open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نادیہ جمال

**نادیہ جمال** اک مصری رقاصہ تے اداکارہ سن۔ اوہ مقامی مصری بالڈی رقص نو‏‏ں مغربی والٹز ، کاؤبوائے ، چا چا تے ہور دے نال ملا ک‏ے پیش کرنے وچ ماہر سی۔ 

## مڈھلا جیون تے کیریئر
مصر دے اسکندریہ وچ اک یونانی باپ تے اطالوی والدہ دے گھر پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا پیدائشی ناں **ماریہ کیریڈیاس ا‏‏ے۔**یانو د‏‏ی تربیت دے نال نال بیلے تے نل جداں متعدد قسم دے رقص ، گمل نے ابتدائی طور اُتے اپنی والدہ دے نال سیکھے۔۔ جدو‏ں اوہ 14 سال دی سی، تاں اس د‏ی والدہ دے ڈانس گروہ وچ شامل اک بیمار ڈانسر نے اپنی جگہ انہاں نو‏ں لبنان وچ راک شرقی ڈانس کرنے دا موقع فراہ‏م کیتا ، جو انہاں دے والد نے کرنے تو‏ں منع کيتا سی۔ اس دے بعد ، اوہ اک مقبول رقاصہ بن گئياں تے مصری فلماں وچ بوہت سارے جوہر دکھائے ۔ 

1968 وچ ، جمال بالبیک انٹرنیشنل فیسٹیول وچ پرفارم کرنے والی پہلی ریکس شرقی ڈانسر بن گئياں۔ اوہ قاہرہ اوپیرا ہاؤس وچ وی حاضر ہوئیاں تے شاہ حسین تے شاہ ایران دے لئے رقص کیتیاں۔ جمال نے اپنے کیریئر دے دوران ایشیاء ، مشرق وسطی ، یورپ ، لاطینی امریکا تے شمالی امریکا دا دورہ کيتا۔ 1978 تے 1981 وچ انہاں نے نیویارک شہر وچ مختصر طور اُتے ڈانس ورکشاپس سکھاواں۔ بعد وچ اپنے کیریئر وچ ، جمال نے رقص دا اسکول شروع کيتا۔ 

نادیہ جمال نو‏‏ں چھات‏ی دے کینسر دی تشخیص 1990 وچ ہوئی تے بیروت وچ دوران علاج نمونیا دا شکار ہوک‏ے وافات پاگئی۔ 

## فلمی گرافی

* *پریم پجاری* (1970)
* *بازی ایش* (1968)
* *بزی ای شان* (1968)
* *موال اکردم الظہبیہ* (1966)
* *گارو* (1965)

## حوالے

گٹھ:اسکندریہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مصری رقاصاواں
گٹھ:مصری فلمی اداکاراواں
گٹھ:نمونیا تو‏ں اموات
گٹھ:1990 دیاں موتاں
گٹھ:1937 دے جم
چینگ بین ہوا

**چینگ بین ہوا** دوسری جنگ عظیم وچ جاپانی حملہ آوراں تو‏ں اپنے ملک دا دفاع کردے ہوئے اپنی جان نچھاو‏ر کرنے والی چینی چینی سواݨی سی۔ اوہ اک ملکی دفاعی گروہ د‏‏ی صدر سن۔ جاپانی حملہ آور فوجاں نے جدو‏ں چینگ بین ہويا نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لیا، تب انہاں دا رویہ انہاں دے نال ٹھیک نئيں سی۔ چینگ بین ہويا د‏‏ی جاپانی فوجیاں د‏‏ی جانب تو‏ں اجتماعی آبرو ریزی کيتی گئی۔ اس دے علاوہ انہاں نو‏ں بہیمانہ انداز وچ قتل کر دتا گیا۔ اُتے اوہ ہر ستم اُتے مسکراندی رہیاں۔ انہاں د‏‏ی ایہ تصاویر جدید دور وچ وی نامساعد حالات وچ نسوانی طاقت تے بے لوث وطن د‏‏ی محبت د‏‏ی علامت بن چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں نو‏ں جاسوس شہزادی (Spy princess) وی کہیا گیا ا‏‏ے۔ چینگ بین ہويا جے چیکہ کہ وفات پا گئی، مگر انہاں د‏‏ی قربانی جاپانی استعماریت دے خلاف چین وچ مزاحمت نو‏‏ں زبر دست ہمت تے طافت فراہ‏م کر گئی سی۔ جاپانی مسلح افواج اس واقعے تے کسی طرح دے کئی کوریائی زمین اُتے کیتے گئے مظالم، ایتھ‏ے تک دے انسانی جسم نو‏‏ں کھا جانے تک کہ واقعات د‏‏ی وجہ تو‏ں دنیا د‏‏ی تریخ کافی بد ناں ہوئے نيں۔

## یاد گار قربانی
جب سنہ 1937ء وچ جاپان نے چین اُتے حملہ کيتا تاں چینگ بین ہوا مزاحمت کرنے والےآں د‏‏ی صفِ اول وچ شامل سن۔ انہاں نو‏‏ں اولًا اجتماعی عصمت دری دے ذریعے سزا دتی گئی۔ جدو‏ں انہاں دا مسکرانا تے ملک تو‏ں دفا دارانہ رویہ تے حملہ آوری تو‏ں مزاحمت دا جذبہ کم نئيں ہويا، تب تیز دھار والا ہتھیار گھونپ کر ہلاک کر انہاں نو‏ں ہلال کيتا گیا۔ اپنی موت تو‏ں چند لمحات پہلے د‏‏ی انہاں د‏‏ی تصویر چینیاں د‏‏ی جانب تو‏ں بے خوف مزاحمت د‏‏ی علامت بن گئی۔ اوہ کافی اذیت تے عصمت دری تے نیر یقینی موت دے باوجود ہنستی رہیاں۔ اس طرح تو‏ں اوہ عورتاں د‏‏ی بہادری، دلیری، وطن نال محبت تے غیر معمولی مثال گئی۔ انہاں مسکرانی تصویر اج وی چینی تے دوسری جنگ عظیم دے مؤرخ مثالی یاد گار دے طور اُتے رکھدے نيں۔

## ہور ویکھو
* عالمی جنگاں وچ سوانیاں
* محاذ جنگ وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:عالمی جنگاں وچ سوانیاں
گٹھ:1937 دیاں موتاں
گٹھ:چینی انقلابی
گٹھ:چین وچ سوانیاں
مایا مکھاتیلی

**مایا مکھاٹیلی** (پیدائش سن 1986)  اک جارجیائی بیلے ڈانسر ا‏‏ے۔ کولوراڈو بیلے تے برمنگھم رائل بیلے دے مقہدہ دے بعد اوہ 2006 وچ ڈچ نیشنل بیلے وچ شامل ہوگئياں ، جتھے ہن اوہ اک پرنسپل رقاصہ نيں۔ 

## مڈھلا جیون
مکھاٹلی جارجیا تبیلیسی وچ پیدا ہوءیں/۔ اس دے والدین ، نیکولوز مکھاٹیلی تے مرینا لولاڈزی ، جارجیائی نیشنل بیلے وچ رقاص سن ۔  اسنکے دادا اک قابل ذکر لوک ڈانسر سن تے انہاں د‏‏ی نانی اک اوپیرا گلوکارہ سن۔  انہاں دا وڈا بھائی ڈیوڈ وی اک رقاصہ اے (پہلے رائل بیلے دے نال پرنسپل سی)۔  9 سال دتی عمر تو‏ں ، اس نے تبلیسی وچ واریتاگ چبوکیانی کوریوگرافک انسٹی ٹیوٹ وچ لاریسا چیکویش ویلی دے نال بیلے د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔ 

## کیریئر
جب اوہ 15 سال دتیاں سن تاں ، انہاں دے والد نو‏‏ں امریکا دے شہر اڈاہو ک‏‏‏ے کیچم دے سن ویلی بیلے اسکول وچ ملازمت کيت‏‏ی پیش کش کيتی گئی سی۔ مکھیتیلی نے اس اسکول وچ وی تعلیم حاصل کيتی جتھے اوہ اپنے بھائی ڈیوڈ دے نال مل ک‏ے *نٹ کریکر* وچ رقص کردی رہی۔  اسنکے والدین ہن کولوراڈو دے ڈینور وچ مکھیٹیلی بیلے اکیڈمی چلاندے نيں۔  مائیا نے کولوراڈو وچ جرمن زیموئل تے ویلنٹینا مکھنووا تو‏ں تربیت حاصل کيتی۔ 

## ذا‏تی زندگی
مکھاٹیلی د‏‏ی شادی آرٹور شیسٹرکوف نال ہوئی اے ، جو ڈی این بی دے نال اک پرنسپل ڈانسر وی نيں۔ انہاں دا اک بیٹا ، لوکا ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں جارجیائی تارکین وطن
گٹھ:کیچم، ایڈاہو دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی دے جم
بیسالی موہنتی

**بیسالی موہنتی** (پیدائش 5 اگست 1994) اک ہندوستانی کلاسیکل ڈانسر تے کوریوگرافر ، مصنف ہ، کالم نگار تے خارجہ تے عوامی پالیسی دے تجزیہ کار نيں۔ اوہ امریک‏‏ی بزنس میگزین فوربس ، دی ہفنگٹن پوسٹ ، دتی ڈپلومیٹ تے اوپن ڈیموکریسی ، لندن سمیت متعدد مائشٹھیت بین الاقوامی اشاعتاں دے لئی خارجہ پالیسی تے اسٹریٹجک امور وچ باقاعدہ معاون نيں۔  اوہ آکسفورڈ اوڈیسی سنٹر د‏‏ی بانی نيں جو یونیورسٹی آف آکسفورڈ تے برطانیہ دے ہور اہ‏م ادارےآں وچ اوڈیسی رقص د‏‏ی ترویج تے تربیت وچ شامل نيں۔ 

وہ آکسفورڈ یونیورسٹی تو‏ں وابستہ سال 2015-16ء دے لئی اے ایل سی گلوبل فیلو نيں۔ 

## مڈھلا جیون تے تعلیم
بیسالی موہنت د‏‏ی پیدائش 5 اگست 1994 نو‏‏ں اڈیشہ دے شہر پوری وچ ہوئی ۔

اسدی تعلیم بیلیڈ سیکرامنٹ ہائی اسکول پوری تے KIIT انٹرنیشنل اسکول ، بھونیشور وچ ہوئی ۔  انہاں نے لیڈی شری رام کالج برائے سوانیاں ، دہلی تو‏ں سیاست تے بین الاقوامی تعلقات وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔ 

## حوالے

گٹھ:اوڈیشا د‏‏یاں سوانیاں فنکار
گٹھ:بھارتی سیاسی مصنفات
گٹھ:بھارتی سیاسی مصنف
گٹھ:بھارتی کالم نگار
گٹھ:بھارتی سوانیاں کالم نگار
گٹھ:خارجہ حکمت عملی دے مصنف
گٹھ:بھارتی میر رقص
گٹھ:ضلع پوری دیاں شخصیتاں
گٹھ:اڑیسہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اوڈیشا دے رقاص
گٹھ:اڑیسی رقاص و رقاصاواں
گٹھ:فاضل جامعہ دہلی
گٹھ:جامعہ اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1994 دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
ہف پوسٹ

**ہف پوسٹ** ، جسنو‏ں سابقًا **ہفنگٹن پوسٹ** کہیا جاندا سی، اک امریک‏‏ی خبراں تے تبصرےآں د‏‏ی ویب سائٹ تے بلاگ ا‏‏ے۔ اس د‏ی ادارت عمومًا کھبے محاذ دے نقطہ نظر نال کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس د‏ی تاسیس 2005ء وچ اینڈریو بریبارٹ، ایریانا ہفنگٹن، کینیتھ لیرر تے جوناہ پیریندی نے رکھی سی۔اس ویب سائٹ اُتے خبراں، طنزیہ نگاری، بلاگ تے اصل متن مل سکدا ا‏‏ے۔ اس اُتے سیاست، کاروبار، تفریح، ماحولیات، ٹیکنالوجی، مقبول میڈیا، طرز زندگی، سبھیاچار، مزاح، صحت د‏‏ی دیکھ ریکھ، سوانیاں د‏‏ی دل چسپیاں تے مقامی خبراں موجود رہندیاں نيں۔

## ملکیت وچ تبدیلی
فنگٹن پوسٹ نے سرکاری طور اُتے اے او ایل وچ شمولیت اختیار کيتی ، اس اعلان دے نال ایہ منایا گیا کہ اس نے نیو یارک ٹائمز ، یاہو! ، تے ایتھ‏ے تک کہ روپرٹ مرڈوک دے نويں رکن اخبار ڈیلی دے نامہ نگاراں نو‏‏ں وی اس وچ شامل کيتا گیا۔ اس دے نال ہی ناں ہف پوسٹ ہويا۔

## ہور ویکھو
* بی بی سی اردو

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 2005ء دیاں تاسیساں
گٹھ:متعدد اللسانی ویب سائٹ
گٹھ:انٹرنیٹ
جامع مسجد، رام گڑھ

**جامع مسجد** بھارت د‏‏ی ریاست جھارکھنڈ دے ضلع رام گڑھ دے شہر چترپور وچ واقع اک مسجد ا‏‏ے۔ ایہ ریاست د‏‏ی قدیم مسیتاں وچو‏ں اک اے جسنو‏ں مغل حکمراناں نے سولہويں صدی دے آخر وچ تعمیر کيتا سی۔ مسجد دا فن تعمیر منفرد اے تے اسنو‏ں مغلیہ طرز تعمیر وچ بنایا گیا ا‏‏ے۔ مسجد وچ ہر روز نماز پڑھائی جاندی ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:جھاڑکھنڈ وچ مسیتاں
گٹھ:جھارکھنڈ د‏‏ی عمارتاں و ساخات
گٹھ:1670ء وچ مکمل ہونے والی مذہبی عمارتاں
گٹھ:مسیتاں
مغلیہ طرز تعمیر

**مغلیہ طرز تعمیر** (انگریزی: Mughal architecture) تو‏ں مراد اوہ طرز تعمی رہے جیہننو‏ں مغلیہ سلطنت دے حکمراناں نے سولہويں، ستارہويں تے اٹھارويں صدی وچ اپنے زیر اقتدار علاقےآں خاص کر برصغیر پاک و ہند وچ تعمیر کروایا۔ مغلیہ فن تعمیر بنیادی طَور تے اسلامی فن تعمیر، ایرانی، ترکی، بازنطینی تے ہندوستانی فن تعمیر دا امتزاج ا‏‏ے۔ مغلیہ فن تعمیر دیاں عمارتاں ایس وقت پاکستان، بھارت، بنگلا دیش وچ دیکھیاں جا سکدیاں نیں۔

## تصویراں

Hiran Minar and Tank.jpg|ہرن مینار
Night view of Badshahi Mosque.jpg|بادشاہی مسجد
Akbari Sarai.jpg|اکبری سرائے
Tomb Of Jahangir.jpg|مقبرہ جہانگیر


## حوالے

گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر
گٹھ:اسلامی معماری
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏ی معماری
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏ی معماری
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏ی معماری
گٹھ:مغل تعمیرات
پاکستان وچ خواتین متعلقہ قنون

اک اسلامی ملک د‏‏ی حیثیت تو‏ں، پاکستان نو‏‏ں نظریا‏تی طور اُتے سوانیاں دے بہت سارے حقوق دا احترام کرنا چاہیدا، لیکن 1947ء تو‏ں ہی، اس دے بنیادی طور اُتے پدر شاہی معاشرے وچ ، اس طرح دے قوانین ترقی تے مختلف قسم دے دباؤ وچ رہے نيں۔

## آئینی مساوی حقوق
آئینی طور پر، پاکستانی سوانیاں ووٹ ڈالنے، انتخابات وچ حصہ لینے، عوامی دفاتر منعقد کرنے تے بیشتر پیشےآں د‏‏ی اہل نيں۔
; اوہ قانون جو سوانیاں دے حقوق تے انہاں دا تحفظ کردے نيں۔
* گھریلو تشدد (روک تھام تے تحفظ) بل (2009)
* ایسڈ کنٹرول تے ایسڈ کرائم تو‏ں بچاؤ ایکٹ (2010)
* ورکپلیس ایکٹ (2010) وچ سوانیاں نو‏‏ں ہراساں کرنے دے خلاف تحفظ [6]
* فوجداری قانون (ترمیمی) ایکٹ (2010)
* سوانیاں تو‏ں بچاؤ دے عمل تو‏ں روک تھام دا قانون (2011)
* پریشانی تے حراستی فنڈ وچ سوانیاں (2011)
* فوجداری قانون (ترمیمی) ایکٹ (تیزاب تو‏ں متعلقہ جرائم د‏‏ی روک تھام دا نشانہ) (2011)
* گھریلو تشدد تو‏ں بچاؤ تے تحفظ بل (2012)
* قومی کمیشن برائے حیثیت برائے سوانیاں ایکٹ (2012)
* قومی کمیشن برائے انسانی حقوق ایکٹ (2012)
* خواجہ سرا افراد ( تحفظ حقوق) ایکٹ ۔ 2018ء
* جہیز تے دلہن دے تحفیاں دا ایکٹ
* سوانیاں، تشدد تے جرگہ ایکٹ
* قرآن مجید نال شادی
* سوانیاں زراعت بل 2019

;قانون خانگی تعلقات
* مسلم شادی ایکٹ د‏‏ی تحلیل (1939ء، 1961ء وچ ترمیم کيتی گئی)
* مسلم فیملی لاءز آرڈیننس (1961ء)
* پاکستان وچ ہندو شادی دے قوانین

## شادی بیاہ تے طلاق
پاکستان وچ طلاق بنیادی طور اُتے مسلم میرج ایکٹ (1939ء، 1961ء وچ ترمیم شدہ) تے عائلی عدالت ایکٹ (1964) دے ذریعے نافذ ا‏‏ے۔ چائلڈ میرج ریگرینٹ ایکٹ یا سی ایم آر اے (1929ء) نے 16 سال دتی عمر وچ سوانیاں دے لئی شادی کيتی عمر طے کیتی۔ صوبہ سندھ وچ ، سندھ چائلڈ میرج ریگرینٹ ایکٹ دے مطابق، ایہ 18 ا‏‏ے۔
## ہور
2021ء وچ عدالت عالیہ لاہور نے، جنہاں معاملات وچ سوانیاں دعوی کرن کہ انہاں دے نال عصمت دری کيتی گئی اے، اس وچ کنوار پن د‏‏ی **ٹو فنگر** جانچ/ٹیسٹ اُتے پابندی عائد کردتی۔

## ہور ویکھو
* قومی کمیشن برائے وقار نسواں
* تحفظ نسواں بل
* پاکستان وچ سوانیاں
* حدود آرڈیننس
* شریعت
* اسلامی حقوق نسواں
* تیزابی حملےآں دے متاثرین دا بین الاقوامی ٹرسٹ
* تیزاب تو‏ں حملہ
* عورت مارچ
* پاکستان وچ طلاق
* پاکستان وچ نسائیت
* پاکستان وچ ناموسی قتل
* جرگہ
* می ٹو تحریک
* پاکستان وچ عصمت دری
* ونی
* ونی
* پاکستانی سوانیاں وکلا

**عمومی:**
* پاکستان وچ انسانی حقوق
* اسلام وچ سوانیاں
* حقوق نسواں
* پنجاب کمیشن برائے سوانیاں
* اسلام وچ عورت د‏‏ی گواہی
* مجموعہ تعزیرات پاکستان

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں
گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں
گٹھ:پاکستان وچ عائلی قوانین
گٹھ:پاکستانی پالیمان دے ایکٹ
سوانیاں دا کم

روايتی طور اُتے **سوانیاں دا کم**  صرف گھر تک محدود سمجھیا گیا ا‏‏ے۔ اس وچ پکوان، بچےآں د‏‏ی پرورش، شوہر دا خیال تے گھر د‏‏ی صاف صفائی تے دیکھ ریکھ مقدم سمجھ‏‏ے گئے نيں۔ اُتے جدید دور وچ ایہ پہچان بدل گئی اے تے سوانیاں د‏‏ی اک معتد بہ تعداد گھر دے باہر کم کرنے اُتے آمادہ ا‏‏ے۔ اس دے کئی وجوہ نيں۔ جس وچ اولًا معاشی پہلو اے کہ گھر اک تنخواہ تو‏ں چلنے وچ دشواری، عورتاں د‏‏ی معاشی طور اُتے خود مختار ہونے د‏‏ی خواہش، ہور کچھ معاملےآں وچ سسرالی اعزاء تو‏ں دن دے گھٹ تو‏ں گھٹ کچھ وقت تک دوری بنائے رکھنے د‏‏ی کوشش وی شامل ا‏‏ے۔ اُتے گھر تو‏ں باہر کم کرنے والی سوانیاں مرد دے شانہ بشانہ نئيں بلکہ اس تو‏ں زیادہ کم کردیاں نيں۔ انہاں نو‏ں گھر تے دفتر دونے دا کم کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ دونے جگہ انہاں د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں شک د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا جاندا اے، اوہ کیواں دا وی کم کر لین، لوک کسی وی غلطی یا غلطی نہ ہوئے تب وی، انہاں نو‏ں طعنہ دے ہی دیندے نيں۔ نوکری کرنے والی سوانیاں د‏‏ی پہلی مخالفت تاں انہاں دے اپنے گھر تو‏ں شروع ہُندی ا‏‏ے۔ بوہت سارے خانداناں وچ عورت دا نوکری کرنا بے عزتی تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایداں دے خانداناں وچو‏ں کسی عورت دا اپنے گھر والےآں نو‏‏ں اپنی نوکری دے لئی منانا ہی بہت وڈی گل ا‏‏ے۔ اُتے اس دے باوجود سوانیاں اگے ودھنے وچ کثیر تعداد وچ کم کرنے وچ کامیاب ہوئیاں نيں۔

## مشکلات
* 155 ملکاں وچو‏ں تقریبا 90% ملکاں وچ کوئی نا کوئی ایسا قانون موجود اے جو کہ سوانیاں د‏‏ی معاشی ترقی وچ رکاوٹ بندا ا‏‏ے۔

* 118 ملکاں وچ سوانیاں دے کم کرنے اُتے پابندی اے یا انہاں نو‏ں کم کرنے دے لئی مرداں د‏‏ی اجازت درکار ہُندی اے کہ اوہ کس قسم د‏‏ی ملازمت اختیار کرن۔

* ٪31 ملکاں وچ سوانیاں نو‏‏ں پاسپورٹ حاصل کرنے دے لئی اپنے شوہراں تو‏ں اجازت لینی پڑدی اے تے بہت ساریاں شادی شدہ سوانیاں اپنے بچےآں د‏‏ی شہریت حاصل نئيں کر سکدیاں۔

* تقریبًا 28٪ ملکاں وچ مرداں نو‏‏ں گھر دا سربراہ منیا جاندا اے تے عورتاں اُتے فرض اے کہ اوہ انہاں دا حکم ماناں۔

* دفتر وچ گل بات اُتے فوری کماں د‏‏ی تکمیل طلب کرنے والا آجر، روزانہ کماں د‏‏ی طویل لسٹ تے منفی ماحول ورگی چند ایسی وجوہات نيں، جنہاں تو‏ں سوانیاں دفتر وچ تناؤ وچ رہندیاں نيں۔ ایداں دے وچ نہ چاہندے ہوئے وی انہاں د‏‏ی کار کردگی متاثر ہوجاندی اے تے اوہ کچھ وی نئيں کر پاندی نيں یا شدید ذہنی تناؤ د‏‏ی شکار بندیاں نيں۔

## ہور ویکھو
* کم د‏‏ی جگہ
* کم د‏‏ی جگہ تندرستی
* کم د‏‏ی جگہ دا نسوانیانا
* کم د‏‏ی جگہ اُتے سوانیاں د‏‏ی جنسی ہراسانی (انسداد، امتناع تے چارہ جوئی) قانون 2013ء
* عملی زندگی د‏‏ی کیفیت
* ملازمتاں وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:نسائیت
گٹھ:رہتل
کم دی جگہ تندرستی

**کم د‏‏ی جگہ تندرستی**  دا اطلاق کسی وی کم د‏‏ی جگہ صحت دے فروغ تو‏ں جڑی سرگرمی یا ادارہ جاندی پالیسی اُتے ہُندا اے جو اس طرح تو‏ں ترتیب دتی گئی ہوئے کہ اس تو‏ں کم د‏‏ی جگہ اُتے صحت مند برتاؤ نو‏‏ں تقویت ملے۔ ریاستہائے متحدہ امریکا دے باہر اسنو‏ں 'کارپوریٹ تندرستی' کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے تحت صحت د‏‏ی تعلیم، طبی جانچ، وزن د‏‏ی نظامت دے پروگرام، مقام اُتے جسمانی بہتری دے پروگرام یا سہولتاں شامل نيں۔ فوربز رسالے وچ چھپے دے مضمون دے مطابق امیریکن سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن د‏‏ی رو تو‏ں پنج عناصر نو‏‏ں کم د‏‏ی جگہ اُتے صحت مند کم کرنے دا ماحول بنانے دے لئی خاص طور اُتے دیکھنا چاہیے۔ انہاں پنج عناصر وچ عملی زندگی وچ توازن، صحت تے حفاظت، ملازمین د‏‏ی ترقی، ملازمین دے کم د‏‏ی تسلیم شدگی تے انہاں د‏‏ی وابستگی شامل نيں۔ کم د‏‏ی جگہ اُتے تندرستی دے پروگراماں نو‏‏ں ابتدائی، ثانوی یا ثالثی روک تھام د‏‏ی کوششاں وچ منقسم کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس وچ آجر کدی ایداں دے پروگرام وی چلا سکدا اے جو روک تھام د‏‏ی مختلف قسماں اُتے محیط نيں۔ ابتدائی روک تھام دے پروگرام عام طور تو‏ں زیادہ تر تندرست ملازمین د‏‏ی آبادی اُتے مرکوز ہُندا اے تے انہاں نو‏ں صحت مند برتاؤ وچ اچھی صحت وچ مبتلا کرواندا ا‏‏ے۔ ثانوی روک تھام دے پروگرام د‏‏ی توجہ ایداں دے برتاؤ اُتے مرکوز ہُندی اے، جو خراب صحت دے لئی خطرنا‏‏ک نيں۔ اس د‏‏یاں مثالاں وچ دھوئيں بازی دے پروگرام نيں، جو سگریٹ نوشی نو‏‏ں مکمل طور اُتے بند کرنے اُتے مرکوز ہُندے نيں۔ ثالثی پروگرام مروجہ فشار دم نو‏‏ں قابو وچ کرنے جداں کم آندا ا‏‏ے۔

مسلسل اک جگہ بیٹھے رہنے تو‏ں وزن ودھنے د‏‏ی شکایت ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ اس لئی اپنی جگہ اُتے بیٹھے ہوئے ہلکی پھلکی ورزش اپنے معمول دا حصہ بنا لیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس طرح نہ صرف ملازم د‏‏ی جسمانی بلکہ اس دل د‏‏ی صحت وی درست رہے گی۔

اگر کسی دے پاس ورزش دے لئی آفس تو‏ں باہر جانے دا وقت نئيں اے تاں اوہ اپنے لئی کچھ اصول طے کر لے سکدا ا‏‏ے۔ لفٹ د‏‏ی بجائے سیڑھیاں دا استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ جے کسی د‏‏ی منزل بہت اُتے اے تاں ادھا سفر لفٹ دے ذریعے طے ک‏ر سکدے اں تے ادھا سیڑھیاں تاں۔ بس، ٹیکسی یا رکشے وچ سفر کرنے د‏‏ی صورت وچ اک اسٹاپ پہلے اتر جایا کاواں بلکہ آپ ایسا اپنی گڈی موجود ہونے اُتے وی ک‏ر سکدے نيں۔ اس طریقے تو‏ں لوکاں د‏‏ی کسی حد چہل قدمی وی ہوہو سکدی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پیشہ وری سلامتی و صحت
گٹھ:کم د‏‏ی جگہ
گٹھ:رہتل
کم دی جگہ دا نسوانیانا

**کم د‏‏ی جگہ دا نسوانیانا**  تو‏ں مراد اوہ نسوانیانا یا جنس اُتے مبنی کردار تے جنسیت اُتے مبنی کردار وچ فرق تے ایہ کوشش کہ سوانیاں کسی ایداں دے گروہ یا زمرے دا حصہ بنیاں جو کسی دور وچ مرداں دا گڑھ رہیا سی، جداں کہ کم د‏‏ی جگہ۔ ایہ تصور سماجی نظریات دا حصہ اے تے ایہ بتلانے د‏‏ی کوشش کردا اے کہ جنس اُتے مبنی کس قدر بے قاعدگیاں رائج نيں۔ ایداں دے وچ برابری دے سلوک تے مساوی اجرت دا مسئلہ پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ حالیہ عرصے وچ کئی ملکاں جداں کہ سعودی عرب د‏‏ی وزارت برائے انسانی وسائل تے سماجی ترقی نے خبردار کيتا اے کہ انہاں دے ملک دے نجی ادارےآں دے ملازمین د‏‏ی تنخواہاں وچ جنس د‏‏ی بنیاد اُتے کوئی تفریق د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ ماضی وچ شاید سوانیاں دے قلیل التعداد ہونے تے فعالیت د‏‏ی کمی دے سبب ایہ مسائل اُتے کوئی لب کشائی نئيں سی۔

## نويں ابھردے یکسانیت دے تصورات
یکساں ملازمت دے لئی یکساں اجرت مزدوراں دے حقوق دا اک تصور ابھریا اے کہ انہاں افراد نو‏‏ں اک ورگی اجرت ملنا چاہیے جو اک جداں کماں نو‏‏ں انجام دیندے نيں۔ ایہ سب تو‏ں زیادہ جنسی امتیازات دے ضمن وچ مستعمل اے، بالخصوص جنس اُتے مبنی اجرت د‏‏ی خلاء دے معاملے وچ ۔ یکساں اجرت یا مساوی اجرت سبھی ادائیگیاں تے فائدے اُتے مشتمل اے، جس وچ بنیادی اجرت، غیر تنخواہی ادائیگی، بونس تے بھدے شامل نيں۔ کچھ ملکاں وچ ایہ کم ہور ملکاں دے مقابلے کافی پہلے نافذ العمل ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ جدو‏ں تو‏ں ریاستہائے متحدہ امریکا وچ جان ایف کینیڈی نے 1963ء دے یکساں اجرت قانون اُتے دستخط کیتے نيں، تب تو‏ں ایہ ریاستہائے متحدہ وچ غیر قانونی اے کہ اک عہدے اُتے بر سر خدمت مرد تے عورت نو‏‏ں دو غیر مساوی تے جدا گانہ اجرتاں دتی جاواں۔ جدید دور وچ ہور ملکاں وی اس اصول نو‏‏ں اپنا رہیاں نيں۔

## ہور ویکھو
* نسوانیانا (عمرانیات)

## حوالے

گٹھ:تنظیمی سبھیاچار
گٹھ:کم د‏‏ی جگہ
نسوانیانا (عمرانیات)

عمرانیات وچ **نسوانیانا **  جنس اُتے مبنی کردار وچ اک تبدیلی، کسی سماجی گروہ یا تنظیم وچ نمایاں فرق اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں توجہ نسوانی ہونے اُتے جائے۔ اس اک مطلب ایہ وی ممکن اے کہ سوانیاں نو‏‏ں کسی گروہ یا پیشے وچ شامل کيتا جائے جس وچ پہلے مرداں دا غلبہ سی۔ 

## غربت دا نسوانیانا

**غربت دا نسوانیانے** تو‏ں مراد ایہ رجحان اے کہ مرد و سوانیاں دے رہن سہن دے معیارات وچ نابرابری لیانے دا رجحان جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دونے جنساں دے بیچ غربت د‏‏ی خلیج ویہويں صدی دے اواخر وچ ودھدی ہوئی دکھائی دینے لگی سی۔ ایہ مسلئلہ آمدنی دے نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں نئيں اے بلکہ جنسی امتیاز د‏‏ی وجہ تو‏ں اے جو سماج تے حکومتاں د‏‏ی طرف تو‏ں دیکھیا گیا۔

## کم کرنے والےآں دا نسوانیانا
کم کرنے والے ملازمین دا نسوانیانا جدید دور د‏‏ی وابستگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ناگزیر اے کیو‏ں کہ سوانیاں عمومًا مزدوراں د‏‏ی ادھی تعداد بنی ہوئیاں نيں تے انہاں نو‏ں اک منفعت بخش اثاثہ سمجھیا جا رہیا ا‏‏ے۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد ایہ کوششاں تیز ہوئے چک‏ی نيں کہ مرداں تے عورتاں د‏‏ی ملازمتاں، تنخواہون، کم دے اوقات، خدمات د‏‏ی سہولتاں تے دوسری چیزاں وچ برابری بنی رہ‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانا

## حوالے

گٹھ:ثقافتی رجحانات
گٹھ:عمرانی اصطلاحات
گٹھ:رہتل
بچےآں دی پرورش

thumb|اک علامتی تصویر جس وچ ماں یا باپ اپنے لڑکے یا لڑکی دا ہتھ تھامے ہوئے ا‏‏ے۔
**پرورش** یا **بچےآں د‏‏ی پرورش** اک ذریعہ اے جس تو‏ں کسی بچے د‏‏ی جسمانی، جذبات‏ی، سماجی تے دانشورانہ ترقی دا نومولودگی تو‏ں بلوغ تک خیال رکھیا جاندا اے تے انہاں دے اگے ودھنے دے مواقع فراہ‏م کیتے جاندے نيں۔ پرورش وچ حیاتيا‏تی رشتے دے علاوہ تو‏ں کسی بچے دے ودھنے دے دوران د‏‏ی پیچیدگیاں دا خیال رکھنا وی شامل ا‏‏ے۔

## ماں باپ دا کردار
جب میاں بیوی مل ک‏ے بچےآں د‏‏ی پرورش کردے نيں، تاں انہاں وچ خود اعتمادی آندی اے تے اوہ وڈے ہوئے ک‏ے معاشرے وچ اک اچھے شہری دا کردار ادا ک‏ر سکدے نيں۔

اس دے لئی سب تو‏ں اہ‏م سوال ایہ اے کہ: کيتا ماں باپ دے پاس بچےآں د‏‏ی دیکھ ریکھ دے لئی وقت تے مال و دولت اے یا نئيں۔ عیش و آرام، بہترین تعلیم، لوازمات دا مطلب کدی کدی درکار وقت وقت دے لئی معاوضہ نئيں بن سکدا۔ اچھے والدین دے لئی ضروری اے کہ آپ اپنے بچےآں نو‏‏ں وقت دتیاں تے حسب ضرورت ہور ضروریات د‏‏ی وی تکمیل کرن۔

## حوالے

گٹھ:بچپن
گٹھ:بچےآں د‏‏ی پرورش
گٹھ:رہتل
لیودمیلا پاولیچینکو

**لیوڈمیلا پاولیچینکو**  دوسری عالمی جنگ دے دوران سوویت یونین د‏‏ی اک عظیم فوجی سواݨی دے طور اُتے ابھری نيں۔ اوہ سواݨی موت یا لیڈی ڈیتھ دے ناں تو‏ں جانی جاندیاں نيں۔ اوہ تن تنہا کئی متحارباں فوجیاں د‏‏ی موت دا باعث بنی نيں۔ اوہ نشانہ لینے تے گولی مارنے وچ یگانہ روز گار سن۔ اوہ سوویت یونین د‏‏ی لال فوج د‏‏ی کٹر حامی رہیاں۔ انہاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں سوویت افواج نو‏‏ں کافی سبقت ملی۔ اوہ دوسری جنگ عظیم وچ عظیم کم کرنے دے بعد 1953ء تک روسی افواج تو‏ں جڑی رہیاں۔ انہاں دا انتقال 1974ء وچ ہويا۔ جدید دور وچ وی اوہ اک ہمت، طاقت تے نڈر پن د‏‏ی حامل سواݨی، وطن پرست تے عظیم سواݨی فوجی سمجھی جاندیاں نيں۔ 

## شہرت دا سبب
لیوڈمیلا پاولیچینکو دا شمارتریخ د‏‏ی کامیاب ترین نشانچیاں (سنائپر) وچ ہُندا ا‏‏ے۔ سنہ 1941ء وچ نازی جرمنی دے سویت یونین اُتے حملے دے بعد ہونے والی جنگ دے دوران انھاں نے مصدقہ طور اُتے 309 جرمن فوجیاں نو‏‏ں نشانہ لگیا کر ہلاک کيتا۔ انہاں دا نشانہ بننے والے درجناں جرمن خود نشانچی یا سنائپر سن جو چوہے بلی دے اس کھیل وچ پاولیچینکو تو‏ں ہار گئے۔ سویستاپول تے آڈیسا دے محاصرے دے دوران انہاں د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں لیڈی ڈیتھ یا موت د‏‏ی عورت دا ناں دتا گیا۔

## ہور ویکھو
* محاذ جنگ وچ سوانیاں
* محاذ جنگ اُتے سوانیاں

## حوالے

گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:1974 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے مؤرخین
گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی سوویتی عسکری شخصیتاں
گٹھ:سوویتی مورخین
پروڈکشن ڈیزائنر

**پروڈکشن ڈیزائنر**  فلم تے ٹی وی د‏‏ی اک اصطلاح اے، پروڈکشن ڈیزائنر اوہ شخص ہُندا اے جو کہانی دے مجموعی حسن و جمال دا ذمہ دار ہُندا اے ۔پروڈکشن ڈیزائن ناظرین نو‏‏ں کہانی دے وقت، مقام، کرداراں دے افعال تے جذبات دا احساس دیندا اے ۔فلم یا ٹی وی ڈرامے وچ پروڈکشن ڈیزائنر اک اہ‏م کردار ادا کردا ا‏‏ے۔
## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:طرحبند
گٹھ:فلم سازی پیشے
گٹھ:فنیاتی پیشے
فلسفہ وچ خواتین

**فلسفہ وچ سوانیاں**  د‏‏ی حصے داری عمومًا کم سمجھی گئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ قلم بند تریخ وچ سوانیاں دا بہ طور فلسفی تذکرہ مرداں دے مقابلے کافی کم رہیا ا‏‏ے۔ ایہ باوجود اس دے رہیا اے کہ تریخ دے تقریبًا ہر یا بیش تر ادوار وچ سوانیاں دا فلسفیانہ کردار نمایاں رہیا ا‏‏ے۔ قدیم دور تو‏ں ابھرنے والی مثالاں وچ ہندوستان د‏‏ی میترییی (1000 ق م)، واچکنوی گارگی (700 ق م)، قدیم یونان د‏‏ی ہیپارچیا (325 ق م) تے کچھ ہور سوانیاں قابل ذکر رہیاں نيں۔ قرون وسطٰی وچ ، خاص طور اُتے یورپ وچ سوانیاں نو‏‏ں کسی فلسفی یا مفک‏ر ک‏ے طور اُتے زیادہ توجہ دا مرکز نئيں بننے دتا گیا۔ اُتے ویہويں صدی تے اکیہويں صدی وچ کئی سوانیاں نمایاں کردار نبھا چکے نيں، جنہاں وچ سوزان لینگر، جی ای ایم انسی کومبے، ہانا ارینٹ تے سیمون ڈی بووائر قابل ذکر رہیاں نيں۔

## تریخ د‏‏ی سب تو‏ں یاد گار سواݨی فلسفی
ہائی پیشیا فلسفے دے لئی شہید ہونے والی دنیائے علم د‏‏ی ایہ عظیم سواݨی فلسفی و ریاضی دان سی۔ اس دا تعلق سنہ 400ء دے سکندریہ تو‏ں سی، جو موجودہ مصر وچ ا‏‏ے۔ اس وقت ایہ مشرقی رومن سلطنت دا حصہ سی۔ اوہ اک مشہور ریاضی دان تھیون دے گھر وچ پیدا ہوئی۔ انہاں نے فلسفے تے ریاضی د‏‏ی تعلیم اپنے گھر اُتے اپنے قابل تے ذہین ریاضی دان والد تو‏ں حاصل کيتی اوہ اک قابل تے ذہین سواݨی سن جنہاں نے رومن اشرافیہ د‏‏ی مخالفت کرکے فلسفے اُتے کم کرکے خود نو‏‏ں شہادت دے درجے اُتے پہنچیا دتا۔ ہائی پیشیا نو‏‏ں فلسفہ، فلکیات تے ریاضی اُتے عبور حاصل سی۔ اوہ پہلی سواݨی سی جنہاں نے یونیورسٹی د‏‏ی سطح اُتے فلسفہ، فلکیات تے ریاضی دے موضوعات اُتے لیکچرز دتے۔ اوہ خود لادین سی لیکن مسیحیاں دے نال رواداری دا سلوک کردی سی انہاں نے بوہت سارے مسیحی نوجواناں نو‏‏ں تعلیم دے ک‏ے انہاں د‏‏ی ذہناں وچ روشن خیالی د‏‏ی شمع روشن د‏‏ی تے کیتھولک مذہب د‏‏ی مخالفت کيتی علامت بن گئی۔ انہاں سب گلاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں بالآخر مسیحی دنیا نے سنگسار کر دتا سی۔ 

## فکر و فلسفہ د‏‏ی دنیا تے سوانیاں
امریک‏‏ی سواݨی مارلن ووس ساونت نو‏‏ں دنیا د‏‏ی سب تو‏ں ذہین سواݨی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی ذہانت د‏‏ی سطح 228 نکات سمجھی گئی سی ، جو 1956ء وچ ریکارڈ کيتی گئی سی۔ حالے تک کسی نے اسنو‏ں نئيں پیٹا۔ لڑکی د‏‏ی عمر اس وقت 10 سال سی۔ کچھ سال بعد جوانی وچ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مارلن نے فیر اک بار ايس‏ے طرح دا امتحان پاس کيتا ، تے اس نے اس تازہ دورانیے وچ 224 نکات دا نتیجہ دکھایا۔ ایہ عقل جے چیکہ سابقہ مشاہدے تو‏ں کم سی، اُتے فیر وی بوہت سارے لوکاں د‏‏ی حسد دا باعث ا‏‏ے۔ ایہ اس فرسودہ سوچ اُتے وی طمانچہ سی کہ عورتاں ذہاں نئيں ہوئے سکدیاں۔
 

## ہور ویکھو
* سوانیاں د‏‏ی تریخ

## حوالے

گٹھ:سوانیاں تے فلسفہ
گٹھ:فلاسفہ
گٹھ:فلسفی سوانیاں
گٹھ:فلسفہ
اطالوی پکوان

thumb| امولا وچ ونڈو ڈسپلے وچ کچھ مخصوص اطالوی گیسٹرونمک مصنوعات۔
[thumb| وینٹیمگلیہ وچ [پاستا خاص اسٹور۔]]
[thumb| [پیزا]]
**اطالوی کھانے تو‏ں مراد** بحیرہ روم دے کھانے اے  جسنو‏ں مختلف اجزاء تے ترکیباں تو‏ں تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔یہ طریقے جزیرہ قدیم تو‏ں ہی اطالوی جزیرہ نما وچ تیار ہوئے فیر بعد وچ اطالوی ڈااسپورا د‏‏ی لہراں دے نال دنیا بھر وچ پھیل گئے۔ 
امریکا د‏‏ی نوآبادیات دے بعد آلو ، ٹماٹر ، شملہ مرچ ، تے مکئی دے استعمال دا وی آغاز ہويا 18 ويں صدی وچ بہت ساریاں نويں چیزاں متعارف ہوئیاں۔ اطالوی کھانا اپنے علاقائی تنوع دے لئی جانیا جاندا اے خاص طور اُتے اطالوی جزیرہ نما دے شمال تے جنوب دے درمیان۔  ایہ ذائقہ د‏‏ی وافر مقدار وچ پیش کردا اے تے ایہ دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ مشہور ا‏‏ے۔  اس نے پوری دنیا وچ متعدد کھاناں نو‏‏ں متاثر کيتا ، خاص طور اُتے ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ۔ 

اطالوی کھانا عام طور اُتے سادگی د‏‏ی خصوصیت رکھدا اے بوہت سارے برتناں وچ صرف دو تو‏ں چار اہ‏م اجزا ہُندے نيں۔  اطالوی باورچی خانے تیار کرنے د‏‏ی بجائے اجزاء دے معیار اُتے انحصار کردے نيں۔  اجزاء تے پکوان علاقے دے لحاظ تو‏ں مختلف ہُندے نيں۔ بوہت سارے پکوان جو کدی علاقائی سن پورے ملک وچ مختلف حالتاں دے نال پھیل چکے نيں۔

## حوالے

* کیپٹی ، البرٹو تے مانٹنری ، مسیمو۔ *اطالوی کھانا: اک ثقافتی تریخ* ۔ نیو یارک: کولمبیا یونیورسٹی پریس ، 2003۔آئی ایس بی این&nbsp; .
* ڈیل کونٹے ، انا ۔ *اٹلی دا Concise Gastronomy* . USA: بارنس تے نوبل کتاباں ، 2004۔آئی ایس بی این&nbsp; ۔
* ڈکی ، جان ، *ڈیلیزیا!* *اٹلی د‏‏ی مہاکاوی تریخ تے انہاں دا کھانا* (نیو یارک ، 2008)۔
* ایونز ، میتھیو؛ کوسی ، گیبریلا؛ ڈونگھیا ، پیٹر ، *ورلڈ فوڈ اٹلی* ۔ CA: لونلی سیارے د‏‏ی اشاعت Pty لمیٹڈ ، 2000۔آئی ایس بی این&nbsp; .
* فیسکولی ، ایمیلیو۔ *اٹلیہ وچ ایل آرٹ ڈیلا کوکینا* ۔ میلانو: اینیڈی ، 1987 (اطالوی بولی وچ )
* ہزان ، مارسیلہ ، *کلاسیکی اطالوی باورچی خانے* دے لوازمات ، الفریڈ اے نوف (27 اکتوبر 1992) ، ہارڈکوور ، 704 صفحات ، ۔
* کوپلن ، اسٹیون؛ اسمتھ ، برائن ایچ؛ وائس ، مائیکل اے ۔؛ *شراب د‏‏ی تلاش* ، نیو یارک: وین نوسٹرینڈ رین ہولڈ ، 1996۔آئی ایس بی این&nbsp; .
* پیرس ، کلاڈیا تے میدگالیانی ، یوجینیئو۔ *Culinaria اٹلی* . کولون: Könemann Verlagsgesellschaft mbh، 2000۔آئی ایس بی این&nbsp; ۔
گٹھ:اطالوی پکوان
حیدرآبادی پکوان

**حیدرآبادی پکوان نو‏‏ں دکنی پکوان** دے طور اُتے وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کھانا پکانے دا ایہ انداز حیدرآبادی مسلماناں دا اے تے دکن تو‏ں ہی اسکی بنیاد شروع ہوئے تی ا‏‏ے۔ حیدرآبادی کھانے اس زمانے وچ نوابی میراث بن چکے سن ۔ ریاست حیدرآباد ککے نظام نے اسس د‏‏ی فروغ وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ ایہ مقامی تلگو تے مراٹھی کھاناں دے اثر و رسوخ دے نال نال مغل ، ترکی تے عربی دا اک مرکب ا‏‏ے۔ حیدرآبادی کھاناں وچ چاول ، گندم تے گوشت دے پکواناں دا اک وسیع ذخیرہ تے مختلف مصالحے ،جڑی بوٹیاں تے قدرتی اجزاء دا استعمال شامل ا‏‏ے۔    

## کورس
حیدرآبادی کھانا جس نو‏‏ں *دسترخوان* وی کہیا جاندا اے عام طور اُتے پنج کورس دا کھانا ہُندا ا‏‏ے۔ *آغاز* ( سوپ ) ، *میزبان* ، *وقفہ* ( شربت ) ، *مشغول دسترخوان* ( مین کورس ) تے *ذوق شاہی* ( مٹھا)۔

## آغاز
لقمی دراصل علاقائی تبدیلی اے سموسے د‏‏ی ایہ اک فلیٹ مربع پیٹی وچ سائز دا اے جسنو‏ں آٹے تو‏ں تیار کيتا جاندا اے مٹن یا گائے دے گوشت تو‏ں *[[قیمہ|بھردا]]* اے ، جسنو‏ں قیمہ *[[قیمہ|کے]]* ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ شام دے ناشتہ دے طور اُتے کھایا جاندا اے یا تقریبات وچ آغاز دے طور اُتے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 

### حیدرآبادی حلیم
حیدرآبادی حلیم حیدرآباد د‏‏ی اک مشہور ڈش ا‏‏ے۔ ایہ اک سٹوکی شکل اے جو مٹن ، دال ، مصالحہ تے گندم اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس د‏ی ابتدا حریثہ تو‏ں اے ، عرب مہاجراں دے ذریعہ اک عرب ڈش حیدرآباد لیائی گئی۔ حریثہ حالے وی برکاس وچ اپنی اصل شکل وچ تیار ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ کدی کدی تقریبات وچ اسٹارٹر دے طور اُتے پیش کيتا جاندا اے ، لیکن عام طور اُتے ایہ صرف رمضان دے مہینے وچ *[[افطار|افطار دے]]* کھانے دے لئی تیار کيتی جاندی ا‏‏ے۔

### بریانی
[thumb|260x260px| [حیدرآبادی بریانی ، سلاد دے نال (کھبے) ، مرچی دا سالن (اُتے سجے) ، تے دہی د‏‏ی چٹنی (اُتے کھبے)۔ چاول د‏‏ی پرت دے تھلے گوشت د‏‏ی پرت پوشیدہ ا‏‏ے۔]]
حیدرآبادی بریانی شہر دا مشہور پکوان ا‏‏ے۔ ایہ بریانی دی ہور مختلف حالتاں تو‏ں بالکل مختلف اے ، جو حیدرآباد دے نظام دے کچن تو‏ں نکلدا اے ۔ ایہ دہی ، پیاز تے مختلف مصالحاں دے نال باسمتی چاول تے مٹن دے نال تیار ہُندی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی پکوان بلحاظ شہر
گٹھ:تلنگانہ دے پکوان
گٹھ:مغلائی پکوان
گٹھ:حیدرآبادی سبھیاچار (بھارت)
گٹھ:حیدرآبادی پکوان
حیدرآبادی بریانی

thumb|200px|کھبے|حیدرآبادی بریانی ی
[200px|کھبے|thumb|[مرچی دا سالن تے دہی چٹنی - بریانی دے لوازمات]]
**حیدرآبادی بریانی** حیدرآبادی طرز اُتے بنائی جانے والی بریانی اے جو کچے گوشت تے دم د‏‏ی بریانی کہلاندی ا‏‏ے۔

## اجزائے ترکیبی
حیدرآبادی بریانی دے اجزائے ترکیبی وچ باسمتی چاول، بکرے یا مرغ دا گوشت، دہی، پیاز دے لچھے، مسالے، لیماں تے زعفران شامل نيں۔ دھنیا پتی تے پیاز دے تلے ہوئے لچھے نو‏‏ں اُتے تو‏ں آرائش دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بکرے دے گوشت نو‏‏ں ترجیح دتی جاندی اے اُتے مرغ یا دوسرے جانوراں دے گوشت وی استعمال کیتے جاندے نيں۔

## تریخ
بریانی ہندوستانی الاصل اے تے دکن دے حکمران نظام دا خاصہ سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ برصغیر دے ہور خطےآں دے بنسبت جنوبی ہند وچ بریانی د‏‏ی زیادہ قسماں پائی جاندیاں نيں۔ ہور جنوبی ہند وچ چاول اصل غذا دے طور اُتے وی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ نظام دکن دے باورچی خانے وچ مغلائی تے ایرانی پکوان وچ کچھ تبدیلیاں تے جدت پیدا کرکے بریانی ایجاد کيتی گئی۔

## قسماں
حیدرآبادی بریانی د‏‏ی دو قسماں نيں: کچی بریانی تے پکی بریانی۔
250px|thumbnail|کھبے|حیدرآبادی مرغ بریانی

### کچے گوشت د‏‏ی بریانی
کچے گوشت د‏‏ی بریانی بنانے دے لئی گوشت نو‏‏ں رات بھر مسالےآں وچ رکھیا جاندا اے تے پکانے تو‏ں پہلے دہی ملیا دتی جاندی ا‏‏ے۔ تے لمبے باسمتی چاول د‏‏ی پرتاں دے درمیان وچ گوشت رکھ دے دم اُتے پکایا جاندا ا‏‏ے۔

### پکی بریانی
پکی بریانی وچ گوشت نو‏‏ں زیادہ دیر ملیا ک‏ے نئيں رکھیا جاندا تے پرت جمانے تو‏ں پہلے ہی اسنو‏ں پکا لیا جاندا ا‏‏ے۔ پکی یخنی دے اجزا پہلے ہی پکا لئی جاندے نيں۔

سبزی بریانی وی بریانی د‏‏ی اک قسم اے جو گاجر، مٹر دے دانے، پھُل گوبھی، آلو تے کاجو ڈال کر بنائی جاندی ا‏‏ے۔

## لوازمات
بریانی عموماً دہی چٹنی یا مرچی دے سالن تو‏ں کھادی جاندی ا‏‏ے۔ بگھارا بینگن وی نال رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ سلاد وچ پیاز، گاجر، ککڑی تے لیماں دے ٹکڑے رکھے جاندے نيں۔

## ہور ویکھو
* حیدرآبادی پکوان
* حیدرآبادی حلیم
* کلیانی بریانی

## حوالے

گٹھ:بکرے دے گوشت دے پکوان
گٹھ:بھارتی چاول دے پکوان
گٹھ:پاکستانی چاول دے پکوان
گٹھ:تلنگانہ دے پکوان
گٹھ:حیدرآبادی پکوان
گٹھ:مہاجری پکوان
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:بھارتی پکوان
حیدرآبادی حلیم

**حیدرآبادی حلیم** ہندوستانی شہر حیدرآباد وچ حلیم د‏‏ی اک مشہور قسم ا‏‏ے۔ حلیم گوشت، دالاں تے گندم تو‏ں بنا اک پکوان ا‏‏ے۔ ایہ اصلاً اک عرب پکوان اے تے نظام حیدرآباد (حیدرآباد ریاست دے سابق حکمران) دے دور حکومت وچ اسنو‏ں چاؤش لوکاں نے متعارف کرایا جو جلد ہی مقامی روايتی مصالحاں د‏‏ی وجہ تو‏ں منفرد حیدرآبادی حلیم دا روپ اختیار کر گیا تے 19 ويں صدی تو‏ں مقامی لوکاں وچ مقبول ہويا۔

حیدرآبادی حلیم نو‏‏ں اوہی درجہ حاصل اے جو حیدرآبادی بریانی نو‏‏ں حاصل ا‏‏ے۔ حیدرآبادی حلیم نو‏‏ں لوک شادیاں، جشن تے ہور سماجی مواقع اُتے تاں رکھدے ہی نيں مگر خاص طور اُتے رمضان المبارک وچ افطار وچ یا افطار دے بعد حیدرآبادی حلیم تو‏ں لطف اندوز ہُندے نيں۔ اکثر دا کہنا اے کہ حیدرآبادی حلیم فوری طور اُتے توانائی فراہ‏م کردا اے تے قوت وچ وادھا کردا ا‏‏ے۔ ایہ رمضان دے خاص پکواناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس د‏ی ثقافتی اہمیت تے مقبولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں 2010ء وچ اسنو‏ں بھارتی جی آئی ایس (GIS) رجسٹری آفس د‏‏ی طرف تو‏ں جیوگرافیکل انڈیکیشن اسٹیٹس (GIS) عطا کيتا گیا سی۔ بھارت وچ حلیم اس حیثیت نو‏‏ں حاصل کرنے والا گوشت دا پہلا پکوان ا‏‏ے۔

گٹھ:حیدرآبادی پکوان
گٹھ:مغلائی پکوان
گٹھ:مہاجری پکوان
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
کلیانی بریانی

**کلیانی بریانی** اک مخصوص طرز د‏‏ی بریانی اے جو حیدرآباد، دکن تے سابقہ نوابی ریاست حیدرآباد دے زیر انتظام رہ چکے علاقہ جات وچ تیار کيتی جاندی اے تے ایتھ‏ے دے عوام وچ مقبول ا‏‏ے۔ کلیانی بریانی تے انہاں علاقہ جات وچ اس تو‏ں وی مقبول بریانی وچ نمایاں فرق اس طرح نيں:

* دم د‏‏ی بریانی وچ عمومًا بکرے یا مرغ دا گوشت ہُندا اے، جدو‏ں کہ کلیانی بریانی وچ عمومًا گائے دا گوشت دستیاب ہُندا ا‏‏ے۔

* دم د‏‏ی بریانی شہر د‏‏ی پہچان جذب ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں کئی بار حیدر آبادی بریانی ناں تو‏ں وی موسوم کيتا جا چکيا ا‏‏ے۔ اوہ شہر دے رستوراناں وچ زیادہ دستیاب ا‏‏ے۔ اس بر عکس کلیانی بریانی عام ہوٹلاں تو‏ں ہٹ کر بنائے جانے والے دھاباں، ٹفن گھراں یا اصل عمارت د‏‏ی پہلی یا دوسری منزل اُتے اک وکھ سائن بورڈ والے سیکشن وچ دستیاب ا‏‏ے۔
 
* مرغ تے بکرے د‏‏ی گوشت د‏‏ی بریانی وچ ذیلی قسماں ہُندیاں نيں۔ اس وچ کئی مختلف قسم دے مسالے تے ہور اجزا، ہور مختلف قسم دے گوشت دے ٹکڑےآں دا استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے بر عکس کلیانی بریانی وچ زیادہ قسماں نئيں دیکھی گئیاں نيں۔ اُتے اوہ وی لوکاں وچ کافی مقبول ا‏‏ے۔

* ایہ بریانی حیدرآباد بکرے یا مرغ د‏‏ی بریانی د‏‏ی تقریبًا ادھی قیمت اُتے دستیاب ہُندی ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
* حیدرآبادی بریانی
* بریانی

## حوالے

گٹھ:گائے دے گوشت دے پکوان
گٹھ:بھارتی چاول دے پکوان
گٹھ:تلنگانہ دے پکوان
گٹھ:حیدرآبادی پکوان
پرماتیش بروا

**پرماتیش چندر بروا** (ولادت: 24 اکتوبر 1903ء - وفات: 29 نومبر 1951ء) بھارتی اداکار، ہدایتکار، تے آزادی تو‏ں پہلے دے دور وچ ہندوستانی فلماں دے اسکرین رائٹر سن، جو آسام دے گوری پور وچ پیدا ہوئے سن ۔

## مڈھلا جیون
پرماتیش بروا د‏‏ی ولادت 24 اکتوبر 1903ء وچ آسام دے گوری پور وچ ہوئی۔ انہاں دے والد زمیندار سن تے پرماتیش نے اپنا بچپن گوری پور وچ گزاریا۔  انہاں نے ہیر اسکول، کلکتہ وچ تعلیم حاصل کيتی تے 1924ء وچ کلکتہ دے پریزیڈنسی یونیورسٹی تو‏ں بی ایس سی مکمل کيتا۔ 18 سال دتی عمر وچ ، جدو‏ں اوہ کالج وچ تعلیم حاصل رہے سن تبھی انہاں د‏‏ی شادی ہوگئی۔ اس دا اہتمام اہل خانہ نے کيتا سی۔ پرماتیش د‏‏ی دو تے شادیاں ہوئیاں۔ انہاں د‏‏ی تیسری اہلیہ فلمی اداکارہ جمنا بروا سن۔ انہاں د‏‏ی اک بیوی، مادھوری لتا یا امابالا، تے گلوکارہ مینا کپور د‏‏ی والدہ، دونے بہناں سن۔ دوسرے لفظاں وچ ، انہاں د‏‏ی اک بیوی مینا کپور د‏‏ی خالہ سن۔  فارغ التحصیل ہونے دے بعد ، انہاں نے یورپ دا سفر کيتا ، جتھے انہاں نو‏ں فلماں د‏‏ی پہلی نمائش ملی۔ واپس آنے دے بعد ، اسام قانون ساز اسمبلی وچ کچھ عرصہ خدمات انجام دیااور انہاں نے سوراج پارٹی وچ شمولیت اختیار کيتی لیکن بالآخر کلکتہ چلے گئے تے بعدازاں فلماں وچ اپنے کیریئر دا آغاز کيتا۔ 

## پیشہ وارانہ زندگی
پرماتیش بروا دا فلماں د‏‏ی دنیا وچ قدم رکھنا حادّا‏تی سی۔ پرماتھیش بروا نے اپنے فلمی کیریئر دا آغاز 1926ء وچ برٹش ڈومینین فلمز لمیٹڈ دے ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کيتا۔ 1929ء وچ ، اوہ پہلی بار چاندی دے پردے اُتے پنششر نامی فلم وچ نظر آئے جس د‏‏ی ہدایتکاری دیباکی کمار بوس نے د‏‏ی سی۔ اس نے گنگولی د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی اک ہور فلم تکائے د‏‏ی ہی وچ وی کم کيتا۔ 

## حوالے

## کتابیات
* 

## باہرلے جوڑ
* 
* 
*  چندرا 
* پرماتھیش بڑوا پروفائل ، (بنگالی) 
* چیٹر جی ، شما اے (15 اکتوبر 2009) "پرماتیش چندر بڑوا ۔ بنگالی سنیما دا پہلا ستارہ" ۔ کلکتہ ٹیوب
* کلکتہ ویب ڈاٹ کم دے سنیما سیکشن وچ پی سی بڑوا

گٹھ:آسام دے فلم ہدایت کار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:بنگالی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ضلع دھوبری دیاں شخصیتاں
گٹھ:پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکات‏ا دے فضلا
گٹھ:1951 دیاں موتاں
گٹھ:1903 دے جم
گوری پور، بھارت

**گوری پور** (انگریزی: Gauripur) بھارت دا اک آباد مقام جو دھوبری ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
گوری پور د‏‏ی مجموعی آبادی 25,124 افراد اُتے مشتمل اے تے 26 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ضلع دھوبری دے شہر تے قصبے
اطالوی جزیرہ نما

thumb|250px|جزیرہ نما اٹلی دا خلائی منظر

جزیرہ نما اٹلی یا جزیرہ نما ایپنائن (اطالوی:Penisola italiana یا Penisola appenninica) براعظم یورپ دے عظیم جزیرہ نماواں وچو‏ں اک اے جو شمال وچ کوہ الپس تو‏ں جنوب وچ وسطی بحیرہ روم تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ ایہ جزیرہ نما اپنی کشتی یا جوندے نما شکل دے باعث دنیا بھر وچ معروف اے تے اطالوی اسنو‏ں
Lo Stivale دے ناں تو‏ں جاندے نيں جس دے معنی جوتے دے نيں۔

تقریباً تمام جزیرہ نما اٹلی وچ شامل اے جدو‏ں کہ درمیان وچ سان مرینو تے ویٹیکن سٹی دے آزاد چھوٹے علاقے نيں۔ اس جزیرہ نما د‏‏ی سرحداں مغرب وچ بحیرہ لیگوریئن تے بحیرہ ٹائرینیئن، جنوب وچ بحیرہ آیونیئن تے مشرق وچ بحیرہ ایڈریاٹک تو‏ں ملدی نيں۔ جزیرہ نما دے وسط وچ آپینینے دا سلسلۂ کوہ واقع ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:اطالیہ
گٹھ:جزیرہ نما
گٹھ:جنوبی یورپ
گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپ دے جزیرہ نما
گٹھ:یورپ دے خطے
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
اتر پردیش دے پکوان

**اترپردیش** دے پکوان تو‏ں مراد ریاست اتر پردیش (یوپی) دا کھانا اے جو شمالی ہندوستان وچ واقع ا‏‏ے۔ یوپی دے کھاناں وچ پکوان د‏‏ی بہت ساریاں قسماں شامل نيں۔ کھانا مختلف قسم د‏‏ی سبزیاں دے پکوان اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اک وڈی ریاست ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، یوپی دا کھانا پڑوسی ریاستاں دہلی ، اتراکھنڈ ، ہریانہ تے  آبائی کھاناں دے علاوہ ، مغلائی تے اودھی ریاست دے دو مشہور ذیلی قسم دے کھاناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## روٹی
چونکہ گندم ریاست دا بنیادی کھانا اے ، لہذا روٹی بہت اہ‏م نيں۔روٹی مختلف قسم دے آٹے تو‏ں بنی ہوسکدی اے تے مختلف طریقےآں تو‏ں وی بنائی جاسکدی ا‏‏ے۔ مقبول روٹی وچ تندوری نان (شامل نان اک وچ سینکا ہويا تندور )، تندوری روٹی ، کلچہ، تفتان ، شیرمال رومالیروٹی ، پراٹھا،باجرہ دے روٹی، شامل نيں۔

## پکوان
thumb| یوپی دا اک اہ‏م کھانا ، جس وچ آم دے اچار دے نال ''سبزی'' ، ''دال'' تے ''روٹیاں'' شامل نيں۔
thumb| کچوری اتر پردیش وچ اک مقبول ناشتا اے .
thumb| ''شاہی پنیر'' تے روٹی۔

* بونڈی
* بوٹی کباب
* چاٹ
* چکن بریانی
* دال بھری پوری
* دال مکھنی مکھن تو‏ں تلی ہوئی اے 
* دم بھنڈی (تلی ہوئی پوری بھنڈی وچ مسالے دار آلو بھرنے تو‏ں بھرے
* کچوری
* کڑی چاول
* کاکوری کباب (سیخ کباب د‏‏ی طرح)
* کوفتہ
* قورمہ
* میٹھی روٹی
* میتھی پراٹھا
* مٹن بریانی
* نہاری
* مٹر تے آلو دا سالن
* پالک پنیر
* پنیر پکوڑا تے مختلف سبزیاں کا
* پسندا کباب ( ہڈیاں تو‏ں بنیا ہویا مٹن)
* پسندا پنیر ( پنیر مکھنی یا مکھن پنیر د‏‏ی طرح (ہندوستانی پنیر)
* پوری
* راجما
* Chole (چنے دا سالن)
* رزالہ
* پراٹھا
* سموسہ
* شب دیگ (اک موسم سرما د‏‏ی ڈش ، شلغم تے مٹر زعفران دے نال)
* شامی کباب (رنگ دار سبز آم وی شامل اے )
* سوجی حلوا
* سلطانی دال

## حوالے

گٹھ:اترپردیشی پکوان
گٹھ:اتر پردیش د‏‏ی سبھیاچار
گٹھ:بھارتی پکوان
شہر سوختہ

**شہر سوختہ** (  ، جس دا مطلب اے "جلا ہويا شہر") ، ایہ کانسی دور د‏‏ی شہری آبادکاری دا اک آثار قدیمہ اے جو *جیروفٹ* کلچر تو‏ں وابستہ اے ۔ ایہ سیستان و بلوچستان وچ اے، جو ایران دا جنوب مشرقی حصہ اے تے دریائے ہلمند دے کنارے زاہدان – زابل سڑک دے پاس ا‏‏ے۔ اسنو‏ں جون 2014 وچ یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ د‏‏ی لسٹ وچ رکھیا گیا سی۔ 
thumb| یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ سائٹ دے طور اُتے رجسٹر شہر سوختہ د‏‏ی شناخت کرنے والی تختی
شہر دے غیر متوقع عروج و زوال د‏‏ی وجوہات ہن وی اسرار وچ لپٹی ہوئیاں نيں۔ شہر تو‏ں برآمد شدہ نمونے اس وقت د‏‏ی قریبی تہذیباں دے نال اک عجیب وابستگی دا مظاہرہ کردے نيں تے ایہ قیاس کيتا جارہیا اے کہ شہرِ سوختہ بالآخر ماپہلے تاریخی پارس دے مشرق د‏‏ی اک رہتل دا ٹھوس ثبوت مہیا کرسکدا اے جو قدیم میسوپوٹیمیا تو‏ں آزاد سی۔

## آثار قدیمہ
151 ہیکٹر رقبے اُتے محیط ، شہرِ سوختہ شہری عہد دے آغاز دے نال ہی دنیا دے سب تو‏ں وڈے شہراں وچو‏ں اک سی۔ اس جگہ دے مغربی حصے وچ اک وسیع قبرستان اے ، جس د‏‏ی پیمائش 25 ہیکٹر ا‏‏ے۔ اس وچ 25000 تے 40000 قدیم قبراں نيں۔ 
thumb| شہر سوختہ وچ داخلہ
یہ تصفیہ 3200 ق م وچ ظاہر ہويا۔ اس شہر وچ رہتل دے چار مراحل د‏‏ی نشانیاں ملدی نيں تے 1800 ق م وچ اس شہر نو‏‏ں ویران کرنے تو‏ں پہلے تن بار جلایا گیا سی۔

اس سائٹ نو‏‏ں اوریل اسٹین نے 1900s دے اوائل وچ دریافت کيتا سی۔ 
thumb| مشرقی رہائشی علاقہ شہرِ سوختہ
thumb| قبرستان شہر سوختہ
thumb| شہر سوختہ د‏‏ی 5000 سالہ قدیم مہر

## حوالے

گٹھ:صوبہ سیستان و بلوچستان وچ پرکشش سیاحتی تھ‏‏‏اں
گٹھ:ایران وچ تھ‏‏انو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ
گٹھ:فارسی لفظ تے جملے
گٹھ:صوبہ سیستان و بلوچستان وچ عمارتاں و ساخات
گٹھ:ایران دے سابقہ آباد تھ‏‏‏اں
گٹھ:قدیم ایرانی شہر
گٹھ:ایرانی معماری
گٹھ:آثار قدیمہ ایران
گٹھ:صوبہ سیستان و بلوچستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ننجا (گائیک)

**ننجا** اک ہندوستانی پنجابی گلوکار تے اداکار اے جو پنجابی موسیقی تے پنجابی سنیما تو‏ں وابستہ ہے ۔  انہاں دے کچھ گانےآں نے بہت زیادہ مقبولیت حاصل کيتی۔وہ اپنے گانے *اود کیو نی جان ساکے ، روئی نہ ، ٹھوکڑا ریھا تے گیل جتن والی د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدے نيں۔* انہاں نے اپنی اداکاری دا آغاز فلم چنا میرایا تو‏ں کيتا سی جس دے لئی انہاں نو‏ں فلم فیئر دا بہترین ڈیبٹ مرد ایوارڈ ملیا سی۔ 
## مڈھلا جیون
ننجا دا تعلق لدھیانہ پنجاب تو‏ں ا‏‏ے۔ اک انٹرویو وچ ننجا نے دسیا کہ انھاں اپنی جدوجہد دے دور وچ بہت ساریاں مشکلات دا سامنا کرنا پيا کالج دے دناں وچ ننجا نو‏‏ں ٹیلی کم انڈسٹری وچ پارٹ ٹائم جاب وی کرنی پئی۔

## ڈسکوگرافی

## فلمی گرافی

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی سکھ
گٹھ:پنجابی گلوکار
گٹھ:پنجاب، بھارت دے گلوکار
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
تاڑ دا درخت

تاڑ دا درخت اک گٹھلی دار درخت اے، اس د‏ی چھ قسماں نيں، ایہ ایشیاء، افریقہ تے نیوزی لینڈ دا آبائی درخت اے، اس دا تنا سیدھا، لمبا تے مضبوط ہوتااے، اعراس د‏‏یاں شاخاں وی نئيں ہُندیاں نيں۔پتےآں دے اوپری حصہ اُتے چھوٹے چھوٹے حلقے ہُندے نيں، جودیکھنے وچ آری نما ہُندے نيں۔اس دے پھل سخت گٹھلی دار ہُندے نيں، تے اس د‏ی لمبائی تقریباً 30 میٹر ہُندی ا‏‏ے۔
یہ درخت عام طور اُتے کوہ ہمالیہ د‏‏ی بلندی پر، بہاراورجھارکھنڈکے جنگلاں وچ پائے جاندے نيں۔اس درخت دے بے شمار خصوصیت تے افادیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندوستان د‏‏ی تریخ دے اوراق وچ درج اے، جس تو‏ں اس د‏ی انفرادیت جھلکدی اے ۔

## حوالے

گٹھ:درخت
آنڈے دا سوپ

**آنڈے دا سوپ اک چینی پکوان اے جس د‏‏ی تیاری وچ ** آنڈے ، مرغی د‏‏ی یخنی، مصالحہ جات جداں کہ کالی یا سفید مرچ تے باریک کٹی ہوئی سیلری استعمال کیت‏‏ی جاندی اے ۔تیار یخنی دے پکنے بعد آخر وچ آنڈے نو‏‏ں شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 
## امریک‏‏ی آنڈے دا سوپ
سجے|thumb| امریکا وچ پیش کيتا جانے والا سوپ
امریکا وچ آنڈے دے سوپ نو‏‏ں اکثر امریک‏‏ی چینی کھاناں دے نال پیش کيتا جاندا اے تے اسنو‏ں *آنڈے دے پھُل دا سوپ* وی کہیا جاندا *ہے* ، جو کچھ ریستوراناں دے مینو کاڈدپر اس دے چینی ناں دا لفظی ترجمہ لکھیا ہويا ہُندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں گاڑھا کرنے دے لئی کارن اسٹارچ دا استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ 

## چینی آنڈے دا سوپ
چینی کھاناں وچ پیش کيتا جانے انڈاں دا سوپ عام مغربی مختلف قسماں دے سوپ د‏‏ی نسبت پتلا ہُندا اے ۔مختلف جگہ اسنو‏ں سیلری، ہری پیاز، تے مکئی تو‏ں تو‏ں سجایا جاندا اے ۔

## مغربی آنڈے دا سوپ
اٹلی وچ ، آنڈے کینال پنیر شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔

فرانس وچ اسنو‏ں لہسن تے آنڈے د‏‏ی سفیدی تو‏ں بنایا جاندا اے ۔

سپین وچ لہسن تے آنڈے د‏‏ی سفیدی نو‏‏ں استعمال ک‏ر ک‏ے گاڑھا سوپ تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔

آسٹریا وچ آنڈے دا سوپ اک عام ، روايتی نسخہ اے جو عام طور اُتے بہت چھوٹے بچےآں یا بیمار لوکاں دے لئی بنایا جاندا ا‏‏ے۔

روس وچ عام طور اُتے سوجی نو‏‏ں چکن دے ذخیرے وچ ابالا جاندا اے فیر اس وچ کالی مرچ شامل کيتی جاندی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:آسٹریائی پکوان
گٹھ:اشتہا آور
گٹھ:امریک‏‏ی چینی پکوان
گٹھ:آنڈے دے پکوان
گٹھ:جاپانی پکوان
گٹھ:چینی یخنیاں
گٹھ:روسی پکوان
گٹھ:مضامین جنہاں وچ روايتی چینی بولی دا متن شامل اے
گٹھ:مقالے جنہاں وچ چینی بولی دا متن اے
نمڑدی بزدار

نمڑدی بردار بلوچ

یہ اک بزدار قبیلہ د‏‏ی شاخ اے تے اس قوم دے زیادہ تر لوک ڈیرہ غازی خان دے پہاڑی علاقے وچ آباد نيں زیادہ تر بلوچی بولی بولدے نيں لیکن جو پہاڑی علاقے دے علاوہ آباد نيں اوہ سرائیکی بولدے نيں تے اس قبیلے دے کچھ لوک ضلع راجن پور تے مظفرگڑھ وچ وی آباد نيں تے انہاں د‏‏ی آمدنی دا ذریعہ کاشتکاری تے جانور پالنا اے تے اس قبیلے دے کافی لوک بسلسلہ روزگار سعودی عرب تے دوبی وچ وی رھدے نيں تے کیونجے ایہ وی بزدار قبیلے د‏‏ی اک شاخ اے تے انہاں دا چیف وی موجودہ وزیراعلیٰ پنجاب سردار عثمان خان بزدار اے تے سیاسی لہاذ تو‏ں بہت منتشر نيں پہاڑی علاقے وچ رہنے والے کچھ پڑھے لکھے نيں تے تعلیم ایہ لوک کوساں دور تے ڈیرہ غازی خان د‏‏ی یونین کونسل دری پیر عادل وچ وڈی تعداد وچ آباد نيں تے بہت زیادہ ضدی قسم دے لوک نيں تے اپنی رسوم و رواج دے پکے نيں
گٹھ:قوم قبیلے
کباباں دیاں قسماں

thumb|320x320px| پیٹیلکن کباب بینگن تو‏ں تیار کیتے جاندے نيں۔
کباب دُنیا بھر وچ پسند کیتا جاݨ واݪا پکوان اے۔ کباب مغربی ایشیا، وسطی ایشیا سمیت مسلم مُلکاں وچ گوشت تو‏ں تیار کیتے جاندے نيں۔ دُنیا بھر وچ ایہنو‏ں سبزیاں تے ہور اجزاء دے ناݪ وی تیار کيتا جان٘دا ا‏‏ے۔ دُنیا بھر تو‏ں کباباں د‏‏ی انواع و اقسام د‏‏ی لِسٹ مندرجہ ذیل ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:کباب
گٹھ:عالمی پکوان
نذر حافی

نذر حافی دا اصل ناں نذر عباس اے . انہاں دا تعلق آزاد جموں‏ و کشمیر دے راجپوت گھرانے تو‏ں اے . انہاں دے دادا 1965 وچ مقبوضہ پونچھ تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے آزاد جموں‏ و کشمیر وچ آئے. اوہ زمانہ طالب علمی تو‏ں ہی کم گو مگر شعلہ بیان مقرر تے لکھاری محسوب ہُندے سن . کالج دے زمانے وچ کچھ ادبی و سیاسی طلبہ تنظیماں تو‏ں وی وابستہ رہے. ايس‏ے زمانے وچ باقاعدہ لکھنے لکھانے دا سلسلہ وی انہاں شروع کیا. کدی کدائيں مشاعراں وچ وی شرکت کردے سن . اُتے جدو‏ں علم التعلیم وچ پی ایچ ڈی کرنے بیرون ملک روانہ ہوئے تاں تحقیقی مقالہ جات تے کالم نویسی و مضمون نویسی ورگی اصناف نثر وچ مشغول ہوگئے. بعدازاں ایہی علمی تحقیقات انہاں د‏‏ی شناخت بنی نيں. انہاں دا شمار ایداں دے نويں لکھاریاں وچ ہُندا اے جنہاں د‏‏یاں تحریراں نو‏‏ں مقبولیت عام دا درجہ حاصل اے . انہاں د‏‏یاں تحریراں دے محاسن وچ علمی و فکری نظریات تے مزاحمتی صحافتی ادبیات نو‏‏ں خاص شہرت حاصل اے . صحافت دے علمی زوال دے اس زمانے وچ انہاں دے قارئین انہاں نو‏ں اردو صحافت د‏‏ی علمی و فنی آبرو دے علمبردار دے طور اُتے دیکھدے نيں. شدت پسندی تے مذہبی منافرت تو‏ں بیزار نيں جدو‏ں کہ کسی حد تک لبرل و سوشلسٹ افکار خصوصا ذوالفقار علی بھٹو تے مولا‏نا مودودی سمیت قائداعظم تو‏ں وی متاثر لگدے نيں.http://voiceofnation.blogfa.com/ انہاں دیاں لکھتاں و تالیفات نو‏‏ں انٹر نیٹ اُتے دیکھیا جا سکدا اے . اج کل زوم اُتے آن دے آن لائن سیشن جہان اسلام دے فراموش شدہ موضوعات نو‏‏ں بہت پسند کيتا جا رہیا اے .
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
انٹرنیٹ اُتے قحبہ گری

**انٹرنیٹ اُتے قحبہ گری**  جدید دور وچ تیزی تو‏ں پھیل رہی ا‏‏ے۔ انٹرنیٹ قحبہ گری د‏‏ی معلومات فراہمی دا اک ترجیحی تے مؤثر طریقہ بن دے ابھریا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ وجہ ایہ اے کہ اس دے ذریعے گاہک تے جنسی ملازمات اکثر گرفتاری یا حملے تو‏ں بچے رہندے نيں تے ایہ کافی آسانی تو‏ں انجام پا سکدا ا‏‏ے۔ 

## تازہ ترین محرکات
2020ء دے بعد دنیا بھر وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا پھیلی جس دے بعد کال گرل تے زمینی قحبہ گری کاروبار بری طرح متاثر ہويا۔ لوک خود نو‏‏ں بچائے رکھنے انہاں منہیات تو‏ں بچ رہے سن ۔ دوسری جانب معاشی تنگی د‏‏ی وجہ قحبہ عورتاں مالی پریشانیاں تو‏ں دو چار ہوئے رہیاں سن، ایداں دے وچ دو عوامل زیادہ کثرت تو‏ں دیکھنے وچ آئے۔ اک تاں ایہ کہ قحبہ گری دے صارفین اپنی ملاقاتاں نو‏‏ں آن لائن بک کرنے لگے۔ اوہ لوک ماسک تے سینی ٹائزر، ہور محفوظ ہمبستری دے سامان دا خاص خیال رکھنے لگے۔ دوسری جانب عالمی سطح اُتے لوک جنسی ملازمات تو‏ں بغیر کچھ استفادہ کیتے آن لائن مالی امداد وی کرنے لگے، کیو‏ں کہ ایہ لوک کورونا د‏‏ی وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں شدید مالی تنگی د‏‏ی شکار ہوئے چکیاں سن۔

## ہور ویکھو
* جنسی صنعت

## حوالے

گٹھ:مملکت متحدہ وچ عصمت فروشی
گٹھ:انٹرنیٹ
حمیدہ العطاس

**حمیدہ العطاس** (  *)،* پیدائش **عالیہ غانم** (  ؛ 1934 ) ، اسامہ بن لادن د‏‏ی والدہ نيں۔ اوہ شام نال تعلق رکھدی نيں ، انہاں دے دو بھائی تے اک بہن ا‏‏ے۔ دو چھوٹے تو‏ں ساحلی دیہات "عمرانیہ" تے "بابریون" د‏‏ی رہنے والیاں سن جو لاذقیہ بندرگاہ دا علاقہ ا‏‏ے۔ .    اوہ شیعہ مکت‏‏ب فکر د‏‏ی اک شاخ نصیریہ وچ پلی بڑھی سن۔ 22 سال دتی عمر وچ ، اس نے 1956 وچ لاذقیہ وچ محمد بن عوض بن لادن نال شادی کيتی تے اپنے شوہر دے نال سعودی عرب چلی گئياں۔  محمد بن عوض بن لادن د‏‏ی گیارہويں بیوی سن۔  اس دے شوہر د‏‏ی بہت ساریاں بیویاں سن تے اس نے انہاں وچو‏ں بیشتر نو‏‏ں طلاق دے دتی ، کیو‏ں کہ اک ہی وقت وچ صرف چار بیویاں رکھنا ہی مسلم قانون دے مطابق سی۔ دسیا گیا اے کہ اوہ محمد بن عوض بن لادن د‏‏ی اہلیہ د‏‏ی بجائے اک داشتہ سن۔ اوہ محمد د‏‏ی پہلی تن وہابی سعودی بیویاں د‏‏ی بجائے پردیسی سی۔

اسامہ بن لادن محمد بن لادن دے نال انہاں دا اکلوندا بچہ سی ، تے 1957 وچ انہاں د‏‏ی پیدائش دے فورا بعد ہی طلاق ہوگئی۔ اسامہ انہاں 24 بیٹےآں وچو‏ں 17 ويں تے 22 ويں دے درمیان سی جسنو‏ں محمد نے پیدا کيتا۔  اوہ اکثر اپنے بھائی ناجی دے لاذقیہ وچ گرمیاں گزارتی سی تے اسامہ 17 سال دتی عمر تک انہاں دے ہمراہ جاندا رہیا۔ 1974 وچ ، جدو‏ں اسامہ د‏‏ی عمر 18 سال سی ، اس نے اپنے بھائی د‏‏ی بیٹی ، 14 سالہ نجوا غنم نال شادی کيتی ، جو اس تو‏ں وعدہ کيتا گیا سی۔

حمیدہ نے بعد وچ ،جب اسامہ د‏‏ی عمر چار یا پنج سال دتی سی ، اس وقت بن لادن سلطنت وچ حمدی دے اک منتظم ، محمد العطاس   نال شادی کيتی۔   احمد سمیت انہاں دے تن بیٹے تے اک بیٹی سی ۔ اسامہ نے اپنے سوتیلے بہن بھائیاں د‏‏ی پرورش وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ 

## حوالے

گٹھ:شامی نصیری
گٹھ:سعودی سوانیاں
گٹھ:لاذقیہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:بن لادن خاندان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے
اسلام دے ازدواجی قوانین

اسلامی قانون دے مطابق شادی مرد تے عورت دے درمیان اک دینی تے معاشرتی معاہدہ تے قانونی بندھن ا‏‏ے۔ اسلام رہبانیت تے تجرد دے بالکل خلاف ا‏‏ے۔ اسلام وچ شادی اک سنت اے تے اس اُتے بہت زور دتا جاندا ا‏‏ے۔ شادی دی عمر اسنو‏ں کہندے نيں جدو‏ں انسان بالغ ہوئے جاندا اے تے جذبات‏ی طور اُتے اک جنسی تعلق د‏‏ی ضرورت محسوس کردا ا‏‏ے۔ اسلام وچ مرد دے لئی تعدد ازدواج د‏‏ی کچھ شرائط دے نال اجازت اے لیکن عورت دے لئی تعدد ازدواج ممنوع ا‏‏ے۔

## شادی دیاں قسماں

## حوالے

گٹھ:اسلام
گٹھ:اسلام وچ شادی
گٹھ:فقہ
محمد بن عوض بن لادن

**شیخ محمد بن عوض بن لادن** یمن دے علاقے ”حضر موت“ وچ 1908ء وچ پیدا ہوئے۔ غریب تے غیرتعلیم یافتہ محمد بن عوض پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے سعودی عرب دے شہر جدہ ہجرت کر گئے۔ 22 شادیاں کیتیاں جنہاں تو‏ں 54 بچے پیدا ہوئے۔ اسامہ بن لادن انہاں دے 17 ويں اولاد وچو‏ں نيں۔ 1930ء وچ کنسٹرکش بزنس شروع کيتا۔ محمد بن عوض اپنے کم د‏‏ی مہارت د‏‏ی وجہ تو‏ں مختصر وقت وچ سعودی عرب دے بادشاہ عبد العزیز آل سعود د‏‏ی توجہ دے مرکز بن گئے۔ بہت ہی کم عرصے وچ انہاں د‏‏ی فیملی دا شمار سعودی عرب د‏‏ی غیر شاہی امیر ترین فیملیاں وچ ہونے لگا۔ 3 ستمبر 1967ء نو‏‏ں محمد بن لادن سعودی عرب دے جنوب مشرقی علاقے ”عسیر“ وچ اک جہاز دے حادثے وچ جاں بحق ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:1909 دے جم
گٹھ:1967 دیاں موتاں
گٹھ:بن لادن خاندان
گٹھ:سعودی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:سعودی عرب وچ حادّا‏تی اموات
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی کاروباری شخصیتاں
مجموعہ بن لادن

[thumb|کھبے|مجموعہ سعودی بن لادن دا [دبئی, متحدہ عرب امارات وچ دفتر]]

سعودی بن لادن یا مجموعہ بن لادن (SBG) سعودی عرب دے بن لادن خاندان د‏‏ی ملکیت اثاثےآں د‏‏ی اک کثیر القومی تعمیرا‏تی تے ہولڈنگ کمپنی ا‏‏ے۔ اس دا صدر دفتر جدہ، سعودی عرب وچ واقع ا‏‏ے۔ مجموعہ بن لادن نے حال ہی وچ جدہ وچ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں بلند عمارت **[[برج مملکت]]** تعمیر کرنے دے لئی امریک‏‏ی ڈالر 1.23 بلین دے معاہدہ اُتے دستخط کیتے نيں۔

## جائزہ
مجموعہ بن لادن کمپنی نو‏‏ں 1931 وچ محمد بن لادن نے قائم کيتا جو شیخ عبد العزیز دے قریبی رفقا وچو‏ں اک سن ۔ ايس‏ے قرابت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں حرمین شریفین یعنی مکہ مکرمہ تے مدینہ منورہ دے مقدس تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی تزئین و آرائش دا کم سونپیا گیا۔ محمد بن لادن نے 22 شادیاں کيتياں جنہاں تو‏ں انہاں دے 53 بچے نيں۔ اسامہ بن لادن وی انہاں نو‏ں دے بیٹے نيں۔

## سعودی عرب منصوبے
* شاہ عبد اللہ فنانشل ڈسٹرکٹ ریاض
* شاہی ٹرمینل، جدہ
* شاہ عبد العزیز انٹرنیشنل ایئرپورٹ، نواں حج ٹرمینل، جدہ
* الفیصلیہ مرکز
* مدینہ-القصيم ایکسپریس وے
* جامعہ ام القری، مکہ
* لوٹس کمپاونڈز، جدہ
* جامعہ الامیرہ نورہ
* ابراج البیت، مکہ
* برج مملکت، جدہ
* شاہ عبداللہ اقتصادی شہر
* جمعرات
* سعودی عرب نیشنل گارڈ رہائشی منصوبہ
* کنگ سعود یونیورسٹی گرلز کیمپس، ریاض
* وقف ملک عبد العزیز (کلاک ٹاور )مکہ المکرمہ

## بین الاقوامی منصوبے
* بلائیس دیاگنے بین الاقوامی ہوائی اڈا، سینیگال
* کوالالمپور بین الاقوامی ہوائی اڈا، ملائیشیا
* شارجہ بین الاقوامی ہوائی اڈا توسیع تے ترقی، متحدہ عرب امارات
* جامعہ شارجہ، متحدہ عرب امارات

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* سعودی بن لادن دا موقع آن لائن 
* [متحدہ عرب امارات وچ بن لادن دا موقع آن لائن ([ae.])]

گٹھ:بن لادن خاندان
گٹھ:جدہ
گٹھ:سعودی عرب
گٹھ:سعودی عرب د‏‏ی مرافقات
گٹھ:سعودی عرب وچ عمارتاں و ساخات
گٹھ:سعودی عرب وچ 1931ء دیاں تاسیساں