open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سورہا تال

**سرہا**، مقامی طور 'تے **سرہا تال** بھارت وچ اتر پردیش دے بلیا ضلعے وچ اکّ قدرتی جھیل اے۔ ایہہ اکّ انڈاکار سائز دی جھیل اے  جسدا رقبہ 34.32 اے km 2   گنگا ندی دے نال بلیا شہر توں اتر ول 17 کلومیٹر دور اے ۔

جغرافیائی طور 'تے سرہا گنگا دے حاشیے دے نال مدھ گنگا دے میداناں وچ  اے۔  ایہہ گنگا دے گھمن اتے اکّ تنگ آؤٹلیٹ لئی اسدا مول کارن اے کٹھار نالہ اس نوں ندی نال جوڑدا اے اتے مکھ آؤٹپھلو چینل اے۔  جھیل دا کھیتر موسمی تبدیلی دے ماتحت اے اتے جھیل ہر سال اگست-ستمبر دے مہینے وچ مانسون دی بارش دوران ودھ توں ودھ پھیل جاندی اے۔ ایہہ جھیل اپنے پانی نوں کٹھار نالہ راہیں گنگا ندی وچ چھڈدی اے۔ کئی وار گنگا اتے سریو ندیاں وچ تیز ہڑھاں دوران کٹھار نالے دا وہاء الٹ جاندا اے۔ سورا تال تریخی طور 'تے پرواسی اتے دیسی پنچھیاں دی قسم لئی مشہور رہا اے۔ اسنوں 1991 وچ برڈ سینچوری اعلان کیتا گیا سی 

روائتی طور 'تے سرا تال دے ماحول نوں چولاں دی کاشت اتے مچھیاں پھڑن لئی چنگی طرحاں اپنایا گیا اے پر کھیتر دی بنیادی مسئلہ بہت زیادہ آبادی اے جو جھیل دے نال-نال جھیل دے پانی 'تے بہت زیادہ دباء پاؤندی اے۔ بیسن وچ چھوٹیاں جھیلاں نوں گھیرن لئی کجھ غیرملکی پرجاتیاں دی وی رپورٹ کیتی گئی اے۔ مطالعے نے پانی دی گنوتا دیاں ستھر خاصیتاں دکھائیاں ہن۔ 

## حوالے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
راجہ کا تال

**راجا کا تال** 1707 وچ مہاراجہ چھترسال دے پوتے، سپہ سالار ولوں بنایا گیا اکّ بھنڈار اے۔ اس نوں مقامی طور 'تے بارا تال وجوں جانیا جاندا اے۔ 

ایہہ شہر نیشنل ہائیوے 19 (بھارت) 'تے واقع اے۔ اس نگر دی آبادی 10000 توں ودھ اے۔

راجا کا تال وچ ساریاں جدید سہولتاں مہیا ہن۔

کنیکٹیوٹی NH 19 اتے آگرہ توں دوری 35 کلومیٹر یمنا ایکسپریس وے 25 کہ.می اتے بھارتی ریلوے نال جڑو۔ ہاوڑا-دلی مین لائن

اس قصبے وچ سبھ توں وڈا گلاس پیداوار صنعت اے .. دنیا بھر دے دیساں توں کم نریات.

بادشاہ دا محل - راجے دا تال ہیرانگن توں لگبھگ 2 کلومیٹر دی دوری 'تے واقع اے، راجے دی تال نوں فروزآباد؉   گجت ولوں راجا ٹوڈرمل ولوں بنوایا گیا سی، جو کہ بادشاہ اکبر دے نوراتیاں وچوں اکّ سی، جس نوں لال پتھر دے کنڈھے 'تے بنایا گیا سی۔ آگرہ روڈ۔ تال سوآمی ٹوڈرمل نوں یاد کردی اے، اس تال بارے اکّ دلچسپ حقیقت ایہہ اے کہ تال دے وچکار اکّ پتھر دا بنیا پتھر اے، جو کہ اکّ بنھ دے پل ولوں پہنچیا جا سکدا اے، پر حال وچ، ایہہ کندھ ناماتر لمی تال ناماتر دکھائی دیندی اے اتے ایہہ سبھ توں ودھ گھر بن گئے ہن پر کتے لال کاکری۔ 

ایہہ پنڈ اٹھ-پریا (زمیندار ) دے پروار دی سنتان اے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
رام گڑھ تال جھیل

**رامگڑھ تال** گورکھ پور، اتر پردیش، بھارت وچ اکّ جھیل اے۔ 1970 وچ، اس دے سبھ توں وڈے سائز وچ، جھیل نے  دے گھیرے دے نال  دے کھیتر نوں کور کیتا۔ । اج، ایہہ لگبھگ  نوں کور کردا اے۔ 

ایہہ منیا جاندا اے کہ رامگڑھ نام دا اکّ پنڈ سی جو اکّ آفت کارن ڈھیہہ گیا، اکّ وڈا ٹوآ بن گیا جو آخرکار پانی نال بھر گیا۔ 

## اتہاس
اتہاسکار اتے لکھاری راجبلی پانڈے دے مطابق، گورکھ پور   نوں چھیویں صدی عیسیٰ مشرق وچ رامگرام کیہا جاندا سی ایہہ رامگرام وچ سی جتھے کولیئن لوکراج دی قیام کیتی گئی سی۔ اس ویلے دوران، راپتی ندی موجودہ رامگڑھ تال دے تھاں توں لنگھدی سی۔ حالانکہ، بعد وچ راپتی ندی دی سمت بدل دتی گئی سی، اتے رامگڑھ تال اس دے اوشیشاں توں ہوند وچ آیا سی۔ 

ایہہ جھیل گورکھ پور   دے اگھے زمیدار رائے کملاپتی رائے دے قبضے ہیٹھ سی۔ زمینداری دے دمن توں بعد، اس نوں بھارت سرکار نے اپنے قبضے وچ لے لیا سی، حالانکہ رامگڑھ تال دا کجھ حصہ اج وی رائے پروار دے قبضے وچ اے۔

## حوالے

## باہری لنک

* رامگڑھ تال
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
دلی میٹرو

**دہلی میٹرو** (، ) دہلی میٹرو ریل کارپوریشن د‏‏ی طرف تو‏ں دہلی میٹرو ریل اک وڈے پیمانے اُتے ریپڈ ٹرانزٹ (فوری ٹرانزٹ) نظام اے جو دہلی دے کئی علاقےآں وچ سروس فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اس دا آغاز 24 دسمبر 2002ء نو‏‏ں ہويا۔ اس ٹرانسپورٹ نظام د‏‏ی ودھ تو‏ں ودھ رفتار 80 کلومیٹر / گھنٹہ (50 میݪ / گھینٹے) رکھی گئی اے تے ایہ ہر اسٹیشن اُتے تقریباً 20 سیکنڈ رکدی ا‏‏ے۔ تمام ٹریناں د‏‏ی تعمیر جنوبی کوریا د‏‏ی کمپنی روٹیم (ROTEM) نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ دہلی د‏‏ی آوا جائی سہولیات وچ میٹرو ریل اک اہ‏م جزو ا‏‏ے۔ ابتدائی مرحلے د‏‏ی منصوبہ بندی چھ لائناں اُتے چݪݨ د‏‏ی اے جو دہلی دے بوہت‏ے حصےآں نو‏‏ں آپس وچ جوڑےگی۔ اس دا پہلا مرحلہ 2006ء وچ مکمل ہو چکيا ا‏‏ے۔ اس دے راستے د‏‏ی کل لمبائی تقریباً 65.11 کلومیٹر اے جس 13 کلومیٹر زیر زمین تے 52 کلومیٹر مرتفع ا‏‏ے۔

دلی میٹرو ریل بھارت دا راجگڑھ دلی دی میٹرو ریل ٹرانسپورٹ انتظام اے جو دلی میٹرو ریل نگم لمٹیڈ ولوں سنچالت اے۔ اس دا شبھارمبھ 24 دسمبر، 2002 نوں شہادرا تیس ہزاری لائن توں ہویا۔ اس ٹرانسپورٹ انتظام دی ادھکتم رفتار 80 کمی/ گھنٹہ (50میل/گھنٹہ) رکھی گئی اے اتے ایہہ ہر سٹیشن پر لگپگ 20 سیکینڈ رکدی اے۔ سارے ٹریناں دا اساری دکھن کوریا دی کمپنی روٹیم (ROTEM) ولوں کیتا گیا اے۔ دلی دی ٹرانسپورٹ انتظام وچ میٹرو ریل اکّ اہم کڑی اے۔ اس توں پہلاں ٹرانسپورٹ دا جیادتر بوجھ سڑک پر سی۔ شروعاتی سمت وچ اس دی سکیم چھ لائناں پر چلن دی سی جو دلی دے زیادہتر حصے نوں جوڑدے سن۔ اس شروعاتی پڑاء نوں 2006 وچ پورا کیتا گیا۔ بعد وچ اس دا پھلار قومی راجگڑھ کھیتر نال جڑدے شہراں غازی آباد، فریدآباد، گڑگاؤں اتے نوئیڈاتک کیتا جا رہا اے۔ اس ٹرانسپورٹ انتظام دی کامیابی نال متأثر ہوکے بھارت دے دوجے راجاں جویں اتر پردیش، راجستھان، کرناٹک، آندھرا پردیشاتے مہاراشٹر وچ وی اسنوں چلان دیاں سکیماں بن رہیاں ہن۔ دلی میٹرو ریل انتظام اپنے شروعاتی دور توں ہی ISO 14001 نشان -پتر ارجت کرن وچ کامیاب رہی اے جو سرکھیا اتے پریاورن دی نظر توں کافی اہم اے۔

## حوالے

گٹھ:دلی میٹرو
گٹھ:نویں دلی
## باہرلے جوڑ

* Delhi Metro Rail Corporation Ltd. (Official site)
* Rapid Metro Rail Gurgaon (Official site) 

گٹھ:دہلی میٹرو
گٹھ:2002ء وچ بننے والیاں ریلوے لائناں
گٹھ:بھارت وچ 2002ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت وچ عوامی آوا جائی
گٹھ:بھارت وچ معیاری گیج ریلوے
گٹھ:دلی وچ آوا جائی
گٹھ:سیمنز موبیلیٹی دے منصوبے
گٹھ:نويں دہلی
گٹھ:صفحات مع گراف
گٹھ:Short description is different from Wikidata
پیئرسن لینگویج ٹیسٹ

**پیئرسن لینگوئیج ٹیسٹ** پیئرسن (پی ایل سی) گروہ دی اکّ اکائی اے، جو غیر-مول انگریزی بولن والیاں دی انگریزی بولی دی ورتوں دا ملانکن کرن اتے مصدقہ کرن لئی وقف اے۔ ٹیسٹاں وچ پیئرسن ٹیسٹ آف انگلش (پیٹیئی) اکادمک، پیٹیئی جنرل (پہلاں لنڈن ٹیسٹ آف انگلش وجوں جانیا جاندا سی) گروہ نظارہ-بیسڈ پریکھیاواں ہن، جو کہ QCA, Ofqual, ولوں مانتا حاصل ہن اتے Edexcel, عالمی دی سبھ توں وڈی جانچ ادارہ دے تعاون نال چلائیاں جاندیاں ہن۔

رلیز ہون 'تے، اس نوں لگبھگ 6,000 ادارےآں ولوں مانتا دتی گئی سی۔ اداہرن لئی، ٹیسٹ نوں آسٹریلیا بارڈر ایجنسی اتے آستریلیائی ڈپارٹمنٹ آف امیگریشن اتے سٹیزنشپ ولوں ویزا عرضیاں لئی ورتوں لئی منظوری دتی گئی اے۔ پیٹیئی-اییٹیئی یونائیٹڈ کنگڈم اتے نیوزیلینڈ ویزا عرضیاں لئی وی سویکاریوگ اے۔ امتحان مکھ طور 'تے طالب علماں لئی نتیجیاں دی اڈیک ویلے نوں گھٹاؤن لئی انسانی گریڈ دی بجائے کمپیوٹر ولوں پڑھی جاندی اے۔

## انگریزی اکادمک دا پیئرسن ٹیسٹ
انگریزی اکادمک دا پیئرسن ٹیسٹ اکّ انگریزی بولی دا ٹیسٹ اے جو یونیورسٹی-پدھر دے انگریزی بولی دے نردیش پروگرام وچ حصہ لین لئی غیر-مول انگریزی بولن والیاں دی تیاری دا ملانکن کرن لئی تیار کیتا گیا اے۔ پیئرسن نے انگریزی بولن والے اکادمک دنیا وچ داخل ہون والے غیر-مول انگریزی بولی دے طالب علماں دی جانچ دے ودھیرے صحیح طریقے لئی ادارےآں، سرکار اتے ہور ادارےآں دی منگ دے جواب وچ پیٹیئی اکادمک بنایا۔

## پیٹیئی جنرل
پیٹیئی جنرل (پہلاں انگریزی دے لنڈن ٹیسٹ وجوں جانیا جاندا سی) جاں پیئرسن انگلش انٹرنیشنل سرٹیفکیٹ (دسمبر 2020 تک)। ایہہ پیئرسن لینگوئیج ٹیسٹاں ولوں ترقی یافتہ کیتا گیا اے اتے Edexcel ولوں پربندھت کیتا گیا اے، پریکھیاواں QCA, اہلیت اتے پاٹھکرم اتھارٹی ولوں مانتا حاصل ہن۔ کجھ دیساں وچ (ادا پولینڈ، گریس) زبانی انٹرویو دا ملانکن مقامی طور 'تے سکھلائی حاصل ملانکنکرتاواں ولوں کیتا جاندا اے، جدوں کہ دوجے دیساں وچ (جویں کہ فرانس، اٹلی، ارجنٹینا) اوہناں نوں پوری طرحاں لنڈن وچ درجہ دتا گیا اے۔

## اتہاس
پیٹیئی ینگ لرنرز نوں اصل وچ 1982 وچ یونیورسٹی آف لنڈن سکولز ایگزامینیشن بورڈ ولوں ترقی یافتہ کیتا گیا سی۔ ایگزامینیشن بورڈ 1996 وچ Edexcel بنن لئی وپار اتے تکنیکی کونسل (BTEC) وچ ولین ہو گیا۔

## حوالے


## باہری لنک

* پیئرسن بولی دے ٹیسٹ
* پیٹیئی اکادمک
* EALTA سمت-نردیش
گٹھ:بولی
کیتھم جھیل

سر سروور، جس نوں اکثر کیتھم جھیل کیہا جاندا اے، آگرہ-دلی روٹ (NH 2) توں دور اکّ سندر جھیل اے۔ آگرہ بھالو ریسکیو فیسیلٹی، سلوتھ رچھاں نوں بچاؤن لئی اکّ سہولت جو پہلاں پھڑے گئے "ڈانسنگ بیئرز" دے مڑ وسیبے لئی وقف اے، اس دے نال ہی پیندی  اے۔ 2020 توں، جھیل نوں اکّ رامسر سائیٹ وجوں مانتا دتی گئی اے جو سرکھیت اے۔

اس پنچھی استھان وچ دو درجن توں ودھ پرجاتیاں دے نواسی اتے پرواسی پنچھی رہندے ہن۔ ساہس دی بھال کرن والے سیلانیاں لئی اس منموہک ریٹریٹ وچ اکّ وڈی جھیل اتے بہت سارے انسان ولوں بنائے جزیرہ ہن جو اسدی شان نوں ودھاؤندے ہن۔ کیتھم جھیل دا روپ پینٹاگونل اے۔

## ٹکانا
ایہہ سندر جھیل، آگرہ توں 20 کلومیٹر اتے سکندرا توں 12 کلومیٹر دور سر سروور برڈ سینچوری دے اندر  اے۔ کیتھم جھیل نوں کیتھم ریلوے سٹیشن 'تے ریلوے ٹریک نال جوڑیا گیا اے اتے یوپی جنگلات ڈیپارٹمنٹ ولوں 27 مارچ 1991 نوں قومی پنچھی سینکچوری اعلان کیتا گیا سی۔ یمنا ندی دی ندی پٹی سر-سروور دے کھیتر نوں گھیردی اے۔ 

پوری جھیل 7.13 دے کیچمینٹ کھیتر وچ بنی اے۔ کیتھم جھیل پنجبھج سائز دی اے۔ پرواسی پنچھیاں لئی پناہ اتے نسل کشی دے بنیاد لئی نقلی طور 'تے بنائے گئے جزیرہ ہن۔ سبھ توں ودھیا گل ایہہ اے کہ ایہہ دلی دے رستے 'تے رکھیا گیا اے اتے سیلانی آگرہ دی سفر دوران جا سکدے ہن۔

## آب و ہوا
جھیل دے کھیتر دی آب و ہوا حالت اتر پردیش دے میدانی کھیتراں وچ گرم ہواواں گرمیاں اتے ٹھنڈیاں سردیاں دے سمان اے۔ درج کیتا گیا تاپمان 1.5 ڈگری سیلسیس توں 48 ڈگری سیلسیس دے وچکار اے۔ مانسون دا موسم جولائی توں ستمبر تک ہندا اے۔

یوپی جنگلات ڈیپارٹمنٹ نے جھیل دے نیڑے جنگلی زمیناں بنائیاں ہن اتے کھوکھلے کھیتراں نوں ترقی یافتہ کیتا اے، جس نال اس نوں پنچھیاں دے آلھنے بناؤن لئی اکّ قدرتی نواس تھاں بنایا گیا اے۔ ووادپورن، اتر پردیش سرکار نے کیتھم جھیل دے آلے دوآلے ایکو-حساس زون دی سیما نوں 10  کلومترتوں  گھٹاؤن دا فیصلہ کیتا اے۔

## آکرشن
پرواسی اتے نواسی پنچھیاں دیاں 106 توں ودھ قسماں سر سروور وکھے اپنے آرام کرن لئی جانیاں جاندیاں ہن۔ سمچا جھیل کھیتر واٹر ہائیکنتھ (ایچورنیا سپی.) اتے پوٹاموگیٹن ایسپی دی میکروپھائیٹک بنسپتی دے بھرپور وادھے نال ڈھکیا ہویا اے۔ گرمیاں دوران کیتھم جھیل دے پانی دی گنوتا سردیاں دے موسم وچ ایویپھونا دی وڈا گٹھ دی حمایت کردی اے۔ کیتھم جھیل وچ وسن والے اہم پانی-پنچھی ہن: لٹل گریبز، کورمورینٹس، ڈارٹر، گرے بگلا، جامنی بگلا، پیڈی برڈ، کیٹل ایگریٹس، وڈے ایگریٹس، چھوٹے ایگریٹس، لٹل ایگریٹس، نائیٹ بگلا، انڈین سفید ریپھرون، بلیک سفید ہیرون ।, یوریشیئن سپون بلّ، گریئنگ گوز، بار ہیڈڈ گوز، لیسر وسلنگ ٹیل، رڈی شیلڈک، ناردرن پنٹیل، کامن ٹیل، انڈین سپاٹ بلڈ ڈکّ، گڈوال، وجئن، شوولر، اتے کمب ڈک ।

سر سروور دے اندر، برڈ سینکچوری آگرہ رچھّ بچاؤ سہولت اے، جو کہ پہلاں غلام بنائے گئے ' ڈانسنگ بیئرس ' دے مڑ وسیبے لئی وقف اکّ سلوتھ بیئر بچاء سہولت اے۔ اتر پردیش جنگلات ڈیپارٹمنٹ اتے ہوراں دے تعاون نال جنگلی جیو ایسؤئیس ولوں 1999 وچ قائم کیتی گئی، ایہہ سہولت اٹھ ہیکٹیئر جگہ وچ واقع اے۔ اس وچ حال وچ 170 توں ودھ سلوتھ رچھاں دے نال-نال ہور جنگلی جیو وی ہن۔ آگرہ بیئر ریسکیو پھیسلٹی اڈوانسڈ ریسرچ، بیماری پربندھن وی کردی اے اتے سلوتھ رچھاں لئی خاص ویٹرنری دیکھ بھال دے نال-نال جیریئیٹرک دیکھ بھال وی حاصل کردی اے۔ ایہہ سہولت لوکاں دے چھوٹے گروہاں ولوں ٹور لئی مہیا اے۔   

## ایہہ وی ویکھو

* پٹنا برڈ سینچری
* قومی چمبل (گھڑیال) وائیلڈلائیف سینچری

## حوالے


* 
* 
* 
* 

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
بے عیب تصور دے قومی مزار دا باسیلیکا

**بے عیب تصور دے قومی مزار دا باسیلیکا** (لاطینی: Basilica of the National Shrine of the Immaculate Conception) ریاست ہائے متحدہ دا اک معماری ڈھانچہ و قومی مزار جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ 1961ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ باسیلیکا گرجا گھر
گٹھ:گنبد والیاں گرجا گھر عمارتاں
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ اہ‏م تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی وچ رومن کیتھولک گرجا گھر
گٹھ:1961ء وچ مکمل ہوݨ والے رومن کیتھولک گرجا گھر
گٹھ:2017ء وچ مکمل ہوݨ والے رومن کیتھولک گرجا گھر
گٹھ:مریمیہ مزارات
چتورا جھیل

**چتورا جھیل**، جس نوں *اشٹوارکا جھیل* وی کیہا جاندا اے) اتر پردیش، بھارت وچ اکّ جھیل اے۔ ایہہ بہرائچ شہر توں  8 کلومیٹر، گونڈا روڈ 'تے، جتورا جاں چتورا پنڈ دے نیڑے اے۔ اگست-اکتوبر ( مونسون دے اخیرلے ویلے) دوران بہت سارے پرواسی پنچھی وی اتھے پائے جاندے ہن۔ اکّ چھوٹی ندی، تیری/ٹیڈھی ندی، اس جھیل وچوں نکلدی اے۔ ایہہ ندی گونڈا توں اگے جا کے سریو ندی وچ رل جاندی اے۔ اساطیری گرنتھاں وچ اس دا ذکر کٹیلا ندی وجوں کیتا گیا اے۔

چتورا جھیل اکّ ہندو تیرتھ تھاں اے۔ مقامی کہانیاں دے مطابق، مہاراجہ جنک دے گرو اشٹورکا منی، سراپ دے کارن اپنے سریر دے اٹھ ستھاناں توں ٹیڈھے ہو گئے سن۔ اسنے ٹیڈھی ندی دے کنڈھے اکّ آشرم بنایا ہویا سی اتے اتھے رہندا سی۔ اتھے ہر روز ندی وچ اشنان کرن نال اس دے ٹیڈھے سریر نوں ترو-تازہ ہو گیا سی، جس کارن اس دے سریر دی ٹیڈھی-میڈھی دور ہو گئی سی

## راجا سہلدیو مندر
تریخی ثبوتاں دے مطابق، جھیل دے کول دا علاقہ 11ویں صدی (سال 1033) وچ ہندو راجے سہلدیو اتے مسلمان حملہ آور غازی سید سلار مسعود وچکار لڑائی دا تھاں اے جتھے سہلدیو نے غازی نوں ہرایا سی۔

اپریل 1950 وچ، ہندو سنگٹھناں نے سہلدیو دی یاد وچ سلار مسعود دی *درگاہ* 'تے میلہ لگاؤن دی سکیم بنائی۔ مقامی انتظامیہ نے ہندو-مسلم تشدد نوں روکن لئی میلے 'تے پابندی لگا دتی، جس کارن ہندواں نے خلاف کارکردگی کیتا۔ اخیر انتظامیہ نے مناہی دے حکم ہٹا لئے۔ چتورا وکھے میلے دا افتتاح مقامی بھارتی قومی کانگرس دے نمائندے ڈاکٹر. شری سہلدیو یادگار سمتی ("سہلدیو سمارک کمیٹی") دا قیام 1954 وچ سہلدیو دے مندر دے اساری لئی کیتی گئی سی۔ راجا بیریندر بکرم سنگھ، پیاگپر دے اکّ [ریاست] حاکم نے سمتی نوں 500 [بگھے] زمین (چتورا جھیل سمیت) دان کیتی سی۔

## حوالے


### ببلیؤگرافی

* 

گٹھ:بھارت وچ ہندو تیرتھ تھاں
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
گوکل بیراج

[thumb| گنگا-جمنا [دوآب وچ متھرا، سنیکت صوبہ 1908।]]
**گوکل بیراج**، **متھرا بیراج** وی متھرا ضلعے دے گوکل وکھے یمنا ندی 'تے اک بیراج اے، جس دے سکھر 'تے سڑک پل وجوں وی کم کردا اے۔

گوکل بیراج، متھرا توں 7 کلومیٹرم اے ،  نوں مارچ 2003 تک پورا کرن دی تجویز سی، جس نال متھرا اتے ورنداون نوں 30 کیوسک پانی اتے آگرہ نوں 115 کیوسک پانی سپلائی کیتا جاوے گا۔ 

## اتہاس
یمنا دے کل 6 بیراج ہن، اتر-پچھم توں دکھن-مشرق تک، ڈاکپتھر بیراج (اتراکھنڈ)، ہتھنی کنڈ بیراج ( یمنوتری مول توں 172 کلومیٹر، ہریانہ وچ پرانے بند ہوئے تاجیوالا بیراج دی تھاں)، وزیر آباد بیراج (ہاتھنیکنڈ اتر توں 244 کلومیٹر) دلی)، آئیٹیؤ بیراج (مدھ دلی)، اوکھلا بیراج (وزیر آباد توں دکھنی دلی تک 22 کلومیٹر، "نیو اوکھلا بیراج" بعد دے یگ دا نواں بیراج اے) اتے متھرا بیراج (گوکل، اتر پردیش وکھے)۔    

## حوالے

### ایہہ وی ویکھو

* مسانی بیراج

### حوالے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
بروآ ساگر جھیل

**بروآ ساگر تال** بھارت دے اتر پردیش راج وچ جھانسی دے نیڑے بروآ ساگر وچ اکّ وڈی جھیل اے۔ ایہہ جھیل لگبھگ 260 سال پہلاں اورچھا دے راجا ادت سنگھ نے بنوائی سی، جس نے بنھ بنایا سی۔  میڈیا دیاں رپورٹاں دے مطابق، ڈیم نوں 1694 عیسوی دے آسپاس بنایا گیا ہون دا دعوہ کیتا جاندا اے  سندر مندر جرائی-کا-مٹھ، اتے بندیلکھنڈ دے تریخی قلعے نیڑلے آکرشن ہن۔

## حوالے

## باہری لنک

* India.bizhat.com
* Mustseeindia.com
* Jhansi.nic.in

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
موتی جھیل

**موتی جھیل** کانپور دے بینجھبر کھیتر وچ اکّ جھیل اتے پین والے پانی دا بھنڈار اے، جو اس دے نال لگدے بغیچیاں اتے بچیاں دے پارک دے نال اکّ اہم سیلانی آکرشن اے۔   بریٹیش راج دے دوران بنایا گیا، اج کملا رٹریٹ اتے موتی پارک دے نال، ایہہ ہل چل والے صنعتی شہر کانپور وچ اکّ اہم منورنجن تھاں اے، جسنوں کدے " پورب دا مانچیسٹر " کیہا جاندا سی۔  *موتی* دا مطلب اے موتی اتے *جھیل* دا مطلب اے جھیل، اس طرحاں اسدا نام موتی جھیل اے۔ پارک نوں اکثر 'کانپور دے پھیپھڑے ' کیہا جاندا اے۔ 

## اتہاس
آئتاکار جھیل مول روپ وچ بریٹیش راج نے، کانپور واٹرورکس دے پین والے پانی دے بھنڈار وجوں ترقی یافتہ کیتی گئی سی، اتے اسنوں سیپٹک ٹینک کیہا جاندا اے۔ بعد وچ، شہر دے انتظامیہ ولوں اکّ اہم شہری منصوبہ بندی اپاء وجوں، اسنوں اکّ عوامی تھاں اتے اکّ منورنجن کھیتر دے روپ وچ ترقی یافتہ کیتا گیا سی، جس وچ اکّ لینڈسکیپڈ باغیچہ اتے اکّ چلڈرن پارک سی۔    ایہہ اکّ پاسے لالا لاجپت رائے ہسپتال دے کیمپس نال گھریا ہویا اے اتے دوجے پاسے کئی اہم کانپور نگر نگم (کانپور نگر نگم ) دیاں عمارتاں واقع ہن، جویں کہ کانپور ترقی اتھارٹی (کیڈیئے) دا واٹر ٹریٹمینٹ پلانٹ اے۔

## پرمکھ تھاں
**دفتر**

* کانپور نگر نگم ٹاؤن حال
* کانپور ترقی اتھارٹی

**منورنجن تھاں**

* لاجپت بھون
* جھیل
* منورنجن پارک
* باغ
* جاپانی باغ
* موسمی میلے اتے تہوار

## کنیکٹیوٹی
مال روڈ 'تے  موتی جھیل بسّ سٹاپ توں شہر دے وکھ-وکھ روٹاں لئی سٹی بساں پھڑیاں جا سکدیاں ہن۔ سبھ توں نیڑلا ریلوے سٹیشن راوتپر وکھے اے جدوں کہ سبھ توں نزدیکی پرمکھ ریلوے سٹیشن کانپور سینٹرل اے جو موتی جھیل توں لگبھگ 10 کلومیٹر دی دوری 'تے اے۔ کانپور ہوائی اڈا سبھ توں نزدیکی گھریلو ہوائی اڈا اے۔ ایہہ سیلانیاں اتے کانپور دے لوکاں لئی منورنجن دا مکھ مرکز اے۔ 

## نوٹس

## حوالے

* 
* 
* 

## باہری لنک

* موتی-جھیل اتے *وکیمپیا* وکھے پارک

گٹھ:بھارت وچ پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
نیشنل ہائیوے 2 (بھارت، پرانی نمبرنگ)

thumb|300x300px| دلی فریدآباد   سکائیوے، دلی این.سی.آر. دا اکّ نظارہ۔
thumb|300x300px| درگاپور   ایکسپریس وے، این.ایچ. 2 دا حصہ
اولڈ **نیشنل ہائیوے 2** جاں اولڈ **NH 2,** (اس ویلے نیشنل ہائیوے 19, بھارت) بھارت دا اکّ پرمکھ نیشنل ہائیوے سی، جو کہ دلی، ہریانہ، اتر پردیش، بہار، جھارکھنڈ، اتے مغربی بنگال راجاں نال جڑیا اے۔ ایہہ بھارت وچ پرانے عین.ایچ. 91 اتے پرانے این.ایچ. 1 دے نال تریخی گرینڈ ٹرنک روڈ دا اکّ وڈا حصہ اے۔ ہائیویء قومی راجگڑھ دلی نوں کولکاتہ دے نال نال اہم شہراں جویں فریدآباد  ، متھرا، آگرہ، کانپور، الہٰ آباد، وارانسی، دھن باد، آسنسول، درگاپور   اتے بردھمان نال جوڑدا اے۔

## رینمبرنگ (مڑ-نامکرن)
سال 2010 وچ سڑک آواجائی اتے راجمارگاں دے وزارت ولوں سارے قومی راجمارگاں دی مرمت کرن توں بعد اس عین.ایچ. نوں اینئیچ 19 اتے اینئیچ 44 وجوں نامزد کیتا گیا اے اتے پرانا عین.ایچ. 2 نمبر ہن موجود نہیں اے۔ ہن دلی توں آگرہ دا حصہ این.ایچ. 44 دا حصہ اے اتے آگرہ توں کولکاتہ دا حصہ عین.ایچ. 19 اے۔

## رستہ اتے لمبائی
ایہہ سڑک بھارت دے قومی راج رستہ دے نیٹورک دا حصہ سی، اتے ایہہ سرکاری طور تے 1,465 کلومیٹر توں ودھ چلن دی لسٹ وچ اے۔ ہر راج وچ کلومیٹر دی گنتی دلی (12), ہریانہ (74), اتر پردیش (752), بہار (202), جھارکھنڈ (190), مغربی بنگال (235) سی۔

## ہریانے وچ
اینّ.ایچّ. 2 فریدآباد   وچ دلی فریدآباد   سکائیوے 'تے بدرپور   سرحد راہیں ہریانہ وچ داخل ہندا اے۔ ایہہ دلی میٹرو دے فریدآباد   لانگھے دے سمان ہی چلیا اتے اتر پردیش وچ داخل ہون توں پہلاں پلول توں ہندا ہویا لنگھیا۔

## اتر پردیش وچ
نیشنل ہائیویء 2 اتر پردیش توں متھرا ضلعے وچ اتر پردیش وچ داخل ہویا اتے اس دا اکّ حصہ متھرا روڈ وجوں جانیا جاندا اے۔ متھرا توں پہلاں ایہہ پلول اتے ہریانے دے فریدآباد   شہر نوں کور کردا اے۔ متھرا توں بعد ایہہ آگرہ پہنچدا اے جو کہ لگبھگ 200 کلومیٹر (120 میل) اے آگرہ وچ ایہہ تقریباً 16 کلومیٹر (9.9 میل) کور کردا اے۔ آگرہ چھڈن توں بعد ایہہ فروزآباد   ضلعے وچ داخل ہندا اے اتے پھر اٹاوا جتھے شہر دا 15 کلومیٹر بائیپاس بنایا جاندا اے۔ اٹاوا چھڈن توں بعد ایہہ کانپور شہر وچ داخل ہویا جتھے 23 کلومیٹر (14 میل) اتے 12 لین والا کانپور اوور برج بنایا گیا اے جو ایشیا دا سبھ توں وڈا اوور برج وی اے۔

## حوالے

گٹھ:بھارت دیاں سڑکاں
امریکی ریاستاں تے علاقےآں دی لسٹ بلحاظ آبادی

یہ **لسٹ ریاست ہائے متحدہ د‏‏یاں ریاستاں تے علاقہ جات بلحاظ آبادی** (List of U.S. states and territories by population) ا‏‏ے۔
300px|کھبے|thumb|Map of each state's population as of 2013
## ریاستاں تے علاقہ جات

## حوالے

گٹھ:امریکا د‏‏ی ذیلی تقسیمات دیاں فہرستاں
گٹھ:امریک‏‏ی ریاستاں د‏‏ی لسٹ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا جغرافیہ-متعلقہ فہارست

گٹھ:فہرستاں بلحاظ آبادی
گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی دیاں فہرستاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں آبادی تو‏ں متعلق فہرستاں
شماریاتی علاقہ (ریاستہائے متحدہ)

**شماریا‏تی علاقہ ** 
ریاستہائے متحدہ د‏‏ی وفاقی حکومت اعدادوشمار دے مقاصد دے لئی ملک دے میٹروپولیٹن علاقےآں د‏‏ی معیاری شماریا‏تی علاقے د‏‏ی تعریفاں دا اک سیٹ استعمال کردے ہوئے وضاحت کردا ا‏‏ے۔ 2020ء تک یو ایس آفس آف مینجمنٹ اینڈ بجٹ (او ایم بی) نے ریاستہائے متحدہ تے پورٹو ریکو وچ 392 میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقےآں (ایم ایس اے) تے 547 مائکرو پولیٹن شماریا‏تی علاقےآں د‏‏ی وضاحت تے تعریف کيت‏ی ا‏‏ے۔ 

## قسماں تے تقسیم

## بنیادی شماریا‏تی علاقےآں د‏‏ی لسٹ

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
** ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو
*** امریک‏‏ی ریاستاں تے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی
*** میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ
*** ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی
*** ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کاؤنٹیاں تے مساوی کاؤنٹیاں د‏‏ی لسٹ

***** میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ (میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ)

## حوالے

گٹھ:آبادیات ریاستہائے متحدہ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے شماریا‏تی علاقے
میٹروپولیٹن شماریاتی علاقہ

ریاستہائے متحدہ وچ **میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ**  (ایم ایس اے) اک جغرافیائی خطہ اے جس دے بنیادی حصے وچ آبادی د‏‏ی کثافت نسبتاً ودھ اے تے پورے علاقے وچ قریبی اقتصادی تعلقات نيں۔ ایداں دے علاقےآں نو‏‏ں نہ تاں قانونی طور اُتے اک شہر یا قصبے دے طور اُتے شام‏ل کيتا گیا اے، تے نہ ہی اوہ قانونی انتظامی تقسیم جداں کاؤنٹی یا وکھ ادارے نيں جداں ریاستاں؛ اس د‏ی وجہ تو‏ں، کسی وی میٹروپولیٹن علاقہ د‏‏ی درست تعریف ماخذ دے نال وکھ وکھ ہو سکدی ا‏‏ے۔ اک معیاری میٹروپولیٹن علاقے دے لئی شماریا‏تی معیار د‏‏ی وضاحت 1949ء وچ کيتی گئی سی تے 1983ء وچ میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقے دے طور اُتے اس د‏ی دوبارہ تعریف کيت‏ی گئی سی۔ 

## ریاستہائے متحدہ

## ہور ویکھو
* میٹروپولیٹن علاقہ

## حوالے

گٹھ:1983ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:آبادیات ریاستہائے متحدہ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1949ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1983ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے شماریا‏تی علاقے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے قالبی نیہہ اُتے مبنی شماریا‏تی علاقے
شمالی امریکا دے میٹروپولیٹن علاقےآں دی لسٹ بلحاظ آبادی

یہ **لسٹ شمالی امریکا دے میٹروپولیٹن علاقہ جات بلحاظ آبادی** (List of North American metropolitan areas by population) ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:جغرافیہ شمالی امریکا
گٹھ:شمالی امریکا متعلقہ فہرستاں
گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی
گٹھ:Short description is different from Wikidata
مائیکرو پولیٹن شماریاتی علاقہ

**مائیکرو پولیٹن شماریا‏تی علاقہ** 
جہاں ابتدائی یونانی اکھر mu "مائیکرو-" د‏‏ی نمائندگی کردا اے، جداں کہ آفس آف مینجمنٹ اینڈ بجٹ (او ایم بی) نے بیان کيتا اے، ریاستہائے متحدہ وچ لیبر مارکیٹ تے شماریا‏تی علاقے نيں جو اک شہری کلسٹر (شہری علاقہ) اُتے مرکوز نيں جتھے گھٹ تو‏ں گھٹ 10,000 لیکن 50,000 تو‏ں کم لوک ہوݨ۔

## ریاستہائے متحدہ

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
** ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو
*** امریک‏‏ی ریاستاں تے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی
*** میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ
*** ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی
*** ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کاؤنٹیاں تے مساوی کاؤنٹیاں د‏‏ی لسٹ

*** شماریا‏تی علاقہ (ریاستہائے متحدہ)
**** مشترکہ شماریا‏تی علاقہ (مشترکہ شماریا‏تی علاقہ)
***** میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ (میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ)
***** مائیکرو پولیٹن شماریا‏تی علاقہ (مائیکرو پولیٹن شماریا‏تی علاقہ)

## حوالے

گٹھ:2003ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:آبادیات ریاستہائے متحدہ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو جغرافیہ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 2003ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے شماریا‏تی علاقے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے قالبی نیہہ اُتے مبنی شماریا‏تی علاقے
ریاستہائے متحدہ دے میگا علاقے

**ریاستہائے متحدہ دے میگا علاقے** 
عام طور اُتے ریاستہائے متحدہ دے اوہ علاقے سمجھ‏‏ے جاندے نيں جنہاں وچ دو یا ودھ ملحقہ شہری میٹروپولیٹن علاقے ہُندے نيں جو کہ نظاماں د‏‏ی مشترکات دے ذریعے — ٹرانسپورٹ، معیشت، وسائل تے ماحولیات — شہری مراکز دے درمیان دھندلی سرحداں دا تجربہ کردے نيں، جداں کہ سمجھنا تے عمل کرنا۔ جے اوہ اک مسلسل شہری علاقے نيں تو، پالیسی کوآرڈینیشن دے مقاصد دے لئی، عملی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔
## اعداد و شمار (آر پی اے حساب کتاب)

## ہور ویکھو
* مشترکہ شماریا‏تی علاقہ
* میگا شہر
* میگالوپولس
* میٹروپولس
* میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ
* مائیکرو پولیٹن شماریا‏تی علاقہ

## حوالے

گٹھ:جغرافیہ آبادی
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے میگا پولیٹن علاقے
گٹھ:شہری مطالعات تے منصوبہ بندی د‏‏ی اصطلاحات
نیو یارک میٹروپولیٹن علاقہ

**نیو یارک میٹروپولیٹن علاقہ**  ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک میٹروپولیٹن و Metropolitan Statistical Area جو نیویارک وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
نیو یارک میٹروپولیٹن علاقہ د‏‏ی مجموعی آبادی 23,632,722 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ امریکا
* لسٹ ریاستہائے متحدہ امریکا دے شہر

## حوالے

گٹھ:پنسلوانیا دے علاقہ جات
گٹھ:پنسلوانیا دے میٹروپولیٹن علاقہ جات
گٹھ:کنیکٹیکٹ دے علاقہ جات
گٹھ:کنیکٹیکٹ دے میٹروپولیٹن علاقہ جات
گٹھ:نیو جرسی دے علاقہ جات
گٹھ:نیو جرسی دے میٹروپولیٹن علاقہ جات
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے علاقہ جات
گٹھ:نیو یارک دے میٹروپولیٹن علاقہ جات
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:شمال مشرقی میگالوپولیس
مشترکہ شماریاتی علاقہ

**مشترکہ شماریا‏تی علاقہ** 
50 امریک‏‏ی ریاستاں تے پورٹو ریکو دے علاقے وچ ملحقہ میٹروپولیٹن (ایم ایس اے) تے مائکرو پولیٹن شماریا‏تی علاقےآں دے امتزاج دے لئی ریاستہائے متحدہ دے دفتر برائے انتظام تے بجٹ (او ایم بی) د‏‏ی اصطلاح اے جو اقتصادی یا سماجی تعلق نو‏‏ں ظاہر کر سکدی ا‏‏ے۔

## لسٹ



## ہور ویکھو
** ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو
*** امریک‏‏ی ریاستاں تے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی
*** میٹروپولیٹن شماریا‏تی علاقہ
*** ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ بلحاظ آبادی
*** ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کاؤنٹیاں تے مساوی کاؤنٹیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:2003ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:آبادیات ریاستہائے متحدہ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے مشترکہ شماریا‏تی علاقے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو جغرافیہ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 2003ء دیاں تاسیساں
لسٹ ریاستہائے متحدہ امریکا دے شہر

تھلے ریاستہائے متحدہ امریکا دے سب تو‏ں ودھ آبادی والے شہراں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔

## ریاستہائے متحدہ امریکا

 

### Distribution
For cities with populations of 100,000 or more, the following distributions hold. Smaller incorporated places are not included.

400px

The mean density is .

The median is .

The total population (2019 estimate) of all cities over 100,000 is 95,467,976.

The total land area (2019 estimate) of all cities over 100,000 is .

The overall density (total population divided by total land area [2019]) is .

The mean city population is 301,160. The median city in population is number 185 (Syracuse) at 142,380.

### مورتاں

## 100،000 تو‏ں ودھ آبادی والے سابقہ شہر

## ہور ویکھو
* لسٹ ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں ریاستاں دے وڈے شہر بلحاظ آبادی
* لسٹ وڈے امریک‏‏ی شہر بلحاظ آبادی بلحاظ دہائی
* لسٹ امریک‏‏ی شہر بلحاظ آبادی

## حوالے

گٹھ:لسٹ امریک‏‏ی شہر بلحاظ آبادی
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے شہر
گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں آبادی تو‏ں متعلق فہرستاں
لسٹ ریاستہائے متحدہ دیاں ریاستاں دے وڈے شہر بلحاظ آبادی

ایہ **لسٹ ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں ریاستاں دے وڈے شہر بلحاظ آبادی** (List of U.S. states' largest cities by population) ا‏‏ے۔ اس د‏ی معلومات 2010 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق نيں۔

## جدول

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں ریاستاں تو‏ں متعلقہ فہارست
گٹھ:لسٹ امریک‏‏ی شہر بلحاظ آبادی
گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی دیاں فہرستاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
لسٹ امریکی ریاستاں بلحاظ تعداد ارب پتی افراد

یہ **لسٹ امریک‏‏ی ریاستاں بلحاظ تعداد ارب پتی افراد** (List of U.S. states by the number of billionaires) ا‏‏ے۔ اس د‏ی معلومات **فوربس میگزین** تو‏ں لی گئیاں نيں۔
thumb|This is a map of each state's billionaires as of 2014.
## جدول

## حوالے

## ہور ویکھو
* دیس لسٹ بلحاظ تعداد امریک‏‏ی ڈالر ارب پتی افراد
* فوربز لسٹ ارب پتی افراد

گٹھ:امریک‏‏ی ریاستاں د‏‏ی لسٹ
گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی دیاں فہرستاں
بھارت دیاں جھیلاں

اتھے **بھارت دیاں پرمکھ جھیلاں دی لسٹ** دتی جا رہی اے۔

## بھارت دیاں جھیلاں دی راجوار لسٹ

### آندھر پردیش

*کولیرو جھیل 
*پلیکات جھیل 
*حیدرآباد شہر جھیل 
*سرورنگر جھیل 
*عثمان ساگر 
*حمایت ساگر 
* حسین ساگر

### ہماچل پردیش

*بھرگو جھیل 
*داشیر جھیل 
*دھانکر جھیل 
* گھادھاسارو جھیل
* مہاکالی جھیل 
*کریری جھیل 
*کمارواہ جھیل
*کھجیار جھیل 
*لاما ڈل 
*چندر نون 
*مچھیال جھیل 
*مہارانا پرتاپ ساگر 
*منیمہیش جھیل 
*ناکو جھیل 
*پنڈوہ جھیل 
*پراشر جھیل 
*رینکا جھیل 
*روالسر جھیل 
*سیرووالسر جھیل 
*سورج تال 
*چندر تال

### ہریانہ
*بڑکھل جھیل 
*برہما سروور 
*کرن جھیل 
*تیار-برتیار سروور 
*سورجکنڈ 
*تیلیار جھیل

### چنڈیگڑھ

 *سکھنا جھیل، چنڈی گڑھ

### جموں اتے کشمیر
*اکسائی چن جھیل 
*آنچار 
*کرشنسر 
*کوسرناگ 
*گنگابل جھیل 
*گاڈسر 
*ڈل جھیل 
*پانگونگ تسو 
*مانسبل جھیل 
*مانسروور سروور 
*وشنسر 
*ولر جھیل 
*سو مورری
### کرناٹکا
بیلاندر جھیل

### کیرل

*اشٹامڈی جھیل 
*مننچیرا 
*پاراور کایل 
*پنامدا جھیل 
*سستمکوٹا جھیل 
*ویمباناڈ جھیل

### مدھ پردیس
* اپر جھیل (بھوپال)

### مہاراشٹر
*وہار جھیل 
*تلسی جھیل 
*پووائیجھیل 
*لونار جھیل

### منی پور

* لوکتک جھیل

### اڑیسہ
* چلکا جھیل

### پنجاب
* کانجھلی پتن
* ہریکے پتن
* روپڑ پتن

### راجستھان
 
*ڈھیبر جھیل 
*فتح ساگر جھیل 
*نکی جھیل 
*پنچپدرا جھیل 
*پشکر جھیل 
*راجسمند جھیل 
*سانبھر جھیل 
*آناساگر جھیل 
*پچھولا جھیل 
*سورپساگر جھیل 
*ددھ تلائی جھیل 
*بالسمند جھیل 
*سانبھر جھیل

### سکم

*گردوگمارجھیل 
*کھچہیوپالری جھیل 
*سونگما جھیل

### تملناڈُ
*چیمبرمباکمّ جھیل 
*کالیویلی جھیل 
*پڑل ایری 
*ریڈ ہیلس جھیل 
*سولاورم جھیل 
*ویرنم جھیل 
*بیریجم جھیل 
*کوڈیکنل جھیل

### اترپردیش

*کتھم جھیل 
*بیلاساگر جھیل 
*بیروا ساگر تال 
*آماکھیرا جھیل 
*بڈی تال 
*ناچن تال 
*چکا جھیل

### اتراکھنڈ

*رپکنڈ 
*نینیتال جھیل 
*بھیمتال جھیل 
*ستّ تال 
*نوچہکا تال 
*ڈوڈیتال 
*مالیتال جھیل

### اورگیکرت

 
 *ڈیپور پولا جھیل 
*ہریکی جھیل 
*ڈھیبر جھیل 
*جلمہل جھیل اتے مانسروور جھیل 
*کڈینیکلم جھیل 
*کاور (ڈبّ-کھڑبا) جھیل 
*کوڈیکنل جھیل 
*کتانند
*میریک جھیل 
*نگینہ جھیل 
*موکاما تال 
*نانگل جھیل 
*اوٹی جھیل ربیندر سروور
*ہمبُ جھیل 
*سی ساگر (سلیکیرے)جھیل 
*سکیلی جھیل 
*تسوکار جھیل

## ایہہ وی ویکھو
*جھیل
*ویلائنی جھیل
## حوالے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:بھارت دیاں جھیلاں
گٹھ:بھارت دیاں سیلانی تھانواں
نینیتال جھیل

**نینیتال** بھارت دے صوبہ اتراکھنڈ دے نینیتال شہر وچ واقع اے۔ ایہہ جھیل دی سمندر پدھر توں اچائی لگپگ 1900 میٹر اے اتے رقبہ لگپگ 49 ہیکٹیئر اے۔ اس دا سائز ادھے چند ورگا اے۔ نینیتال جھیل ایسی جھیل اے جو ستّ پہاڑیاں نال گھری ہوئی اے۔ سال 1839 وچ انگریز اہلکار پی. بیرن نے اس جھیل دی کھوج کیتی سی اتے علاقے دی خوبصورتی نوں دیکھدے ہوئے اس نے اتھے یورپی کالونی وساؤن دا فیصلہ کیتا۔ ایہہ جھیل رات ویلے شہر دی روسنی 'چ بہت ہی خوبصورت دسدی اے۔ اس علاقے وچ اندازا 1294.5 ملیمیٹر مینھ پیندا اے۔ اس ستھانن دا تاپمان ودھ توں ودھ 24.6&nbsp;°C اتے گھٹ توں گھٹ 0.5&nbsp;°C ہندا اے۔ اس جھیل دے پانی کھاری اے جس دی پی.ایچّ. 8.4–9.3 اے۔

## تصویراں

Naini Lake (After).jpg|پہاڑی دی چوٹی توں درش
Boats on the Lake.jpg|کستیاں اپنے رنگ نال جھیل نوں چار چن لگا دندیاں ہن۔
Mosquitofish.jpg|مچھی
Polygonum hydropiper (1832).jpg|پانی دا پودا
Cedrus-deodare-habit.JPG|دیودار دا درخت
Rhododendron arboreum .jpg|درخت اتے جھاڑیاں
BerberisAculeata.jpg|جھاڑیاں


## حوالے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:بھارت دیاں جھیلاں
گٹھ:دیکھنیوگ تھانواں
گٹھ:اتراکھنڈ
ریاستہائے متحدہ دے شہری علاقےآں دی لسٹ

یہ **ریاستہائے متحدہ دے شہری علاقےآں د‏‏ی لسٹ** 
ہے جداں کہ ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو د‏‏ی طرف تو‏ں وضاحت کيتی گئی اے، جو انہاں د‏‏ی 2020ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ترتیب دتی گئی ا‏‏ے۔ اک شہری علاقے د‏‏ی تعریف مردم شماری بیورو دے ذریعہ مردم شماری دے بلاکس دے اک متصل سیٹ دے طور اُتے کيتی گئی اے جو "گھنی ترقی یافتہ رہائشی، تجارتی تے ہور غیر رہائشی علاقے" نيں۔ 

## 2020ء دے شہری علاقے

## تصاویر

File:New York City skyline banner.jpg|1 – نیو یارک شہر, New York
File:Los Angeles downtown sunset cityscape.jpg|2 – لاس اینجلس, California
File:Chicago sunrise 1.jpg|3 – شکاگو, Illinois
File:Miami skyline from rusty pelican 1.JPG|4 – میامی, Florida
File:Panoramic Houston skyline.jpg|5 – ہیوسٹن, Texas
File:Downtown Dallas from Belmont Hotel in Oak Cliff, 2.jpg|6 – ڈیلاس, Texas
File:The Philadelphia Skyline at Dusk.jpg|7 – فلاڈیلفیا، پنسلوانیا, Pennsylvania
File:US Navy 030926-F-2828D-307 Aerial view of the Washington Monument.jpg|8 – واشنگٹن، ڈی سی
File:Midtownatlanta.jpg|9 – اٹلانٹا, Georgia
File:Boston Financial District skyline.jpg|10 – بوسٹن, Massachusetts
File:Downtown Phoenix Skyline Lights.jpg|11 – فینکس، ایریزونا, Arizona
File:DetroitSkyline.jpg|12 – ڈیٹرائٹ, Michigan
File:Seattle 4.jpg|13 – سیئٹل, Washington
File:SF From Marin Highlands3.jpg|14 – سان فرانسسکو, California
File:SanDiegoNightSkyline.jpg|15 – سان ڈیاگو, California
File:I-35W and Minneapolis skyline 5.jpg|16 – منیاپولس, Minnesota
File:Downtowntampa08.jpg|17 – ٹیمپا، فلوریڈا, Florida
File:DenverColoradoSkylineViewFromtheSouth.jpg|18 – ڈینور، کولوراڈو, Colorado
File:Descending Mt. Rubidoux.jpg|19 – رورسائیڈ، کیلیفورنیا
File:Baltimore Skyline.jpg|20 – بالٹیمور، میری لینڈ, Maryland
File:Las Vegas strip.jpg|21 – لاس ویگاس، نیواڈا
File:St Louis night expblend.jpg|22 – سینٹ لوئس, Missouri
File:Portland and Mt Hood.jpg|23 – پورٹلینڈ، اوریگون
File:Downtown San Antonio View.JPG|24 – سان انٹونیو, Texas
File:Sacramento Riverfront.jpg|25 – سکرامنٹو، کیلی فورنیا


## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں آبادی تو‏ں متعلق فہرستاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے آباد تھاں دیاں فہرستاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو جغرافیہ
گٹھ:شہری علاقےآں دیاں فہرستاں
گٹھ:شہری علاقہ
2023 کرناٹک ودھان سبھا چوناں

**کرناٹک ودھان سبھا** دے سارے 224 میمبراں دی چون کرن لئی 10 مئی 2023 نوں کرناٹک وچ ودھان سبھا چوناں ہوئیاں سن۔ 13 مئی 2023 نوں ووٹاں دی گنتی کیتی جاوے گی اتے نتیجے وی 13 مئی 2023 نوں اعلان کیتے جانگے۔

کرناٹک ودھان سبھا چوناں وچ 73.19% دی ووٹنگ ہوئی، جو کہ کرناٹک وچ چوناں دے اتہاس وچ ہن تک دا سبھ توں ودھ ریکارڈ اے۔  

## سمانسوچی

بھارت دے چون کمیشن ولوں کرناٹک ودھان سبھا چوناں 29 مارچ 2023 کارجکرم دا اعلان کیتا گیا سی   چون کمیشن نے اعلان کیتی کہ آدرش چون ضابطے دیاں شرطاں "ترنت پربھاو نال لاگوُ" ہو گئیاں ہن۔ ایہناں چوناں وچ مکھ مقابلہ تنکونا ہون دا امکان اے۔ بھارتی جنتا پارٹی، کانگرس اتے جنتا دل اے۔ 

## پارٹیاں

### ہور

## حوالے
 
گٹھ:بھارت دیاں عام چوناں
ڈھیبر جھیل

**ڈھیبر جھیل** (جس نوں **جیسمند جھیل** وی کیہا جاندا اے) بھارت دی پہلی اتے دنیا دی سبھ توں پرانی تریخی اتے بھارت دی دوجی سبھ توں وڈی انساناں ولوں بنائی گئی تازے پانی دی جھیل اے۔  ایہہ مغربی بھارت وچ راجستھان راج دے ادےپور   ضلعے وچ اے۔ اسدا رقبہ  اے   جدوں بھریا ہویا سی، اتے 17ویں صدی وچ ناملا ٹھکانہ (راٹھور-پٹویر)  وکھے بنایا گیا سی، جدوں ادےپور دے رانا جےَ سنگھ نے گومتی ندی دے پار اکّ سنگمرمر دا بنھ بنایا سی۔ ایہہ لگبھگ  اے ادےپور   دے ضلع ہیڈکوارٹر توں۔ جدوں پہلی وار بنایا گیا سی، ایہہ دنیا دی سبھ توں وڈی نقلی جھیل سی۔ ڈھیبر جھیل دے آلے-دوآلے دے جیسمند جنگلی جیو سینکچوری نوں راج رستہ راہیں ادےپور   توں بانسواڑا تک پہنچایا جا سکدا اے۔ ایہہ لگبھگ  اے سلمبر (راج رستہ نمبر 32 'تے اپ-زلھا ہیڈکوارٹر) توں۔ جیسمند وائیلڈلائیف سینچری لگبھگ    دی رکھیا کردا اے، زیادہتر ٹیک جنگل، ڈھیبر جھیل دے کنڈھے اتے۔ جھیل  تن جزیرہ ہن۔   ہریک۔ ڈھیبر جھیل ماربل ڈیم  اے لمبا اے اتے "بھارت دے وراثتی سمارکاں" دا حصہ اے۔ ڈیم وچ ہوا محل پیلیس وی اے، جو میواڑ دے پرانے مہاراناں دی سردیاں دا راجگڑھ سی۔ 1687 توں 1691 ای 

ڈھیبر جھیل، جو کہ مہارانا جےَ سنگھ ولوں 1685 وچ بنائی گئی سی،  دے کھیتر نوں کور کردی اے۔   1902 وچ انگریزاں ولوں مصر وچ اسوان ڈیم دے اساری تک ایہہ جھیل دنیا دی سبھ توں وڈی نقلی جھیل رہی، جسدا پنر اساری 1960-1970 دے وچکار کیتا گیا سی۔مہارانا جےَ سنگھ (1680-1698  دوران میواڑ دے دکھن-پوربی کونے وچ کھیتی لئی پانی دی بہت لوڑ سی۔ مہارانا نے اپنے پیؤ (مہارانا راج سنگھ پہلے جسنے راجسمند جھیل بنائی سی) دی نقل کیتی، اکّ چھوٹی ندی، گومتی نوں بنھ کے اتے اکّ وڈا بنھ بنا کے؛ ڈیم دی اچائی 36.6 اے&nbsp;میٹر جےَ سنگھ نے نتیجے وجوں جھیل دا نام جیسمند رکھیا - اسدا اکثر ورتیا جان والا اپنام 'جت دا سمندر' ('سمند' دا مطلب اے 'سمندر') اے۔ اس دے افتتاح دے دن، 2 جون 1691, مہارانا جےَ سنگھ نے اپنے بھار دے برابر سونا ونڈدے ہوئے ڈیم دے آلے-دوآلے گھمیا۔ جھیل دے انکڑے اصل وچ حیرانی جنک ہن -  چوڑائی وچ،  اس دے سبھ توں ڈونگھے سرے 'تے ڈونگھی، , سنگمرمر دیاں پوڑیاں پانی وچ جان والیاں ہن۔ ادےپور   دیاں رانیاں دے گرمیاں دے محل ڈھیبر جھیل نوں چارے پاسیوں گھیردے ہن۔ مہارانا نے ناملا ٹھکانہ دا خاص زمینی یوگدان لئی خاص دھنواد کیتا۔ 

alt=Jaisamand Lake's view|center|900x900px| جیسمند جھیل دا نظارہ

## ایہہ وی ویکھو

* سکے جنگل کھوج انسٹی ٹیوٹ
* بھارت وچ جھیلاں دی لسٹ
* بھارت دے جنگلی جیو

## حوالے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:راجستھان دیاں جھیلاں
بیریجم جھیل

**بیریجم جھیل** دکھنی بھارت دے تاملناڈو دے ڈنڈیگل ضلعے وچ کوڈیکنال نام دے قصبے ( جو کی اکّ پہاڑی سٹیشن اے ) دے نیڑے اکّ بھنڈار اے۔ ایہہ اپری پلانی پہاڑیاں وچ "پھورٹ ہیملٹن" دے پرانے والی تھاں 'تے اے۔  جھیل، سلوئس آؤٹلیٹاں والے ڈیم ولوں بنائی گئی، اکّ مائیکرو-واٹرشیڈّ ترقی پروجیکٹ دا حصہ اے۔ پیرییاکلم  نام دا شہر،   دکھن مشرق  وچ اے ،  اس جھیل توں اپنا عوامی پین والا پانی حاصل کردا اے۔ جھیل دے پانی دی گنوتا شاندار اے۔ 

## پہنچ
left|thumb|250x250px| بیریجم جھیل 'تے پرانا پھورٹ ہیملٹن سائیٹ

## اتہاس
اتھے مول روپ وچ اکّ دلدل سی جس نوں بیریجم دلدل دے نام نال جانیا جاندا سی۔  اتھے اکّ وڈی جھیل دی پچھلی ہوند دا ثبوت وی دکھائی دندا سی، جسنوں نوں پہلی وار 1864 وچ مدراس نیٹو انفینٹری دی 21ویں ریجیمینٹ دے کرنل ڈگلس ہیملٹن نے درج کیتا سی۔ اس پرانے جھیل دی ہوند بارے کوئی لکھتی ریکارڈ جاں اتھوں تک کہ مقامی کہانی وی نہیں بچی اے۔ حالانکہ، اس دے سمندری کنارے دے دکھائی دین والے نشاناں توں اندازہ لگاؤندے ہوئے، جو کہ اجے وی 1906 تک موجود سن، ایہہ لگبھگ  لمبی ہونی چاہیدی اے،  تک چؤڑی اتے  تک ڈونگھی۔ ایہہ ظاہر طور 'تے اکّ پہاڑی دے پاسیوں ہیٹھاں اکّ گھاٹی وچ کھسکن نال بنایا گیا سی جسدی اتر ول ڈھلان جاندی اے، اتے اس دے تل 'تے امراوتی ندی تک وگدی دھارا نوں بنھ دیندی اے۔ اس دھارا نے ظاہر طور 'تے اس طرحاں بنے وڈا قدرتی بنھ وچوں اپنا رستہ کٹّ دتا، اتے اس طرحاں اس لینڈسلائیڈ/ڈیم نے اکّ وار بنائی گئی جھیل نوں خالی کر دتا۔ ڈیم  دے قریب لمبا سی اتے اس وچ چوڑائی لگبھگ  سی اتے  ڈونگھی۔ 

## جیو
thumb|250x250px| بیریجم جھیل 'تے سائین بورڈ دا مطلب اے:<br /><br /><br /><br /> "سانوں وی جین دیو"

; تھندھاری

right|thumb|250x250px| اپر پلانی ریزرو جنگلات کھیتر دا نقشہ جتھے ہاتھی گلیارے پیش ہن
right|thumb|231x231px| لپت ہون دی کگار تے کھڑا سلیٹی-چھاتی والا پنچھی

## باہری سروت

* بیریجم  جھیل دا سیٹیلائیٹ نظارہ
* منار روڈ توں بیریجم  داخلہ دوار دی فوٹو

## حوالے

گٹھ:تاملناڈو وچ پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
ویرنم جھیل

thumb| ویرنم جھیل
**ویرنم جھیل** ( **ویرنارائنپرم جھیل** )  دکھن بھارت وچ تاملناڈو راج وچ کڈلور ضلعے وچ  SSW دی دوری 'تے اے۔ کٹومنرکوئل توں 1 کلومیٹر (0.62 میل) دور اے۔ ایہہ جھیل چینئی، بھارت توں 235 کلومیٹر دور اے۔ ایہہ پانی دے بنے بھنڈاراں وچوں اکّ اے، جتھوں چینئی شہر نوں پانی سپلائی کیتا جاندا اے۔ جھیل وچ لگبھگ 1,465 mcft پانی (1.46 ٹی ایم سی ) سٹور کرن دی گنجائش اے۔ حالانکہ ویرنام جھیل دا پدھر 323 ملیان کیوبک فٹ (mcft) ہو گیا اے، پر چینئی شہر نوں سپلائی لئی 180 mld (ملیان لیٹر ہر روز ) دی مقدار وچ پانی  کھچیا جا رہا سی۔

## اتہاس
ویرنم جھیل 10ویں صدی دے وچ مہان چول شاہی خاندان  (907-955 ای.) دے ویلے دوران بنائی گئی سی ۔  ایہہ  لمبا ڈیم اے جو  اتری تاملناڈو وچ اے۔ ایہہ راجادتی چول نے اپنے سپاہیاں دے نال وہلے ویلے وچ بنوایا سی، جدوں اوہناں نے پلو راجیاں دے خلاف لڑائی لئی ترمنپدی وکھے ڈیرا لایا سی۔ اسنے اسدا نام اپنے پیؤ پرانتکا پہلا چولا دے نام تے رکھیا سی ، جسدا سرلیکھ "ویرنارائنن" سی۔ جھیل دا مول روپ وچ نام ویرنارائن منگلم جھیل رکھیا گیا سی، اتے اس ویلے ایہہ لگبھگ 20 کلومیٹر لمبی اتے 7 کلومیٹر چؤڑی سی۔ 

## نوٹس

گٹھ:بھارت وچ واٹر ہیریٹیج سائیٹس
گٹھ:کڈلور ضلع
گٹھ:تاملناڈو وچ پانی بھنڈار

گٹھ:جھیلاں
پڑل ایری

**پڑل ایری**، جاں پڑل جھیل، کئی وار **پجھل جھیل**، جس نوں **ریڈّ ہلز جھیل** وی کیہا جاندا اے، چینئی، بھارت دے ریڈّ ہلز وچ پیندی اے۔ ایہہ تاملناڈو راج دے تروولر ضلعے وچ پیندی اے۔ ایہہ دو بارش تے انحصار پانی بھنڈاراں وچوں اکّ اے جتھوں چینئی شہر نوں سپلائی کرن لئی پانی لیا جاندا اے، دوسرا چیمبرمبکم جھیل اتے پورور جھیل اے۔

## اتہاس
left|thumb|215x215px| پڑل دی گنجائش نوں درساؤندا بورڈ
پڑل سروور 1876 وچ پڑل، چینئی وچ بریٹیش حکمرانی دے ویلے بنایا گیا سی، ایہہ بھنڈار اصل وچ 500 ملیان کیوبک فٹ (mcft) دی گنجائش والا اکّ چھوٹا جیہا ٹینک سی اتے مقامی طور 'تے مہیا لیٹرائیٹ نام دے پتھراں دی ورتوں کرکے بنایا گیا سی، پھر سرپلسّ وجوں استوں کم لتا گیا سی تاں جو واٹر باڈی توں وادھو پانی چھڈیا جاں سکے ۔ اج، ایہہ چنیا ہوئیاں تاراں پانی نوں سنبھالن والیاں بنتراں ہن کیونکہ ایہناں نوں دو شٹراں ولوں بدل دتا گیا اے۔ 1997 وچ، پانی بھنڈار دی سٹوریج گنجائش نوں ودھا کے 3,300 mcft  کر دتا گیا سی اتے 21.20  فٹ دی ڈونگھائی&nbsp; چینئی دیاں پین والے پانی دیاں لوڑاں نوں پورا کرن لئی اتے آندھرا پردیش توں پنڈی رزروائر اتے شولاورم ٹینک راہیں حاصل کرشنا ندی دے پانی نوں سٹور کرن لئی۔ 2012 تک، پانی سروت ڈیپارٹمنٹ (ڈبلیوآرڈی) نے ہر سال صرف  500,000 دے رکھ-رکھائ دا کم کیتا اے۔ 

## جونس ٹاور
alt=Jones Tower was built in the year of 1881 in Pulhal lake. It is used to measure the depth of the water level in the lake.|thumb|218x218px| جونس ٹاور
جونس ٹاور 1881 وچ پڑل جھیل دے وچ بنایا گیا سی۔ ایہہ  پانی دے پدھر دی ڈونگھائی نوں ماپن لئی ورتیا جاندا اے۔ آلے-دوآلے دیاں بنھ سڑکاں نوں کئی لوکاں  دے  سیر کرن، دوڑن ورگیاں کسرتاں لئی  وی ورتیا جاندا اے۔ اچّ پدھری الیکٹرک موٹراں نوں صفائی عمل توں پہلاں جھیل توں پانی نوں ٹینک وچ داخل کرن دے لئی ورتوں  کیتی جاندی اے۔ اتھے 11 الیکٹرک موٹر پمپ ہن جو کہ سکے دے موسم وچ چینئی شہر نوں پین والا پانی دین  لئی اکّ بہتّ ہی ضروری  کردار نبھاؤندے ہن۔

## ایہہ وی ویکھو

* چیمبرمبکم جھیل
* شولاورم تلاب
* پنڈی سروور
* چینئی وچ پانی پربندھن

## حوالے

گٹھ:چینئی دیاں جھیلاں
گٹھ:تاملناڈو وچ پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
پونڈی پانی بھنڈار

**پونڈی پانی بھنڈار** جاں ستیامورتی پانی بھنڈار تاملناڈو راج دے تروولر ضلعے وچ کوٹرلائی ندی دے دوجے پاسے پیندا اکّ بھنڈار اے۔ ایہہ چینئی شہر توں 60 کلومیٹر دور اے اتے اس شہر دے لئی اہم پانی سروت وجوں کم کردا اے۔

## اتہاس
left|thumb|200x200px| سروور دے اساری نوں سوکھا بناؤن لئی اوندریشور مندر نوں کھسکایا گیا سی
پونڈی پانی بھنڈار ( جسنوں بعد دے وچ ستیامورتی ساگر دا نام دتا گیا)، اس دا اساری 1944 وچ تروولر ضلعے وچ کوساتھلائیار ندی جاں کوٹرلائی ندی دے پار 2573 میکپھٹّ دی گنجائش نال تیار کیتا گیا سی اتے کوساتھلائیئر ندی دے پانی نوں روکن اتے اسدی سانبھ کرن لئی سیوا وچ رکھیا گیا سی۔ وادھو پانی ندی دے ہیٹھاں والے پاسے نوں وگدا اے جس نوں تامرائیپکم انکٹ ولوں روکیا جاندا اے اتے شولاورم جھیل اتے پزل جھیل ول نوں موڑ دتا جاندا اے۔  پونڈی نہر وجوں جانی جاندی اکّ سدھی نہر نوں بعد وچ 1972 وچ پونڈی رزروائر توں شولاورم جھیل تک پانی پہنچاؤن لئی بنایا گیا سی۔ ایہہ بھنڈار 6.5 ملیان  دی لاگت نال بنایا گیا سی۔ ستیامورتی جس نوں اج کمارسوامی کامراج دے سیاسی صلاح کار وجوں یاد کیتا جاندا اے، جو 1954 توں 1963 درمیان راج دے وزیر اعلیٰ سن۔ ستیامورتیدے لئی  اپنی گوڑھی عقیدت دے کارن، کامراج نے ستیامورتی دے ناں 'تے پونڈی پانی بھنڈار نوں حاصل کیتا سی۔ایہہ بھنڈار 6.5 ملیان  دی لاگت نال بنایا گیا سی۔ ایہہ بھنڈار 6.5 ملیان  دی لاگت نال بنایا گیا سی۔ 

## تیلگو گنگا پروجیکٹ
thumb|250x250px| ستیامورتی پانی بھنڈار دی تختی

## 2015: نومبر اتے دسمبر مہینے وچ بھاری بارش
thumb|250x250px| ستیامورتی پانی بھنڈار دی تختی

## ہور ویکھو

* شولاورم جھیل
* پجھل جھیل
* کرشنا ندی
* چیمبرمبکم جھیل

## حوالے

## باہری لنک

گٹھ:تروولر ضلع
گٹھ:تامل ناڈو وچ پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
چیمبرمباکمّ جھیل

**چیمبرمباکمّ جھیل** چینئی، تاملناڈو، بھارت وچ پیندی اے۔  ایہہ جھیل &nbsp;چینئی توں 25 کلومیٹر دور اے۔  ایہہ دو بارش نال بھرے جاؤن والے  پانی بھنڈاراں وچوں اکّ اے، جتھوں چینئی شہر نوں پانی دی سپلائی کیتی جاندی اے، دوجا پانی بھنڈار پجھل جھیل اے۔ اڈیار ندی اس جھیل توں نکلدی اے۔ چینئی دے مہانگر؉   دی پانی سپلائی دا اکّ حصہ اس جھیل توں لیا جاندا اے۔ ایہہ پہلی نقلی جھیل سی جو راجاراجا چولا دے پتر راجیندر چولا پہلے اتے کوڈمبلور دے شہزادہ تھرپوان مادیوییار ولوں بنائی گئی سی۔

2019 دے چینئی دے پانی سنکٹ دوران، چیمبرمبکم جھیل پوری طرحاں سکّ گئی۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* پجھل جھیل
* چینئی وچ پانی پربندھن
* چینئی وچ برڈنگ

## حوالے

گٹھ:چینئی دیاں جھیلاں
گٹھ:تاملناڈو وچ پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
قلھک میٹرو اسٹیشن

گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name

**قلھک میٹرو اسٹیشن** تہران میٹرو لائن 1 دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔  ایہ گھولھک محلے وچ شریعتی سٹریٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ پڑوسی اسٹیشن شریعتی تے شاہد صدر نيں۔ اسنو‏ں 19 مئی 2009ء نو‏‏ں کھولیا گیا سی۔ 

## سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشیناں، بس دے راستے، پے فون تے پانی د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:2009ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ
گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں
گٹھ:تہران وچ آوا جائی
شہید حقانی میٹرو اسٹیشن

گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name

**شاہد ھغانی میٹرو اسٹیشن** تہران میٹرو لائن 1 دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔ ایہ ہمت ایکسپریس وے تے مودارس ایکسپریس وے دے نال جنکشن دے درمیان شاہد ھغانی ایکسپریس وے دے نال واقع ا‏‏ے۔ ایہ شاہد ہمت میٹرو اسٹیشن تے میرداماد میٹرو اسٹیشن دے درمیان ا‏‏ے۔ اس اسٹیشن وچ اک بہترین پارکنگ وی ا‏‏ے۔

## سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشیناں، بس دے راستے، پے فون تے پانی د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ
گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں
گٹھ:تہران وچ آوا جائی
خیام میٹرو اسٹیشن

گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name

**خیام میٹرو اسٹیشن** تہران میٹرو لائن 1 دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔  ایہ خیام اسٹریٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ میدان محمدیہ میٹرو اسٹیشن تے پانزدہ خرداد میٹرو اسٹیشن دے درمیان ا‏‏ے۔ اسٹیشن تہران گرینڈ بازار تک رسائی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔

## سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشین، ٹیکسی اسٹینڈ، پے فون د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:تہران وچ آوا جائی
گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں
گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ
پانزدہ خرداد میٹرو اسٹیشن

**پانزدہ خرداد میٹرو اسٹیشن** (15 واں خرداد میٹرو اسٹیشن) تہران میٹرو لائن 1 دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔  ایہ پنجدہ خرداد اسکوائر ، خیام سٹریٹ تے پانزدہ خرداد سٹریٹ دے سنگم وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ خیام میٹرو اسٹیشن تے امام خمینی میٹرو اسٹیشن دے درمیان ا‏‏ے۔ تھلے والے چوک تے میٹرو اسٹیشن دا ناں ایران وچ 1963 دے مظاہرےآں دے ناں اُتے رکھیا گیا اے، جو ایرانی کیلنڈر وچ 15 خرداد، 1342 نو‏‏ں ہويا سی۔

## سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشین، ٹیکسی اسٹینڈ، پے فون د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
کالیویلی جھیل

**کالیویلی جھیل**، جاں **کالیویلی لگون**، پوربی دکھنی بھارت وچ، تاملناڈو راج دے ولپرم ضلعے وچ اکّ ساحلی لگون اتے جھیل اے۔

**کالیویلی جھیل**  بنگال دی کھاڑی دے نیڑے کورومنڈل ساحل 'تے اے۔ ایہہ جھیل لگبھگ  پانڈیچیری شہر دے اتر والے پاسے ول، اتے  اؤروول دے اتر ول پیندی اے ۔

## اتہاس
کلونیکل دے ویلے دے المپروا قلعے دے کھنڈر، کورومنڈل ساحل 'تے، کالیویلی لگون دے اتری چینل دے داخلہ دوار 'تے ہن۔

## ایہہ وی ویکھو
## حوالے

گٹھ:ولپرم ضلع
گٹھ:کورومنڈل تٹ
گٹھ:تمل ناڈو دیاں جھیلاں
گٹھ:بھارت دے ویٹلینڈس
گٹھ:بھارت دے لگون
راجسمند جھیل

**راجسمند جھیل** (جس نوں **راجسمدرا جھیل** وی کیہا جاندا اے) ادےپور توں 67 کلومیٹر دور، بھارتی راج راجستھان دے راجسمند ضلعے دے راجسمند شہر وچ اکّ جھیل اے۔ رانا راج سنگھ ولوں بنایا گیا، ایہہ لگبھگ  اے۔ چوڑا،  لمبا اتے  ڈونگھی۔ ایہہ گومتی ندی دے پار بنایا گیا سی جو کہ سیونتری، کیلوا اتے تالی ندیاں توں نکلدا اے، جسدا رقبہ لگبھگ  اے۔   

جھیل نوں امپیریئل ایئرویز دے لنڈن توں سڈنی دے روٹ لئی سمندری جہاز دی بنیاد وجوں ورتیا گیا سی۔ دوجی عالمی لڑائی دوران، اسنوں آئییئیپھ ولوں اپنے قبضے وچ لے لیا گیا سی جسنے اسنوں معاون ادھار وجوں ورتیا سی۔ 

## دلچسپی دے تھاں

* نوں چوکی - ایہہ کنکرولی ول ڈیم اتے بنی ہوئی اے۔ اس وچ 3 گنجھل دار؉   ڈھنگ نال اکری ہوئی سنگمرمر دے منڈپ ہن، جیہناں وچ وکھ-وکھ ہندو دیوتیاں، ڈانسراں، پنچھیاں اتے جانوراں دیاں تصویراں ہن۔ اتھے 5 *تلا-دان* تورن سن جیہناں وچوں صرف 3 ہن نوں چوکی اتے بچے ہن،  جتھے مہارانا راج سنگھ، اسدی بیوی، اس دے پتر، پروہت اتے ہوراں ولوں وکھ-وکھ دان اتے *تل-دان* کیتے گئے سن۔ 
* راج-پرشتی - ڈیم دے اپر بنے جھیل دے نظریہ وچ سنسکرت وچ دنیا دا سبھ توں لمبا اتے سبھ توں وڈا پتھر شلالیکھ اے، جسنوں راج-پرشتی کیہا جاندا اے۔ ایہہ میواڑ دے اتہاس دا ذکر کردے ہوئے 25 دورے سنگمرمر دیاں سلیباں 'تے اکریا ہویا اے۔ اس نوں رنچور بھٹّ نے لکھیا سی۔
* راجسمند پینوراما - ایہہ راجستھان سرکار ولوں بنایا گیا اے، اس وچ راجسمند دا مختصر اتہاس اتے مہارانا راج سنگھ دے راج، رانا راج سنگھ اتے ہوراں دیاں مورتیاں ہن۔ 
* ایڈوینچر اتے واٹر سپورٹس - جیٹ-سکی، سپیڈ بوٹ، ایکوا سائیکل ورگیاں وکھ-وکھ پانی کھیڈاں دیاں سرگرمیاں ہن راجسمند جھیل 'تے شروع کیتیاں گئیاں ہن۔ جھیل دا دلچسپ ہوائی نظارہ دین لئی پیراسیلنگ وی شروع کیتی گئی۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* راج پرشتی
* بھارت وچ جھیلاں دی لسٹ

## حوالے


* 
گٹھ:وکیڈاٹا تے گنک ہن
گٹھ:راجستھان دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
نکی جھیل

thumb|240x240px| سورج ڈبن توں بعد نکی جھیل
**نکی جھیل** اراولی رینج وچ ماؤنٹ آبو دے بھارتی پہاڑی سٹیشن وچ واقع اکّ جھیل اے۔ مہاتما گاندھی دیاں استھیاں 12 فروری 1948 نوں اس پوتر جھیل وچ وسرجت کیتیاں گئیاں سن اتے گاندھی گھاٹ دا اساری کیتا گیا سی۔

## جغرافیہ

جھیل دی لمبائی لگبھگ ڈیڈھ میل اتے چوڑائی چوتھائی میل اتے 20 توں 30 میل اے۔&nbsp;فٹ ڈونگھے پچھم ول ڈیم ول۔ ایہہ ماؤنٹ آبو دا اکّ اہم سیلانی آکرشن اے۔ جھیل دے نیڑے اکّ پہاڑی اتے ٹوڈ روک اے۔ ٹوڈ روک نوں اس لئی کیہا جاندا اے کیونکہ ایہہ جھیل دے سامھنے والی چٹان دے پاسیوں، جھیل وچ چھال مارن والے اکّ ٹوڈ ورگا لگدا اے۔ چٹان دے اپر اتے ہیٹھاں جان دے دو رستے ہن؛ پتھریلی پہاڑی والے پاسے چڑھن لئی جاں نکی جھیل ول جان والیاں پوڑیاں دی ورتوں کرن لئی۔ جھیل دے کنارے سنسیٹ پوآئنٹ ول جان والا رستہ اے۔ سنسیٹّ پوآئنٹ دے رستے دے آلے-دوآلے گھمدے رچھّ اتے چیتے ورگے جنگلی جانوراں کارن سنسیٹّ پوآئنٹ 'تے چڑھن دی مناہی اے۔ رگھوناتھ مندر اتے مہاراجہ جے پور پیلیس وی جھیل دے نیڑے پہاڑیاں 'تے ہن۔ جھیل وچ کشتی اتے جھیل دے آلے-دوآلے گھوڑ سواری مہیا ہن۔

## بھارت وچ جھیلاں دی لسٹ

* بھارت وچ جھیلاں دی لسٹ

## حوالے

## باہری لنک

* 
* Panorama of Nakki Lake, Mount Abu

گٹھ:بھارت دیاں پوتر جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:راجستھان دیاں جھیلاں
گاندھی گھاٹ

**گاندھی گھاٹ** (ہندی : गांधी घाट) پٹنا وچ گنگا ندی دے مکھ گھاٹاں وچوں اکّ اے۔ اسدا نام بھارتی آزادی تحریک دے لیڈر مہاتما گاندھی دے نام 'تے رکھیا گیا اے۔ ایہہ گھاٹ اپنی شام دی گنگا آرتی لئی مشہور اے۔ ایہہ گنگا ندی وچ مہاتما گاندھی دیاں استھیاں دے وسرجن نال وی جڑیا ہویا اے۔

## ٹکانا
گاندھی گھاٹ گنگا دے کنارے واقع اے۔ ایہہ نیشنل انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، پٹنا دے پچھے واقع اے اتے پٹنا جنکشن ریلوے سٹیشن توں لگبھگ 5 کلومیٹر اتر مشرق وچ واقع اے۔

## گنگا آرتی
گاندھی گھاٹ 'تے گنگا آرتی 51 دیویاں نال کیتی جاندی اے، پجاریاں دے اکّ گروہ ولوں، بھگویں کپڑے پہنے ہوئے ہن۔ آرتی شنکھ وجاؤن نال شروع ہندی اے اتے وسترت پیٹرناں وچ دھوپ سٹکس دی رفتار نال اتے وڈے بلدے دیویاں دے چکر دے نال جاری رہندی اے جو ہنیرے ہوئے اسمان دے خلاف اکّ چمک دار؉   آبھا بناؤندے ہن۔ وارانسی اتے ہردوار وچ گنگا آرتی دی طرز 'تے 2011 وچ رسم شروع کیتی گئی سی۔

## سیر سپاٹا
بہار راج سیر سپاٹا ترقی نگم (BSTDC) گاندھی گھاٹ توں ایموی گنگا وہار دا چلاون کردا اے۔ گنگا وہار اکّ رور کروز جہاز اے جس وچ ریسٹورینٹ آن-بورڈ اے جس نوں پھلوٹنگ ریسٹورینٹ وی کیہا جاندا اے۔ ایہہ گھاٹ توں سیلانیاں لئی بورڈنگ دے نال سنسیٹ کروز اتے لیزر کروز/کارپوریٹ کروز چلاؤندا اے۔ 2016 وچ اکّ ہور جہاز ایموی کوٹلیا شامل کیتا گیا سی جو کہ گاندھی گھاٹ توں گنگا ندی 'تے سیلانیاں دی سواری لئی اکّ کروز کشتی اے۔ سیر-سپاٹہ ڈیپارٹمنٹ نے اکّ پھلوٹنگ جیٹّ رکھن دی وی سکیم بنائی اے جو گاندھی گھاٹ 'تے رکھی جاوے گی، جتھوں دوویں جہاز چلدے ہن۔

### پتنگ تہوار
راج دے سیر سپاٹا ڈیپارٹمنٹ نے مکر سنکرانتی دے موقعے 'تے ندی دے پار، سببلپر ڈائرا جزیرہ 'تے اکّ پتنگ تہوار دا انعقاد کیتا۔ فیسٹیول پہلی وار 2011 وچ شروع ہویا سی اتے ادوں توں ہر سال منعقد کیتا جاندا اے۔

## حوالے

گٹھ:بھارت