مالدووی جمہوری جمہوریہ

thumb|سفاتول تاری محل ۔
[thumb|پارلیمنٹ دی عمارت دے سامنڑے سفاتول ''[سفاتول تاری|تاری دے* ارکان۔]]
*'مالدووی جمہوری جمہوریہ** ( **MDR** ; Romanian  ,  )، جسنو‏ں **مالدووی جمہوریہ** یا **مولدووی عوامی جمہوریہ*' وی کہیا جاندا اے ، اک ایسی ریاست سی جس دا اعلان 15 December [   [[انقلاب فروری|فروری انقلاب]] تے [[روسی سلطنت]] دے ٹٹن دے آغاز دے بعد اکتوبر-نومبر 1917 وچ [[بیسارابیہ]] دے *سفاتول تاری* (قومی کونسل) دے ذریعہ  منتخب ہوئے۔

*سفاتول تاری* اس دا قانون ساز ادارہ سی ، جدو‏ں کہ "ڈائریکٹرز جنرل د‏‏ی کونسل" ، جسنو‏ں اعلان آزادی دے بعد "وزرا د‏‏ی کونسل" دا ناں دتا گیا ، اس د‏ی حکومت سی۔ جمہوریہ دا اعلان 2/15 دسمبر 1917 نوں کیتا گیا سی، روس دے لوکاں دے حقاں دے اعلان دے نتیجے وچ۔

== تریخ ==

=== خلاصہ ===
1917ء–1918ء تک مالدوویائی جمہوری جمہوریہ د‏‏ی مختصر تریخ نو‏‏ں تن ادوار وچ تقسیم کیتا جاسکدا اے: روس دے اندر خودمختاری دا دور ، آزادی دا دور تے رومانیہ دے نال وفاق دا دور۔ 2/15 دسمبر نو‏‏ں ، مالڈویا نے اپنے آپ نو‏‏ں روسی وفاقی جمہوری جمہوریہ دا اک اتحادی جمہوریہ قرار دتا۔ 1/14 جنوری 1918 نو‏‏ں ، رومچرود بالشویکاں دا فرنٹ سیکشن [[کیشیناو|چیسیناؤ]] وچ داخل ہويا ، جو نوزائیدہ جمہوریہ دا دار الحکومت سی۔ *سفاتول تاری* دے قوم پرست دھڑے نے [[مملکت رومانیہ|رومانیہ]] توں فوجی مدد دی درخواست کرن دے بعد، رومانیہ دی فوج نے 10/23 جنوری نوں جمہوریہ دی سرحد پار کر لئی، کجھ دناں دے اندر دارالحکومت تے قبضہ کر لیا۔ رومانیہ دی فوج دے مکمل کنٹرول چ ہون دے بعد 24 جنوری / 6 فروری نوں مالڈوین جمہوری جمہوریہ نے اپنی آزادی دا اعلان کر دتا ۔ 27 مارچ / 9 اپریل نوں، مالڈویا نے رومانیہ دی بادشاہی دے نال اک مشروط یونین (بنیادی طور تے اک فیڈریشن) وچ داخل ہویا، جس نے اپنی صوبائی خود مختاری دے نال نال اس دی قانون ساز ادارہ ( *Sfatul Țării* ) نوں وی برقرار رکھیا۔ 27 نومبر / 10 دسمبر نو‏‏ں ، پہلی جنگ عظیم دے خاتمے دے بعد ، *سفاتول Țării* ممبراں دے اک خفیہ اجلاس نے تمام شرائط تو‏ں انکار کردتا تے رومانیہ دے نال بیسارابیا دے غیر مشروط یونین دا اعلان کيتا ، جو مؤثر طور اُتے مؤخر الذکر دے ذریعہ الحاق دے مترادف سی۔  ایہ اس دا آخری عمل سی ، کیونجے بعد وچ اسنو‏ں تحلیل کردتا گیا سی تے ممتاز یونینسٹاں نو‏‏ں [[بخارسٹ]] مدعو کيتا گیا سی۔  اپنڑے اک سالہ وجود دے دوران، مالدوویائی جمہوری جمہوریہ دے تن وزیر اعظم سن: پینٹیلیمون ارہان ، ڈینیل سیگوریانو تے پیٹرو کازاکو ۔

=== تفصیلی ===
جدوں 1917 وچ [[سینٹ پیٹرزبرگ|پیٹروگراڈ]] وچ [[انقلاب فروری|فروری دا انقلاب]] ہویا، تے بیسارابیا گورنریٹ دے گورنر نے عہدے توں استعفیٰ دے دتا تے اپنے قانونی اختیارات قسطنطنیہ میمی نوں دے دتے، جو [[Gubernial Zemstvo|گورنیل زیمسٹوو]] دے صدر سن، جس نوں *بیسارابیا وچ عارضی حکومت دا کمیسار* نامزد کیتا گیا سی، جس وچ ولاسارابیا کرسٹیمیر اپنا نائب سی۔ [[روسی سلطنت]] دے تمام خطےآں وچ اسی طرح دے طریقہ کار ہوئے: زار انتظامیہ دے سرداراں نے اپنے قانونی اختیارات کاؤنٹی تے گورنریٹ زیمسٹوس دے سرداراں نو‏‏ں منتقل کیتے ، جنہاں نو‏‏ں اس وقت *کاؤنٹی / گورنریٹ کمیسار* کہیا جاندا سی۔ 

کساناں دی کانگریس، جہڑی اکتوبر 1917 وچ ہوئی، نے میمی نوں باہر کڈھ دتا تے آئن انکولیٹ نوں نویں کمیسار دے طور تے ووٹ دتا۔ اس اقدام دی منصوبہ بندی الیگزینڈر کیرینسکی نے کیتی سی، جس نے [[سینٹ پیٹرزبرگ سٹیٹ یونیورسٹی|یونیورسٹی آف پیٹروگراڈ]] دے ایسوسی ایٹ پروفیسر انکولیٹس نو بیسارابیا بھیجیا تاکہ اوہ صورتحال نو سنبھال سکے۔ جداں ہی کساناں د‏‏ی کانگریس ، جس دے پاس کوئی قانونی طاقت نئيں سی ، نے ووٹ دتا ، کیرینسکی نے باضابطہ طور اُتے میمی د‏‏ی جگہ انکولیٹ نو‏‏ں لے لیا۔ جدوں انکولس اقتدار سنبھالن لئی چیسیناؤ پہنچیا، تے اس نوں شرافت دی خاموش مخالفت دا سامنا کرنا پیا، اس لی اس نے ولادیمیر کرسٹی دے ڈپٹی کمیسار دا عہدہ لین تے راضی ہو گیا۔ جدو‏ں جمہوریہ دا اعلان ہويا تاں ، کرسٹی نے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا تے اپنے قانونی اختیارات انکولیٹ نو‏‏ں منتقل کردتے۔ 

[[بیسارابیہ]] دی *سفاتول تاری*  (قومی کونسل) اکتوبر-نومبر 1917 وچ منتخب ہوئی، تے دسمبر 1917 وچ کم کرنا شروع کیتا۔ اس نے مالڈوین جمہوری جمہوریہ نو [[روسی جمہوریہ|روسی جمہوری جمہوریہ]] دے [[روس دی انتظامی ونڈ|وفاقی رعایا]] ( خودمختار جمہوریہ ) دے طور تے اعلان کیتا۔  *سفاتول تاری* نے اعلان دے حق وچ 86 ووٹ دتے، 6 خلاف تے 36 ووٹ پرہیز کیتے۔ تاہم، صرف تن دن دے اندر، بالشویکاں نے چیسیناؤ چ اقتدار تے قبضہ کر لیا۔ 

اکتوبر انقلاب دے تناظر وچ، رومانیہ دے محاذ تے روسی فوج ٹُٹ گئی۔ پچھے ہٹنے والے فوجیاں د‏‏ی وڈی تعداد نے بیسارابیہ وچ انارکی د‏‏ی سطح نو‏‏ں ودھا دتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں قومی کونسل دے پاس اس علاقے اُتے صرف کم تو‏ں کم اختیار رہ گیا۔ معاملات نو ہور پیچیدہ بنان دے لی، کیونجے کونسل زرعی سوال تے فیصلے اچ تاخیر کر رئی سی، پورے خطے دے کساناں نے وڈے زمینداراں دی جاگیراں نو توڑنا شروع کر دتا تے انہاں نو آپس چ تقسیم کرنا شروع کر دتا۔ چونکہ رومانیائی محاذ دا جنرل اسٹاف کوئی فوج بھیجنے تو‏ں قاصر سی ، لہذا مولڈویائی نیشنل گارڈ نو‏‏ں منظم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ، لیکن نتائج توقعات تو‏ں دور سن ۔ مزید برآں ، قومی کونسل دے برائے نام تابع زیادہ تر آرمی کور بالشویک اثر و رسوخ دے تحت آ گئے۔ اُتے ، جنوری دے وسط وچ رومانیائی ملک وچ داخل ہوئے ، مالدوویائی تے بالشویک فوجاں دے نال لڑائیاں وچ مصروف ہوئے تے دو چار ہفتےآں دے اندر ملک دے زیادہ تر حصے اُتے قابو پا لیا۔  مزاحمت دی پیشکش کرن آلے مولڈویائی فوجاں دے رہنماواں چ اوہ لوک وی سن جہڑے پہلے قومی کونسل دے وفادار سن، جویں کہ کپتان اناطولی پوپا ۔

*شاہی* [[جرمن سلطنت|جرمنی]] ولوں [[رومانیا|رومانیہ]] ، یوکرین تے [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ|بالشویک روس]] دے نال وکھرے امن جنگ بندی تے دستخط کرن دے بعد، 86 ووٹاں دے حق چ، 3 خلاف تے 36 پرہیز دے نال، 9 اپریل نوں رومانیہ دی بادشاہی دے نال بیسارابیا دی یونین دا اعلان کیتا۔    ، مقامی خود مختاری د‏‏ی شرط تے بیساربیا دے قانون ساز تے ایگزیکٹو ادارےآں دے تسلسل دے نال ، قانونی طور اُتے مالڈوین جمہوری جمہوریہ نو‏‏ں ختم کردتا۔ اس حقیقت تو‏ں حوصلہ شکنی ہوک‏ے کہ رومانیہ د‏‏ی فوج پہلے ہی چیسیناؤ وچ موجود سی ، بوہت سارے اقلیتی ڈپٹیاں نے ووٹنگ تو‏ں پرہیز کيتا۔   یونین دی تصدیق پیرس دے معاہدے (1920) چ کیتی گئی سی۔
[[فائل:RDM_events_EN.png|center|thumb|800x800px|کجھ کلیدی واقعات تے تاریخی تناظر۔ تمام تاریخاں [[گریگوری کیلنڈر|گریگوری کیلنڈر دی]] پیروی کردیاں نیں]]

== قیادت ==
مالدوویائی جمہوریہ دی قیادت آئن انکولیٹس تے مشتمل سی، جو *سفاتول تاری* دے صدر تے جمہوریہ دے صدر سن; تے پینٹیلیمون ایرہان ، *کونسل آف ڈائریکٹرز جنرل دے صدر۔* نویں قیادت تے کونسل نو وزیراں دی کونسل دے صدر دے طور تے ڈینیل سیگوریانو ولوں ملک دی آزادی دا اعلان کرن دے بعد رکھیا گیا سی۔ *سفاتول تاری* ابتدائی طور اُتے 120 منتخب ارکان اُتے مشتمل سی ، حالانکہ بعد وچ ارکان د‏‏ی تعداد 135 تے فیر 150 تک ودھا دتی گئی۔مثال دے طور اُتے ، 9 اپریل نو‏‏ں ، 138 قانون ساز سن ، جنہاں وچو‏ں 125 نے ووٹ وچ حصہ لیا ، تے 13 غیر حاضر سن ۔

21 دسمبر نوں    ، *سفاتول تاری نے* مالدوویائی جمہوری جمہوریہ دی حکومت دا انتخاب کیتا - کونسل آف ڈائریکٹرز جنرل، جس چ نو ارکان، ست مولڈویائی، اک یوکرینی تے اک یہودی شامل سن:

* پینٹیلیمون ایرہان ، کونسل دے صدر، تے زراعت دے ڈائریکٹر جنرل۔
* ولادیمیر کرسٹی ، اندرونی امور دے ڈائریکٹر جنرل ۔
* سٹیفن  کوئیبانو ، تعلیم دے ڈائریکٹر جنرل۔
* ٹیوفیل آئونکو ، فنانس دے ڈائریکٹر جنرل۔
* ریلوے دے ڈائریکٹر جنرل، نکولائی بوسی کوڈرینو ۔
* میجر ٹیوڈور کوجوکارو ، مسلح افواج دے ڈائریکٹر جنرل ۔
* میہائل سیونکو ، انصاف دے ڈائریکٹر جنرل۔
* [[E. Grinfeld|ای گرین فیلڈ]] ، صنعت تے تجارت دے ڈائریکٹر جنرل۔
* آئن پیلیوان ، خارجہ امور دے ڈائریکٹر جنرل ۔

اپنے پہلے فرمان وچ ، کونسل نے "ملک د‏‏ی زندگی دے تمام پہلوآں وچ نظم و ضبط متعارف کرانے ، انارکی تے تباہی نو‏‏ں ختم کرنے ، ریاستی انتظامیہ دے تمام پہلوآں نو‏‏ں منظم کرنے" دا مقصد پیش کيتا۔ کونسل آف ڈائریکٹرز جنرل دا اک ایگزیکٹو کلرک آفس ( *کینسلیری'' ) قائم کیتا گیا سی، تے تمام ریاستی، سرکاری تے نجی اداریاں نو ملک دی حکومت دے حوالے نال تمام سوالات دے لیی ایگزیکٹو کلرک آفس دے ذریعے متعلقہ ڈائریکٹر جنرل نال گل بات کرن دی لوڑ سی۔ متعلقہ ڈائریکٹر جنرل دی سابقہ رضامندی دے بغیر کیتے گئے عوامی انتظامیہ دے دائرے وچ تمام اعمال قانونی طور اُتے باطل قرار دتے گئے سن ، جدو ں کہ ڈائریکٹر نو ں اس طرح دے اعمال د ی ذمہ داری تو ں آزاد کردتا گیا سی۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* رومانیہ دے نال بیسارابیا دا اتحاد
* بیسارابیا تے شمالی بوکووینا تے سوویت قبضہ
* 1917ء دا روسی انقلاب
* اوڈیسا سوویت جمہوریہ
* آئونا یاکر
* 1815 توں بعد یورپ دے سابقہ دیس

## حوالے

گٹھ:سوویت اتحاد دی سیاست
گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں