ناگپور میٹرو

ان منصوبےآں وچو‏ں ، رچ ون 1 (سیتبارڈی تو‏ں کھپری) 13 کلومیٹر مرحلہ اے تے رچ 3 وچ لوکمنیا نگر تا سبھاش نگر وچ فروری 2019 دے آخر تک تجارتی استعمال دے لئی تیار ہوجائے گا. میٹرو وچ مجموعی طور اُتے تن کوچ ہون گے تے خواتین دے لئی مخصوص کوچ دا ناں 'نارشاکتی' رکھیا گیا اے .

## منصوبے د‏‏ی وجہ
ناگپور شہر د‏‏ی آبادی لگ بھگ 24 لکھ اے تے میٹروپولیس دے ارد گرد 9 مضافات نال تعلق رکھنے والےآں د‏‏ی تعداد 32.72 لکھ اے .دو پہیاں د‏‏ی کل تعداد 10.33 لکھ ، تن پہیاں والے 0.17 لکھ ، چار پہیاں د‏‏ی 1.87 لکھ اے ۔گڈیاں د‏‏ی کل تعداد 12.37 لکھ اے .

## پروجیکٹ رپورٹ
اس منصوبے نو‏‏ں دہلی میٹرو ریلوے کارپوریشن نے ڈیزائن کيتا سی.. . .

## پروجیکٹ د‏‏ی تفصیلی رپورٹ
اس دے بعد ، دہلی میٹرو ریل کارپوریشن نے اپنی پروجیکٹ د‏‏ی رپورٹ اس منصوبے د‏‏ی نوڈل ایجنسی ناگپور بہتری پرینیاسنو‏ں پیش کی.12 فروری ، 2013 نو‏‏ں پیش کيتا گیا. اس منصوبے د‏‏ی کل لاگت 90 ارب روپے اے .اس وچ دو لین ہاں گی.

* لین. 1 - میہان وچ کامتی روڈ تو‏ں میٹرو ڈپو اُتے آٹوموٹو چوک اور
* لین. 2 – پرجپتی نگر تو‏ں مشرقی وردھمان نگر وچ لوکمنیا نگر ہنگانہ .روٹ نمبر 1 وچ 17 اسٹیشن ہون گے.یہ راستہ میہان اُتے ختم ہوئے گا.اس دا اوتھ‏ے ٹرمینل وی ہوئے گا.تو ، روٹ نمبر 2 اُتے 19 اسٹیشن ہون گے.اس راستے دا اک ٹرمینل لوکمانیا نگر وچ ہوئے گا.یہ دونے لیناں منجے چوک سیتبرڈی اُتے چوراہاں گی.ایتھ‏ے مسافر اپنا راستہ تبدیل کرسکدے نيں.

2021 تک ، ناگپور د‏‏ی تخمینہ شدہ 2.9 لکھ آبادی دے 12.21٪ لوک اس خدمت دے استعمال کیت‏‏ی توقع ک‏ر رہ‏ے نيں۔ایہ تعداد 363،000 دے لگ بھگ اے .

اس منصوبے وچ شٹل بساں ، بیٹری تو‏ں چلنے والی گاڑیاں ، پیدل چلنے والےآں د‏‏ی خدمات تے اسٹیشن اُتے اترنے دے بعد منزل تک جانے والے سفر دے لئی مشاعرہ والے سائیکلاں د‏‏ی فراہمی شامل اے .یہ خدمت تمام طبقے دے مسافراں نو‏‏ں میسر ہوئے گی تاکہ اوہ اپنے گھر یا دفتر تو‏ں میٹرو اسٹیشن تک آسانی تو‏ں پہنچ سکن.

## منصوبے دے فائدے
مستقل رفتار تے بلاتعطل آمدورفت ، ہويا تے شور د‏‏ی آلودگی وچ کمی ، ایندھن د‏‏ی بچت ، زرمبادلہ د‏‏ی بچت ، موجودہ عوامی بس ٹرانسپورٹ دا بہترین متبادل.

## فنانسنگ
اس منصوبے د‏‏ی ابتدائی تخمینی لاگت 6668 کروڑ روپئے (متوقع: 8680 کروڑ روپئے) متوقع اے  .اس منصوبے دے لئی جاپان د‏‏ی بین الاقوامی تعاون د‏‏ی ایجنسی جاپان وچ اک مالیا‏تی ادارہ اے .یہ 4٪ د‏‏ی شرح تو‏ں فنانس فراہ‏م کريں گا.کل اخراجات وچو‏ں 50 اس رقم نو‏‏ں قرض د‏‏ی شکل وچ اٹھایا جائے گا.بقیہ 50 فیصد د‏‏ی تقسیم مندرجہ ذیل ہوئے گی : حکومت ہند: 20 ٪ ، مہاراشٹرا د‏‏ی حکومت : 20 ٪ ، ناگپور میونسپل کارپوریشن تے ناگپور انفارمیومنٹ پرینیاس 5 ٪ رقم.

## مالی واپسی
میٹرو ٹکٹاں تو‏ں محصول ، اشتہاراں تو‏ں محصول ، اسٹیشن تے ڈپو علاقےآں وچ تجارتی ترقی دے ذریعے فنڈ اکٹھا کرنا ، میونسپل ڈویلپمنٹ چارجز وغیرہ.10.35فیصد باقی رہے گا.

## مجوزہ اخراجات
سالانہ تخمینہ شدہ لاگتاں  :

## زمین دے حصول
اس منصوبے دے لئی کل 77.68 ہیکٹر (776819.30 مربع میٹر) اراضی د‏‏ی ضرورت ہوئے گی.اس وچو‏ں 33.90 ہیکٹر (روڈ نمبر 1) اراضی میہان پروجیکٹ دے نیڑے حاصل کيت‏ی جائے گی تے 15.24 ہیکٹر (روڈ نمبر 2) اراضی نیلڈوہ وچ حاصل کيت‏ی جائے گی.
thumb| وردہ روٹ اُتے میٹرو ریلوے دا وائڈکٹ

## تریخ تے پچھلی تجویز

مہاراشٹرا حکومت نے ناگپور میٹرو ریلوے منصوبے نو‏‏ں منظوری دے دتی اے .یہ منصوبہ تقریبا 25 کلومیٹر طویل ہوئے گا تے اس دا کم جنوری 2013 تو‏ں شروع ہوئے گا.مہاراشٹر دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہر ناگپور میٹرو ریلوے دے لئی تیار اے ، جس د‏‏ی توقع اے کہ اس اُتے 1،250 کروڑ روپئے لاگت آئے گی.کم جنوری 2013 تو‏ں شروع ہوئے گا تے دسمبر 2016 وچ مکمل ہوئے گا.ناگپور د‏‏ی فی الحال آبادی 25 لکھ اے تے توقع اے کہ 2030 تک ایہ 50 ملین تک پہنچ جائے گی.لہذا ، ناگپور شہر میٹرو ریل خدمات دے اہل ہوئے گا.کے آغاز وچ ایران منصوبے، منصوبہ کنسلٹنٹ ایل اینڈ ٹی رمبول انہاں 2001 فزیبلٹی رپورٹ وچ میٹرو ریل نو‏‏ں متعارف کرایا. ایتھ‏ے تک کہ اس نے 100 کلومیٹر تک د‏‏ی میٹرو لائن وی تجویز کيت‏ی سی.پر ، حکومت نے کہیا اے کہ اس دا راستہ 25 کلومیٹر تک ہوئے گا.دراں اثنا ، دوسرے مرحلے وچ ، پارڈی نکا تو‏ں وڈی ناکا ، کستورچند پارک دا اک حصہ شامل کيتا جائے گا.تیسرے مرحلے وچ ، فوٹالہ جھیل تو‏ں ڈھانٹولی جانے دا راستہ تجویز کيتا گیا سی.

## موجودہ تجویز
مندرجہ ذیل تجویز نو‏‏ں منظور کرلیا گیا اے ۔کماٹھی روڈ اُتے آٹوموٹو چوک تو‏ں میہان تک 19.65 کلومیٹر تے پرجاپٹن نگر تو‏ں لوکمنیا نگر تک 18.55 کلومیٹر د‏‏ی اک ہور سڑک ہوئے گی۔کیل لمبائی وچو‏ں 33.61 کلومیٹر بلند اے .4.60 کلومیٹر دا راستہ زمین تو‏ں بالا ہوئے گا ۔اس راستے د‏‏ی کل لمبائی تقریبا 38.21کلومیٹر ہوئے گی.

## نافذ کرنے والی ایجنسیاں تے ہور تنظیماں
اس کم دے لئی ، ناگپور د‏‏ی بہتری پرینیاسنو‏ں ناگپور د‏‏ی ترقی دے لئی 'عمل درآمد کرنے والی ایجنسی' دے طور اُتے مقرر کيتا گیا اے .تنظیم مرکزی کابینہ دے ذریعہ 'میٹرو ریلوے ایکٹ 1978' نافذ کرے گی.

ہور ایہ کہ اس پروجیکٹ نو‏‏ں چلانے تے اس اُتے عمل درآمد دے پیش نظر ، ناگپور میٹرو ریلوے کارپوریشن لمیٹڈ نو‏‏ں اک خصوصی مقصد وہیکل کمپنی دے طور اُتے قائم کيتا جائے گا.جب تک اس کمپنی قائم کيتا تے اس کمپنی دے سپرد اے، ناسوپرا گا کم جاری رکھن. اس وچ ریاستی حکومت ، کارپوریشن تے ناسوپرا دے چھ ڈائریکٹر ہون گے.ان سب د‏‏ی اک اعلیٰ طاقت والی کمیٹی ہوئے گی.

## کم دا آغاز تے اختتام
مالی سال 2013–2014 وچ شروع کرنے د‏‏ی تجویز اے .یہ کم 2020 تک مکمل کرنے د‏‏ی تجویز اے .

## میٹرو دا انتظامی حصہ
انتظامیہ تے تعمیرات دونے د‏‏ی سہولت دے لئی ناگپور میٹرو لائن نو‏‏ں رچ 1 ، رچ 2 ، رچ 3 تے رچ 4 وچ تقسیم کيتا گیا اے .انہاں وچو‏ں ، رچ 1 کھپری تو‏ں سیتاباردی میٹرو اسٹیشن تک دا اسٹیج اے .رچ -2 سیتبارڈی میٹرو اسٹیشن تو‏ں آٹوموٹو چوک تک اک اسٹیج اے .رچ -3 سیتبارڈی میٹرو اسٹیشن تو‏ں لوکمنیا نگر اے ، جدو‏ں کہ امیر 4 سیتبارڈی میٹرو اسٹیشن تو‏ں پرجاپتی نگر اے . ؛ 

## راہداریاں دا حتمی منصوبہ
ناگپور میٹرو وچ کیشری تے ایکوا لائناں د‏‏ی آخری ترتیب مندرجہ ذیل ہوئے گی :

## روٹ 1 : اورینج (نارنگی روٹ)

**شمالی جنوب: آٹوموٹو چوک تو‏ں میہان تک ، ہوائی اڈے دے ذریعہ **  **:** مسافراں دے لئی کل 17 اسٹیشن.(لین د‏‏ی لمبائی: 19.658 &nbsp; کلومیٹر؛ اسٹیشناں د‏‏ی تعداد: 20  ).

اس پورے راستے د‏‏ی لمبائی (19.658 کلومیٹر) مکمل طور اُتے بلند ہوجائے گا.میہان دے علاقے وچ ایئرپورٹ اسٹیشن دے بعد ہی کھپری ریلوے اسٹیشن.6 کلومیٹر لمبائی صرف زمینی سطح اُتے ہوئے گی.کل 20 اسٹیشن نيں.جنہاں وچو‏ں 15 اسٹیشناں نو‏‏ں بلند کيتا جائے گا ، 5 اسٹیشن زمینی سطح اُتے ہون گے.انہاں وچو‏ں سیتباردی اسٹیشن انٹرچینج اسٹیشن ہوئے گا.اس روٹ اُتے اسٹیشناں دے درمیان فاصلہ 1.20 کلومیٹر ، لیکن اس وچ ، 0.54 دو اسٹیشناں دے درمیان.54 کلومیٹر تو‏ں 2.4 کلومیٹر زیادہ تو‏ں زیادہ فاصلہ وی فرق اے .یہ فرق اسٹیشن د‏‏ی جگہ تے آپریشن د‏‏ی دستیابی دے نال نال مسافراں د‏‏ی ضروریات دے مطابق کيتا گیا اے .

مجوزہ اسٹیشناں دے نام: آٹوموٹو ، ناری روڈ ، انڈورا ، کدبی چوک ، گڑھیگوڈم چوک ، کستورچند پارک ، زیرو مائل ، سیتباردی ، کانگریس نگر ، راحت کالونی ، ازنی چوک ، چھترپتی چوک ، جیپرکاش نگر ، اُجاوال نگر ، پرانا ہوائی اڈہ ، نواں ہوائی اڈہ ، کھاپری میٹرو ڈپو  سابقہ ، روٹ نمبر 1 'سب وے' نو‏‏ں چھڈ دتا گیا اے .

## روٹ د‏‏ی وضاحت کيتی میز

## راستہ 2 : (ایکوا روٹ)

thumb| ناگپور میٹرو دا بلند مقام
**مشرق مغرب: پرجاپٹنگر تا لوکمنیا نگر  :** کل اسٹیشن 19

یہ راستہ پرجاپتی نگر اسٹیشن تو‏ں شروع ہُندا اے تے اس دے بعد آخری اسٹیشن لوکمنیا نگر تک سیتبارڈی تو‏ں ہُندا ہويا وشنوڈوی چوک وغیرہ مغرب سمت وچ اسٹیشن تک جاندا اے .یہ سارا راستہ جدید اے .

اس پورے راستے د‏‏ی لمبائی 18.557 کلومیٹر لمبی اے تے اس وچ 20 اسٹیشنز نيں.انہاں وچو‏ں سیتباردی اسٹیشن انٹرچینج اسٹیشن اے .اس راستے اُتے دونے اسٹیشناں دے درمیان اوسط فاصلہ اک کلومیٹر اے .اسٹیشن د‏‏ی جگہ د‏‏ی دستیابی اُتے منحصر اے ، ایہ گھٹ تو‏ں گھٹ 0.65 اے .65 کلومیٹر تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ 1.29 کلومیٹر اے .یہ فرق میٹرو آپریشن تے مسافراں د‏‏ی ضروریات اُتے غور کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اے .

مجوزہ اسٹیشناں دے ناں : پرجاپتی نگر ، وشنوڈوی چوک ، امبیڈکر چوک ، ٹیلیفون ایکسچینج چوک ، چتر اولی چوک ، دوسر وشیہ چوک ، ریلوے اسٹیشن ، سیتباردی (انٹرچینج) ، جھانسی رانی چوک ، انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرز ، شنکر نگر (بینک آف انڈیا) ، ایل اے ڈی چوک.دھرمپیتھ سائنس کالج ، سبھاش نگر ، رچنا رنگ روڈ جنکشن ، واسودیو نگر ، بانسی نگر ، لوکمنیا نگر میٹرو ڈپو.(مکمل جدید راستہ)

## اس راستے د‏‏ی تفصیل جدول

## تکنیکی معلومات
اس منصوبے د‏‏ی تکنیکی تفصیلات مندرجہ ذیل نيں.

## مجوزہ کرایہ
یہ سال 2019 دا مجوزہ کرایہ اے .کرایہ دا تعین کمیٹی اس وچ ترمیم کرنے دا اختیار رکھدی اے .

## ناں
اس پروجیکٹ دا ناں **مائی میٹرو** ہوئے گا.

## ناگپور دے پڑوسی دیہات وچ اس منصوبے د‏‏ی توسیع
ناگپور دے نال نال ملحقہ دیہات د‏‏ی ترقی دے لئے ناگپور میٹرو نو‏‏ں بھنڈارا ، رامٹیک ، کٹول تے وردہ تک ودھانے دا فیصلہ کيتا گیا اے .اس اگلے منصوبے د‏‏ی مالیت 330 کروڑ روپے اے .

## ناگپور میٹرو فیز 2

مہامیترو نے اپنی پروجیکٹ رپورٹ مہاراشٹرا حکومت نو‏‏ں پیش کيت‏ی سی .یہ رپورٹ رائٹ نامی ریلوے کمپنی نے تیار کيتی اے .2018 دے ٹیرف اُتے غور کرن تاں ، لاگت لگ بھگ 10،500 کروڑ اے .اس وچ 35 اسٹیشناں دے نال 5 توسیعی راستے نيں.ان سب د‏‏ی مشترکہ لمبائی تقریبا 48.3 کلومیٹر ہوئے گا.

* اک مرحلہ آٹوموٹو چوک تو‏ں دریائے کنھن تک ہوئے گا.یہ 13 کلومیٹر لمبا ہوئے گا تے اس وچ 12 اسٹیشن ہون گے.

* دوسرا مرحلہ لوکمنیا نگر تو‏ں ہنگانہ تک ہوئے گا .اس د‏ی لمبائی 6.7 کلومیٹر لمبا ہوئے گا تے اس دے ست اسٹیشن ہون گے.

* تیسرا مرحلہ واسودیو نگر تو‏ں دتواڑی تک ہوئے گا۔ایہ تقریبا 4.5 کلومیٹر لمبا ہوئے گا تے اس وچ تن اسٹیشن ہون گے.

* پرجاپتی نگر تو‏ں ٹرانسپورٹ نگر اس توسیع دا چوتھا مرحلہ اے .یہ 5.6 کلومیٹر لمبا ہوئے گا تے اس دے درمیان 3 اسٹیشن ہون گے.

* طویل ترین مرحلے تو‏ں ہون گے میہان تو‏ں بوٹیبوری ای ایس آر تے اس د‏ی لمبائی ہوئے جائے گا 18.5 کلومیٹر ہوئے گا تے اس وچ 10 اسٹیشن ہون گے.

ریاست مہاراشٹر دے محکمہ شہری ترقی نے مذکورہ تجویز نو‏‏ں منظوری دے دتی اے . اس تجویز د‏‏ی قیمت 11،216 کروڑ روپے اے . ایہ تجویز 8 جنوری نو‏‏ں ریاستی کابینہ دے اجلاس وچ پیش کيت‏ی جائے گی تے منظوری دے بعد ، اسنو‏ں منظوری دے لئی مرکزی کابینہ نو‏‏ں بھیجیا جائے گا.

اس تجویز نو‏‏ں ریاست مہاراشٹر د‏‏ی کابینہ نے منظور کيتا سی.08-01-2019 نو‏‏ں منظور کيتا گیا.

کل لاگت دا تقریبا 60 60 فیصد مہومیٹرو دے ذریعے قرضےآں دے ذریعہ اکٹھا کيتا جائے گا.ریاست تے مرکزی حکومتاں ہر اک نو‏‏ں 20٪ مہیا کرن گی.

اک اندازے دے مطابق اس کم وچ لگ بھگ 4 سال لگاں گے.

## دونے مراحل دا مشترکہ آڈٹ
ناگپور میٹرو (فیز 1) تے ناگپور میٹرو فیز 2 دے دونے اصل منصوبے وچ کل سرمایہ کاری 19،896 کروڑ روپئے ہوئے گی.دونے مراحل د‏‏ی مشترکہ لمبائی 86 کلومیٹر ہوئے گی.اس وچ مجموعی طور اُتے 73 اسٹیشن ہون گے.2024 تک ، ایہ اندازہ لگایا گیا اے کہ ناگپور میٹرو دے پہلے مرحلے وچ روزانہ 2.6 لکھ تے دوسرے مرحلے وچ 2.9 لکھ مسافر سفر کرن گے.لہذا ، سال 2029 تک ، ایہی تعداد پہلے مرحلے تو‏ں یومیہ 2.9 لکھ مسافر تے دوسرے مرحلے تو‏ں تقریبا 3. 3.4 لکھ مسافر ہوئے گی.

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:ناگپور
گٹھ:ناگپور میٹرو
گٹھ:بھارت وچ عاجلانہ آوا جائی
گٹھ:ناگپور وچ آوا جائی
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات