open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
منگولاں دی نزاری اسماعیلیاں خلاف مُہم

منگولاں دی نزاری اسماعیلی ریاست خلاف مُہم، جیہنوں الموت دی ریاست وی آکھیا جاندا اے، ۱۲۵۳ توں ۱۲۵۶ تک جاری رہی۔
ایہ مُہم منگول حکمران مُنکقے خان دے حکم تے شروع ہوئی، جیہڑی ہُلاگُو خان نے لیڈ کیتی۔ مقصد نزاری قلعے ختم کرکے علاقے وچ ایلخانی سلطنت قائم کرنا سی۔

## پسِ منظر
منگولاں دی خوارزم سلطنت خلاف چڑھائی توں بعد، نزاری اسماعیلی تے منگولاں وچ تنازع پیدا ہویا۔
اس وقت نزاری امام، علاء الدین محمد، منگولاں دے پھیلاؤ کارن دباؤ وچ سی۔
شروع دے حملے وچ نزاری کچھ علاقے، جیویں کہ دامغان (قومس وچ)، کھو بیٹھے۔

تیرہویں صدی وچ، نزاریاں اسماعیلی فرقے نوں مشرق وسطیٰ وچ اک طاقتور گروہ سمجھیا جاندا سی۔ ایہہ فرقہ زیادہ تر قلعہ بند شہراں تے پہاڑی قلعےآں وچ وسدا سی، جتھے اوہناں نے اک مضبوط دفاعی نظام قائم کر رکھیا سی۔

ہلاکو خان، جڑا چنگیز خان دا پوتا سی، 1250ء دیاں دہائیاں وچ اپنی فوجاں دے نال اسلامی دنیا تے چڑھائی کرن نکلیا۔ اوہدے منصوبے وچ بغداد دی عباسی خلافت نوں ختم کرنا تے نزاریاں اسماعیلیاں دے قلعے فتح کرنا شامل سی۔

1256ء وچ ہلاکو خان نے نزاریاں دے کئی قلعےآں نوں محاصرے وچ لے لیا۔ انہاں وچوں مشہور قلعہ الموت وی شامل سی، جتھے نزاریاں دا سربراہ رکن الدین خور شاہ موجود سی۔ ہلاکو دی زبردست فوجی طاقت تے منگولاں دی جنگی مہارت دے سامنے نزاریاں زیادہ دیر نہ ٹک سکے۔ بالآخر، خور شاہ نے ہلاکو دے سامنے ہتھیار سٹ دتے تے منگولاں نے قلعہ الموت نوں تباہ کر دتا۔

ایہہ حملہ نزاریاں اسماعیلی سلطنت دے خاتمے دا سبب بنیا۔ منگولاں نے نہ صرف قلعے برباد کر دتے بلکہ کئی نزاریاں اسماعیلی وی مارے گئے۔ بغداد تے چڑھائی دے دوران وی ہلاکو نے اسلامی دنیا نوں ہلا کے رکھ دتا، جتھے عباسی خلافت 1258ء وچ ختم کر دتی گئی۔

ہلاکو خان دے حملے دے نال نزاریاں اسماعیلیاں دی سیاسی تے عسکری طاقت تقریباً مکمل طور تے ختم ہو گئی، پر اوہناں دی فکری تے روحانی روایت زنده رہی، جیہڑی بعد وچ ہور مختلف شکلان وچ برقرار رہی۔

## ہُلاگُو دی مُہم
۱۲۵۳ وچ ہُلاگُو نے نزاری قلعے فتح کرن لئی اپنی فوجاں بھیجیاں۔
اوہناں نے کوہستان، قومس تے خراسان وچ نزاری مضبوط ٹھکانے تباہ کر دِتے۔
سب توں وڈی جھڑپ ۱۲۵۶ وچ مئیمون دز قلعے تے ہوئی، جتھے امام رکن الدین خورشاہ موجود سی۔
لڑائی دے بعد امام نے سرنڈر کر دِتا، تے قلعہ منگولاں نے تباہ کر دِتا۔

## نتیجہ
مئیمون دز دی شکست نزاری اسماعیلیاں لئی فیصلہ کن ثابت ہوئی۔
علموت قلعہ وی دسمبر ۱۲۵۶ وچ منگولاں دے قبضے وچ آ گیا۔
حالانکہ، گَردکُوہ ورگے کجھ نزاری قلعے ۱۲۷۰ تک مزاحمت کردے رہے۔
ایہ منگول مہم نزاری اسماعیلی ریاست دی سیاسی خودمختاری ختم کرن وچ کامیاب رہی، تے علاقے وچ ایلخانی سلطنت قائم ہو گئی۔
 
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:ایران دی تریخ
رُکن الدین خُورشاہ

رُکن الدین خُورشاہ (وفات: 1257ء) نزاری اسماعیلی شاخ دے آخری حاکم امام سن، جڑے الموت قلعہ تے حکومت کردے سن۔ اونہاں دی حکومت دا اختتام ہلاکو خان دے منگول حملے نال ہویا۔

## زندگی تے حکومت
رُکن الدین خُورشاہ 1255ء وچ اپنے والد علاء الدین محمد دی وفات توں بعد نزاری اسماعیلی حکومت دے سربراہ بنے۔ اس وقت اسماعیلی حکومت پہلے ای کمزور ہو چکی سی تے منگول حملے اس دے وجود لئی وڈا خطرہ سن۔

اوہدی حکومت دے دوران، ہلاکو خان نے اسماعیلی قلعے فتح کرن دی مہم شروع کیتی۔ رُکن الدین نے پہلے مزاحمت کرن دی کوشش کیتی، پر جدوں حالات خراب ہو گئے، تے اونہاں نے ہلاکو نال مذاکرات کرن دی کوشش کیتی۔ 1256ء وچ، اوہنے ہلاکو خان دے سامنے ہتھیار ڈال دتے تے الموت قلعہ منگولاں دے حوالے کر دتا۔

## وفات
رُکن الدین خُورشاہ نوں 1257ء وچ ہلاکو خان دے حکم نال قتل کر دتا گیا، جس نال نزاری اسماعیلی حکومت دا اختتام ہو گیا۔ حالانکہ اسماعیلی تحریک مکمل طور تے ختم نہ ہوئی، پر ایران وچ اونہاں دی سیاسی طاقت ہمیشہ لئی ختم ہو گئی۔

## ورثہ
نزاری اسماعیلی تحریک ہلاکو خان دی فتوحات دے بعد وی قائم رہی تے بعد وچ مختلف علاقےآں وچ ویکھی گئی، خاص طور تے جنوبی ایشیا تے وسط ایشیا وچ۔ رُکن الدین خُورشاہ دے بعد اسماعیلی قیادت زیر زمین چلی گئی، تے اونہاں دی مذہبی قیادت بعد وچ آغا خانی امامت دی شکل وچ برقرار رہی۔
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:ایرانی شخصیتاں
علاء الدین محمد سوم (الموت دا حاکم)

**علاء الدین محمد سوم** (وفات: 1255ء) نزاری اسماعیلی شاخ دے حاکم سن، جہڑے الموت قلعہ تے حکومت کردے سن۔ اوہ 1221ء توں 1255ء تک نزاری اسماعیلی سلطنت دے سربراہ رہے۔

## ابتدائی زندگی تے حکومت
علاء الدین محمد سوم اپنے والد جلال الدین حسن دے بعد نزاری اسماعیلی حکومت دے سربراہ بنے۔ اوہنے اپنے والد دی پالیسی نوں برقرار رکھیا، پر اسماعیلی ریاست نوں مضبوط کرن لئی کئی اقدامات کیتے۔ اوہ اسماعیلی امام وی سن، تے اونہاں دا روحانی اثر وی کافی وسیع سی۔

## سیاسی حالات تے چیلنجز
علاء الدین محمد دے دور وچ منگول سلطنت وچ مضبوطی آ رہی سی۔ چنگیز خان دے بعد، ہلاکو خان نے ایران تے حملے شروع کر دتے۔ علاء الدین محمد نے اپنے قلعےآں دی دفاعی طاقت نوں برقرار رکھن دی کوشش کیتی، پر منگولاں دے خلاف مکمل مزاحمت دی پالیسی واضح نہ سی۔

## وفات
1255ء وچ، علاء الدین محمد دی وفات ہوئی، تے اوہدی جگہ اونہاں دا بیٹا رُکن الدین خُورشاہ حاکم بنیا۔ اس وقت تک منگول خطرہ کافی ودھ چکیا سی، تے اگلے ہی سال 1256ء وچ رُکن الدین خُورشاہ نوں ہلاکو خان دے سامنے ہتھیار ڈالنے پئے۔

## ورثہ
علاء الدین محمد سوم نزاری اسماعیلی تاریخ وچ اک اہم شخصیت سن، پر اونہاں دی حکومت دے آخری سال اسماعیلی قلعےآں لئی کمزور ثابت ہوئے۔ اوہناں دے بعد اسماعیلی حکومت زیادہ دیر نہ ٹک سکی تے منگول حملےآں دی وجہ نال ختم ہو گئی۔
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:ایرانی شخصیتاں
جلال الدین حسن سوم

**حسن سوم**، جنہوں جلال الدین حسن وی آکھیا جاندا اے، نزاری اسماعیلی سلطنت دا حکمران سی، جہڑا 1210ء توں 1221ء تک حکومت کردا رہیا۔ اوہ الموت قلعہ وچ اپنی حکومت نوں چلاون والا اک اہم اسماعیلی امام سی۔

## ابتدائی زندگی تے اقتدار
حسن سوم اپنے والد نور الدین محمد دے بعد نزاری اسماعیلی حکومت دا سربراہ بنیا۔ اوہنے اپنی حکمرانی دے دوران کئی اہم اصلاحات کیتیاں، خاص طور تے مذہبی حوالے نال۔ حسن سوم دے دور وچ نزاری اسماعیلی سلطنت وچ کئی تبدیلیاں آئیاں۔

## سنی اسلام نوں اپنانا
اوہدی حکومت دا سب توں وڈا فیصلہ ایہ سی کہ اوہنے نزاری اسماعیلیہ دی پچھلی روایات نوں تر ک کر کے سنی اسلام نوں اپنایا۔ ایہ فیصلہ شاید اس وقت دی عباسی خلافت نال تعلقات بہتر بناؤن لئی کیتا گیا۔ اوہنے نہ صرف سنی عقائد نوں قبول کیتا، بلکہ اپنے زیرِ اثر علاقےآں وچ وی سنی اسلام دی تبلیغ کرائی۔

## سیاسی حالات تے چیلنجز
حسن سوم نے عباسی خلافت نال دوستانہ تعلقات قائم رکھے، جنے نال نزاری اسماعیلی سلطنت نوں وقتی طور تے استحکام ملیا۔ پر اس دی پالیسیاں نزاری برادری دے اندر تنازعات دا باعث بنیئاں۔ کئی پرانے نزاری پیروکار اوہدی مذہبی تبدیلیاں نال خوش نہ سن۔

## وفات تے جانشینی
1221ء وچ حسن سوم دی وفات ہو گئی، تے اوہدی جگہ اوہدا بیٹا علاء الدین محمد سوم حکمران بنیا۔ حسن سوم دے بعد دوبارہ نزاری اسماعیلیہ اپنے پرانے عقائد تے واپس چلی گئی۔

## ورثہ
حسن سوم دا دور نزاری اسماعیلی تاریخ وچ اک منفرد حیثیت رکھدا اے، کیوں کہ اوہ اک ایسا حکمران سی جنے سنی اسلام نوں اپنان دے باوجود اپنی سلطنت دی خودمختاری برقرار رکھی۔ پر اوہدی وفات دے بعد نزاری دوبارہ اپنے اصل عقائد تے لوٹ آئے۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:ایرانی شخصیتاں
نور الدین محمد دوم

**محمد دوم**، جہنوں نور الدین محمد وی آکھیا جاندا اے، نزاری اسماعیلی حکومت دا حکمران سی جہڑا الموت قلعہ توں 1162ء توں 1210ء تک حکومت کردا رہیا۔ اوہ نزاری اسماعیلی سلطنت دا اہم امام سی تے اوہنے اپنے دور وچ کئی سیاسی تے مذہبی تبدیلیاں کیتیاں۔

## ابتدائی زندگی تے اقتدار
محمد دوم اپنے والد  حسن على ذكره السلام دی وفات توں بعد 1162ء وچ نزاری اسماعیلی سلطنت دا سربراہ بنیا۔ اوہنے اپنے اقتدار نوں مضبوط بناؤن لئی کئی اہم اقدامات کیتے تے الموت دے قلعے نوں اسماعیلی مرکز بنا کے رکھیا۔

## نزاری تعلیمات نوں مضبوط کرنا
اوہنے اپنے والد دی پالیسی نوں برقرار رکھدے ہوئیاں نزاری عقائد دی مزید تبلیغ کیتی تے اپنے علاقے وچ اسماعیلی تعلیمات نوں مضبوط کیتا۔ اوہنے الموت تے دوسرے قلعےآں وچ نزاری فلسفے نوں فروغ دتا۔

## [[عباسی خلافت]] نال تعلقات
اوہنے اپنی حکمرانی دے دوران عباسی خلافت تے سلجوقی سلطنت نال تعلقات نوں بہتر بناؤن دی کوشش کیتی، پر کئی واری اسماعیلیاں تے سنی خلافت دے درمیان کشیدگی ودھدی رہی۔

## دفاعی نظام تے الموت دی حفاظت
محمد دوم دے دور وچ الموت قلعہ اک زبردست دفاعی مرکز بن گیا۔ اوہنے اپنے قلعےآں نوں مضبوط بناؤن لئی مزید فوجی اقدامات وی کیتے، جنے نال نزاری علاقےآں وچ دشمن حملےآں نوں روکن وچ مدد ملی۔

## وفات تے جانشینی
محمد دوم 1210ء وچ وفات پا گیا، تے اوہدی جگہ اوہدا بیٹا حسن سوم حکمران بنیا۔

## ورثہ
محمد دوم نزاری اسماعیلی تاریخ وچ اک اہم حکمران سی، جنے اپنے دور وچ نزاری تعلیمات نوں ودھایا تے الموت قلعہ نوں مضبوط کیتا۔ اوہدی پالیسیاں بعد وچ وی نزاری حکمراناں لئی مشعلِ راہ رہیاں۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:ایرانی شخصیتاں
ذکیہ جعفری

**ذکیہ نسیم جعفری** (1938ء یا 1939 - یکم فروری 2025ء) اک بھارتی انسانی حقوق د‏‏ی کارکن سی جو 2002ء دے گجرات فسادات تو‏ں متعلق اپنی قانونی کوششاں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔  اوہ گجرات فسادات دے دوران قتل کيتے گئے کانگریس پارٹی دے رکن پارلیمنٹ احسان جعفری د‏‏ی بیوہ سی۔ 

## پس منظر
ذکیہ جعفری برہان پور دے وکیل احسان جعفری د‏‏ی بیوہ سی جو 1977ء وچ رکن پارلیمنٹ منتخب ہوئے سن ۔ ذکیہ جعفری 1930ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ مدھیہ پردیش دے کھنڈوا وچ اک امیر زمیندار خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ ذکیہ نے احسان جعفری تو‏ں اودو‏ں شادی کيتی جدو‏ں اوہ مدھیہ پردیش وچ وکیل دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے سن ۔  انہاں دے تن بچے سن ۔

## 2002ء دے گجرات فسادات

2002ء وچ گجرات وچ وڈے پیمانے اُتے فسادات ہوئے۔ ریاستی حکومت نے بعد وچ دعوی کيتا کہ انہاں فسادات دے دوران 790 مسلما‏ن تے 254 ہندو مارے گئے۔ آزاد ذرائع نے ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 2،000 تو‏ں زاد دسی جاندی اے جنہاں وچ اکثریت مسلماناں د‏‏ی سی گلبرگ سوسائٹی وچ قتل عام 28 فروری نو‏‏ں فسادات دے دوران ہويا۔  احمد آباد وچ چامن پورہ دے مشرقی حصے وچ اک مسلما‏ن محلے گلبرگ سوسائٹی اُتے ہجوم نے پتھراؤ کرنا شروع کر دتا۔ احسان جعفری انہاں 35 متاثرین وچ شام‏ل سن جنھاں زندہ جلا دتا گیا سی، جدو‏ں کہ 31 ہور لاپتہ ہو گئے سن تے انھاں مردہ قرار دتا گیا سی۔ ذکیہ جعفری دے مطابق، اوہ تے کچھ ہور اُتے والے کمرے وچ چھپ کر زندہ بچنے وچ کامیاب ہو گئے۔ 

## قانونی کارروائی
ذکیہ جعفری نے 2006 وچ سپریم کورٹ آف انڈیا وچ اک عرضی دائر کيتی، جس وچ الزام لگایا گیا کہ قانون نافذ کرنے والے حکا‏م اودو‏ں دے وزیر اعلیٰ نریندر مودی سمیت اہ‏م سیاسی شخصیتاں دے خلاف کارروائی کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ 2008 وچ ، سپریم کورٹ نے اک خصوصی تفتیشی ٹیم دتی۔  ٹیم نے 2012 وچ تحقیقات دا اختتام کیتا، جس تو‏ں پتہ چلا کہ مودی یا ہور عہدے داراں دے خلاف مقدمہ چݪاݨ دے لئی کافی ثبوت موجود نئيں نيں۔ جعفری نے اس ٹیم دے نتائج نو‏‏ں چیلنج کردے ہوئے اک عرضی دائر کيتی، جسنو‏ں سپریم کورٹ نے جون 2022 وچ خارج کر دتا۔  ٹکسال دے مطابق، اس د‏ی متعدد قانونی دستاویزات دے نتیجے وچ ، جعفری نو‏‏ں 2002 دے فسادات دے متاثرین دے لئی "انصاف د‏‏ی لڑائی دے چہرے" دے طور اُتے دیکھیا گیا۔  دتی *کارواں* د‏‏ی اک رپورٹ وچ ، جعفری نے دسیا کہ انہاں دے شوہر احسان جعفری نے گجرات دے سینئر ریاستی عہدے داراں نو‏‏ں متعدد کالز کاں، جنہاں وچ اودو‏ں دے وزیر اعلیٰ نریندر مودی وی شام‏ل سن، جدو‏ں 2002 دے گجرات فسادات دے دوران گلبرگ سوسائٹی نو‏‏ں ہجوم نے گھیر لیا سی۔ انہاں دے مطابق، جعفری نے مداخلت د‏‏ی التجا د‏‏ی لیکن انھاں کوئی مدد نئيں ملی۔ بعد وچ اک گواہ نے عدالت وچ گواہی دتی کہ جعفری نے مودی نو‏‏ں وی فون کيتا سی تے مبینہ طور اُتے حمایت د‏‏ی بجائے بدسلوکی دا سامنا کرنا پيا۔ 

## حوالے

گٹھ:احمد آباد (بھارت) دیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارت وچ سواݨیاں
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:سال پیدائش غیر یقینی
گٹھ:کھنڈوا دیاں شخصیتاں
گٹھ:گجرات فسادات، 2002ء
گٹھ:1930ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:2025 دیاں موتاں
برہان پور

**برہان پور** بھارت دا اک شہر جو مدھیہ پردیش وچ واقع ا‏‏ے۔ اس شہر نو‏‏ں "باب دکن" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## تفصیلات
برہان پور دا رقبہ 181.06 مربع کیلومیٹر اے، اس د‏ی مجموعی آبادی 210,891 افراد اُتے مشتمل اے تے سطح سمندر تو‏ں 247 میٹر بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* بھارت
* لسٹ بھارت دے شہر

## حوالے

گٹھ:برہانپور
گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت
گٹھ:ضلع برہان پور دے شہر تے قصبے
گٹھ:مدھیہ پردیش دے شہر
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:تاج محل
گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:مدھیہ پردیش وچ ریلوے اسٹیشن
گٹھ:آگرہ
بھارت دے عام انتخابات، 2024ء دے لئی رائے شماری

2024 ء دے بھارتی عام انتخابات دے سلسلے وچ ، وکھ وکھ میڈیا ہاؤسز تے پولنگ ایجنسیاں، ووٹنگ دے ارادےآں دا اندازہ لگانے دے لئی رائے شماری کر رہیاں نيں۔ ایداں دے انتخابات دے نتائج اس لسٹ وچ دکھائے گئے نيں۔
[350px|thumb|نشستاں بلحاظ حلقہ، ایہ [فرسٹ پاسٹ دا پوسٹ الیکشن اے، نشستاں دا تعین پارٹی ووٹ دے تناسب تو‏ں نئيں بلکہ ہر حلقے وچ سب تو‏ں ودھ ووٹ بلحاظ حلقہ کيتا گیا۔]]

## نشستاں تے ووٹاں د‏‏ی تقسیم دا رحجان

## ریاستاں تے مرکز دے زیر انتظام علاقےآں دا ڈیٹا

### انڈمان و نکوبار جزیرے (01)

### آندھرا پردیش (25)

### اروناچل پردیش (02)

### آسام (14)

### بہار(40)

### چندی گڑھ(01)

### چھتيس گڑھ(11)

### دادرا و نگر حویلی تے دمن و دیو(02)

### گوا(02)

### گجرات(26)

### ہریانہ(10)

### ہماچل پردیش (04)

### جموں‏ و کشمیر (05)

### جھارکھنڈ(14)

### کرناٹک(28)

### کیرلا(20)

### لداخ(01)

### لکشدیپ(01)

### مدھیہ پردیش (29)

### مہاراشٹر(48)

### منی پور(02)

### میگھالیہ (02)

### میزورم(01)

### ناگالینڈ(01)

### دہلی قومی دارلحکومت‏ی علاقہ (07)

### اڈیشہ(21)

### پدوچری(01)

### پنجاب(13)

### راجستھان(25)

### سکم(01)

### تامل ناڈو (39)

### تلنگانہ (17)

### تریپورہ(02)

### اتر پردیش (80)

### اتراکھنڈ(05)

### مغربی بنگال (42)

## وزارت عظمیٰ دے لئی ترجیحی امیدوار

## مقبولیت د‏‏ی درجہ بندی

### مرکزی حکومت

### وزیر اعظم د‏‏ی کارکردگی

## ہور ویکھو
* بھارت دے عام انتخابات، 2024ء

## حوالے

گٹھ:2024 بھارت دے عام انتخابات
بھارت
گٹھ:بھارت وچ رائے شماری
گٹھ:بھارت دے عام انتخابات، 2024ء
آندھرا پردیش وچ بھارت دے عام انتخابات، 2024ء

آندھرا پردیش وچ بھارت دے عام انتخابات، 2024ء ، 13 مئی 2024 نو‏‏ں چوتھے مرحلے وچ ہوݨ گے جس وچ اٹھارہويں لوک سبھا دے لئی ریاست تو‏ں 25 ارکان نو‏‏ں چُنا جائے گا۔اس دے علاوہ ریاستی اسمبلی دے انتخابات وی ايس‏ے دن ہوݨ گے۔

## انتخابات د‏‏ی تریخ

## جماعتاں و اتحاد

### 

### 
350px

### 

### ہور

## امیدوار

## سروے و استصواب رائے
### استصواب رائے

## نتائج
### نتائج بلحاظ جماعت

### نتائج بلحاظ حلقہ

## ہور ویکھو
* راجستھان وچ بھارت دے عام انتخابات، 2024ء
* اڈیشہ وچ بھارت دے عام انتخابات، 2024ء
* کیرلہ وچ بھارت دے عام انتخابات، 2024ء

## حوالے

گٹھ:بھارت دے عام انتخابات، 2024ء
گٹھ:آندھرا پردیش وچ بھارتی عام انتخابات
گٹھ:2024ء دے بھارتی عام انتخابات بلحاظ ریاست یا یونین علاقہ
گٹھ:آندھرا پردیش وچ 2020ء د‏‏ی دہائی
ایم کے اسٹالن

**متھویل کروناندھی اسٹالن**، جنہاں نو‏ں اکثر اپنے ابتدائی ناواں وچ **ایم کے اسٹالن** کہیا جاندا اے، اک ہندوستانی سیاست دان نيں جو تامل ناڈو دے 8ويں تے موجودہ وزیر اعلیٰ دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔ سابق وزیر اعلیٰ ایم کروناندھی دے بیٹے، اسٹالن 28 اگست 2018 تو‏ں دراوڑ منیترا کزگم (ڈی ایم کے) پارٹی دے صدر نيں۔ انھاں نے 1996 تو‏ں 2002 تک چنويں دے 45 ويں میئر تے 2009 تو‏ں 2011 تک تمل ناڈو دے پہلے نائب وزیر اعلیٰ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔

## مڈھلا جیون تے خاندان
سٹالن دوسرے تمل ناڈو دے وزیر اعلیٰ تے ڈی ایم دے چیف ایم کروناندھی تے انہاں د‏‏ی بیوی دیالو امل دے ہاں پیدا ہوئے۔ اسٹالن 1 مارچ 1953 نو‏‏ں مدراس، ہن چنويں وچ پیدا ہوئے سن ۔ کروناندھی سوویت رہنما جوزف اسٹالن دے لئی اک تعزیت‏ی اجلاس تو‏ں خطاب ک‏ر رہ‏ے سن، جو اپنے بچے د‏‏ی پیدائش دے صرف چار دن بعد انتقال کر گئے تے اس طرح اپنے بیٹے دا ناں اسٹالن دے ناں اُتے رکھنے دا فیصلہ کيتا۔ 

اسٹالن نے مدراس کرسچن کالج ہائر سیکنڈری اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انھاں نے وویکانند کالج وچ پری یونیورسٹی کورس مکمل کيتا تے 1973 وچ پریزیڈنسی کالج، چنويں یونیورسٹی آف مدراس تو‏ں تریخ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 1 اگست 2009 نو‏‏ں انا یونیورسٹی نے اسٹالن نو‏‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی اعزازی ڈگری تو‏ں نوازیا۔

سٹالن نے 20 اگست 1975 نو‏‏ں درگا (عرف شانسی) نال شادی کيتی تے انہاں دے دو بچے نيں۔

ان دا پُتر ادھیانیدھی اسٹالن، اک اداکار تے سیاست دان ا‏‏ے۔ ادھیانیدھی نے اک ہندوستانی تامل فلم ڈائریکٹر کیروتھیگا ادھیانیدھی نال شادی کيتی۔

اس د‏‏ی دھی سینتھامارائی سبریسن نيں، جو اک کاروباری تے ماہر تعلیم نيں۔ اوہ سنشائن اسکولز، چنويں د‏‏ی ڈائریکٹر نيں۔ سینتھامارائی د‏‏ی شادی سباریسن ویدامورتی نال ہوئی اے، جو اک کاروباری تے سیاسی حکمت عملی ساز ا‏‏ے۔

اپنے والد د‏‏ی طرح سٹالن نے وی کھلے عام انکشاف کيتا اے کہ اوہ ملحد نيں۔ لیکن انھاں نے ایہ وی کہیا کہ اوہ کسی مذہبی عقائد دے خلاف نئيں نيں۔

## حوالے

گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:تمل ناڈو دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:ہندوستانی تمل شخصیتاں
گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان
گٹھ:بھارتی ملحدین
گٹھ:بھارتی سیاست دان
گٹھ:بھارت وچ ہنگامی صورت حال دے دوران وچ قید بھارتی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:چنائی دے سیاست دان
گٹھ:جامعہ مدراس دے فضلا
دراوڑ منیترا کزگم

**دراوڑ منیترا کزگم** ( **ڈی ایم کے** ) تامل ناڈو ریاست وچ واقع اک سیاسی جماعت اے جتھے اودو‏ں ایہ حکمرانی کر رہ‏ی اے جس دے پاس اتحادی حمایت دے بغیر اکثریت اے تے مرکز دے زیر انتظام علاقہ پڈوچیری وچ اودو‏ں اہ‏م اپوزیشن ا‏‏ے۔

یہ تمل ناڈو د‏‏ی دو اہ‏م سیاسی جماعتاں وچو‏ں اک اے، اس دے نال حریف آل انڈیا انا دراوڑ منیترا کزگم وی ا‏‏ے۔  2021 دے ریاستی انتخابات دے بعد تو‏ں، ایہ تمل ناڈو د‏‏ی حکمران جماعت رہی اے ۔ڈی ایم دے د‏‏ی نیہہ 17 ستمبر 1949 نو‏‏ں تمل ناڈو دے سابق وزیر اعلیٰ سی این انادورائی (انا) نے ای وی راماسامی (پیریار) د‏‏ی سربراہی وچ دراویدار کزگم تو‏ں وکھ ہوݨ والے دھڑے دے طور اُتے رکھی سی  ڈی ایم دے 1949 تو‏ں لے ک‏ے 4 فروری 1969 تک جنرل سکریٹری دے طور اُتے اننادورائی د‏‏ی سربراہی وچ رہی۔ جس دے بعد انہاں د‏‏ی موت ہو گئی۔ اوہ 1967 تو‏ں 1969 تک تمل ناڈو دے وزیر اعلیٰ وی رہ‏‏ے۔ انادورائی دے تحت، 1967 وچ ، ہندوستان د‏‏ی کسی وی ریاست وچ اپنے طور اُتے واضح اکثریت دے نال ریاستی سطح دے انتخابات جیتنے والی، انڈین نیشنل کانگریس دے علاوہ، ڈی ایم دے پہلی پارٹی بن گئی۔ ایم کروناندھی (کلیگنار) نے 1969 تو‏ں لے ک‏ے 7 اگست 2018 نو‏‏ں انہاں د‏‏ی موت تک پارٹی دے پہلے صدر دے طور اُتے اننادورائی د‏‏ی پیروی د‏‏ی  انھاں نے مسلسل پنج مرتبہ وزیر اعلیٰ دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں جنہاں وچو‏ں دو وچ انھاں مرکزی حکومت نے برطرف کر دتا سی۔ کروناندھی د‏‏ی موت دے بعد، انہاں دے بیٹے تے سابق نائب، ایم دے اسٹالن (تھلاپاسی پارٹی صدر دے طور اُتے کامیاب ہوئے۔ 

2019 دے بھارتی عام انتخابات دے نتائج دے بعد، ڈی ایم دے لوک سبھا وچ تیسری سب تو‏ں وڈی پارٹی بن گئی۔  اس دے پاس فی الحال تمل ناڈو قانون ساز اسمبلی وچ 125 سیٹاں نيں تے ڈی ایم دے د‏‏ی زیر قیادت سیکولر پروگریسو الائنس دے پاس 159 سیٹاں نيں۔

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ 1949ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1949ء وچ قائم ہوݨ والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:بھارت دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:بھارت وچ علاقائی جماعتاں
گٹھ:پدوچیری وچ ریاستی سیاسی جماعتاں
گٹھ:تمل ناڈو وچ ریاستی سیاسی جماعتاں
گٹھ:تامل قوم پرستی
کریٹ دی لڑائی

**کریٹ دی لڑائی** (جرمن: Luftlandeschlacht um Kreta، یونانی: Μάχη της Κρήτης) دوسری عالمی جنگ   دوران اک اہم معرکہ سی۔ ایہہ 20 مئی 1941 نوں جرمن فوج دیاں ہوائی حملے نال شروع ہوئیا، جتھے جرمن پیراشوٹ فوجیاں نے کریٹ جزیرے اُتے لینڈنگ کیتی۔ یونانی فوج، اتحادی دستے تے مقامی کریٹ دے لوکاں نے مل کے جزیرے دی حفاظت لئی لڑائی لڑی۔ پہلے دن جرمن فوج نوں بھاری نقصان ہویا، جس نال اتحادی فوجاں نوں جیت دی امید ہوئی۔ پر اگلے دن، رابطے دیاں کمزوریاں تے جرمن حملے دے نال، مالیمے ہوائی اڈا جرمن فوج دے قبضے وچ چلا گیا، جس نال اوہناں نوں ہور کمک پہنچان دی سہولت ملی تے جزیرے اُتے قبضہ مضبوط ہو گیا۔ 

## متعلقہ لیکھ
*یونان اُتے جرمن حملہ
## حوالے

گٹھ:دوسری جنگ عظیم
بریگیٹے ہاس

بریگیٹے ہاس، جو 1964 وچ واڈوز، لیختنشٹائن وچ پیدا ہوئی، اک وکیل تے سیاستدان اے جو پیٹریاٹک یونین پارٹی نال تعلق رکھدی اے۔
اوہ لیختنشٹائن چیمبر آف کامرس اینڈ انڈسٹری دی منیجنگ ڈائریکٹر وی رہ چکی اے۔

2025 دے عام انتخابات وچ، ہاس نے پیٹریاٹک یونین نوں فتح دلوائی، جس نال اوہ لیختنشٹائن دی پہلی عورت وزیراعظم بنن دی راہ وچ اے۔

اوہ اپنے خاوند، ہوبرٹ اوسپیلٹ، نال واڈوز وچ وسدی اے۔
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:لیختنشٹاین
انڈین نیشنل ڈیولپمنٹ انکلوسیو الائنس

**انڈین نیشنل ڈیولپمنٹل انکلوسیو الائنس** (Indian National Developmental Inclusive Alliance) ہندوستان د‏‏ی 26 سیاسی جماعتاں دا اک سیاسی اتحاد اے جس د‏‏ی قیادت انڈین نیشنل کانگریس کردی اے تاکہ 2024 دے ہندوستانی عام انتخابات وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی د‏‏ی زیرقیادت حکمراں نیشنل ڈیموکریٹک الائنس د‏‏ی حکومت نو‏‏ں گرایا جاسک‏‏ے۔

## تریخ

### پہلی میٹنگ (پٹنہ): اتحاد دے لئی رابطہ
23 جون 2023 نو‏‏ں پٹنہ وچ اپوزیشن جماعتاں د‏‏ی پہلی میٹنگ د‏‏ی صدارت بہار دے وزیر اعلیٰ نتیش کمار نے کی، جدو‏ں اک نويں اتحاد د‏‏ی تجویز میز اُتے رکھی گئی۔ اجلاس وچ 16 اپوزیشن جماعتاں نے شرکت کيتی۔

### دوسری میٹنگ (بنگلور): رسمی تشکیل
دوسری میٹنگ، جو بنگلور وچ منعقد ہوئی، اس د‏ی صدارت یو پی اے د‏‏ی چیئرپرسن سونیا گاندھی نے د‏‏ی جدو‏ں اتحاد د‏‏ی تجویز نو‏‏ں قبول کيتا گیا تے لسٹ وچ ہور دس جماعتاں نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا۔ اس اتحاد دے ناں نو‏‏ں حتمی شکل دتی گئی تے اسنو‏ں ’’انڈین نیشنل ڈیولپمنٹل انکلوسیو الائنس‘‘ دا ناں دتا گیا۔ اس اجلاس وچ اعلان کيتا گیا کہ تیسرا اجلاس ممبئی شہر وچ منعقد ہوئے گا۔ اُدھو ٹھاکرے کنوینر، رابطہ کمیٹی، مشترکہ مسائل اُتے ہور گل گل تے مشترکہ گھٹ تو‏ں گھٹ پروگرام دے بارے وچ ہور غور و خوض دے لئی اتحاد دے اراکین د‏‏ی میزبانی کرن گے۔
## سیاسی جماعتاں د‏‏ی لسٹ
26 سیاسی جماعتاں جو ہندوستانی قومی ترقیا‏تی شمولیندی اتحاد د‏‏ی رکن نيں:

## حوالے

گٹھ:انڈین نیشنل کانگریس
گٹھ:2023ء وچ قائم ہوݨ والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:بھارت وچ 2023ء
گٹھ:بھارت وچ سیاسی جماعتی اتحاد
گٹھ:بھارت د‏‏ی سیاست
تولید

**تولید**، نر تے مادہ دے جنسی اختلاط تو‏ں اولاد دے پیدا ہوݨ دا عمل ا‏‏ے۔

## تشریح
مرد دے مادہ منویہ وچ لکھاں جراثیم ہُندے نيں، جے اک جراثیم وی عورت دے بیضے تو‏ں مل جاندے نیں تاں اوہ رحم د‏‏ی دیوار نال چپک کے حمل دا باعث بن سکدا اے تے اولاد دی پیدائش ممکن ہُندی ا‏‏ے۔

## تولید دیاں قِسماں
تولید د‏‏ی دو قِسماں نيں۔
### غیر جنسی تولید
ایہ عمل تولید د‏‏ی اوہ قِسم اے جس وچ صرف اک جاندارسے نويں جاندار پیدا ہُندے نيں۔

### جنسی تولید
ایہ تولید دا اوہ طریقہ اے جس وچ نر تے مادہ دے ملاپ تو‏ں نسلی خصوصیات بچےآں وچ والدین نال ملی جلی حالت وچ منتقل ہُندی اے۔

## مورتاں

Image:Ultrasound image of a fetus.jpg|
Image:Sucking his thumb and waving.jpg|
Image:3dultrasound 20 weeks.jpg|


## حوالے

گٹھ:تولید
گٹھ:اساسی طبی علوم
گٹھ:خصوبت
ولادت

**ولادت** یا **پیدائش** یا **جَم** (انگریزی: birth) اولاد دے جمّݨ دا عمل اے، جیہنوں تکنیکی سیاق و سباق وچ ولادت کہیا جاندا اے۔ ممالیا وچ ایہ عمل ہارمونز دے ذِریعے شروع ہُندا اے، ایمبریو نوں نشوونما دے مرحلے اُتے باہر کڈھ دتا جاندا اے جَد اوہ خوراک تے ساہ لیݨ جوگا ہُندا اے۔

## انسانی ولادت

## جانوراں دی ولادت

## ہور دیکھو
* تولید

## حوالے

گٹھ:پیدائش
گٹھ:جیون
گٹھ:جیون پڑھت
صبح الاعشی

**صبح الاعشی** یہ کتاب 14 جلدوں پر مشتمل ہے اور اسے ابو العباس القلقشندی نے تصنیف کیا، جو 821 ہجری (1418ء) میں وفات پا گئے۔ وہ سلطان الظاہر برقوق کے عہد میں دیوان الإنشاء کے منصب پر فائز تھے۔ یہ کتاب تمام شرعی، ادبی، جغرافیائی اور تاریخی علوم پر مشتمل ایک جامع انسائیکلوپیڈیا سمجھی جاتی ہے۔ 
"صبح الأعشى فی صناعة الإنشاء" القلقشندی دی لکھی ہوئی اک وڈی تے مشہور کتاب اے، جیہڑی 14ویں صدی وچ تحریر ہوئی۔ ایہ کتاب بنیادی طور تے مملوک سلطنت دے دفتری نظام، خط و کتابت، انشاء پردازی تے سرکاری دستاویزات دی ترتیب تے اصولاں بارے اے۔ ایہ اک قسم دی ادبی تے تاریخی انسائیکلوپیڈیا اے جیہڑی اسلامی دفتر داری، سلطنتاں دے طریقہ کار، تے اس وقت دی زبان و بیان دی باریکیوں نوں وضاحت نال بیان کردی اے۔

"صبح الاعشی" اک مشہور کتاب اے جیدی لکھت القلقشندی نے کیتی۔ ایہ کتاب مملوک دور وچ دفتری نظام، خط و کتابت تے انشاء پردازی دے اصولاں نوں بیان کردی اے۔ ایہ اصل وچ عربی وچ لکھی گئی سی تے اوس دور دے دفتری معاملات، حکومتی خط و کتابت تے انتظامی امور بارے مکمل معلومات مہیا کردی اے۔

## کتاب دے اہم نکات
*سرکاری انشاء پردازی – اسلامی سلطنتاں وچ خط و کتابت دے اصول تے دفتری خطوط دی اقسام۔
*عربی زبان دی نزاکتاں – رسمی تحریر وچ جملے، الفاظ تے انداز۔
*اسلامی سلطنتاں دی تاریخ – عباسی، فاطمی، مملوک حکمراناں تے انہاں دے دفتری نظام۔
*عہدے تے مناصب – سلطنت دے مختلف حکومتی عہدے تے انہاں دیاں ذمہ داریاں۔
## اک جامع انسائیکلوپیڈیا
ایہ ابو العباس القلقشندی د‏‏ی اک وسیع علمی تصنیف اے جو اسلامی حکومت، سیاست، معیشت، انتظامیہ، سبھیاچار تے معاشرتی روایات اُتے تفصیلی روشنی ڈالدی ا‏‏ے۔ کتاب وچ دیوان الإنشاء (وزارتاں) د‏‏ی تریخ، کاتب دے اوصاف، خطاطی دے اسالیب، فوجی لباس، حکومت‏ی تقاریب، رمضان تے کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں دا ذکر شام‏ل ا‏‏ے۔ مملوکی دور د‏‏ی سیاسی، انتظامی تے معاشرتی معلومات دے حوالے تو‏ں ایہ اک مستند ماخذ سمجھی جاندی ا‏‏ے۔
### ترجمہ تے طباعت
ترجمہ:
* "صبح الأعشى" د‏‏ی علمی اہمیت دے پیش نظر اسنو‏ں وکھ وکھ زباناں وچ جزوی طور اُتے ترجمہ کيتا گیا:
* جرمن بولی وچ اس دا اک حصہ مستشرق فستنفلد نے ترجمہ کيتا۔ 
* بلجین مستشرق لامنس نے بادشاہاں دے درمیان خط کتابت تو‏ں متعلق حصہ ترجمہ کيتا۔ 
* فرانسیسی مستشرق سوفیر نے عربی مکاتبات تو‏ں متعلق حصہ ترجمہ کيتا۔ 
طباعت
* ایہ کتاب کئی بار شائع ہوئی، جنہاں وچ نمایاں طباعتاں تھلے لکھے نيں:
* 1913ء وچ آکسفورڈ وچ زنکوگرافک طریقے تو‏ں تن جلداں شائع ہوئیاں۔
* 1323ھ وچ مطبعة بولاق تو‏ں دار الکتب المصریہ نے اس دا اک حصہ شائع کيتا۔ 
* 1331ھ تو‏ں 1338ھ وچ دار الکتب المصریہ نے اسنو‏ں مکمل 14 جلداں وچ شائع کيتا۔ 
* 1409ھ (1989ء) وچ بیروت تو‏ں دار الکتب العلمية نے محمد حسین شمس الدین د‏‏ی تحقیق دے نال اس دا نواں ایڈیشن شائع کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:عربی بولی وچ کتاباں
گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات
گٹھ:تصویر ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ
گٹھ:عربی انسائیکلوپیڈیا
جنگلی جانور

**جنگلی جانور** (انگریزی: Wild Animals) اوہ جانور نیں جیہڑے جنگلاں وچ رہندے نیں۔ ایہ جانور عام طَور تے پالتُو نہیں ہُندے۔ مشہُور جنگلی جانور ہاتھی، شیر، چیتا، زرافہ، رچھ، گدڑ، لومڑی، وغیرہ شامل نیں۔ جنگلی جانور ماحول نوں متوازن رکھݨ وچ بہت اہم نیں۔ ایہ فطرت دے مُختلف قدرتی عملاں نُوں اِستحکام فراہم کردے نیں۔ جنگلی جانور سَبھ ماحولیاتی نظاماں بشمُول صحراء، برساتی جنگلات، میدانی علاقیاں، گھاہ دے میداناں، پہاڑی علاقیاں سمیت کئی تھان٘واں تے پائے جان٘دے نیں۔

## ہور دیکھو
* جنگلی حیات
* پالتو جانور

## حوالے

گٹھ:جنگلی جانور
گٹھ:جانور
گٹھ:جنگلی حیات
گٹھ:قدرتی وسائل
ابو العباس القلقشندی

**ابو العباس القلقشندی** (1355ء – 1418ء) اک مشہور عالم، مؤرخ، ادیب تے دفتری امور دے ماہر سن، جیہڑے مملوک سلطنت دے دور وچ مصر وچ رہائش پذیر سن۔ اوہناں دا اصل ناں أبو العباس أحمد بن علي القلقشندي سی، تے اوہ قلقشندہ (مصر وچ اک قصبہ) وچ پیدا ہوئے۔

**القلقشندی** (پیدائش: 1355ء – وفات: 15 جولائ‏ی 1418ء) مصری ادیب، شاعر تے ماہر ریاضیات سن ۔
[thumb|[صبح الاعشی فی صناعۃ الانشا دا قدیمی قلمی مخطوطہ - 1193ھ/1779ء]]

## ولادت
قلقشندی کی پیدائش 756ھ/ 1355ء میں قصبہ قلقشندہ میں ہوئی جو قلیوبیہ کے نزدیک شمالی قاہرہ میں موجود ہے۔ قلقشندہ موجودہ قاہرہ سے تین فرسنگ (یعنی 9 میل/14.5 کلومیٹر) شمال میں میں واقع ہے۔

## زندگی تے تعلیم
القُلقَشندی نے ابتدائی تعلیم فقہ، ادب، عربی زبان تے انشاء پردازی وچ حاصل کیتی۔ اوہ شافعیت مسلک نال تعلق رکھدے سن تے عربی زبان تے دفتری نظام وچ مہارت حاصل کیتی۔ اوہناں نوں مصر وچ دیوان الإنشاء (یعنی سلطنت دا دفترِ انشاء، جتھے سرکاری خط و کتابت لکھی جاندی سی) وچ خاص مقام حاصل ہویا، جتھے اوہ سرکاری دستاویزات لکھن تے دفتری اصول وضع کرن دے ماہر بن گئے۔

## اہم تصنیفات
القلقشندی نے مختلف موضوعات تے کئی کتاباں لکھیاں، پر "صبح الأعشى في صناعة الإنشاء" اوہناں دی سب توں مشہور تصنیف اے۔

🔹 صبح الأعشى فی صناعة الإنشاء –
ایہ کتاب دفتری خط و کتابت، عربی انشاء پردازی، اسلامی حکومتاں دے انتظامی امور تے سفارتی خط و کتابت بارے اے۔ اس وچ مملوک دور دے دفتری اصولاں نوں تفصیل نال بیان کیتا گیا اے۔

🔹 نهایة الأرب في معرفة أنساب العرب –
ایہ کتاب عرب قبائل دے نسب نامے تے اوہناں دی تاریخ بارے اے۔ اس وچ اسلامی تے قبل از اسلام قبائل نوں بڑی تفصیل نال بیان کیتا گیا اے۔

## القُلقشندی دی اہمیت
*اسلامی سلطنت وچ دیوانی نظام (بیوروکریسی) نوں سمجھاؤن وچ اہم کردار ادا کیتا۔
*مملوک دَور دی سرکاری خط و کتابت تے انتظامی معاملات بارے وڈی معلومات مہیا کیتیاں۔
*اوہناں دیاں تصنیفات، خاص طور تے صبح الأعشى، اج وی مؤرخین، محققین تے عربی ادب دے طالب علما لئی قیمتی خزانہ نیں۔
## وفات
اوہ 1418ء وچ وفات پا گئے، پر اوہناں دا علمی ورثہ اج وی قائم اے۔

قلقشندی نے 63 سال د‏‏ی عمر وچ شبِ ہفتہ 10 جمادی الثانی 821ھ/ 15 جولائ‏ی 1418ء نو‏‏ں قاہرہ وچ انتقال کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی

گٹھ:1350ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:1355 دے جم
گٹھ:1418 دیاں موتاں
گٹھ:765ھ دے جم
گٹھ:821ھ دیاں موتاں
گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان
گٹھ:انیہويں صدی تو‏ں پہلے دے زمزنویس
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏ی مصری شخصیتاں
گٹھ:پندرہويں صدی دے ریاضی دان
گٹھ:پندرہويں صدی دے عربی مصنف
گٹھ:چودہويں صدی د‏‏ی مصری شخصیتاں
گٹھ:چودہويں صدی دے ریاضی دان
گٹھ:چودہويں صدی دے عربی مصنفاں
گٹھ:دہانہ نیل دے علاقہ وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں
گٹھ:سلطنت مملوک مصر دے علماء
گٹھ:عرب مؤلفین
گٹھ:قاہرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:قاہرہ وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:قرون وسطی دے عرب ریاضی دان
گٹھ:قرون وسطی دے مصری ماہرین ریاضیات
گٹھ:ماہرین انسائیکلوپیڈیا
گٹھ:مسلم سائنس دان
گٹھ:مسلم قاموس نگار شخصیتاں
گٹھ:اسلام دے مسلما‏ن مورخین
گٹھ:مصری سائنسدان
گٹھ:مصری مؤرخین
گٹھ:چودہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:پندرہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:قاہرہ وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں
گٹھ:اٹھويں صدی ہجری دے مسلم علماء
گٹھ:عربی بولی دے مصنف
گٹھ:عرب مصنف
گٹھ:1412ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:عربی انسائیکلوپیڈیا
گٹھ:مصری مصنف
گٹھ:شوافع
گٹھ:مصری شخصیتاں

## حوالے

گٹھ:مصری شخصیتاں
لینگنان سکول آف پینٹنگ

**لینگنان سکول آف پینٹنگ** (Lingnan School of Painting, 岭南画派) چینی مصوری دی اک جدید تحریک سی، جیہڑی 19ویں صدی دے آخر تے 20ویں صدی دے آغاز وچ سامنے آئی۔ ایہ سکول روایتی چینی برش پینٹنگ نوں مغربی آرٹ دیاں جدید تکنیکاں نال جوڑ کے نواں انداز پیش کرن دی کوشش کردا سی۔

## لینگنان سکول آف پینٹنگ (岭南画派) – چینی آرٹ دا جدید انقلاب

### 🌍 پس منظر تے قیام
*🔹 19ویں صدی وچ، مغربی اثرات چین وچ داخل ہو رہے سن۔
*🔹 چنگ سلطنت دے زوال تے نواں قومی تشخص دی تلاش وچ، کئی فنکار پرانی روایات نوں جدید رنگ دین لئی کوشاں سن۔
*🔹 1890ء – 1910ء دے درمیان، گوانگڈونگ دے فنکاراں نے اک نواں مصوری دا انداز متعارف کرایا، جیہڑا "لینگنان سکول" کہلایا۔
## بانی:

*گاؤ جیانفو (高剑父)
*گاؤ کیفنگ (高奇峰)
*چن شورین (陈树人)
🔹 ایناں تیناں فنکاراں نے جاپان تے مغرب توں سکھیا حاصل کر کے چینی آرٹ نوں جدید تکنیکاں نال ملایا۔
## 🖌 لینگنان سکول دیاں خاصیتاں
### 1️⃣ چینی تے مغربی مصوری دا امتزاج
*✔ روایتی چینی انک برش پینٹنگ نوں مغربی روشنی، سایاں (light & shadow) تے پرسپیکٹیو نال ملایا۔
*✔ روایتی چینی فن وچ مغربی تیل مصوری دے رنگاں دی جھلک شامل کیتی۔

### 2️⃣ نیچر، جانور تے جذباتی اظہار
*✔ پینٹنگاں وچ زیادہ تر شیر، باز، نیچرل مناظر تے انسانی جذبات دی عکاسی ہوندی سی۔
*✔ قدرتی حسن نوں زیادہ ڈرامائی، متحرک تے جدید انداز وچ پیش کیتا جاندا سی۔

### 3️⃣ روشنی تے رنگاں دی جدت
*✔ گہرا تے روشن رنگاں دا استعمال۔
*✔ روشنی تے سایاں نوں نمایاں کرن دی مغربی تکنیک۔

### 4️⃣ جاپانی تے مغربی اثرات
*✔ کئی فنکاراں نے جاپان توں سیکھ کے نیہونگا (Nihonga) (جاپانی جدید پینٹنگ سٹائل) نوں شامل کیتا۔
*✔ مغربی واٹر کلر، آئل پینٹنگ تے فوٹوگرافی دی تکنیکاں وی شامل ہوئیاں۔

## 🏛 مشہور فنکار تے شاگرد
### 🔹 بانی فنکار:

#گاؤ جیانفو (高剑父) – جدید اصلاحات دا حامی۔
#گاؤ کیفنگ(高奇峰) – زیادہ جذباتی تے رنگین مصوری۔
#چن شورین (陈树人) – نرم برش ورک تے قدرتی حسن نوں نمایاں کرن والا فنکار۔
### 🔹 بعد وچ آن والے مشہور فنکار:

#赵少昂 (ژاؤ شاؤانگ)
#杨善深 (یانگ شانشین)
#黎雄才 (لی شیونگکائی)

## 🌏 لینگنان سکول دا اثر
#🔹 چین وچ جدید مصوری دی بنیاد رکھدی۔
#🔹 جدید چینی آرٹ وچ تجرباتی تے اختراعی (experimental & innovative) تکنیکاں شامل کیتیاں۔
#🔹 اج وی، چین تے ہانگ کانگ وچ کئی مصور لینگنان سکول دے اثر نوں برقرار رکھدے نیں۔

## 📌 نتیجہ
لینگنان سکول آف پینٹنگ چینی مصوری وچ جدیدیت تے روایتی فنکاری دی آمیزش دا بہترین نمونہ اے۔ ایہ سکول روایتی آرٹ نوں محفوظ کرن نال نواں رنگ دین دی کوشش کردا سی۔ اس سکول دے فنکاراں دی کوششاں دی وجہ نال چینی مصوری آج وی عالمی سطح تے منفرد پہچان رکھدی اے۔
## متعلقہ لیکھ
*گاؤ کیفنگ
## حوالے

گٹھ:چین
چن شورین

**چن شورین** (陈树人, 1884–1948) لینگنان سکول آف پینٹنگ (岭南画派) دے تین بانیان وچوں اک سی۔ اوہدی مصوری چینی برش پینٹنگ وچ جدید رنگ بھردی اے، جتھے قدرتی مناظر، نرم رنگاں، تے مغربی تکنیکاں دی جھلک نظر آندی اے۔
## لینگنان سکول دا خاموش معمار
چن شورین صرف اک مصور ہی نہیں، بلکہ شاعر، سیاستدان، تے فلسفی وی سی، جیہڑا چینی آرٹ دی اصلاح تے جدیدیت دا داعی سی۔

## زندگی تے پس منظر
*🔹 پیدائش: 1884، گوانگڈونگ، چین
*🔹 ابتدائی تعلیم: روایتی چینی مصوری تے ادب دی تعلیم حاصل کیتی۔
*🔹 جاپان وچ تعلیم: 1905 وچ جاپان گیا، جتھے مغربی آرٹ تے جاپانی نیہونگا سٹائل دی تعلیم حاصل کیتی۔
*🔹 سیاسی سرگرمیاں: سن یات سین (Sun Yat-sen) دی قیادت وچ چینی انقلابی تحریک وچ شامل ہویا۔
*🔹 چین واپسی: واپس آ کے گاؤ جیانفو تے گاؤ کیفینگ نال مل کے لینگنان سکول دی بنیاد رکھی۔

## 🖌 چن شورین دی مصوری دیاں خاصیتاں
چن شورین دی مصوری روایتی چینی آرٹ نوں مغربی پرسپیکٹیو تے جاپانی نرم رنگاں نال ملا کے منفرد انداز وچ پیش کردی اے۔

### قدرتی مناظر دی عکاسی
*✔ پہاڑ، درخت، پھلاں تے نیچر دے نرم تے خوبصورت رنگ۔
*✔ روایتی چینی برش ورک نوں مغربی روشنی تے سایاں نال جوڑیا۔

### چینی شاعری نال تعلق
*✔ کئی مصوری وچ چینی خطاطی تے شاعری نوں شامل کیتا۔
*✔ اوہدی پینٹنگز وچ ادب تے جذباتی اظہار نمایاں ہوندا اے۔

### مغربی تے جاپانی اثرات
*✔ نیہونگا سٹائل توں متاثر، جیہڑا دھندلے تے نرم رنگاں دا استعمال کردا اے۔
*✔ مغربی آرٹ وچ تناظر نوں وی اپنی پینٹنگ وچ شامل کیتا۔

## 🏛 مشہور فن پارے
#✔ "پہاڑی راستہ" (Mountain Path) – نیچرل مناظر تے سکون دی جھلک۔
#✔ "بہار وچ باغ" (Spring Garden) – چینی روایتی پینٹنگ نوں جدید رنگ دین دی مثال۔
#✔ "قدرت دا سکون" (Tranquility of Nature) – مغربی آرٹ دے اثر نوں چینی رنگ وچ ڈھالیا۔

## چن شورین دا اثر
*🔹 لینگنان سکول نوں عالمی سطح تے روشناس کرایا۔
*🔹 چین وچ قدرتی مناظر دی جدید مصوری نوں فروغ دِتا۔
*🔹 اوہدا اثر چین، ہانگ کانگ، تے تائیوان وچ کئی مصوراں نوں متاثر کر چکیا اے۔

## وفات تے میراث
*🔹 1948 وچ وفات پائی۔
*🔹 اوہدی مصوری اج وی لینگنان سکول دی نرم تے شاعرانہ روح نوں زندہ رکھے ہوئے اے۔

## نتیجہ
چن شورین لینگنان سکول دا خاموش معمار سی، جیہڑا قدرتی حسن، شاعری، تے مغربی تکنیکاں نوں اکٹھا کرن والا فنکار سی۔ اوہدی پینٹنگ چینی روح دی عکاسی کردی اے، پر اوہنوں جدید دنیا نال وی جوڑدی اے۔

## متعلقہ لیکھ
*لینگنان سکول آف پینٹنگ
*گاؤ کیفینگ
*گاؤ جیانفو
## حوالے

گٹھ:چینی شخصیتاں
البین کُرتی

**البین کُرتی **(Albin Kurti) کوسوو دے ایک سیاستدان نیں جو کہ 25 مارچ 1975 نوں پیدا ہوۓ۔ اوہ کوسوو دے وزیرِاعظم نیں تے ویتوینڈوسجے (Lëvizja Vetëvendosje) پارٹی دے رہنما وی ہن۔ البین کُرتی کوسوو دی آزادی تے خودمختاری دے حق وچ سرگرم رہے نیں تے انسانی حقوق تے جمہوریت دے زبردست حمایتی ہن۔

اوہ پہلی واری 2020 وچ کوسوو دے وزیرِاعظم بنے، پر کچھ مہینے بعد عدم اعتماد دی تحریک نال معزول کر دتے گئے۔ 2021 وچ دوبارہ انتخابات جت کے وزیرِاعظم بن گئے۔ اوہ سربیا نال کوسوو دے تعلقات، کرپشن دے خاتمے، تے اقتصادی ترقی جیسے موضوعات اُتے خاص توجہ دیندے نیں۔

## تعلیم تے ابتدائی زندگی
البین کُرتی نے پریشتینا یونیورسٹی (University of Pristina) توں الیکٹریکل انجینئرنگ دی ڈگری حاصل کیتی۔ 1990 دیاں دہائیاں وچ، اوہ سربیا دے خلاف کوسوو دی آزادی دی تحریک وچ شامل ہو گئے۔ اوہ خاص طور اُتے 1997 وچ، کوسوو دے صدر ابراہیم روگووا دی قیادت وچ بننے والی کوسوو سٹوڈنٹ پروٹیسٹ دا اہم حصہ رہے، جو کہ سربیا دی حکومت دے جبر دے خلاف سی۔

## سیاسی سرگرمیاں تے قید
1999 وچ، کوسوو جنگ دوران، البین کُرتی نوں سربیا دی حکومت نے گرفتار کر لیا تے انہاں نوں 15 سال دی قید دی سزا سنا دتی گئی۔ 2001 وچ، عالمی دباؤ نال سربیا دی حکومت نے اوہنوں رہا کر دتا۔

## ویتوینڈوسجے پارٹی دی بنیاد
2005 وچ، کُرتی نے ویتوینڈوسجے (Vetëvendosje) یعنی "خود ارادیت" نامی تحریک شروع کیتی، جیہڑی بعد وچ اک مضبوط سیاسی جماعت بن گئی۔ ایہ جماعت کوسوو دی مکمل آزادی، کرپشن دے خاتمے تے سماجی انصاف دی وکالت کردی اے۔

## وزیرِاعظم بننے دا سفر
فروری 2020: البین کُرتی پہلی واری کوسوو دے وزیرِاعظم بنے، پر مارچ 2020 وچ عدم اعتماد دی تحریک نال حکومت ختم ہو گئی۔
فروری 2021: انہاں دی جماعت نے دوبارہ انتخابات وچ زبردست کامیابی حاصل کیتی، تے اوہ دوبارہ وزیرِاعظم بن گئے۔
## پالیسی تے چیلنجز
**البین کُرتی دی حکومت دا فوکس:**

***سربیا نال تعلقات:** اوہ سربیا نال مذاکرات وچ سخت مؤقف اختیار کردے نیں، تے کوسوو دی خودمختاری دی مکمل حمایت کردے نیں۔
***کرپشن دا خاتمہ:** اوہ کرپشن تے اقربا پروری دے خلاف سخت اقدامات لے رہے نیں۔
***معاشی ترقی:** روزگار تے تعلیمی نظام بہتر بنانے دے وی وعدے کیتے گئے نیں۔
## نتیجہ
البین کُرتی کوسوو دے نوجواناں وچ کافی مقبول نیں، پر انہاں دی سخت گیر پالیسیاں نال بین الاقوامی سیاست وچ چیلنجز وی موجود نیں۔ اوہ اپنے نظریات تے اصولاں اُتے سختی نال قائم رہن والے لیڈر نیں، جیہڑے کوسوو نوں مکمل خودمختار تے خوشحال ملک بنان دی کوشش وچ لگے ہوۓ نیں۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:کوسوو
گاؤ جیانفو

**گاؤ جیانفو** (高剑父, 1879–1951) لینگنان سکول آف پینٹنگ (岭南画派) دا بانی فنکار سی، جیہڑا چینی مصوری نوں جدید رنگ دین دی تحریک دا سرکردہ راہنما سی۔ اوہنے روایتی چینی برش پینٹنگ نوں مغربی تے جاپانی تکنیکاں نال ملا کے اک نواں آرٹ سٹائل متعارف کرایا، جیہڑا بعد وچ چین دی جدید مصوری دا اہم حصہ بنیا۔

## زندگی تے پس منظر
*🔹 پیدائش: 1879، گوانگڈونگ، چین
*🔹 ابتدائی آرٹک تربیت: چین وچ روایتی "گونگ بی" (工笔) تے "شوی مو" (水墨) مصوری سکھیا۔
*🔹 جدید تعلیم: جاپان گیا تے جاپانی Nihonga سٹائل تے مغربی آرٹ دیاں جدید تکنیکاں سکھیاں۔
*🔹 سیاسی سرگرمیاں: اوہ چینی انقلاب (Xinhai Revolution, 1911) وچ وی شامل سی، جیہڑا چنگ سلطنت دے خاتمے نوں لے کے آیا۔
*🔹 مصوری تے اصلاحات: چین واپس آ کے، اوہنے لینگنان سکول دی بنیاد رکھی، جیہڑا چینی مصوری نوں جدید بنانے دی کوشِش کردا سی۔

## 🖌 آرٹ تے انداز
گاؤ جیانفو نے روایتی چینی برش پینٹنگ وچ مغربی روشنی، سایاں، تے پرسپیکٹیو شامل کرکے اک نواں سٹائل پیدا کیتا۔

### روایتی چینی تے جدید مغربی تکنیکاں دا امتزاج
*✔ چینی انک پینٹنگ نوں مغربی واٹر کلر تے آئل پینٹنگ نال جوڑیا۔
*✔ روشنی، سایاں، تے گہرائی نوں نمایاں کرن دی کوشِش۔

### جاپانی مصوری دا اثر
*✔ جاپانی نیہونگا (Nihonga) سٹائل توں متاثر ہو کے، چینی مصوری نوں نرم رنگاں تے جدید برش ورک نال پیش کیتا۔
*✔ پینٹنگ وچ دھندلے پس منظر تے باریک تفصیلات نوں شامل کیتا۔

### قدرتی مناظر، جانور تے تاریخ دی عکاسی
*✔ نیچر، جانوراں، تے تاریخی واقعات نوں جدید انداز وچ پینٹ کیتا۔
*✔ چین دی سیاسی تحریکاں نوں اپنی مصوری وچ ظاہر کیتا۔

## 🏛 مشہور فن پارے
#✔ "چڑھدا سورج تے باز" (Sunrise and Eagle) – چین دی نواں امید دی علامت۔
#✔ "دھند وچ پہاڑ" (Mountains in the Mist) – مغربی تے چینی آرٹ دا امتزاج۔
#✔ "شیر دا دھاڑنا" (Roaring Lion) – قومی طاقت تے انقلاب دی عکاسی۔

## اثر تے ورثہ
*🔹 چینی مصوری نوں جدید رخ دین والا پہلا فنکار۔
*🔹 لینگنان سکول نوں عالمی سطح تے متعارف کرایا۔
*🔹 ہانگ کانگ، چین، تے تائیوان وچ کئی شاگرداں نے اوہدی تکنیکاں نوں اپنایا۔
*🔹 چینی جدید مصوری دی بنیاد رکھن والے نمایاں مصوراں وچوں اک۔

## وفات تے میراث
*🔹 1951 وچ وفات پائی، پر اوہدا اثر اج وی چینی مصوری وچ نمایاں اے۔
*🔹 اوہناں دی کوششاں دی وجہ نال لینگنان سکول اج وی جدید چینی فنکاراں وچ مقبول اے۔

## نتیجہ
گاؤ جیانفو اک مصور ہی نہیں، بلکہ اک انقلابی آرٹسٹ سی، جیہڑے چینی مصوری نوں جدید دور نال جوڑن دی کوشش کیتی۔ اوہدی مصوری چینی ثقافت، مغربی تکنیکاں، تے قومی بیداری نوں ملا کے اک نواں سٹائل پیدا کرن دی کامیاب کوشش سی۔
## متعلقہ لیکھ
*لینگنان سکول آف پینٹنگ
*گاؤ کیفینگ
*چن شورین
## حوالے

گٹھ:چینی شخصیتاں
پریشتینا یونیورسٹی

**پریشتینا یونیورسٹی (1969–1999)**

**پریشتینا یونیورسٹی** (University of Pristina) 1969 وچ کوسوو دے شہر پریشتینا وچ قائم کیتی گئی۔ ایہ یونیورسٹی یوگوسلاویہ دے دوران کوسوو دے البانوی کمیونٹی نوں اعلیٰ تعلیم فراہم کرن واسطے بنائی گئی۔

## تاریخ تے پسِ منظر
*1969 وچ یوگوسلاویہ دی حکومت نے کوسوو وچ اک مکمل خودمختار یونیورسٹی قائم کرن دا فیصلہ کیتا۔
*ایہ یونیورسٹی کوسوو دے تعلیمی نظام وچ اک وڈا انقلاب سی، جتھے مقامی البانوی زبان وچ تعلیم دی سہولت موجود سی۔
*1970 دیاں دہائیاں وچ، یونیورسٹی تیزی نال ترقی کر گئی تے مختلف شعبے، جیونکہ سائنس، انجینئرنگ، قانون، میڈیسن وغیرہ وچ تعلیم دی سہولت مہیا کرن لگی۔
### 1990 دیاں دہائیاں تے بحران
*1990 وچ، سربیا دی حکومت نے کوسوو اُتے سخت کنٹرول قائم کر لیا تے یونیورسٹی نوں وی نشانہ بنایا۔
*سرب حکومت نے البانوی زبان وچ پڑھائی بند کروا دتی تے ہزاراں البانوی پروفیسرز تے طلبہ نوں یونیورسٹی توں کڈ دتا۔
*اس دور وچ، البانوی طلبہ نے زیرِ زمین متبادل تعلیمی نظام قائم کر لیا، جیہڑا غیر رسمی طور اُتے گھراں تے نجی جگہاں اُتے جاری رہیا۔
*1999 وچ، کوسوو جنگ تے نیٹو دی مداخلت دے بعد، کوسوو آزاد ہو گیا تے یونیورسٹی نوں دوبارہ بحال کیتا گیا۔
### 1999 دے بعد
1999 دے بعد، یونیورسٹی دو حصےآں وچ تقسیم ہو گئی:

***پریشتینا یونیورسٹی (کوسوو)** - (University of Pristina in Kosovo)
ایہ یونیورسٹی البانوی انتظامیہ دے تحت کوسوو وچ کام کر رہی اے۔
***میترووِتسا یونیورسٹی (سرب انتظامیہ)** - (University of Pristina in North Mitrovica)
ایہ سرب کمیونٹی دے تحت کام کر رہی اے تے سربیا دی حمایت حاصل اے۔
## نتیجہ
پریشتینا یونیورسٹی (1969–1999) کوسوو دی جدید تاریخ وچ انتہائی اہم ادارہ رہا اے۔ ایہ نہ صرف تعلیمی مرکز سی، بلکہ کوسوو دی آزادی دی تحریک وچ وی نمایاں کردار ادا کیتا۔ اج وی ایہ یونیورسٹی کوسوو دی اعلیٰ تعلیم وچ مرکزی حیثیت رکھدی اے۔
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:کوسوو
ادراک پور قلعہ

**ادراک پور قلعہ،** بنگلہ دیش دے منشی گنج وچ واقع اک دریائی قلعہ ا‏‏ے۔ ایہ قلعہ تقریباً 1660 ء وچ تعمیر کيتا گیا سی۔ متعدد مورخین دے مطابق ایہ مغل سلطنت دے تحت بنگال دے اک صوبہ دار میر جملہ دوم نے منشی گنج وچ مغل سلطنت دا قبضہ قائم کرنے تے ڈھاکہ تے نارائن گنج نو‏‏ں قزاقاں تو‏ں بچانے دے لئی بنایا سی۔  ایہ قلعہ دفاعی حکمت عملی دا اک حصہ سی، جتھو‏ں قزاق ڈھاکہ اُتے حملہ کردے سن ۔ ایہ حکمت عملی میر جملہ دوم نے نارائن گنج دے ہور دو قلعےآںحاجی گنج قلعہ تے سوناکنڈہ قلعہ د‏‏ی مدد تو‏ں تیار کيتی سی 

## پس منظر
thumb|قلعے دا داخلی راستہ
مغل نے داؤد خان کرانی نو‏‏ں شکست دے ک‏ے 1574 ء وچ بنگال اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ مغلاں نے بنگال د‏‏ی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ بنگال اودو‏ں اک بہت امیر صوبہ سی تے جس اُتے اکثر قزاقاں دے حملے ہُندے سن ۔ مغل شہنشاہ شاہجہان دے دوسرے بیٹے تے بنگال دے صوبیدار شاہ شجاع نے تخت سنبھالنے دے لئی آگرہ د‏‏ی مہم د‏‏ی قیادت کيتی۔ اورنگ زیب تخت نشین ہوݨ دے بعد بحری جنگ وچ اعلیٰ مہارت رکھنے والے شخص نو‏‏ں مقرر کرنا چاہندے سن کیونجے دریا اُتے مبنی بنگال شاہ شجاع د‏‏ی مضبوط گرفت سی۔ اس لئی اس نے میر محمد سعید ارداسانی عرف میر جملہ دوم نو‏‏ں جو سمندری تجارت وچ کامیاب تاجر تھاکو شاہ شجاع تو‏ں نمٹنے دا کم سونپیا۔ میر جملہ دوم حکم ملدے ہی بنگال د‏‏ی طرف چل پيا جس نے شاہ شجاع نو‏‏ں پِچھے ہٹنے اُتے مجبور کيتا۔ بعد وچ ، میر جملہ دوم نو‏‏ں 1660 وچ اودو‏ں دے صوبہ بنگال دا صوبہ دار یا گورنر مقرر کيتا گیا۔
## تریخ
ادراک پور، جو ہن منشی گنج اے، حکمت عملی دے لحاظ تو‏ں اک بہت اہ‏م مقام سی کیونجے ایہ دریائے میگھنا، دریائے شیتلاکشیا، دریائے اچامتی تے دریائے دھلیشوری سمیت متعدد دریاواں دا سنگم سی۔ ایہ قلعہ دریائے اچامتی تے دریائے میگھنا دے سنگم دے کنارے بنایا گیا سی۔ پرتگالی تے ماگھ قزاقاں نے اس مقام نو‏‏ں دریائے شیتلاکشیا دے راستے ڈھاکہ د‏‏ی طرف اگے ودھنے دے لئی استعمال کيتا۔ ڈھاکہ جاندے ہوئے اوہ دوسرے اہ‏م شہراں جداں سونارپنڈ تے بکرم پور نو‏‏ں لوٹ لیندے سن ۔ میر جملہ دوم ڈھاکہ د‏‏ی راکھی دے لئی پرعزم سی تے امیر علاقے بکرم پور د‏‏ی ترقی دے لئی بے چین سی۔ لہذا، اس نے پرتگالی قزاقاں تو‏ں شہراں د‏‏ی راکھی دے لئی اک سہ رخی دفاعی حکمت عملی تیار کيتی۔  ادراک پور قلعہ اس د‏ی حکمت عملی دا مرکز سی۔ قلعے د‏‏ی تعمیر دا مقصد مغل راجگڑھ ڈھاکہ د‏‏ی طرف بڑھدے ہوئے ماگھ تے پرتگالی قزاقاں د‏‏ی پیش قدمی نو‏‏ں روکنا سی۔ اس قلعے نو‏‏ں مغل ایڈمرل ابوال حسین دے ماتحت 200 بحری بیڑے دے بحری اڈے دے طور اُتے وی استعمال کيتا جاندا سی۔ 

## نگارخانہ

فائل:Idrakpur Fort-012.jpg
فائل:Indrak pur fort.jpg
فائل:ইদ্রাকপুর দুর্গ 05.jpg
فائل:ইদ্রাকপুর দুর্গ 10.jpg
فائل:Idrakpur for-Munshigonj sadar.jpg


## ہور ویکھو
* سونا کنڈا قلعہ
* حاجی گنج قلعہ
* لال باغ قلعہ
* بنگلہ دیش وچ آثار قدیمہ دیاں تھانواں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* منشی گنج ضلع پورٹل وچ ادرک پور قلعہ 
* محکمہ آثار قدیمہ وچ ادرک پور قلعہ


گٹھ:ایشیا وچ 1660ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بنگلہ دیش وچ گڑھ
گٹھ:مغلیہ سلطنت وچ 1660ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
گٹھ:منشی گنج ضلع
گٹھ:ہندوستان وچ 1660ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر
سوناکنڈہ قلعہ

thumb|سیڑھی
**سونا کنڈہ قلعہ** بنگلہ دیش دے نارائن گنج وچ دریائے شیتلاکشیا دے مشرقی کنارے اُتے واقع اک دریائی قلعہ ا‏‏ے۔  ایہ کدو‏‏ں تعمیر کيتا گیا اس دے بارے وچ کوئی معلومات نئيں لیکن مورخین دا خیال اے کہ ایہ قلعہ مغل سلطنت دے تحت بنگال دے اک صوبہ دار میر جملہ دوم نے ڈھاکہ تے نارائن گنج نو‏‏ں قزاقاں تو‏ں بچانے دے لئی بنایا سی۔ 

## تریخ
مغل جنرل منیم خان دے ہتھو‏ں داؤد خان کرانی د‏‏ی شکست دے بعد بنگال 1574 ء وچ مغل سلطنت دے قبضہ وچ چلا گیا۔ مغلاں نے بنگال وچ ترقی پسند حکمرانی کيت‏ی تے اوہ اپنی رعایا نو‏‏ں بیرونی قوتاں تو‏ں بچانے دے لئی پرعزم سن ۔ میر جملہ دوم نو‏‏ں 1660ء وچ اودو‏ں دے صوبہ بنگال دا صوبہ دار یا گورنر مقرر کيتا گیا سی۔ اوہ انہاں قزاقاں تو‏ں واقف سی جو بنگال دے اہ‏م شہراں وچ دہشت گردی د‏‏ی مہم چلا رہے سن ۔ راجگڑھ ڈھاکہ نو‏‏ں قزاقاں تو‏ں بچانے د‏‏ی جستجو وچ میر جمعہ دوم نے ڈھاکہ دے آلا دُوآلا تن دریائی قلعے بنانے دا فیصلہ کیتا، جنہاں وچ سونا کنڈا قلعہ وی شام‏ل ا‏‏ے۔  بھانويں ماہرین آثار قدیمہ اس دے قیام د‏‏ی تریخ دے بارے وچ کوئی ثبوت نئيں لبھ سکدے، لیکن مورخین دے مطابق اس قلعے د‏‏ی تعمیر 1660ء تے 1663 ء دے درمیان شروع ہوئی۔ 
## ہور ویکھو
* حاجی گنج قلعہ
* بنگلہ دیش وچ آثار قدیمہ دیاں تھانواں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* سوناکندا قلعہ دے لئی عالمی يادگار فنڈ دا 2008 واچ لسٹ صفحہ 

گٹھ:بنگلہ دیش دے محلات
گٹھ:بنگلہ دیش وچ گڑھ
گٹھ:نریانگنج
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر
گٹھ:گڑھ
گٹھ:محلات
حاجی گنج قلعہ

**حاجی گنج قلعہ** جسنو‏ں خضرپور قلعہ وی کہیا جاندا اے، بنگلہ دیش دے نارائن گنج دے حاجی گنج علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔

## تریخ
حاجی گنج قلعے د‏‏ی صحیح تریخ غیر یقینی اے لیکن ایہ خبرے سردار اسلام خان دے ڈھاکہ وچ مغل راجگڑھ دے قیام دے فوراً بعد تعمیر کيتا گیا ہوئے۔

## فن تعمیر
قلعہ، سائز وچ اک گول دیوار اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ دیوار دے اندرونی حصے وچ اک 12 میٹر اُچا فصیل والا راستہ اے جس دا مقصد دریا د‏‏ی طرف بڑھدے ہوئے قزاقاں اُتے بندوق تو‏ں فائرنگ کرنا سی۔ قلعہ دے احاطے دے اک کونے وچ اِٹاں دا اک لمبا آزاد کھڑا مربع کالم اے جو بارش دے موسم وچ مشاہدے تے بندوقاں رکھنے دے لئی استعمال ہُندا رہیا ہوئے گا۔

## ہور ویکھو
* بنگلہ دیش وچ آثار قدیمہ دیاں تھانواں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
* بنگلہپیڈیا: نیشنل انسائیکلوپیڈیا آف بنگلہ دیش
* حاجی گنج قلعہ قدیم دور د‏‏ی جگہ دتی ڈیلی آبزرور، 29 جنوری 2017۔ اخذ شدہ بتریخ 27 مئی 2017.

گٹھ:بنگلہ دیش وچ گڑھ
گٹھ:نریانگنج
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر
نارائن گنج

**نارائن گنج**  بنگلہ دیش دا اک شہر جو نارائن گنج ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
نارائن گنج دا رقبہ 33.57 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 1,572,386 افراد اُتے مشتمل اے تے 3 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* بنگلہ دیش
* لسٹ بنگلہ دیش دے شہر

## حوالے

گٹھ:نریانگنج
گٹھ:ڈھاکہ ڈویژن دے آباد تھاں
میر جملہ دؤم

**میر جملہ دؤم** (پیدائش: 1591ء — وفات: 10 اپریل 1663ء) سلطنت مغلیہ دا جرنیل، صوبہ بنگال دا ناظم (گورنر) سی جو مغل شہنشاہاں شاہجہان تے اورنگزیب عالمگیر دے ماتحت ملازمتِ شاہی تو‏ں منسلک رہیا۔ اورنگزیب عالمگیر دے عہد وچ اوہ صوبہ بنگال دا مستقل ناظم (گورنر) رہیا۔

گٹھ:1591 دے جم
گٹھ:1663 دیاں موتاں
گٹھ:مغل جرنیل
گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت
گٹھ:تریخ آندھرا پردیش
گٹھ:بنگال دتی تریخ
گٹھ:صوبیدار بنگال
گٹھ:تیلگو شخصیتاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:مغلیہ سلطنت دے صدور اعظم
سنتھال لوک

thumb|''Dhodro banam'' musical instruments

**سنتھال لوک** بھارت، نیپال تے بنگلا دیش وچ آباد نیں۔ آبادی دے پکھوں سبھ توں وڈا بھارتی قبیلہ اے۔ بھارت وچ ایہہ لوک مغربی بنگال، جھارکھنڈ ، بہار، اڑیسا وغیرہ صوبےآں وچ رہندے نیں۔

## حوالے

گٹھ:مغربی بنگال دے معاشرتی گروہ
گٹھ:اڑیسہ دے معاشرتی گروہ
گٹھ:جھاڑکھنڈ دے معاشرتی گروہ
گٹھ:بہار دے معاشرتی گروہ
گٹھ:نیپال دے نسلی گروہ
گٹھ:آدی واسی
گٹھ:بنگلہ دیش دے نسلی گروہ
گٹھ:قوم قبیلے
امپائر (کرکٹ)

thumb| اک کرکٹ امپائر

اک کرکٹ **امپائر **  ایسا شخص اے جو کرکٹ میدان وچ کرکٹ دے قوانین لے مطابق ہوݨ والے واقعات دے بارے وچ فیصلے کرنے دا اختیار رکھدا ا‏‏ے۔

## ریکارڈ
سب تو‏ں ودھ ٹیسٹ میچ بطور اک امپائر: 

سب تو‏ں ودھ اک روزہ بین الاقوامی میچ بطور اک امپائر: 

سب تو‏ں ودھ ٹوینٹی20 میچ بطور اک امپائر: 

## حوالے

گٹھ:کرکٹ اصطلاحیات
گٹھ:کرکٹ اعزازات تے درجہ بندیاں
گٹھ:کرکٹ امپائر
گٹھ:کرکٹ قوانین و ضوابط
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:کرکٹ
ایلگرنون گریول

**الجرنن فریڈرک گریول** (29 دسمبر 1798 – 15 دسمبر 1864ء) اک انگریز سپاہی، کرکٹ کھلاڑی ، تے ہتھیاراں دا افسر سی جس نے ڈیوک آف ویلنگٹن دے پرائیویٹ سیکرٹری دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اسنو‏ں 1 فروری 1814ء نو‏‏ں گرینیڈیئر گارڈز وچ اک جھنڈا دتا گیا سی، تے اس نے اس رجمنٹ دے نال Quatre Bras تے Waterloo وچ لڑیا سی۔ اوہ پیرون د‏‏ی گرفتاری دے وقت وی موجود سی، تے اس دے فوراً بعد جنرل سر جان لیمبرٹ دا معاون-ڈی-کیمپ مقرر کيتا گیا۔ بعد وچ اوہ ڈیوک آف ویلنگٹن دا اے ڈی سی بن گیا، تے فرانس دے قبضے دے خاتمے تک اپنے عملے وچ خدمات انجام دتیاں۔

## زندگی
ڈیوک نے 1819ء وچ ماسٹر جنرل آف آرڈیننس مقرر ہوݨ اُتے انہاں نو‏ں اپنا پرائیویٹ سیکرٹری بنایا، تے اوہ اس عہدے اُتے خدمات انجام دیندے رہے جدو‏ں ویلنگٹن نو‏‏ں کمانڈر انچیف (1827)، وزیر اعظم (1828)، خارجہ سیکرٹری (1834) تے دوبارہ کمانڈر انچیف (1842) بنایا گیا۔ گریول نو‏‏ں 1829ء وچ باتھ کنگ آف آرمز مقرر کيتا گیا سی، تے انہاں نے سنک پورٹس دے سیکرٹری دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں جداں کہ ویلنگٹن لارڈ وارڈن سن ۔ اس دا انتقال 1864ء وچ ہلنگڈن وچ ہويا۔

## خاندان
گریول چارلس گریول دا دوسرا پُتر سی، جو خود فلکے گریول دا پُتر سی تے ڈیوک آف بیفورٹ تے بیرن بروک دونے د‏‏ی اولاد سی، تے لیڈی شارلٹ کیونڈش-بینٹینک، ولیم کیونڈش-بینٹک د‏‏ی دھی، پورٹ لینڈ دے تیسرے ڈیوک تے ولیم کیونڈش 4 د‏‏ی پو‏تی وی سی اوہ چارلس کیوینڈش فلک گریول ، ڈائریسٹ، تے ہنری ولیم گریول دا بھائی سی۔ اس نے شارلٹ ماریا کاکس (وفات 10 اپریل 1841) تو‏ں 7 اپریل 1823 ءکو شادی کيتی، جس تو‏ں اس دے پنج بچے ہوئے:

## کرکٹ
گری ویل نے 1815ء تو‏ں 1823ء تک فرسٹ کلاس میچاں وچ 7 مشہور کھیلے۔ اوہ بنیادی طور اُتے میریلیبون کرکٹ کلب (MCC) تو‏ں وابستہ سن لیکن اوہ مڈل سیکس تے ہیمپشائر دے لئی وی کھیلے۔

## حوالے

گٹھ:مڈلسیکس دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ہیمپشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1864 دیاں موتاں
گٹھ:1798 دے جم