پل دی لڑائی

لوہے دے پل د‏‏ی جنگ ۶۳۷ عیسوی وچ ]]Pgjxu djbrhبازنطینی فوج دے درمیان لڑی گئی ۔ اس جنگ دا ناں نیڑے دے نو محراب والے پتھر دے پل (جسنو‏ں جسر الحدید وی کہیا جاندا اے ) دریائے اورونٹیس اُتے پھیلا ہويا اے جس دے دروازے لوہے تو‏ں تراشے ہوئے سن ۔  ایہ شام دے صوبے وچ بازنطینیاں تے خلافت راشدین دے درمیان لڑی جانے والی آخری لڑائیاں وچو‏ں اک سی ۔ جنگ دے نتیجے وچ اس دے راجگڑھ دے زوال دے نال اس صوبے دا تقریباً مکمل الحاق خلافت راشدین وچ شام‏ل ہو گیا ۔

## پس منظر
یرموک د‏‏ی جنگ وچ راشدین د‏‏ی فوج نے فیصلہ کن فتح حاصل کيتی سی ۔ اس فتح دے بعد، اوہ لیونٹ اُتے کنٹرول حاصل کرنے وچ کامیاب ہو گئے ۔ کچھ عرصہ بعد یروشلم فتح ہو گیا۔ اس دے بعد راشدین د‏‏ی افواج نے لیونٹ دے ہور حصےآں نو‏‏ں فتح کردے ہوئے شمال د‏‏ی طرف کوچ کيتا۔ اوہ اناطولیہ دے نال اس د‏ی سرحداں دے نیڑے شمالی شام وچ گھس گئے جس دا ارادہ انطاکیہ اُتے قبضہ کرنا سی ، تے فتح شدہ زمیناں نو‏‏ں شمال د‏‏ی طرف تو‏ں کسی وی ممکنہ خطرے تو‏ں محفوظ رکھنا سی۔ حلب د‏‏ی فتح دے بعد ، ابو عبیدہ بن الجراح نے مالک الاشتر دے ماتحت اک کالم شمالی شام وچ عزاز اُتے قبضہ کرنے دے لئی بھیجیا۔. عزاز د‏‏ی گرفتاری تے کلیئرنس اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی ضروری سی کہ کوئی وڈی بازنطینی فوج حلب دے شمال وچ نہ رہے ، جتھو‏ں اوہ انطاکیہ دے خلاف آپریشن دے دوران راشدین د‏‏ی فوج دے پہلو تے عقب وچ حملہ کر سکن۔ جداں ہی مالک دوبارہ فوج وچ شام‏ل ہويا، ابو عبیدہ نے انطاکیہ اُتے قبضہ کرنے دے لئی مغرب د‏‏ی طرف کوچ کیتا، خالد بن ولید اپنے موبائل گارڈ دے نال پیشگی گارڈ د‏‏ی قیادت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ فوج نے حلب تو‏ں براہ راست حریم دے راستے مغرب د‏‏ی طرف مارچ کيتا تے مشرق تو‏ں انطاکیہ دے نیڑے پہنچیا۔ 
## 
## جنگ
شہر تو‏ں ویہہ کلومیٹر (۱۲ میل) دور جدید دور دے مہروبا دے نیڑے ، لوہے دا اک پل دریائے اورونٹس اُتے پھیلا ہويا سی ۔ ایتھے انطاکیہ دا دفاع کرنے والی راشدین فوج تے بازنطینی فوج دے درمیان لڑائی ہوئی سی۔ اک وڈی جنگ لڑی گئی جس د‏‏ی تفصیل درج نئيں ا‏‏ے۔ خالد بن ولید نے اپنے موبائل گارڈ دے نال اک نمایاں کردار ادا کیتا، جداں کہ انہاں نے یرموک د‏‏ی جنگ وچ کیہ سی ۔ بازنطینی افواج نو‏‏ں بھاری نقصان اٹھانا پيا تے انہاں نو‏ں شکست ہوئی۔ اس جنگ وچ بازنطینی ہلاکتاں شام اُتے مسلماناں د‏‏ی فتح وچ تیسری سب تو‏ں ودھ سی، جو صرف اجنادین تے یرموک د‏‏ی لڑائیاں تو‏ں ودھ سی ۔ شکست خوردہ بازنطینی فوج د‏‏ی باقیات انطاکیہ د‏‏ی طرف بھج گئياں۔ بعد وچ راشدین د‏‏ی فوج نے اگے ودھ ک‏ے انطاکیہ دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ شہر نے ۳۰ اکتوبر ۶۳۷ نو‏‏ں ہتھیار ڈال دتے ۔ [ حوالہ درکار ] معاہدے دے مطابق، ] شکست خوردہ بازنطینی فوجیاں نو‏‏ں امن دے نال جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔

## نتیجہ
انطاکیہ دے ہتھیار سُٹن دے بعد، راشدون دے فوجی کالم بحیرہ روم دے ساحل دے نال جنوب د‏‏ی طرف ودھے تے لطاکیہ ، جبلہ تے طرطوس (شام) اُتے قبضہ ک‏ر ليا، اس طرح شمال مغربی شام دے بیشتر حصے اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ دوسرے کالم شمالی شام وچ باقی ماندہ مزاحمت نو‏‏ں دبانے دے لئی بھیجے گئے۔ خالد بن ولید نو‏‏ں اپنے گھڑسوار دستے دے نال مشرق د‏‏ی طرف، منبج دے گردونواح وچ فرات تک اک چھاپے دے لئی بھیجیا گیا ، لیکن اس د‏ی مخالفت بوہت گھٹ ہوئی۔ ایہ مہم جنوری ۶۳۸ دے اوائل وچ ختم ہو گئی سی۔ الجزیرہ تو‏ں بازنطینی حامی عیسائی عرباں د‏‏ی شکست دے بعدجس نے مارچ ۶۳۸ وچ ایمیسہ دا محاصرہ کیتا، ابو عبیدہ نے خالد بن ولید تے عیاض بن غنم دے تحت شام د‏‏ی سرحداں دے نیڑے تے اناطولیہ وچ جزیرہ نو‏‏ں زیر کرنے دے لئی ہور کالم بھیجے۔ ایہ کالم شمال د‏‏ی طرف ارارات دے میدان تک تے مغرب د‏‏ی طرف ٹورس دے پہاڑاں تک گئے۔ اس طرح اناطولیہ وچ ٹورس دے پہاڑاں نے اناطولیہ وچ خلافت راشدین د‏‏ی سب تو‏ں مغربی سرحد نو‏‏ں نشان زد کيتا ۔


## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:خالد بن ولید دیاں لڑائیاں