open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کارمن رینہرٹ

**کارمین ایم رینہرت **(**جنم سمے Castellanos**, جنم 7 اکتوبر، 1955) ہارورڈ کینیڈی سکول 'تے انترراشٹری وتی پرنالی دی منوس اے جھامباناکس پروفیسر ہے।  استوں پہلاں، اوہ انترراشٹری ارتھ شاستر لئی پیٹرسن سنستھان وچّ ڈینس ویسٹرسٹون سینئر فیلو، میریلینڈ یونیورسٹی دے انٹرنیشنل اکنامکس سینٹر تے اکنامکس دی پروفیسر اتے ڈائریکٹر سی۔ اوہ نیشنل بیورو دے آرتھک رسرچ وکھے اک رسرچ ایسوسیئیٹ آرتھک نیتی کھوج لئی سینٹر وکھے اک رسرچ پھیلو، VoxEU سنستھاپک یوگدانی اتے ودیش سنبندھاں بارے پریشد دی میمبر ہے۔  اوہ امریکی آرتھک سں ،  لیٹن امریکی اتے کیریبئن آرتھک سنگھ، اتے کیوبن آرتھکتا دے ادھٔین لئی ایسوسی ایشن دی وی میمبر سی۔  اوہ عامَ خبراں دا وشا بنی, جد اک کھوج پیپر جسدی اوہ سہِ-لیکھک سی وچّ گنتک غلطیاں ملیاں سن۔

## مڈھلا جیون اتے کیریئر
حوانہ، کیوبا وچّ جمی،  رینہارٹ 6 جنوری 1966 نوں اپنی ماں اتے پتا اتے تنّ سوٹکیساں دے نال سنیوکت راج امریکہ وچّ پجی۔ اوہ دکھن پھلوریڈا جان توں پہلاں دے شرواتی سالاں وچّ، کیلیفورنیا دے پسادینا وچّ بس گئے، جتھے اوہ وڈی ہوئی۔ جدوں پروار میامی وچّ چلے گیا،  رینہارٹ نے پھلوریڈا انٹرنیشنل یونیورسٹی وچّ منتکل ہون توں پہلاں دو سال میامی ڈیڈ کالج وچّ کالج دی پڑھائی شروع کیتی، جتھے اس نے 1975 وچّ اکونامکس (سما کم لاڈ) نال بیئے کیتی۔ 

پیٹر مانٹیل دوارا ایپھائیؤ وچّ ایمائی ٹی گریجو ایٹ ادھیاپن دی سفارس کرن تے رینہارٹ نے 1978 وچّ کولمبیا یونیورسٹی دے گریجو ایٹ سکول وچّ داخلہ لیا۔ اپنیاں پھیلڈ پریکھیاواں پاس کرن دے بعد رینہارٹ نوں بیئر سٹیرنس دوارا اک ارتھ شاستری دے روپ وچّ رکھ لیا گیا سی اتے تنّ سال بعد نویش بینک دے مکھ ارتھ شاستری دے روپ وچّ ترقی کر لئی سی۔1988 وچّ اوہ کولمبیا وچّ پیئیچڈی پراپت کرن لئی پرتی۔  رابرٹ منڈیل دی نگرانی تحت 1990  دے دشک وچّ، اسنے انترراشٹری مدرا کوش وچّ کئی پداں دی بھومکا نبھائی سی۔ 2001 توں 2003 تکّ اوہ انترراشٹری مدرا کوش دے انو سندھان وبھاگ وچّ اپ ندیشک دے روپ وچّ پرط آئی۔  اوہ 2012 دے بعد ہارورڈ کینیڈی سکول وچّ انٹرنیشنل پھائنینسیئل سسٹم دی منوس اے جھامباناکس پروفیسر رہی ہے۔

اس نے ہورناں دے علاوہ *د امیرکن اکونامک رویو*، *<span class="cx-segment" data-segmentid="93">جرنل آف </span>انٹر<span class="cx-segment" data-segmentid="93">نے</span>شنل اکونامکس*، *<span class="cx-segment" data-segmentid="93">انٹرنیشنل جرنل آف </span>سینٹرل بینکنگ* دے سمپادکی بورڈاں وچّ کم کیتا ہے۔ 

2011 اتے 2012 دونو وچّ  اس نوں *بلومبرگ مارکٹس* دے 50 سبھ توں پربھاوشالی ہستیاں وچ شامل کیتا گیا سی۔

## کھوج اتے پرکاشن
اس نے میکروئکانامکس اتے انترراشٹری وتّ وچّ وکھ وکھ مضموناں اتے لکھیا اتے پرکاشت کیتا ہے جنہاں وچّ شامل ہن: انترراشٹری پونجی پرواہ، پونجی کنٹرول،  مدراسپھیتی اتے جنساں دیاں قیمتاں، بینکنگ اتے سمپربھو قرضہ سنکٹ، مدرا درگھٹناواں، اتے لاگ۔  اس دا کم ودواناں دے پتراں جویں د *امیرکن اکونامک رویو*، *جرنل آف پالٹیکل اکنامی*،  *د کوارٹرلی جرنل آف اکونامکس*، اتے *جرنل آف اکنامک پرسپیکٹوس* وچّ پرکاشت کیتا گیا ہے۔ اس دا کم *د اکانومسٹ*، *<span id="result_box" class="" lang="pa"><span class="">نیوزویک</span></span>*, *<span id="result_box" class="" lang="pa"><span class="">واشنگٹن پوسٹ</span><span class=""></span><span></span></span>*, اتے *د وال سٹریٹ جرنل* سمیت وتی پریس وچّ پرکاشت ہویا ہے۔ اس دی کتاب (کینیتھ روگاپھ دے نال)، *ایہہ سماں وکھ ہے*: *وتی مورکھتا دیاں اٹھ صدیاں*، وچّ آورتک اچھالاں اتے بسٹاں دیاں کمال دیاں سمانتاواں دا ادھٔین کیتا جو وتی اتہاس دی وشیشتا رہیاں ہن۔

## حوالے

گٹھ:جنم 1955
گٹھ:زندہ لوک
ستيفن سيغال

**ستيفن_سيغال** (3 جون 1952 پیدائش) اک امریکی اداکار تے پروڈیوسر اے جیڑا ٹام کروز دے ناں توں جانیا جاندا اے۔ ٹام کروز ہالی وڈ دے سب توں وڈے اداکاراں چوں اک اے۔ اودیاں مشہور فلماں دی ٹاپ.

### بارلے جوڑ

* انجلینا جولی اچھائی دی سفیر
ابصان

**ابصان** (عبرانی: אִבְצָן) *’Iḇṣān*; (قدیم یونانی Ἀβαισσάν;) (لاطینی: ابیصان)، مطلب "نامور")  دا ذکر عبرانی بائبل وچ بنی اسرائیل دے قاضی دے ناں سے آیا اے۔

:—*قاضیاں 8-12:10 * (نسخہ سلاطین جیمس)

## ہور ویکھو
* بائبل دے قاضی
* کتاب قضاۃ
*یفتح
*ایلون

## حوالے

## بارلے جوڑ

گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:قدیم اسرائیل دے قضاۃ
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہب
حنا دلپزیر

**حنا دلپزیر** (  جنم 16 جنوری 1969) اک پاکستانی اداکارہ، ٹیلیوژن پیشکار، ٹیلیوژن ڈریکٹر، ماڈل، اتے  گائک  ہے۔ اسنوں بلبلے وچّ اسدے کردار *مومو *لئی جانیا جاندا ہے جو پاکستان دا سبھ توں ودھ دیکھیا جان والا کامیڈی ڈرامہ بنیا۔ اس توں بناں اسنوں مٹھو اور آپا وچّ مٹھو اتے برنس روڈ کی نیلوفر وچّ سعیدہ دے کردار لئی جانیا جاندا ہے جس لئی اسنوں کارا فلم فیسٹیول وچّ معاون کردار وچّ سبھ توں ودھیا اداکارہ  دا انعام ملیا۔ بالیوڈّ ستارے انیل کپور نے اسدی سلاگھا کردے ہوئے اسنوں "آرٹ ڈیوا" کیہا۔

## نجی زندگی
دلپزیر دا جنم کراچی، پاکستان دے اک مسلمان پروار وچّ ہویا۔ اپنی شروع دی سکھیا کراچی وچّ کرن توں بعد اپنے پیؤ دی نوکری دے کرکے اسنوں متحدہ عرب امارات وی جانا پیا۔

## کیریئر
جد دلپزیر امارات وچّ سی تاں  اس نے ریڈیو وچّ کم کرنا شروع کیتا اتے اسنے ریڈیو ناٹک لکھے اتے اوہناں دی پیشکاری کیتی۔ 2006 وچّ پاکستان واپس آؤن توں بعد اسنے پاکستان ٹیوی انڈسٹری وچّ کم کرنا شروع کیتا۔

## ٹیلیوژن

### اداکارہ

### پیشکار

### ڈائریکٹر

## فلماں

## اوارڈ اتے نامزدگی

## ایہہ وی ویکھو
* پاکستانی اداکاراواں دی لسٹ
* کراچی دے لوکاں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:جم 1969
گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
عشتار

[thumb|پرانے [بابل سماں کئین آف نائٹ رلیف]]
**عشتار **(English pronunciation /ˈɪʃtɑːr/; transliteration: D*IŠTAR*; Akkadian: 𒀭𒈹 24x24px|DINGIR 29x29px|INANNA; Sumerian𒀭) اک میسوپوٹامیہ چڑھدی سامی (اکادی، اسسریئن اتے بیبیلونیئن)  جنن ، پیار، جنگ، صنف، اتے سیاسی طاقت) دی دیوی ہے۔ عشتار میسوپوٹامی دھرم دی اک اہم دیوی ہے جسدا سماں سی.3500 ق م (BCE) توں،  عیسائی دھرم دے پرسار دے نال پہلی اتے پنجویں صدی عیسوی (CE) دے وچّ ہولی-ہولی گراوٹ تکّ رہا۔

## اہمیت
عشتار پیار نوں منکھ اتے جانور دے وچکار چنھت کردی ہے۔

## حوالے

## باہری کڑیاں

گٹھ:عراق دی تریخ
گٹھ:میسوپوٹامیہ
ایلون

بائبل وچ **ایلون** (یا **آہیلون** دا دوآئے–ریھمس ہور کجھ دوجے ترجمہ شدہ بائبل) (; قدیم یونانی؛ Αἰλώμ ;-لاطینی؛ Ahialon) دا ذکر اے۔ ہور ان آیات دے مطابق ایہ اسرائیل اا قاضی سی۔
اس نے ابصان کد پیروی کتی تے عبدون اس دا جانشین بنیاا،ہور  کتاب قضاۃ وچ لکھا اے **ایلون** دا تعلق قبیلہ ظیبلون سے سی،او اسرائیل دا دس سالاں تک قاضی ریا تے ظیبلون دے علاقے عجلون وچ دفنایا گیا۔ (قضاۃ 12:11)

## بارلے جوڑ
* انٹرنیشنل معیاری بائبل انسائیکلوپیڈیا
* کتاب قضاۃ (یہودی انسائیکلوپیڈیا)

گٹھ:قدیم اسرائیل دے قضاۃ
گٹھ:کتاب قضاۃ
بادشاہ

بادشاہ کسے ریاست جاں بادشاہی دا مطلق العنان حکمران ہُندا اے ۔ پہلے ویلےآں بوہتے دیساں وچ بادشاہتاں سن تے بادشاہ ملک جاں دیس دا حکمران ہُندا سی پر ہن بادشاہیاں دی تھاں بوہتے ملکوں وچ جمہوریت اے ٹانویاں ٹانویاں بادشاہاں بچیاں نیں تے ہن بادشاہ وی ٹانویں ٹانویں ای ہن ۔

گٹھ:حکومتگٹھ:سرکار
شبنم ہاشمی

**شبنم ہاشمی** (جم 1957) اک بھارتی سماجی کارکن اتے انسانی حقاں دی کارکن ہے۔ اسنے اپنی سماجی سرگرمی 1981 وچّ تعلیم بالغاں  لئی شروع کیتی۔ 1989 توں اوہ زیادہ سماں بھارت وچّ فرقہ پرست طاقتاں دے خلاف جدوجہد کرن وچّ بتاؤن لگی۔ گجرات دنگے 2002 توں بعد ہاشمی نے گجرات وچّ  جن سدھارن نال ملکے کم کرنا شروع کیتا۔ 2003 وچّ ایہہ  *انہد* (ایکٹ ناؤ فار ہارمنی اینڈ ڈیموکریسی) دے سنستھاپک میمبراں وچوں اک بنی۔ اوہ کشمیر، بہار اتے ہریانہ دے میوات علاقے وچّ وی کم کردی ہے۔

اس نے دہشت گردی دے ناں اتے فرقہ پرستی اتے انسانی حقاں دی النگھنا دے خلاف پرچار کیتا ہے۔ ایہہ ہندوتوا طاقتاں نوں بے نقاب کرن لئی وی جانی جاندی ہے۔

ہاشمی عورتاں دی سیاسی شمولیت، گود، جینڈر جسٹس، لوکراج اے مدعیاں اتے وی کم کردی ہے۔

2005 وچّ اسنوں نوبل امن انعام لئی نامزد کیتا گیا سی۔ اسنوں 2005 وچّ  ایسوسی ایشن آف کمیونل ہرمنی ان ایشیا (ACHA) ولوں فرقو سدبھاونا لئی سٹار ایوارڈ نال  نوازیا گیا۔ 

**شبنم ہاشمی** (پیدائش 1957  ) اک ہندوستانی سماجی کارکن تے انسانی حقوق د‏‏ی مہم چلانے والی ني‏‏‏‏ں۔ اس دے بھائی صفدر ہاشمی تے سہیل ہاشمی ني‏‏‏‏ں۔ صفدر ہاشمی اک کمیونسٹ ڈراما نگار تے ہدایت کار سن ، جو بھارت وچ اسٹریٹ تھیٹر دے نال اپنے کم دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔

انہاں نے اپنی سماجی سرگرمی مہم 1981 وچ بالغ خواندگی کے بارے وچ شروع د‏‏ی سی۔ 1989ء تو‏ں انہاں نے اپنا زیادہ تر وقت ہندوستان وچ فرقہ وارانہ تے بنیاد پرست قوتاں دا مقابلہ کرنے وچ صرف کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ 2002 دے گجرات فسادات کے بعد ، ہاشمی نے بنیادی کماں اُتے اپنی توجہ مرکوز کردتی تے اس نے گجرات وچ کافی وقت گزاریا۔ 2003ء وچ اوہ انہاد (ایکٹ ہ‏م آہنگی تے جمہوریت) دے بانیاں وچ شامل سن ، جس دا اوہ انتظام کردی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا ایف سی آر اے لائسنس خفیہ ایجنسی د‏‏ی ریپورٹ اُتے عوام دے مفادات دے خلاف کم کرنے دے لئی غیر ملکی فنڈز استعمال کرنے د‏‏ی بنیاد اُتے منسوخ کردتا گیا سی اوہ کشمیر ، بہار تے ہریانہ کے میوات وچ وی کم کردی ا‏‏ے۔

انہاں نے دہشت گردی دے خلاف جنگ دے ناں اُتے فرقہ واریت تے انسانی حقوق د‏‏ی پامالی دے خلاف مہم چلا‏ئی ا‏‏ے۔ اوہ انہاں الزامات نو‏‏ں بے نقاب کرنے وچ شامل سی کہ جنہاں دا الزام اے کہ اوہ ہندوتوا قوتاں دے دہشت گردی تو‏ں متعلق رابطے نيں لیکن باتلا گھر انکاؤنٹر مشتبہ افراد دے حقوق دے لئی وی لڑی جو بعد وچ مبینہ طور اُتے داعش وچ شامل ہوگئے ۔

شبنم ہاشمی ہندوستان د‏‏ی 91 خواتین وچ شامل سن جو نوبل امن انعام -2005 دے لئی عالمی سطح اُتے نامزد ہونے والی اک ہزار خواتین د‏‏ی لسٹ وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔

ہاشمی نے خواتین د‏‏ی سیاسی شرکت ، اپنانے ،  صنفی انصاف ، جمہوریت تے سیکولرازم دے امور اُتے توجہ دتی ا‏‏ے۔

انہاں نو‏ں 2005ء وچ فرقہ وارانہ ہ‏م آہنگی دے لئی ایسوسی ایشن برائے کمیونٹی ہارمونی (ACHA) اسٹار ایوارڈ ، 2005 وچ امیل اسمتھی سمن تے قومی اقليتی کمیشن نے قومی اقليتی حقوق ایوارڈ 2008ء تو‏ں نوازیا سی۔

## حوالے

گٹھ:1957 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:فعالیت پسند بھارتی خواتین
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات

## حوالے

گٹھ:جم 1957
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی مسلمان
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
سوناکشی سنہا

**سوناکشی سنہا **  اک بھارتی اداکارہ اے ۔ ایہہ اداکار شتروگھن سنہا تے پونم دی دھی اے ۔ سوناکشی نے اپنے شروعاتی کیریئر وچ کوسچم ڈزائنر کم کیتا، پھیر اوہنے اپنے فلمی کیریئر دی شروعات ایکشن-فلم *دبنگ* (2010) نال کیتی جس لئی اسنوں فلم فیئر سبھ توں ودھیا نویں اداکارہ اوارڈ ملیا۔

## مڈھلا جیون
سوناکشی دا جنم 2 جون، 1987 نوں پٹنا وچ اک بہاری کیاستھا ٹبر وچ ہویا۔ اوہدا پیو، شتروگھن سنہا تے ماں پونم سنہا (چندرامنی) دوویں ہندی سنیما دے اداکار نیں ۔ اوہدا پیؤ ہن بھارتی جنتا پارٹی دا میمبر اے ۔ ایہہ اپنے ماں پیؤ دے تنّ بچیاں وچوں دو وڈے اتے جڑوا بھراواں لوَ سنہا اتے کش سنہا توں چھوٹی ہے۔  اوہنے اپنی سکولی سکھیا آریا ودیا مندر توں تے فیشن ڈزاننگ وچ گریجوئیشن ایسئینڈیٹی ومینز یونیورسٹی توں پوری کیتی۔

## کیریئر

### شروعات (2010–13)
سنہا نے بطور کوسچم ڈزائنر کم کیتا اتے میرا دل لیکے دیکھو ورگیاں فلماں وچّ کوسچم ڈزائن کرکے اپنے کیریئر دی شروات کیتی۔
اسنے اپنے ایکٹنگ دی شروعات 2010 فلم *دبنگ توں کیتی*، اس وچّ اسنے سلمان خان دے ساہمنے بطور مکھ اداکارہ کردار نبھائیا۔ ایہہ 2010 دیاں وڈیاں فلماں وچوں اک سی جسنے بلاکبسٹر اپر وڈی سفلتا پراپت کیتی۔ سنہا نے اس فلم وچّ پنڈ دی کڑی دی بھومکا ادا کرن لئی 30 کلو بھر گھٹایا سی۔ اسنے اپنی اداکاری باخوبی نبھائی اتے، ترن آدرش نے سوناکشی لئی کیہا،  "سوناکشی ترو-تازہ دکھدی ہے، وشواس بھرپور اداکاری کیتی اتے سلمان دے نال بہت ودھیا جوڑی لگی۔ سبھ توں مہتوپورن گلّ ایہہ ہے کہ، ایہہ اپنی ابھویکتی بالکل صحیح دندی ہے اتے کلاکاراں دی آکاش گنگا دوارا کلاکاراں اپر دباء نہیں پاؤندی۔" سنہا دی 2011 وچّ کوئی فلم رلیز نہیں ہوئی، اسنے اپنے شروعاتی کارج لئی انعام وی جتے۔
[thumb|سنہا 2012 وچّ، [راؤڈی راٹھور ڈیویڈی دے لانچ ہون دوران]]
[left|thumb|سوناکشی سنہا [اجے دیوگن نال، 2014 وچّ ایکشن جیکسن دی پرموشن دوران]]

## حوالے

گٹھ:جنم 1987
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی عورت ماڈلاں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بہار دے لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
ریتیکا کھیڑا

**ریتکا کھیڑا** اک بھارتی ماہر معاشیات اتے سماجی سائنسدان ہے۔

## شروع دا جیون
**ریتکا **کھیڑا دلی اکنامکس سکول توں اک پیئیچڈی ہے۔ اوہ نامی ارتھ شاستری، جیاں دریز دی اک ودیارتھی اتے کارکن ہے۔

## کیریئر
ریتکاکھیڑا, بھارتی تکنیکی سنستھان، دلی وچّ انسانی اتے سماجی علم ڈیپارٹمنٹ  وچّ اک ایسوسیئیٹ پروفیسر ہے۔ اوہ بھارت دی نریگا یوجنا نوں عمل وچّ لیاؤن لئی سرگرم طور تے کم کر رہی ہے۔ اوہ جی بی پنت سماجک وگیان سنستھان ،  الہٰ آباد یونیورسٹی نال جڑی رہی اتے دلی دے سکول آف اکونامکس دی ترقی لئی معاشیات سنستھان دی اک وزیٹر ہے۔ اس نے نریگا،  سروجنک ونڈ پرنالی (پیڈیئیس) اتے بھارت نال متعلق ہور سماجی - اقتصادی مدعیاں دا وشلیشن کرن بارے کافی کجھ سودھ پتر شائع کیتے ہن۔ اس دا سبھ توں اہم پروجیکٹ نریگا دے کم دا "سموہ ماپ"  -  جلور پریوگ ہے۔ اس دے سبھ توں ودھ حوالیاں لئی ورتے گئے پیئر-رویو ہوئے پرچے ہن:

## حوالے

## باہری لنک
* <span class="cx-segment" data-segmentid="67">'''ریتکا'''</span> کھیرا نال انٹرویو 
* کالم ہندو 
* http://www.hindustantimes.com/editorial-views-on/columnsothers/Not-all-that-unique/Article1-593541.aspx 
*  17:45 منٹ تے  
* http://hss.iitd.ac.in/faculty/reetika-khera آئیائیٹی دلی ویبپیج
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
رنجیت سنگھ بھنڈر

**رنجیت سنگھ بھنڈر** اک بہت اُگھا لکھاری ہے۔اسدے کہانی مجموعے بہت گھٹّ ہن۔ اسدا پلیٹھا کہانی مجموعہ 1999 چ چھپیا سی۔جس دا نہ "دکھدی رگ"  ہے۔ بلندپری اسدی ہور کتاب ہے۔ایہہ وی اک کہانی مجموعہ ہی ہے۔

گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:جٹ
راجیہ سبھا

**راجیہ سبھا** بھارتی جمہوریت دا اُپرلا نمائندہ ایوان ہے۔ لوک سبھا ہیٹھلا نمائندہ ایوان  ہے۔ کاؤنسل آف سٹیٹس، جنوں راجیہ سبھا وی کیہا جاندا ہے، اک اجیہا نام ہے جسدا اعلان سبھاپیٹھ ولوں سبھا وچّ 23 اگست، 1954 نوں کیتا گئیا سی۔ اس دی اپنی خاص خاصیتاں ہن۔ بھارت وچّ دوسرے ایوان دی شروعات 1918 دے مونٹیگ - چینسفورڈ پرتیویدن ولوں ہویا۔ بھارت سرکار تحت، 1919 وچّ اس ویلے ودھانمنڈل دے دوسرے ایوان  دے طور اتے کاؤنسل آف سٹیٹس دا سرجن کرن دا فیصلہ کیتا گیا جسدا اختیار محدود سی اتے جو واقعی: 1921 وچّ حقیقت وچّ آیا۔ گورنر - جنرل  کاؤنسل آف سٹیٹس دا پدین پردھان ہندا سی۔ بھارت سرکار تحت، 1935 دے ایکٹ ولوں اس دے گٹھن چّ شاید ہی کوئی تبدیلی کیتے گئے۔

آئینی سبھا، جسدی پہلی بیٹھک 9 دسمبر 1946 نوں ہوئی سی، نے وی 1950 تکّ مرکزی ودھانمنڈل دے روپ وچّ کارج کیتا، پھر اسنوں عارضی پارلیمنٹ دے روپ وچّ تبدیل کر دتا گیا۔ اس معیاد دے دوران، مرکزی ودھانمنڈل جنوں آئینی سبھا (ودھائی) اتے اگے چلکے عارضی پارلیمنٹ کیہا گیا، 1952 وچّ پہلاں چون کرائے جان تکّ، اک - ایوانی رہا۔

آزاد بھارت وچّ دوسرا پارلیمنٹ دی اپیوگتا اتے انپیوگتا دے سنبندھ وچّ سنویدھان سبھا وچّ پھیلیا بحث ہوئی اتے انتت: آزاد بھارت لئی اک دوسدنی ودھانمنڈل بناؤن دا فیصلہ مکھ روپ ولوں اسلئی کیتا گیا کیونکہ پرسنگھیئے پرنالی نوں بیہدوودھتاوانوالے انھے وشال دیش لئی سبتوں زیادہ سہج سوروپ دی سرکار منیا گیا۔ واقعی:، اک پرتکھ روپ ولوں چنیا ہویا ایکل سبھا نوں آزاد بھارت دے ساہمنے آؤن والی چنوتیاں دا سامنا کرن لئی تھوڑا سمجھیا گیا۔ کاؤنسل آف سٹیٹس دے روپ وچّ گیات اک اجیہے دوسرا سدن دا سرجن کیتا گیا جسدی سنرچنا اتے نرواچن پدھتی پرتئکشت: چنیا ہویا لوک سبھا ولوں پورنت: بھنّ سی۔ اسنوں اک اجیہا ہور سدن سمجھیا گیا، جسدی میمبر گنتی لوک سبھا (ہاؤس آف پیپل) ولوں گھٹّ ہے۔ اس دا آشئے پرسنگھیئے سدن ارتھات اک اجیہی سبھا ولوں سی جسدا نرواچن راجاں اتے دو سنگھ راج کھیتراں دیاں سبھاواں دے چنیا ہویا میبراں دوارا کیتا گیا، جہناں وچّ راجاں نوں سامان ترجمانی نہیں دتا گیا۔ چنیا ہویا میبراں دے علاوہ، راشٹرپتی دوارا سبھا لئی باراں میبراں دے نامنردیشن دا وی نردیش کیتا گیا۔ اس دی میمبری ہیتُ ہیٹھلا عمر تیہہ سال نئت کیتی گئی جدوں کہ ہیٹھلے سدن لئی ایہہ پنجھی سال ہے۔ کاؤنسل آف سٹیٹس دی سبھا وچّ گرما اتے پرتیشٹھا دے حصے سنیوجت کیتے گئے۔ اجیہا بھارت دے اپراشٹرپتی نوں راج سبھا دا پدین سبھاپتی بناکے کیتا گیا، جو اس دی بیٹھکاں دا صدارت کردے ہاں۔ راج سبھا ولوں سبندھت سنویدھانک نردیش سنرچنا / گنتی
سنویدھان دے انچھید 80 وچّ راج سبھے دے میبراں دی ادھکتم گنتی 250 نردھارت کیتی گئی ہے، جہناں وچوں 12 میمبر راشٹرپتی دوارا نامنردیشت کیتے جاندے ہاں اتے 238 میمبر راجاں دے اتے سنگھ راج کھیتراں دے پرتندھی ہندے ہاں۔ تد وی، راج سبھے دے میبراں دی ورتمان گنتی 245 ہے، جہناں وچوں 233 میمبر راجاں اتے سنگھ راجکشیتر دلی اتے پڈچیری دے پرتندھی ہن اتے 12 راشٹرپتی دوارا نامنردیشت ہاں۔ راشٹرپتی دوارا نامنردیشت کیتے جان والے میمبر اجیہے ویکتی ہونگے جہناں نوں ساہت، وگیان، کلا اتے سماج سیوا جویں مضموناں دے سنبندھ وچّ وشیش گیان جاں ووہارک انوبھوَ ہے۔

## حوالے

گٹھ:بھارت دی پارلیمینٹ
گٹھ:بھارت سرکارگٹھ:سرکارگٹھ:حکومت
پونم سنہا

**پونم سنہا** اک بھارتی فلمی اداکارہ ہے، جو کہ خاص کرکے ہندی سنیما وچّ اپنے **کومل** نام کرکے جانی جاندی ہے۔ اوہ سابقہ مس ینگ انڈیا (1968) وی ہے اتے اسنے دو فلماں بنائیاں وی  ہے۔

**پونم سنہا** 
اک بھارتی سیاست دان تے سابق اداکارہ، فیشن ماڈل نيں۔ اس نے اپنے ابتدائی کیریئر وچ کومل دے ناں تو‏ں ہندی سنیما وچ کم کيتا۔ اسنو‏ں 1968ء وچ مس ینگ انڈیا دا تاج پہنایا گیا۔ اس د‏ی شادی اداکار تے سیاست دان شتروگھن سنہا نال ہوئی۔ اس نے ہندی فلماں وچ مرکزی کرداراں وچ کم کيتا تے دو فلماں وی پروڈیوس کیتیاں۔ 

## مڈھلا جیون
پونم د‏‏ی پیدائش حیدرآباد، دکن وچ ، اک سندھی خاندان وچ پونم چندرامانی دے ناں نال ہوئی سی۔ 

## نجی زندگی اتے پروار
اوہ بھارتی فلمی اداکار اتے سیاستدان شتروگھن سنہا دی بیوی ہے۔ پونم سنہا نے بمبے یونیورسٹی توں انگریزی دی ایمّ.اے. کیتی ہوئی ہے۔ اوہ سوناکشی سنہا، لو سنہا اتے کش سنہا دی ماں ہے۔

## ذا‏تی زندگی
اس د‏ی شادی اداکار-سیاست دان شتروگھن سنہا نال ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں دے جڑواں بیٹے نيں، اداکار لو سنہا تے کش سنہا، تے اک دھی، بالی وڈ اداکارہ سوناکشی سنہا ا‏‏ے۔ 

فی الحال اوہ اپنے شوہر، بیٹےآں تے دھی سوناکشی سنہا دے نال جوہو ک‏‏‏ے اپنے بنگلے، رامائن وچ رہندی ا‏‏ے۔  سوناکشی، اس د‏ی دھی نے کہیا سی کہ اوہ ماں/باپ د‏‏ی لڑکی ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے والدین دے نال رہندی اے تے اس دے پاس اپنے والدین دے گھر وچ لوڑ د‏‏ی تمام جگہ موجود اے تے ایہ کہ اس دا اپارٹمنٹ اک اسٹوڈیو تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ 

## سیاست
16 اپریل 2019ء نو‏ں، اوہ سماجوادی پارٹی وچ شام‏ل ہوئیاں،  جداں کہ انہاں دے شوہر شتروگھن سنہا نے بی جے پی تو‏ں استعفا دینے دے بعد انڈین نیشنل کانگریس وچ شمولیت اختیار کيتی۔  اوہ بھارت دے عام انتخابات، 2019ء (لوک سبھا الیکشن) لکھنؤ (لوک سبھا حلقہ) تو‏ں راج ناتھ سنگھ تو‏ں ہار گئياں۔

## کیریئر
انہاں نو‏ں اپنی تمام فلماں وچ بطور ہیروئن کومل دے ناں دے طور اُتے دتا گیا، جنہاں وچ جگری سجݨ، دل دیوانہ تے ہور شام‏ل نيں۔ انہاں نو‏ں شتروگھن سنہا دے نال فلم سبک (1973ء) وچ کاسٹ کيتا گیا سی۔ بعد وچ دونے نے 1980ء وچ شادی کر لئی۔ اس تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی ملاقات ٹرین دے اک ڈبے وچ سفر دے دوران وچ ہوئی سی۔ 

اس د‏ی شادی دے بعد، اس نے اپنے بچےآں د‏‏ی پرورش دے لئی اپنے اداکاری دا کیریئر کافی حد تک چھڈ دتا۔ 
تِیہہ سال دے طویل وقفے دے بعد، اس نے فلم جودھا اکبر (2008ء) وچ ملکہ حمیدہ بانو بیگم — شہنشاہ اکبر د‏‏ی والدہ دا کردار ادا کیتا، جسنو‏ں اشوتوش گواریکر د‏‏ی ہدایت کاری وچ ریتیک روشن نے بنایا سی۔۔

## ہور ویکھو
* اداکارہ

## حوالے

گٹھ:1949 دے جم
گٹھ:آندھرا پردیش د‏‏یاں سواݨیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان
گٹھ:بھارتی اداکاراں دے نامکمل مضامین
گٹھ:بھارتی سواݨیاں فلم پروڈیوسرز
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ہندو
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں اداکاراواں
گٹھ:حیدرآباد، دکن دے فلم پروڈیوسر
گٹھ:سماج وادی پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں

## فلمی جیون
* *[[جگری دوست]]* (1968)
* *[[آدمی اور انسان]]* (1969)
* *[[آگ اور داغ]]* (1970)
* *سبق* (1973)
* *[[شیطان (1974 فلم)|شیطان]]* (1974)
* *[[دل دیوانہ]]* (1974)
* *[[ڈریم گرل (1977 فلم)|ڈریم گرل]]* (1977)
* *[[متر، مائی فرینڈ]]* (2002)
* *[[یودھا اکبر]]* (2008)
; نرماتا وجوں
* *[[پریم گیت]]* (1981) (سہائک نرماتا)
* *میرا دل لیکے دیکھو* (2006)

## حوالے

## باہری لنک
* 

گٹھ:جم 1949
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
منک براڑ

**<span class="cx-segment" data-segmentid="58">منک</span><span class="cx-segment" data-segmentid="60"></span> براڑ** (جنم 4 نومبر 1980) اک جرمن-بھارتی ماڈل، اداکارہ اتے نرماتا ہے۔ منک نوں بالیوڈّ فلماں اتے بھارتی ٹیلیوژن شوآں وچّ اپنے کم لئی جانیا جاندا ہے۔

## شروعاتی سال
منک دا جنم 4 نومبر 1980 نوں فرینکفرٹ، جرمنی وچّ پنجابی ماپیاں دے گھر ہویا سی، جو بھارت توں جرمنی چلے گئے سی۔  اپنے نام بارے منک کہندی ہے، "ایہہ اک بہت ہی ولکھن نام ہے، منک اک جانور ہے، جو کہ پانی نوں اتے آزادی پیار کردا ہے, اتے قیمتی فر لئی جانیا جاندا ہے۔" اس دا پالن پوسن جرمنی وچ ہویا۔ چھوٹی ہندی منک اک میجسٹریٹ بننا چاہندی سی۔ اس نے جرمنی توں پڑھائی کیتی اتے بیچلر دی ڈگری مکمل کیتی۔

## شروعاتی کیریئر
اداکار دیو آنند نے بھارتی فلم صنعت وچّ منک دی جان پچھان کروائی جدوں اوہ 13 سال دی سی۔  بھارتی فلم ادیوگ وچّ اس دی شروعات دیوَ آنند دی ہندی فلم *پیار کا ترانہ*، نال ہوئی سی جسنوں ستمبر، 1993 وچّ رلیز کیتا گیا سی۔  پھر اسنے *جنگ* (1996), *سات رنگ کے سپنے* (1998), *یمراج *(1998), *<nowiki/>'ہم آپکے دل میں رہتے ہیں* (1999), *گنگا کی قسم* (1999), *جوالامکھی *(2000), *اجنبی* (2001), *زہریلا* (2001), *پتاہ* (2002), *چلو عشقَ لڑائیں* (2002), *بارڈر ہندوستان کا* (2003), اتے *اوپس* (2003) ورگیاں بہت فلماں وچّ آئی۔ اس نے کجھ کھیتری دکھنی بھارتی فلماں وی وچ کم کیتا ہے،  جنہاں وچّ اک تیلگو فلم، *پریمتا را* (2001) وی شامل ہے۔

## حوالے

گٹھ:جم 1980
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:بھارتی عورت ماڈلاں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
روپی کور

**روپی کور** ہے، اک کینیڈیئن فیمینسٹ شاعرہ، لکھاری، اتے بولے شبد کلاکار ہے۔ اسنوں اپنے شعراں نوں آنلائن پوسٹ کرن صدقہ انسٹاپوئٹ وجوں جانیا جاندا ہے،  جس وچّ انسٹاگرام اسدا مڈھلا پلیٹ فارم ہے۔  اسنے 2015 وچّ شعری اتے گد دی اک کتاب شائع کیتی جسدا سرلیکھ ہے دودھ اتے شہد، جو تشدد، استحصال، پریم، نقصان، اتے ناریتو دے مضموناں نوں مخاطب ہے۔

## زندگی
روپی کور دا جنم پنجاب ،بھارت وچّ ہویا سی اتے اوہ اپنے ماپیاں نالٹورنٹو، کینیڈا آ گئی سی جد اوہ مساں 4 سال دی سی۔ اک بچی دے روپ وچّ، اسنے اپنی ماں کولوں چتر بناؤن اتے پینٹ کرن دی پریرنا لئی سی۔ اوہ اپنے دوستاں نوں اوہناں  دے  جنم دن تے کویتاواں لکھ دندی جاں اپنے مڈل سکول کرشیس نوں سنیہا لکھدی سی۔  اس نے واٹرلو یونیورسٹی، اونٹاریؤ وچّ سبھاشن-کلاشن ووسائک لیکھنی دی پڑھائی کیتی۔  اوہ ورتمان وچّ اپنے ماتا - پتا اتے چار بھراواں دے نال برینپٹن، اونٹاریؤ وچّ رہندی ہے۔ برینپٹن وچّ ٹکن توں پہلاں کور اتے اس دے  پروار نے وار وار،  کل ملاکے ستّ وار جگہ بدلی کیتی سی۔

## کم
کور نے سماجی میڈیا ویبسائٹاں جویں کہ انسٹاگرام اتے ٹمبلر  دے مادھئم نال آنلائن کویتا وچّ اپنا کیریئر شروع کیتا۔  اس دے  زیادہ الیکھنی کماں وچّ ماہواری اتے اس دا فوٹو-نبندھ ہے،  جو کہ ماسک دھرم  دے نال جڑے ساماجک ٹیبوواننوں چنوتی دین لئی درش کاوَ  دے اک ٹکڑے دے روپ وچّ ورنت ہے۔  اسدے کماں وچّ ملدے عامَ مضموناں وچّ گالاں، ناریتو، پریم اتے دل دا درد شامل ہن۔ اکتوبر 2015 وچّ، کور نے اپنا ساموہک کارج *دودھ اتے شہد* کتاب وچّ پرکاشت کیتا۔ روپی کور نے کیہا ہے کہ سشکتیکرن لکھن لئی اس دی پسندیدہ چیز ہے کیونکہ ایہہ میری اپنے آپ دی سبھ توں چنگی دوست بنن اتے مینوں میری ضرورت ویلے صلاحَ دین دی طرحاں ہے۔  روپی نے اینڈریوج میکمیل پبلشنگ اتے شوسٹر کناڈا دے نال دو ہور کتاباں نوں رلیج کرن دا اقرار کیتا ہے، جس وچوں پہلی 2017 دی پتجھڑ وچّ جاری کیتی جانی ہے۔

## حوالے

گٹھ:جم 1992
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی شاعر
سنیہ رانا

**سنیہ رانا** (جنم 18 فروری 1984 عیسوی) اک بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم دی کھڈاری ہے۔ اوہ سجے ہتھ دی بلیباز اتے گیندباز ہے۔
## ہور ویکھو
* بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم
* بھارتی خواتین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاریاں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:جم 1984
گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گُلڡنت فارغ

**گُل ڡنت فارغ** (جنم 15 جنوری 1932) اک پنجابی شاعر اے ۔ گُلڡنت فارغ نے بہت ساریاں انگریزی رچناواں دا پنجابی ترجمہ کیتا اے ۔ لکھاری نے زیادہ تر شعری روپ وچ ای رچنا کیتی اے ۔ اوہناں دی اک گلپ رچنا وی ملدی اے ۔

## جیون
گُلڡنت فارغ دا جنم 15 جنوری 1932 نوں پنڈ باہلا ،ڈاک خانا گڑدیوالا ، ضلع ہشیا رپور ڡچ ہویا ۔ اوہناں دا پیؤ دے ناں ماسٹر تارا سنگھ اے ۔ تعلیم دے میدان وچ لکھاری نے ایم.اے. (پنجابی،انگریزی)، بی.اے.آنرز (پنجابی) کیتی اے ۔

## پیشا
گُلڡنت فارغ اک استاد سن ۔ اوہناں نے پہلاں سکول تے فیر سرکاری کالج سنگرور وچ پڑھایا (1954 توں 1961 تک)۔ پنجاب سرکار، پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ، مرکزی سرکار دے وزارت زراعت تے صحت تے پروار بھلائی وزارت وچ کم (1961 توں 1990 تک)، پروار بھلائی ڈیپارٹمنٹ ، صحت  تے پروار بھلائی وزرات توں ریٹائرڈ  ہوئے ۔

## رچناواں
# چاندی دا پل  (کہانی)

### شعری-رچنا
# پتجھڑ ( گربخش باہلوی نال سانجھی-1961)
# اک دھند سنہری (1962)
# نیلاکشی (1965)
# چپّ دے بول (1986)
# سواہ دی ڈھیری (1988)
# مٹی دا پرچھاواں (1989)
# اکلونجھڑے
# الوداع توں بعد (وارتک رچنا- 1999)

### ترجمہ رچناواں
# سبزیاں
# شنگار رکھ (ڈاکٹر.مہیندر سنگھ رندھاوا)
# بغیچے دے پھلّ  

## حوالے

گٹھ:جم 1932
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شاعر
نیروپا رائے

**نیروپا رائے** (جنم **Kokila Kishorechandra Bulsara**; ; 4 جنوری 1931 – 13 اکتوبر 2004) اک بھارتی اداکارہ ہے۔  اوہ ہندی فلماں وچّ اداکارہ ہے۔ اسنے فلماں وچّ زیادا طور اتے ماں دا کردار کیتا۔ اسنے شروعات وچّ مکھ کرداراں لئی کم کیتا پر 1970 اتے 1980 دوران اوہ ماں دے کردار وچّ نظر آئی۔ اسنے اپنے 50 سال دے اداکاری کریئر وچّ 275 فلماں وچّ کم کیتا۔

## نجی زندگی
نیروپا رائے دا جنم ولساڑ، گجرات وچّ ہویا۔ اسدا بچپن دا نام کوکلا کشورچندراں بلساراں سی۔ اس دا ویاہ 15 سال دی عمر وچّ کمل رائے تے اوہ  ممبئی آ گئی۔ اسدے دو پتر، یوگیش اتے کرن ہن۔ فلم کریئر وچّ قدم رکھدیاں اسنے اپنا نام بدل لیا۔
 

## انعام
# 
# فلمفیئر ودھیا معاون اداکارہ دا انعام
# بنگال فلم پترکار' ایسوسی ایشن –معاون اداکارہ دا انعام

## حوالے

گٹھ:جم 1931
گٹھ:20ویں صدی دیاں فلمی اداکاراں
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
ڈائنا ایدُلجی

**ڈائنا فرام ایدُلجی ** (جنم 26 فروری 1956) اک سابقہ بھارتی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ہے۔ اسدا جنم ممبئی وچّ ہویا سی اتے اسنے چھوٹی عمر توں ہی کھیڈاں وچّ حصہ لینا شروع کر دتا سی۔ جس سمیں ڈائنا نے کرکٹ کھیڈنی شروع کیتی، اس سمیں بھارت وچّ خواتین کرکٹ پرچلت ہونی شروع ہوئی سی۔ اسنے اپنی پہلی کرکٹ لڈی 1975 وچّ کھیڈی سی۔ پھر 1978 وچّ اسنوں ٹیم دا کپتان بنا دتا گیا۔ 120 وکٹاں نال اوہ بھارت دی (ٹیسٹ کرکٹ وچّ) سبھ توں زیادہ وکٹاں حاصل کرن والی کھڈارن ہے۔

1983 وچّ ڈائنا نوں کھڈاریاں نوں دتا جان والا سبتوں وڈا اوارڈ "ارجن اوارڈ" دتا گیا سی اتے پھر 2002 وچّ اسنوں بھارت سرکار نے پدم شری اوارڈ دتا  سی۔ ڈائنا ایدُلجی بھارت دیاں مہان کرکٹ کھڈارناں وچوں اک سمجھی جاندی ہے۔ 
30 جنوری 2017 نوں ڈائنا نوں بھارتی سپریم عدالت   بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ دے انتظامی پینل وچّ شامل کیتا گیا ہے۔
## حوالے

گٹھ:جم 1956
گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
نمرا بُچّا

**نمرا بُچّا ** اک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ اے ۔ اوہ کئی پاکستانی ٹی وی ڈرامےاں جویں دام، میرا یقین تے بندی وغیرہ وچ نظر آئی اے ۔

## مڈھلا جیون
نمرا بُچّا  دا پیؤ پاکستانی ایئرلاینز وچ کیپٹن سی ۔ اوہ بارد کالج وچ ڈرامے دی طالبہ رہی اے ۔

## نجی جیون
اوہ محمد حنیف، پاکستانی صحافی دی بیوی اے ۔ اوہ اک لکھاری اے تے اوہنے ہنکیس آف  کسپلوڈنگ مینگوس ناں دی کتاب لکھی اے ۔ اوہدی بھین ثنا  بُچّا  صحافی اے ۔

## فلموگرافی

### فلماں
* *[[منٹو (فلم)|منٹو]]*(2015)
* *[[ہو من جہاں]]* (2016)
* *جیون ہاتھی* (2016)
* *آزاد(2016) (2016)*
* *گرداب* (TBA)

### ٹی وی
* 2010 - دام
* 2011 - گھراورگھاٹا
* 2011 - ایک نظر میری طرف 
* 2012 - میرا یقین
* 2013 - سبز پری لال کبوتر
* 2014 - باندی

## حوالے

گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی لوک
روپانجلی شاستری

**روپانجلی شاستری** (; جنم 14 نومبر 1975 نوں اندور، مدھیہ پردیش وچّ) اک سابقہ بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری ہے۔ اوہ بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم وچّ ٹیسٹ کرکٹ اتے ون ڈے کرکٹ کھیڈدی رہی ہے۔ اسنے بھارتی ٹیم لئی اک ٹیسٹ میچ اتے 12 او.ڈی.آئی. میچ کھیڈے ہن۔
## حوالے

گٹھ:جم 1975
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
مونیکا بیدی

**مونکا بیدی** (جنم 18 جنوری 1975 وچّ، ہشیارپور، پنجاب) اک فلم  اداکارہ اتے ٹیلیوژن اداکارہ ہے۔ اسنے اپنے کریئر دی شروعات ہندی فلم نال 1990 دے ادھ وچّ کیتی۔ اس نے بگّ باس 2 وچّ وی حصہ لیا اتے سٹار پلسّ اتے ساراوتچندراں دے کردار وچّ اینجیار آئی۔ 

## فلموگرافی
Directed by

## ٹیلیوژن

## حوالے

گٹھ:جم 1975
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ہشیارپور دے لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
غازی محمد ایوب خان

**غازی محمد ایوب خان** (پشتو : غازي محمد ايوب خان‎) (1857 –  7 اپریل 1914)  12 اکتوبر 1879 توں  31 مئی 1880 تکّ افغانستان دا امیر سی اوہ دوسری اینگلو افغان لڑائی وچّ افغاناں دا لیڈر سی۔ اوہ کجھ سمیں لئی ہرات دا گورنر وی رہا۔ اسنوں *د افغان پرنس چارلی* وی کیہا جاندا سی۔ ہن اسنوں افغانستان دے ہیرو دے روپ وچّ یاد کیتا جاندا ہے اتے اسنوں پشاور وچّ دفنایا گیا۔

## حوالے

## باہری لنک
*Relic hunters rob gravestone of Sardar Ayub Khan (The News, 7th June 2010)
*Relics stolen from graveyard still untraced (The News, 10th June 2010)
*Here lies the Victor of Maiwand by Dr. Ali Jan

گٹھ:افغان لوک
گٹھ:جم 1857
گٹھ:موت 1914
گٹھ:افغان شخصیتاں
روشنی والیا

**روشنی والیا** (جنم 20 ستمبر 2002, الہ آباد، اتر پردیش) اک بھارتی بال اداکارہ ہے۔ 

والیا نے اپنے کیریئر دی شروعات ٹیلیوژن اشتہاربازی نال کیتی اتے پہلے ٹیلیوژن شوٕ *میں لکشمی اس آنگن کی* وچّ اداکاری کیتی۔ بعد وچّ، اسنے کئی شوآں *بھارت کا ویر پتر- مہارانا پرتاپ *، *گمراہ: اینڈ آف انوسینس* اتے یہ وعدہ رہا وچّ کم کیتا۔

## جیون اتے کیریئر
روشنی والیا دا جنم 20 ستمبر 2001 نوں الہ آباد، اتر پردیش، بھارت وچّ ہویا۔ ایہہ اس سمیں ممبئی وچّ رہندی ہے۔ اس دی اک بھین، نور والیا، جو اس توں وڈی ہے۔ والیا
دا نانا اک فوجی افسر ہے۔

والیا نے اپنے کیریئر دی شروعات ٹیلیوژن توں کیتی۔ اسنے لائف اوکے اپر آؤن والے اک ناٹک وچّ "میں لکشمی تیرے آنگن کی" وچّ بطور جیانا کردار نبھائیا۔ بعد وچّ، اسنے لائف اوکے تے دوجے ناٹک "رنگا رنگا روجیز*"*، وچّ سمیر سونی دا کردار ادا کیتا۔  2014 وچّ، والیا نے "بھارت کا ویر پٹے: مہارانا پرتاپ" وچّ مہارانا پرتاپ دی پہلی بیوی مہارانی اجابدے دا مکھ کردار نبھائیا۔ 

## فلموگرافی

### ٹیلیوژن

### فلماں

## حوالے

گٹھ:جم 2001
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراں
گٹھ:اتر پردیش دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
اکمل خان

**اکمل خان** (جنم 11 نومبر، 1929, لاہور، پاکستان   موت   11 جون، 1967 ) اک اداکار اتے پاکستان وچ گائک سی
 
ملنگی اسدی مشہور پنجابی فلم سی ۔

گٹھ:فلمی اداکار
گٹھ:پاکستانی لوک
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
ایان علی

thumb|ایان علی
**ایان علی** (انگریزی: Ayyan Ali) اک پاکستانی ماڈل، گائکہ اتے اداکارہ اے۔

## نجی جیون
14 مارچ، 2015 نوں پاکستان ایئرپورٹ سیکیورٹی دستے نےایان علی نوں کالا دھن لے کے جان دے الزام ہیٹھ گرفتار کر لیا سی۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی لوک
رتی پانڈے

**رتی پانڈے **اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ ہے۔ اسنے*[[ہٹلر]] دیدی، ملے جب ہم تم* (2008), *ہر گھر کچھ کیہتا ہے* *اتے شادی سٹریٹ*  ٹیلیوژن شوآں وچّ کم کیتا۔

## مڈھلا جیون اتے پچھوکڑ
رتی پانڈے دا جنم آسام وچّ ہویا، ایہہ ستّ سال اتھے رہی اتے اپنی مڈھلی سکھیا پوری کیتی۔ اس توں بعد ایہہ پٹنا چلی گئی جتھے اسنے سینٹ. کیرنز ہائی سکول توں اپنی اگلی پڑھائی کیتی۔ اس توں بعد اسنے اپنی سکولی پڑھائی کیندریا ودالیا سکول، صدیق نگر، نویں دلی توں پوری کیتی۔ پانڈے نے دلی یونیورسٹی توں  کامرس  کیتی۔

## کیریئر
*پانڈے نے اپنے کیریئر دی شروعات 2006 وچّ آئیڈیا زی سنیسٹار کی کھوج* توں کیتی۔ اسنے کئی میوزک ایلبماں وچّ اہم کم کیتا۔  اسنے سونی ٹیوی اپر آؤن والے شوٕ *سی.آئی.ڈی*، اتے سہارا ون اپر آؤن والے شوٕ *رات ہونے کو ہے*  توں وی اپنی پچھان بنائی۔ اسنے جونیئر کلاکار وجوں سنجے دتّ دی *فلم [[لگے رہو منا بھائی|لگے رہو منا بھائی وچّ]]*  وی کم کیتا۔

## ٹیلیوژن

### میزبانی

### فلماں

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
گٹھ:جم 1982
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی فلمی جگت
سدرہ بتول

**سدرا بتول** اک پاکستانی اداکارہ ہے۔ اسدے کجھ چرچت سیریل داغ (2012), یہ زندگی ہے (2012), شک ہماری گلیوں میں(2013) اتے پرورش(2014) ہن۔ اسدی شک ہماری گلیوں میں وچ اداکاری لئی اسنوں ہم اوارڈس وچ بیسٹ سوپ اداکارہ دا اعزاز ملیا۔

## فلموگرافی
* 2015 ہلاّ گلا(رم)

## ٹیلیوژن
* 2012 داغ
* 2012 یہ زندگی ہے
* 2013 خدا دل میں ہے
* 2013 شک ہماری گلیوں میں
* 2014 پرورش
* 2014 ارینج میرج
* 2014 اگر (ٹیلیفلم)
* 2015 دل کا کیا رنگ کروں
* 2015 اے زندگی
* 2015 وفا نا آشنا
* 2015 لوَمیںٹوسٹ
* 2015 شکشت
* 2016 بن روے

## حوالے

گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پاکستانی عورت ماڈلاں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
روتھ منورما

**ڈاکٹر. رُتھ منورما** (جنم 30 مئی 1952) بھارت وچ دلت سرگرمی لئی اپنے کم لئی جانی جاندی ہے۔ 2006 وچّ اسنوں رائیٹ لائولیہڈّ اورگ  نال نوازیا  گیا سی۔

اس نوں 2014 جنرل چوناں ویلے  جنتا دل (سیکولر) دی بنگلور دکھنی (لوک سبھا حلقے) توں امیدوار بنایا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1952
گٹھ:دلت
گٹھ:بھارتی عورتاں دے حقاں دے سرگرم کارکن
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
ورجن آئیلینڈ

**ورجن آئیلنڈ جاں ورجن جزیرے** امریکہ دے بحر اوقیانوس وچ جزیرے نیں ۔

**ورجن جزیرے** (Virgin Islands) جزائر لیوارڈ دا مغربی جزائر گروپ نیں، جو انٹیلیز اصغر دا شمالی حصہ ہے تے بحیرہ کیریبین تے بحر اوقیانوس بنادنا ہے۔ سیاسی طور اپر مشرقی جزائر برطانوی ورجن جزیرے تے مغربی جزائر امریکی ورجن جزیرے بنادنے نیں۔

## تریخ
امریکہ نے ڈنمارک توں ورجن آئیلینڈ ۱۹۱۷ء(اج کلھ مشہور ٹورسٹ سینٹر) نوں ڈھائی کروڑ ڈالر وچ خریدیا سی۔

## ہور ویکھو
* برطانوی ورجن جزیرے
* امریکی ورجن جزیرے
* ہسپانوی ورجن جزیرے
* انٹیلیز اصغر

## بیرونی جوڑ

*حکومت برطانوی جزائر ورجن 
*امریکی جزائر ورجن 

گٹھ:امریکہگٹھ:امریکہ دا جغرافیہگٹھ:جزیرے
ہسپانوی ورجن جزیرے

**ہسپانوی ورجن جزیرے** (Spanish Virgin Islands) جنہیں سابقہ طور اُپر ** پیسج جزیرے** (Passage Islands) کہیا جاندا سی، تے انہاں **[[پورٹو ریکی ورجن جزیرے]]** (Puerto Rican Virgin Islands) وی کہیا جاندا ہے ورجن جزیرے دا پورٹو ریکو دا حصہ نیں۔

## حوالے

گٹھ:پورٹو ریکو جزیرے
گٹھ:ورجن جزیرے
گٹھ:جزیرے
مدھوبالا

**مدھوبالا** (انگریزی: Madhubala; 1933–1967) دے نام نال جانی جاندی **ممتاز جہاں بیگم دہلوی** اک بھارتی ہندی فلمی اداکارہ سی۔ اسنے فلم بسنت (1942) وچّ اک بال کردار نال اپنی اداکاری دی شروعات کیتی اتے پھر محل (1949), مسٹر اینڈ مسز 55 (1955), چلتی کا نام گاڑی (1958) اتے مغل اعظم(1960) وغیرہ فلماں نال اوہ فلمی پردے دی اگھی اداکارہ بن گئی۔

## مڈھلا جیون

مدھوبالا دا جنم برطانوی ہند وچّ دلی وکھے 14 فروری 1933 نوں پٹھان پچھوکڑ والے اک مسلمان پروار وچّ ہویا۔ اس دے بچپن دا نام ممتاز بیگم جہاں دہلوی سی۔ اوہ مسلم پروار نال تعلق رکھدی سی۔ اس دے پیؤ دا نام عطا اﷲ خان سی۔ اوہ اپنے ماں پیؤ دے 11 بچیاں وچوں 5ویں اولاد سی۔ اس دے پیؤ دی نوکری چھٹّ جان توں بعد اوہ دلی توں ممبئی آ گئے۔ اس دے پروار نوں کافی جدوجہد دے دور وچوں لنگھنا پیا۔ مدھوبالا تے اس دا پیؤ اکثر بمبے فلم سٹوڈیؤ وچّ کم لبھن جاندے سن۔ بالیوڈّ دی مارلن منرو وجوں جانی جاندی مدھوبالا نے بال کلاکار وجوں 9 سال دی عمر وچّ پہلی وار فلم بسنت (1942) وچّ کم کیتا۔ اس نے کئی ہور فلماں وی بال کلاکار وجوں کیتیاں۔ دیوکا رانی اس دی اداکاری توں متاثر ہو گئی اتے اس نے اس دا نام ممتاز بیبی توں بدل کے مدھوبالا رکھ دتا۔ اس نوں ڈانس، سنگیت دی سکھیا بچپن وچّ ہی دتی گئی۔ صرف 12 سال دی عمر وچّ ہی اوہ کار چلاؤن لگّ پئی سی۔  1947 وچّ کیدار شرما نے فلم ‘نیل کمل’ بنائی جس وچّ راج کپور دے نال مدھوبالا نے مکھ کردار نبھائیا۔ اس فلم وچّ اس نے شاندار اداکاری کیتی۔

## کم

مدھوبالا نے اپنی اداکاری شروعات 1942 وچّ فلم بسنت وچّ اک بال کردار نال کیتی۔ اوہناں نے پہلا مکھ کردار 1947 وچّ فلم نیل کمل وچّ نبھایا جس وچّ اوہناں نال راج کمار سن۔ ایہہ فلم کجھ خاص نہیں کر سکی۔ استوں بعد اوہناں نے کئی فلماں وچّ کم کیتا جہناں وچّ امر پریم، دیش سیوا، پرائی آگ اتے لال دپٹہ شامل سن پر ایہہ وی کجھ خاص کامیاب نہیں ہوئیاں۔ اوہناں نوں پہلی کامیابی فلم محل (1949) توں ملی جس وچّ اوہناں دے نال اشوک کمار سن۔ مدھوبالا نے فلم جوالا، شرابی، ہاف ٹکٹ، بوائے فرینڈ، پاسپورٹ، جائلی نوٹ، محلوں کے خواب، برسات کی رات، دو استاد، انسان جاگ اٹھا، کلھ ہمارا ہے، باغی سپاہی، ہاوڑا برج، پولیس، کالا پانی، چلتی کا نام گاڈی، پھاگن، گیٹوے آف انڈیا، ایک سال، یہودی کی لڑکی، امر، ریل کا ڈبا، ارمان، سنگ دل، ساقی، خزانہ، آرام، نادان، بادل، ترانہ، نرالا، مدھوبالا، بے قصور، نشانہ، پردیس، اپرادھی تے ہور انیکاں فلماں وچّ شاندار اداکاری کیتی۔

## پرمکھ فلماں

## موت
مدھوبالا دل دی بیماری توں پیڑت سی۔ پہلاں تاں اس نے اپنی بیماری فلم والیاں توں لکائی رکھی، پر بعد وچّ سبھ نوں پتہ  چل گیا۔ کئی وار تاں شوٹنگ کردے سمیں ہی اس دی حالت خراب   ہو جاندی سی۔ اپنی زندگی دے آخری 7 سال اس نے بستر اُتے ہی لنگھائے۔ انت 23 فروری 1969 نوں بیماری دے کارن ہی اس دی موت ہو گئی۔ 
## ایہہ وی ویکھو
*مینا کماری

## حوالے

گٹھ:ہندی فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی مسلمان
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
میگھالیا

میگھالیا بھارت دی اک ریاست اے ۔

گٹھ:ایشیا دے خطے
گٹھ:بھارت
شیش محل ،پٹیالہ

**شیش محل** (شیشےآں دا محل) پنجاب دے پٹیالے شہر وچّ واقع ریاست پٹیالہ دی اک یادگار ہے۔ ایہہ موتی باغ پیلس دا حصہ سی۔ اس پیلس نوں مہاراجہ نرندر سنگھ نے 1847ء وچ بنوایا سی۔ پیلس دے ساہمنے اک سندر جھیل ہے جس اپر اک جھولا بنیا ہویا ہے جسنوں کہ لچھمن جھولا کیہا جاندا ہے۔ہندستان دیاں ریاستاں دے مہاراجیاں ولوں چلا ئے آپو اپنے سکے اتھے پٹیالہ دے شیش محل وچّ بند پئے ہن۔ ایتھوں تکّ کہ اتھے نانک شاہی سکے وی پئے ہن پر حیرانی دی گلّ ایہہ ہے کہ ایتھوں پٹیالہ ریاست دے سکے غائب ہن۔ پٹیالہ دے شیش محل وچّ پیٹیاں وچّ اتے شیشے دے بکسیاں وچّ بند قریب 29,700 سکے پئے ہن۔

گٹھ:ریاست ٹپیالہ
گٹھ:تریخی عمارتاں
گٹھ:بھارت دی تریخ
پہلی اینگلو مرہٹہ لڑائی

## پچھوکڑ

## شروعاتی پڑاز اتے پرندر دا معاہدہ

## وڈگاؤں

انگریزاں دی شمالی فوج کرنل(بعد وچ جنرل) تھومس ونڈم دی اگوائی دیر نال پہنچی، جس کارن اوہ بمبئی دی فوج نوں ہار توں نہ بچا سکے۔ بنگال دے گورنر جنرل وارن ہیٹنگز نے معاہدے نوں ایہہ کہہ کے نکار دتا کہ بمبئی دے اہلکاراں کول اس طرحاں دا معاہدہ کرن دا کوئی قانونی حق نہیں اے اتے گوڈارڈ نوں اس علاقے وچ کمپنی دا کم ویکھن دا حکم دتا۔

## وچکار بھارت اتے دکھن

وچکار بھارت وچ مہادجی نے اپنے-اپنے نوں مالوا کھیتر وچ کیمک نوں ٹکر دین لئی تعینات کیتا ہویا سی۔ شروع وچ مہادجی نوں سفلتا ملی اتے انگریز فوجاں نوں حدور ول پچھے ہٹنا پیا۔ 

## سالبائی دا معاہدہ

(سالبائی گوالیار توں دکھن-مشرق وچ 32 ک م  دی دوری اُتے واقع اے۔)

## عامَ جیون وچ

2013 دی ہالیوڈّ فلم د لورس اسے جنگ دے پس منظر اُتے بنی اے۔

## ایہہ وی ویکھو
* مراٹھا سلطنت
* تیجی اینگلو مرہٹہ لڑائی
* مراٹھا گھرانیاں دے راجاں دی لسٹ
*دوسری اینگلو مرہٹہ لڑائی
*اینگلو مرہٹہ لڑائیاں

## حوالے

## باہری کڑیاں
* Athale, Anil. Anil Athale on Joffe's Invaders۔ Retrieved جولائی 21, 2011.
* Beck, Sanderson. Marathas and the English Company 1701–1818 ۔ Retrieved Oct. 1, 2004.
* Hameed, Shahul. The First Anglo-Maratha War (1775–1782)۔ Retrieved Oct. 1, 2004.
* Indian History – British Period۔ Retrieved Oct. 1, 2004.
* Paranjpe, Amit et al. History of Maharashtra ۔ Retrieved Oct. 1, 2004.
* The Great Maratha – Mahadji Scindia by N.G.Rathod ۔ Retrieved جولائی 23, 2013.
 

 
گٹھ:1775 دیاں لڑائیاں
گٹھ:1776 دیاں لڑائیاں
گٹھ:1777 دیاں لڑائیاں
گٹھ:1778 دیاں لڑائیاں
گٹھ:1779 دیاں لڑائیاں
گٹھ:1780 دیاں لڑائیاں
گٹھ:1781 دیاں لڑائیاں
گٹھ:1782 دیاں لڑائیاں
گٹھ:ایسٹ انڈیا کمپنی دیاں لڑائیاں
گٹھ:1775 وچ برطانوی راج
گٹھ:1782 وچ برطانوی راج
گٹھ:برطانوی ہندگٹھ:ایسٹ انڈیا کمپنیگٹھ:جنگاںگٹھ:لڑائیاںگٹھ:برطانیہ دیاں لڑائیاں
گٹھ:مرہٹہ سلطنت
مونی رائے

**مونی رائے** (، ، ) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اتے ماڈل ہے۔ ایہہ بھارت دیان مشہور اداکاراواں وچوں اک ہے، اسنوں سبھ توں پہلاں *کیونکہ ساس بھی کبھی بہو تھی وچّ کرشناتلسی دے کردار کارن پچھان ملی*، اتے دیوو کے دیوَ...مہادیو وچّ  ستی دا کردار نبھائیا اتے *[[ناگن (ڈرامہ)|ناگن]]* ناٹک وچّ شوانیا اتے شوانگی دا کردار نبھائیا۔ اسنے *جنون – ایسی نفرت تو کیسا عشق * وچّ بطور میرا کردار ادا کیتا۔ ایہہ 2014 *جھلک دکھلا جا*  دی کونٹیسٹنٹ اتے آخری داعویدار رہی۔ مونی ٹرینڈ کتھک ڈانسر ہے۔ 

## کیریئر
مونی رائے نے 2007 وچّ ایکتا کپور *دے ڈرامے کیونکہ ساس بھی کبھی بہو تھی*  وچّ کرشناتلسی دا کردار نبھائیا۔ *پھر اسنے ذرا نچکے دکھا* دی وچّ حصہ لیا اتے اس شوٕ نوں جتیا۔ مونی نے پھر *کستوری ناٹک وچّ کم کرنا شروع کیتا۔*

## ٹیلیوژن

## فلماں

## دیکھو
* بھارتی ٹیوی اداکاراواں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:جم 1985
گٹھ:بنگالی لوک
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
رضیہ سلطانہ (سیاستدان)

**رضیہ سلطانہ** اک بھارتی سیاستدان ہے، جو ملیرکوٹلا صوبائی اسمبلی حلقے توں پنجاب صوبائی اسمبلی دی میمبر ہے۔ اتے پنجاب  اسمبلی دی اکو اک مسلمان میمبر ہے۔ اس نوں 2002, 2007 اتے 2017 وچّ پنجاب اسمبلی لئی 3 وار چنیا ہے۔ سلطانہ انڈین نیشنل کانگرس دی سرکار وچّ صوبائی وزیر  ہے۔ اس نے پنجاب صوبائی اسمبلی چوناں 2017 وچّ اپنے ہی بھرا محمد ارشد (عام آدمی پارٹی) نوں ہرایا۔

## نجی زندگی
رضیہ سلطانہ دا جنم درمیانے مسلمان گجر پروار وچّ ملیرکوٹلا وچّ ہویا سی۔ اوہ آئی.پی.ایس. افسر محمد مصطفے آئی پی ایس ڈی جی پی پنجاب دی بیوی ہے۔ انہاں دے   2 بچے ہن ۔

## سیاسی جیون
2000 دے شروع وچّ، اوہ پنجاب دی سرگرم سیاست وچّ شامل ہوئی سی۔ اس نے 2002 وچّ بھارتی قومی کانگرس وچّ امریندر سنگھ دی اگوائی وچّ  پنجاب اسمبلی چون ملیرکوٹلا توں لڑی اتے چنگے فرق نال جتی سی۔ اس نوں پنجاب اسمبلی لئی 2007 وچّ دوجی وار چنیا سی۔ 2012 وچّ، اوہ سیٹ جتن وچّ ناکام رہی سی لیکن 2017 وچّ اوہ مالیرکوٹلا توں پھر سیٹ دی نمائندگی کر رہی ہے۔  اس نے 2017 پنجاب اسمبلی چون وچّ اپنے ہی بھرا محمد ارشد (عام آدمی پارٹی) نوں ہرایا۔ سلطانہ انڈین نیشنل کانگرس دی وزیر ہے۔ 

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی مسلمانگٹھ:بھارتی مسلمانگٹھ:پنجابی شخصیتاں
رمنیکا گپتا

**رمنیکا گپتا** (جنم 24 اپریل 1930),  رمنیکا فاؤنڈیشن دی بانی اتے پردھان ہے۔ اوہ سی پی آئی(ایم) دی میمبر، اک قبائلی حقوق چیمپین،  سابقہ ٹریڈ یونین لیدر،  سییاستدان،  لکھاری اتے اڈیٹر ہے۔  اوہ کل بھارتی قبائلی ساہت منچ دی کوآرڈینیٹر ہے۔  اوہ 1979 توں 1985 تک بہار صوبائی اسمبلی دی میمبر سی۔
## زندگی
رمنیکا گپتا دا جنم 24 اپریل 1930 نوں سنام، پنجاب ،بھارت وچّ ہویا۔

## رچنا کارج
رمنیکا گپتا دیاں کئی مشہور کتاباں ہن۔ 

### شعری مجموعے
**پاتیاں پریم کی*
* *بھیڑ سطر میں چلنے لگی ہے*،
* *تم کون*
* *تل-تل نوتن*
**میں آزاد ہئی ہوں*
* *اب مورکھ نہیں بنینگے ہم*
* *بھلا میں کیسے مرتی*
* *آدم سے آدمی تک*
* *وگیاپن بنتا کوِ*
* *کیسے کروگے بنٹوارا اتہاس کا*، 
**پرکرتی یدھرت ہے*
* *پوروانچل: ایک کویتا-یاترا*
**عامَ آدمی کے لئے، کھونٹے*
**اب اور تب* 
**گیت-اگیت*
### ناول
**سیتا* 
**موسی* 

### ہور
**بہو-جٹھائی* (کہانی-مجموعہ)
**حادثے * (خودنویشت)
 
### کتاباں
**دلت چیتنا ساہتی* 
* دلت چیتنا سوچ 
**دلت سپنوں کا بھارت* 
* *یدگھرت عامَ آدمی* (سہ ماہی ہندی رسالہ)

## حوالے

گٹھ:جم 1930
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی لکھاری
گٹھ:ہندی لکھاری
ششی وادھوا

**ششی وادھوا** (جنم- جولائی 20, 1948) آل انڈیا انسٹیچیوٹ آف میڈیکل سائنسز، دلی دے ڈین ہن۔ اوہناںدے پرمکھ کھوج ہتّ ہن، ڈیولپمنٹل نیوروبائییولوجی، quantitative morphology  اتے الیکٹران مائیکروسکوپی۔ اوہناںدی لیبارٹری دا مکھ طور  تے دھیان ، انسانی دماغ دی ترقی کرن تے ہے۔

## References

گٹھ:جم 1948
گٹھ:زندہ لوکگٹھ:بھارتی لوک
ریاست میسور

thumbnail|کرشنا راجہ واڈیار چہارم

**میسور دا راج ریاست**  دکھنی ہندستان دی اک ریاست جاں راج سی جسدی نیہہ 1399 وچّ اجکلھ دے میسور دے نیڑے-تیڑے رکھی گئی سی۔ اس راج اتے اوڈیار راحٹبر دا راج سی، جہڑا کہ پہلاں وجیانگر سلطنت دی  جگیرداری  وچّ آؤندا سی۔

**نوابی ریاست میسور** (Princely State of Mysore) برطانوی راج دی اک نوابی ریاست سی۔ ریاست دا قیام 1799ء **[[چوتھی اینگلو میسور جنگ]]** دے بعد ایسٹ انڈیا کمپنی دی طرفوں عمل وچ لیائیا گیا جو 1947ء تک قائم رہی، جدوں اس نوں ڈومنین بھارت دے نال الحاق کر لیا۔ 

نوابی ریاست میسور نالوں 1761ء تے 1799ء دے درمیان مسلم سلاطین **[[حیدر علی|حیدر علی]]** تے **[[ٹیپو سلطان]]** دی قائم کردہ **[[سلطنت خداداد میسور]]** دا بوہتا حصہ اس توں وکھ کر دیا گیا۔

 
**میسور اسٹیٹ** ، بول چال **پرانا میسور** ، 1947ء تو‏ں 1956ء تک بھارت دے ڈومینین تے اس دے بعد جمہوریہ ہند دے اندر اک ریاست سی جو ریاست میسور دا ناں بدل ک‏ے قائم کيتی گئی سی  تے بنگلور نے میسور د‏‏ی جگہ ریاست دا راجگڑھ رکھا۔ جدو‏ں پارلیمنٹ نے 1956ء وچ ریاستاں د‏‏ی تنظیم نو دا ایکٹ پاس  تاں میسور ریاست نو‏‏ں اودو‏ں کافی وسعت دتی گئی جدو‏ں ایہ آندھرا ، بمبئی ، کورگ ، حیدرآباد تے مدراس ریاستاں دے علاقےآں نو‏‏ں شام‏ل کرکے جمہوریہ ہند دے اندر اک لسانی طور اُتے یکساں کنڑ بولنے والی ریاست بن گئی۔ دوسری چھوٹی جاگیراں دے نال نال۔ اس دے بعد 1973ء وچ اس دا ناں بدل ک‏ے کرناٹک رکھ دتا گیا۔

## ہور ویکھو
* سلطنت خداداد میسور
*اینگلو میسور لڑائیاں
## حوالے

گٹھ:برطانوی ہندگٹھ:ایسٹ انڈیا کمپنیگٹھ:برطانوی ہند دیاں ریاستاںگٹھ:دیسی ریاستاںگٹھ:بھارت دی تریخ
گٹھ:برصغیر
ناظیرہ داؤد

**ناظیرا داؤد** اک بھارتی مول دی ڈاکٹر اتے  سماج  سیوکا ہے۔ اوہ اس ویلے دکھنی ایشیائی عوامی صحت ایسوسی ایشن (SAPHA) دے پردھان ہن اتے کئی انعام وی حاصل کر چکے ہن۔ جس وچّ شامل ہے- "عوامی سروس ایوارڈ" (امریکی تامل میڈیکل ایسوسی ایشن) اتے "وی آر ایموری 100 کمیؤنیٹی بلڈرز"۔ 2014 وچّ، فلٹن کاؤنٹی، جارجیا وچ اک اعلان کیتا کہ اکتوبر 1 نوں "ڈاکٹر ناظیرا داؤد قدر دن" دے طور تے منایا جائیگا۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی مسلمانگٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی امریکیگٹھ:امریکی شخصیتاں
کُم کُم (اداکارہ)

**کُم کُم**, جم ناں **زیب النساء**, اک بھارتی اداکارہ ہے اسدا جم حسین آباد جھارکھنڈ، (اوس ویلے بہار) وچ ہویا۔ اوسنے لگبھگ 115 فلماں وچّ کم کیتا۔ اوسنے *[[مدر انڈیا ]]* (1957) *سن آف انڈیا* (1962), *کوہ نور* (1960), *اجالا*، *[[نیا دور|نیا دور]]*، *شریمن فنٹش*، * ایک سپیرا ایک لٹیرا*، *گنگا کی لہریں*، *راجا اور رنک*، *آنکھیں* (1968), *للکار*  اتے *گیت* وچ کم کیتا۔ اوہ کئی فلماں وچّ کشور کمار نال نظر آئی۔ 

کمکم نے بھوجپوری فلم  *گنگا مایہ توہے پیاری چڈیئبو* (1963), وچ وی کم جو کی پہلی بھوجپری فلم سی۔

اس نے ویاہ توں بعد فلم انڈسٹری نوں چھڈّ دتا ۔ 

## فلموگرافی
* *[[مرزا غالب (1954 فلم)|مرزا غالب]]* (1954)
* *سری & شریمتی '55* (1955)
* *ہاؤس نمبر 44* (1955)
* *کندن* (1955)
* *Funtoosh* (1956)
* *C. I. D.* (1956)
* *Basant Bahar* (1956)
* *[[نیا دور|نیا Daur]]* (1957)
* *[[مدر انڈیا ]]* (1957)
* *[[پیاسا (1957 فلم)|پیاسا]]* (1957)
* *Char Dil Char Rahen* (1959), کالی topi لال rumal, (1959)
*  *Ujala* (1959)
* *Kohinoor* (1960)
* *دل بھی تیرا ہم بھی تیز* (1960)
* *پتر دے بھارت* (1962), راجا کانگ تکّ (1962)
* *گنگا Maiyya Tohe Piyari Chadhaibo* (1963, Bhojpuri)
* *Laagi Nahi Chhute رام* (1963, Bhojpuri)
* *سری X وچّ بمبئی* (1964)
* *گنگا کی لہریں* (1964)
* *راجا اور رنک* (1968)
* *Aankhen* (1968)
* *کناہ اور قانون* (1970)
* *Geet* (1970)
* *Aan Baan* (1972)
* *Lalkaar* (1972)
* *Jalte Badan* (1973)
* *Ek Kunwari Ek Kunwara* (1973)

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں
گٹھ:بھوجپوری سنیما وچّ اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچّ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لمی جگت
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
بھکتی شرما

**بھکتی شرما** (جنم 30 نومبر 1989) بھارتی اوپن واٹر تیراک ہے۔ شرما پہلی ایشیائی اتے دنیا وچّ سبھ توں چھوٹی عمر دی کڑی ہے، جسنے 52 منٹاں تکّ 1 ڈگری سیلسیس درجہ حرارت والے انٹارکٹک (دکھنی قطب) سمندر دے پانیاں چ تیرن دا عالمی ریکارڈ قایم کر دتا ہے۔ اس نے بریٹیش اوپن واٹر تیراکی چیمپین لیوس پگ اتے امریکی تیراک لن کوکس دا ریکارڈ توڑ دتا ہے۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی تیراک
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:زندہ لوک
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
ابو الفضل

شیخ **ابو الفضل ابن مبارک** () (ج. 14 جنوری 1551 &ndash; م. 12 اگست 1602) اکبر دے دربار دے فارسی-ودوان اتے وزیر *[[اکبرنامہ]]*، تنّ جلداں وچّ اکبر دے راج دا سرکاری اتہاس-لکھاری، (تیجی جلد دا ناں *[[آئین اکبری]]* ہے)
اتے بائیبل دا فارسی مترجم، اوہ اکبر اعظم دے نو رتناں وچوں اک سی۔ 
## جیونی
ابو الفضل شیخ مبارک دا دوجا پتر اتے علامہ فیضی دا چھوٹا بھرا آگرہ وچّ پیدا ہویا سی۔ اوہ 1572 وچّ اپنے بھرا فیضی دے نال اکبر دے دربار وچّ پہنچیا اتے 1600 وچّ منصب چار ہزاری تے فائز ہویا۔ شاہزادہ سلیم (جہانگیر) دا خیال سی کہ ابو الفضل اس دے بیٹے خسرو نوں ولی عہد بناؤنا چاہندا ہے۔ اس لئی اس دے اشارے تے راجا نر سنگھ دیوَ نے اسنوں اس وقت قتل کر دتا جدوں اوہ دکن لٹّ رہا سی۔ اوہ اپنے وقت دا علامہ اتے وڈا لکھاری سی۔ اوہ آزاد خیال فلسفی سی۔

## حوالے

گٹھ:فارسی لکھاری
گٹھ:مغلیہ سلطنت
گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخگٹھ:ایرانی لوکگٹھ:ایرانی شخصیتاں
دینش چندیمل

**لوکج دنیش چندیمل** (; جنم 18 نومبر 1989) اک کرکٹ کھڈاری ہے جو کہ سری لنکا ولوں قومانتری کرکٹ کھیڈدا ہے اتے اوہ کجھ سماں سری لنکا کرکٹ ٹیم دا کپتان وی رہِ چکا ہے۔ اوہ سجے ہتھ دا گیندباز ہے اتے سری لنکا ٹیم ولوں کرکٹ دے تنوں فارمیٹاں وچّ اوہ بطور وکٹ-کیپر بلیباز کھیڈدا ہے۔ موجودہ سمیں دنیش چندیمال سری لنکا کرکٹ ٹیم دا تنوں فارمیٹاں وچّ نائب کپتان ہے۔

2012 آئی سی سی عالمی کپ ٹونٹی20 دے فائینل وچّ پجن والی ٹیم دا اتے 2014 کرکٹ عالمی کپ ٹونٹی20 جتن والی ٹیم دے مکھ میمبراں وچوں اک سی۔  چندیمل نوں ٹونٹی20 کرکٹ دا کپتان بنا دتا گیا سی کیوں کہ اس سمیں ہور کوئی کھڈاری ٹونٹی20 ٹیم دا کپتان بنن دے یوگ نہیں سی۔

## پہلا درجہ کرکٹ
سری لنکا کرکٹ  XI ولوں کھیڈدے ہوئے اسنے پہلیاں تنّ واریاں وچّ 64, 04, اتے 109 دوڑاں بنائیاں سن۔ اوہ بہت تیزی نال دوڑاں بناؤن والا بلیباز ہے اتے اسنے ٹیم ولوں انڈر-19 ٹیم وچّ کھیڈدے ہوئے ہی دو سینکڑے بنا دتے سن۔ اوہ اس ٹیم دا نائب-کپتان وی سی۔ اوہ سری لنکا کرکٹ وکاس XI اتے اپنی سکول ٹیم ولوں لسٹ-ایسٹ کرکٹ اتے ٹونٹی ٹونٹی کرکٹ کھیڈیا۔

## قومانتری کرکٹ
اسنے اپنا پہلا قومانتری کرکٹ میچ 2010 آئی س یسی عالمی کپ ٹونٹی20 دوران ویسٹ انڈیز خلاف کھیڈیا سی اس توں بعد اوہ نیوزیلینڈ اتے زمبابوے خلاف گروپ میچ کھیڈیا اتے اس توں بعد اوہ آسٹریلیائی ٹیم خلاف سپر 8 مقابلے وچّ کھیڈیا۔

اس توں بعد نیوزیلینڈ خلاف پھلوریڈا وکھے اک ٹونٹی20 میچ کھیڈن تو بعد اسدی چون زمبابوے وچّ ہون والی ون ڈے میچاں دی تکونی لڑی وچّ کیتی گئی۔ اس لڑی وچّ کھیڈن والی تیسری ٹیم بھارتی ٹیم سی۔ 

پھر اسنے زمبابوے خلاف اپنا پہلا میچ کھیڈیا اتے اس میچ وچّ اسنے ناباد 10 دوڑاں بنائیاں۔ اس توں بعد بھارتی ٹیم خلاف اسنے 118 گیندا تے 111 دوڑاں بنائیاں اتے سری لنکا دی ٹیم نے ایہہ میچ وچّ چھ وکٹاں نال جت حاصل کیتی۔ اس توں علاوہ اوہ سری لنکا ولوں ون ڈے کرکٹ وچّ سینکڑا بناؤن والا سبھ توں چھوٹی عمر دا کھڈاری سی۔

دنیش چندیمل نے اپنا پہلا ٹیسٹ کرکٹ میچ دسمبر 2011 وچّ دکھنی افریقہ خلاف لڑی دے دوسرے میچ وچّ کھیڈیا۔ ایہہ میچ ڈربن وچّ ہو رہا سی۔ اسنے اس میچ دیاں دوویں واریاں وچّ ادھ-سینکڑے (58 اتے 54) لگائے اتے اک ہور کرکٹ ریکارڈ اسدے ناں  ہو گیا۔ **چندیمل سری لنکا دا پہلا کھڈاری ہے، جسنے اپنے کھیڈ-جیون دے پہلے ٹیسٹ میچ دیاں دوویں واریاں وچّ ادھ-سینکڑا بنایا ہووے۔** اس کارکردگی دا نتیجہ ایہہ ہویا کہ سری لنکا ولوں دکھنی افریقہ خلاف جتیا جان والا ایہہ پہلا ٹیسٹ میچ سی۔
## حوالے

## باہری کڑیاں
* دنیش چندیمل دا وسڈن 'تے پروفائیل پیج

گٹھ:جم 1989
گٹھ:سری لنکا دے کرکٹ کھیڈاری
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:سری لنکن شخصیتاں
گٹھ:سری لنکا دے لوک