مقیم خلیج فارس

**مقیم خلیج فارس** یا خلیج فارس وچ برطانوی ہاؤس دا (به در حقیقت ، خلیج فارس وچ سیاسی نمائندگی برطانیہ جو سفارتخانے د‏‏ی طرح کچھ کرے گی۔ سن 1763 تو‏ں 1971 دے دوران نوآبادیات‏ی دور دے دوران ، اوہ بنیادی طور اُتے خلیج فارس وچ تجارت دے بعد تے بعد وچ برطانوی نوآبادیات‏ی امور دے انچارج سی ، جدو‏ں نوآبادیات د‏‏ی آخری باقیات نے ایران دے تن جزیراں نو‏‏ں چھڈ دتا سی۔

## تحویل د‏‏ی تریخ: 1763–1971

* **1763** ء - برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی نے خلیج فارس دی سیاسی رہائش گاہ دے لئی دفتر قائم کيتا یا بوشہر وچ خلیج فارس وچ اک برطانوی دفتر۔
* **1798** - مسقط دے سلطان نے کمپنی نو‏‏ں سالانہ فیس دے عوض اپنے ساحل اُتے تجارت دا خصوصی حق دتا۔
* **1809** : شاہ ایران دے نال برطانوی اتحاد دا ابتدائی معاہدہ اختتام پزیر؛ تے تہران دے 1812 تے 1814 دے معاہدے دے نال مکمل ہويا۔
* **جنوری / 8۔ 1820 – 15 مارچ 1820**

غیر قبائلی تنازعہ تے غلامی تے قزاقی دے خاتمے اُتے سمجھوتہ طے پانے والے ساحل (سابقہ سمندری ڈاکو ساحل ) دے شیخاں دے نال سمندری معاہدہ طے پایا سی۔

* **1822** - برطانیہ نے بمبئی گورنریٹ دے تحت سن 1873 تک خلیج فارس دا مشن قائم کيتا۔ خلیج فارس د‏‏ی رہائش گاہ۔
* **1873-1822** : ہندوستانی بمبئی کالونیاں د‏‏ی سربراہی وچ خلیج فارس د‏‏ی نمائندگی
* **1835** : پرل سیزن وچ سمجھوتہ کرنے والے شیخاں دے نال چھ ماہ دے لئی اک معاہدہ طے پایا۔
* **1843** : مذکورہ معاہدہ د‏‏ی تجدید۔
* **1853** : غیر معینہ مدت / غیر معینہ مدت دے لئی معاہدے وچ توسیع۔
* **1856–1857** : ایران-برطانیہ نے جنگ جہاد دا اعلان ، سید محمد کاظم تبی بائی یزدی د‏‏ی ، جسنو‏ں صاحب عروہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔

ایران دے ذریعہ ہرات اُتے قبضے دے احتجاج وچ ؛ برطانیہ نے جزیرہ خارج اُتے قبضہ کرنے دے لئی پنج جنگی جہاز بھیجے تے دھمکی دتی کہ اوہ خلیج فارس تے خلیج فارس دے ساحلاں اُتے قبضہ کرسکدا ا‏‏ے۔ 18 جمادی الثانی 1254 ہجری وچ ایرانی فوج لامحالہ ا‏‏ے۔ ہج (8 ستمبر 1838 ء) ناصرالدین شاہ دے حکم اُتے ، ہرات دے محاصرے دے بغیر کسی نتیجے دے ، حسام السلطنہ ، خراسان دے گورنر نے ہرات دا محاصرہ کيتا۔ 9 ربیع الثانی 1273/7 دسمبر 1856 ء نو‏‏ں برطانوی فوج نے ایرانی فوج نو‏‏ں منتشر کردتا۔ ہلیلی بوشہر دے دو فرسخ وچ پھڑیا گیا۔ ناصرالدین شاہ نے شجاع الملک د‏‏ی سربراہی وچ اک لشکر تیار کيتا تے اسنو‏ں جنوب د‏‏ی طرف روانہ کيتا تاکہ بوراجان دے نیڑے اپنی فوج لاواں۔ برطانوی فوج نے بوراجان نو‏‏ں ترقی یافتہ بنا لیا ، لیکن بوراجان تو‏ں 3 کلومیٹر دور خوشاب دے نیڑے بوشہر پہنچنے اُتے ، ایرانی فوج نے انہاں اُتے حملہ کيتا۔ لیکن آخر وچ ، فتح برطانوی افواج دے نال ہوئی۔ دشتستانی ، دشتی ، تنگستان تے خشت دے مجاہدین حتمی جنگ کيت‏ی داستان وی بن گئے۔نگریزاں نے خرمشہر محمرہ پر بھی قبضہ کيتا تے اہواز اُتے حملہ کردتا ۔ خارک ، بوشہر ، بوراان ، خرمشہر تے اہواز اُتے انگریزاں دا قبضہ یا حملہ ہويا۔ روس تے فرانس نے ناصرالدین شاہ ثالثی د‏‏ی پیش کش د‏‏ی تے اس تو‏ں کہیا کہ اوہ ہرات تو‏ں ایرانی افواج نو‏‏ں خالی کرن۔ آخر کار ، معاہدہ پیرس دا معاہدہ 7 رجب 1273 ہجری نو‏‏ں ہويا۔ دونے ملکاں دے وچکار اک جنگ شروع ہوئی ، اس دوران ایران ہرات تو‏ں واپس چلا گیا تے برطانیہ جنوبی ایران تو‏ں واپس چلا گیا۔

* **1858** : قانون 1858 ایسٹ انڈیا کمپنی نے برطانوی حکومت نو‏‏ں اپنے اختیار دا حوالہ دتا۔
* **1861** : بحرین دے تحفظ (نوآبادیات) دے لئی ابتدائی معاہدے نو‏‏ں 1880 تے 1892 معاہدےآں دے ذریعے حتمی شکل دتی گئی۔
* **1873–1947** : خلیج فارس وچ واقع برطانوی ہاؤس کو بحرین منتقل کردتا گیا۔
* **1873** : مفاہمت کوسٹ (چوراں دا ساحل ) دے شیخاں د‏‏ی انتظامیہ تے حکمرانی نو‏‏ں خلیج فارس وچ واقع برطانوی ہاؤس وچ منتقل کردتا گیا۔
* **8 مارچ ، 1892 - یکم دسمبر 1971** : عمان دی غیر رسمی نوآبادیات۔
* **1899** : پہلا معاہدہ تحفظ ( کویت وچ نوآبادیات ، معاہدہ 3 نومبر ، 1914 دے ذریعے مکمل ہويا)۔
* **1906** : ایران وچ آئینی انقلاب۔
* **3 نومبر ، 1916** : قطر دے زیراہتمام معاہدہ۔
* **1920** : عمان دے امامت د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے معاہدہ سیب اُتے دستخط ہوئے۔
* **1939** : متحدہ عرب امارات دے دبئی وچ ٹریشل اسٹیٹس وچ برطانوی رہائش گاہ قائم ہوئی۔
* **1946** : برطانیہ نے خلیج فارس دے وفد نو‏‏ں بشیر تو‏ں بحرین منتقل کردتا۔ .
* **1962** : برطانیہ نے مسقط تے عمان نو‏‏ں اک آزاد قوم قرار دتا۔
* **جنوری 1968** : برطانیہ نے 1971 تک تکثیری ریاستاں سمیت ، خلیج فارس تو‏ں دستبرداری دے اپنے فیصلے دا اعلان کيتا۔ 
* **16 دسمبر 1971** : خلیج فارس وچ برطانوی نوآبادیات‏ی حکمرانی دا خاتمہ۔

## خلیج فارس وچ برطانوی سفیر
**کارگزاران:**

### کارگزاران

* ح. 1798: مرزا مہدی علی خان بہادر جنگ
* ح. 1810: ہانکی اسمتھ
* 1812–1822: ولیم بروس تا1813)

### خلیج فارس نمایندگی دے سربراہ
(بحرین ، کویت ، عمان ، قطر تے متحدہ عرب امارات)

* 1822–1823: جان میکلوڈ
* 1823–1827: Fre فریئم گریش اسٹانوس
* 1827–1831: ڈیوڈ ولسن
* 1831–3535: ڈیوڈ الیگزینڈر بلانک
* 1835–1838: جیمز ماریسن
* 1838–1852: سیویل ہینلی
* 1852–1856: آرنلڈ برائس کیمبل
* 1856–1862: جیمز فیلکس جونز
* 1862 - ہربرٹ فریڈرک ڈس بروئے
* 1862–1872: لوئس پلے
* 1872–1891: D ڈورڈ ٹکرسال راس
* 1891–1893: ایڈیلبرٹ سیسل ٹالبوٹ
* 1893: اسٹورٹ ہل گڈفری
* 1893: جیمز ہیس سڈلر
* 1893: جیمز ایڈیر کرفورڈ
* 1893–1894: جیمز ہیس سڈلر
* 1894–1897: فریڈرک الیگزینڈر ولسن
* 1897–1900: میلکم جان میڈ
* 1900–1904: چارلس آرنلڈ کیمبل
* 1904–1920: پرسی زکریاس کاکس

### لیوکس د‏‏ی جانب تو‏ں

* 1913–1914: کون گورڈن لورمیئر
* 1914: رٹسارڈ لاکٹن برڈ ووڈ
* 1914: اسٹورٹ جارج ناکس
* 1915: اسٹورٹ جارج ناکس
* 1915–1917: دہشت گردی دا قتل
* 1917–1919: جان ہیوگو بیل
* 1919: سیسیل ہیملٹن گیبریل
* 1919–1920: دہشت گردی دا قتل

### سیاسی رہائش دے سربراہ

* 1920: آرنلڈ ٹالبٹ ویزلون
* 1920–1924: دہشت گردی دا قتل
* 1924–1927: فرانسس بیلیل پیریڈوکس
* 1927–1928: لیونل برکلے ہولٹ ہورتھ
* 1928–1929: فریڈرک ولیم جانسٹن
* 1970–15 اگست 1971: سر جیفری آرتھر 
* خلیجی ملکاں وچ برطانوی رہائش گاہ

## ہور ویکھو

* فارس خلیج دے ناں دے دستاویزات ، قدیم تے لازوال ورثہ
* خلیج فارس دے ناں د‏‏ی تحریف
* خلیج فارس دا قومی دن
* خلیج فارس وچ ایران دے تن جزیراں دے درمیان تنازعہ
* جنوبی ایران موومنٹ
* ایران - پرتگال جنگاں
* اینگلو-ایرانی جنگاں
* انگریزی تے ایرانی سفری مصنفیں
* ایرانی تے مغربی سفری مصنفیں
* چوراں دا ساحل

## فوٹ نوٹ

گٹھ:کویت مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:قطر مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:سلطنت عمان مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:بحرین مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:ایران برطانیہ تعلقات
گٹھ:دبئی وچ ویہويں صدی
گٹھ:دبئی وچ انیہويں صدی
گٹھ:خلیج فارس
گٹھ:کویت د‏‏ی تریخ
گٹھ: دبئی دی تریخ
گٹھ:  بحرین دی تریخ
گٹھ:ایشیا وچ 1763ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1763ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ایران وچ ویہويں صدی
گٹھ:ایران وچ انیہويں صدی
گٹھ:ایران وچ اٹھارويں صدی
گٹھ:1971ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات
گٹھ:1971ء د‏‏ی تحلیلات