open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ویلزی کورگی

**ویلزی کورگی** اک نکے ناپ دا آجڑی کتا اے۔ ایہدا دیس ویلز اے تے ایہدیاں دو ونڈاں مانتا والیاں نیں: پیمبروک ویلزی کورگی تے ویلزی کورگی کارڈیگان۔ پیمبروک ویلزی کورگی برطانیہ دی ملکہ ملکہ الزبتھ II دا پالیا کتا اے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
2014

**2014** گریگری کیلنڈر دا ورہ اے جیہڑا بدھ والے دن ٹریا۔

## دساں

## سائینسی کھوجاں

## کھیڈاں

## فلماں

## موتاں

گٹھ:کیلنڈر
یارکشائر ٹیریر

**یارکشائر ٹیریر** اک نکے ناپ دا کتا اے, جیہڑا انگلینڈ وچ چوہے پھڑن لئی ورتیا جاندا سی۔

## بارلے جوڑ
موریانوالے

**موریانوالے** چوکھے ولگناں والے جنوراں دی اک برادری اے۔ ایہ سادے جنور نیں جنہاں دے دماغ، کن، اکھاں، دل، ریشے تے منہ نہیں ہوندا۔ ایہ سمندراں وج ریندے نیں تے کج سجرے پانی وچ ریندے نیں۔ ایہ اک تھاں تے گڑے ریندے نے ایہناں دے پنڈے وج موریاں ہوندیاں نیں۔ موریاں وچوں پانی لنگدا اے تے ایس وجوں ای اپنی کھان دی شے پھڑ لیندے نیں۔ ایہناں دا کوئی ہاضمے، نس تے خون دا پربندھ نئیں ہوندا۔

### بارلے جوڑ

* وڈیو

گٹھ:موریانوالے
مکھوری

**مکھوری** مکھیاں دا اک وڈا ٹبر اے۔ ایہدے وچ ماکھیو والی مکھیاں آندیاں نیں۔ مکھوری شبد ایہناں مکھیاں لئی اتری پنجاب ول بولی جاندا اے۔

### بارلے جوڑ
لیزر

**لیزر** یا **ترتاش** (laser) اک آلہ (machine) اے جیہڑی اک تکڑی چانن لین کڈھدی اے۔ ترتاش دی چانن لیک دوجے چانناں وانگوں ناں پھیلدی اے تے ناں ای ماڑی پیندی اے۔
کنڈیارے

**کنڈیارے** سمندری جنوراں دی اک برادری اے۔ ایہناں دے پنڈے تے کنڈے ورگے اگڑے ہوندے نیں۔ ایہدے وچ  6,300 ونڈاں نیں تے اینج ایہ کورڈیٹ مگروں سب توں ودی برادری اے۔ 

* تارہ مچھی

### بارلے جوڑ
ازاواخ

**ازاواخ** اک وڈے ناپ دا شکاری تے راکھا کتا اے۔ ایہدا اصل دیس افریقہ اے تے ایہدا ناں مالی دے اک دریا دے ناں توں پیا۔ ایتھے ایہ 8ویں صدی وچ توارگ قبیلے نال آۓ جیہڑے چڑھدے ولوں عرباں دے آن تے ایہدر مالی ول نس آۓ سن۔ 

ایہدا پآر 15 توں 25 کلو تک تے قد (61 توں 74 سینٹی میٹر) اے۔ ایہدیاں لتاں لمیاں تے چھاتی ودھیا بنی ہوندی اے۔ پچھا سدھا تے پدھرا تے پوچھل پتلی ہوندی اے۔ 

## بارلے جوڑ
ظہیرعباس

**ظہیر عباس** اک پاکستانی کرکٹر اے۔ اوہ 24 جولائی 1947 نوں سیالکوٹ وچ جمیا۔ اوہنے 1969 وچ کرکٹ کھیڈنی شروع کیتی۔
براین لارا

**برین لارا** ویسٹ انڈیز دا کرکٹ کھڈاری اے۔ اونوں اپنے زمانے دا سب توں چنگا بلے باز کیا جاندا اے تے اونیں ٹیسٹ میچ وچ سب توں بوتے رن بنان دا ریکارڈ رکھیا اے: 400 ناٹ آؤٹ۔

گٹھ:کرکٹ
گارفیلڈ سوبرز

**گارفیلڈ سوبرز** ویسٹ انڈیز دا کرکٹ کھڈاری اے۔ اونے ویسٹ انڈیز لئی 1954 تے 1974 تک کھیڈیا۔ اونوں کرکٹ دے سب توں چنگے آل راؤنڈراں چ گنیا جاندا اے۔ اونے ٹیسٹ میچ چ 365 رن بناۓ نیں۔
موتیاہ مرلی دھرن

**موتیاہ مرلیدرن** سری لنکا دا کرکٹ کھڈاری اے۔ اونیں ٹیسٹ کرکٹ چ سب توں بوتیاں وکٹاں لین دا ریکارڈ بنایا اے۔ اونیں اپنی 800ویں وکٹ اپنے کیریر دی آخری بال تے بنایا سی۔
thumb|متھئیا مرلیدھرن 2013 وچّ
دیشبندھو **متھئیا مرلیدھرن** (; جسنوں کہ **مرالیدھرن** وی لکھ لیا جاندا ہے؛ جنم  1972) اک سابقہ سری لنکائی کرکٹ کھڈاری ہے جسنوں کہ 2002 وچّ وسڈن ولوں ٹیسٹ کرکٹ دا مہان گیندباج گھوشت کیتا گیا سی۔  22 جولائی 2010 نوں اپنا آخری میچ کھیڈ رہے ملی نے اپنے کھیڈ جیون دی آخری گیند تے 800ویں وکٹ حاصل کیتی سی۔ مرلی دے نانم او.ڈی.آئی اتے ٹیسٹ کرکٹ وچّ سبھ توں زیادہ وکٹاں لین دا ریکارڈ ہے۔

متھئیا مرلیدھرن دے نانم ٹیسٹ کرکٹ دے وچ 800 وکٹاں لین دا وشو ریکارڈ ہے۔ مرلیدھرن نے پرگیان اوجھا نوں اپنا 800واں شکار بنایا سی۔ اس دے نال ہی مرلیدھرن نے سری لنکا نوں بھارت 'تے شاندار جت دوا دتی سی اتے مرلیدھرن نے اس میچ وچ بھارت دے اٹھ کھڈاریاں نوں آؤٹ کیتا سی۔ اس شاندار پردرشن لئی مرلیدھرن نوں مین آف دا میچ چنیا گیا سی۔ 

مرلیدھرن دا ایہہ 133واں تے آخری ٹیسٹ میچ سی۔ اس توں پہلاں مرلی دیاں 132 ٹیسٹ میچاں وچ 792 وکٹاں سن۔ مرلی نے بھارت دی پہلی پاری وچ 5 کھڈاریاں نوں اتے دوسری پاری 3 کھڈاریاں نوں آؤٹ کیتا۔ اس دے نال مرلی نے بھارت خلاف 100 وکٹاں وی پوریاں کر لئیاں سن۔ مرلی نے سبھ توں زیادہ وکٹاں 112 انگلینڈ خلاف لئیاں ہن۔ اس توں علاوہ دکھنی افریقہ خلاف اوہناں نے 104 وکٹاں حاصل کیتیاں ہن۔ 1972 وچ جنمے مرلیدھرن نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دی شروعات سال 1992 وچ آسٹریلیا خلاف کیتی سی۔ مرلیدھرن شروع-شروع وچ اپنے گیندباز ایکشن لئی وواداں وچ وی گھرے رہا سی پر بعد وچ اوہناں دے اس ایکشن نوں بالکل صحیح پایا گیا۔ مرلیدھرن دیاں 133 میچاں وچ 800 وکٹاں ہن تے شین وارن دیاں 145 ٹیسٹاں وچ 708, انل کمبلے دیاں 132 ٹیسٹاں وچ 619 تے گلین میکگراء دیاں 124 میچاں وچ 563 وکٹاں ہن۔ ایہہ سارے کھڈاری ٹیسٹ کرکٹ توں سنیاس لے چکے ہن۔

## حوالے

گٹھ:1972ء دے جم
گٹھ:سری لنکا دے کرکٹ کھیڈاری
گٹھ:کرکٹ کھیڈاری
 
گٹھ:کرکٹ
کالا طوطا

** کالا طوطا** طوطا ٹبر دا اک مدرے ناپ دا پنچھی اے۔ ایہ سارا کالا ہوندا اے پر پوچھل تھلیوں پیلی رتی ہوندی اے۔ ایہ 32 سینٹی میٹر  (12.5 in) لما ہوندا اے۔ چنج وی کالی ہوندی اے تے نر مادھ اکو جۓ ہوندے نیں۔ ایہ نیوگنی دا واسی اے۔ 
## بارلے جوڑ
رتہ نیلا طوطا

**بسمارک لمکدا طوطا** طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ نیو گنی دا واسی اے۔
## بارلے جوڑ
میناکن

**میناکن** نکے تے سوہنے پنچھیاں دا ٹبر اے جیہڑے وشکارلے تے دکھنی امریکہ دے واسی نیں۔ ایس ٹبر وج 60 ونڈاں نیں۔ میناکن ڈچ بولی دا شبد اے جیدا مطلب اے نکا بندا۔

* تار پوچھلا میناکن
* لالسرا میناکن
* تکھی پوچھلوالا میناکن
* پٹی پوچھل میناکن
* Crimson-hooded Manakin
* چٹا تاجی میناکن
* بسنتی سرا میناکن
* لالسرا میناکن
* Scarlet-horned Manakin
* گول پوچھلوالا میناکن
* نیلے تاجوالا میناکن
* Blue-rumped Manakin

## بارلے جوڑ
لال چھاتی والا ٹھمنا طوطا

**لال چھاتی والا ٹھمنا طوطا** طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ نیو گنی دا واسی اے۔
## بارلے جوڑ
کوکاٹیل

**کوکاٹیل** طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ آسٹریلیا دا واسی اے۔

## Gallery

File:Nymphicus hollandicus -perching on wires -Australia-6a.jpg|Wild Cockatiels
File:Cockatiel Crest.jpg|A Wildtype (natural Grey coloured) Cockatiel showing excitement or interest by its erected crest.
File:Tiel kiss.png|Male Cockatiels
File:Nymphicus hollandicus - pet ADMpied.jpg|A young pet ADMpied Cockatiel.
File:Captive.jpg| Near-completely clear (notice the small grey coloured feathers near the edge of its wing and it is rarer than most cockatiels.) ADMpied Cockatiel.
File:Whiteface lutino cockatiel chick.jpg| 3 week old Whiteface Lutino Cockatiel chick.
File:PictureofSnowy2.jpg| 1 day-old Cockatiel chick
File:Cockatiel under blacklight.jpg|Cockatiel plumage glowing under a blacklight.
File:Cockatiels.jpg|Cockatiels are social birds

File:Male Cockatiel.jpg|Male Grey Cockatiel
File:Female Cockatiel.JPG| Female Gray Cockatiel
|3 year old domesticated cockatiels.
Nymphicus hollandicus MHNT.ZOO.2010.11.148.28.jpg |Museum specimen 



## بارلے جوڑ
سرگودھا یونیورسٹی

**سرگودھا یونیورسٹی** پنجاب دے ضلع سرگودھا وچ اک سرکاری یونیورسٹی اے ۔

## ہور دیکھو
* گجرات یونیورسٹی

گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں
گٹھ:یونیورسٹیاں
گٹھ:ضلع سرگودھا
پاکستانی یونیورسٹیاں دی لسٹ

**[[پاکستان]]** دے  اعلیٰ تعلیمی نظام  وچ نجی تے سرکاری دونے طرح د‏‏ی یونیورسٹیاں نيں۔ ہائر ایجوکیشن کمیشن 203 ادارےآں نو‏‏ں تسلیم کردی ا‏‏ے۔

* قائداعظم یونیورسٹی
* لہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائینسز
* لہور یونیورسٹی
* لہور کالج فار ویمن یونیورسٹی
* لہور سکول آف اکنامکس
* فارمین کرسچن کالج
* علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی
* سرگودھا یونیورسٹی
* بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی
* انسٹیٹیوٹ آف سپیس ٹیکنالوجی
* اسلامیہ کالج یونیورسٹی پشاور
* ائیریونیورسٹی اسلام آباد
* 

## اسلام آباد
thumb|180px|علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی

## بلوچستان

* جامعی درجہ عطا .

## خیبر پختونخوا
thumb|180px|اسلامیہ کالج یونیورسٹی
thumb|180px|یونیورسٹی آف مالاکنڈ، چکدرہ
thumb|180px|کامسیٹس ایبٹ آباد

* جامعی درجہ عطا .

## پنجاب
thumb|180px|فاطمہ جناح ویمن یونیورسٹی راولپنڈی
[thumb|180px|[گورنمنٹ کالج یونیورسٹی, لاہور]]

[thumb|180px|[فورمین کرسچین کالج, لاہور]]
[thumb|180px|[یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور|یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی, لاہور.]]

* جامعی درجہ عطا .

## سندھ

thumb|180px|یونیورسٹی آف کراچی

thumb|180px|سر سید یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی

* جامعی درجہ عطا .

## آزاد کشمیر

* جامعی درجہ عطا .

## گلگت بلتستان

## حوالے

گٹھ:پاکستان تعلیم متعلقہ فہرستاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی یونیورسٹیاں و دانشگاہاں
گٹھ:یونیورسٹیاں و کالج د‏‏ی فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:لسٹ ایشیا د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کلیات
گٹھ:لسٹ پاکستان د‏‏ی یونیورسٹیاں تے کلیات
ثمینہ بیگ

**ثمینہ خیال بیگ** (جمی:) پہلی پاکستانی سوانی تے تیجی پاکستانی اے جیہڑی ماؤنٹ ایورسٹ تے چڑھی اے۔ اوہنے ایہ کم 21 ورے دی عمر وچ کیتا۔

ثمینہ خیال بیگ ہنزہ پاکستان دی واسی اے۔ اوہ 19 ستمبر 1990 نوں جمی۔ اوہ 15 ورے دی سی جدوں اپنے بھرا مرزا علی نال پہاڑاں تے چڑن لگ گ‏ی۔ 19 مئی 2013 نوں اوہ ماؤنٹ ایورسٹ تے چڑھی۔ اوہ ہندوکش، ہمالیہ تے قراقرم وچ اگمان وی ہے۔

## بارلے جوڑ
* خبر
* مرزا بلاگ

گٹھ:پاکستانی پہاڑیۓ
سر دی جوں

**سر دی جوں** جوواں دے ٹبر دی اک جوں اے جیہڑی انسان سر دے والاں وچ ریندی اے۔ ایہ اڈ نہیں سکدی تے ساری حیاتی والاں وج ای ریندی اے تے ایہدا گزارا انسانی لہو تے اے۔ ایہ 2.5–3 ملی میٹر لمی ہوندی اے۔

جوں انسانی سر کے بالوں میں رہائش اختیار کرتی ہے اور خاص طور پر عورتوں کے بال جن کی دیکھ بھال اچھے طریقے سے نہ کی جائے 
جوں کی رہائش اور افزائش کے لیے موزوں ہوتے ہیں

گٹھ:کیڑے
ڈونلڈ بریڈمین

**ڈونلڈ بریڈمین** اسٹریلیا دا اک کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہنوں کرکٹ دی تریخ دا سب توں ودھیا کھڈاری منیا گیا اے۔
## کیرئیر دے کجھ وکھالے
سلوکی

**سلوکی** لیندے ایشیاء دا اک شکاری کتا اے۔ ایہ دنیا دے سب توں پرانے پالے جانوالے کتیاں چوں اے۔ 

## بارلے جوڑ
کتورہ

**کتورہ** کتے دے بچے نوں کیندے نیں۔ کج کتورے 1–3 lb (0.45–1.4 kg) دے ہوندے نیں پر وڈے کتورے 15–23 lb (6.8–10 kg) تک ہوسکدے نیں۔ جمن مگروں ایہ چھیتی نال ودھدے نیں۔

گٹھ:کتے
محمد اکبر

| color  = }
| image_name = Muhammad Akbar.jpg
| image_caption = محمد اکبر
| name  = محمد اکبر
| fullname  = محمد اکبر
| birth_date = 7 نومبر 1954
| birth_place = مظفرگڑھ، پنجاب، پاکستان
| death_date = 
| death_place = ملتان ، پنجاب ، پاکستان
| religion  = اسلام
| citizenship = پاکستانی
| nationality = 
| ethnicity = 
| school_tradition = 
| alma_mater =
| main_interests = تحقیق
| influences = 
| influenced = 
| notable_ideas = 
| works = کتاب (اللہ)،
}}

## تعارف
**محمد اکبر** دا تعلق پاکستان دے صوبہ پنجاب دے شہر مظفرگڑھ نال سی ۔اُناں دے پیو دا نام چودھری محمد شریف تے تعلق راجپوت گھرانے نال سی۔ تعلیم صرف ایف اے سی ،او ایک قرآنی محقق سی ، اوناں نے قرآن کریم تے اپنی کئی وریاں دی تحقیق کرن دے بعد ایک کتاب بعنوان "**اللہ**" ستمبر 1996 وچ شائع کیتی۔اس کتاب دی اشاعت دے بعدوی اناں نے اپنی وفات تک قرآن کریم تے تحقیق دا کام جاری رکھا۔

## تحقیق
*نکاح و طلاق 
*ذوالقرنین کون۔
*بائبل
*جمہوریت
*وراثت کے چند پہلو ۔
*بعد از مرگ
* حلال و حرام
* فسخ کرنے والی آیات (یا احکام )
*امام مہدی
* آمد مسیح
* نماز
*روزہ
* زکوٰۃ
*عُشر
* معراج کی حقیقت
* اسلامی قوانین سزا
* شراب
* جہاد
*زنا اور زنا کی سزا

## وفات
محمد اکبر نے 16 فروری 2000 نوں برین ہیمرج دی وجہ توں وفات پائی۔

## حوالہ جات
 
## بارلے جوڑ
* نکاح و طلاق
* ذوالقرنین کون
*وراثت کے چند پہلو

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:رپھڑی صفے
کتیاں دیاں ٹولیاں

## رپھڑی صفے
* کیز ہونڈ
* امریکی ماسٹف
* امریکی جنگلی کتا
* امریکی بلڈاگ
* انگریز آجڑی
*
کیری بلیو ٹیریر

**کیری بلیو ٹیریر** اک کتا اے جیدی نسل آئرلینڈ وچ بنی سی۔ ایہ چویاں، حرگوشاں، بجوواں دا شکار کرن لغی بنایا گیا سی۔

* کتیاں دیاں ٹولیاں
## بارلے جوڑ
نیپلی ماسٹف

**نیپلی ماسٹف** اک وڈے ناپ دا کتا اے۔ ایہ اٹلی دا قومی کتا وی اکھواندا اے۔ لمبائی قد نالوں 10–15% ود ہونی چاہیدی اے۔ ایہ اک ٹبر کتا اے جیہڑا گھر تے گھر دے دوالے ای ریندا اے تے اپنے ٹبر دا وفادار ہوندا اے۔ سوندا وی کافی اے۔

## مورتاں

Image:Larger Lucy.jpg|
Image:Standing Neo.jpg|


## بارلے جوڑ

* http://www.findfast.org/dogs/facts-about-neapolitan-mastiffs.htm
کیرن ٹیریر

**کیرن ٹیریر** ٹیریر کتیاں دی اک پرانی نسل اے جیہڑی سکاٹلینڈ وچ بنائی گئی تے ایہ ایتھوں دے پرانے کمی کتے نیں۔

### بارلے جوڑ

گٹھ:کتے
بارڈر ٹیریر

**بارڈر ٹیریر** اک نکا ٹیریر ٹبر دا کھورے کوٹوالا کتا اے۔ 

## ہور ویکھو
* کتیاں دیاں ٹولیاں
## بارلے جوڑ
راکھی کتا

**راکھی کتا** گھر دی راکھی لئی رکھیا جانوالا کتا اے۔ ایہ اپنی تھاں دے دوالے ان جان والے لوکاں تے اکھ رکھدا اے تے کسے انجان بندے یا جانور نوں اندر نہیں وڑن دندا۔ ایہ جان پچھان والے لوکاں نوں کج نہیں کیندا۔ ایسے کتے پونک کے اپنے مالک نوں کسے نویں بندے یا جانور بارے دس دیندے نیں۔ ماسٹف کتے صدیاں توں ایس کم وچ انسان دی سیوا کر رۓ نیں۔ پنجاب دا بوہلی کتا اک ودھیا راکھی کتا اے جیہڑا گھر تے مال ڈنگر دی راکھی کردا اے۔

## راکھی کتے

* بوہلی کتا
* جرمن شیفرڈ
* اکباش کتا
* امریکی بلڈاگ
* کالا روسی ٹیریر
* میلینوئیس
* باکسر کتا
* بوئیر ڈس فلینڈرز
* بل ماسٹف
* بوئربوئل
* اناطولی آجڑی کتا
* آئرڈیل ٹیریئر
* بل ٹیریر
* کین کورسو
* ڈوبرمین
* چو چو
* کومونڈور
* نیپلی ماسٹف
* ہوواوارٹ
* جن شناؤزر
* ماریما پعیڈاں والا کتا
* لیونبرگر
* روٹویلر
* شر_پائی
* شناوزر
* ٹورنیاک
* ٹوسا
* کوواز
* سرپلانیناک
* ہسپانوی ماسٹف
* تبتی ماسٹف
* کنگال کتا
* ڈچ آجڑی کتا
* ڈوگو ارجنٹینو
* بوردیو دا کتا
* رہوڈیشی رجبیک
* فلا برازیلیرو
* پٹ بل
* انگریزی ماسٹف
* شپرک
* وائمرانر
* کیری بلیو ٹیریر
## بارلے جوڑ
سنگی کتا

**سنگی کتا** ایسا کتا ہوندا اے جیہنوں انسان سنگت لئی نال رکھدا اے تے اوہدے توں کوئی ہور کم نئیں لیندا۔ کھڈونا کتے وی سنگت لئی ورتے جاندے نیں۔ کوئی کتا وی سنگی کتا ہوسکدا اے اگر اوہدے توں سنگت دا کم لیا جاوے۔

* پومرینی
* ایلو
* بچن فریز
* بیگل
* آفنپنشر
* بولوگنی
* بلڈاگ
* ڈیشہنڈ
* ڈالمیٹی
* لوچن
* ہوانی
* برسلز گرفون
* یارکشائر ٹیریر
* پیکنگی
* پگ
* شی زو
* جرمن سپتز
* مالٹی کتا
* پوڈل
* لہاسہ اپسو
* چینی تاج والا کتا
* چی ہواہوا (کتا)
* کیویلیر کنگ چارلس سپینیل
* پاپلوں
* کولی
* بلڈاگ
* پکھڑوں کتا
* نکا شناؤزر کتا

## بارلے جوڑ
*
شکاری کتا

**شکاری کتا** ایسا کتا اے جیہڑا انساناں نال لئی شکار کرے۔ ایس کم لئی کئی ونڈاں دے کتے بناۓ گۓ نیں۔ ایس شکار وچ پنچھی، بطحاں، خرگوش، ہرن، سور، بجو ورگے جانور آندے نیں۔ شکار دو وکھرے جانوراں تے وکھرے ولاں لئی وکھرے کتے نیں۔

* پوڈل
* انگریزی سیٹر
* نکے والاں والا پوائینٹر
* آئری شکاری کتا
* انکریزی کوکر سپینیل

گٹھ:شکاری کتے
آجڑی کتا

**آجڑی کتا** ایسا کتا اے جیہنوں اجڑ، ڈنگراں لئی پالیا سکھایا جاناد اے۔ ایہ اجڑاں نال پھردے نیں۔ اڑ دی سامبھ کردے نیں بھیڈ بکری گاں نون اجڑ توں باہر نہئیں جان دندے تے گھر واپس لے کے اندے نیں۔ ایہ اجڑ نون جنگلی جانوراں توں وی بچاندے نیں۔

* اسٹریلی آجڑی کتا
* شٹلینڈ آجڑی کتا
* اسٹریلی کولی
* باڈر کولی
* کلپی
* باسک پعیڈاں والا کتا
* داڑی والا کلی
* جرمن شیفرڈ
* اسٹریلی کولی
* کیری بلیو ٹیریر
* انگریز آجڑی
* پرانا پعیڈاں والا کتا
* پولش پعیڈاں والا کتا
* پولی کتا
* پومی
* روٹویلر
* سیموئد
* ویلزی کورگی
## بارلے جوڑ
پانی کتا

**پانی کتا** بندوق کتا دی ای اک ونڈ اے جیہڑی پانی وج جاکے شکار نوں پھڑ کے لیاندی اے۔

* پرتگیزی پانی والا کتا
* لیونبرگر
* سنہری ریٹریور
* پوڈل
* لیبراڈر ریٹریور
* باربٹ کتا
* امریکی واٹر سپینیل
ڈنگر راکھی کتا

**ڈنگر راکھی کتا** ایسا کتا ہوندا اے جیہڑا کھیتاں زمیناں تے مال ڈنگر دی راکھی کردا اے۔ ایہ وڈا تے تکڑا کتا ہوندا اے۔

* بوہلی کتا
* ایڈی
* ٹورنیاک
* اکباش کتا
* کومونڈور
* افغان ہاؤنڈ
پولیس کتا

**پولیس کتا** ایسا کتا ہوندا اے جیہڑا پولیس دی مدد کردا اے۔ جرمن شیفرڈ ایس کم وچ ودھیا منیا گیا۔ ایہ ملزماں نون پھڑن، سمان نوں سنگن وچ کم اندے نیں۔

* جرمن شیفرڈ
* ڈچ شیفرڈ
* ڈوبرمین
* بیگل
* بلڈ ہاؤنڈ
* انگریزی سپنکر سپینیل
* لیبراڈر ریٹریور
* میلینوائس
## بارلے جوڑ

* http://www.npca.net/
پکھڑوں کتا

**پکھڑوں کتا** اک نکا سنگی کتا اے۔ ایہ سپینیل ورگا اے تے اک پرانی نسل اے۔ ایہدا ناں ایہدے سر تے کناں دے دوالے اٹھے پکھڑوں ورگے والاں توں پیا اے۔ ایہ اک سیانا تے چھیتی نال سکھن والا کتا اے۔

## بارلے جوڑ
کرکٹ شبد

ایس صفے تے کرکٹ وچ ورتے گۓ شبداں نوں کھول کے دسیا گیا اے۔

***آلراؤنڈر**
کرکٹ دا ایسا کھڈاری جیہڑا بیٹسمین تے بالر وی ہووے۔ اجکل ایسے کھڈاری نوں وی کیندے نیں جیہڑا بیٹسمین دے نال نال وکٹ کیپر وی ہووے۔

***ایشز**
اسٹریلیا تے انگلینڈ وشکار کھیڈے میچ تے ملن والا انعام۔

***بیٹنگ**
اپنی وکٹ نوں بچان تے دوڑاں بنان دا کم۔
***بیٹ / بلا***
لکڑ دی بنی شے جیہدے نال کرکٹ کھڈاری گیند نوں ماردا اے۔

***بیٹنگ آرڈر**
کھیڈن دی پدھر یا ونڈ جیدے وچ پہلے بیٹنگ کرنوالا اوپنر فیر ٹاپ آردر فیر مڈل آرڈر تے ٹیل اخواندے نیں۔

***بال**
گول شے جیہنوں اک بیٹسمین بلے نال ماردا اے۔

***بیٹسمین**
بیٹنگ کرنوالا کرکٹ کھڈاری

***باؤنسر**
بالر ولوں سٹی گئی تیز شارٹ پچ بال جیہڑی بیٹسمین دے مونہہ تک اپڑدی اے۔

* **باؤلنگ**
بالر دا بال نوں بیٹسمین ول سٹن دا کم۔

* **بائی**
فالتو دوڑاں جدوں بال بیٹسمین نوں چھؤۓ بنا گزرے۔

***کیپٹن**
پوری ٹیم دا آگو یا کھڈان والا

* **اوپنر**
ایسا بیٹسمین جیہڑا بیٹنک دے مڈھ وچ کھیڈن آۓ

* **کیری دی بیٹ**
اوپنر دا آؤٹ ہوۓ بغیر دوجے دن تک کھیڈنا

* **کاٹ بیہائینڈ**
کسے بیٹسمین دا وکٹاں پچھے پھڑے جانا

* **سنچورین**
100 دا سکور کرنوالا بیٹسمین
* **سنچری**
100 دا سکور
***کاؤنٹی کرکٹ**
انگلینڈ تے ویلز وچ کھیڈی جانوالی سب توں اتلی پدھر دی کرکٹ

***کلین بولڈ**
بال دا بیٹ یا پیڈ نوں لکے بنا وکٹاں نوں جا لگنا

***کریز**
وکٹاں دے نیڑے لیک

***کرکٹر**
کرکٹ دا کھڈاری

***ڈیزی کٹر**
جدوں بال رڑدی یا دو ٹھپے کھا کے بیٹسمین ول اوے۔

* **ڈیڈ بال**
#جدوں بال بیٹسمین دے کپڑیاں وج پھس جاوے
# جدوں بال سٹی جاوے پر بیٹسمین کھیڈن لئی تیار ناں ہووے
#جدوں بالر بال سٹن لئی دوڑے پر مڑ جاوے تے بال ناں سٹے

***ڈیلوری**
بالر دا بال نوں بیٹسمین ول سٹن دا کم

* **ڈاٹ بال**
ایسی ڈیلوری جیھدے تے روڈ نا بنے سکور نا ہووے۔

*ڈرآ
جدوں میخ دا کوئی نتارا ناں نکل سکے

* **ڈک**
کسے بیٹسمین دا زیرو سکور

***ایکسٹرا**
ایسیاں روڑاں جیہڑیاں ٹیم دے کھاتے وج اندیاں نیں پر کھڈاری دے کھاتے وچ نہیں۔ ایہ نیں: نو بال، بائی، لیگ بائی، پینلٹی تے وائڈ۔
***فیلڈر**
فیلڈنگ کرنوالی ٹیم دا کھڈاری جیہڑا نا تے بالر ہووے  تے ناں ای وکٹ کیپر۔
اننگز

**اننگز** یا اننگ کرکٹ یا بیس بال وچ کھیڈ دا اک پکا ونڈیا گیا حصہ اے جیدے وچ اک ٹیم بیٹنگ کردیاں ہویاں سکور کردی اے یا دوڑاں بناندی اے جد کے دوجی ٹیم فیلڈنگ کردی اے تے بال کوردی اے تے دوجی ٹیم نوں دوڑاں نہیں بناندی۔ اینوں پنجابی وچ واری وی کیندے نیں۔ کرکٹ ونڈے میچ وچ ہر ٹیم اک اننکز کھیڈدی اے جد کے ٹیسٹ میچ وج ہر ٹیم دو اننگز کھیڈ سکدی اے۔
لیگ بائی

کرکٹ دی کھیڈ وچ جدوں کھڈاری بال نال بلے نوں ٹچ کیتے بنا سکور کرے پر بال نے پیڈ نوں یا بیٹسمین دے پنڈے نوں ٹچ کیتا ہووے، تے دوڑاں بناۓ تے ایہنوں لیگ بائی کیندے نیں۔ امپائر اہدا اشارا لت نوں گوڈیاں تک چک کے اشارہ کردا اے۔
بائی (کرکٹ)

**کرکٹ** دی کھیڈ وچ جدوں بال کھڈاری نوں تے اوہدے بلے نوں ٹچ کیتے بنا لنگھ جاوے تے کھڈاری سکور بناوے تے ایہ سکور بائی دا ہوندا اے۔ ایہ ٹیم دے کھاتے وچ جاندا اے کھڈاری تے کھاتے وچ نہیں۔
ہیٹ ٹرک

**ہیٹ ٹرک**  کھیڈ وچ کسے کم نوں تن واری یا ودھ کرن نوں کیندے نیں۔ کرکٹ وچ کسے بالر دے لگاتار تن بالاں تے تن بیٹسمیناں نوں آؤٹ کرن نوں اوس بالر دا ہیٹ ٹرک کرنا منیا جاندا اے۔ ایہ شبد کرکٹ نال ہور کیھڈاں وج ورتیا جاندا اے۔

کرکٹ وج ہن تک 40 ہیٹ ٹرکاں ہوچکیاں نیں۔ پہلی 1876 وچ ہوئی سی۔ پاکستان دے وسیم اکرم نے 1999 وچ سری لنکا دے خلاف ہیٹ ٹرک کیتی سی۔
سنچری

**سنچری** کرکٹ وچ کسے بیٹسمین دے اکواری یا اننگز وچ 10 یا 100 توں ودھ دوڑاں بنان نوں سنچری کیا جاند اے۔ کرکٹ دی تریخ وچ سچن ٹنڈلکر نے سب توں چوگھیاں سنچریاں بنایاں نیں۔
ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ

کرکٹ ٹیسٹ میچ ایسے دیساں دیاں ٹمیاں دے وشکار ہوندے نیں جیہڑے انٹرنشنل کرکٹ کونسل دے سنگی ہوندے نیں۔ ٹیسٹ میچاں وچ ہر ٹیم دو واریاں یا اننگز کرسکدی اے تے اوور جنے چاہو کراسکدے او۔ اک ٹیسٹ میچ 5 دن دا ہوندا اے۔ پہلا ٹیسٹ میچ مارج 1877 نوں انگلینڈ تے اسٹریلیا وشکار کھیڈیا گیا اے۔ اودوں توں ہن تک 2000 میچ 11 ٹیماں دے وشکار ہوچکے نیں۔ ٹیسٹ کرکٹ دی تریخ وچ اسٹریلیا جتن وج سب توں ودھیا منی گغی اے جینے  723 میچاں وچوں 340 میچ  (47.03%) جتے نیں۔ بنگلہ دیش نے سب توں تھوڑے میج جتے نیں۔ 

ڈونلڈ بریڈمین نوں کرکٹ دا سب توں ودھیا بیٹسمین منیا گیا اے۔ جم لیکر نے 1956 وچ مانچسٹر ٹیسٹ وچ 19 وکٹاں لیاں۔ برین لارا دے 400 ٹیسٹ کرکٹ وچ سب توں چوکھا سکور اے۔

### میچ کھیڈے, جتے, ہارے ۔ ۔ ۔ ۔

### زیادھ سکور

### سب توں  تھوڑے سکور

#### کھیڈ ویلے وچ دوڑاں

#### سنچریاں
**سب توں زیادہ ٹیسٹ سنچریاں**

## اتہ پتہ
ون ڈے کرکٹ ریکارڈ

ون ڈے یا اکدن کھیڈی جانوالی کرکٹ وکھرے دیساں دیاں کرکٹ ٹیماں دے وشکار کھیڈی جاندی اے جیہڑیاں انٹرنشنل کرکٹ کونسل دیاں سنگی نیں۔ ٹیسٹ میچاں توں الٹ اک دن میچاں وچ صرف اک اننگز یا واری اک ٹیم نوں ملدی اے۔ ایس اک دن دے میج وچ اووراں دی وی حد ہوندی اے۔ اجکل ایہ حد 50 اوور اے پہلے ایہ 55 یا 60 اوور سی۔ پہلا اکدنا میج جنوری 1971 وچ انگلینڈ تے اسٹریلیا دے وشکار کھیڈیا گیا سی۔ اوس توں لے کے ہن تک 25 ٹیماں 3000 دے نیڑے اکرنے میج کھیڈ چکیاں نیں۔ 

کھیڈن والیاں ٹیماں وچ دکھنی افریقہ دا سب توں ودھیا ریکارڈ اے۔ ایہنے 483 میچاں وچوں 300 جتے نیں تے جت ٪  (64.36%) اے۔ جد کے جڑھدے افریقہ، نمیبیا، ہانگ کانگ تے امریکہ نے کوئی اکدنا میچ نہیں جتیا۔ اسٹریلیا نے لگاتار 21 میچ جتے بنگلہ دیش نے لگاتار 2 میچ ہارے نیں جد کے ورندر سہواگ دیاں 219 دوڑاں سب توں وڈا سکور اے۔ سب توں ودھیا بالنگ چامندا واس 8–19 دی اے۔ اک اوور وچ سب توں چوکھیاں دوڑاں ہرشل گبز دیاں 36 نیں جد کے سب توں تیز سنچری کورے اینڈرسن نے 36 گینداں تے بنائی۔

ہندستانی کرکٹر سچن ٹنڈلکر نے اکدنے میچاں وچ سب توں چوکھیاں 18,426 دوڑاں تے سری لنکی بالر موتیاہ مرلیدرن نے سب توں چوکھیاں وکٹاں 534 لیاں نیں۔ وکٹاں پچھے سب توں چوکھے شکار اسٹریلیا دے وکٹ کیپر ایڈم گلکرائسٹ نے کیتے تے سب توں چوکھے کیچ سری لنکی فیلڈر ماحیلا جیوردانے دے نیں۔  

### میچ جتے، ہارے۔۔۔۔

#### وڈیاں جتاں (دوڑاں نال)

#### سب توں بوتیاں دوڑاں

#### سب توں تھوڑیاں دوڑاں

* کلے بندے دے ریکارڈ
#### سب توں زیادھ سکور

#### سب توں چوکھیاں سنچریاں

#### زیادھ  ففٹیاں

#### تیز ففٹیاں

#### تیز سنچریاں

#### زیادہ جھکے

سب توں لمے چھکے مارن دا ریکارڈ شاہدآفریدی دی نا اے ، جیرا انان نے ٢٠٠٧ وچ ملبورن کرکٹ دے میدان وچ ١٦٠ میٹر  لمبا چھکا مار تے بنانا سی .

#### زیادھ چوکے

#### اک اننگز وج سب توں زیادھ چھکے

#### اک اننگز وچ سب توں زیادھ چوکے

#### چوکھیاں وکٹاں

#### ودھیا اننگز/واریاں

#### اکواری وچ 5 وکٹاں

#### چوکھے کیچ

#### سٹمپ آؤٹ

#### سب توں زیادھ میج کھیڈنوالے

### ہر وکٹ لئی لمیاں پارٹنرشپاں

## اتہ پتہ
جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم

**دکھنی افریقہ قومی کرکٹ ٹیم** دکھنی افریقہ دی کرکٹ ٹیم اے جیہڑی بدیساں نال ٹیسٹ ون ڈے تے ٹی ٹونٹی میچ کھیڈ دی اے۔ دکھنی افریقہ آئی سی سی دا ٹیسٹ تے ون ڈے وچ فل ممبر وی اے۔ 13 نومبر 2013 تک دکھنی افریقی ٹیم نیں 379 ٹیسٹ میچ کھیڈے نیں، جیناں چوں 138 جتے (36.41٪)، 127 ہارے (33.51٪) تے 114 برابر کیتے(30.08٪)۔ نال نال دکھنی افریقہ نیں 498 ون ڈے میچ کھیڈے نیں جیناں چوں 307 جتے(61.65٪)، 172 ہارے(34.54٪) تے 6 برابر کیتے(1.20٪)، ایناں وچوں 13 گیماں دا کوئی نتیجہ نئیں آیا۔ 28 اگست 2012 نوں دکھنی افریقی ٹیم پہلی ٹیم بنی جنے ٹیسٹ میچ، ون ڈے تے ٹی ٹونٹی چ 1 پہلی پوزیشن لئی اکو ویلے تے۔

دکھنی افریقہ دی کرکٹ ٹیم نیں انگلینڈ دا پھیرا 1947 چ لایا جیدے وچ کپتان تے نائب نیں 319 رن دی پارٹنرشپ بنائی۔ دکھنی افریقہ دی اپارتھیڈ پالیسی دی وجہ توں 1970 چ آئی سی سی نیں ووٹ کرکے دکھنی افریقہ نوں دوجے دیساں نال کھیڈن توں روک دتا۔ اپارتھیڈ دی پالیسی وچ دکھنی افریقہ دی کرکٹ ٹیم وچ صرف گورے کھیڈ سکدے سن حالانکہ دکھنی افیریقہ چ کالے لوک زیادہ سن۔ آئی سی سی نیں دکھنی افریقہ نوں کرکٹ کھیڈن دی اجازت 1991 چ دتی جدوں اپارتھیڈ مک گیا۔ اس دے بعد دکھنی افریقہ نیں اپنا پہلا میچ 10 نومبر 1991 نوں کلکتہ وچ بھارتی ٹیم دے خلاف کھیڈیا۔ ٹیم نیں پہلا ٹیسٹ میچ اپریل 1992 چ ویسٹ انڈیز دے خلاف کھیڈیا جیدے وچ دکھنی افریقہ 52 رن توں ہار گیا۔

دکھنی افریقہ جدوں دا دوبارہ کرکٹ کھیڈ ریا اے اوناں نیں بوت زیادہ کم نئیں دکھایا۔ اوناں کول بوت چنگے کھڈاری کھیڈدے نیں تے 3 واری اوہ سیمی فائنل تک پہنچے نیں مگر اگے نئیں جاسکے۔ 1990 دی دہائی دے آخر تے دکھنی افریقہ جگ چ سب توں بوتے ون ڈے میچ جت ریا سی۔ مگر 1996 دے ورلڈ کپ چ اوہ کواٹر فائنل چ بار ہوگۓ تے 1999 چ آسٹریلیا نال سیمی فائنل ہار گۓ۔ دکھنی افریقہ 2003 دے ورلڈ کپ چ رن ٹھیک نا گن سکے جیڑے اوناں نوں جتن لئی چائیدے سن تے اوہ گروپ سٹیجاں چ ای بار ہوگۓ۔ اوہ 2002 دی چیمپینز ٹرافی تے 2007 دے ٹی ٹونٹی ورلڈ کپ چ وی سارے کم دے میچ ہاگۓ جیدی وجہ توں اخباراں چ کافی بیستی ہوئی۔
پالک تے کج دوجے کھڈاریاں دے جان توں بعد ٹیم بوت تبدیل ہوئی۔ اج کل دکھنی افریقہ دی ٹیم دی کپتانی گریم سمتھ کردا پیا اے۔ اوہ پہلا کالا بندا اے جیڑا ساری گوریاں دی ٹیم دی کپتانی کر ریا اے۔ کالیاں دے کوٹے دی وجہ توں اور کالے کھڈاری چائیدے سن مگر 2007 چ اے پالیسی مکا دتی گئی۔ 2000 دی دہائی چ آسٹریلیا دی کرکٹ ٹیم نوں اتے لے جان آلے کئی کھڈاری جدوں ریٹائر ہوۓ تے بھارت تے انگلینڈ نال دکھنی افریقہ جگ دی سب توں چنگی ٹیم بن گئی۔ 2012 چ انگلینڈ نوں ٹیسٹ سیریز چ 2-0 ہرا کر پہلی پوزیشن لب گئی۔
کورے اینڈرسن

**کورے اینڈرسن** اک نیوزیلینڈی کرکٹر اے جیہنے اک دنی کرکٹ کھیڈن دا مڈھ انگلینڈ نال کھیڈن توں 16 جون 2013 توں رکھیا۔ 1 جنوری 2014 نوں اوہ مانتا دیاں گاشاں تے اپڑگیا جدوں ویسٹ انڈیز دے خلاف کھیڈدیاں ہویاں اوہنے 36 گینداں تے 100 دوڑاں بنایاں تے 1994 دا شاہد آفریدی دا 37 گینداں نال 1996 وچ سری لنکا دے خلاف سنچری بنان دا ریکارڈ توڑ دتا۔ اینڈرسن نے 47 گینداں تے 131 دوڑاں بنایاں جنہاں وچ 14 چھکے تے 6 چوکے سن۔

## کیرئیر دیاں کجھ جھلکیاں

## اتہ پتہ
چامندا واس

**چامندا واس** سری لنکا دا اک کرکٹر اے۔ اوہ سری لنکا دا سب توں تیز گیند کرانوالا کھلاڑی منیا گیا اے۔
اوور

**اوور** کرکٹ دی کھیڈ وچ 6 گینداں نوں کیندے نیں جیہڑیاں اک بالر کرکٹ ویہڑے وچ کرکٹ پچ دے اک پاسے توں بیٹسمین ول کراندا اے۔ 6 گینداں ہون تے امپائر 'اوور' بولدا اے جیدا مطلب اے اوور مک گیا اے۔ اگر کسے اوور وچ کوئی دوڑ نا بن سکے تے اوس اوور نوں 'میڈن اوور' کیندے نیں۔ کسے نوبال یا وائڈ ہون تے اوہ گیند فیر کرانی پیندی اے۔
وکٹ کیپر

**وکٹ کیپر** کرکٹ دی کھیڈ وچ فیلڈنگ کرنوالی ٹیم دے ایسے کھڈاری نوں کیندے نیں جیہڑا بیٹنگ کرنوالے کھڈاری دیاں وکٹاں پچھے کھڑا ہوندا اے۔ فیلڈنگ کرنوالی پوری ٹیم وچ صرف وکٹ کیپر ای دستانے تے سر تے ہیلمٹ پاسکدا اے۔

وکٹ کیپر دا اچیچا کم اے پر اک وکٹ کیپر فیلڈنگ تے بالنگ وی کرسکدا اے۔ جدوں اوہ بالنگ کردا اے تے فیر کسے ہور فیلڈر نوں وکٹ کیپری کرنی پیندی اے۔

*اک وکٹ کیپر دا کم بیٹسمین کولوں لنگھیاں گینداں نوں پھڑنا اے تاں جے بائی دا سکور نان بن سکے۔
*وکٹ کیپر بیٹسمین دے بیٹ نوں لگ کے آنوالی گیند نوں پھڑ کے اوس بیٹسمین نوں آؤٹ کرادیندا اے۔
*وکٹ کیپر کسے بیٹسمین نوں سٹمپ آؤٹ کرسکدا اے اگر اوہ کریز توں کھیڈدیاں باہر ہووے۔ اوہ وکٹاں اتے پیاں گلیاں ڈیگ دندا اے۔ اگر کسے وجہ توں گلی ڈگی ہووے تے اوہ نوں وکٹ باہر کھچنی پیندی اے۔
*جدوں گیند دور گئی ہوے تے وکٹ کیپر وکٹاں کول کھلو کے گیند بچدا اے تے اگر چانس ہووے تے بیٹسمین نوں آؤٹ وی کردیندا اے۔

ٹیسٹ میچاں وچ دکھنی افریقہ دے مارک باؤچر نوں پھنئیر وکٹ کیپر منیا گیا اے اوہنے کل 555 بیٹسمین آؤٹ کیتے۔ ونڈے میچاں وچ اسٹریلیا دے ایڈم گلکرائسٹ نے سب توں چوکھے (472) بندے آؤٹ کیتے نیں۔ 

#آنکڑے 30 جنوری 2014 تک دے نیں۔

**Notes in Table**
#آنکڑے 30 جنوری 2014  تک دے نیں۔
کرکٹ دے قنون

# اک کرکٹ ٹیم کپتان سنے 11 کھڈاریاں تے ہوندی اے۔ کھیڈ ویہڑے وچ اک ٹیم 11 کھڈاری ای اتارسکدی اے۔
# کھیڈ وچ اک وادو کھڈاری لیایا جاسکدا اے کسے پھٹڑ ہوۓ کھڈاری دی تھاں پر اوہ بیٹنگ بالنگ کپتانی تے وکٹ کیپری نہیں کرسکدا۔ اوہ پھثڑ ہوۓ بیٹسمین دی تھاں دوڑاں بنان لئی دوڑ سکدا اے یا کسے دی تھاں فیلڈنگ کرسکدا اے۔
# 2 امپائر ہوندے نیں جیہڑے کرکٹ دے قنوناں نوں چلاندے نیں تے فیصلے کردے نیں۔
# دو گنتارے ہوندے نیں جیہڑے امپائر دے اشارے تے گنتی کردے نیں۔
# کرکٹ دی گیند 8 13/16 تے 9 انچ (22.4 سینٹی میٹر تے 22.9 سینٹی میٹر) گھیر تک تے  5.5 تے 5.75  اونس (155.9 گرام تے 163 گرام) دی ہوندی اے۔ میچ وچ صرف اک گیند ورتیا جاسکدا اے۔ جے گم ہوجاوے تے فیر اوہو جیا ای ہور ورتیا جاویگا۔ ہر اننگز دے شروع وچ نواں گیند ورتیا جاندا اے۔ ٹیسٹ میچ وچ ہر 80 اوور مگروں نواں گیند ورتی دا اے۔  ٹیسٹ میچ وچ ہر 80 اووراں مگروں  فیلڈ کرنوالی ٹیم نواں گیند لے سکدی اے۔
# بلا 38 انچ (97 سینٹی میٹر) توں لما تے  4.25 انچ (10.8 سینٹی میٹر) چوڑا ہوندا اے۔ ہتھ یا بلے نوں پھڑیا دستانہ وی بلے دا حصہ منیا جاندا اے۔ بیٹ دا بلیڈ لکڑ دا ہونا چاہیدا اے (ایہ سالیکس البا دا بنیا ہوند اے)۔
#کرکٹ پچ کرکٹ ویہڑے وج مستطیل تھاں اے جیہڑی 22 گز لمی تے 10 فٹ چوڑی ہوندی اے۔  
# وکٹ تن ڈنڈیاں دی ہوندی اے جیہڑے  28 انچ اچے ہوندے نیں۔ وکٹاں کریز اتے 9 انچ تھاں دی چوڑائی توں ودھ ناں ہون تے وکٹاں اتے دو گلیاں (bails) ہوں جیہڑیاں وکٹوں توں ادھ انچ توں ودھ ناں ہون۔ گلی (bails) دی لمبائی 4 5⁄16 انچ(10.95 سینٹی میٹر)  ہووے۔ 
# جدوں کرکٹ دی بال کرائی جاندی اے تے ایہ پچ تے ٹھپہ کھاندی اے۔ بال دی چال پچ دی حال نوں دسدی اے۔
#پج نوں مینہ تے تریل توں بچان لئی ویہڑے والے لوک اوہنوں ڈھک دیندے نیں۔ گیند گلی پچ تے سکی پچ نالوں وکھرے ول نال اچھلدی اے۔
پہاڑی ٹٹیری

**پہاڑی ٹٹیری** اک پنچھی اے جیدا جوڑ ٹٹیری دے ٹبر نال اے۔ ایہناں دیاں نکیاں لتاں نیں جنہاں نال ایہ کسے شے نال لٹک سکدیاں نیں۔ ایہ زمین تے گھٹ ای اندیاں نیں۔ 

ایہ دکھنی یورپ تے ہمالیہ دیاں واسی نیں تے سیال وچ افریقہ ٹر جاندیاں نیں۔ ایہ رل کے کسے پڑی وج مورا کرکے 2 یا 3 آنڈے دیندیاں نیں۔ ایہ ہر ورے اکو تھاں تے آکے اوسے آلنے وچ انڈے دیندیاں نیں۔

## بارلے جوڑ
چانݨ گھر

**چانن گھر**  اک ایسا مینار، ٹاور یا اچا بنیا کوٹھا اے جیدے اتوں رات نوں بدلوائی ویلے چانن نکلدا اے تے سمندری جہازاں تے کشتیاں نوں راہ دسدا اے۔ ایہ سمندر، دریاواں دے کنڈے, سمندری اڈیاں تے بنایا جاندا اے تاں جے ایہدا چانن ویکھ کے سمندری جہاز سکے تے پانی وچ کسے پڑی نال ناں ٹکرا جان۔ 

thumb|کھبے|پرتگال دا اک مینارِ روشنی
thumb|ارجنٹائن دے یوشوایا وچ دنیا دے آخر وچ لائٹ ہاؤس
thumb|کھبے|275px|ڈوور کاسٹل مین اک رومی مینارِ روشنی
لائٹ ہاؤس یا روشنی دا گھر روشن مینار **مینارہ نور** ۔انگریزی (Lighthouse) لائٹ ہاؤس د‏‏ی اصتطلاح اٹھارويں صدی وچ جہاز رانی تو‏ں منسوب اے جدید ریڈیو ٹیکنالوجی تو‏ں پہلے جدو‏ں جی پی ایس سسٹم متعارف نہ ہويا سی۔بحری جہازاں د‏‏ی آمدورفت دے لئی خشکی تے تری د‏‏ی نشان دہی وچ معاونت کرنے دے لئی لائٹ ہاؤس بنائے جاندے سن (خشک ساحل ) د‏‏ی جتھے لوڑ ہُندی ا‏‏ے۔ تاکہ انہاں د‏‏ی مدد تو‏ں سمندر اُتے اپنے مقام دا علم ہو سک‏‏ے تے خطرنا‏‏ک چٹاناں علاقےآں تو‏ں بچا جا سک‏‏ے رات دے وقت یا دن نو‏‏ں جدو‏ں مطلع ابر آلود ہو تے جگہ د‏‏ی نشان دھی وجہ تو‏ں نگاہ دور تک کم نہ کر سک‏‏ے۔ انہاں معین تھ‏‏انو‏اں اُتے اُچے مینار بنا ک‏ے بالائی حصے وچ تیز روشنی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں مینار بنانے دشوار ہُندے نيں اوتھ‏ے جہاز لنگر انداز کرکے انہاں اُتے مینار بنا لئی جاندے نيں۔ گیس جلیا ک‏ے یا بجلی دے ذریعے روشنی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ تے اس رونشی نو‏‏ں شیشاں تے منعکس آئیناں دے ذریعے سیدھی کرناں وچ تبدیل کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ میناراں وچ تمیز کرنے دے لئی ایہ کرناں وکھ وکھ تواتر تو‏ں وکھ وکھ وقفاں دے بعد مشین دے ذریعے تو‏ں مینار تو‏ں باہر پھینکيت‏یاں جاندیاں نيں۔ اس طرح تو‏ں جہاز ران ہرمینار نو‏‏ں پہچان لیندے نيں بعض تھ‏‏انو‏اں اُتے پیپاں نو‏‏ں روشن کرکے مینار دا کم لیا جات ا‏‏ے۔ ایہ پیپے اک ہی جگہ تیردے رہندے نيں تے انھاں خطرنا‏‏ک مقامت دے اردگر بنھ دتا جاندا ا‏‏ے۔

thumb|کھبے| مینارِ روشنی دا طرز
thumb|کھبے|فین لینڈ دے روشنی دے میناراں دے طرز(1909ء)

## مورتاں

Image:Eddystonelighthouse.jpg|
Image:Adziogol hyperboloid Lighthouse by Vladimir Shukhov 1911.jpg|


گٹھ:بحیرات
گٹھ:جہازرانی
گٹھ:روشنی دے مینار
گٹھ:مصری ایجادات
گٹھ:یونانی ایجادات
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل

## ہورویکھو
*نیولینڈ چانن گھر
## حوالے
یونگجنگلونگ

**یونگجنگلونگ** چین چوں ملن والا ڈائینوسار دا اک نواں ٹوکرہ تے ونڈ اے۔ ایہ پہلے کریٹیشن ویلے دا اے۔  

## اتہ پتہ
اولگا برگولز

**اولگا برگولز** (16 مئی 1910 - 13 نومبر 1975) اک روسی شاعرہ سی۔ لینن گراڈ شہر دے دوجی وڈی لڑائی وج جرمن فوج دے گھیرے ویلے اوہنے لینن گراڈ ریڈیو تے لوکاں دا دل ودھائی رکھیا تے ایس گل تے اوہدی مانتا ہوئی۔

اولگا برگولز اک روسی سوانی سی۔ اوہ 16 مئی 1910 نوں اک ڈاکٹر گھر سینٹ پیٹرزبرگ وچ جمی۔ 1924 وچ پہلی واری اوہدیاں نظماں چھپیاں۔ 1940 وچ اوہ کمیونسٹ پارٹی نال رلدی اے۔ دوجی وڈی لڑائی وچ جرمن فوج نے اولگا دے شہر سینٹ پیٹرزبرگ نوں 872 دن تک گھیرے وچ رکھیا۔ اولگا اپنے شہر وج ای رئی تے روز شہر دے ریڈیو سٹیشن تے اپنے شہر رالیاں دا دل ودھاندی۔ اوہناں نون اپنیاں نظماں سناندی تے ہلہ شیری دیندی۔ اونے نظماں، کتاباں تے ڈرامے لکھے۔

اولگا برگولز 13 نومبر 1975 نوں مری۔

* کوئی اک وی نہیں بھلیا تے کچھ وی نہیں بھلایا گیا۔ (لینن گراڈ وچ مرنوالیاں دی یاد وچ بنن والی یادگار اتے لکھی گئی برگولز دی نظم دی انت لیک)

گٹھ:روس
وڈی اِلھ

**وڈی اِلھ** یا **کاݪی اِلھ** (انگریزی:**black kite**)، (*Milvus migrans*) اِلھاں دے ٹبر دا اک شکاری پنچھی اے۔ ایہ درمیانے سائز دا پنچھی اے۔

ایہ اِلھاں دے ٹبر (Accipitridae) دی سبھ توں زیادہ پائی جاݨ والی انواع سمجھی جاندی اے، حالانکہ کچھ آبادیاں نے ڈرامائی کمی یا اتار چڑھاؤ دا تجربا کیتا اے۔ 

گروپ دے دوسرے ممبراں دے برعکس، وڈیاں اِلھاں موقع پرست شکاری نیں تے ایہناں دا شکار کرن دا امکان زیادہ ہُندا اے۔ اوہ کوراک  دی تلاش وچ تھرمل وچ زیادہ وقت اُڑن تے گلائیڈنگ وچ گزادیاں نیں۔ 

وڈیاں اِلھاں یا کاݪیاں اِلھاں یوریشیا دے معتدل تے ٹروپیکل حصیاں تے آسٹریلیشیا دے کچھ حصیاں وچ وسیع پیمانے اُتے موجود نیں، معتدل خطے دی آبادی ہجرت کرن دا رجحان رکھدی اے۔ یورپی آبادی تھوڑی اے پَر جنوبی ایشیائی آبادی بہت زیادہ اے۔
 

## حوالے

گٹھ:پنچھی
گٹھ:پنجاب دے پنچھی
گٹھ:الاں
گٹھ:چیلھاں
باہمنی مینا

**باہمنی مینا** مینا دے ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ جوڑیاں یا ڈاراں وچ کھلے کھیتاں وچ دسدے نیں۔

## پسار
ایہ پنجاب، نیپال، ہندستان توں لے کے سری لنکا تک ملدا اے۔ سیال وچ ایہ سری لنکا تک جاندا اے۔ ایہدا سائینسی ناں پاگوڈارم خورے ایہدے مندراں تے پگوڈیاں اتے رہن باہجوں رکھیا گیا اے۔ ایہ رکھاں دے موریاں تے ہور بنیاں تھانواں تے آنڈے دیندیاں نیں۔

ایہد کوک لمی تے سریلی ہوندی اے جیہڑی اکدم رکدی اے۔ ایہ سکے جنگلاں تے انسانی بستیاں دے دوالے ہوندی اے۔ گلے دبوالے تھاں وی ایہنوں اچیچے پسند نیں۔

## کھان پین
فروٹ توں کیڑیاں تک ایہ ہر شے کھا جاندی اے۔

## مورتاں


Image:Brahmini Starling.jpg|
Image:Brahminy Starling (Sturnus pagodarum) at Bharatpur I IMG 5777.jpg|
Image:Brahminy Starling (Sturnus pagodarum).jpg|
Image:Pagodenstar_Sturnia_pagodarium_090501_We_107.JPG|

## بارلے جوڑ

گٹھ:پنجاب دے پنچھی
گٹھ:مینا
نیلی سری کستوری

**نیلی سری کستوری** کیڑے پھڑنے ٹبر دی اک پنچھی اے۔ ایہ بچے ہمالیہ دے تھلے پہاڑکں وچ دیندی اے تے سیال وچ دکھنی پہاڑاں وچ جاندی اے۔

## بارلے جوڑ
نیلی کستوری

**نیلی سری کستوری** کیڑے پھڑنے ٹبر دی اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی یورپ، افریقہ، لیندے تے دکھنی ایشیاء، چین تے ملائیشیاء دی واسی اے۔ ایہ 21–23 سینٹی میٹر دی ہوندی اے۔ چنج لمی پتلی۔ ایہ رومی سمندر دے جزیرہ دیس مالٹا دا دیس پنچھی اے۔

## بارلے جوڑ
دب پدی

**دب پدی** چڑی ورگا نکا جیا پنچھی اے۔

گٹھ:پنچھی
گٹھ:پاکستان دے پنچھی
گٹھ:پنجاب دے پنچھی
پدپدی

**پد پدی** یوریشیاء تے پنجاب دا اک عام پنچھی اے۔ ایہ اک پاندھی پنچھی اے جیہڑا سیال وچ افریقہ تے ایشاء ول مڑدا اے۔ ایہ اک نکا کیڑے کھانا پنچھی اے جیہنوں بلیاں تے باز شکار کردے نیں۔ ایس ونڈ دیاں اگوں تن نکیاں ونڈاں نیں۔

## وکھالہ
ایہ نکا تے موٹا پنچھی 10–12 سینٹی میٹر (4 انچ)  لما ہوندا اے۔ نر دا جوکھ  7–8 گرام تے ماھ دا  6–7 گرام ہوندا اے۔

## مورتاں

File:Phylloscopus collybita(Gollibolli)1.JPG
File:Phylloscopus_collybita_1.jpg
File:Chiffchaff (Phylloscopus collybita).jpg
File:Chiffchaff-Phylloscopus collybita.jpg
Phylloscopus collybita collybita MHNT.ZOO.2010.11.202.17.jpg |*Phylloscopus collybita collybita* 


## بارلے جوڑ

*پد پدی دیاں وڈیو 

## اتہ پتہ
ایشیائی تلیئر

**ایشیائی تلیئر** مینا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ ایس ٹبر دا یوریشیا وچ عام دسنوالا پنچھی اے۔

## وکھالہ
ایہ پنچھی 19–23 سینٹی میٹر (7.5–9.1 انچ) لما تے ایہدا پرپسار 31–44 سینٹی میٹر (12–17 انچ) ہوندا اے۔ ایہدا جوکھ 58–101 گرام اے۔ ایہدے پر لشکدے کالے جنہاں تے سال وچ کجھ چر چٹے نشان بنے ہوندے نیں۔ ایس دیاں لتاں گلابی تے چنج سیال وچ کالی تے گرمیاں وچ پیلی ہوندی اے۔
پپیہا

**چاترک** (**پپیہا**) دکھن ایشیا وچ عامَ پایا جان والا اک پنچھی اے۔ ایہہ شکل پکھوں شکرے ورگے ہندا اے۔ اس دے اڈن اتے بیٹھن دا طریقہ وی بلکل شکرے ورگا ہندا اے۔ اس لئی انگریزی وچ اسنھوں Common Hawk – Cuckoo کہندے ہن۔ ایہہ اپنا آلھنا نہیں بناؤندا اے اتے دوجے پنچھیاں دے آلھنیاں وچ اپنے آنڈے دندا اے۔ نسل کشی دور وچ نر تن سور والی آواز دہراؤندا رہندا اے جس وچ دوجا سور سبھ توں لما اتے زیادہ تیز ہندا اے۔ ایہہ سور ہولی-ہولی تیز ہندے جاندے ہن اتے اکدم بند ہو جاندے ہن اتے کافی دیر تک اویں چلدا رہندا اے؛ سارا دن، شام نوں دیر تک اتے سویرے پو پھٹن تک۔
 
**پپیہا** دکھنی ایشیاء دا ککو ٹبر دا اک عام پنچھی اے۔ ایہ شکرے نال رلدا اے۔ نسل ودھان دی رت وچ نر پپیہے دی واز دور تک سنی جاندی اے۔

## وکھالہ
ایہ اک مدھرے ناپ دا پنچھی اے۔ ایہدا رنگ کالا سانولا ہوندا اے۔
## جان پہچان

پپیہا کیڑے کھان والا اک پنچھی اے جو بسنت اتے ورکھا وچ اکثر امب دے بوٹے اتے بیٹھکے بڑی سریلی آواز وچ بولدا اے۔
جغرافیائی اختلاف ں ایہہ پنچھی کئی رنگ، روپ اتے شکل دا ملدا اے۔ اتلے بھارت وچ اس دا ڈیل ڈول اکثر کبوتر دے برابر (لگپگ 34 سمع) اتے رنگ ہلکا کالا جاں مٹمیلا ہندا اے۔ دکھن بھارت دا پپیہا شکل پکھوں اس توں کجھ وڈا اتے رنگ وچ رنگ برنگا ہندا اے۔ وکھ وکھ  تھانواں تے ہور وی کئی پرکار دے پپیاے ملدے ہن، جو شاید  شمال اتے دکھن دے پپیاے دے بیرڑا بچے ہن۔ مادہ دا رنگروپ اکثر سبھنی تھانئیں اک ہی جیہا ہندا اے۔ پپیہا درخت توں ہیٹھاں اکثر بہت گھٹ اتردا اے اتے اس اتے وی اس پرکار چھپ کے بیٹھا رہندا اے کہ انسان دی نظر کدے ہی اس اتے پیندی اے۔ اس دی بولی بہت ہی رسیلی ہندی اے اتے اس وچ کئی سوراں دا سماویش ہندا اے۔ کئیاں دے خیال مطابق اس دی بولی وچ کوئل دی بولی توں وی زیادہ مٹھاس اے۔ ہندی شاعراں مطابق اے کہ اوہ اپنی بولی وچ پی کہاں۔.۔.؟ پی کہاں ۔.۔.؟ یعنی محبوب کتھے اے؟ بولدا اے۔ اصل وچ دھیان دین توں اس دی راگمئی بولی راہیں اس واک دے اچارن دے سامان ہی آواز نکلدی لگدی اے۔ ایہہ وی پرچلت اے کہ ایہہ صرف ورکھا دی بوند دا ہی پانی پیندا اے، پیاس ہتھوں مر رہا وی ندی، تالاب وغیرہ دے پانی وچ چنج نہیں ڈبوندا۔ جدوں اسمان وچ بدل چھا رہے ہون، اس ویلے ایہہ منیا جاندا اے کہ ایہہ اس آس نال کہ شاید کوئی بوند میرے منہ وچ پے جاوے، برابر چنج کھولھے اوہناں ول اک لگائے رہندا اے۔ بہوتیاں نے تاں اتھے تک منّ رکھیا اے کہ ایہہ صرف سواتی نچھتر توں ہون والی بارش دا ہی پانی پیندا اے، اتے اگر ایہہ نچھتر ناں ورھے تاں سال بھر پیاسا رہِ جاندا اے۔

## حوالے

گٹھ:پنچھی
گٹھ:پنجاب دے پنچھی

 

## بارلے جوڑ
کوریا لڑائی چیتا تھاں

**کوریا لڑائی چیتا تھاں** ویسٹ پوٹومیک پارک، واشنگٹن ڈی سی امریکہ وچ نیشنل مال تے کوریا دی لڑائی دی اک چیتا تھاں اے۔ 

## حوالے

### بارلے جوڑ

مورتاں
کمادی ککڑ

**کمادی ککڑ**، اک پنچھی اے ۔ ایہ زیادہ تر پنجاب دے دیہی علاقیاں تے کھیتاں وچ رہندا اے ۔ ایس پنچھی نوں کمادی کاں وی کہیا جاندا اے ۔

گٹھ:پنجاب دے پنچھی
گٹھ:کاں ٹبر
یولیسس گرانٹ چیتا تھاں

**یولیسس گرانٹ چیتا تھاں** واشنگٹن ڈی سی امریکہ وچ نیشنل مال تے  یونائیٹڈ سٹیٹس کیپیٹل اگے اک چیتا تھاں اے۔ ایہ امریکی گھر دی لڑائی دے جتنوالے امریکی جرنیل تے فیر مکروں بنن والے امریکی صدر اولیسس ایس گرانٹ دی گھوڑے تے سوار بتی اے۔ 

## مورتاں

File:Grant Memorial 14.JPG|*گھڑسواراں دا ہلہ*.
File:USA-Ulysses S Grant Memorial.JPG|*گھڑ سواراں دا ہلہ*.
File:Grant Memorial 20.JPG|Detail of *Cavalry Charge* (خورے اپنی بتی).
File:Ulysses S. Grant Memorial - DSC09418.JPG|*توپاں.*

### بارلے جوڑ

مورتاں
اوول آفس

**اوول آفس** وائٹ ہاؤس امریکہ وچ امریکی صدر دا دفتر اے۔ ایہ اک گول کمرہ اے۔ ایدے دکھن ول صدر دی میز دے پچھے تن کھڑکیاں نیں تے سامنے اک اگوالی چھتی اے۔ ایہدے چار بؤۓ نیں۔

وائٹ ہاؤس تے ایس دفتر نوں جیمز ہوبان نے ڈیزائن کیتا سی۔ پہلے امریکی صدر جارج واشنگٹن ویلے ایہ بن ریا سی ایہنوں پہلی واری 1800 وج امریکی صدر جان ایڈمز نے ورتیا۔

## دنیا دے ہور آگوواں دے سرکاری دفتر

* بیلویو محل جرمن صدر دا دفتر
* 10 ڈاؤننگ سٹریٹ برطانوی وزیراعظم دا دفتر

### بارلے جوڑ

ہور مورتاں
ٹماٹر

**ٹماٹر** اک کھادا جان والا  پھل اے جیہدا جوڑ شرمائی دے ٹبر نال اے۔ ایس بوٹے دا اصل دیس دکھنی امریکہ وچ انڈیز دا پربت دھارا اے اَتے میکسیکو وچ ایہدا کھان لئی ورتن شروع ہویا۔ ہسپانوی کھوجی ایہنوں یورپ لیاۓ اَتے فیر ایہہ ساری دنیا وچ ہن ورتیا جاندا اے۔

ایہہ سالن پکان اَتے کیچ اپ بنان وچ کم آؤندا اے۔ ایہنوں کچا سلاد لئی ورتیا جاندا اے۔

## ناں
شبد ٹماٹر دنیا دِیاں بولِیاں وچ ہسپانوی بولی توں آیا اَتے جیہدے وچ ایہنوں ٹوماٹے کہیا گیا اَتے ہسپانوی وچ  ایہہ میکسیکو دی بولی ناہواٹل توں آیا۔ ناہواٹل وچ ایہنوں ٹوماٹوٹی آکھیا جاندا اے۔ 

## باہرلے جوڑ
رابن

**رابن** یورپ تے رومی سمندر دے دوالے دے تھانواں دا اک عام پنچھی اے۔ ایہ نکا اے تے کیڑے کھاندا اے۔ 

## وکھالہ
ایہ 12.5–14.0 سینٹی میٹر (5.0–5.5 انچ) لما تے نر مادھ اکو جۓ ہوندے نیں۔ ایہدی کھٹی رتی چھاتی تے مونہہ ہوندا اے۔ پراں تے اتے پچھے دا رنگ زیتونی پؤرا ہوندا اے۔ ٹڈ سانولا چٹا ہوندا اے۔

## بارلے جوڑ
مرچ

**مرچ** اک پَھݪ دا ناں اے جیہدا تعلق شرمائی ٹبّر دے ٹوکرے کیپسیکم ناݪ اے۔ ایہدا اصل دیس جنوبی امریکا سی تے پرتگیزی سمندری کھوجی ایہنوں ایشیا لَے کے آئے۔ ایہدے اچیچے سواد ایہدے وچ اک مادے کیپسیکن پاروں نیں۔ ایہہ پنجابی کھاݨیاں تے سالݨ وچ ورتی جان٘دی ہے۔

گٹھ:شرمائی
گٹھ:سبزیاں
دھتورا

**دھتورا** پھلوالا جنگلی بوٹا اے جیہدا جوڑ شرمائی دے ٹبر نال اے ۔ ایہدا پَھل گول شکل دا کنڈے دار ہُندا اے ۔
 
## ہور دیکھو
* پنجاب دے جنگلی پھل

گٹھ:زریلے بوٹے
گٹھ:دوائیاںوالے بوٹے
گٹھ:شرمائی
ایڈم گلکرسٹ

**ایڈم کریگ گلکرسٹ** (پیدائش:1971ء) اک آسٹریلوی کرکٹ مبصر تے سابق بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی تے آسٹریلیا د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے کپتان نيں۔  اوہ اک کھبے ہتھ دے بلے باز تے ریکارڈ ساز وکٹ کیپر سن جنہاں نے اپنی جارحانہ بلے بازی دے ذریعے آسٹریلیا د‏‏ی قومی ٹیم دے لئی کردار د‏‏ی نويں تعریف کيت‏ی۔ کھیل د‏‏ی تریخ وچ وڈے پیمانے اُتے وکٹ کیپر بلے بازاں وچو‏ں اک دے طور اُتے جانیا جاندا اے،  اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ وچ اک وکٹ کیپر د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں ودھ آؤٹ کرنے دا عالمی ریکارڈ گلکرسٹ دے پاس سی جداں تک کہ 2015ء وچ اسنو‏ں کمار سنگاکارا نے پِچھے چھڈ دتا تے ٹیسٹ کرکٹ وچ سب تو‏ں ودھ شکار کرنے والا سری لنکن کھلاڑی بن گیا پ‏ر ایڈم گلکرسٹ دا اسٹرائیک ریٹ ون ڈے تے ٹیسٹ کرکٹ دونے د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ دسمبر 2006ء وچ پرتھ وچ انگلینڈ دے خلاف انہاں د‏‏ی 57 گینداں د‏‏ی سنچری تمام ٹیسٹ کرکٹ وچ چوتھ‏ی تیز ترین سنچری ا‏‏ے۔ اوہ ٹیسٹ کرکٹ وچ 100 چھکے لگانے والے پہلے کھلاڑی سن ۔  انہاں د‏‏ی 17 ٹیسٹ سنچریاں تے ون ڈے وچ 16 دونے وکٹ کیپر دے اعتبار تو‏ں سنگاکارا دے بعد دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں دے پاس لگاتار عالمی کپ فائنلز (1999ء 2003ء تے 2007ء) وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 50 رنز بنانے دا منفرد ریکارڈ ا‏‏ے۔ 2007ء دے عالمی کپ فائنل وچ سری لنکا دے خلاف 104 گینداں اُتے انہاں د‏‏ی 149 رنز نو‏‏ں ورلڈ کپ د‏‏ی ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اننگز وچو‏ں اک قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔  اوہ انہاں 3 کھلاڑیاں وچو‏ں اک نيں جنہاں نے تن عالمی کپ ٹائٹل جتے نيں۔  گلکرسٹ اودو‏ں پیدل چݪݨ دے لئی مشہور سن جدو‏ں اوہ خود نو‏‏ں کدی کدی امپائر دے فیصلے دے برعکس آؤٹ تصور کردے سن ۔  اس نے اپنا اول درجہ کرکٹ ڈیبیو 1992ء وچ کیہ، انہاں دا پہلا اک روزہ بین الاقوامی میچ 1996ء وچ بھارت تے ٹیسٹ ڈیبیو 1999ء وچ ہويا  اپنے کیریئر دے دوران انہاں نے آسٹریلیا دے لئی 96 ٹیسٹ میچز تے 270 تو‏ں ودھ اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ اوہ کھیل د‏‏ی دونے شکلاں وچ آسٹریلیا دے باقاعدہ نائب کپتان سن، جدو‏ں باقاعدہ کپتان سٹیو واہ تے رکی پونٹنگ دستیاب نئيں سن تاں ٹیم د‏‏ی کپتانی کيتی۔ انہاں نے مارچ 2008ء وچ بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی، حالانکہ اوہ 2013ء تک مقامی اول درجہ کرکٹ کھیلدے رہ‏‏ے۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* ٹوئنٹی20 کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹرز د‏‏ی لسٹ
* سب تو‏ں ودھ بین الاقوامی سنچریاں بنانے والے کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم دے کپتاناں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دے سنگی

انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دے 101 کل سنگی نیں جنہاں وچوں 10 پکے نیں۔ 

## 10 پکے سنگی
بیٹسمین

**[[کرکٹ]]** دی کھیڈ وچ بلے نال کھیڈنوالے کھڈاری نوں جیہڑا کریز تے کھلوکے بالر دی کرائی گئی بال نوں بلا ماردا اے اوہنوں بیٹسمین کیندے نیں۔ کھیڈن دے کم نون بیٹنگ کیندے نیں۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:کرکٹ
ڈبکنی

**ڈبکنی** سجرے پانی وچ چبی مارن والے  پنچھیاں دی اک ٹولی تے ٹبر اے۔ ایہ سیال وچ اپنی تھاں چھڈ کے بدیساں ول جاندے نیں تے سمندراں وچ وی کج رکدے نیں۔ ایس ٹبر وچ 22 ونڈاں نیں۔

## وکھالہ
ڈبکنی مدرے توں نکے ناپ دے پنجھی نیں۔ ایہناں دے پنجیاں وچ جھلی ہوندی اے تے ایہ ودھیا تارو تے ڈبکی لاسکدے نیں۔ ایہ پر پیر پچھے ہون باہجوں سکے تے ایناں تیز نہیں نس سکدے۔ ایہناں دے پر نکے ہوندے نیں، کج ونڈاں اڈن توں بچیاں نیں تے دکھنی امریکہ دیاں دو ونڈاں تے بالکل ای نئیں اڈدیاں۔ کسے ڈر دے ہون تے ایہ اڈن نسن دے بجاۓ پانی وج ڈبکی لاندیاں نیں تے بطخاں نالوں گھٹ ڈراکل نیں۔

ایہناں دے ناپ وکھرے نیں۔ ٹھمنی ڈبکنی 120 گرام (4.3 اونس) تے 23.5 سینٹی میٹر (9.3 انچ) دی تے وڈی ڈبکنی 1.7 کلو (3.8 پاؤنڈ) تے 71 سینٹی میٹر(28 انچ) دی اے۔

## ونڈاں

* نکی ڈبکنی
* اسٹریلیشی ڈبکنی
* مڈغاسکر ڈبکنی
* الاوترا ڈبکنی
* ٹھمنی ڈبکنی
* ڈبکھڑبی چنج ڈبکنی
* اٹیٹلان ڈبکنی
* رولینڈ ڈبکنی
* ٹیٹیکاکا ڈبکنی
* چاندی سری ڈبکنی
* نیوزیلینڈ ڈبکنی
* لال تؤنوالی ڈبکنی
* کلغیوالی_ڈبکنی
* سر پھمنی ڈبکنی
* کالی تؤنوالی ڈبکنی
* کولمبی ڈبکنی
* انکا ڈبکنی
* جونین ڈبکنی
* ٹوپیوالی ڈبکنی
* لیندی ڈبکنی
* کلارک ڈبکنی

## بارلے جوڑ
تار پوچھلا میناکن

**تار پوچھلا میناکن** دکھنی امریکہ دا اک پنچھی اے جیدا جوڑ میناکن ٹبر نال اے۔

## بارلے جوڑ
* http://ibc.lynxeds.com/species/wire-tailed-manakin-pipra-filicauda
* ٹکٹ تے
لالسرا میناکن

**لالسرا میناکن** دکھنی امریکہ دا اک پنچھی اے جیدا جوڑ میناکن ٹبر نال اے۔

گٹھ:میناکن
دس گلاں

دس گلاں یہودی مت وچ پیغمبر موسا نوں خدا ولوں ٹلہ سینائی تے یہودی لوکاں لئی دسیاں گیاں گلاں نیں جیہڑیاں یہودی مت دا مڈھ نیں۔ ایہ بائبل وچ وی ہے نیں۔ ایہ دس گلاں ایہ نیں:

# میں ای بواڈا اک خدا واں۔
# تسیں کدے میرے نال کسے ہور نوں نہیں رلاؤ گے
#تسیں کدے کسے ہور دی پوجا نہین کروگے۔
#تسیں کدے میرا نان ایوین ای نہیں لووگے۔
#سبت نوں چیتے وج رکھو گے تے پوتر منو گے۔
#اپنے پیو تے ماں دی آدر کروگے۔
#کسے نوں ماروکے نہیں۔
#زنا نئیں کروگے۔
#چوری نئیں کروگے۔
#اپنے گوانڈی دے خلاف چوٹھی گوائی نئیں دیوگے تے ناں ای تسیں اپنے گوانڈی دے گھر تے ٹبری تے اکھ رکھوگے۔

گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
ہیپسبرگ پیڑاں

**ہیپسبرگ پیڑاں** انگلینڈ دی کاؤنٹی نارفوک وچ پرانے انساںاں دیاں پیڑاں دے نشان سن جیاڑے 2013 نوں لبھے۔ ایہ ہن نہیں رۓ جے سمندری جھلان نے مٹادتے نیں۔ ایہ سوچ اے جی پلائسٹون ویلے (2,588,000 توں 11,700 ورے) دے نیں۔ ایہ مئی 2013 وج لبھے سن۔ 7 جنوری 2014 نوں ایہ سدک دتا گیا جے ایہ 8 لکھ ورے توں وی پرانے نیں۔ ایہ افریقہ توں باہر توں لبھے نیں۔

* لاٹولی پیڑاں
نکی ڈبکنی

**نکی ڈبکنی** پانی پنچھیاں دے اک ٹبر ڈبکنی دی سنگی اے۔

## بارلے جوڑ
ایشز

**ایشز** کرکٹ دی کھیڈ وچ انگلینڈ تے اسٹریلیا دے وشکار ہونوالے ٹیسٹ میچاں دی سیریز یا سلسلے نوں جتنوالی ٹیم دے انعام نوں کیندے نیں۔ ایہناں میچاں دے سیریز دا آخری سلسلہ جتنوائی ٹیم کول ایہ انعام ہوندا اے۔ برابر ہون تے ایہ فیر پرانی جتنوالی ٹیم کول ای انعام ریندا اے۔

اسٹریلیا تے انگلینڈ دے ٹیسٹ میچاں نوں ایشز آکھن دا رواج 1882 وچ ایہناں دو دیساں وچ 1882 نوں اوول دی تھاں تے ہونوالے میچ مگروں برطانوی اخبار سپورٹس ٹائمز نے پایا جدوں اسٹریلیا نے انگلینڈ نوں ہرا دتا۔ اخبار نے لکھیا جے انگریزی کرکٹ نوں ساڑ دتا گیا اے تے سوآ اسٹریلیا لجائی جاؤگی۔ ایس سوآ نون اودوں مانتا ملی جدون ایہدے نال ای اسٹریلیا وج کھیڈی جانوالی سیریز توں پہلے انگریزی ٹیم کپتان نے ایہ سوں کھادی جے اوہ ایس سوآ نوں واپس لیان گے۔

1882-83 دی سیریز جتن تے میلبورن دیاں سوانیاں نے جنہاں وچوں اک سوانی فلورنس مرفی وی سی اک نکا جیا مرتبان انگریزی ٹیم دے کپتان آئیو بلیگ نوں دتا جیدے وچ سوآ سی۔ ایہناں نوں اسٹریلی کرکٹ دی سوآ آکھیا گیا۔ فلورنس مرفی نے فیر انگریزی ٹیم دے کپتان نال ویاہ وی کیتا۔ ایہ مرتبان کوئی سرکاری انعام نہیں سی۔ 1927 وچ بلیگ دے مرن تے ایہ مرتبان اوہدی ٹبری نے میریلیبون کرکٹ کلب نوں دے دتا۔

ایشز سیریز وچ 5 میچ کھیڈن دا رواج اے۔ ایہ سیریز واری واری انگلینڈ تے اسٹریلیاوچ گھٹو گھٹ 4 وریاں وچ اکواری ہوندی اے۔

## بارلے جوڑ

ایشز ویب سائٹ

گٹھ:کرکٹ
میریلیبون کرکٹ کلب

**میریلیبون کرکٹ کلب** اک کرکٹ کلب اے جیہڑا 1787 وچ لندن انگلینڈ وچ بنیا۔ ایہدا گھر لندن وج لارڈز کرکٹ گراؤنڈ اے تے ایہنے ای 1788 وچ ای کرکٹ دے قنون بناۓ تے اوہناں وچ تبدیلی وی ایہ ای لے کے آندا اے۔ ایہدی اپنی ٹیم اے۔

## بارلے جوڑ

ویب سائٹ

گٹھ:کرکٹ
لارڈ کرکٹ گراؤنڈ

**لارڈ کرکٹ گراؤنڈ** لندن وچ 187 دا بنیا اک کرکٹ ویہڑہ اے۔ ایہ سینٹ جان وڈ لندن وج اے. کرکٹ دی دنیا وچ ایہ اک مانتا والا ناں اے۔ ایہ میریلیبون کرکٹ کلب دا گھر اے۔ ایہنوں کرکٹ دا گھر منیا جاندا اے تے ایتھے ای کرکٹ دا اک میوزیم وی ہے۔ ایتھے 28،000 لوک بیٹھ سکدے نیں۔ ایتھے پہلا ٹیسٹ میچ 21 جولائی 1884 نون ہویا سی۔ پہلا ونڈے 26 اگست 1972 نون ہویا سی۔

## بارلے جوڑ

ویب سائٹ

گٹھ:کرکٹ
ٹرینٹ برج

**ٹرینٹ برج** ویسٹ برج نوٹنگھم شائر انگلینڈ وچ اک کرکٹ ویہڑہ اے۔ 

## بارلے جوڑ

 ویب سائٹ
ہیڈنگلے سٹیڈیم

**ہیڈنگلے سٹیڈیم** لیڈز وچ 1890 دا بنیا اک کرکٹ ویہڑہ اے۔ ایتھے 20،000 لوک بیٹھ سکدے نیں۔ 

## بارلے جوڑ

 ویب سائٹ
اولڈ ٹریفورڈ کرکٹ گراؤنڈ

**اولڈ ٹریفورڈ کرکٹ گراؤنڈ** مانچسٹر انگلینڈ وچ وچ 1857 دا بنیا اک کرکٹ ویہڑہ اے۔

## بارلے جوڑ

ویب سائٹ

گٹھ:کرکٹ
ٹونٹی20 کرکٹ ریکارڈ

## ٹیم ریکارڈ

### Overall results

*The win percentage excludes no results and counts ties as half a win*Updated: 25 January 2014

گٹھ:کرکٹ
سینٹ (امریکی سکہ)

**سینٹ** اک امریکی سکہ اے۔ اک امریکی ڈالر وچ 100 سینٹ ہوندے نیں۔ 1909 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے امریکی صدر ابراہام لنکن دی مورت بنی ہوندی اے۔ ایہ اوہدے جمن دیہاڑ دے 100 ورے ہون تے بنن لگیا۔ ایہدے دوجے پاسے لنکن میموریل بنیا ہویا۔ ایہنوں پینی وی کیندے نیں۔

## بارلے جوڑ

سینٹ دی بنتر
ڈائم

**ڈائم** اک امریکی سکہ اے۔ اک امریکی ڈالر وچ 10 ڈائم ہوندے نیں۔ایہدے سامنے والے پاسے تے امریکی صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ دی مورت بنی ہوندی اے۔

## بارلے جوڑ
پتر چڑی

**پتر چڑی** نکے پنچھیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ یوریشیاء دا کیڑے کھانا ٹبر اے۔ ایہناں دے پنچھیاں دے اتلے پر ہرے تے تھلویں پر پیلے، ہلکے پیلے یا ہلکے پؤرے ہوندے نیں۔ پوچھل ایڈی لمی نئیں ہوندی تے پر 12 پر ہوندے نیں۔ 

* پد پدی
ہری پیلی چڑیاں

**ہری پیلی چڑیاں** پتر چڑی ٹبر دے پنچھیاں دا اک ٹوکرہ اے۔ ایہناں دے اتلے پر ہرے تے تھلویں پر پیلے ہوندے نیں۔  

## بارلے جوڑ
ایچ‌ایم‌ایس پنجابی

**ایچ‌ایم‌ایس پنجابی** برطانوی شاہی سمندری فوج دا لڑاکا سمندری جہاز سی۔ ایہ دوجی وڈی لڑائی وچ شریک سی تے اک ہور برطانوی سمندری جہاز نال ٹکر کھا کے ڈب گیا۔

ایچ‌ایم‌ایس پنجابی 18 دسمبر 1937 نوں بنا کے سمندر وج اتاریا گیا تے 23 مارچ 1939 نون ایہ سمندری فوج وچ رلایا گیا۔ ایس نوں برطانیہ دی راکھی کرنوالے سمندری بیڑے وج پایا گیا۔ ایس دے کماں وچ پن ڈبیاں تے اکھ رکھنا تے سمندری جہازاں دے قافلیاں دی راکھی کرنا سی۔ 

1 مئی 1942 نوں ایہ اک وڈے برطانوی سمندری جہاز کنگ جارج نال ٹکرا کے ڈب گیا ۔

ایہدا ناں پنجاب دے ناں تے رکھیا گیا سی ۔

گٹھ:برطانوی راج
گٹھ:سمندر
گٹھ:جہاز
گٹھ:ہوائی جہاز
انٹرنیٹ ریڈیو

**انٹرنیٹ ریڈیو** ایسا ریڈیو اے جیہڑا انٹرنیٹ توں بولدا اے۔ انٹرنیٹ ریڈیو تے خبراں، گانے، کھیڈاں تے موسیقی دے پروگرام کیتے جاندے نیں۔
کیڑے پھڑنے

**کیڑے پھڑنے**  نکے پنچھیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ ایشیاء، افریقہ تے یورپ دے واسی نے تے ہوا وچ ای اڈدے کیڑے پھڑدے نے جس باہجوں ٹبر دا ایہ پنجابی ناں اے۔
* نیلی کستوری
* کالا تھرتھرا
* نیلگری کیڑے پھڑنا
## مورتاں


Image:Anthipes monileger.jpg|
Image:Cinclidium leucurum male - Ang Khang.jpg|
Image:Sunda forktail.jpg|
Image:45-090506-black-eared-wheatear-at-Ipsilou-Monastery-.jpg|

## بارلے جوڑ
کالی چڑی

**کالی چڑی**  کیڑے پھڑنے ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی ایشیاء وچ عام اے تے نیپال توں لے کے سری لنکا تے بنگلہ دیش توں لے کے پاکستان وچ ایہ ملدا اے۔ اتلے پاسے دے نر پؤرے کالے ہوندے نیں جد کے دکھن ول ایہ گوڑے کالے رنگ دے ہوندے جاندے نیں۔ ایہ عام کھلی تھاں، کسی نکے رکھ یا جھاڑی یا پڑی اتے بیٹھے ہوندے نیں۔ ایہدی لمی تے اتے نون اٹھی پوچھل تے تھلے دے پؤرے پر ایہنوں ویکھنا اسان کردے نیں۔ 

## مورتاں


Image:Indian Robin Sultanpur.jpg|
Image:Saxicoloides fulicatus -Pune, Maharashtra, India -male-8.jpg|
Image:Indian Robin (F) I-Haryana IMG 8045.jpg|
Image:Indian Robin (Saxicoloides fulicata)- Male with feed for Immature W IMG 8064.jpg|

## بارلے جوڑ
ٹٹیری

**ٹٹیری** اک پنچھی دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں سو دے نیڑے ونڈاں نیں۔ ایہناں نوں ان پیرے پنچھی وی کہ سکدے آں۔

## بارلے جوڑ
اِلھاں

**اِلھاں** شکاری پنجھیاں د اک ٹبر اے ۔ ایہناں دے شکار وچ کیڑیاں توں لے کے درمیانے ناپ دے تھݨ دار جانور اوندے نیں ۔ کش مردار کھاندے نیں تے کش پَھل ۔ ایس ٹبر وچ باز، گرجھ، الھ، شکرا شامل نیں ۔

## ونڈاں
* گنجا عقاب
* شکرا
* چٹی اِلھ
* براہمݨی اِلھ 
* گرجھ
* سنرس گدھ
* سنہری عقاب
* وڈی اِلھ
* راج گدھ

## باہرلے جوڑ

گٹھ:الاں
گٹھ:پنچھی
کواٹر ڈالر (امریکی سکہ)

**کواٹر ڈالر** اک امریکی سکہ اے۔ اک امریکی ڈالر وچ 4 کواٹر ڈالر ہوندے نیں۔ 1932 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے امریکی صدر جارج واشنگٹن دی مورت بنی ہوندی اے۔

## بارلے جوڑ
سینٹ دی بنتر