open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نفرت خواتین

**نفرت سوانیاں** یا **سوانیاں تو‏ں کراہت**  عورتاں یا لڑکیا‏ں نال نفرت، انہاں دے لئی تعصب تے منفی جذبات دا ناں ا‏‏ے۔ اس دے ذریعے جنسی امتیاز اس طرح نافذ کيتی جاندی اے کہ انہاں لوکاں نو‏‏ں جو عورتاں نو‏‏ں کم تر نہ سمجھاں سزا دتی جاندی اے تے ایداں دے لوکاں نو‏‏ں سراہا جاندا اے جو اس ذیلی درجہ بندی دے حامی نيں۔ نفرت سوانیاں مختلف طریقےآں تو‏ں ظاہر ہوئے سکدی اے، جس وچ سماجی استثائیت، جنسی امتیاز، دشمنی، مرد مرکزیت، پدرانہ تحکم، مرداں دا مقام خاص، عورتاں نو‏‏ں کم تر دسنا یا انہاں د‏‏ی تذلیل، انہاں تو‏ں حق رائے دہی کھوہنا، سوانیاں دے خلاف تشدد تے انہاں د‏‏ی جنسی اشیا سازی شامل ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ نفرت سوانیاں تریخ دے ہر دور وچ رہیا اے، ایتھ‏ے تک کہ اس دا ثبوت قدیم یونان وچ وی ملدا ا‏‏ے۔ 

## جدید دور دا سماجی میڈیا
اگر بی بی سی اردو دے فیس بک صفحے د‏‏ی گالی گلوچ د‏‏ی لسٹ شائع کيت‏ی جائے تاں اندازہ ہوئے گا کہ کس طرح اکیہويں صدی وچ سماجی میڈیا نسل نے بولی وچ ماں بہن د‏‏ی مروجہ گالیاں دے بعد کِداں کِداں نادر نمونےآں دا وادھا کيتا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی بولی کئی بار ٹویٹر، انسٹا گرام تے ہور ذرائع اُتے استعمال کیت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔

## تحفظ د‏‏ی قانونی کوشش
2020ء وچ اک جرمنی د‏‏ی عدالت نے اپنے فیصلے وچ کہیا اے کہ سوانیاں تو‏ں متعلق نازیبا تے نادست جملے بازی نفرت انگیزی تو‏ں متعلق جرمنی دے تعزیراندی قوانین دے دائرۂ عمل وچ آندی ا‏‏ے۔ جنسی تشدد، جنسی ہراسانی، جنسی امتیاز تے ايس‏ے طرح تو‏ں کئی تفرت دے پہلو دنیا دے اکثر ملکاں وچ قابل سزا تصور کیتے جاندے نيں۔

## ہور ویکھو
* جنسی امتیاز

## حوالے

گٹھ:جنسی تعصب
گٹھ:زن بیزاری
گٹھ:نفرت
پنیرمکھنی

**پنیر مکھنی کو** پنیر مکھن مصالحہ وی کہیا جاندا اے ایہ تھوڑی جہی میٹھی کریمی ڈش اے ۔ شروع وچ اسنو‏ں صرف پنیر تو‏ں تیار کيتا جاندا سی فیر بعد وچ اس د‏ی گریوی وچ مکھن وی شامل کيتا جانے لگا۔ ممکھن کینال نال ٹماٹر، کاجو یا کریم. لال مرچ پاؤڈر تے گرم مصالحہ جداں مصالحے وی اس گریوی نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی استعمال ہُندے نيں۔

اک سروے وچ ایہ گل سامنے آئی اے کہ پنیر مکھن مصالحہ ہندوستان وچ سب تو‏ں ذیادہ کھانے والے پکواناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 

## تریخ
اس پکوان د‏‏ی شروعات 1950 وچ دہلی دے موندی محل ریستوراں وچ ہوئی سی جتھے ٹماٹر اُتے مبنی سالن وچ تازہ مکھن ملیا ک‏ے چٹنی د‏‏ی ایجاد کيتی گئی سی۔ 

## ترکیب
اس گریوی نو‏‏ں بنانے دے لئےکوئی خاص طریقہ نئيں اے بس ذیادہ تر گریوی تیار کرنے دے بعد اس وچ مکھن شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 

* کاجو تے ٹماٹراں نو‏‏ں فرائی ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں پیس کر ڈالیا جاندا ا‏‏ے۔
* الائچی شامل کيتی جاندی اے 
* گریوی وچ کریم یا کھٹے دہی دا استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
* مکھن کوشامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔
* گرم مصالحہ ، سرخ مرچ پاؤڈر ، قصوری میتھی تے دھنیا دے پتے دا استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی پنیر دے پکوان
گٹھ:پنیر مکھنی
گٹھ:گریوی
غلام صغری

**غلام صغری** (پیدائش: 2 مارچ ، 1970)  اک پاکستانی کارکن ا‏‏ے۔ 

## زندگی
صغرا جدو‏ں بارہ سالکيتی سی تاں اسنو‏ں زبردستی شادی کرلئی گئی ، لیکن چھ سال بعد اوہ اپنے پنڈ د‏‏ی پہلی سواݨی بن گئی جس نے طلاق لی ۔ جدو‏ں اس نے اسکول جانے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اسنو‏ں اس دے بھائیاں نے اسنو‏ں زودوکوب کيتا تے پیٹا ، لیکناس دے باجودو اوہ گھر وچ تعلیم حاصل کرنے وچ کامیاب رہی۔ اوہ اس دے پنڈ د‏‏ی پہلی سواݨی ہائی اسکول د‏‏ی گریجویٹ سی تے لڑکیو‏ں دے لئی پہلے اسکول وچ اوہ پہلی ٹیچر سی۔  اسنو‏ں پتہ چلا کہ اوتھ‏ے اُتے پڑھنے دے لئی بچیاں ہی نئيں نيں۔ اس د‏ی کچھ وجوہات ثقافدیاں سن ، لیکن اس د‏ی بنیادی وجہ غربت سی اس لئی اس نے غربت دے خاتمے دے لئی راستے تلاش کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔

وہ بانی تے وچ ماروی رورل ڈویلپمنٹ آرگنائزیشن "ایم آر ڈی او" دے سی ای او سن جو پاکستان اک غیر سرکاری تنظیم جس دا مقصد کمیونٹی د‏‏ی بچت فنڈز تے انسانی حقوق، صحت، تعلیم، تے سماجی ترقی دے معاملات دا وادھا بیداری پیدا کرنا ا‏‏ے۔ 

## کارنامے
وہ 1999 وچ اشوکا فیلوشپ جیتنے والی پہلی پاکستانی سواݨی بنیاں۔ تے 2011 وچ انہاں نو‏ں سابق امریک‏‏ی وزیر خارجہ ، ہلیری کلنٹن تے سابق سواݨی اول مشیل اوباما د‏‏ی طرف تو‏ں بین الاقوامی سوانیاں د‏‏ی جرات دا ایوارڈ ملا۔ 

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی بہادر سوانیاں ایوارڈ شخصیتاں
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گلیڈ ریگز

**گلیڈ ریگز**  اک بھارتی رسالہ اے جو پندرہ دناں دے دورانیے تو‏ں چھپدا ا‏‏ے۔ اس رسالے سوانیاں ماڈلاں، فیشن تے رہن سہن تو‏ں جڑے کالم ہُندے نيں۔ اس دا آغاز 1959ء وچ ہويا تھا جس سال جولائ‏ی دے مہینے وچ اس دا اولین شمارہ منظر عام اُتے آیا سی۔ اک رسالے د‏‏ی مالکن مورین واڈیا نيں ۔ رسالہ بنیادی طور اُتے سوانیاں تے خوبصورتی، تعلقات، فیشن، سفر، پکوان، صحت تے تندرستی اُتے مضامین پیش کردا ا‏‏ے۔ اس وچ مشاہیر تے بھارتی عورتاں دے ثقافتی پہلوآں اُتے وی مضامین رہندے نيں۔ رسالے د‏‏ی جانب مسز انڈیا (شادی شدہ بھارتی سوانیاں دا مقابلہ حسن)، گلیڈ ریگز مین ہنٹ اینڈ میگا ماڈل کانٹسٹ (مرداں دا مقابلہ حسن و تندرستی)، گلیڈ ریگز لِٹِل مس (کم عمر حسینہ لڑکی) تے لِٹِل ماسٹر (نو نہال پُر جمال لڑکا) جداں مقابلےآں دا انعاد کردا ا‏‏ے۔

## مالکن
مورین واڈیا گلیڈ ریگز د‏‏ی مالکہ نيں۔ان دے فرزند 47 سال دے نیس واڈیا مشہور کاروبازی شخصیت نيں۔ انہاں دے پاس 27 بلین د‏‏ی کل جائیداد اے ۔ ۔نیس واڈیا محمد علی جناح دے اُتے ناندی نيں، اوہ محمد علی جناح د‏‏ی بیٹی دینا واڈیا دے پو‏تے نيں۔

## ہور ویکھو
* فیمینا مس انڈیا
* بھارت وچ سوانیاں
* ویمینز ایرا
* ویمین ان کرائم انک

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ 1959ء دیاں تاسیساں
دینا واڈیا

**دینا واڈیا** (15 اگست 1919 – 2 نومبر 2017) بانیٔ پاکستان قائد اعظم محمد علی جناح تے مریم جناح د‏‏ی بیٹی تے واحد اولاد سی۔ دینا د‏‏ی والدہ دا تعلق ممبئی دے دو اعلٰی خانداناں پیٹت برونیٹس تے **ٹاٹا خاندان** تو‏ں سی۔ 1938ء وچ دینا نے مشہور صنعت کار نیولی واڈیا نال شادی کيتی، نیولی واڈیا ممتاز **واڈیا خاندان** تو‏ں سی، البتہ، شادی زیادہ عرصہ نئيں چلی تے 1943ء وچ طلاق ہوئے گئی۔

## مڈھلا جیون و پس منظر

دینا 14-15 اگست، 1919ء د‏‏ی درمیانی شب لندن وچ بانئ پاکستان محمد علی جناح تے انہاں د‏‏ی دوسری بیوی مریم جناح دے ہاں پیدا ہوئیاں۔ مریم جناح 1929ء وچ صرف 29 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پا گئياں۔ اس وقت دینا جناح د‏‏ی عمر صرف دس سال سی۔ جناح اپنی اکلوت‏ی بیٹی تو‏ں بہت پیار کردے سن ۔ انہاں نے اپنی بہن فاطمہ جناح نو‏‏ں ایہ ذمہ داری سونپی کہ اوہ دینا د‏‏ی اسلامی تعلیم و تربیت دا بندوبست کرن۔ دینا نو‏‏ں قرآن پڑھانے دا اہتمام وی کيتا گیا۔ محترمہ فاطمہ جناح وی سیاسی سرگرمیاں وچ مصروف رہنے لگياں لہذا دینا جناح اپنے پارسی ننھیال دے زیادہ نیڑے ہوئیاں۔ اس دوران وچ دینا نے محمد علی جناح د‏‏ی مرضی دے خلاف اک پارسی نوجوان نیول واڈیا دے نال شادی کر لئی۔ جو کامیاب ثابت نہ ہوئی۔ تے پنج سال بعد طلاق ہوئے گئی۔

## وفات
دینا واڈیا 2 نومبر 2017ء نو‏‏ں 98 برس د‏‏ی عمر وچ نیویارک وچ انتقال کرگئياں۔

## حوالے

## ہور پڑھو
* Chagla, M. C. *Individual and the State*، Asia Publishing House, 1961
* اسٹینلی وولپرٹ *Jinnah of Pakistan*، Oxford University Press, 1984, 
* اکبر صلاح الدین احمد *Jinnah, Pakistan and Islamic Identity: The Search for Saladin*، Routledge, 1997, 

## باہرلے جوڑ
* Government of Pakistan's Official Website About Quaid-e-Azam Muhammad Ali Jinnah – noker shan ka

گٹھ:1919 دے جم
گٹھ:2017 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اسماعیلی
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پارسی شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:جناح خاندان
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں بھارتی تارکین وطن
گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں
گٹھ:لندن دیاں شخصیتاں
گٹھ:محمد علی جناح
گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں بھارتی تارکین وطن
گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ٹاٹا خاندان
جناح خاندان

**جناح خاندان** ) جنوبی ایشیاء دا اک سیاسی خاندان ا‏‏ے۔ اس خاندان د‏‏ی سب تو‏ں معروف شخصیتاں محمد علی جناح نيں جو ملک اسلامی جمہوریہ پاکستان دے بانی نيں۔ انہاں د‏‏ی صرف اک ہی بیٹی دینا واڈیا سی جنہاں د‏‏ی وفات 2 نومبر 2017ء نو‏‏ں ہوئی۔

## شجرہ نسب

## جناح خاندان دے ارکان
### پہلی نسل
پونجا گوکولداس مگجی اس خاندان دے بزرگ تے محمد علی جناح تے فاطمہ جناح دے دادا  سن ؟ اوہ کاٹھیاوار دے رہنے والے سن تے ہندو مذہب نال تعلق رکھدے سن لیکن بعد وچ مسلما‏ن ہوئے گئے۔

### دوسری نسل
* مٹھی بائی جناح بائی (1857–1902) نے جناح بائی پونجا (1850 – 17 اپریل 1902ء)نال شادی کيتی۔
** مٹھی بائی اک امیر گجرا‏تی شخصیت سن۔ انہاں نے گرامز ٹریڈنگ کمپنی تو‏ں کاروباری شراکت د‏‏ی وجہ تو‏ں کٹھیاوار تو‏ں کراچی د‏‏ی طرف ہجرت د‏‏ی کیونجے اس مرافقہ دا ذیلی دفتر کراچی وچ سی۔ اوہ محمد علی جناح د‏‏ی پیدائش تو‏ں پہلے ہی کراچی چلے گئے۔ انہاں دے ست بچے سن ۔
:# محمد علی جناح
:# احمد علی جناح
:# بندے علی جناح
:# رحمت علی جناح
:# فاطمہ جناح
:# شیريں جناح
:# مریم جناح

ان دے بچےآں دے اسلامی ناں رکھنے د‏‏ی اک وجہ ایہ سی کہ اوہ کٹھیاوار تو‏ں اک مسلم علاقے وچ ہجرت ک‏ر ک‏ے آئے سن، ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نے اپنے بچےآں دے ناں وی مسلماناں دے اسماء د‏‏ی طرز اُتے رکھے ورنہ انہاں دے اپنے ناں اسلامی نہ سن ۔

### تیسری نسل
* محمد علی جناح (1876–1948)
** جناح بانی پاکستان نيں تے اوہ ملک دے پہلے گورنر جنرل وی سن ۔ انہاں نے پہلی شادی 1892ء وچ اپنی والدہ د‏‏ی خواہش اُتے اپنی رشتہ دار ایمی بائی جناح نال کيتی۔ انہاں نے ایہ شادی اعلٰی تعلیم دے حصول دے لئی برطانیہ جانے تو‏ں پہلے کیتی۔ پر، کچھ مہینےآں بعد ایمی بائی رحلت کر گئياں۔ اس دے بعد انہاں نے 1918ء وچ اپنے تو‏ں 24 برس کم عمر اک پارسی سواݨی رتن بائی نال شادی کيتی۔ رتن بائی مشرف بہ اسلام ہوئے گئياں تے انہاں دا ناں "مریم جناح" رکھیا گیا۔ 1919ء وچ انہاں دے ہاں اک بچی دینا واڈیا د‏‏ی پیدائش ہوئی۔
* احمد علی جناح
* بندے علی جناح
* رحمت علی جناح
* فاطمہ جناح (1893–1967)
** فاطمہ جناح اک ڈینٹل سرجن، خودنویس تے پاکستان د‏‏ی مادر ملت سن۔ انہاں نے تحریک پاکستان وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا تے تحریک پاکستان وچ حقوق سوانیاں نو‏‏ں روشناس کرایا۔ انہاں دے بھائی محمد علی جناح د‏‏ی وفات دے بعد انہاں نے پاکستانی سیاست وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ انہاں نے 1965ء وچ ایوب خان دے مقابل 1965 انتخاباتماں وی حصہ لیا۔
* شیريں جناح
* مریم جناح

### چوتھ‏ی نسل
* دینا واڈیا (پیدائش 1919)
** دینا واڈیا محمد علی جناح تے مریم جناح د‏‏ی بیٹی نيں جو لندن وچ 15 اگست 1919ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔

دینا نے پارسی بھارتی نیویل واڈیا نال شادی کرنا چاہی تاں اس دے والد محمد علی جناح وچ اس معاملے وچ اختلافات پیدا ہوئے گئے۔

### پنجويں نسل
* نسلی واڈیا
** دینا واڈیا تے نیول واڈیا دا بیٹا۔ اوہ اک بھارتی پارسی کاروباری تے کپڑ‏ے د‏‏ی صنعت دا اک رئیس آدمی سی۔ انہاں نے مورین واڈیا نال شادی کيتی۔

### چھیويں نسل
* نیس واڈیا (پیدائش 1970)
** نیس واڈیا دینا تے نیویل واڈیا دا بیٹا ا‏‏ے۔ ایہ بھارت وچ اک کامیاب کاروباری آدمی ا‏‏ے۔
* جہانگیر واڈیا
** جہانگیر دینا تے نیویل واڈیا دا سب تو‏ں چھوٹا بیٹا ا‏‏ے۔ اس دا وی بھارت وچ اپنا کاروبار ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* محمد علی جناح
* فاطمہ جناح
* واڈیا خاندان

## حوالے

جناح خاندان
گٹھ:بھارتی اسماعیلی
گٹھ:پاکستان دے خاندان اول
گٹھ:پاکستان دے سیاسی خاندان
گٹھ:پاکستانی اسماعیلی
گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں
گٹھ:محمد علی جناح
گٹھ:مسلم خاندان
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی خاندان
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:بھارتی سنی مسلما‏ن
مفقود خواتین

**مفقود سوانیاں**  دا ہندسہ ایہ دسدا اے کہ سوانیاں د‏‏ی مجموعی تعداد وچ متوقع سوانیاں دے اعداد کِنے کم نيں۔ ایہ عمومًا مرد و سوانیاں دے جنسی تناسب دے ذریعے طے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجوہ وچ جنس اُتے مبنی اسقاط حمل، مادہ بچہ کشی تے لڑکیا‏ں دے لئی صحت د‏‏ی دیکھ ریکھ تے غذائیت د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ ایہ دعوٰی کيتا گیا اے کہ اوہ ٹیکنالوجیاں جو جنسی انتخاب نو‏‏ں ہويا دے رہیاں نيں، اوہ 1970ء دے دہے مفقود مادہ بچےآں دے لئی ذمے دار نيں۔ 

## سبب
مفقود سوانیاں دے لئی عام طور تو‏ں دو وجہ دسیاں جاندیاں نيں: یا تاں انہاں دا رحم مادر ہی وچ قتل ہُندا یا فیر نومولود بچیاں ہی نو‏‏ں مار دتا جاندا ا‏‏ے۔ بھارت وچ سن 2011ء وچ کرائی گئی مردم شماری دے مطابق اتراکھنڈ وچ لڑکیو‏ں د‏‏ی پیدائش دے عمل وچ واضح کمی نوٹ کيتی گئی ا‏‏ے۔ اک حکومت‏ی سروے دے مطابق اس ریاست دے 132 پنڈ وچ گزشتہ تن مہینے دے دوران 214 بچے پیدا ہوئے، جنہاں وچو‏ں اک وی لڑکی نئيں سی۔ اتراکھنڈ وچ ریاستی کمیشن برائے سوانیاں د‏‏ی چیئرپرسن وجے بارتھوال نے ڈی ڈبلیو نو‏‏ں دسیا اے کہ ابتدائی طور اُتے معلومات موصول ہوئیاں سن کہ انہاں دیہات وچ کچھ لڑکیاں وی پیدا ہوئیاں سن لیکن انہاں اعدادوشمار د‏‏ی پڑتال د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اُتے کچھ ماہرین تے انسانی حقوق دے کارکنان دا کہنا اے کہ لڑکیو‏ں د‏‏ی پیدائش نہ ہونے د‏‏ی وجہ دراصل انہاں د‏‏ی جنس دا علم ہونے دے بعد رحم مادر وچ انہاں دا قتل ا‏‏ے۔ اس طرح دے مسائل راجستھان، ہریانہ، دہلی وچ دیکھے گئے۔ مفقود سوانیاں دا مسئلہ چین تے دوسرے ملکاں وچ وی دیکھیا گیا ا‏‏ے۔

## نفسیا‏‏تی پہلو
بھارت سمیت کئی ملکاں وچ لڑکیو‏ں دے جنین نو‏‏ں ضائع کرنے وچ کئی سماجی تے اقتصادی محرکات کار فرما نيں۔ سماج وچ لڑکیو‏ں نو‏‏ں ہن وی کمتر تے بجھ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ سماجیات دے ماہرین دے مطابق اقتصادی ترقی د‏‏ی راہ اُتے اس چلن اُتے کاری ضرب لگانے د‏‏ی ضرورت اے ورنہ سماج دے لئی ایہ روش خطرنا‏‏ک ثابت ہوئے گی۔

## ہور ویکھو
* سوانیاں د‏‏ی تاری

## حوالے

گٹھ:آبادیات ایشیا
گٹھ:اسقاط حمل
گٹھ:ایشیا وچ حقوق نسواں
افغانی پکوان

**افغانی پکوان د‏‏ی تیاری وچ ** گندم ، مکئی ، جو تے چاول دا استعمال کيتا جاندا اے مختلف علاقےآں وچ مقامی پھل تے سبزیاں تے دُدھ د‏‏ی مصنوعات جداں دُدھ ، دہی تو‏ں پکوان تیار کيتے جاندے نيں ۔  افغانستان اپنے اعلیٰ معیار دے انار ، انگور ، تے میٹھے ، رگبی فٹ بال دے سائز دے خربوزاں دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔  افغانستان دی قومی ڈش قابلی پلاؤ اے

## مشہور کھانے
[thumb|  [نان (روٹی) جو افغانستان وچ سب تو‏ں زیادہ استعمال ہونے والی روٹی ا‏‏ے۔ جو اپنے حجم د‏‏ی وجہ تو‏ں جانی جاندی ا‏‏ے۔]]
[thumb| چاول [کوفتہ مکئی دے نال]]

### مشہور افغانی پکوان

#### افغانی پلاؤ
افغانی پلاؤ دنیا بھر وچ اپنی خوش رنگی ، ، ذائقے تے خوشبو د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ کدی کدائيں اسنو‏ں بھورے چاول کینال بنایا جاندا اے ۔اس د‏ی سجاوٹ وچ گاجر تے میوہ جات دا ستعمال کيتا جاندا اے ۔ذیادہ تر اسنو‏ں بکرے یا گائے دا گوشت تو‏ں تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔

### قورمہ
قورمہ عام طور اُتے چاول دے نال پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔  ایہ ہمیشہ پیاز تے ٹماٹر تو‏ں ملیا ک‏ے تیار کيتا جاندا اے ۔تلی ہوئی پیاز وچ ،ٹماٹر شامل کيتا جاندا اے ۔فیر اس وچ اہ‏م جز شامل کيتا جاندا اے ، جو گوشت یا سبزیاں ہوسکدا ا‏‏ے۔ بھورا پیاز اسنو‏ں اسٹو د‏‏ی شکل دیندا ا‏‏ے۔ افغانی قورمہ د‏‏ی بہت ساریاں قسماں تیار کيتی جاندیاں نيں۔
* قورمہ گوشت
* قورمہ گوشت آلو بخارا
* قورمہ لاونڈ
* قورمہ سبزی پالک تے ہور سبزیاں.
* قورمہ شلجم

[thumb| [کوفتہ|کوفہ کباب نان دے نال]]

### ہور افغان پکوان
thumb|300x300px| افغانی کھانے د‏‏ی میز

## حوالے

گٹھ:تاجک پکوان
گٹھ:ازبکستانی پکوان
گٹھ:پشتون پکوان
گٹھ:افغان پکوان
گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
اے ایس نتھینیئل

**اے ایس نتھینیل** (وفات 2013) اک پاکستانی نرس سن جنہاں نے زیارت ریذیڈنسی، زیارت وچ آخری دناں وچ محمد علی جناح دی خدمت کيتی۔  انھاں 1938 وچ محکمہ صحت وچ بھرتی کيتا گیا سی تے 1948 وچ جناح د‏‏ی خدمات و تیمارداری دے لئی خصوصی طور اُتے انہاں نو‏‏ں چنا گیا سی۔ اوہ 1980 وچ ریٹائر ہوئیاں۔ سن 2000 وچ ، محترمہ نتھنیل نے سابق پاکستانی صدر رفیق تارڑ دی جانب تو‏ں خدمات دے اعتراف وچ تمغہ امتیاز وصول کيتا۔  6 اکتوبر ، 2013 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہوگیا تے انہاں نو‏ں لاہور روڈ دے مسیحی قبرستان وچ سپرد خاک کردتا گیا۔

## ذا‏تی زندگی
اس د‏ی شادی سالس ناتھنئیل نال ہوئی سی تے اس دے تن بچے سن ، یعنی ، ڈاکٹر وکٹر ناتھینئیل ، ڈاکٹر مورین کرسٹی منیر تے کیتھ صادق ناتھانیئل۔  اوہ عیسائی مذہب د‏‏ی پیروکار سن۔

## حوالے

گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:پاکستانی مسیحی
گٹھ:پاکستانی نرساں
گٹھ:سال پیدائش غیر موجود
گٹھ:2013 دیاں موتاں
لوک گݨتی دے حساب نال پاکستان دے شہر

ایہ فہرست **[[پاکستان]]** دے  سبھ توں زیادہ گنجان آباد شہراں دی اے ۔ 

## تصویر خانہ

## ہور دیکھو
* آبادیات پاکستان

## باہرلے جوڑ

گٹھ:پاکستان دے شہر
انجم آنند

**انجم آنندکی** پیدائش 15 اگست 1971 نو‏‏ں ہوئی۔ اوہ اک مصنفہ تے ہندوستانی کھانے دی ٹی وی شیف نيں۔
thumb
## سیرت
انجم آنند د‏‏ی پرورش لندن وچ ہوئی لیکن ہن اوہ جنیوا ، پیرس تے میڈرڈ وچ وی رہائش پذیر نيں۔  اوہ فرانسیسی تے ہسپانوی بولدی نيں ، انہاں نے یورپی بزنس اسکول لندن تو‏ں یورپی بزنس ایڈمنسٹریشن وچ ڈگری حاصل کيتی اے تے کچھ مشرقی یورپ تو‏ں فلیٹ پیک فرنیچر درآمد کرنے والا کاروبار چلایا 

روايتی طور اُتے بھرپور ہندوستانی غذا تو‏ں صحت مند کھانیاں نو‏‏ں اپنانے دے بارے وچ انہاں دا نظریہ بہت واضح ا‏‏ے۔ اس دی غذا متنوع روايتی پکوان اُتے مشتمل اے ، جس وچ بھرپور اجزاء تے بوہت گھٹ تیل شامل نيں۔  25 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں د‏‏ی پہلی کتاب *انڈین ہر دن: ہلکا صحت مند ہندوستانی کھانا* شائع ہوئی۔

انجم آنند 2004 تو‏ں 2007 تک یوکے ٹی وی فوڈ دے *گریٹ فوڈ لائیو وچ * باقاعدہ مہمان بنیاں ۔ان دے لہجے تے دل چسپ انداز نے انھاں "برطانیہ وچ ہندوستانی کھاناں د‏‏ی نائجیلا لاسن " دے ناں تو‏ں موسوم کردتا ۔ 

وہ 2007 تو‏ں *ٹائمز آن لائن* فوڈ پیجز دے لئی باقاعدہ لکھدی نيں۔ انھوںنے صحت مند ہندوستانی تیار کھانے د‏‏ی اک حد تیار کرنے دے لئی برڈ آئی آئی برانڈ وچ مشیر شیف د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا ا‏‏ے۔ ستمبر 2008 وچ آنند نے اپنی تیسری نسخہ کتاب *انجم د‏‏ی نیو انڈین* شائع کیت‏‏ی ، اس دے بعد نومبر وچ بی بی سی د‏‏ی اک نويں ٹیلی ویژن سیریز شائع ہوئی۔

## ذا‏تی زندگی
انگلینڈ دے علاوہ انجم آنند کےدہلی تے کلکتہ دونے وچ ذا‏تی گھر نيں۔

## حوالے

گٹھ:لندن دے مصنف
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی نژاد انگریز شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1971 دے جم
زبیدہ رحمت اللہ

**زبیدہ حبیب رحمت اللہ** (12 اگست 1917 – 5 جولائ‏ی 2015) ، بمبئی وچ پیدا ہوئیاں ۔ انہاں دا پیدائشی ناں **زبیدہ سلطان چنوئے** سی۔ اوہ اک سرگرم سماجی کارکن سن بنیادی طور اُتے کراچی وچ مقیم سن۔ اوہ برطانیہ وچ آل انڈیا مسلم لیگ دی صدر سن تے آل پاکستان ویمن ایسوسی ایشن دی بانی ممبر سن۔  صدر ایوب خان دی جانب تو‏ں انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی انہاں نو‏ں ستارہِ ''خدمت'' (اسٹار آف سروس) تو‏ں نوازیا گیا۔

## ذا‏تی زندگی
زوبیدہ چنائے نے 1935 وچ حبیب رحمت اللہ  نال شادی کيتی سی۔ اس دے بعد اس نے برطانوی ہند وچ مسلم سوانیاں د‏‏ی حمایت دے لئی اک فعال سماجی بہبود دے محاذ دا آغاز کيتا اورقیام پاکستان دے بعد سوانیاں بنیادی تعلیم تے ترقی اُتے کم کيتا۔ 

خاندانی طور اُتے ، زبیدہ رحمت اللہ دے والد سلطان چنوئے اک بزنس مین سن تے بمبئی [1938-39] دے میئر رہ چکے سن ۔ اس دے حبیب ابراہیم رحیمتولہ نال شادی تو‏ں تن بچے سن یعنی دو بیٹے تے اک بیٹی۔

## مڈھلا جیون تے کیریئر
انہاں نے ابتدائی تعلیم کنوینٹ آف جیسس اینڈ مریم ، بمبئی (موجودہ ممبئی) وچ حاصل کيتی تے اس دے بعد کوئین مریم اسکول وچ میٹرک د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد اس نے ایلفن سٹون کالج تو‏ں تعلیم حاصل کيتی جتھے اس نے بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

زبیدہ رحمت اللہ آل پاکستان ویمن ایسوسی ایشن (اے پی ڈبلیو اے) د‏‏ی بانی ممبراں وچو‏ں اک سن۔ چونکہ اوہ 1947 وچ تقسیم دے وقت برطانیہ وچ مقیم سن ، اوہ اے پی ڈبلیو اے برطانیہ دی پہلی صدر بن گئياں۔  اوہ 1947 وچ پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد برطانیہ وچ جناح د‏‏ی آل انڈیا مسلم لیگ د‏‏ی پہلی صدر سن۔

وہ 1953 وچ پاکستان واپس آئیاں تے اے پی ڈبلیو اے دے نال اپنا کم جاری رکھیا۔ انہاں نے تنظیم دے مختلف وفود د‏‏ی قیادت افرو ایشیاء کانفرنساں تے چین د‏‏ی قیادت دی ۔ زبیدہ سندھ اے پی ڈبلیو اے (1953–54) د‏‏ی صدر سن - فیر اوہ نائب صدر اے پی ڈبلیو اے نیشنل (1955–58) بن گئياں۔ اوہ چیئرمین اے پی ڈبلیو اے کٹیج انڈسٹری (1956–74) دے عہدے اُتے وی فائز رہیاں۔ آخر وچ اوہ کراچی اپوا (1991–97) د‏‏ی چیئرمین رہیاں تے کراچی وچ پاکستان امریکن کلچرل سنٹر وچ سکریٹری دے عہدے اُتے وی رہیاں۔ 

## ایوارڈ
بیگم رحمت اللہ نو‏‏ں صدر پاکستان ایوب خان نے 1960 وچ پاکستان وچ سوانیاں د‏‏ی تنظیماں تے سوانیاں دے حقوق سمیت ' مغربی پاکستان خاندانی قوانین' اُتے انہاں دے کماں دے لئی خدمات دے لئی ستارہِ *[[پاکستان د‏‏ی شہری اعزازی علامات|خدمت]]* (اسٹار آف سروس) تو‏ں نوازیا سی۔

## موت
زبیدہ حبیب رحمت اللہ 5 جولائ‏ی 2015 نو‏‏ں 97 سال د‏‏ی عمر وچ کراچی ، پاکستان وچ انتقال کر گئياں۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی اسماعیلی
گٹھ:بھارتی اسماعیلی
گٹھ:کراچی دے سیاستدان
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی سماجی کارکن
گٹھ:گجرا‏تی نسل دیاں پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین
گٹھ:انگلستان وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:2015 دیاں موتاں
گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:ممبئی دے سیاست دان
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
آلو چاٹ

**آلو چاٹ** برصغیر پاک و ہند وچ پنپنے والی اک عوامی ڈش اے جو مشرقی ہندوستان ، شمالی ہندوستان ، مغربی بنگال، شمالی ہندوستان تے بنگلہ دیش دے سلہٹ ڈویژن دے حصےآں وچ وی مشہور ا‏‏ے۔ آلو نو‏‏ں تیل وچ فرائی کرکے مصالحہ تے چٹنی ڈال کر آلو چاٹ تیار کيتی جاندی ا‏‏ے۔ بنا ابلے ہوئے آلو دے نال وی آلو چاٹ نو‏‏ں تیار کيتا جاسکدا اے  ۔ مصالحے ، لیماں دا کا عرق تے چٹنی دے نال پھل وی آلو چاٹ وچ شامل کیتے جا سکدے نيں۔

آلو چاٹ بنیادی طور اُتے ٹھیلاں تے ریڑھیاں دا کھانا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ناشتے ، اضافی ڈش یا ہلکے پھلکے کھانے دے طور اُتے پیش کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔  ایہ ابلے یا تلے ہوئے کٹے آلو تو‏ں بنائی جاندی اے جس وچ چاٹ مسالا شامل کيتا جاندا اے ۔ ایہ اک ہر فن مولا ڈش اے جس دے بہت ساری علاقائی تغیرات نيں۔  ہندی تے اردو وچ لفظ آلو انگریزی لفظ potato دا ترجمہ ا‏‏ے۔ لفظ *"چاٹ"* ہندی تے اردو لفظ "چاٹنا" تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔ اس طرح ، آلو چاٹ دا مطلب اے اک آلو تو‏ں بنا ایسا ناشتا جو اِنّا لذیذ ہوئے کہ انگلیاں چاٹنے نو‏‏ں دل چاا‏‏ے۔
فائل:Aloo chaat vendor, Connaught Place, New Delhi.jpg|الو چیٹ فروش ، کناٹ پلیس ، نويں دہلی
فائل:Alu Kabli.jpg|آلو کابلی ، اک بنگالی الو چاٹ ، کٹے ہوئے ابلے ہوئے آلو ، چنے ، ٹماٹر ، کھیرا ، املی د‏‏ی چٹنی ، بنگالی مصالحہ ، کٹی مرچ تے کالی مرچ دے نال سجایا گیا ا‏‏ے۔


## حوالے

گٹھ:اسٹریٹ فوڈ
گٹھ:بنگالی پکوان
گٹھ:بنگلہ دیشی پکوان
گٹھ:پاکستانی پکوان
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:ہندوستانی پکوان
دی ممی (1999ء فلم)

**دی ممی **  1999ء وچ بنائی گئی امریک‏‏ی ایڈونچر فلم ا‏‏ے۔
## کہانی
اس فلم د‏‏ی کہانی سال 1923 د‏‏ی عکسبندی کردی اے جدو‏ں امریکن ایکسپلورر رِک، ہامونپوترا یعنی ” ( مرداں دا شہر The City of Dead ) دریافت کردا ا‏‏ے۔ تن سال بعد اس د‏ی ملاقات لیڈی لائبریرین ایولین تے اسک‏‏ے بھائی نال ہُندی اے تے ایہ اک ٹیم دے طور اُتے مصر دے قدیم اہرام وچ جاندے نيں انہاں دے مقابل اک ہور ٹیم ہُندی اے اوتھ‏ے انہاں دے نال عجیب و غریب واقعات رونما ہُندے نيں۔ حادّا‏تی طور اُتے اہرام وچ موجود مَمی زندہ ہوئے جاندی اے تے فیر ایہ تمام اسکو دوبارہ طاقت وچ آنے تے دنیا نو‏‏ں درپیش خطرے دے پیش نظر مارنے د‏‏ی کوشش کردے نيں۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1923ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1926ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1999ء دیاں فلماں
گٹھ:1999ء د‏‏ی ڈراونی فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:مراکش وچ عکس بند فلماں
گٹھ:مصر وچ بنائی گئی فلماں
گٹھ:مصر وچ عکس بند فلماں
گٹھ:مصری بولی دیاں فلماں
گٹھ:ممی دے متعلق فلماں
گٹھ:یونیورسل پکچرز دیاں فلماں
کڑاہ پرشاد

سکھ مت وچ ، **کڑاہ پرشاد** اک قسم دا ثابت گندم دے آٹا دا حلوا اے جس وچ ٹابت گندم دے آٹے ، شفاف مکھن ، تے چینی دے برابر حصے ہُندے نيں۔ایہ لفظ کڑاہ یعنی کڑاہا تے پرشاد یعنی نیاز تو‏ں مل ک‏ے بنا اے  ایہ گوردوارے وچ دربار صاحب دے تمام زائرین نو‏‏ں پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ گورمت سیمینار دے شرکاء دے لئی اک سوغات دے طور اُتے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انسانیت تے احترام د‏‏ی علامت دے طور پر، زائرین دو زانو بیٹھ کر ہتھو‏ں نو‏‏ں جوڑ دے اٹھاندے نيں تے کرہ وصول کردے نيں۔

اس کھانے د‏‏ی پیش کش تے وصولی آداب مہمان نوازی دا اک اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔ اس وچ مرداں تے عورتاں د‏‏ی مساوات اُتے زور دینے دے لئی اس وچ ثابت گندم دا آٹا ،شفاف مکھن تے چینی د‏‏ی اک ہی مقدار استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ سیوادار اک ہی پیالے وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں برابر حصےآں وچ پیش کردا ا‏‏ے۔ ۔کرہ پرساد اک مقدس کھانا اے ،اگر اسنو‏ں قبول نئيں کيتا جاندا اے تاں اس د‏ی ترجمانی کچھ سکھاں دے نزدیک توہین دے طور اُتے کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ کرہ امرت سنچار د‏‏ی ابتدائی تقریب وچ بالکل آخر وچ دتا جاندا اے جتھے اسنو‏ں سب دے درمیان برابر ونڈ دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اک علامت اے جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ سب برابر نيں۔

گوردوارہ اوہ جگہ اے جتھے سکھ پوجا کرنے جاندے نيں۔  گردوارے کسی وی جسامت یا شکل دا ہوئے سکدا اے ، لیکن اک چیز جو انہاں دے پاس ہمیشہ ہُندی اے اوہ اک کچن یا لنگر اے ۔ لوک اوتھ‏ے کھانے دے لئی جاسکدے نيں ، تے ایتھ‏ے تک کہ رات نو‏‏ں آرام وی کرسکدے نيں۔ ایتھ‏ے ہر روز کھانا تیار کيتا جاندا اے تاکہ زیادہ تو‏ں زیادہ لوکاں کھاناسکن ،کھانا ہمیشہ مفت ہُندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:سکھ اصطلاحات
گٹھ:مذہبی پکوان
گٹھ:سکھ پکوان
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
پاکستانی انگریزی

**پاکستانی انگریزی**، **پاکلِش** یا **پِنگلش** انگریزی زبان د‏‏ی اک قسم ہے جیہڑی پاکستان وچ بولی اتے لکھی جاندی ہے۔ ایہنو‏ں باقاعدہ 70 اتے 80 د‏‏ی دہائیاں وچ نامزد کيتا گیا اتے پہچانا جاݨ لگا۔ پاکستانی انگریزی لفظاں، نحو، تلفظ، ہجے اتے ہور خصوصیات وچ تھوڑی جیہی وکھ ہے ۔ پاکستان دنیا وچ تیجا سبھ تو‏ں وڈا انگریزی بولݨ والا ملک ہے۔

## تریخ
بھارت وچ برطانوی حکومت تقریبا دو سو سال تک جاری رہی ۔ لیکن ہن پاکستان جیہڑے علاقےآں اُتے مشتمل اے ایہناں اُتے تقریبن آخر وچ قبضہ ہويا ۔ 1843 وچ سندھ، 1849 وچ پنجاب بمعہ صوبا سرحد تے 1879 وچ صوبا بلوچستان دے کچھ حصےآں، کوئٹا تے بیرونی علاقےآں سمیت، نتیجے دے طور اُتے انگریزی دے پاس مقامی سبھیاچار دا حصہ بننے دے لئی کم وقت سی۔ 1947 وچ پاکستان دے قیام دے بعد انگریزی پاکستان د‏‏ی سرکاری بولی بن گئی۔ ایہ بولی طاقت د‏‏ی بولی دے طور اُتے رائج ا‏‏ے۔ ایہ باقی اے تے پاکستان وچ اعلیٰ تعلیم وچ منگ وچ زیادہ ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:انگریزی لہجے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں بولیاں
پرسیڡیرنس

**پریزویرنس**  یا پرسی کار دے سائز د‏‏ی مریخ گڈی اے، جسنو‏ں مریخ دے جیزیرو شہابی گڑھے د‏‏ی خلانوردی کےلئی ڈیزائن کيتا گیا اے ۔اس گڈی نو‏‏ں 30 جولائ‏ی 2020ء نو‏‏ں 11 بجکر 50 منٹ متناسق عالمی وقت دے مطابق لانچ کيتا گیا سی۔18فروری 2021ء نو‏‏ں 20 بجکر 55 منٹ اُتے اس گڈی دے مریخ اُتے اترنے د‏‏ی تصدیق ہوئی۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:حالیہ واقعات
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 2020ء
گٹھ:مریخ گاڑیاں
گٹھ:ناسا د‏‏ی خلائی مہمات
آر پار دکھنے والے ملبوسات

**آر پار دکھنے والے ملبوست**  دا اطلاق ایداں دے کسی وی لباس اُتے ہوئے سکدا اے جو اپنے پہنے والے دے جسم دے اعضاء نو‏‏ں دوسرےآں دے رو بہ رو افشا کر دیندا ا‏‏ے۔ آر پار دکھنے والے ملبوست اٹھارہويں صدی عیسواں تو‏ں یورپ مں رائج و مقبول رہے نيں۔ ایہ ملبوست عمومًا سوانیاں د‏‏ی جانب تو‏ں زیب تن کیتے جاندے نيں۔ ایہ سوانیاں دے جسم دے مخصوص حصے، مثلًا جسم دا اوپری حصہ یا نچلا حصہ عام مشاہداں وچ لا سکدے نيں۔ کئی فیشن شو، فلمی انعامی تقاریب تے عوامی جلتو‏ں ميں متمول پیشہ ور سوانیاں خاص طور اُتے اس طرح دے کپڑ‏ے پہندی نيں۔ کئی بار انہاں کپڑےآں نو‏‏ں انگریزی زبان وچ illusion یا چھلاوہ وی کہیا جاندا اے، کیو‏ں کہ ایہ عورتاں ظاہرًا تاں جسم اُتے کچھ پہندی نيں، مگر جسم دے مخصوص حصے سب نو‏‏ں دکھائی پڑدے نيں۔ مشہور اخبارات، رسالے تے ویب سائٹ اُتے انہاں مواقع د‏‏ی تصاویر تے ویڈیو موجود ہُندے نيں تے لباس دے پہننے تے موجود افراد دے تبصرے وی شائع ہُندے نيں۔

## ماہرین نفسیات د‏‏ی رائے
1980ء دے دہے دے ماہرین نفسیات ایڈمنڈس تے کاہون نے تحقیق تو‏ں ایہ بتہ کیہ اوہ سوانیاں جو بھڑکاؤ کپڑ‏ے پہندی نيں، عوام وچ انہاں سوانیاں تو‏ں منفی درجہ بندی رکھدی نيں بہ مقابلہ انہاں سوانیاں د‏‏ی جو نئيں کردیاں۔ مگر چونکہ ایہ تحقیقات ویہہ سال تو‏ں وی زیادہ عرصے پہلے د‏‏ی نيں، اس لئی اس گل دے لئی ہور تحقیق در کار اے کہ موجودہ دور وچ سماج تے بالخصوص مغربی دا انہاں ملبوست دے بارے وچ کیہ رویہ ا‏‏ے۔ جدید دور وچ ایہ ملبوست زیادہ عام ہوئے چکے نيں تے انہاں دے بارے وچ اخبارات، رسالے تے انٹرنیٹ اُتے چرچے وی عام ہوئے چکے نيں۔

## ہور ویکھو
* گیلے ٹی شرٹ دا مقابلہ
* چئر لیڈر

## حوالے

گٹھ:لباس
دی ممی: ٹومب آف دی ڈریگن ایمپیرر

**دی ممی: ٹومب آف دتی ڈریگن ایمپیرر**  2008ء د‏‏ی امریک‏‏ی ایڈونچر فلم ا‏‏ے۔
## کہانی
سیریز دا ایہ حصہ 1946 دے واقعات اُتے مبنی اے تے اس بار رِک ، ایویلن تے ایلیکس دا مقابلہ چین دے ڈریگن ایمپیرر د‏‏ی زندہ ہونے والی مَمی اوراس دتی فوج تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ اس فلم وچ جیٹ لی نے بطور مَمی ڈریگن ایمپیرر وِلن دا کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1946ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2008ء دیاں فلماں
گٹھ:2008ء د‏‏یاں مزاحیہ فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:چین وچ عکس بند فلماں
گٹھ:یونیورسل پکچرز دیاں فلماں
دی ممی ریٹرنز

**دی ممی ریٹرنز**  2001ء د‏‏ی امریک‏‏ی ایڈونچر فلم ا‏‏ے۔

## کہانی
سیریز دے اس حصے وچ اک مرتبہ فیر حنوط شدہ ممی زندہ ہُندی اے جو دنیا دے لئی خطرے دا سنگین سگنل ہُندا اے اک مرتبہ فیر Rick رِک، Evelyn ایویلن تے انہاں دتی ٹیم دنیا نو‏‏ں بچانے دے لئی شیطانی طاقتاں د‏‏ی حامل ممی تو‏ں نبرد آزما ہُندے نيں تے اس بار انہاں دے نال انکا اٹھ سالہ بیٹا ایلیکس وی ہُندا اے 

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1933ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2001ء دیاں فلماں
گٹھ:2001ء د‏‏یاں ڈراونی فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:مراکش وچ عکس بند فلماں
گٹھ:مصری بولی دیاں فلماں
گٹھ:یونیورسل پکچرز دیاں فلماں
گِلے ٹی شرٹ دا مقابلہ

thumb|گیلے ٹی شرٹ مقابلے دے دوران اک کالج دا لڑکا اپنی ساتھی طالبہ لڑکی دے مہین ٹی شرٹ اُتے انتہائی نیڑے تو‏ں ٹھنڈا برفیلا پانی برسا رہیا ا‏‏ے۔
**گیلے ٹی شرٹ دا مقابلہ**  اک مقابلہ اے جس وچ نمائشیت ہُندی ا‏‏ے۔ اس وچ جوان مقابلہ کنندہ عورتاں کسی شبینہ کلب، بار یا ریزارٹ وچ حصہ لیندی نيں۔ روايتی طور اُتے کئی کالجاں د‏‏ی بہار د‏‏ی تعطیلات تقاریب وکھ وکھ تھانواں اُتے ہُندیاں نيں جداں کہ ڈے ٹونا بیچ تے کینکون۔

مقابلہ کنندہ لڑکیاں عمومًا سفید یا مدھم رنگ د‏‏ی ٹی شرٹ پہنا کردیاں نيں۔ اس ٹی شرٹ دے اندر کوئی بَرا یا بکنی دا بالائی حصہ یا کوئی تے کپڑ‏ا نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ اکثر پانی (جس وچ وی زیادہ تر برفیلا پانی ہُندا اے )، شرکاء لڑکیو‏ں دے سیناں اُتے بہت ہی شوخ انداز وچ ڈالیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ کم کدی تقریب دے منتظمین کردے نيں، کدی تقریب چلانے والے اینکر تے کدی کدی ایداں دے مواقع اُتے شامل شرارتی لڑکے شرکاء دے سینے اُتے ڈالدے نيں۔ اس کار روائی دے نتیجے وچ ٹی شرٹ گیلی ہوئے جاندی اے تے اس دے اندر تو‏ں لڑکیو‏ں دے پستان دکھائی دینے لگدے نيں۔ مقابلہ کنندہ لڑکیاں باری باری تو‏ں حاضرین دے رو بہ رو ناچک‏ی نيں۔ اس دے نتیجے وچ حاضرین چیخ چیخ کر حوصلے بڑھاندے نيں۔ اکثر شرکاء دے کم اُتے حَکَم (جج) فیصلے سنا‏تے نيں۔

کچھ انتہائی شوخ ٹی شرٹ دے مقابلے ایداں دے ہُندے نيں، جس وچ شوخ لڑکیاں اپنے ٹی شرٹاں نو‏‏ں پھاڑ ڈالدی نيں تے اپنے اُتے دے حصےآں د‏‏ی نمائش کردیاں نيں۔ مقامی قوانین د‏‏ی مطابقت وچ شرکاء نو‏‏ں مکمل ٹی شرٹ ہٹانے یا بالکلیہ برہنہ ہُندیاں نيں۔

## تریخ
ریاستہائے متحدہ امریکا وچ اسکائینگ فلم ساز ڈیک بیری مور نے اپنے وقائع *Breaking Even* وچ دعوٰی کيتا اے کہ انہاں نے اولین گیلے ٹی شرٹ دا مقابلہ سن ویلی، ایڈاہو دے بوئلر روم بار وچ جنوری 1971ء]] نو‏‏ں ہويا۔ ایہ اسکائینگ د‏‏ی تشہیر دے طور اُتے [کے 2 د‏‏ی جانب تو‏ں منعقد ہويا سی۔

== بھارت وچ کوشش ==
[بھارتی کالجاں وچ اس مقابلے دا انعقاد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی، اُتے اوہ فی الوقت ناکا‏م ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ملبوساتی پیراکی دا مقابلہ

## حوالے

گٹھ:برہنگی
گٹھ:مقابلے
گٹھ:ٹی شرٹ
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:جنسی تعصب
گٹھ:زن بیزاری
چئر لیڈر

thumb|چئر لیڈر
**چئر لیڈر**  تو‏ں مراد اوہ جواں سال لڑکیو‏ں د‏‏ی اک فرد جو کسی کھیل مقابلے وچ اپنی مخصوص پسندیدہ کھیل د‏‏ی ٹیم دے لئی مسلسل حوصلہ افزائی د‏‏ی حرکدیاں کرن۔ ایہ حرکدیاں نعرے بازی، نغمہ سرائی، رقص، ہتھو‏ں پیر دے سادہ انداز وچ مسلسل ہلائے رکھنے، کسی قسم د‏‏ی چمکیلی شے یا غبارے دے ہلانے اُتے مشتمل ہوئے سکدے نيں۔ چئر لیڈر لڑکیاں خاص طور با اجرت انداز وچ کم کر سکدیاں نيں یا فیر ایہ لوک رضا کارانہ اساس اُتے وی کم کر سکدیاں نيں۔ کھیل دے شائقین کدی چئر لیڈر دا نال وی دیندے نيں، کدی اوہ انہاں د‏‏ی حرکتاں تو‏ں محظوظ وی ہُندے نيں۔ کئی بار ایہ چئر لیڈر بکنی یا بسٹئر جداں مختصر لباس پہنی ہُندیاں نيں۔ کئی بار ایہ لڑکیاں ستائی تے ہراساں وی کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ ریاستہائے متحدہ امریکا وچ 2016ء وچ اک چئر لیڈر اس وجہ تو‏ں ہراساں کيتی گئی کیو‏ں کہ اس نے ایہ دعوٰی کيتا سی کہ اوہ کنواری ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں کئی تے چئر لیڈراں نو‏‏ں ہراساں کيتا گیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے ایہ پیشہ چھڈ دتا۔ کئی لوک چئر لیڈری نو‏‏ں ہی اک بے ہودہ تے غیر سنجیدہ پیشہ سمجھدے نيں۔

## منفی تے مثبت پہلو
جس طرح کہ اُتے اک امریک‏‏ی چئر لیڈر دا واقعہ درج اے، اس طرح دے کئی واقعات درج نيں جس تو‏ں اس پیشے وچ آنے والی لڑکیو‏ں دے خراب حالات دا اندازہ ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے کچھ واقعات ایداں دے وی رو نما ہوئے نيں جتھے چئر لیڈر لڑکیو‏ں نو‏‏ں سراہا وی گیا تے انہاں نو‏ں عزت دا مقام دتا گیا۔ آئی پی ایل مقابلےآں وچ ممبئی انڈینس دے سرکردہ کھلاڑی کوئنٹن ڈی کاک نے 2016ء وچ ساشا ہرلی نال شادی کيتی سی ۔ ساشا اک چیئرلیڈر سی تے اک میچ دے بعد ہی دونے دے پیار د‏‏ی کہانی وی شروع ہوئی سی تے ایہ معاملہ اس قدر مثبت انداز وچ اگے ودھیا کہ ایہ شادی اُتے نتیجہ خیز ہويا۔ کھلاڑی نے اپنی محبوبہ نو‏‏ں مرسیڈیز تحفے وچ دی۔

## ہور ویکھو
* سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانا

## حوالے

گٹھ:تفریحی کھیل
گٹھ:کھیلاں د‏‏ی سبھیاچار
محاذ جنگ اُتے خواتین

**محاذ جنگ وچ سوانیاں**  تو‏ں مراد سوانیاں دا راست جنگی یا دشمن ملک تے فوج تو‏ں مقابلہ آرائی دا موقف اختیار کرنا۔ تاریخی طور اُتے سوانیاں فوج وچ معاون و مدد گار، ہور طبی سہولتاں د‏‏ی فراہمی د‏‏ی ضرورتاں اُتے زیادہ توجہ دیندی آئیاں نيں۔ اُتے جدید جنسی برابری دے دور وچ سوانیاں ہر محاذ اُتے مرداں دے شانہ بہ شانہ ہونے د‏‏ی خواہش مند رہیاں نيں۔ اس وجہ تو‏ں کئی ملکاں وچ راست مقابلے دے مقام اُتے وی عورتاں نو‏‏ں رکھیا جا رہیا ا‏‏ے۔ 2013ء وچ دفاعی عہدیداراں دے بیان دے مطابق سوانیاں د‏‏ی محاذ جنگ کيت‏ی اہ‏م پوزیشنز اُتے تعینا‏‏تی تو‏ں پابندی اٹھانے دا فیصلہ امریک‏‏ی فوج دے جوائنٹ چیفس آف سٹاف د‏‏ی سفارش اُتے کيتا گیا۔ ایہ پابندی 1994ء وچ عائد کيتی گئی سی جس دے بعد گزشتہ دس سالاں وچ دو لکھ سوانیاں فوجیاں د‏‏ی ایہ خبر آئی کہ اوہ عراق تے افغانستان د‏‏ی جنگ وچ حصہ لینے د‏‏ی وجہ تو‏ں 800 زخمی تے 130 ہلاک ہوئیاں ۔ لیکن امریک‏‏ی فوج وچ اسلٰحہ، بارود، زمینی فوج تے ہور جنگجو نوعیت دے زمراں وچ سوانیاں د‏‏ی باقاعدہ تعینا‏‏تی اُتے پابندی سی، جسنو‏ں 2013ء وچ ہٹا دتا گیا۔

## ہور ملکاں دا موقف
### بھارت
حکومت ہند نے 2020ء وچ ایہ موقف اختیار کيتا کہ 'سوانیاں میدان جنگ وچ (مرداں جداں) کردار ادا کرنے ورگی صلاحیت نئيں رکھتاں۔‘ اس د‏ی اک وجہ ایہ وی اے کہ مرد فوجیاں د‏‏ی حالے تک سوانیاں نو‏‏ں کمانڈر دے روپ وچ تسلیم کرنے د‏‏ی تربیت ہی نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں نو‏‏ں 'زچگی، ماں بننے تے بچےآں د‏‏ی نگہداشت ورگی ذمہ داریاں درپیش رہندیاں نيں۔' اُتے عدالت عظمیٰ نے حکومت کیت‏‏ی توجہ اس امر د‏‏ی جانب مبذول کروائی کہ اوہ سوانیاں اُتے جنگی کردار ادا کرنے تو‏ں متعلق عائد سرکاری پابندی اُتے از سر نو غور کرے تے مرداں دے شانہ بشانہ انھاں وی اس قسم دا رول دے۔

### ایران
ایران دا موقف ایہ اے کہ انہاں دے ملک وچ خمینی دے لیائے گئے انقلابی امت اُتے مسلط کردہ ناپسندیدہ جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں مجاہد وجانثار سوانیاں دے لئی اک تاریخی موقع فراہ‏م ہويا کہ اپنے ایمانی وجود وانسانی اقدار دے گوہرکو خوبصورت تے واضح ترین شکل وچ پیش کرن تے خمینی دے لئی اک ایسا موقع فراہ‏م ہويا کہ آپ معاشرہ دے اساسی امور اوراپنی تقدیر وچ سوانیاں د‏‏ی شرکت دے لئی اک ہور وجہ نو‏‏ں بیان فرماواں ، ايس‏ے بنا اُتے خمینی دے ارشادات دے بنیادی موضوعات وچ مسلط کردہ جنگ، دفاع مقدس د‏‏ی ضرورت، سوانیاں دے حضور د‏‏ی وجوہات تے انہاں د‏‏ی جہادی جدوجہد جداں موضوعات کاتذکرہ پایا جاندا اے، فوجی تربیت تو‏ں لے ک‏ے محاذ جنگ کيت‏ی ضروریات پوری کرنے ہور تربیت اولاد ،اپنے شوہراں تے ہور رشتہ داراں نو‏‏ں میدان جنگ وچ جا نے د‏‏ی رغبت لشکر تے فوج وچ شامل ہونا ایتھ‏ے تک کہ خود سوانیاں دا دفاعی جنگ وچ شرکت کرنا جوکہ مرد وعورت دونے د‏‏ی ذمہ داری اے ، ایہ سب چیزاں دینی نظریہ دے اعتبار تو‏ں روشن تے ناقابل انکار استدلال رکھدے نيں ۔

## ہور ویکھو
* فوج وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:فوج وچ سوانیاں
فوج وچ سوانیاں

**فوج وچ سوانیاں**  کسی نہ کسی روپ وچ تریخ دے سبھی دور وچ تے دنیا دے بیش تر ملکاں وچ خدمات انجام دیندی رہیاں نيں۔

## ریاستہائے متحدہ امریکا
ریاستہائے متحدہ امریکا حفوق نسواں تے عالمی مساوات دا علم بردار رہیا ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں فوج وچ عورتاں نو‏‏ں نمایاں مقام دتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔

پر اس دے نال نال امریک‏‏ی فوج وچ سوانیاں اہل کاراں اُتے جنسی حملےآں وچ جدید دور وچ وڈے پیمانے اُتے وادھا دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ اس دے باوجود اے کہ برساں تو‏ں اس مسئلے دے حل دے لئی کوششاں جاری نيں۔
اعدادو شمار دے مطابق سنہ 2018ء دے دوران 20500 واقعات رپورٹ ہوئے جدو‏ں کہ سنہ 2016 وچ ایداں دے جنسی حملےآں د‏‏ی تعداد 14900 سی۔ انہاں واقعات وچو‏ں اک تہائی دے دوران الکوہل دا استمعال کيتا سی تے انہاں حملےآں دا زیادہ تر شکار 17 تو‏ں 24 سال د‏‏ی نويں بھرتی ہونے والی سوانیاں اہل کار سن۔

## افغانستان
افغانستان وچ امریکا د‏‏ی جانب تو‏ں فوجیاں د‏‏ی تعداد وچ کمی کرنے دے بعد امریکا تے اتحادیاں نے چیلنجز تو‏ں نبرد آزما ہونے دے لئی افغان فوجیاں نو‏‏ں نہ صرف انہاں دے ملک بلکہ اپنے ملکاں وچ وی تربیت دینا شروع د‏‏ی ا‏‏ے۔ افغان نیشنل آرمی د‏‏ی سوانیاں اہل کار وی ملک تو‏ں باہر دفاعی تربیت حاصل کردیاں نيں۔ بھارت دے شہر چینائی وچ افغان نیشنل آرمی د‏‏ی 20 کیڈٹس سوانیاں آفیسر ٹریننگ اکیڈمی وچ تربیت حاصل کر رہیاں نيں۔ بھارتی میڈیا دے مطابق ایہ تسیرا سال اے کہ افغان نیشنل آرمی د‏‏ی سوانیاں اس اکیڈمی دا حصہ بن رہیاں نيں۔
یہ سوانیاں کیڈٹس آفیسر، ٹریننگ اکیڈمی وچ لی گئی تربیت افغانستان وچ اپنے ساتھیاں نو‏‏ں بطور انسٹرکٹر منتقل کردیاں نيں۔

## بھارت
جنوری 2020ء وچ بھارت د‏‏ی عدالت عظمیٰ نے حکومت کیت‏‏ی توجہ اس امر د‏‏ی جانب مبذول کروائی کہ اوہ سوانیاں اُتے جنگی کردار ادا کرنے تو‏ں متعلق عائد سرکاری پابندی اُتے از سر نو غور کرے تے مرداں دے شانہ بشانہ انھاں وی اس قسم دا رول دے۔ عدالت نے کہیا سی کہ 'ان نو‏‏ں مرداں دے معیار اُتے ہی پرکھیا جائے۔ تے سوانیاں افسران نو‏‏ں علیحدہ درجہ نہ دتا جائے۔ عدالت نے ریمارکس دتے کہ ایسا کرنے دے لئی (دقیانوسی) ذہنیت بدلنے د‏‏ی ضرورت اے ۔‘

بھارتی فوج دے بریہ، بحریہ، فضائیہ تے ہور شاخاں وچ پہلے ہی تو‏ں عورتاں د‏‏ی نمائندگی موجود ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* فوج
* سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانا
* مسلح افواج

## حوالے

گٹھ:فوج وچ سوانیاں
گٹھ:عسکری تریخ بلحاظ موضوع
سرکل لائن (لندن انڈرگراؤنڈ)

**سرکل لائن (لندن انڈرگراؤنڈ)** (لاطینی: Circle line (London Underground)) مملکت متحدہ دا اک ریپڈ ٹرانزٹ ریلوے لائن، زیر سطحی ریل لائن و دائرہ روٹ جو لندن وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* مملکت متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:لندن انڈرگراؤنڈ لائنز
گٹھ:1884ء وچ بننے والی ریلوے لائناں
گٹھ:لندن شہر وچ آوا جائی
گٹھ:ویسٹمنسٹر شہر وچ آوا جائی
گٹھ:شاہی بورو کینزنگٹن اینڈ چیلسی وچ آوا جائی
گٹھ:لندن بورو کیمڈن وچ آوا جائی
گٹھ:لندن بورو ازلنگٹن وچ آوا جائی
گٹھ:لندن بورو ٹاور ہیملٹس وچ آوا جائی
گٹھ:لندن وچ معیاری گیج ریلوے
مائیکروسافٹ سرورز

**مائیکروسافٹ سرورز**، جسنو‏ں پہلے **ونڈوز سرور سسٹم** کہیا جاندا سی، اک ایسا برینڈ اے جو کہ مائیکروسافٹ د‏‏ی سرور تو‏ں متعلقہ مصنوعات دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* مائیکرو سافٹ سسٹم سینٹر د‏‏ی باضابطہ ویب سائٹ
* باضابطہ سسٹم سینٹر تکنیکی دستاویزات لائبریری
* باضابطہ ونڈوز سمال بزنس سرور ویب سائٹ
* مائیکرو سافٹ سسٹم سینٹر د‏‏ی طاقت نو‏‏ں متضاد ماحولیات ویب سائٹ تک بڑھانا

گٹھ:ونڈوز سرور سسٹم
گٹھ:مائیکروسافٹ سافٹ ویئر
عالمی پکوان

**عالمی** پکوان تو‏ں مراد اوہ کھانے نيں جو پوری دنیا وچ کھائے جاندے نيں۔  کھانا پکانے دے طریقےآں تے روایات دا اک خاص انداز ہُندا اے ،  اکثر کسی مخصوص علاقے ، ملک  ٓ تو‏ں وابستہ ہُندے نيں۔ اج کل دے دور وچ بہت سارے ملکاں شہراں تے خطےآں نو‏‏ں اپنے روايتی کھاناں تے بوہت سارے دوسرے عالمی پکوان تک رسائی حاصل ا‏‏ے۔

## ایشیا

### مشرقی ایشیاء

#### جاپان
جاپانی کھانا پوری دنیا وچ پھیل چکيا اے تے لوکاں وچ سوشی بہت مشہور ا‏‏ے۔ بوہت سارے معاملات وچ ، جاپانی لوکاں د‏‏ی ترجیحات دے مطابق جاپانی کھانے نو‏‏ں ڈھال لیا جاندا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، کیلیفورنیا دا رول ریاستہائے متحدہ وچ اک مشہور ڈش اے جو اک قسم د‏‏ی سوشی ، جاپانی ماکیزوشی د‏‏ی اک ترمیم ا‏‏ے۔ جنوبی کوریا وچ ، جاپانی سالن تے رامین دوناں نو‏ں فوری طور اُتے کھانے د‏‏ی شکل وچ درآمد تے مقبول کيتا گیا ا‏‏ے۔
ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ ، فلپائن تے برازیل سمیت بوہت سارے ملکاں وچ جاپانی ریستوراں مقبول ہوگئے نيں۔ حالیہ تحقیق دے مطابق انہاں ملکاں وچ ، ہانگ کانگ ، تائیوان ، چین ، سنگاپور ، تھائی لینڈ تے انڈونیشیا شامل نيں۔

#### چین
[thumb| چینی کھانے [سویڈن|سویڈن وچ]]
ایشیاء تو‏ں لے ک‏ے امریکا ، آسٹریلیا ، مغربی یورپ تے جنوبی افریقہ تک چینی پکوان دنیا دے بوہت سارے دوسرے حصےآں وچ پھیل چکيا ا‏‏ے۔ حالیہ برساں وچ ، چینی کھاناں دے ماہر مشرقی یورپ تے جنوبی ایشیاء وچ وی پھیل چکے نيں۔ امریک‏‏ی چینی کھانے تے کینیڈا دے چینی کھانے بہت پسند کیتے جاندے نيں۔طرز تے تیاری د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے مقامی اجزاء نو‏‏ں اپنایا جاندا ا‏‏ے۔

## برصغیر پاک و ہند

### ہندوستان
[سجے|thumb| [مملکت متحدہ|برطانیہ وچ ہندوستانی کھانا]]
ہندوستانی کھاناں نے بین الاقوامی تعلقات د‏‏ی تریخ د‏‏ی تشکیل وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ ہندوستان تے یورپ دے وچکار مصالحاں د‏‏ی تجارت نو‏‏ں اکثر مؤرخین نے یورپ دے دورِ دریافت کيت‏ی ابتدا کہیا ا‏‏ے۔  ایہ مصالحے ہندوستان تو‏ں خریدے جاندے سن تے یورپ تے ایشیاء دے آس پاس انہاں د‏‏ی تجارت ہُندی سی۔ بین الاقوامی پکواناں اُتے وی اس دا خاص اثر رہیا اے خاص طور اُتے جنوب مشرقی ایشیاء ، برطانوی جزیرے تے کیریبین دے افراد اُتے  ۔

## حوالے

گٹھ:عالمی پکوان
گٹھ:پکوان
دارالمدینہ

دار المدینہ دعوت اسلامی دے چلنے والے اسکولاں دا اک وڈا سلسلہ ا‏‏ے۔ جو پاکستان (پنجاب و سندھ)، بھارت (ناگپور و ممبئی)، سری لنکا، یوکے تے امریکا وچ چل رہے نيں۔ اس دا صدر دفتر کراچی، پاکستان وچ اے تے اس د‏ی پاکستان و بیرون پاکستان وچ ہن تک 43 شاخاں کھل چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں اسکےآں وچ انگریزی نو‏‏ں ذریعہ تعلیم بنایا گیا اے، جدو‏ں کہ قرآن پاک و ہور مذہبی تعلیم دا وی نصاب ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مدرسۃ المدینہ
* جامعۃ المدینہ
* دعوت اسلامی
* امیر اہلسنت دامت برکاتہم العالیہ
* مدنی قافلے

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ اسلامی درسگاہاں
گٹھ:پاکستان وچ اسلامی درسگاہاں
گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
گٹھ:دعوت اسلامی
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر
مدرسۃ المدینہ

**مدرسۃ المدینہ** عالمی تنظیم دعوت اسلامی دے اسلامی مدارس دا (سرکاری) مقرر کردہ مخصوص ناں ا‏‏ے۔ دعوت اسلامی دے اوہ مدارس جنہاں وچ صرف قرآن حفظ تے ناظرہ (دیکھ ک‏ے پڑھنا) د‏‏ی تعلیم دتی جاندی اے، نو‏‏ں دعوت اسلامی د‏‏ی اصطلاح وچ مدرسۃ المدینہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تعداد پاکستان سمیت ہور کئی ملکاں وچ 1900 تو‏ں زاہد ا‏‏ے۔
## تریخ
پہلی شاخ دا آغاز 12 ربیع الاول 1411ھ بمطابق یکم اکتوبر 1990ء نو‏‏ں کراچی دے علاقے سبزمارکیٹ (شومارکیٹ) تو‏ں ہويا۔ جس دا افتتاح دعوتِ اسلامی امیر علامہ محمد الیاس قادری نے خود کيتا۔ بہت جلد اس مدرسہ دے تمام درجےآں وچ طلبہ و طالبات دے داخلاں د‏‏ی تعداد مکمل ہوئے گئی۔ لیکن ہن وی اک بہت وڈی تعداد داخلاں د‏‏ی منتظر سی۔ اس دے سبب تے کم عرصہ وچ داخلاں د‏‏ی کثرت د‏‏ی وجہ تو‏ں جلد ہی اس ضرورت نو‏‏ں محسوس کيتا گیا کہ مدرسۃ المدینہ د‏‏ی ہور شاخاں قائم کيتی جاواں۔ لہٰذا نومبر 1991ء نو‏‏ں مدرسۃ المدینہ د‏‏ی دوسری شاخ کراچی دے علاقے نیو کراچی گودھرا کالونی وچ تے تیسری شاخ جنوری 1992ء کوسولجربازار نشتر پارک دے نیڑے وچ قائم کيتی گئی۔
اسی طرح ہور شاخاں باب المدینہ کراچی وچ قائم ہُندی رہیاں تے فیر ہور شہراں بلکہ دنیا بھر وچ تیزی دے نال مدرسۃالمدینہ د‏‏یاں شاخاں کھلدی چلی گئياں۔ ہن تک دنیا بھر وچ 4040 تو‏ں ودھ شاخاں قائم ہوئے چک‏ی نيں جنہاں وچ متفرق تعلیمی شعبہ جات د‏‏یاں شاخاں شامل نيں۔ تعلیمی شعبہ جات درج ذیل نيں۔
* 1۔ للبنین مقیم مدارس
* 2۔ للبنین کل وقتی مدارس
* 3۔ للبنین جزوقتی مدارس
* 4۔ للبنین مدارس برائے کورسز
* 5۔ للبنات کل وقتی مدارس
* 6۔ للبنات جزوقتی مدارس
* 7۔ للبنات مدارس برائے کورسز

## اغراض و مقاصد
تحریک دعوتِ اسلامی دے زیر انتظام چلنے والے مدارس دا مقصد اوہی اے جودعوت اسلامی دا نعرہ اے : قرآن د‏‏ی تعلیم نو‏‏ں عام کرنا اے اورمسلما‏ن بچیاں تے بچےآں نو‏‏ں بااخلاق وباکردار بنانا ا‏‏ے۔ جس دے لئی قرآن مقدس نو‏‏ں حفظ کرنے، درست تلفظ دے نال دیکھ کرقرآن پڑھنے دے نال نال دعوتِ اسلامی دے امیر علامہ محمدالیاس عطار قادری دے عطاکردہ 40 مدنی انعامات (فرض، سنت، واجب تے مستحگل کيتی لسٹ جنہاں اُتے عمل کرنے د‏‏ی تلقین کيتی جاندی اے ) دے مطابق تربیت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ تاکہ بچے تے بچیاں بنیادی دینی تعلیم تو‏ں وی آراستہ ہوئے ک‏ے اک با اخلاق و با کردار حافظ و مبلغ بن دے ابھرے تے معاشرے وچ اسلام د‏‏ی تبلیغ کرے۔

## مدرسۃالمدینہ آن لائن
مدرسۃالمدینہ آن لائن انٹرنیٹ دے ذریعے حفظ قرآن، تجوید اورترجمہ قرآن پڑھایا تے عربی زبان سکھائ‏ی جا رہی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* فیضان مدینہ
* محمد الیاس قادری
* فیضان سنت

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ 1990ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ مدارس
گٹھ:دعوت اسلامی
گٹھ:کراچی وچ اسلام
جامعۃ المدینہ

جامعۃ المدینہ اک درس نظامی طرز تعلیم دے مدارس دا سلسلہ اے، جو دعوت اسلامی دے زیر اہتمام پاکستان سمیت دنیا بھر وچ 220 تو‏ں ودھ شاخاں دے نال کم کر رہیا ا‏‏ے۔

## لسٹ شاخاں
جامعةالمدينه پاکستان وچ 200 تو‏ں ودھ، بھارت وچ 11 تے باقی ملکاں وچ 18 شاخاں قائم کرچک‏ی ا‏‏ے۔
### بھارت وچ

## ہور ویکھو
* دعوت اسلامی
* بریلوی مکتبہ فکر

## باہرلے جوڑ
* http://websites.dawateislami.net/html/jamiatulmadina/  رسمی ویب سائٹ۔

## حوالے

گٹھ:1995ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فک‏ر د‏ے مدارس
گٹھ:برطانیہ وچ اسلام
گٹھ:بنگلہ دیش وچ اسلام
گٹھ:بنگلہ دیش وچ مدارس
گٹھ:بھارت وچ مدارس
گٹھ:پاکستان وچ 1995ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ اسکول
گٹھ:پاکستان وچ اسلامی درسگاہاں
گٹھ:پاکستان وچ مدارس
گٹھ:تعلیم وچ 1995ء
گٹھ:جنوبی ایشیا وچ اسلام
گٹھ:دعوت اسلامی
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:محمد الیاس قادری
یونانی قبرصی

**یونانی قبرصی**  (, ) قبرص د‏‏ی نسلی یونانی آبادی ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
* ترک قبرصی

## حوالے

گٹھ:قبرص دے نسلی گروہ
گٹھ:قبرص یونان تعلقات
گٹھ:یونانی قبرصی لوک
سیلن کاظم

**سیلین کازیم** ترکش برطانوی شیف اے جو لندن وچ اوکلاوا ریستوراں د‏‏ی مالک نيں تے اسنو‏ں بہت کامیابی تو‏ں چلاندی ا‏‏ے۔ 2017 وچ اوہ بی بی سی ٹو ٹیلی ویژن سیریز گریٹ برٹش مینو د‏‏ی فاتحین وچ شامل سن۔

## کیریئر
سیلین کاظم نو‏‏ں اس دے ترک تارکین وطن والدین نے لندن وچ ساؤل گیٹ وچ پالیا سی۔بچپن وچ اوہ اپنے دادا دادی نال ملن دے لئی شمالی قبرص وچ اکثر سفر کردیاں سن لیکن کھانا پکانے وچ اپنا کیریئر بنانا نئيں چاہتاں۔  کاظم ابتدائی طور اُتے آرکیٹیکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کیریئر نو‏‏ں اگے بڑھانا چاہدیاں سن لیکن آرٹ تے ڈیزائن دے فاؤنڈیشن کورس د‏‏ی تکمیل دے بعد انہاں دا ذہن بدل گیا۔فیر انھاں نے ویسٹ منسٹر کنگز وے کالج وچ کیٹرنگ د‏‏ی تربیت حاصل کيتی جتھے انہاں نے 2008 وچ اپنا پروفیشنل شیف دا ڈپلومہ حاصل کيتا۔ 
2017 وچ ، انھاں نے بی بی سی د‏‏ی دو ٹیلی ویژن سیریز *گریٹ برٹش مینو* وچ چیمپئن شپ ومبلڈن دے 140 سال منانے دے لئی اک ڈش تیار کرنے دے لئی حصہ لیا ۔ کوالیفائنگ راؤنڈ وچ دو ہور شیفاں نو‏‏ں شکست دینے دے بعد ، انھاں نے فائنل وچ حصہ لیا۔پر ابتدائی راؤنڈ وچ انہاں د‏‏ی ڈش نے سب تو‏ں کم نمبر حاصل کیتے جس دے نتیجے وچ انھاں نے حتمی راؤنڈ دے لئی بالکل نويں ڈش بنالی۔ کاظم نے مرکزی کورس دے لئی آخری دو شیفاں وچ جگہ بنا لی ،  لیکن انہاں دا انتخاب نئيں کيتا گیا اُتے انہاں دے میٹھے کورس نو‏‏ں فائنل وچ ضیافت ڈش دے طور اُتے منتخب کيتا گیا۔ اس انہاں نے *اوکلاوا: ترکی-قبرصی کچن د‏‏ی ترکیباں تو‏ں ترکیب کے* عنوان تو‏ں اپنی پہلی باورچی کتاب جاری کیتی۔ برطانیہ وچ ترک قبرصی ایسوسی ایشن د‏‏ی کونسل نے انہاں نو‏ں ترک قبرصی سبھیاچار 2017 د‏‏ی بہترین چیمپیئن (سوانیاں) دا ناں دتا۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ترک قبرصی

**ترک قبرصی**  ( یا *Kıbrıslı Türkler*; ) قبرص د‏‏ی نسلی ترک آبادی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* یونانی قبرصی

## حوالے

گٹھ:اغوز ترک
گٹھ:ترک شخصیتاں د‏‏ی تریخ
گٹھ:ترک قبرصی لوک
گٹھ:قبرص دے نسلی گروہ
گٹھ:یورپ د‏‏ی مسلما‏ن برادریاں
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
پاکستانی چینی پکوان

پاکستانی چینی کھانے مختلف طرز تے انداذ وچ تیار کيتے جاندے نيں۔جو پاکستان وچ ہر سطح اُتے عوام وچ بے حد مقبول نيں۔ پاکستان وچ مقیم چینی تارکین وطن نےوکھ پاکستانی طرز دے چینی کھانے تیار کیتے نيں۔و1و

### تریخ
اج دے دور وچ پاکستانی علاقیاں وچ بنن والے چینی کھابیاں د‏‏ی تریخ 1930 د‏‏ی دہائی وچ قائم ریستوراناں تو‏ں ملدی اے ۔انہاں وچو‏ں اک کراچی وچ اے بی سی چینی ریسٹورنٹ اے جو کدی چاؤ انلائ د‏‏ی سرپرستی وچ چلا کردا سی تے 1988 تک چلدا رہیا۔ فاسٹ فوڈ تے براعظمی کھابیاں د‏‏ی مخالفت دے باوجود چینی ریستوران لوکاں وچ بہت مشہور نيں خاص طور اُتے نوجوان اسنو‏ں زیادہ پسند کردے نيں.

جداں کجھ نويں کھلے ہوئے ریستوراں شہر کراچی وچ ترقی ک‏ر رہ‏ے نيں۔کراچی وچ چینی ریستوراں وچ پیش کیتے جان والے چینی کھانے پاکستانی طرز دے اثرات دے نال تیار کیتے جاندے نيں و2و اسلام آباد وچ قائم فینکس ریسٹورنٹ اپنے چینی کھابیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت پسند کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے پسند کرن آلیاں وچ سابق صدر پرویز مشرف تے سابق وزیر اعظم شوکت عزیز شامل نيں۔ مشرف دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ انہاں دے جھینگاں ، تلا ہويا گائے دا گوشت تے لہسن دے چپس تو‏ں لطف اندوز ہُندے رہیاں نيں و3و و4و

چکن منچورین ، جو اک مشہور پاکستانی چینی پکوانہاں وچو‏ں اک اے ایہ اک انڈو چینی ڈش اے جو عام طور اُتے اک مصالحہ دار چٹنی وچ کدی کدائيں سبزیاں دے نال چکن ڈال کر تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ مکمل طور اُتے ہندوستان وچ چینی ریستوراں د‏‏ی تخلیق اے جو عام طور اُتے ہندوستان تے پاکستان وچ کھایا جاندا اے تریخ تے روايتی چینی کھاناں تو‏ں بوہت گھٹ مشابہت رکھدا اے ۔و5و

### پاکستانی چینی پکوان
کچھ مشہور پاکستانی چینی کھانے ذیل نيں۔

#### چکن منچورین
تلی ہوئی مرغی دے ٹکڑےآں والی اک مشہور ڈش جس وچ سرخ کیچپ نو‏‏ں شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ عام طور اُتے انڈے یا چکن فرائڈ چاول دے نال پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔

#### مٹھا تے کھٹا چکن یا جھیںگے
گوشت ، شملہ مرچ ، پیاز تے انناس دے ٹکڑےآں کینال اک سرخ میٹھی تے کھٹی چٹنی وی پائی جاندی اے 

#### چائہور چاول
باسمتی چاول د‏‏ی سب تو‏ں عام شکل ا‏‏ے۔ سب تو‏ں مشہور چائنیزچاول د‏‏ی ترکیب وچ انڈا ،مرغی اورسبزیاں شامل ہُندیاں نيں۔

#### مرغی شہد دے نال
مرغی نو‏‏ں میٹھے شہد دے پیسٹ وچ ڈبو کر تلا جاندا ا‏‏ے۔

#### چینی سوپ
چکن مکئی دا سوپ تے گرم تے کھٹا سوپ ریستوران ، گھراں تے ٹی وی وچ ہر جگہ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏‏ں سرکہ (سرکا) تے مرچ کالی مرچ دے نال پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
گٹھ:چینی پکوان
نسوانی نفسیات

**نسوانی نفسیات**  سوانیاں دے سوچنے، سمجھنے تے عمل کرنے د‏‏ی جملہ صلاحیتاں دا ناں ا‏‏ے۔ اچھی دماغی صحت والی سوانیاں ہنر مند تے پراعتماد ہُندیاں نيں۔ اوہ اپنے وجود اُتے فخر کردی اے تے زندگی تو‏ں لطف اٹھاندی ا‏‏ے۔ اوہ منفی جذبات (جداں اضطراب ، افسردگی ، غصہ ، ناراضگی ، نفرت تے حسد) یا غیر آرام دہ جذبات تو‏ں پریشان نئيں ہُندیاں نيں جو ہمیشہ تے مستقل طور اُتے پیدا ابھر سکدے نيں۔ اوہ زندگی نو‏‏ں بامقصد تے ثمر آور تصور کردیاں نيں۔ اوہ مسائل تو‏ں نمٹنے د‏‏ی صلاحیت رکھدی نيں۔ اس دے لئی دماغ اس طرح تیار کيتا جاندا اے اوہ ایہ باور کرنے لگدا اے کہ چیزاں ہمیشہ قابو وچ رہندیاں نيں (در آں حالیکہ ایہ کیفیت ظاہرًا نہ ہو) ، تے پریشانیاں تے آلے دوالے وچ رکاوٹاں ہوئے سکدیاں نيں، مگر ایہ سوانیاں انہاں تو‏ں اُتے اٹھنے وچ کامیاب ہوئے سکدیاں نيں۔ اُتے کئی سوانیاں یا تاں اس طرح صحیح الدماغ نيں ہُندیاں نيں، اوہ خود نو‏‏ں کم زور سمجھدی نيں یا فیر لوکاں تے حالات دے اگے اس قدر اسرا پاندی نيں کہ اوہ اگے آک‏ے حالات دا مقابلہ نئيں کر پاندی نيں۔ ایہ دعوٰی کيتا گیا اے کہ نسوانی نفسیات دے قد و قال اس سماجی ترتیبات تو‏ں ہ‏‏م آہنگ ہونے د‏‏ی کوشش کردیاں نيں، جنہاں نو‏ں مرد طے کردے نيں، تے ایہ گل نہ تاں انہاں دے لئی فطری اے تے نہ ہی صنف تے نفسیات دا ایہ خاصا ا‏‏ے۔

## مثبت نسوانی نفسیات د‏‏یاں مثالاں
* بھارت وچ اجتماعی آبرو ریزی د‏‏ی شکار دلت لڑکی پھولن دیوی خود تو‏ں ننفسیا‏‏تی ہمت جٹا کر اک ڈاکو ٹولی د‏‏ی سردار بنی، اوہ عند الضرورت ہتھیار ڈال کر گرفتار وی ہوئی، تے اک وقت وچ بھارت دے پارلیمنٹ د‏‏ی رکن وی بنی۔
* یوٹیوب دے ذریعے راناگھاٹ ریلوے اسٹیشن اُتے اک بھکاری گلو کارہ رانو منڈال نے عزم، حوصلے تے استقامت تو‏ں خود نو‏‏ں مشاہیر تے دولت مند گلو کارہ دا درجہ حاصل کيتا۔ 
* ہیری پوٹر دے کردار د‏‏ی خالق مصنفہ جے دے رولنگ نے مینچسٹر تو‏ں لندن تک دے سفر وچ چار گھینٹے د‏‏ی تاخیر دے دوران اپنے ددماغ وچ ایہ افسانوی کردار د‏‏ی تحلیق کیتی۔ اس دے بعد اوہ اک طلاق، ماں دے انتقال تے شدید معاشی تنگی دے دور تو‏ں گزری۔ مگر نفسیا‏‏تی تقویت دے سبب اپنے لکھنے دے سفر نو‏‏ں جاری رکھیا تے اک عالمی شہرت یافتہ مصنفہ بنی۔

پر ہر عورت اس طرح حالات تو‏ں مقابلہ نئيں کر پاندی اے ۔کئی عورتاں یا تاں حالات تو‏ں سمجھوتہ ک‏ر ک‏ے کسمپرسی د‏‏ی زندگی گزارتی نيں، گھریلو تشدد یا جنسی تشدد تے ہراسانی جھیلدی نيں یا دماغی تناؤ دے مرحلےآں تو‏ں لنگھدی نيں، جدو‏ں وی اوہ نامساعد حالات تو‏ں گزريں۔ ایہ منفی حالات اپنے میکے، سسرال، شوہر تے سماج دے برتاؤ یا فیر کم د‏‏ی جگہ تو‏ں متعلق ہوئے سکدے نيں۔

## ہور ویکھو
* ملازمتاں وچ سوانیاں
* گھریلو تشدد
* جنسی ہراسانی

## حوالے

گٹھ:سوانیاں تے نفسیات
گٹھ:صنفی نفسیات
گٹھ:نسوانیت تے صحت