open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اشرف پہلوی

**اشرف الملوک پہلوی** ( اشرف الملوک)، ، 26 اکتوبر 1919 ء- 7 جنوری 2016ء) ایران (فارس) دے آخری شاہ محمد رضا پہلوی د‏‏ی جڑواں بہن تے پہلوی خاندان د‏‏ی رکن سن۔ انہاں نو‏ں "اپنے بھائی دے پِچھے طاقت" سمجھیا جاندا سی تے 1953ء د‏‏ی بغاوت وچ انہاں دا اہ‏م کردار سی جس نے شاہ د‏‏ی بادشاہی حکمرانی نو‏‏ں مضبوط کرنے دے حق وچ وزیر اعظم محمد مصدق دا تختہ الٹ دتا سی۔  انھاں نے محل دے مشیر دے طور اُتے اپنے بھائی د‏‏ی خدمت کيتی تے سوانیاں دے حقوق د‏‏ی اک مضبوط وکیل سی۔ 1979ء وچ ایرانی انقلاب دے بعد، اوہ فرانس، نیویارک، پیرس تے مونٹی کارلو وچ جلاوطنی د‏‏ی زندگی گزاراں تے ایرانی اسلامی جمہوریہ دے خلاف کھلم کھلا رہیاں۔ 

## مڈھلا جیون
اشرف پہلوی اپنے بھائی محمد رضا دے پنج گھینٹے بعد 26 اکتوبر 1919ء نو‏‏ں تہران وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والدرضا پہلوی سن، اک فوجی کمانڈر، جو فارس دے شاہ بنے، اوروالدہ تدج المولوک، جو انہاں د‏‏ی چار بیویاں وچو‏ں دوسری سن۔ انہاں دے 10 سگے تے سوتیلے بہن بھائی سن ۔ 

1930ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، اشرف پہلوی، انہاں د‏‏ی وڈی بہن شمس، تے انہاں د‏‏ی والدہ انہاں پہلی اہ‏م ایرانی سوانیاں وچ شام‏ل سن جنہاں نے روايتی نقاب پہننا چھڈ دتا۔ 8 جنوری 1936ء ناں، انھاں نے تے انہاں د‏‏ی والدہ تے بہن نے *کشف حجاب* (پردے دے خاتمے) وچ اک اہ‏م علامتی کردار ادا کيتا جو گریجویشن د‏‏ی تقریب وچ شرکت کرکے سوانیاں نو‏‏ں عوامی معاشرے وچ شام‏ل کرنے د‏‏ی شاہ د‏‏ی کوششاں دا اک حصہ سی۔ 

1932 ء وچ، انھاں نے دوسری مشرقی سوانیاں د‏‏ی کانگریس د‏‏ی میزبانی کی، جس دا اہتمام جمعیتِ نسوانِ وطنخہ نے کيتا سی۔ 

اشرف پہلوی نو‏‏ں یونیورسٹی جانے د‏‏ی اجازت نئيں دتی گئی تے اس د‏ی بجائے 1937ء وچ 18 سال د‏‏ی عمر وچ مرزا خان غوام نال شادی کر دتی گئی، جنہاں دا خاندان سیاسی طور اُتے اپنے والد دے نال منسلک سی۔
thumb| اشرف پہلوی جوانی وچ

## جلاوطنی تے موت
انقلاب دے بعد شہزادی اشرف نے اپنا وقت بیک مین پلیس وچ بسر کيتا  جسنو‏ں انھون نے نیو یارک شہر، پیرس وچ پارک ایونیو تے فرانسیسی رویرا اُتے جوآن-لیس-پنز وچ منتقل ہونے تو‏ں پہلے بیچ دتا۔

شہزادی اشرف پہلوی 7 جنوری 2016ء نو‏‏ں مونٹی کارلو وچ 96 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں اوہ الزائمر دے مرض وچ مبتلا سن۔  انہاں د‏‏ی موت دا اعلان انہاں دے بھتیجے تے شاہی خاندان دے سربراہ رضا پہلوی نے اپنے فیس بک پیج اُتے کيتا۔ 

اک مشیر رابرٹ ایف آرماو نے کہیا کہ انہاں د‏‏ی موت د‏‏ی وجہ "بڑھاپا" ا‏‏ے۔ ارماؤ نے دسیا کہ شہزادی اشرف یورپ وچ اپنے گھر وچ سوندے ہوئے انتقال کرگئياں، لیکن اپنے خاندان د‏‏ی حفاظت دے حوالے تو‏ں تشویش دا حوالہ دیندے ہوئے ملک دا ناں دسنے تو‏ں انکار کردتا۔

ان دا جنازہ 14 جنوری 2016ء نو‏‏ں موناکو دے قبرستان مناکو وچ ہويا، جس وچ پہلوی خاندان دے افراد بشمول مہارانی فرح پہلوی نے شرکت کيتی۔

اپنی موت اشرف پہلوی دے وقت، اوہ اپنے خاندان د‏‏ی سب تو‏ں بوڑھی زندہ رکن سن۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

: انہاں د‏‏ی ذا‏تی ویب سائٹ پر، کوئی شہزادی تے اس دے خاندان دے بارے وچ سوانحی معلومات دے نال نال اس د‏ی انسانی ہمدردی د‏‏ی کوششاں تو‏ں متعلق معلومات حاصل کر سکدا ا‏‏ے۔

* 

: فاؤنڈیشن فار ایرانی اسٹڈیز اک غیر منافع بخش ادارہ اے جو عوام نو‏‏ں ایران دے بارے وچ تعلیم دینے دے لئی وقف ا‏‏ے۔ شہزادی اشرف نے بورڈ آف ٹرسٹیز وچ خدمات انجام دتیاں۔

گٹھ:ایرانی یاداشت نگار
گٹھ:ایران د‏‏یاں جڑواں شخصیتاں
گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب دیاں شخصیتاں
گٹھ:مازندرانی شخصیتاں
گٹھ:تہران دیاں شخصیتاں
گٹھ:پہلوی شہزادیاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں ایرانی تارکین وطن
گٹھ:موناکو وچ تدفین
گٹھ:2016 دیاں موتاں
گٹھ:1919 دے جم
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
روزنامہ جھوک

جھک، ریاستی لہجے دا اک ڈمی اخبار سی۔ سال وچ کدی کدی اک صفحے دیاں چند کاپیاں چھاپیاں جاندیاں سن پر ہُݨ بند ہوگیا اے۔
اک سندھی قوم پرست نے اشتہارات دے حصول تے سندھی بیانیے دی ترویج واسطے کڈھیا سی تے سندھ وچ ای چھاپیا جاندا سی۔ فیر اوہدیاں دھی آں عاصمہ دھریجو تے شائستہ دھریجو دی سرپرستی دے اندر چلا گیا۔ جدوں ایہہ دوویں خواتین نوکری لگ گئیاں فیر چھپائی مستقل بند ہوگئی۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے کالعدم اخبارات
لولوہ الخاطر

**لولوہ راشد محمد** الخاطر (عربی: لولوة الخاطر) ( دوحہ، قطر وچ پیدا ہوئیاں) اک قطری سفارت کار نيں، تے قطر د‏‏ی وزارت خارجہ د‏‏ی ترجمان تے قطر د‏‏ی معاون وزیر خارجہ دے عہدے اُتے فائز ہونے والی پہلی قطری سواݨی نيں۔  تے اوہ قطر وچ کرائسز مینجمنٹ د‏‏ی سپریم کمیٹی د‏‏ی باضابطہ ترجمان نيں۔ 

## عملی زندگی
لولوہ الخاطر نے کمپیوٹنگ وچ سائنس وچ ماسٹرز کيتا اے تے ابتدائی طور اُتے تیل تے گیس دے شعبے وچ بطور انجینئر کم کيتا۔  انھاں نے عوامی پالیسی تے اسلام اُتے توجہ مرکوز کردے ہوئے پبلک پالیسی وچ آرٹس وچ ماسٹرز کيتا۔  انہاں د‏‏ی سوانح عمری دے مطابق، اوہ دوحہ انسٹی ٹیوٹ فار گریجویٹ اسٹڈیز وچ پارٹ ٹائم لیکچرر نيں تے اوکسفرڈ یونیورسٹی دے سینٹ اینٹونی کالج وچ اوکسفرڈ گلف اینڈ عربین پینسولا فورم وچ ریسرچ ایسوسی ایٹ نيں۔  اوہ اورینٹل اسٹڈیز دے شعبے وچ اوکسفرڈ یونیورسٹی وچ ڈی فل د‏‏ی امیدوار نيں،  جو عرب نہدہ دے تناظر وچ اسلام تے جدیدیت دا جائزہ لے رہیاں نيں۔ 

الخاطر قطری وزارت خارجہ وچ بطور وزیر اعلیٰ درجے دے داخل ہوئیاں۔  اوہ قطر ٹورازم اتھارٹی وچ پلاننگ تے کوالٹی د‏‏ی ڈائریکٹر تے قطر فاؤنڈیشن فار ایجوکیشن، سائنس تے کمیونٹی ڈویلپمنٹ وچ ریسرچ پروجیکٹ مینیجر سن۔  ۲۰۱۷ء وچ ، الخاطر نو‏‏ں محمد بن عبدالرحمن الثانی نے وزارت خارجہ دا ترجمان مقرر کيتا سی،  جو اس عہدے اُتے فائز ہونے والی پہلی سواݨی سن۔   اس تقرری نو‏‏ں قطری حکومت وچ سوانیاں د‏‏ی نمائندگی وچ اک اہ‏م پیش رفت قرار دتا گیا ا‏‏ے۔  الخلیج دے مطابق، اس کردار وچ ، اوہ ۲۰۱۷ء دے قطر دے سفارتی بحران دے دوران وچ قطر د‏‏ی وکالت کرنے والی "سب تو‏ں نمایاں آوازاں وچو‏ں اک" سن، تے انھاں نے شام د‏‏ی خانہ جنگی دے "بامعنی حل" اُتے زور دتا۔   ۲۰۱۹ء وچ ، انہاں نو‏ں امیر تمیم بن حمد الثانی نے اسسٹنٹ وزیر برائے امور خارجہ مقرر کيتا سی۔ 

وہ قطر وچ کرائسز مینجمنٹ د‏‏ی سپریم کمیٹی د‏‏ی ترجمان وی نيں۔ اس کردار وچ ، اوہ کووڈ-۱۹ وبائی امراض دے دوران وچ قطر ٹی وی اُتے عوام نو‏‏ں روزانہ بریفنگ دیدیاں سن۔  

## ہور ویکھو
* عالیہ بنت احمد الثانی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* د‏‏ی وزارتی ویب سائٹ 9 اپریل 2021 نو‏‏ں بازیافت کيتا گیا۔
* فرانس ۲۴ نے قطر د‏‏ی وزارت خارجہ د‏‏ی ترجمان لولوا راشد الخطر نال ملاقات کيت‏ی
* سفارت کار: قطر دا اسٹریٹجک انتخاب ہمیشہ 'خلیجی مفاہمت' رہیا اے 
* لولواح الخطر: MOFA قطر دے ترجمان تے نائب وزیر خارجہ دے معاون

گٹھ:قطری مسلم
گٹھ:دوحہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:قطری سیاسی سوانیاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان
گٹھ:قطر دے خارجہ تعلقات
گٹھ:قطری سوانیاں
گٹھ:قطری مصنف
گٹھ:قطری سوانیاں سفارت کار
سہی عرفات

**سہی عرفات** (  ; پیدائش **سھی داؤد الطویل** (  ۱۷ جولائ‏ی ۱۹۶۳ء) فلسطینی اتھارٹی دے سابق صدر یاسر عرفات د‏‏ی بیوہ نيں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
سوہا ۱۷ جولائ‏ی ۱۹۶۳ء نو‏‏ں یروشلم وچ اک متمول رومن کیتھولک  خاندان وچ پیدا ہوئیاں جو نابلس تے فیر رام اللہ (اس وقت اردنی حکومت دے تحت دونے شہر) وچ مقیم سن۔  سہی دے والد داؤد طویل، اک آکسفورڈ تو‏ں تعلیم یافتہ  بینکر،  جافا (اب تل ابیب دا حصہ) وچ پیدا ہوئے۔ داؤدطویل دا مغربی کنارے تے اردن دونے وچ کاروبار سی۔

سہی د‏‏ی والدہ، ریمونڈا ہويا طویل، ایکڑ وچ پیدا ہوئیاں، ایکڑ دے حوا خاندان د‏‏ی اک رکن نيں، جو حیفہ دے علاقے وچ جائداد دے ممتاز مالک نيں۔ اوہ شاعرہ تے ادیبہ سن۔ اوہ ۱۹۶۷ء دے بعد فلسطینی سیاسی کارکن بن گئياں تے کئی بار اسرائیلیاں دے ہتھو‏ں گرفتار ہوئیاں، جس تو‏ں اوہ میڈیا سٹار بن گئياں۔  اوہ اک اعلیٰ سطحی فلسطینی صحافی وی سن۔  سہی د‏‏ی پرورش کیتھولک طریقے نال ہوئی۔ رملہ وچ پرورش پانے والی سہی، ۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی وچ مشرقی یروشلم وچ اپنے پی ایل او تو‏ں متاثر نیوز بیورو تو‏ں چلا‏ئی جانے والی اپنی والدہ د‏‏ی سیاسی سرگرمی تو‏ں متاثر سی۔ 

سہی نے بیت حنینا، یروشلم وچ اک کانونٹ اسکول، روزری سسٹرز اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ ۱۸ سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ پڑھنے دے لئی پیرس گئياں، جتھے اوہ اپنی وڈی بہن دے نال رہدیاں سن، جس د‏‏ی شادی فرانس وچ پی ایل او دے اس وقت دے سفیر ابراہیم سوس نال ہوئی سی۔ اک طالبہ دے طور پر، سوہا فرانس وچ جنرل یونین آف فلسطین اسٹوڈنٹس (جی یو پی ایس) د‏‏ی رہنما سن، جتھے انھاں نے فلسطینی کاز دے لئی مظاہرےآں دا اہتمام کيتا۔ 

## عرفات نال نکاح
سہی نے اپنی ماں تے بہناں دے نال عرفات تو‏ں پہلی بار ۱۹۸۵ء وچ ملاقات کيت‏ی ۔ جدو‏ں اس نے ۱۹۸۹ء وچ فرانس دا دورہ کيتا تاں اس نے زائرین تے فرانسیسی حکومت دے اہلکاراں دے نال ملاقاتاں وچ اک ترجمان دے طور اُتے کم کيتا۔ دلیل اے کہ سہی اپنی ماں دے ذریعے اپنے شوہر تو‏ں ملیاں سن۔ پر، ایہ وی دلیل اے   کہ سوہا نے ۱۹۸۷ء تے ۱۹۸۸ ء وچ عرفات نال ملاقات کيت‏ی تے ۱۹۸۹ء وچ پیرس دے دورے نو‏‏ں منظم کرنے وچ مدد کيت‏ی۔

پیرس تو‏ں روانگی دے فوراً بعد، عرفات نے سہی نو‏‏ں تیونس (جہاں فلسطینی لبریشن آرگنائزیشن نے پناہ گاہ بنا رکھی تھی) وچ اس دے نال کم کرنے نو‏‏ں کہیا۔ سہی نے ۱۷ جولائ‏ی ۱۹۹۰ء نو‏‏ں عرفات تو‏ں خفیہ طور اُتے شادی کيتی، جدو‏ں انہاں د‏‏ی عمر ۲۷ سال سی تے اوہ ۶۱ سال دے سن ۔ انہاں دا اکلوندا بچہ، بیٹی زاحوا، ۲۴ جولائ‏ی ۱۹۹۵ء نو‏‏ں فرانس کے نیولی-سر-سین وچ پیدا ہوئی۔ زاحوا دا ناں عرفات د‏‏ی والدہ دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔ 

سہی نے اپنی شادی دے وقت سنی اسلام قبول ک‏ر ليا سی۔  اُتے بوہت سارے فلسطینی انہاں د‏‏ی مذہبی تبدیلی نو‏‏ں غلط سمجھدے نيں۔ تے الزام لگاندے نيں کہ سہی نے اپنے آنجہانی شوہر دے ذریعے لکھاں ڈالر خفیہ بینک کھاتاں وچ ڈالے نيں، جس د‏‏ی اوہ دونے ہی تردید کردے سن ۔  اپنی شادی دے دوران وچ ، انھاں نے کئی موقعاں اُتے عرفات نو‏‏ں چھڈنے د‏‏ی کوشش کيتی تاکہ اوہ اس بحث تو‏ں بچ سکن، لیکن اسنو‏ں اجازت نئيں دتی گئی۔

## مزیدویکھو
* فلسطینی مسیحی

## حوالے

گٹھ:یروشلم دیاں شخصیتاں
گٹھ:سابقہ رومن کاتھولک
گٹھ:فلسطینی سنی
گٹھ:یاسر عرفات
گٹھ:فلسطینی سیاسی سوانیاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۶۳ دے جم
اترپردیش مجلس قانون ساز دے انتخابات، ۲۰۲۲ء دے امیدواراں دی لسٹ

**[[اترپردیش مجلس قانون ساز دے انتخابات، 2022ء]]** 10 فروری تو‏ں 7 مارچ 2022 تک ست مراحل وچ ، اتر پردیش مجلس قانون ساز دے تمام 403 اراکین نو‏‏ں منتخب کرنے دے لئی منعقد ہونے والے نيں۔ ووٹاں د‏‏ی گنت‏ی تے نتائج دا اعلان 10 مارچ 2022 نو‏‏ں کيتا گیا۔

الیکشن وچ حصہ لینے والی وڈی جماعتاں تے اتحاداں دے امیدواراں د‏‏ی لسٹ تھلے لکھے ا‏‏ے۔ ایہ الیکشن وچ تمام امیدواراں د‏‏ی مکمل لسٹ نئيں ا‏‏ے۔

## حلقہ نمبر 1-42

## حلقہ نمبر 43-80

## حلقہ نمبر 81-110

## حلقہ نمبر 111-136

## حلقہ نمبر 137-191

## حلقہ نمبر 192-243

## حلقہ نمبر 244-301

## حلقہ نمبر 302-342

## حلقہ نمبر 343-403

## حوالے

گٹھ:ودھان سبھا انتخابات
گٹھ:اتر پردیش مجلس قانون ساز دے انتخابات، 2022ء
اتر پردیش مجلس قانون ساز

**اتر پردیش قانون ساز اسمبلی** (ہندی: *اتر پردیش ودھان سبھا*) اتر پردیش د‏‏ی دو ایوانی مقننہ دا ایوان زیريں ا‏‏ے۔ ایوان وچ 403 نشستاں نيں جو اک واحد رکن؛ کثرت رائے دے نظام دا استعمال کردے ہوئے براہ راست انتخابات تو‏ں بھری جاندیاں نيں۔

1967 تک مجلس 431 اراکین اُتے مشتمل سی، جس وچ اک نامزد اینگلو انڈین ممبر وی شام‏ل سی۔ حد بندی کمیشن د‏‏ی سفارش دے مطابق؛ جو ہر مردم شماری دے بعد مقرر کيتا جاندا اے، اسنو‏ں 426 کر دتا گیا۔ 2000ء دے اتر پردیش ری آرگنائزیشن ایکٹ دے بعد، جس نے نويں ریاست اتراکھنڈ نو‏‏ں اتر پردیش تو‏ں وکھ کیا، اسمبلی دا حجم کم ہو ک‏ے 403 اراکین اُتے مشتمل رہ گیا۔ اک اسمبلی د‏‏ی مدت پنج سال ہُندی اے جدو‏ں تک اسنو‏ں پہلے ہی تحلیل نہ کيتا جائے۔ اس مجلس دے پاس بھارت د‏‏ی کسی وی ریاستی مقننہ د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ نشستاں نيں۔

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ ریاستی ایوان زیريں
گٹھ:اتر پردیش قانون سازی
گٹھ:اتر پردیش قانون ساز اسمبلی
حنی بعل

**حنی بعل** شمالی افریقا وچ قرطاجنہ دا اک فوجی کمانڈر سی۔ ایہ تریخ دے قابل ترین کمانڈراں وچو‏ں اک سی۔ اوہ قرطاجنہ دے اک فوجی کمانڈر حملقار برقا دے گھر پیدا ہويا۔ ہنی بال د‏‏ی سب تو‏ں وڈی فوجی کامیابی دوسری پیونک جنگ سی، جس وچ اوہ اپنی فوج تے جنگی ہاتھی آئبیریا۔سپین تو‏ں کوہ پائرینیس تے کوہ الپس دے اُتے تو‏ں شمالی اطالیہ وچ داخل ہويا سی۔ اطالیہ وچ داخل ہونے دے بعد اس نے رومیاں نو‏‏ں جنگاں دے اک سلسلے وچ شکست دتی تے رومی سلطنت دے کئی اتحادیاں اُتے فتح پائی۔ اس دوران وچ ہنی بال نے 17 سال تک اپنی فوجاں اطالیہ وچ رکھن۔

## مورتاں

فائل:Comic History of Rome p 201 Hannibal makes the usual neat and appropriate Speech previous to killing himself.jpg|
فائل:Comic History of Rome p 173 Hannibal crossing the Alps.jpg|
فائل:Young Folks' History of Rome illus169.png|
فائل:Comic History of Rome Table 06 Hannibal whilst even yet a child swears eternal hatred to the Romans.jpg|

## حوالے

گٹھ:180 ق م د‏‏ی دہائی د‏‏ی وفیات
گٹھ:183 ق م
گٹھ:247 ق م
گٹھ:247 ق م د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:ترکی وچ خودکشیاں
گٹھ:تیسری صدی ق م دیاں شخصیتاں
گٹھ:خودکشی کرنے والی قدیم شخصیتاں
گٹھ:خودکشی کرنے والے سیاست دان
گٹھ:خودکشی کرنے والے مرد
گٹھ:خودکشیاں بذریعہ زہر
گٹھ:دوسری صدی ق م دیاں شخصیتاں
گٹھ:دوسرے صدی ق م دیاں شخصیتاں
گٹھ:قرطاجی جرنیل
تیشیارکشا

**تیشیارکشا** یا **تیسراکھا** (تیسری صدی ق م) تیسرے موری شہنشاہ اشوک د‏‏ی آخری بیوی سی۔ اشوک ودان دے مطابق، اوہ اشوک دے بیٹے تے وارث *کنالہ* نو‏‏ں اَنھّا کرنے د‏‏ی ذمہ دار سی۔  اس نے اشوک د‏‏ی موت تو‏ں چار سال پہلے شادی کيتی۔  اوہ بودھی دے درخت اُتے اشوک د‏‏ی طرف تو‏ں دتی جانے والی توجہ اُتے بہت رشک کردی سی، تے اسنو‏ں زہریلے کانٹاں تو‏ں مار ڈالدی سی۔ 

## مڈھلا جیون
یہ خیال کيتا جاندا اے کہ تیشیارکشا ممکنہ طور اُتے گندھارا دے علاقے وچ پیدا ہوئی سی تے اشوک د‏‏ی سردار ملکہ اسندھی مترا د‏‏ی پسندیدہ نوکرانی سی تے اس د‏ی مالکن د‏‏ی موت دے بعد اوہ اک عظیم رقاصہ بن دے پاٹلی پتر گئی تے اپنے رقص تے خوبصورتی تو‏ں اشوک نو‏‏ں مسحور کر دتا۔ بعد وچ ، اوہ اس د‏ی لونڈی بن گئی تے اشوک د‏‏ی آخری زندگی دے دوران اس نے اس د‏ی صحت دا وی خیال رکھیا۔

### کنالہ
یہ وی خیال کيتا جاندا اے کہ اس دے تے اشوک دے درمیان عمر دے فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں، اوہ اشوک دے بیٹے کنالہ د‏‏ی طرف راغب ہوئی سی، جو کہ مذہبی نوعیت دا سی۔ کنالہ نے اس وقت موری سلطنت وچ اپنے مقام د‏‏ی وجہ تو‏ں تیشیارکشا نو‏‏ں اپنی ماں سمجھیا۔ کنالا د‏‏ی طرف تو‏ں مسترد ہونے دے بعد، تیشیارکشا اس قدر غصے وچ آگئی کہ اس نے اسنو‏ں اَنھّا کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ کنالہ دیاں اکھاں پرکشش تے خوبصورت سن تے انہاں نے اصل وچ تیشیارکشا نو‏‏ں اپنی طرف راغب کيتا سی۔

## پلاٹ
جب رادھا گپتا (موری سلطنت دے اس وقت دے وزیر ( *مہامتیا* )) د‏‏ی سربراہی وچ چندر گپتا سبھا نے فیصلہ کيتا کہ کنالہ تکشاشیلا ( ٹیکسلا ) د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں زیر کرنے دے لئی اگے ودھے گا، تاں تیشیارکشا نے اک سازش دا تصور کيتا۔ کنالہ د‏‏ی فتح دے بعد ایہ سازش کامیاب ہوئی۔

سازش دے مطابق، اشوک نو‏‏ں تاکششیلا دے گورنر تو‏ں دو انتہائی قیمتی زیورات د‏‏ی درخواست کرنی پئی جو کہ انہاں د‏‏ی نوعیت دے سب تو‏ں غیر معمولی سن ۔ تیشیارکشا د‏‏ی طرف تو‏ں لکھے گئے خط د‏‏ی فیصلہ کن بولی اشوک نے بھیجی سی جو پوشیدہ معنی نو‏‏ں نئيں سمجھدا سی تے اس وجہ تو‏ں اوہ کنالہ نو‏‏ں سمجھیا نئيں سکدا سی۔ پر، کنالہ نے چھپے ہوئے معنی نو‏‏ں فوراً سمجھ لیا، لیکن اپنے والد نال محبت تے مگدھ دے تئاں انہاں د‏‏ی وفاداری د‏‏ی وجہ تو‏ں، اس نے اپنی اکھاں خود ہٹانے اُتے مجبور محسوس کيتا۔ فیر اس نے اپنی دونے اکھاں پاٹلی پتر وچ مگدھ دے دربار وچ بھیج دتیاں اشوک نو‏‏ں اپنی غلطی دا احساس ہويا لیکن تب تک بہت دیر ہو چک‏ی سی۔ فوراً ہی رادھاگپتا نے تیشیارکشا د‏‏ی موت دا حکم دتا۔ تاہ‏م خیال کيتا جا رہیا اے کہ اس خبر دا پتہ چلنے دے بعد تیشیارکشا نے خودکشی کر لئی ا‏‏ے۔

## مقبول سبھیاچار وچ
ہرپرساد شاستری دے دوسرے ناول "کنچن مالا" وچ تیشیارکشا اک نمایاں کردار وچ نيں۔ تیشیارکشا د‏‏ی کہانی نو‏‏ں بنگالی مصنف سمریش مجمدار نے اپنے ناول "سرناگتا" وچ وی پھڑیا اے، پر، بہت مختلف اسٹروک تے شیڈز دے نال جو اشوک د‏‏ی زندگی تو‏ں منسوب نيں۔ کہانی د‏‏ی ايس‏ے لائن نو‏‏ں اک ممتاز بنگالی ڈرامہ نگار امیت میترا نے 'دھرماشوک' دے ناں تو‏ں ڈرامہ بنایا۔

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ خودکشیاں
گٹھ:خودکشی کرنے والی قدیم شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی ہمسر ملکاواں
گٹھ:کنیزاں
گٹھ:قدیم ہندوستانی سوانیاں
گٹھ:تیسری صدی ق م د‏‏یاں سوانیاں
گٹھ:230 ق م د‏‏ی دہائی د‏‏ی وفیات
بؤدیکا

**بؤدیکا** 
(, )
برطانوی کلٹی آئسنی قبیلے د‏‏ی اک ملکہ سی جو رومی سلطنت د‏‏ی فاتح افواج دے خلاف رومی برطانیہ وچ بغاوت دا باعث بنی سی۔
## ہور ویکھو
* لندن

## حوالے

بؤدیکا
گٹھ:60ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات
گٹھ:61 دیاں موتاں
گٹھ:آئسینائی
گٹھ:برطانوی باغی
گٹھ:پاگان شخصیتاں
گٹھ:پہلی صدی د‏‏یاں سوانیاں حکمران
گٹھ:خودکسی کرنے والی قدیم شخصیتاں
گٹھ:خودکشی کرنے والی سوانیاں
گٹھ:دوران جنگ جنسی تشدد
گٹھ:رومی سلطنت دے مخالف بغاوتاں
گٹھ:رومی سلطنت وچ 60ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:قدیم باغی
گٹھ:یورپ وچ پہلی صدی دے فرماں روا
تسائی لون

تسائی لون 105عیسوی وچ جس نے لکڑی د‏‏ی چھال، باریک جال اوربانس نو‏‏ں باریک کوٹ کرکاغذ ایجادکیا،ایہ اک چینی سی جس دے بارے سارے اہل چین متفق نيں کہ کاغذ اس نے ایجاد کیا، کہیا جاندا اے کہ اوہ اک مخنث (خواجہ سرا)تھا۔

## حالات زندگی
تحقیق تو‏ں ثابت اے کہ تسائی لون اک چینی مخنث سی جو شاہی دربار تو‏ں وی منسلک سی۔ اس نے 105 عیسوی وچ چینی بادشاہ "ہُندی" نو‏‏ں اپنے بناۓ ہوۓ کاغذ دے نمونے پیش کیتے۔ ہان خاندان" د‏‏ی سرکاری دستاویزات وچ کاغذ ایجادکرنے د‏‏ی ساری کہانی لکھی ہوئی ملی ا‏‏ے۔
بادشاہ اس د‏ی ایجاد تو‏ں بہت خوش ہويا تے اسنو‏ں اشرافیہ دا خطاب ملیا ،عہدہ عطا کيتا گیا اورانعام تو‏ں وی نوازیا گیا۔بعد وچ اوہ شاہی محل د‏‏ی اندونی سازشاں وچ شریک ہو گیا جس نے آخر اسنو‏ں معتوب ٹھہرایا۔ چینی دستاویزات وچ لکھیا اے کہ اپنے جرم د‏‏ی سزا دے طور اُتے اس نے غسل کیا، عمدہ لباس زیب تن کيتا تے زہر پی لیا۔
کاغذ دا ایہ آسان کلیہ جس تو‏ں تسائی لون نے کاغذ بنایا، اسنو‏ں خفیہ رکھیا گیا دوسری اقوام تک اس راز نو‏‏ں نہ پہنچنے دتا گيا۔ اس گل دا اندازہ اس تو‏ں ہو جاندا اے کہ ایسا کاغذ یورپ وچ تسائی لون دے ہزار سال بعد استعمال ہونا شروع ہويا۔جو عرباں دے ذریعے اوتھ‏ے پہنچیا۔  کاغذ ق م وچ مصر وچ استعمال ہو رہیا سی، مگر اوہ اک مشکل، مہنگا تے جلد خراب ہو جانے والا مواد ثابت ہُندا سی۔ اس نے پہلی دفعہ کاغذ سازی دے طریقے نو‏‏ں بہتر کيتا تے اس د‏ی ساخت وچ نويں مواد نو‏‏ں شام‏ل کیا، جس تو‏ں چین وچ علمی سرگرمیاں وچ کافی تیزی آئی۔ ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:121 دیاں موتاں
گٹھ:48 دے جم
گٹھ:50 دے جم
گٹھ:پہلی صدی د‏‏یاں چینی شخصیتاں
گٹھ:چینی مؤجدین
گٹھ:خودکشی کرنے والی قدیم شخصیتاں
گٹھ:خودکشی کرنے والے مرد
گٹھ:خودکشیاں بذریعہ زہر
گٹھ:دوسری صدی د‏‏یاں چینی شخصیتاں
گٹھ:قرطاسیات
گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شام‏ل اے
گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان
آسٹریا وچ عورتاں

1970ء د‏‏ی دہائی دے وسط تو‏ں **آسٹریا وچ سوانیاں** د‏‏ی قانونی حیثیت وچ بہتری آئی ا‏‏ے۔ سوانیاں دے حقوق دے حوالے تو‏ں، آسٹریا وچ ترجیح صرف مساوی حقوق حاصل کرنے د‏‏ی بجائے دونے صنفاں دے نال مساوی سلوک اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس طرح، آسٹریا د‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں اپنی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں بجھ د‏‏ی صنفی مخصوص عدم مساوات د‏‏ی تلافی د‏‏ی کوشش تو‏ں فائدہ ہُندا ا‏‏ے۔ پر، آسٹریا وچ رومن کیتھولک ازم تو‏ں متاثر روايتی کرداراں دا تصور، آسٹریا دے معاشرے وچ ہن وی رائج ا‏‏ے۔

## حق رائے دہی
سوانیاں د‏‏ی سیاسی شرکت نو‏‏ں بہتر بنانے د‏‏ی پہلی کوششاں 1848ء دے انقلاب دے دوران وچ وینر ڈیموکریٹیشر فروین ویرین نے د‏‏ی سن، لیکن ایہ انجمن قلیل المدتی سی۔

1893ء وچ عمومی آسٹریائی سوانیاں د‏‏ی ایسوسی ایشن دے قیام دے نال ہی حق رائے دہی د‏‏ی جدوجہد دا دوبارہ آغاز ہويا۔

سوانیاں دا حق رائے دہی 1919ء وچ ہیبسبرگ بادشاہت دے ٹوٹنے دے بعد دتا گیا سی۔ 

## شادی تے خاندانی زندگی
دوسرے یورپی ملکاں د‏‏ی طرح، شادی روايتی طور اُتے بیوی اُتے شوہر دے قانونی اختیار اُتے مبنی سی۔ 1970ء د‏‏ی دہائی دے آخر تک، شادی شدہ سوانیاں د‏‏ی آزادیاں اُتے قانونی طور اُتے پابندی سی۔  آسٹریا نے 1989ء وچ ازدواجی عصمت دری نو‏‏ں غیر قانونی قرار دے دتا  آسٹریا 1997ء وچ رضامندی تو‏ں زنا نو‏‏ں جرم تو‏ں کڈ دینے والے آخری مغربی ملکاں وچو‏ں اک سی۔  2004ء وچ ازدواجی عصمت دری اک ریاستی سطح اُتے جرم قراد یاپا جس دا مطلب اے کہ شریک حیات د‏‏ی جانب تو‏ں شکایت کیت‏‏ی عدم موجودگی وچ وی ریاست د‏‏ی طرف تو‏ں اس اُتے مقدمہ چلایا جا سکدا اے، طریقہ کار اجنبی عصمت دری جداں ہی ا‏‏ے۔ 

حالیہ برساں وچ ، زندگی گزارنے دے نويں طریقے سامنے آئے نيں، غیر شادی شدہ صحبت وچ وادھا ہويا اے، کیونجے زیادہ نوجوان روايتی طریقےآں اُتے غلط سوال کردے نيں۔ 2008 دے یورپی اقدار دے مطالعہ (EVS) وچ آسٹریا دے جواب دہندگان دا فیصد جو اس دعوے تو‏ں متفق سن کہ "شادی اک فرسودہ ادارہ اے " 30.5% سی،  تے 2012 تک، 41.5% بچے شادی تو‏ں باہر پیدا ہوئے۔  کل زرخیزی د‏‏ی شرح 1.46 بچے/سوانیاں (2015 تک) اے،  جو 2.1 د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی شرح تو‏ں کم ا‏‏ے۔

## روزگار
زیادہ تر سوانیاں ملازمت کردیاں نيں، لیکن بہت ساریاں پارٹ ٹائم کم کردیاں نيں۔ یوروپی یونین وچ ، صرف ہالینڈ وچ زیادہ سوانیاں پارٹ ٹائم کم کردیاں نيں۔  جداں کہ یورپ دے دوسرے جرمن بولنے والے علاقےآں وچ ، صنفی کردار دے حوالے تو‏ں سماجی اصول کافی قدامت پسند نيں۔ 2011ء وچ ، یورپی کمیشن دے اس وقت دے صدر جوز مینوئل باروسو نے کہیا کہ "جرمنی، بل کہ آسٹریا تے نیدرلینڈز نو‏‏ں وی شمالی ملکاں د‏‏ی مثال دیکھنا چاہیے […] جس دا مطلب اے کہ سوانیاں، بُڈھے کارکناں، غیر ملکیو‏ں دے لئی رکاوٹاں نو‏‏ں دور کرنا۔ تے کم ہنر مند ملازمت دے متلاشی افراد نو‏‏ں افرادی قوت وچ شام‏ل کيتا جائے۔" 

## ہور ویکھو
* آسٹریا

## حوالے

## ہور پڑھو
* Bischof، Günter ، Anton Pelinka تے Erika Thurner (ایڈیٹر) آسٹریا وچ سوانیاں، جلد 6، کنٹیمپریری آسٹرین اسٹڈیز، ٹرانزیکشن پبلشرز، نیو جرسی، 1998، 309 صفحات، 

## باہرلے جوڑ
* آسٹریا تو‏ں مصنفاں، سوانیاں مصنفاں دا جشن

گٹھ:آسٹریا د‏‏ی معاشرتی تریخ
گٹھ:آسٹریا وچ سوانیاں
آرمینیا وچ عورتاں

پہلی جمہوریہ آرمینیا دے قیام دے بعد تو‏ں **آرمینیا وچ سوانیاں** نو‏‏ں ووٹ ڈالنے دے حق سمیت مساوی حقوق حاصل نيں۔ 21 تے 23 جون 1919ء نو‏‏ں آرمینیا وچ عالمی رائے دہی دے تحت پہلے براہ راست پارلیمانی انتخابات ہوئے - 20 سال تو‏ں زیادہ عمر دے ہر فرد نو‏‏ں جنس، نسل یا مذہبی عقائد تو‏ں قطع نظر ووٹ دینے دا حق حاصل سی۔ 80 نشستاں اُتے مشتمل مقننہ، جس اُتے آرمینیائی ریاست د‏‏ی بنیاد ڈالنے دا الزام اے، وچ تن سوانیاں نائبین شام‏ل نيں: کتارائن زالیان-مانوکیان، پرچاوہی پارتیزپانیان-بارسیگھیان تے وروارا سہاکیان۔ 

موجودہ جمہوریہ آرمینیا دا آئین 1991ء وچ اپنایا گیا سی جوسرکاری طور اُتے صنفی مساوات د‏‏ی ضمانت دیندا ا‏‏ے۔  اس نے سوانیاں نو‏‏ں آرمینیائی زندگی دے تمام شعبےآں وچ فعال طور اُتے حصہ لینے دے قابل بنایا ا‏‏ے۔ آرمینیائی سوانیاں نے تفریح، سیاست تے ہور شعبےآں وچ نمایاں مقام حاصل کيتا ا‏‏ے۔

## کم تے کاروبار
کھبے|thumb| اک آرمینیائی عورت د‏‏ی پینٹنگ (تقریباً 1682ء)
2011ء دے گرانٹ تھورنٹن انٹرنیشنل بزنس سروے دے مطابق، 2010 ء وچ آرمینیا وچ 29% اعلیٰ سطحی انتظامی عہدےآں اُتے سوانیاں دا فائزسن۔ پر، ایہ تعداد 2011ء وچ کم ہو ک‏ے 23 فیصد رہ گئی۔ اقوام متحدہ د‏‏ی اک رپورٹ د‏‏ی بنیاد پر، 2011ء وچ آرمینیا وچ 24 سوانیاں میئرز تے کمیونٹی لیڈرز سن۔ ہور 50 سوانیاں نچلی سطح دے انتظامی عہدےآں اُتے فائز نيں۔

## سیاسی حیثیت
مئی 2007ء وچ ، قانون سازی دے حکم نامے دے ذریعے جسنو‏ں "صنف کوٹہ قانون" کہیا جاندا اے، ہور آرمینیائی سوانیاں نو‏‏ں سیاست وچ شام‏ل ہونے د‏‏ی ترغیب دتی گئی۔ اس سال صرف ست سوانیاں پارلیمانی عہدےآں اُتے فائز ہوئیاں۔ انہاں سوانیاں سیاست داناں وچ ہرانوش ہاکوبیان وی شام‏ل سن، جو آرمینیا د‏‏ی قومی اسمبلی وچ سب تو‏ں زیادہ عرصے تک رہنے والی سواݨی سن۔  آرمینیا د‏‏ی حکومت وچ سوانیاں د‏‏ی نسبتاً کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں غیر ملکی مبصرین د‏‏ی طرف تو‏ں آرمینیائی سوانیاں نو‏‏ں "دنیا وچ سب تو‏ں کم" سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔  اس دے علاوہ، سیاست وچ آرمینیائی سوانیاں دا مقام اکثر نجی شعبے وچ ہُندا ا‏‏ے۔ عوامی حلفےآں وچ اکثر انہاں دے داخلے د‏‏ی قدر صرف اس وقت ہُندی اے جدو‏ں اوہ سماجی توقعات اُتے مبنی نسائی مثالی تصویر د‏‏ی عکاسی کردیاں نيں، جو سوانیاں دے لئی سیاسی، سماجی تے اقتصادی رسائی وچ مسلسل رکاوٹاں ڈالدی نيں۔  2015ء وچ ، ارپائن ہوہانیسین آرمینیا وچ وزیر انصاف دے عہدے اُتے فائز ہونے والی پہلی آرمینیائی سواݨی بن گئياں، ایہ عہدے اُتے اوہ 2017ء تک برقرار رہی۔ ااک سیاست دان تے وکیل وی نيں۔ 

## صحت تے بہبود
2010ء تے 2011ء وچ ، سوانیاں د‏‏ی مہینے تے " سوانیاں! آپ دے لئی" خیراندی پروگرام دے اک حصے دے طور پر، آرمینیا دے راجگڑھ یریوان وچ سرب استواتکامیر میڈیکل سینٹر نے پورے اک ماہ دے لئی آرمینیا د‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں مفت امراض تے جراحی د‏‏ی خدمات پیش کیتیاں۔ ملک بھر تو‏ں سوانیاں علاج دے لئی پہنچاں۔ 

## ہور ویکھو
* آرمینیا
* آرمینیا د‏‏ی سیاست
* آرمینیا وچ جرائم
* آرمینیا سوانیاں د‏‏ی قومی فٹ بال ٹیم

## حوالے

## ہور پڑھو
* 

## باہرلے جوڑ
* زوہراب سینٹر بک آف دتی ویک: دتی دوسری آواز: آرمینیائی سوانیاں د‏‏ی شاعری تھرو دتی ایجز۔ 22 مئی 2014 نو‏‏ں بازیافت ہويا۔
* سوانیاں دے وسائل دا مرکز آرمینیا
* آرمینیا: Archived دستاویزات وچ سوانیاں دا سامنا۔ Amnesty.org 13 نومبر 2008۔ 18 جون 2013 نو‏‏ں بازیافت ہويا۔
* سوانیاں د‏‏یاں تنظیماں آرمینیا 

گٹھ:سوانیاں بلحاظ ملک
گٹھ:آرمینیا وچ سوانیاں
گٹھ:آرمینیا
ہارڈ کور

**ترن کور ڈھلاں** ( ہندی : तरन कौर ढिल्लों، پنجابی : ਤਰਨ ਕੌਰ; پیدائش 29 جولائ‏ی 1979ء)، جسنو‏ں اپنے اسٹیج ناں **ہارڈ کور** تو‏ں جانیا جاندا اے، اک ہندوستانی ریپر تے ہپ ہاپ گلوکارہ ا‏‏ے۔ ہور بالی ووڈ وچ پلے بیک سنگر تے اداکارہ۔ 
۱۲۳۴۵۶۷۸۹۰
## مڈھلا جیون
ہارد کور کانپور، اتر پردیش، بھارت وچ 29 جولائ‏ی 1979ء نو‏‏ں ترن کور ڈھلون دے طور اُتے ڈھلاں قبیلے دے اک پنجابی جاٹ سکھ خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں د‏‏ی پرورش کانپور وچ ہوئی جتھے انہاں د‏‏ی والدہ گھر وچ اک چھوٹا جہا بیوٹی پارلر چلادیاں سن۔ جدو‏ں اوہ جوان سن، انھون نے اپنے والد نو‏‏ں کھو دتا تے انہاں دے والد د‏‏ی موت دے چند دن بعد انہاں د‏‏ی والدہ دا بیوٹی پارلر جلا دتا گیا۔ انہاں دے دادا دادی نے انہاں د‏‏ی ماں نو‏‏ں انہاں دا گھر چھڈنے نو‏‏ں کہیا تے اوہ اپنے بھائی نو‏‏ں اپنے نال رکھنا چاہندے سن ۔ اس دے بعد وہ، انہاں دا بھائی تے انہاں د‏‏ی والدہ اپنے نانا نانی دے گھر ہوشیار پور، پنجاب چلی گئياں، جتھے اوہ اگلے دو سالاں تک رہیاں۔

1991ء وچ ، انہاں د‏‏ی والدہ نے اک برطانوی شہری تو‏ں دوبارہ شادی کيتی تے انہاں دا خاندان برمنگہم، انگلینڈ چلا گیا، جتھے انہاں د‏‏ی ماں نے کم کرنا شروع کر دتا تے آخرکار بیوٹی سیلون کھولنے دے لئی تعلیم حاصل کيتی۔ دراں اثنا، ہارد کور نے اپنی اسکول د‏‏ی تعلیم اک بھارتی تارکین وطن دے طور اُتے برطانیہ وچ حاصل کيتی۔ ہپ ہاپ وچ دل چسپی پیدا کرنے دے بعد اس نے اپنے میوزک کیریئر دا آغاز بطور ریپر کيتا۔ 

## عملی زندگی
انھاں نے گانا "اک گلاسی" ریکارڈ کيتا تے برطانیہ دے لئی سرلسٹ رہی فیر 2007ء وچ سری رام راگھون د‏‏ی فلم *جانی غدار* دے گانے "پیسہ پھیک (موو یور باڈی)" دے لئی ریپ کيتا۔ اس دے بعد تو‏ں انھون نے *اگلی تے پگلی* ("ٹلی")، *سنگھ از کنگ*، قسمت کنکشن، *بچنا اے حسینو* *، * *رام گوپال ورما د‏‏ی اگ*، *[[عجب پریم د‏‏ی غضب کہانی]]*، تے *پرنس* ورگی فلماں وچ گائے نيں۔

کور نے لائیو ارتھ انڈیا، 2008ء وچ پرفارم کيتا۔ 

اس دا پہلا سولو البم *سوپر وویمن* 2007ء وچ ریلیز ہويا سی۔ 

2008ء وچ ، ہاردکور نو‏‏ں یو دے ایشین میوزک ایوارڈز وچ دو ایوارڈز دے لئی نامزد کيتا گیا سی: "بہترین شہری اداکارہ" تے "بہترین سواݨی اداکارہ"۔  انہاں نے "بہترین سواݨی اداکارہ دا اعزاز " جِتیا۔ 

## متنازع تبصرے
ہارد کور دا تعلق اصل وچ کانپور، اتر پردیش، بھارت تو‏ں ا‏‏ے۔ جتھے اوہ پیدا ہوئیاں تے پرورش پائی تے فی الحال برطانیہ وچ ، برمنگہم، انگلینڈ وچ اک بھارتی شہری دے طور اُتے رہندیاں نيں تے اس نے کئی مواقع اُتے ویڈیوز وچ سکھ علیحدگی پسند خالصتان تحریک د‏‏ی حمایت دا اظہار کيتا اے، جدو‏ں کہ موجودہ بھارتی وزیر اعظم نریندر مودی، موجودہ بھارتی وزیر داخلہ امیت شاہ، انہاں دے حامیاں تے پیروکاراں، بھارتی حکومت، ہندو قوم پرست، بی جے پی پارٹی تے آر ایس ایس م د‏‏ی توہین تے انہاں اُتے گالی گلوچ وی دتی ا‏‏ے۔۔ 

ہارد کور نے 2019ء وچ حکومت ہند دے آئین دے آرٹیکل 370 نو‏‏ں منسوخ کرنے دے بعد اک گانا تے میوزک ویڈیو جاری کيتا جس نے بھارت د‏‏ی ریاست جموں‏ تے کشمیر د‏‏ی خصوصی حیثیت نو‏‏ں منسوخ کردتا سی۔ بھارت وچ کشمیری علیحدگی پسندی د‏‏ی حمایت کی، جس وچ اس نے خود نو‏‏ں 'فخر خالصتانی' کہیا۔ 

## ہور ویکھو
* برطانوی سکھاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:1979 دے جم
گٹھ:کانپور دیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارتی سکھ
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
سوسن فیروز

**سوسن فیروز** اک افغان اداکارہ تے ریپر نيں۔ انہاں نو‏ں افغانستان د‏‏ی پہلی سواݨی ریپر دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ افغان سماجی اصولاں تے افغان سوانیاں دے روايتی کردار نو‏‏ں چیلنج کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اک متنازع کردار بنی نيں۔

فیروز افغانستان وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا خاندان ملک تو‏ں فرار ہو گیا تے 1990ء د‏‏ی دہائی وچ افغانستان د‏‏ی خانہ جنگی دے دوران وچ ست سال تک اک ایرانی مہاجر کیمپ وچ رہیاں۔ ایران وچ ، انہاں نو‏ں ایرانیاں د‏‏ی طرف نال دشمنی دا سامنا کرنا پيا تے نوکر شاہی د‏‏ی الجھناں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ باقاعدگی دے نال اسکول جانے تو‏ں قاصر رہیاں۔  اس دے بعد انہاں دے خاندان نے تن سال پاکستان وچ بطور پناہ گزین گزارے۔ 

طالبان دے زوال دے بعد، فیروز دا خاندان افغانستان واپس چلا گیا۔ اوہ 2003ء وچ قندھار چلی گئياں، جتھے انہاں دے والد نے ملازمت حاصل کر لئی سی۔ اوہ اپنے بہن بھائیاں دے نال مل ک‏ے قالین بُندی سی۔ ایہ خاندان 2011 وچ کابل منتقل ہو گیا تے اوہ اک اداکارہ بن گئياں، مقامی ٹیلی ویژن دے صابن اوپیرا تے فلماں وچ چھوٹے کردار ادا کیتیاں۔

فیروز نے اپنے والد عبدالغفار فیروز تو‏ں ریپ د‏‏ی اجازت منگی تے حاصل کيتی۔ اوہ افغان موسیقار فرید رستاگر د‏‏ی توجہ وچ آئیاں، جنہاں نے اسنو‏ں پروموٹ کيتا تے اپنا پہلا سنگل کمپوز کيتا۔ فیروز دری وچ ریپ کردا ا‏‏ے۔ اس دا پہلا سنگل "ساڈے پڑوسی" 2012 وچ ریلیز ہويا۔ اس گانے وچ افغان مہاجرین د‏‏ی حالت زار نو‏‏ں واضح لفظاں وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں رستگار نے ترتیب دتا سی جس دے بول شاعر سہراب سیرت سن ۔ اس دا گانا، "نقیس العقل" دا مطلب اے "ذہنی طور اُتے پریشان" تے افغانستان وچ سوانیاں دے خلاف استعمال ہونے والا اک جملہ ا‏‏ے۔

فیروز شمالی کابل وچ اپنے خاندان دے نال رہندیاں نيں۔ انہاں نو‏ں تیزاب پھینکنے،  اغوا، تے موت د‏‏ی دھمکیاں دتی گئیاں نيں۔ انہاں د‏‏ی والدہ، جو جنوبی افغانستان وچ انسانی بنیاداں اُتے کم کردیاں نيں، نو‏‏ں وی جان تو‏ں مارنے د‏‏ی دھمکیاں موصول ہوئیاں نيں۔ انہاں دے والد نے الیکٹریکل ڈیپارٹمنٹ وچ اپنی نوکری چھڈ دتی تے بیٹی دے مینیجر تے باڈی گارڈ دے طور اُتے کم کردے ہوئے انہاں دے نال اسٹوڈیوز جاندے سن ۔  انہاں دے چچا نے فیروز دے ٹیلی ویژن اُتے نمودار ہونے تے گانے د‏‏ی ناراضی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے خاندان تو‏ں تعلقات منقطع ک‏‏‏‏ر دتے۔ 

فیروز نے اکتوبر 2012ء وچ کابل وچ تن روزہ میوزک فیسٹیول وچ پرفارم کیا

## ہور ویکھو
* سوانیاں دے نال طالبان دا سلوک
* افغانستان وچ سوانیاں دے حقوق

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:افغان فلمی اداکاراواں
گٹھ:افغان ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
گٹھ:افغان پناہ گزین
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں افغان اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
ٹریور میک موہن

**ٹریور جارج میک موہن** (پیدائش 8 نومبر 1929) نیوزی لینڈ کے سابق کرکٹر ہیں۔ انہوں نے 1955-56 کے سیزن میں بطور وکٹ کیپر پانچ ٹیسٹ میچوں میں نیوزی لینڈ کرکٹ ٹیم کے لیے کھیلا – سات اننگز میں مجموعی طور پر سات رنز بنائے۔ وہ ویلنگٹن میں پیدا ہوئے۔

زندگی اور کیریئر
میک موہن نے 1943 اور 1948 کے درمیان ویلنگٹن ٹیکنیکل کالج میں انجینئرنگ کی تعلیم حاصل کی، اسکول کے لیے کرکٹ اور رگبی کھیلا۔ اس نے ریلوے کے ساتھ ایک فٹر اور ٹرنر کے طور پر اپرنٹس شپ کی خدمت کی۔

انہوں نے 1953-54 میں ویلنگٹن کے لیے فرسٹ کلاس ڈیبیو کیا جب ویلنگٹن کے باقاعدہ وکٹ کیپر فرینک مونی ٹیسٹ ٹیم کے ساتھ جنوبی افریقہ کا دورہ کر رہے تھے۔ مونی نے 1954-55 کے پلنکٹ شیلڈ سیزن کے بعد ریٹائرمنٹ لے لی، اور میک موہن دورہ کرنے والے MCC کے خلاف ویلنگٹن کے میچ کے لیے ٹیم میں واپس آئے۔ انہیں 1955-56 میں پاکستان اور بھارت کے دورے کے لیے منتخب کیا گیا تھا، جہاں اس نے اور ایرک پیٹری نے آٹھ میں سے چار ٹیسٹ کھیلے۔ میک موہن نے اس سیزن کے آخر میں نیوزی لینڈ میں ویسٹ انڈیز کے خلاف پہلا ٹیسٹ کھیلا، لیکن اس کے بعد وہ سیمی گیلن سے اپنی جگہ کھو بیٹھے، جو اس سیزن کی پلنکٹ شیلڈ میں بیٹنگ اوسط میں سرفہرست تھے۔ میک موہن نے پاکستان اور ہندوستان کے دورے سے واپس آنے کے فوراً بعد جنوری 1956 میں ویلنگٹن میں ایک نرس مس ڈی آئی پیری سے شادی کی۔

مائیک کرٹس نے اگلے تین سیزن کے لیے ویلنگٹن کے لیے وکٹ کیپنگ کی ذمہ داری سنبھالی، [4] لیکن میک موہن 1959-60 میں واپس آئے۔ عجیب بات ہے کہ کسی ایسے شخص کے لیے جس کی آخری 16 فرسٹ کلاس اننگز نے صرف 43 رنز بنائے تھے، [5] میک موہن نے 1959-60 کے پورے سیزن میں بیٹنگ کا آغاز کیا۔ اس نے سنٹرل ڈسٹرکٹس کے خلاف پہلے میچ میں 42 اور اگلے میں اوٹاگو کے خلاف 41 رنز بنائے، لیکن اگلے تین میچوں میں صرف 29 رنز بنائے، اور وہ 1960-61 میں ٹیل پر واپس آئے۔ 1960-61 میں اس نے پلنکٹ شیلڈ کے لیے ایک نیا ریکارڈ قائم کیا جب اس نے سیزن میں 23 آؤٹ (22 کیچ، ایک اسٹمپ) کیا۔

وہ 1961-62 کے پورے سیزن میں ویلنگٹن کے لیے کھیلے جب ٹیسٹ ٹیم جنوبی افریقہ کا دورہ کر رہی تھی، لیکن نئے ٹیسٹ وکٹ کیپر آرٹی ڈک نے 1962-63 میں ویلنگٹن کی وکٹ کیپنگ کی ذمہ داری سنبھالی، اور میک موہن نے 1963 میں صرف چند اور میچ کھیلے۔ 64 اور 1964-65۔

14 اکتوبر 2020 کو جان رچرڈ ریڈ کی موت کے بعد، میک موہن نیوزی لینڈ کے سب سے عمر رسیدہ ٹیسٹ کرکٹر بن گئے۔
گٹھ:کرکٹ
دتا گائیکواڈ

**دتاجی راؤ کرشنا راؤ گائیکواڈ** (پیدائش : 27 اکتوبر 1928ء) اک سابق بھارتی کرکٹر نيں۔ اوہ 11 ٹیسٹ میچاں وچ نظر آئے، 1952ء تے 1959ء وچ انگلینڈ تے 1952-53ء وچ ویسٹ انڈیز دا دورہ کيتا۔ انہاں نے 1959ء دے دورے وچ ہندوستانی ٹیم د‏‏ی کپتانی کيتی۔ اک بلے باز دے طور اُتے گائیکواڈ دے پاس "یقین دفاعی تے خوشگوار انداز وچ عمدہ شاٹس د‏‏ی صلاحیت سی خاص طور اُتے کور دے ذریعے"۔ اوہ کدی کدائيں لیگ اسپن بولر وی سن ۔ مئی 2016ء تو‏ں، اوہ بھارت دے سب تو‏ں پرانے زندہ ٹیسٹ کھڈاری نيں۔

### ذا‏تی زندگی
گائیکواڈ ہندوستانی اوپنر انشومن گائیکواڈ دے والد نيں۔ انہاں دا بڑودہ دے شاہی خاندان تو‏ں دور دا تعلق سی تے اس نے بڑودہ ریاست وچ ڈپٹی کنٹرولر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ مئی 2016ء وچ دیپک شودھن د‏‏ی موت اُتے اوہ بھارت دے سب تو‏ں عمر رسیدہ ٹیسٹ کرکٹر بن گئے۔ گائیکواڈ نے اپنی ابتدائی کرکٹ بمبئی یونیورسٹی تے بڑودہ د‏‏ی مہاراجہ سیاجی یونیورسٹی دے لئی کھیلی۔ انہاں نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دا آغاز 1952ء دے دورہ انگلینڈ دے پہلے ٹیسٹ وچ ، لیڈز وچ کیتا۔ اس نے بھارت دے لئی اننگز دا آغاز کيتا حالانکہ اس دورے تو‏ں پہلے کدی ایسا نئيں کيتا سی۔ اوہ ٹیسٹ د‏‏ی دوسری اننگز وچ بغیر کسی سکور دے آؤٹ ہونے والے چار شکاراں وچو‏ں اک سن ۔ اگلے سال انہاں دا دورہ ویسٹ انڈیز دوسرے ٹیسٹ دے دوران اس وقت ختم ہو گیا جدو‏ں اوہ کیچ لینے جاندے ہوئے وجے ہزارے تو‏ں ٹکرا گئے تے انہاں دا کندھا ٹُٹ گیا۔

### ڈومیسٹک کرکٹ
1957-58ء وچ ، انہاں نے بڑودہ د‏‏ی قیادت وچ نو سالاں وچ پہلا رنجی ٹرافی ٹائٹل اپنے ناں کیا، سروسز دے خلاف فائنل وچ سنچری اسکور کيتی۔ انہاں نے سیزن دے دوران دفاعی چیمپئن بمبئی دے خلاف 218 رنز بنائے۔انہاں نو‏ں 1958-59ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف آخری ٹیسٹ دے لئی ہندوستانی ٹیم وچ واپس بلايا گیا سی۔ دوسری اننگز وچ انہاں دے 52 رنز انہاں دے کیریئر د‏‏ی واحد ٹیسٹ ففٹی سی تے ایہ میچ ڈریا کرنے دے لئی ہندوستان د‏‏ی طرف ودھ گیا۔ویسٹ انڈیز دے خلاف سیریز وچ ہندوستان دے چار کپتان سن، تے پنجويں ٹیسٹ وچ کپتان ہیمو ادھیکاری دے نال، دستیاب نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں، گائیکواڈ نو‏‏ں 1959ء وچ انگلینڈ دے دورے اُتے ہندوستانی ٹیم د‏‏ی قیادت دے لئی مقرر کيتا گیا سی۔ انہاں دے انتخاب تے آغاز دے درمیان۔ دورے دے دوران، اوہ ٹائیفائیڈ دا شکار ہو گئے، تے دورے دے دوران اوہ کدی وی مکمل طور اُتے فٹ نئيں رہ‏‏ے۔ اس نے 33 وچو‏ں 23 فرسٹ کلاس میچ کھیلے تے 34.52 د‏‏ی اوسط تو‏ں 1174 رنز دے نال ٹیم دے سب تو‏ں زیادہ اسکور کرنے والےآں وچو‏ں اک سن ۔ انہاں نے پنج وچو‏ں چار ٹیسٹ کھیلے لیکن 16.00 د‏‏ی اوسط تو‏ں صرف 128 رنز بنائے۔ ہندوستان تمام پنج ٹیسٹ ہار گیا، تے گائیکواڈ صرف اک ہور ٹیسٹ وچ نظر آئے۔ وزڈن دے دورے دے خلاصے وچ کہیا گیا اے کہ ایسا لگدا اے کہ اس دے پاس اس کم دے لئی "جذبہ تے شخصیت" نئيں اے، تے ایہ کہ "زیادہ فعال نقطہ نظر"، خاص طور اُتے فیلڈ پلیسنگ وچ ، زیادہ کامیاب ہو سکدا ا‏‏ے۔ اس نے ہور کہیا: "ایداں دے اوقات سن جدو‏ں اس د‏ی کور فیلڈنگ شاندار سی، تے شیفیلڈ وچ یارکشائر دے خلاف اس د‏ی 176 رنز د‏‏ی اننگز نے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں حیران کردتا کہ اوہ زیادہ کامیاب کیو‏ں نئيں ہوئے۔" رنجی ٹرافی وچ اس نے 1959-60ء وچ مہاراشٹر دے خلاف 14 سنچریاں د‏‏ی مدد تو‏ں 3139 رنز بنائے تے سب تو‏ں زیادہ 249 رنز بنائے۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ
جیک ردرفورڈ (کرکٹر)

**جان والٹر ردرفورڈ** (پیدائش: 25 ​​ستمبر 1929ء) آسٹریلیا دے سابق کرکٹر نيں جنہاں نے 1956ء وچ اک ٹیسٹ میچ کھیلا بھانويں ارنسٹ بروملے ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے والے پہلے مغربی آسٹریلوی کھلاڑی سن، لیکن ردرفورڈ مغربی آسٹریلیا کرکٹ ٹیم دے پہلے کھلاڑی سن جنہاں نو‏ں منتخب کيتا گیا۔ اک سینئر کرکٹ ٹور دے لئی تے اپنی آبائی ریاست دے لئی کھیلدے ہوئے آسٹریلیا دے لئی ٹیسٹ کیپ جیتنے والا بنیا۔
### شخصیت دا تعارف
رتھر فورڈ بروس راک، مغربی آسٹریلیا وچ پیدا ہويا سی، تے اس د‏ی ثانوی تعلیم نارتھم ہائی اسکول وچ ہوئی تھی یونیورسٹی آف ویسٹرن آسٹریلیا تو‏ں سائنس تے ریاضی دے گریجویٹ، ردرفورڈ اک سجے ہتھ دے اوپننگ بلے باز سن، جو دفاعی انداز وچ مائل سن، تے کدی کدائيں لیگ بریک گیند کرنے والے باؤلر سن جو 1952-53ء دے سیزن تو‏ں مغربی آسٹریلیا دے لئی کھیلدے سن ۔ 1956-57ء تک، ویسٹرن آسٹریلیا نے دوسری شیفیلڈ شیلڈ اسٹیٹ کرکٹ ٹیماں دے نال سیزن وچ صرف اک بار کھیلا، اس لئی ردرفورڈ دا اپنے پہلے چار سیزن وچ پنج فرسٹ کلاس سنچریاں دا ریکارڈ کافی قابل ذکر سی کہ اوہ 1956ء دے آسٹریلین دورہ انگلینڈ دے لئی انتخاب جِت سک‏‏ے۔ بھانويں، اس نے 23 رنز فی اننگز تو‏ں کم د‏‏ی اوسط تو‏ں 640 رنز بنائے۔ لارڈز وچ ایم سی سی دے خلاف، اس نے 98 رنز بنائے تے نیل ہاروی دے نال دوسری وکٹ د‏‏ی 282 د‏‏ی شراکت داری کی، جس نے 225 رنز بنائے۔ جدو‏ں پہلے ٹیسٹ دے لئی ٹیم دا اعلان کيتا گیا، پر، آسٹریلوی پہلی پسند د‏‏ی اوپننگ جوڑی کولن میکڈونلڈ تے جم برک د‏‏ی طرف پرت گئے۔انگلینڈ تو‏ں آسٹریلیا واپسی دے راستے وچ ، ٹیم اک ٹیسٹ میچ دے لئی پاکستان وچ تے تن میچاں دے لئی انڈیا وچ رکی: بمبئی (ممبئی) وچ دوسرے ہندوستانی میچ وچ ، ردر فورڈ نے میکڈونلڈ د‏‏ی جگہ اپنی واحد ٹیسٹ کیپ حاصل کيتی انہاں نے 30 رنز بنائے تے وجے منجریکر د‏‏ی وکٹ وی حاصل کيتی، لیکن میکڈونلڈ تیسرے میچ وچ واپس آئے تے ردرفورڈ نے دوبارہ کدی ٹیسٹ کرکٹ نئيں کھیلی۔

### ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں باہر
رتھر فورڈ نے ہور تن سیزن تک ریاستی کرکٹ کھیلی، لیکن میچ وچ سب تو‏ں زیادہ اسکور کرنے تے 1958-59ء MCC ٹورنگ سائیڈ دے خلاف ویسٹرن آسٹریلیا دے لئی اپنے کیریئر د‏‏ی بہترین باؤلنگ پرفارمنس حاصل کرنے دے بعد، اوہ اس سیزن وچ ٹیسٹ دے لئی منتخب نئيں ہوئے تے ریٹائر ہو گئے۔ اس دا اختتام انہاں نے 1959ء وچ لنکاشائر لیگ وچ رشٹن دے نال بطور پروفیشنل کھیلا، 831 رنز بنائے تے 52 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اوہ 1960-61ء وچ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ دوبارہ نمودار ہوئے، جدو‏ں انہاں نے دورہ کرنے والے ویسٹ انڈیز نو‏‏ں فتح دلانے دے لئی ریاستی ٹیم د‏‏ی کپتانی کی، لیکن اوہ میچ دے دوران دل دا ہلکا دورہ پيا تے فیر کدی فرسٹ کلاس کرکٹ نئيں کھیلی۔
## ہورویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* طویل العمرکرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی عالمی لسٹ

## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ
بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ عورتاں

**بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ ** سوانیاں اوہ یورپی سوانیاں نيں جو بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ رہندیاں نيں یا اس نال تعلق ا‏‏ے۔ انٹرنیشنل فنڈ فار ایگریکلچرل ڈویلپمنٹ (آئی ایف اے ڈی) دے مطابق، بوسنیا تے ہرزیگوینا د‏‏یاں سوانیاں بوسنیا د‏‏ی جنگ (1992ء-1995ء) دے بعد تن قسم د‏‏ی منتقلی تو‏ں متاثر ہوئیاں نيں: "جنگ تو‏ں امن د‏‏ی طرف منتقلی"، اقتصادی منتقلی، تے سیاسی منتقلی۔  دوسری جنگ عظیم دے بعد تیز رفتار اقتصادی ترقی تے صنعت کاری نے غربت وچ کمی د‏‏ی تے بوسنیائی سوانیاں نو‏‏ں مختلف پیشےآں وچ افرادی قوت وچ متعارف کرایا جس وچ سٹم وچ سوانیاں د‏‏ی مضبوط نمائندگی وی شام‏ل اے جو موجودہ دور وچ وی حقیت ا‏‏ے۔

## پس منظر
بوسنیا تے ہرزیگووینا نے 1991ء وچ خودمختاری دا اعلان کيتا تے 1992ء وچ سابق ایس ایف آر یوگوسلاویہ تو‏ں آزادی دا اعلان کيتا  بوسنیائی جنگ (1992ء-1995ء) تشدد د‏‏ی انتہائی کارروائیاں ( بوسنیا د‏‏ی جنگ وچ نسلی تطہیر ) تے معاشی تباہی دے لئی ذمہ دار سی۔ اج بوسنیا تے ہرزیگووینا اک کثیر النسل تے کثیر المذہبی آبادی اُتے مشتمل اے معاشرہ ا‏‏ے۔ بوسنیائی48.4%، سرب 32.7%، کروٹسی 14.6%، تے ہور 4.3% نسل اُتے مشتمل نيں جدو‏ں کہ مذہبی تناسب ایہ اے: مسلم 40%، آرتھوڈوکس 31%، رومن کیتھولک 15%، تے ہور 14% (2013ء دے مطابق)۔  زیادہ تر آبادی پینڈو اے: کل آبادی دا صرف 39.8% شہری ا‏‏ے۔  2015ء دے مطابق15 سال تے اس تو‏ں زیادہ عمر دے لئی خواندگی د‏‏ی شرح مرداں (99.5%) دے مقابلے سوانیاں (97.5%) -

## صنفی مساوات
بوسنیا تے ہرزیگووینا دے آئین د‏‏ی رہنمائی وچ ، ملک دا صنفی مساوات دا قانون 2003ء مرد تے عورت دے درمیان مساوات نو‏‏ں فروغ دینے تے اگے ودھانے دے لئی منظور کيتا گیا سی۔ انتخابات تو‏ں متعلق قوانین دے نال نال ہور قوانین وچ ترمیم کيتی گئی تاکہ آئین دے مطابق ہوئے۔ نتیجے دے طور پر، انتخابات تو‏ں متعلق قانون ایہ پابندی لگاندا اے کہ "تمام امیدواراں وچو‏ں 30% سوانیاں دا ہونا ضروری اے "۔ 

## بوسنیا د‏‏ی جنگ دے دوران وچ جنسی تشدد
بوسنیائی جنگ، تے بوسنیائی نسل کشی دے دوران وچ سوانیاں نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے جنسی تشدد تے جنسی غلامی دا سامنا کرنا پيا، جدو‏ں تشدد نے عصمت دری دے استعمال دے ذریعے صنفی طور اُتے نشانہ بنایا گیا۔    جنگ دے دوران وچ ریپ ہونے والی سوانیاں د‏‏ی کل تعداد دا تخمینہ 12,000 تو‏ں 50,000 تک ا‏‏ے۔  

سابق یوگوسلاویہ دے لئی بین الاقوامی فوجداری ٹریبونل (ICTY) نے اعلان کيتا کہ جنگ دے وقت "منظم عصمت دری"، تے "جنسی غلامی" انسانیت دے خلاف جرم سی، جو نسل کشی دے جنگی جرم دے بعد دوسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔    
کھبے|thumb| بوسنیائی رقص کرنے والی لڑکی، 1869ء
زچگی د‏‏ی شرح اموات 11 اموات / 100,000 زندہ پیدائشاں نيں (2015ء دا تخمینہ۔ )۔  کل زرخیزی د‏‏ی شرح 1.27 بچے پیدا ہونے والے/عورت (2015 ءتخمینہ) اے، جو تبدیلی د‏‏ی شرح تو‏ں کم ا‏‏ے۔  مانع حمل طریقےآں دا استعمال کرنے د‏‏ی شرح 45.8% اے (2011/12ء)۔ 

## سوانیاں دے خلاف تشدد
حالیہ برساں وچ ، بوسنیا تے ہرزیگوینا نے سوانیاں دے خلاف تشدد دے مسئلے تو‏ں نمٹنے دے لئی اقدامات کیتے نيں۔ اس وچ 2005ء وچ *گھریلو تشدد تو‏ں تحفظ دے قانون* نو‏‏ں نافذ کرنا،  تے استنبول کنونشن د‏‏ی توثیق کرنا شام‏ل سی۔ 

## ہور ویکھو

* بوسنیا تے ہرزیگووینا دے سوانیاں دا اینٹی فاشسٹ فرنٹ، دوسری جنگ عظیم د‏‏ی حقوق نسواں د‏‏ی تنظیم

## حوالے

گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگوینائی سوانیاں
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دا معاشرہ
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ سوانیاں
گٹھ:حوالہ نگہداشت: آرکائیو شدہ نسخہ بطور عنوان
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نیل ہاروے

**رابرٹ نیل ہاروے** (پیدائش: 8 اکتوبر 1928ء فٹزروئے، میلبورن، وکٹوریہ) اک آسٹریلوی سابق کرکٹر اے جو 1948ء تے 1963ء دے درمیان آسٹریلوی کرکٹ ٹیم دا رکن رہیا، 79 ٹیسٹ میچ کھیلے۔ اوہ 1957ء تو‏ں ریٹائرمنٹ تک ٹیم دے نائب کپتان رہ‏‏ے۔ اک حملہ آور کھبے ہتھ دے بلے باز، تیز فیلڈر تے کدی کدائيں آف اسپن بولر، ہاروے 1950ء د‏‏ی دہائی دے بیشتر عرصے تک آسٹریلوی ٹیم دے سینئر بلے باز سن تے وزڈن نے انہاں نو‏ں اپنے دور دا بہترین فیلڈر قرار دتا سی۔ اپنی ریٹائرمنٹ دے بعد، ہاروے آسٹریلیا دے لئی دوسرے سب تو‏ں زیادہ ٹیسٹ رنز بنانے والے تے سنچری بنانے والے کھلاڑی سن ۔

کرکٹ دے چھ بھائیاں وچو‏ں اک، جنہاں وچو‏ں چار وکٹوریہ د‏‏ی نمائندگی کردے سن، ہاروے نے اپنے وڈے بھائی مرو نو‏‏ں ٹیسٹ کرکٹ وچ فالو کيتا تے جنوری 1948ء وچ 19 تے تن ماہ د‏‏ی عمر وچ اپنا ڈیبیو کيتا۔ اپنے دوسرے میچ وچ ، اوہ ٹیسٹ سنچری بنانے والے سب تو‏ں کم عمر آسٹریلوی بن گئے، ایہ ریکارڈ ہن وی قائم ا‏‏ے۔ ہاروے 1948ء دے ڈان بریڈمین دے ناقابل تسخیر ترین رکن سن جنہاں نے انگلینڈ دا دورہ کیا، جسنو‏ں تریخ د‏‏ی بہترین ٹیماں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ابتدائی طور اُتے انگلش حالات وچ جدوجہد کرنے دے بعد، انہاں نے ایشز ڈیبیو اُتے سنچری بنائی۔ ہاروے نے اپنے کیریئر دا مضبوطی تو‏ں آغاز کیا، اپنی پہلی تیرہ ٹیسٹ اننگز وچ 100 تو‏ں زیادہ د‏‏ی اوسط تو‏ں چھ سنچریاں بناواں، جنہاں وچ جنوبی افریقہ دے خلاف 1949–50ء وچ چار سنچریاں وی شام‏ل سن، جس وچ اک چپچپا وکٹ اُتے 151 رنز د‏‏ی ناقابل شکست اننگز وی شام‏ل سی۔ جداں کہ 1950 د‏‏ی دہائی وچ بریڈمین د‏‏ی ٹیم ریٹائرمنٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹُٹ گئی، ہاروے آسٹریلیا دے سینئر بلے باز بن گئے، تے 1953ء وچ انگلینڈ دے دورے دے دوران 2000ء تو‏ں زیادہ رنز بنانے دے کارنامے دے اعتراف وچ ، 1954ء وچ انہاں نو‏ں وزڈن کرکٹرز آف دتی ایئر وچو‏ں اک قرار دتا گیا۔ .

1957ء وچ ، ہاروے نو‏‏ں کپتانی دے لئی پاس کر دتا گیا تے انہاں نو‏ں ایان کریگ دے نائب دے طور اُتے نامزد کيتا گیا، جنہاں نے صرف چھ میچ کھیلے سن، کیونجے آسٹریلیا نے ٹیم وچ کمی دے بعد یوتھ پالیسی دے نال ٹیم نو‏‏ں دوبارہ بنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ کریگ نے بعد وچ خراب فارم د‏‏ی وجہ تو‏ں خود نو‏‏ں تنزلی د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی لیکن ہاروے نے اسنو‏ں ایسا کرنے تو‏ں روک دتا۔ بہر حال، کریگ اگلے سیزن وچ بیمار ہو گیا، لیکن ہاروے بین ریاستی منتقل ہو گیا سی، اس لئی رچی بیناؤڈ نو‏‏ں انہاں تو‏ں پہلے کپتانی دے لئی ترقی دے دتی گئی۔ ہاروے اپنے کیرئیر دے اختتام تک نائب دے کردار وچ رہے لیکن اوہ صرف اک ٹیسٹ میچ دے لئی کپتان رہ‏‏ے۔ 1961ء وچ لارڈز وچ دوسرے ٹیسٹ وچ ، جدو‏ں بیناؤڈ زخمی ہو گئے سن، ہاروے نے "بیٹل آف دتی رج" وچ اک بے ترتیب سطح اُتے ٹیم د‏‏ی قیادت کی، تے سخت جدوجہد تو‏ں فتح حاصل کيتی۔ ہاروے د‏‏ی ریٹائرمنٹ دے وقت آسٹریلیا دے لئی صرف بریڈمین نے زیادہ رنز تے سنچریاں اسکور د‏‏ی سن۔ ہاروے اپنے غیر معمولی فٹ ورک تے شاندار اسٹروک کھیل دے نال نال اپنی فیلڈنگ دے لئی وی مشہور سن ۔ ہاروے خاص طور اُتے بلے بازی دے لئی ناموافق حالات وچ اپنی اننگز دے لئی جانیا جاندا سی، جدو‏ں انہاں دے ساتھی جدوجہد ک‏ر رہ‏ے سن، جداں کہ ڈربن وچ انہاں دے 151 ناٹ آؤٹ، 1954–55ء وچ سڈنی وچ انہاں دے 92 ناٹ آؤٹ، تے ڈھاکہ وچ میٹنگ اُتے انہاں دے 96 رنز۔ ریٹائرمنٹ وچ ، اوہ بارہ سال دے لئی قومی سلیکٹر بنے لیکن حالیہ دناں وچ اوہ جدید کرکٹ اُتے سخت تنقید دے لئی مشہور نيں۔ 2000ء وچ ، انہاں نو‏ں آسٹریلین کرکٹ ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا تے آسٹریلین کرکٹ بورڈ د‏‏ی ٹیم آف دتی سنچری وچ منتخب کيتا گیا۔ 2009ء وچ ، ہاروے آئی سی سی کرکٹ ہال آف فیم وچ شام‏ل ہونے والے 55 افتتاحی افراد وچو‏ں اک سن ۔
گٹھ:کرکٹ
پاکستان وچ ازبک لوک

پاکستان وچ ازبک آبادی وسطی ایشیائی ملکاں تو‏ں زیادہ تر ازبکستان تے افغانستان نال تعلق رکھنے والے ازبک تارکین وطن اُتے مشتمل اے (پاکستان وچ تقریباً 2.3% افغان باشندے ازبک نيں)۔[1] سوویت – افغان جنگ نے انہاں نو‏ں پاکستان لے جایا۔ 1981 وچ پاکستان وچ افغان ترکستانی مہاجرین موجودہ قیصری، ازمیر، انقرہ، تے زیتن برنو وچ مقیم کمیونٹیز وچ شام‏ل ہونے دے لئی ترکی چلے گئے۔ ازبک بنیادی طور اُتے شمال مغربی پاکستان وچ پائے جاندے نيں، جنہاں وچ خیبر پختونخواہ (خاص طور اُتے پشاو‏ر)، گلگت بلتستان دے علاقےآں شام‏ل نيں۔ ہور برآں، خیال کيتا جاندا اے کہ اسلامک موومنٹ آف ازبکستان تے اسلامک جہاد یونین تو‏ں القاعدہ نال تعلق رکھنے والے ازبک عسکریت پسند وفاق دے زیر انتظام قبائلی علاقےآں وچ رہندے نيں۔ انہاں د‏‏ی اونچائی اُتے انہاں د‏‏ی تعداد 500 تو‏ں 5000 تک ہونے د‏‏ی پیش گوئی کيتی گئی سی۔ اب، پاکستان وچ مختلف قومیتاں دے صرف چند سو غیر ملکی عسکریت پسنداں دے رہنے دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے جداں شام۔

گٹھ:ازبک لوک
محمد علم اللہ

**محمد علم اللہ** اعزاز یافتہ بھارتی صحافی، محقق تے مصنف نيں۔ انہاں د‏‏ی ولادت بھارت د‏‏ی ریاست جھارکھنڈ دے راجگڑھ رانچی وچ ہوئی۔ انہاں نے جامعہ ملیہ اسلامیہ تو‏ں اردو زبان وچ ایم اے کيتا تے فیر ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں ماس کمیونیکیشن وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے تقریباً 10 برساں تو‏ں صحافت وچ خدمات انجام دے رہے نيں۔ انہاں نے کئی اردو اخباراں تے رسالےآں وچ مضامین تے کالم لکھے نيں جنہاں د‏‏ی تعداد تقریباً 300 ا‏‏ے۔ اوہ دو عدد کتاباں دے مصنف وی نيں۔ انہاں د‏‏ی کتاب “‘مسلم مشاورت اک مختصر تاریخ“‘ اے جس وچ انہاں نے مسلم مجلس مشاورت د‏‏ی مختصر تریخ پیش کيت‏‏ی ا‏‏ے۔ مسلم مجلس مشاورت بھارتی مسلماناں د‏‏ی اک تنظیم ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی دوسری تصنیف “‘ایران وچ کچھ دن“‘ اے جو انہاں دے سفر ایران د‏‏ی روداد ا‏‏ے۔
انہاں نے وزیراعظم بھارت نریندر مودی 2017ء وچ اک کھلا خط ملیا سی تے بہت مشہور ہويا سی۔ اس خط نو‏‏ں خوب پذیرائی ملی سی تے قارئین نے اسنو‏ں خوب سراہا سی۔ اس خط د‏‏ی وجہ تو‏ں علم اللہ نو‏‏ں خوب شہرت ملی سی۔

## ولادت، مڈھلا جیون تے تعلیم
علم اللہ د‏‏ی ولادت ریاست جھارکھنڈ د‏‏ی راجدھانی ضلع رانچی دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ اٹدی ميں ہوئی۔ والد سرکاری مدرس سن تے والدہ گھریلاں سواݨی نيں۔ والدعلاقہ وچ اک سماجی کارکن تے ذمہ دار شخصیت د‏‏ی حیثیت تو‏ں جانے جاندے نيں۔ انہاں دے والد اک پڑھے لکھے انسان سن ۔ انھاں نے علم اللہ نو‏‏ں ابتدائی تعلیم دے لئی پنڈ دے ہی اک اسکول جس دا ناں درس گاہ اسلامی اے وچ ڈال دتا، ایتھ‏ے انہاں نے ابتدائی تعلیم حاصل کيتی، اس دے بعد اک سال دے لئی بھٹکل دے اک مدرسہ تعلیم القران وچ اک سال گذارا، فیر ہور تعلیم دے لئی مدرسۃ الاصلاح سرائے میر اعظم گڑھ وچ داخلہ لیا۔ جتھو‏ں 2006ء وچ فضیلت د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس دے بعد جامعہ ملیہ اسلامیہ تو‏ں گریجویشن تے بعد وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگریاں حاصل کیتیاں۔ انہاں نے جامعہ تو‏ں اردو، ماس کمیونی کیشن تے تریخ تو‏ں وکھ وکھ تن موضوعات وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگریاں حاصل کیتیاں۔

## پیشہ ورانہ زندگی
انہاں نے دہلی وچ 2006ء وچ م دہلی دے متعدد اردو اخبارات وچ صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم تو‏ں ہی شروع کر دتا سی مگر باضابطہ ملازمت 2013ء وچ جامعہ ملیہ اسلامیہ تو‏ں ماس کمینونیکیشن د‏‏ی ڈاگری حاصل کرنے دے بعد ملی گزٹ تو‏ں شروع کيتی۔ اس دے بعد ای ٹی وی اردو وچ کچھ عرصہ سینئر کاپی ایڈیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں تے تقریباً چار سال جامعہ ملیہ اسلامیہ یونیورسٹی وچ میڈیا مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ 

## لکھتاں
اس د‏‏ی پہلی کتاب ڈاکٹر ظفرالاسلام خان د‏‏ی نگرانی وچ بنام “‘مسلم مجلس مشاورت““ مکمل ہوئی جس دا اجراء سابق صدر جمہوريہ ہند حامد انصاری دے ہتھو‏ں 2016ء وچ انڈیا اسلامک کلچر سینٹر وچ عمل وچ آیا جسنو‏ں لوکاں نے کافی پسند کیا، خود حامد انصاری نے وڈی تعریفی کلمات کہ‏ے۔
ان د‏‏ی دوسری تصنیف “‘ایران کچھ دن“‘ ایران دا سفرنامہ اے جنہاں انہاں نے 2018ء وچ بعد وچ سفر ایران شائع کيتا تے اس کتاب نو‏‏ں قارئین د‏‏ی طرف خاطر خواہ پذیرائی ملی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ہندوستان د‏‏ی اردو صحافت بہت دگرگاں اے 
* Mushawarat celebrates its golden jubilee
* وزیر اعظم ہند دے ناں محمد علم اللہ دہلی دا کھلا خط
* محمد علم اللہ دے مضامین

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:صحافی
گٹھ:مصنف
گٹھ:جھارکھنڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
لارا گڈال

**لارا گڈال** جوہانسبرگ، جنوبی افریقہ د‏‏ی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں  ۔ لارا گڈال جنوبی افریقہ وچ 26اپریل 1996 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں ۔ انھاں نےصرف ٹی ٹوئنٹی کرکٹ تے ون ڈے کرکٹ کھیلی  اور ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے دا اعزاز حاصل نہ کر سکن۔ اوہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردیاں نيں تے میڈیم تیز گیند باز نيں انھاں نے بین الاقوامی سطح اُتے اپنے ملک د‏‏ی نمائندگی کرکے اپنا منفرد مقام بنایا اے ۔ فروری 2019 وچ کرکٹ جنوبی افریقہ نے اانھاں 2019 دے لئی پاوریڈ ویمنز نیشنل اکیڈمی انٹیک وچ اک کھلاڑی دے طور اُتے نامزد کیا۔ ستمبر 2019 وچ ، انہاں نو‏ں جنوبی افریقہ وچ سوانیاں د‏‏ی T20 سپر لیگ دے افتتاحی ایڈیشن دے لئی M van der Merwe XI اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا تھا23 جولائ‏ی 2020 ناں، گڈال نو‏‏ں جنوبی افریقہ دے 24 سوانیاں دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا سی تاکہ اوہ انگلینڈ دے دورے تو‏ں پہلے پریٹوریا وچ تربیت شروع کر سکن۔

## ٹیماں
لارا گڈال نے اپنے کیریئر وچ کئی ٹیماں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جنہاں وچ قابل ذکر تھلے لکھے نيں:

* جنوبی افریقن ویمن

* ویسٹرن پروونس ویمن

### ون ڈے کیریئر
لارا گڈال نے 34 ون ڈے میچ کھیلے ، جس وچ 28 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 3 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ لارا گڈال نے 451 اسکور کیتے۔ انھاں نے 18.04 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 59* رہیا۔ انھاں نے 2 نصف سینچریاں  اور کوئی وی سینچری نئيں بنائی۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ چھکے نئيں مارے مگر 37 چوکے مار دے عمدہ شاٹس کھیلنے والی کھلاڑی ثابت کيتا۔ اوہ اک اوسط درجے د‏‏ی فیلڈر نيں جس دا اندازہ انہاں دے کیچاں تو‏ں ہُندا اے جو انھاں نے اپنے کیریئر وچ فقط 6پکڑے۔

### ٹی ٹوئنٹی کیریئر
لارا گڈال نے 13 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیلے ، جس وچ 10 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 3 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ لارا گڈال نے 129 اسکور کیتے۔ انھاں نے 18.42 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 35 رہیا۔ انھاں نے اپنے ون ڈے کیریئر د‏‏ی طرح ٹی ٹوئنٹی وچ وی چھکا نئيں لگایا البتہ 11 چوکے مارے۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ 3 کیچ پکڑے۔ ون ڈے کرکٹ  اور ٹی ٹوئنٹی کرکٹ وچ اوہ گیندبازی نہ کر سکن  حالانکہ اوہ فرسٹ کلاس تے مقامی کرکٹ وچ میڈیم تیز گیندبازی کردیاں رہیاں۔

## حوالے

گٹھ:جنوبی افریقا د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1996 دے جم