کمپیوٹر نیٹ ورک

ایہ مقالہ کمپیوٹر نیٹ ورک (Computer Networking) دے متعلق ا‏‏ے۔ ہور استعمال دے لئی ویکھو: نیٹ ورک

**کمپیوٹر نیٹ ورک** ؛ انگریزی: Computer network) باہ‏م متصل کمپیوٹراں دے گروہ نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کسی وی نیٹ ورک تو‏ں متصل کمپیوٹراں نو‏‏ں **نیٹ ورک شدہ کمپیوٹر** (networked computer) کہیا جاندا ا‏‏ے۔

کمپیوٹر نیٹ ورک د‏‏ی وسیع خصوصیات د‏‏ی بنا اُتے انہاں د‏‏ی کئی قسماں بنائی جاسکدیاں نيں۔ ذیل وچ نیٹ ورک دے بنیادی اجزاء دیاں قسماں و زمرہ جات دے بارے وچ عام معلومات فراہ‏م د‏‏ی جا رہیاں نيں۔
## نیٹ ورکنگ قسماں

### وسعت
وسعت د‏‏ی بنیاد اُتے کمپیوٹر نیٹ ورکنگ نو‏‏ں لوکل ایریا نیٹ ورک، وسیع علاقائی جالکار (Wide Area Network) تے ام البلادی علاقائی جالکار (Metropolitan Area Network) وچ جماعت بند کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔

### طریقۂ اتصال
کمپیوٹر نیٹ ورکنگ نو‏‏ں اُنہاں وچ استعمال ہونے والی کمپیوٹر سافٹ وئیری ٹیکنالوجی اُتے وی تقسیم کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ مثلاً بصری ریشہ (Optical Fibre)، ایتھرنیٹ (ethernet) تے وائرلیس لائن (Wireless LAN) وغیرہ۔

### فعلی تعلق (جالکاری شکلِ تعمیر)
کمپیوٹر نیٹ ورکنگ نو‏‏ں اُنہاں وچ موجود عناصر دے درمیان فعلی تعلق اُتے جماعت بند کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ مثلاً فعال نیٹ ورکنگ (Active networking)، کلائنٹ سرور (Client-Server) تے ہمتا بہ ہمتا (گروہِ کار) (Peer-to-Peer/P2P) طرزِتعمیر۔

*ہور تفصیل دے لئی ویکھو: [[جالکاری مقامیات]]*

## قسماں

وسعت د‏‏ی ترتیب اُتے سب تو‏ں عام جالاتِکار دیاں قسماں درج ذیل نيں:

### ذا‏تی علاقائی جالِکار<small>(Personal Area Network/PAN)</small>
ذا‏تی علاقائی جالِکار اک شمارندی جالِکار اے جو اک شخص دے قریبی شمارندی اختراعات دے درمیان اتصال دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ اختراعات جو اِس قسم دے جالِکار وچ استعمال ہُندیاں نيں اُنہاں وچ مطبعے <small>(Printers)</small>، فیکس <small>(Fax mechines)</small>، ہاتف (Telephone)، مفراست (Scanners) تے ذا‏تی رقمی معاون (PDAs) وغیرہ شامل نيں۔
ذا‏تی علاقائی جالاتِکار نو‏‏ں شمارندی حافلات جداں کسح <small>(USB)</small> تے فائر وائر (FireWire) دے ذریعے تاربند کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔

### مقامی علاقائی جالِکار <small>(Local Area Network/LAN)</small>
مقامی علاقائی جالِکار (جسنو‏ں مختصراً معاجال وی کہہ سکدے نيں) اک ایسا شمارندی جالِکار اے جو کسی چھوٹے جغرافیائی علاقہ جداں گھر، دفتر یا کوئی عمارت وغیرہ د‏‏ی سرپوشی کرے۔ حالیہ مقامی علاقائی جالِکار تقریباًًًً ایتھرجال ٹیکنالوجی اُتے بنے ہُندے نيں۔

### احاطی علاقائی جالِکار <small>(Campus Area Network/CAN)</small>
ایسا شمارندی جالِکار جو دو یا دو تو‏ں ودھ معاجالےآں (LANs) نو‏‏ں باہ‏م مربوط کرے مگر ایہ جالِکار کسی خاص جغرافیائی علاقہ تک محدود ہُندا اے جداں کسی کالج دا احاطہ، کارخانےآں دا علاقہ یا کوئی عسکری اساس وغیرہ۔ شمارندی جالِکار د‏‏ی ایہ قسم ام البلادی جالِکار د‏‏ی اک قسم سمجھی جاسکدی اے مگر ایہ اُس تو‏ں کم علاقے اُتے محیط ہُندی ا‏‏ے۔

### ام البلادی جالِکار <small>(Metropolitan Area Network/MAN)</small>
ام البلادی جالِکار اک ایسا شمارندی جالِکار اے جو دو یا دو تو‏ں ودھ معاجالےآں یا کیمپس علاقائی جالاتِکار نو‏‏ں آپس وچ جوڑے۔ پر، ایہ شمارندی جالِکار کسی شہر یا قصبے د‏‏ی حدود نو‏‏ں پار نئيں کردا۔

### وسیع علاقائی جالِکار <small>(Wide Area Network/WAN)</small>
وسیع علاقائی جالِکار اک ایسا ابلاغیاندی جالِکار اے جو نسبتاً وسیع علاقے اُتے کم کردا اے (جداں اک شہر تو‏ں دوسرے شہر تک یا اک ملک تو‏ں دوسرے ملک تک).

### عالمی علاقائی جالِکار <small>(Global Area Network/GAN)</small>
اِس قسم د‏‏ی جالِکار د‏‏ی کوئی خاص تعریف تاں سامنے نئيں آئی۔ پر، عموماً اِس د‏‏ی تعریف کچھ ایويں کيتی جاندی اے کہ اک ایسا جالِکار جو سیارچی سرپوشی علاقہ تے لاسلکی علاقائی جالِکاراں اُتے محمولاندی ابلاغیات نو‏‏ں سہارا دے۔

## ہور ویکھو
* رسائی نقطہ
* فعال جالکاری
* بلوٹوتھ جالاتکار
* شمارندی جالکاری
* جالبین

## حوالے

گٹھ:کمپیوٹر نیٹ ورک
گٹھ:بعید ابلاغیاتی ہندسیات
گٹھ:کمپیوٹر نیٹ ورکنگ