سونے دیاں منڈیاں

**سونے دی منڈی** (گولڈ مارکیٹ) توں مراد اوہ بازار اے جتھے وڈے پیمانے اُتے ایسے سونے دی خرید و فروخت ہُندی اے جو زیور دی شکل وچ نئی‏‏ں ہُندا (اسنوں کچا سونا وی کہندے نیں)۔ ایوی‏‏ں‏ تے ہر شہر وچ سونے دی منڈی ہُندی اے لیکن دنیا وچ پنج ایسے شہر نیں جتھے عالمی پیمانے اُتے سونا خریدیا تے ویچیا جاندا اے کیونجے ایتھے وڈے گولڈ ایکسچینج قائم نیں۔
thumb|380px|بائیں| سونے دیاں اٹاں۔ ہر اٹ دا وزن 400 اونس ہوتا اے یعنی لگ بھگ ساڈھے بارہ کلو۔

thumb|سونے دے پانسے

## [[نیویارک]]
thumb|بائیں|امریکی ٹکسال کدا جاری کردہ سکہ گولڈ ایگل جو 22 قیراط سونے تے مشتمل اے۔ اس دا وزن 33.93 گرام اے۔ اس وچ خالص سونے دی مقدار ایک اونس (31.1 گرام) اے۔

امریکا دی ایہ مارکیٹ 1970ء دی دہائی وچ قائم کیتی گئی سی جدو‏‏ں بریٹن اوڈز دا معاہدہ ٹٹنے دے بعد کاغذی ڈالر دا سونے توں ربط ختم ہو چکیا سی۔ اگست 2008ء توں ایہ سی ایم ای گروپ آف شکاگو دی ملکیت وچ اے۔
نیویارک وچ واقع کومکس (comex) دنیا دی سب توں وڈی سونے دی مارکیٹ اے تے پوری دنیا وچ سونے دی قیمت اُتے اثر انداز ہُندی اے۔ لیکن ایتھے خرید و فروخت ہونے والا 99.999 فیصد سونا اصلی نئی‏‏ں بلکہ کاغذی ہُندا اے۔۔ اصلی سونا فزیکل گولڈ (حقیقی سونا) کہلاندا اے جدونکہ گولڈ فیوچر، گولڈ آپشن، گولڈ فنڈز، مِنی آپشن وغیرہ کاغذی سونے دی چند مثالاں نیں اک فیوچر کونٹریکٹ دا مطلب 100 اونس (3110 گرام) سونا ہُندا اے۔ (جدونکہ چاندی دا اک فیوچر کونٹریکٹ 5,000 اونس دا ہُندا اے) فیوچر کونٹریکٹ دی میعاد پوری ہونے اُتے حقیقی سونے چاندی دی وصولیابی اک پیچیدہ تے مہنگا سودا اے جدونکہ "کیش سیٹلمنٹ" بوہت آسان تے منافع بخش رہندا اے اس لئی بیشتر گاہک کیش سیٹلمنٹ نوں ای ترجیح دیندے نیں تے کدی اپنا اصلی سونا طلب نئی‏‏ں کر دے۔ اس طرح سونے دا اک ای ٹکڑا کئی گاہکاں نوں ویچیا جاندا اے۔ ہر گاہک دے کول صرف سونے دے کلیم دی کاغذی رسید ہُندی اے۔

کہیا جاندا اے کہ کومکس وچ لیوریج دو سو گنا توں وی زیادہ ودھ چکیا اے۔ یعنی ہر اونس حقیقی سونے نوں دو سو توں زیادہ گاہکاں نوں ویچیا جا چکیا اے۔
:Without collateral there is no trust, and without trust there is no credit, and without credit there is no leverage.

اعداد و شمار بتاندے نیں کہ 2001ءسے 2017ء دے دوران سونے دی قیمت گرانے دے لئی امریکا نوں اپنے سونے وچوں 2340 ٹن سونا ایکسپورٹ کرنا پیتا۔ اسی مدت وچ 3490 ٹن سونا برطانیہ توں سوئزرلینڈ ایکسپورٹ ہویا جتھے توں اوہ ایشیائی ملکاں چلا گیا۔

## [[لندن]]
لندن دی گولڈ مارکیٹ نوں لندن بلین مارکیٹ وی کہندے نیں۔1804ء توں پہلے ایمسٹرڈیم دنیا دی سب توں وڈی گولڈ مارکیٹ سی جولندن توں لگ بھگ 500 کلومیٹر دے فاصلے اُتے نیدرلینڈ وچ واقع سی۔ لیکن 1804ء وچ اس دی جگہ لندن نے نمایاں حیثیت لے لی۔1919ء وچ لندن بلین مارکیٹ نوں سرکاری درجہ دے دتا گیا جتھے دن وچ دو دفعہ سونے دی قیمت فکس دی جاندی سی۔ جنوری 1980ء وچ سونے دی قیمت اچانک تیزی توں ودھنے لگی سی جسنوں وڈی مشکل توں قابو کیتا گیا ورنہ کاغذی کرنسی تے بینکنگ دا سارا نظام زمین بوس ہو جاندا۔ اپریل 1982ء توں لندن بلین مارکیٹ وچ کاغذی سونے (گولڈ فیوچر کونٹریکٹ) دی خرید و فروخت شروع کیتی گئی جس توں سونے دی قیمت قابو کرنا آسان ہو گیا۔
thumb|400 اونس وزنی 99.99% خالص سونے کی اینٹیں جو Good Delivery کہلاتی ہیں۔

کومکس دے برخلاف لندن بُلین مارکیٹ اک ایکسچینج نئی‏‏ں اے بلکہ سونے دے وڈے وڈے ڈیلراں تے بینکاں دا اک گروپ اے جو آپس وچ تجارت کردا اے جاں اپنے گاہکاں ول توں خرید و فروخت کردا اے۔ ایتھے ہر کاروباری دن وچ لگ بھگ 1000 ٹن سونا خریدیا تے ویچیا جاندا اے جو کومکس دے مقابلے وچ ست جاں اٹھ گنا زیادہ اے۔ اس ہزار ٹن سونے دا 99 فیصد کاغذی سونا ہُندا اے تے اک فیصد یعنی دس ٹن حقیقی سونا ہُندا اے۔ کومکس وچ کم توں کم تن کلو سونے دا کاروبار ہُندا اے جدونکہ لندن بلین مارکیٹ وچ وڈے خریدار سونا ٹناں وچ خریدتے ویچدے نیں۔

خالصیت دے لحاظ توں ایتھے تن طرح دا سونا ویچیا جاندا اے جو 995، 9995 تے 9999 ہُندا اے۔

## [[زیورخ]]
سوئیزرلینڈ وچ واقع ایہ مارکیٹ دوسری جنگ عظیم دے بعد قائم ہوئی۔
لندن بلین مارکیٹ دے برخلاف زیورخ دی گولڈ مارکیٹ وچ سونے دی قیمت فکس نئی‏‏ں دی جاندی بلکہ ہر سودا طلب و رسد دے لحاظ توں طے کیتا جاندا اے۔ سونے دی قیمت سارا دن اُتے تھلے ہُندی رہتی اے۔
دنیا دی وڈی وڈی سونے دی ریفائنریاں سوئیزرلینڈ وچ واقع نیں۔ ایہی وجہ اے کہ دنیا بھر دی کاناں توں نکلنے والا زیادہ تر سونا سوئیزرلینڈ پہنچتا اے تے ایتھے توں گولڈ بار تے سونے دی اینٹاں دی شکل پا کر دوسری منڈیاں وچ جاندا اے۔ ایتھے سونا ذخیرہ کرنے دے لئی نجی سہولیات وی میسر نیں۔
[thumb|[سوئیزرلینڈ دا بنا اک ٹرائے اونس وزنی (یعنی 31.1 گرام دا) سونے دا بسکٹ۔ سیریل نمبر دی عدم موجودگی اس دی اصلیت نوں مشکوک بنا دیتی اے۔]]

## [[ہانگ کانگ]]
ہانگ کانگ دی گولڈ مارکیٹ ایشیا دی وڈی اہم سونے دی منڈی اے جتھے حقیقی تے کاغذی دوناں طرح دے سونے دی خرید و فروخت ہُندی اے۔ مغربی ملکاں وچ عرصہ دراز توں معیشت دان لوگاں نوں ایہ پڑھانے وچ مصروف رہے نیں کہ بچت محفوظ رکھنے دے لئی سونا بالکل مناسب نئی‏‏ں اے کیونجے اس اُتے سود نئی‏‏ں ملدا۔ اس لئی مغربی ملکاں وچ لوک کاغذی سونے اُتے اعتبار کر لیندے نیں۔  لیکن مشرقی ملکاں دے لوک کاغذی سونے اُتے بوہت کم اعتبار رکھدے نیں تے حقیقی سونا خریدتے نیں۔

ہانگ کانگ ایکسچینج نے حال ای وچ اعلان کیتا اے کہ سرمائیہ دار عنقریب سونے دے کونٹریکٹ دی خرید و فروخت ڈالر دی بجائے چین دی کرنسی یوان وچ کر سکے گا۔ اگر واقعی ایسا ہو جاندا اے تو ایہ ڈالر دے لئی وڈا دھچکا ہوۓ گا۔

## [[شنگھائی]]
سن 2002ء توں پہلے چین وچ صرف پیپلز بینک آف چائنا نوں سونے چاندی دی تجارت اُتے اجارہ داری حاصل سی۔ لوگاں نوں صرف سونے دے زیورات خریدنے دی اجازت سی۔ 2002ء وچ شنگھائی گولڈ ایکسچینج دا افتتاح ہویا تے 2004ءسے عام لوگاں نوں سونے وچ سرمائیہ کاری دی اجازت مل گئی۔ دس سال بعد ستمبر 2014ء وچ شنگھائی انٹرنیشنل گولڈ ایکسچینج دا وی افتتاح کر دتا گیا۔

چین وچ واقع شنگھائی گولڈ ایکسچینج (SGE) دنیا دی سب توں وڈی حقیقی سونے دی مارکیٹ اے جسنوں سرکاری حیثیت وی حاصل اے۔چین پچھلے دس گیارہ سالاں توں نہ صرف سرکاری سطح اُتے سونا خرید رہیا اے بلکہ چینی حکومت عوام نوں وی سونا خریدنے دی ترغیب دے رہی اے۔ چین دے اکثر شہراں وچ بینک وی سونے دے سکہ دی خرید و فروخت کر دے نیں۔ اس دے برعکس ہندوستان وچ حکومت نے بینکاں اُتے سونے دا سکہ بیچنے دی پابندی لگیا رکھی اے۔

2014ء وچ شنگھائی گولڈ ایکسچینج وچ 9,243 ٹن سونے دی خرید و فروخت ہوئی جدونکہ 2015ء وچ ایہ 84 فیصد اضافے دے نال 17,033 ٹن تک پہنچ گئی۔ اس وچوں 2582 ٹن سونا وصول کر لیا گیا۔
چین دے عوام کاغذی سونے نوں اہمیت نئی‏‏ں دیندے۔
چین وچ سونے دی اک کلو دی اِٹ (Bar) زیادہ مقبول اے۔
2013 وچ شنگھائی گولڈ ایکسچینج نے 2181 ٹن حقیقی سونا ادا کیتا۔ 2014ء وچ ایہ مقدار 2102 ٹن سی۔ 2009 ءسے جون 2015ء تک چین دے عوام 8370 ٹن سونا شنگھائی گولڈ ایکسچینج توں وصول کر چکے نیں۔

19 اپریل 2016ء توں شنگھائی گولڈ ایکسچینج نے سونے دی قیمت ڈالر دی بجائے اپنی کرنسی یوان وچ فکس کرنا شروع کر دتی اے۔ ایہ ڈالر دی شان وچ اوہ گستاخی اے جس دی جرات لندن بلین مارکیٹ وی کدی نہ کر سکی سی۔
26 مارچ 2018ء توں چین نے تیل دی فیوچر قیمتاں ڈالر دی بجائے اپنی کرنسی یوان وچ فکس کرنا شروع کر دتی اے تے پہلے ای دن 65 ارب یوان دا کاروبار ہویا۔ 1971ء وچ امریکا نے پیٹروڈالر سسٹم شروع کیدا سی تے ہن پہلی دفعہ کسے کرنسی نے اسنوں للکارہ اے۔
:"مشرق وچ ہونے والی (پیداوار تے) کھپت دی قیمت مغرب کیاں طے کرے۔"
:Shanghai Gold will change the current gold market “consumption in the East priced in the West” situation.
1971 وچ امریکی صدر نکسن نے بریٹن وڈز کا معاہدہ توڑ کر "gold window" بند کر دتی سی۔ شنگھائی گولڈ ایکسچینج نے 4 دہائیاں دے بعد ایہ دوبارہ ممکن بنا دتا اے کہ تیل بیچنے والے ملکاں تیل دی قیمت سونے وچ وصول کرو جسنوں کوئی چھاپ نئی‏‏ں سکدا۔ اسی وجہ توں تیل دی قیمت گر گئی اے۔ اگر قیمت دے لحاظ توں دیکھیا جائے تو دنیا وچ ہر سال جتنا سونا نکلتا اے اس دا دس گنا تیل نکلتا اے۔

چین اجازت نئی‏‏ں دیتا کہ سونا اس دے ملک توں باہر جائے لیکن شنگھائی انٹرنیشنل گولڈ ایکسچینج "شنگھائی فری ٹریڈ زون" (SFTZ) وچ واقع اے تے ایتھے توں سونا ملک توں باہر لے جانے دی اجازت اے۔

Now that the Chinese have pricing power in gold, they quite literally have the ability to completely screw and hammer the Comex and London Banks.

انگریزی کہاوت اے کہ جو کوئی وی سونے دی قیمت اپنی کرنسی وچ کنٹرول کردا اے اوہ سونے دی قیمت باقی کرنسیاں وچ وی کنٹرول کر لیندا اے۔
Whoever controls the price of gold against their own currency controls the price of gold against any other currency
شنگھائی فیوچر ایکسچینج وچ چاندی دی تجارت دا حجم اِنی تیزی توں ودھ رہیا اے کہ امکان اے کہ ہن جے پی مورگن دی چاندی اُتے اجارہ داری ختم ہونے والی اے۔
مغربی ملکاں دا شنگھائی گولڈ ایکسچینج توں نفرت دا ایہ عالم اے کہ انگریزی وکیپیڈیا اُتے شنگھائی گولڈ ایکسچینج دے عنوان توں کوئی مضمون نئی‏‏ں اے۔ اسی طرح چین دے سونے دے سکاں دی وی کوئی تصویر وکیپیڈیا اُتے دستیاب نئی‏‏ں۔

## بھارت
2013ء توں بھارت دی حکومت تجارتی خسارہ کم کرنے دے بہانے ملک وچ سونے دی درآمد کم کرنے دی کوشش وچ مصروف اے۔ حکومت دی انہاں کوششاں دے پیچھے ریزرو بینک آف انڈیا دا ہاتھ اے جو برائے ناں حکومتی بینک اے لیکن اسنوں آئی ایم ایف کنٹرول کردا اے۔
2015ء وچ بھارت وچ سونے دے زیورات دی تجارت دا حجم 25 ارب امریکی ڈالر دی مالیت دے برابر سی۔ اس دے برعکس اسی سال پوری دنیا دے چاندی دے زیورات دی تجارت دا حجم صرف ساڑھے تن ارب ڈالر سی۔

مورار جی دیسائی نے ہمیشہ ہندوستان وچ سونے دی آمد نوں روکنے دی کوشش دی۔
:"اس احسان اُتے تو ماونٹ رشمور اُتے مورار جی دیسائی دا مجسمہ بن جانا چاہیے سی"

## جاپان
2014ء وچ جاپان نے سونے دی مانگ کم کرنے دی خاطر سونے دی درآمد اُتے ٹیکس 5 فیصد توں ودھیا کر 8 فیصد کر دتا۔
2017ء وچ 1,347 افراد جاپان وچ سونا اسمگل کر دے ہوئے پکڑے گئے تے انہاں دا 6,236 کلوگرام سونا حکومت نے ضبط کر لیا۔ 

## روس
روس کے سینٹرل بینک نے اکتوبر 2016ء وچ 48 ٹن سونا خریدیا۔ پچھلے 18 سالاں وچ روس دی سونے دی ایہ سب توں وڈی ماہانہ خریداری اے۔

## دبئی
2003ء وچ دبئی نے 6 ارب امریکی ڈالر دا سونا ویچیا سی۔2012ء تک ایہ مقدار 70 ارب ڈالر تک پہنچ گئی تے 2013ء وچ 75 ارب ڈالر ہو گئی جو دنیا بھر دے حقیقی سونے دی فروخت دا 40 فیصد بنتی اے۔ انہاں اعداد و شمار توں پریشان ہو کے یہودی بینکار اس کوشش وچ مصروف نیں کہ اسلامی ملکاں وچ وی کاغذی سونے نوں متعارف کیتا جائے۔

:"ون گرام جاں ایسی ای کوئی تے سونے دی پشت پناہی اُتے قائم کرپٹو کرنسی اک نیا عالمی گولڈ اسٹینڈرڈ متعارف کرانے دا خفیہ طریقہ ہو سکدا اے۔"
:OneGram, or another gold-backed crypto currency like it, could be a stealthy way to introduce a new global gold standard.

## کاغذی سونا
کاغذی سونا (گولڈ فیوچر) خریدنا اصل وچ سونے دے شیئر (اسٹاک) خریدنا اے تے جس طرح اسٹاک مارکیٹ وچ نفع نقصان ہو سکدا اے اسی طرح کاغذی سونے وچ وی ہو سکدا اے۔ کاغذی سونے دا خریدار اس وہم وچ مبتلا رہندا اے کہ اوہ اپنے خریدے ہوئے سونے دا مالک اے جو میعاد پوری ہونے اُتے اسنوں مل جائے گا۔ ورلڈ گولڈ کونسل دا کہنا اے کہ اگر معاہدے دی میعاد اک ای دن وچ مکمل ہو جائے تو سونے اُتے سٹہ لانا غیر اسلامی نئی‏‏ں اے۔ لیکن اکثر مسلمان ایہ سمجھتے نیں کہ حقیقی سونے دی ملکیت حاصل کیتے بغیر صرف رسیداں جاں قول اُتے نفع نقصان شریعت وچ جائز نئی‏‏ں۔

:"کومکس دا سونے توں کوئی واسطہ نئی‏‏ں اے۔ ایہ تو صرف اک جوا خانہ اے جتھے جواری سونے دی قیمتاں اُتے شرطاں لگاندے نیں۔ سونے دے اک اونس اُتے 500 اونس دے کلیم نیں۔"
:The COMEX has nothing to do with gold. That is simply a casino where gamblers place their bets on the gold price… The claims are well over 500-to-1 now.

:"سونے دی قیمتاں حقیقی سونے دی خرید و فروخت توں طے نئی‏‏ں ہوتاں بلکہ کاغذی سونے (gold future) دی خرید و فروخت دے لحاظ توں طے دی جاندی نیں جو کئی ہزار ارب ڈالر دی مارکیٹ اے تے لندن تے نیویارک توں کنٹرول دی جاندی اے۔ ہن چین سونے دی قیمت طے کرنے دے اس میکینزم نوں للکارنے والا اے۔"
:چین دی خواہش اے کہ سونے دی قیمت طے کرنے دا میکینزم زیادہ شفاف ہونا چاہیے۔
:that price discovery for gold does not occur in the physical market, but in the multi-trillion dollar leveraged paper trade in London and New York – a volume that dwarfs the physical delivery market. Now China is about to challenge that price discovery mechanism….

کاغذی سونا بیچنے دی چند وڈی کمپنی ایہ نیں۔

: "What nobody seems to appreciate is that every share of GLD is allowed to be sold TWICE "

## ہور شہر
مندرجہ بالا شہراں دے علاوہ ٹوکیو، سڈنی، سنگاپور، ممبئی تے ریو ڈی جنیرو وچ وی سونے دی وڈی مارکیٹاں موجود نیں۔ امکان اے کہ بھارت وی 2016ء وچ حقیقی سونے دا ایکسچینج قائم کر لوے گا۔ اطلاعات نیں کہ چین گوادر (پاکستان) وچ دس تولے سونے دے بسکٹ دی خرید و فروخت وچ دلچسپی رکھدا اے۔

## ورلڈ گولڈ کونسل
ورلڈ گولڈ کونسل (World Gold Council) دنیا دی وڈی وڈی سونے دی کن کن کمپنیاں دی اک تنظیم اے جس دا صدر دفتر برطانیہ وچ اے۔ اس دے 18 ممبر نیں۔ اس دا دعویٰ اے کہ ایہ سونے دی مانگ تے فراہمی نوں ودھانے دی کوشش کردتی اے جدونکہ ناقدین دے خیال وچ ایہ اس دے عین برعکس کم کردتی اے۔ اگرچہ ایہ وڈی تفصیل توں دنیا بھر وچ سونے دی پیداوار تے کھپت دے اعداد و شمار پیش کردتی اے لیکن اس دے بیان کردہ اعداد و شمار وچ بے شمار عیب ہُندے نیں تے ایہ بر وقت میسر وی نئی‏‏ں ہُندے۔ سونے دے اعداد و شمار وچ "ڈبل کاونٹننگ" اک عام سی بات اے جس دا جوابدہ کوئی نئی‏‏ں۔
* Strangely, institutional supply and demand are categories not included in the World Gold Council’s data
* monetary gold is exempt from trade statistics reporting......This does not take into account the gold lending market which the central banks and bullion banks go to great lengths to keep secret.
* The central bank gold lending market, centered in London, is probably the most secretive financial market in the world

## اقتباس
* سونا امریکی تے عالمی معیشت دی صحت دا بیرومیٹر اے۔ جدو‏‏ں سونے دی قیمت گرتی اے تو ایہ امریکی تے عالمی معیشت دے لئی وڈی چنگی خبر ہُندی اے (کیونجے ڈالر مضبوط ہو جاندا اے) لیکن سونے دی قیمت دا ودھنا انہاں دے لئی بُرا ہُندا اے۔ تے سونے دی قیمت دا بوہت زیادہ ودھ جانا تو اُنہاں دے لئی بوہت ای خوفناک اے۔ تے اسی وجہ توں اوہ بار بار سونے دی قیمت گراندے نیں۔
"Gold is a barometer of U.S.، and world, economic health. Down is good, up is bad. Way up is terrible. Thus the gold price is suppressed over and over again thanks to the elitist/establishment world."
* عالمی مرکزی بینکاراں اُتے اعتبار جتنا کم ہُندا اے، سونے دی قیمت اِنی زیادہ ہُندی اے۔
the gold price is essentially the reciprocal of confidence in global central bankers.
* کوئی بخار سونے دے بخار توں زیادہ تیز نئی‏‏ں ہُندا۔ اکثریت دی نقل کرنا انسانی فطرت اے۔
there is no fever like gold fever.....Human beings are momentum chasers by nature
* (عالمی مرکزی بینکاراں اُتے) اعتبار بوہت تیزی توں ختم ہو جائے گا۔۔۔ اچانک مہنگائی دی لہر آئے گی۔۔۔ اس لئی سونے وچ دلچسپی رکھنے والے لوگاں نوں میرا مشورہ ایہ اے کہ سونا حالے خرید لو کیونجے حالے تو خرید سکدے ہو۔ تو کس بات دا انتظار کر رہے ہو؟۔ سونے دے لئی جنگ ہوۓ گی۔ جیمز جی ریکارڈز
“Confidence will be lost very quickly,” he said. And like a coiled spring, “You will have your inflation—all at once.”.....So my advice to people interested in gold is—get it now while you still can. What are you waiting for? James G. Rickards
* جدو‏‏ں انگلینڈ سونا خریدتا اے تو سونے دی قیمت ودھدی اے تے جدو‏‏ں اوہ ویچدا اے تو سونے دی قیمت گرتی اے۔
The UK is a net importer on a rising price and net exporters on declining price.۔.۔ Effectively, GFMS is hiding the most important part of global physical gold flows.
* 17 اکتوبر 2016 نوں Deutsche بینک نے چاندی دی قیمت گرانے دے مقدمے توں بچنے دے لئی 3 کروڑ 80 لکھ ڈالر دینے اُتے رضامندی ظاہر کری۔ 2 دسمبر نوں اس بینک نے ہور 6 کروڑ ڈالر دینے اُتے آمادگی ظاہر کری اے تاکہ سونے دی قیمت گرانے دے مقدمے توں وی جان چھوٹے۔Barclays, Bank of Nova Scotia, HSBC تے Societe Generale نوں وی ایسے ای مقدمات دا سامنا اے۔
*: "ایہ جاننا بوہت ضروری اے کہ اس دا بیشتر حصہ اک عظیم فراڈ اے۔ ایسا بوہت ای کم ہُندا اے کہ حقیقی دھات دا تبادلہ ہو۔ اس دی بجائے کومکس دا ہر دوسرے مہینے (قیمتی دھاتاں دی) حوالگی (ڈیلیوری) دینے دا مرحلہ محض کاغذی رسیداں دا تبادلہ ہُندا اے۔ تے تبادلہ کرنے والے درحقیقت اوہی بینک ہُندے نیں، اک مہینے نوا اسکوشیا بینک HSBC نوں ڈیلیوری دیتا اے تو دوسرے مہینے HSBC واپس نوا اسکوشیا نوں ڈیلیوری دیتا اے۔ ایہ سالاں توں ہُندا آیا اے تے اج وی جاری اے۔"
What you need to know is that most of this is just a massive scam. Rarely is any actual, physical metal exchanged. Instead, the bi-monthly Comex delivery process is primarily a shuffle of paper warehouse receipts and warrants. Additionally, the parties to these exchanges of paper are usuallly The Banks themselves, acting in one seemingly endless circle jerk where one month Scotia "delivers" to HSBC and, the next month, HSBC turns around and "delivers" metals back to Scotia. It's been this way for years and it continues to this day.
*: "افواہاں بیچو۔ حقیقت خریدو۔" ‘sell the rumor, buy the fact’
* "سونے دی حقیقتاً کوئی مارکیٹ نئی‏‏ں اے، ایہ سب نورا کُشتی اے کہ اصلی سونے تے کاغذی سونے نوں اس طرح خریدو بیچو جداں کہ ایہ دوناں بالکل اک ای چیز نیں۔ جدونکہ ایسا نئی‏‏ں اے۔"
:"there really is no true market for gold, just a rigged game consisting of physical gold and paper gold trading side by side as if they were one and the same. They’re not."
* جنوری 2019ء وچ ڈیووس (سوئٹزرلینڈ) وچ ہونے والی کھرب پتیاں دی ملاقات وچ دنیا دے سب توں وڈے hedge فنڈ دے بانی Ray Dalio نے کہیا کہ "میرے خیال وچ اگلا مالی بحران 1929ء دے کساد عظیم توں وی بدتر ہوۓ گا"۔ پچھلے پنجاہ سالاں وچ پہلی دفعہ سینٹرل بینک، جو نوٹ چھاپتے نیں، خود تیزی توں سونا خریدنے وچ مصروف نیں۔
: the central banks (who control the printing press) have been buying gold at the fastest pace in years.

## آسان حساب
* 8 تولے برابر ہُندے نیں 3 اونس دے ۔
* اک تولہ برابر ہُندا اے 11.6638 گرام دے ۔
* اک اونس برابر ہُندا اے 31.1034768 گرام دے ۔
* اک میٹرک ٹن وچ 1000 کلوگرام جاں 32,150 ٹرائے اونس جاں 85735 تولے سونا ہُندا اے (تقریباً)۔
* دس گرام سونے دی قیمت نوں 7 توں ضرب دے کر 6 توں تقسیم کیتا جائے تو فی تولہ قیمت حاصل ہو جاندی اے (تقریباً)۔
* تن تولے برابر ہُندے نیں 35 گرام دے (تقریباً)۔

## ہور ویکھو
* کاغذی کرنسی
* دھاتاں دیاں قیمتاں
* کسوٹی
* چاندی
* سونے دی پیداوار
* سونے دی قیمت
* سونے دے اعداد و شمار
* لندن بلین مارکیٹ
* سونے توں چاندی الگ کرنا
* نازی گولڈ
* سونا دو پیسے لو
* سونے دیاں وڈیاں کمپنیاں
* ٹریفن دا مخمصہ

## بیرونی ربط
* GLD توں اصلی سونا وصول کرنے دے لئی300 کلوگرام سونے دا مالک ہونا ضروری اے
* تفصیلی رپورٹ۔ انگریزی وچ

## حوالے

گٹھ:آیزو 4217
گٹھ:استعماریت
گٹھ:اقتصادی نظام
گٹھ:بین الاقوامی معاشیات
گٹھ:بینکاری
گٹھ:بھارت میں سونا
گٹھ:دولت
گٹھ:زر مبادلہ
گٹھ:سرمایہ کاری
گٹھ:سلامتی
گٹھ:عالمی ادارے
گٹھ:عالمی معیشت
گٹھ:قیمتی معدنیات
گٹھ:کرنسی
گٹھ:مالیات
گٹھ:مالیاتی نظام