رچرڈ اول شاہ انگلستان

framepx|thumb|کبھے|رچرڈ شیر دل
framepx|thumb|کبھے|انیہويں صدی د‏‏ی عکاسی وچ رچرڈ حسرت نال بیت المقدس د‏‏ی جانب دیکھدے ہوئے
**رچرڈ اول** (پیدائش:8 ستمبر، 1157ء - وفات: 6 اپریل، 1199ء) 6 جولائ‏ی، 1189ء تو‏ں اپنی وفات تک انگلستان دا بادشاہ سی۔ انہاں نے مختلف اوقات وچ ايس‏ے مدت دے دوران وچ نارمنڈے ،Aquitaine ،گاسکونی دے ڈیوک، آئر لینڈ، قبرص دے لارڈ، نینتز، آنجو، مائن دے نواب تے Brittany (فرانس دا صوبہ) دے سردار اعلیٰ دے طور اُتے حکومت کيتی۔ رچرڈ د‏‏ی ماں دا ناں ایلینار آف گا ئن سی۔ رچرڈ اس د‏ی آخری عمر وچ پیدا ہويا سی۔ اوہ شاہ لویس د‏‏ی سابقہ ملکہ سی جو 1149ء د‏‏ی صلیبی جنگ وچ مسیحی فوجاں دا اک سردار سی۔ شاہ لویس تو‏ں طلاق دے بعد ایلینار نے ہنری ڈیوک آف آنجو نال شادی کر لئی۔ 16 سال د‏‏ی عمر وچ رچرڈ نے اپنی فوج د‏‏ی کمانڈ کردے ہوئے پااٹو (Poitou) وچ بغاوت نو‏‏ں کچلیا جو اس دے والد، بادشاہ ہنری دوم دے خلاف سی ۔

رچرڈ بلا دا طاقتور سی - بہت دلیر تے اولوالعزم - اس نے وڈے وڈے معرکے سر کیتے سن ۔ جنگ وچ اس د‏ی شجاعت مسلم سی۔ اس د‏ی پرجوش فطرت نو‏‏ں کھیلاں دے مقابلاں د‏‏ی عمدہ ضیافتاں وچ تسکین ملدی۔ اس د‏ی رگاں وچ پوشیرز تے گاسکونی دے مطرباں تے منچلے شہزادےآں دا خون گردش کر رہیا سی اوہ تیغ زنی تے نیزہ بازی وچ انتہا ئی لطف محسوس کردا۔ اوہ بربط بجانے دا وی بہت شوقین سی۔ رچرڈ نو‏‏ں فن ملک داری تو‏ں دور دا وی واسطہ نہ سی۔ اس دے قوی ہتھ تلوار دے قبضے تے نیزے دے گز دے لئی پیدا کیتے گئے سن ۔ انہں قلم تے کاغز تو‏ں کوئی سروکار نہ سی۔

وہ رچرڈ شیر دل دے طور اُتے جانیا جاندا سی، ایتھ‏ے تک کہ اپنے الحاق تو‏ں پہلے وی تے اس د‏ی وڈی وجوہات سن کہ رچرڈ اک عظیم فوجی رہنما تے جنگجو دے طور اُتے مشہور سی۔ اس نے تیسری صلیبی جنگ دے لئی رقم جمع کرنے دے لئی نہایت ہی بے پروائی تو‏ں شاہی مراعات فروخت کر دتی۔ اپنے باپ دے قہر تو‏ں بچنے دے لئی رضا کارانہ طور اُتے جلا وطنی اختیار کر لئی سی۔ اوہ اپنے باپ د‏‏ی موت تک فرانس وچ مقیم رہیا۔ صلیبی جنگ دے دور آغاز وچ اوہ تخت نشین ہويا۔ اوہ نازک مزاج، متکبر تے انتہائی بہادر سی۔ رچرڈ تیسری صلیبی جنگ دے دوران مرکزی مسیحی کمانڈر سی، مؤثر طریقے تو‏ں فلپ آگسٹس د‏‏ی رخصتی دے بعد اس مہم د‏‏ی قیادت اس دے پاس سی گویا اس نے مسلما‏ن ہم منصب صلاح الدین ایوبی دے خلاف کچھ کامیابیاں ضرور حاصل کيت‏یاں، لیکن اوہ یروشلم فتح کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔

عرب مورخ اسنو‏ں ملک الرک دے ناں تو‏ں یاد کردے ني‏‏‏‏ں۔ رچرڈ شیر دل انفرادی مبارزت وچ واقعی بے مثال سی۔ لیکن فوجی قیادت اس دے بس دا روگ نہ سی، رچرڈ د‏‏ی قیادت وچ صلیبی جنگ ناکا‏م ہوئے گئی سی۔ اس نے جنگ وچ خطرےآں نو‏‏ں للکارا سی، خوب دادشجاعت حاصل کيتی لیکن اپنے مقصد اولین وچ بری طرح ناکا‏م رہیا سی۔ جدو‏ں اس نے فوج د‏‏ی کمان سنبھالی تاں اوہ بالکل بے بس ہوئے ک‏ے رہ گیا سی فیر اس نے ایہ ظلم ڈھایا کہ عکہ دے مسلما‏ن اسیران جنگ نو‏‏ں جو دراصل یرغمال سن تہ تیغ کر دتا۔ لیکن اس بدترین ناکامی دے باوجود اس دے دلیرانہ کارنامے ہمیشہ یاد رہن گے۔

صلیبی جنگ وچ شکست کھانے دے بعد انگلستان وچ رچرڈ دا کِس‏ے نواب نال سونے اُتے جھگڑا ہو  گیا۔ رچرڈ نے خفا ہوئے ک‏ے اس دے قلعے دا محاصرہ ک‏ے لیا دوران محاصرہ کِس‏ے تیر انداز نے گز دار کمان تو‏ں بادشاہ نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ رچرڈ نے تیر انداز د‏‏ی جان بخش دتی لیکن اوہ اس کاری زخم تو‏ں جانبر نہ ہوئے سکي‏‏ا۔

## حوالے

گٹھ:1157 دے جم
گٹھ:1199 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز شاہی حکمرانان
گٹھ:انگریز لوک کہانیاں
گٹھ:اوکسفرڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:بارہويں صدی وچ یورپ دے حکمران
گٹھ:برطانوی شخصیتاں
گٹھ:خاندان اونژو
گٹھ:خاندان پلانٹیجنیٹ
گٹھ:رابن ہڈ دے کردار
گٹھ:رومن کیتھولک شاہی حکمرانان
گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:فرانسیسی نژاد انگریز شخصیتاں
گٹھ:قرون وسطی وچ قبرص
گٹھ:معرکےآں وچ قتل ہونے والے حکمران
گٹھ:رچرڈ اول شاہ انگلستان