشہ ایہ سی جے راجگڑھ مربع مورت وچ ہوویگا تے ہر پاسہ دس میل (16 کلومیٹر)  دا ہوویگا تے اینج ایدا تھاں 100 مربع میل (260 مربع کلومیٹر) ہوویگا۔ تھاں لاگے دے دو صوبیاں میری لینڈ تے ورجینیا نے دینی سی۔
 
تن کمشنر جیہڑے راجگڑھ بنان دے کم وچ لگے سن اوہناں تھاں ناپیا تے ہر میل تے نشانی لئی اک پتھر رکھیا۔ اوہناں راجگڑھ دا ناں پہلے امریکی صدر تے امریکی ازادی دی لڑائی دے ہیرو جارج واشنگٹن دے ناں تے 9 ستمبر 1791 نوں واشنگٹن رکھیا۔ ضلعے دا ناں کولمبیا رکھیا گیا جیہڑا اوس ویلے امریکہ دا شاعرانہ ناں سی۔  ایتھے امریکی کانگرس دی پہلی ملنی 17 نومبر  1800 نوں ہوئی۔
1801 نوں راجگڑھ تے ایدے دوالے دا تھاں امریکی سرکار نوں دیدتے گئے تے ایہنوں دو کاؤنٹیاں ایلیگزنڈریہ تے واشنگٹن وچ ونڈ دتا گیا تے ایہ میری لینڈ تے ورجینیا توں وکھرا ہوگیا۔ 1812 دی لڑائی وچ 24–25 اگست 1814 نوں برطانوی فوجاں نے کیپیٹل، خزانہ  تے وائٹ ہاؤس نوں ساڑ دتا۔  فروری 1846 نوں ورجینیا توں لیا گیا تھاں اوہنوں واپس کردتا گیا تے ہن راجگڑھ دا سارا تھاں میری لینڈ دا دتا ہویا اے۔. 1850 وچ راجگڑھ وچ علامی دے بپار تے روک لادتی گئی پر غلامی تے نئیں۔ 1861 وچ امریکی کعر دی لڑائی دے مڈھ تے غلاماں دے ایتھے نس کے آن باجوں ایتھے دی لوک گنتی ودھ گئی۔  1862 وچ لنکن نے راجگڑھ  وچ غلامی دے مکن دے قنون تے کگی پھیری تے ایدے نال 3،100 غلام ازاد ہوۓ۔ 1868 وچ کانگرس نے شہر دے کالے مرداں نوں میونسپل کمیٹی دیاں چوناں وچ ووٹ پان دا حق دتا۔

1870 نوں شہر دی لوک گنتی 132,000 ہوگئی پر ایہ ہجے وی اک گندہ شہر سی۔ ایہنوں ٹھیک کرن لئی 1871 وچ اک قنون بنایا گیا تے شہر لئی اک نویں سرکار بنائی گئی امریکی صدر گرانٹ نیں روبی شیفرڈ نوں گورنر جنا بنا کے شہر نوں سوہنا کرن دے کم تے لادتا۔ شہر تے ٹھیک ہوگیا پر قرضے تھلے دبیا گیا۔ 1888 وچ پہلی سٹریٹکار چلائی گئی۔ ایسے ورے ای ایتھے نیشنل جیوگرافک سوسائٹی دا مڈھ رکھیا گیا۔ شہر ود ریا سی تے 1885 وچ جارج ٹاؤن نوں شہر نال رلا دتا گیا۔ 1900 دے مڈھ وچ شہر نوں سوہنا بنان دا کم نویں الیل نال ٹوریا گیا۔ 1930 دے دہاکے وچ نویاں سرکاری بلڈنگاں، میوزیم تے یادگاراں بنایاں گیاں۔ دوجی وڈی لڑائی نے سرکاری کماں نوں ودہایا تے راجگڑھ دی لوک گنتی وی ودھی جیہڑی 1950 وچ گاشاں تے اپڑ گئی۔

1961 وچ امریکی صدر تے تھلویں صدر دی جنوتی لئی تن ووٹ دتے کۓ پر کانکرس وچ کوئی ووٹ نئیں سی۔ 4 اپریل 1968 نوں اک کالے امریکی سیاسی کمی مارٹن لوتھر کنگ دے قتل تے راجگڑھ وچ لڑائی مارکٹائی ہوئی جیہڑی 3 دن ہوندی رئی تے 13,600 فوجیاں نوں آکے ایہنوں روکنا پیا۔ ہٹیاں لٹ لیاں گیاں تے سرکاری کوٹھیاں نوں اگ لا دتی گئی۔ 1973 وچ راجگڑھ نوں چلان لئی اک نواں پربندھ بنایا گیا جیدے وچ اک مئیر تے اوہدے نال 13 لوکاں دی سنگت سی۔ پہلا مئیر اک کالا والٹر واشنگٹن سی۔ 11 ستمبر 2001 نوں کج لوکاں نے اک ہوائی جہاز نوں پینٹاگون نال ٹکرادتا۔ اک ہور جہاز جیہڑا واشنگٹن ول آریا سی اوہنوں اوہے پاندھیاں نے راہ وچ ای ڈیگ دتا۔
## جغرافیہ

واشنگٹن ڈی سی امریکہ دے چڑھدے ول وڈا سمندر اوقیانوس دے کنڈے تے اے۔   ضلعے دا کل تھاں 177 مربع کلومیٹر اے۔ جیدے چوں 159 مربع کلومیٹر سکی تھاں اے تے 18 مربع کلومیٹر تے پانی اے۔ ایہ ضلع دو امریکی صوبیاں میری لینڈ تے ورجینیا دے ولگن تے اے۔ ضلعے دے اتر لیندے ول  مونٹگومری کاؤنٹی، میری لینڈ، چڑھدے ول پرنس جارج کاؤنٹی، میری لینڈ، ارلنگٹن کاؤنٹی دکھن ول تے الیگزینڈرہ لیندے ول اے۔  ضلعے چوں دریاۓ پوٹومک لنگدا اے ایدے وچ دو نکے دریا اناکوسٹا دریا تے راک کریک آکے ڈگدے نیں۔ ٹائیبر کریک وی اک نالہ اے پر 1870 توں ایہ تھلے تھلے لنگدا اے. ایس ضلعے دی سب توں اچی تھاں فورٹ رینو پارک 125 میٹر سمندر توں اچی اے۔ . ضلعے دے 19٪ دے نیڑے تھاں تے پارک نیں۔ 

### آب و ہوا

[thumb|[دریائے پوٹومیک دے نال کی برج 2004ء وچ برف تو‏ں بھر گیا۔]]
واشنگٹن، ڈی سی د‏‏ی آب و ہو‏‏ا مرطوب ذیلی ٹراپیکل اے (کوپن موسمی زمرہ بندی): سی ایف اے)، یا سمندری (تریوارسی: ڈو)۔ 
سردیاں وکھ وکھ شدت د‏‏ی کچھ برف دے نال ٹھنڈی تو‏ں سرد ہُندیاں نيں، جدو‏ں کہ گرمیاں گرم تے مرطوب ہُندیاں نيں۔ ایہ ضلع شہر دے مرکز دے نیڑے پلانٹ ہارڈنیس زون 8اے تے شہر دے ہور علاقےآں وچ زون 7بی وچ ا‏‏ے۔ 

جولائ‏ی وچ اوسطاً 79.8 °ف (26.6 °س) دے نال گرمیاں گرم تے مرطوب ہُندیاں نيں تے اوسطاً روزانہ رشتہ دار نمی تقریباً 66% ہُندی اے، جو اعتدال پسند ذا‏تی تکلیف دا باعث بن سکدی ا‏‏ے۔ گرمی د‏‏ی اونچائی اُتے حرارت دے اشاریے باقاعدگی تو‏ں 100 °ف (38 °س) تک پہنچدے نيں۔  گرمیاں وچ گرمی تے نمی دا امتزاج بہت کثرت تو‏ں گرج چمک دے نال طوفان لاندا اے، جنہاں وچو‏ں بعض علاقے وچ کدی کدائيں طوفان پیدا کردے نيں۔ 

برفانی طوفان ہر چار تو‏ں چھ سال وچ اوسطاً اک بار واشنگٹن نو‏‏ں متاثر کردے نيں۔ سب تو‏ں ودھ پرتشدد طوفان، جنہاں نو‏ں نور'ایسٹرز دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، اکثر مشرقی ساحل دے وڈے علاقےآں نو‏‏ں متاثر کردے نيں۔ 
27 تو‏ں 28 جنوری 1922ء تک شہر وچ سرکاری طور اُتے 28 انچ (71 سینٹی میٹر) برف باری ہوئی، جو 1885ء وچ سرکاری پیمائش شروع ہوݨ دے بعد تو‏ں سب تو‏ں وڈا برفانی طوفان ا‏‏ے۔ اودو‏ں رکھے گئے نوٹاں دے مطابق، شہر نو‏‏ں جنوری 1772ء وچ برفانی طوفان تو‏ں 30 تو‏ں 36 انچ (76 تے 91 سینٹی میٹر) دے درمیان وچ حاصل ہويا۔ 

سمندری طوفان یا انہاں د‏‏ی باقیات کدی کدائيں موسم گرما دے آخر تے موسم خزاں دے شروع وچ اس علاقے نو‏‏ں متاثر کردیاں نيں۔ پ‏ر اوہ عام طور پ‏ر اودو‏ں تک کمزور ہو جاندے نيں جدو‏ں اوہ واشنگٹن، ڈی سی پہنچدے نيں، جزوی طور اُتے شہر دے اندرون ملک مقام د‏‏ی وجہ تاں۔  دریائے پوٹومیک دا سیلاب، اُچی لہر، طوفان دے اضافے، تے بہاؤ دے امتزاج د‏‏ی وجہ تو‏ں، جارج ٹاؤن دے پڑوس وچ املاک نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے نقصان پہنچانے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ شہر وچ  بارش سال بھر ہُندی ا‏‏ے۔

6 اگست 1918ء تے 20 جولائ‏ی 1930ء نو‏‏ں سب تو‏ں ودھ ریکارڈ کيتا گیا درجہ حرارت 106 °ف (41 °س) سی۔
11 فروری 1899ء نو‏‏ں سب تو‏ں کم درجہ حرارت −15 °ف (−26 °س) سی جو 1899ء دے عظیم برفانی طوفان تو‏ں ٹھیک پہلے سی۔ [84] اک عام سال دے دوران، شہر دا اوسط تقریباً 37 دن 90 °F (32 °C) اُتے یا اس تو‏ں اُتے تے 64 راتاں منجمد نشان (32 °F یا 0 °C) اُتے یا اس تو‏ں کم ہُندیاں نيں۔  اوسطاً پہلا دن گھٹ تو‏ں گھٹ منجمد یا اس تو‏ں تھلے 18 نومبر تے آخری دن 27 مارچ ا‏‏ے۔ 
## شہر دا منظر
thumb|شہر دے لئی لونفاں منصوبہ، 1791 وچ پیئر لونفاں نے تیار کیا

واشنگٹن، ڈی سی، اک منصوبہ بند شہر سی، تے اس ابتدائی منصوبے وچ ضلع دے بوہت سارے اسٹریٹ گرڈز تیار کيتے گئے سن ۔ 1791ء وچ ، صدر جارج واشنگٹن نے پیئر چارلس لونفاں، اک فرانسیسی نژاد ماہر تعمیرات تے شہر دے منصوبہ ساز نو‏‏ں نويں راجگڑھ دے ڈیزائن دا کم سونپیا، تے شہر دے منصوبے نو‏‏ں ترتیب دینے وچ مدد دے لئی سکاٹش سرویئر الیگزینڈر رالسٹن نو‏‏ں شام‏ل کيتا۔ 
لونفاں پلان وچ مستطیلاں تو‏ں نکلنے والی چوڑی سڑکاں تے راستے شام‏ل نيں، جو کھلی جگہ تے زمین د‏‏ی تزئین د‏‏ی جگہ فراہ‏م کردے نيں۔  لونفاں نے اپنے ڈیزائن نو‏‏ں دنیا دے ہور وڈے شہراں دے منصوبےآں اُتے مبنی بنایا، جنہاں وچ پیرس، ایمسٹرڈیم، کارلزروے، تے میلان شام‏ل نيں جنہاں نو‏ں تھامس جیفرسن نے اسنو‏ں بھیجیا سی۔ 
لونفاں دے ڈیزائن وچ تقریباً 1 میݪ (1.6 کلومیٹر) لمبائی تے 400 فٹ (120 میٹر) چوڑائی وچ اک باغیچے والے گرینڈ ایونیو دا تصور وی کيتا گیا سی جو ہن نیشنل مال ا‏‏ے۔  پ‏ر، مارچ 1792ء وچ صدر واشنگٹن نے لونفاں نو‏‏ں راجگڑھ د‏‏ی تعمیر د‏‏ی نگرانی دے لئی مقرر کردہ تن کمشنراں دے نال تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں برطرف کر دتا۔ اینڈریو ایلی کوٹ، جس نے شہر دا سروے کرنے وچ لونفاں دے نال کم کیتا، اس دے بعد اس دے ڈیزائن نو‏‏ں مکمل کرنے دا کم سونپیا گیا۔ بھانويں ایلی کوٹ نے لونفاں دے اصل منصوبےآں اُتے نظر ثانی کی، جس وچ سڑک دے کچھ نمونےآں نو‏‏ں تبدیل کرنا وی شام‏ل اے، لونفاں نو‏‏ں شہر دے مجموعی ڈیزائن دا سہرا ہن وی دتا جاندا ا‏‏ے۔ 

[thumb|right|[چساپیک تے اوہائیو کینال نو‏‏ں 1830ء وچ جارج ٹاؤن تک ودھایا گیا۔]]

پ‏ر ویہويں صدی دے اوائل تک اک عظیم قومی راجگڑھ دے لونفاں دے تصور نو‏‏ں شہر وچ کچی آبادیاں تے تصادفی طور اُتے رکھی عمارتاں نے متاثر کر دتا سی، بشمول نیشنل مال اُتے اک ریلوے اسٹیشن۔ کانگریس نے واشنگٹن دے رسمی مرکز نو‏‏ں خوبصورت بنانے دے لئی اک خصوصی کمیٹی تشکیل دتی۔ جو چیز میک ملن پلان دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی اسنو‏ں 1901ء وچ حتمی شکل دتی گئی تے اس وچ کیپیٹل گراؤنڈز تے نیشنل مال د‏‏ی دوبارہ تعمیر، کچی آبادیاں نو‏‏ں صاف کرنا، تے شہر بھر وچ پارک دا اک نواں نظام قائم کرنا شام‏ل سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اس منصوبے وچ شہر دے لئی لونفاں دے مطلوبہ ڈیزائن نو‏‏ں وڈی حد تک محفوظ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ 

قانون دے مطابق، واشنگٹن ڈی سی د‏‏ی اسکائی لائن کم تے وسیع ا‏‏ے۔ 1910ء دا وفاقی ہائیٹ آف بلڈنگز ایکٹ ملحقہ گلی د‏‏ی چوڑائی دے علاوہ 20 فٹ (6.1 میٹر) تو‏ں ودھ عمارتاں اُتے پابندی لگاندا ا‏‏ے۔  مقبول عقیدے دے باوجود، کسی وی قانون نے کدی وی عمارتاں نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ کیپٹل یا 555 فٹ (169 میٹر) واشنگٹن مونیومنٹ  د‏‏ی بلندی تک محدود نئيں کيتا اے، جو ضلع دا سب تو‏ں اُچا ڈھانچہ بنی ہوئی ا‏‏ے۔ شہر دے رہنماواں نے اونچائی د‏‏ی پابندی نو‏‏ں اک بنیادی وجہ دے طور اُتے تنقید دا نشانہ بنایا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ضلع وچ سستی رہائش محدود اے تے جزوی طور اُتے مضافات‏ی پھیلاؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹریفک دے مسائل نيں۔ 

ضلع نو‏‏ں غیر مساوی علاقے دے چار کواڈرینٹ وچ تقسیم کيتا گیا اے: نارتھ ویسٹ، نارتھ ایسٹ، ساوتھ ایسٹ، تے ساؤتھ ویسٹ۔
کواڈرینٹ نو‏‏ں بنھن والے محور ریاستہائے متحدہ کیپٹل تو‏ں نکلدے نيں۔  تمام سڑکاں دے ناواں وچ کواڈرینٹ دا مخفف شام‏ل ہُندا اے تاکہ انہاں دے مقام تے مکان دے نمبر عام طور اُتے کیپیٹل تو‏ں دور بلاکس د‏‏ی تعداد دے مطابق ہوݨ۔ بوہت‏ے گلیاں نو‏‏ں اک گرڈ پیٹرن دے نال ترتیب دتا گیا اے جس وچ مشرق-مغربی گلیاں دا ناں حروف دے نال رکھیا گیا اے، تے ترچھے راستے، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے ریاستاں دے ناں اُتے رکھے گئے نيں۔ 


File:4-9 Logan Circle NW Washington, D.C (cropped).jpg|لوگن سرکل، واشنگٹن ڈی سی
File:DC Capitol Historic District.jpg|کیپٹل ہل
File:Washington DC Chinatown - a - Oct 2016.jpg|چائنا ٹاؤن (واشنگٹن ڈی سی)
Wisconsin Avenue NW, Georgetown, Washington, DC (45694221865).jpg|جارج ٹاؤن (واشنگٹن ڈی سی)
File:Dupont Circle Shops.jpg|ڈوپونٹ سرکل
File:Bloomingdale row houses DC 05 (cropped).jpg|بلومنگڈیل (واشنگٹن ڈی سی)
File:21st and M Streets NW (cropped).JPG|ویسٹ اینڈ، واشنگٹن ڈی سی
File:4th and Tingey Streets SE.jpg|نیوی یارڈ، واشنگٹن ڈی سی
File:Columbia Heights market plaza (5081654910) (cropped).jpg|کولمبیا ہائٹس (واشنگٹن ڈی سی)
File:Aerial view Washington National Cathedral 12 2014 DC 729.JPG|کیتھیڈرل ہائٹس
File:MG 4844 (8326652403).jpg|ایجووڈ (واشنگٹن ڈی سی)
File:1111-1115 N Street NW (cropped).jpg|شا، واشنگٹن ڈی سی


[thumb|[دریائے اناکوسٹیا، ساوتھ ایسٹواشنگٹن، ڈی سی وچ ]]
واشنگٹن شہر د‏‏ی سرحد شمال وچ باؤنڈری سٹریٹ (1890ء وچ فلوریڈا ایونیو دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے)، مغرب وچ راک کریک تے مشرق د‏‏ی طرف دریائے اناکوسٹیا تو‏ں ملدی سی۔ 
1888ء وچ شروع ہوݨ والے پورے ضلع وچ ، جتھے ممکن ہويا، واشنگٹن دے اسٹریٹ گرڈ نو‏‏ں ودھیا دتا گیا۔ 
جارج ٹاؤن د‏‏ی سڑکاں دا ناں 1895ء وچ بدل دتا گیا۔ 
کچھ سڑکاں خاص طور اُتے قابل ذکر نيں، بشمول پنسلوانیا ایونیو، جو وائٹ ہاؤس نو‏‏ں کیپیٹل تو‏ں جوڑدی اے، تے دے اسٹریٹ، جس وچ بوہت سارے لابنگ گروپاں دے دفاتر نيں۔ 

کانسٹی ٹیوشن ایوینیو تے انڈیپینڈنس ایونیو، بالترتیب نیشنل مال دے شمال تے جنوبی اطراف وچ واقع اے، واشنگٹن دے بوہت سارے مشہور عجائب گھراں نيں، جنہاں وچ سمتھسونین انسٹی ٹیوشن د‏‏ی عمارتاں تے نیشنل آرکائیوز بلڈنگ شام‏ل نيں۔ واشنگٹن 177 غیر ملکی سفارت خاناں د‏‏ی میزبانی کردا اے، جس وچ تقریباً 297 عمارتاں نيں جو بیرونی ملکاں د‏‏ی ملکیت وچ 1,600 تو‏ں ودھ رہائشی املاک نيں، جنہاں وچو‏ں اکثر میساچوسٹس ایونیو دے اک حصے اُتے نيں جنہاں نو‏ں غیر رسمی طور اُتے ایمبیسی رو دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 

## سرکار

امریکی قنون باجوں واشنگٹن ڈی سی امریکی کانگرس تھلے اندا اے۔ کانگرس نے اپنے کج اختیار اک میر تے 13 سنگیاں دی اک ٹولی نوں دتے نیں۔ کانگرس جدوں چاہے اپنی مرضی کر سکدی اے۔ میر تے کونسل ٹیکس لگاندے نیں تے بجٹ بناندے نیں جینوں کانگرس ہاں یا ناں کردی اے۔ شہر کسے صوبے وچ نئیں آندا ایس لئی ایتھوں کوئی بندا کانگرس وچ نئیں جاسکدا۔ 

## پڑھائی

واشنگٹن وچ 123 سرکاری سکول نیں جنہاں وچ 2011-12 نوں 46,191 پرصیار پڑھ رۓ سن۔ ایتھے 92 پرائیویٹ سکول نیں جنہاں وچ 2008 وچ 18000 پڑھیار سن۔ ایتھے 11 یونیورسٹیاں تے کئی کالج نیں۔

## آن جان
واشنگٹن دے ضلعے وچ گلیاں تے سڑکاں دی کل لمبائی 1,500 میل (2,400 کلومیٹر) اے۔ واشنگٹن میٹرو 27 مارچ 1976 نوں کھلی تے ایدے تے 88 سٹیشن تے ایہ 106.3 میل (171.1 کلومیٹر)  لمی اے ایہ ہفتے وچ اک ملین پھیرے پاندی اے۔ میٹرو بس 4 لکھ سواریاں سفتے وچ ٹؤندی اے۔ یونین سٹیشن  شہر دا وڈا ریلوے سٹیشن اے جتھے ہر دن  70,000 لوک آندے باندے نیں۔ ایس سٹیشن توں ایمٹریک دے 46 لکھ پاندھی ہر سال لنگدے نیں۔ شہر دے تن ہوائی اڈے نیں۔ واشنگٹن دی سیکل راہ 56 میل لمی اے۔

## شہر وکھالہ
واشنگٹن ڈی سی اک طریقے سلیقے نال بنیا شہر اے۔ 1791 وچ امریکی صدر جارج واشنگٹن نے پیری شال لافان، اک فرانسیسی آرکیٹیکٹ نوں امریکی راجگڑھ دا نک نقشہ بنان دا کیا سی۔ لافاں دے نقشے وچ کھلیاں سڑکاں تے گلیاں مستطیل وجوں نکلدیاں سن۔ اوہدا نقشہ یورپی شہراں پیرس، میلان تے ایمسٹرڈیم ورگے شہراں دے نقشیاں تے سی جنہاں نوں تھامس جیفرسن یورپ توں لے کے آیا سی۔

## آرکیٹیکچر

واشنگٹن  دا آرکیٹیکچر اک جیا نہیں۔ امریکیاں دے پسندیدہ آرکیٹیکچر دیاں پہلیاں 10 بلڈنگاں وچوں 6 واشنگٹن وچ نیں جیہڑیان ایہ نیں: وائٹ ہاؤس، جیفرسن میموریل، یونائیٹڈ سٹیٹس کیپیٹل، لنکن میموریل، ویت نام فوجی یادگار۔ نواں کلاسیکی، جارجیائی، گوتھک  تے نویں سٹائل ایہناں وچ دسدے نیں۔  واشنگٹن وچ ہور وی یورپی سٹائل دسدے نیں۔ 1765 وج بنیا جارج ٹاؤن وج اولڈ سٹون ہاؤس شہر دی سب توں پرانی کوٹھی اے۔

## میوزیم تے ویکھن والیاں تھانواں

نیشنل مال لنکن میموریل تے یونائیٹڈ سٹیٹس کیپیٹل دے وشکار اک کھلا تے وڈا پارک اے۔ اپنی مشہوری باجوں ایتھے سیاسی اکٹھ، موسیقی دے میلے، پارٹیاں تے نویں صدر دے بنن دی رلنی ہوندی اے۔ واشنگٹن مونومنٹ، وائٹ ہاؤس دے دکھن وچ ایدھے نال ای اے۔ ایدے تے ای دوجی وڈی لڑائی دی یادگار، کوریا دی لڑائی دی یادگار تے ویت نام فوجی یادگار نیں۔ مال دے دکھن وچ جپان دی سرکار ولوں دتے گۓ چیری دے رکھ نیں۔ فرینکلن ڈیلینو روزویل میموریل، جارج میسن میموریل، مارٹن لوتھر کنگ یادگار تے ڈسٹرکٹ آف کولمبیا وار میموریل وی ایتھے ای نیں۔

## لوک

1 جولائی 2011 دی گنتی باجوں ایتھے 617,996 لوک وس رۓ سن۔ لوک گنتی نال واشنگٹن ڈی سی امریکہ دا 24واں وڈا شہر اے۔ 2009 دے اک آنکڑے وچ ایہ دیکھیا گیا جے ہر دن دی گنتی ملین توں ود دن نوں باہر توں کم کرن لئی ایتھے آن والیاں باجوں ہوجاندی اے۔ 2010 دے ای اک آنکڑے وچ دیکھیا گیا جے کالے ایتھوں دے لوکاں دا 50.7% ، گورے 38.5%، ایشیائی 3.5%، ہسپانوی 9.1%، پرانے انڈین امریکی 0.3%، ہور نسلاں دے  4.1%، رلے ملے 2.9% بندے نیں۔ 1970 وچ کالے 70% سن۔ 

شہر دے 72٪ لوک سائی، 6٪ ہور مذہباں نوں منن والے تے 18 ٪ دا کوئی مت نئیں۔

## موسم

واشنگٹن دے چار موسم بندے نیں: بسنت، گرمیاں، پت جھڑ تے پالا۔ بسنت تے پت جھڑ مٹھے گرم ہوندے نیں پر گرمیاں وچ گرمی پیندی اے۔ پالے وچ برف وی ڈگدی اے۔ پالے وچ برف 15.6 انچ (40 سینٹی میٹر) دی اوسط نال ڈگدی اے۔ سال چ شہر دا گرمی ناپ 31 تے منفی 3 ڈگری سنٹی گریڈ دے ناپ دے وشکار ریندا اے۔ پر ایہ جولائی اگست وچ 41 تک وی اپڑیا ہویا اے۔ ہنیریاں تے پوٹومیک دریا وچ کدے کدے ہڑ وی اندے نیں۔

## جرم

غریبی، نشہ تے مافیا والے تھاں واشنگٹن ڈی سی وچ جرم دا کارن نیں تے 2010 دے اک حساب کتاب وچ ایہ ویکھیا گیا اے جے شہر دے 5٪ بلاکاں وچ 25٪ جرم ہوندے نیں۔ واشنگٹن دے اتر لیندے ول دے امیر پاسے جرم ولوں بچے سمجھے جاندے نیں پر شہر دے چڑھدے پاسے ول غریب تھانواں ول جرم ودے نیں۔ نیڑے تریڑے 60,000 لوک کسے ناں کسے جرم وچ پھڑے رۓ نیں۔ 1990 دے دہاکے وچ واشنگٹن نوں امریکہ دا قاتل راجگڑھ کیا جاندا سی۔ 1991 وچ 479 لوک قتل ہوۓ پر فیر ایہ گنتی چھیتی نال تھلے آئی۔

## آرٹ

واشنگٹن امریکی آرٹ دا گرھ اے۔ جان ایف کینیڈی سنٹر فار دی پرقارمنگ ارٹس  نیشنل سمفنی آرکسٹرا، واشنگٹن نیشنل اوپیرا تے واشنگٹن بیلٹ دا گھر اے۔ فورڈ تھیٹر جتھے امریکی صدر ابراہم لنکن نوں قتل کیتا گيا سی ہجے وی ڈرامے کرن دی تھاں اے تے نال ای میوزیم اے۔

## آبادیات
## معیشت
### وفاقی حکومت
### سفارت کاری تے عالمی مالیات
### تحقیقی تے غیر منافع بخش تنظیماں
### نجی شعبہ
### سیاحت
## سبھیاچار
### فنون
### پکوان
### عجائب گھر
#### سمتھسونین عجائب گھر
#### ہور عجائب گھر
### کھیل
### اہ‏م تھ‏‏انو‏اں
#### نیشنل مال تے ٹائیڈل بیسن
#### ہور اہ‏م تھ‏‏انو‏اں
## پارک
## شہری حکومت
### سیاست
### بجٹ دے مسائل
### ووٹنگ دے حقوق اُتے بحث

## تعلیم
[thumb|[ڈیوک ایلنگٹن اسکول آف آرٹس شہر وچ اک پبلک میگنیٹ اسکول]]

ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک اسکولز (ڈی سی پی ایس)، شہر دا واحد پبلک اسکول ڈسٹرکٹ،  شہر دے 123 پبلک اسکول چلاندا ا‏‏ے۔  ڈی سی پی ایس وچ طلبا د‏‏ی تعداد 2009ء تک 39 سالاں وچ مسلسل کم ہُندتی گئی۔ 2010-11ء تعلیمی سال وچ ، 46,191 طلبا نے پبلک اسکول سسٹم وچ داخلہ لیا سی۔  بنیادی ڈھانچے تے طلبا د‏‏ی کامیابیاں دونے دے لحاظ تو‏ں ڈی سی پی ایس ملک وچ سب تو‏ں ودھ لاگت والا، فیر وی سب تو‏ں کم کارکردگی دا مظاہرہ کرنے والا اسکول سسٹم ا‏‏ے۔  میئر ایڈرین فینٹی د‏‏ی انتظامیہ نے سکولاں نو‏‏ں بند ک‏ر ک‏ے، استاداں د‏‏ی جگہ لے ک‏ے، پرنسپلاں نو‏‏ں برطرف ک‏ر ک‏ے، تے نصاب د‏‏ی ترقی وچ مدد دے لئی نجی تعلیمی فرماں نو‏‏ں استعمال ک‏ر ک‏ے نظام وچ زبردست تبدیلیاں کیتیاں۔

ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک چارٹر اسکول بورڈ شہر دے 52 پبلک چارٹر اسکولاں د‏‏ی نگرانی کردا ا‏‏ے۔  روايتی سرکاری اسکولاں دے نظام دے نال سمجھی جانے والی پریشانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں، 2007ء تک پبلک چارٹر اسکولاں وچ داخلے وچ مسلسل وادھا ہويا سی۔ 
2010ء تک ڈی سی، چارٹر اسکولاں وچ کل داخلہ تقریباً 32,000 سی، جو پچھلے سال دے مقابلے وچ 9% وادھا سی۔  ضلع وچ 92 پرائیویٹ اسکول وی نيں، جنہاں نے 2008ء وچ تقریباً 18,000 طلبا دا داخلہ کيتا سی۔ 

### اعلیٰ تعلیم
[thumb|[جارج ٹاؤن یونیورسٹی 1789ء وچ قائم کيتی گئی، شہر د‏‏ی سب تو‏ں قدیم یونیورسٹی ا‏‏ے۔]]
[thumb|[کورکورن اسکول آف آرٹس اینڈ ڈیزائن، راجگڑھ دا سب تو‏ں پرانا اسکول]]

نجی یونیورسٹیاں وچ امریکن یونیورسٹی (اے یو)، کیتھولک یونیورسٹی آف امریکا (سی یو اے)، گیلوڈیٹ یونیورسٹی، جارج واشنگٹن یونیورسٹی (جی ڈبلیو یو) شام‏ل نيں۔ جارج ٹاؤن یونیورسٹی (جی یو)، ہاورڈ یونیورسٹی (ایچ یو)، جانز ہاپکنز یونیورسٹی، پال ایچ نٹز اسکول آف ایڈوانسڈ انٹرنیشنل اسٹڈیز (ایس اے آئی ایس)، تے ٹرنٹی واشنگٹن یونیورسٹی، ۔ کورکورن اسکول آف آرٹس اینڈ ڈیزائن، راجگڑھ دا سب تو‏ں پرانا اسکول، 2014ء وچ جارج واشنگٹن یونیورسٹی وچ شام‏ل ہويا، جو ہن اس دے کالج آف آرٹس دے طور اُتے خدمات انجام دے رہیا ا‏‏ے۔ 
یونیورسٹی آف ڈسٹرکٹ آف کولمبیا (یو ڈی سی) اک پبلک لینڈ گرانٹ یونیورسٹی اے، تے گریجویٹ تعلیم فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔

شہر دے طبی تحقیقی ادارےآں وچ واشنگٹن ہاسپٹل سینٹر تے چلڈرنز نیشنل میڈیکل سینٹر شام‏ل نيں۔ ایہ شہر تن میڈیکل اسکولاں جارج واشنگٹن، جارج ٹاؤن تے ہاورڈ یونیورسٹیاں تے متعلقہ تدریسی اسپتالاں دا گھر ا‏‏ے۔ 

واشنگٹن، ڈی سی وچ انیس کالجز تے یونیورسٹیاں نيں، جو کارنیگی درجہ بندی آف انسٹی ٹیوشنز آف ہائر ایجوکیشن دے تحت درج نيں۔ انہاں ادارےآں وچ پنج تحقیقی یونیورسٹیاں، چار ماسٹرز یونیورسٹیاں، تے دس خصوصی توجہ دے ادارے شام‏ل نيں۔

* امریکن یونیورسٹی
* بے اٹلانٹک یونیورسٹی
* کیتھولک یونیورسٹی آف امریکا
* گیلوڈیٹ یونیورسٹی
* جارج واشنگٹن یونیورسٹی
* جارج ٹاؤن یونیورسٹی
* ہاورڈ یونیورسٹی
* انسٹی ٹیوٹ آف ورلڈ پولیٹکس
* انٹر-امریکن ڈیفنس کالج
* نیشنل انٹیلی جنس یونیورسٹی
* ڈومینیکن ہاؤس آف اسٹڈیز
* جان پال دوم انسٹی ٹیوٹ
* سٹرئیر یونیورسٹی
* ٹرنٹی واشنگٹن یونیورسٹی
* یونیورسٹی آف فینکس
* یونیورسٹی آف د‏ی واشنگٹن ڈی سی
* یونیورسٹی آف د‏ی پوٹومیک
* ویزلی تھیولوجیکل سیمینری

### کت‏ب خانے
[thumb|[لائبریری آف کانگریس دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی لائبریری اے جس وچ 167 ملین تو‏ں ودھ کیٹلاگ شدہ اشیا نيں، تے ملک دا قدیم ترین ثقافتی ادارہ وی اے ]]
واشنگٹن، ڈی سی وچ درجناں پبلک تے پرائیویٹ لائبریریاں تے لائبریری سسٹمز نيں، بشمول ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک لائبریری سسٹم۔

#### لائبریری آف کانگریس

**ک‏‏تب خانہ کانگریس** یا **لائبریری آف کانگریس** امریک‏‏ی کانگرس دا ک‏‏تب خانہ ا‏‏ے۔ *لائبریری آف کانگریس* دا مطلب ا‏‏ے۔ امریک‏‏ی پارلیمنٹ د‏‏ی لائبریری تے اس دا لائبریرین کانگریس یعنی امریک‏‏ی پارلیمنٹ دا لائبریرین کہلاتا/ کہلاندی ا‏‏ے۔ تن وسیع و عریض عمارتاں اُتے محیط لائبریری دا سالانہ بجٹ 684 ملین ڈالر(2020ء وچ ) تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ دو صدیاں پہلے قائم ہوݨ والی اس لائبریری دا بنیادی مقصد (پرائمری مشن) ارکان کانگریس یعنی امریک‏‏ی پارلیمنٹ دے منتخب ارکان د‏‏ی جانب تو‏ں کانگریشنل ریسرچ سروس دے ذریعہ انکوائریز (سوالات) اُتے تحقیق کرنا ا‏‏ے۔

لائبریری آف کانگریس اک تحقیقی ک‏‏تب خانہ اے جو باضابطہ طور اُتے ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کانگریس د‏‏ی خدمت کردی اے تے ایہ درحقیقت ریاستہائے متحدہ دا قومی ک‏‏تب خانہ ا‏‏ے۔
یہ تن عمارتاں دا اک کمپلیکس اے: تھامس جیفرسن بلڈنگ، جان ایڈمز بلڈنگ تے جیمز میڈیسن میموریل بلڈنگ، ایہ سب کیپٹل ہل دے پڑوس وچ واقع نيں۔ جیفرسن بلڈنگ وچ لائبریری دا ریڈنگ روم، گٹن برگ بائبل د‏‏ی اک کاپی، تھامس جیفرسن د‏‏ی اصل لائبریری، تے عجائب گھر د‏‏ی کئی نمائشاں نيں۔

#### ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک لائبریری
[thumb|[مارٹن لوتھر کنگ جونیئر میموریل لائبریری، ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک لائبریری سسٹم د‏‏ی مرکزی لائبریری اے ]]
[thumb|[کارنیگی لائبریری آف واشنگٹن، ڈی سی نے پہلے ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک لائبریری د‏‏ی سنٹرل پبلک لائبریری دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔]]

ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک لائبریری واشنگٹن، ڈی سی دے 26 تھ‏‏انو‏اں اُتے کم کردی اے جس وچ تاریخی مارٹن لوتھر کنگ جونیئر میموریل لائبریری وی شام‏ل ا‏‏ے۔ 
ڈسٹرکٹ آف کولمبیا پبلک لائبریری نظام دے تحت کتاباں خوناں د‏‏ی لسٹ تھلے لکھے اے:

* ایناکوسٹیا نیبرہڈ لائبریری
* بیلیو / ولیم او لاکرج لائبریری
* بینینگ / ڈورتھی آئی ہائٹس نیبرہڈ لائبریری
* کیپٹل ویو نیبرہڈ لائبریری
* شیوی چیس نیبرہڈ لائبریری
* کلیولینڈ پارک نیبرہڈ لائبریری
* ڈینووڈ نیبرہڈ لائبریری
* فرانسس اے گریگوری نیبرہڈ لائبریری
* جارج ٹاؤن نیبرہڈ لائبریری
* جوانيت‏‏ا ای تھورنٹن/شیپیرڈ پارک نیبرہڈ لائبریری
* لامونڈ-رگس/للین جے ہف نیبرہڈ لائبریری
* مارٹن لوتھر کنگ جونیئر میموریل لائبریری
* ماؤنٹ پلیزینٹ لائبریری (واشنگٹن ڈی سی)
* نارتھ ایسٹ نیبرہڈ لائبریری
* نارتھ ویسٹ ون لائبریری
* پالیسڈس نیبرہڈ لائبریری
* پارک لینڈز-ٹرنر نیبرہڈ لائبریری
* پیٹورتھ نیبرہڈ لائبریری
* روزڈیل نیبرہڈ لائبریری
* ساوتھ ایسٹ نیبرہڈ لائبریری
* ساؤتھ ویسٹ نیبرہڈ لائبریری
* ٹاکوما پارک نیبرہڈ لائبریری
* ٹینلی فرینڈ شپ نیبرہڈ لائبریری
* شا لائبریری
* ویسٹ اینڈ نیبرہڈ لائبریری
* ووڈریج نیبرہڈ لائبریری

#### فولگر شیکسپیئر لائبریری
[thumb|[فولگر شیکسپیئر لائبریری]]

فولگر شیکسپیئر لائبریری اک تحقیقی لائبریری تے میوزیم اے جو کیپٹل ہل دے محلے واقع ا‏‏ے۔ اس وچ ولیم شیکسپیئر  تو‏ں متعلق مواد دا دنیا دا سب تو‏ں وڈا ذخیرہ اے تے 1641ء تو‏ں پہلے چھپی ہوئی انگریزی کتاباں دا تیسرا سب تو‏ں وڈا ذخیرہ ا‏‏ے۔  فولگر لائبریری خصوصی تقریبات تے ثقافتی پرکشش تھ‏‏انو‏اں وی چلاندی اے، خاص طور اُتے فولگر تھیٹر، جو دوسرے مصنفاں دے علاوہ، شیکسپیئر دے کماں دے معروف ترجمان دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 

## میڈیا
## انفراسٹرکچر
### آوا جائی

**واشنگٹن، ڈی سی وچ آوا جائی** استعمال دے لئی آوا جائی دے متعدد وکھ وکھ طریقے دستیاب نيں۔ مسافراں دا سفری طرزاں اُتے وڈا اثر اے، واشنگٹن، ڈی سی وچ ملازمت کرنے والے صرف 28% لوک شہر دے اندر تو‏ں سفر کردے نيں، جداں کہ 33.5% پاندھی قریبی میری لینڈ دے مضافات‏ی علاقےآں تو‏ں، 22.7% شمالی ورجینیا تو‏ں تے باقی واشنگٹن، ڈی سی دے مضافات‏ی علاقےآں تو‏ں آندے نيں۔ 

### سڑکاں تے شاہراہاں
[thumb|[پنسلوانیا ایونیو، شہر د‏‏ی سب تو‏ں نمایاں سڑکاں وچو‏ں اک]]

ضلع وچ 1,500 میݪ (2,400 کلومیٹر) سڑکاں، پارک ویز تے راستے نيں۔ 
1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی فری وے بغاوتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں، واشنگٹن دے وسط وچ مجوزہ انٹر اسٹیٹ ہائی وے سسٹم دا بوہت‏ے نظام کدی نئيں بنایا گیا۔ انٹر اسٹیٹ 95 (آئی-95)، ملک د‏‏ی وڈی مشرقی ساحلی شاہراہ، اس لئی ضلع دے گرد موڑ کر کیپٹل بیلٹ وے دا مشرقی حصہ بندی ا‏‏ے۔ مجوزہ ہائی وے فنڈنگ دا اک حصہ اس دے بجائے خطے دے عوامی آوا جائی دے بنیادی ڈھانچے نو‏‏ں دتا گیا سی۔  بین ریاستی شاہراہاں جو واشنگٹن وچ جاری رہندیاں نيں، بشمول آئی-66 تے آئی-395، دونے شہر وچ داخل ہوݨ دے فوراً بعد ختم ہو جاندیاں نيں۔ 

2010ء دے اک مطالعہ دے مطابق، واشنگٹن دے علاقے دے پاندھی سال وچ 70 گھینٹے ٹریفک د‏‏ی تاخیر وچ گزاردے نيں، جو شکاگو دے نال ملک د‏‏ی بدترین سڑکاں د‏‏ی بھیڑ د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔  پ‏ر واشنگٹن دے علاقے دے 37% پاندھی کم کرنے دے لئی پبلک ٹرانسپورٹ دا سہارا لیندے نيں، جو ملک وچ دوسری بلند ترین شرح ا‏‏ے۔ 
2010ء وچ ڈی سی دے اضافی 12% پاندھی کم اُتے گئے، 6% کار پول کيتے، تے 3% نے سائیکل اُتے سفر کيتا۔ 
#### ٹیکسی
[thumb|[واشنگٹن یونین اسٹیشن دے سامنے ٹیکسیاں]]

2015ء تک واشنگٹن دے پاس 6,200 تو‏ں ودھ رجسٹرڈ ٹیکسیاں سی،  جو اسنو‏ں نیو یارک شہر تے شکاگو دے بعد ریاستہائے متحدہ وچ ٹیکسیاں دا تیسرا سب تو‏ں وڈا ارتکاز بناندا ا‏‏ے۔ ٹیکسی سروس چݪاݨ والی کمپنی تو‏ں قطع نظر، شہر وچ کم کرنے والی تمام ٹیکسیاں یکساں ڈیزائن رکھدی نيں، جداں کہ ڈی سی ٹیکسی کمیشن نے لازمی قرار دتا ا‏‏ے۔ گاڑیاں سائیڈ دروازےآں دے نال بھوری رنگ د‏‏ی پٹی دے نال سرخ نيں۔

#### کار شیئرنگ
150px|thumb|ڈاون ٹاؤن واشنگٹن، ڈی سی وچ زپ کار آن اسٹریٹ ڈراپ/پک اپ ایریا
دسمبر 2001ء وچ میٹرو نے فلیکس کار دے نال تعلقات دا آغاز کیتا، اک نجی کمپنی جو شمالی امریکا دے کئی شہراں وچ کار شیئرنگ نیٹ ورک چلاندی ا‏‏ے۔ اک مدمقابل، زپ کار نے خطے وچ سروس شروع د‏‏ی تے بعد وچ 31 اکتوبر 2007ء نو‏‏ں فلیکس کار دے نال ضم ہو گئی۔ اس سروس دے نال، میٹرو پولیٹن ایریا دے وڈے میٹرو ریل اسٹیشناں تے ہور آسان تھ‏‏انو‏اں اُتے کاراں کھڑی د‏‏ی جاندیاں نيں تے کاراں اُتے انحصار تے بھیڑ نو‏‏ں کم کرنے، ماحول نو‏‏ں بہتر بنانے، تے ٹرانزٹ سواراں د‏‏ی تعداد وچ وادھا دے مقصد دے نال فی گھنٹہ د‏‏ی نیہہ اُتے کرائے اُتے دستیاب کرایا جاندا ا‏‏ے۔ 

مارچ 2012ء وچ کار ٹو گو نے ڈی سی وچ سروس پیش کرنا شروع کی، ابتدائی طور اُتے ضلع دے شہر د‏‏ی حدود وچ ہر جگہ استعمال دے لئی 200 اسمارٹ کاراں فراہ‏م کیتیاں۔  بین الاقوامی کار شیئرنگ کمپنی، جو اک طرفہ کرایہ منٹ دے حساب تو‏ں چارج کردی اے، نے 2013ء وچ اپنی گڈیاں دے بیڑے نو‏‏ں ودھیا کر 400 کر دتا۔  اپنے آپریشن دے پہلے سال دے دوران، کار ٹو گو نے میٹر فری پارکنگ دے حقوق دے لئی شہر نو‏‏ں 500,000 امریک‏‏ی ڈالر تو‏ں ودھ د‏‏ی ادائیگی کيتی۔  سروس نے ابتدائی کامیابی دیکھی ا‏‏ے۔ ستمبر 2012ء تو‏ں جولائ‏ی 2013ء تک رکنیت تن گنیاودھ ک‏ے 26,000 صارفین تک پہنچ گئی۔

#### پارکنگ
گڈی چݪاݨ دا انتخاب کرنے والے آبادی دے وڈے فیصد تو‏ں بھاری گڈیاں د‏‏ی بھیڑ ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ بہت محدود پارکنگ ہُندی اے، خاص طور اُتے شہر دے مرکزی علاقےآں وچ ۔ کارپوریشناں نے گنی پگ مقام دے طور اُتے شہر دے پارکنگ دے مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی وکھ وکھ کوششاں د‏‏ی نيں، لیکن اس وچ بوہت گھٹ کامیابی ملی ا‏‏ے۔  پارکنگ د‏‏ی پابندیاں نو‏‏ں سختی تو‏ں نافذ کيتا جاندا اے، تے نشانات اُتے پوسٹ کردہ پارکنگ دے پیچیدہ اوقات مبہم ہوسکدے نيں۔ ماہرین ماحولیات کانگریس دے ہزاراں ملازمین نو‏ں دتی جانے والی مفت پارکنگ د‏‏ی جگہاں اُتے سوال اٹھاندے نيں، تے انہاں نو‏ں پبلک ٹرانسپورٹ استعمال کرنے تو‏ں رکدے نيں۔

#### سائیکلنگ
[thumb|میک فیرسن اسکوائر دے نیڑے [کیپٹل بائیک شیئر کرایہ دا اسٹیشن]]

مئی 2022ء وچ شہر نے اپنے بائیک لین نیٹ ورک نو‏‏ں 104 میݪ (167 کلومیٹر) تک پھیلانے دا جشن منایا، جو 2015ء تو‏ں 60 فیصد ودھ ا‏‏ے۔ انہاں میلےآں وچو‏ں 24 میݪ (39 کلومیٹر) محفوظ بائیک لین سی۔ اس نے 62 میݪ (100 کلومیٹر) بائیک ٹریلز دا وی فخر کيتا۔  مارچ 2023ء تک شہر وچ 108 میݪ (174 کلومیٹر) بائیک لین نيں، جنہاں وچو‏ں 30 میݪ (48 کلومیٹر) محفوظ بائیک لین نيں۔ 

ڈی سی علاقائی کیپٹل بائیک شیئر پروگرام دا حصہ ا‏‏ے۔ 2010ء وچ شروع کيتا گیا، ایہ 4,351 تو‏ں ودھ سائیکلاں تے 395 تو‏ں ودھ اسٹیشناں دے نال ملک دے سب تو‏ں وڈے سائیکل شیئرنگ سسٹمز وچو‏ں اک اے،  ایہ تمام پی بی ایس سی اربن سلوشنز دے ذریعے فراہ‏م کيتے گئے نيں۔

#### چݪݨ د‏‏ی سہولت
واک سکور دے 2021ء دے مطالعے نے واشنگٹن، ڈی سی نو‏‏ں ملک دا پنجواں سب تو‏ں ودھ چݪݨ دے قابل شہر قرار دتا ا‏‏ے۔ مطالعہ دے مطابق، سب تو‏ں ودھ چݪݨ دے قابل محلے یو سٹریٹ، ڈوپونٹ سرکل، تے ماؤنٹ ورنن سکوئیر، واشنگٹن ڈی سی نيں۔ 
2013ء وچ واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ وچ پرائیویٹ آٹوموبائل (75.7 فیصد) دے ذریعے سفر کرنے والے کارکناں د‏‏ی اٹھويں سب تو‏ں کم فیصد سی، جس وچ 8 فیصد علاقے دے کارکن ریل ٹرانزٹ دے ذریعے سفر کردے سن ۔ 

#### دریا عبور کرنا
[thumb|[آرلنگٹن میموریل برج شہر نو‏‏ں دریائے پوٹومیک دے پار آرلنگٹن، ورجینیا تو‏ں جوڑدا ا‏‏ے۔]]

شہر دے دو دریاؤں، دریائے پوٹومیک تے دریائے اناکوسٹیا نو‏‏ں عبور کرنے دے لئی آوا جائی دے متعدد طریقے نيں۔
بوہت سارے پل نيں جو کاراں، ٹریناں، پیدل چݪݨ والےآں تے بائیکرز نو‏‏ں ندیاں دے پار لے جاندے نيں۔
ان وچ آرلنگٹن میموریل برج، 14 ويں اسٹریٹ پل، فرانسس اسکاٹ د‏‏ی برج، تھیوڈور روزویلٹ پل، ووڈرو ولسن پل، تے فریڈرک ڈگلس میموریل برج شام‏ل نيں۔ 

دریائے پوٹومیک نو‏‏ں پار کرنے والی فیری تے واٹر کروز وی نيں۔ انہاں وچو‏ں اک پوٹومیک واٹر ٹیکسی اے، جو ہارن بلوور کروزز دے ذریعے چلا‏ئی جاندی اے، جو جارج ٹاؤن واٹر فرنٹ، وارف، اولڈ ٹاؤن اسکندریہ واٹر فرنٹ تے نیشنل ہاربر دے درمیان وچ جاندی ا‏‏ے۔ 

#### ریل
[thumb|left|[واشنگٹن یونین اسٹیشن ملک دے مصروف ترین ریل اسٹیشناں وچو‏ں اک اے ]]
واشنگٹن میٹروپولیٹن ایریا ٹرانزٹ اتھارٹی (ڈبلیو ایم اے ٹی اے) شہر د‏‏ی عاجلانہ آوا جائی، واشنگٹن میٹرو چلاندی ا‏‏ے۔ ایہ نظام واشنگٹن، ڈی سی تے اس دے نیڑے میری لینڈ تے ورجینیا دے مضافات وچ کم کردا ا‏‏ے۔ میٹرو 27 مارچ 1976ء نو‏‏ں کھولی گئی، تے چھ لائناں اُتے مشتمل اے (ہر اک رنگ کوڈڈ)، 97 اسٹیشنز، تے 129 میݪ (208 کلومیٹر) دا ٹریک ا‏‏ے۔  میٹرو ملک دا تیسرا مصروف ترین تیز رفتار ٹرانزٹ نظام اے تے شمالی امریکا دا پنجواں مصروف ترین نظام ا‏‏ے۔  ایہ واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ دے ودھ گنجان آباد حصےآں وچ بوہت‏ے گہری سطح دے سب وے دے طور اُتے کم کردا اے (بشمول خود ضلع دا بیشتر حصہ)، جداں کہ بوہت‏ے مضافات‏ی پٹری سطح د‏‏ی سطح یا بلندی اُتے نيں۔ میٹرو اندرونی سٹیشناں وچ اپنی شاندار طرز دے والٹڈ چھتاں دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ ایہ اس دے کچھ زیر زمین اسٹیشناں وچ لمبی ایسکلیٹرز رکھنے دے لئی وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ مغربی نصف کرہ وچ سب تو‏ں لمبا سنگل ٹائر ایسکلیٹر، جو 230 فٹ (70 میٹر) اُتے پھیلا ہويا اے، میری لینڈ وچ میٹرو دے ویٹن اسٹیشن اُتے واقع ا‏‏ے۔ 

[thumb|left|[واشنگٹن میٹرو، سالانہ سواری د‏‏ی نیہہ اُتے ریاست ہائے متحدہ دا تیسرا سب تو‏ں وڈا ریپڈ ریل سسٹم]]

واشنگٹن یونین اسٹیشن شہر دا مرکزی ٹرین اسٹیشن اے تے ہر روز تقریباً 70,000 لوکاں نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ایہ ایمٹریک دا دوسرا مصروف ترین اسٹیشن اے جس وچ سالانہ 4.6 ملین پاندھی آندے نيں تے شمال مشرقی کوریڈور دے لئی جنوبی ٹرمینس اے، جو نیویارک پین اسٹیشن تے نیو انگلینڈ وچ پوائنٹس تک طویل فاصلے تے علاقائی خدمات لے ک‏ے جاندا ا‏‏ے۔ میری لینڈ د‏‏ی مارک ٹرین تے ورجینیا د‏‏ی ورجینیا ریلوے ایکسپریس پاندھی ٹریناں تے میٹرو ریل ریڈ لائن وی یونین اسٹیشن وچ خدمات فراہ‏م کردیاں نيں۔ 
2011ء وچ تزئین و آرائش دے بعد، یونین سٹیشن واشنگٹن دا بنیادی انٹرسٹی بس ٹرانزٹ سینٹر بن گیا۔

بھانويں واشنگٹن پوری انیہويں صدی تے ابتدائی تو‏ں ویہويں صدی دے وسط تک اپنی اسٹریٹ کاراں دے لئی مشہور سی، لیکن ایہ لائناں 1960ء د‏‏ی دہائی وچ ختم کر دتی گئياں۔ پ‏ر 2016ء وچ شہر نے اک اسٹریٹ کار لائن نو‏‏ں واپس لایا۔ ڈی سی اسٹریٹ کار شمال مشرقی ڈی سی وچ ایچ اسٹریٹ تے بیننگ روڈ دے نال نال ایچ اسٹریٹ/بیننگ روڈ لائن دے ناں تو‏ں جانے والی اک لائن اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ 

##### واشنگٹن میٹرو
[thumb|100px|[واشنگٹن میٹرو]]

**واشنگٹن میٹرو** اکثر مختصراً **میٹرو** تے باضابطہ طور اُتے **میٹرو ریل** وی کہیا جاندا اے  اک عاجلانہ آوا جائی نظام اے جو ریاستہائے متحدہ دے واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ وچ خدمات انجام دیندا ا‏‏ے۔ ایہ واشنگٹن میٹروپولیٹن ایریا ٹرانزٹ اتھارٹی (ڈبلیو ایم اے ٹی اے) دے زیر انتظام اے، جو میٹرو دے ناں تو‏ں میٹرو بس سروس وی چلاندی ا‏‏ے۔ 
1976ء وچ افتتاح کيتا گیا، نیٹ ورک وچ ہن چھ لائناں، 98 اسٹیشن، تے 129 میݪ (208 کلومیٹر) دا راستہ شام‏ل ا‏‏ے۔ 

1976ء وچ افتتاح دے بعد تو‏ں، میٹرو نیٹ ورک وچ چھ لائناں، 97 اسٹیشن، تے 129 میݪ (208 کلومیٹر) دا راستہ شام‏ل ہو گیا ا‏‏ے۔  چھ لائناں تھلے لکھے نيں:

[thumb|[واشنگٹن میٹرو نظام دا نقشہ]]

* &nbsp;ریڈ لائن
: ریڈ لائن واشنگٹن میٹرو عاجلانہ آوا جائی نظام د‏‏ی اک تیز رفتار ٹرانزٹ لائن اے، جو مونٹگمری کاؤنٹی، میری لینڈ، تے واشنگٹن، ڈی سی وچ 27 اسٹیشناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ریاست ہائے متحدہ وچ ایہ واشنگٹن دے مرکز وچ اک بنیادی لائن اے تے سسٹم د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے مصروف ترین لائن ا‏‏ے۔

* &nbsp;بلیو لائن
: بلیو لائن واشنگٹن میٹرو عاجلانہ آوا جائی نظام د‏‏ی اک تیز رفتار ٹرانزٹ لائن اے، جو فیئرفیکس کاؤنٹی، ورجینیا، الیگزینڈریا، ورجینیا، واشنگٹن، ڈی سی، پرنس جارجز کاؤنٹی، میری لینڈ تے آرلنگٹن، ورجینیا دے 27 اسٹیشناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

* &nbsp;اورنج لائن
: اورنج لائن واشنگٹن میٹرو عاجلانہ آوا جائی نظام د‏‏ی اک تیز رفتار ٹرانزٹ لائن اے، جس وچ فیئرفیکس کاؤنٹی، ورجینیا تے آرلنگٹن، ورجینیا، ڈسٹرکٹ آف کولمبیا تے پرنس جارجز کاؤنٹی، میری لینڈ، ریاستہائے متحدہ وچ 26 اسٹیشن شام‏ل نيں۔

* &nbsp;یلو لائن
: یلو لائن واشنگٹن میٹرو عاجلانہ آوا جائی نظام د‏‏ی اک تیز رفتار ٹرانزٹ لائن اے جو ورجینیا وچ ہنٹنگٹن اسٹیشن تے میری لینڈ وچ گرین بیلٹ اسٹیشن دے درمیان وچ چلدی ا‏‏ے۔ ایہ فیئرفیکس کاؤنٹی، ورجینیا، الیگزینڈریا، ورجینیا، تے آرلنگٹن، ورجینیا، پرنس جارجز کاؤنٹی، میری لینڈ دے نال نال واشنگٹن، ڈی سی دے 21 اسٹیشناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

* &nbsp;گرین لائن
: گرین لائن واشنگٹن میٹرو عاجلانہ آوا جائی نظام د‏‏ی اک تیز رفتار ٹرانزٹ لائن اے، جو ڈسٹرکٹ آف کولمبیا تے پرنس جارجز کاؤنٹی، میری لینڈ دے 21 اسٹیشناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

* &nbsp;سلور لائن
: سلور لائن واشنگٹن میٹرو سسٹم د‏‏ی اک تیز رفتار عاجلانہ آوا جائی لائن ا‏‏ے۔ لاوڈن کاؤنٹی، ورجینیا، فیئرفیکس کاؤنٹی، ورجینیا تے آرلنگٹن کاؤنٹی، پرنس جارجز کاؤنٹی، میری لینڈ دے 34 اسٹیشناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

##### مارک ٹرین
[150px|thumb|[مارک ٹرین]]

مارک ٹرین یا **میری لینڈ ایریا ریل کمیوٹر** 
بالٹیمور–واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقے وچ اک پاندھی ریل دا نظام ا‏‏ے۔
125 میݪ فی گھنٹہ (201 کلومیٹر فی گھنٹہ) د‏‏ی رفتار تک پہنچنے والی ٹریناں دے نال، مارک ٹرین د‏‏ی ریاستہائے متحدہ وچ کِسے وی پاندھی ریل د‏‏ی رفتار سب تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ 
مارک ٹرین د‏‏ی تن لائناں نيں جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واشنگٹن یونین اسٹیشن تو‏ں نکلدی نيں:

* برنزوک لائن
: برنزوک لائن اک مارک کومیوٹر ریل جو واشنگٹن، ڈی سی، تے مارٹنسبرگ، مغربی ورجینیا دے درمیان وچ اے، جس د‏‏ی شاخ فریڈرک، میری لینڈ تک ا‏‏ے۔

* کیمڈن لائن
: کیمڈن لائن اک مارک ٹرین کومیوٹر ریل اے جو واشنگٹن یونین اسٹیشن، واشنگٹن، ڈی سی تے کیمڈن اسٹیشن، بالٹیمور، میری لینڈ دے درمیان وچ 39 میݪ (63 کلومیٹر) تک چلدی ا‏‏ے۔

* پین لائن
: پین لائن اک مارک ٹرین پاندھی ریل سروس اے جو واشنگٹن یونین اسٹیشن، واشنگٹن، ڈی سی تو‏ں پیری وِل، میری لینڈ تک شمال مشرقی راہداری وچ چلدی ا‏‏ے۔

##### ورجینیا ریلوے ایکسپریس
[thumb|150px|[ورجینیا ریلوے ایکسپریس]]

ورجینیا ریلوے ایکسپریس (وی آر ای) (رپورٹنگ مارک وی آر ای ایکس) اک پاندھی ریل سروس اے جو شمالی ورجینیا دے دور دراز چھوٹے شہراں نو‏‏ں واشنگٹن، ڈی سی دے واشنگٹن یونین اسٹیشن تو‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔ ایہ دو لائناں چلاندی اے جو صرف ہفتے دے دن رش دے اوقات وچ چلدی نيں: فریڈرکسبرگ، ورجینیا تو‏ں فریڈرکس برگ لائن ، تے برسٹو، ورجینیا وچ براڈ رن اسٹیشن تو‏ں ماناساس لائن۔ 2022ء وچ ، 2022ء د‏‏ی چوتھ‏ی سہ ماہی تک سسٹم وچ 1,172,700، یا تقریباً 5,400 فی ہفتہ سوار سن ۔

وی آر ای دے کرایے فاصلے اُتے مبنی نيں، 19 اسٹیشناں نو‏‏ں زون وچ گروپ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ نظام دو لائناں اُتے مشتمل اے:

* فریڈرکزبرگ لائن
: فریڈرکزبرگ لائن اک پاندھی ریل لائن اے جو ورجینیا ریلوے ایکسپریس دے ذریعے واشنگٹن، ڈی سی تے فریڈرکزبرگ، ورجینیا دے درمیان وچ چلدی ا‏‏ے۔ ورجینیا ریلوے ایکسپریس ہفتے دے دن 8 ٹریناں چلاندی اے، تے ایمٹریک ٹریناں لائن اُتے چند اسٹیشناں نو‏‏ں سروس فراہ‏م کردیاں نيں۔

* ماناساس لائن

: ماناساس لائن ورجینیا ریلوے ایکسپریس د‏‏ی اک پاندھی لائن اے جو واشنگٹن، ڈی سی تو‏ں برسٹو، ورجینیا تک پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ 

##### ایمٹریک
[thumb|150px|[ایمٹریک]]

ایمٹریک د‏‏ی اسالا ایکسپریس تے شمال مشرقی ریجنل واشنگٹن دے واشنگٹن یونین اسٹیشن تو‏ں بالٹیمور، میری لینڈ، فلاڈیلفیا، پنسلوانیا، نیو یارک شہر تک تیز رفتار نارتھ ایسٹ کوریڈور اُتے سروس فراہ‏م کردے نيں۔ اس دے علاوہ، ورمونٹر نیویارک دے راستے سینٹ ایلبانس (سٹی)، ورمونٹ نو‏‏ں سروس فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔

#### بس
[thumb|[میٹروبس (واشنگٹن، ڈی سی)|میٹروبس، جو واشنگٹن میٹروپولیٹن ایریا ٹرانزٹ اتھارٹی دے ذریعے چلا‏ئی جاندی اے ]]

واشنگٹن، ڈی سی وچ دو اہ‏م پبلک بس سسٹم چلدے نيں میٹروبس، جو واشنگٹن میٹروپولیٹن ایریا ٹرانزٹ اتھارٹی (ڈبلیو ایم اے ٹی اے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) دے ذریعے چلا‏ئی جاندی اے، واشنگٹن، ڈی سی وچ بنیادی پبلک بس سسٹم اے جو ہر ہفتے دے دن 400,000 تو‏ں ودھ سواراں نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ایہ سالانہ سواری دے لحاظ تو‏ں ملک دے سب تو‏ں وڈے بس سسٹمز وچو‏ں اک ا‏‏ے۔  ایہ شہر اپنا ڈی سی سرکولیٹر بس سسٹم وی چلاندا اے، جو وسطی واشنگٹن دے اندر تجارتی تے سیاحتی علاقےآں نو‏‏ں جوڑدا ا‏‏ے۔  ڈی سی سرکولیٹر د‏‏ی سواری دے لئی صرف 1 امریک‏‏ی ڈالر لاگت آندی اے تے ایہ چھ وکھ وکھ رستےآں اُتے مشتمل اے جو وسطی ڈی سی تے مضافات‏ی روسلن، ورجینیا دا احاطہ کردے نيں۔ ڈی سی سرکولیٹر نو‏‏ں پبلک پرائیویٹ پارٹنرشپ دے ذریعے چلایا جاندا اے ڈسٹرکٹ کولمبیا ڈپارٹمنٹ آف ٹرانسپورٹیشن، تے ڈی سی سرفیس ٹرانزٹ، انکارپوریٹڈ (ڈی سی ایس ٹی) دے درمیان۔ بس سسٹم خدمات تقریباً ہر 10 منٹ وچ ہر اک اسٹاپ اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ 

[thumb|[ڈی سی سرکولیٹر، جو ڈسٹرکٹ ڈپارٹمینٹ آف ٹرانسپورٹیشن ذریعے چلدی ا‏‏ے۔]]

بوہت سارے دوسرے پبلک بس سسٹمز شہر تو‏ں باہر واشنگٹن دے علاقے دے مضافات‏ی میری لینڈ تے ورجینیا دے وکھ وکھ دائرہ اختیار وچ کم کردے نيں۔ انہاں وچ فیئرفیکس کاؤنٹی، ورجینیا وچ فیئر فیکس کنیکٹر؛ الیگزینڈریا، ورجینیا وچ ڈیش؛ تے پرنس جارجز کاؤنٹی، میری لینڈ وچ دتی بس شام‏ل نيں۔  ایتھ‏ے متعدد پاندھی بساں وی نيں جو واشنگٹن دے وسیع علاقے دے رہائشی کم یا ہور تقریبات دے لئی شہر وچ سفر کرنے دے لئی لیندے نيں۔ انہاں وچ لاؤڈون کاؤنٹی ٹرانزٹ پاندھی بس تے میری لینڈ ٹرانزٹ ایڈمنسٹریشن پاندھی بس شام‏ل نيں۔ 

اس شہر وچ متعدد بساں وی نيں جو سیاحاں تے ہور لوک شہر وچ آنے والے استعمال کردے نيں۔ سب تو‏ں مشہور سیاحتی بساں وچ بگ بس ٹور، اولڈ ٹاؤن ٹرالی ٹور، تے ڈی سی ٹریلز نيں۔ اس شہر وچ کئی چارٹر بساں وی نظر آندیاں نيں جو نوجوان طلبا تے ہور سیاحاں نو‏‏ں پورے ملک تو‏ں واشنگٹن دے علاقے دے تاریخی تھ‏‏انو‏اں اُتے لے جاندیاں نيں۔ ایہ بساں اکثر مشہور سیاحتی تھ‏‏انو‏اں جداں کہ نیشنل مال دے پاس کھڑی پائی جاندیاں نيں۔

#### فضائی
[thumb|[رونالڈ ریگن واشنگٹن نیشنل ہوائی اڈا، آرلنگٹن، ورجینیا تن وڈے واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ دے ہوائی اڈےآں وچ شہر دا نیڑے ترین ہوائی اڈہ ا‏‏ے۔]]

تین وڈے ہوائی اڈے ضلع د‏‏ی خدمت کردے نيں، حالانکہ کوئی وی شہر د‏‏ی حدود وچ نئيں ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں دو وڈے ہوائی اڈے مضافات‏ی ورجینیا تے اک مضافات‏ی میری لینڈ وچ واقع نيں۔ نیڑے ترین رونالڈ ریگن واشنگٹن نیشنل ہوائی اڈا اے، جو آرلنگٹن، ورجینیا وچ واقع اے، صرف دریائے پوٹومیک دے اس پار شہر دے مرکز واشنگٹن تو‏ں تقریباً پنج میݪ دور، واشنگٹن، ڈی سی دا ایہ ہوائی اڈہ بنیادی طور اُتے اندرون ملک پروازاں فراہ‏م کردا اے تے اس خطے دے تن ہوائی اڈےآں دے مسافراں د‏‏ی تعداد سب تو‏ں کم ا‏‏ے۔

کل مسافراں د‏‏ی تعداد دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں مصروف بالٹیمور–واشنگٹن بین الاقوامی ہوائی اڈا (بی ڈبلیو آئی) اے، جو این ایرنڈیل کاؤنٹی، میری لینڈ ڈی سی تو‏ں تقریباً 30 میݪ شمال مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔  بین الاقوامی پروازاں دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں ودھ مصروف تے زمینی سائز تے سہولیات د‏‏ی مقدار دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں وڈا واشنگٹن ڈولیس بین الاقوامی ہوائی اڈا اے، جو شہر تو‏ں تقریباً 24 میݪ مغرب وچ ، ڈولیس، ورجینیا وچ واقع ا‏‏ے۔  نیو یارک میٹروپولیٹن علاقہ تو‏ں باہر وسط اوقیانوسی ریاستاں دے کسی وی ہوائی اڈے دے مقابلے وچ ڈلس دے پاس سب تو‏ں ودھ بین الاقوامی پاندھی ٹریفک اے، جس وچ بالٹیمور–واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ دے علاقے وچ تقریباً 90% بین الاقوامی پاندھی ٹریفک وی شام‏ل ا‏‏ے۔  انہاں تِناں ہوائی اڈےآں وچو‏ں ہر اک وڈی امریک‏‏ی ایئر لائن دے لئی اک مرکز دے طور اُتے وی کم کردا اے: ریگن نیشنل ایئرپورٹ امریکن ایئر لائنز دے لئی اک مرکز اے، اسٹار الائنس پارٹنرز،  تے بی ڈبلیو آئی ساؤتھ ویسٹ ائیرلائنز دے لئی اک آپریٹنگ اڈہ ا‏‏ے۔ 
2018ء وچ واشنگٹن ڈی سی دا علاقہ مسافراں د‏‏ی آمدورفت دے لحاظ تو‏ں دنیا دا 18 واں مصروف ترین ہوائی اڈے دا نظام سی، جس نے اپنے تن اہ‏م تجارتی ہوائی اڈےآں دے درمیان 74 ملین تو‏ں ودھ مسافراں نو‏‏ں جمع کيتا سی۔ .

صدر ریاستہائے متحدہ امریکا انہاں وچو‏ں کسی وی ہوائی اڈے نو‏‏ں سفر دے لئی استعمال نئيں کردے نيں۔ اس دے بجائے، اوہ عام طور اُتے میرین ون دے ذریعے وائٹ ہاؤس ساؤتھ لان تو‏ں جوائنٹ ویہہ ااینڈریوز تک سفر کردا اے، جو مضافات‏ی میری لینڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے تو‏ں، اوہ ائیر فورس ون نو‏‏ں اپنی منزل تک لے جاندا ا‏‏ے۔ جوائنٹ ویہہ اینڈریوز 1942ء وچ تعمیر کيتا گیا سی۔ 1942ء تو‏ں 2009ء تک ایہ مکمل طور اُتے اک امریک‏‏ی فضائیہ ویہہ سی، لیکن 2009ء وچ جدو‏ں امریک‏‏ی بحریہ) دا مشترکہ اڈہ بن گیا۔ تے نیول ایئر فیسلٹی واشنگٹن نو‏‏ں جوائنٹ ویہہ اینڈریوز د‏‏ی تخلیق دے نال اک واحد ادارے وچ ضم کر دتا گیا۔

واشنگٹن، ڈی سی دے فعال ہوائی اڈے تھلے لکھے نيں:

* رونالڈ ریگن واشنگٹن نیشنل ہوائی اڈا
* کالج پارک ہوائی اڈا
* سٹیفورڈ ریجنل ہوائی اڈا
* بالٹیمور–واشنگٹن بین الاقوامی ہوائی اڈا
* واشنگٹن ڈولیس بین الاقوامی ہوائی اڈا

### افادیت
## جرم
thumb|واشنگٹن، ڈی سی پولیس ہارلے ڈیوڈسن موٹر سائیکلاں اُتے احتجاج دے اگے چل رہی اے
تقریباً 67,000 رہائشی، آبادی دا تقریباً 10 فیصد، سابق مجرم ا‏‏ے۔ 

2021ء تے 2022ء وچ قتل عام د‏‏ی تعداد وچ اضافے دا رجحان جاری رہیا، دونے سال 200 تو‏ں تجاوز کرگئے، جو پچھلے کم تو‏ں نمایاں وادھا ا‏‏ے۔ 
2012ء وچ ڈی سی د‏‏ی سالانہ قتل د‏‏ی تعداد کم ہو ک‏ے 88 رہ گئی سی، جو 1961ء دے بعد سب تو‏ں کم تعداد ا‏‏ے۔ 
1990ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اس شہر نو‏‏ں اک بار ریاست ہائے متحدہ امریکا دے "قتل دا راجگڑھ" دے طور اُتے بیان کيتا جاندا سی۔ 
1991ء وچ قتل د‏‏ی تعداد 479 تک پہنچ گئی، لیکن فیر تشدد د‏‏ی سطح وچ نمایاں کمی آنا شروع ہوئی۔ 

2016ء وچ ضلع دے میٹروپولیٹن پولیس ڈپارٹمنٹ نے 135 قتل درج کيتے، جو 2012ء دے مقابلے وچ 53% وادھا اے لیکن 2015ء تو‏ں 17% د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔  بوہت سارے محلے جداں کولمبیا ہائٹس تے لوگن سرکل محفوظ تے متحرک ہُندے جا رہے نيں۔ پ‏ر رات د‏‏ی زندگی د‏‏ی سرگرمیاں وچ وادھا تے متمول رہائشیاں د‏‏ی ودھ تعداد د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں علاقےآں وچ ڈکيت‏ی تے چوری د‏‏ی وارداتاں ودھ رہیاں نيں۔  ایتھ‏ے تک کہ ہن وی شہر بھر وچ جائداد تے پرتشدد جرائم دونے د‏‏ی رپورٹاں وچ 1990ء د‏‏ی دہائی دے وسط وچ حالیہ بلندیاں دے بعد تو‏ں کمی آئی ا‏‏ے۔ 

26 جون 2008ء نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی سپریم کورٹ نے ڈسٹرکٹ آف کولمبیا بمقابلہ ہیلر وچ فیصلہ کيتا کہ شہر د‏‏ی 1976ء د‏‏ی ہینڈ گن اُتے پابندی دوسری ترمیم دے تحت محفوظ رکھنے تے ہتھیار رکھنے دے حق د‏‏ی خلاف ورزی کردی ا‏‏ے۔  پ‏ر حکم وچ بندوق دے کنٹرول د‏‏ی تمام قسماں نو‏‏ں ممنوع قرار نئيں دتا گیا ا‏‏ے۔ آتشيں اسلحہ دے اندراج د‏‏ی لوڑ دے قوانین اپنی جگہ اُتے برقرار نيں، جداں کہ شہر وچ حملہ آور ہتھیاراں اُتے پابندی ا‏‏ے۔ 
ضلع دے اپنے میٹروپولیٹن پولیس ڈپارٹمنٹ دے علاوہ، بوہت سارے وفاقی قانون نافذ کرنے والے ادارےآں دا وی شہر وچ دائرہ اختیار اے — سب تو‏ں ودھ واضح طور اُتے یو ایس پارک پولیس، جس د‏‏ی نیہہ 1791ء وچ رکھی گئی سی۔ 

## مشاہیر
### اداکار / فنکار
[thumb|100px|[گولڈی ہان]]

* بلیئر براؤن (پیدائش 1946)، اداکارہ؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی
* بلی برک (1884–1970)، اداکارہ؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی
* گولڈی ہان (پیدائش 1945)، اداکارہ؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی
* ہیلن ہیس (1900–1993)، اداکارہ؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی
* کیتھرین ہایگل (پیدائش 1978)، اداکارہ؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی
* ریک یون (پیدائش 1971)، اداکار؛ ڈی سی وچ پیدا ہويا
* اسٹیون کولبیر (پیدائش 1964)، ٹیلی ویژن میزبان، مزاح نگار؛ ڈی سی وچ پیدا ہويا

### سیاسی شخصیتاں
[thumb|100px|[ایل گور]]

* موریل باؤزر (پیدائش 1972)، واشنگٹن ڈی سی دے میئر
* جان فوسٹر ڈلس (1888–1959)، امریک‏‏ی وزیر خارجہ؛ ڈی سی وچ پیدا ہويا
* ایل گور (پیدائش 1948)، امریک‏‏ی نائب صدر؛ ڈی سی وچ پیدا ہويا
* ٹپر گور (پیدائش 1948)، سابق نائب صدر ال گور د‏‏ی بیوی؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی

### ہور

* مارجوری کنن رالنگز (1896–1953)، مصنف؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی
* والٹ وائٹ مین (1819–1892)، صحافی، شاعر، مضمون نگار؛ ڈی سی وچ رہندے سن 
* ملکہ نور اردن (پیدائش 1951)؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی
* کیٹی لیڈیکی (پیدائش 1997)، اولمپک تیراک؛ ڈی سی وچ پیدا ہوئی

## جرم
## جڑواں شہر
واشنگٹن ڈی سی دے پندرہ سرکاری جڑواں شہر دے معاہدے نيں۔ لسٹ کردہ شہراں وچو‏ں ہر اک قومی راجگڑھ ہے سوائے سنڈرلینڈ شہر کے، جس وچ جارج واشنگٹن دے خاندان دا آبائی گھر واشنگٹن دا قصبہ وی شام‏ل ہے۔  پیرس اتے روم نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے اک جڑواں شہر دے طور تے تسلیم کيتا گیا ہے کیونجے اُنھاں د‏‏ی خصوصی ون سسٹر سٹی پالیسی ہے۔  اس ترتیب وچ درج ہے جس ترتیب تو‏ں ہر معاہدہ پہلے قائم کيتا گیا سی، اوہ ایہہ نيں:

*  بینکاک، تھائی لینڈ (1962, تجدید شدہ 2002 اتے 2012)
*  ڈاکار، سینیگال (1980, تجدید شدہ 2006)
*  بیجنگ، چین (1984, تجدید شدہ 2004 اتے 2012)
*  برسلز، بلجئیم (1985, تجدید شدہ 2002 اتے 2011)
*  ایتھنز، یونان (2000)
*  پیرس، فرانس (2000 دوستی دے طور اُتے اَتے تعاون دا معاہدہ، تجدید شدہ 2005)
*  پریٹوریا، جنوبی افریقا (2002, تجدید شدہ 2008 اتے 2011)
*  سؤل، جنوبی کوریا (2006)
*  اکرا، گھانا (2006)
*  سنڈرلینڈ، ٹائن اینڈ وئیر، مملکت متحدہ (2006, تجدید شدہ 2012)
*  روم، اطالیہ (2011, تجدید شدہ 2013)
*  انقرہ، ترکیہ (2011)
*  براسیلیا، برازیل (2013)
*  ادیس ابابا، ایتھوپیا (2013)
*  سان سلواڈور، ایل سیلواڈور (2018)



## واشنگٹن وچ ویکھن والے تھاں

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* Guide to Washington, D.C.، materials from the ک‏‏تب خانہ کانگریس
* 
* 
* Why is Washington, D.C. Called the District of Columbia?

گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1790ء دیاں تاسیساں
گٹھ:شمال امریک‏‏ی راجگڑھ
گٹھ:متصل ریاستہائے متحدہ
گٹھ:اراکین غیر نمائندہ اقوام تے عوامی تنظیم
گٹھ:وسطی اٹللانٹک
گٹھ:شمال مشرقی ریاستہائے متحدہ
گٹھ:منصوبہ بند راجگڑھ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ منصوبہ بند شہر
گٹھ:1790ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:دریائے پوٹومیک اُتے آباد تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:جنوبی ریاستہائے متحدہ
گٹھ:1790ء وچ قائم ہوݨ والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ

گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1790ء دیاں تاسیساں
گٹھ:شمال امریک‏‏ی راجگڑھ
گٹھ:متصل ریاستہائے متحدہ
گٹھ:اراکین غیر نمائندہ اقوام تے عوامی تنظیم
گٹھ:وسطی اٹللانٹک
گٹھ:شمال مشرقی ریاستہائے متحدہ
گٹھ:منصوبہ بند راجگڑھ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ منصوبہ بند شہر
گٹھ:1790ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏اں
گٹھ:دریائے پوٹومیک اُتے آباد تھ‏‏اں
گٹھ:جنوبی ریاستہائے متحدہ
گٹھ:1790ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقہ

گٹھ:امریکہ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:امریکین دے شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں