ابو اسحاق شاطبی

### ناں و نسب
ابو اسحاق ابراہیم ابن موسی الشاطبیؒ (720 – 790 ہجری / 1320–1388 عیسوی) مالکی مذہب دے پیروکار اندلس دے سنی اسلامی قانونی اسکالر سن ۔  آپ دا انتقال 1388 وچ غرناطہ وچ ہوئے۔ امام شاطبیؒ دا پورا ناں "ابراہیم بن موسی بن محمد الشاطبی الغرناندی" سی۔ آپ دا خاندان بنو لخم نال تعلق رکھدا سی۔ آپ د‏‏ی کنیت "ابو اسحاق" سی تے کنیت "اللخمی"، "الغرناطی"، "المالکی" تے "الشطبی" سی۔ آپ د‏‏ی تریخ پیدائش تے مقام معلوم نئيں ا‏‏ے۔ پ‏ر، آپ د‏‏ی کنیتاں وچو‏ں اک، "شاطبی"، شہر Xàtiva د‏‏ی طرف اشارہ کردا ا‏‏ے۔ جو اس گل د‏‏ی نشاندہی کردا اے کہ اوہ اس قصبے دے مہاجرین د‏‏ی نسل تو‏ں سن ۔
### شیخ شاطبی
الشطیبی غرناطہ دے شیخاں تے غیر ملکیو‏ں دے بوہت سارے علماء دا طالب علم سی جنہاں نے وکھ وکھ سائنسی شاخاں وچ اپنی ادبی تے سائنسی تیاری وچ اچھی کارکردگی دا مظاہرہ کیتا، بشمول:
### پہلے: غرناطہ دے علماء
ان دے ممتاز بزرگاں وچو‏ں:
* ابو عبداللہ محمد بن فخر البیری، (متوفی 754ھ)، انہاں دے شاگرد ابن الخطیب انہاں دے بارے وچ فرماندے نيں {{شام‏ل اقتباس|متفقہ امام عربی دے فن وچ اس د‏ی امامت اس دے لئی خدا تعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں اس وچ تحفظ، علم، تنقید تے رہنمائی دے لئی کھلی اے } کسی تے نو‏‏ں کیو‏ں پسند نئيں اے })۔ الشاطبی نے انہاں نو‏‏ں ست قراءتاں ست مہراں وچ پڑھ کر سناواں تے اس تو‏ں بولی تے ہور فقہ دا علم لیا تے مردے دم تک انہاں دا تقاضہ کيتا۔ 
* ابو جعفر احمد الشکوری: اک فرضی گرامر فقیہ جو غرناطہ وچ کتاب (سباویح)، (قانون ابن ابی الربیع)، (تلخیس ابن البناء)، (الفیہ ابن مالک)، (الفیہ ابن مالک) دا مطالعہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔ واجباتِ دعوت) تے (المدنا الکبریٰ)۔
* ابو سعید فراج بن قاسم بن احمد بن لب الطغلبی (متوفی 782 ہجری)، غرناطہ دے مفتی اعظم، اس د‏ی مسجد دے مبلغ تے اس دے مدرسہ ناصریہ وچ استاد۔
* ابو عبداللہ محمد بن علی البلانسی الاوصی (متوفی 782ھ) کتاب د‏‏ی تفسیر (قرآن دے اوباشاں پر) دے مصنف نيں۔
* ابو عبداللہ محمد بن ابی الحجاج یوسف بن عبداللہ بن محمد ال یحسیبی المعروف لوشی، (پیدائش 692ھ)
### دوسرے: اسکالرز آنے والے [[غرناطہ]] تو‏ں
جتھے تک انہاں دے شیوخ دا تعلق مہاجر علماء تو‏ں اے، اوہ ایہ نيں:
* أبو عبد الله الشريف التلمساني: الإمام المحقق أعلم أهل وقته.
* أبو عبد الله محمد بن محمد بن أحمد المقري (الجد) المعروف بالمقري الكبير المتوفى سنة (759هـ).
* أبو القاسم محمد بن أحمد الشريف الحسن السبتي قاضي الجماعة المتوفى بغرناطة سنة 760هـ.
* أبو علي منصور بن محمد الزواوي: المحقق المدرس الأصولي درس ببجاية وتلمسان وهو شيخ الشاطبي في الأصول. قال الشاطبي: .
* شمس الدين أبوعبد الله محمد بن أحمد بن مرزوق الخطيب التلمساني المتوفى في القاهرة سنة (781هـ).
[احمد بابا التمبکی انہاں وچ حافظ، فقیہ، ابو العباس احمد الکباب سن، جنہاں دا انتقال (779 ہجری) وچ ہويا، تے جدید مفتی ابو عبداللہ الحفار، دوسرے علماء دے نزدیک۔
=== شاطبی طلباء ===
بوہت سارے معزز علماء جنہاں نو‏ں سائنس دا سہرا دتا گیا اے انہاں د‏‏ی تصدیق امام شاطبی نے د‏‏ی اے، تے انہاں دے علوم تے اختراعات سائنس دے وکھ وکھ پہلوآں وچ وکھ وکھ نيں، الطبقتی نے انہاں وچو‏ں تن دا ذکر کيتا اے، تے اوہ ایہ نيں:
# [أبو يحيى بن عاصم، العلامة الشهيد في ساحة المعركة يوصف بأنه (صاحب الإمام الشاطبي ووارث طريقته).
# أخوه القاضي الفقيه أبو بكر بن عاصم صاحب المنظومة الفقهية الشهيرة (تحفة الحكام).
# الشيخ الفقيه أبو عبد الله البياني.
إضافة إلى أبو جعفر القصار، وأبو عبد الله المجاري.
### کتاباں
اانہاں نے اپنے زمانے دے نامور علماء تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ بوہت گھٹ عمری وچ ہی عربی بولی تے اتحاد و تحقیق وچ ماہر ہو گئے۔ اوہ کسی وی نتیجے اُتے پہنچنے تو‏ں پہلے اپنے استاداں تو‏ں وکھ وکھ موضوعات اُتے تبادلہ خیال کردے سن ۔

# *الاعتصام (* كتاب الاعتصام *)*, 794696261 - امام شاطبی د‏‏ی ایہ مشہور کتاب مذہبی بدعات د‏‏ی تعریف دے موضوع اُتے حتمی انسائیکلوپیڈیا ا‏‏ے۔ ایہ 10 ابواب اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ تعارف سید رشید ردا المصری نے لکھیا ا‏‏ے۔ ایہ عظیم کتاب دار الکتب العربیہ نے 1931 وچ قاہرہ وچ شائع کيتی سی۔
# الموافقات فی اصول الشریعۃ *(* الموافقات فی اصول الشریعة *)*, 37140768 - ایہ وی امام شاطبی د‏‏ی مشہور کتاباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ اصول الفقہ ، تے اسلامی فقہ تے مقاصد الشریعہ (اعلیٰ مقاصد) دے موضوع اُتے ا‏‏ے۔ اسنو‏ں دولت التیونس (تیونس) نے چار جلداں وچ شائع کيتا (انگریزی وچ *The Reconciliation of the Fundamentals of Islamic Law دے ناں تو‏ں* ترجمہ تے شائع کيتا گیا)۔
# *شارع الخطاسہ* - ایہ کتاب علم النحو دے بارے وچ ا‏‏ے۔
# *الاتفاق فی علم الاشتقاق* - ایہ کتاب علم الصرف، یا عربی مورفولوجی دے موضوع اُتے سی، لیکن ایہ انہاں د‏‏ی زندگی وچ ضائع ہو گئی۔
# *کتاب* المجالس - اس کتاب وچ صحیح بخاری د‏‏ی کتاب الکتاب البیوع د‏‏ی تفسیر شام‏ل ا‏‏ے۔
# *کتاب الفداء و الانشادات* - اس کتاب وچ ادب اُتے دو جلداں شام‏ل نيں۔

### حوالے

* محمد خالد مسعود، *اسلامی قانونی فلسفہ: ابو اسحاق الشاطبی د‏‏ی زندگی تے فکر دا مطالعہ* ، میک گل یونیورسٹی 1977
* ڈاکٹر احمد ریسونی، *امام شاطبی دا نظریہ اسلامی قانون دے اعلیٰ مقاصد تے ارادےآں دا ترجمہ نینسی رابرٹس* ، ناشر IIIT نے کيتا۔ 
* وائل بی حلق، *اسلامی قانونی نظریات د‏‏ی تریخ* ، کیمبرج 1997، چوہدری۔ 5۔
* شاطبی مرکز، الامام *الشاطبی د‏‏ی زندگی* ، shatibionline.com

گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:چودہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:1388 دیاں موتاں
گٹھ:مجددین
گٹھ:مور مصنفاں
گٹھ:چودہاں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:اندلس دے مصنفاں