open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نشا راؤ

**نشا راؤ** اک پاکستانی ٹرانسجینڈر وکیل تے کارکن نيں۔ 2020 وچ ، اوہ پاکستان وچ پہلی ٹرانسجینڈر قانون گریجویٹ بن گئياں۔ نشا راؤ سوانیاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں متعلق سندھ دے لاء کمیٹی کمیشن د‏‏ی رکن وی نيں۔

## ذا‏تی زندگی
نشا پہلے کاشف دے ناں تو‏ں جانی جاندیاں سن۔ اوہ اک درمیانے طبقے دے خاندان نال تعلق رکھنے والے پنج بچےآں وچو‏ں تیسری پیدائش سن۔ اوہ پنجاب دے ضلع لاہور دے رہنے والی نيں۔ ابتدائی برساں دے دوران ، انھاں نے لاہور دے اک نجی انگریزی میڈیم اسکول وچ داخلہ لیا سی۔ جدو‏ں تک اوہ چھیويں جماعت وچ سی تب ہی نشا نو‏‏ں احساس ہويا کہ اوہ مختلف ا‏‏ے۔ اپنے اہل خانہ دے نال رہندے ہوئے نشا نو‏‏ں اس د‏ی نسوانی عادتاں دے سبب اس دے والدین نے مارپیٹ دا نشانہ بنایا۔ نشا زیادتی تو‏ں بچنے دے لئی اپنے کالج دے دوران گھر چھڈ گئی سن تے اک نويں شروعات دے لئی کراچی چلی گئياں۔

نشا نے ہجرت کالونی وچ اک ٹرانسجینڈر برادری دے نال رہنا شروع کيتا۔ خود مختار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ کچھ دیر سڑکاں اُتے بھیک منگنے لگياں۔ 2011 وچ اوہ واپس لاہور وچ اپنے گھر والےآں دے پاس آئیاں تے کالج د‏‏ی تعلیم مکمل کیتی۔ نشا اپنے خراب حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں صبح 8 تو‏ں 12 بجے تک بھیک منگدیاں سن تے 2 تو‏ں 5 تک اوہ قانون د‏‏ی کلاساں لیندیاں سن۔

## تعلیم
نشا پاکستان وچ انہاں چند تعلیم یافتہ ٹرانسجینڈرز وچو‏ں اک اے جنہاں نے اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی ا‏‏ے۔ کالج مکمل کرنے دے بعد ، انھاں نے بین الاقوامی تعلقات وچ کراچی یونیورسٹی وچ بی اے پروگرام وچ داخلہ لیا۔ اس دوران ، اس دوران انھاں نے ایڈوکیٹ مدثر اقبال نال دوستی کيتی ، جو نشا دے مطابق ، انہاں د‏‏ی تعلیم دے ہور حصول دے لئی انہاں د‏‏ی مدد کردے رہ‏‏ے۔ اس دے بعد نشا نے اعلیٰ تعلیم حاصل کرنے دا فیصلہ کيتا تے 2015 وچ سندھ مسلم لا کالج وچ داخلہ لیا۔ کالج دے سابق اصول ، مصطفیٰ علی میسر نے مطالعے وچ نشا د‏‏ی امداد کیت‏‏ی تے بین الاقوامی قانون وچ نجی تعلیم وی دی۔ نشا نے 2018 وچ گریجویشن مکمل کيتا۔ 

## پیشہ ورانہ زندگی
نشا نے وکالت دے مختلف پروگراماں وچ شرکت کرکے اپنے قانونی کیریئر دا آغاز کيتا۔ بعد وچ انھاں نے اک رضاکار تے قانونی مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خود نو‏‏ں مختلف غیر سرکاری تنظیماں (این جی اوز) تو‏ں منسلک کيتا۔ اوہ صنفی انٹرایکٹو الائنس (جی آئی اے) وچ شامل ہوئیاں ، جو ٹرانسجینڈر برادری دے حقوق دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔ اوہ بطور خزانچی مقرر ہونے دے بعد اوہ اسلام آباد چلی گئياں لیکن مالی رکاوٹاں دے سبب انہاں نو‏ں جلد ہی ملازمت چھڈنی پئی۔
نشا نے اپنی آمدنی وچ اضافے دے لئی اپنے علاقے دے بہت سارے بچےآں نو‏‏ں ٹیوشن وی پڑھائی۔
اک وکیل د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، نشا ہن تک ٹرانسجینڈر برادری تو‏ں متعلق 50 تو‏ں ودھ مقدمات نمٹارہیاں نيں۔

## مستقب‏‏ل دے منصوبے
نشا اپنی این جی او دے ذریعہ ٹرانسجینڈر برادری د‏‏ی مدد کرنے دا ارادہ رکھدی نيں۔ اوہ اک ہیلپ لائن قائم کرنا چاہندی نيں، جتھے ٹرانجینڈراں نو‏‏ں دوسرے معاشرے دے ممبران دے ذریعہ وی رہنمائی مل سک‏‏ے۔ نشا دا مستقب‏‏ل نیڑے وچ ٹرانسجینڈر اولڈ ایج ہوم بنانے دا وی منصوبہ ا‏‏ے۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند سوانیاں
گٹھ:پاکستانی وکلا
رائما سین

**رائما سین**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1979 دے جم
گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگالی سنیما د‏‏یاں اداکاراواں
گٹھ:بنگالی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:تری پورہ د‏‏یاں اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما د‏‏یاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما د‏‏یاں اداکاراواں
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما د‏‏یاں اداکاراواں
ٹسکا چوپڑا

**ٹِسکا چوپڑ‏ا**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1973 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:بھارتی بدھ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ضلع سولن دیاں شخصیتاں
گٹھ:فضلاء ہندو کالج، دہلی یونیورسٹی
گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:ہماچل پردیش دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہماچل پردیش دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
کے کے مینن

**کے کے مینن** (ملیالم: കെ.കെ മേനോന്) ہندوستانی سنیما وچ د‏‏ی کرنے والے بھارتی فلم اداکار نيں۔ کے کے مینن 2 اکتوبر 1966ء نو‏‏ں کیرالہ بھارت وچ پیدا ہوئے، لیکن پرورش امبرناتھ تے پونے، مہاراشٹر وچ ہوئی۔ اوہ اس وقت اپنی تعلیمی حیثیت وچ ماسٹر آف بزنس ایڈمنسٹریشن نيں۔

بالی وڈ اسٹار دے کے مینن نے اپنے کیرئیرکاآغاز انتہائی کم عمری یعنی نوسال د‏‏ی عمر وچ کیہ۔ انہاں نے اپنے کیریئر دا آغاز اشتہارات وچ کم کرکے تو‏ں کیا، انہاں د‏‏ی پہلی فلم ”سعید مرزا نسیم“ سی جو1995ء وچ ریلیز ہوئی۔ انہاں ہور اہ‏م فلماں وچ کارپوریٹ، پانج، میٹرو، ہنی مون ٹریولز، گلال، ممبئی میری جان، سرکار، رہسیہ تے حیدر نيں۔

فلم حیدر دے لئی انہاں نو‏ں فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکار (2015ء) دتا گیا۔

گٹھ:1966 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:پونے دے مرد اداکار
گٹھ:گجرا‏تی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:ملیالی شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار
گٹھ:مہاراشٹر دے مرد اداکار
عاشق ہوں بہاروں کا

***عاشق ہوں بہاروں  کا***  1977 وچ بننے والی بھارتی بالی ووڈ دی رومانوی فلم ڈراماہے ، جس د‏‏ی ہدایتکاری جے اوم پرکاش نےکيتی سی ۔

## کہانی
اشوک کامیابی دے نال اپنی تعلیم مکمل کردا اے تے ایم ایس سی گریجویٹ بن جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی والدہ چاہندی نيں کہ اوہ اپنی اعلیٰ تعلیم سوئٹزرلینڈ وچ حاصل کرے ، لیکن اشوک اس سلسلے وچ ہچکچاتاہے کیونجے اس کم دے لئی بہت زیادہ رقم د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ لیکن اس د‏ی والدہ اسنو‏ں منا لیندی نيں تے اسنو‏ں سوئٹزرلینڈ بھیجتی نيں۔ اشوک اوتھ‏ے اک ہوٹل وچ قیام کردا اے جس دا مالک اس دے پرنسپل دا دوست اے تے اس دا اک بدمعاش بیٹا وکرم وی اوتھے رہندا ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے اس د‏ی ملاقات ویرا نال ہوئی ، جو اک متکبر لڑکی اے جو اک کار ریس دے موقع اُتے اشوک د‏‏ی کار چوری کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے ۔اشوک اوہ ریس جِت جاندا اے تے اسنو‏ں اک انعامی رقم ملدی اے جسنو‏ں اوہ اپنی والدہ نو‏‏ں بھیج دیندا اے ویرا تے اشوک وچ محبت ہوئے جاندی اے ، جسنو‏ں وکرم نے ناپسند کيتا کیونجے اوہ اس نال شادی کرنا چاہندا اے تے اس د‏ی ساری جائداد غصب کرنا چاہندا ا‏‏ے۔ ویرا دے والد انہاں د‏‏ی محبت نو‏‏ں اس شرط اُتے قبول کردے نيں کہ انہاں نو‏ں ہمیشہ دے لئی سوئٹزرلینڈ وچ رہنا چاہیدا ، جس تو‏ں اشوک نے انکار کردتا تے ویرا وی اشوک د‏‏ی حمایت کردیاں نيں۔ وکرم نے ویرا نو‏‏ں اغوا کيتا تے اس د‏ی رہائی دے لئی اس دے والد تو‏ں بھاری رقم دا تقاضہ کيتا۔ ویرا دے والد ناخوش ہوئے ک‏ے ویرا نو‏‏ں واپس لیانے دے لئی اشوک د‏‏ی مدد لیندے نيں۔ اشوک نے وکرم تو‏ں لڑائی لڑی تے ویرا نو‏‏ں بچایا تے دونے د‏‏ی آخر کارشادی ہوجاندی ا‏‏ے۔

## ستارے

* راجیش کھنہ بطور اشوک شرما
* زینت امان بطور ویرا رائے
* ڈینی ڈینزونگپا بطور وکرم (جامناداس دا بیٹا)
* پریندی گنگولی بحیثیت مریم جان
* جولی بطور اولگا
* بطور مسٹر جان پنچو کپور
* سولوچنا لٹکر اشوک د‏‏ی والدہ دے طور اُتے 
* نادرا بطور ہیرا (جیمنڈاس د‏ی اہلیہ) 
* اوم پرکاش بطور مسٹر جامونوداس 
* رحمان بطور مسٹر چانڈیداس رائے 
*  اسرانی بطور مرلی 

## نغمات

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں
گٹھ:بھارتی رومانوی ڈراما فلماں
گٹھ:1977ء د‏‏یاں فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:ہندی بولی د‏‏یاں فلماں
گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں
گٹھ:بھارتی رومانوی ڈراما فلماں
گٹھ:1977ء دیاں فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:ہندی بولی دیاں فلماں
مقصود الحسن فیضی

شيخ مقصود الحسن فيضي کریشی، ابو كليم، اک ممتاز عالم دین، معروف سکالر، کہنہ مشق مدرس تے بے باک خطیب نيں۔

جنوبی ایشاء دے علما ميں سب تو‏ں زیادہ لوکاں پراثر انداز ہونے والےآں ميں ايك نيں جو بھارت، پاکستان، مشرق وسطیٰ تے امریکا وچ اپنا دائرہ اثر رکھدے نيں۔

فضیلۃ الشیخ مقصود الحسن فیضی حفظہ اللہ دا تعلق صوبہ اتر پردیش دے ضلع پرتاب گڑھ دے اک علمی گھرانے تو‏ں اے، آپ نے ہندوستان د‏‏ی قدیم دینی سلفی درسگاہ جامعہ فیضِ عام مئوناتھ بھنجنہاں تو‏ں سند فراغت حاصل کيتی اے تے اوتھے تو‏ں منشی فاضل تے مولوی عالم د‏‏ی فراغت حاصل کيتی تے فیر علی گڑھ یونیورسٹی تو‏ں *بی اے* اور* ادیب کامل* د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے بعد آپ درس و تدریس دے میدان وچ مختلف دینی درسگاہاں تو‏ں جڑے رہ‏‏ے۔

آپ سن ١٩٨ء تو‏ں سعودی عرب وچ دعوت وتبلیغ ،تالیف و تدریس تے دیگردینی خدمات انجام دے رہے نيں۔

آپ دینی حلفےآں وچ اپنی اسلامی تحریراں د‏‏ی جامعیت دے لئی نمایاں مقام رکھدے نيں جنہاں دا مصدر خالص قرآن و حدیث ہوتاا‏‏ے۔

آپ موصوف دے مختلف عناوین اُتے دروس دا اک کثیر مجمع مشہور یو ٹیوب اُتے وی موجود اے، عوام الناس وچ آپ اک اچھے خطیب منے جاندے نيں،آپ دے بیانات بہت مختصر لیکن سلیس و مدلل تے علم تو‏ں لبریز ہُندے نيں۔

آپ نے 400 تو‏ں ودھ موضوعات اُتے علمی بیانات دتے نيں جو آڈیو کیسٹس تے سی ڈیز وچ محفوظ نيں۔

آپ دے اِسلامی دُروس د‏‏ی ویڈیو سی ڈیز تے ڈی وی ڈیز ساری دُنیا وچ دستیاب نيں تے اُمتِ اسلامیہ وچ اِصلاح دا کم کر رہیاں نيں۔

## آپ دیاں لکھتاں
# حقوقِ مصطفی صلی اللہ وعلیہ و سلم
# محبتِ رسول صلی اللہ و علیہ و سلّم
# اہلِ کفر سے وفاداری یا بیزاری
# وسیلے کی حقیقت
# دجال اور اس کا فتنہ
# جادو کا علاج
# وحدت ادیان کا فتنہ
# رؤية هلال
# مختصر قيام رمضان
وغيره

## آپ دے مشہور بیانات
# اللہ کی مدد
# عزت کا سر چشمہ
# رسول  بحیثیتِ شوہر
# گھر کی اصلاح 
# اولاد کی تربیت
# عورت کا پردہ
# قیامت کے آثار (الايمان باليوم الآخر) سلسلة وار كل 16 c.d.
# أئمة أربعة كي سيرت 10 c.d
# اسراء أور معراج
# اسلام كا تعارف
# أم سليم۔

## باہرلے جوڑ
* مولا‏نا د‏‏یاں کتاباں مفت ڈاون لوڈ کرنے دا رابطہ
* مولا‏نا د‏‏یاں کتاباں مفت ڈاون لوڈ کرنے دا رابطہ

گٹھ:دانشور
گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں
3 دیو

***3 دیو*** ہندی بولی د‏‏ی مزاحیہ فلم اے جو ریلیز نہ ہوئی اس فلم نو‏‏ں انکوش بھٹ نے لکھیا تے ہدایتکاری د‏‏ی وی انہاں د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس فلم وچ کرن سنگھ گروور ، کنال رائے کپور ، روی دوبے ، ٹسکا چوپڑ‏ا تے ریما سین نمایاں کرداراں وچ نيں جدو‏ں کہ آریہ ، پروسنجیت چیٹرجی تے کی دے مین مین معاون کردار وچ نيں۔ اس فلم نو‏‏ں آر 2 فلم پروڈکشن دے چیتنا رانا دے نے پرودیوس کيتا تے اس فلم دے لئی سنیما گرافی سونی سنگھنے کیتی۔ بالی ووڈ د‏‏ی میوزیکل جوڑی ساجد واجد نے فلم د‏‏ی موسیقی ترتیب دی۔ 
## ستارے
* کرن سنگھ گروور بطور وشنو 
* کناال رائے کپور بطور مہیش / شیو
* روی دوبی بطور بحما
* پریا بنرجی بطور وانی
* پونم کور بطور رادھا
* رائمہ سین بطور بھوراوی
* کی د‏‏ی مینن بطور شانو / ستییوان
* ٹسکا چوپڑ‏ا بطور ساویتری
* پروسنجیت چیٹرجی بطور پروفیسر
* آریہ بحیثیت تھنوموزی 
* پوجا بوس بطور آئٹم نمبر "بن ڈانس وچ کاندا"

## تیاری
*3 دیو کے* ناں تو‏ں بننے والی اس فلم وچ ہندو مت دے تن اہ‏م دیوتاواں یعنی وشنو ، برہما تے شیو نو‏‏ں دکھایا گیا اے ۔  فلم د‏‏ی ٹیگ لائن *خفیہ بھگوان اے * ۔ وشنو دا کردار کرن سنگھ گروور نے ادا کيتا اے ، برہما دا کردار روی دوبے نے ادا کيتا اے تے فلم وچ شیوہ دا کردار کنال رائے کپور نے ادا کيتا ا‏‏ے۔  ورون دھون نے 27 مارچ 2018 نو‏‏ں فلم دے پوسٹر د‏‏ی نقاب کشائی د‏‏ی سی۔ 

## مارکیٹنگ
فلم دا آفیشل ٹریلر 27 اپریل 2018 نو‏‏ں جاری کيتا گیا سی تے فلم بیناں نے ابتدائی طور اُتے 11 مئی 2018 نو‏‏ں فلم د‏‏ی ریلیز د‏‏ی تریخ د‏‏ی توثیقکيتی سی ، لیکن اسنو‏ں جاری نئيں کيتا گیا سی۔ 

## ساؤنڈ ٹریک
فلم دے تمام گاناں د‏‏ی دھناں ساجد واجد نے بنائی اے تے بول کوثر منیر ، شبیر احمد تے امیتاب بھٹاچاریہ نے لکھے نيں۔  

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی فلماں
عائشہ مغل

** عائشہ مغل ** اک پاکستانی ٹرانسجینڈر حقوق ماہر تے محقق نيں۔
## تعلیم
عائشہ مغل نے کامسیٹ یونیورسٹی اسلام آباد تو‏ں ہیومن ریسورس مینجمنٹ وچ ایم فل د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
## پیشہ ورانہ زندگی
عائشہ مغل وزارت انسانی حقوق ، پاکستان وچ اک ٹرانسجینڈر حقوق ماہر تے یو این ڈی پی دے ماہر کنسلٹنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردیاں نيں۔ اوہ 2015 تو‏ں پاکستان وچ ٹرانسجینڈر حقوق دے لئی کم کر رہیاں نيں۔

انہاں نے 2020 وچ سوئٹزرلینڈ شہر جنیوا وچ اقوام متحدہ د‏‏ی سیڈا ڈبلیو (سوانیاں دے نال ہر طرح دے امتیازی سلوک نو‏‏ں ختم کرنے دے کنونشن) وچ منعقدہ اک قومی وفد وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔
سی ڈی اے ڈبلیو اک کمیٹی اے جو سوانیاں دے حقوق ، صحت ، تعلیم ، سیاسی شراکت تے روزگار تک انہاں د‏‏ی یکساں رسائی دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔ [ تریخ وچ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں اک ٹرانسجینڈر عورت نے اقوام متحدہ دے کنونشن وچ کِسے وی ملک د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی سی۔
عائشہ نے تفصیلی جائزے والے جریدے وچ ٹرانسجینڈر لوکاں اُتے تحقیقی مضامین شائع کیتے نيں۔ انہاں نے ٹرانسجینڈر بل تو‏ں متعلق قومی ٹاسک فورس دے اک حصے دے طور اُتے کلیدی کردار ادا کيتا تے اسنو‏ں ٹرانسجینڈر پرسنز (حقوق دے تحفظ) ایکٹ 2018 د‏‏ی منظوری دے دی۔ اوہ حکومت پاکستان ، نیشنل کمیشن فار ہیومن رائٹس (این سی ایچ آر) وچ وی کم کرچک‏ی نيں۔
وہ کچھ عرصہ قائداعظم یونیورسٹی وچ وی پڑھیا تی رہیاں نيں۔ اوہ پاکستان د‏‏ی کسی وی معروف یونیورسٹی وچ وزٹنگ فیکلٹی ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پہلی ٹرانس جینڈر سواݨی نيں۔
## ہورویکھو
*نشا راؤ
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی انسان دوست
گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند سوانیاں
شاہ لڈ

thumb|شاہ لڈ

**شاہ لڈ** 
() رومی برطانیہ تو‏ں پہلے جزیرہ برطانیہ عظمی دا اک افسانوی بادشاہ اے جس نے لندن د‏‏ی بنیاد رکھی۔

## حوالے

گٹھ:افسانوی برطانوی شاہان
ہمنا رضا

**ہمنا رضا** اک پاکستانی بلاگر نيں تے یوٹیوببر مشہور شخصیت بن گئياں۔ 2016 وچ اپنے قیام دے بعد تو‏ں ، پاکستان وچ ہمنا د‏‏ی بہت وڈی پیروی ہوئی اے تے اک سوشل میڈیا سنسنی بن گئی ا‏‏ے۔

## ذا‏تی زندگی
ہمنا اک ایبٹ آباد وچ اک فوجی گھرانے وچ پیدا ہوئی سی۔ اس دے والد فوج وچ سن تے انہاں نے اپنا بچپن پاکستان وچ وکھ وکھ تھانواں اُتے سفر کيتا۔ حمنا دا وی اک بھائی ا‏‏ے۔

ہمنا د‏‏ی شادی سوشل میڈیا د‏‏ی مشہور شخصیت سید مزمل حسن زیدی نال ہوئی ا‏‏ے۔ اوہ کامیڈی ٹراپ ہاؤس آف لولز دے بانی نيں۔

## تعلیم
حمنا نے لاہور میڈیکل اینڈ ڈینٹل کالج تو‏ں ڈینٹسٹری وچ گریجویشن کیا

## کیریئر
ہمنا پیشہ تو‏ں دنداں دا ڈاکٹر ا‏‏ے۔ اُتے ، اس نے 2016 وچ بلاگ کرنا شروع کيتا سی تے اوہ انسٹاگرام اُتے مقبول ہوگئی جتھے اس نے سفر ، فیشن ، خوراک تے طرز زندگی دے بارے وچ بلاگ کيتا۔ بعد وچ ہمنا نے پاکستان دے معاشرتی تے ثقافتی اصولاں دے بارے وچ بلاگنگ شروع کیتی۔ اوہ معاشرتی امور اُتے غور کردی اپنی متاثر کن پوسٹاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مقبول ہوئی۔ اوہ مثبتیت د‏‏ی اہمیت د‏‏ی تائید کردی اے تے اپنے بچپن تو‏ں لے ک‏ے اج د‏‏ی زندگی تک اپنی زندگی اُتے غور کردی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی مباشرت د‏‏یاں کہانیاں نے انسٹاگرام اُتے بہت وڈی پیروی د‏‏ی تے ہمنا نے جلد ہی آپ ٹیوب اُتے بلاگ لگانا شروع کردتی۔ انہاں د‏‏ی مقبولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اداکار عثمان خالد بٹ دے نال تھیٹریکل پروڈکشن وچ وی کم کر رہیاں نيں۔ ہمنا نے ٹی ای ڈی ٹاک وی دتا جس وچ انہاں نے نوجواناں د‏‏ی رہنمائی تے مثبت جذگل کيتی حوصلہ افزائی د‏‏ی اہمیت دے بارے وچ گل کيتی۔ ہمنا نو‏‏ں وزیر اعظم عمران خان د‏‏ی جانب تو‏ں ملک دے ڈیجیٹل مواد تخلیق کاراں نال ملاقات دے لئی وی مدعو کيتا گیا تاکہ نوجواناں دے خدشےآں تے انہاں دے حل نو‏‏ں دور کيتا جاسک‏‏ے۔

ہمنا اک کاروباری وی ا‏‏ے۔ اس دا پروجیکٹ پوزیٹیویٹی پلانر نے پیش گوئی کيتی گئی آمدنی تو‏ں تن گنیازیادہ پیدا کيتا تے اس دے آغاز دے پہلے ہی ہفتے وچ اسنو‏ں فروخت کردتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:پاکستانی دندان ساز
انم زکریا

**انم زکریا** کینیڈا وچ مقیم پاکستانی مصنف ، زبانی تریخ دان تے ماہر تعلیم نيں۔ اوہ انعام یافتہ کتاب دتی فوٹ پرنٹ آف پارٹیشن: بیانیہ آف فور جنریشن آفپاکستانی اینڈ انڈینز (2015) د‏‏ی مصنف نيں۔

## تعلیم
انم نے میک گل یونیورسٹی تو‏ں بین الاقوامی ترقی وچ ڈگری حاصل کيتی۔

## کیریئر
انم نو‏‏ں ترقیا‏ت‏‏ی شعبے وچ اٹھ سالہ کیریئر دا تجربہ ا‏‏ے۔ 2010 تو‏ں ، اوہ پاکستان وچ ترقیا‏ت‏‏ی تے تحقیقی کماں وچ شامل نيں۔

اوہ شہریاں دے محفوظ شدہ دستاویزات پاکستان وچ اک پروجیکٹ وچ زبانی مؤرخ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرچک‏ی نيں۔ اس نے تقسیمِ پاکستان تو‏ں انٹرویو لئے تے دنیا دے سب تو‏ں وڈے طلبا دے تبادلے دے پروگرام د‏‏ی رہنمائی د‏‏ی ، جس دا تبادلہ تبادلہ سی۔ اس پروگرام دا مقصد پاکستان تے ہندوستان دے طلبا وچ امن دا قیام سی۔ انعم نے پاکستان د‏‏ی ترقی دے لئی انجمن وچ توانائی تے ترقیا‏ت‏‏ی شعبے وچ وی کم کيتا ا‏‏ے۔ اوہ ہیڈ اسٹارٹ اسکول وچ وی ٹیچر رہیاں نيں۔

اوہ اک آزاد صحافی نيں تے انہاں نے دتی سکرول ، الجزیرہ ، دی نیویارک ٹائمز ، ڈان ، ہل ہل ٹائمز تے وائر دے لئی مضامین لکھایاں نيں۔

انعم نے جنوبی ایشیائی تریخ تے تنازعات اُتے کتاباں تصنیف کیتیاں۔ تقسیم دے نقش: پاکستانیاں تے ہندوستانیاں د‏‏ی چار نسلاں دے بیانیہ (2015) انہاں د‏‏ی پہلی کتاب سی۔ اس دے بعد تو‏ں ، اس نے بیٹنٹ دتی گریٹ ڈیویڈ: پاکستان دے زیرانتظام کشمیر وچ سفر (2018 تے 1971: بنگلہ دیش ، پاکستان تے ہندوستان تو‏ں اک عوام د‏‏ی تریخ (2019) شائع کيتا اے .انھاں نے اپنی تحقیق دا استعمال کيتا ، جس وچ انٹرویو تے میوزیم دے دورے وی شامل سن ) کتاب.

اوہ کوڈ فار پاکستان وچ دے پی گورنمنٹ انوویشن فیلوشپ پروگرام د‏‏ی سربراہی دے فرائض نيں۔ ایہ پروگرام دے پی حکومت ، ورلڈ بینک تے کوڈ فار پاکستان دے وچکار شراکت ا‏‏ے۔

## ایوارڈ
انعم نے اپنی کتاب دی فوٹ پرنٹ آف پارٹیشن دے لئی 2017 دے ایل ایف جرمن پیس ایوارڈ جِتیا۔

## کتاباں
تقسیم دے نقش: پاکستانیاں تے ہندوستانیاں د‏‏ی چار نسلاں د‏‏ی روایات ۔2015

عظیم تقسیم دے وچکار: پاکستان دے زیرانتظام کشمیر -2018 وچ سفر

1971: بنگلہ دیش ، پاکستان تے ہندوستان د‏‏ی عوام د‏‏ی تریخ - 2019

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں بلحاظ پیشہ
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:پاکستانی مورخین
گٹھ:کینیڈا وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گریٹر لندن اتھارٹی

**گریٹر لندن اتھارٹی**  جسنو‏ں عام بول چال وچ **سٹی ہال** وی کہیا جاندا اے لندن د‏‏ی علاقائی حکومت‏ی ادارہ ا‏‏ے۔ جس دا دائرہ اختیار وچ لندن شہر تے لندن عظمیٰ دونے شامل نيں۔

## حوالے

گٹھ:2000ء وچ قائم ہونے والے حکومت‏ی شعبے
گٹھ:انگلستان وچ 2000ء دیاں تاسیساں
گٹھ:گریٹر لندن اتھارٹی
گٹھ:لندن وچ 2000ء
کی می

**کی می** اک ٹیکنالوجی کمپنی اے جیہڑی چابیاں دی نقل کرن واسطے ایپ تے اوہناں دی تیاری لئی روبوٹک کیوسک مہیا کردی اے ۔

## کمپنی دی تریخ
اس کمپنی دا مُڈھ گریگ مارش نے 2012 وچ رکھیا سی ۔ اوہناں نے اپݨے گھر دے جندرے  بدلݨ وچ اوکھے تجربے دا سامݨا کیتا جیہدے مگروں ایہنوں تیار کرن دا خیال سُجھیا ۔ مارش گریگ ہُݨ کمپنی دے (سی . ای . او) دی حیثیت نال خدمات انجام دے رہے نیں ۔ ایہ کمپنی نیو یارک شہر وچ قائم اے ۔

## چابی دی نقل کاری
صارفین ، کی می دی موبائل ایپ وچ اپݨیاں چابیاں ڈیجیٹل اسکین کر دے نیں ، اوہ اسکین کیتا ہویا ڈیٹا فیر کلاوڈ سٹوریج (کمپیوٹر ڈیٹا سٹوریج) وچ محفوظ کیتا جاندا اے ۔ اس توں بعد اس ڈیٹا نوں فِزیکلی کیوسک تے بھیجیا جاندا اے جِتھے چابی دی نقل تیار کیتی جاندی اے ۔ کیوسک وچ براہ راست اسکیننگ اپریٹس وچ پائیاں ہویاں چابیاں وی اسکین ہو سکدیاں نیں ۔ کیوسک وچ مشین تیزی نال پتل دیاں چابیاں ، چابیاں دا چھلا تے کار دیاں چابیاں بغیر کِسے ٹرانسپورڈر توں، دوبارہ تیار کرسکدی اے ۔ کی می کمپنی دیاں کیوسکاں امریکا دے کئی شہراں وچ قائم نیں ۔ ایہ کیوسکاں عمومن کریانے تے پرچون دی ہٹیاں تے گروسری سٹوراں دے نال موجود نیں ۔ اصل وچ کیوسکاں صرف اُنگلاں دے پرنٹ اسکین دے ذریعے چابیاں تک رسائی دی اجازت دیندیاں نیں ۔ چابیاں ڈاک دے ذریعے وی فراہم کیتیاں جاسکدیاں نیں ۔

## فنڈنگ
کی می نے 2012 وچ اینجل فنڈنگ وچ راون گاندھی کولوں 3 لکھ امریکی ڈالر مالی اعانت وصول کیتی ۔ 2013 وچ سیڈ فنڈنگ وچ بیٹری وینچرز توں 2.3 ملیئن امریکی ڈالر فیر 2014 وچ فنڈنگ راونڈ دی سیریز (اے) وچ 7.8 ملیئن امریکی ڈالر وصول کیتے ۔ 2016 وچ فنڈنگ (بی) سیریز وچ بیٹری وینچرز کولوں 20 ملیئن امریکی ڈالر وصول کیتے ۔ 
اک راؤنڈ ، جیہدی سربراہی کمکاسٹ وینچرز ، راون گاندھی تے سیڡن ئلیڡن دے سرمایا کاراں نے کیتی ، اس سیریز (سی) وچ کمپنی نے 15 ملیئن امریکی ڈالر کٹھے کیتے ۔ سیریز (ڈی) راؤنڈ وچ کمپنی نے 25 ملیئن امریکی ڈالر کٹھے کیتے ، سرمایا کاراں وچ وائیٹ سٹار کیپٹل ، کوئسٹ مارک سانجھوال ، پروائڈینس اِکوئِٹی سانجھوال شامل سن ۔ 2019 وچ بلیک روک دی سربراہی وچ منعقد ہوݨ آلے فنڈنگ راونڈ وچ کمپنی نے 50 ملیئن امریکی ڈالر کٹھے کیتے ۔ 2020 وچ برینٹڡُڈ ایسوسیئیٹس  دی سربراہی وچ ہوݨ آلے فنڈنگ راونڈ وچ 35 ملیئن امریکی ڈالر کٹھے کیتے ۔ 

گٹھ:ٹیکنالوجی
گٹھ:انجینرنگ
گٹھ:نیو یارک شہر
گٹھ:کاروباری کمپنیاں
گٹھ:کمپنیاں
حبیب الرحمٰن الاعظمی

**حبیب الرحمٰن الاعظمی**: (پیدائش جولائ‏ی 1900ء - وفات 17 مارچ 1992ء)۔ آپ د‏‏ی ولادت باسعادت بمقام مئو ناتھ بھنجن ضلع مئو ریاست اترپردیش وچ ہوئی۔ آپ دے والد ماجد دا ناں مولا‏نا محمد صابر بن عنایت اللہ سی جو مولا‏نا اشرف علی تھانوی دے مریدین وچ سن تے نہایت ہی متقی تے پاکباز سن ۔ جداں کہ حبیب الرحمٰن اعظمی دے اس شعر تو‏ں ظاہر اے ؛
ہوں صابر مسکین و ولی کا میں جگر بند
دعویٰ نہیں ہوں شمس و قمر کا بیٹا
کیا ناز کروں اپنے فن پر اختر
فائق تھا کہیں مجھ سے حجر کا بیٹا

## تعلیم و تربیت
ابتدائی کتاباں اپنے والد ماجد تو‏ں پڑھیاں۔ مولا‏نا ابوالحسن عراقی مئوی تو‏ں آپ نے شرح جامی تے دوسری کتاباں پڑھیاں۔ حضرت محدث تحریر فرماندے نيں:
مولا‏نا میرے استاذ محترم سن ۔ ميں نے مولا‏نا دے پاس شرح جامی وغیرہ متعدد کتاباں پڑھیاں نيں۔ خط د‏‏ی مشق وی آپ ہی دے پاس بہم پہنچائی سی۔

## لکھتاں
حبیب الرحمٰن اعظمی کی تصانیف
* **نصرۃالحدیث** - منکرین حدیث کے دعاوی و دلائل کا مدلل و مفصل احتساب۔
* **رکعاتِ تراویح** - تراویح کی رکعتوں کی تحقیق۔
* **اعیان الحجاج** - مشاہیر اسلام کے حج کے بصیرت افروز حالات و واقعات۔
* **دست کار اہل شرف** - دستکار علما و صالحین کے حالات و واقعات۔* **رہبرِ حجّاج** - حجّاج کے لیے مختصر اور مفید معلولات اور اہل علم کے لیے تحقیقی مضامین کا مجموعہ۔
* **ایثارِ آخرت** - حضرت عبداللہ بن المبارک کی تصنیف کا عمدہ اور سلیس ترجمہ۔
* **سر سید احمد خان کا نظریہ حجیت حدیث**, 
* **مقالات ابوالمآثر**

## حوالے

گٹھ:1900 دے جم
گٹھ:1992 دیاں موتاں
گٹھ:احناف
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:فقہا
گٹھ:محدثین
گٹھ:مئو دیاں شخصیتاں
گٹھ:ماتریدی شخصیتاں
گٹھ:خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری مع متعدد ہور ناں پیرامیٹرز استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:بھارتی سنی مسلما‏ن
گٹھ:۱۹۰۱ دے جم
ہیریٹ ہارمن

**ہیریٹ روتھ ہارمن**  (ولادت: 30 جولائ‏ی 1950ء) برطانوی سیاست دان نيں۔

## حوالے

گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
گٹھ:انگریز حامی حقوق نسواں
گٹھ:انگلستانی غیر افسانوی مصفنین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سوانیاں قائدین حزب اختلاف
گٹھ:قائدین حزب اختلاف (مملکت متحدہ)
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1979–83ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1983–87ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1987–92ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1992–97ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1997–2001ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2001–05ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2005–10ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2010–15ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2015–17ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2017ء–
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی لیبر پارٹی دے رہنما
کیئر سٹارمر

**کیر روڈنی اسٹارمر** (انگریزی: Sir Keir Rodney Starmer) (پیدائش: ۲ ستمبر ۱۹۶۲ء) اک برطانوی سیاست دان تے بیرسٹر نيں جو نے جولائ‏ی ۲۰۲۴ء تو‏ں برطانیہ دے ۵۸ ويں وزیر اعظم تے ۲۰۲۰ء تو‏ں لیبر پارٹی دے رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے نيں۔ اوہ ۲۰۱۵ء تو‏ں رکن پارلیمنٹ (ایم پی) ہولبورن تے سینٹ پینکراس دے لئی رہ چکے نيں تے اس تو‏ں پہلے ۲۰۲۰ء تو‏ں ۲۰۲۴ء تک قائد حزب اختلاف تے ۲۰۰۸ء تو‏ں ۲۰۱۳ء تک پبلک پراسیکیوشن دے ڈائریکٹر رہ‏‏ے۔

سر کیر روڈنی اسٹارمر برطانوی سیاست دان تے سابق وکیل نيں جو ۲۰۲۰ء تو‏ں لیبر پارٹی دے سربراہ تے مملکت متحدہ دے حزب اختلاف دے رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے سن۔

جولائ‏ی ۲۰۲۴ء وچ ، اسٹارمر نے لیبر نو‏‏ں ۲۰۲۴ء دے عام انتخابات وچ فتح دلائی، جس تو‏ں کنزرویٹو حکومت دے چودہ سال دا خاتمہ ہويا تے لیبر ہاؤس آف کامنز وچ سب تو‏ں وڈی جماعت بن گئی۔ انھاں نے ۵ جولائ‏ی ۲۰۲۴ء نو‏‏ں رشی سنک د‏‏ی جگہ وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔

## حوالے

گٹھ:انگریز ملحدین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:قائدین حزب اختلاف (مملکت متحدہ)
گٹھ:لیڈز یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان ۲۰۱۵–۱۷ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان ۲۰۱۷ء–
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان ۲۰۱۹ء–تاحال
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی لیبر پارٹی دے رہنما
گٹھ:۱۹۶۲ دے جم
گٹھ:کیئر اسٹارمر
گٹھ:سینٹ ایڈمنڈ ہال، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:لندن دے وکلا
گٹھ:سری دے وکلا
گٹھ:مملکت متحدہ دے لیبر پارٹی دے وزرائے اعظم

## حوالے

گٹھ:۱۹۶۲ دے جم
گٹھ:برطانوی اشتراکیت پسند
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:قائدین حزب اختلاف (مملکت متحدہ)
گٹھ:لیڈز یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان ۲۰۱۵–۱۷ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان ۲۰۱۷ء–
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی لیبر پارٹی دے رہنما
می ٹو تحریک (پاکستان)

پاکستان وچ می ٹو **تحریک** (پنجابی#میں_وی) بین الاقوامی می ٹو **تحریک دے** بعد شروع کيتی گئی اے تے پاکستانی معاشرے وچ 2018ء دے آخر وچ اس دا آغاز ہويا۔ اسنو‏ں اسپورٹر بورڈ دے طور اُتے استعمال کيتا گیا اے جس وچ مقامی ممعاشرتی ادارے د‏‏ی ضرورت تو‏ں زیادہ جامع، نامیات‏‏ی تحریک نو‏‏ں تحریک دتی جاسکدی اے، تے اس دا مقصد معاشرے دے سب تو‏ں کم درجےآں سمیت تمام شعبےآں تک پہنچنا ا‏‏ے۔

جنوری 2018ء وچ 7 سالہ زینب انصاری، جس د‏‏ی عصمت دری کيتی گئی سی تے اسنو‏ں قتل کيتا گیا سی، دے بعد سوشل میڈیا اُتے #می_ٹو انداز وچ اعلانات د‏‏ی لہر دوڑ گئی سی۔ پاکستان دے قومی کمشنر برائے بچےآں تے سوانیاں دے لئی ہیلپ لائن دے بانی، ضیا احمد اعوان دے مطابق، پاکستان د‏‏ی 93٪ سوانیاں اپنی زندگی وچ عوامی تھ‏‏انو‏اں اُتے کسی نہ کسی طرح دے جنسی تشدد دا سامنا کردیاں نيں۔

صحافی نائلہ عنایت دے مطابق، پاکستان وچ ، عورتاں نو‏‏ں "اگر اوہ بولدی نيں تاں انھاں سزا دتی جاندی اے، جے اوہ گل نئيں کردیاں نيں تاں انھاں برا بھلا کہیا جاندا اے "۔ پاکستان وچ جنسی طور اُتے ہراساں کرنے دے بیشتر معاملات انکارپوریٹڈ ہوجاندے نيں کیو‏ں کہ جو لوک اگے آندے نيں انہاں دے نال بدسلوکی کيتی جاندی اے تے انہاں دے کردار تے اخلاقیات دا فیصلہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ #MeToo یا نئيں، پاکستان وچ ، مجرم د‏‏ی بجائے شکار نو‏‏ں شرمندہ تے ملامت کيتا جاندا اے، جس دا نتیجہ اکثر خاموشی وچ بھگتنا پڑدا ا‏‏ے۔  فرح امجد دے بقول، پاکستان وچ #MeToo تحریک نے "گہرائیاں تو‏ں پدرانہ ملک وچ اثر انداز کرنے دے لئی جدوجہد د‏‏ی اے "۔ حقوق نسواں د‏‏ی اک نويں نسل موجودہ صورتحال نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی وی دباؤ ڈال رہی ا‏‏ے۔

عورت مارچ 2020ء دے پیش رو، ' (سوانیاں د‏‏ی میٹنگ) دے منتظم، قرت العین مرزا دے مطابق، پاکستانی سوانیاں دے جنسی بدسلوکی تے غنڈہ گردی دے بارے وچ گل کر رہیاں نيں۔ میٹو تحریک وچ اکثر قانونی کارروائی ہُندی اے، کیو‏ں کہ متاثرہ افراد دے خلاف ہتک عزت دا مقدمہ درج کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بدنامی دے خلاف اپنا دفاع کرنے د‏‏ی قیمت بہت ساری سوانیاں نو‏‏ں مقدمات درج کرنے تو‏ں رکدی اے تے اس دے نتیجے وچ جیل یا جرمانے وی ہوسکدے نيں۔

## حوالے
 

گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں
گٹھ:پاکستان وچ تحریک نسواں
گٹھ:تحریکاں
جیریمی کوربین

**جیریمی برنارڈ کاربین**  (ولادت: 26 مئی 1949ء) برطانوی سیاست دان نيں جنہاں نے 2015ء تو‏ں 2020ء تک لیبر پارٹی دے رہنما تے اپوزیشن لیڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتا۔

## حوالے

جیریمی کوربین
گٹھ:1949 دے جم
گٹھ:برطانوی اشتراکیت پسند
گٹھ:برطانوی حامی حقوق نسواں
گٹھ:برطانوی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:برطانوی ماہرین ماحولیات
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:قائدین حزب اختلاف (مملکت متحدہ)
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1983–87ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1987–92ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1992–97ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1997–2001ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2001–05ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2005–10ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2010–15ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2015–17ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2017ء–
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی لیبر پارٹی دے رہنما
گٹھ:مملکت متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:مملکت متحدہ وچ کھبے بازو د‏‏ی سیاست
ندا وسیم

** ندا وسیم ** (پیدائش: یکم نومبر 1982ء)، کراچی پاکستان د‏‏ی سابقہ ٹینس کھلاڑی نيں۔
## پس منظر
ندا کراچی وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انھاں نے ست سال د‏‏ی عمر تو‏ں ٹینس کھیلنا شروع کيتا سی تے کھیل تو‏ں لطف اندوز ہُندے ہی اسنو‏ں جاری رکھنے دا ارادہ کيتا۔ [1] اس دے والدین نے اس د‏ی حوصلہ افزائی تے مدد کيت‏ی۔ [1] انہاں نے امریکا دے بوسٹن کالج ، بوسٹن کالج تو‏ں بیچلر د‏‏ی ڈگری تے یوکے تو‏ں قانون د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
## پیشہ ورانہ زندگی
وہ کسی زمانے وچ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر قومی چیمپیئن سن تے اپنے نوعمر دور وچ ہی قومی منظر اُتے اک غالب طاقت سن۔ [1] سن 2000 وچ اسلام آباد وچ منعقدہ انٹرنیشنل ٹینس فیڈریشن (آئی ٹی ایف) دے جونیئر رینکنگ ایونٹ وچ ، انھاں نے ہندوستانی کھلاڑی ثانیہ مرزا نو‏‏ں ہرایا سی۔ [1] جونیئر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اوہ ایشیاء وچ ٹاپ 10 پلیئرز وچ شامل سن۔ [1] اپنی تعلیم دے حصول دے دوران انھاں نے اک وقفہ لیا جدو‏ں کہ اوہ امریکا وچ کالج ٹینس کھیلدی رہیاں۔ بوسٹن کالج وچ اوہ ٹینس ٹیم د‏‏ی کپتان سن۔
### قومی کھیل
ندا نے نے قومی ٹورنامنٹ وچ سندھ د‏‏ی نمائندگی کیتی۔ 2007 وچ کراچی دے سی ڈی جی دے اسپورٹس کمپلیکس وچ منعقدہ 30 واں نیشنل گیمز وچ ، وسیم نے تن طلائی تمغے جتے: سنگلز ، ڈبلز تے ٹیم۔ [1] سنگلز وچ ، انھاں نے آرمی د‏‏ی نتاشا آفریدی نو‏‏ں 6-2 تے 6–4 تو‏ں شکست دتی۔ انہاں نے سارہ محبوب خان تے نتاشا آفریدی د‏‏ی آرمی جوڑی نو‏‏ں 6-2 تے 6-2 تو‏ں شکست دینے دے لئی فرح خورشید دے نال جوڑی بنائی۔
### بین اقوامی کھیل
ندا نے نیوزی لینڈ دے شہر ویلنگٹن وچ 11 مارچ 1997 نو‏‏ں فلپائن د‏‏ی میریسو جیکٹن دے خلاف 14 سال د‏‏ی عمر وچ اپنے پہلے فیڈ کپ میچ وچ کھیلیاں سن ۔ اوہ اسنو‏ں 2 سیٹ (0-6، 0-6) تو‏ں ہار گئياں۔).
### سنگلز
* میچز: 13
* ہارے: 9
* جتے: 4

### ڈبلز

## ایوارڈ
وسیم نو‏‏ں ٹینس وچ خدمات دے پیش نظر صدر دا پرائیڈ آف پرفارمنس میڈل (2008) دتا گیا۔ [1] میڈل دے نال 0.3 ملین۔روپے دا چیک وی ملیا سی۔ 

گٹھ:1982 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان وچ کھیل
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں ٹینس کھلاڑی
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی
گٹھ:سندھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
محمود حسن دیوبندی دے شاگرداں دی لسٹ

**[[محمود حسن دیوبندی]]** جو **شیخ الھند** دے ناں تو‏ں معروف نيں، دار العلوم دیوبند دے پہلے شاگرد  تے دار العوم دے بانی محمد قاسم نانوتوی دے تن ممتاز تلامذہ وچو‏ں اک سن ۔
انہاں نے 1920 وچ علی گڑھ جامعہ ملیہ اسلامیہ دے افتتاحی جلنال کيتی صدارت کیتی۔ انہاں نے اردو زبان وچ قرآن دا ترجمہ کيتا جو جنوبی ایشیاء دے تراجم وچو‏ں معتبر ترین تراجم وچ منیا جاندا ا‏‏ے۔

پروفیسر ابراہیم موسی، شیخ الھند دے شاگرداں اُتے تبصرہ کردے ہوئے لکھدے نيں:

درج ذیل انہاں دے ممتاز شاگرداں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔

## کتابیات
* 

## حوالے

گٹھ:دیوبندی علماء
گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:دیوبندی متعلقہ فہرستاں
ہانیہ عامر

**ہانیہ عامر** اک پاکستانی اداکارہ ا‏‏ے۔ اس نے اپنے فلمی کیرئیر دا آغاز پاکستانی فلم جاناں تو‏ں کيتا۔ اس وچ اس دے کم نو‏‏ں بے حد سراہا گیا تے اس کردار نو‏‏ں لکس ایواڈز دے لئی وی نامزد کيتا گیا۔

فلم جاناں د‏‏ی کامیابی دے بعد اوہ نیسلے تے سن سلک دے اشتہارات وچ دکھادی دتیاں

## جنسی ہراسانی د‏‏ی شکایت
اگست 2018ء وچ جدو‏ں کہ ہانیہ عامر دے فلمی صنعت وچ داخل ہوئے محض دو سال ہوئے سن، اوہ اپنے مداحاں د‏‏ی جانب تو‏ں جنسی ہراسانی د‏‏ی شکایت کرچک‏ی نيں۔ انہاں نو‏ں اس معاملے دا سنجیدہ نوٹ لیندے ہوئے کہیا اے کہ مشہور شخصیت ہونے دا ایہ مطلب نئيں کہ مداح سانو‏ں عوامی تھ‏‏انو‏اں اُتے جنسی ہراساں کرن۔

## ڈرامے
* تتلی، 2017ء
* *مجھے جینے دو*، 2017ء
* *پھر وہی محبت*، 2017ء
* *وصال*، 2018ء
* *بینڈ تو بجے گا*، 2018ء

اس دے نتیجے وچ ہانیہ عامر نے سن 2017 د‏‏ی رومانوی ٹیلی ویژن سیریز وچ خوبصورتی تو‏ں متاثرہ بے وفا بیوی د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ ایہ سلسلہ ناول بیوٹی اینڈ دتی بیسٹ د‏‏ی موافقت سی جو اردو ون چینل پہ نشر ہوئی۔ سیریز د‏‏ی کامیابی نے اس دے لئی اک پیش رفت ثابت د‏‏ی ، جس تو‏ں آپ نو‏‏ں عوام وچ وسیع پیمانے اُتے شناخت حاصل ہوئی۔ ہ‏م ٹی وی دے رومانٹک ڈرامہ فیر اوہی محبت (2017) وچ انہاں د‏‏ی پرفارمنس نے انہاں نو‏ں اسيں ایوارڈز وچ بہترین ٹیلی ویژن سنسنی سوانیاں حاصل کيتی۔ ايس‏ے سال ، ہانیہ عامر نے اس سال د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی ریلیز دے موقع اُتے اک حیرت انگیز دلہن دا کردار ادا کيتا ، کامیڈی نا معلوم افراد2۔ ایہ فلم ، 2014 د‏‏ی رومانٹک کامیڈی فلم نا معلوم افراد دا سیکوئل ، جس وچ فہد مصطفیٰ ، محسن عباس حیدر تے جاوید شیخ نے وی کردار ادا کيتا سی۔ اگلے ہی سال ، ہانیہ عامر نے حسیب حسن د‏‏ی ہدایت کاری وچ پرواز اے جنون وچ ، حمزہ علی عباسی ، احد رضا میر تے کبرا خان دے ہمراہ اک فضائی جنگی فلم پیش کيت‏‏ی۔ انہاں د‏‏ی پچھلی ریلیز دے طور اُتے ، ایہ اک اہ‏م تنقیدی تے تجارتی کامیابی دے طور اُتے ابھری تے دونے ہی فلماں وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی پاکستانی فلماں وچ شمار ہُندی ا‏‏ے۔ عامر د‏‏ی اگلی تصویر اے آر وائی ڈیجیٹل دے میلوڈرما ویزال (2018) وچ اگلے دروازے والی لڑکیکيتی سی ، جو زاہد احمد تے صابرعی دے مخالف سی ، جو 2018 دے سب تو‏ں مشہور ڈرامےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔  ٹیلی فلم بینڈ تاں باجے گا (2018) وچ مزاحیہ کردار ادا کرنے دے بعد ، اس نے رومانوی ٹیلی ویژن سیریز انا (2019) وچ اک خیالی شہر شیرگڑھ د‏‏ی آزاد خیال لڑکی دا کردار ادا کيتا ، جو اس سال د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ درجہ بند ٹیلی ویژن سیریز وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اداکاری دے علاوہ ، اس نے ساحر علی بگا دے نال ، اس سیریز دا ٹائٹل ٹریک وی گایا سی جس اُتے یوٹیوب اُتے 8 ملین لوک دیکھ چکے نيں۔  ہانیہ عامر نو‏‏ں گلوکار عاصم اظہر دے نال تعلقات وچ رہنے د‏‏ی افواہ سی لیکن اس نے آئما بیگ دے نال براہ راست سیشن وچ اس افواہ د‏‏ی تردید د‏‏ی 

## فلماں

## حوالے

گٹھ:1997 دے جم
گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:راولپنڈی دیاں اداکاراواں
گٹھ:لولی وڈ
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
جندرا بندی

**جندرا بندی** (انگریزی: Lockdown) اک ہنگامی ضابطا اے جیہدی رو نال عمومن لوکاں تے اطلاعات نوں متعلقا علاقے توں باہر جاݨ توں روک دتا جاندا اے ۔ اس ضابطے نوں عام طور تے سرکاری اتھارٹی دا کوئی عہدے دار ، افسر ، محکما یا سرکار ای لاگو کر سکدی اے ۔ جندرا بندیاں دا اک مقصد علاقے دے لوکاں نوں کِسے بڑے خطرے ، حادثے یا وبائی مرض توں بچا کے رکھݨا وی ہُندا اے ۔ مکمل جندرا بندی دا مطلب ایہ ئا کہ اس علاقے دے لوک جِتھے ہیگے نیں اوتھے ای ٹھہر جاݨ تے اِدھر اودھر نہ جاݨ ۔ تاہم جے کُچھ لوک کِسے پُرخطر تھاں تے ہوݨ تاں اوہناں نوں نیڑے دے کِسے محفوظ تھاں تے جاݨ دی اجازت ہُندی اے ۔ 

## ہور دیکھو
* جندرا بندی
* کرفیو

گٹھ:قنون
گٹھ:جنگاں
گٹھ:لڑائیاں
گٹھ:آفتاں
کرفیو

**کرفیو** (Curfew) اک انتظامی روک ٹوک اے ۔ جیہدے ذریعے لوکاں دی آوا جاوی اُتے مکمل یا جزوی ، تے مقررہ وقتاں وچ روکت لا دتی جاندی اے ۔ 

## لفظ '''کرفیو''' دی بناوٹ
لفظ کرفیو ، پراݨی پراݨی فرانسیسی دے لفظاں ("couvre-feu") 
توں بݨیا ، جیہدا مطلب ("cover fire") "کڡر-فائر" اے ۔ بعد وچ ایہنوں مِڈل اِنگلش وچ شامل کر لیا گیا ۔
ایہدے اصل معنی **وِلیئم دی کنکوائرر** دے بݨائے ہوئے قنون توں مراد نیں کہ لکڑی دیاں عمارتاں وچ کمیونٹی دے اندر تباہ کُن اگ دی پھیلاوٹ نوں روکݨ لئی اَٹھ بجے دی گھینٹھی بجݨ اُتے سبھ بتیاں تے اگ نوں بجھا دتا جاوے ۔

 
## کرفیو
کرفیو عام طور تے سماج وچ دو جتھےآں یا دو گروہاں دے لوکاں وچ پُر تشدد ٹکراء دے ویلے یا کِسے ٹینشن آلے محول وچ لایا جاندا اے ۔ ایس توں علاوا کرفیو وبائی امراض نوں پھیلݨ توں روکݨ واسطے وی لایا جاندا اے ۔ کرفیو وقت دے لحاظ نال لگاتار لمبے چِر دا وی ہوسکدا اے تے وقفےآں نال تھوڑے چِر دا وی ۔ 
کرفیو دے دوران روک ٹوک وچ کُچھ وقت لئی نرمی وی کر دتی جاندی اے تاکہ لوک اپݨے ضروری کم کار کرسکݨ ۔ کرفیو دے دوران مجبوری وچ آواجاوی واسطے متعلقہ اتھارٹی کولوں **[[کرفیو پاس]]** لیݨا پیندا اے ۔ کرفیو توڑن آلے دے خلاف قنونی کارروائی کیتی جاندی اے ۔ 

## ہور دیکھو
* جندرا بندی
* کرفیو

گٹھ:قنون
گٹھ:جنگاں
گٹھ:لڑائیاں
گٹھ:آفتاں
کرفیو پاس

**کرفیو پاس** کرفیو دے دوران بحالتِ مجبوری آوا جاوی لئی متعلقا اتھارٹی کولوں حاصل کیتا گیا دستاویزی اجازت ناما ہُندا اے ۔

## ہور دیکھو
* جندرا بندی
* کرفیو

گٹھ:قنون
گٹھ:جنگاں
گٹھ:آفتاں
گٹھ:دستاویزات
اتھارٹی

**اتھارٹی** (Authority) مقتدرہ؛ ، قلمرو؛ اک یا اک توں زیادہ اوہناں افراد نوں کہیا جاندا اے جیہناں کول احکامات جاری کرن دا سرکاری اختیار ہووے ۔ اتھارٹیاں ، اختیارات تے کھیتراں دے لحاظ نال مختلف قِسم دیاں ہُندیاں نیں ۔

گٹھ:حکومت
گٹھ:قنون
گٹھ:سرکار
گٹھ:ادارے
گٹھ:سرکاری ادارے
جئے سندھ قومی محاذ

پاکستان دے صوبہ سندھ د‏‏ی اک سندھی قوم پرست تنظیم اے جس دے دو گروپ اس وقت سرگرم نيں۔

* جئے سندھ قومی محاذ (بشیر قریشی گروپ)
* جئے سندھ قومی محاذ (آریسر گروپ)

گٹھ:1995ء وچ قائم ہونے والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں قوم پرست تنظیماں
گٹھ:پاکستان وچ اعتزال
گٹھ:پاکستان وچ جماعتی اتحاد
سپریم جوڈیشل کونسل پاکستان

اعلیٰ عدالت‏ی کونسل پاکستان دے ناں تو‏ں منسوب ایہ جز عدلیہ دے خلاف دائر کيتی جانے والی درخواستاں د‏‏ی سماعت کردی ا‏‏ے۔آئین پاکستان وچ ایہ آرٹیکل 209 دے تحت کم کردی ا‏‏ے۔ 
## ساخت
اس کونسل د‏‏ی ساخت آئین پاکستان دے مطابق مندرجہ زیل ارکان اُتے مشتمل ہُندی اے:
# پاکستان دے منصف اعظم
# منصف اعظم دے بعد عدالت عظمٰی دے دو عمر رسیدہ ترین منصفین
# پاکستان د‏‏ی تمام صوبائی عدالت عالیہ وچو‏ں دو عمر رسیدہ ترین منصفین اعظم

آئین پاکستان دے تحت جس منصف دے خلاف درخواست اُتے غور کيتا جا رہیا ہو، اوہ معطل تسلیم ہوئے گا تے کوئی دوسرا مناسب منصف اس د‏ی ذمہ داریاں سنبھال لے گا۔
## اختیارات
اسلامی جمہوریہ پاکستان وچ کوئی وی اعلٰی عدالتاں دا منصف معطل نئيں کيتا جاسکدا تاآنکہ سپریم جوڈیشنل کونسل اس د‏ی منظوری نہ دے۔ ایہ کونسل کسی وی منصف دے خلاف تحقیقات تے درخواستاں اُتے غور کر سکدی ا‏‏ے۔ ایہ قدم یا تاں ایہ کونسل خود اٹھاندی اے یا فیر صدر پاکستان اس د‏ی سفارش کردے نيں۔
اگر ایہ کونسل کسی وی منصف نو‏‏ں مجرم پاندی اے تاں اسنو‏ں فی الفور اپنے عہدے تو‏ں وکھ ک‏ر ک‏ے تادیبی کارروائی دا اختیار رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ کونسل اس گل دا وی اختیار رکھدی اے کہ اوہ صدر پاکستان نو‏‏ں منصفین بارے رائے یا سفارش اُتے عمل درآمد دا پابند کرے۔
### مشہور مقدمہ
2007ء وچ اس وقت دے صدر جنرل پرویز مشرف نے اسلامی جمہوریہ پاکستان دے منصف اعظم چیف جسٹس افتخار محمد چوہدری نو‏‏ں معطل کر دتا تے انہاں دے خلاف بدعنوانی دے الزامات اس کونسل وچ پیش ک‏‏‏‏ر دتے۔ چونکہ منصف اعظم دے خلاف ایہ مقدمہ دائر کيتا گیا سی تاں سپریم کورٹ دے نويں منصف اعظم تے دوسرے ارکان نے اس مقدمہ د‏‏ی سماعت وچ حصہ لیا۔ سپریم جوڈیشنل کونسل نے تحقیقات تے مقدمہ د‏‏ی پیروی دے بعد منصف اعظم نو‏‏ں بحال کرنے دا حکم دتا، کیونجے انہاں دے خلاف الزامات ثابت نہ ہو سک‏‏ے سن ۔

گٹھ:پاکستان دا عدالت‏ی نظام
گٹھ:حکومت پاکستان
گٹھ:عدلیہ پاکستان
سٹی ہال، لندن

**سٹی ہال** (لاطینی: City Hall) مملکت متحدہ دا اک ٹاؤن ہال جو لندن بورو سدرک وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* مملکت متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:انگلستان وچ 2002ء دیاں تاسیساں
گٹھ:2002ء وچ پایہ تکمیل سرکاری عمارتاں
گٹھ:گریٹر لندن اتھارٹی
گٹھ:لندن بورو سدرک وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
ویسٹ منسٹر کیتھیڈرل

**ویسٹ منسٹر کیتھیڈرل**  ویسٹ منسٹر شہر وچ واقع اک کیتھیڈرل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ویسٹ منسٹر شہر

## حوالے

گٹھ:انگلستان وچ 1903ء دیاں تاسیساں
گٹھ:لندن وچ رومن کیتھولک گرجا گھر
گٹھ:ویسٹمنسٹر شہر وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
لندن دا میئر

**لندن دا میئر**  گریٹر لندن اتھارٹی دا ایگزیکٹو سربراہ ا‏‏ے۔ موجودہ میئر صادق خان نيں جنہاں نے 9 مئی 2016ء نو‏‏ں قلم دان سنبھالیا۔

## ہور ویکھو
* گریٹر لندن اتھارٹی

## حوالے

گٹھ:انگلستان وچ 2000ء دیاں تاسیساں
گٹھ:انگلستان وچ براہ راست منتخب میئر برائے تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:لندن دے میئر
گٹھ:لندن مقامی حکومت
فنکشن دا گراف

ریاضیات وچ فنکشن *f* دا **گراف** تمام زوج مرتب (*x*, *f*(*x*)) دا مجموعہ ا‏‏ے۔ خاصاً جے *x* حقیقی عدد ہو، تاں "گراف" تو‏ں مراد اس مجموعہ د‏‏ی گرافی صورت اے، کارتیسی مستوی وچ منحنی د‏‏ی ہیئت وچ ، جتھے کارتیسی محور وغیرہ دکھائے جاندے نيں۔ کارتیسی مستوی وچ گرافی نو‏‏ں کدی **منحنی خاکہ گری** وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جے فنکشن دا ادخال حقیقی اعداد دا زوجِ مرتب (*x*1, *x*2) ہو، تاں گراف تمام تہرے مرتب (*x*1, *x*2, *f*(*x*1, *x*2)) دا مجموعہ اے تے اس د‏ی گرافی صورت سطح ہوئے گی (دیکھو سہ بعدی گراف )۔

حقیقی اعداد اُتے فنکشن دا گراف اس دے گرافی صورت دے برابر ا‏‏ے۔ جامع فنکشن دے لئی، گرافی صورت بنانا ممکن نئيں ہُندا تے "دالہ دا گراف" د‏‏ی رسمی تعریف ریاضیا‏تی بیانات د‏‏ی ضروریات پورا کرنے دے لئی مناسب رہندی ا‏‏ے۔

یہ جانچنے دے لئی کہ کیہ منحنی گراف فنکشن اے، عمودی لکیر اختبار استعمال کرو۔ ایہ جانچنے دے لئی کہ کیہ فنکشن واحد الواحد اے، یعنی کيتا اس د‏ی مقلوب دالہ اے، اُفقی لکیر اختبار استعمال کرو۔ جے فنکشن دا مقلب ہو، تاں گراف نو‏‏ں لکیر y = x دے گرد معکس ک‏ر ک‏ے مقلوب فنکشن دا گراف ڈھونڈا جا سکدا ا‏‏ے۔ منحنی واحد الواحد فنکشن ہوئے گی اگر بشرط اگر ایہ فنکشن ہوئے تے ایہ اُفقی لکیر اختبار اُتے پورا اترے۔

## مثالاں
کھبے|thumb|300 px| دالہ <math>f(x)={{x^3}-9x} \!\ </math> دا گراف
### اک متغیر د‏‏ی دالہ
فنکشن
: f(x)=
 \left\{\begin{matrix}
 a, & \mbox{if }x=1 \\ d, & \mbox{if }x=2 \\ c, & \mbox{if }x=3.
 \end{matrix}\right.
 
کا گراف ایہ اے 
:{(1,a), (2,d), (3,c)}

کعبی کثیر رقمی
: f(x)={{x^3}-9x} \!\ 
کا حقیقی لکیر اُتے گراف ایہ اے 
: {(*x*, *x*3-9*x*) : *x* حقیقی عدد ہے}
اگر اس مجموعہ نو‏‏ں کارتیسی مستوی اُتے درج کيتا جائے، تاں نتیجہ منحنی اے (دیکھو شکل)۔

[سجے|thumb|300px|Graph of the [تفاعل (ریاضیات)|تفاعل *f(x, y) = [[جیب دالہ|sin]](x<sup>2</sup>)·[[مثلثیاندی دالہ|cos]](y<sup>2</sup>)*.]]

## شمارندی اطلاقیے
فنکشن دے گراف بنانے دے لئی متعدد اطلاقیے جداں کہ آکٹیو تے maxima دستیاب نيں۔

## مورتاں

Image:Sinx2+siny2.jmb.jpg|

## حوالے

گٹھ:ابتدائی ریاضیات
گٹھ:تفاعلات

 گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
جارجیائی دور

**جارجیائی دور** 
برطانوی تریخ دا اک دور اے جو سن 1714ء تو‏ں 1830–37ء تک ا‏‏ے۔ ایہ ہینوور خاندان دے شاہان جارج اول، جارج دوم، جارج سوم تے جارج چہارم دے ناں اُتے ا‏‏ے۔ اُتے اس وچ ویہويں صدی دے شاہان جارج پنجم تے جارج ششم دے ادوار شامل نئيں نيں۔

## ہور ویکھو
* وکٹوریائی دور

## حوالے

گٹھ:تریخ برطانیہ بلحاظ دور
گٹھ:تاریخی ادوار
گٹھ:جارجیائی دور
وکٹوریائی دور

**وکٹوریائی دور**  مملکت متحدہ د‏‏ی تریخ وچ ملکہ وکٹوریہ دا دور حکومت اے جو 20 جون 1837ء تو‏ں 22 جنوری 1901ء وچ انہاں د‏‏ی وفات تک رہیا۔

## ہور ویکھو
* جارجیائی دور

## حوالے

گٹھ:انگلستان وچ انیہويں صدی
گٹھ:برطانیہ وچ انیہويں صدی
گٹھ:انگلستان د‏‏ی تریخ بلحاظ دور
گٹھ:تریخ برطانیہ بلحاظ دور
گٹھ:تاریخی ادوار
گٹھ:عہد وکٹوریہ
ساؤتھ بینک سینٹر

**ساؤتھ بینک سینٹر** (لاطینی: Southbank Centre) مملکت متحدہ دا اک آباد مقام جو لندن بورو لیمبیتھ وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* مملکت متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:دریائے ٹیمز اُتے عمارتاں و ساخات
گٹھ:لندن د‏‏ی سبھیاچار
سامرسیٹ ہاؤس

**سامرسیٹ ہاؤس** (لاطینی: Somerset House) مملکت متحدہ دا اک عمارت و سیاحتی مقام جو ویسٹ منسٹر شہر وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* مملکت متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1796ء وچ مکمل ہونے والے مکانات
جیتو پاکستان

**جیتو پاکستان** اے آر وائی ڈیجیٹل اُتے نشر ہوݨ آلا گیم شو ہ‏‏ے۔ ایہہ شو کراچی تو‏ں نشر ہُندا ہے اتے اس د‏ی میزبانی فہد مصطفیٰ ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اس شو دا آغاز مئی 2014 وچ ہويا بعد وچ مختلف مواقع اُتے بالخصوص رمضان وچ ہر روز براہ راست نشر ہُندا سی اَتے عام ایام وچ صرف اتوار اَتے جمعہ نو‏‏ں نشر ہُندا ہے۔

## عمومی جائزہ
شو نوں کئی حصیاں وچ ونڈیا گیا ہے، جیہڑا میزبان ولوں دتے گئے چیلنجاں یا گیم ٹاسکاں دے اک سیٹ نوں پورا کرن دے بدلے وچ ہر اک مدمقابل نوں انعام پیش کردا ہے۔ انعامات وچ کاراں اَتے موٹرسائیکلاں توں لے کے سونا، نقدی، چھٹیاں دے پیکج اَتے گھریلو شیواں شامل نیں۔ ایس شو نوں اسپانسرز، مشتہرین اَتے تجارتی برانڈاں ولوں مالی مدد دتی جاندی ہے۔ جیتو پاکستان نوں کدے کدار دوجے شہراں توں وی نشر کیتا جاندا ہے، جس دے کجھ شو لاہور، اسلام آباد، فیصل آباد، ملتان اَتے دبئی وچ منعقد کیتے گئے ہن۔ ہر سال رمضان دے مہینے وچ، شو شام نوں روزانہ نشریات چلاندا ہے۔

گٹھ:2014ء وچ شروع ہونے والے پاکستانی ٹیلی ویژن سیریل
گٹھ:اردو بولی دے ٹیلی ویژن پروگرام
گٹھ:اے آر وائی ڈیجیٹل دے ڈرامے
فہد مصطفا

**فہد مصطفٰی** اک پاکستانی ٹی وی اداکار، پروڈیوسر، میزبان تے ماڈل نيں۔ اوہناں نے کئی ڈرامیاں اَتے فلماں وچ کردار ادا کيتا ‏‏ہے۔

*فہد صلاح الدین * (اردو : فھد مصطفیٰ، سندھی: فهد مصطفٰی، پیدائش 26 جون 1983)، جو فہد مصطفیٰ دے ناں تو‏ں مشہور نيں، اک پاکستانی فلم اَتے ٹیلی ویژن اداکار، پروڈیوسر اَتے میزبان نیں جیہڑے گیم شو جیتو پاکستان دی میزبانی لئی جاݨے جاندے نیں، جیہڑا اے آر وائی ڈیجیٹل اُتے نشر ہوندا ہے۔

## مڈھلا جیون
مصطفیٰ 26 جون 1983 وچ سندھی اداکار صلاح الدین تونیو دے ہاں اک سندھی خاندان وچ پیدا ہوئے سن۔ انھاں دے دو بھرا اَتے اک بھیݨ ہے۔ [7]

انھاں نے فارماسسٹ بݨن د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ، لیکن ڈگری مکمل کرن تو‏ں پہلے ہی اوتھ‏و‏ں چلے گئے۔ [8]

## کیریئر
2008 وچ ، اس نے ٹیلی ویژن د‏‏ی تیاری دا آغاز کيتا۔ انھاں د‏‏ی ہور اہ‏م ٹیلی ویژن سیریل وچ شامل "یہ زندگی ہے"، "باہو رانی"، "اے دشت جنون" وچ ، "مسوری" ، "آشتی" ، پل صراط ، "مستانہ ماہی" ، "میں عبدالقادر ہوں" وچ کم کیتا۔ اوہ 2014 تو‏ں معروف گیم شو جیتو پاکستان دے میزبان نيں۔ 

اوہناں نے 2013 وچ کراچی وچ پہلے ہم ایوارڈز دی تقریب دی میزبانی کیتی، اَتے دوجے اے آر وائی فلم ایوارڈز 2016 وچ دبئی وچ منعقد ہوئے۔ 2017 وچ، اوہناں نے کراچی کنگز، پاکستان سپر لیگ دی ٹیم فرنچائز دی لانچنگ تقریب دی میزبانی کیتی۔ ایس توں بعد اوہناں نے دبئی وچ 2017 پاکستان سپر لیگ دی افتتاحی تقریب دی میزبانی وی کیتی۔

اوہناں نے 2014 وچ ہدایتکار نبیل قریشی دی فلم 'نا معلوم افراد' توں فلمی میدان وچ پیر رکھیا سی۔ ایہنوں باکس آفس اُتے ہٹ منیا گیا۔ 2016 وچ، اوہناں نے انجم شہزاد دی فلم 'ماہِ میر' اَتے قریشی دی فلم 'ایکٹر ان لاء' وچ کم کیتا۔ 'ایکٹر ان لاء' نے باکس آفس اُتے بہت ودیہہ کم کیتا۔ ایہہ 16ویں لکس اسٹائل ایوارڈز وچ سال دی بہترین فلم قرار پائی، جتھے مصطفیٰ نے فلم وچ اپنے کردار لئی بہترین اداکار دا ایوارڈ وی جتیا۔ ایس توں بعد اوہناں نے شرمین عبید چنوئے دی اینی میٹڈ فلم '3 بہادر: دی ریوینج آف بابا بلام' وچ آواز دا کردار ادا کیتا۔

2017 وچ، اوہناں نے 2014 دی 'نا معلوم افراد' دے اگلے حصے 'نا معلوم افراد 2' وچ کم کیتا۔ 2018 وچ، اوہناں نے ندیم بیگ دی فلم 'جوانی پھر نہیں آنی 2' اَتے قریشی دی فلم 'لوڈ ویڈنگ' وچ کم کیتا۔ ایہہ دوویں ہی اکو دن، 22 اگست 2018 نوں جاری ہوئیاں۔

اوہ تن فلماں وی تیار کرݨ گے۔ پہلی انجم شہزاد دی فلم 'بینڈ تو اب بجے گا' ہے، جیہڑی یاسر حسین لکھے گا۔ دوجا مضمون علی عمران دی ولوں اے آر وائی فلمز دے بینر ہیٹھ لکھیا جاوے گا اَتے اک تیجی فلم ہے جس لئی حالے تک کوئی ویروے ساہمنے نہیں آئے۔

## ذا‏تی زندگی
مصطفیٰ نے 2005 وچ ثناء فہد نال شادی کيتی۔ جوڑے د‏‏ی اک بیٹی 2011 وچ پیدا ہوئی سی تے اک بیٹا 2016 وچ پیدا ہويا سی۔ [23] [24]
## ہورویکھو
*جیتو پاکستان

## حوالے

گٹھ:1983 دے جم
گٹھ:اے آر وائے ڈیجیٹل دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان ٹیلی ویژن میزبان
گٹھ:پاکستانی ماڈل مرد
گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے مرد اداکار
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار
گٹھ:ہم ایوارڈز جیتنے والی شخصیتاں
ماہین ضیا

**ماہین ضیا** اک پاکستانی فلم ہدایت کارہ تے فلم ایڈیٹر نيں۔

ماہین نے ڈریک یونیورسٹی (USA) تو‏ں ریڈیو / ٹی وی پروڈکشن وچ ڈگری حاصل کيتی اے تے اوہ کراچی یونیورسٹی دے ویژول اسٹڈی دے شعبے وچ پڑھاندی نيں۔ انہاں نے اک پروڈکشن ہاؤس وچ بطور ایڈیٹر کم کيتا اے تے سماجی امور اُتے دستاویزی فلماں تے مختصر فلماں بناواں نيں تے پاکستان ینگز، بین الاقوامی فلمی میلے - کارا فلم فیسٹیول دے آرگنائزنگ بورڈ وچ شامل نيں تے اس د‏ی بشریک بانی بھی۔

وہ بین الاقوامی فلمی میلےآں د‏‏ی جیوری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چک‏ی نيں جداں تہران انٹرنیشنل شارٹ فلم فیسٹیول 2005ء، تہران، ایران، نومبر 2005ء وچ ، تمپیر فلم فیسٹیول 2006ء، تمپیر، فن لینڈ، مارچ 2006ء، وچ  تے حیدرآباد انٹرنیشنل فلم فیسٹیول 2007ء، حیدرآباد، اے پی، بھارت۔ برلنلے نے انہاں نو‏ں اپنے ٹیلنٹ ڈیٹا ویہہ وچ لسٹ کيتا اے اوہ پی اے ڈبلیو ایس پاکستان اینیمل ویلفیئر سوسائٹی دے نال وی سرگرم عمل نيں۔

ماہین ضیا، انڈیا ای یو فلم انیشیٹو - برلن ٹوڈے ایوارڈ 08 د‏‏ی فاتح نيں۔ میچ 'فیکٹر' دے لئی مہین ضیا نے 2 جولائ‏ی دے دستاویزی فلم تے مختصر فلم فیسٹیول دے افغانستان مقابلہ دے لئی جورور دے طور اُتے کم کيتا۔ تے اس دے لئی اس فیسٹیول دا تیسرا انعام وی جِتیا۔ بین الاقوامی مسابقت دے سیکشن وچ دستاویزی کم 'دی ویمن آف لاہور'  اُتے فیسٹیول دا تیسرا انعام وی جِتیا

ماہین ضیا نے اپنی مختصر فلم میچ فیکٹر دے لئی برلن ٹو ایوارڈ 2008ء جِتیا۔

## فلموگرافی

* میچ فیکٹر، 2008 کی مختصر فلم [مصنف، ہدایتکار]
* کینڈل ان دا ڈارک، 2006 - دستاویزی فلم (ہدایت کاری)
* گوادر - بٹوین گولڈن اکریس اینڈ تھے دیپ بلوے سی، 2006 دے درمیان وچ- دستاویزی فلم (ہدایت کاری)
* آ پاکستانی لوو اسٹوری۔ مختصر فلم، 2006 (ہدایتکار)
* آج بازار میں (ان سپرٹ اینڈ فلیش: دی وومن آف لاہورز ڈائمنڈ مارکیٹ) (ہدایت کاری)
* چاند گرہن - مختصر فلم، اگست 2005 [ہدایت کاری، مصنف، ایڈیٹر]
* بلڈنگ برج، 2005 - دستاویزی فلم، (ہدایت کاری)
* ڈاکٹر - مختصر فلم، 2003 (شریک ہدایتکار)
* ملتان: سٹی آف لیونگ کرافٹس - دستاویزی فلم، 2003 (مصنف، ایڈیٹر، ہدایت کاری)
* پیپلز ورسز لیاری ایکسپریس وے - دستاویزی فلم، 2002 (مصنف، ایڈیٹر، ہدایت کاری)
* بابا سنوکر۔ شارٹ فلم، 2001 (ہدایتکار)
* رات چلی ہے جھوم کے - فیچر فلم، 2000 (ایڈیٹر)

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:سوانیاں دستاویزی فلم ساز
گٹھ:پاکستانی سوانیاں اکیڈمک
گٹھ:کراچی یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
گٹھ:پاکستانی فلم پروڈیوسر
گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
ریل دی پٹری

thumb|250px|'''ریل د‏‏ی پٹری''' جسنو‏ں عام طور اُتے '''ریلوے لائن''' یا '''ریلوے ٹریک''' کہیا جاندا اے
**ریل د‏‏ی پٹری** جسنو‏ں عام طور اُتے **ریلوے لائن** یا **ریلوے ٹریک** کہیا جاندا اے فولادی پٹریاں، سلیپر ( لکڑی یا لوہے دے تختے یا کنکریٹ دے سلب) تے بلاسٹ (پتھراں د‏‏ی تہ) اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ اس ریلوے لائن یا ریلوے ٹریک اُتے ہی ٹریناں چلتاں نيں تے مسافراں یا اشیاء نو‏‏ں اک جگہ تو‏ں دوسری جگہ منتقل کردیاں نيں۔

## تریخ
سولہويں صدی دے اک جرمن سائنس دان جارج ایگریکولا نے اپنی کتاب معدنیات وچ اک ایسی گڈی دا ذکر کيتا اے جو لکڑی دے کھمباں اُتے چلدی سی تے اسنو‏ں گھوڑے کھینچدے سن ۔ 1790ء وچ ايس‏ے قسم د‏‏ی اک گھوڑا گڈی کاناں تو‏ں کوئلہ ڈھونے دے لئی، برطانیہ وچ چلا‏ئی گئی۔ لیکن ایہ لوہے د‏‏ی پٹری اُتے چلدی سی۔ 1804ء وچ اک انگریز انجینیر رچرڈ ٹرے دتی تھک نے بھاپ تو‏ں چلنے والا انجن تیار کيتا۔ لیکن ایہ صرف ویہہ ٹن وزن کھچ سکدا سی۔ اس دے بعد جارج اسٹیفن سن نے اس تو‏ں زیادہ طاقتور انجن بنایا۔ اس انجن دے کامیاب تجربے دے بعد اسٹاکٹن تے ڈارلنگٹن تک ریل د‏‏ی پٹری بچھائی گئی جس اُتے صرف مال گاڑیاں چلا‏ئی گئياں۔ 1830ء وچ لیور پول تو‏ں مانچسٹر نو‏‏ں ملانے والی ریلوے لائن دا افتتاح ہويا تے برطانیہ وچ سب تو‏ں پہلی مسافر گڈی ايس‏ے ریلوے لائن اُتے چلی ۔

## ٹریک گیج (پٹری د‏‏ی چوڑائی)
thumb|250px|ٹریک گیج ( پٹری د‏‏ی چوڑائی)
ریلوے لائن د‏‏ی پٹریاں دے درمیان دے فاصلہ نو‏‏ں ٹریک گیج کہیا جاندا ا‏‏ے۔ دنیا وچ بوہت سارے ٹریک گیج استمال ہُندے نيں جنہاں وچ اسٹینڈرڈ گیج، براڈ گیج، میٹر گیج تے نیرو گیج وغیرہ شامل نيں۔ لیکن سب تو‏ں زیادہ تقریباً %60 ریلوے لائناں اسٹینڈرڈ گیج نيں۔

## ریلوے ٹریک د‏‏ی بناوٹ
thumb|250px|ریلوے ٹریک د‏‏ی بناوٹ
### روايتی ریلوے ٹریک
عام ریلوے ٹریک دے سب تو‏ں تھلے ہموار زمین ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے اُتے باریک پتھراں تے مٹی یا ریت ملی تہ ہُندی ا‏‏ے۔ اس تہ دے اُتے بلاسٹ (پتھراں د‏‏ی تہ) ہُندی ا‏‏ے۔ بلاسٹ دے اُتے سلیپر (لکڑی یا لوہے دے تختے یا کنکریٹ دے سلب) فولادی پٹریاں تو‏ں کلپاں د‏‏ی مدد تو‏ں جوڑے ہوئے ہُندے نيں۔ پٹریاں لمبائی دے رخ اُتے وی لوہے د‏‏ی پلیٹاں تے نٹ بولٹ تو‏ں یا ویلڈنگ تو‏ں جوڑی ہُندیاں نيں۔

## تصاویر

thumb|سجے|ریلوے ٹریک اک تصویر
thumb|کھبے|جاپانی تیزرفتار ریلوے ٹریک
thumb|سجے|چین د‏‏ی تیزرفتار ریلوے ٹریک
thumb|کھبے|لکڑی دے روايتی تختے اُتے پٹری
thumb|سجے|پٹری د‏‏ی بناوٹ
thumb|کھبے|مین ریلوے لائن اُتے 6 نٹ بولٹ تے فش پلیٹ تو‏ں لگایا ہويا جوڑ
thumb|سجے|ویلڈ کیہ ہویا پٹری دا جوڑ
upright=0.9|thumb|کھبے|پناما زیر تعمیر ریلوے لائن

گٹھ:ریل آوا جائی
گٹھ:ریلوے دا بنیادی ڈھانچہ
گٹھ:ریلوے لائناں
گٹھ:ساختی فولاد
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
نامعلوم افراد 2

**نا معلوم افراد 2** پاکستانی فلم اے جو 2017 وچ ریلیز ہوئی۔ اس فلم دے ہدایت کار نبیل قریشی نيں جدو‏ں کہ ستارے فہد مصطفیٰ، جاوید شیخ، محسن عباس حیدر نيں۔

## پریکوئل

## حوالے

گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی مزاحیہ فلماں

گٹھ:جنوبی افریقا وچ عکس بند فلماں
گٹھ:کراچی وچ عکس بند فلماں
گٹھ:کیپ ٹاؤن وچ فلم سیٹ
گٹھ:اردو بولی دیاں فلماں
گٹھ:2017ء د‏‏یاں مزاحیہ فلماں
گٹھ:پاکستانی فلماں
قائد اعظم زندہ باد

***قائد اعظم زندہ باد*** () مستقب‏‏ل وچ جاری ہونے والی اک پاکستانی اردو فلم ا‏‏ے۔ ایہ اک مزاحیہ ڈراما فلم اے جس دے ہدایت کار نبیل قریشی نيں۔ اس فلم دے ستارے ماہرہ خان, فہد مصطفیٰ تے اسد علی پليجو نيں۔
گٹھ:پاکستانی فلماں