برہدیشور مندر

**برہدیشور مندر ** بھارت دے صوبے تامل ناڈو دے تنجاوُر شہر دا مکھ ہندو مندر اے، جس دا اساری 1003–1010 عیسوی وچکار چول حکمران راجاراج-1 چول نے کروائی۔ اوہناں دے ناں کارن ایہہ مندر راجاراجیشور مندر دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔ 216 فٹ اچا ایہہ مندر بھگوان شیو نوں سمرپت اے اتے بھارت دے اچے مندراں وچوں اک اے۔ 1600 عیسوی وچ باہری سرکھیا لئی اس دے آلے-دوآلے دوہری چاردیواری بنوائی گئی اتے مندر داخلہ لئی دو دوار بنائے گئے۔ مندر دا مکھ دوار بہت اچا اے۔ اتھے ایہہ گل وی زکریوگ اے کہ دکھنی بھارت دے سارے مندر اتری بھارت دے مندراں توں الگ ہن۔ اتر بھارت وچ مندر دے مکھ بھون دی اچائی باقی بھوناں توں اچی ہندی اے، جدوں کہ دکھنی بھارت دے مندراں وچ مکھ دوار (گوپرم) دی اچائی باقی بھوناں توں اچی ہندی اے۔ مکھ دوار توں بعد تھوڑھا اگے جا کے اک ہور دوار آؤندا اے ایہہ دوار لنگھ کے اگے اک چبوترا آؤندا اے، جس اُتے نندی جی دی وڈا مورتی براجمان اے۔ اس مورتی دی خاص گل ایہہ اے کہ ایہہ مورتی اک ہی پتھر توں بنائی گئی اے اتے بھارت دی دوسری سبھ توں وڈی مورتی اے۔ ستھل دے ساہمنے برہدیشور مندر اے۔ سارا مندر گرینائیٹ دے پتھر نال بنیا ہویا اے اتے مندر اساری وچ لگپگ 1,30,000 ٹن گرینائیٹ دا استعمال ہویا اے، پورے گرینائیٹ نوں نقاشی نال سجایا ہویا اے۔

اتھے ایہہ گل وی کافی زکریوگ اے کہ تنجاور دے 100 کلومیٹر نیم قطر وچ کوئی وی گرینائیٹ دی کھان نہیں اے، اس لئی انے بھار دا گرینائیٹ اتھے کویں لیاندا ہووےگا اتے صرف ہتھوڑی-چھینیی دی مدد نال کویں نایاب نقاشی کیتی ہوویگی، ایہہ گل اج وی حیرانی تے سوچن والی اے۔ گربھگرہِ وچ قائم مکھ شولنگم کافی اچا اے۔ عقیدت منداں نوں اک مقررہ  تھاں توں اگے جان دی مناہی اے اتے اوہناں ولوں ارپت پوجا دا سامان مندر پجاری ولوں ہی شو لنگم تک پہنچایا جاندا اے۔ مندر دے اندر فوٹو کھچن دی سخت مناہی اے۔ مندر دیاں 16 منزلاں ہن اتے ہریک منزل نوں الوکار میناکاری کرکے دیوتیاں مہابھارت-رمائن  دے مورت، جانوراں اتے پنچھیاں دیاں مورتیاں نال سجایا گیا اے۔ ایہہ مندر مکھ طور اُتے تاں بھگوان شیو نوں سمرپت اے پر گربھگرہِ دے دوآلے سورج اتے چندر دیوتے دیاں وڈا مورتیاں وی بنیاں ہوئیاں ہن۔ 

پرانے دور توں ہی ایہہ مندر سیاسی، سماجی، وپاری اتے مذہبی سرگرمیاں دا مرکز رہا اے۔ مندر دے آس-پاس ہی مکھ منڈیاں لگدیاں سن۔ ہریک نویں بادشاہ دا راج تلک اتھے ہی ہندا سی۔ مشہور سنگیتکاراں اتے نرتکیاں(ناچیاں) ولوں اتھے بھرتناٹئم پیش کرنا بہت مان دی گل سمجھی جاندی اے۔ مندر دے 1000 سال پورے ہون اُتے تاملناڈو سرکار نے دنیا دے 1000 چوٹی دے بھرتناٹئم کلاکار بلا کے دو دن جشن منایا سی اتے بھارت سرکار نے مندر نوں سمرپت 1000 روپئے دا اک سکہ، جس اُتے مندر دی مورت اکری  اے، جاری کیتا سی۔ دراوڑ کلا نال بنیا ایہہ مندر 1987 وچ یونیسکو ولوں عالمی وراثت ٹکانہ اعلان ہو چکا اے۔

## مورتاں

Image:Sculptures at the Brihadisvara Temple, Thanjavur, Tamil Nadu, India (2016) 04.jpg|Shiva as a *saddhu* (monk, Bhikshatana)
Image:Brihadisvara Temple, Thanjavur, Tamil Nadu, India (2016) 100.jpg|Ardhanarishvara (half Shiva, half Parvati)
File:Le temple de Brihadishwara (Tanjore, Inde) (13908795928).jpg | Ganesha
File:Brihadeeswarar Temple 04.jpg|Ganesha shrine with corridor in the back
File:Brihadisvara Temple, Thanjavur, Tamil Nadu, India (2009) 19.jpg| Subrahmanyar shrine in the north part of the courtyard
File:Chandeshvara shrine at the Brihadisvara Temple.jpg|Chandeshvara shrine. On right is the wall of main temple, in back the eastern gopuram
File:1010 CE Brihadishwara Temple, Hindu god Shiva, built by Rajaraja I, Thanjavur Tamil Nadu India (8).jpg|Narasimha avatar of Vishnu killing the demon
File:1010 CE Brihadishwara Shiva Temple, yogini, built by Rajaraja I, Thanjavur Tamil Nadu India.jpg|Lakshmi statue
Tanjore Paintings - Big temple 01.JPG|Gaja-lakshmi mural
File:Sculptures at the Brihadisvara Temple, Thanjavur, Tamil Nadu, India (2016) 01.jpg|Vishnu
File:1010 CE Brihadishwara Shiva Temple, wall relief, built by Rajaraja I, Thanjavur Tamil Nadu India.jpg|A yoga and meditation relief
File:Brihadeeswarar Temple 3407.jpg|Kalpavrisksha mythology with kama depiction (gopuram)


## ہورویکھو
* راجہ راج چول I
* چولا بادشاہت

## حوالے

### کتاباں

*
*
*
* 
* 
*
*
*
*Dehejia, V. (1997). *Indian Art*. Phaidon: London. .
*
*
*
*Harle, J.C., *The Art and Architecture of the Indian Subcontinent*, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art, 
*
*
*
*
*
* 
* 
* 
*
*
*
*
*
*

## باہرلے جوڑ

* Tanjavur Brhadisvara Temple, Indira Gandhi National Centre for the Arts, Government of India
* The Big temple , Thanjavur
* Stamps issued by India Post 
* Photos on art-and-archaeology web site
* Unesco Great Living Chola Temples

گٹھ:بھارت دے مندر
گٹھ:تامل ناڈو دے مندر
گٹھ:تامل ناڈوگٹھ:مندرگٹھ:عبادت گاہاں