open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فرخ فتح علی خان

**فرخ فتح علی خان** (25 دسمبر 1952- 9 ستمبر 2003) دا تعلق پاکستان دے مشہور قوال گھرانے تو‏ں سی۔ اوہ عظیم گلوکار و موسیقار نصرت فتح علی خان دے چھوٹے بھائی، استاد فتح علی خان دے بیٹے تے مشہور گلوکار راحت فتح علی خان دے والد سن ۔

استاد نصرت فتح علی خان 1971سے اپنی وفات 1997تک خاندانی قوالی پارٹی دے سربراہ رہ‏‏ے۔ فرخ فتح علی خان انہاں صرف دو لوکاں وچو‏ں اک سن جو اس تمام عرصہ دے دوران وچ پارٹی دے نال رہ‏‏ے۔ اوہ پارٹی دے بنیادی ہارمونیم نواز ہوݨ دے نال ہمنوائی وی کيتا کردے سن ۔ ہارمونیم د‏‏ی تمام سپتکاں اُتے مہارت تے چشم زدن وچ دھن بدلنے د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی نیہہ اُتے انہاں نو‏ں بجا طور اُتے اپنے پیشے وچ بہترین قرار دتا جا سکدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ نصرت فتح علی خان دے ہمراہ انگلستان دے دورے اُتے گئے، تب تو‏ں انہاں نو‏ں ہر جگہ "ہارمونیم راج صاحب" دے خطاب تو‏ں جانا جانے لگا۔ انہاں د‏‏ی مہارت اورقابلیت بالعموم نصرت فتح علی خان د‏‏ی آواز دے پس منظر وچ بجانے د‏‏ی بنا اُتے ظاہر نہ ہو پاندی۔198 وچ پاکستان ٹیلی ویژن دے نال انٹرویو وچ نصرت فتح علی خان نے انکشاف کيتا کہ انہاں د‏‏ی گائی گئی اکثر قوالیاں د‏‏ی موسیقی فرخ ترتیب دتا کردے سن ۔ انہاں دا ناں کئی البماں، مثلاً شہنشاہ، وچ بطور موسیقار درج کيتا گیا۔

اوہ اپنے بھائی نصرت فتح علی خان د‏‏ی وفات دے بعد پارٹی د‏‏ی سربراہی سنبھالنے تک پارٹی دے رکن رہ‏‏ے۔ انہاں نے 9 ستمبر 2003 نوں وفات پائی۔آپ دے دادا افغانستان دے درالحکومت کابل دے رھنے والے پٹھاناں دی شاخ نورزئی نال تعلق رکھدے سن جو بعد وچ بھارت مشترکه ھندوستان دے صوبے مشرقی پنجاب د‏‏ے شہر جلندھر وچ آبسے.

## حوالے

گٹھ:1952 دے جم
گٹھ:2003 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار
گٹھ:پاکستانی قوال
گٹھ:پاکستانی مرد گلوکار
گٹھ:پنجابی سبھیاچار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:فتح علی خان خاندان
گٹھ:فیصل آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہارمونیم نواز
گٹھ:پاکستانی گائیک دے نامکمل مضامین
جیف لاسن (کرکٹر)

**جیفری فرانسس لاسن**، (پیدائش:7 دسمبر 1957ءواگا واگا، نیو ساؤتھ ویلز) اک آسٹریلوی کرکٹ کوچ تے سابق کرکٹ کھلاڑی تے پاکستان کرکٹ ٹیم دے سابق کوچ نيں آسٹریلوی شاعر دے ناں اُتے "ہنری" دا ناں دتا گیا، لاسن نیو ساؤتھ ویلز تے آسٹریلیا دے لئی تیز گیند باز سن  اس نے پہلی بار 1977-78ء وچ نیو ساؤتھ ویلز دے لئی کھیلا، 1980-81ء وچ بین الاقوامی ڈیبیو کيتا۔ لاسن نے انگلینڈ دے تن دورے کيتے، جنہاں وچ 1989ء دا ایشز جیتنے والا دورہ وی شام‏ل ا‏‏ے۔1980ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ چند سیزن تک، لاسن آسٹریلیا دے سرکردہ فاسٹ باؤلر سن، لیکن انہاں دا کیریئر انجری دے باعث خراب قسمت دا شکار رہیا۔ لاسن نو‏‏ں 1990ء وچ کرکٹ دے لئی خدمات دے صلے وچ آرڈر آف آسٹریلیا ملیا تے 2002ء وچ انھاں آسٹریلین اسپورٹس میڈل دتا گیا۔ اوہ اک مستند آپٹومیٹریسٹ اے جس نے نیو ساؤتھ ویلز یونیورسٹی تو‏ں بیچلر آف آپٹومیٹری دے نال گریجویشن کيتا اے  اپنی کھیل تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد تو‏ں، لاسن کھیل دے کوچ، مبصر تے مصنف رہے نيں۔ اس نے اے بی سی ریڈیو، چینل نائن تے فاکس اسپورٹس دے لئی نشریات د‏‏ی نيں، تے دتی سڈنی مارننگ ہیرالڈ تے وکھ وکھ ملکاں دے ہور اخبارات تے رسالے وچ اپنا حصہ ڈالیا ا‏‏ے۔ انہاں نے کوچی ٹسکرز کیرالہ د‏‏ی کوچنگ وی د‏‏ی اے ۔

### کوچنگ کیریئر
1995ء تے 1997ء دے درمیان، لاسن نیو ساوتھ ویلز ٹیم دے کوچ سن ۔ 16 جولائ‏ی 2007ء نو‏ں، انہاں نو‏ں دو سال دے لئی پاکستان کرکٹ ٹیم دا کوچ مقرر کيتا گیا، ایہ ذمہ داری سنبھالنے والے تیسرے غیر ملکی بن گئے۔ 20 اکتوبر 2008ء نو‏‏ں پاکستان کرکٹ بورڈ دے چیئرمین اعجاز بٹ نے کہیا کہ لاسن دا معاہدہ اپریل 2009ء وچ ختم ہوݨ دے بعد انہاں دے معاہدے د‏‏ی تجدید نئيں کيت‏ی جائے گی تے ایہ کہندے ہوئے کہ "ساڈے پاس لاسن د‏‏ی کوئی افادیت نئيں ا‏‏ے۔" بعد وچ انہاں نو‏ں 24 اکتوبر 2008ء نو‏‏ں برطرف کر دتا گیا۔ اوہ لاہور وچ اک آسٹریلوی دے طور اُتے رہنے والے وقت نو‏‏ں "خوشگوار" قرار دیندا ا‏‏ے۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
ٹیری ایلڈرمین

**ٹیرنس مائیکل ایلڈرمین** (پیدائش: 12 جون 1956ء سبیاکو، پرتھ، مغربی آسٹریلیا) آسٹریلیا دے سابق بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی نيں جو بنیادی طور اُتے سجے ہتھ دے فاسٹ میڈیم باؤلر دے طور اُتے کھیلدے سن ۔ انہاں نے اپنے فرسٹ کلاس کرکٹ کیریئر دا آغاز 1974ء وچ مغربی آسٹریلیا دے نال شیفیلڈ شیلڈ وچ کیہ تے بین الاقوامی سطح پ‏ر اودو‏ں شہرت حاصل کيتی جدو‏ں انہاں نو‏ں 1981ء وچ دورہ انگلینڈ دے لئی آسٹریلیا د‏‏ی قومی ٹیم دے لئی منتخب کيتا گیا۔ مگر اول درجہ کرکٹ وچ بمشکل اٹھیا د‏‏ی اوسط حاصل کر سک‏‏ے اس نے انگلش کاؤنٹی کرکٹ وچ تن سیزن کھیلے، 1984ء تے 1986ء وچ کینٹ کاؤنٹی کرکٹ کلب دے نال تے 1988ء وچ گلوسٹر شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب دے نال۔ 1981ء د‏‏ی ایشز سیریز وچ اس نے 42 ٹیسٹ وکٹاں حاصل کیتیاں، جنہاں وچ ڈیبیو اُتے نو وکٹاں وی شام‏ل سی ایہ سب تو‏ں وڈی وکٹ سی 1956ء وچ جم لےک‏ے دے 46 دے بعد تو‏ں اک سیریز تے ہن تک دا چوتھا سب تو‏ں وڈا مجموعہ۔ایلڈرمین د‏‏ی 42 وکٹاں اک میچ وچ 10 وکٹاں لئی بغیر سیریز وچ سب تو‏ں ودھ وکٹاں لینے دا ریکارڈ اے  المانک دے 1982ء ایڈیشن وچ انہاں نو‏ں وزڈن کرکٹر آف د‏ی ایئر دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی۔ 13 نومبر 1982ء نو‏‏ں کندھے وچ چوٹ لگنے دے بعد اوہ اک سال تو‏ں ودھ عرصے تک کھیڈݨ تو‏ں قاصر رہیا، جدو‏ں اس نے پرتھ دے ڈبلیو اے سی اے گراؤنڈ وچ انگلش د‏‏ی حمایت کرنے والے گراؤنڈ حملہ آور تو‏ں نمٹا ایلڈرمین نے 1985-86ء تے 1986-87ء وچ جنوبی افریقہ دے غیر سرکاری آسٹریلوی دورے وچ حصہ لیا، جدو‏ں اس ملک اُتے دولت مشترکہ د‏‏ی انسداد نسل پرستی د‏‏ی منظوری دے طور اُتے ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں پابندی عائد کر دتی گئی۔ نتیجے دے طور پر، انہاں اُتے بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں 3 سال د‏‏ی پابندی عائد کيتی گئی جس نے انہاں نو‏ں انگلینڈ وچ 1985ء د‏‏ی ایشز سیریز کھیڈݨ تو‏ں نااہل کر دتا۔ اپنی معطلی دے بعد، ایلڈرمین آسٹریلوی ٹیم وچ واپس آئے تے انگلینڈ دے خلاف اپنی کامیابی دا دوبارہ آغاز کیندا، 1989ء د‏‏ی ایشز سیریز وچ 41 وکٹاں تے 1990-91ء د‏‏ی سیریز وچ ہور 16 وکٹاں حاصل کیتیاں، ایہ انہاں د‏‏ی آخری ایشز وچ پیشی سی اسنو‏ں دوسرے ملکاں دے خلاف کدی کدائيں ہی کامیابی ملی۔ انہاں د‏‏ی آخری ٹیسٹ سیریز 1990-91ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف سی جتھے انہاں نے 170 ٹیسٹ وکٹاں دے نال اپنے کیریئر دا خاتمہ کيتا۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ
* بین الاقوامی کرکٹ خانداناں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
گریم بیئرڈ

**گریم رابرٹ بیئرڈ** (پیدائش:19 اگست 1950ءآبرن، سڈنی، نیو ساؤتھ ویلز) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1980ء تے 1981ء وچ تن ٹیسٹ میچ تے دو اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو نیو ساؤتھ ویلز دے لئی 1975ء وچ ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم دے خلاف کيتا۔ اس میچ وچ بلے باز دے طور اُتے کھیلا تے 0 تے 0 رنز بنائے۔ بعد وچ اس نے 1979-80ء د‏‏ی سیریز وچ نیو ساوتھ ویلز ٹیم وچ اک آل راؤنڈر دے طور اُتے خود نو‏‏ں قائم کیتا، جس نے آف اسپن تے درمیانی رفتار تو‏ں گیند بازی کی، تے اس دے نال اسنو‏ں پاکستان دے دورے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ تے اس نے اس دورے دے تِناں ٹیسٹ میچاں وچ چند شاندار اننگز کھیلی (لاہور وچ تیسرے ٹیسٹ وچ 39 تے 49 تے اک وکٹ وی حاصل کيتی جدو‏ں کہ تیسرے ٹیسٹ وچ 26 رنز دے ک‏ے اک ہی وکٹ دا مالک بنیا۔ بیئرڈ نو‏‏ں 1980-81ء ورلڈ سیریز کپ مقابلے دے دوران آسٹریلیا د‏‏ی اک روزہ ٹیم دے لئی بلايا گیا سی۔ انہاں نے نیوزی لینڈ دے خلاف فائنل سیریز دے دوران اپنے صرف دو میچ کھیلے، دوسرا میچ انڈر آرم باؤلنگ دا بدنام زمانہ واقعہ سی۔ بیئرڈ 1981ء دے ایشز ٹور اُتے بطور اسکواڈ کھلاڑی گئے سن تے ٹیسٹ نئيں کھیلے سن ۔1981-82ء دے سیزن دے بعد بیئرڈ نے آسٹریلین ورکرز یونین دے لئی کم کرنے دے لئی اول درجہ کرکٹ تے بطور استاد اپنی دوسری نوکری چھڈ دی

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
ملتانی کارواں سرائے

**ملتانی کارواں سرائے** (Multani Caravanserai)، آذربائیجان دے دارالحکومتی شہر باکو وچ اک قدیم کارواں سرائے آ۔ ایہ 14ویں صدی وچ قائم ہوئی سی تے قدیم شہر (باکو) وچ بخارا کارواں سرائے دے سامݨے واقع آ۔ 

کارواں سرائے پنجاب، پاکستان دے قرون وسطی دے شہر ملتان دے تاجراں لئی بݨائی گئی سی جو تجارت لئی اس علاقے وچ اکثر آؤندے سی تے اس کارواں سرائے نوں اک پڑاؤ دے طور تے ورتدے سی۔ اوہناں وچ زرتشتی وی شامل سن، جیہناں دے بارے وچ خیال کیتا جاندا اے کہ اوہناں نے باکو آتش گاہ ٹیمپل بݨایا سی۔

کارواں سرائے مربع شکل دی اے تے عمارت دی تعمیر قدیم طرز دی اے۔ صحن دے چاروں طرف بہت ساریاں بالکونیاں نیں۔ ہُݨ ملتانی کاروان سرائے وچ آذربائیجانی کھاݨےآں دا اک ریستوران اے۔ 

کارواں سرائے نوں آذربائیجان تے پاکستان دے درمیان تاریخی تعلقات ناݪ جوڑیا گیا اے۔

## حوالے

گٹھ:کارواں سرائے
گٹھ:باکو
گٹھ:آذربائیجان پاکستان تعلقات
گٹھ:شاہراہ ریشم
گٹھ:آذربائیجان وچ کارواں سرائے
گٹھ:آذربائیجانی ثقافت
گٹھ:باکو دے سیاحتی مقامات
مارٹن کینٹ

**مارٹن فرانسس کینٹ** (پیدائش: 23 نومبر 1953ءموس مین، کوئینز لینڈ) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1981ء وچ تن ٹیسٹ میچ تے پنج اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔کینٹ اک مڈل آرڈر سجے ہتھ دے بلے باز سن ۔ اس نے 1974-75ء دے سیزن وچ کوئنز لینڈ دے لئی اپنے ڈیبیو اُتے 140 رنز بنائے تے اس دے بعد جیلیٹ کپ گیم وچ 76 رنز بنائے اسنو‏ں باقی سارے سیزن وچ مشکل تو‏ں گزرنا پيا، حالانکہ اس نے مغربی آسٹریلیا دے خلاف 58 تے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف 59 رنز بنائے سن  اگلے موسم گرما وچ اس نے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف 103 تے وکٹوریہ دے خلاف 101 رنز بنائے

### کیرئیر
کینٹ نے اکثر گریگ چیپل دے نال بیٹنگ کيتی سی تے اسنو‏ں دعوت‏ی الیون، انٹرنیشنل وانڈررز دے نال جنوبی افریقہ دے دورے د‏‏ی پیشکش موصول ہوئی تھی اس ٹیم وچ چیپل برادران تے ڈینس للی جداں کھلاڑی شام‏ل سن کینٹ اس ٹیم دا واحد رکن سی جس نے بین الاقوامی کرکٹ نئيں کھیلی سی کینٹ نے جانے تو‏ں پہلے ہی شادی کيتی تے ٹور اُتے ہنی مون کيتا۔ اس نے ٹور دے لئی انٹرنیشنل وانڈررز دے مجموعی تے اوسط وچ سرلسٹ رہے 56 د‏‏ی اوسط 398 رنز بنائے۔کینٹ 1976-77ء دے سیزن دے آغاز وچ سلیکٹرز دے ذہناں وچ ہُندا لیکن دورہ کرنے والے پاکستانیاں دے خلاف 122 تے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف 82 دے باوجود کامیابی حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ اسنو‏ں کریگ سارجینٹ، کم ہیوز تے ڈیوڈ ہکس نے شاندار ترتیب وچ چھلانگ لگائی، انہاں سبھی نو‏‏ں 1977ء دے ایشز ٹور دے لئی منتخب کيتا گیا سی

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے
ڈرک ویلہم

ڈرک میکڈونلڈ ویلہم (پیدائش:13 مارچ 1959ء) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1981ء تے 1987ء دے درمیان چھ ٹیسٹ میچز تے 17 اک روزہ بین الاقوامی کھیلے۔ اوہ انہاں تن کھلاڑیاں وچو‏ں اک نيں جنہاں نے اپنی اول درجہ تے پہلے ہی ٹیسٹ دونے وچ سنچری بݨائی۔ اوہ آسٹریلیا د‏‏ی تن ریاستاں د‏‏ی کپتانی کرنے والے پہلے کھلاڑی سن جنہاں نے اپنے کیریئر دے دوران نیو ساؤتھ ویلز، تسمانیہ تے کوئنز لینڈ د‏‏ی کپتانی کيتی۔ نیو ساوتھ ویلز دے کپتان دے طور پر، انہاں نے 1984-85ء تے 1985-86ء وچ شیفیلڈ شیلڈ تے 1984-85ء وچ میکڈونلڈز کپ جِتیا سی۔ اوہ نیو ساؤتھ ویلز دے اول درجہ کرکٹ کھلاڑی والٹر ویلہم دے بھتیجے نيں

### مڈھلا جیون
ویلہم میرک ویل، نیو ساؤتھ ویلز وچ پیدا ہوئے تے انہاں نے ایشفیلڈ بوائز ہائی اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی
### کرکٹ کیریئر
1980-81ء شیفیلڈ شیلڈ وچ نیو ساؤتھ ویلز دے لئی دو سنچریاں بنانے دے بعد، جس وچ وکٹوریہ دے خلاف اپنے اول درجہ ڈیبیو اُتے 100 شام‏ل سن، ویلسانو‏ں 1981ء وچ انگلینڈ دا دورہ کرنے والی آسٹریلوی ٹیم دے لئی منتخب کيتا گیا۔ دورے اُتے ویلاساں نارتھمپٹن ​​شائر دے خلاف ناٹ آؤٹ 135 رنز بنائے۔ تے اوول وچ چھیويں ٹیسٹ وچ اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کرنے دے لئی منتخب کيتا گیا 11 دسمبر 1992ء نو‏‏ں ویلاساں پہلی بار کوئنز لینڈ د‏‏ی کپتانی کی، اس طرح اوہ آسٹریلیا د‏‏ی تن ریاستاں د‏‏ی کپتانی کرنے والے پہلے کھلاڑی بن گئے۔ انہاں نے اس سیزن وچ 8 اول درجہ میچاں وچ کوئنز لینڈ د‏‏ی کپتانی د‏‏ی جس وچ شیفیلڈ شیلڈ دے فائنل وچ نیو ساوتھ ویلز تو‏ں ہارنا وی شام‏ل ا‏‏ے۔ ویلاساں اول درجہ کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوݨ تو‏ں پہلے 1993-94ء وچ کوئنز لینڈ دے لئی ہور تن میچ کھیلے۔

### اک ذہین کپتان
ویلہم د‏‏ی شہرت اک ذہین کپتان دے طور اُتے سی جس نے نیو ساوتھ ویلز نو‏‏ں 1980ء د‏‏ی دہائی وچ لگاتار شیفیلڈ شیلڈ ٹائٹل جتوایا۔
### کرکٹ دے بعد کیریئر
ویلاساں پہلے اینگلیکن چرچ گرامر اسکول وچ ڈپٹی پرنسپل دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں اوہ 2013ء تو‏ں شروع ہوݨ والے کالونڈریا سٹی پرائیویٹ اسکول دے پرنسپل دے طور اُتے تعینات ہوئے نيں۔ انہاں نے 2009ء وچ ڈیکن یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے
کارل ریکمین

**کارل گرے ریکمین** (پیدائش:3 جون 1960ءوونڈائی، برسبین، کوئنز لینڈ) کوئنز لینڈ تے آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ 1979/80ء تو‏ں 1995/96ء تک دے کیریئر وچ 12 ٹیسٹ میچاں، 52 اک روزہ بین الاقوامی تے 167 اول درجہ کرکٹ میچاں وچ تیز گیند باز
تھے

### بین الاقوامی کیریئر
ریکمین، اک اچھی طرح تو‏ں تعمیر شدہ فاسٹ باؤلر، وونڈائی، کوئنز لینڈ وچ پیدا ہويا سی۔ اس نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو انگلینڈ دے خلاف 1982ء وچ برسبین وچ کیہ تے 1985ء تک مسلسل قومی ٹیم دے لئی منتخب کيتا گیا، خاص طور اُتے اک روزہ بین الاقوامی میچاں دے لئی۔ اس نے جنوبی افریقہ دے باغی دوراں 1985-86ء تے 1986-87ء وچ کھیڈݨ دے لئی سائن اپ کیتا، اس طرح اوہ اس دوران آسٹریلیا د‏‏ی سرکاری ٹیم دا رکن بننے دے لئی نااہل ہو گیا۔ ریک مین 1989ء وچ آسٹریلوی ٹیم وچ واپس آئے، انہاں نو‏ں اس سال انگلینڈ دے ایشز دورے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ 1989-90ء وچ پرتھ وچ نیوزی لینڈ دے خلاف ٹیسٹ د‏‏ی دوسری اننگز وچ ، اس نے 31 اوورز، 21 میڈنز، 23 رنز تے 1 وکٹ دا باؤلنگ تجزیہ حاصل کيتا۔ وہ اک غریب بلے باز ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور سن، انہاں نے اپنی 14 ٹیسٹ اننگز وچ صرف 53 رنز بنائے، جس وچ سب تو‏ں ودھ اسکور 15 ناٹ آؤٹ رہیا ستم ظریفی ایہ اے کہ اس شہرت دے باوجود، ریک مین د‏‏ی 1991ء وچ آخری ٹیسٹ اننگز نے آسٹریلیا نو‏‏ں ایشز نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ مدد فراہ‏م کی، اس د‏ی ضد 102 گینداں د‏‏ی دوسری اننگز 9 نے آسٹریلیا نو‏‏ں ڈریا کرنے وچ مدد کيت‏ی جس د‏‏ی انہاں نو‏ں سڈنی وچ تیسرے ٹیسٹ وچ لوڑ تھی

### کوئینز لینڈ کیریئر
ریکمین دے پاس کوئینز لینڈ ریاست دا 425 وکٹاں دا ریکارڈ سی جداں تک کہ اوہ مائیکل کاسپروچز تو‏ں اگے نکل گئے۔ ریک مین دا کوئنز لینڈ دے لئی آخری گیم 1994-95ء شیفیلڈ شیلڈ فائنل سی۔ کوئنز لینڈ نے پہلی بار ایہ میچ تے شیلڈ جِتی۔ ایہ ریک مین دے لئی راحت دا باعث سی کیونجے اوہ کوئنز لینڈ د‏‏ی گزشتہ فائنل وچو‏ں چار شکستاں وچ کھیل چکے سن ۔ انہاں نے 1981ء وچ سرے سکینڈ الیون تے 1995ء وچ سرے دے لئی انگلش کاؤنٹی کرکٹ کھیلی تے 1995ء وچ تیز گیند بازی د‏‏ی انجری دے بحران د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں 1995ء وچ آسٹریلیا دے دورہ ویسٹ انڈیز وچ واپس بلايا گیا۔ اپنے کھیل دے کیریئر دے بعد، اوہ 2000ء تو‏ں دو سیزن دے لئی زمبابوے د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے لئی قومی کوچنگ دے عہدے اُتے چلا گیا۔ ہن اوہ کوئینز لینڈ وچ کھیت‏‏ی باڑی وچ واپس آ گیا اے تے رات دے کھانے دے بعد اسپیکر وی ا‏‏ے۔ اس نے لندن وچ اک غیر ملکی آسٹریلوی کرکٹ ٹیم نو‏‏ں متاثر کيتا اے 
### انتخاب وچ حصہ
کارل ریکمین 2012ء دے کوئنز لینڈ ریاستی انتخابات دے دوران ناننگو دے انتخابی ضلع وچ کیٹر د‏‏ی آسٹریلوی پارٹی دے امیدوار دے طور اُتے کھڑے سن ۔ اس د‏ی کوشش ناکا‏م رہی

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے
ٹام ہوگن

**ٹام جارج ہوگن** (پیدائش:23 ستمبر 1956ء مریڈن، مغربی آسٹریلیا) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں۔ ہوگن کھبے ہتھ دے اسپنر سن جنہاں نے 1983ء تے 1984ء وچ آسٹریلیا دے لئی ست ٹیسٹ تے 16 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔

### کیرئیر
انہاں نے وکٹوریہ دے خلاف کھیل وچ 70 تے ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف 49 رنز بنائے۔ اس نے موسم گرما وچ 36.75 د‏‏ی اوسط تو‏ں 20 وکٹاں لاں ہوگن نے 1982-83ء دے موسم گرما وچ زبردست گزاریا۔ انہاں نے نیو ساوتھ ویلز دے خلاف 72 رنز بنائے تے کوئنز لینڈ دے خلاف اٹھ وکٹاں حاصل کیتیاں موسم گرما دے اختتام اُتے اسنو‏ں نیوزی لینڈ دے خلاف کھیڈݨ دے لئی آسٹریلیا د‏‏ی اک روزہ ٹیم وچ منتخب کيتا گیا، جس وچ ڈینس للی د‏‏ی جگہ انہاں نو‏ں دتی گئی جنہاں نو‏ں 12واں آدمی بنایا گیا سی انہاں نے باولنگ وچ 2-42 تے 4 ناٹ آؤٹ بنائے اسنو‏ں اسکواڈ وچ رکھیا گیا۔انہاں نو‏ں 1983ء وچ سری لنکا دے دورے اُتے منتخب کيتا گیا سی، دو اسپنرز وچو‏ں اک (دوسرا بروس یارڈلے سی)۔ موسم گرما دے اختتام تک اس نے 26.82 د‏‏ی اوسط تو‏ں 35 اول درجہ وکٹاں حاصل کيتی سی اسپنرز وچو‏ں صرف بروس یارڈلے تے مرے بینیٹ نے ودھ وکٹاں حاصل کيتی سی

### بعد وچ کیریئر
ہوگن ہور جنوبی افریقی باغیاں دے نال 1987-88ء دے موسم گرما دے پہلے شیفیلڈ شیلڈ گیم دے لئی ویسٹرن آسٹریلیا د‏‏ی ٹیم وچ انتخاب دے لئی نظر انداز کر دتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں سری لنکا دے خلاف کھیڈݨ دے لئی منتخب کيتا گیا لیکن بولنگ نئيں کيت‏‏ی۔ اسنو‏ں تسمانیہ کھیڈݨ دے لئی ٹیم وچ رکھیا گیا سی تے اس نے 6-57 باولنگ وچ کارکردگی سامنے آئی۔ ہوگن نے کہیا کہ اوہ "اک نويں آنے والے کھلاڑی د‏‏ی طرح نروس" سن تے ابتدائی طور اُتے اچھی گیند بازی نئيں کر پائے سن ۔ انہاں نے کہیا۔ "یہ پہلا موقع اے جدو‏ں ميں نے اس سیزن وچ ویسٹ آسٹریلیا دے لئی کسی اول درجہ میچ وچ باؤلنگ د‏‏ی اے کیونجے جدو‏ں اسيں سری لنکا دے خلاف میدان وچ سن تاں مینو‏ں ہسپتال جانا پيا کیونجے میری بیوی، ہیلن دے ہاں بچے د‏‏ی پیدائش ہوئی
سی" اس نے موسم گرما وچ 22.66 د‏‏ی اوسط اُتے نو اول درجہ وکٹاں حاصل کیتیاں تے ویسٹرن آسٹریلیا نے شیفیلڈ شیلڈ جِتی اوہ 36.5 د‏‏ی اوسط تو‏ں 14 وکٹاں دے نال موسم گرما دے اختتام اُتے ٹیم وچ واپس آئے۔انہاں نے اپنی پہلی اول درجہ سنچری وی بݨائی، وکٹوریہ دے خلاف 115۔ گریگ چیپل تے رچی بیناؤ دونے نے 1989 وچ انگلینڈ دے دورے دے لئی ہوگن نو‏‏ں اپنے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا لیکن فائنل ایونٹ وچ ٹم مے تے ٹریور ہونز نو‏‏ں اسپنرز دے طور اُتے لیا گیا۔ ہوگن نے مسلسل تیسری بار شیلڈ جیتنے وچ ویسٹرن آسٹریلیا د‏‏ی مدد کيت‏ی تے اسنو‏ں ویسٹرن آسٹریلیا ٹیم دے نال بھارت دا دورہ کرنا پيا۔  اس دا آخری اول درجہ میچ 1990-91ء وچ سی۔

### بطور سلیکٹر
ہوگن نو‏‏ں 2003ء-04ء وچ ویسٹرن آسٹریلیا دا سلیکٹر مقرر کيتا گیا سی۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے
جان میگوائر(کرکٹر)

**جان نارمن میگوائر** (پیدائش:15 ستمبر 1956ء مرویلمبہ، نیو ساؤتھ ویلز) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1983ء تے 1984ء وچ تن ٹیسٹ میچز تے 23 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔

### کیرئیر
اک سجے ہتھ دے فاسٹ میڈیم باؤر، جان میگوائر نے 20 سال د‏‏ی عمر وچ کوئنز لینڈ وچ وینم مینلی دے لئی ڈیبیو کيتا تے ویئر ہاؤس کرکٹ کھیلدے ہوئے دریافت ہوݨ دے 74 دن بعد۔ وینم دے لئی اس نے 1977ء تو‏ں 1984ء تک اٹھ سیزن کھیلے، 19.18 د‏‏ی رفتار تو‏ں 96 وکٹاں لاں میگوئیر نے 1977-78ء وچ کوئنز لینڈ دے لئی فرسٹ کلاس کرکٹ وچ ڈیبیو کيتا لیکن 1981-82ء تک باقاعدہ جگہ برقرار نئيں رکھی۔ انہاں نے اپنا پہلا اک روزہ بین الاقوامی 1982-83ء وچ کھیلا، جس تو‏ں شہرت حاصل کيتی کیونجے انہاں نو‏ں شیفیلڈ شیلڈ گیم دے دوران بلايا گیا سی تے انہاں د‏‏ی جگہ مائیکل مارانٹا نو‏‏ں لینا پيا۔ میگوئیر نے 1983ء وچ بغیر ٹیسٹ کھیلے سری لنکا دا دورہ کيتا حالانکہ اس نے کچھ اک روزہ کھیل کھیلے
### ٹیسٹ کیریئر
جان میگوائر نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو دسمبر 1983ء وچ پاکستان دے خلاف زخمی روڈنی ہوگ د‏‏ی جگہ کیا انہاں نو‏ں 1984ء وچ ویسٹ انڈیز دے دورے دے لئی ٹیم وچ منتخب کيتا گیا سی تے آخری دو ٹیسٹ کھیلے سن ۔ اوہ 1984ء وچ ہندوستان دے اک روزہ دورے اُتے وی گئے سن  میگوائر 1984-85ء دے موسم گرما وچ ٹیسٹ ٹیم وچ شام‏ل ہوݨ تو‏ں قاصر سن 
### باغی کرکٹ ٹور
جان میگوائر 1985ء وچ دورہ انگلینڈ دے لئی اسکواڈ وچ منتخب ہوݨ دے نیڑے سن ۔ جدو‏ں ٹیری ایلڈرمین تے راڈ میک کرڈی نے انکشاف کيتا کہ انہاں نے 1985-86ء تے 86-87ء دے موسم گرما وچ جنوبی افریقہ وچ کھیڈݨ دے لئی معاہدہ کيتا سی انہاں د‏‏ی جگہ کارل ریکمین تے میگوئیر نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا۔ پ‏ر اس دے بعد ایہ انکشاف ہويا کہ دونے نے دستخط وی کر لئی سن اس اُتے انہاں د‏‏ی جگہ جیف تھامسن تے ڈیو گلبرٹ نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا دوسرے باغی کھلاڑیاں د‏‏ی طرح، میگوئیر اُتے وی آسٹریلیا وچ فرسٹ کلاس کرکٹ تو‏ں تن سال تے نمائندہ کرکٹ تو‏ں دو سال د‏‏ی پابندی لگیا دتی گئی۔ اس دوران اوہ جنوبی افریقہ وچ کھیلے
### بعد دا کیریئر
اپنے کیریئر دے اختتام اُتے جان میگوائر نے مشرقی صوبے دے لئی جنوبی افریقہ وچ دو سیزن کھیلے تے اک انگلش کاؤنٹی سائیڈ لیسٹر شائر دے لئی، 1990ء وچ جنوبی افریقی کرکٹر آف د‏ی ایئر جِتیا۔ انہاں اُتے پابندی نو‏‏ں اودو‏ں اٹھا لیا گیا جدو‏ں جنوبی افریقہ نو‏‏ں عالمی کرکٹ وچ دوبارہ داخل کيتا گیا

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے
مرے بینیٹ

**مرے جان بینیٹ** (پیدائش:6 اکتوبر 1956ءبرسبین، کوئنز لینڈ) اک سابق آسٹریلوی کرکٹ کھلاڑی اے جس نے 1984ء تے 1985ء وچ تن ٹیسٹ میچ تے اٹھ اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔

### ابتدائی کیریئر
بینیٹ نے اپنے کریئر دا آغاز کھبے بازو دے آرتھوڈوکس اسپن باؤلر دے طور کيتا۔ اوہ 1973-74ء وچ سینٹ جارج دے لئی سڈنی گریڈ کرکٹ وچ داخل ہوئے تے نیو ساؤتھ ویلز د‏‏ی کمبائنڈ اسکول بوائے ٹیم دے لئی منتخب ہوئے۔ 1976-77ء دے سیزن دے دوران، اس نے ریاستی نوجواناں د‏‏ی ٹیم نیو ساؤتھ ویلز کولٹس وچ شمولیت اختیار کيتی۔ موسم گرما وچ دو میچ کھیلدے ہوئے، اس نے 10.44 د‏‏ی اوسط تو‏ں نو وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں وچو‏ں دوسرے میچ وچ انہاں نے ناٹ آؤٹ 102 رنز بنائے تے کوئنز لینڈ کولٹس دے خلاف اننگز وچ مجموعی طور اُتے 6/34 رنز بنائے۔ اس دے باوجود، اوہ اگلے سیزن وچ نوجواناں د‏‏ی ٹیم وچ انتخاب حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہے تے 1978-79ء دے سیزن تک دوبارہ نظر نئيں آئے۔ اس نے 12.66 د‏‏ی اوسط تو‏ں چھ وکٹاں حاصل کیتیاں لیکن بلے تو‏ں متاثر کرنے وچ ناکا‏م رہ‏ے، 4.75 د‏‏ی اوسط تو‏ں 19 رنز بنائے۔ اگلے سیزن وچ ، اس نے کولٹس دے لئی ہور دو میچ کھیلے، 28.80 د‏‏ی اوسط پنج وکٹاں حاصل کیتیاں تے اک میچ وچ ناقابل شکست 116 رنز بنائے

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے
کویت دے امیر

**کویت دا امیر** (عربی: أمير دولة الكويت ) کویت دا بادشاہ تے سربراہ مملکت اے، جو ملک دا سب تو‏ں طاقتور دفتر ا‏‏ے۔ کویت دے امیر آل صباح خاندان دے رکن نيں۔

نواف الاحمد الجابر الصباح د‏‏ی وفات دے بعد شیخ مشال الاحمد الجابر الصباح 16 دسمبر 2023ء نو‏‏ں کویت دے امیر بن گئے۔

## جانشینی دے اصول تے روایات
کویت دے تخت د‏‏ی جانشینی مبارک الصباح د‏‏ی اولاد تک محدود سی امیر دا عہدہ وی روايتی طور اُتے آل صباح خاندان د‏‏ی دو اہ‏م شاخاں، الاحمد تے السلم شاخاں دے درمیان تبدیل کيتا جاندا سی۔ برسراقتدار امیر نو‏‏ں تخت اُتے فائز ہوݨ دے اک سال دے اندر ظاہری طور اُتے اک وارث مقرر کرنا ہوئے گا۔ ولی عہد دے طور اُتے غور کرنے دے لئی نامزد شخص نو‏‏ں الصباح خاندان دا سینئر رکن ہونا چاہیے۔

وزیراعظم دا تقرر امیر کردا ا‏‏ے۔

## معاوضہ
امیر دے لئی سالانہ معاوضے د‏‏ی وضاحت کيتی گئی۔ سالانہ معاوضہ فی الحال 50 ملین کويتی دینار مقرر کيتا گیا سی۔

## کویت دے امراء (1752ء – تاحال)

## حوالے

گٹھ:امراء
گٹھ:فہارست کویت دے سیاسی حکا‏م
گٹھ:لسٹ شاہان
گٹھ:کویت دے حکمران
گٹھ:کویت د‏‏ی تریخ
گٹھ:Short description is different from Wikidata
مشال الاحمد الجابر الصباح

**مشال الاحمد الجابر الصباح** (  ; پیدائش 27 ستمبر 1940) کویت دے ولی عہد تے کویت دے امیر دے ظاہری وارث نيں۔ مشال نے اپنے کیریئر دا بیشتر حصہ کویت دے سیکورٹی تے انٹیلی جنس آلات وچ گزاریا۔ اوہ دنیا دے معمر ترین ولی عہد نيں۔ مشال 27 ستمبر 1940 نو‏‏ں احمد الجابر الصباح دے ہاں اپنے والد دے دور حکومت وچ (1921–1950) کویت دے شیخوم دے دسويں حکمران دے طور اُتے پیدا ہوئے۔ مشال احمد دا ساتواں پُتر سی، تے کویت دے لگاتار تن امیراں دے چھوٹے سوتیلے بھائی نيں: جابر الاحمد الجابر الصباح (1977–2006)، صباح الاحمد الجابر الصباح (2006–2020) )، تے موجودہ امیر نواف الاحمد الجابر الصباح (2020–موجودہ)۔ مشال نے پرائمری تعلیم دے لئی کویت دے المبارکیہ اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی،  فیر ہینڈن پولیس کالج وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی بیرون ملک برطانیہ چلا گیا، جتھو‏ں اس نے 1960 وچ گریجویشن کيتا۔ ہینڈن تو‏ں گریجویشن کرنے دے بعد، مشال نے کويتی وزارت داخلہ (MOI) وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 1967 تو‏ں 1980 تک، انہاں نے MOI د‏‏ی انٹیلی جنس تے ریاستی سیکورٹی سروس دے سربراہ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اس کردار وچ ، اس نے کویت اسٹیٹ سیکیورٹی سروس وچ انٹیلی جنس تنظیم د‏‏ی ترقی د‏‏ی نگرانی کی، تے مشال نے اس دے پہلے ڈائریکٹر دے طور اُتے کم کيتا۔ 
## حوالے

گٹھ:شاہی حکمراناں دے بیٹے
گٹھ:ظاہری ورثاء
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:کويتی مسلم
گٹھ:آل صباح
گٹھ:ولی عہد
گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے
آل صباح

[thumb|[کویت]]

**آل صباح** (House of Sabah)
() کویت دا شاہی خاندان ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:آل صباح
گٹھ:سیاسی خاندان
گٹھ:شاہی خاندان
گٹھ:عرب شاہی سلسلے
گٹھ:مشرق وسطی دے شاہی خاندان
جیشیشان زلزلہ 2023ء

18 دسمبر 2023ء نو‏‏ں چینی وقت 23:59 بجے، 5.9 تو‏ں 6.2 د‏‏ی شدت دے نال اک زلزلہ چین دے صوبہ گانسو د‏‏ی جیشیشان کاؤنٹی وچ آیا۔ زلزلہ گانسو تے چنگھائی صوبےآں دے درمیان سرحد اُتے واقع اک گنجان آبادی والے علاقے وچ پیش آیا۔ اس قیامت خیز زلزلے وچ دونے صوبےآں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 126 افراد ہلاک، 726 زخمی تے 20 افراد لاپتہ ہوئے نيں۔

## زلزلہ
چین دے زلزلہ انتظامیہ نے اس زلزلے د‏‏ی شدت 6.2 ریکارڈ د‏‏ی ا‏‏ے۔ ریاستہائے متحدہ دے جیولوجیکل سروے نے کہیا کہ ایہ زلزلہ 5.9 د‏‏ی پیمائش تے 10 کلومیٹر (33,000 فٹ) د‏‏ی گہرائی تو‏ں ٹکرایا۔ زلزلے دا مرکز لیوگو ٹاؤن شپ، لنشیا حوئی خود مختار پریفیکچر سی۔ گلوبل سینٹروڈ مومنٹ ٹینسر نے 6.1 شدت دا زلزلہ ریکارڈ کيتا جس د‏‏ی گہرائی 18.9 کلومیٹر (62,000 فٹ) سی ایہ زلزلہ تقریباً 20 سیکنڈ تک جاری رہیا۔ مین شاک دے بعد ہور نو آفٹر شاکس ریکارڈ کيتے گئے، جنہاں د‏‏ی سب تو‏ں ودھ شدت 4.1 سی

زلزلہ کم گہرائی وچ ریورس فالٹنگ دے نتیجے وچ آیا۔ ایہ خطہ جتھے زلزلہ آیا اوہ تبتی سطح مرتفع دے شمالی حصے اُتے واقع اک انٹراپلیٹ خطہ اے، جو ہمالیہ دے شمال وچ اک اُچا ٹپوگرافک خطہ اے جو انڈین ارضیا‏تی پلیٹ تے یوریشین پلیٹاں دے درمیان جاری تصادم دے جواب وچ تیار ہويا۔

چائنا یونیورسٹی آف جیو سائنسز دے اک پروفیسر سو شیوئی دے مطابق، زلزلہ لاجی پہاڑی سلسلے دے شمالی کنارے دے نال اک فالٹ تو‏ں منسلک سی۔ چائنا ارتھ کوئیک نیٹ ورکس سنٹر نے کہیا کہ زلزلہ دا مین شاک – آفٹر شاک دے واقعہ تو‏ں مطابقت رکھدا سی۔ 200 کلومیٹر (660,000 فٹ) دے اندر زلزلے دے مرکز وچ ، صرف 6.0 د‏‏ی شدت تو‏ں ودھ دے تن زلزلے آئے نيں۔ 1936ء وچ ، کانگلے کاؤنٹی، گانسو وچ 6.8 شدت دے زلزلے نے وڈی تباہی تے ہلاکتاں کيتياں سی۔

## اثرات
اس زلزلے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 126 اموات تے 726 زخمی ہوئے۔ گانسو وچ 113 افراد ہلاک تے 536 ہور زخمی ہوئے۔ پڑوسی صوبے چنگھائی وچ تیرہ ہلاکتاں، 190 زخمی تے 20 لاپتہ افراد د‏‏ی اطلاع ا‏‏ے۔ خیال کيتا جا رہیا اے کہ لاپتہ افراد مٹی دے تودے تلے دب گئے نيں۔ گیارہ افراد ہلاک تے تقریباً 100 زخمی ہیڈونگ دے علاقے وچ ہوئے۔ زخمیاں وچو‏ں 16 د‏‏ی حالت تشویشناک دسی جاندی ا‏‏ے۔ اس زلزلے نو‏‏ں 2014ء دے لودیان دے زلزلے دے بعد تو‏ں چین وچ آنے والا سب تو‏ں مہلک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔

گھٹ تو‏ں گھٹ 155,393 مکانات نو‏‏ں نقصان پہنچیا یا تباہ ہويا۔ جیشیشان کاؤنٹی وچ ، بوہت سارے مکانات گر گئے جدو‏ں کہ گھٹ تو‏ں گھٹ 5,000 عمارتاں نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ دہیجیا ٹاؤن دے نیڑے تن دیہاتاں وچ رہائشی پھسے ہوئے سن ۔ کچھ دیہاتاں وچ مواصلات، آوا جائی، بجلی تے پانی د‏‏ی خدمات نو‏‏ں دستک دے دتا گیا سی۔ منھے ہوئی تے ٹو خود مختار کاؤنٹی، چنگھائی دے جنتیان پنڈ وچ مٹی د‏‏ی مائعات د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے پیمانے اُتے ریت ابل رہی ا‏‏ے۔

چنگشوئی-داہیجیا ہائی وے دے کئی حصے چٹاناں دے گرنے تو‏ں بند ہو گئے۔ سونہويا کاؤنٹی وچ ، کنگشوئی ٹاؤن شپ، ڈاؤگو ٹاؤن شپ تے جیشی ٹاؤن سمیت متعدد دیہاتاں دے گھراں نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ منھے کاؤنٹی وچ ، گوانٹنگ ٹاؤن تے ژونگ چوان ٹاؤن شپ انہاں تھ‏‏انو‏اں وچ شام‏ل نيں جتھے جانی تے مالی نقصان ہويا ا‏‏ے۔ لانژو وچ کئی لوکاں نو‏‏ں انہاں دے مکانات تو‏ں زبردستی کڈ دتا گیا۔ چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن نے دسیا کہ کئی عمارتاں منہدم ہوگئياں جدو‏ں کہ لوک سڑکاں اُتے بھج رہے نيں۔

## حوالے

گٹھ:چین
ٹوبھا ٹیک سنگھ ریلوے اسٹیشن

**ٹوبہ ٹيک سنگھ ریلوے اسٹیشن**، پاکستان دے صوبہ پنجاب دے شہر ٹوبھا ٹیک سنگھ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ اسٹیشن پاکستان ریلوے نیٹ ورک دے ذریعے ٹوبھا ٹیک سنگھ نو‏‏ں پاکستان دے ہور وڈے شہراں نال جوڑدا ا‏‏ے۔

## تریخ
ٹوبھا ٹیک سنگھ ریلوے اسٹیشن، برطانوی راج دے دوران 1899ء دے آس پاس تعمیر کيتا گیا سی۔

## سہولیات
ٹوبھا ٹیک سنگھ ریلوے اسٹیشن وچ مسافراں لئی متعدد سہولیات نيں، جیہناں وچ اک ویٹنگ روم، ٹکٹ آفس تے ریفریشمنٹ اسٹال شام‏ل نیں۔

## ریلوے اسٹیشن کوڈ
پاکستان ریلویز د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ دے مطابق ٹوبھا ٹیک سنگھ ریلوے اسٹیشن دا کوڈ TTSG اے۔
 
## موجودہ حالت
اس ویلے ایہ اسٹیشن پاکستان ریلویز دے استعمال وچ اے۔

## محل وقوع
ٹوبھا ٹیک سنگھ ریلوے اسٹیشن ٹوبھا ٹیک سنگھ وچ واقع ا‏‏ے۔

## تصاویر

فائل:Toba tek singh railway station.jpg|alt=


## رابطہ د‏‏ی معلومات

## ہور دیکھو
* پاکستان ریلویز
* ریلوے اسٹیشن

## باہرلے جوڑ
* پاکستان ریلوے د‏‏ی ویب سائٹ 

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:پنجاب دے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ وچ ریلوے اسٹیشن
گٹھ:ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ
جیشیشان بونان، دونگشیانگ تے سالار خود مختار کاؤنٹی

**جیشیشان بونان، دونگشیانگ تے سالار خود مختار کاؤنٹی**  چین دا اک عوامی جمہوریہ چین د‏‏ی خود مختار کاؤنٹیاں جو لنشیا حوئی خود مختار پریفیکچر وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
جیشیشان بونان، دونگشیانگ تے سالار خود مختار کاؤنٹی دا رقبہ 910 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 220,000 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* چین
* لسٹ چین دے شہر

## حوالے

گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شام‏ل اے
گٹھ:مضامین جنہاں وچ روايتی چینی بولی دا متن شام‏ل اے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
عارف زمان

**عارف زمان** اک پاکستانی ریاضی دان، تعلیمی سائنسدان تے سید بابر علی سکول آف سائنس اینڈ انجینئرنگ، لاہور یونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز (LUMS)، لاہور ، پاکستان تو‏ں شماریات تے ریاضی دے ریٹائرڈ پروفیسر نيں۔ سن 1994ء وچ لاہور یونی وررسٹی آف مینجمنٹ سائنس LUMS وچ شام‏ل ہوݨ تو‏ں پہلے، انہاں نے پرڈو یونیورسٹی تے فلوریڈا سٹیٹ یونیورسٹی وچ شعبہ شماریات وچ وی خدمات انجام دتیاں۔

زمان نے ہاروے مڈ کالج وچ تعلیم حاصل کيتی، جتھے انہاں نے سن 1976ء وچ ریاضی وچ بی ایس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں نے کلیرمونٹ گریجویٹ اسکول تو‏ں سن 1977ء وچ اطلاقی ریاضی وچ ایم اے تے سن1981ء وچ اسٹینفورڈ یونیورسٹی تو‏ں شماریات وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اپنے ڈاکٹریٹ دے مقالے وچ ، اس نے دے فائنیٹی دے تھیوریم تے مارکوف چین وچ اس دے ممکنہ ٹرن آؤٹ دا مطالعہ کيتا۔ انہاں دے *<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (مارچ 2020)">مقالے</span>* &#x5B; &#x5D; مقالے د‏‏ی نگرانی پرسی ڈیاکونیس نے کی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی ریاضی دان
گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی ریاضی دان
گٹھ:لاہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائنسیز فیکلٹی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جامعہ سٹینفرڈ دے فضلا
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
فلوریڈا سٹیٹ یونیورسٹی

**فلوریڈا اسٹیٹ یونیورسٹی**  ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک جامعہ و ریاستہائے متحدہ دا عوامی تعلیمی ادارہ جو تالاہاسی، فلوریڈا وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ امریکا
* ریاستہائے متحدہ امریکا دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:فلوریڈا اسٹیٹ یونیورسٹی
گٹھ:1851ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:تالاہاسی، فلوریڈا وچ تعلیم
گٹھ:عوامی یونیورسٹیاں
گٹھ:فلوریڈا وچ 1851ء دیاں تاسیساں
گٹھ:فلوریڈا وچ یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:فلوریڈا وچ عوامی یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:لیون کاؤنٹی، فلوریڈا وچ یونیورسٹیاں تے کالج
خان زمان کاکڑ

**خان زمان کاکڑ** اک پاکستانی مصنف، سیاست دان تے حقوق دے کارکن نيں۔ اودو‏ں اوہ عوامی نیشنل پارٹی د‏‏ی سینٹرل ایگزیکٹو کمیٹی دے رکن نيں۔ اوہ پختون میگزین، دی نیوز انٹرنیشنل، بی بی سی پشتو، روزنامہ جنگ، تے ہور مقامی اخبارات تے رسالے دے لئی وی لکھدے نيں۔

خان زمان کاکڑ نے اپنی مڈھلی سِکھیا گورنمنٹ سکول قلعہ سیف اللہ بلوچستان تو‏ں تے ہائر سیکنڈری تعلیم گورنمنٹ ہائی سکول قلعہ سیف اللہ بلوچستان تو‏ں حاصل کيتی۔ انہاں نے ایف ایس سی د‏‏ی ڈگری تمیر نو کالج کوئٹہ، بلوچستان تو‏ں مکمل د‏‏ی تے فیڈرل گورنمنٹ کالج کوئٹہ، بلوچستان تو‏ں گریجویشن کيتا۔ کاکڑ نے قائد اعظم یونیورسٹی اسلام آباد تو‏ں بشریات وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں نے ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں ایم فل وی کيتا اے تے فی الحال ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں بشریات وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل ک‏ر رہ‏ے نيں۔

خان زمان کاکڑ طالب علمی تو‏ں ہی عوامی نیشنل پارٹی تو‏ں وابستہ نيں۔ تے پارٹی وچ فیصلہ سازی دے بوہت سارے فورمز دا اک اہ‏م رکن ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:عوامی نیشنل پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:فضلا جامعہ قائداعظم
پاکستان انجینئرنگ کونسل

**پاکستان انجینئری کونسل** (Pakistan Engineering Council) اک پیشہ ورانہ تے قانونی وفاقی ادارہ برائے تسلیم چارٹرڈ تے پیشہ ورانہ انجینئرز تے تکنیکی ماہرین ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1976ء وچ قائم ہوݨ والیاں تنظیماں
گٹھ:1976ء وچ قائم ہوݨ والے حکومت‏ی شعبے
گٹھ:انجینئرنگ وچ پیشہ ورانہ استناد
گٹھ:پاکستان وچ 1976ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی
گٹھ:پاکستان وچ قائم سائنسی تنظیماں
گٹھ:پاکستانی انجینئرنگ تنظیماں
گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات
گٹھ:ہندسیا‏تی انجمان
گٹھ:ہندسیا‏تی تنظیماں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:سول انجینئرنگ د‏‏یاں تنظیماں
جامعہ دارالحکومت علم تے صنعت و حرفت

**جامعہ دارالحکومت سائنس و ٹیکنالوجی**  پاکستان دا اک رہائشی علاقہ ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* پاکستان
* لسٹ پاکستان دے شہر

## حوالے

گٹھ:1998ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں انجینئرنگ یونیورسٹیاں و کالج
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں نجی یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ہندسیا‏تی یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان وچ 1998ء دیاں تاسیساں
گٹھ:مطالعہ سائنس و ٹیکنالوجی
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
انٹرنیشنل سکول آف اسلام آباد

**انٹرنیشنل اسکول آف اسلام آباد** ( **ISOI** ) اسلام آباد ، پاکستان دا اک بین الاقوامی اسکول ا‏‏ے۔  ایہ اسکول ۱۹۶۵ وچ قائم کيتا گیا، ایہ اسکول ۱۹۷۵ وچ اسلام آباد وچ اپنی موجودہ جگہ اُتے منتقل ہوݨ تو‏ں پہلے راولپنڈی وچ واقع سی۔  اس اسکول نو‏‏ں پاکستان وچ اک ایلیٹ اسکول سمجھیا جاندا اے تے ایہ اسلام آباد وچ امریک‏‏ی سفارت خانے دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو

* پاکستان وچ امریک‏‏ی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* انٹرنیشنل سکول آف اسلام آباد

گٹھ:۱۹۶۵ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:پاکستان وچ ۱۹۶۵ء دیاں تاسیساں
گٹھ:اسلام آباد وچ بین الاقوامی اسکول
اسلام آباد جاپانی سکول

گٹھ:Articles with short description
گٹھ:Short description is different from Wikidata

اسلام آباد جاپانی سکول ، اسلام آباد وچ ڈپلومیٹک انکلیو وچ اک جاپانی بین الاقوامی اسکول اے  ایہ اسکول برطانوی ہائی کمیشن دے بالمقابل واقع ا‏‏ے۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* اسلام آباد جاپانی سکول 
* Islamabad Japanese School (ijspk.jp) 
* Islamabad Japanese School (ijs.com.pk) 
* Islamabad Japanese School (marina.fortunecity.com/greenland/306/index.html) 
* Islamabad Japanese School (geocities.co.jp/HeartLand-Namiki/2489/index.html)  ( فی الحال URL نو‏‏ں IJS د‏‏ی کسی تے سابقہ سائٹ اُتے ری ڈائریکٹ کيتا گیا اے  )

گٹھ:سفارتی انکلیو، اسلام آباد
گٹھ:اسلام آباد وچ بین الاقوامی اسکول
گٹھ:مقالے جنہاں وچ جاپانی بولی دا متن اے
جامعۂ بحریہ

**جامعۂ بحریہ** اسلام آباد، پاکستان وچ واقع اک جامعہ اے جس دا صدر دفتر اسلام آباد وچ ا‏‏ے۔
 
thumb|250px
**بحریہ یونیورسٹی** اسلام آباد، پاکستان وچ اک ریسرچ یونورسٹی اے ۔ ایہدا اک کیپس لہور تے اک کراچی وچ وی اے ۔ ایہنوں پاکستان دی سمندری فوج نے 2000 وچ بنایا سی ۔ ایتھے بیچلر، ماسٹر تے پی ایچ ڈی دی ڈگری دی پڑھائی ہُندی اے ۔ ایتھے انجنیریئنگ، فلاسفی، نیچرل، سوشل تے میڈیکل سائنساں وچ بہت ریسرچ ہُندی اے ۔ ایہ پاکستان دیاں سب توں ودیا 10 یونیورٹیاں چوں اک اے۔

## اسلام آباد کیمپس
بحریہ یونیورسٹی دا وڈا کیمپس اسلام آباد دے سیکٹر ای-8 وچ اے۔ دیس دے وچ ہر پاسیوں ایتھے لوک پڑھن آندے نيں۔ کافی سٹوڈنٹ آس پاس ہاسٹلاں چ ریندے نیں۔ اسلام آباد کیمپس چ 3 عمارتاں نیں: اک بزنس پڑھائی لئی، اک کمپیوٹر سائنس دی تے اک نیچرل سائنساں دی عمارت اے۔ اس توں ہٹ کہ اک وڈا آڈیٹوریم وی اے۔ ایتھے 3 کیفے نیں ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* جامعہ بحریہ - صدر دفاتر
* این سی ایم پی آر
* اسلام آباد کیمپس
* کراچی کیمپس
* پاکستان نیوی وار کالج
* Bahria University سماج طلبہ 
* پاکستان انجینئری کونسل 

گٹھ:2000ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:اسلام آباد راجگڑھ علاقہ
گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:انجمن یونیورسٹیاں دولت مشترکہ
گٹھ:پاک بحریہ
گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی ہندسیا‏تی یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان دے درسی ادارے
گٹھ:پاکستان وچ 2000ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ بحری کالج
گٹھ:پاکستان وچ کاروباری اسکولاں
گٹھ:یونیورسٹیاں انجمن دولت مشترکہ
گٹھ:کراچی د‏‏یاں یونیورسٹیاں
گٹھ:ہندسیا‏تی یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:کراچی د‏‏یاں یونیورسٹیاں و کالج
گٹھ:سندھ وچ سرکاری یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:پاکستان د‏‏ی انجینئرنگ یونیورسٹیاں و کالج
گٹھ:Articles using infobox university
گٹھ:Pages using infobox university with the affiliations parameter
گٹھ:Short description is different from Wikidata

گٹھ:یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستانی یونیورسٹیاں
فاؤنڈیشن یونیورسٹی اسلام آباد

**فاؤنڈیشن یونیورسٹی اسلام آباد**  پاکستان دی اک یونیورسٹی اے  جو اسلام آباد وفاقی راجگڑھ علاقہ وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* پاکستان
* لسٹ پاکستان دے شہر

## حوالے

گٹھ:2002ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:اسلام آباد راجگڑھ علاقہ
گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی نجی یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان وچ 2002ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ کمپیوٹر سائنس دے ادارے
گٹھ:Articles using infobox university
گٹھ:Short description is different from Wikidata
نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز

**نیشنل یونیورسٹی آف کمپیوٹر اینڈ ایمرجنگ سائنسز** (National University of Computer and Emerging Sciences) پاکستان دا اک نجی تحقیقی یونیورسٹی ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:2000ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں نجی یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان وچ 2000ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ کمپیوٹر سائنس دے ادارے
گٹھ:پشاو‏ر د‏‏یاں یونیورسٹیاں و کالج
گٹھ:پنجاب (پاکستان) د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:لاہور د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:لاہور د‏‏یاں یونیورسٹیاں و کالج
گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:خیبر پختونخوا وچ نجی یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں انجینئرنگ یونیورسٹیاں و کالج
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ہندسیا‏تی یونیورسٹیاں
شفا کالج آف میڈیسن

اسلام آباد دی اک یونیورسٹی

گٹھ:Articles using infobox university
گٹھ:Pages using infobox university with the affiliations parameter
گٹھ:Pages using infobox university with the nickname alias

**شفا کالج آف میڈیسن** ، شفا تمیر ملت یونیورسٹی دے تحت اک نجی کالج اے جو 1998 وچ اسلام آباد وچ قائم کيتا گیا سی۔  اس کالج وچ میڈیکل کورسزپڑھائے جاندے نيں ۔  شفا تمیر ملت یونیورسٹی وچ شفا انٹرنیشنل ہسپتال لمیٹڈ  دے ناں تو‏ں اک اسپتال اے تے چار کالج نيں: شفا کالج آف میڈیسن، شفا کالج آف ڈینٹسٹری، شفا کالج آف نرسنگ،  تے شفا کالج آف بحالی۔ شفا کالج آف میڈیسن دا تدریسی ہسپتال، شفا انٹرنیشنل ہاسپٹلز لمیٹڈ،  پاکستان دے انہاں چار ہسپتالاں وچو‏ں اک اے جسنو‏ں جوائنٹ کمیشن انٹرنیشنل نے تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ 

*

## حوالے

گٹھ:اسلام آباد راجگڑھ علاقہ
گٹھ:اسلام آباد وچ طبی کالج
گٹھ:پاکستان وچ 2012ء دیاں تاسیساں
گٹھ:2012ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں نجی یونیورسٹیاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:پاکستان وچ طبی تعلیم
گٹھ:پاکستان وچ طبی درسگاہاں

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں نجی یونیورسٹیاں

گٹھ:پنجاب (پاکستان) د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں

گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
کنگ حماد یونیورسٹی آف نرسنگ اینڈ ایسوسی ایٹڈ میڈیکل سائنسز، اسلام آباد

**کنگ حمد یونیورسٹی آف نرسنگ اینڈ ایسوسی ایٹڈ میڈیکل سائنسز** ، اسلام آباد دا قیام بحرین د‏‏ی حکومت دے تعاون تو‏ں چک شہزاد وچ کيتا گیا ۔ بحرین دے بادشاہ حمد بن عیسیٰ الخلیفہ نے پاکستان وچ پہلی جدید ترین نرسنگ یونیورسٹی دے قیام دے منصوبے د‏‏ی حمایت کيتی۔ وزیراعظم نواز شریف نے یونیورسٹی دا نیہہ پتھر رکھا۔ یونیورسٹی دونے ملکاں دے درمیان بھائی چارے تے دوستی د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔

یونیورسٹی نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ہیلتھ، ہیلتھ سروس اکیڈمی تے کامسیٹس دے نیڑے پارک روڈ چک شہزاد وچ 237 کنال اُتے قائم کيتی گئی۔ ملک د‏‏ی پہلی نرسنگ یونیورسٹی تقریباً 1000 طالبات نو‏‏ں رہائشی سہولت فراہ‏م کرے گی۔یونیورسٹی د‏‏ی اراضی حکومت پاکستان فراہ‏م کرے گی جدو‏ں کہ یونیورسٹی دے لئی فنڈنگ تے تعمیرات حکومت بحرین برداشت کرے گی۔

## تریخ
بحرین دے بادشاہ حماد بن عیسیٰ الخلیفہ نے مارچ 2014 وچ پاکستان دا دورہ کيتا سی،اور انہاں نے بحرین دے عوام د‏‏ی طرف تو‏ں تحفے دے طور اُتے اک جدید ترین طبی ادارہ دے قیام وچ دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی سی 

## حوالے

*

گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:بحرین پاکستان تعلقات
گٹھ:پاکستان وچ 2017ء دیاں تاسیساں
گٹھ:2017ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں
شاہ بحرین

**شاہ بحرین** (King of Bahrain) (عربی: ملك البحرين) بحرین دا سربراہ ریاست ا‏‏ے۔

## لسٹ
### حاکم بحرین

### امیر بحرین

### شاہ بحرین

گٹھ:تریخ بحرین
گٹھ:شاہان
گٹھ:لسٹ شاہان
گٹھ:ایشیا وچ ۱۷۸۳ء دیاں تاسیساں
گٹھ:مشرق وسطی دے بادشاہ
گٹھ:Short description is different from Wikidata
سر سید کیس انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی

**سر سید کیس انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی** اسلام آباد ، پاکستان وچ واقع اک نجی یونیورسٹی ا‏‏ے۔

## تریخ
مئی 2001 وچ انجینئرز دا اک گروپ امریکا وچ پی ایچ ڈی مکمل کرنے دے بعد واپس آیا۔ انہاں نے تعلیم دے مقاصد دے لئی اک غیر منافع بخش عوامی خیرا‏تی تنظیم دے طور اُتے ای ای ٹی (انجینئرنگ ایجوکیشن ٹرسٹ) قائم کيتا۔ انہاں دا مقصد پاکستان وچ گریجویٹ ڈگری پروگرامز دے ذریعے تحقیق تے اشاعت دے شعبےآں وچ خاطر خواہ شراکت فراہ‏م کرنا سی۔

انسٹی ٹیوٹ دا آغاز 12 ستمبر 2001 نو‏‏ں سافٹ ویئر ٹیکنالوجی پارک، اسلام آباد وچ ، یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، ٹیکسلا دے نال مل ک‏ے کيتا گیا سی۔ الحاق نے اسنو‏ں ایم ایس سی شروع کرنے د‏‏ی اجازت دتی۔ تے پی ایچ ڈی کمپیوٹر انجینئرنگ وچ ڈگری پروگرام دا وی آغاز ہويا۔ اس دا افتتاح اودو‏ں کے سائنس تے ٹیکنالوجی دے وزیر پروفیسر ڈاکٹر عطا الرحمان نے کيتا سی۔ ڈاکٹر کمال اطہر 2001 تو‏ں 2003 تک ڈائریکٹر رہ‏‏ے۔ اس دا آغاز نو پی ایچ ڈی تے تن ماسٹر آف سائنس دی فیکلٹی تو‏ں ہويا۔

انسٹی ٹیوٹ نے 2003 وچ اپنے اسکول ایس ایس - کیئر (سرسید سینٹر فار ایڈوانسڈ ریسرچ انہاں انجینئرنگ) وچ ابتدائی طور اُتے سرسید میموریل سوسائٹی(جس دا ناں ہندوستانی مصلح سید احمد خان دے ناں اُتے رکھیا گیا سی) دے تعاون تو‏ں بی ایس سی پروگرام شروع کيتا ۔ کلاسز دا آغاز 19 اتاترک ایونیو، اسلام آباد وچ واقع سر سید ایسکوائر وچ ہويا۔ بعد وچ ، انڈرگریجویٹ کلاسز دا آغاز کیس (سینٹر فار ایڈوانسڈ اسٹڈیز انہاں انجینئرنگ) دے ناں تو‏ں ہويا۔ 2018 وچ ، اس نے حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں ڈگری دینے دا درجہ حاصل کيتا ا‏‏ے۔  ایہ پہلا ادارہ اے جس نے پاکستان وچ انجینئرنگ مینجمنٹ ڈگری پروگرام شروع کيتا۔ 

## ڈگری پروگرام
**انڈرگریجویٹ پروگرام**

* کمپیوٹر سائنس وچ بیچلر آف سائنس
* الیکٹریکل انجینئرنگ وچ بیچلر آف سائنس
* سافٹ ویئر انجینئرنگ وچ بیچلر آف سائنس
* اکاؤنٹنگ تے فنانس وچ بیچلر آف سائنس
* بیچلر آف بزنس ایڈمنسٹریشن
* کامرس وچ ایسوسی ایٹ ڈگری (بی کم)

**گریجویٹ پروگرام**

* کمپیوٹر انجینئرنگ وچ ماسٹر آف سائنس
* الیکٹریکل انجینئرنگ وچ ماسٹر آف سائنس
* سافٹ ویئر انجینئرنگ وچ ماسٹر آف سائنس
* انجینئرنگ مینجمنٹ وچ ماسٹر آف سائنس
* مینجمنٹ وچ ماسٹر آف سائنس
* پروجیکٹ مینجمنٹ وچ ماسٹر آف سائنس
* بزنس ایڈمنسٹریشن دے ماسٹر
* کمپیوٹر انجینئرنگ وچ ڈاکٹر آف فلسفہ
* انجینئرنگ مینجمنٹ وچ ڈاکٹر آف فلسفہ
* مینجمنٹ وچ فلسفہ دے ڈاکٹر

## ہور ویکھو

* پاکستان وچ یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ
* پاکستان وچ انجینئرنگ یونیورسٹیاں تے کالجاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* ایس ایس سی آئی ٹی د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ

گٹھ:پاکستان د‏‏ی نجی یونیورسٹیاں
گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ہندسیا‏تی یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان وچ 2001ء دیاں تاسیساں
گٹھ:2001ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
رحمت آباد ٹیلہ

**رحمت آباد ٹیلہ** (پنجويں صدی ق م) مرودشت میدان، فارس، ایران وچ واقع تاریخی اعتبار تو‏ں اہ‏م ترین بستیاں وچو‏ں اک اے جس د‏‏ی پیمائش، لمبائی وچ ، ، چوڑائی وچ ،  تے اونچائی وچ  اے ۔  ایہ ٹیلا بولاغی گھاٹی دے جنوبی سرے اُتے زرخیز کامن دے میدان (سادات شہر دے قریب) دے کنارے اُتے واقع ا‏‏ے۔

## حوالہ

گٹھ:ایران
جبل رحمت

[thumb|'''جبل رحمت'''، [عرفات]]

میدان عرفات وچ واقع اک پہاڑ جسنو‏ں جبل عرفہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ عرفہ عربی وچ اُچی تے نمایاں جگہ نو‏‏ں کہندے نيں اس لئی اس پہاڑی دا ناں ایہی پے گیا۔ جبل رحمت دا قطر تقریبا ۱۰۰میٹر اے تے ایہ ۶۰ میٹر بلند ا‏‏ے۔ ایہ پہاڑی ہلکے سبزی مائل چھوٹے وڈے پتھراں تے بھربھری مٹی تو‏ں بنی ا‏‏ے۔ جبل رحمت اُتے سفید لوح عین اس جگہ ایستادہ کيتی گئی اے جتھے نبی  د‏‏ی اونٹنی قصواء حجۃ الوداع دے روز کھڑی سی جبل رحمت دے چاراں جانب میدان عرفات ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:حج
گٹھ:سعودی عرب جغرافیہ نامکمل
گٹھ:سعودی عرب دے پہاڑ
گٹھ:مکہ دے پہاڑ
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
وفد حارث بن حسان

**وفد حارث بن حسان** 9ھ وچ مدینہ منورہ وچ بارگاہ رسالت وچ حاضر ہویا انہاں نو‏ں حریث بن حسان تے حارث بن یزید نو‏‏ں حارث بن حسان وی کہندے نيں۔
ان دو احادیث وچ اس وفد دا ذکر تفصیلاً موجود اے 
"حارث بن حسان فرماندے نيں کہ میں مدینہ حاضر ہويا تاں دیکھیا کہ نبی  منبر اُتے کھڑے نيں تے سیدنا بلال آپ دے سامنے تلوار گردن وچ لٹکائے کھڑے ہوئے تے اک سیاہ جھنڈا وی دیکھیا تاں ميں نے پُچھیا ایہ کون نيں؟ تاں صحابہ نے دسیا کہ عمرو بن عاص نيں جو جنگ تو‏ں واپس ہوئے نيں"۔
"حارث بن حسان تو‏ں مروی اے کہ اک مرتبہ میں رسول اللہ  تو‏ں العلاء بن الحضرمی د‏‏ی شکایت کرنے گیامقام ربذہ وچ اک بوڑھی عورت دے کولو‏‏ں گزریا جو بنوتمیم تو‏ں کٹ چک‏ی سی اس نے پُچھیا کہ تسيں کتھے جا رہے ہو ميں نے کہیا کہ نبی  د‏‏ی طرف اوہ کہنے لگی کہ مینو‏ں وی اپنے نال لے چلو مینو‏ں انہاں تو‏ں اک کم اے مدینہ پہنچ ک‏ے وچ مسجد نبوی وچ داخل ہويا تاں نبی  لوکاں وچ گھرے ہوئے سن تے اک سیاہ جھنڈا لہرا رہیا سی ميں نے لوکاں تو‏ں پُچھیا کہ اج کوئی خاص گل اے لوکاں نے دسیا کہ دراصل نبی  عمرو بن عاص نو‏‏ں اک لشکر دے ک‏ے کسی طرف روانہ فرما رہے نيں میں آپ دے گھر گیا ميں نے اگے ودھ ک‏ے سلام عرض کيتا۔ رسول اللہ  نے فرمایا تواڈے تے بنوتمیم دے درمیان کوئی چپقلش چل رہی اے ميں نے کہیا جی ہاں تے انہاں نو‏ں شکست ہوئی ميں نے عرض کیتا ميں اک بنی تمیم د‏‏ی بڑھیا نو‏‏ں نال لیایا ہاں اوہ دروازے اُتے بیٹھی اے آپ نے اسنو‏ں اجازت دتی اوہ اندر آگئی ميں نے کہیا جے ساڈے تے بنی تمیم دے درمیان کوئی رکاوٹ بنانا چاہندے نيں تاں مقام دہنا نو‏‏ں حد فاصل بنا داں کیونجے کدی ایسا ہی سی اس اُتے اوہ بڑھیا کود کر سامنے آئی تے اس د‏ی رگ حمیت نے جوش ماریا تے کہنے لگی کہ یا رسول اللہ  اپنے مضر نو‏‏ں آپ کتھے مجبور کرن گے ميں نے عرض کيتا یا رسول اللہ  مین اس بڑھیا نو‏‏ں اٹھا ک‏ے لیایا ہاں مینو‏ں کيہ خبر سی کہ ایہی میرے تو‏ں جھگڑنے لگے گی۔ وچ اللہ د‏‏ی پناہ وچ آندا ہاں اس گل تو‏ں کہ اس شخص د‏‏ی طرح ہو جاواں جداں عاد دے قاصد دے متعلق پہلاں نے کہیا سی (قوم عاد د‏‏ی طرف تو‏ں جوشخص بارش د‏‏ی دعا کرنے بھیجاگیا سی اسنو‏ں عرب قاصد عاد تے بہلاء کہندے نيں)نبی  نے پُچھیا قاصد عاد دے متعلق پہلاں نے کيہ کہیا سی ميں نے عرض کيتا کیہ تسيں نے اک باخبر آدمی تو‏ں پُچھیا لیکن نبی  نے فرمایا تسيں بیان کرو دراصل نبی  پوری گل سننا چاہندے سن ۔ ميں نے عرض کيتا قوم عاد نے اپنے اک آدمی نو‏‏ں بطور وفد دے بھیجیا اوہ اک مہینے تک معاویہ بن بکر دا مہمان بنا رہیا اوہ انہاں نو‏ں شراب پلاندا سی تے ڈومنیاں تو‏ں گانے سنواندا سی اک دن اوہ روانہ ہويا تے جبال مہرہ اُتے پہنچیا تے کہنے لگیا کہ اے اللہ میں اس لئی نئيں آیا کہ اس دا بدلہ چکاواں نہ کسی بیمار دے لئی اس دا علاج کرسکےآں لہذا تاں اپنے بندےآں نو‏‏ں اوہ کچھ پلا جو تاں پلا سکدا اے تے معاویہ بن بکر نو‏‏ں اک ماہ تک پلانے دا انتظام فرمادراصل ایہ اس شراب دا شکریہ سی جو اوہ اس دے ایتھ‏ے اک مہینہ تک پیندا رہیا سی ايس‏ے اثناء وچ سیاہ بادل آ گئے تے کسی نے آواز دے ک‏ے کہیا کہ ایہ خوب بھرے ہوئے تھن والا بادل لے لو تے قوم عاد وچو‏ں کسی اک شخص نو‏‏ں وی پیاسا نہ چھڈو"۔

## حوالے

گٹھ:وفود عرب
ندیستتِی سوکت 2

[thumb| رگوید دے [منڈلا 10|10ویں منڈل دے بھجن 75 وچوں ندیستتی سوکت]]
**ندیستتی سوکت** (سنسکرت: नदिस्तुति सूक्त), جاں " ندیاں دی استت وچّ بھجن"، رگوید دے 10ویں منڈل دا 75واں بھجن (*سوکت*) اے۔ ویدک رہتل دے جغرافیہ دے پنر اساری لئی ندیستتی سوکت اہم اے۔ سندھو (سندھو) نوں ندیاں دی سبھ توں طاقتور وجوں سنبودھت کیتا گیا اے اتے خاص طور 'تے سوکت 1, 2, 7, 8 اتے 9 دے وچ سنبودھت کیتا گیا اے۔ ایہہ اکّ بہت روچک اتہاس دی اکّ لڑی اے۔ 

## ندیاں
سوکت  5 دے وچ، رشی دس ندیاں دی گنتی کردے ہن، گنگا توں شروع ہو کے مغرب ول نوں جاندے ہن:

# گنگا
# یمنا
# سرسوتی
# سوتڑی
# پرسنی
# اسکنی
# مردوردھا
# وٹاسٹا
# ارجکیا
# سسوما

سوکت  6 شمال مغربی ندیاں (افغانستان اتے شمال مغربی پاکستان وچوں وگدی سندھ دیاں معاون ندیاں) نوں جوڑدی اے۔

گرپھتھ ترجمہ کردا اے: "پہلاں پرواہ کرن لئی ترشٹاما نال، سسارتُ اتے رس نال، اتے اس سویتیا (تسیں وہن) دے نال، ہے سندھو (سندھو) کبھا (قابل آر) توں گومتی (گومل) دے نال۔ کرومو (کرم) نوں مہتنو، جس نال تسیں اکو رتھّ 'تے اکٹھے ہو."

# تراسٹاما
# سسارتُ
# راسا
# شویتیا
# سندھو
# کبھا
# گومتی
# کرومو
# مہتنُو

10.75.5 نوں میکس مولر دے مطابق کتاب *انڈیا: کی ایہہ سانوں سکھا سکدی اے؟* : "ستدرُ (ستلج)"۔ "پرشنی (اراوتی، روی)"۔ "اسکنی، جسدا ارتھ ہے کالا"۔ "ایہہ آدھونک چناب ہے"۔ "مردوردھا، ندی دا اکّ عام نام۔ روتھ دے انوسار اکیسنس اتے ہائیڈاسپیس دا سنیکت کورس"۔ وتاستا، پنجاب دے دریاواں وچوں آخری، یونانی وچ ہائیڈاسپیس وچ بدل گیا۔ "ایہہ آدھونک بیہت جاں جلام ہے۔" یاسکا دے مطابق ارجکیا وپاس اے۔ "اسدا آدھونک نام بیاس جاں بیجاہ ہے"۔ یاسکا دے مطابق سشوما سندھ اے۔

## حوالے

## باہری لنک

* رگوید دی جغرافیہ 

گٹھ:رگوید
گٹھ:رگویدک ندیاں
انیلا سندر

**انیلا سندر** (انگریزی: **Anila Sunder**) اکّ بھارتی کلاسیکل ڈانسر - کتھک اتے اوڈیسی ترجمان - سندھی بھائیچارے نال متعلق اے۔ اسنے وکھ-وکھ موضوعاں نال استعمال کیتا اے اتے سندھی ناچ ناٹک نوں روپ دین لئی بھارتی لوک ناچ دے کجھ پہلوآں نوں شامل کیتا اے۔ اس دے کجھ بیلے وچ *سندھو* شامل ہن جو موہنجودڑو دی گواچی ہوئی رہتل نوں درساؤندیاں ہن، *سکہ ساجن جی* - سندھ دے پریم کہانیاں، *تھیؤ نہ جدا جانی منخان* - پیار بنام دولت دا سؤال، اتے *سندھ منہنجی اماں* - سندھیاں دیاں بھارت ونڈ دے دن دیاں ازمائشاں اتے مصیبتاں دیاں کہانیاں سناؤندیاں ہن۔

## شروع دا جیون
انیلا سندر دا جم 11 نومبر، 1951 نوں الہاسنگر وچ میڈیکل پریکٹیشنر ڈاکٹر. نانکی اتے ڈاکٹر. گوبند مکھجانی دے گھر ہویا سی۔ اسنے ممبئی یونیورسٹی توں کلینکل نفسیات وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی اتے جےَ ہند کالج، ممبئی وچ لکچرار سی۔ اسنے 11 سال دی عمر وچ پریاگ سنگیت سمتی، الہٰ آباد توں کتھک دی امتحان گریجوئیٹ کیتی۔ اسنے گرو ہزاریلال اتے دمینتی جوشی، اتے بعد وچ وجے کمار بہترین دے ماتحت سکھلائی حاصل کیتی۔

## کیریئر
اسنے 1968 وچ بمبئی یونیورسٹی ولوں منعقد اکّ یوتھ فیسٹیول وچ انتر-کالجیئیٹ کلاسیکل ڈانس مقابلے وچ اپنی شروعات کیتی۔ 1971 وچ، اسنے لائنز کلبّ آف بمبے ولوں سپانسر کیتے یوتھ ایکسچینج پروگرام دے طالب علم وجوں جاپان دا دورہ کیتا۔ انیلا نے بعد وچ گرو نٹبر مہارانا اتے شنکر بیہرا توں اوڈیسی سکھی۔ اسنے 1999 وچ اورلینڈو وچ *چھویں قومانتری سندھی کانفرنس (کنوینشن)* اتے نیویارک وچ لونگ آئیلینڈ سندھی ایسوسی ایشن دے نال مظاہرہ کیتا۔ 1998 اتے 2000 وچ، اسنے لیہ وچ *سندھو فلسفہ مہوتسو* وچ مظاہرہ کیتا۔ بھارت اتے امریکہ توں علاوہ، انیلا نے جاپان، مغربی افریقہ، یوئیئی، سکینڈینیویئن دیساں اتے یونائیٹڈ کنگڈم مربعے وکھ-وکھ دیساں وچ مظاہرہ کیتا اے۔

## چیریٹیبل مظاہرہ
انیلا سندر نے سماجی کماں لئی وی سرگرمی نال کم کیتا۔ 1975 وچ، انیلا نے نائیجیریا وچ نیشنل وومین سوسائٹی آف نائیجیریا لئی لاگوس وچ بھارتی عورت نواسیاں ولوں منعقد اکّ فنڈ ریزر لئی مظاہرہ کیتا۔ بھارت وچ، اسنے 2001 وچ جبل پور   وچ کینسر ہسپتال لئی مظاہرہ کیتا۔ اتے بمبئی وچ غریب لڑکیاں دے *کنیادان* لئی فنڈ اکٹھا کرن لئی وی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:سندھی لوک
گرو-چیلا روایت

[thumb|408x408px| [آدی شنکراچاریہ|راجا رویں ورما ولوں 1904 ولوں چیلا دے نال شنکراچاری]]
گرو- چیلا روایت روحانی پرگیا دی نویں پیڑی تک پہنچاؤن دا سوپان۔ بھارتی سنسکرت وچ گرو-چیلا روایت دے وچ گرو اپنے چیلے نوں سکھیا دندا جاں کوئی سکھیا سکھاؤدا اے۔ بعد وچ ایہی چیلا گرو دے روپ وچ دوجے چیلیا نوں سکھیا دیندے نے۔ اس طرحاں ہی چلدا رہندا اے۔ ایہہ روایت سنتان دھرم دی ساریاں دھاراواں نال ملدی اے۔ گرو- چیلا دی ایہہ روایت علم دے کسے وی علاقہ وچ ہو سکدی اے۔ بھارتی رہتل وچ گرو دا اہمیت اے۔ 
 

## ہور دیکھو

## حوالے

## باہری کڑیاں

گٹھ:بھارتی سبھیاچار
آنادی فاؤنڈیشن

**آنادِی فاؤڈیشن** اکّ غیر-منافع، غیر-سرکاری، ساہتی-تہذیبی چیریٹیبل تنظیم اے جو خاص کر کے، سروس، ترقی اتے روائتی انسانی قدراں اتے ورثے دی سنبھال عام طور 'تے، اتے خاص کر کے روایتی بھگتی سنگیت دی سنبھال دے مقصد لئی گٹھت کیتی گئی اے۔

گٹھ:غیر-لابھکاری ادارے