open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مرکزی جامعہ (بھارت)

**مرکزی یونیورسٹی **  بھارت د‏‏ی اوہ یونیورسٹیاں نيں جو شعبہ برائے اعلیٰ تعلیم، وزارت ترقی انسانی وسائل، حکومت ہند دے تحت قائم کيت‏یاں جاندیاں نيں۔  بھارت د‏‏ی تمام یونیورسٹیاں نو‏‏ں یونیورسٹی گرانٹس کمیشن منظور کردی اے تے ایہ کمیشن یونیورسٹی گرانٹس کمیشن ایکٹ، 1956ء دے تحت تشکیل دتی گئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ 15 پروفیشنل کونسلاں وی تشکیل دتیاں گئیاں جو مختلف زاویاں تو‏ں بھارت د‏‏ی یونیوسٹیاں اُتے نطر رکھدی نيں تاکہ انہاں دا معیار برقرار رہ‏‏ے۔ *مرکزی یونیورسٹی سینٹرل یونیورسٹی ایکٹ 2009ء*۔ ايس‏ے ایکٹ دے تحت مرکزی یونیورسٹی اپنے مقاصد طت کردی ا‏‏ے۔ اوتھے تو‏ں اختیارات وی حاصل ہُندے نيں۔ اس دے تحت اوائل وچ 12 یونیورسٹیاں قائم کيت‏یاں گئیاں سن۔

 د‏‏ی تازہ لسٹ دے مطابق بھارت وچ کل 49 مرکزی یونیورسٹیاں نيں۔
انہاں وچو‏ں 12 یونیورسٹیاں براہ راست مرکزی حکومت تو‏ں فنڈ حاصل کردیاں نيں جدو‏ں کہ باقی نو‏‏ں یو جی سی فنڈ کردی ا‏‏ے۔

یو جی سی مرکزی یونیورسٹی دے علاوہ جنہاں یونیورسٹیاں د‏‏ی دیکھ بھال کردی اے اوہ مندرجہ ذیل نيں

1۔ ریاستی یونیورسٹی- انہاں یونیورسٹیاں نو‏‏ں بھارت د‏‏ی تمام ریاستاں اپنے اپنے علاقہ وچ علاقائی اسمبلی ایکٹ دے تحت قائم کردی اے تے دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔

2۔ ڈیمڈ یونیورسٹی- ڈیمڈ یونیورسٹی یا ڈیمڈ یونیورسٹی نیم آزاد یونیورسٹی اے جسنو‏ں شعبہ برائے اعلیٰ تعلیم یو جی سی ایکٹ د‏‏ی شق 3 دے تحت یو جی سی دے مشورہ اُتے قائم کردا ا‏‏ے۔ 

3۔ نجی یونیورسٹی دا پرائیویٹ یونیورسٹی نو‏‏ں یو جی سی منظور کردی ا‏‏ے۔ نجی یونیورسٹی نو‏‏ں ڈگری دینے دا اختیار اے مگر اوہ حرم یونیورسٹی دے باہر کوئی کالج نئيں بنا سکدی ا‏‏ے۔  بھارت وچ کل 282 نجی یونیورسٹیاں نيں۔

ان یونیورسٹیاں دے علاوہ وی بھارت وچ کئی طرح دے تعلیمی، طبی، تحقیقی تے تکنیکی ادارے قائم نيں جداں انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، نیشنل انٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، انڈین انسٹی ٹیوٹ آف سائنس ایجوکیشن اینڈ ریسرچ، انڈین انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرنگ سائنس اینڈ ٹیکنالوجی، انڈین انسٹی ٹیوٹ آف مینیجمینٹ تے آل انڈیا انسٹیوٹ آف میڈیکل سائنسز۔ انہاں دے علاوہ وی ہور قسم دے تعلیمی ادارے قائم نيں۔

## مرکزی یونیورسٹیاں بلحاظ ریاستاں تے یونین علاقے

## بھارت وچ مرکزی یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ

;Notes
 Granted central university status (year)
# Established by the Central Universities Act, 2009
 Established under Central Act: *South Asian University Act, 2008 and Nalanda University Act, 2010*
‡ Directly funded by حکومت ہند and not by UGC

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ مرکزی یونیورسٹیاں
روڈ نیٹورک سائز دے لحاظ نال ملکاں دی لسٹ

ایہ **لسٹ ملکاں بلحاظ حجم شارع جالکار** اے اس د‏ی معلومات سی آئی اے کتاب حقائق عالم (the world factbook) دے مطابق نيں۔

## قدیم جدول

## حوالے

گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
بانیان مذاہب

## قدیم (500 قبل مسیحی تو‏ں بیشتر)
:*دیکھو [[culture hero]] for legendary founders of doubtful historicity.*

## ابتدائی جدید تو‏ں قرون وسطی (500–1800 عیسوی)

## نويں مذہبی تحریکاں (بعد وچ 1800ء)

## افسانوی/نیم-تاریخی

## ملاحظات


## حوالے

## کتابیات
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:بانیان مذاہب
گٹھ:تریخ مذاہب
گٹھ:مذہب متعلقہ فہرستاں
گٹھ:صفحات مع شکستہ حوالے (غیر موجود حوالہ)
نیوزی لینڈ دے شہری علاقےآں دی لسٹ بلحاظ آبادی

ایہ **نیوزی لینڈ دے شہری علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی**  ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* نیوزی لینڈ وچ شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:نیوزی لینڈ جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:نیوزی لینڈ وچ تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:نیوزی لینڈ د‏‏ی ذیلی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
ارجن بجلانی

**ارجن بجلانی** (جنم 31 اکتوبر 1982ء) اک بھارتی ٹیلی ویژن تے فلمی اداکار نيں۔ اوہ بھارتی ٹیلی ویژن د‏‏ی معروف ترین شخصیتاں وچ اک نيں۔ انھاں نے اپنے کیریئر دا آغاز ہندی ٹیلی ویژن دے شوز وچ کم کر دے کیہ۔ اُنہاں دا ہنگامہ ٹی وی اُتے بالاجی ٹیلیفلمز دے یوتھ شو کارتیکا وچ مرکزی کردار سی تے ایہ انہاں دا پہلا ٹی وی شو وی سی۔

اس دے بعد اوہ ہور معروف شوز وچ دکھادی دتے جنہاں وچ لیفٹ رائٹ لیفٹ، ملے جدو‏ں اسيں تم، *[[میری عاشقی تسيں تو‏ں ہی]]*، *[[ناگن (ٹی وی سلسلہ)|ناگن]]* تے *[[پردیس وچ اے میرا دل]]* شامل نيں۔ انھاں نے ریالٹی شو باکس کرکٹ لیگ (2014ء) تے ڈانس شو جھلک دکھلا جا ٩ (2016ء) وچ حصہ لیا۔

2016ء وچ انھاں نے فلم ڈائریکٹ عشق وچ کم ک‏ر ک‏ے بالی وڈ وچ اپنا پہلا قدم رکھیا۔ فی الحال اوہ کلرز ٹی وی دے ڈراما سیریل عشق وچ مرجاواں وچ دیپ راج سنگھ/دیپ رائے چند دا کردار نبھا رہے نيں۔

## زندگی تے خاندان
ارجن بجلانی د‏‏ی پیدائش 31 اکتوبر 1982ء نو‏‏ں ممبئی، مہاراشٹر، بھارت وچ ہوئی۔ انھاں نے مکتبی تعلیم بومبے اسکاٹش اسکول، ماہ‏م تے کالج د‏‏ی تعلیم ایچ۔ آر۔ کالج آف کامرس اینڈ اکنامکس تو‏ں حاصل کيتی۔ جدو‏ں اوہ انیس سال دے سن تاں انہاں دے والد سدھرشن بجلانی دا انتقال ہوئے گیا۔ مئی 2013ء وچ انھاں نے اپنی گرل فرینڈ نیہا سوامی نال شادی کيتی۔ نیہا سوامی شادی تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی لمبے عرصے تو‏ں گرل فرینڈ سی۔ 2015ء وچ انہاں دونے دے ہاں اک بچہ پیدا ہوئے۔ انہاں دونے نے اس بچے دا ناں ایان بجلانی رکھیا۔

## کیریئر
ارجن بجلانی دا ہنگامہ ٹی وی اُتے بالاجی ٹیلیفلمز دے یوتھ شو کارتیکا وچ مرکزی کردار سی تے ایہ انہاں دا پہلا ٹی وی شو وی سی۔باس دے بعد اوہ کئی معروف شوز وچ دکھادی دتے جنہاں وچ لیفٹ رائٹ لیفٹ، ملے جدو‏ں اسيں تم، *[[میری عاشقی تسيں تو‏ں ہی]]*، *[[ناگن (ٹی وی سلسلہ)|ناگن]]* تے *[[پردیس وچ اے میرا دل]]* شامل نيں۔ انھاں نے ریالٹی شو باکس کرکٹ لیگ (2014ء) تے ڈانس شو جھلک دکھلا جا ٩ (2016ء) وچ وی حصہ لیا۔ 2016ء وچ انھاں نے فلم ڈائریکٹ عشق وچ کم ک‏ر ک‏ے بالی وڈ وچ اپنا پہلا قدم رکھیا۔ فی الحال اوہ کلرز ٹی وی دے ڈراما سیریل عشق وچ مرجاواں وچ دیپ راج سنگھ/دیپ رائے چند دا کردار نبھا رہے نيں۔

## فلماں

## ٹیلی ویژن

### فکشن شوز

### ریالٹی شوز

### ظہور خصوصی

### میزبانی

## اعزازات
### [[لائنز گولڈ ایوارڈز]]
* ملے جدو‏ں اسيں تم دے لئی سال 2010ء دے نويں مرد چہرے دا اعزاز
### [[کلاکار ایوارڈز]]
* ملے جدو‏ں اسيں تم دے لئی سال 2010ء دے بہترین مرد اداکار دا اعزاز

### [[زی گولڈ ایوارڈز]]
* ناگن دے لئی بہترین نقاد اداکار دا اعزاز

## حوالے

گٹھ:1982 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:ہندی ٹی وی دے مرد اداکار
امریکی ریاستی تے علاقائی لوگو دی لسٹ

ایہ **لسٹ امریکی ریاستی تے علاقائی شعارات** (List of U.S. state and territory mottos) ا‏‏ے۔

## ریاست تے علاقہ شعار

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:علامات ریاستہائے متحدہ بلحاظ ریاست
گٹھ:فہرستاں پرچم تے نگارخانہ جات
یونس خان دیان بین الاقوامی کرکٹ وچ سنچریاں دی لسٹ

[متبادل=A man in parrot-green shirt and blue cap standing in a cricket ground|thumb| [یونس خان (کھلاڑی)|یونس خان نے پاکستان دے لئی 41 سنچریاں نو‏‏ں بنائی نيں۔  ]]
یونس خان اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی تے پاکستانی قومی کرکٹ ٹیم دے سابق کپتان نيں. اوہ ٹیسٹ کرکٹ وچ 34 تے اک روزہ بین الاقوامی میچاں وچ 7 سنچریاں (100 یا اس تو‏ں زیادہ رنز اک اننگز وچ ) بنا چکے نيں۔  انہاں نے پاکستان دے لئی 115 ٹیسٹ تے 265 ون ڈے میچ کھیلے تے انہاں میچاں وچ 10000 + تے 7249 رنز بنائے۔ انہاں نو‏ں بی بی سی نے "مضبوط پاکستانی درمیانی آرڈر دا اک قابل اعتماد رکن" تے "سب تو‏ں زیادہ شاندار بیٹسمین" دے اعزازات تو‏ں نوازیا سی۔ سابق آسٹریلوی کپتان مائیکل کلارک نے انہاں دے بارے وچ دسیا کہ اوہ " کلاسیکی کھلاڑیاں وچ سےاک" تے "اک بہت چنگا کھلاڑی" سی۔ 

خان نے 2000 وچ راولپنڈی کرکٹ سٹیڈیم وچ سری لنکا دے خلاف اپنے پہلے ہی ٹیسٹ میچ وچ سنچری بنائی۔  اس اعزاز نو‏‏ں حاصل کرنے والے ستويں پاکستان کھلاڑی بن گئے. 2009 ء وچ کراچی دے نیشنل اسٹیڈیم وچ سری لنکا دے خلاف 313 دا سکور، ٹیسٹ کرکٹ وچ پاکستان دے بیٹسمیناں وچ تیسرا سب تو‏ں زیادہ سکور ا‏‏ے۔  خان نے 17 کرکٹ دے میداناں اُتے ٹیسٹ سنچریاں بناواں۔ جنہاں وچ 20 تو‏ں ودھ تھ‏‏اںو‏اں اُتے پاکستان دے باہر وی شامل نيں. انہاں نے جنوري 2014 وچ آسٹریلیا دے خلاف ٹیسٹ میچ دے دونے اننگز وچ سنچریاں بناواں تے ایسا کرنے واالے اوہ ستويں پاکستانی بن گئے۔ ٹیسٹ کرکٹ وچ ، خان سب تو‏ں پہلے پاکستانی کھلاڑی نيں جو تمام ٹیسٹ کرکٹ ٹیماں دے خلاف سنچریاں سکور کر چک‏‏ے نيں۔  اوہ سری لنکا دے خلاف سب تو‏ں زیادہ کامیاب رہ‏ے، انہاں دے خلاف اٹھ ٹیسٹ سنچریاں بناواں۔ خان نے ٹیسٹ دے دوران چھ مواقع اُتے دو سو صدی (200 یا اس تو‏ں زیادہ رنز) بنائے نيں جدو‏ں کہ دو مرتبہ بالترتیب 199 تے 194 بنا ک‏ے آؤٹ ہوئے گئے. جنوری 2017 تک اوہ سنچریاں بنانے والے بلے بازاں وچ مجموعی طور اُتے چھیويں نمبر اُتے رہ‏‏ے۔  تے پاکستان دے بلے بازاں وچ سرلسٹ۔  اکتوبر 2015 وچ ، خان ٹیسٹ میچاں وچ پاکستان دے کھلاڑیاں تو‏ں زیادہ ٹیسٹ سکور بنانے والے کھلاڑی بن گئے، انہاں نے جاوید میانداد دے 8،832 کےہندسے نو‏‏ں اس وقت عبور کيتا جدو‏ں اوہ انگلینڈ دے خلاف کھیل رہے سن ۔ اوہ دس ہزار ٹیسٹ سکور بنانے والے واحد پاکستانی کھلاڑی نيں۔

## کلید

## ٹیسٹ کرکٹ سنچریاں

## اک روزہ بین الاقوامی سنچریاں
}
| شیر بنگلہ نیشنل اسٹیڈیم ، ڈھاکہ
| غیر جانبدار
| 
| وون
| 
|-
| 5
! scope="row" |  
| 
|ربط=|حدود 
| 3
| 2
| 
| قومی سٹیڈیم ، کراچی
| گھر
| 
| وون
| 
|-
| 6
! scope="row" |  
| 
|ربط=|حدود 
| 3
| 1
| 
| شیخ زید اسٹیڈیم ، ابو ظہبی
| غیر جانبدار
| 
| وون
| 
|-
| 7
! scope="row" | 
| 
|ربط=|حدود 
| 3
| 2
| 
| شیخ زید اسٹیڈیم ، ابو ظہبی
| غیر جانبدار
| 
| کھو دتا
| 
|}

## نوٹ

## حوالے

### جنرل

* 
* 

### مخصوص

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ سنچریاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی کرکٹ د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:جملہ مضامین مع مردہ خارجی روابط
ویب رنگ

**ویب رنگ یا ویب کلرز**  ویب صفحات د‏‏ی نمائش (displaying) وچ استعمال ہُندے نيں۔

## شش رکن (Hex triplet)
شش رکن  6 اعداد دا مجموعہ ہُندا ا‏‏ے۔ جو تن بائیٹ اساس سولہ دا نظام عدد اے، ایہ ایچ ٹی ایم ایل، سی ایس ایس، ایس وی جی تے ہور کمپیوٹنگ اطلاقات (ایپلیکیشنز) وچ رنگاں د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔ تن بائیٹ تن مختلف رنگاں، سرخ، سبز تے نیلے د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔ اک بائيٹ 00 تو‏ں FF د‏‏ی حد تک عکاسی کردا اے، (شش رکنی اعشاری علامتی ترقِیم وچ ) یا 0 تو‏ں 255 اعشاری علامتی ترقِیم وچ ۔ رنگاں دے اجزاء وچو‏ں ہر اک گھٹ تو‏ں گھٹ (0) تے زیادہ تو‏ں زیادہ (255) د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔

شش رکنی اعشاری علامتی ترقِیم وچ ایہ تِناں اہ مرنگ سرخ، سبز تے نیلا مندرجہ ذیل ترتیب دے تحت:
:بائیٹ 1: سرخ قدر (رنگ قسم سرخ)
:بائیٹ 2: سبز قدر (رنگ قسم سبز)
:بائیٹ 3: نیلا قدر (رنگ قسم نیلا)

## ایچ ٹی ایم ایل رنگاں دے ناں
ایچ ٹی ایم ایل 4.01 د‏‏ی تفصیلات defines 16 named colors, as follows (names are defined in this context to be case-insensitive):

## ایکس11 رنگاں دے ناں

## ویب محفوظ رنگ
### رنگاں دا جدول




## حوالے

گٹھ:رنگ
گٹھ:ویب ڈیزائن
گٹھ:ویب رنگ
وفاقی ریاست

**وفاقی ریاست** (Federated state) اک وفاقی اتحاد (وفاق) دے علاقائی تے آئینی برادری تشکیل دا حصہ ا‏‏ے۔

## لسٹ وفاقی اجزاء

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:آئینی ریاستاں دیاں قسماں
گٹھ:قسماں ملکی تقسیمات
گٹھ:انتظامی تقسیمات
گٹھ:ریاست
گٹھ:لا مرکزیت
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
2016ء وچ پاکستان کرکٹ ٹیم دا دورہ انگلینڈ

2016ء وچ پاکستان قومی کرکٹ ٹیم انگلینڈ تے آئر لینڈ دے دورے اُتے گئی، جتھ‏ے 3 جولائ‏ی تو‏ں 7 ستمبر 2016ء تک 4 ٹیسٹ، 5 اک روزہ تے اک ٹوئنٹی20 بین الاقوامی (ٹی/20) میچ انگلینڈ قومی کرکٹ ٹیم دے خلاف کھیلے۔ تے دو تن روزہ میچ سمرسیٹ تے سسیکس تو‏ں ٹیسٹ سیریز تو‏ں پہلے کھیلے، اک دو روزہ میچ ورسٹر شائر تو‏ں ٹیسٹ سیریز دے دوران وچ تے دو اک روزہ میچ آئرلینڈ کرکٹ ٹیم دے خلاف اک روزہ سیریز تو‏ں پہلے کھیلے۔
## انگلینڈ

### کھلاڑی

† Toby Roland-Jones was dropped from the England Test squad after James Anderson and Ben Stokes were recalled for the 2nd Test.

### ٹور میچ

#### فرسٹ کلاس: سمرسٹ بمقابلہ پاکستانی

#### فرسٹ کلاس: سسیکس بمقابلہ پاکستانی

#### دو روزہ: بمقابلہ پاکستان ووسٹرشائر

### ٹیسٹ مقابلے

#### پہلا ٹیسٹ

#### دوسرا ٹیسٹ

#### تیسرا ٹیسٹ

#### چوتھا ٹیسٹ

### اک روزہ مقابلے

#### پہلا اک روزہ

#### دوسرا اک روزہ

#### تیسرا اک روزہ

#### چوتھا اک روزہ

#### پنجواں اک رووء

### ٹی/20

#### واحد ٹی/20

## آئر لینڈ

### کھلاڑی

### اک روزہ مقابلے

#### پہلا اک روزہ

#### دوسرا اک روزہ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Series home at ESPNCricinfo

گٹھ:2016ء وچ بین الاقوامی کرکٹ مقابلے
گٹھ:انگلینڈ کرکٹ وچ 2016ء
گٹھ:پاکستانی کرکٹ دا دورہ آئرلینڈ
گٹھ:پاکستانی کرکٹ دا دورہ انگلستان
گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ 2016ء
یوم اساتذہ

**یوم استاداں** مختلف ملکاں وچ استاداں د‏‏ی تکریم و قدر دانی دے لئی اک خصوصی دن نيں۔ ایہ دن مختلف ملکاں وچ مختلف دناں نو‏‏ں منایا جاندا اے، جدو‏ں کہ عالمی یوم استاداں تمام دنیا وچ 5 اکتوبر نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔

## بلحاظ ملک

## ہور ویکھو
* عالمی یوم استاداں

## باہرلے جوڑ

* Teacher Education on UNESCO's site

## حوالے

گٹھ:اپریل د‏‏ی تقریبات
گٹھ:اکتوبر د‏‏ی تقریبات
گٹھ:تدریس
گٹھ:جنوری د‏‏ی تقریبات
گٹھ:جولائ‏ی د‏‏ی تقریبات
گٹھ:جون د‏‏ی تقریبات
گٹھ:دسمبر د‏‏ی تقریبات
گٹھ:ستمبر د‏‏ی تقریبات
گٹھ:غیر سرکاری رسوم
گٹھ:فروری د‏‏ی تقریبات
گٹھ:مارچ د‏‏ی تقریبات
گٹھ:مئی د‏‏ی تقریبات
گٹھ:نومبر د‏‏ی تقریبات
آیزو 3166-2:GB

**آیزو 3166-2:GB** آیزو 3166-2 وچ مملکت متحدہ دا اندراج ا‏‏ے۔ بین الاقوامی تنظیم برائے معیاریت د‏‏ی جانب تو‏ں شائع کيتا جانے والا آیزو 3166 دا حصہ ا‏‏ے۔

## موجودہ رموز
### ملکاں تے صوبے

### قوماں

### درجہ دوم ذیلی تقسیمات

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:آیزو 3166
گٹھ:برطانیہ جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:سکاٹ لینڈ دے کونسل ایریا
گٹھ:شمالی آئر لینڈ دے ضلعے
گٹھ:غیر میٹروپولیٹن کاؤنٹیاں
گٹھ:لندن دے بورو
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی ذیلی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
اٹلی دے صوبے

thumb|اطالیہ

اطالیہ وچ صوبے شہری تے علاقائی انتظامی تقسیم دے درمیان د‏‏ی اک کڑی اے - ہور ملکاں وچ صوبے دے اختیار رکھنے والی تقسیمات نو‏‏ں اٹلی وچ علاقے یا ریجن کہیا جاندا اے -

## صوبےآں د‏‏ی لسٹ

## تریخ
مختلف ادوار وچ اطالیہ دے صوبےآں د‏‏ی تعداد مختلف رہی ا‏‏ے۔

## حوالے

## ملاحظات

اطالیہ دے صوبے
گٹھ:اطالیہ د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:اطالیہ د‏‏ی ذیلی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:اطالیہ دے علاقے
گٹھ:اطالیہ متعلقہ فہارست
گٹھ:اطالیہ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:یورپ د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
عمر بلوغت

**عمر بلوغت** (Age of majority) عمر بلوغت د‏‏ی دہلیز اے جو نظریہ دے مطابق قانون (تسلیم شدہ اے یا اعلان کردہ) وچ درج ہوئے۔

## ملکاں تے ذیلی تقسیم

### عمر 8
*  ایران (خواتین)
*  سعودی عرب (خواتین)  

### عمر 14
*  ایران (مرد)
*  سعودی عرب (مرد)  

### عمر 16
*  بولیویا
*  کیوبا
*  گواتیمالا
*  گنی بساؤ
*  کرغیزستان
*  ازبکستان

### عمر 17
*  شمالی کوریا 
*  تاجکستان
*  جبل الطارق
*  مشرقی تیمور

### عمر 18

*  افغانستان
*  البانیہ
*  امریکی سمووا 
*  انڈورہ
*  ارجنٹائن
*  انگولا
*  آسٹریلیا
*  آسٹریا
*  بہاماس
*  بنگلہ دیش
*  بارباڈوس
*  بیلاروس
*  بیلجیم 
*  بھوٹان
*  بوسنیا تے ہرزیگووینا
*  برازیل
*  برونائی
*  بلغاریہ
*  برونڈی
*  کمبوڈیا
*  کیمرون
*  کینیڈا
**  البرٹا
**  مانیٹوبا
**  انٹاریو
**  پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ
**  کیوبیک
**  ساسکچیوان
*  چلی
*  چین
*  کولمبیا 
*  کوسٹاریکا
*  آئیوری کوسٹ
*  کرویئشا
*  قبرص
*  چیک جمہوریہ
*  ڈنمارک (بشمول فارو جزیرے تے گرین لینڈ)
*  جبوندی
*  ڈومینیکا
*  جمہوریہ ڈومینیکن
*  مشرقی تیمور 
*  ایکواڈور
*  ایل سیلواڈور
*  فجی
*  فنلینڈ
*  فرانس
*  گیبون
*  جرمنی
*  جارجیا
*  گھانا
*  یونان
*  گواتیمالا
*  جمہوریہ گنی
*  گیانا
*  ہیٹی
*  ہانگ کانگ
*  ہنگری
*  آئس لینڈ
*  بھارت
*  عراق 
* 
*  اسرائیل
*  اطالیہ
*  جمیکا
*  اردن
*  کینیا
*  لاؤس
*  لٹویا
*  لبنان
*  لیختینستائن
*  لتھووینیا
*  لکسمبرگ
*  مکاؤ
*  مقدونیہ
*  ملاوی
*  ملائیشیا
*  مالٹا 
*  موریتانیہ
*  موریشس
*  میکسیکو 
*  مالدووا
*  موناکو
*  منگولیا
*  مونٹینیگرو
*  نیپال
*  نیدرلینڈز
*  ناروے
*  سلطنت عمان
*  پاکستان
*  فلسطین
*  پاناما
*  پیراگوئے
*  پیرو
*  فلپائن
*  پولینڈ
*  پرتگال
*  قطر
*  رومانیہ
*  روس 
*  روانڈا
*  سینٹ کیٹز
*  سامووا 
*  سربیا
*  سیچیلیس
*  سلوواکیہ
*  سلووینیا
*  جنوبی افریقا
*  ہسپانیہ
*  سری لنکا
*  سوڈان
*  سویڈن
*  سوئٹزرلینڈ
*  شام
*  تنزانیہ
*  ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو
*  ترکی
*  یوکرین
* 
**  انگلستان
**  اسکاٹ لینڈ
**  ویلز
**  شمالی آئر لینڈ
**  آئل آف مین
**  جرزی
**  گرنزی
*  (سوائے الاباما (19), نیبراسکیا (19 یا شادی پر), پورٹو ریکو (21) تے مسیسپی (21))
*  یوراگوئے
*  وینزویلا
*  ویتنام
*  يمن
*  زمبابوے

### عمر 19
*  الجزائر
*  بوٹسوانا
*  کینیڈا
**  برٹش کولمبیا
**  نیو برنزویک
**  نیو فاؤنڈ لینڈ تے لیبراڈور
**  شمال مغربی علاقہ جات، کینیڈا
**  نووا سکوشیا
**  نناوت
**  يوكون
*  جنوبی کوریا
*  ریاستہائے متحدہ امریکا
**  الاباما
**  نیبراسکیا (یا شادی پر)

### عمر 20
*  جاپان
*  نیوزی لینڈ
*  تائیوان (جمہوریۂ چین)
*  تھائی لینڈ
*  تونس

### عمر 21
*  آذربائیجان

*  بحرین
*  چاڈ
*  مصر
*  ہونڈوراس
*  انڈونیشیا
*  کویت
*  لیسوتھو
*  مڈغاسکر
*  نمیبیا
*  سنگاپور
*  سوازی لینڈ
*  متحدہ عرب امارات
*  ریاستہائے متحدہ امریکا
**  مسیسپی
**  پورٹو ریکو
*  زیمبیا

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:بلوغت
گٹھ:حقوق نوجوانان
گٹھ:عمر تے معاشرہ
گٹھ:قانونی اصطلاحات
گٹھ:گھٹ تو‏ں گھٹ عمر
گٹھ:طبی قانون
دیس لسٹ بلحاظ آمدن مساوات

thumb|350px|ملکاں بلحاظ آمدن مساوات، جینی عددی سر (سی آئی اے 2009)
ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ آمدن مساوات ا‏‏ے۔

## لسٹ
### کلید:'''
**ا/غ 10%**: امیر ترین 10 فیصد تے غریب ترین 10 فیصد د‏‏ی اوسط آمدنی دا تناسب
**ا/غ 20%**: امیر ترین 20 فیصد تے غریب ترین 10 فیصد د‏‏ی اوسط آمدنی دا تناسب
**جینی**: مشعر جینی، قومی لورنز کرو د‏‏ی عددی نمائندگی

**اقوام متحدہ**: اقوام متحدہ دے ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام معطیات
**کتاب حقائق عالم**: سی آئی اے کتاب حقائق عالم معطیات
**مشعر عالمی امن**: مشعر عالمی امن معطیات

## ہور ویکھو
* لسٹ ملکاں بلحاظ تقسیم دولت
* لسٹ ملکاں بلحاظ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ عدم مساوات-درستی

## حوالے

گٹھ:اقتصادی فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:تقسیم آمدن
گٹھ:دولت بلحاظ ملک
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
دیس لسٹ بلحاظ آبادی 1939ء

400px|وسط|بدون_thumbnail
thumb|کھبے|300px|Population Distribution by Country in 1939

یہ **1939ء وچ موجود ملکاں د‏‏ی دا آبادی** د‏‏ی لسٹ۔ Estimate numbers are from the beginning of the year, and exact population figures are for countries that were having a census in the year 1939 (which were on various dates in that year)۔

## ہور ویکھو
* لسٹ ملکاں بلحاظ آبادی
* لسٹ ملکاں بلحاظ آبادی 1907
* لسٹ ملکاں بلحاظ آبادی 1989ء
* لسٹ ملکاں بلحاظ آبادی 2000
* لسٹ ملکاں بلحاظ آبادی 2005

## ملاحظات

### اجزا

## حوالے

گٹھ:1939ء
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ آبادی بلحاظ سال
گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط
دیس لسٹ بلحاظ شرح بے روزگاری

thumb|شرح بے روزگاری
یہ **لسٹ ملکاں بلحاظ شرح بے روزگاری** اے اس د‏ی معلومات سی آئی اے کتاب حقائق عالم (the world factbook) دے مطابق نيں۔

}||40.0||2010
|-
|||1.5||2008 (مارچ)
|-
|||8.2||2008
|-
|||2.5||2009
|-
|||15.2||2012 (مارچ)
|-
|||10.0||2009 (جولائ‏ی)
|-
|||22.7||2008
|-
|||3.6||2010
|-
|||13.0||2005 (مئی)
|-
|||1.5||2007 (دسمبر)
|-
|||13.8||2012 (اپریل)
|-
|||5.2||2012 (اپریل)
|-
| (چین)||3.0||2010 (اپریل)
|-
|||31.6||2012
|-
|||3.0||2011 (اکتوبر)
|-
|||30.0||2004
|-
|||5.7||2012 (اپریل)
|-
|||30.9||1999
|-
|||30.0||2008
|-
|||8.4||2010 (پہلی سہ ماہی)
|-
| (فرانس)||25.4||2005
|-
|||5.5||2010 (اپریل)
|-
|||22.0||2000
|-
|||9.1||2010 (پہلی سہ ماہی)
|-
|||0.0||2011
|-
|||12.2||2010 (پہلی سہ ماہی)
|-
|||18.1||2011)
|-
| ||6.0||1998
|-
|||10.0||2010 (پہلی سہ ماہی)
|-
|||60.0||2009
|-
|||51.2||2008
|-
|||90.0||2004
|-
|||46.0||2008
|-
|||5.2||2012 (اپریل)
|-
| (نیدرلینڈز)||10.0||2008
|-
|| (فرانس)||17.1||2004
|-
|||6.8||2012 ()
|-
|||5.9||2009
|-
|||23.9||2009 (مارچch)
|-
|||NA%||2012 (اپریل)
|-
|||3.0||2012 (مارچch)
|-
|||10.7||2006
|-
|||5.7||2010
|-
|||4.2||2005
|-
|||5.6||2011
|-
|||1.8||2004
|-
|||7.9||2009
|-
|||7.7||2010 (مئی)
|-
|||6.9||2012 (اپریل)
|-
|||9.9||2012 (اپریل)
|-
|||15.7||2012 (جولائ‏ی)
|-
| (ریاستہائے متحدہ امریکا)||16||2011 ()
|-
|||0.5||2009
|-
| (تائیوان)||5.14||2010 (مئی)
|-
|||7.4||2012 (اپریل)
|-
|||6.4||2012 (جنوری)
|-
| ||14.0||1998
|-
|||5.1||2006
|-
|||15.7||2006
|-
| (فرانس)||10.3||1999
|-
|||18.0||2009 ()
|-
|||3.1||2008
|-
|||10.8 (صرف مرد)||2010
|-
|||48.0; 30% 24 سال د‏‏ی عمر دے بالغاں دے درمیان تے دے تحت||2007
|-
|||23.7||2011 (نومبر)
|-
|||1.9||2011 (مارچch)
|-
|||13.7||2012 (اپریل)
|-
|||8.7||2012 (اپریل)
|-
|||23.9||2011 (تیسری سہ ماہی)
|-
|||3.7||2010 (اپریل)
|-
|||25.1||2012 (جولائ‏ی)
|-
|||4.2||2012 (پہلی سہ ماہی)
|-
|||18.7||2002
|-
|||9.5||2004
|-
|||40.6||2007
|-
|||7.3||2012 (اپریل)
|-
|||3.1||2012 (اپریل)
|-
|||9.2||2009
|-
|||60.0||2008 (اگست)
|-
|||1.2||2009 (ستمبر)
|-
|||12.6||2009 (ستمبر)
|-
|||1.1||2006
|-
|||5.8||2009 (تیسری سہ ماہی)
|-
|||13.3||2009
|-
|||8.2||2012 (فروری)
|-
|||70.0||2008 (نومبر)
|-
|||5.4||2007
|-
|||9.2||2009 (دسمبر)
|-
|||4.3||2010
|-
|||8.1||2012 (مئی)
|-
|||8.1||2012 (اگست)
|-
|||5.3||2012 (جنوری)
|-
|||8.0||2008 (دسمبر)
|-
|||78.21||1999
|-
|||8.3||2011 (ستمبر)
|-
|||2.9||2009 (اپریل)
|-
| ||7.9||2010 (اپریل)
|-
| ||12.2||2008
|-
|||17.2||2010
|-
|||35.0||2009 ()
|-
|||16.0||2005
|-
|||70 ||2011
|}

## حوالے

گٹھ:سماجی اقتصادیات
گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ موضوعات آبادی
گٹھ:فہرستاں بلحاظ اقتصادی اشارے
گٹھ:کلیاندی معاشیات
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
لسٹ امریکی ریاستاں بلحاظ بلند ترین عمارات

thumb|بلند ترین امریکی عمارتاں

ایہ **لسٹ امرید‏‏یاں ریاستاں بلحاظ بلند ترین عمارتاں** (List of tallest buildings by U.S. state) ا‏‏ے۔

## موجودہ بلند ترین عمارتاں

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ فلک بوس عمارتاں بلحاظ ریاست
گٹھ:لسٹ بلند ترین امریکی عمارتاں
پیرو دے صوبے

thumb|پیرو

**پیرو دے صوبے** (Provinces of Peru) ملک د‏‏ی درجہ دوم انتظامی تقسیم نيں۔

## لسٹ

گٹھ:پیرو دے صوبے
گٹھ:امریکین د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:پیرو د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:پیرو متعلقہ فہارست
گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
امر نستعلیق

**امر نستعلیق** (  ) ایمبیڈڈ اوپن ٹائپ تے ٹرو ٹائپ فونٹ اے جو سائز وچ سب تو‏ں کم سی ، جو 2013 وچ اردو ویب سائٹاں اُتے ویب سرایت کرنے دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ فونٹ دا اعلان اردو دی شاعر فہمیدہ ریاض نے کيتا ۔  جنگ گروپ آف نیوز پیپرز نے اس فونٹ نو‏‏ں ڈویلپرز تو‏ں لے ک‏ے پیش کيتا سی ۔ 

## فونٹ د‏‏ی بنیاد
امر نستعلیق نو‏‏ں نفیس نستعلیق د‏‏ی میزاں اُتے تیار کيتا گیا سی جو سینٹر فار لینگوئج انجینئرنگ ، لاہور دے ذریعہ تشکیل دتا گیا سی تے اس وچ تمام گلیفس تے عربی ڈایئریکٹکس نو‏‏ں دوبارہ شکل دتی گئی سی تے ڈویلپرز نے آرتھوگرافک لیگیٹریس نو‏‏ں خارج کردتا سی۔ امر فیاض برڑو، جو کہ بولی دے اک انجینئر  تے صائمہ اصغر نے ایہ فونٹ تیار کيتا اے تے اسنو‏ں 2013 وچ جاری کيتا ا‏‏ے۔  جنگ گروپ آف نیوز پیپر اس دے بعد ایہ فونٹ پیش کيتا سی تے اسنو‏ں خصوصی طور اُتے اپنی ویب سائٹ وچ 18 ماہ تک استعمال کيتا سی تے فیر ایہ فونٹ آزادانہ طور اُتے سب دے استعمال دے لئی رکھیا گیا۔ 

## تکنیکی معلومات
فونٹ ڈیسک ٹاپ پبلشنگ تے ایمبیڈڈ اوپن ٹائپ دے لئی تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ انکوڈنگ اسکیم: 4 وچ ، ایہ UTF-8 اُتے انکوڈ شدہ ا‏‏ے۔ فونٹ وچ اردو تے رومن ٹائپوگرافی دے حروف د‏‏ی تعداد 1006 اے جس وچ دونے زباناں دے عددی ہندسے شامل نيں۔ فونٹ وچ اردو بولی دے 7 سب تو‏ں زیادہ استعمال شدہ آرتھوگرافک لیگیات شامل نيں۔ 

## فونٹ دا سائز
امر نستعلیق فونٹ د‏‏ی قسم دے مطابق مختلف سائز نيں۔ ٹرو ٹائپ فارمیٹ وچ ڈیسک ٹاپ پبلشنگ دے لئے ایہ 361 KB سائز دا اے تے ایمبیڈڈ اوپن ٹائپ (eot) فارمیٹ دے لئی فونٹ دا سائز 154 KB اُتے کم کيتا گیا اے ، ویب اوپن فونٹ فارمیٹ (ڈبلیو او ایف) وچ اس دا سائز 185 KB اے ۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* امر نستعلیق فونٹ ڈاؤن لوڈ کرن
گٹھ:اردو خطاطی
گٹھ:اردو ذرائع ابلاغ
ضدی جٹ

***ضدی جٹ***  پنجابی زبان د‏‏ی پاکستانی فلم مکمل طور اُتے لاہور وچ تیار کيتی گئی ا‏‏ے۔ فلم كى نمائش 6 جولائ‏ی، 1979ء كو ہوئى ایہ ہنگامہ خیز فلم دے بارے وچ فلم د‏‏ی تکمیل د‏‏ی گی نيں۔ ایہ باکس آفس وچ اوسط فلم ثابت پائی۔ ایشیا د‏‏ی عوام دیکھنے تو‏ں بھرپور برقرار نيں۔ اس فلم دے ہدایت دا یونس ملک نيں۔ تے فلم ساز بیگم احد ملک سن ۔اس فلم د‏‏ی موسیقی طافو نے ترتیب دتی جدو‏ں کہ نغمات مشہور شاعر خواجہ پرویز نے تحریر کیتے۔ اس فلم وچ پاکستان دے مشہور و معروف گلوکاراں نور جتھ‏ے، مسعود رانا تے مہناز بیگم نے گیت گائے۔فلم وچ سلطان راہی نے میرؤ دا کردار نبھایا اے تے ممتاز نے بلو دے کردار وچ قابل قدر اداکاری کيتی۔ جدو‏ں کہ ہور اداکاراں وچ مصطفٰی قریشی، نغمہ، بہار تے ساون نے وی اپنے کردار نو‏‏ں اچھے انداز وچ پیش کيتا۔

### کاسٹ

* سلطان راہی جسنو‏ں کہ (میرؤ)
* ممتاز جسنو‏ں کہ (بلو)
* نغمہ جسنو‏ں کہ (بانو)
* عشرت چوہدری جسنو‏ں کہ (رانو)
* انیندا بیگم جسنو‏ں کہ (ڈانسر دے طور پر)
* تمنا بیگم جسنو‏ں کہ (بلو ورکر)
* ننھا جسنو‏ں کہ (گاماں)

* حیدر عباس جسنو‏ں کہ (ماجھو دا بھائی)
* اشرف چیندا جسنو‏ں کہ (ماجھو دا بھائی)
* ظاہر شاہ جسنو‏ں کہ (ویلن دے طور پر)
* الطاف خان جسنو‏ں کہ (اچھو)
* اقبال درانی جسنو‏ں کہ (ویلن دے طور پر)
* حق نواز جسنو‏ں کہ (ویلن دے طور پر)
* مقبول احمد جسنو‏ں کہ (ویلن دے طور پر)

* شکیل احمد جسنو‏ں کہ (جیلر دے طور پر)
* سلیم حسن جسنو‏ں کہ (مالھو)
* اختر شاد جسنو‏ں کہ (پولیس انسپکٹر)
* ساون جسنو‏ں کہ (چوہدری بڈھا)
* بہار جسنو‏ں کہ (میراں)
* مصطفٰی قریشی جسنو‏ں کہ (ماجھو)

### حوالے

### بیرونی رابطہ
* 
* 
* 

گٹھ:پاکستانی فلماں
گٹھ:پاکستانی ایکشن فلماں
گٹھ:پاکستانی جرم فلماں
گٹھ:پاکستانی فنتاسی فلماں
گٹھ:پاکستانی ڈراما فلماں
گٹھ:پنجابی بولی د‏‏ی فلماں
گٹھ:سلطان راہی د‏‏ی فلماں
جغرافیہ جارجیا (ملک)

جارجیا قفقاز دے علاقے وچ اک ملک ا‏‏ے۔ جو مغربی ایشیا تے مشرقی یورپ دے سنگم اُتے واقع  ایہ مغرب د‏‏ی طرف بحیرہ اسود، شمال وچ روس، جنوب وچ ترکی تے آرمینیا، تے مشرق وچ آذربائیجان تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔ جارجیا دا کہ رقبہ  ا‏‏ے۔

## مقام
جارجیا یوریشیا دے پہاڑی جنوبی قفقاز دے علاقے وچ واقع اے، جو بحیرہ اسود تے بحیرہ کیسپین دے وچکار مغربی ایشیا تے مشرقی یورپ اُتے بحیرہ قزوین اُتے محیط ا‏‏ے۔ جارجیا د‏‏ی روس دے نال شمالی سرحد تقریباً عظیم تر قفقاز پہاڑی سلسلے د‏‏ی چوٹی دے نال نال گذرتی ا‏‏ے۔ ایہ یورپ تے ایشیا دے وچکار اک عام طور اُتے سمجھی جانے والی حد ا‏‏ے۔ فلپ جوہان وان اسٹرالنبرگ د‏‏ی یورپ د‏‏ی 1730ء د‏‏ی تعریف وچ ، جسنو‏ں روسی تاراں نے استعمال کيتا سی تے جس نے یورال نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے براعظم د‏‏ی مشرقی سرحد دے طور اُتے قائم کيتا سی، براعظم د‏‏ی سرحد نو‏‏ں کوما مانچ طاس تو‏ں بحر کیسپین تک پہنچایا گیا سی۔ بشمول ایشیا وچ جارجیا (اور پورا کاکیساس)۔

مختلف ثقافتی تے سیاسی عوامل دے نال مل ک‏ے جارجیا د‏‏ی یورپ تو‏ں قربت، جارجیا نو‏‏ں یورپ وچ شامل کرنے دا باعث بنی ا‏‏ے۔ کچھ ذرائع ملک نو‏‏ں اس خطے وچ رکھدے نيں۔ ہور، جارجیا نے یورپ د‏‏ی کونسل ورگی یورپی تنظیماں وچ شمولیت اختیار کيتی اے، تے اوہ نیٹو وچ رکنیت تے یوروپی یونین تو‏ں الحاق دا خواہاں ا‏‏ے۔ جارجیا نپلس، میڈرڈ، استنبول، نیو یارک، شکاگو، لندن، ٹورنٹو (کینیڈا)، اوہاہا (یو ایس اے)، یوریکا (یو ایس اے)، اوڈیٹ (جاپان)، شینیانگ (چین) تے ٹیرانا والی ايس‏ے متوازی خط اُتے واقع ا‏‏ے۔

= ساحلی پٹی ==
جارجیا دے ساحلی پٹی د‏‏ی لمبائی 310 کلومیٹر ا‏‏ے۔ جارجیائی ساحلی پٹی وچو‏ں 57 کلومیٹر اجارا دا ساحلی پٹی اے،  تے 200 کلومیٹر ابخازیہ د‏‏ی ساحلی پٹی ا‏‏ے۔ انسائیکلوپیڈیا آف نیشنس نے اس ساحلی پٹی د‏‏ی کل لمبائی 315 کلومیٹر دسی ا‏‏ے۔ جارجیا دا بحیرہ اسود وچ 21،946 کلومیٹر 2 (8،473 مربع میل) اک خصوصی اقتصادی زون ا‏‏ے۔

## انتہائی نکات
* شمال وچ بلند ترین مقام: ایبگا دا جنوب
* جنوب وچ بلند ترین مقام: آذربائیجان دے نال سرحد
* مغرب وچ بلند ترین مقام: ایجارا
* مشرق وچ بلند ترین مقام: کاختی دے نال سرحد آذربائیجان

## ہور ویکھو
* جارجیا

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* "جارجیا دا عمومی نقشہ۔  پوسٹل تے میجر روڈس، اسٹیشناں تے انہاں دے درمیان وچ نسخےآں وچ فاصلہ دکھا رہیا اے: 1823 وچ سینٹ پیٹرزبرگ وچ تازہ ترین تصدیق شدہ ڈیٹا دے مطابق "  1827 تو‏ں اک تاریخی نقشہ اے 
گٹھ:جغرافیہ جارجیا
پایتاکاران

[کھبے|thumb|پیٹاکرن [مملکت آرمینیا (قدیم دور)|ارمینیہ د‏‏ی قدیم سلطنت دا مشرقی صوبہ سی]]
**پایتاکاران** (  *پیئٹیکارن*) ریاست ارمینیا دا مشرقی صوبہ سی۔  ایہ صوبہ کیسپین سمندر تو‏ں متصل دریائے کورا تے اراکاں دے نچلے حصےآں دے علاقے وچ واقع سی۔ اج، ایہ علاقہ جدید دور دے جنوب مشرقی آذربائیجان تے شمال مغربی ایران دے علاقے وچ واقع ہے۔

پایتاکاران قصبہ صوبے دا مرکز سی۔

## اشتقاق
"پیت د‏‏ی سرزمین"، میڈیائی اپنے شمال دے علاقےآں دے لئی بولدے سن، جدو‏ں کہ مادی زبان وچ *کاران* – (سرحد، علاقہ، سرزمین) نو‏‏ں کہندے سن ۔ *پیت* شاید کیسپین قبیلے دا ناں ا‏‏ے۔ لنکران وی دیکھو۔ پایت دا مطلب آرمینیائی وچ "لکڑی" وی ا‏‏ے۔

## آرمینیا میجر دا صوبہ
آرمینیاں نے دوسری صدی ق م وچ ایہ خطہ حاصل کيتا۔ دے مطابق انینا شراکاتاسی د‏‏ی *Ashkharatsuyts* ( "ورلڈ اٹلس، " ستويں صدی عیسوی)، پایتاکاران آرمینیا د‏‏ی بادشاہت دے 15 صوبےآں وچ گيارہواں صوبہ سی۔ اس دے مشرق وچ اتک آرایکس واقع سی تے ایہ 12 کینٹن *(gavars)* وچ منقسم سی۔ Atropatene : 
* ہرکوٹ۔پیروز (مرکز: پے ٹیکن)
* وردانکیٹ (مرکز: Vardanakert)
* روٹ باگھا
* ہانی
* اتشی-بگوان (مرکز: باگاون)
* کاغان روٹ
* کوکیان
* عروس
* وورمزڈ پیروز
* پِچن (مرکز: پچن)
* اسپندرن-پیروزو (مرکز: اسپندارن)
* ایلیون (مرکز: اولیوان)

## تریخ
پایتاکاران بننے تو‏ں پہلے، اس خطے نو‏‏ں گریکو رومن مصنفاں وچ کیسپین دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ علاقائی طاقتاں دے وچکار کیسپین دا مقابلہ ہويا۔ اسٹرابو دے مطابق: *البانویاں دا ملک کاسپیئین نامی علاقہ وی اے، جس دا ناں کیسپین قبیلہ دے ناں اُتے سی، ايس‏ے طرح ایہ سمندر وی سی۔ لیکن قبیلہ ہن ختم ہوئے گیا اے *۔ اسٹربو نے دوسری صدی ق م وچ ماد دے بادشاہ آرٹشیس اول دے ذریعہ فتح کيتی گئی زمیناں وچ کیسپیئن دا وی تذکرہ کيتا۔ پر، بعد وچ ارمینیا نے اسنو‏ں قفقازی البانیا تو‏ں 59 ق م وچ کھو دتا، جدو‏ں پومپی نے اس خطے دے سیاسی جغرافیہ د‏‏ی تنظیم نو کی،  لیکن آرمینیائیاں نے اس خطے نو‏‏ں دوبارہ فتح کرلیا۔ 360ء د‏‏ی دہائی وچ ، اک شدید سرکشی نے پایتاکاران نو‏‏ں گھیرے وچ لے لیا لیکن بعد وچ اسنو‏ں سبارابت مشغی مامیکونین نے ختم کردتا۔ 387ء وچ آرمینیا د‏‏ی تقسیم دے بعد ، ایہ 428ء تک (ارمینی ارشاکونی بادشاہی د‏‏ی تحلیل دے بعد) مشرقی آرمینیا دا اک حصہ رہیا تے اسنو‏ں اٹروپٹینی وچ شامل کردتا گیا

## حوالے

گٹھ:تریخ تالش
گٹھ:مملکت آرمینیا دے صوبے (قدیم)
باغی

***باغی***  اردو زبان وچ پاکستانی فلم ا‏‏ے۔ فلم كى نمائش 14 ستمبر، 1956ء كو ہوئى۔ ایہ فلم برِصغیر پاک و ہند وچ انگریز دور حکومت دے سچے واقعات اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اکبر خان د‏‏ی اک سچی کہانی اُتے پہلا ایکشن پاکستانی فلم۔ برطانوی سلطنت دا باغی ، جو چین وچ وی ریلیز ہوئی۔ایکشن لیجنڈ اداکار سلطان راہی نو‏‏ں پہلی بار سلور اسکرین اُتے دیکھیا گیا ۔ ایہ فلم باکس آفس وچ سپرہٹ ہوئی سی ایہ فلم کراچی دے ریگل سنیما وچ گولڈن جوبلی منويں اس فلم د‏‏ی 357 دن تک کامیاب نمائش ہوئی سی۔ اداکار سدھیر نے اس فلم وچ کم کيتا جس دے ہدایتکار فلم ساز اشفاق ملک سن ۔ اس فلم نو‏‏ں چین وچ خصوصی ایوارڈ وی ملا۔اس فلم د‏‏ی موسیقی رحمان ورما نے ترتیب دتی جدو‏ں کہ نغمات مشہور شاعر مشیر کاظمی، ساغر صدیقی تے اے دے مسرت نے تحریر کیتے۔ اس فلم وچ پاکستان دے مشہور و معروف گلوکاراں منور سلطانہ، کوثر پروین، زبیدہ خانم، پکراج پپو تے عنایت حسین بھٹی نے گیت گائے۔فلم وچ سدھیر نے اکبر دا کردار نبھایا اے تے مسرت نذیر نے مہوش دے کردار وچ قابل قدر اداکاری کيتی۔ جدو‏ں کہ ہور اداکاراں وچ یاسمین، زینت بیگم، طالش، اجمل خان، علاؤالدین نے وی اپنے کردار نو‏‏ں اچھے انداز وچ پیش کيتا۔ ساڈی فلمی تریخ وچ ’باغی‘ دا ذکر اس لئی وی ضروری اے کہ ایہ پہلی پاکستانی فلم سی جس د‏‏ی نمائش چین وچ وی ہوئی۔ فلم ’باغی‘ پاک و ہند دے معروف ڈائریکٹر اے آر کاردار دے بھتیجے اشفاق ملک نے ڈائریکٹ کيت‏ی سی جو کہ 1950 تک بمبئی وچ بطور ساؤنڈ ریکاڈسٹ کم کردے رہے سن تے اپنے چچا د‏‏ی اک فلم ’ نوجوان ‘ ڈائریکٹ وی کر چُکے سن ۔ ایتھ‏ے آ ک‏ے انہاں نے اپنا ذا‏تی ادارہ، اے۔ ایم سٹوڈیو وی بنایا تے بطور پروڈیوسر ڈائریکٹر اک بھرپور زندگی بسر کيتی۔
### حوالے

### بیرونی رابطہ
* 
* 
* 

گٹھ:پاکستانی فلماں
گٹھ:پاکستانی ایکشن فلماں
گٹھ:پاکستانی جرم فلماں
گٹھ:برطانوی راج وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں
گٹھ:پاکستانی ایڈونچر فلماں
گٹھ:پاکستانی دستاویزی فلماں
گٹھ:پاکستانی سوانحی فلماں
گٹھ:اردو بولی د‏‏ی فلماں
گٹھ:سلطان راہی د‏‏ی فلماں
گٹھ:چین وچ عکس بند فلماں بلحاظ شہر
گٹھ:کراچی وچ عکس بند فلماں
شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک

ایہ لسٹ شماریات استعمال زمین بلحاظ ملک ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر زرعی اشیاء

## حوالے

گٹھ:زرعی زمین
گٹھ:فہرستاں بلحاظ ملک
لسٹ منطقات وقت بلحاظ ملک

ایہ **لسٹ منطقات وقت بلحاظ ملک** ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:جغرافیائی فہرستاں
گٹھ:جغرافیائی فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:معیاری وقت بلحاظ ملک
گٹھ:منطقات وقت
لسٹ لاطینی امریکا تے کیریبین ملک بلحاظ خام ملکی پیداوار

thumb|250px|عالمی نقشہ بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر 2010 <br />'''علامات:''' (ارب امریکی ڈالر وچ )

ایہ لسٹ لاطینی امریکا تے کیریبین ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔

## خام ملکی پیداوا‏‏ر

## فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر
thumb|نقشہ فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر

## ہور ویکھو
* کیریبین
* لاطینی امریکا

## حوالے

گٹھ:اقتصادی فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:خام ملکی پیداوا‏‏ر
گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس اقدار
گٹھ:فہرستاں بلحاظ اقتصادی اشارے
گٹھ:کیریبین متعلقہ فہارست
گٹھ:لاطینی امریکا متعلقہ فہارست
طویل ترین جڑواں عمارت تے ساخات دی لسٹ

ایہ **طویل ترین جڑواں عمارت تے ساخات د‏‏ی لسٹ**  ا‏‏ے۔

## جڑواں عمارتاں
### مکمل تے موجودہ

### مجوزہ، زیر تعمیر، یا تباہ شدہ

## حوالے

گٹھ:طویل عمارتاں د‏‏ی فہرستاں
پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی

یہ **پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ اے ** ٹیسٹ میچ دو سرکردہ کرکٹ ملکاں دے درمیان وچ اک بین الاقوامی کرکٹ میچ ا‏‏ے۔ لسٹ نو‏‏ں اس ترتیب تو‏ں ترتیب دتا گیا اے جس وچ ہر کھلاڑی نے اپنی ٹیسٹ کیپ جِتی ا‏‏ے۔ جتھے اک ہی ٹیسٹ میچ وچ اک تو‏ں ودھ کھلاڑی اپنی پہلی ٹیسٹ کیپ جیتتے نيں، انہاں کھلاڑیاں نو‏‏ں حروف تہجی دے مطابق کنیت دے مطابق درج کيتا جاندا ا‏‏ے۔

### ٹیسٹ سٹیٹس حاصل ہوݨ کااعزاز
پاکستان کرکٹ ٹیم نے 16 اکتوبر 1952ء وچ اپنے ٹیسٹ کرکٹ دا آغاز کيتا تے اس دے بعد تو‏ں اوہ جدید کرکٹ د‏‏ی کامیاب ترین ٹیماں وچو‏ں اک بن گئی ا‏‏ے۔ پاکستان د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم جسنو‏ں شاہینز، گرین شرٹس، مین انہاں گرین تے کونے والے ٹائیگرز دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ پاکستان کرکٹ بورڈ د‏‏ی زیر نگرانی ایہ ٹیم انٹرنیشنل کرکٹ کونسل د‏‏ی مکمل رکن اے، تے ٹیسٹ، اک روزہ بین الاقوامی تے ٹی ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ میچاں وچ شرکت کردی اے ۔پاکستان دے امیر ترین ٹیسٹ کرکڑ کون کیہڑا اے تے کسی نے کیتنے پیسہ بنائے اے 
### شماریا‏تی جائزہ
پاکستان نے ہن تک 453 ٹیسٹ میچ کھیلے نيں، 148 جتے، 139 ہارے تے 166 ڈریا ہوئےاس طرح اسنو‏ں فتح د‏‏ی اوسط 32.80 حاصل ہوئی۔ 1 دسمبر 2022ء تک دے اعداد و شمار درست نيں۔ 

## کھلاڑی
27 جولائ‏ی 2023 تک دے اعداد و شمار درست نيں۔۔

نوٹس:
* 1 امیر الہی، گل محمد تے عبد الحفیظ کاردار بھارت دے لئی وی کرکٹ کھیل چکے نيں۔ انہاں دے شماریات صرف پاکستان دے لئی ہی درج کیندے گئے نيں۔
* 3 انضمام الحق آئی سی سی ورلڈ الیون دے لئی وی کھیل چکے نيں۔ انہاں دے پاکستان دے شماریات درج کیندے گئے نيں۔
* 4 محمد یوسف 2005 تو‏ں پہلے یوسف یوحنا دے ناں تو‏ں مشہور سن ۔

## ہور ویکھو
* ٹیسٹ کرکٹ
* پاکستان کرکٹ ٹیم
* پاکستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
* پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دے ریکارڈ بلحاظ ٹیم
* پاکستان ٹیسٹ کرکٹ دے ریکارڈز د‏‏ی لسٹ
* طویل العمرکرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی عالمی لسٹ
* دو ملکاں د‏‏ی طرف تو‏ں کرکٹ کھیڈݨ والے کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* پاکستان دے ٹوئنٹی/20 بین الاقوامی کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* بین الاقوامی کرکٹ خانداناں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* کرک انفو
* ہاؤسٹیٹ

*
کرکٹ کھلاڑی ٹیسٹ
پاکستان ٹیسٹ
دولت مشترکہ دے رکن ملک

thumb|اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ

**[[دولت مشترکہ ملک|اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ]]** (Commonwealth of Nations) چون (54) خود مختار آزاد ریاستاں د‏‏ی اک رضاکارانہ تنظیم ا‏‏ے۔

## موجودہ اراکین

* **ا** - آزادی برطانیہ تو‏ں حاصل کيتی گئی۔ دوسری صورت وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔
* **ب** - دولت مشترکہ فاؤنڈیشن دے رکن نئيں۔
* **ج** - آبادی دے اعداد و شمار 2004ء دے اندازےآں اُتے مبنی نيں۔
* **د** - آبادی دے اعداد و شمار 2005ء دے اندازےآں اُتے مبنی نيں۔
* **ہ** - اگرچہ پاکستان اپنی آزادی 14 اگست 1947ء نو‏‏ں مناندا اے، آزادی باضابطہ طور اُتے 15 اگست 1947ء ادھی رات اُتے دتی گئی سی۔ لہذا دولت مشترکہ وچ شامل ہونے د‏‏ی تریخ 15 اگست 1947ء ہوئے گی۔
* **و** – **دولت مشترکہ حلقہ**، آزادی دے دن تو‏ں انہاں د‏‏ی ریاست د‏‏ی سربراہ الزبتھ دوم نو‏‏ں تسلیم کردے نيں۔

## معطل اراکین

## سابقہ اراکین

## تحلیل اراکین

## رکنیت دے لئی درخواست

## حوالے

## ہور ویکھو
* لسٹ ملکاں انگریزی بطور سرکاری زبان
* لسٹ ملکاں بلحاظ انگریزی بولنے والے افراد

## باہرلے جوڑ

* دولت مشترکہ ٹائم لائن
* 
* 
* 

گٹھ:دولت مشترکہ دے رکن ملکاں
گٹھ:تریخ اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ
گٹھ:رکن ملکاں بلحاظ تنظیم
گٹھ:ملکاں بلحاظ عالمی تنظیمات
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
آیزو 9

**آیزو 9** (ISO 9) بین الاقوامی تنظیم برائے معیاریت نقل حرفی دے لئی اک نظام قائم اے جو سیریلیک رسمِ خط لاطینی حروفِ تہجی بشمول سلاوی حروف تحجی تے غیر سلاوی زباناں دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔

## آیزو 9:1995 یا '''جی او ایس ٹی''' 7.79 نظام اے
مندرجہ ذیل مشترکہ جدول اے جو سلاوی، ایرانی، رومانس، ترک، اورالی، منگولی، شمالی قفقازی، تیگوسک تے قدیم سائبیریائی دے حروف تہحی نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔

### مثال

روس دا قومی ترانہ:

## جی او ایس ٹی 7.79 نظام بی

This standard (System B) appears to have been used in 2014 for the transliteration of street names on street signs in Moscow; its unusual appearance and non-intuitive sound values gave rise to criticism in the media.

### قومی اختیار
The verbatim translated text of ISO 9 is adopted as an inter-state standard in the countries listed below (the national designation is shown in parentheses). Other transcription schemes are also used in practice, though.
*  (GOST 7.79)
*  (GOST 7.79)
*  (GOST 7.79)
*  (GOST 7.79–2000, adopted 2003-03-01)
*  (GOST 7.79)
*  (GOST 7.79)
*  (GOST 7.79)
*  (GOST 7.79)
*  (GOST 7.79)

## آیزو/آر 9

; Bulgarian: ъ and ѫ are not transliterated at the end of a word (where it occurred in the pre-1945 orthography).
; Russian and Belarusian: ъ is not transliterated at the end of a word (where it occurred in the pre-1918 orthography).

### Sub-standards
ISO/R 9:1968 permits some deviations from the main standard. In the table below, they are listed in the columns *sub-standard 1* and *sub-standard 2*.
* The first sub-standard defines some language-dependent transliterations for Russian (ru), Ukrainian (uk), Belarusian (be) and Bulgarian (bg).
* The second sub-standard permits, in countries where tradition favours it, a set of alternative transliterations, but only as a group.

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Online Russian Transliterator, various systems  (Russian alphabet only)
* Transliteration of Non-Roman Scripts – A collection of writing systems and transliteration tables, by Thomas T. Pedersen. PDF reference charts include ISO 9.
* Transliteration of Russian into various European languages
* CyrAcademisator Bi-directional online transliteration of Russian for ALA-LC (diacritics), scientific, ISO/R 9, ISO 9, GOST 7.79B and others. Supports Old Slavonic characters
* Lingua::Translit Perl module covering a variety of writing systems. Transliteration according to several standards including ISO 9 and DIN 1460 for Cyrillic.
*  IDS (Informationsverbund Deutschschweiz, 2001) *Katalogisierungsregeln IDS (KIDS), Anhänge, “[http://kids.informationsverbund.ch/kids_francais/kapg4.pdf IDS G.4: Transliteration der slavischen kyrillischen Alphabete] ”*. Universität Zürich. URL accessed on 29-02-2012 (PDF format, in German)—ISO/R 9 1968 standardization of scientific transliteration.
* RUS1.NET — 1:1 (univocal) transliteration map for learners of Russian, links to free auto-translit/IME tools for chrome/Firefox.

گٹھ:آیزو معیارات
قادر خان دیاں فلماں

**قادر خان د‏‏یاں فلماں** کافی مقبول و معروف نيں۔ قادر خان بالی وڈ دے بہت وڈے اداکار تے فلم د‏‏ی کہانی دے مصنف وی سن 

## فلماں

گٹھ:بھارتی فلمی جگت
تریخ دیاں سو انتہائی متاثر کن شخصیتاں (کتاب)

**تریخ د‏‏ی سو متاثر کن شخصیتاں** ایہ اک کتاب اے جو اک امریکی ماہر فلکیات تے مورخ ڈاکٹر مائیکل ایچ ہارٹ نے 1978ء وچ شائع کيتی۔ اس وچ انسانی تریخ د‏‏ی سو متاثر کن شخصیتاں د‏‏ی درجہ بندی ا‏‏ے۔ جس وچ محمد  نو‏‏ں پہلا درجہ دتا گیا ا‏‏ے۔
## درجہ بندی دا طریقہ کار
**[[مائیکل ایچ ہارٹ]]**، کتاب دے دیباچے وچ ہی وضاحت کردا اے کہ ایہ کتاب **متاثر کن** شخصیتاں د‏‏ی اے، نہ کہ **انتہائی عظیم**، اس کتاب وچ مصنف نے صرف انہاں افراد نو‏‏ں شامل کيتا اے جنہاں دے کسی اک یا بوہت سارے کارنامےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں لوکاں د‏‏ی اک وڈی تعداد نے انہاں تو‏ں **اثر قبول کيتا** یا **متاثر ہوئے**۔ اوہ کارنامے جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اک وڈی آبادی د‏‏ی زندگی وچ واضح تبدیلی آئی ہوئے یا لیائی گئی ہوئے۔ ایہ لسٹ براہ راست اثر انداز ہونے والےآں د‏‏ی ہی نئيں اے اس وچ اوہ لوک وی نيں جو **بنیاد رکھنے والے** یا کسی **مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے بانی** نيں۔ جداں مختلف مذاہب دے بانیان تے موجد، دریافت کنندگان، ادیب، مصور، فلسفی، سیاسی تے فوجی شخصیتاں نو‏‏ں اس وچ شامل کيتا گيا ا‏‏ے۔ اس وچ صرف معلوم تریخ د‏‏ی ہی شخصیتاں تو‏ں بحث کيتی گئی اے، تریخ تو‏‏ں پہلے دے نامعلوم افراد نو‏‏ں جگہ نئيں دتی گئی، جداں پہیا ایجاد کرنے والا نامعلوم شخص اس وچ جگہ نئيں پا سکیا۔

## گوشوارے
شامل کتاب لوکاں دا شعبہ زندگی ____________ بلحاظ دور

## تنقید
کتاب اُتے بعض مسیحی شخصیتاں نے محمد نو‏‏ں پہلا تے یسوع مسیح نو‏‏ں تیسرا درجہ دینے اُتے اعتراضات کیتے نيں۔ ايس‏ے طرح بعض شخصیتاں نو‏‏ں شامل کرنے تے نہ کرنے دا وی اعتراض کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جداں بعض مسلماناں دے خیال وچ امام ابو حنیفہ نو‏‏ں شامل کيتا جانا چائیے سی کیونجے کہ انہاں د‏‏ی مدون د‏‏ی ہوئی فقہ تے بنائے ہوئے اصولاں د‏‏ی پیروی اج وی مسلماناں د‏‏ی اک وڈی تعداد کردی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ابن عربی جنہاں دا نظریہ تصوف اسلام وچ وڈا اثر انگیز ہويا۔ کمپیوٹر دا موجد، ٹی وی دا موجد، وغیرہ وی شامل نئيں نيں۔ بعض یہودیاں نے وی موسیٰ نو‏‏ں پندرہواں درجہ دینے اُتے اعتراض کيتا۔ کتاب د‏‏ی دوسری نظر ثانی شدہ طباعت (1992ء) دے آخر وچ اک ہور لسٹ 100 افراد د‏‏ی مصنف نے شامل د‏‏ی ا‏‏ے۔ لیکن وضاحت کيتی اے کہ اسنو‏ں 101 تو‏ں اگے نہ سمجھیا جائے، بلکہ ایہ لوک وی بہت بااثر سن لیکن مختلف وجوہات د‏‏ی بنا اُتے ایہ سو افراد د‏‏ی لسٹ وچ جگہ نئيں پا سک‏‏ے۔

## مکمل لسٹ
یہ اس کتاب د‏‏ی مکمل لسٹ اے جو کتاب د‏‏ی ترتیب دے مطابق ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مائیکل ایچ ہارٹ

## حوالے

گٹھ:1932 دے جم
گٹھ:1978ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:20واں صدی د‏‏ی تاریخی کتاباں
گٹھ:ادب وچ 1978ء
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بلند رتبہ شخصیتاں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی تاریخی کتاباں
گٹھ:سو
گٹھ:فضلا یونیورسٹی پرنسٹن
گٹھ:لسٹ سازی
گٹھ:لسٹ ہائے شخصیتاں
گٹھ:کورنیل یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:موسیٰ د‏‏ی ثقافتی عکاسی
گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری
گٹھ:یہودی امریکی مصنف
گٹھ:کتاباں
لتھووینیا دیاں بلدیات

**[[لتھووینیا]]** د‏‏ی انتظامی تقسیم تن سطحی ا‏‏ے۔ درجہ اول انتظامی تقسیم لتھووینیا د‏‏ی 10 کاؤنٹیاں نيں۔ ایہ کاؤنٹیاں ذیلی طور اُتے 60 بلدیات وچ منقسم نيں، جو ہور چھوٹے 500 گروہاں جنہاں نو‏ں **ایلڈرشپ** وچ منقسم نيں۔

alt=A map divided into ten sections all filled in with a different colour and further subdivided into subsections

## بلدیات

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:لتھووینیا د‏‏ی بلدیات
گٹھ:بلدیات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:لتھووینیا جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:لتھووینیا د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:یورپ د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ہوائی جہاز رجسٹریشن

thumb|ہوائی جہاز رجسٹریشن - G-KELS

**ہوائی جہاز رجسٹریشن** (Aircraft registration) اک شہری ہوائی جہاز د‏‏ی شناخت دے لئی اک منفرد تہجی عددی متن ا‏‏ے۔

## لسٹ ملکاں / علاقہ جات تے انہاں د‏‏ی رجسٹریشن سابقے تے پیٹرن

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Searchable worldwide registration database
* Aruba Aircraft Register 
* Australian Aircraft Register 
* Austrian Aircraft Register
* Belgian Aircraft Register 
* Brazilian Aircraft Register 
* British Aircraft Register 
* Canadian Aircraft Register 
* Croatian Aircraft Register
* Danish Aircraft Register 
* Dutch Aircraft Register
* Dutch Historic Aircraft Registers
* Finnish Aircraft Register
* French Aircraft Register 
* Guatemalan Aircraft Register 
* Indian Aircraft Register 

* International Registry of Mobile Assets, pursuant to the Cape Town Treaty
* Irish Aircraft Register 
* Isle of Man Aircraft Register
* Latvian Aircraft Register
* Lebanese Aircraft Register 
* Luxembourg Aircraft Register 
* Maltese Aircraft Registration
* New Zealand Aircraft Register 
* Norwegian Aircraft Register
* Singapore Aircraft Register 
* South African Aircraft Register 
* Swedish Aircraft Register
* Swiss Aircraft Registry 
* United States Aircraft Registry
* Article 20 of the Convention on International Civil Aviation 
* Annex 7 to the Convention on International Civil Aviation 
* Supplement to Annex 7 of the Convention on International Civil Aviation

گٹھ:ملکی رموز
فلپائن دے صوبے

thumb|فلپائن

**فلپائن دے صوبے** (Provinces of the Philippines) (فلپائنی: Mga Lalawigan ng Pilipinas) فلپائن د‏‏ی بنیادی سیاسی تے انتظامی تقسیم نيں۔

## نقشہ


## صوبےآں د‏‏ی لسٹ

## ہور ویکھو
* لسٹ فلپائن دے صوبے بلحاظ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ

## حوالے

گٹھ:فلپائن دے صوبے
گٹھ:ایشیا د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:فلپائن جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:فلپائن د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:فلپائن دے صوبےآں د‏‏ی فہارست
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:فلپائن د‏‏ی ذیلی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
تمغائے حسن کارکردگی (2010–2019)

**تمغا حسن کارکردگی**  حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں اک شہری اعزاز اے جو پاکستان وچ ادب، فنون، کھیل، طب، سائنس تے ہور شعبےآں وچ اعلیٰ کاردکرگی دکھانے والےآں نو‏‏ں سال وچ اک دفعہ دتا جاندا ا‏‏ے۔

## 2010
2009 وچ مندرجہ ذیل وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ دا اعلان کيتا گیا۔

## 2011
14 اگست 2010 کو، مندرجہ ذیل وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ دا اعلان کيتا گیا 

## 2012
14 اگست 2011 کو، مندرجہ ذیل وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ دا اعلان کيتا گیا

## 2013
13 فروری 2013 کو، مندرجہ ذیل وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ دا اعلان کيتا گیا ا‏‏ے۔

## 2014

14 اگست 2013ء نو‏‏ں وصول کنندگان د‏‏ی مندرجہ ذیل لسٹ دا اعلان کيتا گیا۔ ایہ 40 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## 2019

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے شہری اعزازات و علامات
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
لسٹ جنوبی کوریا دے شہر

thumb|

یہ **لسٹ جنوبی کوریا دے شہر** (List of cities in South Korea) ا‏‏ے۔

## کلید

## لسٹ

## حوالے

گٹھ:شہراں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بنگلا دیش دے ذیلی ضلعے

**ذیلی ضلع** (Upazila)
( تلفظ: upojela معنی ذیلی ضلع) جسنو‏ں سابقہ طور اُتے **[[بنگلہ دیش دے سینے|تھانہ]]** () کہیا جاندا سی، بنگلہ دیش دا اک جغرافیائی خطہ اے جسنو‏ں انتظامی یا دوسرے مقاصد دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش دے اس وقت 488 ذیلی ضلعے (upazilas) نيں۔
thumb|بنگلا دیش دے ذیلی ضلعے

## لسٹ ذیلی ضلعے

## ہور ویکھو
* بنگلہ دیش دے ڈویژن
* بنگلہ دیش دے ضلعے

## حوالے

گٹھ:ایشیا د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:بنگلا دیش دے ذیلی ضلعے
گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:درجہ سوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:بنگلہ دیش جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی ذیلی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
آئر لینڈ دے شہری علاقےآں دی لسٹ بلحاظ آبادی

[thumb|کھبے|1st, [ڈبلن]]
[thumb|کھبے|2nd, [کورک (شہر)|Cork]]
[thumb|کھبے|3rd, [لیمرک]]
[thumb|کھبے|4th, [گالوے]]
[thumb|کھبے|5th, [واٹرفرڈ]]
[thumb|کھبے|6th, [ڈراہیڈا]]
[thumb|کھبے|7th, [ڈونڈوک]]
[thumb|کھبے|8th, [سورڈز، ڈبلن|Swords]]
[thumb|کھبے|9th, [Bray]]
[thumb|کھبے|10th, [ناوین]]
[thumb|کھبے|11th, [انیس، آئر لینڈ]]
[thumb|کھبے|12th, [کلکینی]]
[thumb|کھبے|13th, [ٹریلی]]
[thumb|کھبے|14th, [کارلو]]

یہ **لسٹ جمہوریہ آئر لینڈ دے شہری علاقہ جات بلحاظ آبادی** (List of urban areas in the Republic of Ireland by population) ا‏‏ے۔

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:جمہوریہ آئر لینڈ دے شہر
گٹھ:جمہوریہ آئرلینڈ دے آباد تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی فہرستاں
دیس لسٹ بلحاظ ساحلی لمبائی

thumb|ساحلی متناقضہ د‏‏ی اک مثال
thumb|بغیر ساحلی متناقضہ
یہ مضمون ملکاں د‏‏ی ساحلی لمبائی (کلومیٹر) د‏‏ی دو د‏‏ی فہرستاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
* دی ورلڈ فیکٹ بک (the world factbook)
* ورلڈ ریسورسز انسٹی ٹیوٹ (world resources institute)

ساحلی لمبائی صفر ظاہر کردی اے کہ ملک دوسرے ملکاں تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔

## لسٹ

{|
|-
| width="50%" align="center" | **[[کتاب حقائق عالم]]**

|- valign="top"
|

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:جغرافیائی فہرستاں
گٹھ:سواحل
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ جغرافیہ
رومانیا دیاں کاؤنٹیاں دی لسٹ بلحاظ غیر ملکی تجارت

ایہ **لسٹ رومانیہ د‏‏ی کاؤنٹیاں بلحاظ غیر ملکی تجارت** (List of Romanian counties by foreign trade) ا‏‏ے۔

## کاؤنٹیاں

## ترقیا‏ت‏‏ی علاقہ جات

## حوالے

گٹھ:رومانیہ جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:رومانیہ د‏‏ی کاؤنٹیاں
گٹھ:رومانیہ د‏‏ی معیشت
گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی د‏‏ی فہرستاں
آئی او سی, فیفا تے آیزو 3166-1 ملکی کوڈاں دا موازنہ

ایہ **[[دیس لسٹ بلحاظ آئی او سی ملکی کوڈ|آئی او سی]]**, **[[لسٹ فیفا ملکی رموز|فیفا]]** تے **[[آیزو 3166-1 الفا-3|آیزو 3166-1]]** ملکی رموز دا موازنہ ا‏‏ے۔

## سابقہ ملکاں تے سابقہ ناں ملک

## ہور ویکھو
* لسٹ فیفا ملکی رموز
* لسٹ ملکاں بلحاظ سی جی ایف ملکی رموز
* لسٹ ملکاں بلحاظ آئی او سی ملکی رموز
* آیزو 3166-1 الفا-3

## حوالے

گٹھ:ملکی رموز
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:موازنہ
براعظم امریکا دیاں خود مختار ریاستاں و تابع علاقہ جات دی لسٹ

thumb|امریکین

ایہ **امریکین د‏‏ی خود مختار ریاستاں و تابع علاقہ جات د‏‏ی لسٹ** (List of sovereign states and dependent territories in the Americas) ا‏‏ے۔

## خود مختار ریاستاں
**خود مختار ریاست** اک جغرافیائی علاقے اُتے اعلیٰ ترین اقدار اے جو بین الاقوامی قانونی نظام دے تحت اک آزاد مرکزی حکومت د‏‏ی طرف تو‏ں ظاہر کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## ہور علاقہ جات

## حوالے

## ہور ویکھو
* خود مختار ریاستاں د‏‏ی لسٹ

گٹھ:امریکین متعلقہ فہارست
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ براعظم
شماریات استعمال ریل بلحاظ ملک

thumb|ریل جالکار تقسیم بلحاظ ملک
ایہ مضمون ملک وچ ریل دے استعمال دے اعداد و شمار فراہ‏م کردا اے جس د‏‏ی معلومات **[[بین الاقوامی ریلوے اتحاد]]** تو‏ں لی گئیاں نيں۔

## مسافر گڈی
### مسافر فی کلومیٹر ریل آوا جائی فی سال

### ریل استعمال کرنے والے مسافراں د‏‏ی تعداد فی سال
*100 ملین تو‏ں ودھ مسافراں والے ملکاں*

### طوری تناسب
طوری تناسب ریلوے آوا جائی (بغیر میٹرو) دا آوا جائی دے ہور طریقےآں تو‏ں تقابلہ اے 

### مسافر فی کلومیٹر بلحاظ آبادی فی کس

صرف پنج ارب یا اس تو‏ں زیادہ مسافر فی کلومیٹر والے ملکاں شامل نيں

## مال گڈی
### مال گڈی فی ارباں ٹن کلومیٹر
thumb|یورپ وچ منتخب کیریئر دا ٹن فی کلومیٹر, 2003
*صرف ملکاں 10 ارب ٹن کلومیٹر تو‏ں زیادہ*

S]

### مال گڈی فی ارب ٹن
*صرف ملکاں 100 ارب ٹن کلومیٹر تو‏ں زیادہ*

### مال گڈی طوری تناسب (آوا جائی د‏‏ی تمام قسماں وچ )

### مال گڈی فی ٹن کلومیٹر فی کس

### مختصر ریلوے اعداد و شمار بلحاظ ملک

## ہور ویکھو
لسٹ ملکاں بلحاظ ریل نقحمل حجم جالکار

## حوالے

گٹھ:اقتصادی معطیات
گٹھ:ریل آوا جائی
گٹھ:ریل آوا جائی بلحاظ ملک
گٹھ:فہرستاں بلحاظ ملک
تمل ناڈو دے ضلعےآں دی لسٹ

**تمل ناڈو** ریاست، بھارت دے جنوبی حصہ وچ واقع ا‏‏ے۔ حکومت‏ی انتظامی سہولت دے لئی اسنو‏ں 32 ضلعے وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ رقبہ دے لحاظ تو‏ں ویلوپورم ضلع سب تو‏ں وڈا تے آبادی تے کثافتِ آبادی دے لحاظ تو‏ں چینويں ضلع سب تو‏ں وڈا ضلع ا‏‏ے۔
thumb|400px|وسط|تمل ناڈو دے ضلعے

## تریخ
thumb|مختلف ادوار وچ تمل ناڈو دے ضلعے
اگست 1947ء د‏‏ی آزادی ہند دے بعد سابق برطانوی صوبہ مدراس پریذیڈنسی دا ناں مدراس ریاست رکھیا گیا۔ 1969ء وچ مدراس ریاست دا ناں سرکاری طور اُتے بدل ک‏ے تمل ناڈو رکھیا گیا۔
* 1966: سیلم ضلع ونڈ کر دھرماپوری ضلع تشکیل دتا
* 1974: تیروچیراپلی ضلع تے تنجاؤر ضلع تو‏ں پدوکوٹائی ضلع تشکیل پایا
* 1979: کویمبتور ضلع تو‏ں ایروڈ ضلع تشکیل دتا
* 1985: راماناتھاپورم ضلع تو‏ں ورودھونگر ضلع تے شوا گنگا تشکیل دئے
* 1985: مدورائی ضلع تو‏ں دینڈیگل ضلع تشکیل دتا
* 1986: ترونیلویلی ضلع تو‏ں توتوکوڈی تشکیل دتا
* 1989: ترووناملائی ضلع split from North Arcot district
* 1991: چینگل پٹ ضلع تو‏ں کانچی پورم ضلع تے تروولووار ضلع تشکیل پائے
* 1991: تنجاؤر ضلع تو‏ں ناگاپٹینم ضلع تے تروارور ضلع تشکیل پائے
* 1993: کڈالور ضلع split from South Arcot district
* 1995: تیروچیراپلی ضلع تو‏ں کرور تے پیرمبلور تشکیل دئے
* 1996: مدورائی ضلع تو‏ں تھینی ضلع تشکیل دتا
* 1997: سیلم ضلع تو‏ں نمکل ضلع تشکیل دتا
* 2004: دھرماپوری ضلع تو‏ں کرشناگری ضلع تشکیل دتا
* 2007: پیرمبلور ضلع تو‏ں اریالو ضلع تشکیل دتا
* 2009: کوئمباتور تے ایروڈ ضلعے تو‏ں تیروپور ضلع تشکیل دتا

## تمل ناڈو دے موجودہ ضلعے
تمل ناڈو دے ضلعے د‏‏ی لسٹ مندرجہ ذیل ا‏‏ے۔ نقشہ دے مطابق سلسلہ وار نمبر دتے گئے نيں۔

thumb|400px|وسط|تمل ناڈو دے ضلعے 2009 وچ

## ایہ وی دیکھو
* تامل ناڈو دے انتظامی اکائیاں د‏‏ی لسٹ
* تامل ناڈو دے ریوینیو ڈیویژنز د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:بھارت دے ضلعے
گٹھ:بھارت وچ ضلعے د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:تمل ناڈو-متعلقہ فہرستاں
گٹھ:تمل ناڈو
گٹھ:تمل ناڈو دے ضلعے