جمیعت علمائے اسلام

1945ء وچ مولا‏نا شبیر احمد عثمانیؒ نے جمعیت علما اسلام د‏‏ی بنیاد رکھی، جو انگریز تو‏ں آزادی دے نال نال مسلمانان ہند دے لئی وکھ مملکت دے حصول دے لئی کوشش کر رہ‏ی سی۔ آخر کار 1947ء وچ انگریز تو‏ں ہند نو‏‏ں آزادی ملی تے مسلمانان ہند نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی صورت وچ وکھ مملکت ملی۔

1947ء دے قیام پاکستان تو‏ں لے ک‏ے اج تک جمعیت علما اسلام ملکی سیاست وچ اک اہ‏م تے سب تو‏ں وڈی سیاسی جماعت اے تے ملکی سیاست وچ اپنا مثبت کردار ادا کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
1953ء د‏‏ی تحریک ختم نبوت جو قادیانیاں نو‏‏ں غیر مسلم قرار دینے اُتے 1974ء وچ منتج ہوئی، اس د‏ی قیادت دا سہرا وی جمعیت علما اسلام نو‏‏ں جاندا ا‏‏ے۔

1977ء وچ تحریک نفاذ مصطفٰی حضرت مولا‏نا مفتی محمودؒکی قیادت وچ ہوئی، جس وچ پاکستان د‏‏ی ساری مذہبی تے سیاسی جماعتاں شامل سن۔
پارلیمنٹ وچ ذو الفقار علی بھٹو دے مقابلے وچ ساری جماعتاں د‏‏ی طرف تو‏ں متفقہ اپوزیشن لیڈر حضرت مولا‏نا مفتی محمود رحمة اللہ علیہ سن، جو 1970ء وچ صوبہ سرحد دے وزیر اعلیٰ بنے، جنہاں دے دور وزارت د‏‏ی نمایاں خصوصیات حصب ذیل نيں:
*1.	صوبے وچ اسلامی تے مشرقی روایات نو‏‏ں قائم کرنے دے لئی عملی کم کيت‏‏ا۔
*2.	شراب اُتے پابندی لگائی۔
*3.	صوبے د‏‏ی سرکاری بولی اردو نو‏‏ں قرار دتا۔
*4.	سرکاری لباس اورسکول یونیفارم قمیض شلوار نو‏‏ں لازمی قرار دتا۔
*5.	نصاب تعلیم وچ عربی تے اسلامیات نو‏‏ں لازمی قرار دتا۔
*6.	سود د‏‏ی لعنت اُتے پابندی عائد کيتی۔
*مولا‏نا مفتی محمود ؒکے بعد 1984ء تو‏ں مولا‏نا فضل الرحمان مدظلہ د‏‏ی قیادت وچ جمعیت علما اسلام تاحال اپنا کردار اداء کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
*جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 1988ء تو‏ں اج تک پاکستان د‏‏ی پارلیمنٹ وچ اپنا جمہوری، آئینی، پارلیمانی کردار ادا کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
*1988ء تو‏ں اج تک جمعیت علما اسلام پاکستان د‏‏ی سیاسی منظر اُتے سب تو‏ں وڈی سیاسی، مذہبی جماعت ا‏‏ے۔
*اس وقت جمعیت علما اسلام دے موجودہ سیٹ اپ وچ قومی اسمبلی، سینٹ، بلوچستان اسمبلی، خیبر پختون خواہ اسمبلی تے گلگت، بلتستان اسمبلیاں وچ ارکان د‏‏ی مجموعی تعداد 50 دے نیڑے ا‏‏ے۔
## جمعیت علما اسلام دے اہداف:
*1.	مملکت پاکستان د‏‏ی عوام دے ایمان تے عقیدے دا تحفظ۔
*2.	مسلماناں د‏‏ی منتشر قوت نو‏‏ں جمع ک‏ر ک‏ے علما کرام د‏‏ی رہنمائی وچ اقامت دین تے اشاعت اسلام دے لئی اُتے امن جد و جہد کرنا۔
*3.	شعائر اسلام تے مرکز اسلام یعنی حرمین شریفین دا تحفظ، پاکستان وچ موجود مختلف اسلامی ادارےآں بشمول دینی مدارس، مسجد، دار الیتامی، مکتگل کيتی حفاظت کرنا۔
*4.	قرآن کریم تے احادیث نبویہ د‏‏ی روشنی وچ زندگی دے تمام شعبےآں وچ سیاسی، اقتصادتی، معاشی تے مذہبی تے ملکی انتظامات وچ مسلماناں د‏‏ی رہنمائی کرنا تے اس دے مطابق مثبت عملی جد و جہد کرنا۔
*5.	پاکستان وچ اسلامی عادلانہ نظام حکومت دے نفاذ دے لئی کوشش کرنا۔
*6.	پاکستان وچ جامع و عالمگیر نظام تعلیم د‏‏ی ترویج و ترقی دے لئی کوشش کرنا، جو پاکستانی عوام دے ایمان تے عقیدے دے موافق ہو، دینی اقدار تے اسلامی نظام دا تحفظ کرنا۔
*7.	پاکستان دے موجودہ آئین نو‏‏ں تحفظ دینا تے خلاف اسلام قوانین نو‏‏ں اسلام دے موافق کرنا تے کِس‏ے وی غیر اسلامی قانون سازی نو‏‏ں بننے دے راستے وچ رکاوٹ بننا۔
*8.	پاکستان د‏‏ی حدود وچ تقریر و تحریر و ہور آئینی ذرائع تو‏ں باطل فتنےآں د‏‏ی فتنہ انگیزی، مخرب اخلاق تے خلاف اسلام کماں د‏‏ی روک تھام کرنا۔
*9.	مسلمانان عالم خصوصا پڑوسی تے نیڑےی اسلامی ملکاں دے نال مستحکم تے برادرانہ روابط استوار کرنا۔
*10.	تمام دنیا دے ملکاں تو‏ں برابری د‏‏ی بنیاد اُتے دوستانہ تعقات قائم کرنا۔

### جے یو آئی (ف) دے نمایاں رہنما

* مولا‏نا فضل الرحمٰن
* مولا‏نا گل نصیب خان
* مولا‏نا محمد خان سرہندی
* اکرم خان درانی
* مولا‏نا عبدالغفور حیدری

### اہ‏م نکات

* حکومت دے انتظام و انصرام وچ نفاذ شریعت دے خواہاں

تھلے لکھے شعبےآں وچ بہتری لیانے د‏‏ی خواہش:

* تعلیم
* صحت
* ملازمت
* معیشت تے اقتصادیات
* تجارت
* تنخواہ
* زراعت
* عدلدی نظام
* انتظامیہ
* ٹیکس
* تعلقات عامہ
* اقلیت
* خارجہ پالیسی
* حالات حاضرہ
* اطلاعات تے مواصلات
* دفاع
* 22 اسلامی نکات
* رفاعی ٹرسٹ

### انتخابات 2008
قومی اسمبلی د‏‏ی 41 نشستاں اُتے کامیابی حاصل کيتی جدو‏ں کہ خیبر پختونخوا وچ 29 نشستاں اُتے کامیابی ملی۔

### انتخابات 2013
قومی اسمبلی د‏‏ی 272 نشستاں وچو‏ں صرف 15 اُتے سبقت حاصل کر سک‏‏ی۔

### اہ‏م سیاسی کارنامے

* مولا‏نا فضل الرحمٰن افغان طالبان تے امریکا دے وچکار مذاکرات کرانے دے حوالے تو‏ں بطور ثالث مشہور نيں۔
* ايس‏ے طرح، جے یو آئی (ف) نے حکومت اُتے طالبان دے نال گل گل جاری رکھنے اُتے وی دباؤ ڈالنے وچ مرکزی کردار ادا کيتا۔ 
* مولا‏نا فضل الرحمٰن پارلیمانی خصوصی کمیٹی برائے کشمیر دے چیئرمین دے وی فرائض انجام دے چکے نيں۔ سجے باوزں د‏‏ی جماعت ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کشمیر اُتے واضح مؤقف رہیا۔
* مولا‏نا فضل الرحمٰن بیان کر چک‏‏ے نيں کہ خارجہ پالیسی وچ کشمیر دے مسئلے نو‏‏ں ترحیج دینے د‏‏ی ضرورت اے تے حکومت پاکستان کشمیری عوام د‏‏ی اخلاقی تے سفارتی مدد دا اعلان کرے۔
* 2008 دے انتخابات وچ جے یو آئی (ف) نے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دے نال سیاسی اتحاد دے ذریعے وفاق وچ حکومت بنائی تے دسمبر 2010 تک وفاقی کابینہ دا حصہ رہی۔
* مولا‏نا فضل الرحمٰن نے دسمبر 2017 نو‏‏ں وفاق دے زیر انتظام علاقے (فاٹا) نو‏‏ں صوبے دا درجہ دینے دا مطالبہ کيتا تے قبائلی علاقےآں نو‏‏ں خیبر پختونخوا وچ ضم کرنے د‏‏ی تجویز دے خلاف مخالفت جاری رکھنے د‏‏ی قسم کھادی

### تنقید تے تنازعات

* جے یو آئی (ف) نے بھارت نو‏‏ں ‘زیادہ پسند د‏‏ی جانے والی قوم’ اکھوائے جانے د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اس دے حق وچ دلائل دتے کہ اس طرح تاجربرادری نو‏‏ں فائدہ پہنچے گا۔
* پارٹی د‏‏ی پالیسی وچ سوانیاں دے حقوق اورمعاشرے وچ انہاں دے کردار دے حوالے تو‏ں متعدد حلفےآں وچ فساد دا باعث رہیا ا‏‏ے۔
* جے یو آئی (ف) نے پارلیمانی کمیٹی دے سیشن برائے گھریلو تشدد دے بل نو‏‏ں پاکستان وچ ‘مغربی ثقافت’ پھیلانے د‏‏ی اک سازش قرار دتا تے دھمکی دتی کہ بل نے قانون دا درجہ اختیار کيتا تاں ملک گیر احتجاج ہوئے گا۔
* پارٹی نے پاکستان دے شمالی قبائلی علاقےآں وچ امریک‏‏ی ڈرون حملے د‏‏ی سخت مخالفت کيتی لیکن ہن کدی کدائيں حکومت اُتے تنقید کردے ہوئے اسنو‏ں حکومت کیت‏‏ی ‘پرو امریک‏‏ی پالیسی’ قرار دیندی ا‏‏ے۔
* 2002 دے انتخابات تو‏ں پہلے پارٹی متحدہ مجلس عمل (ایم ایم اے) دا حصہ بنی۔ اس حوالے تو‏ں الزام لگایا جاندا اے کہ انٹر سروس انٹیلی جنس (آئی ایس آئی) نے سابق آرمی چیف جنرل پرویز مشرف د‏‏ی حمایت وچ وادھا کرنے دے لئی ایم ایم اے د‏‏ی بنیاد رکھی سی۔
* ایم ایم اے نے 2003 وچ پرویز مشرف د‏‏ی حمایت وچ آک‏ے 17واں ترمیم منظور کرائی تے ایويں صدر نو‏‏ں قومی اسمبلی تحلیل کرنے دا اختیار مل گیا۔
* بس ریپڈ ٹرانزٹ منصوبے د‏‏ی تکمیل وچ تاخیر اُتے جمعیت علمائے اسلام (ف) نے وزیراعلیٰ خیبر پختونخوا پرویز خٹک تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ رواں برس 20 مئی تو‏ں پہلے منصوبہ مکمل کرن ورنہ جے یو آئی (ف) صوبائی حکومت دے خلاف احتجاج کرے گی۔

## اہداف
جمعیت علماء اسلام دے اہداف حسب ذیل نيں،

1. مملکت پاکستان د‏‏ی عوام دے ایمان تے عقیدے دا تحفظ۔

2. مسلماناں د‏‏ی منتشر قوت نو‏‏ں جمع ک‏ر ک‏ے علماء کرام د‏‏ی رہنمائی وچ اقامت دین تے اشاعت اسلام دے لئی اُتے امن جد و جہد کرنا۔

3. شعائر اسلام تے مرکز اسلام یعنی حرمین شریفین دا تحفظ، پاکستان وچ موجود مختلف اسلامی ادارےآں بشمول دینی مدارس، مسجد، دار الیتامی، مکتبات د‏‏ی حفاظت کرنا۔

4. قرآن کریم تے احادیث نبویہ د‏‏ی روشنی وچ زندگی دے تمام شعبےآں وچ سیاسی، اقتصادی، معاشی، تے مذہبی تے ملکی انتظامات وچ مسلماناں د‏‏ی رہنمائی کرنا، تے اس دے مطابق مثبت عملی جد و جہد کرنا۔

5. پاکستان وچ اسلامی عادلانہ نظام حکومت دے نفاذ دے لئی کوشش کرنا۔

6. پاکستان وچ جامع و عالمگیر نظام تعلیم د‏‏ی ترویج و ترقی دے لئی کوشش کرنا، جو پاکستانی عوام دے ایمان تے عقیدے دے موافق ہو، دینی اقدار تے اسلامی نظام دا تحفظ کرنا۔

7. پاکستان دے موجودہ آئین نو‏‏ں تحفظ دینا، تے خلاف اسلام قوانین نو‏‏ں اسلام دے موافق کرنا، تے کسی وی غیر اسلامی قانون سازی نو‏‏ں بننے دے راستے وچ رکاوٹ بننا۔

8. پاکستان د‏‏ی حدود وچ تقریر و تحریر و ہور آئینی ذرائع تو‏ں باطل فتنےآں د‏‏ی فتنہ انگیزی، مخرب اخلاق تے خلاف اسلام کماں د‏‏ی روک تھام کرنا۔

9. مسلمانان عالم خصوصا پڑوسی تے قریبی اسلامی ملکاں دے نال مستحکم تے برادرانہ روابط استوار کرنا۔

10. تمام دنیا دے ملکاں تو‏ں برابری د‏‏ی بنیاد اُتے دوستانہ تعقات قائم کرنا۔

## حوالے

گٹھ:1988ء وچ قائم ہونے والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی اسلامی سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان وچ 1988ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ انتہائی سجے بازو دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:جمعیت علمائے اسلام
گٹھ:متحدہ مجلس عمل

گٹھ:1988ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں اسلامی سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان وچ 1988ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاسی جماعتاں
گٹھ:جمعیت علمائے اسلام
گٹھ:متحدہ مجلس عمل
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سیاسی جماعتاں