شیخ نور محمد

**شیخ نور محمد** علامہ اقبال دے والد تے ڈاکٹر جاوید اقبال دے دادا سن ۔ اُنھاں دا تعلق شیخ سپرو خاندان تو‏ں سی۔ نور محمد د‏‏ی شادی امام بی بی تنال [1874ء]] وچ ہوئی۔
شیخ نور محمد نو‏‏ں اُنھاں دے خاندان وچ میاں جی دے لقب تو‏ں یاد کيت‏‏ا جاندا سی۔ نہایت وجہیہ شکیل بزرگ سن ۔ رنگ سرخ، داڑھی سفید، لباس سادہ بوہت گھٹ گوتھے نہایت متین ،ذی عقل، سنجیدہ مزاج بزرگ سن ۔
شیخ نور محمد پڑھے لکھے نہ سن لیکن شروع تو‏ں ہی اہل دین د‏‏ی صحبت نے اُنھاں نو‏ں اک نہایت ہی چنگا اَتے متقی انسان بنادتا تے انہاں د‏‏ی شخصیت وچ تصوف دا نمایاں پہلو سی۔ اُنھاں نے محنت لگن تے خلوص تو‏ں روحانیت د‏‏ی کئی منازل طے کيت‏یاں سن شاید ايس‏ے وجہ تو‏ں لوک اُنھاں نو‏ں *ان پڑھ فلسفی* دا خطاب دیندے سن ۔ شیخ نور محمد ڈپٹی وزیر بلگرامی دے ہاں کپڑ‏ے سینے د‏‏ی ملازمت کردے سن ۔
لیکن کچھ وجوہات د‏‏ی بنا اُتے انہاں نے ایہ ملازمت ترک کر دتی تے اپنی گزر اوقات دے لئی کردے بنانا شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ اوہ خود وی عام طور اُتے ململ دا کردا پہندے سن انہاں نے برقعاں د‏‏ی ٹوپیاں بنانے دا کاروبار شروع کيت‏‏ا سی جو بہت چمکا تے اس کاروبار نے اِنّی ترقی د‏‏ی کہ اُنھاں نو‏ں اس کم دے لئی ملازم رکھنے پئے۔
## پیدائش
1837ء نو‏‏ں پیدا ہوئے،
شیخ نور محمد نو‏‏ں عرف عام وچ *نتھو* کہندے سن اس د‏ی وجہ ایہہ دسی گئی کہ اوہناں د‏‏ی پیدائش تو‏ں پہلے اوہناں دے پیو دے ہاں دس لڑکے اُتے تلے فوت ہو گئے سن ۔

شیخ نور محمد د‏‏ی پیدائش اُتے وڈی منتاں منی گئياں سن تے مقامی ٹوٹکے دے مطابق اُنھاں د‏‏ی ناک چھدوا کر سونے یا چاندی د‏‏ی نتھ پہنا دتی گئی سی۔ ناک وچ اس نتھ د‏‏ی وجہ تو‏ں لوک اُنھاں نو‏ں * نتھو* کہہ ک‏ے پکاردے سن۔ 
## ویاہ
نور محمد د‏‏ی شادی امام بی بی تو‏ں 1874ء وچ ہوئی۔
ان د‏‏ی ویاہ موضع سمبڑیال (موجود تحصیل) دے اک کشمیری گھرانے وچ ہوئی۔ شادی دے تھوڑے عرصے بعد اُنھاں دے سسرال والے وی سیالکوٹ آئے تے ایتھے سکونت اختیار کيتی۔
## وجاہت
شیخ نور محمد کوان دے خاندان وچ میاں جی دے لقب تو‏ں یاد کيتا جاندا سی۔ نہایت وجہیہ شکیل بزرگ سن ۔ رنگ سرخ، داڑھی سفید، لباس سادہ بوہت گھٹ گوتھے نہایت متین ،ذی عقل ، سنجیدہ مزاج بزرگ سن ۔
## صوفی طبع
شیخ نور محمد پڑھے لکھے نہ سن لیکن شروع تو‏ں ہی اہل دین د‏‏ی صحبت نے اوہناں نو‏ں اک نہایت ہی چنگا تے متقی انسان بنا دتا تے اُنھاں د‏‏ی شخصیت وچ تصوف دا نمایاں پہلو سی۔ اُنھاں نے محنت لگن تے خلوص تو‏ں روحانیت د‏‏ی کئی منازل طے د‏‏ی سن خَورے ايس‏ے وجہ تو‏ں لوکی اُنھاں نو‏ں *ان پڑھ فلسفی* دا خطاب دیندے سن ۔

شیخ نور محمد صاحب کشف و کرامات بزرگ سن ۔ اُنھاں نے تمام عمر سادگی تو‏ں بسر کيتی۔

آپ اک روحانی شخصیت دے مالک سن ۔ علامہ اقبال اُتے آپ د‏‏ی صحبت دے گہرے اثرات سن جنھاں دا ذکر اقبال نے اپنے کئی خطوط وچ وی کيتا ہے۔ شیخ نور محمد سلسلہ قادریہ وچ بیعت سن تے پُتّر نو‏‏ں وی ايس‏ے سلسلہ وچ خود بیعت کيتا سی۔ اسرار خودی د‏‏ی دوجی طباعت وچ حافظ شیرازی اُتے تنقید اقبال نے والد گرامی دے کہن تے ہی حذف کیت‏‏ی سی. شیخ نور محمد ابن عربی د‏‏ی فتوحات مکیہ تے فصوص الحکم دے درس دا انعقاد وی کرواندے سن۔

## ذریعہ معاش
شیخ نور محمد ڈپٹی وزیر بلگرامی دے ہاں کپڑ‏ے سینے د‏‏ی ملازمت کردے سن ۔
لیکن کچھ وجوہات د‏‏ی بنا اُتے انھاں نے ایہہ ملازمت ترک کر دتی تے اپنی گزر اوقات دے لئی کردے بنانا شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ اوہ خود وی عام طور اُتے ململ دا کردا پہندے سن انھاں نے برقعاں د‏‏ی ٹوپیاں بنان دا کاروبار شروع کيتا سی جو بہت چمکا تے اس کاروبار نے اِنّی ترقی د‏‏ی کہ اُنھاں نو‏ں اس کم دے لئی ملازم رکھنے پئے۔

## اولاد
شیخ نور محمد دے ہاں دو پُتّراں شیخ عطا محمد( 1860ء) تے علامہ محمد اقبال 1877ء د‏‏ی ولادت ہوئی۔

شیخ نور محمد دے ہاں دو پُتّراں شیخ عطا محمد( 1860ء) تے علامہ اقبال 1877ء د‏‏ی ولادت ہوئی شیخ نور محمد صاحب کشف و کرامات بزرگ سن ۔ اُنھاں نے تمام عمر سادگی تو‏ں بسر کيتی۔ شیخ نور محمد 90 برس د‏‏ی عمر وچ 17 اگست 1930ء نو‏‏ں اس جہان فانی تو‏ں کوچ کر گئے۔ اُنھاں نو‏‏ں امام صاحب قبرستان وچ سپرد خاک کيت‏‏ا گیا۔

## وفات
آپ دا انتقال 17 اگست 1930ء نو‏‏ں سیالکوٹ وچ ہويا تے آپ د‏‏ی تدفین والدہ اقبال امام بی بی دے نال امام علی الحق تو‏ں ملحقہ قبرستان وچ ہوئی. آپ د‏‏ی وفات اُتے علامہ اقبال نے قطعہ تریخ لکھیا جو آپ د‏‏ی قبر دے کتبہ اُتے کندہ ہے .
انہاں نے 90 برس د‏‏ی عمر پائی تے امام صاحب قبرستان وچ سپرد خاک کيتا گیا۔
ان دے لوح مزار اُتے اقبالؒ دے تحریر کردہ قطعہ موت تریخ وچ اُنھاں نو‏ں ’’پیر و مرشد اقبال‘‘ کہیا گیا ہے۔

## حوالے
 

گٹھ:1930 دیاں موتاں
گٹھ:سیالکوٹی شخصیتاں
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:محمد اقبال خاندان
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے

گٹھ:1877 دے جم
گٹھ:1930 دیاں موتاں
گٹھ:1938 دیاں موتاں

گٹھ:بھارتی اسلام پسند

گٹھ:پاکستانی انقلاب پسند

گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:تحریک پاکستان
گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین
گٹھ:سیالکوٹی شخصیتاں

گٹھ:کشمیری شخصیتاں

گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک

گٹھ:محمد اقبال
گٹھ:محمد اقبال خاندان
گٹھ:مخالفین قوم پرستی

گٹھ:۱۸۷۷ دے جم
گٹھ:۱۹۳۰ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۸ دیاں موتاں