داخلہ امور دی عوامی کمیساریت

**اندرونی معاملات دے لئی پیپلز کمیٹی** (  : *نارڈنی کومیساریٹ ونٹریننکھ ڈیل* ؛  ) ، مختص **NKVD** (  ربط=| اس آواز دے بارے وچ  ) ، سوویت یونین دی وزارت داخلہ تھی ۔

سن 1917 وچ روسی سوویت فیڈریٹو سوشلسٹ ریپبلک دے این دے وی ڈی دے طور اُتے قائم کيت‏‏ا گیا سی ،  اصل وچ اس ایجنسی نو‏‏ں باقاعدہ پولیس کم کرنے تے ملک د‏‏ی جیلاں تے لیبر کیمپاں د‏‏ی نگرانی دا کم سونپیتا گیا سی۔  اسنو‏ں 1930 وچ ختم کردتا گیا ، اس دے کم نو‏‏ں ہور ایجنسیاں وچ منتشر کردتا گیا ، صرف 1934 وچ اسنو‏ں آل یونین وزارت د‏‏ی حیثیت تو‏ں بحال کيت‏‏ا گیا۔ 

او جی پی یو ( خفیہ پولیس تنظیم) دے فرائض نو‏‏ں 1934 وچ این دے وی ڈی وچ منتقل کر دتا گیا ، جس تو‏ں اسنو‏ں قانون نافذ کرنے والی سرگرمیاں اُتے اجارہ داری حاصل ہوئی جو دوسری جنگ عظیم دے اختتام تک جاری رہی۔  اس مدت دے دوران ، NKVD وچ عام نظم عام د‏‏ی سرگرمیاں ، نال ہی خفیہ پولیس د‏‏ی سرگرمیاں شامل سن۔  این دے وی ڈی سیاسی جبر وچ اپنے کردار تے جوزف اسٹالن دے ماتحت عظيم دہشت نو‏‏ں انجام دینے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی قیادت جنریخ یاگوڈا ، نیکولائی یزووف تے لورنٹی بیریا نے د‏‏ی ۔ 

این دے وی ڈی نے غیر متعدد شہریاں دے وڈے پیمانے اُتے غیرقانونی سزائے موت اُتے عمل درآمد کيت‏‏ا ، تے جبری مزدوری کیمپاں دے گلاگ نظام نو‏‏ں چلانے دا انتظام کيت‏‏ا۔ انہاں دے ایجنٹ دولت مند کساناں دے جبر دے نال نال پوری قومیتاں نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے ملک دے غیر آباد علاقےآں وچ ملک بدر کرنے دے ذمہ دار سن ۔  انہاں نے سوویت سرحداں تے جاسوسی (جس وچ سیاسی قتل شامل سن ) دے تحفظ د‏‏ی نگرانی د‏‏ی ، تے دوسرے ملکاں وچ کمیونسٹ تحریکاں تے کٹھ پتلی حکومتاں وچ سوویت پالیسی نو‏‏ں نافذ کيت‏‏ا ،  خاص طور اُتے پولینڈ وچ جبر تے قتل عام۔ 

مارچ 1946 وچ تمام پیپلز کمیسیٹریٹ دا ناں وزارتاں وچ تبدیل کردتا گیا ، تے NKVD وزارت برائے داخلی امور (MVD) بن گیا۔ 

## تریخ تے ڈھانچہ
سجے|thumb| ابتدائی NKVD رہنماواں Genrikh تو‏ں yagoda ، از ویاچیسلاف Menzhinsky تے فیلکس Dzerzhinsky ، 1924
1917 دے روسی فروری انقلاب دے بعد ، عارضی حکومت نے زارسٹ پولیس نو‏‏ں تحلیل کردتا تے *پیپلز ملیٹسیا تشکیل دے دتا* ۔ اس دے نتیجے وچ روسی اکتوبر انقلاب 1917 ء دے د‏‏ی قیادت وچ ریاستی طاقت دے اک جبت دیکھیا لینن تے بالشویکاں ، اک نواں قائم کرنے والے بالشویک حکومت، روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ (RSFSR). عارضی حکومت کیت‏‏ی وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) ، اس تو‏ں پہلے جارجی لیوو (مارچ 1917 سے) تے فیر نیکولائی اوکزنتیف دے تحت (  ) تے الیکِس‏ے نیکٹن (  ) ، پیپلز کمیسار دے تحت NKVD (اندرونی معاملات د‏‏ی پیپلز کمیٹی) وچ تبدیل ہوگیا۔ اُتے ، این دے وی ڈی اپریٹس ایم وی ڈی تو‏ں وراثت وچ آنے والے فرائض ، جداں مقامی حکومتاں د‏‏ی نگرانی تے فائر فائٹنگ تو‏ں مغلوب سی ، تے پرولتاریاں دے زیر اہتمام *ورکرز تے کسان 'ملیشیا*' وڈے پیمانے اُتے ناتجربہ کار تے نا اہل سن ۔ ایہ احساس کردے ہوئے کہ اس دے پاس کوئی قابل سیکیورٹی فورس نئيں اے ، آر ایس ایف ایس آر د‏‏ی عوامی کمیٹی برائے کونسل نے قائم کيت‏‏ا (  ) اک خفیہ سیاسی پولیس ، *چیکا* ، جس د‏‏ی سربراہی فیلکس ڈزرزنسکی نے د‏‏ی ۔ جے "روسی سوشلسٹ کمیونسٹ انقلاب د‏‏ی حفاظت" دے لئی ضروری سمجھیا جاندا اے تاں اس نے فوری غیر عدالدی مقدمات چلانے تے پھانسی دینے دا حق حاصل کرلیا۔

*چیکا* نو‏‏ں 1922 وچ آر ایس ایف ایس آر دے NKVD دے ریاستی پولیٹیکل ڈائریکٹوریٹ ، یا جی پی یو د‏‏ی حیثیت تو‏ں تنظیم نو بنایا گیا سی۔  1922 وچ یو ایس ایس آر نے تشکیل دتا ، جس وچ RSFSR اس دا سب تو‏ں وڈا ممبر سی۔ جی پی یو او ایس پی آر (جوائنٹ اسٹیٹ پولیٹیکل ڈائریکٹوریٹ) ، یو ایس ایس آر د‏‏ی کونسل آف پیپلز کمیشنر دے تحت بن گیا۔ آر ایس ایف ایس آر دے NKVD نے *ملیشیایا* تے ہور مختلف ذمہ داریاں اُتے اپنا کنٹرول برقرار رکھیا۔

1934 وچ آر ایس ایف ایس آر د‏‏ی این دے وی ڈی نو‏‏ں آل یونین سیکیورٹی فورس وچ تبدیل کر دتا گیا ، این دے وی ڈی (جس کو سوویت یونین دے رہنماواں د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی جلد ہی "ساڈی پارٹی د‏‏ی اہ‏م لاتعلقی" دے ناں تو‏ں پکار گئی) ، تے او جی پی یو نو‏‏ں شامل ک‏ے لیا گیا NKVD بطور مرکزی نظامت برائے ریاستی سیکیورٹی (GUGB)؛ آر ایس ایف ایس آر دا وکھ وکھ NKVD 1946 تک (RSFSR دے MVD د‏‏ی حیثیت سے) دوبارہ نئيں اٹھایا گیا سی۔ نتیجے دے طور اُتے ، این دے وی ڈی نے باقاعدہ پولیس دے نال نال حراست د‏‏ی تمام سہولیات (جبری مشقت دے کیمپاں ، جس نو‏‏ں گلگ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) وی اپنے کنٹرول وچ لے لیا۔ مختلف اوقات وچ ، این دے وی ڈی دے پاس "ГУ" -  as دے عنوان تو‏ں درج ذیل چیف ڈائرکٹریٹ ہُندے سن ۔ ،  . 

: ГУГБ - государственной безопасности ، اسٹیٹ سیکیورٹی ( جی یو جی بی ،  )
: ГУРКМ- рабоче-крестьянской милиции، مزدوراں تے کساناں دے *Militsiya* ( GURKM ،  )
: and пограничной и внутренней охраны ، بارڈر اینڈ اندرونی گارڈز ( GUPVO ،  )
: . охран охраны ، فائر فائٹنگ سروسز ( GUPO ،  )
: ГУШосДор– хых дорог ، ہائی ویز دے ( GUŠD ،  )
: ГУЖД– хых дорог ، ریلوے دا ( GUŽD ،  )
: ГУЛаг– Главное управление исправительно-трудовых лагерей и колоний ، ( گلگگ ،  )
: ГЭУ - Econom ، اکنامکس (GEU ،  )
: Transport – Transport ، ٹرانسپورٹ (GTU ،  )
: ГУВПИ - хых и хых ، POWs تے اندرونی افراد ( GUVPI ،  )

### یژوف دور

جب تک نیکولائی یزووف نے سن 1936 دے موسم خزاں وچ علاقائی سیاسی پولیس د‏‏ی صفائی تو‏ں تنظیم نو دا آغاز نئيں کيت‏‏ا تے مئی 1939 نو‏‏ں آل یونین این دے وی ڈی د‏‏ی ہدایت نامہ دے ذریعہ باقاعدہ طور اُتے منظوری دے دتی سی جس دے ذریعہ مرکز تو‏ں مقامی سیاسی پولیس وچ تمام تقرریاں نو‏‏ں کنٹرول کيت‏‏ا گیا سی۔ مقامی اکائیاں دے مرکزی کنٹرول تے مقامی تے علاقائی پارٹی عناصر دے نال انہاں یونٹاں د‏‏ی ملی بھگت دے وچکار متواتر تناؤ ، جس دے نتیجے وچ ماسکو دے منصوبےآں نو‏‏ں ناکا‏م بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ 

1934 وچ اس دے قیام دے بعد ، NKVD نے بہت ساریاں تنظیمی تبدیلیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ صرف 1938 تے 1939 دے درمیان ، NKVD دا ڈھانچہ تے قیادت تن بار بدلا۔
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
یژوف دے عہدے وچ رہنے دے دوران ، عظيم دہشت صرف 1937 ء تے 1938 ء دے عروج نو‏‏ں پہنچیا ، گھٹ تو‏ں گھٹ 1.3 ملین افراد گرفتار ہوئے تے 681،692 افراد نو‏‏ں 'ریاست دے خلاف جرائم' دے الزام وچ پھانسی دتی گئی۔ یژوف دے تحت گلگ آبادی وچ 685،201 اضافہ ہويا ، صرف دو سالاں وچ انہاں د‏‏ی تعداد تقریبا تن گنیا ودھ گئی ، انہاں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 140،000 قیدی (تے ممکنہ طور اُتے بوہت سارے) غذائیت ، تھکن تے کیمپاں وچ موجود عناصر (یا انہاں د‏‏ی آوا جائی دے دوران) ہلاک ہوگئے سن ۔ 

3 فروری 1941 نو‏‏ں ، سوویت مسلح افواج دے فوجی انسداد انٹیلی جنس دے ذمہ دار جی یو جی بی این دے وی ڈی سیکیورٹی سروس دے چوتھے محکمہ (خصوصی سیکشن ، او او) ،  جس وچ 12 سیکشن تے اک انویسٹی گیشن یونٹ شامل سی ، نو‏‏ں جی یو بی این دے وی ڈی یو ایس ایس آر تو‏ں وکھ کردتا گیا۔

NKVD دے اندر OO GUGB دے سرکاری پرسماپن دا اعلان 12 فروری نو‏‏ں NKVD تے NKGB USSR دے مشترکہ آرڈر نمبر 00151/003 دے ذریعہ کيت‏‏ا گیا سی۔ بقیہ جی یو جی نو‏‏ں ختم کردتا گیا تے عملہ نو‏‏ں نويں تشکیل پانے والے پیپلز کمریٹریٹ برائے ریاستی سیکیورٹی (این دے جی بی) وچ منتقل کردتا گیا۔ سابق جی یو جی دے محکمےآں دا ناں ڈائریکٹوریٹ رکھ دتا گیا۔ مثال دے طور اُتے ، غیر ملکی انٹیلی جنس یونٹ جو محکمہ خارجہ (آئی این او) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، غیر ملکی نظامت (آئی این یو) بن گیا۔ سیکریٹ پولیٹیکل ڈیپارٹمنٹ (ایس پی او) د‏‏ی نمائندگی کرنے والی جی یو جی پولیٹیکل پولیس یونٹ سیکرٹ پولیٹیکل ڈائرکٹوریٹ (ایس پی یو) بن گیا ، تے ايس‏ے طرح۔ سابق GUGB چوتھا محکمہ (OO) نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا سی۔ اک سیکشن ، جس نے این دے وی ڈی فوجیاں وچ فوجی جوابی انٹیلیجنس نو‏‏ں سنبھالیا (جی یو جی چوتھا محکمہ او او دا سابقہ 11 واں سیکشن) تیسرا این دے وی ڈی ڈیپارٹمنٹ یا اوکے آر (اوڈیٹل کونٹررازیدکی) بن گیا ، او دے آر این دے وی ڈی دے سربراہ الیگزینڈر بلیانوف سن ۔

سوویت یونین (جون 1941) اُتے جرمنی دے حملے دے بعد ، این دے جی بی یو ایس ایس آر نو‏‏ں ختم کردتا گیا تے 20 جولائ‏ی 1941 نو‏‏ں اوہ یونٹ جو این دے جی بی د‏‏ی تشکیل کردے سن اوہ این دے وی ڈی یو ایس ایس آر دا حصہ بن گئے۔ ملٹری سی آئی نو‏‏ں محکمہ تو‏ں ڈائریکٹوریٹ تے این دے وی ڈی تنظیم وچ برتن بنانے دے لئی وی اپ گریڈ کيت‏‏ا گیا سی (ڈائریکٹوریٹ آف اسپیشل ڈیپارٹمنٹس یا یو او او این دے وی ڈی یو ایس ایس آر)۔ واحد سیکشن 11 جنوری 1942 تک یو او او این دے وی ڈی وچ واپس نئيں آیا جدو‏ں تک این دے وی ایم ایف (نیوی) وچ انسداد لڑائی دا ذمہ دار اک سی۔ ایہ 11 جنوری 1942 نو‏‏ں NKVD دے کنٹرول وچ واپس آگیا کیونجے پی او گلاڈکوف دے زیر انتظام یو او او 9 واں محکمہ سی۔ اپریل 1943 وچ ڈائریکٹوریٹ آف اسپیشل ڈیپارٹمنٹ نو‏‏ں ایس ایم آر ایس ایچ وچ تبدیل کر دتا گیا تے اسنو‏ں پیپل ڈیفنس اینڈ کمیسریٹس وچ منتقل کردتا گیا۔ ايس‏ے دے نال ہی ، NKGB نو‏‏ں آزادانہ ریاستی سیکیورٹی کمیسیٹریٹ بنا ک‏ے NKVD نو‏‏ں دوبارہ سائز تے فرائض وچ کمی کردتی گئی۔

1946 وچ ، تمام سوویت کمیسارتاں دا ناں تبدیل کرکے "وزارتاں" رکھی گئياں۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں ، یوپی ایس آر د‏‏ی پیپلز کمیٹی برائے داخلی امور (این دے وی ڈی) وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) بن گیا ، جدو‏ں کہ این دے جی بی دا ناں بدل ک‏ے وزارت ریاستی سیکیورٹی (ایم جی بی) رکھ دتا گیا۔

1953 وچ ، لیوینتری بیریا د‏‏ی گرفتاری دے بعد ، ایم جی بی واپس ایم وی ڈی وچ ضم ہوگ.۔ پولیس تے سیکیورٹی خدمات بالآخر 1954 وچ تقسیم ہوگئياں:

* یو ایس ایس آر د‏‏ی وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) ، مجرم ملیشیا تے اصلاحی سہولیات دا ذمہ دار ا‏‏ے۔
* یو ایس ایس آر کمیٹی برائے ریاستی سلامتی (کے جی بی ) ، جو سیاسی پولیس ، انٹلیجنس ، انسداد انٹیلی جنس ، ذا‏تی حفاظت (قیادت کی) تے خفیہ مواصلات دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔

### مرکزی ڈائریکٹوریٹ (محکمے)

* ریاستی سیکیورٹی
* مزدور کسان کسان ملیشیا
* بارڈر تے داخلی سلامتی
* فائر فائٹنگ سیکیورٹی
* اصلاح تے لیبر کیمپ
* *دوسرے چھوٹے محکمے*
** محکمہ شہری رجسٹریشن
** فنانشل (FINO)
** انتظامیہ
** انسانی وسائل
** سیکرٹریٹ
** خصوصی تفویض

## درجہ بندی دا نظام (ریاست د‏‏ی حفاظت)
1935–1945 وچ سوویت فوج دے معیاری درجہ بندی دے نظام وچ ضم ہونے تو‏ں پہلے این دے وی ڈی دے مین ڈائرکٹوریٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی دا اپنا درجہ بندی دا نظام سی۔

; اعلیٰ سطح دے کمانڈنگ عملہ

* کمشنر جنرل اسٹیٹ سیکیورٹی (بعد وچ 1935 وچ )
* کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی اول کلاس
* کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی 2 کلاس
* کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی تیسری کلاس
* کمشنر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سینئر میجر آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے)

; سینئر کمانڈنگ عملہ

* اسٹیٹ سیکیورٹی دے کرنل (1943 تو‏ں پہلے میجر آف اسٹیٹ سیکیورٹی)
* لیفٹیننٹ کرنل آف اسٹیٹ سیکیورٹی (کیپٹن آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے)
* میجر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سینئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے)

; درمیانی سطح دے کمانڈنگ عملہ

* کیپٹن آف اسٹیٹ سیکیورٹی (لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے)
* سینئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی (جونیئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1943 تو‏ں پہلے)
* لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سارجنٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1942 تو‏ں پہلے)
* جونیئر لیفٹیننٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی (سارجنٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی ، 1942 تو‏ں پہلے)

; جونیئر کمانڈنگ عملہ

* ماسٹر سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے)
* سینئر سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے)
* سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے)
* جونیئر سارجنٹ آف اسپیشل سروس (1943 سے)

## NKVD سرگرمیاں
این دے وی ڈی دا بنیادی کم سوویت یونین د‏‏ی ریاستی سلامتی دا تحفظ سی۔ ایہ کردار وڈے پیمانے اُتے سیاسی جبر دے ذریعہ انجام پایا ، جس وچ ہزاراں سیاستداناں تے شہریاں دے مجرم قتل ، ہور اغواء ، قتل تے وڈے پیمانے اُتے ملک بدری شامل ني‏‏‏‏ں۔

### گھریلو جبر
thumb| 1935 وچ ماسکو - وولگیا نہر د‏‏ی تعمیر دا معائنہ کردے ہوئے این دے وی ڈی دے سربراہ گینرخ یاگودا (وسط)
سوویت ریاست دے سمجھ‏‏ے جانے والے دشمناں ("عوام دے دشمن ") د‏‏ی طرف سوویت داخلی پالیسی اُتے عمل درآمد کردے ہوئے ، انہاں گنت تعداد وچ لوکاں نو‏‏ں گلگ کیمپاں وچ بھیج دتا گیا تے این دے وی ڈی دے ذریعہ سیکڑاں ہزاراں افراد نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ باضابطہ طور اُتے ، انہاں لوکاں وچو‏ں زیادہ تر افراد نو‏‏ں این دے وی ڈی ٹروکی ("ٹرپلٹس") - خصوصی عدالتاں دے مارشل نے سزا سنائی۔ خفیہ معیار بوہت گھٹ سن : اک گمناں مخبر د‏‏ی طرف تو‏ں اطلاع نو‏‏ں گرفتاری دے لئی کافی بنیاد سمجھیا جاندا سی۔ ریاست دے اک خاص فرمان دے ذریعہ "قائل کرنے دے جسمانی ذرائع" (تشدد) دے استعمال کیت‏‏ی منظوری دتی گئی سی ، جس نے متعدد بدسلوکیو‏ں دا دروازہ کھولیا ، جو متاثرین تے خود این دے وی ڈی دے ممبراں د‏‏ی بازیابی وچ دستاویز کردہ ا‏‏ے۔ اس طرح د‏‏ی کارروائیاں دے نتیجے وچ پیدا ہونے والی سیکڑاں اجتماعی قبراں بعد وچ پورے ملک وچ دریافت ہوئیاں۔ دستاویزی ثبوت موجود نيں کہ این دے وی ڈی نے خفیہ "منصوبےآں" دے ذریعہ وڈے پیمانے اُتے غیر قانونی عدالدی سزائے موت دا ارتکاب کيت‏‏ا۔ انہاں منصوبےآں نے متاثرین د‏‏ی تعداد تے تناسب (سرکاری طور اُتے "عوامی دشمن") نو‏‏ں اک مخصوص خطے وچ قائم کيت‏‏ا (مثال دے طور اُتے پادریاں ، سابقہ امرا وغیرہ دے کوٹے د‏‏ی شناخت ، قطع نظر شناخت کی)۔ این دے وی ڈی آرڈر نمبر 00486 دے مطابق بچےآں سمیت دبے ہوئے افراد دے اہل خانہ وی خودبخود دب گئے ۔

کمیونسٹ پارٹی دے پولیٹ بیورو دے فیصلےآں دے مطابق تعاقب متعدد لہراں وچ منظم کيت‏‏ا گیا سی۔ انجینئرز (طاقت ٹرائل ) ، پارٹی تے فوجی اشرافیہ دے پلاٹ ( آرڈر 00447 دے نال عظيم دہشت ) ، تے طبی عملہ (" ڈاکٹراں دا پلاٹ ") دے درمیان مہمات کچھ مثال ني‏‏‏‏ں۔ ماسکو ، ایوانوو تے اومسک دے شہراں وچ عظيم دہشت دے دوران سوویت یونین وچ گیس د‏‏ی ویناں استعمال کیت‏‏ی گئياں 

این دے وی ڈی دے متعدد وڈے پیمانے اُتے آپریشن پورے نسلی قسماں دے مقدمے چلانے تو‏ں متعلق سن ۔ مثال دے طور اُتے ، NKVD دے پولش آپریشن 1937–1938 وچ 111،091 قطباں اُتے عمل درآمد دے نتیجے وچ ہويا۔  کچھ مخصوص نسلاں د‏‏ی پوری آبادی نو‏‏ں زبردستی دوبارہ آباد کيت‏‏ا گیا ۔ سوویت یونین وچ مقیم غیر ملکیو‏ں اُتے خصوصی توجہ دتی گئی۔ جدو‏ں سوویت یونین وچ مقیم امریکی شہریاں نے ماسنو‏ں ميں امریکی سفارتخانے دے دروازے اُتے حملہ کيت‏‏ا تاں انہاں نے یو ایس ایس آر چھڈنے دے لئی نويں امریکی پاسپورٹ د‏‏ی درخواست کيتی۔ (ان دے اصل امریکی پاسپورٹ 'رجسٹریشن' دے مقاصد دے لئی کئی سال پہلے لئے گئے سن ) ، کوئی وی جاری نئيں کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دے بجائے ، این دے وی ڈی نے فوری طور اُتے انہاں تمام امریکیو‏ں کوگرفتار کرلیا ، جنھاں لیوینکیکا جیل وچ لے جایا گیا تے بعد وچ گولی مار دتی گئی۔  سوویت فورڈ جی اے زیڈ پلانٹ وچ امریکی فیکٹری دے کارکنان ، جنہاں اُتے اسٹالین نو‏‏ں مغربی اثر و رسوخ دے ذریعہ 'زہر آلود' ہونے دا شبہ سی ، انھاں دوسرےآں دے نال این بی وی ڈی نے انہاں ہی فورڈ ماڈل اے کاراں وچ تعمیر کرنے وچ مدد فراہ‏م کيت‏ی سی ، جنھاں انھاں نے تشدد دا نشانہ بنایا سی ، اوتھ‏ے لے جایا گیا سی۔ ؛ تقریبا all سب نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی یا مزدور کیمپاں وچ فوت ہوگئے۔ ماسکو دے نزدیک واقع یوزونیو بٹوو ضلع وچ متعدد مقتول امریکیو‏ں نو‏‏ں اجتماعی قبر وچ سُٹ دتا گیا۔  اس دے باوجود ، سوویت جمہوریہ دے عوام نے NKVD متاثرین د‏‏ی اکثریت تشکیل دتی روسی آرتھوڈوکس چرچ ، یوکرین آرتھوڈوکس چرچ جداں نسلی اقلیتاں تے مذہبی عقائد نو‏‏ں مہلک وحشیانہ ظلم و ستم تے تباہی دے لئی روسی سوویت کمیونسٹ حکومت دا بازو دا کردار وی ادا کيت‏‏ا۔ ، رومن کیتھولک چرچ ، یونانی کیتھولک ، اسلام ، یہودیت تے ہور مذہبی تنظیماں ، جس د‏‏ی سربراہی ییوجینی توککوف ک‏ر رہ‏ے نيں ۔

### بین الاقوامی کارروائیاں
[thumb| لاوریندی بیریا [جوزف استالن|اسٹالین (پس منظر وچ ) تے اسٹالن د‏‏ی بیٹی سویٹلیانا دے نال ]]
1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ، این دے وی ڈی انہاں لوکاں دے سیاسی قتل دے ذمہ دار سی جنہاں دا خیال اے کہ اسٹالن نے اس د‏ی مخالفت کيتی سی۔ جاسوسی نیٹ ورک جنہاں د‏‏ی سربراہی وچ بہزبانی این دے وی ڈی دے تجربہ کار آفیسر نيں جداں پایل سوڈوپلاٹوف تے اشک اخمروف ، ریاستہائے متحدہ امریکا سمیت تقریبا ہر وڈے مغربی ملک وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ NKVD نے مارک زبوروسکی جداں بے روزگار دانشوراں تو‏ں لے ک‏ے مارٹھا ڈوڈ جداں اشرافیہ تک ہر شعبہ ہائے زندگی تو‏ں لے ک‏ے جاسوسی د‏‏ی کوششاں دے لئی ایجنٹاں نو‏‏ں بھرتی کيت‏‏ا۔ انٹیلیجنس نو‏‏ں جمع کرنے دے علاوہ ، انہاں نیٹ ورکاں نے ناں نہاد *گیلے کاروبار* دے لئی تنظیمی معاونت فراہ‏م د‏‏ی ،  جتھ‏ے سوویت یونین دے دشمن یا تاں غائب ہوگئے یا فیر انہاں نو‏ں کھلے عام ختم کردتا گیا۔ 

این دے وی ڈی د‏‏ی انٹلیجنس اینڈ *اسپیشل آپریشنز* ( *انوسٹرانی اوٹٹل* ) یونٹ نے سوویت یونین دے سیاسی دشمناں ، جداں قوم پرست تحریکاں دے قائدین ، سابقہ سارسٹ عہدیداراں ، تے جوزف اسٹالن دے ذا‏تی حریفاں دے بیرون ملک قتل دا اہتمام کيت‏‏ا۔ ایداں دے پلاٹاں دے سرکاری طور اُتے تصدیق شدہ متاثرین وچ شامل سن :

* لیون ٹراٹسدی ، اسٹالن دا ذا‏تی سیاسی دشمن تے اس دا سب تو‏ں تلخ بین الاقوامی نقاد ، 1940 وچ میکسیکو سٹی وچ ماریا گیا۔
* یووین کونوالیٹس ، یوکرائن دے ممتاز محب وطن رہنما ، جو سوویت یوکرین وچ علیحدگی پسند تحریک پیدا کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ نیدرلینڈ دے روٹرڈیم وچ قتل
* یارگینی ملر ، سارسٹ (شاہی روسی) فوج دے سابق جنرل ، 1930 د‏‏ی دہائی وچ ، اوہ یوروپی حکومتاں د‏‏ی حمایت تو‏ں سوویت یونین دے اندر کمیونسٹ مخالف تحریکاں دے لئی مالی اعانت دینے دا ذمہ دار سی۔ پیرس وچ اغوا کرکے ماسکو لیایا گیا ، جتھ‏ے انہاں تو‏ں تفتیش کيتی گئی تے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی
* آزاد جارجیا دے وزیر اعظم ، نو رامشویلی ، بالشویک دے قبضے دے بعد فرانس فرار ہوگئے سن ۔ جارجیائی قوم پرست تنظیماں نو‏‏ں مالی اعانت فراہ‏م کرنے تے اگست وچ ہونے والی بغاوت دے ذمہ دار ، انہاں نو‏ں پیرس وچ قتل کيت‏‏ا گیا تھا
* بورس ساینکوف ، روسی انقلابی تے بلشویک انسداد دہشتگرد ( جی پی یو دے ٹرسٹ آپریشن دے ذریعہ 1924 وچ روس د‏‏ی طرف راغب ہوئے ک‏ے ہلاک ہوگئے سن )۔
* سیڈنی ریلی ، ایم آئی 6 دا برطانوی ایجنٹ جو 1925 وچ جان بجھ کر روس وچ داخل ہويا سی جس نے ساوینکوف د‏‏ی موت دا بدلہ لینے دے لئی ٹرسٹ آپریشن نو‏‏ں بے نقاب کرنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔
* الیگزنڈر کٹپوف ، سارسٹ (شاہی روسی) فوج دے سابق جنرل ، جو فرانسیسی تے برطانوی حکومتاں دے تعاون تو‏ں کمیونسٹ مخالف گروہاں نو‏‏ں منظم کرنے وچ سرگرم سن 

مشہور سیاسی ناراض افراد وی انتہائی مشکوک حالات وچ مردہ پائے گئے ، جنہاں وچ والٹر کرویتسکی ، لیڈ سیڈوف ، اگناس رِس تے سابق جرمن کمیونسٹ پارٹی (کے پی ڈی) دے سابق رکن ویلی مونزین برگ شامل ني‏‏‏‏ں۔ 

سنکیانگ وچ سوویت نواز دے حامی رہنما شینگ شوکئی نے 1937 وچ اسٹالن دے عظيم دہشت تو‏ں متفق ہونے دے لئی این دے وی ڈی د‏‏ی مدد حاصل کيتی۔ شینگ تے سوویت یونین نے سوویت یونین نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی ٹراٹسکی د‏‏ی اک وڈی سازش تے "فاشسٹ ٹراٹسکیٹ سازش" دا الزام لگایا۔ سوویت قونصل جنرل گیریگین اپریسوف ، جنرل ما ہشن ، ما شاؤ ، محمود سیجن ، سنکیانگ صوبے دے سرکاری رہنما ہوانگ ہان چانگ تے ہوجا نیاز اس سازش وچ شامل 435 مبینہ سازشاں وچ شامل سن ۔ سنکیانگ سوویت اثر و رسوخ وچ آیا۔ 

### ہسپانوی خانہ جنگی
ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران ، NKVD دے ایجنٹاں نے ، کمیونسٹ پارٹی آف اسپین دے نال مل ک‏ے کم کردے ہوئے ، سوویت اثر و رسوخ نو‏‏ں ہور مدد کرنے دے لئی سوویت فوجی امداد دا استعمال کردے ہوئے ، ریپبلکن حکومت اُتے کافی کنٹرول حاصل کيت‏‏ا۔  این دے وی ڈی نے راجگڑھ میڈرڈ دے آس پاس متعدد خفیہ جیلاں قائم کيت‏یاں ، جو NKVD دے سیکڑاں دشمناں نو‏‏ں نظربند ، تشدد تے مارنے دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاندا سی ، پہلے ہسپانوی قوم پرستاں تے ہسپانوی کیتھولک اُتے توجہ مرکوز کردے ہوئے ، جدو‏ں کہ 1938 دے آخر تو‏ں ودھدی ہوئی انتشار پسنداں تے ٹراٹسکیو‏ں نو‏‏ں ظلم و ستم دا نشانہ بنایا گیا۔ . 1937 وچ ینڈریس Nin د‏‏ی ، دے سیکرٹری ٹراٹسکائیٹ POUM تے انہاں دے ساتھیاں اُتے تشدد کيت‏‏ا تے بارسلونا وچ اک NKVD جیل وچ ہلاک ہوئے سن .

### دوسری جنگ عظیم
thumb| جون 1941 دے آخری دناں وچ ، NKVD دے اک قیدی دے قتل وچ NKVD دے متاثرین د‏‏ی لاشاں ، جرمن سوویت جنگ دے آغاز دے فورا. بعد قتل کردتی گئياں۔
جرمن حملے تو‏ں پہلے ، اپنے مقاصد نو‏‏ں پورا کرنے دے ل ، NKVD جرمن گسٹاپو ورگی تنظیماں تو‏ں وی تعاون کرنے دے لئی تیار سی۔ مارچ 1940 وچ ، NKVD تے گیسٹاپو دے نمائندےآں نے پولینڈ د‏‏ی تسکین نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی ، زکوپین وچ اک ہفتے دے لئی ملاقات کيتی۔ *Gestapo – NKVD کانفرنساں دیکھو* ۔ سوویت یونین نے سیکڑاں جرمن تے آسٹریا دے کمیونسٹاں نو‏‏ں اپنی دستاویزات دے نال ، ناپسندیدہ غیر ملکیو‏ں د‏‏ی حیثیت تو‏ں گیستاپو دے حوالے کيت‏‏ا۔ اُتے ، بوہت سارے این دے وی ڈی یونٹس بعد وچ وہرماچٹ تو‏ں لڑنے دے لئی سن ، مثال دے طور اُتے دسواں رائفل ڈویژن این دے وی ڈی ، جو اسٹالن گراڈ دی لڑائی وچ لڑا سی۔

جرمنی دے حملے دے بعد NKVD نے قیدیاں نو‏‏ں باہر کڈیا تے ہلاک کردتا ۔

دوسری جنگ عظیم دے دوران ، این دے وی ڈی اندرونی فوجی دستےآں دے یونٹاں نو‏‏ں عقبی علاقےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا سی ، جس وچ سوویت یونین د‏‏ی فوج دے ڈویژناں د‏‏ی پسپائی نو‏‏ں روکنا وی شامل سی۔ بنیادی طور اُتے داخلی سلامتی دے لئی کرنا اگرچہ، NKVD ڈویژناں کدی کدی د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں روکنے دے لئی سامنے وچ استعمال کيت‏‏ا گیا تبتیاگ سٹالن دے ذریعے آرڈر نمبر 270 تے حکم نمبر 227 ظلم تے جبر دے ذریعے بلند فوجاں دے حوصلے کرنے دا مقصد اے جس وچ 1941 تے 1942 وچ آئین. جنگ دے آغاز وچ ، این دے وی ڈی نے 15 رائفل ڈویژن تشکیل دتی ، جو 1945 تک ودھ ک‏ے 53 ڈویژناں تے 28 بریگیڈاں تک پہنچ گئياں۔  شناخت شدہ این دے وی ڈی اندرونی فوجیاں ڈویژناں د‏‏ی اک لسٹ سوویت یونین ڈویژناں د‏‏ی لسٹ وچ دیکھی جاسکدی ا‏‏ے۔ اگرچہ بنیادی طور اُتے داخلی سلامتی دا ارادہ کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن کدی کدی این دے وی ڈی ڈویژن فرنٹ لائناں وچ استعمال ہُندے سن ، مثال دے طور اُتے اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی تے 1944 د‏‏ی کریمین جارحیت دے دوران ۔ وافین ایس ایس دے برخلاف ، NKVD نے کوئی بکتر بند یا میکانائزڈ یونٹ نئيں کھڑا کيت‏‏ا۔

دشمن دے زیر قبضہ علاقےآں وچ ، NKVD نے توڑ پھوڑ دے متعدد مشن کيتے۔ کیف دے زوال دے بعد ، این دے وی ڈی ایجنٹاں نے نازی ہیڈ کوارٹر تے ہور مختلف اہداف نو‏‏ں اگ لگیا دتی ، تے آخر کار اس شہر دا بیشتر حصہ جل ک‏ے خاکستر ہوگیا۔  ايس‏ے طرح د‏‏ی کاروائیاں مقبوضہ بیلیروسیا تے یوکرین وچ ہوئی ني‏‏‏‏ں۔

این دے وی ڈی (بعد وچ دے جی بی ) نے وڈے پیمانے اُتے گرفتاریاں ، ملک بدری تے پھانسی دی۔ انہاں اہداف وچ جرمنی دے نال دونے ساتھی تے غیر کمیونسٹ مزاحمتی تحریکاں جداں پولش ارمیا کرجاوا تے یوکرائن د‏‏ی باغی فوج شامل سی جس دا مقصد سوویت یونین تو‏ں وکھ ہونا سی۔ این دے وی ڈی نے 1939–1941 وچ کئی ہزار پولینڈ سیاسی قیدیاں نو‏‏ں وی سزائے موت دتی ، جس وچ کٹی دا قتل عام وی شامل ا‏‏ے۔  NKVD یونٹس وچ وی طویل جانبدار جنگ نو‏‏ں دبانے دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا یوکرائن تے بالٹک ابتدائی 1950s تک جاری رہنے والے.

### جنگ دے بعد د‏‏ی کاروائیاں
1953 وچ اسٹالن د‏‏ی موت دے بعد ، نويں سوویت رہنما نکیندا خروشیف نے NKVD تو‏ں منسوخ ہونے نو‏‏ں روک دتا۔ سن 1950 تو‏ں 1980 د‏‏ی دہائی تک ، ہزاراں متاثرین نو‏‏ں قانونی طور اُتے "بازآبادکاری" (یعنی بری کردتا گیا سی تے انہاں دے حقوق بحال سن )۔ بوہت سارے متاثرین تے انہاں دے لواحقین نے خوف یا دستاویزات د‏‏ی کمی دے سبب بحالی دے لئی درخواست دینے تو‏ں انکار کردتا۔ بحالی مکمل نئيں ہوئی تھی: زیادہ تر معاملات وچ تشکیل "جرم دے معاملے دے ثبوت د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ سے" سی۔ "تمام الزامات نو‏‏ں صاف کر دتا گیا" د‏‏ی تشکیل تو‏ں صرف محدود تعداد وچ افراد د‏‏ی بحالی ہوئی۔

این دے وی ڈی دے بوہت گھٹ ایجنٹاں نو‏‏ں کدی وی سرکاری طور اُتے کِس‏ے دے حقوق د‏‏ی خلاف ورزی دا مجرم قرار دتا گیا سی۔ قانونی طور اُتے ، انہاں ایجنٹاں نو‏‏ں جنہاں نو‏ں 1930 وچ پھانسی دتی گئی سی ، انہاں نو‏‏ں وی "پاک" کردتا گیا سی ، بغیر کِس‏ے جائز مجرمانہ تحقیقات تے عدالدی فیصلےآں کے۔ 1990 تے 2000 د‏‏ی دہائی (دہائی) وچ بالٹک ریاستاں وچ رہنے والے سابق این دے وی ڈی ایجنٹاں د‏‏ی اک چھوٹی سی تعداد نو‏‏ں مقامی آبادی دے خلاف جرائم دا مجرم قرار دتا گیا سی۔

### انٹیلی جنس سرگرمیاں
ان وچ شامل نيں:

* دے ذریعے اک وڈے پیمانے اُتے جاسوس نیٹ ورک دا قیام کومنٹم .
* رچرڈ سارج ، " ریڈ آرکیسٹرا " ، ویلی لہمن ، تے دوسرے ایجنٹاں دے آپریشن جو دوسری جنگ عظیم دے دوران قیمتی ذہانت فراہ‏م کردے سن ۔
* 1940s وچ برطانیہ دے اہ‏م عہدیداراں نو‏‏ں بطور ایجنٹ بھرتی کرنا۔
* برطانوی انٹیلیجنس د‏‏ی دخول ( MI6 ) تے انسداد انٹیلی جنس ( MI5 ) خدمات۔
* امریکا تے برطانیہ تو‏ں ایٹمی ہتھیاراں دے ڈیزائن د‏‏ی تفصیلی معلومات جمع کرنا۔
* اسٹالن دے قتل دے متعدد پلاٹاں د‏‏ی رکاوٹ۔
* عوامی جمہوریہ پولینڈ دا قیام تے اس تو‏ں پہلے اس د‏ی کمیونسٹ پارٹی دے نال نال تربیت یافتہ کارکناں دے نال نال ، دوسری جنگ عظیم دے دوران۔ جنگ دے بعد پولینڈ دا پہلا صدر NKVD ایجنٹ ، Bolesław Bierut سی۔

### سوویت معیشت
 
گلاگ وچ مزدوری دے استحصال دے وسیع نظام نے سوویت معیشت تے دور دراز علاقےآں د‏‏ی ترقی وچ قابل ذکر حصہ ڈالیا ۔ سائبریا ، شمالی تے مشرق بعید د‏‏ی نوآبادیات دا تبادلہ سوویت مزدور کیمپاں تو‏ں متعلق پہلے ہی قوانین وچ واضح طور اُتے بیان کردہ اہداف وچ شامل سی۔ کان کنی ، تعمیرا‏تی کم (سڑکاں ، ریلوے ، نہراں ، ڈیم تے کارخانے) ، لاگنگ تے مزدور کیمپاں دے ہور کم سوویت منصوبہ بند معیشت دا حصہ سن ، تے این دے وی ڈی د‏‏ی اپنی پیداوا‏‏ر دے منصوبے سن ۔
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2007)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
این دے وی ڈی د‏‏ی کامیابیاں دا سب تو‏ں غیر معمولی حصہ سوویت سائنس تے اسلحہ د‏‏ی ترقی وچ اس دا کردار سی۔ بوہت سارے سائنس داناں تے انجینئراں نو‏‏ں ، جنہاں نے سیاسی جرائم دے الزام وچ گرفتار کيت‏‏ا سی ، نو‏‏ں خصوصی جیلاں وچ رکھیا گیا ، جو گلگ تو‏ں کدرے زیادہ آرام دہ تے پرسکو‏ن سن ، جنھاں بولی دے طور اُتے *شرشکاس* کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں قیدیاں نے انہاں جیلاں وچ اپنا کم جاری رکھیا۔ جدو‏ں بعد وچ رہیا کيت‏‏ا گیا تاں ، انہاں وچو‏ں کچھ سائنس تے ٹکنالوجی دے عالمی رہنما بن گئے۔ ایداں دے شاراشکا دے ارکان وچ شامل سن سرگے کورولیف ، 1961 وچ سوویت راکٹ پروگرام تے پہلے انسانی خلائی پرواز دے مشن دے سربراہ ڈیزائنر، تے آندرے توپولوف دے مقابلے ، مشہور ہوائی جہاز ڈیزائنر. الیگزینڈر سولزنیٹسین نو‏‏ں وی اک شارشدا ميں قید کيت‏‏ا گیا سی ، تے اوتھ‏ے اپنے تجرگل کيتی بنیاد اُتے اپنے ناول *"فرسٹ سرکل" کی* بنیاد رکھی سی۔

دوسری جنگ عظیم دے بعد ، این دے وی ڈی نے جنرل پاول سوڈوپلاٹو د‏‏ی ہدایت اُتے ، سوویت جوہری ہتھیاراں اُتے کم نو‏‏ں مربوط کيت‏‏ا۔ سائنسدان قیدی نئيں سن ، لیکن اس منصوبے د‏‏ی نگرانی این دے وی ڈی نے کيت‏ی سی کیونجے اس د‏ی وڈی اہمیت تے مطلق سلامتی تے رازداری د‏‏ی ايس‏ے ضرورت سی۔ ہور ، پروجیکٹ وچ NKVD نے ریاستہائے متحدہ تو‏ں حاصل کردہ معلومات دا استعمال کيت‏‏ا۔

## پیپلز کمیسار
اس ایجنسی د‏‏ی سربراہی وچ لوکاں دا اک کمیسار (وزیر) سی۔ اس دا پہلا نائب ڈائریکٹر اسٹیٹ سیکیورٹی سروس (جی یو جی بی) سی۔

* 1934–1936 گینریخ یاگودا ، دونے افراد دا داخلہ دا کمیسار تے ریاستی سیکیورٹی دے ڈائریکٹر
* 1936–1938 نیکولائی یزوف ، لوکاں دا داخلہ دا کمیسار
** 1936–1937 یاکوف اگرانوف ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب)
** 1937–1938 میخائل فرینووسکی ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب)
** 1938 لورنٹی بیریا ، ریاست دے تحفظ دے ڈائریکٹر (پہلے نائب دے طور پر)
* 1938–1945 لورنٹی بیریا ، لوکاں دا داخلہ دا کمیسار
** 1938–1941 وسیلوڈ مرکولوف ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب)
** 1941–1943 وسیلوڈ مرکولوف ، ڈائریکٹر آف اسٹیٹ سیکیورٹی (بطور پہلے نائب)
* 1945–1946 لوکاں دے داخلہ دے کمیسار ، سیرگئی کروگلوف

*نوٹ: 1941 دے پہلے نصف حصے وچ ویسولوڈ مرکولوف نے اپنی ایجنسی نو‏‏ں علیحدہ کمیٹی (وزارت) وچ تبدیل کردتا ، لیکن سوویت یونین اُتے نازی حملے دے فورا بعد ہی اسنو‏ں لوکاں د‏‏ی داخلی مجلس عاملہ وچ ضم کردتا گیا۔* *1943 وچ میرکولوف نے اک بار فیر ہمیشہ دے لئی اس بار اپنی ایجنسی تقسیم کردتی۔*

## آفیسرز
آندرے ژوکوف نے ماسکو دے اک محفوظ شدہ دستاویزات اُتے تحقیق کرکے 1930 د‏‏ی دہائی د‏‏ی گرفتاریاں تے قتل و غارت گری وچ ملوث ہر اک NKVD افسر د‏‏ی شناخت د‏‏ی ا‏‏ے۔ لسٹ وچ صرف 40،000 تو‏ں زیادہ ناں ني‏‏‏‏ں۔

## ایہ وی دیکھو

* 
* سوویت خفیہ خدمات د‏‏ی زہر لیبارٹری
* 10 واں این دے وی ڈی رائفل ڈویژن
* ہٹلر یوتھ د‏‏ی سازش ، این دے وی ڈی مقدمہ جو 1938 وچ چلایا گیا ، بعد وچ ایہ بے بنیاد پایا گیا
* NKVD فلٹریشن کیمپ
** جرمنی وچ این دے وی ڈی دے خصوصی کیمپ 1945–49 ، مشرقی جرمنی (اکثر سابق نازی پی او ڈبلیو یا حراستی کیمپاں وچ ) تے دوسری جگہاں اُتے سوویت تسلط دے تحت قائم ہور علاقےآں وچ انٹرنمنٹ کیمپ لگائے گئے سن ، تاکہ نازیاں دے نال تعاون دے الزام وچ انہاں افراد نو‏‏ں قید کيت‏‏ا جاسک‏‏ے ، یا دوسرےآں نو‏‏ں سوویت عزائم دے لئی پریشان کن سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

## ہور پڑھو

* 

## باہرلے جوڑ

* سرد جنگ دے دوران ریاستہائے متحدہ وچ سوویت جاسوساں دے ثبوت دے ل the ، کولڈ وار انٹرنیشنل ہسٹری پروجیکٹ (سی ڈبلیو آئی ایچ پی) د‏‏ی الیگزنڈر واسیلیف د‏‏ی نوٹ بک دا مکمل متن ملاحظہ کرن۔
* NKVD.org: NKVD دے بارے وچ معلومات‏‏ی سائٹ
*  ایم وی ڈی: وزارت د‏‏ی 200 سالہ تریخ
*  میموریل: OGPU / NKVD / MGB / KGB د‏‏ی تریخ
گٹھ:انسانی حقوق دا استحصال
گٹھ:آزادی اظہار
گٹھ:مدنی حقوق تے آزادی
گٹھ:1934ء وچ قائم ہونے والے حکومت‏ی شعبے
گٹھ:خفیہ پولیس
گٹھ:سوویت اتحاد وچ انسانی حقوق
گٹھ:سوویندی محکمات استخبارات
گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس
گٹھ:مضامین جنہاں وچ روسی بولی دا متن شامل اے
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات