open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دھوبی سوڈا

**تعھوبی سوڈا** یا **سوڈیئم کاربونیٹ**  سوڈیئم کاربونیٹ دی اک مسفوف (powdered) شکل نوں کہیا جاندا اے ۔ تعھوبی سوڈے نوں واشنگ سوڈا ، سوڈا ایش تے سوڈا کرسٹل وی کہیا جاندا اے ۔ ایہ اک غیر نامیاتی مرکب اے ۔ ایہدا فارمولا Na2CO3 اے ۔

## خاصیئتاں
ایہ چٹے رنگ دا ہُندا اے ۔ ایہ پاݨی وچ حل ہو جاندا اے تے درمیانے درجے دا الکلائن محلول بݨوندا اے ۔

## تیاری
ایہنوں سوڈیئم کلورائڈ تے لائم پتھر نال سالڡے دے طریقے ناࢦ تیار کیتا جاندا اے ۔

## اِستعمال
تعھوبی سوڈے دی سَبھ توں زیادا کھپت شیشے ، کاغذ ، ریان (مصنوعی کپڑے)، صابݨ تے ڈیٹرجنٹاں وچ ہُندی اے ۔ تعھوبی سوڈا ، پاݨی نوں "نرم" کرن لئی وی ورتیا جاندا اے ۔ جیہدی وجہ ایہ آ کہ سوڈیئم کاربونیٹ "سخت" پاݨی توں کیلشیم تے میگنیشیئم دے آئیون نوں دور کر سکدا اے ۔
تعھوبی سوڈا غذاڡاں وچ اضافے (ای 500) دا کَم کَردا اے ۔ ایہنوں تیزابیئت اُتے گرفت ، جماڡٹ توں بچاء ، آمیزے نوں پھیلاء تے ٹھہراڡٹ فراہم کرن لئی استعمال کیتا جااندا اے ۔

## ہور دیکھو
* مٹھا سوڈا (بیکنگ سوڈا)
* کاسٹک سوڈا
* تعھوبی سوڈا
* صابݨ
* سالڡے دا طریقا

گٹھ:کیمیائی مرکبات
گٹھ:گھریلو کیمیائی مرکبات
گٹھ:کیمیائی عوامل
گٹھ:کیمیکل
گٹھ:کیمیا
گٹھ:کیمسٹری
سین ریمون

**سین ریمون** امریکی ریاست کیلیفورنیا دی کاؤنٹی کونٹرا کوسٹا وچ اک شہر اے ۔

گٹھ:امریکا دے شہر
گٹھ:امریکہ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر
گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:امریکین دے شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر
گٹھ:امریکہ
گٹھ:امریکا
جھنگڑ بھینی

پنڈ **جھنگڑ بھینی**، فاضلکا ضلعے دا ہند-پاک سرحد تے سلیمانکی چوکی توں ڈھائی کلومیٹر دی دوری تے شہر فاضلکا توں 18 کلومیٹر تے گھگّ وسدا اے۔ اس پنڈ دی آبادی دو ہزار اے۔

## اتہاس
پنڈ دے نام بارے کیہا جاندا اے کہ دیس دی ونڈ توں پہلاں اس تھاں تے درختاں دے وڈے جھنڈ ہندے سن۔ بے آباد جنگلی علاقہ سی۔ رکھاں دے جھنڈ ہون کرکے پنڈ نوں جھنگڑ کہن لگ پئے۔ اس مگروں پنڈ نوں جھنگڑ تے پھر جھنگڑ بھینی کیہا جان لگ پیا۔ ونڈ ویلے پاکستان توں پنڈ بھینی دے موتا سنگھ (کچورا) تے اوہناں دے پتر پالا سنگھ، مالا سنگھ تے سردارا سنگھ اتھے آ کے وس گئے۔ اوہناں دے نال چاکر سنگھ وی آئے۔ پنڈ دی موڑھی ایہناں دوواں نے گڈی سی۔

## حوالے

گٹھ:پنجاب دے پنڈ
جولیئن بارنز

thumb
**جولیئن پیٹرک بارنز** (جم 19 جنوری 1946) انگریزی لکھاری اے جسنے اپنے ناول *دی سینس آف این اینڈنگ* لئی 2011 دا مین بکر انعام جتیا اے۔ اس توں اوہ تن وار بکر انعام لئی شارٹلسٹ کیتا جا چکیا اے؛ ناول ہن: *[[فلابیئرز پیرٹ]]* (1984)، *[[انگلینڈ، انگلینڈ]]* (1998)، اتے *[[آرتھر اینڈ جارج]]* (2005)।

## حوالے

گٹھ:انگریزی ناول کار
لگژری کار

لگژری کار اجیہی کار نوں کیہا جاندا اے جو کہ ودھدی قیمت لئی عام کاراں دے مقابلے آرام، اپکرن، سہولتاں، گن، کارکردگی اتے رتبے دے ودھے ہوئے پدھر نوں حاصل کردی اے۔ ایہہ شبد انفرادی اے اتے کار اتے اسدے پروڈیؤسر دے برانڈ چتر دے گناں نوں نمائش کردا اے۔

گٹھ:ٹکنالوجی
منیشا کیر

**منیشا کیر** اک بھارتی کھیڈ نشانیباز اے۔ اسنے کیرتی گپتا اتے راجیشوری کماری دے نال ٹیم ٹریپ شوٹنگ دوران کائرو وچ آئی۔ایس۔ایس۔ایف۔ عالمی کپ شاٹگن وچ چاندی دا تمغہ جتیا سی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارت دیاں عورت نشانیباز
گٹھ:جم 1999
سٹیلا بوسل

**سٹیلا مارگریٹ بولس ایم۔ایس۔مونز** (جم 2004)  اک کینیڈیئن ماحول پریمی اتے لکھاری اے۔ کینیڈا نے سٹیلا نوں میرٹئرس سروس میڈل نال وی مانتا دتی۔ نوجواناں دی سرگرمی لئی اک وکیل ہون دے ناطے، سٹیلا نے بچیاں لئی مائی رور: کلیننگ اپ د لاہیو رور، عینی لوریل کارٹر نال  کتاب لکھی۔ سٹیلا نے لاہیو ندی تے اپنے پروجیکٹ بارے اک ٹیڈئیکس بھاشن دتا۔

## مڈھلا جیون
11 سال دی عمر وچ، سٹیلا لاہیو ندی وچ تیرنا چاہندی سی، پر اسدی ماں نے کیہا کہ ایہہ پانی گیرکانونی سدھے پائیپاں ولوں آلودہ کیتا جاندا سی جو سدھے دریا وچ پانی نوں گندہ کردا اے۔ اس دے صلاح کار، ڈاکٹر۔ ڈیوڈ میکسویل نے، ندی وچوں پانی دے نمونیاں وچ بیکٹیریا دے پدھراں دی جانچ شروع کرن وچ مدد کیتی۔ سٹیلا نے قومی دھیان کھچیا جدوں اسنے بیکٹیریا دے آلودگی دے پدھر دی رپورٹ کیتی۔ سٹیلا دے پروجیکٹ نے 2023 تک سدھے پائیپاں نوں ہٹاؤن لئی سنگھی، صوبائی اتے میونسپل سرکاراں توں 15.7 ملیان ڈالر دی ونڈ نوں متاثر کیتا۔

اوہ پارک ویو ایجوکیشن سینٹر وکھے سکول جاندی اے۔

## کریئر
سٹیلا ہن کانفرنساں اتے سکولاں وچ بولدی اے۔ اوہ ہن دوجے بچیاں نوں اپنے بھائیچاریاں وچ پانی دی جانچ کویں کرنی اے، بارے سکھاؤندی اے۔

اسنے سینٹ پھرانسس زیویئر یونیورسٹی وکھے اک اکٹھ وچ وزیر اعظم جسٹن ٹروڈو نوں وی مکھاتب ہوئی۔

لاہوے رور دا صفائی پروجیکٹ 2023 تک ہر سال 100 سدھیاں پائیپاں نوں موڑ دیویگا جدوں سارے کچے سیوریج دا وہنا بند ہو جاویگا۔

سٹیلا نے اپنی وکالت کینیڈا توں باہر وی کیتی اے۔

## اوارڈ

* 2020 وچ، سٹیلا آرڈر آف نووا سکوشیا نوں سبھ توں گھٹ عمر وچ حاصل کرن والی سی۔
* سال 2018 وچ سٹیلا اکلوتی کینیڈیئن سی جس نے ینگ ایکو-ہیرو اوارڈ حاصل کیتا۔
* 2017 وچ سٹیلا نے کینیڈا دا میرٹریئس سروس میڈل حاصل کیتا۔

## باہری لنک

* Facebook اتے سٹیلا'ج لہیو رور پروجیکٹ

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
دُوڡوری سُبما

**دوووری سبما** (15 نومبر 1881 – 31 مئی 1964) اک بھارتی آزادی کارکن سی، جسنے بھارتی آزادی تحریک وچ اہم کردار نبھائی۔ اوہ خاتون کانگرس کمیٹی دی بانی سی۔

## جیونی
سبما دا جم 1880 وچ مشرقی گوداوری ضلعے، آندھرا پردیش وچ دکشرمام وچ ہویا سی۔ اسدا ویاہ دس سال دی عمر وچ ہویا سی۔ اوہ بہت چھوٹی عمرے ہی بیواہ ہو گئی سی۔ اپنے شوہر دی موت توں بعد اسنے سرگرمی شروع کیتی اتے بریٹیش راج خلاف بھارت چھڈو تحریک وچ شامل ہو گئی۔ اسنے سول اوگیا لہر وچ حصہ لیا اتے بھارت وچ بریٹیش حکمرانی توں پوری آزادی دی زوردار وکالت کیتی۔

1922 وچ اسنے خاتون کانگرس کمیٹی دا انعقاد کیتا۔ 1923 وچ اسنے کاکیناڈا، آندھرا پردیش وچ اک میٹنگ دا انعقاد کیتا، جتھے سینکڑے عورت ولنٹیئراں نے کاکیناڈا کانگرس مہانسبھا وچ شرکت کیتی۔ سبما نے آندھرا خاتون سجذبات دا انعقاد کیتا جو عورتاں نوں قومی آزادی تحریک وچ سکھلائی دین دے نال نال سکھئت کردیاں سن اتے بھارتی آزادی تحریک وچ عورتاں دی حمایت ودھاؤن وچ اہم کردار نبھاؤندیاں سن۔ اسنے عورتاں دے بااختیار بنانا نوں مُتحرک کرن لئی آندھرا پردیش وچ وڈا سفر کیتی۔

ندیمپلی ورگے ہور کارکناں دے نال مل کے سندررما نے گوٹی مانکیامبا، آندھرا مہانسبھا اتے ٹی۔ورکشما تنظیم قائم کرن وچ مدد کیتی۔ سبما نوں سول اوگیا تحریک دی طرفوں اپنیاں سرگرمیاں کرکے راجمندری جیل وچ اک سال لئی گرفتار کر لیا گیا اتے اس نوں قید وچ رکھیا گیا سی۔ اسنے لون ایجیٹیشن وچ حصہ لین لئی رائویلور جیل وچ اک سال وی گزاریا۔ اسنے حملہ آور روپ وچ آواز اٹھائی اتے بھارت وچ اچھوتتا دے خاتمے لئی کم کیتا۔

راجمندری دے فریڈم پارک وچ اسدی یادگار قائم کیتی گئی اے۔

## حوالے

گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:موت 1964
گٹھ:جم 1881
راج کور

## خاندان تے شادی

## پروار اتے ویاہ

  
## رنجیت سنگھ نائب سلطنت

## مشہور سبھیاچار وچ

* 
## ایہہ وی ویکھو

* مہا سنگھ
* رنجیت سنگھ

## حوالے

گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
نیرج شیکھر

**نیرج شیکھر سنگھ** (جم 10 نومبر 1968) اک بھارتی راجنیتا اے۔

## مڈھلا جیون
اسدا جم اتر پردیش دے بالیا ضلعے دے ابراہمپتی وچ ہویا سی۔ اوہ اک راجپوت پروار نال متعلق اے  اتے اوہ سابقہ وزیر اعظم چندر شیکھر اتے دوجا دیوی دا بیٹا اے۔

## سیاسی کریئر
29 دسمبر 2007 نوں، اسنے اپنے پیؤ دی موت کارن ہوئی اپ چون وچ، بالیا ہلکے توں سماج وادی پارٹی دے امیدوار وجوں چون لڑی اتے جتی۔ اس نوں 295,000 توں ودھ ووٹاں ملیاں۔

2009 وچ، اوہ اسے ہلکے توں 15 ویں لوک سبھا لئی دوبارہ چنیا گیا سی۔ حالانکہ اسنوں بھرت سنگھ نے 2014 وچ ہار دتی سی۔ اس ویلے اوہ راج سبھا میمبر اے۔

## نجی زندگی
اسنے سشما شیکھر نال ویاہ کروا لیا اتے اسدے 2 بچے ہن۔

## حوالے
 

|-

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1968
گٹھ:بھارت دے پردھان منتریاں دے بچے
پرنٹر

کمپیوٹنگ وچ پرنٹر اک مشین اے جیہڑی عام طور تے کاغذ اُتے گرافکس یا لِکھت چھاپدی اے ۔ بار کوڈ پرنٹرز ، پرنٹرز دے وسیع استعمال دی اک مثال اے ۔ مختلف قِسم دے پرنٹرز وچ تھری ڈی پِرنٹر ، انِک جیٹ پرنٹر ، لیزر پرنٹر ، تھرمل پرنٹر وغیرا شامل نیں ۔

## تریخ
پہلا کمپیوٹر پرنٹر جیہڑا ڈیزائن کیتا گیا اوہ میکانکی انداز نال چلݨ آلا اپریٹس سی جیہڑا 19 ویں صدی وچ چارلس بیبیج نے اِنجݨ دے فرق ال تیار کیتا سی ۔ ایہدا مکینیکل پرنٹر ڈیزائن 2000 تک ئیں بݨایا گیا سی ۔
مارکنگ میڈیئم نوں کسے ریکارڈنگ میڈیم یا زیادہ خاص طور تے الیکٹروسٹیٹک اِنکنگ اپریٹس وچ لاوݨ لئی پہلا پیٹنٹ پرنٹنگ میکینزم سی تے وصول کنندہ میڈیئم دے کنٹرول آلے علاقےآں وچ الیکٹرو اسٹیٹِکل طور تےجمع کرن دا اک طریقا 1962 وچ سی آر ونسٹن ، ٹیلی ٹائپ ، کارپوریشن نے مسلسل انِک جیٹ دا اِستعمال کردے ہوئے کیتا سی ۔ پرنٹنگ. سیاہی ریڈ اسٹیمپ پیڈ سیاہی سی جو کلپ پرنٹ دے نام نال روچیسٹر ، نیو یارک دی فلپس پروسس کمپنی نے تیار کیتی سی ۔ اس پیٹنٹ (US3060429) نے 1966 دے آخر وچ ٹیلی ٹائپ انکٹرونک پرنٹر پروڈکٹ نوں صارفین تک پہنچایا ۔ 
پہلا الیکٹرانک پرنٹر ای پی 101 سی ، جیہنوں جاپانی کمپنی ایپسن نے ایجاد کیتا سی تے 1968 وچ جاری کیتا گیا سی ۔
پہلاں تجارتی پرنٹرز عام طور تے الیکٹرک ٹائپ رائٹرز تے ٹیلی ٹائپ مشیناں توں میکانزم دا استعمال کردے سی ۔ تیزرفتاری دے مطالبے دے نتیجے وچ خاص طور تے کمپیوٹر استعمال لئی نویں سسٹم دی نشوونما ہوئی ۔ 1980 دی دہائی وچ ٹائپ رائٹرز ، لائن پرنٹرز دی طرحاں ای ڈیزی وہیل سسٹم موجود سی جو اس ای طرحاں دی پیداوار کردے سی لیکن زیادہ تیز رفتاری نال تے ڈاٹ میٹرکس سسٹم جو ٹیکسٹ تے گرافکس نوں ملا سکدے سی لیکن نسبتن کَعھٹ معیار دی پیداوار تیار کردے نیں ۔ پلاٹر اوہناں لوکاں لئی استعمال کیتا گیا سی جیہناں بلیو پرنٹس ورگے اعلا کوالٹی لائن آرٹ دی ضرورت ہُندی اے ۔
2010 دے نزدیک 3D پرنٹنگ شدید دلچسپی دا اک علاقہ بݨ گیا ، جس طرحاں اک بروشر تیار کرن لئے درکار ابتدائی لیزر پرنٹر دی طرحاں کوشش دے نال جسمانی شیواں دی تخلیق دی اجازت دِتی گئی ۔ ایہ آلات ترقی دے ابتدائی مراحل وچ نیں تے ہجے تک معمول نئیں بݨ سکے ۔

## پرِنٹراں دیاں قِسماں
* تھری ڈی پرِنٹر
* بار کوڈ پرِنٹر
* وِرچوئِل پرِنٹر
* لیزر پرِنٹر
* اِنک جیٹ پرِنٹر
* لیزر پرِنٹر
* تھرمل پرِنٹر
* اِمپیکٹ پرِنٹر
* تھرمل پرِنٹر
* لائِن پرِنٹر

گٹھ:کمپیوٹر
گٹھ:ٹیکنالوجی
گٹھ:مشیناں
گلبہار بیگم

مہارانی **گل بہار بیگم** (دہانت 1863) مہاراجا رنجیت سنگھ دی بیوی سی۔

## زندگی
گل بیگم امبرسر دی اک پنجابی مسلم ناچ کرن والی سواݨی سی ۔ رنجیت سنگھ، روپڑ وکھے اس دا ناچ ویکھ کے، اس اُتے موہت ہو گیا۔

اوہناں نے 1833 وچ ویاہ کیتا ۔ ویاہ توں پہلاں، کٹڑپنتھیاں ولوں اسدی مخالفت  کیتی گئی، جنہاں نے منگ کیتی سی کہ اوہ سکھ دھرم وچ اپنا دھرم بدلے۔ مہاراجہ نے حالانکہ مخالفت کیتی اتے اوہ مسلمان رہی۔ ویاہ ویلے اس نے پیلے رنگ دے کپڑے پہنے ہوئے سن، موتی نال اک سونے دی نتھّ اسدی نکّ اُتے ٹکی ہوئی سی، اسدے ہتھ اتے پیر مہندی وچ لال رنگے ہوئے سن اتے اوہ ہیرے نال بنھے سونے دے گہنیاں وچ سی۔ ویاہ دے جشناں دے حصے وجوں، اس دے بھراواں نوں جاگیر دتی گئی اتے اک نوابی خطاب دتا گئیا۔

اوہناں دے ویاہ توں بعد، رنجیت سنگھ نے مہارانی گل بہار بیگم دا نام بدل دتا اتے اسنوں دوجیاں درباری عورتاں نالوں اچا کر دتا، جنہاں نوں ہن اسدے پیراں دی مالش کرن دا کم سونپیا گیا سی۔ اسنے کدی پردہ نہیں کیتا اتے اسنوں جلوساں دوران اکثر مہاراجہ دے نال شاہی ہاتھی اتے ویکھیا جاندا سی۔ اس نوں رنگ محل اتے حویلی میاں خان وچکار حویلی دتی گئی سی۔

جدوں 1839 وچ مہاراجہ دی موت ہو گئی تاں اسنے ستی لئی اپنے آپ نوں پیش کیتا، پر اک دربان ولوں صلاح دتی گئی کہ اسلام وچ اس دی مناہی اے۔ 1849 وچ بریٹیش ولوں پنجاب تے قبضہ کرن توں بعد اس نوں 12,380 روپئے دی پینشن دتی گئی۔ بعد دی زندگی وچ اسنے اک پتر، سردار خان نوں گود لیا جو اسدی دیکھبھال کردا سی۔ اسنے اپنے آخری سال میانی صاحب علاقے وچ بتائے اتے اوہ کھیتر جس وچ اسنے اک باغ اتے مسجد بنائی۔ 1863 وچ لہور وچ اس دی موت ہو گئی ۔

## حوالے

گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:موت 1863
بھارت دے پردھان منتریاں دے بچیاں دی لسٹ

**بھارت دے پردھان منتریاں دے بچے** مکمل لوکاں دے دھیان دا موضوع بنے ہوئے ہن۔ بھارت دے سابقہ پردھان منتریاں دے 41 بچے ہن۔

سابقہ پردھان منتریاں دے کئی بچے سیاست وچ داخل ہوئے ہن۔ دو خود وزیر اعظم بنے ہن۔

پی وی نرسمہا راؤ دے 8 بچے سن، جو کہ کسے وزیر اعظم دے بچیاں 'چو سبھ توں ودھ سن۔ دو پردھان منتریاں- اٹل بہاری واجپائی اتے نرندر مودی - دے کوئی   بچے نہیں ہوئے۔ حالانکہ، واجپائی دی گود لین والی دھی سی جدوں کہ مودی نے اک نیپالی لڑکے دی پرورش کیتی سی۔

## جواہر لال نہرو

## لال بہادر شاستری

## اندرا گاندھی

## مورارجی دیسائی

## چرن سنگھ

## راجیو گاندھی

## وشوناتھ پرتاپ سنگھ

## چندر شیکھر

## پی۔وی۔ نرسمہا راؤ

## ایچ۔ڈی۔ دیوَ گوڑا

## اندر کمار گجرال

## اٹل بہاری واجپائی
اٹل بہاری واجپائی دے کوئی جیو-سائنسی بچے نہیں سن۔ اسنے نمتا قول بھٹاچاریا نوں اپنی گود لئی دھی وجوں پالیا۔

## من موہن سنگھ

## نرندر مودی
نرندر مودی دے کوئی اپنے جاں گود لئے بچے نہیں ہن۔ اسنے 1998 وچ اک نیپالی پرواسی لڑکے جیت بہادر سارو مگر دی پرورش کرنی شروع کیتی سی، جو بھارت-نیپال سرحد پار کردیاں بھارت وچ داخل ہویا سی اتے 2014 وچ جدوں اوہ 27 سالاں دا سی تاں اسنوں واپس اپنے پروار دے حوالے کر دتا سی۔

## ایہہ وی ویکھو

* نہرو – گاندھی پروار
* یونائیٹڈ کنگڈم دے پردھان منتریاں دے بچیاں دی لسٹ
* ریاست ہائے متحدہ دے صدراں دے بچیاں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:بھارت دے پردھان منتریاں دے بچے
شوربا

**شوربا** (انگریزی: Chorba) مُختلف قِسماں دے سوپ یا اسٹو وِچوں اک اے جو بلقان ، الجیریا ، وسطی یورپ ، مشرقی یورپ ، وسطی ایشیا ، مشرق وسطا تے برصغیر پاک و ہند دے کھاݨےآں وچ پایا جاندا اے ۔ 
ایہ مغلیائی ڈش اے تے ایہدے وچ سبزیاں ورتیاں جاندیاں نیں جیِداں ٹماٹر وغیرا ۔
شوربا ایک روایتی ڈش اے جیہڑی عام طور تے روٹی دے نال ملایا جاندا اے ۔ ایہدی پکوائی اک لمبا عمل اے تے ایہدے لئی عمومن پریشر ککر اِستعمال ہُندا اے ۔ شوربے دی تیاری لئی اہم اجزاء آلو ، پھلیاں تے گوشت نیں ۔ 

سیئوربا اک اہجا نام اے جیہڑا مالدوڡا تے رومانیا وچ استعمال ہوݨ آلے شوربے لئی اِستعمال ہُندا اے جیہدے وچ عام طور تے مختلف سبزیاں ، گوشت تے لڡیج تے مُشتمل ہُندا اے ۔  بورز اک کھٹا سوپ اے جیہڑا مالدوڡا وچ استعمال ہُندا اے ۔ ایہدے فائدا مند صحت دے اثرات نیں ۔ ایہ ہاضمے واسے موثر اے ۔

## [[لفظ]] شوربا
لفظ چوربا یا شوربا ، عربی زبان توں اخذ اے ۔ فارسی تے پنجابی دی اصطلاح وچ شوربا کہیا جاندا اے ۔
شوربے نوں (پنجابی: شوربا ، فارسی: شوربا ، عربی: شوربة ، امہارک: ric) ، شوروا (ازبک: шўрва) ، چوربا (بلغاریائی: чорба) ، سیئرب، (رومانیا) ، شورپا (روسی: шурпа) ، شورپا (ایغور: شورپا ، шорпа) ، اوربا (ترکی: [tʃoɾˈba]) ، شورپو (کرغیز: шорпо) تے سورپا (قازق: сорпа) تے برصغیر پاک و ہند وچ اصطلاح ہندی وچ شوربا (ہندی: शोरबा) دا مطلب سِدھا گریڡی اے ۔ 

## تصویر گیلری

File:Ready kurban chorba.JPG
File:Begova Čorba (Baščaršija in Sarajevo, Bosnia).JPG
File:Shorpo.jpg
File:Pileća corba.jpg
File:Chorba.jpg
File:Ciorba.jpg
File:Chorba in Budva 2019.jpeg
File:Ciorba de vacuta.jpg


## ہور دکھو
* شوربا
* یخݨی
* چٹݨی

گٹھ:کھان پین
یخݨی

**یخݨی** (انگریزی: Soup) بنیادی طور تے اک مائع کھاݨا ہے جیہڑا عام طور تے تتّا پیش کیتا جاندا ہے تاہم ٹھنڈا وی ہوسکدا ہے۔ یخݨی گوشت ، ہڈیاں اَتے سبزیاں دے اجزاء اَتے رَس ، پاݨی یا کِسے ہور مائع شے دی پکائی جاندا ہے۔ یخݨی وچ عام طور تے سٹڡ دے مقابلے وچ زیادہ مائع (شوربا) ہُندا ہے۔
یخݨی کھاݨ پیݨ توں علاوہ سوپ ، گریڡی ، شوربے اَتے چٹݨی تیار کرن وچ وی استعمال ہُندی ہے۔

## تصویر گیلری

File:Salmorejo cordouan.JPG
File:Hippocrates soup.jpg
File:Tom Yum Soup.JPG
File:Seafood chowder.jpg
File:Chicken Noodle Soup.jpg
File:Tomato soup and grilled cheese.JPG
File:Crème d'asperge à la truffe.jpg
File:Broth hg.jpg
File:Brodo di testina in cottura.jpg
File:Consomme de volaille.jpg
File:Bruehe-1.jpg


## ہور دیکھو
* شوربا
* یخݨی
* چٹݨی

گٹھ:کھان پین
گٹھ:پکوان
پریشر ککر

**پریشر کُکر** کھاݨا پکوݨ دا اک برتݨ اے ۔ ایہدے وچ اُبلدے ہوئے مائع نوں استعمال کر کے زیادہ پریشر تے بھاف نال کھاݨا پَکدا اے ۔ کھاݨا پکوݨ دے درجا حرارت نوں 100 ° C (212 ° F) توں اُپر تک پہنچݨ دی اجازت دیندا اے ۔

پریشر کُکر ستارہویں صدی وچ ماہر طبیعیات ڈینس پاپین نے ایجاد کیتا سی ۔ برتݨ وِچوں ہوا کَڈھ کے تے اُبلدے مائع نال اندر پیدا ہوݨ آلی بھاف نوں پھسا کے کَم کَردا اے ۔ ایہدے نال اندرلا دباء وَدھدا اے تے کھاݨا پکوݨ لئی چنگا درجا حرارت پیدا کرن وچ مدد فراہم کَردا اے ۔ پریشر کُکر بھاف توں گرمی دی مُنتقلی نال کھاݨا زیادہ تیزی نال پکوندا اے ۔ پریشر کُکر عام طور تے گوشت آݪا سالݨ پکوݨ لئی ورتیا جاندا اے ۔ 

## ہور دیکھو
* ہانڈی
* دیگچی
* دیگ

گٹھ:برتݨ
گٹھ:ظروف
گٹھ:کعھریلو سمان
گٹھ:چیزاں
ڈوئی

**ڈوئی** عام اِستعمال دا اک برتݨ اے ۔ ڈوئیاں زیادہ تَر لکڑی دیاں بَݨدیاں نیں ، اس توں علاوا پلاسٹک یا کِسے دھات دیاں وی ہو سَکدیاں نیں ۔ ڈوئی کھاݨا پکوݨ تے ورتوݨ واسطے اِستعمال ہُندی اے ، خاص طور تے سالݨ دی پکوائی دے دوران ہانڈی یا دیگچی وچ ڈوئی استعمال ہُندی اے تے سالݨ پکوݨ توں بعد ورتوݨ لئی دوجے برتݨاں وچ پوݨ تے مرتبان وچوں اچار کڈھݨ لئی وی ڈوئی ورتی جاندی اے ۔

## تصویر گیلری

File:- Wooden spoons -.jpg
File:Wooden things sold in Istanbul Spice bazar.JPG
File:Kustari 012 Okraska lozhek.jpg
File:Ifugao rice spoon II.JPG


## ہور دکھو
* ہانڈی
* دیگچی
* دیگ
* پریشر ککر
* ڈوئی
* کڑچھا
* چمچا
* کدو کس

گٹھ:برتݨ
گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:کھاݨ پیݨ
گٹھ:ظروف
ارچنا سورینگ

**ارچنا سورینگ** اک ماحول کارکن اے، جو بہابند پنڈ دے کھاریا قبیلے نال متعلق اے، ایہہ پنڈ سندرگڑھ، اڑیسہ، بھارت دے راجگنگپور وچ اے۔ اوہ موسمی تبدیلی اتے دستاویزاں، جاگروکتا اتے روائتی علم اتے عام بھائیچاریاں دے ابھیاساں بارے جاگروکتا لئی کم کر رہی اے۔

سورینگ نوں اقوام متحدہ دی یوتھ حکمت عملی دے حصے وجوں اقوام متحدہ دے سکتر-جنرل- ولوں قائم آب و ہوا تبدیلی بارے یوا صلاح کار گروہ دے ستّ میمبراں وچوں اک وجوں چنیا گیا اے۔

## پچھوکڑ
سورینگ کھادیا قبیلے توں اے اتے اڑیسہ دے سندرگڑھ ضلعے دے راجگنگپر وچ وڈی ہوئی اے۔ اسنے سبھ توں پہلاں اپنے پیؤ دی موت توں بعد سرگرمی وچ شامل ہونا شروع کیتا۔ ساری عمر اوہ انڈین کیتھولک یوتھ موومینٹ وچ سرگرم رہی اے۔

اوہ ٹس طالب علم یونین دی سابقہ پردھان وی اے۔ اوہ آدیواسی یوا فکر سٹیج اکھل بھارتی کیتھولک یونیورسٹی فیڈریشن (اے۔آئی۔سی۔یو۔ایپھّ ۔) دے زوردار کھیتراں وچوں اک وجوں جانی جاندی قبیلہ کمیشن دی سابقہ قومی کنوینر وی اے۔ فلحال، اوہ وسندھرا اوڈیشا وکھے بطور رسرچ اہلکار کم کر رہی اے۔ بھونیشور وچ وسندھرا اک کم کھوج اتے پالیسی دی وکالت ادارہ اے جو قدرتی سروت پربندھن، قبائلی حقاں اتے آب و ہوا نیاں اتے کم کر رہی اے۔

## حوالے

گٹھ:جم 1996
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ماحول کارکن
سینٹر فار انٹرنیٹ اینڈ سوسائٹی (بھارت)

**سینٹر فار انٹرنیٹ اینڈ سوسائٹی (سی۔آئی۔ایسّ۔)** اک بینگلرو -بیسڈ غیر-منافع کثیر الشعبہ کھوج ادارہ اے۔ سی۔آئی۔ایس۔ انٹرنیٹ اتے سوسائٹی دے کھیتر وچ ڈجیٹل بہواد، عوامی جواب دہی اتے پیڈوگوگک ابھیاساں اُتے کم کردی اے۔

## وکیمیڈیا پروجیکٹ
وکیمیڈیا ادارہ نے سی۔آئی۔ایس۔ نوں بھارتی بولیاں وچ وکیمیڈیا مفت علم پروجیکٹاں نوں مُتحرک اتے مدد کرن لئی گرانٹ دندی اے۔ اس وچ انڈین بولیاں اتے انگریزی وچ وکیپیڈیا وی شامل اے۔ گرانٹ دا مقصد وی بھارت وچ وکیمیڈیا دے مفت علم دی مکمل ونڈ لئی مدد کرنا اے۔

## آزاد 2014
سی۔آئی۔ایس۔ نے 18-20 دسمبر 2014 نوں کیرلا دے ترووننتپرم وکھے منعقد پنجویں قومانتری مفت سافٹویئر کانفرنس پروگرام آزاد 2014 وچ حمایت کیتی اتے حصہ لیا۔

## حوالے

## باہری لنک

* 
* 
* 
* 
* 
گٹھ:غیر منافع کاری بھارتی ادارےگٹھ:بھارت
زیا باستیدا

**سئے بستیدا** (جم 18 اپریل 2002) اک میکسیکن-چلی دی آب و ہوا کارکن اے اتے مقامی میکسیکن اوٹمی - ٹولٹیک دیس دی میمبر اے۔ اوہ 'فرائیڈیز فار پھیوچر' نیویارک شہر دے پرمکھ پربندھکاں وچوں اک اے اتے آب و ہوا سرگرمیاں وچ دیسی اتے پرواسی نظر لئی موہری آواز رہی اے۔ اوہ پیپلز کلائیمیٹ موومینٹ دی پربندھکی کمیٹی اتے سنرائیز موومینٹ اتے ایکسٹنکشن ریبیلیئن دی سابقہ میمبر اے۔ اوہ ری-ارتھ انیشیئےٹو دی شریک بانی اے، جو اک قومانتری غیر منافع تنظیم اے۔

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
left|thumb| بستیدا تھنبرگ دے آؤن دی اڈیک کردی ہوئی، 2019
بستیدا دا جم اٹلاکوملکو، میکسیکو ماپے مندہی اتے جیرلڈین دے گھر ہویا، اوہ وی واتاورنوادی ہن। اسدی پرورش شہر سین پیڈرو ٹولٹیپیک وچ ہوئی۔ اوہ اپنے پیؤ دے ایزٹیک اتے اسدی ماں دی سیلٹک مول دی یورپیئن چلی اے۔ بستیدا کول اس ویلے دوہری میکسیکن اتے چلی دی شہریت اے۔

بستیدا اتے اس دا پروار تن سالاں دے سوکے دے بعد 2015 وچ اوہناں دے سیارہ قصبے سین پیڈرو ٹلٹیپیک وچ بھاری ہڑ آؤن توں بعد نیویارک شہر چلا گیا۔

بستیدا نے د بیکن سکول توں پڑھائی کیتی۔ اسنے 2020 وچ پینسلوینیا یونیورسٹی توں اگے دی پڑھائی جاری رکھی۔

## فلموگرافی

* وی رائز (2019)
* ایمیزن د پھیوچر (2020)

## حوالے

گٹھ:ماحول کارکن
گٹھ:زندہ لوک
کڑچھا

**کڑچھا** عام اِستعمال دا اک برتݨ اے ۔ کڑچھے ، کڑچھ یا کڑچھیاں عمومن دھات دے بَݨدے نیں ، اس توں علاوا لکڑی یا پلاسٹک دیے وی ہو سَکدے نیں ۔ کڑچھے دے اگلے پاسے کولا نما گولائی ہُندی اے تے پِچھلے پاسے وڈا ڈنڈا لگیا ہُندا اے ۔ کڑچھا کھاݨا پکوݨ تے ورتوݨ واسطے اِستعمال ہُندا اے ۔ کڑچھا خاص طور تے سالݨ دی پکوائی دے دوران دیگ ، دیگچی یا ہانڈی وچ استعمال ہُندا اے تے سالݨ پکوݨ توں بعد ورتوݨ لئی دوجے برتݨاں وچ پوݨ لئی وی ورتیا جاندا اے ۔

## ہور دیکھو
* ہانڈی
* دیگچی
* دیگ
* ڈوئی
* کڑچھا
* چمچا
* کدو کس

گٹھ:برتݨ
گٹھ:ظروف
للت بہل

**للت بحل** (15 اگست 1949 – 23 اپریل 2021)  اک بھارتی اداکار، ڈریکٹر، پروڈیؤسر اتے لکھاری سی۔

## مڈھلا جیون
لالی بحل نے کالج طالب علم ویلے ایکٹنگ کرنا شروع کر دتا سی اتے انتر-ورسٹی مقابلے جتے۔ اسنے کپورتھلہ ( پنجاب ) وکھے ستیش شرما، روی دیپ، پرمود ماتھو کمل شرما اتے ہرجیت والیا نال مل کے تھئیٹر گروہ دا قیام کیتا ۔ اس نے *کیا نمبر بدلیگا،* *چھتریاں،* *ہیرو کہانی،* *ہرا سمندر گوپیچندر، کمارمالک* اتے *سوریست* سمیت کئیاں سٹیج ناٹکاں دا ڈریکشن کیتا۔ اوہ پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ، انڈین تھئیٹر ڈیپارٹمنٹ توں سون تمغہ جیتو سی۔ اسنے موہن مہارشی دے ناٹکاں وچ کم کیتا۔ 

## کیریئر
للت بحل انڈین تھئیٹر وچ ڈپلوما کرن توں بعد دلی شفٹ ہو گیا اتے شریرام سینٹر اتے نیشنل سکول آف ڈرامہ ریپریٹری کمپنی وچ سٹیج اداکار وجوں کم کیتا۔ اسنے اک آزاد پروڈیؤسر ڈریکٹر وجوں ٹیلیوژن دے اکھاڑے وچ کدن لئی اپنی نوکری چھڈّ دتی۔ اس نے*تپش،* *جم دن مبارک،* *آتش* اتے *سنہری جلد* ورگیاں دوردرشن ٹیلیفلماں دا اتے افسانے، وید ویاس کے پوتے ، مہاسنگرام، خانہ بالزام، وجی اتے صد-اے-وادی سمیت کئیاں ٹی وی سیریئلاں دی اساری اتے ڈریکشن کیتا ۔

### پروڈیؤسر دے طور تے

* *تاپسی* (ہندی ٹیلیفلم)
* *جم دن مبارک* (ہندی ٹیلیفلم)
* *آتش* (ہندی ٹیلیفلم)
* *افسانے* (ہندی ٹیوی سیریل)
* *وید ویاس کے پوتے* (ہندی ٹی وی سیریل)
* *مہا سنگرام* (ٹی وی سیریل)
* *وجی* (ٹی وی سیریل)
* *خانہ بالزام* (اردو ٹیوی سیریل)
* *سنیہری جلد* (پنجابی ٹیلیفلم)
* *سدا-اے-وادی* (ہندی ٹیوی سیریل)

### بطور ڈائریکٹر

* *کیا نمبر بدلیگا* (سٹیج پلے)
* *سورج کی آخری کرن سے سوریا کی پہلی کرن تک* (سٹیج پلے)
* *سوریست* (سٹیج پلے)
* *تپش* (ہندی ٹیلیفلم)
* *جم دن مبارک* (ہندی ٹیلیفلم)
* *آتش* (ہندی ٹیلیفلم)
* *افسانے* (ہندی ٹیوی سیریل)
* *وید ویاس کے پوتے* (ہندی ٹی وی سیریل)
* *مہا سنگرام* (ٹی وی سیریل)
* *وجی* (ٹی وی سیریل)
* *خانہ بالزام* (اردو ٹیوی سیریل)
* *سنہری جلد* (پنجابی ٹیلیفلم)
* *سدا-اے-وادی* (ہندی ٹیوی سیریل)

### بطور اداکار

* *نیے خدا* (سٹیج پلے)
* *گودو کی آمد* (سٹیج پلے)
* *سوریا کی آخری کرن سے سوریا کی پہلی کرن تک، (سٹیج پلے 1976)*
* *سپنے تے پرچھاویں* (پنجابی ٹی وی سیریل)
* *کمارمالک* (سٹیج پلے)
* *سوریست* (سٹیج پلے)
* *جوسف کے۔ کا مکدما* (سٹیج پلے 1981)
* *اک سیلزمین دی موت* (سٹیج پلے)
* *تاپسی* (ہندی ٹیلیفلم)
* *چڑیؤں کا چمبا* (ہندی ٹیلیفلم)
* *رانی کوکلاں* (ٹیلیفلم)
* *جم دن مبارک* (ہندی ٹیلیفلم)
* *آتش* (ہندی ٹیلیفلم)
* *افسانے* (ہندی ٹیوی سیریل)
* *سنہری جلد* (پنجابی ٹیلیفلم)
* *سدا-اے-وادی* (ہندی ٹیوی سیریل)
* *[[تتلی (2014 فلم)|تتلی]]* (2014) (ہندی فلم)
* *مکتی بھون* (ہندی فیچر فلم)
* *میڈ ان ہیون* -2019 (بھارتی ویب سیریز - امیزن پرائیم)
* ججمینٹل اے کیا - 2019 

## پروار
للت بحل دی بیوی نونندر بہل لکھاری، ڈریکٹر، پروڈیؤسر اتے اداکارہ وی اے۔ اسدا بیٹا کانو بہل اک فلم لکھاری اتے ڈریکٹر اے۔

## حوالے

## باہری لنک

* https://web.archive.org/web/20100806190244/http://www.موہنمہارشی۔آئی۔ن۔ / پیداواراں / جوسیپھک 1981.php
* 
گٹھ:ہندی سنیما وچ مرد اداکار
گٹھ:موت 2021
گٹھ:جم 1949
نڡنندر بہل

**نڡنندر بہل** (جم نرندرجیت گھمن، 30 اکتوبر 1949) اک بھارتی تھئیٹر تے ٹیلی ویژن ڈائریکٹر ، لیکھک تے اداکارہ اے ۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی ڈریکٹر
گٹھ:بھارتی اداکار
گٹھ:جم 1949
کانو بہل

**کانو بہل** (جم 13 جون 1980) نوں اک بھارتی فلم ڈریکٹر اتے لکھاری اے۔

## جیونی
کانو بہل نے 1990 وچ دلی جان توں پہلاں اپنے شروعاتی سال پٹیالہ، پنجاب وچ بتیت کیتے۔ اسدے ماپے للت بہل اتے نونندر بہل پٹیالے دے واسندے ہن۔اوہ لیکھک-اداکار-ڈریکٹر رہے اتے دوردرشن چینل لئی ٹیلیفلماں دا ڈریکشن وی کردے ہن۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی فلم ڈریکٹر
لوسی گرے

**لوسی گرے** (جم دسمبر 2006) اک نیوزیلینڈ آب و ہوا پرورتن کارکن اے۔

## جیونی
لوسی گرے ٹے ارنگا او کہکرا سکول، (کیشمیئر ہائی سکول ) کرائسچرچ، اوٹیئرورا دی طالب علم اے۔ اوہ سکول سٹرائک 4 کلائیمیٹ دیاں سرگرمیاں دی قومی چیئرپرسن اے، جس وچ سکول طالب علماں دے شامل ہون لئی مارچ وی ہن۔ 2019 وچ تن مارچ ہوئے، 15 مارچ، 24 مئی نوں، اتے پھر 27 ستمبر نوں آدی۔ چوتھا، انڈور خلاف مئی 2020 وچ ہویا، جدوں کہ نیوزیلینڈ سیؤویائیڈی -19 مہانماری کارن تالابند سی۔

مئی 2019 وچ گرے نے وزیر اعظم جیکنڈا آڈرن نال ملاقات کرکے موسم وچ تبدیلی دے سنکٹ پربندھن متعلق سرکار دیاں سکیماں بارے وچار وٹاندرے کیتا۔ اسنے سال 2019 دے قومی یوا لیڈر دن، 2019 فیسٹیول فار  اتے ٹیڈئیکس یوتھ @ کرائیسٹچرچ وکھے بھاشن دتا اے۔ اوہ اونلائین 2020–2021 آؤٹیروآ نیوزیلینڈ سسٹینیبل ڈویلپمینٹ ٹیچے کانفرنس وچ مکھ بھاشن کار ہوویگی۔

گرے نام گریٹا تھمبرگ، سویڈش آب و ہوا پرورتن کارکن، اسدا کردار دے اک نمونے اتے انسپائریشن وجوں لیا گیا۔ اوہ “رائیز اپ”، موسمی تبدیلی دا خلاف کرن والے گیت دی لکھاری اے۔

## حوالے

گٹھ:ماحول کارکن
گٹھ:زندہ لوک
میکائیلا لوچ

**میکائلا لوچ** (جم 1998) سکاٹلینڈ دے ایڈنبرگ بیسڈ اک آب و ہوا نیاں کارکنّ اے، جسنوں گلوبل سٹیزن پرائز : یوکے'ج ہیرو اوارڈ لئی نامزد کیتا گیا اے۔

لوچ ایڈنبرگ یونیورسٹی وچ اک میڈیکل طالب علم اے  جہڑی 100,000 توں ودھ دے اپنے انسٹاگرام پلیٹ فارم دی ورتوں آب و ہوا تحریک نوں ودھیرے شامل کرن لئی، وائٹ سربوتمتا اتے پرواسی انیاں ورگیاں اتیاچاری پرنالیاں نال آب و ہوا سنکٹ دے چوراہے اُتے مرتکز کردیاں کم کرن لئی کردی اے۔

جو بیکر دے نال ، لوچ وائی۔کے۔ای۔ایس۔ پوڈکاسٹ دی سہِ-پروڈیؤسر، لکھاری اتے پیشکار اے جو موسمی تبدیلی، انسانی حقاں اتے سماجی نیاں دی پڑچول کردا اے۔

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
لوچ جمیکا وچ پیدا ہوئی سی اتے اسدی پرورش سری، ینائیٹڈ کنگڈم وچ ہوئی۔ لوچ یونیورسٹی لئی ایڈنبرگ چلی گئی اتے موجودہ ویلے وچ اوہ ایڈنبرگ یونیورسٹی وچ چوتھے سال دی میڈیکل طالب علم اے۔

## چون پرچار
اک کشور عمر وچ، لوچ نے ماحول اتے نسلی نیاں بارے جانو ہونا شروع کر دتا۔ 2019 وچ لوچ ماحول دی لہر، ایکسنٹیشن بغاوت (ایکسار) دی میمبر بن گئی اتے اکتوبر 2019 وچ ایڈنبرگ توں لنڈن دی ایکس۔آر۔ خلاف وچ سیاستداناں نوں موسم دے سنکٹ تے سنن اتے کم کرن دی منگ کرن لئی حصہ لین لئی سفر کیتی۔ اسنے اپنے تزربیاں دی اک ڈائری لکھی۔ سال 2019 دے ایکس۔آر۔ دے خلاف وچ، لوچ نے اپنے آپ نوں ایکسٹینشن بغاوت سکاٹلینڈ دے پڑائ اُتے رکھیا، جس نال پولیس نوں خلاف کارکردگی نوں صاف کرن توں روکیا جا سکے۔ اس نوں تقریباً اٹھ گھنٹے پہلاں سٹیج اُتے بند کر دتا گیا سی، اتے دوسرے تالابند مظاہرین نے سوے-اچھا نال اپنے آپ نوں رہا کیتا سی۔ لوچ آب و ہوا کیمپ سکاٹلینڈ نال مہم وی چلاؤندی اے۔

بیبیسی نال گل کردیاں، لوچ نے اپنی انسپائریشن بارے کیہا:*“میں لمبے ویلے توں اپنی جیون سٹائل وچ چیزاں بدل رہی ہاں اتے ودھیرے ماحول پکھی بنن دی کوشش کر رہی ہاں پر کجھ مہینیاں پہلاں مینوں احساس ہویا سی کہ اس نال کوئی فرق نہیں پیندا کہ میں شاکاہاری ہاں جاں زیرو-ویسٹ ہاں، جے سرکار نہیں کردی۔ کجھ وی کرو* *اتھے وڈے ڈھانچاگت تبدیلیاں ہون دی ضرورت اے۔ ”* 

اپنے سوشل میڈیا ولوں اتے ایکو-ایج دے لکھاری وجوں،  لوچ ماحولیاتی نیاں، نسلی نیاں، ٹکاؤ فیشن اتے پناہ گیر حقاں دی وکالت کردی اے۔ اوہ کئی پوڈکاسٹاں اُتے مہمان وی رہی اے، جس وچ آنڈریا فوکس دی عمر دا پلاسٹک پوڈکاسٹ، اتے لیلیٰ صاد دا گڈّ انسٹر پوڈکاسٹ شامل اے۔ لوچ زریک دی یوتھ اگینسٹ کاربن کانفرنس وچ اک سپیکر سی۔ 2020 وچ لوچ نے جو بیکر نال وائی۔کے۔ای۔ایس۔ پوڈکاسٹ بنایا۔

اس دی سرگرمی دے کم لئی، لوچ دا نام بیبیسی دی وومن آور پاور لسٹ وچ رکھیا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1998
گٹھ:ماحول کارکن
چیارا ساچی

**چیارا ساچی** (جم 2002) بیونس آئرس توں اک ارجنٹینی آب و ہوا کارکن اے۔

## نجی زندگی
چیارا ساچی دا جم اتے بئینس آئرس دے ہیڈو وچ ہویا سی اتے اسنے ایل پلومر وچ ایلمینا پاز ڈی گیلو توں پڑھائی کیتی سی۔  سلو فوڈ ولوں اک انٹرویو دے مطابق، ساچی اک خاندانی ماحول وچ وڈا ہوئی سی، جتھے اوہ ہمیشاں تندرست کھان بارے بہت فکرمند رہندی سی اتے ایہی کارن اے کہ آب و ہوا کارکن وجوں اس دیاں کئی کاروائیاں اس مدعے دے دوآلے گھمدیاں ہن۔ اسنے وکھ وکھ بھاشناں اتے انٹرویواں وچ ایہہ وی دسیا اے کہ اسنوں موسم وچ تبدیلی لئی کم کرن دی اپیل کیتی گئی سی کیونکہ اوہ اپنے وطن وچ اچانک تاپمان وچ ہوئے بدلاو توں گھبرا گئی سی۔

## سرگرمی
چیارا ساچی تریخی "چلڈرن و کلائیمیٹ کرائیسس" لہر وچ گریٹا تھونبرگ اتے 16 ہور نوجوان کارکناں دے نال شامل سی۔  ایہہ اک پہل سی جس نے بچیاں دے حقاں بارے اقوام متحدہ دی کمیٹی نوں ارجنٹینا، برازیل، فرانس، جرمنی اتے ترکی نوں موسم دے سنکٹ دے مدنظر اپنی اگنجائش لئی ذمہ وار ٹھہراؤن لئی کیہا۔ ایہہ پٹیشن بچیاں دے حقاں اُتے اقوام متحدہ دے کانفرنس ماتحت آب و ہوا تبدیلی بارے 18 سال توں گھٹ عمر دے بچیاں دے گروہ ولوں درج کیتی گئی پہلی رسمی شکایت سی۔

ساچی نے سلو فوڈ ارجنٹینا نیٹورک وچ اک ملیٹینٹ کارکنّ وجوں حصہ لیا اے، اک گلوبل گروہ جو جیو وتغیر اتے چنگے، صاف اتے نرپکھّ غذا دی سرکھیا لئی کم کردا اے۔ صحت مند کھان نال متعلق سرگرمی دے تعلق وچ، اسنے ٹیرا میڈرے سیلون ڈیل گسٹو اتے بئینس آئرس وچ ہولی غذا والی کمیونٹی لا کومنیڈاڈ کوکینا سوبیرانا ڈی بئینس آئرس دیاں سرگرمیاں وچ وی حصہ لیا اے۔ اوہ کھانے دی پربھوستا بارے واضع طور تے بولدی رہی اے:میں سلو فوڈ نظریات نوں مُتحرک کردی ہاں کیونکہ میں یعقین کردی ہاں کہ غذا پیدا کرن دے ہور طریقے وی ہن، جہڑے قدرت اتے منکھاں نوں نقصان نہیں پہنچاؤندے۔ ۔ ۔ نہ صرف سرکاراں غذا نظام ولوں ہون والے نقصان نوں پھکس کرن اتے روکن دا چارج نہیں لے رہیاں، اوہ زہراں نوں ساڈیاں پلیٹاں اُتے پروس وی رہیاں ہن۔ساچی اجتمائی کاروائیاں دی زوردار حمایتی وی اے:ہر وڈی تبدیلی جنتا توں، لوکاں توں آؤندی اے۔ ۔ ۔ جدوں میں سڑکاں اُتے جان دی گل کردی ہاں، میں لامبندی کرن، اجتمائی طاقت بناؤن دی گل کر رہی ہندی ہاں۔"گو اس بیک اور پھیوچر" دے نعرے لئی جانی جاندی، ساچی اک ودھ رہی نوجوان لہر دا حصہ اے جو موسم دی کریا وچ انتر-نرمان برابری نوں مُتحرک کردی اے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ماحول کارکن
بیتھ ڈوہرٹی

**بیتھ ڈوہرٹی** (جم 10 جون 2003) آئرلینڈ وچ رہن والی اک آب و ہوا کارکن اے۔ آب و ہوا کارکن گریٹا تھمبرگ دی ساتھی ڈوہرٹی سکول سٹرائیکز فار کلائیمیٹ آئرلینڈ دی شریک بانی اتے مستقبل لئی پھرائیڈیز دی میمبر اے۔ 15 سال دی عمر توں، ڈوہرٹی نے موسمی تبدیلی نال لڑن دیاں کوششاں متعلق جاگروکتا پیدا کیتی۔
thumb| 24 مئی 2019 دے طالب علم روس کارکردگی اُتے ڈوہرٹی۔

## آب و ہوا سرگرمی
6 مارچ 2019 نوں، سدے گئے طالب علماں دے گروہ دے روپ وچ، ڈوہرٹی نے اگلے ہفتیاں وچ طالب علماں دے پردرشناں توں پہلاں، موسم دی کاروائی بارے اوریئیچٹس کمیٹی دے میمبراں نوں سنبودھت کیتا، جس تے آب و ہوا متعلق کاروائی دیاں چھ منگاں پیش کیتیاں گئیاں سن۔ مارچ 2019 وچ، ڈوہرٹی کئی ہور نوجواناں ماحول کارکناں دے نال 'د لیٹ لیٹ شو' وچ دکھائی دتی۔ 2019 وچ موسم لئی 15 مارچ دی سکول ہڑتال دوران، ڈوہرٹی نے ڈبلن ہڑتال وچ 11,000 توں ودھ لوکاں نوں سنبودھت کیتا، جس وچ اسنے موسم وچ تبدیلی تے کاروائی دی گھاٹ لئی سرکار دی تنقید کیتی اتے موسم دی کاروائی اتے ماحول وزیر رچرڈ بروٹن اُتے استعمال کرن دا الزام لایا۔

ڈوہرٹی نے آئرلینڈ دی 2020 موسم دے ٹیچیاں نوں پورا کرن وچ آئرلینڈ دی سرکار دی ناکامی بارے تھیجرنل۔جی لئی کجھ ٹکڑے لکھے ہن۔ اس توں علاوہ، اسنے کونسل دی نویں آب و ہوا سکیم اتے ڈبلن سٹی کونسل نال کم کیتا اے۔ اپریل 2019 وچ، ڈوہرٹی 'لاؤڈ اینڈ کلیئر'! اُتے بہتر موسم پالیسی دے حق وچ بولن لئی ڈبلن وچ کئی ایم۔ای۔پی۔ امیدواراں نال یورپیئن پارلیمنٹ دے دفتر وکھے موسم دے پروگرام بارے نوجوان وچار لئی دکھائی دتی۔ ڈوہرٹی نے 24 مئی 2019 نوں دوجی ہڑتال دوران ڈبلن وچ اک وار پھر موسم دے مخالفاں نوں سنبودھت کیتا۔

مئی 2019 وچ ڈوہرٹی نے ہڑتال تحریک دے کارناں اُتے قومی آئی۔ڈی۔ای۔اے۔ (آئیڈیا) کانفرنس نوں سنبودھت کیتا۔ ڈوہرٹی نے 21 مئی 2019 نوں تیجی وڈی سکول ہڑتال دے مکھ پربندھک وجوں وی کم کیتا، نال ہی دو ہور وڈیاں ہڑتالاں اتے 4 مئی 2019 نوں آئرش دے آب و ہوا سنکٹ دے اعلان لئی ریلی وی کیتی۔ اگست 2019 وچ، ڈوہیرٹی نے 13 ہور بھاگیداراں دے نال، سوٹزرلینڈ دے لوسنے وچ جمعہ نوں مستقبل دے یورپیئن کانفرنس وچ آئرلینڈ دی نمائندگی کیتی۔

نومبر 2019 وچ، ڈوہرٹی، دلیران وچ آب و ہوا بارے آرٹیئی یوتھ اسمبلی دے 157 ڈیلیگیٹاں وچوں اک سی۔ کارپوریشناں دے نکاس اُتے ٹائرڈ ٹیکس نظام دے تعلق' چ اس دے تجویز نوں یوتھ اسمبلی دے 10 پرستاواں 'چوں اک ایلانن' تے ووٹ دتی گئی۔  اسنے بعد وچ اقوام متحدہ مہاسبھا دے پردھان، تجانی محمد-بانڈید نوں، ہور نوں ہور پرستاواں دے لکھاریاں دے نال ایہہ اعلان پیش کیتا۔ اس ہفتے بعد وچ، ڈوہرٹی نے وی آئرلینڈ دے اقوام متحدہ دے یوتھ ڈیلیگیٹس دے نال صدر دے ساہمنے اک بھاشن دتا۔ نومبر وچ وی، ڈوہرٹی نے قومانتری پدھر اُتے تالمیل والی ہڑتال نال مل کے، 29 نومبر نوں ڈبلن ہڑتال دے پربندھک وجوں کم کیتا۔

موسم دی سرگرمی وچ اپنیاں کوششاں توں علاوہ، ڈوہرٹی نیشنل میتھسن جونیئر بحث مقابلے وچ اک شاندار فائینلسٹ سی،   اتے اوہ یورپیئن یوتھ پارلیمینٹ آئرلینڈ دا میمبر اے اتے ملان وچ ہون والے یورپیئن یوتھ پارلیمینٹ دے ملتوی 92 ویں قومانتری سیشن وچ آئرلینڈ دی نمائندگی کریگی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:نسائیت
گٹھ:جم 2003
جیمی مارگولین

**جیمی مارگولین** (جم دسمبر 10, 2001) اک امریکی آب و ہوا نیاں کارکن اے اتے زیرو اور دے شریک-ایگزیکٹیو ڈریکٹر وجوں سیوا نبھاؤندی اے۔ مارگولین اک لیسبیئن وجوں پچھاندی اے اتے اک ایل۔جی۔بی۔ٹی انسان وجوں اپنے تزربیاں بارے کھلھ کے بولدی اے۔ اسنے وکھ-وکھ میڈیا آؤٹلیٹاں، جویں سی۔این۔این۔ اتے ہفنگٹن پوسٹ لئی لکھیا اے۔

مارگولین دی پچھان یہودی اتے لاطینی وجوں کیتی گئی اے۔

## پچھوکڑ

2017 وچ 15 سال دی عمر وچ، مارگولین نے نادیہ نظر نال یوا آب و ہوا کریا تنظیم زیرو آور دا قیام کیتا۔ اسنے ادارہ دے سہِ-ایگزیکٹیو ڈریکٹر وجوں سیوا نبھائی۔ مارگولین نے زیرو آور دی شریک قیام دے ردعمل وچ پورٹو ریکو دے طوفان ماریہ اتے 2017 واشنگٹن دی جنگلی اگّ دے دوران اپنے نجی تزربے بارے دسیا۔ اسنوں اجی پی۔ وی۔ واشنگٹن کیس وچ مدعی وجوں کجھ کرکھت دا ساہمنا کرنا پیا، اسنے واشنگٹن راج اُتے ستھر موسم وچ رہن دا انسانی حق ادھار اے اس ادھار اُتے موسم وچ تبدیلی خلاف ناکام رہن لئی مقدمہ کیتا۔ موسم وچ تبدیلی بارے اسدی لکھت ہپھپوسٹ، ٹین انک اتے سی۔این۔این۔ سمیت کئی ناشراں وچ چھپی اے۔ اوہ 2018 دی ٹین ووگ دی 21 انڈر 21 کلاس دا حصہ سی۔ 2018 وچ اس نوں پیپلز میگزین دے '25 ومن چینجنگ د ورلڈ' وچ شامل کیتا گیا۔ مارگولین امریکہ دے جونیئر سٹیٹ دی میمبر اے۔

ستمبر 2019 وچ مارگولین اک نوجوان گروہ دا حصہ سی، جس نے راج وچ جےَ گارڈ گیس گیساں دے نکاس نوں لے کے گورنر جےَ انسلی اتے واشنگٹن راج خلاف مقدمہ کر دتا۔ اس مقدمے دے بعد، اسنوں "گلوبل آب و ہوا سنکٹ اُتے اگلیاں پیڑھیاں دی اگوائی والی آواز" دے حصے وجوں اوہناں دے خلاف گواہی دین لئی کیہا گیا، جتھے موسم وچ تبدیلی وچ شامل کشور اپنا کیس بناؤن دے یوگ سن۔ اس مقدمے وچ جڑے نوجوان واشنگٹن دیاں سرکاراں دا ماحول تبدیلی دوآلے کاروائی دی گھاٹ نال فکرمند سن، اس دا مطلب ایہہ سی کہ اوہ نوجوان پیڑھی نوں ایہناں ماحول متعلق مدعیاں توں بناں زندہ ماحول دے آئینی حق توں انکار کر رہے ہن۔

مارگولین نے 14 سال دی عمر وچ 2016 وچ زیرو اور تنظیم دی شریک قیام کیتی۔ یوا کارکناں دا ایہہ گروہ موسم وچ تبدیلی دے معاملے وچ عالمی بھر دے اہلکاراں ولوں کیتی جا رہی کاروائی دی گھاٹ ول مرتکز اے۔ مارگولین دا دعوہ اے، “اتھے سنکٹ آ رہا اے، پر کوئی کاروائی نہیں کیتی جا رہی۔ ایہہ تنظیم اک غیر-مناپھا قومانتری ادارہ اے جسدا ٹیچا لوکاں نوں آب و ہوا سنکٹ بارے آگاہ کرنا اتے ودھیرے لوکاں نوں سرگرمی وچ شامل کرنا اے۔ اوہناں دا پہلا ٹیچا سیارہ دی صحتَ دی لڑائی وچ ودھ توں ودھ نوجواناں نوں شامل کرن لئی کریا دا قومی اجتمائی دن تیار کرنا سی۔ #تھیسسزیروآور دی ورتوں کرکے، اس تنظیم دے وقف نوجوان ایہہ سندیش بھیجن دی امید کردے ہن کہ برباد کرن دا ہور سماں نہیں اے اتے جلد توں جلد آب و ہوا تبدیلی دا مقابلہ کرن لئی کاروائی کیتی جانی چاہیدی اے۔ اپنے مشن دے بیان وچ اوہ دسدے ہن "ساڈا مننا اے کہ ہریک بھائیچارے دے ہریک انسان نوں صاف ہوا، پانی اتے عوامی زمیناں تک پہنچ ہونی چاہیدی اے۔ اسیں اپنے بھائیچاریاں دیاں ضرورتاں اتے صحتَ نوں کارپوریٹ لابھ توں پہلاں رکھن وچ وشواش کردے ہاں۔" دوجے ٹیچیاں دے نال اوہ عالمی بھر دے ہور لوکاں نوں لڑن لئی شامل ہون دی امید کر رہے ہن۔ اوہ "موسم دا سنکٹ کی اے اس بارے لوکاں نوں آگاہ کرن اتے مدعے دی مدد کرن لئی کارجکرتا کویں بننگے" اتے دھیان مرتکز کرن دی کوشش کردے ہن۔

## حوالے

گٹھ:جم 2001
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:لیسبیئن لکھاری
رحل

**رحل** (عربی: رحال) اک کتاب سٹینڈ اے جیہدے اُتے مقدس کتاباں رَکھ کے پڑھیاں جاندیاں نیں ۔ رحل انگلش زبان دے حرف **ایکس (X)** دی شکل آلی چیز اے جیہڑی مڑݨ آلی تے کٹھی ہوݨ آلی ہُندی اے ۔ ایہ عمومن لکڑی دی بݨی ہُندی اے  ۔ رحل عام طور تے مقدس کتاباں دی تلاوت لئی ورتی جاندی اے ۔ مسلماناں ، ہندواں، تے سِکھاں دے وچ عام اے ۔
تریخ دے آئینے وچ دیکھیا جاوے تاں پتا چَلدا اے کہ رحل مغربی ایشیا تے جنوبی ایشیا دے لوک زیادا استعمال کردے نیں ۔
مسلمان قرآن شریف دی تلاوت تے کتب احادیث ورگیاں مقدس تے بابرکت کتاباں پڑھݨ لئی استعمال کر دے نیں ۔ 

## تصویر گیلری

File:Qur'an and Rehal.jpg
File:The Holy Qur'an placed on a Rehal at the Abuja National Mosque.jpg
File:Double rehal.jpg


گٹھ:اسلام
گٹھ:کتاباں
گٹھ:چیزاں
رجواہا

**رجواہا** (راجباہ) اک وڈا کھاݪا اے جیہڑا نہر توں چھوٹا ہُندا اے تے کھاݪے توں وڈا ہُندا اے تے نہر دا پاݨی کھاݪے تک پہنچاوندا اے، اگوں کھاݪا آبپاشی واسطے کھیتاں تَک پاݨی فراہم کَردا اے ۔ رجواہے کچے وی ہُندے نیں تے پکے وی بݨائے جاندے نیں ۔ 

## ہور دیکھو
*کھاݪا
*رجواہا
*نہر
*ناݪا
*ندی
*دریا

گٹھ:پاݨی
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:نہراں
گٹھ:پاݨی دا لانگھا
گٹھ:زراعت
گٹھ:وائی بیجی
گٹھ:کھیتی باڑی
گٹھ:آبپاشی
گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
نویں لوک

**نویں لوک** اک کہانی اے جسدا لکھاری پنجاب دا مشہور کہانی کار کلونت سنگھ ورک اے۔ ورک نوں نوے لوک کہانی مجموعہ لئی 1968 وچ ساہت اکادمی انعام نال اعزازی کیتا گیا۔

### پلاٹ
نویں لوک اک نکی کہانی اے۔ اس کہانی دی سروآت ہندی اے تاں اک آدمی کرائے دے مکان وچ رہندا اے۔ مکان مالک اک سرکاری نوکر اے اتے اسدی بدلی اسے تھاں دی ہو گئی اے تے ہن اوہ خود اس مکان وچ رہنا چاہندا سی۔ اس کرکے اسنے مکھ پاتر نوں گھر خالی کرن لئی کیہا۔ اسدا اک دوست پروپھیسور اسدے کول رکیا ہویا سی اتے ہن اوہ دووے نواں مکان لبھن جاندے ہن۔ نواں مکان ایس مکان تو ادھ کو میل دی دوری تے سی۔ دسّ پائی مطابق اوہ مکان لبھّ لیدے ہن جو کسے زنانی دے نام توں سی۔ اگے جاندے ہن تا مکان بہت عالیشان ہندا اے اتے اوہ زنانی ہتھ وچ دودھ اعلیٰ ڈولو پھڑھ کے کسے ہور عورت نال گلاں کر رہی ہندی اے۔ ڈیل ڈول تو اوہ عورت جوان لگی اتے کجھ سمے بعد آ کے اسنے مسکرا کے گیٹ کھولھیا۔ مکان اندر داخل ہندیا ہی پہلا اثر بہت چنگا رہا۔ مکان مالکن بہت خوش دل عورت سی اتے ہسدے ہسدے اسنے مکان دکھا دتا۔ مکان بہت وڈا سی اتے اوہنا نوں پتہ لگ گیا سی کہ ایس مکان دا کرایہ وی زیادہ ہی ہووےگا۔ مالکن نال گلاں کرکے اسدا چتّ خوش ہو گیا اتے ہن اوہ مالکن نوں سدھی ناہ نہی کرنی چاہندے سی۔ اسنے بہانہ ماریا کہ اپنی بیوی نال صلاحَ کرکے دسیگا۔ اینا آکھ کے دووے تر پئے۔ ہن اوہ بہت چپّ چپّ جیہا سی، اسدے دوست دے پچھن تے اسنے دسیا کہ اس طرحاں نوے لوکاں نال ملنی دا اثر اکثر استے تن - چار دن تک رہندا اے۔ اوہ ایہی گلاں سوچدے سوچدے مڑ آئے۔

گٹھ:ساہت اکادمی انعام جیتو
گٹھ:پنجابی ساہت
گٹھ:کہانیاں

### ہور ویکھو
ورک دیاں ہور کہانیاں 

### حوالے

گٹھ:پنجابی ساہت
آسمان

**آسمان** ، **فلک** ، **گگن** ، **امبر** ، **آکاش** ، (انگریزی: Sky) ، خلا دا حِصہ اے جیہڑا کِسے وی فلکیاتی جِسم دی سطح توں نظر آؤن٘دا اے ۔ کئی وجوہات دی بناء اُتے ایہدی صحیح تعریف ممکن نئیں۔ زمین توں آسمان، ہوا دا سورج دی روشنی نوں مُنتشر کرن دی وجہ توں دِن دے وقت گوڑھا نیلا نظر آؤن٘دا اے۔ رات دے وقت ایہ کالا نظر آؤن٘دا اے کیوںکہ سورج دی روشنی نئیں ہُندی۔

## رنگ دی وجہ
چِٹی روشنی حقیقت وچ سَت رن٘گاں دا مرکب ہُندی اے یعݨی لال، کھٹا، پیلا، ہرا، نیلا، کاہی تے جامنی۔ ایہ اوہی رنگ نیں جیہڑے قوس قزح وچ نظر آؤن٘دے نیں۔ جد ایہ رنگ آپس وچ مل جان٘دے نیں تاں چٹا رنگ بَݨ جاندا اے۔

سورج دی روشنی وی ایہناں سَت رن٘گاں اُتے ای مُشتمل اے۔ ایہی وجہ اے کہ جَد روشنی شیشے یا صاف پاݨی اُتے پیندی اے تاں انعطاف دی وجہ نال ستو رنگ الگ الگ نظر آؤن٘دے نیں۔

فضاء وچ بے شمار ننھے ننھے ذرات ہر وقت موجود رہندے نیں۔ گرد دے ایہ ذرات کچھ تاں زمین دی ای پیداور ہُندے نیں تے کچھ خلا دے وی ہُندے نیں۔
جَد سورج دیاں کِرناں ایہناں ذرےآں اُتے پیندیاں نیں تاں نیلے رنگ دیاں شعاعواں ایہناں نال ٹکر کے دوسرے رن٘گاں دی نِسبت زیادہ تعداد وچ نِکلدیاں نیں۔ جیہدی وجہ نال آسمان نیلا نظر آؤن٘دا اے۔

## تصویر گیلری

File:Cumulus clouds seen from 10,000 meters above the ground, 2010.jpg
File:Blue Sky, Dhaka, Bangladesh.jpg
File:Moon in Sunrise Sky 2.jpg
File:Polarlicht 2.jpg
File:Tropical cyclone eyewall P-3.jpg
File:3D-clouds sweeping across the Mojave Desert.jpg
File:Burning Yellow Sunset in Landers, California USA.jpg
File:Massive Towering Vertical.jpg
File:Auvergne, décembre 2018 — 29.jpg
File:Western Evening Twilight.jpg


## حوالے

گٹھ:آسمان
گٹھ:تارے
گٹھ:تارہ پڑھت
گٹھ:خلائی سائنس
گٹھ:سائنس
گٹھ:فلکیات
سہیل وڑائچ

**سہیل وڑائچ** اک مشہور پاکستانی پنجابی  صحافی، لکھاری تے ٹی وی میزوان نیں ۔ اوہ جیو نیوز ٹی وی چینل اُتے اپݨے مشہور پروگرام **ایک دن جیو کے ساتھ** دی وجہ توں زیادہ مشہور نیں ۔

## کتاباں
سہیل وڑائچ دیاں کتاباں دی فہرست ایہ اے :

ہُݨ تک مندرجہ ذیل ناماں نال اوہناں دیاں چھے کتاباں منظرعام اُتے آ چُکیاں نیں:
# غدار کون ؟ (نواز شریف دی کہاݨی نواز شریف دی زبانی)
# قاتل کون ؟ (بے نظیر دے قتل دے متعلق)
# عدلیہ کے عروج وزوال کی کہانی (ججاں دی زبانی)
# چھوٹے صوبے پنجاب سے ناراض کیوں ؟ (قوم پرستاں نال مکالمہ)
# مذہبی سیاست کے نقادات
# جرنیلوں کی سیاست (فوجیاں دے انٹرویوز)
# یہ کمپنی نہیں چلے گی  
# دی پارٹی اِز اوڡر (The Party Is Over)

گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی صحافی
گٹھ:پنجابی صحافی
گٹھ:صحافی
گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:لکھاری
گٹھ:ٹیلی ویژن میزوان
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
غول

**غول** (Ghoul) عربی ادب دا افسانوی کردار، اک ایسی مخلوق جو انسانی گوشت کھاندی اے ۔ پہلی بار ایہدا ذکر الف لیلا وچ ملدا اے ۔ 

## لوک داستان
* الف لیلا

گٹھ:لوک کہانیاں
گٹھ:پاکستانی لوک کہانیاں
گٹھ:فارسی ادب
گٹھ:فارسی
گٹھ:فارسی کتاباں
گٹھ:فارسی ساہت
گٹھ:الف لیلہ
گٹھ:عربی ساہت
گٹھ:عربی ادب
گٹھ:لوک داستاناں
گٹھ:لوک داستان
اُڑن قلین

مغربی ایشیا دے ادب وچ استعمال ہوݨ آلا اک خیالی ، طلسمی قلین اے جیہڑا ہوا وچ اڑدا اے ۔ ایہدا پہلا باقاعدا تحریری استعمال الف لیلا دی اک داستان وچ ملدا اے ۔
الف لیلا دی اک کہاݨی وچ شہزادہ حسین برصغیر دے شہر توں ایہ قلین خریددا اے ۔ قلین دے بارے دسیا جاندا اے کہ ایہدے اُتے بیٹھ کے جس مقام دا حکم دِتا جاوے قلین پلک جھپکدے ای اوتھے پہنچا دؤ گا ۔

## ہور دیکھو
* الف لیلا
* غول

گٹھ:لوک کہانیاں
گٹھ:پاکستانی لوک کہانیاں
گٹھ:فارسی ادب
گٹھ:فارسی
گٹھ:فارسی کتاباں
گٹھ:فارسی ساہت
گٹھ:الف لیلہ
گٹھ:عربی ساہت
گٹھ:عربی ادب
گٹھ:لوک داستاناں
گٹھ:لوک داستان
گِرجا دیوی

**گِریجا دیوی** (8 مئی 1929 – 24 اکتوبر 2017) سینیا اتے بنارس گھرانیاں دی اک مشہور بھارتی کلاسیکل گلوکارہ سی۔ ایہہ کلاسیکل اتے سب-کلاسیکل سنگیت گائن کردی سی، ٹھمری گاؤن نوں عام لئی اتے اس نوں لوک مشہور بناؤن وچ اسدا وڈا یوگدان رہا۔ '''گِریجا دیوی نوں ' ' ' 2016 وچ پدم وبھوشن اتے 1989 وچ پدم بھوشن نال بھارت سرکار ولوں کلا دے کھیتر وچ یوگدان لئی اعزازی کیتا گیا سی۔ 

## شروع دا جیون
گِریجا دیوی، دا جم 8 مئی 1929 نوں وارانسی وچ اک بھومیہار زمیدار رامدیو رائے دے گھر ہویا سی۔ اس دے پیؤ ہارمونیئمبجایا کردے سی اتے اس نے ہی گِریجا دیوی جی نوں سنگیت سکھایا۔ پنج سال دی عمر وچ اسنے دیکھبھال اتے تپا گاؤن سکھیا لین لئی شروع کیتا۔ اُتے نوں سال دی عمر اے، نوں یاد رکھو، فلم، ہن، اداکاری اتے اس دے گرو شری دشمن دل چھڈّ گئے تے misra وچ ایسوسی ایشن دے سنگیت دے وکھ-وکھ سٹائیل دی پڑھائی کر رہا اے۔

## کارگزاری دے کیریئر
گِریجا دیوی نے گائن دی ساروجنک شروعات، آل انڈیا ریڈیو الہٰ آباد تے 1949 وچ کیتی، لیکن اس نوں اپنی ماں اتے دادی ولوں خلاف دا ساہمنا کرنا پیا کیونکہ ایہہ روایتی طور تے منیا جاندا سی کہ کوئی اچّ طبقہ دی عورت نوں ساروجنک طور تے گائن دا کارکردگی نہیں کرنا چاہیدا۔ 1946 1946 وچ اسدا ویاہ ہو گئی سی۔ گِریجا دیوی نے دوسریاں لئی نجی طور اتے کارکردگی نہ کرن لئی رضا مندی دتی سی، لیکن 1951 وچ بہار وچ اس نے اپنا پہلا ساروجنک سنگیت پروگرام دتا۔[1] اوہ شری چند مشرا کولوں 1960 (موت مشرق) دے پہلے ادھ تک پڑھدی رہی۔ 
1980ویاں وچ کولکاتہ وچ، آئی۔ ٹی۔ سی سنگیت کھوج اکیڈمی اتے 1990 دے دوران، بنارس ہندو یونیورسٹی دی سنگیت پھیکلٹی&nbsp;دی&nbsp;اک میمبر دے روپ وچ کم کیتا، اتے اس نے سنگیت وراثت نوں سرکھات رکھن لئی بہت سارے طالب علماں نوں پڑھایا۔
2009 توں پہلاں اوہ اکثر گاؤن کارکردگی کرن لئی جاندی ہندی سی اتے 2017  وچ وی اسدا کارکردگی جاری اے۔ دیوی بنارس گھرانے لئی گاؤندی اے اتے پوربی انگ ٹھمری (جس دا درجہ ودھاؤن اتے ترکی وچ مدد کیتی) سٹائل روایت دا کارکردگی کردی اے۔ اسدے پردرشناں دی لسٹ وچ اردھ-کلاسیکل سٹائیل کجری، چیتی اتے ہولی وی شامل ہن اتے اس نے خیال، بھارتی لوک سنگیت، اتے ٹپا وی گاؤندی اے۔ سنگیت اتے سنگیتکاراں دے نیو گروو کوش وچ کیہا گیا اے کہ گِریجا دیوی اپنی گائن سٹائل وچ اردھ-کلاسیکل گائکی، بہار اتے پوربی اتر پردیش دے گیت دے علاقائی گناں دے نال اس دی کلاسیکل سکھلائی نوں جوڑدی اے۔ گِریجا دیوی نوں ٹھمری دی رانی وی منیا گیا اے۔ اوہ 'النکار سنگیت سکول' دی بانی،سری متی ممتا بھارگو، جس دے بھارتی کلاسیکل سنگیت سکول نے سینکڑے میل دی دوری توں طالب علماں نوں کھچّ پائی اے،دی گرو منیا جاندا اے۔

## انعام
* پدم شری (1972)
* پدم بھوشن (1989)
* پدم وبھوشن(2016)&nbsp;
* سنگیت ناٹک اکادمی اوارڈ (1977)
* سنگیت ناٹک اکادمی فیلوشپ (2010)
* مہاں سنگیت اعزاز انعام (2012)
* سنگیت اعزاز انعام (ڈوور لین سنگیت کانفرنس)
* GIMA انعام 2012 (لائفٹائم اچیومینٹ)
* تنارری انعام

## حوالے

 
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:گلوکاراواں
گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
پنجاب دے ڈائلنگ کوڈ

پنجاب دے ڈائِلِنگ کوڈز دی لِسٹ :

## ہور دیکھو

* دیس لسٹ بلحاظ کالنگ کوڈ]

گٹھ:پنجاب
گٹھ:ٹیلی فون نمبر
الا دین

**الا دین** Aladdin (عربی: علاء الدين، ʻAlāʼ ad-Dīn، IPA: [ʕala:ʔ adˈdi:n]) مغربی ایشیا نال تعلق رکھݨ آلا لوک کہاݨیاں داستان الف لیلا دا اک کردار اے ۔ 

## کہاݨی
کہاݨی وچ الا دین چین دے اک شہر وچ رہݨ والا اک غریب لڑکا سی ۔ مغرب توں آیا اک جادوگر غار وچ موجود طلسمی چراغ حاصل کرن دے لالچ وچ الا دین نوں اوہدے گُزر چکے پیؤ *مصطفا درزی* دا پعھرا دس کے اپݨے نال کَم تے رَکھ لیندا اے ۔ جادوگر دی غلطی نال الا دین غار وچ پھس جاندا اے ۔ الا دین جدوں اپݨے ہتھ مَلدا اے تاں جادوگر ولوں حفاظت لئی دتی گئی انگوٹھی وچوں رگڑ اک جن باہر نکلدا اے جیہڑا اوہنوں اوہدی ماں تک پہنچا دِندا اے ۔ اوہدی ماں جدوں مٹی نال پعھرے ہوئے چراغ نوں صاف کردی اے تاں اک ہور طاقتور جن باہر نکلدا اے جیہڑا چراغ دے مالک دا غلام ہنُدا اے ۔

چراغ وچوں نکلے جن نے الا دین نوں امیر تے طاقتور بݨا دتا ۔ جن الا دین لئی شہنشاہ دے محل توں وی شاندار محل تیار کردا اے ۔ اس توں بعد الا دین شہزادی بڈولبڈور نال نکاح کر لیندا اے ۔

اک دن جادوگر پراݨے چراغ دے بدلے نویں چراغ دیݨ دے بہانے نال الا دین دی بیوی کولوں طلسمی چراغ لے جاندا اے ۔ اوہ جن محل تے ساری دولت نوں مغرب لے جاݨ دا حُکم دِندا اے ۔ قسمت نال الا دین کول طلسمی انگوٹھی ہُندی اے جیہدی مدد نال اوہ چھوٹے جن نوں بلا لیندا اے ۔ چھوٹا جن وڈے جن دی طرحاں طاقتور تاں نئیں ہُندا پَر اوہ الا دین نوں جادوگر دے شہر لے جاݨ وچ مدد کردا اے ۔ جِتھے پہنچ کے الا دین جادوگر نوں مار کے چراغ حاصل کر لیندا اے تے محل تے شہزادی نوں اپنی جگہ واپس لے آؤندا اے ۔

جادوگر دا پعھرا اک طلسمی طاقت دی مدد نال وڈی عورت دا پعھیس لے کے شہزادی نوں اپݨے چعھانسے وچ پھسا کے محل وچ پناہ لے لیندا اے ۔ اوہ الا دین توں اپݨے پعھرا دی موت دا بدلا لیݨا چاوہندا اے ۔ جن الا دین نوں اس گل دا سارا پعھیت دَس ِدندا اے ۔ الا دین اس بہروپیے نوں مار دِندا اے ۔ اس توں بعد اوہ سارے مل کے خوشی خوشی زندگی جیݨ لگ جاندے نیں تے الا دین شہنشاہ بݨ جاندا اے ۔

## روپانترن
سارے روپانترن اصلی کہاݨی نال میل کھاندے نیں ۔ عام طور تے چینی واقعے نوں عربائی پچھوکڑ وچ بدل دِتا گیا اے ۔

## تصویر گیلری

File:Alad.jpg
File:He's behind you.jpg
File:Victoria Disraeli cartoon.jpg
File:Robida Aladin illustration page4.jpeg
File:Robida Aladin illustration page11.jpeg
File:Aladdinlookingup.jpg


## ہور دیکھو
* الف لیلا
* طلسمی قلین
* غول
* الا دین

گٹھ:لوک کہانیاں
گٹھ:پاکستانی لوک کہانیاں
گٹھ:فارسی ادب
گٹھ:فارسی
گٹھ:فارسی کتاباں
گٹھ:فارسی ساہت
گٹھ:الف لیلہ
گٹھ:عربی ساہت
گٹھ:عربی ادب
گٹھ:لوک داستاناں
گٹھ:لوک داستان
گٹھ:افسانوی کردار
کٹوا گوشت

**کٹوا گوشت** پنجاب دے ضلع اٹک دا وڈے گوشت دا اک پراݨا تے روایتی پنجابی پکوان اے ۔ کٹوا گوشت مٹی دے برتݨاں وچ پکایا تے کھادا جاݨ والا وڈے گوشت دا پکوان اے جیہڑا مختلف تقریباں ، تہواراں تے کَٹھ اُتے تیار کیتا جاندا اے ۔
دَس کلو گرام گوشت مٹی دے کٹوے وچ تیار کرن لئی چھے توں سَت کعھینٹھے لَگدے نیں ۔ سادا تے عام مسالےآں نال تیار کیتا جاݨ آلا اِنتہائی لذید کٹوا گوشت لگاتار 5/6 کعھینٹھےآں توں بعد پَکدا اے ۔
چھچھ ، حسن ابدال ، حضرو تے اٹک دے لوک اَج وی کٹوا گوشت بڑے شوق نال کھاندے نیں ۔ کٹوا گوشت مٹی دے برتݨ وچ ای بݨایا تے مٹی دے برتݨ وچ ای کھادا جاندا اے ۔
مٹی دے برتݨ (جیہنوں شرکوٹی کہیا جاندا اے) وچ کَعھر دی کݨک نال بݨیاں ہویاں روٹیاں نوں ہتھاں نال چورا کر کے کٹوا گوشت دا مزا دوبالا کیتا جاندا اے ۔ لوک بیاہواں تے عید میلاد النبی دیاں محفلاں وچ لوک جؤ دے دیسی کعھے وچ تیار حلوے تے کٹوا گوشت دا شوق نال اہتمام کردے نیں تے ایہناں روائتی پکواناں نوں کھاݨ لئی  رشتے داراں ، آنڈھ گوانڈھ تے سجݨاں بیلیاں نوں خاص طور تے سدا دِتا جاندا اے ۔

گٹھ:پنجابی پکوان
گٹھ:پکوان
گٹھ:کھان پین
گٹھ:ضلع اٹک
گٹھ:گوشت دے پکوان
گٹھ:پنجابی پکوان
گٹھ:پنجابی پکوان
چولستان دے قلعے

پنجاب دے صحرائے چولستان وچ قلعےآں دی تعداد 30 دے لَگ پعَھگ اے ۔ کچھ قلعے ٹعھے چُکے نیں تے کچھ خستا حال نیں ۔ قلعہ دراوڑ  سمیت کئی قلعے ہجے وی قائم و دائم نیں ۔ 

## چولستان دے قلعے
# قلعہ دراوڑ
# قلعہ پھولڑا
# قلعہ مروٹ (مروٹ)
# قلعہ جام گڑھ (مروٹ)
# قلعہ موج گڑھ (مروٹ)
# قلعہ مبارک پور (چشتیاں) 
# قلعہ فتح گڑھ (امروکا)
# قلعہ ٹِبا جیجل 
# قلعہ میر گڑھ 
# قلعہ خیر گڑھ
# قلعہ بہاول گڑھ
# قلعہ سردار گڑھ
# قلعہ مچھکی
# قلعہ قائم پور
# قلعہ مرید والا
# قلعہ چانڈا کھانڈا
# قلعہ خانگڑھ
# قلعہ رکن پور 
# قلعہ کنڈیرا
# قلعہ سیوراہی
# قلعہ صاحب گڑھ
# قلعہ ونجھروٹ
# قلعہ دھویں
# ۔قلعہ دین گڑھ
# قلعہ اوچ
# قلعہ تاج گڑھ
# قلعہ اسلام گڑھ
# قلعہ مئو مبارک
# قلعہ لیارا
# قلعہ نواں کوٹ

گٹھ:قلعے
گٹھ:پنجاب دے قلعے