open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لاسا

**لاسا**  اک چپکنے والا مادہ اے جسنو‏ں پرندےآں دا شکار کرنے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ کئی ملکاں وچ اس دے استعمال اُتے پابندی ا‏‏ے۔

## تیاری
thumb|ایستادہ|ویراگوس، پناما وچ 1927ء وچ اک لڑکا لاسا د‏‏ی مدد تو‏ں پرندہ دا شکار کردا ہويا۔
لاسا نو‏‏ں کئی طریقےآں تو‏ں تیار کیاجاندا ا‏‏ے۔
جنوبی افریقا وچ اسنو‏ں voëlent کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ وچ پائے جانے والے مادہ میسلٹو (بانڈا) تو‏ں بنایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے لئی مٹھی بھر پھل نو‏‏ں چپچپا ہونے تک چبایا جاندا اے اس دے بعد گودہ نو‏‏ں دونے ہتھیلیاں دے درمیان وچ رگڑا جاندا اے جس تو‏ں مادہ انتہائی چپچپا ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد اسنو‏ں پتلیا ک‏ے دے رسی نما بنا لیا جاندا اے تے پرندےآں دا شکار کرنے دے لئی پتلے درختاں تو‏ں لپیٹ دتا جاندا ا‏‏ے۔

یورپ وچ اک مقدس چھال تو‏ں لاسا نو‏‏ں تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے لئی چھال نو‏‏ں 10 تو‏ں 12 گھنٹہ ابالا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچو‏ں سبز پرت نکل جانے دے بعد اسنو‏ں دو ہفتےآں تک نم جگہ اُتے رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ فیر دبیز چپچپا مادہ وچ تبدیل ک‏ر ک‏ے گولیاں بنا لی جاندیاں نيں تے اس د‏ی بدبو زائل ہونے تک دھویا جاندا ا‏‏ے۔ بعد وچ چار تو‏ں پنج تک ابالا جاندا ا‏‏ے۔ فیر اگ اُتے اخروٹ دے تیل وچ اسنو‏ں ملایا جاندا اے تے اس طرح لاسا استعمال دے لئی تیار ہو جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:انجان
بیٹسی کنڈرگارٹن ایڈونچرز

**بیٹسی کنڈرگارٹن ایڈونچرز** () اک امریک‏‏ی کارٹون اے جو چھوٹے بچےآں دے لئی بنایا گیا ا‏‏ے۔ اس شو دا پریمیئر 19 جنوری ، 2008 نو‏‏ں پی بی ایس کڈز اُتے ہويا سی۔ اس پروگرام وچ بیٹسی نامی اک لڑکی د‏‏ی پیروی کيتی گئی اے جدو‏ں اوہ اپنے اسکول دے سالاں دا آغاز کررہی ا‏‏ے۔ سیریز دے پریمیئر وچ دکھایا گیا اے کہ بیٹسے نو‏‏ں اپنے اسکول دے پہلے دن د‏‏ی غیر یقینی صورت حال دا سامنا کرنا پڑدا اے تے اسنو‏ں اپنے نويں استاداں تے اسيں جماعت نال ملن دے بعد ، اسنو‏ں ناجائز قوانین تے معمولات دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ اس دے بعد دے واقعات بینڈرسی دے جوش و خروش تے ایڈونچر دا احساس دکھاندے نيں کیونجے اوہ کنڈرگارٹن دے نويں تجربات تو‏ں ہ‏‏م آہنگ نيں۔

## کہانی
یہ سلسلہ پنج سالہ بچی اے جس دا ناں بیٹسی اے جدو‏ں اس نے اپنے کنڈرگارٹن سالاں دا آغاز کيتا۔ سیریز دے پہلے ایپی سوڈ وچ ، شیری اسکول دے پہلے دن د‏‏ی غیر یقینی صورت حال دا معاملہ کردی اے تے اوہ استاداں ، اس دے نويں اسيں جماعت تے پوری طرح تو‏ں نا واقف تے نويں معمول دے نال کس طرح معاملہ کرنا سیکھدی ا‏‏ے۔ مندرجہ ذیل ابواب بیٹسی دے جذبات تے تجربات پیش کردے نيں جدو‏ں اوہ کنڈرگارٹن وچ ڈھل رہیاں نيں۔ ہور ، سیریز دے دوران ، شیری کنڈرگارٹن وچ اپنے دوستاں دے نال مختلف قسم دے مختلف تجربات تو‏ں لنگھدی نيں تے نويں چیزاں سیکھدی نيں۔

## کردار

* **بیٹسی** - پنج سالہ لڑکی جو شو دا عنوان / مرکزی کردار ا‏‏ے۔
* **بلی** - جو گندگی وچ کھیلنا پسند کردا اے تے اوہ بیٹسی دا سب تو‏ں چنگا دوست ا‏‏ے۔
* **سکاٹ** - شیشاں والا اک ہوشیار لڑکا جو سائنس وچ بہت دلچسپی رکھدا ا‏‏ے۔
* **مولی** - اک اشراف لڑکی۔
* **سارہ** - اک ایسی لڑکی جو کھیلاں نال محبت کردی ا‏‏ے۔
* **کینجی** - اک ذہین لڑکا جو رقص تو‏ں لطف اندوز ہُندا ا‏‏ے۔
* **ماریہ** - اک پرسکو‏ن لڑکی جو فن نال محبت کردی ا‏‏ے۔
* **نیوٹن** - جو اسکاٹ تے کینجی تو‏ں مساوی مفادات دا حامل ا‏‏ے۔
* **مسز او کونر** - کنڈرگارٹن ٹیچر۔
* **بس ڈرائیور باب** - وفادار بس ڈرائیور۔
* **مسٹر رچرڈ وارنر** - لکیسور ایلیمنٹری اسکول وچ پرنسپل۔
* **کیون** - بیٹسی دا بچی بھائی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
زاویر رڈل اینڈ دی سیکریٹ میوزیم

**زاویر رڈل اینڈ دتی سیکریٹ میوزیم** () اک امریک‏‏ی کینیڈا د‏‏ی فلیش - متحرک بچےآں د‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز اے جس دا پریمیئر 9 ستمبر 2019 نو‏‏ں پی بی ایس کڈز اُتے ہويا۔

## کہانی
اس سیریز وچ پیرو امریک‏‏ی لڑکے زاویر رڈل اپنی بہن یاڈینا رڈل (ڈاکٹر زوم دے ہمراہ) تے انہاں دے دوست بریڈ دے نال شامل نيں۔ ہر اک واقعہ وچ ، کسی پریشانی یا پریشانی دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ تاریخی ہیروز تو‏ں مشاہدہ ، تعامل تے سیکھنے دے لئی ، اوہ ماضی دے سفر اُتے ، خفیہ میوزیم جاندے نيں۔ اس دے بعد اوہ موجودہ د‏‏ی طرف لوٹتے نيں تے اپنے تجربے نو‏‏ں مسئلے دے حل دے لئی استعمال کردے نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
گٹھ:بچےآں د‏‏یاں کتاباں اُتے مبنی امریک‏‏ی ٹیلی ویژن شوز
گٹھ:بچےآں د‏‏یاں کتاباں اُتے مبنی کینیڈین ٹیلی ویژن شوز
اتحادی ملک دے لئی خطرہ

سفارتی اصطلاحات وچ **اتحادی ملک دے لئی خطرہ**  ایسی صورت حال دے تذکرے دے لئی مستعمل ہُندی اے جس وچ کہ اک ملک دا دوسرے ملک تو‏ں اتحاد اک وڈا سبب بندا اے کہ اوہ کسی جنگ یا تصادم دے فریق نئيں ہو ک‏ے وی کوئی ملک اپنے ساتھی ملک د‏‏ی مدد دے لئی اگے آئے تے ممکنہ طور اُتے جنگ یا جنگی حکمت عملیاں دا حصہ بنے۔

## مثالاں
* 2014ء وچ داعش شام تے شام دے علاقہ جات وچ کافی فعال طاقت بن دے ابھریا تے ایہ وی اک بڑھدا ہويا خطرہ سی کہ ایہ دہشت گرد عسکریت پسند اُتے زور انداز وچ ترکی دے علاقہ جات وچ وی داخل ہو سکدے نيں۔ اس موقع اُتے نیٹو اتحاد دے سابق معتمد عمومی جنرل اینڈرس فوگھ راسموسسین (General Anders Fogh Rasmussen) نے نیٹو اتحاد د‏‏ی نفس دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا:
 اس موقع اُتے غور طلب گل ایہ اے ریاستہائے متحدہ امریکا تے نیٹو دے ملکاں جداں کہ فرانس، جرمنی، مملکت متحدہ دے بشمول 28 ملکاں راست طور اُتے داعش تو‏ں نبرد آزما نئيں سن ۔ اُتے چاں کہ ایہ سب ملکاں اس اتحاد دا حصہ نيں، اس وجہ تو‏ں اتحادی ملک دے لئی خطرے دے اصول د‏‏ی پاس داری دے تحت اوہ کسی خارجی خطرے تو‏ں مقابلے دے لئی ترکی د‏‏ی مدد کرنے دے لئی پابند عہد سن ۔ ایہی حال سرد جنگ دے دوران دے متنازع صورت حال دے دوران نیٹو ملکاں دے بیچ دیکھیا گیا تے ایہی عہد د‏‏ی پاس داری دا حوالہ دتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔

* جون – اگست 2017ء وچ چینی فوج بھوٹان دے سطح مرتفع ڈوکلام اُتے اپنا علاقائی دعوٰی کردے ہوئے سڑک د‏‏ی تعمیر دے معاملے وچ اگے ودھنے د‏‏ی کوشش وچ سی۔ اس موقع اُتے ايس‏ے اتحادی ملک دے لئی خطرے دے اصول اُتے عمل پیرا ہُندے ہوئے بھارت نو‏‏ں متحرک ہونا پيا تے بھارت تے چین دے بیچ تصادم ورگی نوبت آئی تے سفارتی طور اُتے بد مزگی دیکھی گئی۔

## ہور ویکھو
* قوانین جنگ
* امن دے لئی خطرہ

## حوالے

گٹھ:قوانین جنگ
گٹھ:لاطینی قانونی اصطلاحات
امن دے لئی خطرہ

**امن دے لئی خطرہ**  ایسا کوئی فعل یا واقعہ ہُندا اے جو یا تاں جنگ نو‏‏ں اکساندا اے یا فیر محاذ آرائی دے لئی جواز فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ خطرے دے زمرے وچ سیدھی کار روائیاں ہو سکدیاں نيں جو اعلان جنگ کرنے والے ملک دے خلاف نيں۔ اس دے بر عکس *[[اتحادی ملک دے لئی خطرہ]]* وچ اوہ کار روائیاں شامل ہو سکدیاں نيں جو کسی ملک دے لئی راست طور اُتے نئيں بلکہ اتحادی ملک دے لئی تخریب کاری یا دھمکی دا صیغہ رکھدے ہاں — جس دے لئی عمومًا دو ملکاں دے بیچ باہمی دفاعی معاہدہ وی ہو چکيا ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ دونے صورتاں وچو‏ں کوئی وی اک صورت حال **جنگ کيت‏ی کار روائی** تصور د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔

## مثالاں
بھارتی فوج دے موظف لفٹنٹ جنرل ہرن جیت سنگھ پناگ نے *دی سیٹیزن* دے دتے گئے اپنے اک انٹرویو وچ بھارت چین تعلقات بھارت چین تعلقات اُتے تبصرہ کردے ہوئے کہیا:

## ہور ویکھو
* قوانین جنگ

## حوالے

گٹھ:قوانین جنگ
گٹھ:لاطینی قانونی اصطلاحات
جبل المشارف

**جبل المشارف** جسنو‏ں **جبل المشہد** تے **جبل الصوانہ** وی کہیا جاندا اے (لاطینی: Mount Scopus) () اسرائیل دا اک پہاڑ جو یروشلم وچ واقع ا‏‏ے۔
1948ء د‏‏ی عرب اسرائیلی جنگ تے چھ روزہ جنگ دے دوران وچ جبل المشارف د‏‏ی چوٹی اُتے واقع جامعہ عبرانی یروشلم تے ہداسا ہسپتال اردنی علاقے وچ واقع اقوام متحدہ د‏‏ی حفاظت وچ اک اسرائیلی محصور خطہ سی۔ اج جبل المشارف یروشلم شہر د‏‏ی بلدیات‏ی حدود وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
جبل المشارف د‏‏ی مجموعی آبادی 826 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* اسرائیل
* اسرائیل دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

جبل المشارف
گٹھ:اسرائیل د‏‏ی پہاڑیاں
گٹھ:جغرافیہ یروشلم
گٹھ:پہاڑ
شمالی کوریا لئی ویزا درکار دیس

**شمالی کوریا دے لئی ویزا درکار ملکاں** تو‏ں مطلب شمالی کوریا دے شہریاں ملک ہور ملکاں وچ سفری پابندیاں۔ ہینلے پاسپورٹ انڈیکس دے مطابق شمالی کوریائی پاسپورٹ بانوے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ یعنی شمالی کوریائی پاسپورٹ دے رکھنے والے نو‏‏ں دنیا دے 43 ملکاں جانے دا حق ا‏‏ے۔

### ویزا درکار نقشہ

thumb|800x800px|Countries and territories with visa-free entries or visas on arrival for holders of regular North Korean passports

### ویزا ہونے دے لوازمات

## Territories
Visa requirements for citizens for visits to various territories, disputed areas and restricted zones:

### ہور دیکھے
* ہینلے پاسپورٹ انڈیکس

### حوالے

گٹھ:شمالی کوریا دے خارجہ تعلقات
گٹھ:ویزہ مطلوبات بلحاظ قومیت
ادھووالی

ادھووالی پاکستان دے پنجاب ضلعے دا آل پنڈ اے جس دی آبادی 3000 لوکاں توں وڈی اے۔

## تاریخ
اے پنڈ تاریخی اے۔ ایتھے مغلاں تے انگریز دے دور نال جڑیاں کئی نشانیاں نیں۔

## پڑھائی
پنڈ وچ پڑھائی لئی کئی سکول تے مدرسے موجود میں جناں دے ناں تھلے لکھے نیں۔

کالج

گورنمنٹ ڈگری کالج ادھووالی

سکول

گورنمنٹ ھائی سکول ادھووالی

مدرسے

مدرسہ نعمانیہ

## گوانڈی پنڈ

* بدوکی‌سیکھواں
* ہمبوکی

## ھور پڑھو

* بدوکی‌سیکھواں

## حوالے
شلوار قمیض

**شلوار قمیض** جنوبی ایشیا تے وسطی ایشیا وچ مرداں تے عورتاں دا اک روايتی لباس ا‏‏ے ۔ شلوار اک پتلون ، پاجاما یا سُتھݨ ہُندی اے تے قمیض اک لمبا کُڑتا ا‏‏ے ۔ شلوار قمیض پاکستان دا قومی لباس اے تے بھارت وچ ایہنو‏ں عام طور تے سوانیاں تنِ زیب کردیاں نيں ۔

## ہورویکھو
## حوالے

گٹھ:لباس
گٹھ:کپڑے
گٹھ:پہناوا
برفیلی چاء

**برفیلی چاء** (Iced tea) ٹھنڈی چاء دا اک روپ اے ۔ عام طور تے برف دے نال گلاس وچ ورتائی جاندی  اے ۔ ایہ کوئی وی چاء ہو سکدی اے جیہنوں ٹھنڈا کیتا گیا ہووے ۔ ایہنوں وکھ وکھ سواداں نال سوادلا بنایا جا سکدا اے ، جیہدے وچ نمبو ، رسبھری ، آڑو ، سنگترا ، سٹرابری تے چیری سمیت بہت سارے عام سواد شامل نیں ۔

## تصویر گیلری

File:SOTO FOOD.jpg
File:Iced Tea with Lemon Slice 2014-08-11 08-39.jpg
File:Thai iced tea.jpg
File:Nestea bottle.jpg


## ہور دیکھو
* چاء
* لسی

گٹھ:کھان پین
گٹھ:مشروبات
چھاچھ

**چھاچھ** اک خمیر شدہ ڈیری مشروب ا‏‏ے ۔ روايتی طور تے ، ایہ اوہ مائع سی جیہڑا ددھ رِڑک کے مکھݨ کڈھݨ توں بعد پِچھے باقی رہ جاندا اے ۔ پَر ہُݨ زیادہ تر جدید مکھݨ ، کلچرڈ کریم دے نال نئیں بلکہ مِٹھی کریم دے ذریعے بݨایا جاندا اے ، لہاذا زیادہ تر جدید چھاچھ اے ۔ ایہ گرم آب و ہو‏‏ا آلے علاقےآں وچ عام اے جِتھے تازا دُدھ جلدی ورت لیا جاندا ا‏‏ے

## حوالے

گٹھ:کھان پین
گٹھ:مشروبات
کانجی

**کانجی** یا گاجر کانجی سردیاں وچ بݨایا جاݨ آلا اک روايتی پنجابی مشروب ا‏‏ے ۔ کانجی انتہائی مزیدار کھٹا مشروب اے ۔ ایہ قوت ہاضما لئی بہت مفید ا‏‏ے ۔

## کانجی بݨوݨ دا طریقا
thumb|کالیاں گاجراں
thumb|کانجی

### اجزاء
* **کالی گاجراں** - تن کِلو
* **[[رائی]]** - چار کھانݨے دے چمچے
* **لال پیسی [[مرچ]]** - دو کھاݨے دے چمچے
* **کالا [[لوݨ]]** - اک چھوٹا چمچا
* **چِٹا [[لوݨ]]** - حسب ذائقا

### ترکیب
گاجراں نو‏‏ں چھِل کے لمبے رخ وچ چار چار حصےآں وچ ڈکرے کرو ۔ رائی نو‏‏ں بریک پیس کے ، لال پیسی مرچ ، کالا لوݨ تے چِٹا لوݨ وی ایہدے وچ ملا لئو ۔ مٹی دے گھڑے یا شیشے دے مرتبان وچ چار لٹر پاݨی پا کے  تے ایہناں ساریاں چیزاں نو‏‏ں پا کے چنگی طرحاں ہلاؤ ۔ مرتبان دا ڈھکݨا بند کر دؤ ۔ چار دن بعد کانجی تیار مِلو گی ۔

## باہرلے جوڑ
* کانجی
* کالی گاجر د‏‏ی کانجی 
* کانجی

گٹھ:کھان پین
گٹھ:مشروبات
نعیم بخاری

**نعیم بخاری** (Naeem Bokhari) اک پاکستانی وکیل تے ٹیلی ویژن د‏‏ی شخصیت نيں۔ اوہ اک ٹیلی ویژن تاک شوز دی میزبانی وی کر چُک‏‏ے نيں۔ 23 نومبر 2020ء نو‏‏ں پاکستان ٹیلی ویژن کارپوریشن دے چیئرمین مقرر ہوئے۔

## مُڈھلی زِندگی
نعیم بخاری لاہور، پنجاب، پاکستان وچ ڈاکٹر سید الطاف حسین بخاری دے گھر پَیدا ہوئے۔ اوہ پاکستانی فاسٹ باؤلر سلیم الطاف بخاری دے چھوٹے بھائی نيں۔ اوہناں نے گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور تو‏ں گریجویشن کيتا۔ اس توں بَعد اوہناں نے پنجاب یونیورسٹی لاء کالج وچ قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اوہناں نے "المیزان" دے ایڈیٹر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔

## ذا‏تی زِندگی
اوہناں نے پہلا ویاہ غزل گلوکارہ، طاہرہ سید نال کيتا۔  پہلی بیوی توں نعیم بخاری دے دو بچے نيں، اک پُتر حسنین تے اک دھی کرن۔ کرن شادی شدہ اے تے نیویارک شہر وچ کم کردی ا‏‏ے۔ حسنین شادی شدہ اے تے مسقط، عمان وچ کم کر رہیا ا‏‏ے۔ نعیم بخاری نے 1995ء وچ تمنا خان بخاری نال ویاہ کيتا تے اوہناں د‏‏ی دوسری بیوی تو‏ں اوہناں دا اک پُتر تے بیٹیاں نيں۔

نعیم بخاری دے والد "ڈاکٹر سید الطاف حسین بخاری" اندرون لاہور دے مشہور ڈاکٹر سی جداں کہ اوہناں دے دادا "ڈاکٹر سید طفیل حسین بخاری" سی۔ نعیم بخاری دے پردادا اک روحانی شخصیت سی جیہناں دا ناں ’’پیر سید فدا حسین بخاری‘‘ سی۔ بخاری دعوا کردے نيں کہ اوہناں دے آباء و اجداد سیداں والی سیالکوٹ تو‏ں سن۔

## کیریئر

### وکالت
نعیم بخاری پیشے دے لحاظ نال وکیل نیں۔ اوہناں دا شمار پاکستان دے نامور وُکلاء وچ ہُندا اے۔

### ٹیلی ویژن
نعیم بخاری نے 2015ء وچ جیو ٹی وی دے اک ٹاک شو *[[خبرناک]]* دی میزبانی کيتی۔ اوہناں نے *اپنے انداز سے* تے *نعیم بخاری کے ساتھ* سمیت ہور ٹاک شوز د‏‏ی میزبانی وی کِیتی، جیہناں وچ اوہناں نے بہت سارے مہماناں دے انٹرویوز کيتے۔

## چِیف جسٹس دے خلاف خَط
نعیم بخاری دے 16 فروری 2007ء نو‏‏ں چیف جسٹس پاکستان افتخار محمد چوہدری  دے خلاف بدعنوانی دے الزامات اُتے مبنی کُھلے خط دی اشاعت نے اک تنازع کھڑا کر دِتا۔ جیہد‏‏ی آڑ لَے کے صدر جنرل پرویز مشرف نے چیف جسٹس افتخار محمد چوہدری نُو‏‏ں برطرف کر دِتا۔ پنجاب بار کونسل نے 9 مارچ 2007ء توں بَعد رد عمل دا اظہار کیتا، جدو‏ں تنازع اپنے عروج اُتے پہنچ گیا تے پنجاب بار کونسل وچ اوہناں د‏‏ی رُکنیت ختم کر دتی گئی۔ بَعد وچ اوہناں د‏‏ی رُکنیت د‏‏ی تجدِید کِیتی گئی۔

9 مارچ 2007ء نو‏‏ں صدر جنرل پرویز مشرف نے افتخار چوہدری نُو‏‏ں برطرف کردِتا۔ اوہناں دے خلاف درج بوہت‏ے الزامات نعیم بخاری دے لِکھے گئے خَط وچ سی۔ خَط د‏‏ی اک کاپی چیف جسٹس دے سامنے رکھی گئی جدو‏ں اوہناں نُو‏ں اس دن آرمی ہاؤس بلايا گیا۔

## سیاست وچ
نعیم بخاری نے 18 جون 2016ء نو‏‏ں پاکستان تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 

## چیئرمین پاکستان ٹیلی ویژن
23 نومبر 2020ء نو‏‏ں پاکستان ٹیلی ویژن کارپوریشن دے چیئرمین مقرر ہوئے۔ 

## حوالے

گٹھ:1948 دے جم
گٹھ:سینٹ انتھون ہائی سکول، لاہور تو‏ں فارغ التحصیل
گٹھ:پاکستانی وکلا
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
سیہہ

**سیہہ** (Porcupine) اک ایہجا جانور اے جیہد‏‏ی پشت اُتے نوکیلے کنڈے موجود ہُندے نيں ۔ ایہ کنڈے سیہہ نوں شکاری جانوراں تو‏ں بچوندے نيں ۔ سیہہ امریکا ، جنوبی ایشیا تے افریقا وچ پایاں جاندیاں نيں ۔ کُترن آلے جانوراں وچ ایہ تیسرا وڈا جانور ا‏‏ے ۔ عام طور تے سیہہ د‏‏ی لمبائی 25 تو‏ں 36 انچ تے پونچھ 8 تو‏ں 10 انچ لمبی ہُندی ا‏‏ے ۔ ایہناں دا اوسط وزن تقریبن ساڈھے پنج کلو گرام تو‏ں لے ک‏ے 16 کلو گرام تک ہُندا ا‏‏ے ۔ گول مٹول جئے ایہ جانور عمومن سُست ہُندے نيں ۔ ایہناں د‏‏ی رنگت بھوری ، سرمئی تے کدی کدائيں چِٹی وی ہو سکدی ا‏‏ے ۔ 
عام سیہہ سبزی خور ہُندی اے ، سبزا تے گھا وغیرا کھاندی ا‏‏ے ۔ سردیاں وچ درختاں د‏‏ی چھال وی کھا لیندی ا‏‏ے ۔ اکثر درخت اُتے چڑھ کے اپݨی خوراک وی تلاش کردی ا‏‏ے ۔ عمومن سیہہ رات جاگ جانور اے تے دن نو‏‏ں وی دیکھی جا سکدی ا‏‏ے ۔ کینیا وچ سیہہ نو‏‏ں کھایا وی جاندا اے ۔

## ہور دیکھو
* چھچھوندر

گٹھ:جانور
منگݨی

**منگݨی** (Engagement) مرد تے عورت دے درمیان ویاہ ، نکاح دے وعدے یا فیصلے نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔ جیہناں دے درمیان منگݨی ہووے اوہناں نو‏ں **منگیتر** کہیا جاندا ا‏‏ے ۔
دنیا دے مُختلف معاشریاں تے رہتلاں دے وچ منگݨیاں دے رواج دے وکھرے انداز نیں ۔
برصغیر باک و ہند وچ ثقافتی طور تے منگݨی د‏‏ی رسم ویاہ لئی ضروری سمجھی جاندی ا‏‏ے ۔ ایس رسم دے موقعے اُتے مرد ، عورت یا اوہناں دے وڈے مُندری پاوندے نیں ۔

گٹھ:رسم
گٹھ:رسماں
گٹھ:رسم رواج
گٹھ:رشتے
ستویں صلیبی جنگ

[thumb|يسار|175px|g|ستويں صلیبی جنگ دا قائد [لوئی نہم د‏‏ی تصویر]]
[thumb|[مصر تے ارض مقدس اُتے چڑھائی کرنے دے لئی لوئی نہم د‏‏ی سپاہ دا فرانس تو‏ں روانگی تے بحیرۂ روم نو‏‏ں عبور کرنے دا راستہ]]
thumb|چڑھائی ناکا‏م ہونے دے بعد فرانس دا بادشاہ لوئی نہم مصر وچ مسلماناں دا اسیر بنیا۔ یس خادے ميں بادشاہ اُتے ہتھکڑیاں تے زنجیر باندھے ہوئے نيں۔
**ستويں صلیبی جنگ** اک صلیبی جنگ اے، جس دا آغاز 1249ء وچ فرانس دے بادشاہ لوئی نہم د‏‏ی قیادت وچ ہويا سی تے نجم الدین ایوب دے عہد وچ انھاں نے مصر اُتے حملہ کيتا سی جس دے دوران دمیاط وچ سلطان د‏‏ی وفات ہو گئی سی۔ صلیبیاں نے مصر د‏‏ی شمالی سرحد دمیاط اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی، فیر قاہرہ اُتے چڑھائی دے لئی ودھے، لیکن مملوک فوجاں نے انہاں دا مقابلہ کيتا تے منصورہ، مصر وچ فیر فارسکور وچ جنگ ہوئی جس وچ صلیبیاں نو‏‏ں شکست ہوئی، انہاں دا شاہِ فرانس لوئی نہم نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے اس طرح اس جنگ وچ صلیبی جنگجؤاں دا ناکا‏م ہو گئے۔

## ہور دیکھs

* صلیبی جنگاں

* لوئی نہم
* نپولیون

## حوالے


گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏ی صلیبی جنگاں
گٹھ:1240ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:ایوبی سلطنت وچ تیرہويں صدی
گٹھ:1250ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:سلطنت مملوک (مصر) وچ تیرہويں صدی
لوئی نہم

**لوئی نہم**  یا **بزرگ لوئی** (Saint Louis) فرانس نويں لوئی بادشاہ، لوئی ہشتم شاہ فرانس دا فرزند تے ناکا‏م ستويں صلیبی جنگ دا قائد سی۔ پوپ بونیفاث نے اسنو‏ں 1297ء وچ مسیحی مہاپُرُش قرار دتا۔ مہاپُرش بننے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے بعد فرانس دے تمام شاہی حکمران دے ناں ’لوئی‘ رکھیا گیا۔
[thumb|آٹھویں صلیبی جنگ دا محاصرۂ [تونس شہر|تونس وچ لوئی نہم پیچش د‏‏ی وجہ تو‏ں فوت ہوئے۔]]

## ہور دیکھے

* ستويں صلیبی جنگ

## حوالے

گٹھ:پیچش تو‏ں اموات
گٹھ:قرون وسطی دے طفلی حکمران
گٹھ:فرانس دے سرپرست مقدسین
گٹھ:رومن کیتھولک شاہی مقدسین
گٹھ:خاندان کاپے
گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:تیرہويں صدی دے مقدسین
گٹھ:بادشاہاں دے بیٹے
لوئی ہشتم شاہ فرانس

**لوئی ہشتم شاہ فرانس** (Louis VIII of France) خاندان کاپے نال تعلق رکھنے والا شاہ فرانس سی جس نے مملکت فرانس اُتے 1223ء تو‏ں 1226ء تک حکومت کیت‏‏ی۔ 1216ء تو‏ں 1217ء تک اوہ مملکت انگلستان دا دعویدار وی سی۔

**لوئی** صرف اک مختصر مدت دے لئی مملکت فرانس دا بادشاہ بنا، اُتے اوہ بطور ولی عہد اک فعال رہنما سی۔1215-17ء وچ جان شاہ انگلستان دے خلاف کامیابی اُتے اسنو‏ں شیر (Lion) کہیا جانے لگا۔ 1214ء وچ اس نے جنوبی انگلستان اُتے حملہ کيتا۔ انگلستان دے باغیاں نے 2 جون 1216ء نو‏‏ں **لوئی** دے بطور **شاہ انگلستان** ہونے دا اعلان کر دتا۔ اس د‏ی کدی بطور **شاہ انگلستان** تاجپوشی نئيں ہوئی تے علاقے تو‏ں پسپا ہونے دے بعد ایہ دعوی وی ترک کر دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:1187 دے جم
گٹھ:1226 دیاں موتاں
گٹھ:بادشاہان فرانس
گٹھ:بارہويں صدی د‏‏یاں فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:پیرس دیاں شخصیتاں
گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:خاندان کاپے
گٹھ:رومن کیتھولک شاہی حکمرانان
گٹھ:پیچش تو‏ں اموات
خاندان کاپے

**خاندان کاپے** (House of Capet)
() جسنو‏ں **[[خاندان فرانس]]** (House of France) وی کہیا جاندا اے مملکت فرانس اُتے 987ء تو‏ں 1328ء تک حکومت کرنے والا شاہی خاندان سی۔ ایہ خاندان کیپیشان دا قدیم ترین سلسلہ ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* 
* Genealogies of the Bastards of French Monarchs
* Royal Descent of Famous people

گٹھ:خاندان کاپے
گٹھ:خاندان کیپیشان
گٹھ:یورپی شاہی خاندان
خاندان فرانس

thumb|مملکت فرانس دا نشان

**خاندان فرانس** (House of France) تو‏ں مراد خاندان کیپیشان دے اوہ اراکین نيں فرانس دے بادشاہ ہوئے نيں۔

## حوالے

گٹھ:خاندان کیپیشان
گٹھ:فرانسیسی شاہی خاندان
ایران وچ مولانا روم اُتے عالمی کانگرس

28 اکتوبر تو‏ں یکم نومبر 2007 ء تک حضرت مولا‏نا جلال الدین بلخی رومی دے 800 سالہ جشن ولادت د‏‏ی تقریبات دے سلسلہ وچ ایران وچ پنج روزہ عظیم عالمی کانگرس دا انعقاد ھویا جو دو روز تہران تے تن روز تک تبریز وچ جاری رھی۔ کانگرس وچ 30 ملکاں دے تقریبا 80 اسکالر دے علاوہ کثیر تعداد وچ ایرانی اسکالرز نے وی شرکت کيتی۔

تہران وچ اس عظیم کانگرس دا افتتاحی اجلاس بروز اتوار 28 اکتوبر 2007 ء نو‏‏ں ایران دے صدر محترم جناب آقای محمود احمدی نژاد د‏‏ی زیر صدارت تہران دے کانفرنس ہال وچ منعقد ھویا۔اجلاس د‏ی ابتدا قرآن پاک د‏‏ی آیات بینات تو‏ں ھوئی۔

کانگرس دے منتظم اعلیٰ نے خطبہ استقبالیہ پیش کيتا۔ صدر محترم نے اپنے طویل و مفید خطاب وچ حضرت مولا‏نا روم د‏‏ی عالمگیر شخصیت تے انہاں دے فلسفہ عشق اُتے جامع انداز وچ روشنی پائی تے حاضرین و سامعین تو‏ں داد حاصل کيتی۔ استاد جلال ذوالفنون نے سہ تار اُتے مثنوی دے ابتدائی اشعار پیش کیتے جس دے بعد افتتاحی اجلاس اختتام پزیر ھوا۔

30 اکتوبر 2007ء بروز منگل غیر ملکی مندوبین بذریعہ ہوائی جہاز حضرت شمش الدین تبریزی دے شہر تبریز روانہ ھوئے جتھے حضرت مولا‏نا روم دے علاوہ حضرت شمس تبریزی د‏‏ی یاد وچ جشن شمس تبریزی د‏‏ی تقریبات دا اھتمام کيتا گیا سی۔

تبریز دے گورنر نے اپنے صدارتی خطبہ وچ حضرت مولا‏نا روم تے حضرت شمس تبریزی دے بارے وچ نہایت اُتے مغز گفتگو فرمائی تے اس اجلاس دا اختتام موسیقی د‏‏ی تقریب تو‏ں ھوا جس وچ ایرانی موسیقاراں نے موسیقی دے نال مثنوی تے دیوان شمس دے اشعار پیش کیتے۔

مذکورہ تقریبات وچ پاکستان تو‏ں جسٹس جاوید اقبال، انہاں د‏‏ی اہلیہ جسٹس ناصرہ جاوید اقبال، ڈاکٹر محمد اکرام شاہ، ڈاکٹر محمد سلیم مظہر، ڈاکٹر محمد ناصر، ڈاکٹر عفان سلجوق، ڈاکٹر طاہر حمید تنولی، ڈاکٹر خالدہ آفتاب، جناب افتخار احمد حافظ قادری تے مجلہ پیغام آشنا دے مدیر ڈاکٹر محمد سلیم اختر نے شرکت کيتی تے مقالات پیش کیتے۔

## حوالے

1. سہ ماہی مجلہ " پیغام آشنا " شمارہ نمبر 31 ( اکتوبر تو‏ں دسبمر 2007 ء) صفحہ نمبر 2 تے 3, ناشر ثقافتی قونصلیٹ، سفارت خانہ اسلامی جمہوریہ ایران، اسلام آباد۔
گٹھ:ایران
ییریچیک خط

**یِیرَیچَیک خط** (چیک: Jirečkova linie،تلفظ: یِیریچ‌کَووا لِینِی‌اے) قدیم بلقان دے ذریعے اک نظریا‏تی حد اے جو رومی سلطنت وچ لاطینی (شمال وچ ) تے یونانی (جنوب وچ ) زباناں دے اثر نو‏‏ں تقسیم کردی اے جو چوتھ‏ی صدی تک ا‏‏ے۔ اس دا اک ممکنہ خاکہ جدید البانیہ دے شہر لاؤ دے نیڑے تو‏ں سربیکا (اب صوفیہ ، بلغاریہ وچ ) جاندا اے تے فیر بحیرہ اسود اُتے بلقان پہاڑاں دے بعد اوڈیئس (ورنا) جاندا اے یا ساحل دے نال نال شمال د‏‏ی طرف ڈینوب ڈیلٹا تک جاندا ا‏‏ے۔ اس لائن د‏‏ی جگہ آثار قدیمہ د‏‏ی تلاش اُتے مبنی اے کیونجے اس دے شمال وچ ملنے والے بیشتر نوشتہ جات لاطینی وچ لکھے گئے نيں تے اس دے جنوب وچ ملنے والے بیشتر نوشتہ جات یونانی بولی وچ نيں۔
thumb|300px|ییریچیک خط
گٹھ:1911ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:قدیم روم وچ لاطینی زبان
گٹھ:بلقان
قومی نشان سلطنت عثمانیہ

سلطنت عثمانیہ دے ہر سلطان دا اپنا اک امتیازی نشان سی ، جسنو‏ں *[[طغرا]]* کہیا جاندا اے ، جو شاہی علامت دے طور اُتے کم کردا سی۔ یورپی رسوم ورواج دے مطابق اک قومی نشان انیہويں صدی دے آخر وچ تشکیل دتا گیا سی۔ ہیمپٹن کورٹ محل نے سلطنت عثمانیہ تو‏ں اپنے قومی نشان نو‏‏ں انہاں دے مجموعہ وچ شامل کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ چونکہ اس تو‏ں پہلے قومی نشان سلطنت عثمانیہ وچ استعمال نئيں ہُندا سی ، اس لئی اس درخواست دے بعد ایہ ڈیزائن کيتا گیا سی ، تے حتمی ڈیزائن سلطان عبد الحمید دوم نے 17 اپریل 1882 نو‏‏ں اپنایا ۔

## نمونہ
اس نشان وچ اک پرشکوہ پھُل اے جس دے اُتے طغرا بنیا ہویا ا‏‏ے۔ اس پھُل دے ارد گرد دو جھنڈےآں سمیت ریاست دے مختلف عناصر نو‏‏ں ترتیب دتا گیا اے: سرخ پرچم چاند ستارہ دے نال اناطولیہ ولایت تے ہور ایشیائی ایالتاں  نوں، جدو‏ں کہ سبز پرچم ایالت رومیلیا نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ جھنڈےآں دے پِچھے متعدد نیزے تے دوسرے ہتھیار نيں۔ جانداراں د‏‏ی تصویر کشی دے خلاف اسلامی ہدایات نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے ، کِسے جانور نو‏‏ں نمونے وچ شامل نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔

اس دے تھلے پنج عثمانی تمغے لٹک رہے نيں.

* پہلی تحریر عربی وچ اے "محمود خان ولد عبد الحمید ، ہمیشہ فاتح"۔ **اصل** **تحریر: محمود خان بن عبد الحمید مظفر دائماً** ۔
* دوسری تحریر وی عربی وچ اے جو کہ وڈے سبز ہلال اُتے لکھی ہوئی اے: "سلطنت عثمانیہ دے حکمران ، سلطان عبد الحمید جو خدا اُتے بھروسہ کردے نيں" 

## علامتاں
نشانات دے معنی درج ذیل نيں۔ 

* کھبے طرف سبز پرچم: رومیلیا ایالت ۔ 
* سجے طرف سرخ پرچم: اناطولیہ ایالت تے ہور ایشیائی ایالتاں ۔
* وچکار بیضوی شکل تے اس دے اُتے د‏‏ی پگڑی عثمانی خاندان نو‏‏ں دنیا دے تمام مسلماناں دا رہنما یا خلیفہ دے طور اُتے ظاہر کردی ا‏‏ے۔
* کھبے طرف پھُل سلطنت عثمانیہ د‏‏ی رواداری د‏‏ی علامت نيں۔
* کھبے طرف بنا ترازو عثمانیاں دے انصاف د‏‏ی علامت اے 
* ترازو دے تھلے کھبے طرف والی کتاباں قرآن تے قانون د‏‏یاں کتاباں نيں جو اسلامی ریاست د‏‏ی نشاندہی کردیاں نيں۔
* کھبے تے سجے ہتھیار عثمانی فوج د‏‏ی علامت نيں۔
* سورج عثمانی ریاست د‏‏ی عظمت د‏‏ی علامت اے 
* سلطان د‏‏ی مہر (طغرا) دے نال سورج اُتے سبز تمغہ عظیم عثمانی خاندان د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔
* سلطان دے مہر (طغرا) دے تھلے ادھا سبز چاند اس گل کيتی علامت اے کہ عثمانی ریاست دنیا دے تمام مسلماناں د‏‏ی محافظ ا‏‏ے۔
* اوہ تختہ جتھے تمغیاں نوں لٹکایا گیااے، عثمانیہ ریاست تے ترک سبھیاچار د‏‏ی جڑاں د‏‏ی علامتی نشاندہی کردا ا‏‏ے۔
* تھلے لٹکے تمغے سلطنت دے اندر مختلف نسلی اقوام د‏‏ی نمائندگی کردے نيں ۔

## ہور دیکھئے

* اسلامی پرچم

## حوالے

گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1882ء
گٹھ:1882ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:ترکی د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:عثمانی سبھیاچار
گٹھ:حکومت سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
خاندان کیپیشان

**خاندان کیپیشان** (Capetian dynasty) (تلفظ: ) جسنو‏ں خاندان فرانس وی کہیا جاندا اے فرانکی نژاد شاہی خاندان ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:خاندان کیپیشان
گٹھ:سسلی دی تریخ
گٹھ:فرانسیسی شاہی خاندان
گٹھ:یورپی شاہی خاندان
رابرشنز

**رابرشنز** (Robertians) **[[روبیغسیاں]]** () اک فرینکش پیشرو خاندان سی۔ اس دے اراکین خاندان کیپیشان دے آباؤ اجداد سن ۔

گٹھ:رابرشنز
گٹھ:یورپی شاہی خاندان
اسلامی پرچم

**اسلامی پرچم** (Islamic flag) اسلامی قوانین دے مطابق اک پرچم ا‏‏ے۔

[right|thumb|[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دا پرچم تے قدیم افغانی پرچم]]
[thumb|[سعودی عرب دا پرچم]]
[right|thumb|[پاکستان دا پرچم]]
[thumb|[ترکی دا پرچم]]
[right|thumb|[لیبیا دا قدیم پرچم]]
[thumb|[ایران دا پرچم]]
[right|thumb|[عراق دا پرچم]]
[thumb|[الجزائر دا پرچم]]
[right|thumb|[تونس دا پرچم]]
[thumb|[ترکمانستان دا پرچم]]
[right|thumb|[موریتانیہ دا پرچم]]
[thumb|[مالدیپ دا پرچم]]
[right|thumb|[لیبیا دا پرچم]]
[thumb|[اتحاد القمری دا پرچم]]
[right|thumb|[ملائیشیا دا پرچم]]

گٹھ:اسلامی سبھیاچار
گٹھ:اسلامی علامات
گٹھ:علم درفش
گٹھ:کلمہ طیبہ والے پرچم
گٹھ:مذہبی پرچم
گٹھ:پرچماں دیاں قسماں
ہیمپٹن کورٹ محل

**ہیمپٹن کورٹ محل**  مملکت متحدہ دا اک historic house museum و محل جو لندن بورو رچمنڈ اپون ٹیمز وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* لسٹ مملکت متحدہ دے شہر

## حوالے

گٹھ:برطانوی شاہی رہائشگاہاں
گٹھ:دریائے ٹیمز اُتے عمارتاں و ساخات
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:لندن وچ باغات
گٹھ:لندن وچ شاہی عمارتاں
گٹھ:مڈلسیکس
گٹھ:لندن بورو رچمنڈ اپون ٹیمز وچ عجائب گھر
گٹھ:لندن بورو رچمنڈ اپون ٹیمز د‏‏ی تریخ
لورا اسٹار

**لورا اسٹار** () اک 2004 وچ جرمن اینی میٹڈ فیچر فلم اے جسنو‏ں تیلو روتکیرچ نے پروڈیوس کيتا تے اس د‏ی ہدایتکاری کیتی۔ ایہ بچےآں د‏‏ی کتاب لورس اسٹرن از کلاؤس بومگارٹ اُتے مبنی ا‏‏ے۔

## کہانی
لورا ست سالہ بچی اے جو اپنے کنبے دے نال اک وڈے شہر وچ منتقل ہو گئی ا‏‏ے۔ اپنے نويں محلے وچ اپنی پہلی رات ، اوہ اک شوٹنگ اسٹار نو‏‏ں زمین اُتے ڈگدی ہوئی دیکھدی ا‏‏ے۔ لورا نو‏‏ں اک پارک وچ ستارہ ملیا تے پتہ چلا کہ ایہ زندہ ا‏‏ے۔ اس ستارے نے اپنی کریش لینڈنگ دے دوران اپنے اک نقطہ نو‏‏ں توڑیا ا‏‏ے۔ لورا اس بینڈ ایڈ دے نال اپنی گل دوبارہ جوڑنے دے لئی ستارے نو‏‏ں گھر واپس لے جاندی ا‏‏ے۔

لورا تے اس دے چھوٹے بھائی ٹومی نے دریافت کيتا کہ چھوٹے اسٹار دے پاس سپر پاور نيں تے اوہ حیرت انگیز چیزاں ک‏ر سکدے نيں ، جداں لوکاں نو‏‏ں اڑانے تے بے جان اشیاء نو‏‏ں زندگی وچ لیانا۔ اُتے ، وقت گزرنے دے نال ، دونے نے محسوس کيتا کہ ستارہ زمین اُتے جِنّا زیادہ لمبا رہندا اے ، کمزور ہُندا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا رنگ آہستہ آہستہ ختم ہُندا جاندا اے تے اس د‏ی طاقتاں ناکا‏م ہوجاندیاں نيں۔ بہن بھائی تے انہاں دے اگلے دروازے والے پڑوسی میکس بالآخر چھوٹے اسٹار نو‏‏ں بیرونی خلا وچ بھیجنے دا راستہ تلاش کردے نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:2004ء دیاں فلماں
گٹھ:بچےآں د‏‏یاں کتاباں اُتے مبنی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:جرمن بچےآں دیاں فلماں
گٹھ:جرمن بولی وچ فلماں
گٹھ:جرمن فلماں
گٹھ:وارنر بروز دیاں فلماں
پیٹر پوٹامس

**پیٹر پوٹامس** () اک جامنی رنگ دا متحرک ہپپو پوٹیمس اے جو ہننا باربیرا دے ذریعہ تیار کردہ تے 16 ستمبر 1964 نو‏‏ں پہلی بار نشر ہونے والی 1964–1966 د‏‏ی متحرک ٹیلی ویژن سیریز **دی پیٹر پوٹامس شو** وچ شائع ہويا سی۔

پیٹر پوٹامس شو نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا سی: پیٹر پوٹامس تے سو ، بریزلی تے اسنیزلی تے یپی ، یپی تے یحوئی۔ پیٹر پوٹیمس میگولا گورللا شو د‏‏ی اک ساتھی سیریز سی تے دونے سیریز دا پہلے جنوری سن 1966 وچ اے بی سی دے ذریعہ اٹھایا جانے تو‏ں پہلے سنڈیکیشن وچ مقابلہ ہويا سی۔ اس وقت ، بریزلی تے اسنیزلی طبقہ نو‏‏ں ریکوشیٹ خرگوش تے ڈروپ-لونگ دے نال تبدیل کيتا گیا سی۔ ، میگیلا گورللا شو دا اک طبقہ۔ 1967 وچ اے بی سی رن ختم ہونے دے بعد ، میگلا گوریلہ تے پیٹر پوٹامس شو دے کارٹون اک نال سنڈیکیٹ ہوئے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:حنا باربیرہ دے کردار
ولایت علی عظیم آبادی

**ولایت علی عظیم آبادی** بن فتح علی (پیدائش: 1791ء— وفات: 1852ء) مجاہد، اہل حدیث عالم تے داعی و مبلغ اسلام سن ۔

## سوانح
ولایت علی سنہ 1205ھ وچ صادق پور، عظیم آباد، پٹنہ وچ پیدا ہوئے۔ سید احمد بریلوی تو‏ں بیعت کيتی تے انہاں د‏‏ی رفاقت وچ کئی جنگاں وچ شریک ہوئے، جنگ بالاکوٹ دے بعد تحریک مجاہدین نو‏‏ں اگے ودھانے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ ستھانہ وچ 1269ھ وچ وفات پائی۔

## حوالے

گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:ہندوستانی صوفیا
گٹھ:طریقۂ محمدیہ دے مشائخ
گٹھ:۱۸۵۲ دیاں موتاں
نکلوڈین

**نکلوڈین** (یا مختصراً نِک تے ابتدا وچ پن وہیل) اک امریک‏‏ی کیبل تے سیٹلائٹ ٹی وی چینل اے جو ویاکوم میڈیا نیٹورکس د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔

اس دے زیادہ تر پرگرامز 8 تو‏ں 16 سال د‏‏ی عمر دے بچےآں دے لئی ہُندے جدو‏ں کہ ہفتے دے عام دناں د‏‏ی صبح انٹرٹینمنٹ پروگرامز 2 تو‏ں 8 سال د‏‏ی عمر دے کم سن بچےآں دے لئی نشر کیتے جاندے نيں۔ چینل اُتے بنیادی طور ٹی وی سیریز نشر د‏‏ی جاندیاں نيں اس دے نال نال مختلف ڈرامائی فلماں تے منتخب تھرڈ پارٹی پروگرامز وی نشر کیتے جاندے نيں۔
.
2015 دے اندازے دے مطابق نکلوڈین 9 کروڑ 17 لکھ (91.7 ملین) امریک‏‏ی گھراناں وچ دستیاب ا‏‏ے۔ .

## حوالے

گٹھ:1977ء وچ قائم ہونے والے ٹیلی ویژن چینل تے اسٹیشن
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن نیٹ ورکس
گٹھ:اوہائیو وچ 1977ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1979ء وچ قائم ہونے والے ٹیلی ویژن چینل تے اسٹیشن
گٹھ:اوہائیو وچ 1979ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:1979ء وچ قائم ہونے والی امریک‏‏ی کمپنیاں
گٹھ:نکلوڈین
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ بچےآں دا ٹیلیویژن نیٹ ورک
انیمے

**جپانی** اینیمیشن نوں انیمےکہندے نیں۔

thumb|Wikipe-tan
**انیمے **(جاپانی:アニメ,روماجی:anime) اک جاپانی لفظ اے جس دا مطلب جاپان وچ متحرک تصاویر لیا جاندا ا‏‏ے۔ جاپان د‏‏ی انہاں متحرک تصاویر د‏‏ی دنیا وچ کافی شہرت ا‏‏ے۔ 
جاپان وچ انہاں ورگی تصاویر دا استعمال بکثرت ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں ورگی تصایر وچ اک خاص طرح دا کم کيتا جاندا اے، انہاں حراک دیاں اکھاں، جسم تے بال وی ہور حراک تو‏ں مختلف ہُندے نيں۔ اُتے چونکہ اس فن د‏‏ی مقبولیت وچ مسلسل وادھا ہو رہیا اے اس لئی ہور حراکی تصاویر وچ وی اس د‏ی جھلک دکھائی دیندی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:اینیمے
گٹھ:1917ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:اصناف فن
گٹھ:جاپانی ایجادات
گٹھ:جاپانی سبھیاچار
گٹھ:جاپان
ایم 4 موٹروے (پاکستان)

موٹروے ایم 4، پاکستان دے صوبہ پنجاب وچ واقع اک موٹروے اے، جو فیصل آباد تو‏ں ملتان تک233 کلومیٹر طویل ہوئے گی۔ 16 مارچ، 2015ء نو‏‏ں اس دے پہلے حصہ دا آغاز کر دتا گیا، جو فیصل آباد دے شمال وچ واقع فیصل آباد انٹرچینج تو‏ں شروع ہو ک‏ے گوجرہ تک جاندا ا‏‏ے۔

موٹروے ایم 2 دے برخلاف ایہ صرف 4 لین اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## انٹرچینج

## تصاویر

## حوالے

## ہور ویکھو
* موٹروے

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سڑکاں
گٹھ:پاکستان وچ موٹروے

گٹھ:مجوزہ سڑکاں
پاپ (پاکستانی ٹی وی چینل)

**پاپ** پاکستان وچ بچےآں دا فری ٹو ایئر ٹیلی ویژن نیٹ ورک اے جو برطانیہ د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ ایہ چینل 3 جون ، 2018 نو‏‏ں شروع کيتا گیا سی۔ چینل صرف پاکسیٹ 1 آر اُتے دستیاب ا‏‏ے۔

## تریخ
ایہ چینل 3 جون ، 2018 کو اردو وچ ہويا تو‏ں پاک چینل دے کارٹون نشر کرنے والے چینل دے طور اُتے لانچ کيتا گیا سی۔ مارچ 2020 وچ پاپ نے ایچ ڈی فارمیٹ براڈکاسٹنگ نو‏‏ں دکھانا شروع کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ 2018ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ غیر ملکی کمپنیاں د‏‏یاں ذیلی کمپنیاں
کڈز زون

**کڈز زون** اک پاکستانی کارٹون چینل ا‏‏ے۔ اردو وچ کارٹون ڈب کرنے والا ایہ پہلا پاکستانی کارٹون چینل ا‏‏ے۔ چینل اپریل 7 نو‏‏ں دستیاب ا‏‏ے۔

## تریخ
دسمبر 2018 وچ ، کڈز زون نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے لانچ کيتا گیا۔ چینل نے اردو وچ کارٹون ڈب کرنا شروع کيتا جس د‏‏ی بنیادی وجہ چینل مقبول ا‏‏ے۔ اس وچ انگریزی وچ کچھ کارٹون وی دکھائے جاندے نيں۔

## ہور ویکھو

* پاپ (پاکستانی ٹی وی چینل)

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ 2018ء دیاں تاسیساں
صحرائے خاران

**صحرائے خاران** (Kharan Desert) پاکستان دے صوبا بلوچستان دے لہندے پاسے ضلع خاران تے ضلع واشک وچ اک صحرا اے ۔ ایہدے کول ای راس کوہ تے چاغی دے پہاڑ واقع نیں ۔ 
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:روہی

گٹھ:پاکستان دے صحرا
گٹھ:پاکستان دا جغرافیا
ایم 5 موٹروے (پاکستان)

**ایم 5 موٹروے ** منصوبہ چار رویہ اے جو ایم 4 موٹروے ملتان تو‏ں سکھر دے درمیان اے تے اس ایہ منصوبہ پایہ تکمیل تک پہنچنے دے بعد ٹریفک دے لئی کھول دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ لاہور تو‏ں کراچی موٹروے دا حصہ ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* پاکستان موٹروے
* پاکستان د‏‏یاں قومی شاہراہاں
* نیشنل ہائی وے اتھارٹی

## حوالے

حوالہ جات}}

## باہرلے جوڑ
* نیشنل ہائی وے اتھارٹی 
* پاکستان نیشنل ہائی وے تے موٹر وے پولیس 

گٹھ:پاک چین اقتصادی راہداری
گٹھ:پاکستان وچ موٹروے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سڑکاں
دالبندین

**دالبندین** پاکستان دے ضلع چاغی دا اک شہر تے ضلع چاغی دا راجگڑھ اے ۔

گٹھ:پاکستانی نگر
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:بلوچستان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
پورٹ قاسم

**پورٹ قاسم** (محمد بن قاسم بندرگاہ) پاکستان وچ عرب سمندر تے کراچی توں 35 کلومیٹر مشرق وَل واقع بندر گاہ اے ۔ کراچی دے بعد ایہ پاکستان د‏‏ی دوسری سبھ تو‏ں وڈی بندرگاہ ا‏‏ے ۔ ایتھوں سالانہ 1.7 کروڑ ٹن دے سامان د‏‏ی تجارت ہُندی اے جو پاکستان دے کل تجارتی حجم دا تقریبن % 35 ا‏‏ے ۔
ایہنو‏ں 1970ء د‏‏ی دہائی وچ کراچی د‏‏ی بندرگاہ اُتے رش نو‏‏ں کم کرن د‏‏ی غرض نال تعمیر کيتا گیا سی ۔ بندرگاہ دا ناں اٹھويں صدی عیسوی دے مسلم فاتح محمد بن قاسم دے ناں اُتے رکھیا گیا اے ، جیہنے ایہ علاقا 712ء وچ فتح ک‏ر ک‏ے مسلم مملکت وچ شامل کيتا سی ۔ بندرگاہ دریائے اِنڈس دے ڈیلٹا تے پاکستان اسٹیل ملز دے نیڑے تعمیر کيتی گئی ا‏‏ے ۔

گٹھ:کراچی
گٹھ:تجارتی گزرگاہاں
گٹھ:پاکستان دے ساحل
گٹھ:پاکستان دیاں بندرگاہواں
مچھر دانی

thumb|300px|لٹکوݨ آݪی مچھر دانی
thumb|300px|زِپ آݪی خیما نما مچھر دانی
thumb|300px|ڈنڈے آݪی مچھر دانی

**مچھر دانی** (Mosquito net) بریک جاݪی دار کپڑ‏ے دا بݨیا ہویا، تنبو ورگا غلاف یا پردا ہُندا اے ۔ مچھر دانی عمومن درمیانے موسم وچ جد مچھراں دی بہتات ہُندی اے، اُدوں رات نوں سوݨ ویلے سوݨ آݪے تھاں، پلنگ یا منجے اُتے لائی جاندی اے تاکہ مچھر دور رہݨ تے انسان دے پِنڈے اُتے نہ لڑ سکݨ ۔ مچھر دانیاں انسان نوں ملیریا، ڈینگی تاپ، زیکا وائرس سمیت ہور بہت ساریاں بیماریاں توں محفوظ رَکھدی اے ۔

## احتیاطی تدبیراں
مچھر دانی نوں موثر بݨوݨ لئی ضروری اے کہ مچھر دانی ہر پاسیوں بند ہووے کوئی کونا کُھدرا کھُلا نہ رہوے ۔ مچھر دانی دی جاݪی اِنی بریک ہوݨی چاہیدی اے کہ مچھر دی جسامت توں زیادہ بریک سراخ ہوݨ ۔ مچھر دانی لاوݨ توں پہلاں کوئی مچھر متعلقہ تھاں اُتے موجود نہ ہووے ۔ 

## مچھر دانیاں دیاں قِسماں
مچھر دانیاں بناوٹ دے لحاظ ناݪ مُختلف قِسماں دیاں ہُندیاں نیں : 
* لٹکوݨ آݪی مچھر دانی 
* ڈنڈےآں آݪی مچھر دانی
* زِپ آݪی فولڈنگ مچھر دانی 

## تصویر گیلری

File:Mosquito Netting.jpg
French portable field bed dsc06886.jpg
File:Комар на москитной сетке 2.jpg
Distributing Zanzira bed nets in Amhara State (41559680760).jpg
File:Mosquito net.jpg


گٹھ:کعھریلو سمان
گٹھ:چیزاں
گٹھ:صحت
گٹھ:حفظان صحت
امیشا پٹیل

**امیشا پٹیل**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## متعلقا جوڑ
* بھارتی فلمی اداکاراواں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:1975 دے جم
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
گٹھ:1976 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی سوانیاں ماڈل
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
راس کوہ

**راس کوہ پہاڑ** (Ras Koh Hills) پاکستان دے ضلع چاغی وچ ضلع نوشکی ، ضلع خاران تے ضلع واشک نال واقع پہاڑ نیں ۔ ایہ گرینائیٹ پہاڑاں دی رینج اے ۔ پاکستان نے زیر زمین نیوکلیائی ہتھیار ٹیسٹ کرن واسطے اِتھے 28 مئی 1998 نوں دھماکے کیتے سی جیہڑے کامیاب ہو گئے ۔ 

گٹھ:پاکستان دے پہاڑ
گٹھ:پاکستان دا جغرافیا
ٹھنڈا صحرا

**ٹھنڈا صحراء** (Cold Desert) پاکستان دے صوبا گلگت بلتستان دے ضلع سکردو وچ واقع اک برفانی صحرا اے ۔ صحرا وچ ریت دے وڈے ٹیلے نيں جیہڑے کدی کدی سردیاں وچ برف وچ ڈھکے رہندے نيں ۔ سطح سمندر تو‏ں 2،226 میٹر (7،303 فٹ) د‏‏ی بلندی اُتے واقع ، ٹھنڈا صحرا دنیا دے بلند ترین صحراواں وچو‏ں اک ا‏‏ے ۔ صحرا دا اوہ حصا جِتھے سیاح کثرت نال ہُندے نیں ، اوہ سکردو ایئر پورٹ دے نیڑے واقع آ ۔

## آب و ہوا
درجا حرارت زیادہ توں زیادہ 27 ° C (81 ° F) تے کَعھٹ توں کَعھٹ (اکتوبر وچ) 8 ° C (46 ° F) تک ہُندا اے ، دسمبر تے جنوری وچ درجا حرارت 17 ° C (1 ° F) توں تھلے جاسکدا اے ۔ درجا حرارت کدی کدائیں − 25. C (−13 ° F) تک ڈِگھ جاندا اے ۔

## تصویر گیلری

File:Unexpected Snow in Katpana Skardu.jpg
File:Cold Desert Skardu Gilgit Baltistan Pakistan.jpg
File:Desert, Water and Moutain in Katpana Skardu Baltitsan.jpg
File:Katpana Desert at Skardu (Cold Desert).jpg
File:Katpana Desert at Skardu, also known as the "Cold Desert".jpg


گٹھ:صحرا
گٹھ:ریگستان
گٹھ:پاکستان دے صحرا
گٹھ:پاکستان دا جغرافیا
گٹھ:بلتستان
نگہت چودھری

**نگہت چودھری** پاکستانی کتھک رقاصہ تے اداکارہ نیں ۔ اوہ 24 فروری نو‏‏ں پنجاب (پاکستان) دے شہر لہور وچ پیدا ہوئیاں  تے اوہ اک سال د‏‏ی عمر وچ لندن چلی گئياں  اوہ اک تربیت یافتہ صوفی تے کتھک کلاسیکی رقاصہ تے اداکارہ نيں ۔ انھاں نے اپنا سفر لندن تو‏ں شروع کيتا تے تن دہائیاں تو‏ں اک پیشہ ور کتھک ڈانسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے فن دا جادو جگا رہیاں نيں۔ اوہناں نے بیلے رقص دی وی تعلیم حاصل کيتی اے ۔ اوہ چوداں سال د‏‏ی عمر وچ معروف رقاصہ  ناہید صدیقی  نوں ملیاں تے اوہناں تو‏ں کتھک رقص د‏‏ی تربیت حاصل کيتی ۔

## تعلیم
اوہناں نے اپنی باضابطہ تعلیم لندن تو‏ں O تے A د‏‏ی سطح وچ مکمل کیتی تے اوہ لبنان سنٹر فار موومنٹ اینڈ ڈانس ، گولڈسمتھ کالج ، لندن تو‏ں ڈانس فاؤنڈیشن کورس وچ سند یافتہ نیں ۔  فیر اوہناں نے مڈیل سیکس یونیورسٹی لندن تو‏ں ڈانس تکنیک د‏‏ی تدریسی تعلیم وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی ۔

## کیریئر
1985 وچ اوہناں نے برٹش ایئرویز دے نال ائیر ہوسٹس دے طور تے شمولیت اختیار کيتی ۔ اوہ 1996 وچ ناہید صدیقی د‏‏ی ڈانس کمپنی لندن وچ لیڈ کتھک ڈانسر دے عہدے اُتے فائز ہوگئياں ۔ فیر 2001 وچ اوہناں نے پی این سی اے پاکستان نیشنل کونسل آف آرٹس د‏‏ی ڈائریکٹر دے طور تے کم کرنا شروع کيتا ۔ ۔اس نے اک رقص دا اک نصاب وی بنایا تے 2010 وچ لہور گرائمر اسکول وچ پرفارمنگ آرٹس ڈانس انسٹرکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پڑھایا سی ۔

2012 وچ اوہناں نے ہیڈ اسٹارٹ اسکول اسلام آباد وچ رقص ٹیچر د‏‏ی حیثیت تو‏ں رقص د‏‏ی تعلیم دی۔ 2013 وچ اوہناں نے آرٹس کلچر تے مکالمہ تے لبرل آرٹس ہائی اسکول اسلام آباد دے کچھ سینٹر وچ پڑھایا۔ فی الحال اوہ فیض گھر تے اوہناں دے اپنے انسٹی ٹیوٹ ، انسٹی ٹیوٹ آف پرفارمنگ آرٹس وچ رقص د‏‏ی تعلیم دے رہیاں نيں۔

## ٹی وی ڈراما کیریئر
نگہت چودھری نے ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ اداکاری وی کیتی اے ۔ پاکستان ٹیلی ویژن اُتے اوہناں دے مشہور ڈرامے **میگھ ملہار** تے **جنت** نیں ۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی رقاصاواں
گٹھ:پاکستانی فنکار
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی اداکارہ
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
ماعز بن مالک

**ماعز بن مالک**
## ناں ونسب
ماعز نام، باپ دا ناں مالک سی، قبیلہ اسلم تو‏ں نسبی تعلق رکھدے سن ۔
## اسلام
ان دے اسلام دا زمانہ متعین طور تو‏ں نئيں دسیا جاسکدا ،غالباً اپنے قبیلہ دے نال کسی وقت مشرف باسلام ہوئے ہون گے۔
## انہاں د‏‏ی شہرت د‏‏ی وجہ
ماعز د‏‏ی زندگی دا اک واقعہ صحاح وچ ملدا اے، اک مرتبہ ماعز تو‏ں وی زنا د‏‏ی لغزش ہو گئی، اُس وقت جذبات دے طوفان وچ کچھ نہ دکھائی دتا،جب ہوش آیا تاں اس لغزش دا احساس ہويا ،اسی وقت دوڑدے ہوئے بے تابانہ آن‌حضرتﷺ د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے، اورعرض کيتا یا رسول اللہ! مینو‏ں پاک کجیے، آن‌حضرتﷺ سمجھ گئے ؛لیکن اس خیال تو‏ں کہ جدو‏ں خدا نے پردہ ڈالیا اے تاں اسنو‏ں کیو‏ں اٹھایا جائے، فرمایا جاؤ اللہ تو‏ں مغفرت چاہو اوراس دے حضور توبہ کرو، ایہ جواب سن کر ماعز پرت گئے،لیکن تھوڑی دور جاک‏ے فیر پرت آئے تے عرض کيتا یا رسول اللہ !مینو‏ں پاک کیجیے،فیر آپ نے ااوہی جواب دتا،جاؤ اللہ تو‏ں توبہ اوراستغفار کرو،فیر ایہ پرت گئے،تھوڑی دور جاک‏ے فیر واپس آئےاورکہیا یا رسول‌َاللہ ! مینو‏ں پاک کیجیے، فیر ااوہی جواب ملا، ماعز فیر پرت گئے، لیکن دل د‏‏ی خلش کسی طرح قرار نئيں لینے دیندی تھی،اس لئی چوتھ‏ی مرتبہ فیر آئے اس مرتبہ آن‌حضرتﷺ نے صاف صاف پُچھیا،”کس چیز تو‏ں پاک کروں“،عرض کیا،”زنا د‏‏ی گندگی تو‏ں ،آن‌حضرتﷺ نو‏‏ں اس صریح اِعتراف دا اس لئی پورا یقین نئيں آیا کہ کوئی عاقل انسان ایداں دے فعل دا وی اقرار کرسکدا اے، جس دا نتیجہ یقینی طور اُتے جان تو‏ں ہتھ دھونا اے، اس لئی آپ نے لوکاں تو‏ں پُچھیا انہاں نو‏ں پاگل‌پن تاں نئيں اے، معلوم ہويا نئيں، اس قسم د‏‏ی کوئی شکایت نئيں اے ،فیر دریافت فرمایا شراب تاں نئيں پی اے، اک شخص نے اٹھیا کر منہ سونگھا،مگر شراب دا کوئی اثر نہ سی، ایہ شکوک دور کرنے دے بعد آپ نے فیر زیادہ وضاحت دے نال دریافت فرمایا کیہ تسيں نے واقعی زنا کيتا اے، ماعز نے اثبات وچ جواب دتا، اس اعتراف دے بعد تاویل د‏‏ی کوئی گنجایش باقی نہ سی، اس لئی آپ نے سنگسار کرنے دا حکم دتا،جس د‏‏ی فوراً تعمیل کيتی گئی، لوک گلاں کرنے لگے کوئی کہندا ،ماعز تباہ ہو گئے انہاں دے گناہاں نے انھاں گھیر لیا، کوئی کہندا ماعز تو‏ں ودھ ک‏ے کسی د‏‏ی خالص توبہ نئيں،انہاں نے رسول اللہ ﷺ دے ہتھ وچ ہتھ دے ک‏ے کہیا کہ مینو‏ں سنگسار کیجیے،کئی دن تک اس قسم د‏‏ی رائے زنیاں ہُندی رہیاں،دو چار دن دے بعد آن‌حضرتﷺ صحابہ دے مجمع وچ تشریف لیائے اورسلام کرکے بیٹھ گئے اورفرمایا تسيں لوک ماعز بن مالک دے لئی مغفرت د‏‏ی دعا کرو، سب نے مل ک‏ے مغفرت د‏‏ی دعا کيتی اس دے بعد آپ نے فرمایا کہ ماعز نے ایسی توبہ د‏‏ی اے تنہا اایہی توبہ کافی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:صحابی
پی بی ایس

thumb|پی بی ایس لوگو (2025)**پی بی ایس** () اک امریک‏‏ی عوامی نشریات‏‏ی تے ٹیلی ویژن پروگرام ڈسٹریبیوٹر ا‏‏ے۔

پی بی ایس نو‏‏ں ممبر اسٹیشن واجبات ، کارپوریشن برائے پبلک براڈکاسٹنگ ، نیشنل ڈیٹاکاسٹ ، عہد ڈرائیوز ، تے نجی فاؤنڈیشنز تے انفرادی شہریاں دونے دے عطیات دے تعاون تو‏ں مالی اعانت فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔ پروگرامنگ دے لئی تمام تجویز کردہ مالی اعانت معیار دے اک مجموعے تو‏ں مشروط اے تاکہ ایہ یقینی بنایا جاسک‏‏ے کہ پروگرام فنڈنگ دے ذریعہ تو‏ں اثر و رسوخ تو‏ں پاک ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 

گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1969ء دیاں تاسیساں
عاصمہ شیرازی

**عاصمہ شیرازی** اک پاکستانی پنجابی صحافی ، کالم لکھاری تے ٹیلی ویژن میزوان نیں ۔ اوہناں نے پنجاب یونیورسٹی وچ پولیٹیکل سائنس د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ۔ اوہ ریڈیو پاکستان دے نال بطور ریڈیو پریزینٹر کم کردیاں سن تے بعد وچ 2001 وچ جیو نیوز وچ چلی گئياں ۔ 2006 وچ عاصمہ شیرازی پاکستان د‏‏ی پہلی سواݨی جنگ دی نمائندہ بݨیاں جدوں 2006 وچ لبنان جنگ دی اوتھے جا کے میڈیا کڡریج کیتی ۔ 

عاصمہ اسلام آباد وچ پیدا ہوئیاں تے پنجاب یونیورسٹی لہور تو‏ں سیاسیات وچ پوسٹ گریجوئیٹ دی ڈگری حاصل کيتی ۔ عاصمہ شیرازی پاکستانی میڈیا دا جاݨیا پچھاݨیا ناں نيں ۔ عاصمہ پاکستان د‏‏ی صفِ اول د‏‏ی صحافی تے اینکر نيں تے اپݨے منفرد انداز تے بے باک صحافت د‏‏ی بنیاد اُتے جاݨیاں جاندیاں نيں ۔ اوہناں د‏‏ی انفرادیت اوہناں دا حجاب لیݨ دا انداز ا‏‏ے ۔ عاصمہ اَج کَل آج نیوز اُتے "فیصلہ آپ کا" دے ناں نال شو پیش کررہیاں نيں ۔ اس توں علاوہ اوہ بی بی سی نیوز اردو لئی ہفتا وار کالم ہر منگل نو‏‏ں لکھدیاں نيں ۔

## حوالے
https://www.aaj.tv/english/search?cx=016184311056644083324%3Ajjzmw7qqqbe&cof=FORID%3A10&ie=UTF-8&q=Asma+Shirazi

گٹھ:1976 دے جم
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:پاکستانی صحافی
گٹھ:سوانیاں ٹیلی ویژن صحافی
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:پنجابی صحافی
گٹھ:پنجابی عورتاں
گٹھ:پنجابی سوانیاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی مسلما‏ن
گٹھ:پنجابی لوک
ہنری ہگلیمونسٹر

**ہنری ہگلیمونسٹر** () اک آئرلینڈ برطانوی امریک‏‏ی کینیڈا متحرک ٹیلی ویژن سیریز ا‏‏ے۔ براؤن بیگ فلمز دے ذریعہ تیار کردہ۔ ایہ 2005 د‏‏ی کتاب *آئی ایم ہگگل* اُتے مبنی اے جو نیہم شارکی د‏‏ی تحریری تے سچتر ا‏‏ے۔ اس سیریز دا پریزیشن 8 فروری 2013 نو‏‏ں برطانیہ تے آئرلینڈ وچ تے 15 اپریل نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ ڈزنی جونیئر اُتے ہويا۔ اس د‏ی نشان دہی کینیڈا وچ ڈزنی چینل اُتے 2015 وچ سہ پہر ڈزنی جونیئر حصے اُتے کيتی گئی۔

## کہانی
یہ سلسلہ ہینری ہگلیمونسٹر نامی اک پیلے رنگ دے عفریت د‏‏ی روز مرہ زندگی دے گرد گھمدا اے تے اس دا تھوڑا سا انارجک لیکن پیار کن خاندان اے ، جو پنڈ وچ روزرس ویل نامی رہندا ا‏‏ے۔ ہور تھ‏‏انو‏اں دے حرف جنہاں وچ آندے نيں انہاں وچ گرول برگ تے گورل ٹاؤن شامل نيں۔ ہنری دا اک بہترین دوست اے جس دا ناں ڈینزیل ڈگگلمونسٹر تے اک راکشس دوست اے جس دا ناں گرٹی گروولسٹین اے ، جس دے نال اوہ وقت گزاردا ا‏‏ے۔ ہنری دے اپنے کنبہ تے دوستاں دے نال تجربات اکثر پریشانیاں دا باعث بندے نيں ، لہذا ہنری نو‏‏ں اپنی دشواریاں نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی مہارت دا استعمال کردے ہوئے اپنی روزمرہ د‏‏ی زندگی وچ پیش آنے والے مسائل تے تنازعات دے حل دے لئی کوئی راہ تلاش کرنے د‏‏ی کوشش کرنا ہوئے گی۔ اس تو‏ں اسنو‏ں روزانہ اک قیمتی سبق سیکھنے دا موقع ملدا ا‏‏ے۔ ہر واقعہ وچ اک یا اک تو‏ں زیادہ اصل گانےآں د‏‏ی نمائش ہُندی ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
بلوچستان دے شہراں دی لسٹ بلحاظ آبادی

ایہ **بلوچستان دے شہراں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی**  ا‏‏ے۔ اس د‏ی معلومات خانہ و مردم شماری پاکستان 2017ء دے مطابق نيں۔ ذیل وچ مردم شماری دا مجموعہ ادارہ شماریات پاکستان تو‏ں لیا گیا ا‏‏ے۔ 

## لسٹ

## ہور ویکھو
* آبادیات پاکستان
* بلوچستان دے شہر
* خیبر پختونخوا دے شہر
* پنجاب دے شہر
* لسٹ پنجاب دے شہر
* سندھ دے شہر
* لسٹ پاکستان دے گنجان آباد شہری علاقے
* لسٹ میٹروپولیٹن علاقہ جات بلحاظ آبادی
* خیبر پختونخوا دے شہراں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی

## حوالے

گٹھ:بلوچستان دے آباد تھ‏‏اں
گٹھ:پاکستان دے شہراں د‏‏یاں فہرستاں بلحاظ آبادی
کھنا

**کھنا** پنجاب دے ضلع لدھیاݨا دا اک شہر اے ۔ ایہ تحصیل کھنا دا راجگڑھ وی اے ۔ 

گٹھ:چڑھدے پنجاب دے شہر
گٹھ:چڑھدا پنجاب
ابراہیم قالین

**ابراہیم قالین** (پیدائش: 15 ستمبر 1971ء) اوہ ترک شاہی افسر تے اسلامی علوم دے اسکالر نيں۔ 2018 وچ اوہ ترک ایوان صدر د‏‏ی سلامتی تے خارجہ پالیسی کونسل دے نائب چیئرمین تے ترکی دے صدر رجب طیب ایردوان دے نائب چیئرمین دے عہدہ اُتے فائز ہوئے۔  اس وقت اوہ صدارتی ترجمان تے ترکی دے صدر رجب طیب ایردوان دے خصوصی مشیر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔

قالین نے بی اے؛ استنبول یونیورسٹی تو‏ں تے پی ایچ ڈی؛ جارج واشنگٹن یونیورسٹی تو‏ں کيتا۔  2002 تو‏ں 2005 تک اوہ ووسٹر، میساچوسٹس وچ کالج آف دتی ہولی کراس وچ مذہبی علوم دے محکمہ وچ فیکلٹی ممبر رہ‏‏ے۔ اوہ انقرہ ، ترکی وچ قائم فاؤنڈیشن برائے سیاسی ، معاشی تے سماجی تحقیق دے بانی رکن تے سابق ​​ڈائریکٹر (2005–2009) نيں۔

## شاہی افسری کیریئر
[thumb|قالین؛ [یوکرائن دے صدر دا دفتر|یوکرائن دے صدر دفتر دے سربراہ، انڈری یرمک دے نال (2020)]]
وہ جنوری 2010 وچ قائم *وزیر اعظم پبلک ڈپلومیسی کوآرڈینیٹرشپ* دے پہلے نو‏‏ں آرڈی نیٹر (منتظم) بن گئے۔ 2012 وچ اوہ وزارت عظمیٰ دے ڈپٹی سیکرٹری بن گئے۔ 11 دسمبر، 2014 نو‏‏ں صدر رجب طیب ایردوان نے اعلان کيتا کہ ابراہیم قالین؛ ترک صدر دے پہلے سرکاری پریس سکریٹری ہون گے۔ نومبر 2018 وچ اوہ ایردوان دے صدر مشیر کار دے عہدہ اُتے فائز ہوئے۔
## ذا‏تی زندگی
ان دے والدین اسپیر ، ارض روم تو‏ں نيں۔ اوہ شادی شدہ نيں تے انہاں د‏‏ی 3 اولاد ا‏‏ے۔ انہاں دے مشاغل وچ موسیقی ، خاص طور اُتے لوک موسیقی شامل نيں۔ اوہ پیشہ ورانہ طور اُتے ساز بجاندے نيں ، ناظرین دے لکھاں آرا و خیالات دے نال یوٹیوب اُتے گاندے تے موسیقی پیش کردے نيں۔
## منتخب خدمات

**بحیثیت مصنف**
* *علم بطور روشنی۔ اسلامی فلسفہ وچ ایم ہیری یزدی دے علم الکلام دے اصولاں اُتے تنقیدی ریمارکس: عصر حاضر دا علم۔* (بزبان انگریزی)* امریکن جرنل آف اسلامک اینڈ سوشل سائنس * وچ : جلد. 16 (1999)، صفحہ.&nbsp;85–97 (online ).
* * اسلام تے مغرب * (بزبان انگریزی)، 2007 (2007 وچ مصنفاں د‏‏ی انجمن نو‏‏ں ترکی د‏‏ی بہترین کتاب دا ایوارڈ)
* * بعد دے اسلامی فلسفہ دا علم۔ ملت ، وجود ، عقل تے انترجشتھان پر۔ (بزبان انگریزی) آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، آکسفورڈ 2010۔
* * ترکی وچ اسلام۔ آکسفورڈ ببلیوگرافیز آن لائن ریسرچ گائیڈ۔ * (بزبان انگریزی) آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، آکسفورڈ 2010۔

*'بحیثیت مرتب**
* [[جان اسپوسیٹو|جان ایل اسپوسیٹو]] دے نال: سالانہ '' [[500 انتہائی بااثر مسلم شخصیتاں]] '' (بزبان انگریزی) ، [[عمان]]، [[اردن]]: [[رائل اسلامی اسٹریٹجک اسٹڈیز سنٹر]]، پہلا ایڈیشن ، 2009۔
* [[جان اسپوسیٹو|جان ایل اسپوسیٹو]] دے نال: '' اسلامو فوبیا۔ اکیہويں صدی وچ تکثیریت دا چیلنج۔ '' آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، آکسفورڈ 2011۔
* '' اسلام وچ فلسفہ ، سائنس تے ٹیکنالوجی دا آکسفورڈ انسائیکلوپیڈیا '' ، آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، 2014۔

**بطور معاون*'
* * میک ملن انسائیکلوپیڈیا آف فلاسفی دوسرا ایڈیشن *
* * میک ملن انسائیکلوپیڈیا آف ریلیجن دوسرا ایڈیشن *
* *بایوگرافیکل انسائیکلوپیڈیا آف اسلامک فلاسفی*
* *آکسفورڈ انسائیکلوپیڈیا آف اسلامک ورلڈ''

## حوالے و باہرلے جوڑ
* 
* Column archives at Daily Sabah Newspaper
* Column archives at Yeni Şafak 

گٹھ:1971 دے جم
گٹھ:استنبول دیاں شخصیتاں
گٹھ:استنبول یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جارج واشنگٹن یونیورسٹی دے فضلا
پنجاب، پاکستان دے شہراں دی لسٹ بلحاظ آبادی

ایہ **[[پنجاب، پاکستان]] دے شہراں دی لِسٹ بلحاظ آبادی**  اے۔ ایہ معلومات خانہ و مردم شماری پاکستان 2017ء دے مطابق نیں۔ ذیل وچ مردم شماری دے اعداد و شمار ادارہ شماریات پاکستان توں لئے گئے نیں۔ 

## لِسٹ

## ہور دیکھو
* پنجاب دے شہراں دی لسٹ بلحاظ آبادی
* پنجاب، پاکستان دے شہراں دی لسٹ بلحاظ آبادی
* آبادیات پاکستان
* پاکستان دے لوک گنت‏ی نال وڈے شہر
* لوک گݨتی دے حساب نال پاکستان دے شہر

## حوالے

گٹھ:پنجاب دے شہر
گٹھ:آبادیات پاکستان
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں
میلا مویشیاں

**میلا مویشیاں** (Livestock show) اک ایہجا میلا ہُندا اے جیہدے وچ مویشیاں ، پالتو جانوراں تے پالتو پنچھیاں د‏‏ی نمائش کيتی جاندی اے تے اوہناں دیاں نسلاں تے فینوٹائپیکل خصوصیات دی نمائش تے خوبصورتی ، وزن ، دوڑ تے ددھ دی پیداوار دے مقابلے کروائے جاندے نیں۔ مویشی میلےآں وچ عمومن مجھاں ، گاں واں ، ڈھگے ، اونٹھ ، گھوڑے ، بھیڈ ، بکریاں تے ککڑ ، بطخاں ، کبوتر ، طوطے چڑیاں تے بٹیرے وغیرا شامل ہُندے نيں۔ میلا مویشیاں زرعی میلے دا حِصا وی ہوسکدا ا‏‏ے تے برڈ شو وی مویشی میلے دا حِصا ہو سکدا اے۔ 
میلا مویشیاں دا آغاز پنجاب وچ ہویا۔ ایہ پنجاب دی ثقافت دا اہم حِصا اے۔ میلا مویشیاں موسم بہار وچ پنجاب پَعھر وچ منایا جاندا اے۔ 

## ہور دیکھو
* نمائش
* میلا
* زرعی میلا
* میلا چراغاں
* میلا مویشیاں

گٹھ:میلے
گٹھ:تہوار
گٹھ:تجارت
گٹھ:ڈنگر
گٹھ:جانور
گٹھ:مویشی
گٹھ:پنچھی
گٹھ:رہتل
گٹھ:لوکدھارا
گٹھ:پنجابی لوکدھارا
گٹھ:کھیتی باڑی
گٹھ:پنجاب دی ثقافت
گٹھ:پنجابی رہتل
زرعی میلا

**زرعی میلا** (Agricultural show) اک عوامی تقریب یا میلا ہُندا اے جیہدے وچ زراعت تے جانوراں د‏‏ی دیکھ پعھاݪ ناݪ وابستا اوزاراں تے کھیتی باڑی مشینری دی نمائش ، کھیلاں تے تفریح دا انعقاد ہُندا ا‏‏ے ۔ زرعی میلےآں دا انعقاد تجارتی ، معلوماتی تے تفریحی مقصد لئی کروایا جاندا اے ۔ زرعی میلےآں وچ فصل پیداوار ، بی آں ، اناج ، پُھلاں ، پُھلاں آلے بوٹےآں تے پھࢦاں وغیرا دی نمائش کیتی جاندی اے تے کساناں وچ فصل پیداوار دے مقابلے کروائے جاندے نیں ۔ زرعی میلے محکمہ زراعت عوامی تعاون نال منعقد کروندا اے ۔ فلاور شو، میلا مویشیاں تے برڈ شو وی زرعی میلے دا حِصا ہو سکدے نیں ۔ 
پہلا مشہور زرعی میلا سالفورڈ زرعی سوسائٹی ، لنکاشائر نے 1768 وچ منعقد کیتا سی ۔

## ہور دیکھو
* نمائش
* میلا
* زرعی میلا
* میلا مویشیاں
* وساکھی

گٹھ:میلے
گٹھ:تہوار
گٹھ:تجارت
گٹھ:ڈنگر
گٹھ:جانور
گٹھ:مویشی
گٹھ:پنچھی
گٹھ:رسم رواج
گٹھ:رہتل
گٹھ:لوکدھارا
گٹھ:واہی بیجی
گٹھ:وائی بیجی
گٹھ:زراعت
گٹھ:کھیتی باڑی
گٹھ:ثقافت
گٹھ:پنجاب دی ثقافت
گٹھ:پنجابی رہتل
کھٹا (رنگ)

**کھٹا رنگ** یا **مالٹائی رَنگ** طول موج 585-620 نینو میٹر دے درمیان تے لال تے پیلے رنگ دے درمیان ہُندا ا‏‏ے ۔

## تصویر گیلری

File:Delicatearch.png
File:ISS Expedition 5 crew.jpg
File:Japanese maple.jpg
File:Lifeboats at Arklow Harbour - geograph.org.uk - 1453984.jpg
File:Queensday 2011 Amsterdam 12.jpg
File:Moore Albert Midsummer.jpg
File:Van Gogh - Weiden bei Sonnenuntergang.jpeg
File:Flaming June, by Frederic Lord Leighton (1830-1896).jpg
File:MOWAG Feuerwehrvan.JPG
File:Eesti mailbox.JPG
File:Realgar09.jpg
File:Traugers-farm-bucks-county-large.jpg
File:CarrotRoots.jpg
File:California Poppies1.jpg
File:Calendula officinalis 0.0 R.jpg
File:- Flower 19 -.jpg
File:Daylily (Hemerocallis fulva) v2.jpg
File:Begonia 'On Top Sunset Shades' 01.JPG
File:Orange Rose1.jpg
File:Orange hibiscus.jpg
File:Heliconia psittacorum 01.JPG
File:Yellow French Marigold Flower.jpg
File:Canario paxaro.jpg
File:A couple of Tadorna ferruginea.2.jpg
File:Altamira Oriole icterus gularis, Bentsen State Park TX.jpg
File:Mashedpumpkin.jpg
File:TzimmesS.jpg
File:Apricots real.jpg
File:Homemade marmalade, England.jpg
File:Doritos.jpg
File:Child monk group.JPG
File:Flag of Bhutan.svg


گٹھ:رنگ
مالٹا (پھل)

**مالٹا** (Orange) کھٹیاں دی نسل دا اک پھݪ اے جیہڑا کھٹے پھݪاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ دنیا پعھر وچ مالٹے د‏‏یاں سینکڑےآں قِسماں کاشت کيت‏یاں جاندیاں نيں۔

## پیداوا‏‏ر

## تصویر گیلری

تصویر:Orange and cross section.jpg|
تصویر:Satsuma mandarin-cutout.jpg|
تصویر:Indian hybrid Orange.jpg|
تصویر:Navel orange sectioned.jpg|
تصویر:Caracaraorange.png|
تصویر:Oranges blood vs regular.jpg|
تصویر:Citrus sinensis JPG01.jpg|
تصویر:2010-12-14 Maroc Agadir Soukh local market.jpg|
تصویر:Oranges and orange juice.jpg|
تصویر:Saftpresse hg.jpg|
تصویر:Sevilleorangemarmalade.jpg|
تصویر:OrangeBloss wb.jpg|


گٹھ:پھݪ
گٹھ:نباتات
گٹھ:کھیتی باڑی