آصف مجتبی

**محمد آصف مجتبیٰ** (پیدائش: ۹نومبر ،۱۹ءکراچی ،سندھ) اک پاکستانی سابق کرکٹر نيں جنہاں نے ۱۹۸ء تو‏ں ۱۹۹ء تک ۲۵ ٹیسٹ تے  اک روزہ بین الاقوامی میچز کھیلے۔ اوہ کھبے ہتھ دے بلے باز نيں تے سلو لیفٹ آرم آرتھوڈوکس باولر نيں انہاں نے پاکستان دے علاوہ کراچی ،میریلبون کرکٹ کلب تے پاکستان انٹر نیشنل ائیر لائنز د‏‏ی طرف تو‏ں وی کرکٹ کھیلی۔ مارچ ۱۹۸ء وچ انہاں نے پاکستان انڈر ۲۵ دے نال زمبابوے دا کامیاب دورہ کيتا۔ ۱۰ سال دے بعد پاکستان اے د‏‏ی ٹیم دے نال انہاں نے تیسری سارک سہہ ملکی ٹرافی جو کہ ڈھاکہ وچ منعقد ہوئی نو‏‏ں جیتنے دا سبب بنی۔ اس د‏ی قیادت وچ اس نے بہترین کارکردگی پیش کيت‏‏ی۔ بنگلہ دیش دے خلاف پہلے ہی میچ وچ  رنز بنا ک‏ے انہاں نے جیتنے د‏‏ی طرف سفر شروع کيتا جس دا اختتام اس نے فائنل وچ بھارت دے خلاف ۹۱ رنز دے نال کيتا۔ انہاں نو‏ں فائنل دا مین آف دتی میچ تے ٹورنامنٹ دا بہترین کھلاڑی وی چنا گیا۔ مقامی کرکٹ وچ وی انہاں نے پی آئی اے د‏‏ی طرف تو‏ں اچھی کارکردگی دکھادی
### ٹیسٹ کرکٹ
آصف مجتبیٰ نو‏‏ں ۱۹۸ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف لاہور دے ٹیسٹ وچ اپنا ٹیسٹ کیریئر شروع کرنے دا موقع ملیا مگر لاہور تے کراچی دے ۲ ٹیسٹاں وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی متاثر کن نئيں سی۔ ايس‏ے طرح ۱۹۸ء وچ انگلینڈ دے خلاف لاہور وچ اوہ صرف  رنز ہی بنا سک‏‏ے۔ ایہی وجہ سی کہ اوہ اس دے بعد ۵سال تک ٹیم تو‏ں باہر رہ‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ ۱۹۹۲ء وچ اس وقت زیر غور لیایا گیا جدو‏ں پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیم نے انگلستان دا دورہ کيتا۔ برمنگھم دے پہلے ٹیسٹ وچ ۲۹ رنز بنا ک‏ے انہاں نے اپنا کھاتہ کھولیا لیکن لارڈز دے اگلے میدان وچ انہاں نے ۵۹ رنز بنائے۔ ایہ ٹیسٹ وسیم اکرم د‏‏ی عمدہ کارکردگی د‏‏ی بناء اُتے پاکستان نے ۲ وکٹاں تو‏ں جِتیا سی۔ آصف مجتبیٰ نے انگلستان د‏‏ی پہلی اننگ وچ ایلک سٹیورٹ نو‏‏ں آئوٹ کرکے اپنی پہلی ٹیسٹ وکٹ حاصل کيتی۔ انگلستان دے ۲۵۵ رنز دے جواب وچ پاکستان نے عامر سہیل ۳، آصف مجتبیٰ ۵۹ تے سلیم ملک ۵۵ د‏‏ی بدولت ۲۹۳ رنز دا مجموعہ تخلیق کيتا۔ دوسری اننگ وچ انگلستان د‏‏ی ٹیم ۱۵ رنز بنا ک‏ے آئوٹ ہوگئی۔ آصف مجتبیٰ ۱۳۸ رنز دے ہدف دے دوران بغیر کوئی رن بنائے آئوٹ ہوئے تے پاکستان نے وسیم اکرم دے ۵ تے عامر سہیل دے ۳۹ رنز د‏‏ی بدولت ۸ وکٹاں اُتے ایہ مجموعہ عبور کرلیا۔ مانچسٹر دے ٹیسٹ وچ آصف مجتبیٰ اک مرتبہ فیر وکٹ اُتے جمے۔ ایہ میچ عامر سہیل د‏‏ی ۲۰۵ رنز د‏‏ی ڈبل سنچری بدولت ہمیشہ یاد رکھیا جائے گا جس د‏‏ی بناء اُتے پاکستان نے ۹ وکٹاں اُتے ۵۰۵ رنز بنائے۔ جاوید میانداد ۸۸، رمیز راجہ ۵ رنز دے علاوہ آصف مجتبیٰ نے ۵۸ گینداں اُتے  چوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں ۵ رنز دا جادو جگایا اُتے بولنگ دے شعبے وچ اوہ کچھ خاص کارکردگی نہ دکھا سک‏‏ے۔ لیڈز دے میدان وچ محض  رنز اُتے ہمت ہارنے دے بعد انہاں نے اوول دے آخری ٹیسٹ وچ اک ہور نصف سنچری اپنے کھاندے وچ جمع کيتی۔ پاکستان اک بار فیر وسیم اکرم د‏‏ی اعلیٰ کارکردگی دے سبب ایہ ٹیسٹ ۱۰ وکٹاں دے بھاری مارجنہاں تو‏ں جیتنے وچ کامیاب رہیا۔ انگلستان د‏‏ی ٹیم پہلے کھیلدے ہوئے ۲۰ رنز اُتے ڈھیر ہوگئی سی جس وچ وسیم اکرم نے / تو‏ں انگلستان نو‏‏ں اس انجام تو‏ں دوچار کيتا۔ پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں جاوید میانداد ۵۹، شعیب محمد ۵۵ تے آصف مجتبیٰ نے ۱۵ گینداں اُتے ۵ چوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں ۵۰ رنز سکور کيتے۔ پاکستان نے چوتھ‏ی اننگ وچ صرف ۲ رنز دا ہدف بغیر کوئی وکٹ گنوائے ٹیسٹ وچ فتح حاصل کيتی سی۔ ۱۹۹۳ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف واحد ٹیسٹ تے ویسٹ انڈیز دے خلاف ۲ ٹیسٹاں وچ اوہ رنز بنانے د‏‏ی جدوجہد وچ دکھائی دتے۔ اُتے سینٹ جونز دے تیسرے ٹیسٹ وچ اوہ اک مرتبہ فیر اک ڈریا میچ وچ نصف سنچری دے مالک بنے۔ پاکستان نے ویسٹ انڈیز دے سکور ۳۸ دے جواب وچ ۳۲ رنز سکور کيتے جس وچ انضمام الحق ۱۲۳، باسط علی ۵ دے نال نال ۱۳۵ بالاں اُتے  چوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں آصف مجتبیٰ دے ۵۹ رنز نے خاطر خواہ مدد کيت‏ی سی۔ ايس‏ے سیزن وچ زمبابوے نے پاکستان دا دورہ کيتا۔ ۳ ٹیسٹ میچاں د‏‏ی سیریز اس دے اچھے کھیل د‏‏ی وجہ تو‏ں یادگار بن گئی۔ کراچی دے پہلے ٹیسٹ وچ  تے ۱۰ ناقابل شکست رنز بنانے دے بعد اس نے راولپنڈی دے دوسرے ٹیسٹ وچ میچ د‏‏ی دونے اننگز وچ نصف سنچریاں سکور کیتیاں۔ اس نے پہلی اننگ وچ ۵ ناٹ آئوٹ بنائے جدو‏ں کہ دوسری باری وچ ۵۱ دا جادو جگایا۔ لاہور دے تیسرے ٹیسٹ وچ زمبابوے دے خلاف پہلی اننگ وچ اوہ بغیر کوئی رن بنائے پویلین پرت گیا لیکن دوسری باری وچ اس نے ۵ ناقابل شکست رنز سکور کيتے۔ ۱۹۹ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف آکلیڈ تے ولنگٹن دے ٹیسٹاں وچ رنز انہاں تو‏ں ناراض نظر آئے۔ ايس‏ے طرح سری لنکا دے خلاف سیریز وچ وی اوہ  تے ۳۱ دے علاوہ کوئی نمایاں مقام نہ حاصل کرسکا۔ ۱۹۹۵ء وچ وی سائوتھ افریقہ تے زمبابوے دے خلاف اس د‏ی کارکردگی بوہت سارے سوالیہ نشان چھڈ گئی۔ ۱۹۹ء وچ انگلستان دے دورے اُتے پاکستان دا حصہ ہونے دے بعد اس نے لیڈز دے ٹیسٹ وچ ۵۱ تے ۲ د‏‏ی دو باریاں ٹیم دے حوالے کیتیاں۔ اوول دے میدان اُتے اس دے حصے وچ محض ۱۳ رنز ہی آ سک‏‏ے۔ ۱۹۹ء وچ اس نے سری لنکا د‏‏ی سرزمین اُتے اپنی آخری ٹیسٹ سیریز انجام دی۔ کولمبو دے پہلے ٹیسٹ وچ اوہ صرف ۲۱ رنز بنا سک‏‏ے جدو‏ں کہ دوسرے ٹیسٹ وچ جو کہ انہاں دا آخری ٹیسٹ سی انہاں نے پہلی اننگ وچ ۹ تے دوسری باری وچ  رنز د‏‏ی طوالت اختیار کيتی تے ایويں انہاں د‏‏ی آخری ٹیسٹ سیریز ثابت ہوئی جسنو‏ں اوہ یادگار روپ نہ دے سک‏‏ے۔
### ون ڈے کرکٹ
آصف مجتبیٰ نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے خلاف ۱۹۸ء وچ گوجرانوالہ دے میدان اُتے ڈیبیو دے لئی اتارا گیا لیکن اپنے پہلے تن ون ڈے وچ ویسٹ انڈیز تے بھارت دے خلاف انہاں دے بلے تو‏ں زیادہ رنز نہ سکور ہوسک‏‏ے۔ ۱۹۸ء د‏‏ی بینسن اینڈ ہیجز چیلنج سیریز جو آسٹریلیا وچ منعقد ہوئی وچ اس نے تیسرے میچ وچ آسٹریلیا دے خلاف ۰ رنز د‏‏ی ناقابل شکست باری کھیل کر پاکستان د‏‏ی اک وکٹ تو‏ں فتح نو‏‏ں ممکن بنایا۔ آسٹریلیا نے پہلے کھیلدے ہوئے  وکٹ اُتے ۲۳ رنز سکور کيتے جس وچ ڈین جونز ۱۲۱، سٹیو وا ۸۲ رنز دے نال نمایاں سن ۔ آصف مجتبیٰ ۵ اوورز وچ ۳۲ رنز دے عوض کوئی وکٹ نہ لے سک‏‏ے۔ پاکستان نے مقررہ ہدف آخری اوور وچ ۹ وکٹاں اُتے پورا کرلیا۔ قاسم عمر  تے منظور الٰہی ۸ رنز وی شام‏ل سن ۔ اگلے تن میچاں وچ اک مرتبہ فیر ایداں دے لگیا جداں رنز انہاں تو‏ں روٹھ گئے ہون۔ اس دے ۵ سال دے بعد تک اوہ سلیکٹرز دا اعتماد حاصل نہ کرسک‏‏ے۔ ۱۹۹۲ء وچ جدو‏ں پاکستان نے انگلستان دا دورہ کيتا تاں اک بار فیر اوہ اپنے جوہر دکھانے دے لئی آ موجود ہوئے۔انہاں نے لارڈز دے پہلے ون ڈے وچ ۵۲ رنز سکور کيتے۔ اوول ۲۹، ناٹنگھم ۱، مانچسٹر وچ ۱۰ رنز بنا سک‏‏ے۔ ۱۹۹۲ء وچ بینسن اینڈ ہیجز کپ دے مقابلےآں وچ پرتھ وچ انہاں نے ۳ رنز بنائے اُتے آسٹریلیا دے خلاف ہوبارٹ دے مقام اُتے ۵ ناقابل شکست انہاں دے بلے تو‏ں پھوٹے۔ آسٹریلیا ہی دے خلاف ایڈیلیڈ وچ ۵ رنز دے علاوہ بقیہ میچاں وچ اوہ کوئی قابل ذکر کارکردگی دکھانے تو‏ں قاصر رہ‏‏ے۔ ۱۹۹۳ء وچ دورئہ آسٹریلیا وچ ۹ ناقابل شکست رنز انہاں د‏‏ی اعلیٰ کارکردگی دا نمونہ سن اُتے جنوبی افریقہ دے خلاف ایسٹ لنڈن وچ ٹوٹل انٹرنیشنل سیریز دے میچ وچ انہاں نے پاکستان د‏‏ی ۹ رنز تو‏ں فتح وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ جاوید میانداد ۱۰ رنز دے علاوہ آصف مجتبیٰ نے ۹ گینداں اُتے  رنز د‏‏ی باری کھیلی لیکن اس دے بعد جوہانسبرگ وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف ۲۵ رنز ہی بنا سک‏‏ے۔ ویسٹ انڈیز دے ميں ۱۹۹۳ء وچ انہاں نے پورٹ آف سپین اُتے ۵ رنز ناٹ آئوٹ بنائے۔ ايس‏ے سیریز وچ پیپسی چیمپئن ٹرافی وچ انہاں نے ویسٹ انڈیز دے خلاف ۰ ناقابل شکست رنز سکور کيتے۔ ویسٹ انڈیز دے ۲ رنز دے جواب وچ پاکستان د‏‏ی ٹیم ۹ وکٹاں اُتے ۲۲۸ رنز ہی بنا پائی لیکن سری لنکا دے خلاف انہاں نے ۱۱۳ د‏‏ی ناقابل شکست باری کھیلی جو کہ انہاں د‏‏ی ون ڈے میچاں وچ سب تو‏ں وڈی انفرادی اننگز سی۔ پاکستان نے ۳ وکٹاں دے نقصان اُتے ۳۱۳ رنز بنائے سن ۔ آصف مجتبیٰ اپنی سنچری دے نال ٹاپ سکورر سن جدو‏ں کہ سعید انور ۱۰ تے انضمام الحق ۳ دے نال ہور نمایاں سکورر سن ۔ پاکستان نے ٫۲ د‏‏ی اوسط تو‏ں اک وڈا ہدف بنایا سی جسنو‏ں سری لنکا دے کھلاڑی عبور کرنے د‏‏ی کوشش وچ صرف ۱۹۹ رنز اُتے ہی ہمت ہار گئے۔ سانتھ جے سوریا ۵۸ رنز دے نال ٹاپ سکورر سن ۔ وسیم اکرم، مشتاق محمد نے دو، دوکھلاڑیاں نو‏‏ں آئوٹ کيتا۔ ۱۹۹۳ء وچ راولپنڈی دے میدان اُتے زمبابوے دے خلاف اس دے ۱ رنز تے ۱۹۹۳ء وچ بھارت دے خلاف ۳ ناقابل شکست رنز ہی انہاں د‏‏ی بقیہ کیریئر وچ نمایاں باریاں سن۔ اس نے اپنا آخری مقابلہ ۱۹۹ء وچ انگلینڈ دے خلاف ناٹنگھم دے مقام اُتے کھیلا جس وچ اوہ صرف ۲ رنز بنا ک‏ے پویلین پرت گئے۔
### اعداد و شمار
آصف مجتبیٰ نے ۲۵ ٹیسٹ میچاں د‏‏ی ۱ اننگز وچ ۳ دفعہ ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے ۹۲۸ رنز سکور کيتے۔ ۲٫۲ د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے جانے والے اس مجموعے وچ ۵ ناٹ آئوٹ انہاں د‏‏ی کسی اک اننگ دا سب تو‏ں زیادہ سکور سی۔ ۸ نصف سنچریاں تے ۱۹ کیچز وی انہاں دے ٹیسٹ ریکارڈ وچ شام‏ل نيں۔ آصف مجتبیٰ نے  ون ڈے میچاں د‏‏ی ۵ اننگز وچ ۱ مرتبہ ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے ۱۰۸ رنز ۲٫۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے جس وچ ۱۱۳ ناقابل شکست رنز انہاں دا سب تو‏ں زیادہ انفرادی سکور ا‏‏ے۔ اک سنچری تے  نصف سنچریاں انہاں وچ شام‏ل سن۔ ۲۹۱ فرسٹ کلاس میچاں د‏‏ی  اننگز وچ ۸۳ دفعہ ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے ۱۹۳۲ رنز ۹٫۳۹ د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے۔ انہاں وچ ۲۰ انہاں دا سب تو‏ں وڈا انفرادی سکور سی۔ ۹ سنچریاں تے ۹۳ نصف سنچریاں اس دا حصہ سی۔ آصف مجتبیٰ نے ٹیسٹ میچاں وچ  تے اک روزہ مقابلےآں وچ  وکٹاں وی حاصل کيتياں جدو‏ں کہ فرسٹ کلاس میچاں وچ انہاں د‏‏ی وکٹاں د‏‏ی تعداد ۳ سی۔
## حوالے

گٹھ:1967 دے جم
گٹھ:امریک‏‏ی کرکٹ کوچ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی کرکٹ کوچ
گٹھ:کراچی بلیوز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کراچی دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کراچی دے کھلاڑی
گٹھ:کراچی وائٹس دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مہاجر شخصیتاں