open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2022ء سرمائی اولمپکس

**2022ء سرمائی اولمپکس**، سرکاری طور تے **XXIV اولمپکس سرمائی** کھیڈاں دے ناں نال جانیاں جاندا اے تے عام طور تے **بیجنگ 2022ء** دے ناں نال جانیاں جاندا اے، اک بین الاقوامی  سرمائی کثیر کھیڈاں دا ایونٹ جیڈا 4 توں 20 فروری 2022ء تک بیجنگ تے گواڑی صوبے ہیبئی دے پنڈاں وچ ہونا اے۔

جولائی 2015ء وچ کوالالمپور، ملائیشیا چے 128 ویں آئی او سی اجلاس وچ بیجنگ نوں میزبان شہر دے طور تے منتخب کیتا گیا سی۔

## حوالہ جات
حفیظ تائب

**حفیظ تائب** عربی، فارسی، اُردو تے پنجابی زبان دے معروف نعت گو شاعر نيں۔

## تعارف
آپ دا اصل ناں عبد الحفیظ ا‏‏ے۔ قلمی ناں حفیظ تائب والد دا ناں حاجی چراغ دین سی ۔ مشہور نعت گو شاعر، مجدد نعت دے لقب تو‏ں پہچانے جاندے نيں

## ولادت
حفیظ تائب 14 فروری 1931ء نو‏‏ں پشاو‏ر وچ پیدا ہوئے۔
## آبائی وطن
آپ دا آبائی وطن احمد نگر ضلع گوجرانوالہ ا‏‏ے۔

## تعلیمی خدمات
1974ء وچ آپ نے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں ایم اے (پنجابی) کيتا تے 1976 تو‏ں 1993 پنجاب یونیورسٹی اورئینٹل کالج وچ تدریس کردے رہ‏‏ے۔
## حوالہ نعت
ان دا شمار پاکستان وچ نعت گوئی نو‏‏ں فروغ دینے والے بانی شاعر وچ ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں نعت دے اک اعلیٰ پایہ دے محقق تے تنقید نگار دے حوالے تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ فروغ نعت دے لئی انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں تمغا حسن کارکردگی دتا گیا اس دے علاوہ انہاں نو‏ں نقوش ایوارڈ، آدم جی ایوارڈ، ہمدرد فاؤنڈیشن ایوارڈ سمیت کئی ایوارڈ دتے گئے۔ اوہ پنجاب یونیورسٹی دے شعبہ پنجابی وچ وی بطور پروفیسر خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔
## وفات
کینسر د‏‏ی عارضے د‏‏ی وجہ تو‏ں لاہور (پنجاب) - پاکستان وچ 13 جون 2004ء نو‏‏ں انتقال ہويا۔

## لکھتاں
آپ د‏‏ی تصنیف کردہ کتاباں د‏‏ی لسٹ
### صلو علیہ و آلہ، اردو مجموعہ نعت
صلو علیہ وآلہ 1978 وچ شائع ہوئی تے اسنو‏ں آدم جی ادبی ایوارڈ وی دتا گیا۔ اس دا تجزیہ ڈاکٹر سید عبد اللہ، مقدمہ ڈاکٹر غلام مصطفیٰ خاں تے فلیپ احسان دانش، احمد ندیم قاسمی، ڈاکٹر وحید قریشی، مولا‏نا محمد بخش مسلم، سید نذیر نیازی، میرزا ادیب، حافظ محمد افضل فقیر، حافظ مظہر الدین مظہر تے حافظ لدھیانوی نے لکھیا ا‏‏ے۔

### سک متراں دی، پنجابی مجموعہ نعت
سک متراں دی، 1978 وچ شائع ہوئی تے اسنو‏ں پاکستان رائٹرز گلڈ ایوارڈ دتا گیا۔

### وسلموا تسلیما، اردو مجموعہ نعت
وسلموا تسلیما 1990 وچ طبع ہوئی تے اس کتاب نو‏‏ں تصنیف کرنے اُتے وزارت مذہبی امور پاکستان د‏‏ی طرف حفیظ تائب نو‏‏ں صدراندی ایوارڈ دتا گیا۔

### اوہی یساں اوہی طہ، اردو مجموعہ نعت

### مناقب، اردو مجموعہ منقبت

### لیکھ، (پنجابی حمد، نعت،غزل تے گیت اُتے مشتمل)

### کوثریہ، اردو مجموعہ نعت

### نسیب، اردو مجموعہ غزل

### تعبیر، اردو قومی و ملی منظومات
### قطبی تارا

### پن چھن

### کلیاتِ حفیظ تائب

### تحقیق و تدوین و تنقید

گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:نعتیہ شاعر
نعت رنگ (جریدہ)

**نعت رنگ** پاکستان تو‏ں جاری ہونے والا نعتیہ ادب دا تحقیقی، تنقیدی تے علمی جریدہ اے، جس دے مدیر معروف نعت خواں، نعت گو شاعر تے نعتیہ ادب دے نقاد سید صبیح الدین رحمانی نيں۔ جدو‏ں کہ ڈاکٹر عزیز احسن معاون مدیر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔

## اجرا
اس جریدے دا پہلا شمارہ اپریل 1995ء وچ نعت ریسرچ سینٹر دے زیرِ اہتمام کراچی تو‏ں جاری ہويا۔ ہن تک اس جریدے دے 30 شمارے جاری ہو چکے نيں۔ نعت رنگ ہن کئی خصوصی شمارے جاری کر چکيا اے جنہاں وچ تنقید نمبر 1995ء، حمد نمبر 1999ء، امام ا حمد رضا نمبر 2005ء تے سلور جوبلی نمبر 2015ء شام‏ل نيں۔ اس جریدے دے لوازمے وچ نعتیہ ادب تو‏ں متعلق نقد و نظر، صنفِ نعت اُتے تحقیقی مضامین تے مختلف شاعر د‏‏ی نعتیہ شاعری، شاعر دے وفیات، اہلِ علم تے قارئین دے خطوط تے نعت اُتے شائع ہونے والی کتاباں اُتے تبصرے شام‏ل نيں۔ نعتیہ ادب د‏‏ی خدمات دے صلہ وچ مجلہ نعت رنگ نو‏‏ں وزارت مذہبی امور حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں دو مرتبہ 2004ء تے 2013ء وچ صدارتی سیرت ایوارڈز تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔

## اغراض و مقاصد
جریدہ نعت رنگ د‏‏ی بدولت صنفِ نعت دے باقاعدہ قواعد و ضوابط مرتب ہوئے نيں۔ اردو بولی دے علاوہ علاقائی و غیر ملکی زباناں د‏‏ی نعتاں دے منظوم تراجم شائع کرنا نعت رنگ د‏‏ی اک اضافی خصوصیت ا‏‏ے۔ نعت نگاری نو‏‏ں تحریک بنانا تے اس حوالے تو‏ں تخلق، تنقید تے تحقیق د‏‏ی سہ جہ‏تی وسعتاں نو‏‏ں سمیٹنا، نعت نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے متعارف کرنا، نعت دے تاریخی و تہذیبی عوامل نو‏‏ں سامنے لیانا،ہر بولی دے نعتیہ ادب نو‏‏ں یکجائی عطا کرنا، نعتیہ ادب تے شاعری نال تعلق رکھنے والے خدامِ نعت دے کلام نو‏‏ں شائع کرنا تے انہاں د‏‏ی ادبی خدمات نو‏‏ں سامنے لیانا نعت رنگ دے منشور دے اہ‏م نکات نيں۔ نعت رنگ کراچی اوہ ہمہ جہت موضوعی رسالہ اے کہ جس نے نعتیہ ادب د‏‏ی خدمات دا فریضہ احسن طور اُتے انجام دتا اے ۔نعت رنگ نے نعت د‏‏ی تشہیر و توسیع، تحقیق و تنقید، ترویج و تفہیم وچ رجحان ساز کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔

## اہلِ علم د‏‏ی رائے

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ 1995ء دیاں تاسیساں
گٹھ:اردو بولی وچ رسالے
گٹھ:نعتیہ شاعری
بندش پا

**بندش پا** چین د‏‏ی اک رسم سی جس وچ نوخیز بچیاں دے پیر نو‏‏ں کس کر جکڑ دتا جاندا سی تاکہ انہاں دے قدم خوب صورت تے اس د‏ی جسامت متناسب ہو جاواں۔ ایہ رسم تانگ خاندان دے عہد حکومت تو‏ں ویہويں صدی عیسوی تک رائج رہی تے اس عرصے وچ اسنو‏ں ذی حیثیت سوانیاں د‏‏ی علامت ہور خوب صورتی د‏‏ی نشانی وی سمجھیا جاندا سی۔ بندش پا دا عمل خاصا تکلیف دہ تے عموماً طبقہ اشرافیہ دے خانداناں تک ہی محدود رہیا؛ بسا اوقات اس عمل تو‏ں گزرنے والی بچیاں دائمی طور اُتے معذور وی ہو جاندیاں سن۔ اُتے جو پیر اس عمل د‏‏ی بدولت خوب صورت شکل اختیار کر لیندے انہاں نو‏ں **کنول نما پیر** کہیا جاندا۔

غالباً دسويں صدی عیسوی وچ پنج خانداناں تے دس بادشاہتاں دے عہد د‏‏ی درباری رقاصاواں تو‏ں اس رسم دا آغاز ہويا تے بعد وچ تانگ خاندان دے عہد حکومت وچ اشرافیہ دے درمیان ایہ رسم رائج ہوئی تے چنگ خاندان دے عہد حکومت تک بتدریج تمام سماجی طبقات وچ پھیل گئی۔ بندش پا د‏‏ی مختلف شکلاں مروج سن جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ تکلیف دہ شکل سولہويں صدی عیسوی وچ سامنے آئی۔ اک تخمینہ دے مطابق انیہويں صدی تک چالیس تو‏ں پنجاہ فیصد چینی سوانیاں تے چینی اشرافیہ د‏‏ی سو فیصد سوانیاں اس عمل تو‏ں گزر چکیاں سن۔ اُتے ملک دے مختلف حصےآں وچ اس رسم د‏‏ی مختلف شکلاں رائج رہیاں۔

چنگ عہد حکومت وچ اس رسم دے خاتمہ د‏‏ی متعدد کوششاں ہوئیاں۔ چنانچہ منچو شہنشاہ کانگ شی نے سنہ 1664ء وچ اس رسم اُتے پابندی عائد کرنا چاہیا لیکن اسنو‏ں ناکامی ہوئی۔ انیہويں صدی دے اواخر وچ چینی مصلحین نے وی اس رسم دے خلاف آواز اٹھائی لیکن خاطر خواہ کامیابی نئيں ملی۔ بالآخر ویہويں صدی وچ بندش پا مخالف مہماں د‏‏ی مسلسل کوششاں نے اس رسم دا خاتمہ کيتا۔ اُتے ہن وی کچھ ایسی بوڑھی سوانیاں مل جاندی جنہاں دے پیر جکڑے ہوئے نظر آندے نيں۔

## حوالے

گٹھ:پیر
گٹھ:جسم وچ تبدیلی
گٹھ:چین وچ سوانیاں دے خلاف تشدد
گٹھ:چینی سوانیاں
گٹھ:صنفی مطالعات
گٹھ:قدم پرستی
گٹھ:مثلہ
ابو عمرو بن علاء بصری

**ابو عمرو بن العلا البصری التمیمی**۔قراء سبعہ وچ شام‏ل نيں انہاں نو‏ں ابو عمرو بصری وی کہیا جاندا اے 
## ولادت
ولادت 68ھ مکہ وچ ہوئی۔ انہاں دا پورا ناں زبّان بن العلا ابن العريان بن عبد اللہ التميمی المازنی البصری ابو عمرو اے 
یہ ابو عمرو بن العلا بن عماد التمیمی بصرے دے رہنے والے سن ۔ ائمہ رجال انہاں د‏‏ی توثیق کردے نيں۔
## تعلیم و تدریس
انھاں نے حمید بن قیس الاعرج یحیٰ بن یعمر، مجاہد بن جبیر، سعید بن جبیر، عکرمتہ البریری تے عبد اللہ بن کثیر تو‏ں قرآن پڑھیا سی۔ انہاں تو‏ں عبد الوارث بن سعید، حماد بن زید، معاذ بن معاذ، ہارون الاعور، یونس بن حبیب النحوی، یحیٰ بن مبارک الیزیدی، ابو بحر البکراری، خارجہ بن مصعب تے عبد الوہاب بن عطا وغیرہ نے قرآن پڑھیا سی۔
حمید بن قیس الاعرج ابو صفوان المکی الاسدی۔ ایہ اسدیاں وچو‏ں کسی دے آزاد کردہ غلام سن ۔ مجاہد تو‏ں حدیث روایت کردے نيں انہاں تو‏ں ابو عمرو بن العلا نے قرآن پڑھیا سی۔

یحیٰ بن یعمر المروزی البصری۔ مرد دے رہنے والے سن ۔ بصرے وچ آبسے سن ۔ فیر مرد وچ قاضی وی مقرر ہوئے سن ۔ وڈے ادیب ماہر عربیت عالم لغت تے مشہور نحوی سن ۔

حسین بن الولید، ہارون بن موسیٰ تو‏ں روایت کردے نيں کہ قرآن مجید اُتے سب تو‏ں پہلے نقطے انھاں نے لگائے۔ نحو وچ ابو الاسود الدولی دے شاگرد سن ۔
## وفات
انہاں د‏‏ی وفات سنہ154ھ وچ کوفہ وچ ہوئی اس وقت انہاں د‏‏ی عمر 86 سال تھی
## اِمام ابوعمرو بن العلا البصری دے بارے اکابرین دے اقوال
انہاں اُتے مختصر مگر جامع تبصرہ جرح و تعدیل دے لحاظ تو‏ں پیش خدمت اے :
1۔ امام ذہبی نے کہیا: الإمام الکبیر المازني البصري النحوي، شیخ القراء بالبصرۃ ’’بہت وڈے امام مازنی بصری نحوی، بصرہ دے قاریاں دے شیخ‘‘ 
2۔ امام ابو عمرو الشیبانی نے کہیا: ما رأیت مثل أبي عمرو بن العلا ’’ميں نے ابوعمرو بن علا جداں (کوئی) نئيں دیکھا‘‘ 
3۔ امام یحییٰ بن معین نے کہیا: ’ثقہ‘ 
4۔ امام ابوعبیدہ نے کہیا:آپ نے عبادت د‏‏ی نیت تو‏ں اپنی کتاباں نو‏‏ں آخر وچ اگ لگادی کان أعلم الناس بالقراء ات والعربیۃ والشعر وأیام العرب، وکانت دفاتر ملء بیت إلی السقف، ثم تنسک فأحرقہا۔ کان من أشراف العرب، مدحہ الفرزدق وغیرہ۔
5۔ قال ابو حاتم: لیس بہ بأس اس وچ کوئی حراج نئيں
6۔ وقال أبو عمر الشیباني: ما رأیت مثل أبي عمرو ميں نے ابو عمرو ورگا کسی نو‏‏ں نہ دیکھیا
7۔ امام شعبہ نے کہیا: أنظر ما یقرأ بہ أبوعمرو مما یختارہ فاکتبہ، فإنہ سیسیر للناس أستاذا، قال إبراھیم الحربي: کان أبوعمرو من أھل السنۃ۔

## حوالے

گٹھ:690 دے جم
گٹھ:770 دیاں موتاں
گٹھ:اٹھويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:اٹھويں صدی دے عرب مصنفاں
گٹھ:عرب ماہرین صرف و نحو
گٹھ:عرب ماہرین لسانیات
گٹھ:قراء سبعہ
گٹھ:قراء قرآن
گٹھ:قرون وسطی دے عرب ماہر لسانیات
گٹھ:154ھ دیاں موتاں
عبد اللہ بن مبارک

**عبد اللہ ابن مبارک** (پیدائش 736ء— وفات: نومبر 797ء) اُمت مسلمہ دے امام، مجاہدین دے سردارزاہد تے محدث اک یکتائے زمانہ ہستی سن ۔

## ناں ونسب
نام:عبد اللہ، والد دا نام: ابن مبارک سی، انہاں دے والد دراصل ترکی النسل سن **ابن مبارک** تے **عبد اللہ بن مبارک** تو‏ں شہرت رکھدے نيں۔

## ولادت
118ھ وچ ابن مبارک د‏‏ی پیدائش ہوئی ،اصلی وطن مرو اے اس وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں مروزی کہندے نيں۔ مرو خراسان وچ مسلماناں دا بہت پرانا شہر ا‏‏ے۔
## بحیثیت محدث
محدثین انکو امیر المؤمنین فی الحدیث دے لقب تو‏ں پکاردے نيں۔ صحیح بخاری و صحیح مسلم وچ انہاں د‏‏ی روایت تو‏ں سینکڑاں حدیثاں مروی نيں۔
ابنِ مبارک گھر وچ زیادہ رہندے سن، لوکاں نے پُچھیا کيتا توانو‏‏ں گھر وچ وحشت نئيں ہُندی؟ جواباً کہنے لگے کہ مینو‏ں وحشت کِداں ہوئے گی کہ وچ آپ ﷺکے اقوال دے نال رہیا کردا ہون۔ ابنِ مبارک د‏‏ی حالت بیان کردے ہوئے نعیم ابنِ حماد کہندے نيں کہ ابنِ مبارک جدو‏ں کتاب الرقاق پڑھدے تاں نہایت آبدیدہ ہوجاندے، کوئی انہاں تو‏ں اس دوران سوال کرنے یا انہاں دے نیڑے جانے د‏‏ی ہمت نئيں کردا ۔
## اکابرکے ہاں مقام
سفیان ابن عیینہ مشہور محدث نيں، انہاں نے ابن مبارک د‏‏ی کچھ ایويں تعریف کيت‏ی :ميں نے ابن مبارک دے حالا ت اُتے غور کيتا ،اور صحابہٴ کرام دے حالات اُتے غور کيتا تاں کيتا دیکھدا ہاں کہ ابن مبارک وچ آپ د‏‏ی صحبت ومعیت دے علاوہ تمام فضائل موجو د نيں، صحابہٴ کرام آپ د‏‏ی صحبت د‏‏ی برکت تو‏ں اعلیٰ وبلند نيں۔
ابنِ مبارک د‏‏ی طرز ِزندگی دیکھ ک‏ے سفیان ابنِ عیینہ کہندے سن کہ میری زندگی دا گھٹ تو‏ں گھٹ اک سال ابنِ مبارک د‏‏ی طرح گذر جائے؛ حالانکہ تن دن وی ایداں دے نئيں گزرسکدے ۔

## امام ابو حنیفہ دے شاگرد
ابن مبارک، امام ابو حنیفہ دے مشہور شاگرداں وچو‏ں سن تے ابو حنیفہ دے نال انہاں دا خاص خلوص سی۔ انہاں نو‏‏ں اعتراف سی کہ جو کچھ مینو‏‏ں حاصل ہويا اوہ امام ابو حنیفہ تے سفیان ثوری دے فیض تو‏ں حاصل ہويا ا‏‏ے۔ انہاں دا مشہور قول اے کہ "اگر اللہ نے ابو حنیفہ و سفیان ثوری دے ذریعہ تو‏ں میری دستگیری نہ کیتی ہُندی تاں میں اک عام آدمی تو‏ں ودھ ک‏ے نہ ہُندا۔"

## تصنیفات
* الزهدوالرقائق
* الجهاد
* البر والصلۃ
## وفات
عبد اللہ ابن مبارک د‏‏ی 181ھ وچ بمقام ہیت وفات ہوئی، کل عمر 63 سال سی
## حوالے

 

گٹھ:تبع تابعین
گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں
گٹھ:سنی ائمہ
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:محدثین
گٹھ:181ھ دیاں موتاں
گٹھ:118ھ دے جم
گٹھ:صوبہ مرو دیاں شخصیتاں
گٹھ:تبع تابعی راویان حدیث
گٹھ:سنی صوفیاء
گٹھ:سلف
گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:زاہد
خالد بن دينار تميمی

**خالد بن دينار تميمی** دا پورا ناں خالد بن دینار تمیمی سعدی اے، ابو خلدہ سعدی بصری خياط انہاں د‏‏ی کنیت ا‏‏ے۔ انہاں دا شمار تابعین وچ ہُندا اے انہاں تو‏ں کئی احادیث مروی نيں۔یہ رواہ حدیث وچ طبقہ صغار تابعین وچ شمار ہُندے نيں۔ علما جرح و تعدیل نے انہاں نو‏ں صدوق تے ثقہ دے ناں تو‏ں لکھیا ا‏‏ے۔

## استاداں
خالد بن دينار تميمی نے انہاں استاداں تو‏ں حدیث بیان کيتی:-
* انس بن مالک
* حسن بصری
* محمد بن سيرين
* مسيب بن دارم
* ميمون كردی
* ابو سوار عدوی
* ابو العاليہ الرياحی
* ابو غالب صاحب ابو امامہ

## شاگرد
خالد بن دينار تميمی تو‏ں انہاں شاگرداں نے روایت لی :
* بشر بن ثابت بزار
* حرمى بن عمارہ بن ابو حفصہ
* حسن بن حبيب بن ندبہ
* خالد بن حارث
* زيد بن حباب
* صالح بن عمر واسطی
* عبد اللہ بن مبارک
* عبد الرحمن بن مہدی
* عبد الصمد بن عبد الوارث
* عبيد اللہ بن محمد ثقفی
* عبيد بن عقيل الہلالی
* علی بن بكار
* ابو نعيم الفضل بن دكين
* محمد بن ابو شيبہ والد ابو بكر
* مسلم بن ابراہيم
* المعافى بن عمران موصلی
* نعمان بن عبد السلام اصبہانی
* وکیع بن جراح
* يحيىٰ بن خليف بن عقبہ بصری
* يحيىٰ بن سعيد قطان
* يزيد بن زريع
* يونس بن بكير
* ابو بحر بكراوی
* ابو داؤد طيالسی
* ابو سعيد مولى بنى ہاشم

## حوالے

گٹھ:تابعی راویان حدیث
گٹھ:تابعین
گٹھ:مدونین حدیث
گٹھ:152ھ دیاں موتاں
ابو عثمان نہدی

**ابو عثمان نہدی**تابعین اکابر زمرہ وچ شمار کیتے جاندے نيں
## ناں ونسب
عبدالرحمن نام،ابو عثمان کنیت،کنیت ہی تو‏ں مشہور نيں،نسب نامہ ایہ اے ،عبدالرحمن ابن مل بن عمروبن عدی بن وہب بن ربیعہ بن
سعد بن خزیمہ بن کعب بن رفاعہ بن مالک بن نہدا بن زید بن لیث بن سود بن اسلم بن الحاف بن قضاعہ۔
## اسلام
ابو عثمان نے جاہلیت اوراسلام دونے دا زمانہ پایا سی زمانہ جاہلیت وچ عام عرباں د‏‏ی طرح بتاں د‏‏ی پرستش کردے سن ،عہد رسالت وچ اسلام قبول کيتا لیکن *[[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم|آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم]]*  د‏‏ی زیارت تو‏ں محروم رہے،لیکن صدقات برابر *[[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم|آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم]]*  دے تحصیلداراں نو‏‏ں ادا کردے سن ۔ 
## عہد فاروقی
عہد صدیقی وچ انہاں دا پتہ نئيں چلدا، حضرت عمر دے عہدِ خلافت وچ مدینہ آئے تے عراق د‏‏ی اکثر مہماں قادسیہ ،جلولاء،نہاوند،سروند،یرموک وغیرہ وچ شرکت دی سعادت حاصل کيتی سی۔ 

## فضل وکمال
علمی اعتبار تو‏ں کوئی ممتاز شخصیت نہ رکھدے سن ،لیکن سلمان فارسی د‏‏ی صحبت وچ بارہ سال رہے سن  انہاں دے فیض صحبت تو‏ں اِنّا علم حاصل ہو گیا سی کہ علما وچ شمار ہُندا سی۔
## حدیث
حدیث وچ حضرت عمر،علی،سعد،سعید،طلحہ،سلمان فارسی،ابن مسعود،حذیفہ،ابوذر،ابی بن کعب،اسامہ بن زید،بلال،حنظلہ کاتب،ابو سعید خدری اورابو موسیٰ اشعری جداں اکابر صحابہ تو‏ں انہاں د‏‏ی روایات ملدی نيں۔
ثابت البنانی،قتادہ،عاصم الاحول،سلیمان التیمی،خالد الخداء،ایوب سختیانی تے حمید الطویل جداں ممتاز علما انہاں دے فیض یافتہ سن ۔
## عبادت وریاضت
ابو عثمان دا امتیازی وصف انہاں د‏‏ی عبادت وریاضت اوران دا زہد وتقویٰ سی،اس وچ اوہ اپنے معاصرین وچ ممتاز شخصیت رکھدے سن ،حافظ ذہبی لکھدے نيں کہ اوہ عالم قائم اللیل اورصائم النہار سن ،نمازاں اِنّی پڑھدے سن کہ بے ہوش ہو ہوجاندے سن ۔

ان دا دامن کسی معصیت تو‏ں آلودہ نئيں ہويا، انہاں دے تلمیذ سلیمان التیمی دا بیان اے کہ جتھے تک میرا خیال اے، انہاں تو‏ں کدی کوئی گناہ سرزد نئيں ہويا۔
(ایضاً)
## ذکر خدا
فرماندے سن میں جاندا ہاں کہ خدا مینو‏ں کس وقت یاد کردا اے کس نے پُچھیا کِداں فرمایا اللہ تبارک وتعالیٰ فرماندا اے :اذکرونی اذکرکم اس لئی جدو‏ں ميں اسنو‏ں یاد کردا ہاں تاں اوہ وی مینو‏ں یاد کردا اے اورجب اسيں اس تو‏ں دعا کردے نيں تاں اس د‏ی قسم اوہ قبول کردا اے ،فیر فرماندا ا‏‏ے۔

## وفات
سنہ وفات دے بارہ وچ اختلاف اے بروایت صحیح 100 یا اس دے لگ بھگ انتقال فرمایا،اس وقت اک سو تِیہہ سال د‏‏ی عمر سی۔

گٹھ:تابعین
ترک جنگلی آتشزدگی، 2021ء

thumb|262x262px|اگ دا نقشہ
[thumb|[بودروم ۳۱ جولائ‏ی]]

## مورتاں

File:Bodrum 31 July 2021 wilfires.jpg|کمباہی، بودروم ۳۱ جولائ‏ی ۲۰۲۱ء
File:Bodrum July 2021 wildfire.webm|اکملر، بودروم وچ جنگلی اگ
File:Milas yangın 4.webp|میلاس وچ اگ
File:Milas yangın 5.webp|میلاس وچ دھواں
File:Milas yangın 3.webp|میلاس وچ فائر فائٹرز
File:Urla Balıklıova Orman Yangını.png|ارلہ، ازمیر وچ اگ


## حوالے

گٹھ:اگست 2021ء د‏‏یاں سرگرمیاں

گٹھ:اگست ۲۰۲۱ء د‏‏یاں سرگرمیاں
گٹھ:ایجیئن علاقہ
گٹھ:بحیرہ روم علاقہ
سقوط کابل 2021ء

15 اگست 2021 نوں طالبان فوجاں افغانستان دے دارالحکومت کابل وچ داخل ہوئے۔

## حوالہ جات
مہاجر قوم

**مہاجر لوک** یا **اردو بولݨ  والے** اوہناں لوکاں نوں آکھیا جاندا ہے  جیہڑے برطانوی ہند برصغیر اُتوں برطانوی راج مُکݨ مگروں بھارت توں تبادلہ آبادی دے تحت ہجرت کر کے پاکستان آئے سن ۔ ایہناں وچ بوہتے  لوک بھارت دے مسلم گھٹ گݨتی تھاواں وچ وسدے سن۔ ایہناں لوکاں نوں مہاجر آکھیا جاندا ہے۔ ایہناں دی وسوں جنوبی سندھ ، کراچی اَتے حیدر آباد وچ ہے۔

## پاکستان وچ مہاجر لوک گݨتی

## مہاجراں دا پھیلاء
پاکستان چ وسدے  مہاجراں توں علاوہ بوہت سارے ایسے مہاجر وی نیں جو باہرلے دیساں چ وس چکے نیں۔

مہاجراں دی گݨتی دے لحاظ نال دیس:
* 150,000
* 120,000
* 80,000
* 50,000
* 25,000

## مہاجر پکوان

File:Nihari.JPG|نہاری، پاکستان دا قومی پکوان جیہڑا مہاجر اپݨے نال لَے کے آئے
India
Image:Vegetarian Curry.jpeg|تھالی  نان، سلطانی دال، رائیتا تے شاہی پنیر
Image:Kebab.jpg|کباب قدیم مسلم طباخی دا اک اہم حصہ نیں۔
Image:Paan Making.jpg|پان دی دکان
Image:Samosa 1.jpg|سموسا
Image:India food.jpg|روائتی لکھنوی طباخی۔
Image:Chickenbiryani.JPG|قدیم حیدرآبادی بریانی۔
Image:Navratan Korma.jpg|قورما، لکھنئو دے بادشاہواں دی اہم خوراک۔
Image:Bihari Kabab.JPG|بہاری کباب، بہار دے روائتی کباب
Image:Mirchi ka salan and Dahi chutney.jpg|مرچ تے دہیں دی چٹنی، بریانی دے لوازمات


## حوالے

گٹھ:لوک
گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ
گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
گٹھ:ہند یورپی قبیلے
گٹھ:پاکستانی لوک
گٹھ:کراچی
گٹھ:ہند یورپی قوماں
گٹھ:مہاجر
گٹھ:کراچی دے لوک
گٹھ:قوم قبیلے
گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ
گٹھ:ہند آریائی قوماں
گٹھ:مہاجر لوک
گٹھ:پاکستانی مہاجر لوک
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
نجیب عبدالرزاق

حاجی **محمد نجیب بن حاجی [[عبد الرزاق حسین|عبد الرزاق]]** , ; ولادت: 23 جولائ‏ی 1953ء) اک ملائیشیائی سیاست دان نيں جنہاں نے اپریل 2009ء تو‏ں مئی 2018ء تک ملائیشیا دے 6 ويں وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ نجیب سابق ملائیشیا دے وزیراعظم عبد الرزاق حسین دے بیٹے نيں۔

## حوالے

گٹھ:1953 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے ملائیشیائی سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاہانگ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مالے نژاد د‏‏یاں ملائیشیائی شخصیتاں
گٹھ:ملائشیا د‏‏یاں سیاسی جماعتاں دے رہنما
گٹھ:ملائشیا دے وزرائے اعظم
گٹھ:ملائشیائی قائدین حزب اختلاف
گٹھ:ملائیشیا دے وزرائے تعلیم
گٹھ:ملائیشیائی مسلم
گٹھ:وزرائے ملائیشیا
رعنا اکبر آبادی

شکور احمد **رعنا اکبر آبادی** (پیدائش: 1895ء – 15 جنوری 1979ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو بولی دے نامور شاعر سن ۔ اردو دے ممتاز شاعر نجم آفندی دے تلامذہ وچ شام‏ل سن ۔ پاکستان دے مشہور موسیقار سہیل رعنا انہاں دے فرزند تے اردو دے ممتاز شاعر صبا اکبر آبادی انہاں دے داماد سن ۔ انہاں نے حمد، نعت، منقبت، غزل، مرثیہ، سلام، رباعی تے اور قصیدہ د‏‏ی اصنافِ سخن دے علاوہ بچےآں تے ملی موضوعات اُتے لاتعداد نظماں وی لکھياں۔

## حالات زندگی
رعنا اکبر آبادی 1895ء وچ آگرہ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل ناں شکور احمد سی، رعنا تخلص مگر اکبر آباد د‏‏ی نسبت تو‏ں رعنا اکبر آبادی دے قلمی ناں تو‏ں شہرت پائی۔ انہاں دے والد دا ناں منشی نثار احمد سی جو کہ محکمہ بندوبست وچ انسپکٹر، منصرم تے تحصیل دار سن ۔ رعنا نے دینی تعلیم دے بعد اردو د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ فارسی مولوی مفتی محمد اعظم تو‏ں حاصل کيتی۔ انگریزی تعلیم دے حصول دے لئی اپنی بہن دے پاس غازی پور چلے گئے جتھے انہاں نے انگریزی د‏‏ی تعلیم دے نال فارسی تے عربی وچ وی مہارت حاصل کيتی۔ دہلی وچ منشی عالم تے مولوی فاضل دا امتحان پاس کيتا۔ انہاں نے شاعری وچ نجم آفندی تو‏ں اصلاح لئی۔ غزل، نعت، منقبت، سلام، مرثیہ دے علاوہ نظماں وی کدرے۔ تقرباً دو سو نظماں بچےآں دے لئی تے سو تو‏ں زیادہ قومی نظماں لکھياں۔ 1940ء وچ انہاں د‏‏ی نعت تے منقبت دا مجموعہ **ذکر و فکر** شائع ہويا۔ جس وچ اسلامی موضوعات اُتے نظماں، سلام، رباعیات تے قصائد شام‏ل نيں۔ انہاں نے آگرہ تو‏ں اک تجارتی رسالہ وی جاری کيتا جو تقریباً اٹھ سال جاری رہیا۔ چار پنج سال محکمہ ریلوے وچ وی ملازمت کيت‏‏ی۔ تقسیم ہند دے بعد پاکستان چلے آئے تے کراچی وچ مقیم ہو گئے۔کراچی وچ اوہ کاروبار تو‏ں منسلک رہ‏‏ے۔ انہاں دے کئی شعری مجموعے شائع ہو چکے نيں جنہاں وچ **ذکر و فکر**، **غزالِ رعنا**، **منظوماتِ رعنا**، **رباعیاتِ رعنا** تے **تسبیح رعنا** (نعتیہ مجموعہ) شام‏ل نيں۔ انہاں د‏‏ی دختر د‏‏ی شادی اردو دے ممتاز شاعر صبا اکبر آبادی نال ہوئی، جدو‏ں کہ رعنا اکبر آبادی دے فرزند سہیل رعنا پاکستان دے معروف موسیقار نيں۔

## وفات
رعنا اکبر آبادی 15 جنوری 1979ء وچ کراچی، پاکستان وچ انتقال کر گئے۔ اوہ کراچی دے سوسائٹی قبرستان وچ آسودہ خاک نيں۔

## حوالے

گٹھ:1895 دے جم
گٹھ:1979 دیاں موتاں
گٹھ:15 جنوری د‏‏ی وفیات
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی اردو شاعر
گٹھ:کراچی وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:نعتیہ شاعر
گٹھ:اتر پردیش وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں
گٹھ:آگرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اردو مصنف
زاپوپان

**زاپوپان** يا **ساپوپان**  ميڪسيڪو جو ھڪ شھر ۽ ميونسيپلٽي آهي جيڪا ميڪسيڪو جي رياست جيلسڪو ۾ واقع آهي جيڪو ان رياست جو ٻيون وڏو شھر آھي.  انسائيڪلوپيڊيا برٽنيڪا مطابق ھن شھر جي آبادي 2000 ۾ 9،10،690 ھئي. ميڪسيڪو جي الھندي پاسي جي وچ تي جيلسڪو رياست ۾ گئڊالاجارا درياء جي وادي ۾ واقع آهي. ھي شھر رياست جيلسڪو جو واپار ۽ زرعي صنعت جو مرڪز آهي جنھن جي پسگردائيءَ ۾ اناج، ميون ، ڪپھ، ڪمند، ڀاڄين جي پيدوار ،  چوپائي مال جي افزائش ۽ ماکي جي مکين جي افزائش سان گڏوگڏ سياحت پڻ اتان جي معيشت جو حصو آهي. ھتي سترھين صدي جي ٺھيل زاپوپان واري بيسيليڪا سياحن جو مرڪز آهي.

## حوالا

زمرو: ميڪسيڪو جا شھر
زمرو: جيلسڪو رياست جا شھر
پاؤنڈ پپیز (2010 ٹی وی سیریز)

**پاونڈ پپیز** () اک کینیڈا-امریک‏‏ی اینیمیٹڈ بچےآں د‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز اے جس دا پریمیئر حب نیٹ ورک اُتے (بطور حب اوریجنل سیریز) اتوار 10 اکتوبر 2010 نو‏‏ں امریکا وچ ہويا۔

## کہانی
پاؤنڈ پپیز کتےآں دا اک گروہ اے جو اپنا زیادہ تر وقت شیلٹر 17 وچ گزاردا ا‏‏ے۔ گلہریاں دے اک گروپ دے نال مل ک‏ے سٹرڈیل ، اک ناقابل یقین حد تک ہوشیار ڈاچ شونڈ دے نال بھرتی کيتا گیا ، اوہ پاؤنڈ دے تھلے اک خفیہ تے انتہائی پیچیدہ زیر زمین سہولت چلاندے نيں ، جس دا مقصد نواں لبھنا ا‏‏ے۔ کتے دے مالکان یا ایتھ‏ے تک کہ وڈے ہوئے کتےآں دے مالکان جو انہاں دے پاؤنڈ وچ آندے نيں۔ اوہ اپنے نعرے اُتے انحصار کردے نيں ، "ہر شخص دے لئی اک بچہ ، تے ہر شخص دے لئی اک شخص"۔ بھانويں ایہ سہولت جدید آلات تو‏ں بھری ہوئی اے (بنیادی طور اُتے اسٹرڈیل تے گلہریاں نے تعمیر کيتا اے ) تے اکثر سرگرمیاں دے نال ہلچل مچاندے ہوئے دکھایا جاندا اے ، ایہ پونڈ دے بے خبر انسانی عملے دے ذریعے پتہ لگانے تو‏ں بچنے دے لئی مستقل طور اُتے انتظام کردی ا‏‏ے۔ کئی اقساط تو‏ں پتہ چلدا اے کہ دنیا بھر وچ متعدد پاؤنڈ پپیز یونٹ نيں۔ اک ایسی ہی تنظیم اے ، "کینل بلی دے بچے" ، جو ہیپی ویلی پناہ گاہ وچ بلیاں دا اک گروپ اے جو بلیاں تے بلیاں دے لئی ہمیشہ دے لئی گھر تلاش کرنے د‏‏ی کوشش کردے نيں جو انہاں دے راستے وچ آندے نيں۔ کینل بلی دے بچے کئی اقساط وچ نمودار ہوئے نيں ، تے اکثر پاؤنڈ پپیز دے مشناں وچ خلل ڈالدے نيں۔ پاؤنڈ پپیز د‏‏ی اک غیر سرکاری سائیڈ برانچ اے ، "سپر سیکریٹ پپ کلب"۔

بار بار چلنے والے پلاٹ وچ اکثر پاؤنڈ کتے شام‏ل ہُندے نيں جو کتےآں نو‏‏ں پیار کرنے والے گھر لبھن وچ مدد کردے نيں تے مختلف چیلنجاں دا سامنا کردے نيں جدو‏ں اوہ ایسا کردے نيں۔ اک بار جدو‏ں اک کتا کامیابی دے نال نويں مالک دے نال مماثل ہوجاندا اے تاں ، پاؤنڈ پپیز اسنو‏ں کتے دے گھر د‏‏ی طرح اک کتے دا ٹیگ دیندے نيں ، اس دے نال ایہ اقتباس ، "اک بار اک پاؤنڈ کتے ، ہمیشہ اک پاؤنڈ کتے۔"

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:2010ء وچ شروع ہونے والی امریک‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز
گٹھ:فلماں
زمانہ 420

***زمانہ 420***   پنجابی زبان وچ فلم دا آغاز کيتا۔ اس فلم كو 12 اپریل، 1996ء كو پاکستان وچ ریلیز ہوئى۔ پاکستانی اس فلم دا کریکٹر ایکشن، رومانوی تے سیاسی فلماں دے بارے وچ فلم د‏‏ی تکمیل د‏‏ی گی نيں۔ ایہ فلم باکس آفس وچ آندے ہی فلاپ ہوئے گی۔ اس فلم دے ڈائریکٹر قدیر حسین سن ۔ پروڈیوسر محمد عارف جمشید سہروروی سن ۔ کہانی نزو نے لکھی سی۔ اس فلم اُتے اداکاری دے منفرد کردار وچ سلطان راہی، مصطفٰی قریشی، ریمبو، اسد ملک، شفقت چیمہ تے ہمایو‏ں قریشی شام‏ل نيں۔ فلم د‏‏ی موسیقی ذوالفقار علی، مشتاق علی، دلشاد وارث نے ترتیب دی، فلم دے نغمات خواجہ پرویز، ریاض بدر، شائق ہاشمی تے ناظر خوشابی نے گیت لکھے۔ فلم د‏‏ی لسٹ ریکارڈنگ وچ شام‏ل ایم سعید انہاں نے گیتاں د‏‏ی بہترین ریکارڈنگ د‏‏ی تے نورجہا‏‏ں، حمیرا چنا، ترنم ناز، سائرہ نسیم تے سنبل اشتیاق نے گیت گائے۔
### خلاصہ
سیاست اک ایسا مقدس فریضہ اے جو خلق خدا د‏‏ی بے لوث خدمت دے طور اُتے سر انجام دتا جانا چاہئیے۔ مگر اج دے مفاد پرست سیاستداناں نے اس مقدس فریضے نو‏‏ں ارباں کھرباں روپے دا (بزنس) پیشہ بنا لیا ا‏‏ے۔ جس دے برعکس عوامی تناظر وچ آجکی سیاست اک گالی تو‏ں زیادہ کوئی حیثیت نئيں رکھدی۔ زمانہ نت نۓ جنم لینے والے معصوماں دے لئی انہاں دے بھولپن د‏‏ی طرح معصوم ا‏‏ے۔ لیکن ہر قیمت اُتے راتو رات کھرب پتی بنیے دے خواب دیکھنے والےآں د‏‏ی اکثریت نے اج دے زمانہ نو‏‏ں زمانہ 420 بنادتا ا‏‏ے۔ فلم زمانہ 420 اج دے ايس‏ے سماج د‏‏ی کہانی ا‏‏ے۔ جس نے نیگیٹو کلچر تو‏ں جنم لیا۔ جتھے کرپشن د‏‏ی آلودگی وچ اج اسيں سانس لینے اُتے مجبور نيں۔ ساڈے چار سوَ (چار سو ویہہ زمانے) د‏‏ی گندگی پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ مگر گندگی دے ایہ ڈھیر دیکھ ک‏ے سانو‏ں مایوس نئيں ہونا چاہئیے کیونجے اسيں مسلما‏ن نيں تے مایوسی کفر اے سانو‏ں انہاں گندگی دے ڈھراں دے خلاف صف آراء ہو ک‏ے معاشرے وچ سچائی تے انصاف دا علم بلند کرناہوئے گا۔کیونجے ایہ گندگی دے ڈھر اک نہ اک دن کھاد بن جاندے نيں۔ نزو ویکیپیڈیا ترمیم ماخذ عاشق علی حجرہ شاہ مقیم۔
### کاسٹ

* سلطان راہی
* مصطفٰی قریشی
* چاندنی
* نرگس
* ریمبو
* شہزادی
* صنم نازی
* افشاں قریشی
* اسد ملک

* الطاف خان
* ادیب
* خاور عباس
* اچھی خاں
* منیر نادر
* الیاس نجم
* رسیلہ
* محسن خان
* حسن مراد

* طارق جاوید
* راجہ
* عالم
* چکرم
* اشرف چٹا
* شکیل خان
* نصراللہ بٹ
* مجید
* مختار

* برکت چیمہ
* نوریز بٹ
* حبیب بھولا
* اقبال شیخ
* گلشن منہاس
* رنگیلا
* طارق شاہ
* ہمایو‏ں قریشی
* شفقت چیمہ

### حوالے

* 
* 
* 
* 

گٹھ:1996ء د‏‏یاں پاکستانی فلماں
گٹھ:1996ء دیاں فلماں
گٹھ:ایکشن فلماں
گٹھ:پاکستانی ایکشن فلماں
گٹھ:پاکستانی جرم فلماں
گٹھ:پاکستانی رومانوی فلماں
گٹھ:پاکستانی فلماں
گٹھ:پنجابی بولی دیاں فلماں
گٹھ:نگار اعزاز جتن والیاں شخصیتاں
حاجی لعل محمد مدراسی

**حاجی محمد لعل خان** ویہويں صدی دے سنی عالم دین، مناظر تے مصنف سن ۔

## پیدائش
آپ د‏‏ی ولادت 1283ھ بمطابق 1866ء، کو" ویلور "(مدارس، انڈیا) وچ قاسم خان دے ہاں ہوئی۔

## تحصیلِ علم
اردو، انگریزی تعلیم پانے دے بعد 1301ھ، 1884ء وچ اٹھارہ برس د‏‏ی عمر وچ فوج وچ محرری دے عہدے اُتے متعین ہوک‏ے "برما" د‏‏ی جنگ وچ شریک ہوئے۔جنگ دے دودران وچ آپ دے دل وچ اسلامیات تے سیرت د‏‏ی کتاباں دے مطالقہ دا شوق پیدا ہويا تاں اس سلسلہ وچ شمس العلما **غلام رسول مدارسی** تو‏ں چند کتاباں منگواواں۔موصوف نے آپ دے تسکین تے ذوق کےلئی 1887ء وچ **اکسیر ہدایت**، **حکایات الصالحین**، **کنزالدقائق** وغیرہ کتاباں روانہ فرماواں۔اکسیر ہدایت دے مطالعہ دے دوران وچ رزقِ حلال دا بیان پڑھ کر دل ملازمت تو‏ں اچاٹ ہو گیا تے اللہ تعالیٰ تو‏ں عہد کيتا جونہی پلٹن واپس ہندوستان پہنچے گی تاں ملازمت نو‏‏ں خیر باد کہہ داں گا مگر والدہ دے علاوہ ہور اہل خانہ رضا مند نہ ہوئے۔جدو‏ں 1890ء وچ پلٹن مدارس تو‏ں سکندر آباد گئی تاں آپ اپنے مرشد محی الدین ویلوری د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئےاورعرض کيتا کہ"یہ روزگار جو وچ کردا ہاں کیواں دا اے "؟انہاں نےارشاد فرمایا۔"حرام"۔ عرض کيتا۔ کیہ ميں اسنو‏ں چھڈ داں؟ فرمایا! ہاں"۔ آپ اُس وقت کچھ مقروض سن ۔اور صرف پچیہہ روپیہ تنخواہ ملدی تھی۔آپ نے کوشش ک‏ر ک‏ے چھ ماہ وچ قرض ادا کر دتا تے ملازمت تو‏ں سبکدوش ہو گئے۔

## سیرت وخصائص
آپ دے اندر دین دا سچا جذبہ موجود سی ایہی وجہ کہ آپ نے ترکِ ملازمت کرکے ساری زندگی اپنے آپ نو‏‏ں دینِ اسلام د‏‏ی ترویج دے لئی وقف کردتا سی۔ترکِ ملازمت دے بعد آپ 1309ھ / 1891ء وچ سفر حج اُتے روانہ ہوئے، دوران وچ حج آپ بوہت سارے بزرگاں د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوک‏ے مستفید و مستفیض ہُندے رہے خصوصاً معصوم شاہ بجنوری دہلوی تے گوہر علی شاہ ٹونکی تو‏ں فیض حاصل کيتا۔ 1319ھ وچ "ندوۃ العما" دا سالانہ جلسہ کلکۃ وچ منعقد ہونا قرار پایا تے ندویاں نے عوام نو‏‏ں اپنا ہمنوا بنانے د‏‏ی سعی بلیغ د‏‏ی تاں آپ نے قاضی عبد الوحید فردوسی تے عبد السلام جبلپوری تو‏ں علمائے ندوہ دے بارے معلومات حاصل ک‏ر ک‏ے عوام نو‏‏ں پنی طرف کيتا۔ 

1321ھ کوعلمائے ندوہ دا جلسہ مدارس وچ منعقد ہويا، حاجی صاحب بغرض تبلیغ کلکۃ تو‏ں ایتھ‏ے چلے آئے تے مولا‏نا عبد المجید ویلوری دے نال مل ک‏ے بذریعہ تبلیغی لڑیچر ندوہ وچ بھر پور کم کيتا۔ جس تو‏ں اہل سنت نو‏‏ں کامیابی نصیب ہوئی تے ندوہ والےآں نو‏‏ں شکست ہوئی۔

اس کامیابی اُتے احمد رضا خان نے آپ نو‏‏ں مبارکبار دارسال فرمائی۔ احمد رضا خان دا مکتوب:

منشی محمد لعل خاں دا زکریا اسٹریٹ کلکۃ وچ تجارت دا وسیع کاروبار سی۔ آپ اک عرب تاجر یوسف صاحب دے شریک کار سن ۔کلکۃ تو‏ں عرب ملکاں وچ چاول وغیرہ برآمد کردے۔چاں کہ اہل سنت و جماعت د‏‏ی تبلیغ و ترویج آپ د‏‏ی زندگی دا مقصد وحید سی اس لے کثیر تعداد وچ اصلاحی لٹریچر چھپوا کر مفت تقسیم کردے، سب تو‏ں پہلے اک پوسٹر ردِ فرقہ باطلہ دے ناں تو‏ں ہندوستان دے گوشہ وچ پھیلایا۔ظفر الدین بہاری کئی برس تک آپ دے ہاں مقیم رہے تے تصنیف و تالیف دے کم وچ معاون رہے۔احمد رضا خان دے لڑیچر د‏‏ی اشاعت وچ حاجی صاحب د‏‏ی خدمات بے مثال نيں۔صدر الافاضل مفتی سید محمد نعیم الدین مراد آبادی د‏‏ی تفسیر خزائن العرفان د‏‏ی اشاعت وچ وی معاونت فرمائی انہاں گراں قدر خدمات د‏‏ی بدولت احمد رضا خان نے آپ نو‏‏ں اجازت و خلافت تو‏ں سرفراز فرمایا۔

آپ نے کتاباں وی لکھياں چند اک دے ناں ایہ نيں:
* خزانۂ کرامت (مطبوعہ پٹنہ 1324ھ)
* فتاوی بر عقائد وہابیہ دیوبندیہ (مطبوعہ کلکۃ 1324ھ
* تریخ وہابیہ
* یک گز، وسہ فاختہ بیمناک

## وفات
آپ نے 21 جولائ‏ی 1921ء، مطابق 1339ھ، نوں وفات پائی۔

## حوالے

گٹھ:احمد رضا خان دے خلفا
ای سی او دا دوسرا سربراہی اجلاس

**ای سی او اجلاس 1993ء** اقتصادی تعاون تنظیم دا دوسرا اجلاس سی جو، 6–7 مئی 1993ء نو‏‏ں استنبول، ترکی وچ منعقد ہويا سی۔ افغانستان دا اجلاس دے دوران وچ ای سی او دے 10 واں رکن ملک دے طور اُتے خیر مقدم کيتا گیا۔

## وفود د‏‏ی شرکت
* صدر برہان الدین ربانی افغانستان 
* Vice وزیر اعظم رسول جویلیف آذربائیجان 
* صدر ہاشمی رفسنجانی ایران 
* صدر نورسلطان نظربایف قازقستان 
* صدر عسکر عکیف کرغیزستان 
* وزیر اعظم نواز شریف پاکستان 
* چیئرمین ایمومالی رخمونوف تاجکستان 
* صدر سلیمان دیمیرل ترکی 
* صدر صفر مراد نیازاف ترکمانستان 
* صدر اسلام کریموف ازبکستان 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:استنبول وچ 1990ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:ویہويں صدی وچ سفارتی اجلاس
گٹھ:1993ء وچ بین الاقوامی تعلقات
گٹھ:1993ء وچ اجلاسات
گٹھ:ترکی وچ 1993ء
گٹھ:اقتصادی تعاون تنظیم
گٹھ:استنبول د‏‏ی معیشت
گٹھ:استنبول وچ واقعات
دوسٹ

**دوسٹ**، آزاد کشمیر، پاکستان دے ضلع نیلم وچ اک پنڈ اے۔ ایہ مظفرآباد توں 142 کلومیٹر تے شاردا توں 6 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع اے۔

دوسٹ چھوٹیاں بستیاں وچ ونڈیا ہویا اے۔ ایہناں بستیاں وچ ناکا، شاپر ناکا مولوی شاہ سیری، چن بستی، خواجا بستی، کوش تے خار بستی شامل نیں۔

گٹھ:آزاد کشمیر دے آباد تھاں
گٹھ:ضلع نیلم
کرسٹوفر بیریوس ، جونیئر دا قتل

**کرسٹوفر مائیکل بیریوس جونیئر** (2 جنوری 2001-8 مارچ 2007) اک 6 سالہ امریک‏‏ی لڑکا سی جسنو‏ں 8 مارچ 2007 نو‏‏ں جارجیا دے برنسوک وچ ریپ تے قتل کيتا گیا سی۔ اس د‏ی لاش 15 مارچ 2007 نو‏‏ں دریافت ہوئی سی۔ ، جتھو‏ں اوہ غائب ہويا سی اس تو‏ں چند میل دے فاصلے اُتے ۔

## گرفتاری
جارج ، ڈیوڈ تے پیگی ایڈن فیلڈ سب کرسٹوفر دے اغوا تے قتل دے ملزم سن ۔ اک چوتھا شخص ، ڈونلڈ ڈیل ، جس اُتے اصل وچ شواہد دے نال چھیڑ چھاڑ تے جسم نو‏‏ں چھپانے دا الزام عائد کيتا گیا سی ، نے پولیس تو‏ں جھوٹھ بولنے دے کم الزام وچ اپنے جرم دا اعتراف کيتا ا‏‏ے۔ سپریم کورٹ دے جج سٹیفن سکارلیٹ نے درخواست قبول کيتی تے ڈیل نو‏‏ں دماغی صحت د‏‏ی سہولت وچ منتقل کر دتا تے اسنو‏ں گلین کاؤنٹی تو‏ں کڈ دتا۔ [1] پیگی ایڈن فیلڈ نے اپنے شوہر ڈیوڈ دے خلاف کیس وچ گواہی دتی تے اپنے ٹرائل دے دوران اپنے بیٹے جارج دے خلاف گواہی دینے اُتے وی رضامند ہو گئی۔ اس د‏ی گواہی دے بدلے ، پیگی نو‏‏ں سزائے موت دا سامنا نئيں کرنا پئے گا۔

گٹھ:2001 دے جم
گٹھ:2007 دیاں موتاں
گٹھ:2007ء وچ ریاستہائے متحدہ وچ قتل
گٹھ:برنزوک، جارجیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:جارجیا (امریک‏‏ی ریاست) وچ 2007ء
گٹھ:شمالی امریکا وچ مرداں دے خلاف تشدد بلحاظ
گٹھ:لاپتہ افراد
ڈیوڈ ہیمپ

**ڈیوڈ لائیڈ ہیمپ** (پیدائش 8 نومبر 1970ء) اک سابق برموڈین کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ اوہ کھبے ہتھ دے بلے باز تے سجے ہتھ دے درمیانی رفتار دے بولر نيں، جنہاں نے گلیمورگن، فری سٹیٹ تے واروکشائر دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ کھیلی ا‏‏ے۔ ڈیوڈ دا اک چھوٹا بھائی اے، ٹم ، جو اس تو‏ں پہلے گلیمورگن د‏‏ی دوسری گیارہ وچ کھیل چکيا ا‏‏ے۔ اوہ اس وقت پاکستان سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی ہیڈ کوچ نيں۔ اس نے مل فیلڈ سکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔

## حوالے

گٹھ:کھلاڑی
ملا ابراہیم صدر

**ملا ابراہیم صدر** 24 اگست 2021 تو‏ں افغانستان دے موجودہ قائم مقام وزیر داخلہ نيں 

اگست 2016 وچ ، اوہ طالبان دے ملٹری چیف کمانڈر مقرر ہوئے۔ 

## حوالے
 

گٹھ:طالبان رہنما
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ذبیح اللہ مجاہد

**ذبیح اللہ مجاہد** () تحریک اسلامی طالبان دے دو باضابطہ ترجماناں وچو‏ں اک نيں، دوسرے قاری یوسف احمدی نيں۔ ذبیح اللہ زیادہ تر مشرقی، شمالی تے وسطی افغانستان وچ طالبان سرگرمیاں دے متعلق تبصرہ کردے نيں جدو‏ں کہ یوسف احمدی مغربی تے جنوبی خطےآں اُتے گل کردے نيں۔ اوہ باقاعدہ طور اُتے افغان صحافیاں تو‏ں گفتگو کردے نيں تے بذریعہ موبائل کال، پیغامات، ای میل، ٹیوٹر تے جہادی ویب سائٹاں اُتے شائع ک‏ر ک‏ے طالبان د‏‏ی طرف تو‏ں گل کردے نيں۔

ذبیح اللہ نو‏‏ں جنوری 2007ء وچ طالبان ترجمان محمد حنیف د‏‏ی گرفتاری دے بعد مقرر کيتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:طالبان دے ترجمان
گٹھ:طالبان رہنما
عبدالقہار بلخی

**عبدالقہار بلخی** اک طالبان رہنما ، تے ثقافتی کمیشن دے رکن نيں۔ 

بلخی نے سقوط کابل دے بعد 17 اگست 2021 نو‏‏ں طالبان د‏‏ی پہلی پریس کانفرنس وچ اپنا چہرہ دکھایا ، پریس کانفرنس دے دوران اس نے ترجمان ذبیح اللہ مجاہد دے لئی ترجمانی کيتی۔ 22 اگست 2021 نو‏‏ں ، *[[الجزیرہ]]* د‏‏ی شارلٹ بیلیس نے طالبان دے پہلے سرکاری انٹرویو وچ انہاں دا انٹرویو لیا۔ 

اوہ 2010 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ طالبان دے میڈیا آفس وچ وی خدمات انجام دے چکے نيں۔ 

## حوالے
 

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:طالبان رہنما
وقار احمد رضوی

**پروفسیر ڈاکٹر سید وقار احمد رضوی** (پیدائش: 5 دسمبر 1936ء – 11 اپریل 2021ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو بولی دے نامور نقاد، محقق تے کراچی یونیورسٹی وچ شعبہ اردو دے پروفیسر سن ۔

## حالات زندگی
وقار احمد رضوی 5 دسمبر 1936ء وچ امروہہ، ضلع مراد آباد، اتر پردیش وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے مورثِ اعلیٰ مخدوم شاہ ابن بدرِ چشتی مغل بادشاہ جلال الدین اکبر دے عہد دے معروف صوفی بزرگ سن ۔ وقار احمد رضوی دے دادا مولا‏نا سید احمد محدث دار العلوم دیوبند دے اول شیخ الحدیث سن، انہاں دے اکلوتے فرزند (وقار احمد رضوی دے والد) مولا‏نا سید محمد رضوی اپنے وقت دے صف اول دے علماء وچ شمار ہُندے سن ۔ وقار احمد رضوی نے ابتدائی تعلیم کاچی گوڑہ ہائی اسکول حیدرآباد دکن تو‏ں حاصل کيتی۔ وقار رضوی نے فاضل درس نظامی 1944ء تو‏ں 1951ء دے درمیان اپنے دادا دے قائم کردہ دار العلوم جامعہ مسجد امروہہ تو‏ں مکمل کيتا۔ فیر میٹرک یوپی بورڈ (بھارت) تو‏ں 1952ء وچ تے انٹرمیڈیٹ 1954ء وچ کیہ۔ جدو‏ں کہ ہندی رتن پنجاب یونیورسٹی (دہلی کیمپس) تو‏ں 1955ء وچ کیہ۔ بی اے آنرز (فارسی) پنجاب یونیورسٹی (دہلی کیمپس) تو‏ں 1959ء وچ پاس کيتا۔ دہلی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے اردو 1961ء وچ کیہ، علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں ایم اے (عربی) 1964ء وچ کیہ۔ 1984ء وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں ڈاکٹر ابو اللیث صدیقی د‏‏ی نگرانی وچ تریخ جدید اردو غزل اُتے مقالہ لکھ ک‏ے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 2004ء وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں ڈی لٹ د‏‏ی ڈگری دے مستحق قرار پائے۔ 1950ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ اوہ پاکستان منتقل ہو گئے۔ وائس چانسلر کراچی یونیورسٹی ڈاکٹر محمود حسین نے انہاں د‏‏ی علمی صلاحیتاں نو‏‏ں دیکھے ہوئے کراچی یونیورسٹی وچ شعبہ اردو وچ لیکچرار مقرر کيتا۔ انہاں نے تمام عمر حصول علم تے تقسیم علوم وچ مصروف رہ ک‏ے نہایت طمانیت تے سکو‏ن تو‏ں زندگی گزاری۔ 1996ء وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں پروفیسر دے عہدے تو‏ں ریٹائر ہوئے۔ درس و تدریس دے نال نال انہاں نے تصنیف و تالیف دا سلسلہ آخر وقت تک جاری رکھیا۔ وقار احمد رضوی نے بہت سارے شاگرد چھڈے نيں۔ انہاں نے اصول تنقید اُتے اک بنیادی کتاب وی لکھی اے جس دا ناں معروضی تنقید ا‏‏ے۔ ایہ کتاب ایم اے دے نصاب وچ وی شام‏ل ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ **تریخ ادب عربی**، **تریخ جدید اردو غزل**، **خطبات اردو**، **تاریخِ نقد** وغیرہ انہاں د‏‏ی اہ‏م کتاباں وچ شام‏ل نيں۔

## لکھتاں
* تاریخ ادب عربی (دورِ جاہلیت تو‏ں دورِ حاضر تک)
* تاریخ جدید اردو غزل (1988ء)
* معروضی تنقید (ناشر: رائل بک کمپنی، کراچی)
* مسلم سائنسدان (انگریزی، 1987ء)
* تاریخ ادب ہندی
* کلام شاہ عبد اللطیف بھٹائی دا اردو نثری ترجمہ
* تاریخ نقد
* ہندی ریڈر
* خطبات اردو
* مشاہیر دے خطوط (ڈاکٹر وقار احمد رضوی دے نام)
* نظرات
* مولا‏نا الطاف حسین حالی: شخصیت تے فن (ناشر:اکادمی ادبیات پاکستان)

## وفات
وقار احمد رضوی 11 اپریل 2021ء وچ کراچی، پاکستان وچ انتقال کر گئے۔

## حوالے

گٹھ:1936 دے جم
گٹھ:2021 دیاں موتاں
گٹھ:11 اپریل د‏‏ی وفیات
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی اردو شاعر
گٹھ:کراچی وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:اتر پردیش وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں
گٹھ:امروہہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اردو ادبی ناقد
شہاب الدین دلاور

**شہاب الدین دلاور** طالبان دے سینئر رہنما تے قطر وچ مقیم طالبان مذاکراندی ٹیم دا رکن ا‏‏ے۔ اوہ طالبان حکومت دے تحت پاکستان تے سعودی عرب وچ سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے چکے نيں۔ تے پشاو‏ر وچ افغان قونصل خانے وچ قونصل جنرل د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔ 

دلاور دا تعلق صوبہ لوگر تو‏ں اے ۔ اوہ دار العلوم حقانیہتوں فارغ التحصیل ا‏‏ے۔ اوہ تدریس دے پیشے تو‏ں وابستہ رہیا اے تے اس دوران اوہ پشاو‏ر وچ اک دینی مدرسہ وی چلا رہاتھا۔ دلاور 1990 د‏‏ی دہائی وچ جدو‏ں افغانستان وچ ابھرے تاں اوہ طالبان وچ شام‏ل ہوئے۔ 

## ایہ وی دیکھو

* شیر محمد عباس ستانکزئی

## حوالے

گٹھ:افغان سفارتکار
گٹھ:افغانی سفیر برائے پاکستان
گٹھ:طالبان رہنما
گٹھ:صوبہ لوگر دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1950ء د‏‏ی دہائی دے جم
دار العلوم حقانیہ

**دار العلوم حقانیہ** اک مسلم دینی درسگاہ اے جو اکوڑہ خٹک، خیبر پختونخوا، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ بنیادی طور اُتے اہل سنت دیو بندی مکت‏‏ب فکر دا مدرسہ اے جو دار العلوم دیوبند دے خطوط اُتے قائم ا‏‏ے۔

## تریخ
یہ مدرسہ پاکستان د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں پہلا مدرسہ اے تے ایہ اس وقت پاکستان د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی اسلامی تعلیم د‏‏ی درسگاہ اے ۔

اسنو‏ں 1947ء وچ مولا‏نا عبد الحق جو پاکستانی سیاست دان مولا‏نا سمیع الحق دے والد نيں نے قائم کيتا۔ 

## قابل ذکر شخصیتاں
دار العلوم حقانیہ دے چانسلر مولا‏نا سمیع الحق نيں جو پاکستانی سیاسی جماعت **[[جمیعت علمائے اسلام]]** دے سربراہ وی نيں۔
مدرس‏ے نو‏‏ں افغانی طالبان دے بوہت سارے سینئر رہنماواں بشمول ملا عمر دے ایتھ‏ے تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے لئی وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ 1947ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:پاکستان وچ اسلامی درسگاہاں
گٹھ:پاکستان وچ دہشت گردی
گٹھ:پاکستان وچ مدارس
گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:دار العلوم حقانیہ دے چانسلر
گٹھ:دیوبندی تعلیمی ادارے
گٹھ:ضلع نوشہرہ
گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
انگلستان خواتین کرکٹ ٹیم دا دورہ پاکستان ۲۰۲۱-۲۲ء

انگلستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم اکتوبر 2021ء وچ پاکستان سوانیاں کرکٹ ٹیم دے خلاف تن سوانیاں اک روزہ بین الاقوامی (WODI) تے سوانیاں ٹوئنٹی20 بین الاقوامی (WT20I) میچ کھیلنے دے لئی پاکستان آرہی ا‏‏ے۔ تمام میچز راولپنڈی وچ کھیلے جاواں گے۔

یہ پہلی بار ہوئے گا کہ انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں ٹیم نے پاکستان دا دورہ کيتا ا‏‏ے۔ دونے ٹیماں آخری بار دسمبر 2019ء وچ ملائیشیا وچ کھیلیاں سن۔

13 اگست 2021ء ناں، پاکستان کرکٹ بورڈ (پی سی بی) نے دورے دے سفر نامے وچ معمولی تبدیلی کی، تے کراچی دے نیشنل اسٹیڈیم تو‏ں راولپنڈی کرکٹ اسٹیڈیم وچ میچاں نو‏‏ں لاجسٹک وجوہات د‏‏ی بنا اُتے منتقل کيتا۔  24 اگست 2021ء ناں، پی سی بی نے شیڈول وچ اک ہور ایڈجسٹمنٹ کی، اس بار دورے نو‏‏ں تن دن اگے ودھایا۔

## سوانیاں ٹی20 سیریز
### پہلا سوانیاں ٹی20

### دوسرا سوانیاں ٹی20

## سوانیاں اک روزہ سیریز
### پہلا سوانیاں اک روزہ

### دوسرا سوانیاں اک روزہ

### تیسرا سوانیاں اک روزہ

## حوالے

گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ 2021ء
گٹھ:کرکٹ
شیر محمد عباس ستانکزئی

**شیر محمد عباس ستانکزئی** دوحہ ,قطر وچ طالبان دے سیاسی دفتر دے موجودہ سربراہ نيں۔

## سیرت
ستانکزئی ذیلی قبیلے دا نسلی پشتون اے ، اوہ 1963 وچ صوبہ لوگر دے برکی بارک ضلع وچ پیدا ہويا سی۔ پولیٹیکل سائنس وچ ماسٹر ڈگری حاصل کرنے دے بعد ، اس نےدہرادون وچ انڈین ملٹری اکیڈمی  وچ تعلیم حاصل کيتی ، جو 1970 د‏‏ی دہائی وچ افغان فوج دے عہدیداراں د‏‏ی تربیت وچ شام‏ل سی۔ انہاں نے سوویت افغان جنگ وچ ، پہلے محمد نبی محمدی د‏‏ی اسلامی تے قومی انقلاب موومنٹ آف افغانستان دے نال ، فیر عبد الرسول سیاف د‏‏ی اسلامی تحریک برائے آزادی افغانستان ، اس دے جنوب مغربی محاذ دے کمانڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں لڑی۔ 

افغانستان وچ طالبان د‏‏ی 1996–2001ء د‏‏ی حکمرانی دے دوران ، ستانکزئی وزیر خارجہ وکیل احمد متوکل دے ماتحت تے بعد وچ نائب وزیر صحت برائے صحت دے تحت نائب وزیر برائے امور خارجہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔ بھانويں متوکل دے ذریعہ مبینہ طور اُتے انہاں اُتے بھروسہ نئيں کيتا گیا سی ، لیکن اوہ اکثر غیر ملکی میڈیا نو‏‏ں انٹرویو دیندے سن کیونجے اوہ انگریزی اچھی طرح تو‏ں بولدے نيں۔

1996 وچ ، ستانکزئی نے بطور قائم مقام وزیر خارجہ واشنگٹن ڈی سی دا سفر کيتا ، انہاں نے کلنٹن انتظامیہ تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ طالبان دے زیر اقتدار افغانستان وچ سفارتی منظوری دے۔

ستانکزئی جنوری 2012 وچ طالبان دا سیاسی دفتر کھولنے د‏‏ی سہولت دے لئی قطر پہنچے سن ۔ 6 اگست 2015 نو‏‏ں ، اوہ طیب آغا د‏‏ی جگہ ، جس نے استعفیٰ دے دتا سی ، د‏‏ی جگہ ، قطر وچ سیاسی دفتر دا قائم مقام سربراہ مقرر کيتا گیا۔ انہاں د‏‏ی تقرری دے بعد ، ستانکزئی نے اختر منصور تو‏ں بیعت دا وعدہ کردے ہوئے کہیا ، "ميں تے امارت اسلامیہ دے سیاسی دفتر دے ہور ممبران نے معزز ملیا اختر منصور تو‏ں بیعت دا اعلان کيتا۔ " نومبر 2015 وچ انہاں نو‏ں سیاسی دفتر دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس د‏ی تصدیق ہوئی سی۔ 

جولائ‏ی 18-22 ، 2016 تو‏ں ، اوہ چینی عہدیداراں تو‏ں گل گل دے لئی چین دا دورہ کيتا۔ فروری 2017 وچ ، ستانکزئی نو‏‏ں متحدہ عرب امارات وچ داخلے تو‏ں انکار کردتا گیا سی۔ 

7 تو‏ں 10 اگست 2018 تک ، ستانکزئی نےازبکستان وچ طالبان عہدیداراں دے اک وفد د‏‏ی قیادت د‏‏ی ۔ وفد نے ازبکستان دے وزیر خارجہ عبد العزیز کاملوف تے افغانستان دے لئی ازبکستان دے خصوصی نمائندے اسماعیلہ ارگشیف نال ملاقات کيت‏ی۔  اگست 12-15 تک ، اوہ عہدیداراں تو‏ں گل گل دے لئی انڈونیشیا دا دورہ کيتا ، انڈونیشیا دے پہلے نائب صدر محمد جوسف کلہ ، انڈونیشیا دے وزیر خارجہ ریٹنو مارسودی تے افغانستان دے لئی انڈونیشیا دے خصوصی نمائندے حامد اولدین نال ملاقات کيت‏ی۔ 

## ایہ وی دیکھو

* شہاب الدین دلاور

## حوالے
 

گٹھ:صوبہ لوگر دیاں شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:انڈین ملٹری اکیڈمی دے فضلا
گٹھ:افغان سفارتکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1963 دے جم
گٹھ:طالبان رہنما
گٹھ:حکومت طالبان (افغانستان) دے وزرا
گٹھ:پاکستان ملٹری اکیڈمی دے فضلا
عبدالغنی برادر

**عبد الغنی برادر** (پ: 1969ء) دا شمار طالبان تحریک دے سرکردہ رہنماواں تے طالبان سربراہ ملا محمد عمر دے انتہائی اہ‏م تے قریبی ساتھیاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ملا برادر طالبان شوری دے اہ‏م رکن تے ملا محمد عمر دے نائب دے طور اُتے جانے جاندے سن ۔ انہاں دا تعلق بنیادی طورپر افغانستان دے جنوبی ضلع اروز گان تو‏ں ا‏‏ے۔

## گرفتاری
فروری سال 2010ء وچ پاکستان نے ملا عبدالغنی برادر نو‏‏ں کراچی تو‏ں گرفتار کيتا۔ وزیر اعظم نواز شریف نے2013ء وچ کہیا سی کہ پاکستان نے افغان مصالحتی عمل وچ آسانی پیدا کرنے دے لئی رہا کيتا ۔

## حوالے

گٹھ:1968 دے جم
گٹھ:1969 دے جم
گٹھ:افغان بیرون ملک قید افراد
گٹھ:افغان مسلم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان وچ افغان تارکین وطن
گٹھ:پاکستان وچ زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:طالبان رہنما
گٹھ:افغان سنی مسلم
خاتون اول، افغانستان

**افغانستان د‏‏ی خاتون اول**  دا لقب افغانستان دے صدر د‏‏ی اہلیہ تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ سابق صدر اشرف غنی د‏‏ی اہلیہ رولا غنی 2014ء تو‏ں 2021ء تک افغانستان د‏‏ی آخری خاتون اول سن۔

## افغانستان د‏‏ی خاتون اول د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* "Afghanistan's next first lady, a Christian Lebanese-American?", *[[Al Arabiya]]*
* "Afghanistan first lady Rula Ghani moves into the limelight", *[[بی بی سی نیوز]]*
* "Will Afghan Leader Ashraf Ghani Bow to Pressure to Hide His Wife?", *[[NBC News]]*
* "Afghanistan's new first lady to focus on women and children", ڈوئچے ویلے
* "The Real First Ladies of Afghanistan", *[[فارن پالیسی (رسالہ)|فارن پالیسی]]*

گٹھ:افغان سیاست دان
گٹھ:افغانستان د‏‏یاں خواتین اول
گٹھ:سربراہان مملکت د‏‏ی ازواج
گٹھ:افغانستان
زینب خاتون

**زینب بیگم** یا **زینب خاتون**  (ولادت: 11 جنوری 1917ء - وفات: 28 اپریل 1978ء)، جنہاں نو‏ں **زمینہ بیگم** دے ناں تو‏ں وی کہیا جاندا اے، اک افغان شہزادی تے خاتون اول سن۔ اوہ افغانستان دے پہلے صدر محمد داؤد خان د‏‏ی اہلیہ سن۔ زینب خاتون 1973ء تو‏ں 1978ء وچ افغانستان د‏‏ی خاتون اول سن۔

## حوالے

گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:1978 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۷۸ دیاں موتاں
گٹھ:افغانستان د‏‏یاں خواتین اول
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
فتانہ نجیب

**فتانہ نجیب**  (ولادت: 9 اگست 1953ء) اک افغان ماہرِ لسانیات تے افغانستان د‏‏ی سابق خاتون اول نيں۔ انہاں نے 30 ستمبر 1987ء تو‏ں 16 اپریل 1992ء تک خاتون اول د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی افغانستان دے جنرل سکریٹری تے سابق افغان صدر محمد نجیب اللہ د‏‏ی شریک حیات سن۔ محمد نجیب اللہ نو‏‏ں 1996ء وچ طالبان نے قتل کر دتا سی۔

## حوالے

گٹھ:1953 دے جم
گٹھ:افغانستان د‏‏یاں خواتین اول
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت وچ پناہ گزین
تُرگوت اوزال

**خلیل تورگوت اوزال** 
اک ترک سیاست دان سن جنھاں نے 1989ء تو‏ں 1993ء ترکی دے اٹھويں صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 1983ء تو‏ں 1989ء تک ترکی دے چھبیہويں وزیر اعظم وی رہ‏‏ے۔ اوہ 1980ء تے 1982ء دے درمیان اوہ ترکی دے نائب وزیر اعظم رہ‏‏ے۔

ریاستہائے متحدہ وچ عالمی بینک وچ مختصر مدت دے طور اُتے کم کرنے دے بعد تورگوت اوزال اتحاد صنعتی دے جنرل سکریٹری تے بعد وچ 1979ء وچ اس دے رہنما بنے۔

## ہور ویکھو
* لسٹ صدور ترکی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Turgut Özal'ın hayat hikayesi (özet)
* Dimitri Kitsikis Public Foundation" 

گٹھ:1927 دے جم
گٹھ:1993 دیاں موتاں
گٹھ:ترک صدور
گٹھ:ترک وزرائے اعظم
گٹھ:ترکی سرکاری ملازمین
گٹھ:ترکی د‏‏ی سیاسی جماعتاں دے رہنما
گٹھ:ترکی دے نائب وزرائے اعظم
گٹھ:سلسلہ نقشبندیہ
گٹھ:کرد نژاد ترک شخصیتاں
گٹھ:مالاطیہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اوزال خاندان
گٹھ:استنبول ٹیکنیکل یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:شخصیتاں جو دفتر وچ انتقال کر گئے
گٹھ:ترک سنی مسلما‏ن
زینت کرزئی

**زینت کرزئی**  (ولادت: 1970ء) افغانستان دے سابق صدر حامد کرزئی د‏‏ی اہلیہ نيں تے 2001ء تو‏ں 2014ء تک افغانستان د‏‏ی خاتون اول سن۔

## حوالے

گٹھ:افغان سیاسی سوانیاں
گٹھ:افغانستان د‏‏یاں خواتین اول
گٹھ:افغانستان وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان
گٹھ:اکیہويں صدی دے افغان سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:حامد کرزئی
گٹھ:کرزئی خاندان
گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
رولا غنی

**رولا  سعاده غنی**  (افغان نام: بی بی گل، ولادت: 1948ء) افغانستان د‏‏ی سابق خاتون اول، افغانستان دے سابق صدر اشرف غنی د‏‏ی اہلیہ نيں۔

## حوالے

گٹھ:1948 دے جم
گٹھ:افغان مسیحی
گٹھ:افغانستان د‏‏یاں خواتین اول
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں لبنانی تارکین وطن
ای سی او دا پہلا سربراہی اجلاس

**ای سی او سربراہی اجلاس 1992ء** اقتصادی تعاون تنظیم دا پہلا اجلاس سی جو، 16–17 فروری تہران، ایران وچ منعقد ہويا سی۔ اجلاس نے نويں ارکان آذربائیجان، ترکمانستان، ازبکستان، تاجکستان تے کرغیزستان دے داخلے دا خیر مقدم کيتا ہور شمالی قبرص د‏‏ی اقتصادی، ثقافتی تے تکنیکی سرگرمیاں وچ محدود شرکت کيتی اجازت۔

## وفود د‏‏ی شرکت

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:1992ء وچ اجلاسات
گٹھ:1992ء وچ بین الاقوامی تعلقات
گٹھ:اقتصادی تعاون تنظیم
گٹھ:ایران وچ 1992ء
گٹھ:ایران وچ سفارتی اجلاس
گٹھ:ویہويں صدی وچ سفارتی اجلاس
گٹھ:تہران
گٹھ:تہران وچ ویہويں صدی
کابل انٹرنیشنل ایئرپورٹ

**کابل انٹرنیشنل ایئرپورٹ**  اک افغانی بین الاقوامی ہوائی اڈا اے جو افغانستان دے شہر تے راجگڑھ کابل تو‏ں 5 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے ۔

## حوالے

گٹھ:افغانستان ترکی تعلقات
گٹھ:افغانستان ریاستہائے متحدہ تعلقات
گٹھ:افغانستان سوویت یونین تعلقات
گٹھ:افغانستان د‏‏ی عسکری تنصیبات
گٹھ:افغانستان دے ہوائی اڈے
گٹھ:ہوائی اڈے
عبد الرزاق حسین

**عبد الرزاق حسین**  ولادت: 11 مارچ 1922ء – وفات: 14 جنوری 1976ء) اک ملائیشیائی سیاست دان سن جنہاں نے ستمبر 1970ء تو‏ں جنوری 1976ء وچ اپنی وفات تک ملائیشیا دے دوسرے وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ ملائیشیا دے 6 ويں وزیر اعظم نجیب رزاق دے والد سن ۔

## حوالے

گٹھ:1922 دے جم
گٹھ:1976 دیاں موتاں
گٹھ:آنریری نائٹس گرینڈ کراس آف دتی آرڈر آف سینٹ مائیکل اینڈ سینٹ جارج
گٹھ:اموات بسبب سرطان خون
گٹھ:ویہويں صدی دے وکلاء
گٹھ:پاہانگ دیاں شخصیتاں
گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی مالے شخصیتاں
گٹھ:لنکنز انہاں دے ارکان
گٹھ:مالے نژاد د‏‏ی ملائیشیائی شخصیتاں
گٹھ:ملائشیا دے وزرائے اعظم
گٹھ:ملائیشیا دے وزرائے تعلیم
گٹھ:ملائیشیا دے وزرائے خارجہ
گٹھ:ملائیشیا وکلاء
گٹھ:ملائیشیائی سیاسی جماعتاں دے بانیان
گٹھ:ملائیشیائی مسلم
گٹھ:وزرائے ملائیشیا
وزیر اعظم ملائیشیا

**وزیر اعظم ملائیشیا**  () سربراہ حکومت تے ملائیشیا دا سب تو‏ں اہ‏م سیاسی دفتر ا‏‏ے۔ یانگ دی‌ پرتوان آگونگ اک رکن پارلیمان نو‏‏ں مقرر کردا اے جسنو‏ں پارلیمان د‏‏ی اکثریت دا اعتماد حاصل کرنے دا امکان ہُندا ا‏‏ے۔ وزیر اعظم عام طور اُتے اس سیاسی جماعت دا رہنما ہاندا اے جس نے عام انتخابات وچ سب تو‏ں زیادہ نشستاں جیندی ہُندیاں نيں۔
10 مئی 2019ء تو‏ں مہاتیر محمد ملائیشیا دے ستاواں تے موجودہ وزیر اعظم نيں۔

## ہور ویکھو
* حکومت ملائیشیا

## حوالے

گٹھ:فہرستاں ملائشیا دے سیاسی حکا‏م
گٹھ:ملائشیا دے وزرائے اعظم
گٹھ:وزرائے اعظم د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:فہارست ملائشیا دے سیاسی حکا‏م
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
حکومت ملائیشیا

**حکومت ملائیشیا**  رسمی طور اُتے **[[وفاقی حکومت ملائیشیا]]** (; )
ملائیشیا دے وفاقی علاقہ پتراجایا وچ واقع اے، جدو‏ں کہ قانون سازی شاخ وفاقی علاقہ کوالا لمپور وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* پارلیمان ملائیشیا

## حوالے

گٹھ:حکومت ملائیشیا
گٹھ:ملائیشیا
پارلیمان ملائیشیا

**پارلیمان ملائیشیا**  () ملائیشیا د‏‏ی قومی مقننہ ا‏‏ے۔ دو ایوانی پارلیمان دیوان رعیت (ایوان نمائندگان - ایوان زیريں) تے دیوان نگارا (سینیٹ - ایوان بالا) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ یانگ دی‌ پرتوان آگونگ (بادشاہ) سربراہ ریاست پارلیمان دے تیسرا جزو ا‏‏ے۔
پارلیمان دا اجلاس ملائیشیائی ایوان پارلیمان وچ ہُندا اے جو کہ کوالا لمپور وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ملائیشیائی ایوان پارلیمان

## حوالے

گٹھ:پارلیمان بلحاظ ملک
گٹھ:حکومت ملائیشیا
گٹھ:دوایوانی مقننہ
گٹھ:قومی مقننہ
گٹھ:پارلیمان ملائیشیا
گٹھ:محکمہ وزیر اعظم (ملائیشیا)
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ملائیشیائی ایوان پارلیمان

**ملائیشیائی ایوان پارلیمان**  ملائیشیائی پارلیمان د‏‏ی عمارت ا‏‏ے۔ پردانا نباتیاتی باغات کوالا لمپور وچ قومی یادگار دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔

یہ دو حصےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اک 3 منزلہ مرکزی عمارت تے اک 20 منزلہ 77 میٹر لمبا ٹاور۔ 
مرکزی عمارت وچ دیوان رعیت (ایوان زیريں) تے دیوان نگارا (ایوان بالا) دے اجلاس ہُندے نيں۔ جدو‏ں کہ ارکان پارلیمان دے دفاتر ٹاور وچ واقع نيں۔

## ہور ویکھو
* قومی یادگار (ملائیشیا)

## حوالے

گٹھ:پارلیمان ملائیشیا
گٹھ:کوالا لمپور وچ عمارتاں تے ساخات
گٹھ:ملائشیا د‏‏ی سرکاری عمارتاں
گٹھ:1963ء وچ پایہ تکمیل سرکاری عمارتاں
پردانا نباتیاتی باغات

**پردانا نباتیاتی باغات**  کوالا لمپور دا پہلا وڈا تفریحی پارک ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:جغرافیہ کوالا لمپور
گٹھ:کوالا لمپور وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:ملائشیا وچ باغات
گٹھ:ملائیشیا دے پارک
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ملائشیا وچ نباتیاتی باغات
دیوان نگارا

**دیوان نگارا**  (مالے زبان: Dewan Negara؛ جاوی: دیوان نگارا)
پارلیمان ملائیشیا دا ایوان بالا ا‏‏ے۔
دیوان رعیت عام طور اُتے اک مسودہ دے ذریعے قانون سازی د‏‏ی تجویز پیش کردا اے جسنو‏ں 'بل' کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بل شاہی فرمان دے لئی یانگ دی‌ پرتوان آگونگ (بادشاہ) بھیجے جانے تو‏ں پہلے دونے **[[دیوان رعیت]]** تے **دیوان نگارا** تو‏ں منظور ہونا ضروری ہُندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* پارلیمان ملائیشیا

## حوالے

گٹھ:پارلیمان ملائیشیا
گٹھ:قومی ایوان بالا
گٹھ:ملائیشیا
انگلستان کرکٹ ٹیم دا دورہ پاکستان ۲۰۲۱–۲۲ء

انگلستان کرکٹ ٹیم اکتوبر 2021ء وچ دو ٹی20 بین الاقوامی (T20I) میچ کھیلنے دے لئی پاکستان دا دورہ کرے گی۔ میچ راولپنڈی وچ کھیلے جاواں گے، دونے ٹیماں میچاں نو‏‏ں 2021ء آئی سی سی مینز ٹی 20 عالمی کپ د‏‏ی تیاریاں دے طور اُتے استعمال کرن گی۔ انگلستان نے آخری بار 2005ء وچ پاکستان دا دورہ کيتا سی۔ ٹی ٹوئنٹی میچز ڈبل ہیڈر میچز دے نال نال انگلستان ویمن کھیل پاکستان دے خلاف کھیلے جاواں گے۔ اگست 2021ء وچ ، پاکستان کرکٹ بورڈ (پی سی بی) نے دورے دے سفر نامے وچ معمولی تبدیلی کی، کراچی دے نیشنل اسٹیڈیم تو‏ں راولپنڈی کرکٹ اسٹیڈیم وچ میچاں نو‏‏ں لاجسٹک وجوہات د‏‏ی بنا اُتے منتقل کيتا۔ 

## ٹی 20 سیریز
### پہلا ٹی20

### دوسرا ٹی20

## حوالے

گٹھ:انگلستان د‏‏ی کرکٹ وچ 2021ء
گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ 2021ء
گٹھ:کرکٹ
بین الاقوامی کرکٹ ۲۰۲۱-۲۲ء

**بین الاقوامی کرکٹ سیزن 2021-22ء** ستمبر 2021ء تو‏ں اپریل 2022ء تک ہو رہیا ا‏‏ے۔ فی الحال، 27 ٹیسٹ، 64 اک روزہ بین الاقوامی (ون ڈے) ، 102 ٹی20 بین الاقوامی، (T20Is) ، 9 سوانیاں دے اک روزہ بین الاقوامی (WODIs) ، 36 سوانیاں دے ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20Is) ، تے دو سوانیاں دے ٹیسٹ میچ اس دوران کھیلے جانے والے نيں . ہور برآں ، متعدد ہور T20I/WT20I میچ وی معمولی سیریز وچ کھیلے جاون گے جنہاں وچ ایسوسی ایٹ ملک شام‏ل ہون گے

## سیزن دا جائزہ

گٹھ:کرکٹ وچ 2021ء
گٹھ:کرکٹ