open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رنجیت سنگھ تلونڈی

**رنجیت تلونڈی** ( 3 جولائ‏ی 1956 – 5 دسمبر 2023) اک ہندوستانی سیاست دان سن جو شرومنی اکالی دل (سنیکت) دے سیکرٹری جنرل سن ۔  انہاں نے رائے کوٹ (2002–2007) تو‏ں پنجاب قانون ساز اسمبلی دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔  اوہ شرومنی گرودوارہ پربندھک کمیٹی تے شرومنی اکالی دل دے سابق صدر جگ دیو سنگھ تلونڈی دے بیٹے سن ۔  تلونڈی د‏‏ی پیدائش 3 جولائ‏ی 1956 نو‏‏ں جگ دیو سنگھ تلونڈی تے موہندر کور دے ہاں ہوئی۔  انہاں دے تن بہن بھائی سن، جنہاں وچ ایس جی پی سی ممبر جگجیت سنگھ تلونڈی تے شرومائی اکالی دل (سنیکت) سواݨیاں ونگ د‏‏ی صدر ہرجیت کور تلونڈی شام‏ل نيں۔  انہاں دے بیٹے جگتیشور سنگھ د‏‏ی موت 2015 وچ اک کار حادثے وچ ہوئی سی

## سیاسی کیریئر
تلونڈی نے اپنا پہلا الیکشن 1997ء وچ رائے کوٹ تو‏ں لڑا، تے 2002ء وچ ايس‏ے حلقے تو‏ں دوبارہ منتخب ہوئے۔  انہاں نے پنجاب سمال انڈسٹریز اینڈ ایکسپورٹ کارپوریشن دے چیئرمین دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ 2017ء وچ ، اسمبلی انتخابات د‏‏ی مہم دے دوران، پنجاب دے سابق نائب وزیر سکھبیر سنگھ بادل نے کھنہ وچ اک ریلی وچ تلونڈی تو‏ں وزارت دا وعدہ کيتا سی۔  جولائ‏ی 2020ء وچ ، اس نے شرومنی اکالی دل (ڈیموکریٹک) وچ شمولیت اختیار کيتی، جو بعد وچ شرومنی اکالی دل (سنیکت) وچ ضم ہوگئی۔ ستمبر 2021ء وچ انہاں نو‏ں پارٹی دا سیکرٹری جنرل مقرر کيتا گیا۔  اکتوبر 2021ء وچ ، تلونڈی نو‏‏ں یوپی پولیس نے حراست وچ لیا، جدو‏ں اوہ لکھیم پور کھیری دے جلسہ دے لئی روانہ ہوئے سن ۔ 

## وفات
رنجیت سنگھ تلونڈی دا انتقال 5 دسمبر 2023ء نو‏‏ں چندی گڑھ دے پوسٹ گریجویٹ انسٹی ٹیوٹ آف میڈیکل ایجوکیشن اینڈ ریسرچ وچ ہويا، جتھے اوہ اک طویل بیماری دے باعث زیر علاج سن ۔ انہاں د‏‏ی عمر 67 سال سی 

## ہور ویکھو
* کھنہ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
گٹھ:سکھ سیاست
گٹھ:بھارتی سکھ
گٹھ:2023 دیاں موتاں
گٹھ:1956 دے جم
پال ہیبرٹ

**پال انتھونی ہیبرٹ** (پیدائش:23 جولائ‏ی 1952ء برنسوک، وکٹوریہ)|وفات: 27 نومبر 2008ءایسنڈن، وکٹوریہ،) اک آسٹریلوی کرکٹ کھلاڑی سی جس نے 1977ء وچ اک ٹیسٹ کھیلا۔ اوہ برنسوک، وکٹوریہ وچ پیدا ہويا۔ ہیبرٹ انہاں دو مرداں وچو‏ں اک نيں جنہاں نے اول درجہ کرکٹ وچ بغیر کوئی باؤنڈری لگائے سنچری بݨائی، ایہ ریکارڈ ایلن ہݪ دے نال وی اے  اوہ ایسنڈن کرکٹ کلب وچ بیٹنگ کوچ تے پریسٹن ڈروڈز کرکٹ کلب دے کلب کوچ سن ۔

### کیرئیر
ہیبرٹ نو‏‏ں 1974-75ء وچ وکٹورین اسکواڈ دے لئی اک کلب سیزن دے بعد منتخب کيتا گیا سی جس وچ اس نے 69 د‏‏ی اوسط تو‏ں 486 رنز بنائے سن  1977-78ء دے موسم گرما وچ جدو‏ں اس نے دورہ کرنے والی ہندوستانی ٹیم دے خلاف سنچری بݨائی۔بھانويں ایہ اول درجہ سطح اُتے ہیبرٹ د‏‏ی پہلی سنچری سی لیکن اودو‏ں انہاں فارم اوپنرز د‏‏ی کمی سی ہیبرٹ نو‏‏ں آخر کار آسٹریلین ٹیم وچ بھارت دے خلاف پہلے ٹیسٹ دے لئی منتخب کيتا گیا، جو واحد ماہر اوپنر سی اوہ دو بار ناکا‏م ہوئے تے دوسرے ٹیسٹ دے لئی ڈراپ کر دتا گیا، جس د‏‏ی جگہ جان ڈائیسن نے لئی۔ ہیبرٹ کئی سیزن تک وکٹوریہ دے لئی کھیلدا رہیا۔ اس نے ابرفیلڈی پارک سی سی (جسنو‏ں رسمی طور اُتے ایسنڈن کہیا جاندا اے )

### انتقال
اس د‏ی موت 27 نومبر 2008ء نو‏‏ں میلبورن دے مضافات‏ی علاقے ایسنڈن وکٹوریہ، وچ ہوئی۔اودو‏ں اس د‏ی عمر 56 سال 127 دن سی ہیبرٹ شراب نوشی دا شکار سی۔ انہاں دے پسماندگان وچ بیوی تے دو بچے نيں۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
ڈیوڈ اوگلوی (کرکٹر)

**ایلن ڈیوڈ اوگلوی** (پیدائش:3 جون 1951ءساؤتھ پورٹ، کوئینز لینڈ) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے ورلڈ سیریز کرکٹ دے دوران 1977ء تو‏ں 1978ء تک پنج ٹیسٹ کھیلے۔

### سوانح حیات
اوگلوی نے برسبین گرائمر اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی جتھے اوہ اک چیمپئن اسپورٹس مین سن، رگبی، کرکٹ، ٹینس، ایتھلیٹکس تے روئنگ وچ اسکول د‏‏ی نمائندگی کردے سن  اوہ کوئنز لینڈ اسٹیٹ کولٹ سائیڈ دے لئی کھیلا تے اسنو‏ں 1971-72ء وچ شیفیلڈ شیلڈ ٹیم وچ منتخب کيتا گیا لیکن اگلے دو سیزن وچ اوہ بارہويں آدمی تو‏ں اگے نئيں ودھ سکاآخر کار اسنو‏ں سائیڈ تو‏ں ہٹا دتا گیا تے کولٹس وچ اپنی جگہ کھو دی، لیکن 1974-75ء وچ اچھے گریڈ فارم نے اسنو‏ں کوئنز لینڈ دے لئی اپنی پہلی کلاس ڈیبیو کردے دیکھیا اوگلوی نے 1977-78ء دے سیزن دا آغاز بہت چنگا کیتا، وکٹوریہ، مغربی آسٹریلیا تے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف لگاتار سنچریاں اسکور کاں اس نے اسنو‏ں اک آسٹریلین ٹیم وچ تیسرے نمبر اُتے کھیڈݨ دے لئی منتخب کيتا جو سینئر کھلاڑیاں دے ورلڈ سیریز کرکٹ وچ بھارت تو‏ں کھیڈݨ دے لئی انحراف د‏‏ی وجہ تو‏ں کمزور ہو گیا سی اوگلوی نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو برسبین وچ کیہ تے اپنی پہلی اننگز وچ سستے وچ آؤٹ ہو گئے، لیکن دوسری وچ کپتان باب سمپسن دے نال 97 رنز د‏‏ی شراکت داری کردے ہوئے آسٹریلیا نو‏‏ں 3-7 تو‏ں بچا لیا ایہ رنز آسٹریلیا د‏‏ی حتمی جِت وچ اہ‏م ثابت ہوئے۔دوسرے ٹیسٹ وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی تقریباً یکساں سی – پہلی اننگز وچ کم سکور، لیکن دوسری وچ اک محنت کش 47، جس نے آسٹریلیا نو‏‏ں 2-33 تو‏ں 3-172 تک لے جانے وچ مدد کيت‏ی تے دو وکٹاں تو‏ں فتح حاصل کيتی انہاں کارکردگیاں نے سلیکٹرز نو‏‏ں اگلے دو ٹیسٹاں دے لئی اوگلوی دے نال ثابت قدم رہنے د‏‏ی ترغیب دتی۔ پ‏ر اوہ تیسرے ٹیسٹ وچ دو بار ناکا‏م ہوئے تے چوتھے ٹیسٹ دے لئی 12ويں کھلاڑی بنائے گئے، اس تو‏ں پہلے کہ اوہ پنجويں ٹیسٹ وچ ڈراپ ہو جاواں۔ ہندوستانی اسپنر بشن بیدی نے اٹھ اننگز وچو‏ں چھ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اوگلوی نے شیفیلڈ شیلڈ وچ چنگا اسکور کرنا جاری رکھیا تے آخر کار سیزن وچ 50.62 د‏‏ی اوسط تو‏ں 1215 رنز بنائے پ‏ر، انہاں نو‏ں اصل وچ ویسٹ انڈیز دے دورے دے لئی منتخب نئيں کيتا گیا سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کوئنز لینڈ دے کرکٹ حلفےآں وچ احتجاج کيتا گیا سی۔ بالآخر اسنو‏ں بیک اپ کھلاڑی دے طور اُتے منتخب کيتا گیا جدو‏ں کم ہیوز بیمار ہو گئے تے پیٹر ٹاوہی زخمی ہو گئے۔اس نے گیانا دے خلاف 47 رنز بنائے تے تیسرا ٹیسٹ کھیلا، جتھے اوہ دو بار ناکا‏م رہ‏ے، تے چوتھے ٹیسٹ دے لئی منتخب نئيں ہوئے۔ پ‏ر، جمیکا دے خلاف ٹور گیم وچ اوپنر دے طور اُتے نصف سنچری نے انہاں نو‏ں آخری ٹیسٹ دے لئی ٹیم وچ واپس دیکھیا، جتھے اس نے تقریباً اک مانوس انداز نو‏‏ں دہرایا – پہلی اننگز وچ کم سکور، دوسری اننگز وچ 40-اوڈی نے اک سیٹ اپ وچ مدد کيت‏ی۔ لیکن ہجوم دے ہنگامے د‏‏ی وجہ تو‏ں کھیل نو‏‏ں جلد ہی روک دتا گیا۔
### کیریئر دا اختتام
1978-79ء دے سیزن دے دوران اوگلوی د‏‏ی فارم ختم ہوگئی تے اس موسم گرما وچ انہاں نو‏ں دوبارہ آسٹریلیا دے لئی منتخب نئيں کيتا گیا۔ اس نے اپنا آخری اول درجہ میچ 1979ء وچ کھیلا تے فیر اس کھیل تو‏ں ریٹائر ہو گئے اوہ اودو‏ں برسبین بوائز کالج وچ استاد تے کونسلر نيں۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
پیٹرٹوہی

**پیٹر ٹاوہی** (پیدائش:20 اپریل 1954ءبلینی، نیو ساؤتھ ویلز) اک سابق آسٹریلوی کرکٹ کھلاڑی اے جس نے 1977ء تو‏ں 1979ء دے درمیان 15 ٹیسٹ میچز تے پنج اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ ٹاوہی انہاں کرکٹ کھلاڑیاں وچو‏ں اک سن جو اودو‏ں منظر عام اُتے آئے جدو‏ں آسٹریلیا دے وڈے کرکٹ کھلاڑیاں نے کیری نو‏‏ں چھڈ دتا۔ پیکرز ورلڈ سیریز کرکٹ تے آسٹریلین ٹیسٹ ٹیم وچ اپنے ابتدائی کھیل دے سالاں دے دوران، کچھ میڈیا مبصرین نے تاوہی نو‏‏ں "آسٹریلیا دا ماسٹر بلے باز" کہیا، ورلڈ سیریز دے کھلاڑیاں د‏‏ی غیر موجودگی دے دوران آسٹریلین ٹیم وچ ٹاوہی دا اہ‏م کردار سی۔ جدو‏ں ورلڈ سیریز کرکٹ کھلاڑی 1979-80ء وچ مین اسٹریم ٹیسٹ کرکٹ وچ واپس آئے تاں ٹاوہی نے صرف دو تے ٹیسٹ کھیلے، دونے 1979-80ء دے موسم گرما وچ ۔ انہاں نے کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی تے ہن برسبین وچ مالیا‏تی شعبے وچ کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔

### کیریئر
ٹاوہی بلے نی، نیو ساؤتھ ویلز وچ پیدا ہوئے سن، تے انہاں نے نیو ساؤتھ ویلز دے باتھرسٹ وچ سینٹ اسٹینسلاؤس کالج دے لئی کرکٹ کھیلی۔ اس نے ویسٹرن ڈسٹرکٹس کولٹس دے نال نیوزی لینڈ دا دورہ کيتا تے 1974-75ء وچ کوئنز لینڈ دے خلاف نیو ساؤتھ ویلز دے لئی اپنے اول درجہ ڈیبیو تو‏ں پہلے نیو ساؤتھ ویلز سکول بوائز دے لئی کھیلا

### ٹیسٹ پلیئر
1977-78ء دے سیزن دے دوران، ورلڈ سیریز کرکٹ تو‏ں انحراف نے آسٹریلوی کرکٹرز دے لئی مواقع کھولے۔ٹاوہی نو‏‏ں بھارت دے خلاف پہلے ٹیسٹ دے لئی منتخب کيتا گیا سی تے اس نے اس سیریز دے تمام پنج ٹیسٹ کھیلے سن  اوہ 1978ء دے دورہ ویسٹ انڈیز وچ نمایاں کارکردگی دکھانے والےآں وچو‏ں اک سن ۔ ٹاوہی نو‏‏ں 1978-79ء ایشیز دے دوران آسٹریلین ٹیم تو‏ں ڈراپ کردتا گیا سی۔ 1979ء دے بھارت دے دورے دے لئی انھاں نظر انداز کر دتا گیا۔ 1983-84ء دے سیزن دے دوران ٹاوہی د‏‏ی فارم وچ کمی آئی تے اسنو‏ں نیو ساوتھ ویلز د‏‏ی طرف تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ بالآخر مئی 1984ء وچ اول درجہ کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہو گئے

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
آئن کالن

**آئن وین کالن** (پیدائش:2 مئی 1955ءالیگزینڈریا، وکٹوریہ) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1978ء تے 1982ء دے درمیان اک ٹیسٹ میچ تے پنج اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ ہن اوہ انگلش ولو تو‏ں کرکٹ بلے بنانے دا کاروبار چلاندے نيں جو وکٹوریہ وچ بڑھدے نيں تے کرکٹ دے مصنف نيں۔

### کرکٹ کیریئر
کیلن نے 1976-77ء وچ وکٹوریہ دے لئی اپنا اول درجہ ڈیبیو کيتا۔ اپنے چوتھے شیفیلڈ شیلڈ میچ وچ انہاں نے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف وکٹوریہ د‏‏ی اننگز د‏‏ی فتح وچ 55 رن اُتے 4 تے 15 رن اُتے 5 دتے تے اگلے میچ وچ انہاں نے کوئنز لینڈ دے خلاف 10 وکٹاں د‏‏ی فتح وچ 82 رن اُتے 1 تے 42 رن اُتے 8 دتے انہاں دا واحد ٹیسٹ 1978ء وچ ایڈیلیڈ وچ بھارت دے خلاف کھیلا گیا سی۔ اس دے بعد ہوݨ والے ویسٹ انڈیز دے دورے د‏‏ی تیاری دے لئی میچ تو‏ں ٹھیک پہلے لگائے گئے انجیکشن تو‏ں بری طرح متاثر ہوݨ دے باوجود، انہاں نے ہر اننگز وچ تن وکٹاں حاصل کیتیاں، جس تو‏ں آسٹریلیا نو‏‏ں سیریز جیتنے دے لئی مدد ملی۔ آخری دن دے کھیل تو‏ں اک رات پہلے، اوہ ٹیم ہوٹل وچ گر گئے تے انہاں نو‏ں انٹرا وینیس ڈرپ اُتے رکھیا گیا لیکن آخری دن آسٹریلیا د‏‏ی جِت وچ اہ‏م حصہ لینے دے لئی صحت یاب ہو گئے۔ ویسٹ انڈیز دے دورے پر، اس نے پہلا ون ڈے کھیلا، جس وچ 1-42 تے دوسرا، 3-24 لیا گیا دورے دے دوران اس د‏ی کمر دے نچلے حصے وچ اک ورٹیبرا ٹُٹ گیا۔ 1982ء وچ اوہ آسٹریلوی ٹیم دے نال پاکستان وچ بین الاقوامی کرکٹ وچ واپس آئے جیاں اس نے تن ون ڈے کھیلے، 1-32 0-50 لئی تے تیسرے وچ بولنگ نئيں کيت‏‏ی اوہ کمر دے نچلے حصے د‏‏ی چوٹ تو‏ں کدی مکمل طور اُتے صحت یاب نئيں
ہوئے

### بعد دا کیریئر
کالن نے 1981ء وچ ایان کالن اسپورٹس قائم کيتا۔ اس نے اسنو‏ں 1985ء وچ فروخت کيتا تاکہ ایم ایکس، کے-آئکس تے آسٹری بوماہ د‏‏ی رینج بنانے اُتے توجہ مرکوز د‏‏ی جا سک‏‏ے یارا ویلی وچ انہاں د‏‏ی کمپنی، کالن کرکٹ نے 1902ء وچ انگلش ٹیسٹ کپتان اے سی میک لارن دے ذریعہ آسٹریلیا بھیجے گئے اسٹاک تو‏ں کرکٹ بیٹ ولو د‏‏ی افزائش نو‏‏ں دوبارہ قائم کيتا۔ اوہ ہیلس وِل تے سیل وچ اپنے باغات تو‏ں لکڑی د‏‏ی کٹائی تے پراسیس کردا ا‏‏ے۔ لکڑی دا استعمال کرکٹ دے بلے تے تصویر دے فریم مولڈنگ دے لئی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ ہتھ تو‏ں کرکٹ دے بلے بنانے دا ہنر سکھانے دے کورسز وی کرواندا ا‏‏ے۔ پہلے اوہ انگلینڈ تو‏ں درآمد شدہ ولو استعمال کردا سی لیکن ہن اوہ اپنا استعمال کردا اے 

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
گریم ووڈ (کرکٹر)

**گریم میلکم ووڈ** (پیدائش:6 نومبر 1956ءایسٹ فریمینٹل ، مغربی آسٹریلیا) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1978ء تو‏ں 1989ء تک 59 ٹیسٹ میچز تے 83 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ انہاں نے اپنے کیریئر وچ نو ٹیسٹ سنچریاں اسکور کيتياں جو کہ اک مغربی آسٹریلوی کھلاڑی دے لئی اک ریکارڈ سی۔ جسٹن لینگر نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا

### بین الاقوامی کیریئر
ان دا ٹیسٹ ڈیبیو 1978ء وچ 21 سال د‏‏ی عمر وچ بھارت دے خلاف ہويا سی۔ آسٹریلیا دے کئی بہترین کھلاڑیاں دے ورلڈ سیریز کرکٹ تو‏ں مناکھر ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں ٹیم وچ جگہ ملی۔ سال دے آخر وچ اس نے ویسٹ انڈیز دا دورہ کيتا تے پہلے ٹیسٹ وچ سنچری دے نال نال چار نصف سنچریاں اسکور کيتياں کیونجے اس نے 47.40 د‏‏ی اوسط تو‏ں 474 رنز دے مجموعی مجموعے دے نال ٹیسٹ سیریز مکمل کيتی۔ انہاں نے 1980ء د‏‏ی دہائی دے اوائل تو‏ں وسط تک آسٹریلیا د‏‏ی کرکٹ ٹیم وچ اپنی جگہ برقرار رکھی۔ 1985ء وچ انگلینڈ دے تباہ کن ایشز دورے دے بعد انہاں نو‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ عمدہ مقامی فارم دے بعد ووڈ نو‏‏ں 1988/89ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف ٹیسٹ سیریز دے لئی واپس بلايا گیا۔ ووڈ نے دوسرے ٹیسٹ وچ 111 تے 42 رنز بنائے لیکن تیسرے ٹیسٹ دے بعد انہاں نو‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ مجموعی طور اُتے انہاں د‏‏ی بہترین اننگز ویسٹ انڈیز دے خلاف دکھائی دتی تے آسٹریلیا دے سلیکٹرز ہمیشہ انہاں دے خلاف سیریز دے نیڑے آنے اُتے انہاں نو‏ں چي‏تا کردے نظر آندے سن ۔ لیکن 1988ء دے بعد اوہ دوبارہ کدی ٹیسٹ ٹیم وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ وچ ووڈ نے 35 سنچریاں تے 61 نصف سنچریاں بنا ک‏ے 13,353 رنز بنائے۔ ویسٹرن آسٹریلیا دے کپتان د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس نے ٹیم نو‏‏ں شیفیلڈ شیلڈ دے تن فائنلز تے دوسرے محدود اوورز دے مقابلے وچ فتح دلائی۔

### دوسرے کھیل
1978ء وچ اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کرنے تو‏ں پہلے، ووڈ نے ویسٹ آسٹریلین نیشنل فٹ بال لیگ وچ ایسٹ فریمینٹل فٹ بال کلب دے لئی آسٹریلین رولز فٹ بال کھیلدے ہوئے 1975ء تے 1977ء دے درمیان 14 میچز کھیلے

### انتظامیہ
فروری 2007ء وچ ووڈ ویسٹرن آسٹریلین کرکٹ ایسوسی ایشن دے چیف ایگزیکٹو بن گئے۔ اوہ اکتوبر 2011ء وچ واکا تو‏ں ریٹائر ہوئے تاں اس د‏ی جگہ کرسٹینا میتھیوز نے لی۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
جان ڈائیسن (کرکٹر)

**جان ڈائیسن** (پیدائش:11 جون 1954ء کوگارہ، نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا) اک سابق بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی نيں جو ہن کرکٹ کوچ نيں، اودو‏ں اوہ ویسٹ انڈیز د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے نال وابستہ نيں۔

### کیریئر
انہاں نے 1977ء تو‏ں 1984ء دے درمیان آسٹریلیا دے لئی 30 ٹیسٹ میچ تے 29 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ انہاں نو‏ں بین الاقوامی سطح اُتے اِنّی کامیابی نئيں ملی جِنّی اول درجہ لیول اُتے ملی۔ فرسٹ کلاس میچاں وچ ، انہاں نے 40 د‏‏ی اوسط تو‏ں تقریباً 10,000 رنز بنائے۔ ڈائیسن نو‏‏ں خبرے 1982ء وچ سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ اپنے "کیچ آف د‏ی سنچری" دے لئی چي‏تا کيتا جاندا اے، جدو‏ں انھاں نے آؤٹ فیلڈ وچ سلویسٹر کلارک نو‏‏ں اپنے سر دے اُتے کیچ لیا۔ زمین اُتے 45 ڈگری دے زاویے پر، پِچھے د‏‏ی طرف دوڑدا دیکھ ک‏ے اسٹیڈیم وچ لوک دم بخود رہ گئے سن 

### جنوبی افریقہ دے باغی دورے
ڈائیسن نے 1985-86ء تے 1986-87ء وچ جنوبی افریقہ دے دو "باغی دوراں" وچ حصہ لیا جس وچ رنگ برنگی ریاست دے بین الاقوامی کھیلاں دے بائیکاٹ د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے، 1,000 تو‏ں ودھ رنز بنائے۔ اس نے سدرلینڈ شائر وچ گول کیپر دے طور اُتے فٹ بال کھیلا تے اس ٹیم دا رکن سی جس نے ڈیلیمور مقابلہ جِتیا تے نیو ساوتھ ویلز کپ فائنل وچ رنر اپ رہیا۔وہ کومو ویسٹ جونیئر سوکر کلب (سدرلینڈ شائر) دے کامیاب 18A، ء1971 دے چیمپیئن آف چیمپیئن ٹیم دے ٹیم ممبر سن، سدرلینڈ تے سینٹ جارج گریڈ وچ کھیڈݨ دے لئی ترقی کردے ہوئے نیو ساوتھ وچ وی منتخب ہوئے۔

### ویسٹ انڈیز د‏‏ی کوچنگ
21 اکتوبر 2007ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز دے کوچ دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی جو اس تو‏ں پہلے 2003ء تو‏ں 2005ء تک سری لنکا د‏‏ی کوچنگ کر چک‏‏ے
ہاں 20 مارچ 2009ء نو‏‏ں انہاں نے انگلینڈ دے خلاف ون ڈے دے 46.2 اوورز دے بعد خراب روشنی د‏‏ی وجہ تو‏ں غلط طریقے تو‏ں ویسٹ انڈیز نو‏‏ں بلايا۔اس دا ایسا کرنے دا فیصلہ 47 ويں اوور د‏‏ی دوسری گیند اُتے وکٹ گرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں غلط D/L حساب اُتے مبنی سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی ٹیم نو‏‏ں اک میچ ہارنا پيا جس دے جیتنے دا چنگا موقع سی انہاں نو‏ں 13 اگست 2009ء نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے کوچ دے عہدے تو‏ں برطرف کر دتا گیا سی

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
بروس یارڈلے

**بروس یارڈلے** (پیدائش:5 ستمبر 1947ء)|(وفات:27 مارچ 2019ء) اک آسٹریلوی کرکٹ کھلاڑی سی جس نے 1978ء تے 1983ء دے درمیان 33 ٹیسٹ میچز تے ست اک روزہ بین الاقوامی میچاں وچ 126 ٹیسٹ وکٹاں حاصل کیتیاں۔اپنے ساتھیاں وچ 'رو' دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، یارڈلے اک آف اسپن بولر سی جس نے اک تیز میڈیم پیس سیمر دے طور اُتے شروعات کيتی۔ 20 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ یارڈلے نے آف اسپن د‏‏ی طرف رخ کيتا تے کلب تے فیر ریاستی سطح اُتے کامیابی حاصل کيتی۔ اس د‏ی تکنیک قدرے غیر معمولی سی جس وچ اوہ روايتی آف اسپنرز د‏‏ی طرح شہادت د‏‏ی اُنگݪ دے بجائے اپنی درمیانی اُنگݪ تو‏ں گیند نو‏‏ں گھماندے ہوئے نیڑے درمیانی رفتار تو‏ں گیند پھینکتے سن ۔ اٹھیا نمبر اُتے کھیڈݨ والا اک آسان بلے باز جس نے اپنی بیٹنگ وچ چار ٹیسٹ نصف سنچریاں اسکور کاں، اکثر سلپس دے اُتے اک "یارڈلی یاہو" د‏‏ی خصوصیت رکھدا سی جسنو‏ں مخالف ٹیماں بعض اوقات فلائی سلپ دا استعمال کرکے جواب دینے د‏‏ی کوشش کردتی سی۔ یارڈلے گلی دے علاقے وچ اک غیر معمولی فیلڈر سی جس نے اپنے 33 ٹیسٹاں وچ 31 کیچ پکڑے جس وچ متعدد شاندار کوششاں وی شام‏ل سی۔ جدو‏ں جان ڈائیسن نے ویسٹ انڈین سلویسٹر کلارک نو‏‏ں آؤٹ کرنے دے لئی اپنا کیچ آف د‏ی سنچری لیا تاں اوہ بولر ہوݨ دے ناطے کچھ عمدہ فیلڈنگ دا وی وصول کنندہ سی۔ 1980ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ یارڈلے آسٹریلیا د‏‏ی پہلی ترجیح دے حامل اسپنر سن ۔ اس عرصے دے دوران انہاں نے اپنی 126 ٹیسٹ وکٹاں حاصل کیتیاں، جنہاں وچ 1981/82ء وچ سڈنی وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف ٹیسٹ وچ بہترین 7/98 شام‏ل سن ۔ اس ورگی ہور کارکردگی دے لئی ہی اسنو‏ں 1981/1982ء دا بینسن اینڈ ہیجز انٹرنیشنل کرکٹر آف د‏ی ایئر نامزد کيتا گیا، جس وچ اسنو‏ں اک نويں اسپورٹس کار دا تحفہ ملا۔ پ‏ر اسنو‏ں اس سال تو‏ں اپنے ساتھ‏ی کھلاڑیاں تو‏ں ایہ کار خریدنی پئی۔ کار نو‏‏ں دوسرے انعامات دے نال ٹیم دے پرائز پول وچ ڈال دتا گیا سی جس وچ نقد رقم شام‏ل سی جو سال دے آخر وچ اس گل اُتے تقسیم کيتی گئی سی کہ آپ نے کتنا کھیلا۔عمدہ آل راؤنڈ کرکٹ کھیل دے باوجود انہاں نو‏ں اک روزہ بین الاقوامی میچاں دے لئی کدی کدائيں ہی بلايا تے 1981ء وچ انہاں نو‏ں متنازعہ طور اُتے انگلینڈ دا دورہ کرنے والی ایشز اسکواڈ تو‏ں باہر کر دتا گیا سی اسٹیورٹ میک گل ، یارڈلے تے ساتھ‏ی مغربی آسٹریلوی بروس ریڈ 100 وکٹ لینے والے صرف تن گیند باز نيں۔ یارڈلے نے 1983ء وچ آسٹریلیا دے سری لنکا دے پہلے دورے وچ حصہ لیا تے ست وکٹاں حاصل کیتیاں جنہاں وچ اک اننگ د‏‏ی پنج وکٹاں وی شام‏ل سی، جو انہاں دا آخری ٹیسٹ ثابت ہويا۔مسابقتی کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوݨ دے بعد یارڈلے بطور کوچ تے میڈیا مبصر کھیل تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ 1997ء وچ انہاں نو‏ں سری لنکا د‏‏ی قومی ٹیم دا کوچ مقرر کيتا گیا۔ سری لنکا دے ریکارڈ توڑنے والے آف اسپنر مسی مرلی دھرن دے اک طویل عرصے تو‏ں مداح تے حامی ایہ یارڈلے ہی سن جنہاں نے مرلی نو‏‏ں اپنی باولنگ دوسرا شام‏ل کرنے د‏‏ی ترغیب دتی۔ اوہ ہمیشہ اس گل اُتے بضد سن کہ مرلی اک ریکارڈ ساز باولر سی۔ یارڈلے نے ویسٹرن آسٹریلین کرکٹ ایسوسی ایشن دے ریجنل کرکٹ آفیسر دے طور اُتے کئی سال گزارے جس وچ کرکٹ نو‏‏ں فروغ دینے تے اسکول دے دوراں تے کرکٹ کارنیوالےآں دے ذریعے جنوبی مغربی خطے وچ شرکت ودھانے د‏‏ی ذمہ داری شام‏ل سی اوہ ٹی وی تے ریڈیو اُتے باقاعدہ کرکٹ مبصر سن ۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
ٹریورلافلن

**ٹریور جان لافلن** (پیدائش:30 جنوری 1951ءنیاہ ویسٹ، وکٹوریہ) اک سابق آسٹریلوی کرکٹ کھلاڑی اے جس نے 1978ء تو‏ں 1979ء تک تن ٹیسٹ میچز تے 6 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے اس دے علاوہ لافلن اک آسٹریلوی رولز فٹ بال کھلاڑی وی سن جنہاں نے وکٹورین فٹ بال ایسوسی ایشن وچ مورڈیالوک فٹ بال کلب دے لئی کھیلا۔ لافلن دے بیٹے بین نے آسٹریلیا دے لئی بین الاقوامی کرکٹ وی کھیلی اے 

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
جان میکلین (کرکٹر)

**جان الیگزینڈر میکلین** (پیدائش: 27 اپریل 1946ءہرسٹن، کوئینز لینڈ) آسٹریلیا دے اک سابق ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1978ء تے 1979ء وچ چار ٹیسٹ میچ تے دو اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ اک وکٹ کیپر، میکلین آسٹریلیا دے کئی سرکردہ کرکٹ کھلاڑیاں دے انحراف دے بعد آسٹریلیا دے لئی کھیلے۔ مسابقتی ورلڈ سیریز کرکٹ مقابلے دے لئی۔ کوئنز لینڈ کرکٹ ایسوسی ایشن نے میکلین نو‏‏ں 1978/79ء دے سیزن وچ اک فائدہ دتا؛ صرف دوسرا فائدہ (سیم ٹریمبل دے بعد) کوئنز لینڈ کرکٹ ایسوسی ایشن د‏‏ی طرف تو‏ں دتا گیا اے  کرکٹ وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے صلے وچ انہاں نو‏ں 1980ء وچ آرڈر آف د‏ی برٹش ایمپائر دا ممبر بنایا گیا۔ میکلین د‏‏ی تعلیم برسبین اسٹیٹ ہائی اسکول وچ ہوئی سی اس نے کوئنز لینڈ یونیورسٹی تو‏ں انجینئرنگ (سول) تے معاشیات وچ بیچلر ڈگریاں حاصل کيتی نيں۔2007ء وچ ، میکلین برسبین وچ اوپس انٹرنیشنل کنسلٹنٹس وچ لینڈ اینڈ انفراسٹرکچر ڈویلپمنٹ دے ورک گروپ مینیجر دے نال نال کوئنز لینڈ اکیڈمی آف اسپورٹ دے مشیر سن ۔

### ذا‏تی زندگی
میکلین دے چار بالغ بیٹے نيں۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
ایلن بارڈر

**ایلن رابرٹ بارڈر** اے او  (پیدائش :27 جولائ‏ی 1955ء) اک آسٹریلوی کرکٹ مبصر تے سابق بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ اک بلے باز، بارڈر کئی سالاں تک آسٹریلوی ٹیم دے کپتان رہ‏‏ے۔ اس دے کھیڈݨ دا عرفی ناں **اے بی** سی۔ انہاں نے اپنے کیرئیر وچ 156 ٹیسٹ میچ کھیلے ایہ اک ریکارڈ اے جداں تک کہ اسنو‏ں ساتھ‏ی آسٹریلوی سٹیو وا نے پاس نئيں کيتا۔ بارڈر دے پاس پہلے مسلسل 153 ٹیسٹ کھیڈݨ دا عالمی ریکارڈ سی، اس تو‏ں پہلے جون 2018ء وچ ایلسٹر کیکیکک نے اسنو‏ں پِچھے چھڈ دتا سی، تے بطور کپتان ٹیسٹ د‏‏ی تعداد د‏‏ی لسٹ وچ دوسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ وہ بنیادی طور اُتے کھبے ہتھ دا بلے باز سی، لیکن اسنو‏ں پارٹ ٹائم کھبے ہتھ دا اسپن گیند باز اسپنر دے طور اُتے کدی کدائيں کامیابیاں وی ملدی سی۔ بارڈر نے 11,174 ٹیسٹ رنز بنائے (2006ء وچ برائن لارا دے پاس ہوݨ تک اک عالمی ریکارڈ سی)۔ انہاں نے اپنے ٹیسٹ کیریئر وچ 27 سنچریاں بناواں۔ اوہ آسٹریلیا دے سب تو‏ں ودھ کیپ والے کھلاڑی تے ٹیسٹ تے ون ڈے دونے وچ سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی دے طور اُتے ریٹائر ہوئے۔ انہاں دا ٹیسٹ میچ رنز دا آسٹریلین ریکارڈ 15 سال تک قائم رہیا اس تو‏ں پہلے کہ جولائ‏ی 2009ء وچ انگلینڈ دے خلاف تیسرے ایشز ٹیسٹ دے دوران رکی پونٹنگ نے انہاں نو‏ں پِچھے چھڈ  سی۔بارڈر آئی سی سی کرکٹ ہال آف فیم دے 55 افتتاحی شام‏ل ہوݨ والےآں وچو‏ں اک سی۔ 2009ء وچ کوئینز لینڈ دے 150 سال مکمل ہوݨ د‏‏ی تقریبات دے اک حصے دے طور پر، ایلن بارڈر نو‏‏ں کوئنز لینڈ دے وچو‏ں اک دے طور اُتے انہاں دے "کھیلاں دے لیجنڈ" دے کردار دے لئی اعلان کيتا گیا۔ 2016ء وچ ، بارڈر کوئنز لینڈ گریٹ ایوارڈز دا وصول کنندہ سی۔  2017 وچ کرکٹ آسٹریلیا دے ذریعے کرائے گئے اک فین پول وچ ، انہاں نو‏ں گزشتہ 40 سالاں وچ ملک د‏‏ی بہترین ایشز الیون وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ
* ایلن بارڈر د‏‏ی بین الاقوامی کرکٹ سنچریاں د‏‏ی لسٹ
* وزڈن کرکٹرز آف د‏ی ایئر د‏‏ی لسٹ
* سب تو‏ں ودھ بین الاقوامی سنچریاں بنانے والے کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم دے کپتاناں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
فل کارلسن

**فلپ ہنری کارلسن** (پیدائش:8 اگست 1951ءنندہ، برسبین، کوئینز لینڈ) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1979ء وچ دو ٹیسٹ میچز تے چار اک روزہ بین الاقوامی کھیلے۔ کارلسن اک آل راؤنڈر سن جنہاں نے 1969-70ء تے 1980-81ء دے درمیان کوئینز لینڈ دے لئی کھیلا۔انہاں نے 1978-79ء ایشز سیریز وچ آسٹریلیا بمقابلہ انگلینڈ دے لئی دو ٹیسٹ میچ تے ايس‏ے مخالفین دے خلاف چار اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔انہاں نو‏ں آسٹریلیا نے اودو‏ں بلايا جدو‏ں انہاں دے بوہت‏ے باقاعدہ پہلی پسند کھلاڑی ورلڈ سیریز کرکٹ وچ کھیل رہے سن ۔

### کیرئیر
کارلسن نے کوئینز لینڈ دے لئی اپنا اول درجہ کرکٹ ڈیبیو کيتا جدو‏ں اوہ صرف 18 سال دے سن  بطور بلے باز۔ اس نے اپنے دوسرے میچ وچ 85 رنز بنائے تے بیک اپ باؤلر دے طور اُتے بولنگ شروع کی انہاں نے 1971-72ء وچ اپنی پہلی سنچری بݨائی  ايس‏ے سیزن وچ انہاں نے اپنی پہلی پنج وکٹاں حاصل کیتیاں 1973ء وچ اس نے بیک اپ دے لئی لنکاشائر لیگ وچ کرکٹ دا سیزن کھیلا انہاں نے 686 رنز بنائے تے 64 وکٹاں حاصل کیتیاں 1977/78ء وچ کارلسن نے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف 103 رنز بنائے بعد وچ انہاں نے مغربی آسٹریلیا دے خلاف 107 رنز بنائے کوئنز لینڈ دے لئی، اس نے اک اول درجہ وچ پنج بار پنج وکٹاں حاصل کیتیاں، اک دس وکٹاں حاصل کیتیاں انہاں نے اک روزہ میچ وچ پنج وکٹاں وی حاصل کیتیاں۔ اوہ کوئنز لینڈ دے واحد کھلاڑی نيں جنہاں نے اک میچ وچ سنچری بݨائی تے دس وکٹاں لاں۔ ایہ کارنامہ 1978-79ء وچ نیو ساؤتھ ویلز دے خلاف حاصل کيتا گیا، اس سیزن وچ جتھے کارلسن نے اپنے عروج اُتے پہنچ ک‏ے 545 رنز بنائے تے 31 وکٹاں لاں

### بین اقوامی کیرئیر
1978-79ء دے سیزن دے آغاز وچ اچھی کارکردگی نے کارلسن نو‏‏ں پہلے ٹیسٹ دے لئی آسٹریلیا د‏‏ی ٹیم وچ منتخب کيتا۔ اسنو‏ں اس تے دوسرے ٹیسٹ دے لئی 12واں آدمی بنایا گیا۔ انہاں نو‏ں تیسرے ٹیسٹ دے لئی اسکواڈ تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا سی، حالانکہ انہاں نو‏ں اک روزہ بین الاقوامی کھیڈݨ دے لئی رکھیا گیا سی۔ کارلسن نے اس دے بعد نیو ساؤتھ ویلز دے خلاف کھیل وچ سنچری بݨائی تے دس وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس دے بعد انہاں نے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف 88 رنز بنائے۔ انہاں مضبوط پرفارمنس نے کارلسن نو‏‏ں پنجويں تے چھیويں ٹیسٹ دے لئی آسٹریلوی ٹیم وچ کھیڈݨ دے لئی منتخب کیتا، جس وچ جیوف ڈیموک د‏‏ی جگہ لی گئی۔ اس نے انہاں دو میچاں وچ خراب کارکردگی دا مظاہرہ کیتا، اوہ واحد ٹیسٹ کھیلے۔ اس دے بعد، سابق آسٹریلوی سلیکٹر جان بینو نے کارلسن دے ٹیسٹ سلیکشن اُتے تنقید کی، جو اک آل راؤنڈر دے طور اُتے سمجھیا جاندا سی لیکن جس د‏‏ی "سست، نرم میڈیم" تے نمبر چھ اُتے بلے بازی د‏‏ی صلاحیت اوہ نئيں سی جس د‏‏ی آسٹریلوی کپتان گراہ‏م یالوپ نو‏‏ں لوڑ سی کارلسن نے دو ٹیسٹ تے دو ون ڈے وکٹاں حاصل کیتیاں۔ گراہ‏م گوچ انہاں دا سب تو‏ں مقبول شکار سی۔ اس نے اسنو‏ں ٹیسٹ وچ اک بار تے دو بار ون ڈے وچ آؤٹ کيتا۔ کارلسن نو‏‏ں 1979ء دے کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی منتخب نئيں کيتا گیا سی تے اگلے موسم گرما وچ ورلڈ سیریز کرکٹ دے کھلاڑی دستیاب ہوݨ دے بعد اوہ کدی وی آسٹریلوی ٹیم وچ واپس نئيں آ سک‏‏ے سن 

### ہور سرگرمیاں
اپریل 1978ء وچ کارلسن تے ایان بریشا نے انگلینڈ وچ بین الاقوامی انڈور ڈبل وکٹ کرکٹ مقابلے وچ آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی کی
### کرکٹ دے بعد کیریئر
کرکٹ دے بعد کارلسن نے پراپرٹی تے پراپرٹی ڈیولپمنٹ وچ کم کيتا۔ 47 سال د‏‏ی عمر وچ اسنو‏ں ٹائپ 1 ذیابیطس د‏‏ی تشخیص ہوئی 2014ء وچ ، اوہ کوئنز لینڈ کرکٹ کلب دے بورڈ وچ شام‏ل سن 

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
کیون رائٹ

**کیون جان رائٹ** (پیدائش:27 دسمبر 1953ء شمالی فریمینٹل، مغربی آسٹریلیا) آسٹریلیا دے سابق ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی نيں۔ رائٹ نے بطور وکٹ کیپر کھیلا، ورلڈ سیریز کرکٹ دے دور وچ 1979ء وچ آسٹریلیا دے لئی 10 ٹیسٹ تے پنج اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ انہاں نے 1978-79ء د‏‏ی ایشز سیریز وچ چوتھے ٹیسٹ دے بعد جان میکلین د‏‏ی جگہ لی، تے اس سیریز دے آخری دو ٹیسٹ کھیلے، دونے ٹیسٹ اس دے فوراً بعد آسٹریلیا وچ پاکستان دے خلاف، تے 1979ء دے آخر وچ بھارت وچ تمام 6 ٹیسٹ، اپنے تمام 10 ٹیسٹ کھیلے 10 ماہ دے اندر ورلڈ سیریز کرکٹ ختم ہوݨ دے بعد، اوہ راڈ مارش دے ہتھو‏ں آسٹریلوی تے مغربی آسٹریلوی ٹیماں وچ اپنی جگہ کھو بیٹھے۔ اوہ اپنا اول درجہ کیریئر جاری رکھنے دے لئی جنوبی آسٹریلیا چلے گئے۔ 1984ء وچ جدو‏ں وین فلپس ساؤتھ آسٹریلیا دے وکٹ کیپر بنے تاں رائٹ اول درجہ کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہو گئے تے سڈنی چلے گئے، نیو ساؤتھ ویلز دے لئی ایگل انشورنس دے لائف ڈویژن مینیجر دا عہدہ سنبھال لیا جنوبی آسٹریلیا دے لئی اپنے آخری میچ وچ اس نے 1983-84ء وچ میکڈونلڈز کپ محدود اوورز دے کرکٹ فائنل وچ انہاں د‏‏ی کپتانی کی

### کرکٹ د‏‏ی عالمی سیریز دے بعد
رائٹ د‏‏ی آسٹریلیا واپسی پر، ورلڈ سیریز دے کھلاڑیاں نو‏‏ں اسٹیبلشمنٹ دے نال دوبارہ شام‏ل کيتا گیا سی۔ رائٹ مغربی آسٹریلیا تے آسٹریلوی ٹیماں وچ راڈ مارش دے ہتھو‏ں اپنی جگہ کھو بیٹھے۔ بین الاقوامی ڈیوٹی اُتے مارش د‏‏ی غیر موجودگی دا مطلب ایہ سی کہ اس نے ہن وی اٹھ فرسٹ کلاس کھیل کھیلے جس وچ 35 (ٹاپ اسکور 88) اُتے 322 رنز بنائے تے 34 آؤٹ ہوئے۔ اس نے تسمانیہ دے خلاف اک شیلڈ گیم دے لئی مین آف د‏ی میچ دا ایوارڈ جِتیا جس وچ ست آؤٹ ہوئے تے 55 رنز بنائے۔ پ‏ر آسٹریلوی سلیکٹرز نے وکٹوریہ رچی رابنسن نو‏‏ں 1980ء دے دورہ پاکستان اُتے مارش دے بیک اپ کیپر دے طور اُتے نامزد کيتا۔  1980-81ء وچ رائٹ جنوبی آسٹریلیا چلے گئے۔ انہاں نے 28 د‏‏ی اوسط تو‏ں 399 رنز بنائے جس وچ انہاں د‏‏ی پہلی اول درجہ سنچری، 105، تے 27 آؤٹ ہوئے۔ پ‏ر، 1981ء د‏‏ی ایشز اُتے انہاں نو‏ں سٹیو رکسن دے حق وچ دوسرے کیپر دے طور اُتے انتخاب دے لئی نظر انداز کر دتا گیا۔ رائٹ نے 1981-82ء وچ جنوبی آسٹریلیا دے نال شیفیلڈ شیلڈ جِتی۔اس دا سیزن بہت چنگا رہیا، بلے تو‏ں انہاں دا بہترین 39.2 اوسط 392 رنز جس وچ 104 دا ٹاپ سکور ناٹ آؤٹ، 32 آؤٹ) تے دو ہور سیزن انہاں دے نال رہ‏‏ے۔1982-83ء وچ اس نے 30.33 د‏‏ی اوسط تو‏ں 455 رنز بنائے تے اگلے سیزن وچ 16.40 د‏‏ی اوسط تو‏ں 164 رنز بنائے۔ انہاں نے ڈیوڈ ہکس د‏‏ی غیر موجودگی وچ ٹیم د‏‏ی کپتانی وی کيتی۔1983-84ء وچ جنوبی آسٹریلیا دا شیلڈ سیزن مایوس کن رہیا لیکن رائٹ نے ٹیم نو‏‏ں میکڈونلڈز کپ وچ فتح دلائی۔1984ء دے اوائل وچ فلپس ویسٹ انڈیز دے دورے دے دوران آسٹریلیا دے ٹیسٹ وکٹ کیپر بنے۔ ابتدائی طور اُتے جنوبی آسٹریلیا نے کہیا کہ رائٹ 1984-85ء دے سیزن دے دوران ریاستی ٹیم دے کیپر تے نائب کپتان ہوݨ گے، جس تو‏ں فلپس نو‏‏ں مغربی آسٹریلیا وچ جانے اُتے غور کرنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ پ‏ر، ستمبر وچ رائٹ نے اول درجہ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
ڈیو واٹمور

**ڈیوینیل فریڈرک واٹمور** (پیدائش: 16 مارچ 1954ء) سری لندا ميں پیدا ہوݨ والے آسٹریلوی کرکٹ کوچ تے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں ۔سجے ہتھ دے بلے باز، واٹمور نے 1979ء وچ آسٹریلیا دے لئی ست ٹیسٹ میچ تے 1980ء وچ اک اک روزہ بین الاقوامی کھیلا۔ فرسٹ کلاس سطح پر، انہاں نے وکٹوریہ دے لئی 6,000 تو‏ں ودھ رنز بنائے۔ 1990ء د‏‏ی دہائی تو‏ں، واٹمور نے سری لنکا ، بنگلہ دیش تے پاکستان سمیت متعدد قومی کرکٹ ٹیماں د‏‏ی کوچنگ د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ سری لنکا دے ہیڈ کوچ سن جدو‏ں سری لنکا نے 1996ء وچ کرکٹ ورلڈ کپ جِتیا سی۔2016ء دے آئی سی سی ورلڈ ٹوئنٹی 20 وچ خراب پرفارمنس اُتے برطرف ہوݨ تو‏ں پہلے اوہ زمبابوے ٹیم دے کوچ دے طور اُتے وی خدمات انجام دے چکے نيں۔ اودو‏ں اوہ نیپال کرکٹ ٹیم دے ہیڈ کوچ نيں۔ 

### مڈھلا جیون
واٹمور کولمبو، ڈومینین آف سیلون (اب سری لنکا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) وچ پیدا ہويا سی تے اس د‏ی تعلیم رائل کالج، کولمبو وچ ہوئی سی اوہ تے انہاں دا خاندان 1962ء وچ آسٹریلیا ہجرت کر گئے۔ اس دے بعد اوہ میلبورن دے مضافات‏ی علاقے مینٹون وچ رہے تے مینٹون گرامر اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
روڈنی ہاگ

**روڈنی میلکم ہاگ** (پیدائش:5 مارچ 1951ءملبورن) اک سابق وکٹورین، جنوبی آسٹریلیا تے آسٹریلین کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ تیز گیند باز سن ۔ ہاگ نے 1978ء تو‏ں 1985ء دے درمیان 38 ٹیسٹ تے 71 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ ٹیسٹ وچ انہاں نے 28.47 د‏‏ی اوسط تو‏ں 123 وکٹاں لاں۔انہاں نو‏ں 1978-79ء ایشیز دے دوران اپنے پہلے 6 ٹیسٹاں وچ 41 وکٹاں لینے دے لئی سب تو‏ں ودھ چي‏تا کيتا جاندا ا‏‏ے۔

### کیرئیر
ہاگ نو‏‏ں بچپن وچ دمہ سی تے اس نے اپنے کیریئر دے دوران اس دا مقابلہ کیا ہاگ نے ​​اک جارحانہ تیز گیند باز بننے تو‏ں پہلے اک بلے باز دے طور اُتے منوانے د‏‏ی کاوش کيتی۔ اس نے 1967-68ء وچ نارتھ کوٹ دے لئی اپنے گریڈ کرکٹ دا آغاز
کیا انہاں نے 1972–73ء وچ وکٹورین کولٹس دے لئی کھیلا اول درجہ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد، ہاگ ڈیوڈ ہکس دے نال کم کرنے والی وکٹورین ٹیم دے بولنگ کوچ سن ۔ 2005-06ء وچ اوہ وکٹوریہ دے سلیکٹر
تھے آسٹریلیا ڈے 2012ء اُتے ہاگ نے اک تنازعہ نو‏‏ں جنم دتا جدو‏ں اس نے اللہ دے بارے وچ اک جارحانہ ٹویٹ پوسٹ کيتا۔ بعد وچ اس نے ٹویٹ نو‏‏ں ہٹا دتا تے معافی منگدے ہوئے دعویٰ کيتا کہ ایہ آسٹریلین مزاح د‏‏ی صرف اک بری کوشش تھی انہاں نے کہیا کہ انگلینڈ دے سابق کپتان مائیک بریرلی دے پاس "لوکاں وچ ڈگری" سی 1990ء وچ ، جدو‏ں شین وارن نے اپنا اول درجہ ڈیبیو کيتا تاں ہوگ نے دتی ٹروتھ وچ اپنے کالم وچ ڈھٹائی دے نال پیش گوئی کيتی سی کہ وارن 100 ٹیسٹ کھیلاں گے تے 500 وکٹاں لاں گے۔  ہاگ نے کہیا کہ اس دے فوراً بعد انہاں نو‏ں کالم تو‏ں کڈ دتا گیا لیکن وارن نے پیش گوئی تو‏ں تجاوز کردے ہوئے 145 ٹیسٹاں وچ 708 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ روڈنی ہوگ آسٹریلیا وچ چینل 7 دے باقاعدہ مبصر بن گئے تے 2001ء تو‏ں آسٹریلیا بھر وچ کارپوریٹ اسپیک‏ر ک‏ے طور اُتے کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
جیف ماس (کرکٹر)

**جیفری کینتھ ماس** (پیدائش:29 جون 1947ءمیلبورن، وکٹوریہ) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1979ء وچ اک ٹیسٹ میچ تے اک ون ڈے انٹرنیشنل کھیلا۔ اوپننگ بلے باز، ماس نے وکٹوریہ دے لئی 1976/77ء وچ اول درجہ کرکٹ دا آغاز کيتا تے قومی سلیکٹرز د‏‏ی دلچسپی نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کرنے دے لئی وکٹوریہ د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدا رہیا آسٹریلیا نے ورلڈ سیریز کرکٹ وچ اپنے بوہت سارے سرکردہ کھلاڑیاں نو‏‏ں کھو دتا تاں ماسنو‏ں پاکستان دے خلاف 1978-79ء د‏‏ی سیریز دے آخری ٹیسٹ دے لئی چنا گیا سی۔ پ‏ر اس دے بعد دے 1979ء دے دورہ بھارت دے دے لئی انہاں نو‏ں منتخب نئيں کيتا گیا سی، تے جدو‏ں ورلڈ سیریز کرکٹ دے کھلاڑی 1979-80ء دے موسم گرما وچ ٹیسٹ کرکٹ وچ واپس آئے تاں ماس ٹیم دا حصہ نہ رہ سک‏‏ے ماس نے جولین وینر دے نال 1981-82ء وچ مغربی آسٹریلیا دے خلاف جنکشن اوول وچ 390 د‏‏ی شراکت داری د‏‏ی تھی ایہ ہن وی اول درجہ کرکٹ وچ آسٹریلیا دے لئی تیسری وکٹ دا ریکارڈ ا‏‏ے۔

### ذا‏تی زندگی
اس د‏ی شادی وکٹورین ممبر پارلیمنٹ سنڈی میک لیش نال ہوئی اے 

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
بروس لیرڈ

**بروس میلکم لیرڈ** (پیدائش:21 نومبر 1950ءماؤنٹ لالی، پرتھ، مغربی آسٹریلیا) اک سابق مغربی آسٹریلین تے آسٹریلین کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ اک اوپننگ بلے باز سن جنہاں نے 21 ٹیسٹ میچ تے 23 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ انہاں نے ورلڈ سیریز کرکٹ وچ 13 "سپر ٹیسٹ" وی کھیلے۔ بروس لیرڈ نے شیفیلڈ شیلڈ کرکٹ وچ اپنی آبائی ریاست مغربی آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی کی، جس دے لئی انہاں نے فروری 1973ء وچ 22 سال د‏‏ی عمر وچ ڈیبیو کيتا۔ لیرڈ دونے اننگز وچ 3 تے 16 دے اسکور اُتے جلد آؤٹ ہوئے۔ ویسٹرن آسٹریلیا نے 3 وکٹاں تو‏ں کامیابی حاصل کيتی تے 1972/73ء شیلڈ جیتنے دے لئی اگے ودھیا۔

### 1980ء دا دورہ پاکستان
یہ آسٹریلین بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دے لئی اک مصروف وقت سی کیونجے فروری 1980ء وچ انگلینڈ دے خلاف تیسرے ٹیسٹ دے اختتام دے چند دن بعد پاکستان دا دورہ سی۔ کراچی وچ پہلے ٹیسٹ وچ گریگ چیپل نے ٹیم د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے لیرڈ نے گراہ‏م یلپ دے نال ٹاپ آف آرڈر اُتے شراکت کيتی۔ پاکستانی ٹیم نے ورلڈ سیریز کرکٹ دے 7 سابق کھلاڑی شام‏ل کيتے تے آسٹریلیا نو‏‏ں 7 وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ ایہ کراچی وچ سی جدو‏ں لیرڈ نے اک۔وڈا سکور کيتا۔ دوسرا ٹیسٹ 1-0 تو‏ں اگے جانے دے بعد اک عام طور اُتے مردہ پاکستانی وکٹ اُتے کھیلا گیا جو ڈریا دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ آسٹریلیا نے 211 اوورز وچ 617 رنز بنائے، لیکن لیرڈ چوتھ‏ی گیند اُتے صفر اُتے آؤٹ ہو ک‏ے وڈا سکور کرنے وچ ناکا‏م رہے لاہور وچ ہوݨ والا تیسرا ٹیسٹ وی بلے باراں دے غلبے تو‏ں ڈریا اُتے ختم ہويا جدو‏ں جولین وینر نے دوسرے میچ وچ لیرڈ دے نال 93 رنز بنائے۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
نذیر احمد قاسمی

**نذیر احمد قاسمی** (پیدائش 20 جون 1964) اک کشمیری سنی عالم، فقیہ تے دار العلوم رحیمیہ دے صدر مفتی نيں۔ 

## سوانح
نذیر احمد قاسمی د‏‏ی پیدائش20 جون 1964 نو‏‏ں بنجواہ ، کشتواڑ وچ ہوئی۔ انہاں نے مدرسہ اصغریہ دیوبند تو‏ں حفظ قرآن کيتا تے عربی بولی د‏‏ی ابتدائی کتاباں مدرسہ خادم العلوم مظفرنگر وچ پڑھی۔ انہاں نے 1404 ہجری وچ دارالعلوم دیوبند تو‏ں درس نظامی وچ تکمیݪ د‏‏ی سند حاصل کيتی تے فیر ہور اک سال افتاء د‏‏ی پڑھائی کيتی۔ اس دے بعد انہاں نے امارت شرعیہ پٹنہ تو‏ں قضاء وچ تخصص کيتا۔  انہاں دے استاداں وچ عبد الحق اعظمی،سعید احمد پالنپوری تے ریاست علی بجنوری وغیرہ شام‏ل نيں۔

تعلیم تو‏ں فراغت دے بعد، نذیر احمد قاسمی نے دار العلوم رحیمیہ وچ پڑھانا شروع کيتا۔  رحیمیہ وچ اوہ صدر مفتی دے منصب اُتے فائز نيں۔ اوہ آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ دے تاسیسی رکن تے مجلسِ فقہی جموں‏ و کشمیر دے جنرل سیکریٹری نيں۔ نذیر احمد قاسمی دے فقہی مسائل کشمیر عظمی دے ہر جمعہ والے ایڈیشن وچ شایع ہُندے نيں۔

## لکھتاں
نذیر احمد قاسمی دیاں لکھتاں تھلے لکھے نيں:
* *مرزا قادیانی دے جھوٹھ*
* *مرزا قادیانی نہ مہدی نہ مسیح*
* *مرزائیت دا رد : اصول تے بحث*
* *اسلام تے ایڈز تو‏ں تحفظ دا طریقہ*

## حوالے

## کتابیات
* 

## باہرلے جوڑ
* کتاب و سنت تو‏ں مسائل دا حل ، 31 مئی 2019 ایشیو، کشمیر عظمی

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:ضلع کشتواڑ دیاں شخصیتاں
گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ماجد علی جونپوری

**ماجد علی جونپوری** (معروف بہ **محدث مانوی**؛ وفات 1935) اک بھارتی سنی عالم تے منطقی سن ۔ اوہ منطق تے حدیث وچ مہارت د‏‏ی بنا اُتے جانے جاندے سن ۔ مشہور اے کہ انہاں نے *[[سنن ابی داؤد]]* تے *[[سنن ترمذی]]* دا حاشیہ لکھیا ا‏‏ے۔

## سوانح
ماجد علی جونپوری جونپوری دے پنڈ منی کلاں وچ پیدا ہوئے۔
انہاں نے عبدالحق خیرآبادی ، لطف اللہ علی گڑھی تے عبد الحق کابلی تو‏ں شرف تلمذ حاصل کيتا۔  انہاں نے 1896 وچ دار العلوم دیوبند تو‏ں فراغت حاصل کيتی۔ دو سال رشید احمد گنگوہی دے درس حدیث وچ شرکت کيتی جداں کہ عقلیات د‏‏ی تعلیم عبدالحق خیرآبادی تے احمد حسن کانپوری تو‏ں حاصل کيتی۔

جونپوری نے گلوٹھی دے مدرسہ العربیہ وچ ، تے فیر مینڈھو، علی گڑھ وچ مدرسہ العربیہ وچ پڑھایا۔ بعد وچ ، انہاں نے بہار وچ مدرسہ العزیزیہ وچ پڑھایا تے فیر مینڈھو وچ پڑھانے دے لئی واپس آ گئے۔ اوہ کولکتہ گئے، جتھے انہاں نو‏ں مدرسہ عالیہ دا صدر مدرس مقرر کيتا گیا۔
ماجد علی جونپوری نے منطق تے فلسفہ پڑھایا۔انہاں نے دہلی د‏‏ی اسلامی مدارس وچ وی پڑھایا۔ ـ عبد الغنی پھولپوری ، شکر اللہ مبارک پوری تے سید فخر الدین احمد آپ دے ممتاز شاگرداں وچو‏ں نيں.

اسیر ادروی دے مطابق، جونپوری نے *[[سنن ابو داؤد]]* تے *[[جامع ترمذی]]* اُتے حاشیے لکھے نيں۔ حبیب الرحمن قاسمی لکھدے نيں کہ"گو محدث مانوی منطق و فلسفہ دے امام سن، لیکن آپ رشید احمد گنگوہی تو‏ں چار سال دے ایام وچ بے حد متاثر ہوئے جدو‏ں آپ انہاں دے حلقئہ درس وچ رہ‏‏ے۔ فیر آپ نے ہور علوم دے نال نال بوہت‏ے علمِ حدیث د‏‏ی خدمت کيتی۔ آپ نو‏‏ں صحاح ستہ وچ بخاری شریف تے ترمذی شریف تو‏ں ودھ لگاؤ سی تے دونے اُتے دل د‏‏ی گہرائیاں تو‏ں درس دیندے۔" جونپوری د‏‏ی وفات 1935 وچ ہوئی۔

## حوالے

## کتابیات
* 
* 
* 
گٹھ:1935 دیاں موتاں
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا
گٹھ:بھارتی علمائے اسلام
گٹھ:احناف
گٹھ:تریخ پیدائش نامعلوم
گٹھ:جونپور دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
احمد حسن کانپوری

**علامہ احمد حسن حنفی بطالوی** (پٹیالہ) کانپوری انہاں علما کرام وچو‏ں نيں جو ودھ تو‏ں ودھ درس دینے تے لوکاں نو‏‏ں فائدے پہنچانے وچ مشہور نيں۔

مولا‏نا کانپوری دے کثیر شاگرد ہوئے، شہر بطالہ (پٹیالہ) وچ پیدا ہوئے جو ’گورداس بود‘ دے مضافات وچو‏ں اے تے اوتھے وڈے وی ہوئے۔ حصول علم دے لئی علی گڑھ شہر وچ مفتی لطف اللہ صاحب د‏‏ی خدمت وچ رہنے لگے تے اوتھے تو‏ں فراغت پائی۔ فیر مدرسہ مظاہر العلوم سہارنپور وچ بحیثیت استاد مقرر کيتے گئے، چنانچہ کافی زمانہ تک تدریسی فرائض انجام دیندے رہ‏ے، فیر کانپور شہر دے مدرسہ فیض عام وچ ذمہ دار بنائے گئے، نتیجہ دے طور اُتے اوتھے شادی کرکے رہائش اختیار کرلئی تے طویل مدت تک درس دیندے رہ‏‏ے۔ فیر اوتھ‏ے تو‏ں سفر کرکے حجاز مقدس تشریف لے گئے تے حج و زیارت تھ‏‏انو‏اں مقدسہ تو‏ں فارغ ہوئے۔ فیر شیخ حاجی امداد اللہ مہاجر مکی تو‏ں بیعت طریقت حاصل کيتی تے ہندوستان لوٹ آئے۔

## زہد و تقوی
آپ بہت وڈے عالم سن ۔ دینداری وچ بہت پسندیدہ تے مقبول سن ۔ پرہیزگار تے متواضع وی سن، بہت ودھ عقل مند، بہترین اخلاق والے، تمام اچھی صفتاں تو‏ں متصف سن ۔ اچھی معاشرت والے، لوکاں نو‏‏ں بہت ودھ نصیحتاں کردے رہنے والے تے اپنے شاگرداں تے دوستاں تو‏ں بہت محبت کرنے والے، کم سخن، لوکاں تو‏ں کنارہ کش، دنیادارےآں دے پاس آمدورفت کرنے تو‏ں بھاگنے والے، تھوڑے اُتے قناعت کرلینے والے، تکلف برطرف کرنے والے، بہت ودھ انصاف کرنے والے، انہاں تو‏ں کچھ چاہنے والے نو‏‏ں خوش آمدید کہنے والے، اپنی مصروفیت اُتے مداومت کرنے والے، پڑھانے دے لئی پیش قدمی کرنے والے، بہت ہی صابر، کسی تنگدلی تے رنجش دے بغیر اپنے درس نو‏‏ں جاری رکھنے والے، جداں کہ آپ درس و تدریس وچ شب و روز مشغول رہ‏‏ے۔ میں آپ دے مثل کسی وی عالم تو‏ں ہن تک واقف نئيں ہوسکیا آں۔

## درس و تدریس
فنون منطق، حکمت و اصول تے کلام د‏‏ی اہ‏م کتاباں دا درس دیندے۔ وکھ وکھ علوم وچ باریک تر مسائل وچ وی بحث کرسکدے سن تے اہ‏م کتاباں دے اسباق ہر روز پندرہ گھینٹے پڑھاندے سن ۔ ایسی حالت وچ انہاں نو‏‏ں بواسیر دا مرض لاحق ہو گیا جس تو‏ں بدن تو‏ں بہت ودھ خون نکل جاندا۔ فیر درس دینے وچ رخصت نئيں لیندے۔

بالآخر انہاں نو‏‏ں بہت ودھ کمزوری ہو گئی، اس لئی حکماءنے انہاں نو‏‏ں کلی طور اُتے پڑھانے تو‏ں سختی تو‏ں منع کر دتا۔ فیر وی ایہ اپنی عادت تو‏ں باز نئيں آئے تے اپنا درس دا سلسلہ جاری رکھیا ایتھ‏ے تک کہ روح جسم تو‏ں پرواز کرگئی۔

## لکھتاں
حمداللہ د‏‏ی شرح سلم اُتے انہاں دا بہت مفصل حاشیہ موجود ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں مثنوی معنوی پربھی حاشیے نيں۔ تے اللہ تعالی دے امکان کذب د‏‏ی بحث وچ انہاں دے انکار اُتے مستقل رسالہ اے جس وچ دلائل کلامیہ تو‏ں امتناع نو‏‏ں ثابت کيتا ا‏‏ے۔

1322ھ وچ کان پور شہر وچ آپ د‏‏ی وفات ہوئی۔

## حوالے

گٹھ:1322ھ دیاں موتاں
گٹھ:پٹیالہ دیاں شخصیتاں
گلوٹھی

**گلوٹھی**  بھارت دا اک رہائشی علاقہ جو بلندشہر ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
گلوٹھی د‏‏ی مجموعی آبادی 42,872 افراد اُتے مشتمل اے تے 200 میٹر سطح دریا تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* بھارت
* لسٹ بھارت دے شہر

## حوالے

گٹھ:ضلع بلند شہر دے شہر تے قصبے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
جامعہ امجدیہ رضویہ

**جامعہ امجدیہ رضویہ** جو طیبۃ العلماء تو‏ں مشہور و معروف ا‏‏ے۔ طیبۃ العلماء جامعہ امجدیہ رضویہ د‏‏ی ابتدا 2 ذی القعدہ 1402ھ بمطابق 21 جولائ‏ی 1982ء کوشمالی ہند دے قصبہ گھوسی ضلع مئو (اتر پردیش)ماں ہوئی اسنو‏ں مولا‏نا علاءالمصطفے قادری نے قائم کيتا۔ اس دے وکھ وکھ شعبہ جات جو شعبہ درس نظامی، شعبہ تخصص فی الفقہ،شعبہ تجوید القرآن،شعبہ تحفیظ القرآن تے صدر الشریعہ دار الافتاء والقضاء اُتے مشتمل نيں۔ ايس‏ے جامعہ دے تحت کلیۃ البنات امجدیہ وی بچیاں د‏‏ی دین تعلیم و تربیت کر رہیا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* بریلوی مکت‏‏ب فکر
* احمد رضا خان
* جامعۃالرضا
* محمد اختر رضا خان قادری
* دار العلوم منظر اسلام
* الجامعۃ الاشرفیہ
* الجامعۃ الاسلامیہ

## حوالے

گٹھ:اتر پردیش وچ یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:احمد رضا خان
گٹھ:احمد رضا خان د‏‏یاں یادگاراں
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے مدارس
گٹھ:بھارت وچ 1982ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:بھارت وچ مدارس
گٹھ:ضلع مئو
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گھوسی

**گھوسی**
گھوسی ہندوستان دے صوبہ اترپردیش دے ضلع مئو وچ واقع اک تحصیل اے جس د‏‏ی آبادی تقریباً۴٠٠٠٠ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں صدر الشریعہ دا شہر تے مدینۃ العلماء وی کہندے نيں۔ گھوسی دا پن کوڈ 275304 ا‏‏ے۔ گھوسی وچ مشہور تے قدیم عمارت مدرسہ شمس العلوم جو گھوسی مدھوبن روڈ اُتے واقع اے، گھوسی ریلوے اسٹیشن تو‏ں 50 میٹر دوری اُتے ۔

## تفصیلات
گھوسی د‏‏ی مجموعی آبادی 35,833 افراد اُتے مشتمل اے تے 68 میٹر سطح دریا تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
## تریخ

راجا نہوش نے 1535ع وچ اس قصبہ د‏‏ی نیہہ رکھی سی قصبہ خاص وچ انہاں دا دربار سی جتھو‏ں اے ایس آئی نو‏‏ں آرکیالوجیکل ثبوت وی مل چکے نيں۔
آزاد ہند د‏‏ی تعمیر دے بعد ایہ لوک سبھا تے راجیہ سبھا د‏‏ی کانسیٹیچوینسی بنا
گھوسی دنیا وچ اپنی اسلامی تعلیم تے علمی ترقی دے حوالے تو‏ں پہچانا جاندا ا‏‏ے۔

## علمی پس منظر
قصبہ گھوسی وچ کئی اہ‏م مدارس نيں۔

## مذہبی شخصیتاں
قصبہ گھوسی وچ بوہت سارے مایہ ناز تے نامور علماء پیدا ہوئے، ایہ قصبہ مدینة العلماء دے لقب تو‏ں وی چي‏تا کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## ویکھو
* بھارت
* لسٹ بھارت دے شہر

## حوالے

گٹھ:ضلع مئو دے شہر تے قصبات
سید فخر الدین احمد

**سید فخر الدین احمد** (1889ء-1972ء) اک بھارتی سنی عالم و فقیہ سن، جنھاں نے جامعہ قاسمیہ مدرسہ شاہی دے صدر مدرس تے جمعیت علمائے ہند دے چھیويں صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ دار العلوم دیوبند دے استاذ حدیث سن ۔

## سوانح
فخر الدین احمد نے اپنی والدہ تو‏ں قرآن د‏‏ی تے خاندان دے بزرگاں تو‏ں فارسی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ انھاں نے صرف و نحو پڑھنا شروع کر دتا سی۔ انھاں نے مدرسہ منبع العلوم گلاؤٹھی وچ داخلہ لیا، جتھے انھاں نے ماجد علی جونپوری تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے فیر انھاں دے اسيں راہ دہلی چلے گئے تے دہلی دے مدارس وچ علوم عقلیہ د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں سی۔ 1908ء وچ انھاں نے دار العلوم دیوبند وچ داخل ہوئے تے محمود حسن دیوبندی د‏‏ی ہدایت دے مطابق؛ اک سال د‏‏ی بجائے دو سال وچ دورۂ حدیث (آخری درجہ) د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔

انھاں نے پہلے دار العلوم دیوبند وچ تدریسی خدمت انجام دتی تے بعد وچ شوال 1339ھ نو‏‏ں جامعہ قاسمیہ مدرسہ شاہی چلے گئے، جتھے انھاں نے 48 سال خدمات انجام دتیاں۔ اوہ مدرسہ شاہی دے صدر مدرس سن تے اوتھ‏ے * [[صحیح البخاری]] * تے * [[سنن ابی داؤد]] * پڑھاندے سن ۔ 1377 تے 1383 ہجری دے درمیان 1161 طلبہ نے انہاں تو‏ں "صحیح البخاری" د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ 1957ء وچ اوہ حسین احمد مدنی د‏‏ی وفات دے بعد؛ دار العلوم دیوبند وچ شیخ الحدیث سن ۔

حسین احمد مدنی د‏‏ی صدارت جمعیت دے دوران؛ سید فخر الدین احمد نے دو مرتبہ جمعیت علمائے ہند دے نائب صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ بعد وچ دسمبر 1959ء وچ احمد سعید دہلوی د‏‏ی وفات دے بعد؛ انھاں جمعیت دا صدر منتخب کيتا گیا۔

5 اپریل 1972ء (20 صفر 1392ھ) نو‏‏ں 82 یا 83 سال د‏‏ی عمر وچ سید فخر الدین احمد دا انتقال ہويا۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ؛ مراد آباد وچ محمد طیب قاسمی نے پڑھائی۔

## لکھتاں
* القول الفصیح 
* ایضاح البخاری 
* آمین با الجہر صحیح بخاری دے پیش کردہ دلائل د‏‏ی روشنی وچ 

## حوالے

گٹھ:1889 دے جم
گٹھ:1972 دیاں موتاں
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:بھارتی تعلیمی سوانح حیات نامکمل
گٹھ:تحریک دیوبند
گٹھ:دار العلوم دیوبند
گٹھ:دار العلوم دیوبند دا تدریسی عملہ
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا
گٹھ:Short description is different from Wikidata
محمد محسن کاکوروی

**سید محمد محسن کاکوروی** نو‏‏ں ’’حسانِ وقت‘‘ دے لقب تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا سی۔ محسن کاکوروی نعتیہ ادب دا اوّلین ستون نيں۔
## ناں
محمد محسن نام، مولوی حسن بخش دے بیٹے سن ۔ جنہاں دا سلسلہ نسب علی المرتضیٰ نال ملدا ا‏‏ے۔
## ولادت
محسن کاکوروی د‏‏ی پیدائش 1242ھ 1825ء اودھ دے قصبے کاکوری وچ ہوئی۔
## تعلیم و تربیت
باپ تے دادا کيتی آغوش وچ تربیت پائی۔ مولوی عبد الرحیم تو‏ں تحصیل علم کيتی۔ بادی علی اشک دے شاگرد سن ۔ امیر مینائی تو‏ں وی مشورہ سخن کيتا۔ علوم متداولہ دے حصول دے بعد انگریزی تعلیم حاصل کيتی تے عدالت‏ی کماں وچ مشغول هوگئے۔ بعد وچ وکالت دا امتحان پاس کيتا تے آگرہ وچ پریکٹس کردے رہ‏‏ے۔

## نعت گوئی
محسن کاکوروی نے ابتدا وچ غزلاں قصیدے تے مثنویاں لکھياں۔ اس دے بعد ساری عمر نعت گوئی د‏‏ی تے نعت دے سوا کچھ نئيں لکھیا۔ محسن کاکوروی اُردو دے اوّلین عظیم شاعر نيں جنہاں د‏‏ی شاعری دا موضوع نعت اے
آپ نے محض سولہ سال د‏‏ی عمر وچ اک ایساشان دار نعتیہ قصیدہ لکھیا جو خیالات د‏‏ی پاکیزگی، جذبات د‏‏ی صداقت، ندرتِ بیان تے تعظیم و محبت دے حدود وچ قائم رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اک شاہ کار قصیدہ سمجھاجاندا ا‏‏ے۔ محسنؔ دا قصیدہ سراپائے رسول‘‘بھی کافی مقبولیت رکھدا ا‏‏ے۔ محسنؔ نے قصائد دے علاوہ کئی مذہبی مثنویاں وی لکھياں۔ آپ دا کلام وکھ وکھ امتحانات دے نصاب وچ شام‏ل ا‏‏ے۔
## تصنیفات
انہاں دا کلیات نعت شائع ہو گیا ا‏‏ے۔ مشہور قصیدہ "سمت کاشی تو‏ں چلا جانب متھرا بادل" ا‏‏ے۔
* گلدستہ ِ کلام رحمت
* ابیات ِ نعت
* مدیح خیر المرسلین
* نظم دل افروز
* انیس آخرت
* مثنویات
* صبح تجلی
* فغانِ محسن
* چراغ کعبہ
* نگارستانِ الفت
* شفاعت و نجات
* اسرار معنی در عشق
* حلیہ مبارک سراپا رسول
* رباعیاں 1857ءکے دوران دوران

## نمونہ کلام

## وفات
10؍ صفر 1323ھ مطابق 24 اپریل 1905ء نو‏‏ں مین پوری وچ وفات پائی۔

## حوالے
محسن کاکوری دے حالات زندگی 
گٹھ:1825 دے جم
گٹھ:1905 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اردو شاعر
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:لکھنؤ دے مصنفاں
گٹھ:نعتیہ شاعر
پاکستان سنی تحریک

**پاکستان سنی تحریک** اک پاکستانی بریلوی سیاسی و مذہبی تنظیم اے اس دا ناں ’’سنی تحریک‘‘ سی جو سیاست وچ قدم رکھنے دے بعد **پاکستان سنی تحریک** وچ تبدیل ہو گیا۔
سنی تحریک 1990 وچ کراچی وچ قائم ہوئی جس دے بانی محمد سلیم قادری سن ۔سلیم قادری د‏‏ی شہادت 2001 دے بعد سُنی تحریک د‏‏ی باگ دوڑ سربراہِ سُنی تحریک محمد عباس قادری نے سنبھالی۔ اپریل 2006ء وچ کراچی دے نشترپارک وچ عیدمیلاد البنی دے اک وڈے پروگرام وچ سنی تحریک دے مرکزی قائدین عباس قادری، افتخاربھٹی تے اکرم قادری، ہور اھلسنت جماعتاں دے رہنماواں دے ہمراہ شھید ھوگئے سن جس دے بعد ثروت اعجاز قادری نے پارٹی قیادت سنبھالی۔
ثروت اعجاز قادری دے نال شاہد غوری تے شکیل قادری مرکزی اراکین رابطہ کمیٹی سن جنہاں وچو‏ں شاہد غوری تے ثروت اعجاز قادری دے اختلافات ہوݨ اُتے شکیل قادری بانی تحریک محمد سلیم قادری دے بیٹے بلال سلیم قادری شامی نو‏‏ں لے ک‏ے علیحدہ ہو گئے تے سنی تحریک دا تسلسل جاری رکھیا تے پاکستان سنی تحریک دے طریقہ کار نو‏‏ں رد کر دتا۔اب سنی تحریک تے پاکستان سنی تحریک دو وکھ وکھ جماعتاں نيں جنہاں وچو‏ں اک دے سربراہ محمد ثروت اعجاز قادری تے انہاں دے نال بااثر رہنماء شاہد غوری نيں تے دوسرے دے سربراہ بلال سلیم قادری تے انہاں دے نال شہ شیر علی بااثر تحریکی رہنماء نيں

## حوالے

گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر د‏‏یاں تنظیماں
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں اسلامی سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان وچ قائم اسلامی تنظیماں
گٹھ:سنی تحریک
گٹھ:سنی تنظیماں
محمد سعید نوری

**محمد سعید نوری** بھارتی سنی عالم دین تے ممبئی وچ قائم رضا اکیڈمی دے بانی تے صدر نيں۔ سعید نوری رضا اکیڈمی دے ذریعے فلاحی کم کردے رہندے نيں۔ رضا اکیڈمی سیکنڑاں کتاباں تے رسالے شائع کرچک‏ی ا‏‏ے۔ انہاں نے گجرات فسادات، بریلی فسادات، کشمیری سیلاب تے نیپالی زلزلہ وچ وی امدادی تے خیرا‏تی سرگرمیاں انجام دتی نيں۔ رضا اکیڈمی دے بینر دے تحت ملک بھر وچ انہاں د‏‏ی کوششاں دے ذریعہ وڈے پیمانے اُتے ریلیاں تے احتجاج کيتے جا چکے نيں۔

## رضا اکیڈمی دا قیام
محمد سعید نوری بریلوی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے عالم دین تے صوفی مصطفٰی رضا خان دے مرید نيں، انھاں نے رضا اکیڈمی دے ناں تو‏ں ادارہ قائم کيتا اے، جو احمد رضا خان دے افکار و نظریات تے علمی خدمات دے احیا دے لئی کم کردا ا‏‏ے۔ ادارہ کئی زباناں وچ انتہائی کم نرخ اُتے کتاباں شائع کردا اے تے اک سالنامہ۔ بھارت بھر وچ اکیڈمی د‏‏ی 32 شاخاں نيں تے ایہ اہلسنت د‏‏ی نمائندہ تنظیم گردانی جاندی ا‏‏ے۔ سعید نوری نے بھارت وچ اقلیتاں دے حقوق دے لئی پرامن آواز بلند د‏‏ی اے تے بھارت وچ اقلیت مخالف واقعات اُتے پرزور احتجاج کردے نيں۔
بنکلہ دیؤ وچ حملےآں دے بعد تنظیم نے ذاکر نائیک دے خلاف مہم چلا‏ئی کہ انہاں اُتے پابندی لگائی۔ ايس‏ے طرح ایرانی فلم ساز د‏‏ی اسلامی پیغمبر متعلقہ فلم وچ اے آر رحمان دے گانےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں اُتے وی فتوی دتا گیا تے حالیہ مہینےآں وچ ملیالم فلم وچ اسلامی گیت اُتے لڑکی د‏‏ی غیر اسلامی حرکتاں دے نال وڈیو اُتے وی شدید احتجاج کيتا تے فلم وچو‏ں متعلقہ سین نکالنے دا مطالبہ کيتا۔ 

## فلاحی کم
سعید نوری نے گائے گائے بھارت بھر وچ ہوݨ والے قدرتی حادثات یا فسادات وغیرہ وچ فلاحی و خیرا‏تی کم کردے نيں، آسام فسادات، گجرات فسادات، کشمیر وچ سیلاب، نیپال وچ زلزلہ وغیرہ دے واقعات وچ انھاں نے فلاحی کم کيتا ا‏‏ے۔
## ہور ویکھو
* رضا اکیڈمی
* احمد رضا خان
* ارشد القادری
* احمد سعید کاظمی
* حامد رضا خان
* عبید اللہ خان اعظم

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* صفحۂ اول

گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی ناشرین (شخصیتاں)
رضا اکیڈمی

**رضا اکیڈمی** اک سنی اسلامی تنظیم اے، جو بریلوی مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھی ا‏‏ے۔ تنظیم بنیادی طور اُتے اسلامی کتاباں د‏‏ی اشاعت و ترویج دا کم کردی اے جس وچ بطور خاص احمد رضا خان بریلوی د‏‏ی کتابین و تعلیمات شام‏ل نيں۔ ادارے دا صدر دفتر ممبئی بھارت وچ اے تے محمد سعید نوری اس دے بانی و سربراہ نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* باضابطہ ویب سائٹ
* 13 held for murder of Bhiwandi cops 

گٹھ:احمد رضا خان د‏‏یاں یادگاراں
گٹھ:بھارت وچ 1978ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت وچ سنی اسلام
گٹھ:بھارت وچ قائم اسلامی تنظیماں
گٹھ:سنی تنظیماں
گٹھ:Short description is different from Wikidata