نرمل چندر سنہا

**نرمل چندر سنہا** (1911ء–1997ء) بھارت نال تعلق رکھنے والے ماہر تبتیات سن ۔ اوہ اک مصنف، بانی ڈائیریکٹر سکم ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف ٹیبیٹالوجی، جسنو‏ں موجودہ طور اُتے نامگیال انسٹی ٹیوٹ آف ٹیبیٹالوجی کہیا جاندا اے،  جو دیورالا وچ واقع تے ایہ گینگٹاک دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ انہاں دا اک ہور کارنامہ ایہ سی کہ اوہ بدھ مت تے تبت تے وسط ایشیا د‏‏ی تریخ نگاری دے معاون سن ۔ انہاں نو‏ں حکومت ہند نے 1971ء وچ پدم شری تو‏ں نوازیا سی جو بھارت وچ چوتھا سب تو‏ں اعلٰی شہری اعزاز ا‏‏ے۔

## سوانح جیات
نرمل چندر سنہا د‏‏ی پیدائش 1911ء وچ رانچی وچ ہوئی سی جو موجودہ طور اُتے بھارت د‏‏ی ریاست جھارکھنڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ کِس‏ے زمانے وچ بہار دا حصہ سی ۔ پریزیڈنسی کالج، کلکتہ تو‏ں ماسٹرز د‏‏ی سند حاصل کرنے دے بعد اوہ ہوگلی محسن کالج، چنسورہ، مغربی بنگال وچ تدریسی عملے دے رکن دے طور اُتے شامل ہوئے۔ اوہ بعد وچ بہرامپور کالج وچ تریخ دے پروفیسر دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔ اس دے بعد 1955ء وچ اوہ سرکاری ملازمت اختیار کیتے تے ریزیڈینسی دے سیاسی دفتر اُتے کلچرل اٹاچی دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔ کلچرل اٹاچی دے طور اُتے انہاں نے تبت دا 1956ء وچ دورہ کیتا۔ اوہ اس وفد دا حصہ سن جس نے دلائی لاما نو‏‏ں بلانے دے لئی تبت دا دورہ کیتا سی ۔ اس دے بعد تو‏ں اوہ انڈین آرکائیو دے لئی کم کرنے لگے جتھ‏ے انہاں نو‏ں اس گل دا موقع ملیا کہ نامور ماہر تعلیم تے سابق مرکزی وزیر تعلیم تری گنیا سین دے تحت کم کیتا۔  1958ء وچ جدو‏ں سکم ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف ٹیبیٹالوجی، موجودہ طور اُتے نامگیال انسٹی ٹیوٹ آف ٹیبیٹالوجی (این آئی ٹی) قائم ہويا، سنہا اس دے بانی ڈائیریکٹر بنے۔ اوہ اوتھ‏ے اُتے 1987ء تک برسر خدمت رہے جدو‏ں اوہ وظیفہ حسن خدمت اُتے سبک دوش ہوئے۔ وظیفے دے بعد اوہ سلی گوڑی چلے گئے جتھ‏ے اُتے اوہ یونیورسٹی آف کلکتہ وچ بین الاقوامی تعلقات د‏‏ی صدسالہ یاد دے پروفیسر بنے سن ۔

## مضامین
یہ انہاں مضامین د‏‏ی لسٹ جنہاں نو‏ں سنہا نے لکھ ک‏ے *بولیٹین آف ٹیبیٹالوجی* وچ شائع کیتا سی:

# Historical status of Tibet
# Hacha for لہاسا
# Tibet's status during the World War
# On tantra
# The missing context of Chos
# Was the Simla Convention not signed?
# The Himalayas
# The Lama
# The grey wolf
# The refuge: India, Tibet and Mongolia
# The sKyabs mgon
# Chos srid gnyis-ldan
# Sino-Indian inroads into North India
# Obituary: Libing Athing
# The Ancient path of the Buddhas
# Brahmana and Kshatriya
# Gilgit (and Swat)
# The Simla Convention 1914: a Chinese puzzle
# Obituary Yapshi Pheunkhang
# Sanskrit across the Himalayas
# India and Tibet
# In memoriam
# Budddhasasana in Tibet
# Stupid barbarian / animal symbols in Buddhist art
# Tibetan Studies in modern India
# Peace and war in man's mind
# Aspects of Buddhism
# Publications through twenty years
# The universal man
# Articles of Tibet trade 1784
# Publications through twenty-five years
# Losar
# About Dipankara Atisa
# Geographical notices of India
# On Tibetology
# Ten priceless images
# Relics of Asokan monks
# Tradition and traditional sources
# Dharma Tantra and Atisa
# On names and titles
# What constitute the importance of Atisa
# Uttarukuru in Tibetan tradition
# Inventory of Tibetan historical literature
# Tantra in Mahayana texts
# Stupa symbol
# Inner Asia and India through the ages
# A preface to Mahayana icononography
# Tibetology contra Nepalese
# Sahasra Buddha
# Kalachakra Tantra
# Buddharupa: observation on the evolution of Buddha image
# Making of Dharmaraja
# Dharamaraja Asoka
# Asoka's dhamma: a testimony of monuments
# Asoka's Dharma

## ہور مطالعات
* 
* 

## حوالے

گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مؤرخین
گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں
گٹھ:جھاڑکھنڈ دے سائنس دان
گٹھ:رانچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ماہرین تبتیات
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فکیلٹی
گٹھ:1997 دیاں موتاں
گٹھ:1911 دے جم