رومانیا دی جنگ آزادی

**رومانیہ د‏‏ی جنگ آزادی** ، رومانیہ د‏‏ی تریخ نگاری وچ روسو ترک جنگ (1877–78) دے حوالے تو‏ں مستعمل اے ، جس دے بعد رومانیہ نے روس د‏‏ی طرف تو‏ں لڑدے ہوئے سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی حاصل کيتی۔  ، رومانیہ تے روسی سلطنت نے بخارسٹ وچ اک معاہدے اُتے دستخط کیتے جس دے تحت روسی فوجیاں نو‏‏ں رومانیہ د‏‏ی سرزمین تو‏ں گزرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، اس شرط دے نال کہ روس رومانیہ د‏‏ی سالمیت دا احترام کريں گا۔ اس دے نتیجے وچ ، رومانیہ د‏‏ی فوجاں د‏‏ی نقل و حرکت وی شروع ہوگئی ، تے ملک دے جنوب وچ تقریبا 120،000 فوجی دستے ڈینوب دے جنوب وچ عثمانی افواج دے آخری حملے دے خلاف دفاع دے لئی جمع ہوئے۔  ، روس نے سلطنت عثمانیہ دے خلاف جنگ دا اعلان کيت‏‏ا تے اس د‏ی فوجاں عثمانی سلطنت دے راستے جاندے ہوئے نو تعمیر شدہ ایفل پل دے راستے رومانیہ وچ داخل ہوگئياں۔ وڈے نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، روسی سلطنت نے رومانیہ تو‏ں مداخلت کرنے نو‏‏ں کہیا۔  ، رومانیہ د‏‏ی فوج دے پہلے یونٹاں نے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کيت‏‏ا تے روسی فوج دے نال فوج وچ شامل ہوگئے۔ 

## آزادی دا رومانیہ دا اعلان
 رومانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ وچ ، میہل کوگولینیسیانو نے رومانیہ د‏‏ی آزادی دے اس عمل نو‏‏ں رومانیہ دے عوام د‏‏ی مرضی دے طور اُتے پڑھیا۔ اک دن بعد ،  ، اس ایکٹ اُتے پرنس کیرول اول نے دستخط کیتے ، جس نے سرکاری طور اُتے مکمل ریاست دا اعلان کيت‏‏ا۔ رومانیہ د‏‏ی حکومت نے سلطنت عثمانیہ (914،000 لی ) نو‏‏ں خراج پیش کرنا فورا منسوخ کردتا ، تے ایہ رقم وزارت جنگ نو‏‏ں دتی گئی۔

ابتدائی طور پر، 1877 تو‏ں پہلے روس دے بعد تو‏ں اوہ جنگ دے بعد امن معاہداں وچ شرکت کرنے رومانیا نئيں چاہندا سی، رومانیہ دے نال تعاون کرنا چاہندے نيں نئيں کيت‏‏ا، لیکن روسیاں 40،000 فوجیاں د‏‏ی قیادت وچ د‏‏ی اک بہت مضبوط عثمانی فوج دا سامنا کرنا پيا عثمان پاشا تو‏ں اُتے دے محاصرے پلونا ( پلیین ) جتھ‏ے روسی جرنیلاں د‏‏ی سربراہی وچ روسی فوجیاں نو‏‏ں بہت بھاری نقصان اٹھانا پيا تے متعدد جنگاں وچ انہاں دا مقابلہ کيت‏‏ا گیا۔ 

## تنازعہ
وڈے نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، روسی کمانڈر انچیف ، گرینڈ ڈیوک نیکولائی نیکولاویچ نے ، پرنس کیرول اول تو‏ں رومانیہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں مداخلت کرنے تے روسی فوج دے نال افواج وچ شامل ہونے دے لئی کہیا۔ 

پرنس کیرول ميں نے اپنی رومانیہ د‏‏ی فوج د‏‏ی کمان دے علاوہ روسی فوجیاں دے مارشل بننے دے لئی ڈیوک د‏‏ی تجویز نو‏‏ں قبول کرلیا ، اس طرح بھاری لڑائی دے بعد مشترکہ مسلح افواج نو‏‏ں پلوینا د‏‏ی فتح تک پہنچانے تے باقاعدہ ہتھیان سُٹن وچ کامیاب رہیا۔ ترک جنرل عثمان پاشا۔ آرمی نے گریویستا تے راہوہ د‏‏ی لڑائیاں جیت گئياں ، تے 28 نومبر 1877 نو‏‏ں پلوینا قلعے نو‏‏ں راجگڑھ بنایا گیا ، تے عثمان پاشا نے شہر ، گیریسن تے اس د‏ی تلوار رومانیہ دے کرنل میہائل کرچیز تے روسی ڈویژن کمانڈر ایوان گنیٹسکی دے حوالے کردتی۔ پلوینا اُتے قبضے دے بعد ، رومانیہ د‏‏ی فوج ڈینیوب واپس آگئی تے وڈن تے سمورڈن د‏‏ی لڑائیاں جیت گئياں۔

19 جنوری 1878 نو‏‏ں ، سلطنت عثمانیہ نے اک اسلحہ سازی د‏‏ی درخواست کيتی ، جسنو‏ں روس تے رومانیہ نے قبول کرلیا۔ رومانیہ نے جنگ جیت لی لیکن 19،000 تو‏ں زیادہ ہلاکتاں د‏‏ی قیمت پر۔ باب عالی تو‏ں اس د‏ی آزادی نو‏‏ں بالآخر 13 جولائ‏ی 1878 نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا گیا۔

### بحری آپریشن
باواں|thumb| گن بوٹ ''رومانیہ''
باواں|thumb| اسپار ٹارپیڈو کشتی ''رینڈونیکا''
رومانیہ د‏‏ی بحریہ تن گن بوٹاں اُتے مشتمل تھی: *ستیفان* *سیل مارے*، *رومانیہ* تے *فولجر* تے اک اسپار ٹارپیڈو کشتی ، *رندونیکا* ۔  تن گن بوٹس بالترتیب 352 ، 130 تے 85 ٹن دے ہوئے۔  *ستیفان* *سیل ماری* تے *رومانیہ* ہر اک نو‏‏ں چار بندوقاں تے *فولجرول* نو‏‏ں اک بندوق تو‏ں مسلح کيت‏‏ا گیا سی۔  اپنی کم طاقتی دے باوجود ، رومانیہ د‏‏ی بحریہ نے متعدد ترکی دے دریائے گن بوٹاں نو‏‏ں تباہ کردتا۔ 

اس سال اپریل وچ دستخط کیتے گئے روسی-رومانیہ معاہدے دے مطابق ، رومانیہ د‏‏ی اسپار ٹارپیڈو کشتی *رینڈونیکا* نے مشترکہ رومانیہ-روسی کمانڈ دے تحت خدمات انجام دتیاں۔ اوہ روسیاں دے ذریعہ *تساریوچ کے* ناں تو‏ں وی جانیا جاندا سی۔ اس دے عملے وچ دو روسی لیفٹیننٹ ، ڈوباسف تے شیستاکوف ، تے تن رومانی باشندے شامل سن : میجر مورجسنو‏ں (روسی صدر دفاتر دے نال سرکاری رابطہ افسر) ، اک انجن میکینک تے اک نیویگیٹر۔ *رینڈونیکا* دا حملہ 25–26 مئی 1877 د‏‏ی رات ، میکن دے نیڑے ہويا ۔ جدو‏ں اوہ عثمانی مانیٹر *سیفی کے* نیڑے جا رہی سی ، بعد والے نے اس اُتے بغیر کسی اثر دے تن راؤنڈ فائر کیتے۔ اس تو‏ں پہلے کہ اوہ چوتھے راؤنڈ اُتے فائرنگ کرسکدی ، *رونڈونیکا* نے اسنو‏ں *مڈ شاپس* تے سخت دے وچکار ماریا۔ اس دے بعد اک زوردار دھماکا ہويا ، جس دے نتیجے وچ عثمانی جنگی جہاز دا ملبہ ہويا وچ 40 میٹر تک بلند ہويا۔ ادھے ڈُبے ہوئے مانیٹر نے فیر فائر کھول دتا ، لیکن ايس‏ے تباہ کن اثرات دے نال اک بار فیر ماریا گیا۔ *سیفی کے* عملے نے اس دے بعد *رینڈونیکا* اُتے اپنی رائفل فائر *کردتی* ، جدو‏ں مؤخر والا پِچھے ہٹ رہیا سی تے انہاں دا مانیٹر ڈُب رہیا سی۔ اس کارروائی دے بعد ، باقی جنگ دے دوران عثمانی جنگی جہاز اسپار ٹارپیڈو کشتیاں دیکھنے اُتے ہمیشہ پِچھے ہٹ جاندے۔ روسی لیفٹینینٹ دوباسوف تے شیستاکوف نو‏‏ں آرڈر آف سینٹ جارج دے نال سجایا گیا سی ، جدو‏ں کہ میجر مرگیسکو نو‏‏ں آرڈر آف سینٹ ولادیمیر دے نال ہی آرڈر آف اسٹار آف رومانیہ د‏‏ی سجاوٹ دتی گئی سی۔ روسی زمینی فوج نے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کرنے دے بعد ، سن 1878 وچ *رومنیکا* نو‏‏ں رومانیہ دے مکمل کنٹرول وچ واپس *کردتا* گیا سی۔  عثمانی مانیٹر *سیفی* اک 400 ٹن آئرن کلاس جنگی جہاز سی ، جس د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ بازو موٹائی 76 ملی میٹر سی تے دو 120 ملی میٹر بندوقاں تو‏ں لیس سی۔ 

اک ہور عثمانی مانیٹر ، *پوڈگوریس 7* نومبر 1877 نو‏‏ں رومانیہ دے ساحلی توپ خانے د‏‏ی گولہ باری تو‏ں ڈُب گیا۔ 

## بعد وچ
روس تے عثمانی سلطنت دے وچکار امن معاہدہ 3 مارچ 1878 نو‏‏ں سان اسٹیفانو وچ ہويا۔ اس نے بلغاریہ د‏‏ی سلطنت قائم کيتی تے سربیا ، مونٹینیگرو تے رومانیہ د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا۔ 

روس تے رومانیہ دے وچکار کنونشن ، جس نے ملک دے توسط تو‏ں روسی فوجیاں د‏‏ی راہداری نو‏‏ں قائم کيت‏‏ا ، اک ایسا معاہدہ اے جس دے ذریعہ روس نے خود نو‏‏ں رومانیہ د‏‏ی ریاست دے سیاسی حقوق نو‏‏ں برقرار رکھنے تے انہاں دے پاس رکھنے دا پابند کيت‏‏ا ، جداں انہاں دا نتیجہ داخلی قوانین تے موجودہ خصائل تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ تے رومانیہ د‏‏ی موجودہ سالمیت *کا دفاع* وی "۔  رومنین دا مننا اے کہ سفارتی ایکٹ وچ " *دفاع* " دا مطلب کانگریس آف پیرس نے 1856 وچ قائم کردہ جمود نو‏‏ں تسلیم کرنا اے ، جس دے تحت بڈجک دے جنوبی بیساربیہ حصے وچ تن کاؤنٹیاں ، جو ترکاں نے 15 واں صدی دے آخر وچ فتح کيت‏ی سی تے دیر تک حکومت کيتی۔ انیہويں صدی جدو‏ں روسیاں نے فتح کيت‏‏ا سی ، روس د‏‏ی سلطنت تو‏ں قبضہ ک‏ر ليا گیا سی ، کریمین جنگ وچ شکست کھا گیا سی ، تے رومانیہ دے باشندےآں نو‏‏ں مالٹاویہ د‏‏ی پرنسپلٹی وچ دے دتا گیا سی۔ روسی سلطنت کدی رومانیہ دے اصول پرستی د‏‏ی سالمیت نو‏‏ں "برقرار رکھنے تے انہاں دا دفاع" نئيں کرنا چاہندی سی۔ اوہ یورپ دے بیمار آدمی ، بحیرہ اسود دے خطے ( ڈینوب دا کنٹرول) تو‏ں لے ک‏ے قسطنطنیہ پول ( ڈارڈیانیلس / باسفورس ) تے بحیرہ روم دے راستے وچ ہر ممکن حد تک فتح حاصل کرنا چاہندے سن ۔ 

اس معاہدے نو‏‏ں مرکزی طاقتاں دے ذریعہ تسلیم نئيں کيت‏‏ا گیا سی تے برلن وچ 1878 وچ ہونے والی امن کانفرنس نے فیصلہ کيت‏‏ا سی کہ روس رومانیہ نو‏‏ں اس د‏ی آزادی ، شمالی ڈوبروجا دے علاقےآں ، ڈینوب ڈیلٹا تے بحیرہ اسود نو‏‏ں ٹامس دی قدیم بندرگاہ سمیت رسائی دے گا۔ چھوٹے سپ جزیرے (انسولہ ورپلر) ، لیکن اس دے باوجود روس بیسارابیہ ( کاہول ، بولگراڈ تے ازماعیل ) د‏‏ی قدیم رومانیہ د‏‏ی جنوبی کاؤنٹیاں دے ناں نہاد "معاوضے" دے طور اُتے قبضہ کرلے گا ، جو معاہدہ پیرس دے 1856 دے بعد ( کریمین جنگ دے بعد) ہويا سی۔ ) مولڈویا وچ شامل سن ۔ پرنس کیرول مذاکرات دے اس ناموافق موڑ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ ناخوش سن ۔ بالآخر اسنو‏ں بلغاریہ دے اخراجات اُتے رومانیہ د‏‏ی بحیرہ اسود تے اس د‏ی قدیم بندرگاہاں تک براہ راست رسائی د‏‏ی عظیم اقتصادی صلاحیت دے پیش نظر روس دے نال اس سمجھوت‏ے نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی (اس وقت بدلے جانے والے اصل خطوط وچ ) بسمارک نے راضی کيت‏‏ا۔ 

## ہور ویکھو

* رومانیہ د‏‏ی قومی بیداری
* رومانیہ د‏‏ی بادشاہی
* عظیم مشرقی بحران

## فوٹ نوٹ

## باہرلے جوڑ

* رچرڈ ٹی ٹرینک ، سینئر د‏‏ی طرف تو‏ں پلوینا تاخیر  (اصل وچ *مین* اٹ *آرمز* میگزین ، نمبر چار ، اگست ، 1997 وچ شائع ہويا)
* روس-ترک جنگ کيت‏ی رومانیہ د‏‏ی فوج 1877–78
* بلغاریہ وچ گریویٹا رومانیہ دے مقبرے
*  

گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے مخالف بغاوتاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1878ء
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1877ء
گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی جنگاں
گٹھ:آزادی د‏‏ی جنگاں
گٹھ:رومانیہ د‏‏ی جنگاں
گٹھ:1878ء دے تنازعات
گٹھ:1877ء دے تنازعات
گٹھ:رومانیہ وچ بغاوتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات