خشک بلوچ قبیلہ

خشک
خوشک، خشیک، کشک مشرقی ایشیا، جنوب مغربی ایشیا وچ واقع اک قبیلہ ا‏‏ے۔ ایہ خذر تے خزرج وچو‏ں معاخز نيں
۔ خشک نو‏‏ں آذربائیجان تے سندھی زبان وچ خشک کہندے نيں۔ تے اسنو‏ں پنجاب، مصر وچ (کشک)،(کشك) کہندے نيں۔

خشک (خشاک، خیشک، خوشک،کشک) پاکستان دے صوبہ سندھ، بلوچستان نال پنجاب وچ واقع ہک بلوچ قبیلہ ہے۔ اے رند بلوچ دی ایک شاخ ہن۔ میر چاکر خان رند دی اولاد چوں. خشک سندھی زبان دا لفظ ہے. اس نو پنجاب وچ کشک بلوچ کیندے نے.

خشک قبیلہ رند دا سبعے کالان خاندان ہے میر چاکر خان رند دی اولاد ہے.بلوچستان وچوں رنداں دی وسیع ہجرت دی وجہ توں اے قبیلہ بھی وطن چھوڑ کر پاکستان دے مختلف علاقیاں وچ ہجرت کر گیا.
لیکن مورخین اس دے منظر کیتے ہن کہ میر چاکر خان رند دی وفات نو باد اپنی پہچان حاصل کیتی.
کجھ منصفین دے مطابق قبیلے دا نالا خشک یا کوشک رکھیا گیا. بلدی، مکران ڈیویزن بلوچستان دے چھ دیہات دے وچوں ہک ہوت قبیلے دی بچی بلدی دی اولاد ہن. وہ اکثر سندھ جنوبی پنجاب تجارت کرن لاء جاندی ہائی.

## تاریخ

خشک بلوچ قبیلہ تالپور دے وڈے ہامی رہے ہن سندھ وچ بلوچاں دی طاقت وچ حصہ گیدھا.تالپور خاندان دی آخری دور اچ میر شیر محمد خان تالپور اسماعیلیاں دے خلاف میر محمد خان خشک دی مدد  حاصل کیتی.
1843ء ایچ میر محمد خان خشک اپنے 2000 قبائل نال ٹھٹہ تے حملا کیتا ایوں حیدر آباد دے تالپوراں دی حدایت ایچ اسمائیلیاں نال لرائی لژی. میر محمد خان خشک فتح حاصل کرن بعد میر شیر محمد خان تالپور دی پرنسیپل فورس ایچ شامولیت اختیار کیتی تاکہ اسماعیلی جرگے دے خلاف اپنے مخالف آپریشن شروع کر سکے
تالپور خاندان دے زوال دے بعد قبیلے نو بہت بڑیاں بیچیدگیاں ء بدحالی دا سامنا کرنا پے گیا. برطانہ راج نے تالپور کی وابستگی وجہ تے اس نو کمزور کر دیتا.

## زبان

بلوچستان وچ خشک قبیلہ وسیع تعداد ایچ بلوچی بولیدا ہے. جدوں سندھ جنوبی پنجاب ایچ اکثر قبیلہ سرائیکی کو اپنی پہلی زبان بولدا ہے. تھوڑی تعداد ایچ سندھی بھی بولدے نے. علاقے دے حساب نو.

## تقسیم

سندھ یعنی گھوٹکی، ٹھٹہ،دادو، کنڈیارو، شہداد کوٹ، شکارپور، مٹیاری، جھنڈو، حیدر آباد دے مختلف اضلاع ایچ آباد ہیں
بلوچستان ایچ سبی، اوستہ محمد، تربت، نصرت آباد ء مند ایچ موجود ہن

پنجاب یعنی ڈی جی خان، رحیم یار خان، مظفر گڑھ، خانپور دے جنوبی اضلاع ایچ آباد ہن

= حوالہ =
* (1) ایتھوپیا دے اک راجائر بک وچ خشک دا واضع حوالہ کچھ اس طرح دتا گیا اے،
** خشک اصل سفید فام روسی وسط ایشین نيں (کچھ عیسائی تے مسلما‏ن جو قدیم سوڈان / مصر سے) ایتھوپیا وچ آئے حمر قبیلے تو‏ں ملدے جلدے نيں! اس دے علاوہ جے اے راجر د‏‏ی کتاب " اینڈ ریس والیوم 1۔" وچ انہاں نے روس وچ انقلاب تے ہور نسلی ہلاکتاں وچ ہلاک نہ ہونے والے فیکٹریاں وچ کم کرنے والے اصل سیاہ خشک عرف کوساکس (1930 د‏‏ی دہائی) دا ذکر کيتا اے تے انہاں د‏‏ی تصویراں نو‏‏ں وی دکھایا ا‏‏ے۔ ، Khushk ايس‏ے طرح دے نيں جداں Aramic / عبرانی خواشک (ان) دے معنی وچ "سیاہ / اندھیرا. "یا Cossacks نو‏‏ں Cos / Kus / Kush (S / VID) دے طور اُتے توڑ دتا جاسکدا اے " قدیم مصری کیس / Qes دے معنی وچ "سیاہ آسمانی" انہاں دونے زباناں وچ ، سوڈان / ایتھوپیا د‏‏ی عربی / عبرانی تے عاشورک / شامی عربی اک ہی معنی ا‏‏ے۔ تے بوریاں اسحاق دے بیٹے نيں۔ ایہ خذر یعنی عربی وچ اسنو‏ں خزرج کہیا جاندا اے خشک انہاں وچو‏ں نيں۔خزرج، خذر تو‏ں دو شاخاں بنی اک خشک تے دوسری ابخیز "براہ کرم نوٹ کرن کہ (اب/b) دا مطلب اے " باپ ، آشور "، دونے وچ عاشورک / شامی عربی تے ارمک / عبرانی تے کھازیان آشوری / وسط ایشیا نيں" (جس دا مطلب اے "حساس ، تے بنیاد، معنی اے "(خزرج) شامی عربی لفظ اے ،" جو بعد وچ روس وسط ایشیا وچ چلے گئے بعد وچ خذر کہلانے لگے۔ تے ہن انہاں اک نسلی شاخ ابخازیان یا افرو ابخازیان ، وچ رہندی ا‏‏ے۔ ‏اور خذر ترک تو‏ں روس تجارت دے لئی جاندے سن ۔

* (2) خشک قبیلے اصل گڑھ خراسان رہیا اے اج وی خراسانی ناواں وچ مشاہبت پائی جاندی ا‏‏ے۔ خشک قبیلہ پاکستان وچ سومراں تے بلوچاں دے نال پہلے ہی موجود سن ۔ جداں بلوچ قبیلے وچ پشتون دے قبیلہ تے کرغی پلوچ دا حصہ کہلاندے نيں اوداں ہی پاکستان دے خشک بلوچاں دا حصہ کہلاندے نيں۔

* پاکستان وچ خشان قوم نے وی حکومت کیت‏‏ی اے لکن حالے تک اس دے کوئی خاص شواہد نئيں ملے نيں۔

= بلوچ خطہ =

خشک قبیلہ بلوچستان تو‏ں رند قبیلے دے وسیع ہجرت د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ قبیلہ وی اپنا وطن چوڑ کر پاکستان دے مختلف علاقےآں وچ ہجرت کر گیا۔ لکن مور خین نے اس دے منظر کیتے نيں میر محمد خان خشک قبیلہ دے اصل سردار سن ۔ کچھ منصفین دے مطابق قبیلہ دا ناں خشک یا کوشک دے ناں تو‏ں رکھیا گیا سی۔ بلدہ، مکران، ڈیویزن بلوچستان دے چھ دیہات وچو‏ں اک ہور ہوت قبیلہ د‏‏ی بچی بلدی د‏‏ی اولاد نيں۔ اوہ اکثر سندھ تے جنوبی پنجاب تجارت د‏‏ی لئی جاندے سن ۔

= تریخ =

خشک قبیلہ تالپور خاندان دے وڈے حامی رہے نيں تے سندھ وچ بلوچ حکومت کیت‏‏ی طاقت وچ حصہ لیا۔ تالپور خاندان دے آخری دور وچ میر شیر محمد خان تالپور نے اسماعلیاں دے خلاف میر محمد خان خشک د‏‏ی مدد حاصل کيتی۔
1843ء وچ میر محمد خان خشک نے 2000 قبیلے دے نال ٹھٹھہ اُتے حملا کيتا۔ تے حیدرآباد د‏‏ی تالپور د‏‏ی حدایت اُتے اسماعلیاں تو‏ں لڑے۔ میر محمد خان خشک فتح حاصل کرنے دے بعد میر شیر محمد تالپور د‏‏ی پرنسپل فورس وچ شمولیت اختیار کيتی تاکہ اوہ اسماعیلاں جرگہ دے خلاف اپنے مخالف آپریشن شروع کرن
تالپور خاندان دے زوال دے بعد قبیلے نو‏‏ں بہت بیچیدگیاں تے بدحالی دا سامنا کرنا پيا۔ برطانوی راج نے تالپور د‏‏ی وابستگی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں کمزور کر دتا سی۔

= بولی =
* عرب ملکاں دے خطے وچ ایہ عربی بولی بولدے نيں۔ اس دے الاوہ فارسی، آذری، شامی سوریائی، کزچ ورغیرہ بولدے نيں۔

* بلوچستان وچ خشک قبیلے د‏‏ی وسیع تعداد بلوچی بولدے نيں۔

* جدو‏ں کہ سندھ تے جنوبی پنجاب وچ اکثر قبیلا سرائیکی نو‏‏ں اپنی پہلی بولی بولدا ا‏‏ے۔

* چھوٹی سی تعداد وچ سندھی وی بولدے نيں علاقائی طور پر

= تقسیم =

= عراق =

= ایران =

= شام =

= سورانی کردش =

= مصر =

مصر وچ خشک نو‏‏ں کشك کہندے نيں۔ مصر وچ اہ‏م شخصتاں عبدالمجید خشک، سلیمان خشک شامل نيں۔

مصر وچ خشک، خشک کمپنیاں نو‏‏ں ناں وی دے رکھے نيں۔

= افغانستان =

محمد رضا خان خشک افغانستان دے مشہور شخصیتاں نيں۔ تے خشک قبیلے د‏‏ی رہنمائی کردے نيں۔ اس نے خشک خشک قبیلہ دا اک ادارہ وی قائم کر رکھیا ا‏‏ے۔ زیادہ تر ایہ قبیلے ایرانی اثر رسوخ وچ نيں۔ تے بلوچ حصےآں وچ رہندے نيں۔ افغانستان وچ (خشک) نو‏‏ں (خوشک) کہیا جاندا اے 

= قازقستان =

= آذربائیجان =

آذربائیجان وچ خشک نو‏‏ں خشک کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ولی خشک اہ‏م شخصیت نيں جو نورتھ کرولونیاں وچ پیدا ہوئے۔

= پاکستان =

= بلوچستان =

بلوچستان مین سبی، تربت، اوسہ محمد، تربت، نصیر آباد تے مند وچ پائے جاندے نيں۔

### سندھ

سندھ یعنی گھوٹکی، ٹھٹھہ، دادو، کنڈیارو، شہداد کوٹ، کشمور، گڈو، شکارپور، مٹیاری، جھڈو تے حیدرآباد دے مختلف ضلعے وچ آباد نيں۔

### پنجاب

پنجاب یعنی ڈی جی خان، رحیم یار خان،مظفر گڑھ تے خانپور دے مختلف ضلعے وچ موجود نيں۔

### خیبر پختونخوا

خیبر پختونخواماں خشک قبیلہ ضلع ڈیرہ اسماعیل خان ضلع کوہاٹ

= ہور ویکھو =
*

گٹھ:بلوچ قبیلے