open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
صاحبہ افضل

صاحبہ پاکستان فلم انڈسٹری دی اک اداکارہ اے اسنوں ہن صاحبہ افضل وی کیہا جاندا اے، لاہور دے اک پاکستانی فلم اداکارہ، جسدا پیدائشی ناں مدیحہ اے، اداکارہ نشو دی دھی اے۔ اسدی  پرورش اتے پڑھائی لاہور، پاکستان وچ ہوئی۔ اسنے 1990 دیاں کئی فلماں وچ کم کیتا پر اپنے ساتھی اداکار جان ریمبو (افضل خان) نال ویاہ کرن توں بعد صنعت نوں چھڈّ دتا۔
## کریئر
صاحبہ نے اپنے کریئر دی مکھ اداکارہ وجوں شروعات کیتی سی پر معاون کرداراں وچ کریئر ختم ہو گیا۔ اس دی پہلی فلم 1992 وچ رلیز ہوئی اک پنجابی فلم "عشق ریکھا سدا" سی۔ صاحبہ دیاں مشہور فلماں وچ "ہیرو"، "منڈا بگڑا جائے" (1995)، "معاملا گڑبڑ ہے"، ہم تو چلے سسرال (1996)، چور مچائے شور (1996)। اسنے اردو اتے پنجابی فلماں دوہاں وچ کم کیتا
## نجی زندگی
صاحبہ نے شادی-شدہ اداکار [افضل خان (اداکار)] جان ریمبو](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%28%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%29%5D_%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%A8%D9%88) (افضل خان) نال ویاہ کیتا اتے صنعت نوں چھڈّ دتا۔ اس دے دو بیٹے ہن۔
## حوالے

گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:جم 1972
گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں
گٹھ:۱۹۷۲ دے جم
الیسیا پیٹرسن

**الیسیا پیٹرسن** (15 اکتوبر، 1906 – 2 جولائی، 1963) "نیوزڈے" دی بانی اتے اڈیٹر اے، جو اک ستکارت اتےپلتزر انعام-جیتو اخبار اے۔ نیئیسا میکمین نال، اسنے 1943 وچ ڈیتھلیٹ ڈیئر کامک سٹرپ دی سرجنا کیتی۔

## مڈھلا جیون
الیسیا ایلس اتے جوزف مدلّ پیٹرسن، نیو یارک ڈیلی نیوز دا بانی، دی دھی اے اتے* ایہہ جوزف مدلّ *،* [[د شکاگو ٹربیون]]* دی پڑ-پوتی اے۔ اسدی ماں دے پیؤ ہرلوء ہگنبوتھم، جو شکاگو وچ مارشل فیلڈز ڈپارٹمینٹ سٹور دا پارٹنر سی۔ پیٹرسن دی بھیناں الینر(1904–1984) اتے جوزفین (1913–1963) اے۔

## ویاہ
پیٹرسن دا ویاہ سمپسن، جونیئر نال ہویا، جو مارشل فیلڈ دے چیئرمین دا بیٹا سی۔ ایہہ جوڑا اکٹھا صرف اک سال رہا اتے 1930 وچ ایہناں نے طلاق لئی لیا۔ اس سال دوران، اسنے اپنے پیؤ نال پلین اڈاؤنا اتے انڈوچائنا وچ شکاری کھیڈ سکھیا۔ 1931 وچ، اسنے جوسف ڈبلیو۔ برکس نال ویاہ کروایا اتے 1939 وچ طلاق لے لیا۔

1939 وچ، اسنے ہیری گگینہئم، نال  تیجا ویاہ کروایا، جو کیوبا دے سینکت راج ایمبیسڈر سی۔

## نوٹس

## حوالے

گٹھ:موت 1963
گٹھ:20ویں صدی دے امریکی لکھاری
گٹھ:کمپنی کھوجی عورتاں
گٹھ:امریکی شخصیتاں
شکاگو ٹریبیون

**د شکاگو ٹربیون** امریکہ دے شہر شکاگو توں شائع ہون والا اک پرمکھ روزانہ خبراں اخبار اے۔

## حوالے

گٹھ:اخبار
ارجن سنگھ گڑگج

**ارجن سنگھ گڑگج** (20 فروری 1905 — 10 مارچ 1963) اک پنجابی انقلاب کاری اتے صحافی سی۔ ایہہ نواں زمانہ اخبار اتے کرتی رسالے دا اڈیٹر رہا۔

**ارجن سنگھ گڑگجّ** اک پنجابی انقلاب کاری اتے صحافی سی۔ ایہہ نواں زمانہ اخبار اتے کرتی رسالے دا اڈیٹر سی۔
## لکھتاں
* *دو پیر گھٹ ترنا*

## حوالے

گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:جٹ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:پنجاب، بھارت دے کمیونسٹ آگوُ
گٹھ:جم 1905
گٹھ:موت 1963
گٹھ:پنجاب، بھارت توں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے سیاستدان
سعدیہ امام

**سعدیہ امام** (Sadia Imam)، پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ، ماڈل تے میزبان نیں۔ اوہ ڈرامیاں، اشتہارات تے میوزک ویڈیوز وچ اپنے فن دا مظاہرہ کردیاں رہیاں نیں۔ اوہ اداکارہ عالیہ امام دی بھیݨ نیں۔

## نِجی زِندگی
سعدیہ امام 27 اکتوبر، 1971ء نوں راولپنڈی، پنجاب، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ اک پاکستانی ٹیلی ویژن پریزینٹر، اداکارہ تے ماڈل نیں۔ اوہ اشتہارات، ڈرامیاں تے میوزک ویڈیوز وچ نظر آئیاں نیں۔ سعدیہ امام نے 2013ء وچ عدنان حیدر نال ویاہ کیتا، جیہدے وِچوں اوہناں دی اک دھی میرب پیدا ہوئی۔ سعدیہ اداکاری چھڈ کے کچھ عرصہ جرمنی وچ مقیم رہیاں، فیر پاکستان آکے بطَور ٹی وی شو میزبان اپنا ٹی وی کیریئر دوبارہ شروع کیتا۔

## کیریئر
سعدیہ نے کئی مشہور ڈرامیاں وچ اداکاری کیتی، جیہناں وچ "الجھن"، "غریب شہر"، "جب جب دل ملے"، "کالونی نمبر 52"، "تپش"، "انوکھا بندھن"، "آنگن بھر چاندنی"، "کونج"، "تھوڑا سا آسمان " تے "چاہت" شامل نیں۔   وہ پاکستانی میڈیا میں مشہور و اوہ پاکستان دیاں مقبول اداکاراواں وچ شامل نیں۔ اداکاری دے نال اوہ مشہور فیشن ہاؤسز لئی ماڈلنگ وی کردیاں نیں۔ سعدیہ نے کچھ مزاحیہ کردار وی ادا کیتے۔ اوہناں نے اے آر وائی ڈیجیٹل دے ڈراما سیریئل "میں اور تم" وچ مزاحیہ کردار ادا کیتا۔ اس توں بعد اوہ جرمنی چلی گئیاں۔ جرمنی توں واپسی توں بعد اوہناں نے "جیو ٹی وی" تے "ہم ٹی وی" دے نال کم شُرُوع کیتا۔ سماء ٹی وی دے اک شو "سماء کے مہمان" دی میزبانی وی کیتی۔ 

## ٹی وی میزبان
* سماء کے مہمان سماء ٹی وی  
**مست مارننگز* ڈان نیوز

## ٹی وی ڈرامے

* الجھن
* خالی ہاتھ
* غریب شہر
* کہاں سے کہاں تک
* جب جب دل ملے
* اپنے ہوئے پرائے
* سنگھار
* چھوٹی سی دنیا
* نصیب 
* امید
* پہلی بارش
* بندے علی اور بندگی
* سات سر رشتوں کے
* مسافت
* دیا
* تھوڑا سا آسمان
* پانی پہ نام
* پیار میں
* امراؤ جان ادا
* دل درد دھواں
* رانی بیٹی راج کرے گی
* انوکھا بندھن
* کنارہ مل گیا ہوتا
* اسے بھول جا
* وفا ، لائلٹی
* ہم سے جدا نہ ہونا
* آنگن بھر چاندنی
* دوہری
* صرف ایک بار
* کالونی 52
* مامتا
* اجازت
* چاہت
* ابھی دور ہے کنارہ
* بلقیس کور
* عشق جنون دیوانگی
* روشن ستارہ

## ایوارڈ تے نامزدگیاں
* بارہواں پی ٹی وی ایوارڈ (ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ)
* لکس سٹائل ایوارڈ 2007ء (نامزدگی برائے بہترین اداکارہ)

### لکس سٹائل ایوارڈز

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے
 

گٹھ:اکیہویں صدی دیاں  پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:ویہویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:راولپنڈی دیاں اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ماڈل خواتین
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
نورنگ سنگھ

thumb| نورنگ سنگھ دی اک کتاب دا سرورق
**نورنگ سنگھ** (1910–1963) پنجابی دے کہانی کار سن۔ اسنے دبے-کچلے اتے انگولے لوکاں دے جیون نوں اپنے فکشن دا موضوع بنایا اتے اوہناں وچوں اپنے پاتر لئے۔ اسنے چار کہانی مجموعہ اتے اک ناول پنجابی ساہت نوں دتے ہن۔ 
*مرکیاں* اتے *ہار جت* اس دیاں مشہور نکیاں کہانیاں ہن۔
## رچناواں
### کہانی مجموعہ
* *بوجھل پنڈ* (1942)
* *بھکھیاں روحاں* 
* *مرزے دی جوہ*
* *بوہا کھل گیا*
* *اننھا کھوہ*
* *مہاندرے* 

### ہور
* *مندو* (ناول)

## حوالے

گٹھ:پنجابی کہانی کار
گٹھ:جم 1910
گٹھ:موت 1963
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:جٹ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
اختر مینگل

**سردار اختر مینگل** اک پاکستانی سیاستدان تے پاکستان وچ بلوچستان صوبے دے وزیر اعلیٰ دے طور تے  خدمات سرانجام دین  والے اک ممتاز بلوچ قوم پرست تے مینگل قبیلے دے نواب زادہ نیں اوہ عطاء اللہ مینگل ھے صاحب زادے نیں۔ اوہ ایک صوبائی سیاسی جماعت بلوچستان نیشنل پارٹی (مینگل) (بی این پی) دی قیادت کر دے نیں جس دا دعویٰ اے کہ اوہ ، پرامن تے جمہوری جدوجہد دے ذریعے بلوچستان دے مساوی حقوق دا مطالبہ کردے نیں ۔
## بیرونی رابطے
*"The Man in the Iron Cage"
*"Akhtar Mengal and his BNP"
*"The Case against Mengal"
*"Nawaz's mistake"

گٹھ:ایچیسن کالج دے طلبہ
گٹھ:بلوچستان نیشنل پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:بلوچ قوم پرست
گٹھ:بلوچستان تنازع دیاں شخصیتاں
گٹھ:اراکین بلوچستان صوبائی اسمبلی
گٹھ:1962ء دے جم
گٹھ:پاکستانی سیاستدان
گٹھ:بلوچستان دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:بلوچستان دے نواب
گٹھ:بلوچ شخصیتاں
اگاتھا سنگما

**اگاتھا کے سنگما ** (جم 24 جولائی 1980) بھارت دی پارلیمنٹ اک سابقہ میمبر (ایم پی) اے، اتے 15 ویں لوک سبھا دا حصہ سی۔ قوم پرست کانگرس پارٹی (این سی پی۔) دے امیدوار دے طور تے اوہ 2009 دی پارلیمانی چون توں بعد میگھالیا دے ترا  حلقے دی نمائندگی کردی سی۔ اوہ یو۔پی۔اے۔ سرکار وچ من موہن سنگھ دی کیبنٹ وچ سبھ توں گھٹ عمر دی وفاقی وزیر   سی۔۔

## شروع دا جیون
اگاتھا سنگما دا جم نویں دلی وچ پی اے سنگما، لوک سبھا دے سابقہ سپیکر اتے سورادنی کے سنگما دی گھر ہویا سی۔ اس دا پالن پوسن مغربی گارو ہلز، میگھالیا وچ ہویا سی۔ اس دا بھرا کونراڈ سنگما میگھالیا  صوبائی اسمبلی وچ حزب مخالف دا لیڈر اے۔

## سکھیا
اسنے پونا یونیورسٹی توں ایل ایل بی دی ڈگری حاصل کیتی اتے بعد وچ دلی ہائی کورٹ دے بار وچ شامل ہو گئی۔  اسنے یو۔کے۔ دی نوٹنگھم یونیورسٹی توں انوائرنمینٹل مینیجمینٹ وچ اپنی ماسٹر دی ڈگری کیتی۔

## کیریئر
اگاتھا سنگما پہلی وار مئی 2008 وچ ذیلی-چون وچ 14 ویں لوک سبھا لئی چنی گئی سی، جدوں اس دے پیؤ پی اے سنگما راج دی راجپالیسی وچ شامل ہون لئی سیٹ توں استعفٰی دے دتا۔ بعد وچ اوہ دوبارہ 15 ویں لوک سبھا لئی چنی گئی، جتھے اوہ سبھ توں گھٹ عمر دی بھارتی پارلیمانی میمبر سی۔ 29 سال دی عمر وچ اوہ 15 ویں لوک سبھا دے منتری منڈل وچ سبھ توں چھوٹی عمر دی منتری سی۔

اوہ پینڈو ترقی دی سابقہ وفاقی وزیر اے۔ اس نے اکتوبر 2012 وچ کیبنٹ دے پھیربدل دوران اس عہدے توں استعفٰی دے دتا۔ اگاتھا سنگما وکیل، اک انوائرمنٹلسٹ، اک شوقیہ فوٹوگرافر اے۔

## حوالے

## باہری لنک
* اگاتھا کور سنگما پروفائیل سرکار۔ بھارت دی ویبسائیٹ تے
گٹھ:جم 1980
گٹھ:بھارتی وکیل عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
بچےآں لئی اردو رسالےآں دی لسٹ

تھلے پاکستان تے بھارت دے انہاں رسالےآں دی فہرست درج اے جو نو عمراں تے  بچےآں لئی شائع ہندے نیں۔

## پاکستانی

## بھارتی

## ہور ویکھو
* بچےآں دا ادب
*

## حوالے

گٹھ:رسالےآں دیاں لسٹاں بلحاظ دیس
گٹھ: رسالے
گٹھ:میگزین
ائیشا سنگھ

اپنام: ائیشو**ائیشا سنگھ** (جم 24 دسمبر 1998) اک بھارتی اداکارہ اے۔ بھوپال، مدھیہ پردیش وچ پیدا ہوئی، اسنے کلرز ٹیوی سیریل عشق کا رنگ سفید نال اپنی اداکاری دی شروعات کیتی۔ جون 2016 توں، اوہ رانی دے کردار اک تھا راجا ایک تھی رانی وچ کردی آ رہی اے جو زی ٹیوی دا اک شو اے۔

## نجی زندگی
اس دے پیؤ  پنکج سنگھ اک ودھیا کامیاب وپاری ہن اتے اسدی ماں  ریکھا سنگھ کھیڈ سکول چلا رہی اے۔ اس دا اک چھوٹا بھرا ردراکش سنگھ اے۔

## ٹیلیوژن

## ایوارڈ
اسنے 2013–14 وچ 15 سال دی عمر وچ مس ٹین (مدھیہ پردیش) جتیا۔ اس نے بیسٹ ڈیبوٹینٹ (فیمیل) لئی گولڈن پیٹل ایوارڈز 2016 جتیا۔ اس نے بہترین بیٹی لئی زی رشتے ایوارڈ 2017 وی جتیا۔

## باہری لنک
* 

## حوالے

گٹھ:جم 1998
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
جی فورس

**g-فورس** (*گریویٹیشنل* توں *g* نال) ایکسلریشن دی اجیہی قسم دا اک ناپ ہندا اے جو بھار دی سمجھ پیدا کردا اے۔ اسدے نام دے باو جود، g-فورس نوں اک بنیادی بل دے طور تے لینا غلط اے، کیونکہ "g-فورس" (چھوٹی ورنمالا دے اکھر نال) اک ایکسلرومیٹر نال ناپی جا سکن والی ایکسلریشن قسم ہندی اے۔ کیونکہ g-فورس اسدھے طور تے بھار پیدا کردا اے، اسلئی کسے وی g-فورس نوں اک "وزن پرتِ یونٹ پنج" (دیکھو ملدا جلدا شبد خاص وزن) دے طور تے درسایا جا سکدا اے۔

جدوں g-فورس ایکسلریشن اک چیز دی ستہِ دے کسے ہور دوجی چیز دی ستہِ ولوں دھکے جان تے پیدا ہندا اے، تاں دھکے دی پرتِ-کریا وچ پیدا ہویا فورس اس دھکے دے برابر اتے الٹ وزن وچ چیز دے پنج دی ہریک یونٹ واسطے ریئیکشن-پھورسشن پیدا کردا اے۔ شامل پھورساں دیاں قسماں چیزاں راہیں اندرنی مکینیکل سٹریساں (دباؤ) ولوں سنچارت ہندیاں ہن۔ g-فورس ایکسلریشن (کجھ الیکٹرومیگنیٹک فورس اثر توں علاوہ) آزاد ڈگن تعلق وچ کسے چیز دے ایکسلریشن دا کارن اے۔

## یونٹاں اتے ناپ

## ایکسلریشن اتے فورس

 

## حوالے

## ہور لکھتاں
* 

## باہری لنک
* "How Many Gs Can a Flyer Take?"، اکتوبر 1944, Popular Science one of the first detailed public articles explaining this subject
* Enduring a human centrifuge at the NASA Ames Research Center At Wired

گٹھ:ایکسلریشن
گٹھ:گریویمیٹری
گٹھ:ایکسلریشن دیاں یونٹاں
گٹھ:سائنس
گٹھ:فزکس
اکادمیو دے اسپرانتو

**اکادمیؤ دے اسپرانتو** (انگریزی: اکادمی آف اسپرانتو) بولی دے طالب علماں لئی اجیہا ادارہ اے جہڑا اک ہی طرحاں دے نظریات نال اسپرانتو بولی دے ترقی دا مختیار سی پر اکادمی فرانسس توں بعد اسدے نظریات وچ کجھ بدلاء کیتا گیا۔ ایسپیرانتو دی سرجنا کرن والے لودویک زامینہوف نے اسدی تجویز پہلی عالمی اسپرانتو کانگرس دوران دتی اتے کجھ سماں بعد ہی *لینگوا کومیٹاٹو* (بولی تنظیم) دا قیام کیتا گئیا۔ اس تنظیم اپرالے ادارے نوں اکادمیؤ (اکادمی) کیہا گیا۔ 1948 وچ سروجنیک مڑ اساری کرکے بولی تنظیم اتے اکادمی نوں اکجٹّ کرکے اسدا نام اکادمیؤ دے اسپرانتو رکھ دتا گیا۔

اس ادارے وچ 45 میمبر، اک پردھان، نائب-پردھان اتے اک سیکٹری اے۔ اس ادارے نوں چندے دے روپ وچ عالمی اسپرانتو اسوسیئیشن ولوں مالی مدد دتی جاندی اے۔

## میمبر

اس ادارے دے میمبر اوہناں دے معاوناں ولوں نو سالاں لئی چنے جاندے ہن۔ تن سال سال میمبراں دے تیجے حصے لئی متدان کیتا جاندا اے۔ اپریل 2013 دیاں چوناں اتے دو میمبراں دی موت پچھوں، مئی 2014 دے انکڑیاں مطابق اکادمیؤ ڈی ایسپیرانتو دے میمبراں دی لسٹ ہیٹھ لکھے مطابق اے۔

* ولموس بینکزک [Vilmos Benczik]
* گیررت بیرویلنگ [Gerrit Berveling]
* ماریک بلاہس [Marek Blahuš]
* مرجوریئے بولٹون [Marjorie Boulton]
* ریناٹو کورسیٹی [Renato Corsetti]
* مارکوس کرامیر [ Marcos Cramer]
* پروبل داسگپیؤ [Probal Dasgupta]
* رڈولف پھسر [Rudolf Fischer]
* مچے دوک-گونناز [Michel Duc-Goninaz]
* ایڈمنڈ گرملی-اوانس [Edmund Grimley-Evans]
* پل گببنس [Paul Gubbins]
* چرسٹر کسیلماں [Christer Kiselman]
* بورس کولکیر [Boris Kolker]
* کوؤتی الونا[Koutny Ilona]
* کاتالن کوواٹس [Katalin Kováts]
* ایرچ-ڈیئیٹر کروسے [Erich-Dieter Krause]
* ہرری لینے [Harri Laine]
* جوؤکو لندسیدُ [Jouko Lindstedt]
* پھرینکوئس لو جاکومو [François Lo Jacomo]
* انھا لوویننس [Anna Löwenstein]
* ما ینگ-تیغ [Ma Young-tae]
* کیرمیل ملیا [Carmel Mallia]
* ستانو مارسیک [Stano Marček]
* الیکساندر میلنیکوو [Alexander Melnikov]
* کارلو مناجا [Carlo Minnaja]
* پلو موجاجیو [Paŭlo Moĵajev]
* بریاں مون [Brian Moon]
* نجئیں کسواں ٹھُ [Nguyễn Xuân Thu]
* باربارا ائیترزک [Barbara Pietrzak]
* سسیرگیج پوکرووسکج [Sergej Pokrovskij]
* اوٹو پریتز [Otto Prytz]
* بلدر رگنرسون [Baldur Ragnarsson]
* رنگانایاکلُ پوترو [Ranganayakulu Potturu]
* تسوی سدن [Tsvi Sadan]
* ساکہ تدسی [Saka Tadasi]
* الیزینڈر شلفر [Alexander Shlafer]
* سمفرے آر۔ ٹونکنّ [Humphrey R. Tonkin]
* اسئی ہیرویکی [Usui Hiroyuki]
* امری ونڈیل [Amri Wandel]
* جوہن سی۔ ویلس [John C. Wells]
* بیرتیلو وینرگرین [Bertilo Wennergren]
* یمسکی سیکو [Yamasaki Seikô]

## ہور ویکھو
* List of language regulators

## حوالے

## باہری کڑیاں

گٹھ:بولیاں
اگرسین دی باؤلی

thumb|333x333px|اگرسین دی باؤلی<br />
# اگرسین دی باؤلی ( हिन्दी: अग्रसेन की बावली، English: Agrasen ki Baoli) اک آثار قدیمہ دی تھاں اے ہونویں دلی وچ کناٹ پلیس دے نیڑے واقع اے۔ اگرسین دی باؤلی وچ پوڑی ورگے کھوہ وچ 150 پوڑیاں ہن۔ اسنوں مہاراجہ اگرسین نے بنوایا۔ سال 2012 وچ بھارتی ڈاک نےاگرسین دی باؤلی پر ڈاک ٹکٹ جاری کیتا اے۔ بھارتی ابھلیکھا/آثار قدیمہ اتے کھنڈارات نیم 1958 دے تحت بھارت سرکار ولوں سرکھات اے۔ اس دا اساری لال ریتلے پتھر نال کیتا اے۔ ایہہ دلی دیاں ودھیاں باؤلی وچوں اک اے۔
left|thumb|200x200px|اگرسین دی باؤلی<br />
لگبھگ 60 میٹر لمبی اتے 15 میٹر اچی اس باؤلی بارے ایہہ یعقین اے کہمہابھارت دور وچ اسدی اساری کروائی  گئی سی اتے بعد وچ اگرسین سماج نے اس دی مرمت کرائی۔ جنتر منتر دے نیڑے، ہیلی روڈ اُتے واقع اے۔ اس باؤلی وچ کسے ویلے نویں دلی اتے پرانی دلی دے لوک تیراکی سکھن آؤندے سن۔

## حوالے



گٹھ:دلی دا اتہاس
گٹھ:دلی وچ مکھ تھاواں
گٹھ:دلیگٹھ:بھارت دی تریخ
رابرٹ برٹن

**رابرٹ برٹن** (8 فروری 1577 – 25 جنوری 1640) آکسفورڈ یونیورسٹی دا اک ودوان سی۔ اسنوں اسدی کتاب "د اناٹمی آف د میلنکلی" لئی جانیا جاندا اے۔

## زندگی
اوہ لڈلی، لیسٹرشائر وکھے پیدا ہویا سی۔ اوہ روبرٹ برٹن رالف اتے ڈروتھی برٹن دا پتر سی اتے ولیئم برٹن جسدی موت 1645 وچ ہوئی) اس دا بھرا سی۔
 
 
گٹھ:جم 1577
گٹھ:موت 1640
گٹھ:انگریز
روشن عطا

**روشن عطا** (سندھی: روشن عطا) پاکستان دا اک مشہور ریڈیو، ٹیلیوژن اتے فلم اداکارہ سی۔ پاکستان ریڈیو ڈرامہ وچ اک آواز اداکارہ دے روپ وچ شروع ہون توں بعد، اوہ ٹی۔وی۔ اتے فلم اداکارہ دے روپ وچ مشہور ہو گئی۔

## شروعاتی زندگی
عطا دا جم 1940 وچ شکارپور ضلعے دے کوٹ غلام محمد دے پنڈ وچ اک ڈاکٹر دے گھر ہویا سی۔ اوہ اپنے پروار نال سعودی عرب آ گئی سی، اتے اتھے کجھ سال بتاؤن توں بعد اوہ واپس آ گئی اتے اتھے اوہناں نے اپنی پڑھائی مڑ شروع کیتی۔

## کریئر
اوہناں دی پہلی سندھی فلم منجارن جو ماگ 1972 وچ براڈکاسٹ کیتی گئی سی۔ اوہ وی سندھی اتے اردو فلماں دوواں دی اک مشہور ہستی بن گئی، جس وچ شامل ہن:
* *گربتی*
* *اولرا*
* *جیاپو*
* *برے ہی بہانبھور میں*
* *جنگل*
اسنے سندھی فلماں وچ وی کم کیتا، جس وچ شامل ہن:
* *دھرتی دل واراں جی*
* *فیصلو ضمیر جو*
* *ممتا*
* *رات آئیں اجرک*
* *دھرتی لال کنور*
* *گھونگھٹ لاہ کنور*

عطا نے ٹیلیفلماں وچ وی کم کیتا، جس وچ بینسر اڈل جی اتے دریا پار وی شامل ہن۔ 

بیماری دی وجہ توں اوہ 30 مارچ 2011 نوں 71 سال دی عمر وچ دم توڑ گئی سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1940
گٹھ:موت 2011
گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:سندھی لوک
فُنکے اوپیکے

**فُنکے اوپیکے** نائیجیریا دی اک الیکٹریکل انجینیئر اے، مین سٹریٹ ٹیکنولوجی دے بانی اتے مین ون کیبل کمپنی دے چیف ایگزیکٹو افسر ہن، جو لاگوس سٹیٹ، دکھن-لہندے نائیجیریا وچ واقع کمیونیکیشن سیوا کمپنی اے۔

## سکھیا اتے مڈھلا جیون
اسنے ترتیب وار اوبیفمی اوولووو یونیورسٹی اتے کولمبیا یونیورسٹی توں الیکٹریکل انجینیئرنگ وچ بیچلر اتے ماسٹر ڈگری حاصل کیتی اسنے کولمبیا یونیورسٹی توں گریجوئیٹ ہون توں بعد، اسنے نیویارک شہر وچ ویریجون کمیونیکیشن دے ہولسیل ڈویزن دے نال اک ایگزیکٹیو ڈریکٹر دے روپ وچ امریکہ وچ آئی سی ٹی وچ کیریئر بنایا۔ 2005 وچ، ایہہ چیف ٹیکنیکل افسر (سی ٹی او) دے ایمٹیئین نائجیریا نال جڑی۔ تھوڑھے ویلے لئی اسنے ٹرانسکورپ دے صلاح کار اتے نائیسل دے چیف اوپریٹنگ افسر وجوں کم کیتا۔

## حوالے

## باہری کڑیاں
* Official website 
* Diamond Woman's Women of Vision

Category:CS1 maint: Extra text: authors list
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کمپنی کھوجی عورتاں
گٹھ:نائیجیریا
جارج ایڈورڈ مور

thumb
**جارج ایڈورڈ  مور** (; 4 نومبر 1873 – 24 اکتوبر 1958) اک انگریز فلاسفر سی۔ اوہ برٹرینڈ رسل، لوڈویگ وٹگنسٹائین، اتے (اوہناں توں پہلاں) گوٹلوب فریز نال، فلسفے وچ فلسفے دی روایت دے بانیاں وچوں اک سی۔ برٹرینڈ رسل دے نال مور تخیل پشندی توں دور ہٹ کے  عام سوجھ  دے تجزیہ دی حمایت کیتی ۔ مور ورتن (اخلاقیات، جانن پڑھت(علمیات)، تے ما بعد طبیعاتی علم دے میداناں وچ اپنے یوگدان لئی جانے جاندے ہن۔

## جیون
مور دا جم 4 نومبر 1873 وچ ساؤتھ لندن وچ ہویا۔ 1892 وچ مور ڈلوچ کالج وچ پڑھے اس توں بعد ٹرینٹی کالج،کیمبرج توں سیاسی سائنس دی پڑھائی کیتی۔

گٹھ:انگریز فلسفی
گٹھ:فلسفیگٹھ:انگریز
کانا سنگھ

**کانا سنگھ** اک پنجابی لکھاری اے۔ اوہ کہانی، نظم اتے وارتک وغیرہ صنفاں وچ لکھدی اے۔  اوہ سانجھے پنجاب دی جمپل اے اتے اسدا جم پاکستان دے پوٹھوہار علاقے دے گوجرخان وکھے 8 فروری 1937 نوں ہویا۔ اوہ اجکل پنجاب دے شہر موہالی وکھے رہندی اے۔ اوہ لیکھنی نوں اپنے سوے-پرگٹا دا زریعہ مندی اے اتے اسدا وچار اے کہ قلم اس اندرلے بالک دا کھڈونا اے۔ ہر کوڑے-مٹھے تجربے نال دو-چار ہون واسطے ایہہ کھڈونا اسنوں طاقت بخشدا اے۔ 2004 دی محفل مشاعرہ گجراں والہ اس نوں کانا پوٹھوہارن دے خطاب نال سنمانیا گیا  ۔ اس نوں پنجابی اکاڈمی لدھیانہ ولوں باوا بلونت یادگاری انعام اتے دلی دی ساہت سبھیاچار ادارہ ولوں خاص اعزاز مل چکا اے۔

## شعری ونگی

کڑی پوٹھوہار دی 
حسناں نی رانی ہاں میں
نڈھی پوٹھوہار نی
سوہنی تے سیانی ہاں میں
نڈھی پوٹھوہار نی۔
وڈی تھئی کھائی کھائی
گری تے چھوہارے
اچی تھئی گھنی گھنی
پینگھاں نے ہلارے
پیڈھی تھئی کدی کدی
ڈھکیاں تے کسیاں
قلی تھئی پی پی دودھ
مکھن تے لسیاں
جنڈیاں تے چڑھی چڑھی
بیریاں الارھنی
حسناں نی رانی ہاں میں
نڈھی پوٹھوہار نی۔


## کتاباں
* *لوہیوں پارس* (نظم )
* *روح دا ترجمہ*(ریکھا چتر)
* *چتّ چیتا* (سنسمرن )
* *موہالی ٹو ماسکو* (سفرنامہ)

## حوالے

گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شاعر
جان رسکن

**جون رسکن** (8 فروری 1819&nbsp;– 20 جنوری 1900) وکٹوریا دور دا پرمکھ کلا نقاد سی، کلا سرپرست، ڈرافٹسمین، اگھا سماجی مفکر اتے مانوپریمی سی۔ اس دی کتاب *[[ان ٹو دس لاسٹ]]* پڑھن دے بعد مہاتما گاندھی نے کیہا سی: "ہن میں اوہ نہیں رہِ گیا ہاں، جو میں اس کتاب نوں پڑھن دے پہلاں سی۔" رسکن دے وچاراں دا گاندھی دے علم دے تجزیہ نوں نروپت کرن وچ وڈا ہتھ سی۔ اس نے جیالوجی  توں آرکیٹیکچر تک، متھّ توں پنچھی سائنس تک، سکھیا اتے ساہت بارے، اتے سیاسی معیشت، باٹنی تک دے موضوعاں بارے لکھیا سی۔ اوہ لکھن سٹائل اتے ساہتی روپ پکھوں وی وڈی وبھنتا دا دھارنی سی۔
## حوالے

 

گٹھ:انگریز فلسفیگٹھ:فلسفیگٹھ:انگریز
جگدیش ویؤم

**ڈاکٹر جگدیش ویوم** (جم 1 مئی 1960; فرخ آباد، اتر پردیش) مشہور استاد، لکھاری، ناول کار، شاعر اتے اڈیٹر ہن۔
## پس منظر
ہندی ہائیکو صنف وچ اوہناں دے خاص یوگدان لئی مشہور ہن۔ اوہ ہندی ہائکو دے خاص اخبار*ہائکو درپن* دے اڈیٹر ہن۔ اس دے علاوہ بھارت دیاں لگبھگ ساریاں اخبار وچ اپنے سودھ لیکھ، کہانی، بالکہانی، ہائکو، نوگیت وغیرہ دی اشاعت ہوئی۔ آکاشوانی دلی، متھرا، سورتگڑھ، گوالیار، لکھنؤ، بھوپال وغیرہ مرکزاں وجوں شاعری، کہانی اتے وارتاواں دا پرسارن وی اوہ کر دتے۔
## رچناواں
* ننہا بلدانی (ناول)
* دبو کی دبیا (ناول)
* سگنی کا سپنا
* اندر دھنش (کہانی مجموعہ)
* بھور کے سور (شاعری مجموعہ)
## حوالے

## باہری کڑیاں

* Jagdish Vyom on Anubhooti
* Jagdish Vyom's poetry on Kavita Kosh
* Jagdish Vyom's article on Hindi Haiku 

گٹھ:ہندی لکھاری
فلپائن دے شہراں تے میونسپلٹیاں دی لسٹ

فلپائن انتظامی طور تے 81 صوبےآں وچ ونڈیا اے۔ ایہ میٹرو منیلا سمیت میونسپلٹیاں وچ ونڈے نیں۔

## فہرست

## حوالے

## ماخذ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:لسٹاں
گٹھ:لسٹ فلپائن دے شہر
گٹھ:ملکی ونڈاں دیاں لسٹاں
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں بلحاظ دیس
فلپائن دے شہراں دی لسٹ

ایہ **فلپائن دے شہراں دی لسٹ** (List of cities in the Philippines) اے۔

## لسٹ

## حوالے

گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں بلحاظ دیس
گٹھ:لسٹ فلپائن دے شہر
گٹھ:فلپائن دے شہر
آئیووا دے شہراں دی لسٹ

ایہ **آئیووا دے شہراں دی لسٹ** (List of cities in Iowa) اے۔

## شہر

گٹھ:امریکہ دے شہر
سلطان پور لودھی

**سلطان پور لودھی** ( انگریزی: Sultanpur Lodhi)  پنجاب بھارت  دا اک شہر  جو ضلع کپورتھلہ وچ واقع اے۔

## رقبہ آبادی
سلطان پور لودھی دا رقبہ 4 مربع کیلومیٹر اے، تے اس دی مجموعی آبادی 16,855 افراد تے مشتمل اے۔
## تریخ
**سلطان پور لودھی** بھارتی پنجاب دے کپورتھلہ ضلعے دی اک تحصیل اتے ہزار سال پرانا شہر اے۔ ایہہ دلی دے بادشاہ محمود غزنوی دے جرنیل سلطان خان لودھی ولوں 1103 عیسوی وچ وسایا گیا سی۔ اس شہر دا ذکر آئین اکبری وچ کئی وار آؤندا اے۔ ایہہ برساتی ندی کالی بیئیں دے دکھنی کنارے تے واقع اے۔

دوجی روایت مطابق اس نگر دی بنیاد سن 1332 عیسوی وچ پنجاب دے صوبیدار ولی محمد خان دے پتر سلطان خان نے رکھی سی۔ تیجی روایت مطابق ابراہیم لودھی دے راج-دور ویلے لاہور دے صوبیدار دولت خان لودھی نے اس دا اساری کروایا سی۔ اس نگر بارے ملدے تریخی حوالیاں توں سدھ ہندا اے کہ ایہہ پرانے تھیہ تے اسریا نگر اے۔ بدھ مت دیاں ساہتی پرمپراواں توں پتہ چلدا اے کہ عیسیٰ سابق چوتھی صدی وچ اتھے بدھ دھرم دا اک وڈا مرکز سی۔ یوانگ-چوان ناں دے اک چینی یاتری نے لکھیا اے کہ بادشاہ اشوک نے اپنے راج-دور (269 توں 232 ق م) ویلے اتھے اک بودھی ستوپ دی اساری کروائی سی۔ ستویں صدی تک ایہہ بدھ-دھرم   دا اک اہم مرکز رہا۔ گیارویں صدی دے پہلے دہاکے وچ محمود غزنوی نے مذہبی کٹڑتا کارن اس نگر نوں لٹّ کے اگّ لگوا دتی جس دا نشان اس دے تھیہ ہیٹھوں نکلدی کالی مٹی اتے بھنیاں ٹٹیاں چیزاں توں علاوہ پرانے سکیاں توں مل جاندا اے۔

اس طرحاں اس نگر دے اتہاس دی پیڑ عیسیٰ سابق پنجویں صدی تک جاندی اے۔
## سکھ اتہاس
سکھ اتہاس وچ اس نگر دا خاص اتے الیکھیوگ ستھان اے۔ اتھے ہی بھائیا جےَ رام اتے بے بے نانکی دی پریرنا نال گرو نانک دیو  نے مودیخانے وچ نوکری کیتی۔ اتھے گرو صاحب لگبھگ چوداں سال رہے۔ اتھے ہی بیئینں ندی وچ نہا کر کے گرو صاحب نرنکار دے دربار گئے سن اتے دھرم نرپیکھ دھرم دی قیام کیتی اتے اس دے پرچار لئی اداسیاں لئی پرستھان کیتا۔

سکھ-اتہاس نال متعلق اتھے کئی دھرم-ستھان ہن جویں ہٹّ صاحب، کوٹھڑی صاحب، سنتگھاٹ، گرو کا باغ، بیر صاحب، گرودوارہ شری انتر-یامتا، دھرم شالہ گرو ارجن دیوَ جی وغیرہ۔

## ہور ویکھو
* بھارت
* بھارت دے شہر

## حوالے

گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے شہر
نادیہ حسین

**نادیہ حسین** (جم 11 جنوری 1979 کراچی) اک پاکستانی ٹیلی وژن اداکارہ، میزبان، ماڈل اتے فیشن ڈزائینر اے۔ اسنے وکھ وکھ ٹیلیوژن چینلاں جویں کہ ہم ٹیوی تے ​​کئی ڈرامہ سیریئلز وچ کم کیتا اے۔

نادیہ نوں پاکستان دے چوٹی دے ماڈلاں وچوں اک منیا جاندا اے۔

## شروعاتی زندگی
نادیہ 11 جنوری 1979 نوں برطانیہدے راجگڑھ لندن وچ اک مسلم پروار وچ پیدا ہوئی سی۔ اسنے بیکن ہاؤس سکول  وچ اپنی مڈھلی سکھیا کیتی۔ اوہ فاطمہ جناح ڈینٹل کالج توں گریجوئیشن کیتی گئی اے۔

## نجی زندگی
حسین دا ویاہ اک شاپنگکار عاطف خان نال ہویا اے اتے اوہناں دے چار بچے شیڈل، شانزا، ششا اتے شیردد ہن۔ اوہ اک مشہور گلوکار ٹینا سنی دی بھانجی اے۔

## کریئر
نادیہ حسین نے اپنے کریئر دی شروعات ادوں کیتی سی جدوں اوہ 19 سالاں دی سی۔ حسین اک متسند دنداں دی ڈاکٹر اے۔ اوہ اکو-اک پاکستانی ماڈل سی جس نوں رضوان بیگ نے سرجیوو فیشن ویک لئی چنیا سی۔ حسین کول لائن کلیکشن اتے فٹور لائن اے جو فیٹش کہندے ہن۔

## ٹیلیوجن
* عشقَ جوون دیوانگی ہام ٹی وی 2009 - مہمان
* لیڈیز پارک
* روناب دے طور تے مانے نہ یہ دل
* نور بانو ہم ٹی۔وی۔
* عمر دادی اتےگھروالے
* سیتاگر جبو
* چھوٹی سی کہانی وچ مثل

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
گٹھ:جم 1979
گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پاکستانی عورت ماڈلاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
غنا علی

**غنا علی** اک پاکستانی ٹیلیوژن، فلم اتے تھئیٹر اداکارہ اے۔ اوہ پاکستانی ڈرامااں وچ اپنے کم لئی سبھ توں مشہور اے۔ اوہ اے آر آو وائی ڈجیٹل، ہم ٹیوی، جیو ٹیوی اتے اردو1 سمیت کئی وکھ-وکھ چینلاں اُتے کئی اچّ پدھری ٹیلیوژن لڑی وچ پیش کیتی گئی اے۔ علی نے اک جیو ٹیوی ڈرامہ سیریل سنگدی وچ اپنی پہلی نیگیٹو لیڈ رول کرکے وپاری سفلتا حاصل کیتی اتے 2016 وچ سٹارڈم نے اس شروعاتی کامیابی دا سفر شروع کیتا۔ اوہ 21 دسمبر، 2017 نوں رلیز ہون والی سنگیت ڈرامہ رنگریز نال اپنی فلم دی شروعات کر رہی اے۔

## فلموگرافی

## حوالے

گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
نیرج وورا

**نیرج وورا** (22 جنوری 1963 – 14 دسمبر 2017) اک بھارتی فلمی اداکار، لکھاری، ڈریکٹر اتے سنگیتساز سی۔ اوہ صوبہ گجرات دا رہن والا سی۔ اوہ عامر خان دی *رنگیلا* فلم لکھن نال چرچہ وچ آیا سی۔ ڈریکٹر وجوں اسدی پہلی فلم *کھلاڑی 420* سی، جو کہ 2000 وچ آئی سی۔ 2006 وچ اسنے *پھر ہیرا پھیری* فلم دا ڈریکشن کیتا اتے ایہہ فلم لکھی وی اسنے آپ ہی سی ۔

اکتوبر 2016 وچ اسنوں برین سٹروک بیماری ہو گئی، جو کہ اسدے کوما وچ جان دا کارن وی بنی۔ کوما وچ جان توں پہلاں اوہ *ہیرا پھیری 3* اُتے کم کر رہا سی۔ اسدی موت دسمبر 2017 وچ ہوئی۔
## فلموگرافی

### ڈریکٹر وجوں
* *رن بھولا رن* (2016)
* *ہیرا پھیری 3*
* *شورٹکٹ* (2009)
* *فیملیوالا* (2009)
* *پھر ہیرا پھیری* (2006)
* *کھلاڑی 420* (2000)

### لکھاری وجوں
* *دوڈ* (1997)
* *ہیرا فیری* (2000)
* *یہ تیرا گھر یہ میرا گھر* (2000)
* *گولمال: فن انلمٹڈ* (2006)

### اداکار وجوں
* *ویلکم بیک* (2015)
* *بول بچن* (2012)
* *کمال دھمال مالامال* (2012)
* *ڈپارٹمینٹ* (2012)
* *تیز* (2012)
* *کھٹا میٹھا* (2010)
* *نا گھر کے نا گھاٹ کے* (2010)
* *فیملیوالا* (2009)
* *مینے دل تجھکو دیا* (2002)
* *تمسے اچھا کون ہے* (2002)
* *کمپنی* (2002)
* *یہ تیرا گھر یہ میرا گھر* (2001)
* *دھڑکن* (2000)
* *ہر دل جو پیار کریگا* (2000)
* *جنگ* (2000)
* *پکار* (2000)
* *مست* (1999)
* *ہیلو بردر* (1999)
* *بادشاہ* (1999)
* *من* (1999)
* *ستی* (1998)
* *دوڑ: فن اؤن د گن* (1997)
* *وراثت* (1997)
* *اکیلے ہم اکیلے تم *(1995)
* *رنگیلا* (1995)
* *راجو بن گیا جینٹلمین* (1992)
* *ہولی* (1984)

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
* Bollywoodhungama.com
* Mid-day.com
* TellyChakkar

گٹھ:جم 1963
گٹھ:موت 2017
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی فلمی اداکار
گٹھ:فلم ڈریکٹر
گٹھ:فلم پروڈیؤسر
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
لال جی سنگھ

**لالجی سنگھ** FNA, FASc (5 جولائی 1947 – 10 دسمبر 2017) اک بھارتی سائنسدان سی جس نے بھارت اندر ڈی این اے فنگرپرنٹنگ تکنالوجی دے میدان وچ کم کیتا۔ اس نوں بھارتی ڈی این اے فنگرپرنٹنگ تکنالوجی دے باپ دے طور تے جانیا جاندا سی۔  سنگھ نے مالیکولر بیسز آف سیکس ڈیٹرمینیشن، جنگلی جیو رکھیا فورینسکس اتے منکھاں دے ترقی اتے پرواس بارے وی کم کیتا۔ 2004 وچ، اس نوں بھارتی سائنس اتے تکنالوجی وچ یوگدان لئی پدمشری ملیا سی۔

## سکھیا اتے کھوج کیریئر

### مڈھلا جیون اتے سکھیا
اتر پردیش وچ جونپور ضلعے دے کلواری نام دے چھوٹے جہے پنڈ دے نواسی مرحوم ٹھاکر سورج نرائن سنگھ دے گھر 5 جولائی 1947 نوں ڈاکٹر۔ لالجی سنگھ دا جم ہویا سی۔ اس دے پیؤ اک کسان سن اتے پنڈ دے مکھی وجوں سیوا کردے سن۔ سنگھ نے کالوری دے اک سرکاری سکول وچ اپنی اٹھویں تک اپنی سکھیا لئی۔ کیونکہ سینئر کلاساں لئی پنڈ وچ ہور کوئی سکھیا دی سہولت نہیں سی، اس نوں اپنے پنڈ توں 6-7 کلومیٹر دور پنڈ پرتاپگنج دے اک ہور سکول وچ بھرتی کروایا گیا۔ انٹرمیڈئیٹ تک سکھیا ضلعے وچ لین دے بعد اچّ سکھیا لئی 1962 وچ شری سنگھ بی ایچ یو گئے۔

### یونیورسٹی سکھیا
thumb|لالجی سنگھ (دوجا سجے) 1968 وچ،  (بی ایچ یو، وارانسی، بھارت)
اس نے بی ایچ یو توں بی ایس سی ایم ایس سی اتے پی ایچ ڈی دی ڈگری لئی۔ سال 1971 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کرن دے بعد اوہ کولکاتہ گئے جتھے اتے سائنس وچ 1974 تک اک فیلوشپ دے تحت ریسرچ کیتی۔ اسدے بعد اوہ چھ مہینہ دی فیلوشپ تے برطانیہ گئے اتے تن مہینے دی بڈوتری لے کے نوں مہینے بعد واپس بھارت آئے ۔ جون 1987 وچ سی  ایم بی حیدرآباد وچ سائنسدان دے عہدے  اتے کم کرن لگیا اتے 1998 ولوں 2009 تک اتھے دا ڈریکٹر رہا۔ اس دا ڈاکٹری تھیسس، اک انترقومی پیئر سمیکھئت سپرنگر لنک دے جرنل کروموسوما وچ چھاپیا گیا سی۔ سنگھ نے 1974 وچ سائٹوجینٹیکس دے کھیتر وچ اپنی کھوج دے کم لئی ینگ سائنٹسٹاں لئی آئیئینئیسئے میڈل حاصل کیتا۔

## حوالے

گٹھ:جم 1947
گٹھ:موت 2017
گٹھ:بھارتی لوک
لورا ایشلے

**لورا ایشلے** (7 ستمبر 1925 – 17 ستمبر 1985) اک ویلش فیشن ڈزائینر اتے بزنسوومن سی۔ اسنے 1950 دے دہاکے وچ مول روپ وچ سامان تیار کیتی، 1960ویاں وچ کپڑیاں دے ڈیزائن اتے پیداوار دا کم شروع  کیتا۔

## مڈھلا جیون
بھاویں کہ اسدے ویلیش ماں-پیؤ لندن وچ رہندے سن، مگر اسدی ماں گھر واپس آ گئی تاکہ لورا ماؤنٹنی نوں اسدی دادی دے گھر ویلز وچ، ڈوولس وچ 31 سٹیشن ٹیریس، میتھر ٹائیڈفل وچ جم دے سکے۔ اسنوں اک سول سروس فیملی وچ سخت بیپٹسٹ وجوں ابھاریا گیا سی۔

## فاؤنڈیشن
1987 وچ لورا ایشلے فاؤنڈیشن دا قیام کیتا گئیا سی تاں کہ انسان اپنی گنجائش نوں سمجھ سکن اتے قابلیت نوں ثابت کرن وچ مدد کرے۔

## حوالے

## باہری کڑیاں
* Laura Ashley company (requires Macromedia Flash)
* in the FMD Ashley's entry in the Fashion Model Directory
* National gallery portraits
* Funding Universe article on Laura Ashley plc
* Designer portrait on Rosenthalusa.com
* Laura Ashley Fireplaces 2010
گٹھ:جم 1925
گٹھ:موت 1985
گٹھ:کمپنی کھوجی عورتاں
اُرمِلیش سنگھ

**اُرمِلیش** سنگھ، عامَ طور تے اس دے پہلے ناں اُرمِلیش ولوں جانیا جاندا اک بھارتی صحافی، ٹیلیوژن اینکر اتے لکھاری اے۔

اوہ 2010 توں 2012 تک راج سبھا ٹی وی دا ایگزیکٹیو ڈائریکٹر سی، اتے اسنے ہندوستان اتے نوبھارت ٹائیمز ورگے وکھو-وکھرے ہندی پرکاشناں وچ کم کیتا اے۔ اسنے راج سبھا ٹی۔وی۔ تے، میڈیا چ ہفتے دے خبراں اتے اس دے کوریج بارے میڈیا-واچی پروگرام میڈیا منتھن دا اینکر اے۔

اُرمِلیش نے الہٰ آباد یونیورسٹی توں اپنی ایم۔اے۔ کیتی اتے 1981 وچ جے۔این۔یو۔ دی ایم۔فل۔ حاصل کیتی۔

اس دیاں لکھیاں ہندی کتاباں ہن: *کشمیر - وراثت اور راجپالیسی* (2006)،*جھارکھنڈ جادوئی زمین کا اندھیرا، بہار کا سچ،* *راہل سنکرتیائن سرجنا اور جدوجہد، جیہلم کناریے دہکتے چنارا۔*

## حوالے

گٹھ:ہندی لکھاریگٹھ:بھارتی لوک
ڈیسپینا پاپاڈوپولوس

**ڈیسپینا پاپاڈوپولوس** انٹریکٹو ڈیزائن گروپ سٹوڈیو 5050 لمیٹڈ، نیویارک شہر وچ واقع اک ودھیگت ڈزائین اتے سٹریٹجی سٹوڈیؤ دی بانی اے۔  اکسال بتاؤن توں بعد افغانستان وچ روائتی کلاواں نوں مڑ سرجیت کرن لئی کم کیتا کیونکہ ٹرکئس ماؤنٹن فاؤنڈیشن (پرنس چارلس ولوں فنڈ) وچ کاروباری ترقی دی ڈائریکٹر سی، اسنے پرنسیپلڈ ڈزائن دا قیام کیتی، اک تنظیم جو تعاون، ترقی اتے بدلاء لئی شیئرڈ فریمورک اتے  پالیسیاں بناؤندا اے۔ پاپاڈپولوس نوں نیویارک سٹی دی اک "چھ سبھ توں دلچسپ عورتاں" وچوں اک کیہا گیا اے۔ اتے ایہہ این۔یو۔یو۔ دے ٹیسچ سکول آف انٹریکٹو دورکمیونیکیشن پروگرام وچ اک تعلیمی پروفیسر اتے ڈیزائن فار سوشل انوویشن دے وزوئل آرٹ دے ایم ایف اے دی فیکلٹی دی میمبر ہن۔

## سکھیا
پاپڈوپولوس نے بیلجیئم دی کیتھولک یونیورسٹی آف لیوون توں فلسفے وچ اسنے بیچلر اتے ماسٹر ڈگری حاصل کیتی۔ اسنے این۔یو۔یو۔ دے ٹیسچ سکول آف آرٹ انٹرئیکٹو دورکمیونیکیشن پروگرام وچ ماسٹر وی حاصل کیتی۔

## حوالے

## باہری کڑیاں
* Principled Design web page
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کمپنی کھوجی عورتاں
سکھاں دا دلی اُتے مل

سن 1783 عیسوی دے شروع وچ پوری سکھ مسلاں نے دلی دے  حکمران نوں کمزور جان کے اس اتے ہلاّ کرن دی سکیم بنائی۔ اس وچ سردار بگھیل سنگھ اتے سردار جسا سنگھ رامگڑھیا  پرمکھ سن۔ سردار جسا سنگھ رامگڑیا جی نے دلی پہنچن ولوں پہلاں بھرتپور دے جاٹ نریش ولوں اک لکھ روپئے نذرانہ وصول کیتا۔ اسدے مگروں دلی نگر وچ داخلہ کر گئے۔ اس ویلے دل خالصے دے جواناں دی گنتی تیہہ ہزار سی۔

سردار بگھیل سنگھ اتے جسا سنگھ آہلووالیا  40 ہزار سکھ فوجاں نوں لے کے دریا یمنا دے براڑی گھاٹ نوں پار کر کے دلی وچ داخل ہوئے۔ دوجے پاسیوں سکھ جرنیل جسا سنگھ رامگڑھیا اپنے 10 ہزار فوجیاں نال ہسار والے پاسیوں دلی پجا۔ اس ویلے دلی تخت اتے شاہ عالم دوجا  براجمان سی۔ سکھ حملے دی خبر سن کے درباری اتے شاہ عالم ٹاکرا کرن دی تھاں قلعے دے اندرلے حصےآں وچ لک گئے۔ سمچے شہر اپر جت حاصل کرن توں بعد سکھ قوم دے تنے مشہور جرنیلاں نے دیش دی راجگڑھ دلی دے لال قلعے اپر کیسری نشان صاحب لہراء کے دنیا دے اتہاس وچ اک ہور سنہری پنہ جوڑ دتا۔

مغل بادشاہ شاہ عالم دوسرا اس ویلے سکھاں دا سامنا کرن وچ اپنے آپ نوں  کمزور سمجھ  رہا سی، اسلئی اوہ شانت بنیا رہا۔ ات: سکھ بناں لڑے ہی دلی دے مالک بنن گئے۔ اک میان وچ دو تلواراں تاں رہِ نہیں سکدیاں سن۔ ات: بادشاہ شاہ عالم دوسرا نے سکھاں نوں خوش کرن دی ساری چیشٹاواں کیتیاں اتے بہت سارے نذرانے بھینٹ کیتے اتے اخیر وچ اک صلاح دا مسودا پیش کیتا۔

اس صلاح پتر اتے سردار بگھیل سنگھ اتے وزیر اعظم گوہر نے دستخط کیتے–

#. خالصہ دل نوں تن لکھ روپئے ہرزانے دے روپ وچ دتے جانگے۔
#. نگر دی کوتوالی اتے "چنگی وصول" کرن دا اختیار سردار بگھیل سنگھ نوں سونپ دتا جاویگا۔
#. جدوں تک گرودواریاں دی اساری مکمل نہیں ہو جاوے، تدّ تک سردار بگھیل سنگھ چار ہزار فوجی اپنے نال رکھ سکننگے۔
اس ویلے دل خالصے دے تیہہ ہزار فوجی دلی وچ اپنا وڈا شور بناکے سماں دی پرتیکشا کر راے سن۔ ایہی شور تھاں دل خالصے دی چھاؤنی بعد وچ تیہہ ہزاری کورٹ دے نام ولوں مشہور ہوئی۔ اجکلھ اتھے تیہہ ہزاری میٹرو ریلوے سٹیشن اے۔ سردار بگھیل سنگھ جی لئی سبھتوں اوکھا کم اس ستھان نوں کھوجنا سی، جتھے شری گرو تیغ بہادر صاحبَ جی نوں شہید کیتا گیا سی۔ تسیں اک بزرگ عورت نوں کھوجیا جسدی عمر اس ویلے لگبھگ 117 سال سی۔

اسنے دسیا کہ جتھے چاندنی چوک وچ مسجد اے، اوہی تھاں اے، جتھے گرودیو وراجمان سن اتے اوہناں اتے جلاد نے تلوار چلائی سی۔ اسنے دسیا کہ میں اوہناں دناں 9 سال دا سی اتے اپنے پیؤ دے نال آئی سی۔ میرے پیؤ نے اوہ تھاں اپنی مشق ولوں پانی پاکے دھوتی سی۔ ایہہ مسجد اوہناں دناں نہیں ہویا کردی سی۔

اسدی اساری بعد وچ کیتی گئی، استوں پہلاں مہا بڑ دا رکھ سی۔ سردار بگھیل سنگھ جی نوں گروولوں اساری کم وچ بہت جدوجہد کرنا پیا، کتے زور دا استعمال وی کیتا گیا پر اوہ اپنی دھن دے پکے سن۔ ات: اوہ اپنے ہدف وچ کامیاب ہو گئے۔ انھاننے:

#. گروولوں شری ماں سندر کور صاحب جی
#. گروولوں شری بنگلا صاحب جی
#. گروولوں شری رکاب گنج صاحب جی
#. گروولوں شری سیس گنج صاحب جی
#. گروولوں شری نانک پیاؤ صاحب جی
#. گروولوں شری منجنو ٹیلا صاحب جی
3. گروولوں شری موتی باغ صاحب جی
#. گروولوں شری بالا صاحب جی
اتادِی تریخی گرودواریاں دی اساری کروائی۔

سن 1857 عیسوی دے غدر دے بعد راجا سروپ سنگھ جیند ریاست نے کڑے جدوجہد دے بعد ولایت ولوں منجوری لے کے گرودوارہ سیس گنج صاحب دی جدید ڈھنگ ولوں اساری کروائی۔

گٹھ:سکھ اتہاس
بنگال پریزیڈینسی

**بنگال پریزیڈنسی** () برطانوی راج دی اک وڈی ذیلی تقسیم پریزیڈنسی تھی جس دا راجگڑھ کولکاتا سی۔

## بیرونی رابطے
* Coins of the Bengal Presidency


گٹھ:بنگلہ دیش دی تریخ
گٹھ:تاریخ کولکتہ
گٹھ:تاریخ اوڈیشہ
گٹھ:تاریخ مغربی بنگال
گٹھ:تاریخی ہندوستانی خطے
گٹھ:1947ء میں تحلیل ہونے والی ریاستیں اور عملداریاں
برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے

**برطانوئی ہند دے صوبے تے علاقے** انگریزاں نے اپنے دور حکمرانی وچ برصغیر نوں انتظآمی طور تے مختلف علاقےآں تے صوبےآں وچ ونڈ رکھیا سی تے ایہ ونڈ انھاں نے سنہ 1612 ء توں 1947 تک جاری رکھی۔ اس انتظامی تریخ نوں تن مختلف دوراں وچ تقسیم کیتا جاندا اے۔
* 1612 توں 1757 تک
ایسٹ انڈیا کمپنی نے ہندوستان دے مشرقی علاقےآں اُتے مغل بادشاہاں تے مقامی راجےآں دی اجازت نال کچھ علاقےآں دی اجارادری کیتی جنہاں وچ مدراس ،بمبئی تے کلکتہ شامل سن ۔

گٹھ:برطانوی ہند دیاں پریزیڈنسیاں
گٹھ:ایشیا دیاں سابقہ کالونیاں
گٹھ:بھارت دی تریخ
گٹھ:پاکستان دی تریخ
گٹھ:برطانوی ہند دی ذیلی تقسیم
پرتگیزی ہند

**پرتگیزی ہند** یا **[[پرتگیزی ہندوستان]]** (Portuguese India) رسمی نام **ریاست ہندوستان** (State of India)
() جسنوں **پرتگیزی ریاست ہندوستان** (Portuguese State of India)
() برصغیر وچ پرتگیزی سلطنت دی اک نوآبادی ریاست سی۔

پرتگیزی ہندستان ، برصغیر دی سرزمین تے پرتگال دیاں نکیاں نکیاں کالونیاں دے مجموعے دا ناں سی جہڑے 1510ء توں 1961ء تک پرتگال دے قبضے چ رہے ۔ 1947ء چ برطانوی ہند دی آزادی ویلے پرتگیزی انڈیا چ کئی ساحلے علاقے جنہاں چ گوا ، دمن ، دیؤ ، ڈاڈرا تے نگر حویلی دے شامل سن ۔ پرتگیزی ہندستان دے علاقےآں نوں کئی واری مجموعی طور تے صرف گوا وی آکھئیا جاندا سی ۔ 

## ابتدائی تریخ

پرتگیزياں دا ہندستان نال پہلا تعارف 12 مئی 1498ء چ ہوئیا جدوں واسکوڈے گاما کالی کٹ دی بندرگاہ تے اترئیا جہڑا اجکل ہندستان دی ریاست کیرالا چ اے ۔ عرب تاجراں دے اعتراضاں تے واسکوڈے گاما نے کالی کٹ دے مقامی راجہ زیمورن تجارتی مراعات دا اجازت نامہ حاصل کر لئیا پر راجہ دے اجازت نامے بدلے اپنا سارا سامان ایتھے چھڈن دے اصرار پاروں اسنوں بغیر دسے جانا پئیا ۔ واسکوڈے گاما نے اپنا سامان نال رکھئیا تے کجھ پرتگیزیاں نوں چھڈ گئیا تے حکم دتا کہ اوہ ایتھے اک تجارتی اڈا قائم کرن ۔ 

1510ء چ پرتگیزی ایڈمرل الفانسو ڈے البوقیرق نے مقامی راجہ تیمایا ولوں بیجا پور دے سلطان نوں شکست دتی ، جس پاروں اس نوں ویلہا گوا ( پرانا گوا) چ مستقل آبدی دی اجازت لبھ گئی ۔ دکھنی صوبہ جسنوں صرف گوا وی آکھئیا جاندا سی پرتگیزی ہندستان دا ہیڈ کواٹر سی تے پرتگیزی وائسرائے وی ایتھے بیٹھدا سی جہڑا پورے ایشیاء دے پرتگیزی علاقےآں دا انتظام سمبھالدا سی ۔

پرتگیزیاں نے گجرات دے سلطان توں وی کئی علاقے ہتھیائے سن جنہاں چ دمن (قبضہ 1531) ، سالسیٹ ، بمبئی تے باچیم (قبضہ 1534ء) تے دیؤ (قبضہ 1535ء) شامل نیں ۔

گٹھ:ہندستان دی تریخ
گٹھ:تریخ ہندستان
گٹھ:برصغیر
گٹھ:ہندستان دیاں سلطنتاں

## بیرونی رابطے

* ColonialVoyage.com – History of the Portuguese and the Dutch in Ceylon, India, Malacca, Bengal, Formosa, Africa, Brazil.

گٹھ:بھارت کی سلطنتیں اور مملکتیں
گٹھ:پرتگیزی ہند
گٹھ:سابقہ پرتگیزی کالونیاں
گٹھ:بھارت دی تریخ
گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ دیس
گٹھ:ایشیا کی سابقہ مستعمرات
سخی آہو باہو

کلرکہار وچہ دو بزرگ ہستیاں غوث الاعظم دے پوتیاں دے مزار جنوں موراں آلی سرکار یا **سخی آہو باہو** کہیا جاندا اے۔
## پہچان
ایہہ شیخ عبد القادر جیلانی (غوث الاعظم جیلانی) دے بیٹے عبد الرزاق دے دو پتراں دے مزارات ہین جنہاں دا اصل نام محمد اسحاق المعروف نور عالم تے محمد یعقوب المعروف فیض عالم ہین اسی وجہ توں انہوں زیارت غوث الاعظم وی کہیا جاندا اے۔
 == جنگ جنگولا ==
کلر کہار دے قریب جنگولا دے مقام تے اک گھمسان دی جنگ ہوئی جس وچ ایہہ دونوں شہزادے شہید ہوئے۔
## مزار اقدس
انہاں دی شہادت توں بعد اس علاقے دے لوکاں نے اس بلند جگہ تے موجودہ مزار وچ دفن کر دتا جیہڑا بعد وچ مزار دکی شکل اختیار کر گیا۔
## موراں دی سلامی
اس مزارتےمور خوبصورت پائل پاندے  نے عوامی زبان وچ طواف کردے صبح شام ویکھے جاندے ہین اور لوکاں دی موجودگی وچ ایتھےحاضری دیندے نے اسی وجہ توں انہاں نوں موروں آلی سرکار کہیا جاندا اے۔
## تاریخ شہادت
انہاں بزرگاں دےمزارات تےموجود تحریردے مطابق 566ھ اے۔ 
## مزار پر حاضری
تقریبا اٹھ سو سال توں ایتھے اولیاء و صالحین تے عقیدتمند حاضری دیندے آرہے نے جناںوچہ سلطان باہو دے چلہ کٹنے دی ہک جگہ مخصوص اے بابا فرید گنج شکر دا چشمہ وی ایہدے قریب اج تک موجود اے ایہدے علاوہ سخی شہباز قلندر ،مخدوم جہانیاں جہاں گشت ، حیدر علی شاہ تے زمان شاہ دی حاضری دے ثبوت ملدےنیں ۔

## حوالے

گٹھ:مسلم شخصیتاں
گٹھ:مزارات
گٹھ:ضلع چکوال

گٹھ:چکوال دے مزار
الیکٹریکل کنڈیکٹر

فزکس اتے الیکٹرکل انجینیئرنگ وچ، اک **موصل** ،**چالک** جاں **کنڈکٹر** اوہ چیز جاں کسے خاص مادہ توں تیار کیتی گئی تار ہندی اے، جس وچوں برقی کرنٹ اسانی نال لنگھ سکدا اے۔ عامَ طور تے دھاتاں ولوں بنائیاں گئیاں تاراں دا استعمال بجلئی چالکاں جاں کنڈکٹر تے طور تے کیتا جاندا اے۔ بجلئی کرنٹ نوں نیگٹیو چارج الیکٹروناں، پازیٹو چارج ہولاں اتے اتے کئی وار پازیٹو جاں نیگیٹو آئیناں دے وہاء توں بنایا جاندا اے۔

کاپر دی موصلیت (conductivity) بہت زیادہ ہندی اے۔ انیلڈ کاپر اک انترقومی درجہ اے جس نال ہور سارے بجلئی کنڈیکٹریاں دا موازنہ کیتا جاندا اے۔ سبھ توں ودھیا کاپر دا استعمال بہت سارے بجلی دے کارجاں لئی کیتا جاندا اے جویں کہ برقی موٹر دی وائنڈنگ دی تار، کیبلاں اتے بس-بار وغیرہ وچ۔

چاندی دی موصلیت کاپر نالوں ودھ ہندی اے پر ایہہ مہنگا ہون کرکے اسدا استعمال بہت گھٹ کیتا جاندا اے۔ حالانکہ اسدا استعمال خاص آلات جویں کہ مصنوعی سیارہ وغیرہ بناؤن وچ کیتا جاندا اے۔

ایلومینیئم دا تار، جسدی موصلیت کاپر دی 61% ہندی اے، دا استعمال بجلی دیاں تاراں بناؤن وچ سبھ توں زیادہ کیتا جاندا اے کیونکہ ایہہ کافی سستا ہندا اے۔ بھار دے طور تے ایلومینیئم دی موصلیت کاپر توں زیادہ ہندی اے پر اسدی خاص خاصیتاں کارن اسنوں وائنڈنگ وچ نہیں کیتا جاندا۔

چاندی، تامبے اتے ایلومینیئم دی بجلئی موصلیت 20°C درجہ حرارت تے سجے ہتھ دتی گئی لسٹ وچ درسائی گئی اے۔

## حوالے

گٹھ:بجلی
گٹھ:الیکٹریکل انجنیئرنگ
راجہ امر سنگھ

**راجہ امر سنگھ** ریاست پٹیالہ دا اک راجہ سی جو احمد شاہ ابدالی دے ہندستان اُتے حملے دے دوران اسدا معاون رہیا ۔

سکھاں نے راجا امر سنگھ دے اس کم (ابدالی دے نال کیتی صلاح) نوں بزدلی سمجھیا اتے اسنوں اس بزدلی لئی دنڈت کرن دی سکیم تیار کر لئی۔ سردار بگھیل سنگھ کروڑ سنگھیا نے سن 1767 عیسوی وچ ہور سرداراں دے نال ملکے مالوا علاقہ وچ وچرن کرن دا پروگرام بنایا۔ جدوں اوہ پٹیالہ پہنچے تاں راجا امر سنگھ اتھے نہیں سی۔

سردار بگھیل سنگھ نے مشورہ  دتا کہ استوں ودھیا موقع سانوں کتھے ملیگا۔ سانوں ترنت پٹیالہ اتے قبضہ کر لینا چاہیدا اے۔ پر سردار جسا سنگھ  اہلووالیا نے انھاننوں اجیہا کرن ولوں روک دتا۔ اصل وچ آہلووالیا  دا خیال سی کہ گزری گلاں نوں بھلا دینا چاہیدا اے۔ خالصہ دل دا مقصد تاں صرف پنجاب نوں افغاناں ولوں آزاد کراؤنا سی اتے اوہ اس وچ کامیاب ہو چکے ہن۔

ہن اپنی طاقت نوں آپس وچ لڑکے ضائع کرن وچ کوئی چترائی دی گل نہیں اے۔ انھاننے ہور سرداراں نوں دسیا کہ گرو گھر ولوں پٹیالہ گھرانے نوں وردان حاصل اے۔ گرو ہر رائے  نے بالک پھل نوں اسیس دتی سی کہ تہاڈی سنتاناں راج کرنگیاں اتے گرو گوبند سنگھ نے اپنے اک حکم نامے وچ لکھیا سی– ‘تہاڈا گھر میرا ہی ہے’ یعنی تہاڈے گھر اتے ساڈی اپار کرپا رہیگی۔ جدوں راجا امر سنگھ نوں سردار جسا سنگھ دے اس چنگے سبھاء دا علم ہویا تاں انھاننے اوہناں دے متعلق چنگے جذبات ظاہر کیتے ۔

گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:جٹ
گٹھ:ریاست پٹیالہ
روبن شرباٹسکی

[thumb|[کوبی سملڈرس، 2008 وچ]]

**روبن چارلس شرباٹسکی، جونیئر۔** (جم جولائی 23، 1980) کارٹر بیس اتے کریگ تھومس ولوں "ہاؤ آئی میٹ یوئر مدر" ناٹک وچ بنایا اک خیالی کردار اے جو کنیڈیئن ایکٹرنی کوبی سملڈرس ولوں نبھایا گیا اے۔

## بچپن
روبن چارلس شرباٹسکی دا جم روبن چارلس شرباٹسکی (سینئر) دے گھر 23 جولائی 1980 نوں ہویا| اصل وچ اس ناٹک وچ وکھایا جاندا اے کی روبن چارلس شرباٹسکی (سینئر) ہمیشہ توں اک منڈا چاہندا سی، تے اسے واسطے اوہ اپنی دھی روبن نوں پتاں وانگوں پالدا اے۔ پر ایہہ سلسلہ اوہدوں ختم ہندا اے جدوں اوہ اپنی 14 سالاں دھی نوں اپنے ہاکی ٹیم دے کھڈاری نوں چمدے ویکھدا اے۔ اس توں بعد روبن اک کنیڈیئن پاپسٹار "روبن سپارکلس" بن جاندی اے۔ اس ناٹک وچ اس ولوں گائے گئے کئی گیت دکھائے جاندے ہن جویں کی "Let's Go To the Mall"| اسے دوران روبن اک تعلیمی  پروگرام "سپیس ٹینس" وچ وی کم کردی اے۔ وڈے ہون اتے اپنے بچپن اتے شرمندگی محسوس کردی اے اتے اوہ اک الگ ہی انسان بن جاندی اے۔ اوہ سگرٹ پھوکدی اے تے نشہ کردی اے، ہاکی نوں پیار کردی اے۔

thumb|"ہاؤ آئی میٹ یوئر مدر" دا کاسٹ
## کردار دا اتہاس
روبن نوں اک نیوس رپورٹر وجوں نیو یارک نیوز چینل اتے نوکری ملدی اے۔ اس دا پروگرام ٹی۔وی اتے سویرے 4 وجے براڈکاسٹ ہندا اے۔ اوہ بروکلن وکھے اپنے اپارٹمینٹ وچ رہندی اے جدوں تک اس دی بے روزگاری اسنوں اپنے سابقہ بوائے-فرینڈ "ٹیڈ موسبی" نال رہن لئی مجبور کر دیندی اے| ناٹک دوران روبن نوں کئی نوکریاں ملدیاں ہن، اس نوں جاپان وچ وی صحافی دی نوکری ملدی اے۔

اس ناٹک وچ روبن نوں اک آزاد وچاراں والی اتے خود اعتمادی  نال بھربھور اک زنانی درسایا گایا اے۔ اوہ شروعات وچ کسے نال وی تعلقات وچ ہون توں ڈردی اے، اسے کرن اس دا ٹیڈ موسبی نال تعلقات ٹٹ جاندا اے۔ پھیر اوہ کئی بندیاں نوں ڈیٹ کردی اے پر کیتے وی اس دی دال نہیں گلدی| پھیر اس نوں اس دے اپنے ہی دوست بارنی سٹنسن نال پیار ہو جاندا اے پر ایہہ رشتہ وی کجھ جم نہیں پاندا| اخیر وچ اسنوں دوبارہ بارنی نال پیار ہو جاندا اے اتے ایہہ جوڑا 7ویں سیسن دے اخیر وچ ویاہ کروا لیندے ہن۔

## حوالے

گٹھ:خیالی کردار
برقی فلکس

الیکٹرومیگنیٹزم اندر، الیکٹرک فلکس کسے دتے ہوئے  ایریا راہیں الیکٹرک فیلڈ دے بہاؤ دا ناپ ہندا اے۔

## مختصر سارانش
الیکٹرک فلکس کسے نورملی (سمکونک) پرپینڈیکیولر سطح  راہیں گزر رہیاں الیکٹرک فیلڈ لائناں دی گنتی دے تناسب وچ ہندا اے۔ جیکر الیکٹرک فیلڈ اکسار (یونیفام) ہووے، تاں ویکٹر ایریا  دی اک سطح (سرفس) راہیں گزرن والا الیکٹرک فلکس انجھ ہندا اے،
:
\Phi_E = \mathbf{E} \cdot \mathbf{S} = ES \cos \theta,

جتھے  الیٹرک فیلڈ ہندی اے (جسدیاں یونٹاں  ہن)،  اسدا  میگنیٹیوڈ  ہندا اے،  سرفیس دا ایریا اے، اتے  الیکٹرک فیلڈ لائناں اتے  پرتِ نورمل (سمکون) درمیان کون ہندا اے۔
کسے غیر-یونیفاوم الیکٹرک فیلڈ واسطے، کسے چھوٹے سرفس ایریئے  راہیں گزرن والا الیکٹرک فپھلکس  انجھ حاصل ہندا اے،
:d\Phi_E = \mathbf{E} \cdot d\mathbf{S}
(الیکٹرک فیلڈ، ، نوں فیلڈ دے سمکون علاقہ دے کمپونینٹ نال حجم)۔ کسے سرفپھیس  اتے الیکٹرک فلکس سرفس انٹگرل راہیں ملدا اے:
:\Phi_E = \iint_S \mathbf{E} \cdot d\mathbf{S}
جتھے  الیکٹرک فیلڈ اے اتے  بند سطح  اتے اک ڈفرینشیئل ایریا ہندا اے جو اسدی تشریح نوں متاثر کردا ہویا سرفس نورمل باہر ول ہندا اے۔
کسے بند گاؤشیئن سرفس واسطے، الیکٹرک فلکس اسطراں ہندا اے:
:

جتھے
: الیکٹرک فیلڈ اے
: کوئی وی بند سطح اے
: سرفپھیس  اندرلا کل الیکٹرک چارج اے

: الیکٹرک کونسٹینٹ (اک کائنات کونسٹنٹ، جسنوں فری سپیس دی پرمٹیوٹی وی کیہا جاندا اے۔) (&epsilon;0 ≈ 8.854 187 817.۔. x 10−12 farads per meter (F·m−1)) اے۔

اس تعلق نوں اپنی انٹگرل قسم اندر الیکٹرک فیلڈ واسطے گاؤس لاء دے طور تے وی جانیا جاندا اے اتے ایہہ چار میکسویل دیاں اکوئیشناں وچوں اک اکوئیشن اے۔
جدونکہ الیکٹرک فلکس اجیہاے چارجاں توں متاثر نہیں ہندا جو بند سطح اندرلے چارج نہیں ہندے، پھیر وی خالص الیکٹرک فیلڈ ، گاؤس دے قنون دی سمیکرن وچ، بند سطح توں باہر رکھے چارجاں راہیں متاثر ہو سکدی اے۔ جدونکھ گاؤس دا قنون سارے حالات واسطے لاگوُ ہندا اے، اتھے ایہہ صرف اسان کیلکلیشناں واسطے ہی فائدیمند رہندا اے جدوں الیکٹرک فیلڈ اندر سمروپیؤ دی اچّ ڈگری موجود ہووے۔ اداہرن دے طور تے، سفیریکل اتے سلنڈریکل سمٹری۔

الیکٹرک فلکس وولٹ میٹراں () دیاں S I یونٹاں رکھدا اے، جاں اسدے برابر ہی، نیوٹن میٹرز سکئیئرڈ فی کولومب ()। اسطراں، الیکٹریک فلکس دیاں SI مشتمل یونٹاں  ہن۔
اسدا ڈائمینشنل فارمولا  اے۔

## ایہہ وی دیکھو
* میگنیٹک فلکس
* میکسویل دیاں اکوئیشناں

## باہری لنک
* الیکٹرک فلکس — ہائیپرفزکس

گٹھ:الیکٹروسٹیٹکس
گٹھ:فزکس
انوشہ اسد

**انوشہ اسد** ( جم 13 ستمبر، 1983) اک پاکستانی ماڈل اتے میک اپ آرٹسٹ اے۔

## نجی زندگی
انوشہ اسد دا جم اتے لاہور، پاکستان وچ ہویا۔ اسنے اپنے پرائمری، مڈل اتے ہائی سکول سکھیا لئی لاہور گرائمر سکول دی پڑھائی کیتی اتے لاہور سکول آف اکنامکس توں بیچلر آف بزنس (ہونز) دی ڈگری حاصل کیتی۔ انوشہ اسد نے 2007 وچ اسد مظفر نال ویاہ کیتا سی۔ اس دے کول بدلے اسد ناں دا اک پتر اے۔

## ٹیلیوژن
* تھکان (2012) as روہینا
* کمی رہِ گئی (2013)

## حوالے

گٹھ:جم 1983
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پاکستانی عورت ماڈلاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی مسلمان
سالویشن آرمی

**سالویشن آرمی** ، **سپاہِ نجات** یا **مُکتی فوج** () اک پروٹسٹنٹ مسیحی جماعت جس دی بنیاد ولیم بوتھ نے 1865ء وچ  رکھی، اس دی تنظیم نیم فوجی انداز تے کیتی گئی اے تے اس دا مقصد انجیل دی تبلیغ تے غریب تے  پس ماندہ لوکاں دی نگہداشت اے۔ ایہ فرقہ بپتسمہ ورگی رسم تے بالکل یقین نہیں رکھدا تے نہ ہی اس رسم نوں کردا اے۔

## حوالے

گٹھ:سپاہ نجات
گٹھ:عیسائیت
کمپنی راج

**کمپنی راج** (Company Raj) یا **ہندوستان وچ کمپنی دی حکمرانی** (Company rule in India) توں برصغیر اُپر برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دی حکمرانی یا بادشاہت مراد اے۔

اسکی شروعات عام طور تے 1757ء وچ جنگ پلاسی وچ سراج الدولہ نواب بنگال دے کمپنی دے سامنے ہتھیار سٹن دے بعد توں لئی جاندی اے۔ 
ایہ حکمرانی 1858ء تک جاری رہی جدوں 1857ء دی جنگ آزادی دے بعد **حکومت ہندوستان ایکٹ [[1858ء]]** بنایا گیا تے **برطانوی حکومت** ہندستان دا انتظام براہ راست نویں **[[برطانوی راج]]** دے سپرد کر دتا۔

کمپنی راج دا مطلب اے برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی ولوں بھارت اتے حکمرانی ۔ ایہہ 1773 وچ شروع ہوئی ، جدوں کمپنی نے  کولکاتہ وچ اک راجگڑھ دا قیام کیتا  ، تے اپنا پہلا گورنر جنرل وارن ہاسٹنگز تعینات کیتا اتے 1765 وچ صلح دا اک نتیجے دے روپ وچ بکسر دی لڑائی دے بعد سدھے انگریزی انتظام،  وچ شامل ہو گیا    ، جدوں بنگال دے نواب کمپنی توں ہار گیا سی ،  اتے دیوانی حاصل کیتی گئی سی ، جاں بنگال اتے بہار وچ معاملہ اکٹھے کرن دا اختیار کمپنی نوں مل گیا 

## مورتاں

فائل:Warren Hastings greyscale.jpg|وارن ہیسٹنگز



## حوالے

گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ دیس
گٹھ:برطانوی ہند
گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی
گٹھ:بھارت دی تریخ
عدنان ساجد خان

عدنان ساجد خان اک کامیڈیئن اتے ایکٹر اے، جس نوں گولو دادا وجوں جانیا جاندا اے۔

## [[بالیوڈّ]] وچ شامل
عدنان ساجد خان ہن اک بالیوڈّ مووی لئی کم کر رہا اے  

## شروع دا جیون
اوہ 20 توں ودھ فلماں دا حصہ رہا اے  

## فلموگرافی
* *F. M. (DANISH HAMZA)* (2007)
* *Gullu Dada <small>Returns: No Compromise.</small><small>۔ </small><small>Only Fight.۔.!</small>* (2010)
* Zabardast (2011)
* Thriller (2011)
* Sabki bolti band
* Ja Bhai Ja (2011)
* *Family Pack*
* *Take away.۔ ۔. Comedy (2011)*
* *Gullu Dada3 (2012)*
* *Gullu Dada 4(2013)*
* *Ek Tha Sardar (2014)*
* *Stepeny.۔ Everyone needs one (2014)*
* *Gangs of Hyderabad (2015)*
* Dawat E Shaadi*(2016)*
* *[[دبئی|Dubai return]] (2016)*
* *Badmash Pottey (2016)*
* *Gullu Dada 5 (2017)*
* *Hero Hyderabadi (2016)*
* Stepeny 2 ( 2017)
* *Inspector gullu (2017) the films are released in [[حیدرآباد، بھارت|Hyderabad]]، Udgir in* Latur district, Bidar and local areas in Hyderabad

## حوالے

## باہری لنک
* 
گٹھ:جم 1963
گٹھ:زندہ لوک
ڈینش ہند

**ڈینش ہند** یا **  ڈینش ہندوستان ** (Danish India) ہندوستان وچ ڈنمارک-ناروے دی سابقہ نوآبادی سی۔

## حوالے

گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ دیس

گٹھ:نوآبادیاتی ہندوستان
گٹھ:ایشیا دیاں سابقہ نوآبادیاں
گٹھ:ڈینش ہند
گٹھ:بھارت دی تریخ
ابدی عظمت یادگار

**ابدی عظمت یادگار** (روسی:Памятник Вечной Славы (Киев)) یوکرین دے راجگڑھ کیف دے وچ بنایا گیا اک یادگار اے۔ ایہہ دوجی عالمی لڑائی دوران مارے گئے گم نام لوکاں دی یاد وچ بنایا گیا اے۔ اس دا افتتاح 6 نومبر 1957 نوں کیتا گیا سی۔۔ ایہہ کیف دے مرکز وچ واقع اے۔

ایہہ یادگار 27 میٹر لمی اک سوئی اے۔ ایہہ یادگار کسے گم نام فوجی دی قبر اتے واقع اے اتے اتھے ابدی شعلہ ہمیشہ بلدا رہندا اے۔

## حوالے

گٹھ:یوکرین
گٹھ:دوجی جنگ عظیم
تہران کانفرنس

*اتہران کانفرنس*' (کوڈ نام **یوریکا**)، 28 نومبر توں 1 دسمبر 1943 تک جوزف سٹالن، فرینکلن ڈی روزویلٹ، اتے ونسٹن چرچل دے وچکار ایران دے راجگڑھ شہر تہران وچ سوویت سفارت خانے وکھے منعقد کیتی گئی اک فوجی میٹنگ سی۔ ایہہ سوویت یونین، امریکہ ، اتے برطانیہ تن وڈے متر دیساں دے آگوآں وچکار منعقد دوجی عالمی لڑائی بارے پہلی کانفرنس سی۔

## حوالے

 
گٹھ:دوجی عالمی لڑائی متعلق کانفرنساں
گٹھ:دوجی جنگ عظیم
گٹھ:دوجی وڈی لڑائی
ڈولورس ہوئیرٹا

**ڈولورس کلیرا پھیرنینڈز ہئیرٹا** (10 اپریل، 1930 نوں جم) اک امریکی مزدور آگوُ اتے شہری حقوق کارکن اے، جو قومی فارمورکس ایسوسی ایشن دے شریک-بانی سی، جو بعد وچ یونائیٹڈ فارم ورکرز (یو ایف ڈبلیو) بن گیا۔ ہئیرٹا نے 1965 وچ ڈیلانو انگور ہڑتال دا انعقاد کرن وچ مدد کیتی اتے اوہ کامیاں دے اقرارنامے وچ مکھ وارتاکار سی جو ہڑتال توں بعد بنائی گئی سی۔ 

ہیورٹا نے اپنی کمیونٹی سیوا اتے کامیاں، امیگرینٹاں اتے عورتاں دے حقاں لئی وکالت حاصل کیتی اے، جنہاں وچ یوجین وی۔ ڈیز فاؤنڈیشن بڑے شاندار امریکی انعام، یونائیٹڈ سٹیٹ دے صدر ایلنور روجویلٹ ایوارڈ فار ہیومن رائیٹس اتے صدر میڈل آف فریڈم شامل ہن۔ اس نوں 1993 وچ نیشنل وومین ہال آف فیم وچ شامل کیتا گیا سی، پہلی لاتینا وچ آگامی سی۔

## ایہہ وی ویکھو
 
## حوالے

گٹھ:جم 1930
گٹھ:زندہ لوک
فرانسیسی ہند

**فرانسیسی ہند** یا **[[فرانسیسی ہندوستان]]** (French India) رسمی طور تے
() برصغیر وچ اک فرانسیسی نوآبادی سی۔جہڑی 1769 توں 1954 تک ہندستان وچ قایم رہی ۔

## ہور ویکھو
*یانام
*فرانسیسی ہند چینی
*فرانسیسی لہندا افریقہ

## بیرونی رابطے

* French Books on India: Representations of India in French Literature and Culture 1750 to 1962  – University of Liverpool
* V. Sankaran، ''Freedom struggle in Pondicherry'' – Gov't of India publication

گٹھ:فرانس بھارت تعلقات
گٹھ:سابقہ فرانسیسی نوآبادیاں
گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ دیس 
گٹھ:ایشیا دیاں سابقہ نوآبادیاں 
گٹھ:فرانسیسی ہند
گٹھ:بھارت دی تریخ
مہاراجہ رنجیت سنگھ میوزیم

**رنجیت سنگھ میوزیم** پنجاب، بھارت  دے امرتسر شہر دے مکھ سیلانی  تھانواں وچوں اک اے۔

مہاراجہ رنجیت سنگھ نے رامباغ وچ اک لڑائی پیلیس بنوایا سی۔ اس دی چنگی دیکھبھال کیتی گئی جسدے نال ایہہ اج وی ٹھیک حالت وچ اے۔ اس محل دیاں باہری دیواراں اتے لال پتھر لگے ہوئے ہن۔

لڑائی پیلیس نوں  جگجیون رام نے عجائب-گھر دا روپ دتا اتے بھارت دے اوس ویلے دے وزیر دفاع نے 29 نومبر 1977 نوں اسنوں قائم کیتا سی۔

گٹھ:عجائب گھر
گٹھ:ضلع امرتسر
گٹھ:پنجاب، بھارت