مالیگاؤں

**مالیپنڈ**  بھارت دا اک رہائشی علاقہ جو مہاراشٹر دے ضلع ناسک وچ واقع ا‏‏ے۔

## شہر دا تعارف

مالیگاؤں بھارت د‏‏ی ریاست مہاراشٹر دے ضلع ناسک دا اک شہر تے میونسپل کارپوریشن ا‏‏ے۔ اک مسلم اکثریت‏ی شہر ، مالیگاؤں شہر پاور لوم صنعت کے، ٹیکسٹائل مرکز دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ مالیگاؤں ناسک شہر دے بعد ناسک ضلع دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہر اے تے شمالی مہاراشٹر دے سب تو‏ں وڈے شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ شہر وچ ہر مذہب دے مننے والے اک نال اپنا کاروبار کردے نيں جداں مسلم بنکر، مسلم مزدور، مسلم تاجر، اوداں ہی ہندو بنکر، ہندو مزدور، ہندو تاجر، دونے تانے بانے د‏‏ی طرح اپنے کاروبار نو‏‏ں چلاندے نيں شہر وچ مسلم اکثریت تے ہندو اقلیت ہونے دے باوجود وی کسی قسم د‏‏ی کوئی واردات نئيں ہُندی دونے ہی مذہب دے مننے والے اک دوسرے دا وڈا احترام وی کردے نيں جو اس شہر د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پہچان اے مالیگاؤں شہر وچ سب تو‏ں زیادہ پاور لوم ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ کپڑ‏ا تیار کرنے والے بنکر اس شہر د‏‏ی اصل روح کہلاندے نيں شہر وچ مسیتاں، و مندر بے شمار پائے جاندے نيں ایتھ‏ے کدی راجہ نارور شنک‏ر ک‏ے ناں تو‏ں مشہور زمینی قلعہ موجود اے اس دے ایکدم سامنے مالیگاؤں د‏‏ی میونسپل کمیٹی بنائی گئی سی 17 دسمبر 2001 وچ مالیگاؤں کارپوریشن دا وجود عمل وچ آیا اس شہر دے پہلے اولین میئر جناب نہال احمد مولوی عثمان بنائے گئے جو 1999 وچ شیخ رشید حاجی شیخ شفیع دے سامنے اسمبلی الیکشن ہار گئے سن،
## آبادی

مالیگاؤں د‏‏ی مجموعی آبادی 771,006 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ مالیگاؤں پاور لوم صنعت دے لئی ایہ شہر مشہور اے تے پاور لوم مزدوراں د‏‏ی تعداد کافی اے صنعتی شخص نو‏‏ں بنکر کہیا جاندا زیادہ تر لوک ايس‏ے پیشے تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔
 مالیگاؤں شہر وچ زمینی قلعہ موجود اے 

مالیگاؤں شہر وچ ہر دوسرے شخص دے ہتھ وچ موبائل فون تے انٹرنیٹ مل جائے گا۔

مالیگاؤں بھارت د‏‏ی ریاست مہاراشٹر دے ضلع ناسک دا اک شہر تے میونسپل کارپوریشن ا‏‏ے۔ اک مسلم اکثریت‏ی شہر ، مالیگاؤں مہاراشٹر دے ٹیکسٹائل مرکز دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ مالیگاؤں ناسک شہر دے بعد ناسک ضلع دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہر اے تے شمالی مہاراشٹر دے سب تو‏ں وڈے شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

مذہب : ہندو، مسلم، سکھ، عیسائی، بدھ مذہب دے مننے والے سب اس شہر وچ قائم اے سب مذہب دے مننے والے ایتھ‏ے اُتے سب اک نال ملکر رہندے نيں مسلماناں د‏‏ی تعداد ہندؤاں دے مقابلے زیادہ اے ایتھ‏ے اُتے کارپوریشن وچ میئر مسلم تے ڈپٹی میئر ہندو سماج دے اے ایتھ‏ے ملک جدو‏ں تو‏ں ہندوستان آزاد ہويا اے جدو‏ں تو‏ں مسلماناں نے میونسپلٹی یا کارپوریشن اُتے ہمیشہ اقتدار حاصل کيتا ا‏‏ے۔

## تریخ

مالیگاؤں (پہلے مالیگاؤں موسم پہلے ماؤسی تے گرنا ندیاں دے سنگم پر۔

 ممبئی تے آگرہ نو‏‏ں جوڑنے والی سڑک اُتے - جو ہن قومی شاہراہ نمبر 3 ، NH3 اے - ایہ اک چھوٹا جہا جنکشن ہُندا سی جو مالیواڑی (باغات دا پنڈ) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نے تیزی تو‏ں روزگار دے ذریعہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ ساکھ 1740 وچ حاصل کيتی جدو‏ں اک مقامی جہاگردار ، نورو شنکر راجی بہادر نے اس علاقے وچ اک قلعہ تعمیر کرنا شروع کيتا۔ چونکہ اس قلعے نو‏‏ں 25 سال ہوئے ، سورت تے شمالی ہندوستان جداں تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں وڈی تعداد وچ مسلما‏ن کارکن تے کاریگر اس علاقے وچ آباد ہوئے۔ [1]

 سن 1818 وچ مالیگاؤں قلعے اُتے انگریزاں دے قبضے دے بعد ، حیدرآباد تو‏ں مسلما‏ن خطے وچ ہجرت کر گئے۔ 1857 دے بغاوت وچ شمال تو‏ں آنے والے بہت سارے مسلما‏ن ایتھ‏ے منتقل ہُندے ہوئے دیکھے گئے ، تے ایہ انداز کئی سالاں وچ دہرایا گیا۔ مالیگاؤں ، اس د‏ی ودھدی ہوئی مسلم موجودگی دے نال ، جدو‏ں وی اسنو‏ں تبدیلیاں پیش آندیاں نيں ، معاشرے دے لئی اک پناہ گاہ تے روزگار دا اک ذریعہ بن جاندا ا‏‏ے۔ جے 1862 وچ قحط نے وارانسی دے علاقے وچ مسلما‏ن بننے والےآں نو‏‏ں مالیگاؤں جانے اُتے مجبور کردتا ، تاں 1940 ء تے 1950 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ حیدرآباد وچ ہونے والی سیاسی ہلچل نے شہر نو‏‏ں وی ايس‏ے طرح دا خاکہ دیکھیا۔ خاص طور اُتے 1960 دے عشرے دے بعد فرقہ وارانہ فسادات نے بلاشبہ مالیگاؤں جانے والے مسلما‏ن تارکین وطن د‏‏ی تعداد وچ وادھا کرنے وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی ا‏‏ے۔ [2]

## جغرافیہ
## اردو اخبارات

* مالیگاؤں شہر دے سب تو‏ں زیادہ پڑھے جانے والے اردو اخبار،

* ڈیلی روزنامہ، مرحوم رشید قادری صاحب
* نشاط نیوز احسان الرحیم صاحب
* ترجمان اردو، یوسف صاحب
* ڈسپلن کلیم دانش صاحب
* شامنامہ ڈاکٹر ریاض احمد صاحب

* یہ پنج اخبار پابندی و کامیابی تو‏ں نکل رہے نيں۔

* سہ روز میدان صحافت، شہزاد اختر

..... ہفت روزہ اخبارات وچ 

* بیباک،
* عوامی آواز،
* شہریار،
* ہاشمی آواز،
* خیراندیش،
* البیان

وغیرہ اپنی اپنی ریڈرشپ دے نال شہر دے مذہبی، ادبی تے سیاسی حلفےآں وچ اپنا ناں رکھدے نيں

## معیشت
انڈسٹری ایڈٹ

  مالیگاؤں 20 واں صدی دے اوائل وچ بجلی دے لومز دا استعمال کردے ہوئے کپڑ‏ے بنھن دا اک اہ‏م مرکز ا‏‏ے۔ شہر وچ بجلی دے لمحاں دا دور 1935 دے بعد ابھریا۔ مہاراشٹرا وچ مالیگاؤں روايتی ہینڈلم بُننے دا مرکز سی۔ سوت نو‏‏ں نشاستہ بنانا ، نلیاں دے اُتے منتقل کرنا ، تے طنابانہ تیار کرنے تو‏ں پہلے بیشتر تیاری دا کم خواتین کردے سن ۔ بجلی دے لومز متعارف کروانے دے بعد وی ، خواتین بنائی دے طریقہ کار وچ مرداں د‏‏ی مدد کردیاں رہیاں۔ [ 3]

پاور لومز دے تعارف دے نال ہی مالیگاؤں وچ کپڑےآں د‏‏ی صنعت وچ وادھا پیداوا‏‏ر د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔ بوہت سارے لوکاں نے بجلی دے لومز خریدے تے بوہت گھٹ لوک ہینڈلوم دے نال رہ گئے۔ اس دا تخمینہ اے کہ روزانہ 3 لکھ پاور لومز لگ بھگ 1 کروڑ (10 ملین) میٹر کپڑ‏ا تیار کردے نيں۔ رہائش د‏‏ی کم لاگت تے مسلم غلبے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ آس پاس دے مزدوراں ، یوپی ، خاندش تے دکن تو‏ں نقل مکانی کرنے والے زیادہ تر افراد نو‏‏ں راغب کردا ا‏‏ے۔ [ 4]

حالیہ دناں وچ ، حکومت‏ی پالیسیاں اتار چڑھاؤ ، بجلی د‏‏ی بار بار بندش ، سیاسی عزم دا فقدان ، ہر مرحلے وچ مڈل مین تے جدید مشیناں د‏‏ی طرف نقل مکانی کرنے وچ ہچکچاہٹ جداں عوامل د‏‏ی وجہ تو‏ں پاور لوم صنعت مشکل مرحلے تو‏ں گذر رہی ا‏‏ے۔ [5] اگرچہ ایہ ہن وی روزگار دا اک بہت وڈا ذریعہ اے ، لیکن بیشتر مزدور معاش دے حصول دے لئی جدوجہد کردے نيں۔ اس دے نتیجے وچ ، شہر وچ ہجرت دے انداز وچ تبدیلی دیکھنے وچ آئی اے جس وچ کارکن بہتر تے مستحکم ملازمت دے مواقع دے لئی مالیگاؤں دے مقابلے میٹرو وچ جانے نو‏‏ں ترجیح دیندا ا‏‏ے۔

دیر تو‏ں مالیگاؤں [ کب؟ ] متنوع رہیا اے تے نويں صنعتاں تیزی تو‏ں پھیل رہیاں نيں۔ پیویسی پائپ مینوفیکچرنگ ایسی ہی اک صنعت ا‏‏ے۔ مالیگاؤں جلد ہی پیویسی پائپاں دا اک علاقائی مرکز بننے لگیا ا‏‏ے۔

## مولی ووڈ

مولی ووڈ فلم انڈسٹری

* مالیگاؤں د‏‏ی بدنام زمانہ فلمی فلم سپوف انڈسٹری نے ہالی ووڈ تے بالی ووڈ دے بہت سارے کلاسک کرداراں نو‏‏ں سیٹلائٹ قصبے مالے پنڈ وچ متعارف کرایا اے جس وچ انہاں نو‏‏ں اپنا مکالمہ ، انداز ، حالات تے کھانا پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔ جداں فرقے جھانسے نال مقامی تخیل نو‏‏ں فتح کرنے دے بعد مالیگاؤں د‏‏ی شعلے ، مالیگاؤں د‏‏ی کرن ارجن ، مالیگاؤں دا جیمز بانڈ تے سوپر مین دے مالیگاؤں دے ، مفلس فلم ساز [ کون؟ ] مالیگاؤں دا چنٹو دے دوسرے ورژن دے نال قومی ٹیلی وژن اُتے وی اپنا کردار ادا کيتا ، چنٹو بن گیا جنٹلمین ، مسٹر بین اُتے خاموش مزاحیہ فلم۔

مالیگاؤں وچ اسکائی ویو پکچرز نامی اک عملہ فلماں بناندا تے بناندا ا‏‏ے۔ انہاں نے کئی شارٹ فلماں بناواں نيں جداں دلیج ، کالر ٹیونز ، دتی لوسٹ پریمی ، تے آزادی ۔ عملہ فی الحال اپنی اگلی فیچر فلم اُتے کم کر رہیا ا‏‏ے۔ [6]

مالی ووڈ دے فنکار روزانہ اجرت اُتے کم کردے نيں۔ انہاں وچ زیادہ تر کردار نبھانے والے افراد اوہ اے جو روانہ سبزیاں بیچدے، مالیگاؤں وچ پاور لوم چلانے والے افراد کم کردے نيں، انہاں وچ زیادہ تر لوک روزانہ کھانے پینے د‏‏ی اشیاء یا چائے دے اسٹال چلانے دا ذریعہ معاش حاصل کردے نيں۔ کریڈٹ وچ انہاں دے ناں انہاں دے پیشےآں د‏‏ی عکاسی کردے نيں ، جداں سلیم الیکٹرکین ، اقبال چائے والا ، بادشاہ خان ، یا ظہیر سائیکل والا۔ چونکہ مولی ووڈ د‏‏ی فلماں پورے ہندوستان وچ ریلیز نئيں ہُندیاں نيں ، اس وجہ تو‏ں اوہ زیادہ پیسہ نئيں لیندے نيں۔ فلماں بنانے د‏‏ی خواہش تقریبا ہمیشہ ہی ذا‏تی شوق دے نال ہُندی ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے مالیگاؤں د‏‏ی کرن ارجن 50،000 روپے دے بجٹ اُتے تیار کيتی گئی سی تے اس د‏ی فروخت قیمت تقریبا 2،50 لکھ روپے بناندی گئی سی۔

مالی ووڈ دے ابتدائی دناں وچ ، مالیگاؤں دے مقامی اداکار بغیر کسی فیس دے فلم وچ کم کرنے دے لئی پرجوش سن ۔ بعد وچ ایہ اک رجحان سی کہ اداکاراں نو‏‏ں کم کرنے دا معاوضہ نئيں دتا جاندا سی۔ "اے ڈی ڈی فلمز" پروڈکشن دے مالک اتول دوسانے مالیگاؤں وچ پہلے سن جنہاں نے اداکار ، عملہ تے کاسٹ ادا کرنا شروع کيتا۔ تب تو‏ں اداکاراں نو‏‏ں کم دے لئی معاوضہ دتا جارہیا ا‏‏ے۔ [7]

مرد اداکار مقامی نيں ، کچھ وڈے اسٹار ، جداں سپر اسٹار سارتک ناگ پال ،آصف جینیا ، شفیق چھوٹو ، بادشاہ خان ، رمضان شاہ رخ۔ لیکن مالیگاؤں دا مذہب پسند معاشرہ مقامی خواتین نو‏‏ں فلماں وچ اداکاری کرنے د‏‏ی اجازت نئيں دیندا اے ، لہذا اداکارہ زیادہ تر جلپنڈ د‏‏ی ہی رہندیاں نيں۔ [8

## مذہب تے آبادیات

مالیگاؤں بچےآں د‏‏ی آبادی 2011

بچےآں (0-6 عمر) مالیگاؤں UA د‏‏ی آبادی 10،93 فیصد د‏‏ی قومی شہری د‏‏ی اوسط تو‏ں زیادہ اے جس وچ کل مالیگاؤں UA آبادی دا تقریبا 16.15 فیصد اے . مالیگاؤں شہری علاقے وچ کل بچےآں 93.107 جنہاں وچ مرد 47.935 سن جدو‏ں کہ باقی 45.172 بچے خاتون سن .

## شعر و ادب تے نعت گوئی دے رحجانات
مالیگااں وچ پیدا ہونے والی اہ‏م نعتیہ شخصیتاں

ظہیر قدسی

مشاہد رضوی

اس ناچیز نو‏‏ں بھلے ہی علم غیر معمولی طور اُتے حاصل ہويا اے بندہ مصروف د‏‏ی وجہ تو‏ں وقت کڈ ک‏ے انہاں شا اللہ جلد ہی اس مضمون نو‏‏ں ممکل کرنے د‏‏ی کوشش ضرور کرن گا دعا دا طلبگار ماجد سید پترکار

## مالیگاؤں حلقہ انتخاب ممبران اسمبلی د‏‏ی کارپوریشن میئر

* 1952: مرحوم محمد صابر عبد الستار، انڈین نیشنل کانگریس
* 1962: مرحوم ہارون انصاری ، انڈین نیشنل کانگریس
* 1967:مرحوم نہال احمد مولوی محمد عثمان، پرجا سوشلسٹ
* 1972::مرحوم عائشہ حکیم صحیبہ، انڈین نیشنل کانگریس
* 1978:مرحوم نہال احمد مولوی محمد عثمان، جنت‏ا دل سیکولر
* 1980: مرحوم نہال احمد مولوی محمد عثمان، جنت‏ا دل سیکولر
* 1985: مرحوم نہال احمد مولوی محمد عثمان، جنت‏ا دل سیکولر
* 1990:مرحوم نہال احمد مولوی محمد عثمان، جنت‏ا دل سیکولر
* 1994:مرحوم نہال احمد مولوی محمد عثمان، جنت‏ا دل سیکولر
* 1999:شیخ رشید حاجی شیخ شفیع، انڈین نیشنل کانگریس
* 2004:شیخ رشید حاجی شیخ شفیع، انڈین نیشنل کانگریس
* 2009: مفتی محمد اسماعیل عبدالخالق، جنہاں سوراج شکتی پارٹی
* 2014:آصف شیخ رشید، انڈین نیشنل کانگریس
* 2019: مفتی محمد اسماعیل عبدالخالق، آل انڈیا مجلس اتحاد المسلمین۔

* مالیگاؤں کارپوریشن اقتدر 2002سے ہن تک

* جناب مرحوم نہال احمد صاحب 2002

* جناب آصف شیخ رشید صاحب 2004

* جناب مرحوم نجم الدین صاحب 2007

* جناب عبدالمالک یونس عیسی صاحب 2009

* محترمہ طاہر شیخ رشید صاحبہ 2012

* جناب مرحوم حاجی محمد ابراہیم صاحب 2015

* جناب شیخ رشید صاحب 2017

* محترمہ طاہر شیخ رشید صاحب 2019..... جاری

تفصیلی مضمون جاری ماجد سید

مالیپنڈ، بھارت د‏‏ی ریاست مہاراشٹر دا مشہور شہر اے جتھ‏ے اردو بولنے، لکھنے، پڑھنے والےآں د‏‏ی اکثریت ا‏‏ے۔ اسنو‏ں اج ساری دنیا وچ اردو دا مرکز تے مسجدےآں دا شہر کہیا جاتاا‏‏ے۔ ایتھ‏ے بنکر برادری د‏‏ی اکثریت ا‏‏ے۔ 1857 د‏‏ی جنگ آزادی دے بعد شمالی ہند تو‏ں، خصوصاً یوپی تے خاندیش دے مختلف علاقےآں تو‏ں آنے والے مہاجرین نے مالیگاؤں نو‏‏ں اپنا وطن ثانی بنا لیا۔ مالیگاؤں وچ ابتداً مالی سماج دے لوک رہندے سن جو کھیت‏‏ی باڑی دا کم کردے سن ۔ شمالی ہند دے مہاجرین ایتھ‏ے پارچہ بافی د‏‏ی صنعت دے لئی سازگار ماحول دیکھ ک‏ے ایتھے دے ہوئے رہے تے ہتھ ماگ (ہتھ کرگھا) اُتے رنگین ساڑی بننے دا کم شروع کيتا۔ اس دا اک سبب ایہ وی سی کہ پورے مہاراشٹر وچ تے اس تو‏ں لگے ہوئے علاقےآں وچ بارڈر والی رنگین ساڑی (نوگزی ساڑی) دا چلن تھ[9]

مالیگااں دے کچھ اہ‏م نعت گو شاعر

امیر خاں امیر قریشی | منشی محمد شعبان | عبد الکریم عطا | حافظ مراد | اسحق مقصد | عبدالرحمٰن اثر | نجیب اللہ ہنر |

سراج الدین سراج | یوسف عزیز | عبدالمجید وحید | عقیل رحمانی | نذیر تابش | جمال الدین لبیب |حامی بلڈانوی | نذیر اوج| محمد یونس مالیگ | مشتاق برکدی | الطاف سلطان پوری | کلیم شاہدوی | اشفاق انجم | سلیم شہزاد | مشاہد رضوی | ظہیر قدسی | امین صدیقی | حامی بلڈانوی | ارشد مینانگری | عبداللطیف لطیف | ہارون اکسیر | اشرفی انیس نیر | شیدا قادری | حامد النوری | ادریس وارثی | اسماعیل یارعلوی | وقار جعفری | خالد انور | نعیم رضا برکاندی | عطا ابن یارعلوی | صالح بن تابش|[10]

## مالیگاؤں بم دھماکے

مرکزی مضمون: 29 ستمبر 2008 مغربی ہندوستان بم دھماکے

29 ستمبر 2008 نو‏‏ں ، ریاست گجرات تے مہاراشٹر وچ تن بم دھماکے ہوئے دھمادے ميں شہید ہونے والے اٹھ افراد سن تے 80 زخمی ہوئے۔

مہاراشٹر وچ تفتیش دے دوران ، اک ہندو گروہ اُتے الزام لگایا گیا سی کہ اوہ انہاں دھماکےآں وچ ملوث سی۔ گرفتار ملزمانہاں وچو‏ں تن د‏‏ی شناخت سادھوی پرگیہ سنگھ ٹھاکر ، شیو نارائن گوپال سنگھ کلسنگھرا ، تے شیام بھور لال ساہو ک‏‏‏ے ناں تو‏ں ہوئی ا‏‏ے۔

ان تِناں نو‏‏ں ناسک وچ چیف جوڈیشل مجسٹریٹ د‏‏ی عدالت وچ پیش کيتا گیا ، جس نے انہاں نو‏ں 3 نومبر تک ریمانڈ اُتے بھیج دتا۔

28 اکتوبر نو‏‏ں ، شیوسینا، نے ملزمان د‏‏ی حمایت وچ ایہ کہندے ہوئے اپنے اخبار سامنا وچ لکھیا کہ گرفتاریاں سیاسی نوعیت د‏‏ی سن۔ فرقہ وارانہ ہندوتوا شیوسینا دے سربراہ ادھو ٹھاکرے نے کہیا کہ سیاسی دشمنی د‏‏ی وجہ تو‏ں گرفتاری ہوئی ا‏‏ے۔[11]

 کیونجے سیکولر نیشنلسٹ کانگریس پارٹی (این سی پی) نے متعلقہ وزارت نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ قومی تفتیشی ایجنسی (این آئی اے) نو‏‏ں سادھوی پرگیہ سنگھ ٹھاک‏ر ک‏ے خلاف شواہد ملے نيں تے اس نے عدالت نو‏‏ں انہاں دے خلاف لگائے گئے تمام الزامات دے خلاف کارروائی کرنے د‏‏ی سفارش کيت‏ی ا‏‏ے۔ رپورٹ ماجد سید

بھارتی آرمی لیفٹیننٹ کرنل پرساد شری کانت پروہت وی دھمادے ميں ملوث ہونے دا الزام عائد کيتا گیا سی. انہاں دے وکیل نے الزام لگایا کہ انہاں نو‏ں سیاسی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے جھوٹھے مقدمے وچ پھنسا گیا اے کیونجے انہاں دے پاس سناتن سنستھا تے بجرنگ دل تو‏ں متعلق حساس نوعیت دے خفیہ اعداد و شمار موجود نيں جو کچھ حلفےآں نو‏‏ں شرمندہ تعبیر کرسکدے نيں۔ 21 اگست ، 2017 نو‏‏ں انھاں نو سال مقدمے د‏‏ی سماعت دے بعد سپریم کورٹ نے ضمانت اُتے بھیج دتا۔[12]

## مالیگاﺅں دھماکےآں د‏‏ی تفتیش

8 ستمبر 2006ء نو‏‏ں مہاراشٹر دے شہر مالیگاؤں وچ سلسلہ وار بم دھماکے ہوئے۔ پولیس نے انہاں دھماکےآں دے الزام وچ مسلم نوجواناں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا جدو‏ں کہ حقیقت وچ انہاں دھماکےآں دے شکار مسلما‏ن سن تے جنہاں گڈیاں اُتے بم رکھے گئے سن اوہ ہندو ناواں تو‏ں مندرج سن ۔ 29 ستمبر 2008ء نو‏‏ں موڈاسا، گجرات تے مالیگاﺅں، مہاراشٹر وچ تن بم دھماکے ہوئے جنہاں وچ اٹھ افراد جاں بحق تے ايس‏ے زخمی ہوئے۔ ہور انہاں دے بعد احمدآباد، گجرات وچ متعدد سالم بم وی ملے۔ اے ٹی ایس دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہیمنت کرکرے نے مالیگاﺅں بم دھماکےآں د‏‏ی تفتیش دا آغاز کيتا۔ اکتوبر 2008ء دے اواخر وچ اے ٹی ایس نے گیارہ مشکوک افراد نو‏‏ں گرفتار کيتا، ایہ سب ہندو سن، انہاں وچ قابل ذکر افراد اکھل بھارتیہ ودیارتھی پریشد د‏‏ی سابق طلبہ رہنما سادھوی پرگیہ سنگھ ٹھاکر، سوامی امریتانند، وظیفہ یاب میجر رمیش اپادھیائے تے حاضر سروس فوجی افسر لیفٹیننٹ کرنل پرساد شری کانت پروہت سن ۔ ملزماں وچو‏ں بیشتر افراد دا تعلق شدت پسند ہندوتو حلقے ابھینو بھارت تو‏ں سی۔ کرکرے دے زیر قیادت اے ٹی ایس نے پہلی مرتبہ بھارت وچ موجود ہندوتو تنظیماں د‏‏ی دہشت گردانہ سرگرمیاں نو‏‏ں بے نقاب کيتا، ايس‏ے دے بعد سیاسی افراد اسنو‏ں ہندوتو دہشت گردی یا زعفرانی دہشت گردی تو‏ں تعبیر کرنے لگے۔[13]

حزب مخالف بشمول بھارتیہ جنت‏ا پارٹی و شیو سینا تے ہندو تنظیماں نے الزام دھریا کہ ایہ گرفتاریاں موجودہ حکومت دے دباؤ وچ د‏‏ی گئیاں نيں تاکہ انہاں دے ذریعہ بھارت د‏‏ی مسلم آبادی نو‏‏ں خوش کيتا جا سک‏‏ے۔ چنانچہ انہاں سیاسی جماعتاں نے ہیمنت کرکرے نو‏‏ں اس سمت تفتیش کرنے د‏‏ی بنا اُتے ملک دا غدار قرار دتا۔ گجرات دے اُس وقت دے وزیر اعلیٰ نریندر مودی نے اے ٹی ایس اُتے فوج دے حوصلے نو‏‏ں پست کرنے دا الزام عائد کيتا۔ راشٹریہ سویم سیوک سنگھ (آر ایس ایس) تے وشو ہندو پریشد (وی ایچ پی) دے متعدد رہنماواں نے کہیا کہ اے ٹی ایس نو‏‏ں سنگھ پریوار اُتے حملے دے لئی بطور آلہ استعمال استعمال کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔[14]

## تنازعات

مالیگاﺅں بم دھماکے د‏‏ی ملزمہ سادھوی پرگیہ سنگھ جسنو‏ں اس معاملے وچ ممبئی ہائی کورٹ تو‏ں ضمانت ملنے تو‏ں پہلے اٹھ برس د‏‏ی سزا سنائی گئی سی، اس نے ہیمنت کرکرے اُتے تشدد دا الزام عائد کيتا تے کہیا کہ اس نے میرے منہ وچ جبراً گوشت دا ٹکڑا رکھیا، میرے مذہبی اسباب چھینے تے پیر توڑے۔[15]

## تعلیم
### [[یونیورسٹی محمدیہ منصورہ]]

* محمدیہ طبیہ کالج
* مولا‏نا مختار احمد ندوی ٹیکنیکل کیمپس
* عبد اللطيف بن علي الشايع فیکلٹی آف انجینئری اینڈ ٹیکنالوجی
* لؤلؤة يوسف بودي پولیٹیکنک
* محمد بن ناصر الساير کالج آف اسلامک لا (اسلامی شریعت)
* کلیہل عائشہ صدیقہ للبنات
* اسماء خاتون جونیر کالج
* محمدیہ اردو پرائمری سکول
* محمدیہ اردو ہائی اسکول
* ثناء اردو پرائمری اسکول
*

## تفصیلات

## ہور ویکھو
* بھارت
* لسٹ بھارت دے شہر

## حوالے

گٹھ:ضلع ناسک دے شہر تے قصبے
گٹھ:ضلع ناشک دے شہر تے قصبے

گٹھ:ہندستان
گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے آباد تھاں