عبدالواحد آریسر

عبدالواحد آریسر سندھ دے اک دانشور، لکھاری، ادیب، اسکالر، رسرچر تے آزادی پسند سیاستدان سن ۔

**پیداٸش تے عمر**

١١ اکتوبر ١٩٩ع وچ گاٶں واھوڑی انڑ آباد ھاسی سر ریلوے اسٹیشن دے نیڑے ضلع عمرکوٹ وچ اک غریب گھرانے وچ پیدا ھوٸے۔ ابتداٸی تعلیم سابھو بھینڈو شریف وچ جدو‏ں دے اگے د‏‏ی تعلیم مدرسہ ھاشمیہ سجاول، مدرسہ مفتاح العلوم حیدرآباد، شاھ ولی اللہ اکیڈمی حیدرآباد تے اورینٹیٸل کالج حیدرآباد وچ حاصل کيتی۔

**اک ادیب دے طور اُتے **

اوہ ١٩٩٠ع تو‏ں وفات تک سندھ د‏‏ی آزادی پسند جماعت ” جیٸے سندھ قومی معاذ آریسر“ دے قاٸم مقام چیٸرپرسن رھے۔ انہاں دتی اک بیٹی”محترمه اندرا“ محترمہ قیصر وچو‏ں ھوٸی۔ جس دا ناں انھاں نے بھارت د‏‏ی پالیٹشن محترمہ اندرا گاندھی د‏‏ی قاٸدانہ صلاحیتاں تو‏ں متاثر ھوکر رکھیا۔ عبدالواحد آریسر سندھ وچ اپنے چاھنے والےآں وچ بھت تو‏ں ناواں تو‏ں جانے جاندے ھاں۔ جداں آریسرصاحب، مولوی عبدالواحد آریسر، مسلم اسکالر، سندھی قومپرست تے آزادی پسند تے امن دا سفیر۔ انہاں دتی علم، حکمت تے داناٸی دے سبب جی۔ ایم سید نے انھیں” چوتھ‏ی دنیا دا دانشور“ قرار دتا سی۔ ويسے تاں انھاں سیاستدان دے طور اُتے پورا سندھ جاندا ھے، اُتے انہاں دے سیاسی کیریٸر دے علاوہ انہاں دے پڑھنے والےآں دا وی اک وسیح حلقہ ھے جو انھاں لفظاں دا جادوگر بلاندا ھے۔عبدالواحد آریسر د‏‏ی لفظاں د‏‏ی اداٸگی وی کمال ھے جو پڑھنے والےآں نو‏‏ں سحر انگیز کردیندی ھے۔ انہاں دتی تخلیقات وچ پوری دنیا دے حوالے شامل ھوندے ھاں۔ اوہ کسی وی نکتے نو‏‏ں ثابت کرنے دے لٸے منطقی، عقلی، مذھبی تے ساٸنسی دلیل دے سکدے سن ۔ جو قدرت د‏‏ی طرف تو‏ں انکو اک دین سی۔ عبدالواحد آریسر دے بارے وچ سندھی کالم نگار نصیر مرزا دے رمارکس قابل غور ھاں کہ” آريسر صاحب تے شیخ ایاز نو‏‏ں جدید سندھی نثر دا بانی کھا جا سکدا ھے۔ کیو‏ں کہ انہاں دے نثر وچ جو تسلسل ہُندا ھے اوہ ھر لکھاری دے بس د‏‏ی گل نھاں۔ اس وقت تک انہاں دتی ٣ تو‏ں زاٸد کتاباں چھپ چک‏ی ھی۔ جس وچ انہاں دتی جیل ڈاٸریاں وی ھاں۔

**ادبی خدمات**

جس وچ پرھ جو پيغام

صدين جون صدائون

سر ۾ سانجهي وير

وريا واهيرو

مٽيء ھاڻا ماڻھو

ٽھڪي نڪتا ٽوھ

ترم ياترا جيل ڊائري

ماڙين ماريس ڪينڪي

سنڌي سماج جو جائزو

جي ايم سيد شخصيت ۽ فڪر

ٿي نه محبت مات

مجيب ۽ ڀٽو Bhuttu and Mujib

ربيع اول جا چار چنڊ

ويراڳي جي وڃڻا هئا

ڇا ته شخص هو

ڳچي ڳانا لوھ جا

قومي تحريڪ ۾ رڪاوٽون

ورق ورق تاريخ

باک جو آواز

چانڊوڪيون ۽ چيٽ

Assasination of hope اميد جو قتل About Madame Benezir Bhutto

نئين دور جا نوان چار درويش

ماڻھو ميگھ ملهار

وطن پرستي

ٿي نه محبت مات

اسان جيان جيئي ڪو(ٽارچر سيل ڪٿا)

سر جي صدا سر ۾

سچ وڏو ڏوهاري آھي(مخدوم بلال بابت)

روح جا ريلا

روئداد هڪ رات جي

زندگي آزادي ۽ محبت

ڪنڌيء ٽڙن ڪنول

کٽڻھار کڙيا

تاريخ جي جهروڪي مان

مولا‏نا ابو الڪلام آزاد

شيخ اياز نياز همايوني ۽ تنوير عباسي

سيد ۽ آئون

 اس دے علاوہ انھاں نے ماھوار پیغام رسالے دے کِنے ھی پرچے شایع کیتے جنہاں اُتے پابندی لگاٸی گٸی۔

**سیاسی کیریٸر تے گرفتاریاں**

١٩٨٦ع وچ اوہ افغان صدر کامریڈ نجیب تو‏ں ملے۔ بعد وچ جدو‏ں کامریڈ نو‏‏ں اپنے ھی لوکاں نے بیدردی تو‏ں قتل کيتا تاں انھاں وڈا دکھ ھٸا۔ ٣ مٸی ٢٠١ع نو‏‏ں انہاں د‏‏ی موت ھوٸی۔ عالمی سیاست وچ وی اوہ کسی تعریف دے محتاج نھاں۔ انھاں دنیا دے وڈے قومپرست تے سوشلسٹ دانشوراں تے سیاستداناں نال ملن دا موقعا ملا۔ سندھ دے ترقی پسند انھاں سندھ دا ھوگو شاویز کھدے سن ۔ ٢ اکتوبر ١٩٩٢ع نو‏‏ں کاوش اخبار وچ محترم عبدالواحد آریسر دے بارے وچ سندھ دے لکھاری تے دانشور منظور سولنگی دا اک کالم چھپا سی جدو‏ں آریسر صاحب نو‏‏ں ریاستی ادارےآں نے رات دے وقت انہاں دے گھر تو‏ں گرفتار کيتا سی، جس وچ انھاں نے لکھیا سی کہ ” پتا نھاں ایہ عظیم تے درویش انسان کھاں تے کس حال وچ ھوگا تے اس اُتے کس قسم دے ٹارچر کیتے جارھے ھونگے۔ ایہ تاں سب جاندے ھاں انہاں اُتے کسی دھشتگردی یا تخریبکاری دا کوٸی کیس نھاں لگایا جا سکدا کیو‏ں کہ انہاں دا شخصی تے سیاسی کردار شیشے د‏‏ی طرح شفاف ھے۔ اُتے ھو سکدا ھے بیوروکریسی دے ٹب وچ پلے سپ انہاں دے لٸے کوٸی جھوٹھا کیس بنا وی لاں۔ جے کیس نہ وی بنا تاں انھاں سزا سنانے دے لٸے ایہ کیس وی کافی ھے کہ آریسر دا قصور ایہ ھے کہ اوہ اندرا نامی اک بچی دا باپ ھے تے اندرا اک پاکستان دشمن ملک ھندوستان د‏‏ی سابقہ وزیراعظم سی۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:سندھی شخصیتاں