انسان دے چاند اُتے اترنے توں متعلق اختلافی نظریات

۲۱ جولائ‏ی ۱۹۶۹ء نو‏‏ں دنیا دے کئی ملکاں وچ live TV اُتے امریکا نے اپنے دو خلانورداں نو‏‏ں چاند دی سطح اُتے اترتے ہوئے دکھایا تے ۵۰ کروڑ لوگاں نے اسنو‏ں دیکھیا۔ لیکن کچھ ہی سالاں وچ خود امریکا وچ اس گل اُتے شک و شبہ ظاہر کیتا جانے لگیا کہ کیتا واقعی انسان چند اُتے اُتریا سی ؟ 
۱۵ فروری ۲۰۰۱ء نو‏‏ں Fox TV Network تو‏ں نشر ہونے والے اک ایسے ہی پروگرام دا نام سی ?Conspiracy Theory: Did We Land on the Moon۔ ایہ نشریات ۱۹ مارچ نو‏‏ں دوبارہ نشر کيتی گئی۔

[thumb|250px| [Buzz Aldrin تے نیل آرمسٹرانگ دی چند اُتے اترنے تو‏ں پہلے دی تصویر جو ناسا نے جاری کیتی سی۔ کچھ لوگاں دا خیال اے کہ ایسی ہی فلماں بنا ک‏ے چند اُتے اترنے دا ڈراما رچایا گیا ا‏‏ے۔ ]]
## وجوہات
امریکا دے ایٹمی ہتھیار روس دے ایٹمی ہتھیاراں تو‏ں زیادہ بہتر تے چھوٹے سائز دے سن اس لئی انہاں نو‏ں میزائلاں وچ استعمال کرنے دے لئی چھوٹے راکٹاں دی ضرورت پڑتی سی۔ اس دے برعکس روسیاں نو‏‏ں اپنے بھاری ایٹمی ہتھیاراں دے لئی بہت وڈے راکٹاں دی ضرورت سی تے اس وجہ تو‏ں روسی راکٹ سازی وچ امریکا تو‏ں کدرے آگے نکل گئے۔ امریکا نو‏‏ں شدید خطرہ سی کہ نہ صرف اس دے علاقے روسی ایٹمی ہتھیاراں دی زد وچ نيں بلکہ سرد جنگ دی وجہ تو‏ں شروع ہونے والی خلائی دوڑ وچ وی انہاں نو‏ں مات ہونے والی ا‏‏ے۔ جنگ ویتنام وچ ناکامی دی وجہ تو‏ں امریکیاں دا مورال بہت نچلی سطح تک آ چکيا سی ۔
## روسی خلائی برتری
پہلا مصنوعی سیارہ خلا وچ بھیجنے دے معاملے وچ روس نو‏‏ں سبقت حاصل ہو چک‏ی سی جدو‏ں اس نے ۴ اکتوبر ۱۹۵۷ء نو‏‏ں Sputnik 1 نو‏‏ں کامیابی دے نال زمین دے مدار وچ بھیجیا۔ روس ۱۹۵۹ء وچ بغیر انسان والے خلائی جہاز چند تک پہنچیا چکيا سی ۔
۱۲ اپریل ۱۹۶۱ء نو‏‏ں روسی خلا نورد یوری گاگرین نے ۱۰۸ منٹ خلا وچ زماں دے گرد چکر کاٹ کر خلا وچ جانے والے پہلے انسان دا اعزاز حاصل کیتا۔ ۲۳ دن بعد امریکی خلا نورد Alan Shepard خلا وچ گیا مگر اوہ مدار تک نئيں پہنچ سکا۔ انہاں حالات وچ قوم دا مورال بڑھانے دے لئی صدر کینڈی نے ۲۵ مئی ۱۹۶۱ء وچ ایہ دعویٰ کیتا سی کہ اسيں اس دہائی وچ چاند اُتے اتر کر بخیریت واپس وی آجان گے۔
بوہت سارے لوگاں دا خیال اے کہ دہائی دے اختتام اُتے وی اسنو‏ں پورا کرنا امریکا دے لئی ممکن نہ سی اس لئی عزت بچانے تے برتری جتانے دے لئی جھوٹ دا سہارا لینا پيا۔ امریکا دے اک راکٹ ساز ادارے وچ کم کرنے والے شخص Bill Kaysing دے مطابق اس وقت انسان بردار خلائی جہاز دے چند تو‏ں بہ سلامت واپسی دے امکانات صرف ۰٫۰۱۷٪ سن ۔ اس نے اپولو مشن دے اختتام دے صرف دو سال بعد یعنی ۱۹۷۴ء وچ اک کتاب شائع دی جس دا نام سی We Never Went to the Moon: America's Thirty Billion Dollar Swindle

۳ اپریل ۱۹۶۶ء نو‏‏ں روسی خلائی جہاز Luna 10 نے چند دے مدار وچ مصنوعی سیارہ چھڈ دے امریکیو‏ں اُتے ہور برتری ثابت کر دتی۔

## ڈراما

۲۱ دسمبر ۱۹۶۸ء وچ NASA نے Apollo 8 دے ذریعے تن خلا نورد چند دے مدار وچ بھیجے جو چند دی سطح اُتے نئيں اترے۔ غالباً ایہ NASA دا پہلا جھوٹ سی تے جدو‏ں کسی نے اس اُتے شک نئيں کیتا تو امریکا نے پوری دنیا نو‏‏ں بے وقوف بناندے ہوئے انسان دے چند اُتے اترنے دا ایہ ڈراما رچایا تے لندن دے اک اسٹوڈیو وچ جعلی فلماں بنا ک‏ے دنیا نو‏‏ں دکھا دتیاں اپولو ۱۱ جو ۱۶جولائ‏ی ۱۹۶۹ء نو‏‏ں روانہ ہويا سی درحقیقت اٹھ دن زمین دے مدار وچ گردش کر دے واپس آ گیا۔ 
۱۹۹۴ء وچ Andrew Chaikin دی چھپنے والی اک کتاب A Man on the Moon وچ دسیا گیا اے کہ ایسا اک ڈراما رچانے دی بازگشت دسمبر ۱۹۶۸ء وچ سنی گئی سی۔

## اعتراضات

چند تک پہنچنے دے لئی انساناں نو‏‏ں وان ایلن ریڈیئشن بیلٹ (Van Allen radiation belts) تو‏ں گزرنا پیندا اے جو صحت دے لئی سخت خطرہ بن سکدیاں نيں۔ زمین دے قریبی مداراں وچ جانے دے لئی انہاں خطرناک تابکار بیلٹ وچو‏ں نئيں گزرنا پیندا۔ اس دے باوجود زمین دے بہت نزدیک خلائی مداراں وچ جانے دے لئی انسان تو‏ں پہلے جانوراں نو‏‏ں بھیجیا گیا سی تے پوری تسلی ہونے دے بعد انسان مدار وچ گئے۔ لیکن حیرت دی گل اے کہ چند جیسی دور دراز جگہ تک پہنچنے دے لئی پہلے جانوراں نو‏‏ں نئيں بھیجیا گیا تے انساناں نے براہ راست ایہ خطرہ مول لے لیا۔ 
کچھ لوگ ایہ اعتراض وی کردے نيں کہ جے انسان چند اُتے پہنچ چکيا سی تو ہن تک تو اوتھ‏ے مستقل قیام گاہ بن چک‏ی ہُندی مگر معاملہ برعکس اے تے چند اُتے جانے دا سلسلہ عرصہ دراز تو‏ں کسی معقول وجہ دے بغیر بند پيا ا‏‏ے۔ جے ۱۹۶۹ء وچ انسان چند اُتے اتر سکدا اے تو ہن ٹیکنولوجی دی اِنّی ترقی دے بعد اسنو‏ں مریخ اُتے ہونا چاہیے سی مگر ایسا نئيں ا‏‏ے۔ ناسا دے مطابق دسمبر ۱۹۷۲ء وچ اپولو ۱۷ چند اُتے جانے والا آخری انسان بردار خلائی جہاز سی ۔
ناسا نے انسان دی چند اُتے جو تصویراں تے ویڈیو دکھائیاں سن انہاں وچ کدی آسمان اُتے کوئی ستارہ نظر نئيں آیا۔ چونکہ چند اُتے کرہ ہوائی نئيں اے اس لئی اوتھ‏ے دن نو‏‏ں وی تارے نظر آنے چاہیئں۔

## گمشدہ ٹیپ
چند اُتے انسان دی پہلی چہل قدمی دی فلم دا سگنل دنیا تک ترسیل دے بعد slow scan television -SSTV فارمیٹ اُتے اینالوگ Analog ٹیپ اُتے ریکارڈ کیتا گیا سی ۔ انہاں ٹیپ اُتے ٹیلی میٹری دا ڈیٹا وی ریکارڈ سی ۔ عام گھریلو TV اس فارمیٹ اُتے کم نئيں کردے اس لئی ۱۹۶۹ء وچ اس سگنل نو‏‏ں نہایت بھونڈے طریقے تو‏ں عام TV اُتے دیکھے جانے دے قابل بنایا گیا سی ۔ ہن ٹیکنولوجی اِنّی ترقی کر چک‏ی اے کہ ایسے سگنل نو‏‏ں صاف ستھری تے عام TV اُتے دیکھنے دے قابل تصویراں وچ بدل دے۔ جدو‏ں ناسا تو‏ں SSTV دے اصلی ٹیپ منگے گئے تو پتہ چلا کہ اوہ ٹیپ دوبارہ استعمال وچ لانے دے لئی مٹائے جا چکے نيں تے Nasa اج تک اصلی ٹیپ پیش نئيں کر سکا ا‏‏ے۔

## گمشدہ ڈرائنگ
چند اُتے جانے تے اوتھ‏ے استعمال ہونے والی مشیناں دے بلیو پرنٹ تے تفصیلی ڈرائنگز وی غائب نيں۔
## ناسا دی تردید
ناسا ہمیشہ ایسے اعتراضات دی تردید کردی آئی ا‏‏ے۔ 
۲۰۰۲ء وچ ناسا نے James Oberg نامی شخص نو‏‏ں پندرہ ہزار ڈالر اس گل اُتے انعام دتے کہ اس نے چند اُتے پہنچنے نو‏‏ں ناسا دا ڈراما کہنے والےآں دے اعتراضات دا نقطہ بہ نقطہ جواب دتا۔ 
غالباً ایسی ہی کسی وجہ تو‏ں Myth Busters دی سیریل وچ ایسے اعتراضات نو‏‏ں غلط ثابت کیتا گیا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* خلائی ملبہ
* اسکیپ ولاسٹی
* ڈیسپشن پوائنٹ

## حوالے

## بیرونی ربط
* [کیہ انسان کدی [چند] اُتے اتریا؟ حصہ اول]
* [کیہ انسان کدی [چند] اُتے اتریا؟ حصہ دوم]
* [کیہ انسان کدی [چند] اُتے اتریا؟ حصہ سوم]
* [کیہ انسان کدی [چند] اُتے اتریا؟ حصہ چہارم]
* [کیہ انسان کدی [چند] اُتے اتریا؟ حصہ پنجم]
* [کیہ انسان کدی [چند] اُتے اتریا؟]
* but about the moon, was NASA really full of horseshit?
* Did Elon Musk just confirm that the moon landings were faked?

گٹھ:تکذیب
گٹھ:جعلی تاریخ
گٹھ:نظریات سازش
گٹھ:فلکیات