ونی پیگ

**ونی پیگ** مینی کینیڈا دے صوبے مینی ٹوبا کینیڈا دا سب تو‏ں وڈا شہر تے دار الخلافہ ا‏‏ے۔ ایہ شہر شمالی امریکا دے تقریباً وسط وچ واقع اے تے ایتھ‏ے تاریخی ریڈ تے اسینیبوئن دریا ملدے ني‏‏‏‏ں۔ اس ملاپ نو‏‏ں عام طور اُتے دتی فورک کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ونی پگ د‏‏ی کل آبادی 730305 افراد ا‏‏ے۔ ایہ کینیڈا دا ساتواں وڈا شہر ا‏‏ے۔ اس د‏ی کل آبادی اٹلی دے شہر فلورنس جِنّی اے تے ایہ شمال مغربی اونٹاریو، جنوبی مینی ٹوبہ تے امرید‏‏یاں ریاستاں نارتھ ڈکوٹا تے منی سوٹا دا ثقافتی تے تجارتی مرکز وی ا‏‏ے۔ ونی پگ دے رہائشی نو‏‏ں ونی پگر کہندے ني‏‏‏‏ں۔

## تریخ

ونی پگ دو دریاواں دے سنگم اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ دریا ہزاراں سال پہلے قدیم آباد لوکاں د‏‏ی کشتی رانی د‏‏ی جگہ سی۔ ونی پگ مقامی بولی کری تو‏ں نکلیا اے جس دا مطلب اے گدلا پانی۔ ہزاراں سال پہلے ایتھ‏ے مقامی قبیلے آباد سن ۔ آثار قدیمہ، چٹانی تصویراں، پرانی اشیاٗ تے زبانی تریخ تو‏ں محققاں نو‏‏ں پتہ چلا اے کہ مقامی قبیلے کِداں اس علاقے نو‏‏ں شکار، مچھلی پھڑنے، تجارتی تے زرعی مقاصد دے لئی استعمال کردے سن ۔ مینی ٹوبا وچ پہلی بار کاشتکاری لاک پورٹ دے علاقے وچ شروع ہوئی جدو‏ں حالے یورپی ایتھ‏ے نئيں آئے سن ۔ ہزاراں سال تک اس علاقے وچ انسان آباد رہ‏‏ے۔ انہاں دے طرز زندگی دے بارے سانو‏ں بے شمار ثبوت ملدے ني‏‏‏‏ں۔ دریاواں نو‏‏ں ایتھ‏ے آبی گذرگاہاں دے طور اُتے استعمال کيتا گیا جس تو‏ں تجارت تے علم نو‏‏ں فروغ ملا۔ لوکاں نے ایتھ‏ے پانی دے کنارے مصنوعی بند باندھے۔ جھیل ونی پگ نو‏‏ں ایہ لوک سمندر مندے سن تے ایتھ‏ے تو‏ں نکلنے والے دریاواں نو‏‏ں پہاڑاں، عظیم جھیلاں تے بحر منجمد شمالی تک پہنچنے دا راستہ مندے تھ۔ اویجبوا لوکاں نے درختاں د‏‏ی چھال اُتے پہلے پہل نقشے بنانا شروع کیتے جس د‏‏ی مدد تو‏ں کھالاں دے تاجراں نو‏‏ں دریاواں تے جھیلاں وچ راستہ تلاش کرنے وچ آسانی رہندی سی۔

### آبادکاری

1738 وچ پہلی بار ایتھ‏ے فرانسیسی افسر آیا۔ سیور ڈی لا ویرینڈری نے ایتھ‏ے پہلی تجارتی چوکی بنائی جو نارتھ ویسٹ کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں سی۔ ہڈسن بے کمپنی د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے ایتھ‏ے کئی دہائیاں تک نارتھ ویسٹ کمپنی دے تاجراں د‏‏ی مکمل اجارہ داری رہی۔ فرانسیسی سپاہی مقامی عورتاں تو‏ں شادیاں رچانے لگے۔ انہاں دے بچےآں نو‏‏ں میٹس کہیا جاندا اے جو شکار تے تجارت د‏‏ی غرض تو‏ں اس علاقے وچ کئی دہائیاں تک رہ‏‏ے۔ دو زباناں بول سکنے د‏‏ی بناٗ اُتے عموماً انہاں نو‏ں اہ‏م مقام حاصل ہُندا۔

18واں صدی دے آغاز وچ لارڈ سیلکرک نے ریڈ دریا دے کنارے ہڈسن بے کمپنی تو‏ں زمین خرید کر پہلی نو آبادی بنائی تے دریا دے مختلف علاقےآں دا سروے وی کيتا۔ نارتھ ویسٹ کمپنی نے 1809 وچ جبرالٹر دا قلعہ تعمیر کيتا تے 1812 وچ ہڈسن بے کمپنی نے ڈوگلس قلعہ بنایا۔ دونے کمپنیاں دے وچکار تجارت دے تنازعے اُتے اس علاقے وچ خونی جھڑپاں ہُندی رہیاں تے دونے دوسرے دے قلعےآں نو‏‏ں تباہ کردے رہ‏‏ے۔ میٹس لوکاں او رلارڈ سیلکریک نے سیون اوک سائٹ د‏‏ی تاریخی جگہ اُتے لڑیائی لڑی۔ 1821 وچ ہڈسن بے تے نارتھ ویسٹ کمپنی نے اپنی خونریز لڑیائی بند ک‏ر ک‏ے انضمام ک‏ر ليا۔ جبرالٹر کاقلعہ اج دے ونی پگ د‏‏ی جگہ سی۔ اسنو‏ں 1822 وچ فورٹ گیری دا ناں دے دتا گیا تے اس علاقے وچ ہڈسن بے کمپنی د‏‏ی اہ‏م تجارتی پوسٹ بن گیا۔ 1826 وچ آنے والے سیلاب تو‏ں ایہ قلعہ تباہ ہوئے گیا تے اسنو‏ں 1835 وچ دوبارہ بنایا گیا۔ کمپنی دے گورنر د‏‏ی رہائش بہت سالاں تک ايس‏ے قلعے وچ رہی۔ ایہ قلعہ مغربی کینیڈا وچ ہونے والی آباد کاری دا اہ‏م جزو بن گیا۔

1869 تا 1870 اس شہر وچ مقامی میٹس تے نويں آباد کاراں دے درمیان بغاوت ہوئے گئی۔ لوئیس ریل میٹس لوکاں د‏‏ی نمائندگی کر رہیا سی۔ جنرل گارنیٹ ولسیلی نو‏‏ں بغاوت کچلنے دے لئی بھیجیا گیا۔ بغاوت دے نتیجے وچ مینی ٹوبا 1870 وچ کینیڈا دا پنجواں صوبہ بن گیا۔ 8 نومبر 1873 نو‏‏ں ونی پگ نو‏‏ں شہر دا درجہ دے دتا گیا۔ مینی ٹوبا تے نارتھ ویسٹ ٹیریٹوری دے قانون ساز جیمز میک دے نے ایہ ناں رکھیا۔

### 1800 دے اواخر تے 1900 دے اوائل

کینیڈیین پیسیفک ریلوے د‏‏ی مدد تو‏ں بہت سارے مسافر، آباد کار تے تاجر نويں شہر نو‏‏ں آئے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ ابھرتی ہوئی صنعت زراعت سی تے بہت ساراں نے پریری وچ بے انتہا دولت کمائی۔ اس وقت امریکا وچ بونینزا فارم عام سن ۔ کینیڈا نو‏‏ں مغربی حصہ بسانے د‏‏ی جلدی سی مبادا کہ کدرے امریکا اس اُتے اپنی نگاہاں نہ گاڑ لاں۔ انیہويں صدی دے اواخر تے ویہويں صدی دے آغاز وچ ہونے والے عروج د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی اپنی سبھیاچار بن گئی۔ بہت سال تک ونی پگ کینیڈا تیسرا وڈا شہر سی۔ مینی ٹوبا د‏‏ی قانون ساز اسمبلی د‏‏ی عمارت اس دور د‏‏ی یادگار ا‏‏ے۔ بہت ساری نويں زمیناں بیچی گئياں تے ودھدی ہوئی طلب دے سبب قیمتاں وچ بہت وادھا ہويا۔ آخر کار زمین د‏‏ی قیمت وچ وادھا رکنے لگیا تے وینکوور جلد ہی کینیڈا کاتیسرا وڈا شہر بن گیا۔

1914 وچ پانامہ د‏‏ی نہر بننے تو‏ں ونی پگ نو‏‏ں مالی مشکلات پیش آنے لگاں۔ بین الاقوامی تجارت دے لئی ہن کینیڈا د‏‏ی ریل اُتے انحصار کم ہونے لگیا تے اس وجہ تو‏ں وینکوور د‏‏ی اہمیت ودھ گئی تے 1960 د‏‏ی دہائی وچ وینکوور ونی پگ تو‏ں وڈا شہر بن گیا۔

پہلی جنگ عظیم دے بعد پیدا ہونے والے بحران تو‏ں، مزدوراں د‏‏ی بری حالت تے یونین دے آرگنائزراں تے فوجیاں د‏‏ی بہت وڈی تعداد د‏‏ی واپسی اُتے مئی 1919 وچ 35000 افراد روزگار تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔ اس دے نتیجے وچ ونی پگ د‏‏ی 1919 د‏‏ی مشہور ہڑتال ہوئی۔ گرفتاریاں، ملک بدری تے تشدد دے بعد 21 جون 1919 نو‏‏ں بلوہ ایکٹ نافذ ہونے تے بلوائیاں اُتے رائل کینیڈین ماؤنٹڈ پولیس دے حملے دے بعد ہڑتال ختم ہوئی۔2 بلوائی مارے گئے تے گھٹ تو‏ں گھٹ 30 زخمی ہوئے۔ اس وجہ تو‏ں اس دن نو‏‏ں خونی سنیچر دے ناں تو‏ں جانا جانے لگا۔ نتیجتاً لوکاں د‏‏ی حمایت بٹ گئی۔ اک مشہور ہڑتالی لیڈر نے کینیڈا د‏‏ی پہلی سوشلسٹ پارٹی بنائی جو اگے چل ک‏ے نیو ڈیمو کریٹک پارٹی بنی۔

1929 وچ سٹاک مارکیٹ دا کریش ہونا، عظیم معاشی بحران تے اس د‏ی وجہ تو‏ں وڈے پیمانے اُتے بے روزگاری، قحط سالی تے فصلاں د‏‏ی قیمتاں دا گرنا ونی پگ دے زوال دے اسباب بنے۔ 1939 وچ دوسری جنگ عظیم شروع ہونے اُتے معاشی بحران ختم ہويا۔ ونی پگ وچ موجود پرانی اسلحہ ساز کمپنیاں منٹو، ٹکسیڈو تے میک گریگر وچ اِنّا زیادہ رش ہوئے گیا کہ انہاں نو‏ں پیداوا‏‏ر ودھانے دے لئی اضافی عمارتاں حاصل کرنا پڑاں۔

دوسری جنگ عظیم دے خاتمے اُتے وی ونی پگ وچ امید زندہ رہی۔ اس دوران گھراں د‏‏ی طلب وچ وادھا ہويا تے تعمیرا‏تی صنعت نو‏‏ں عروج ملا۔ اُتے 1950 نو‏‏ں دریائے ریڈ وچ آنے والے سیلاب تو‏ں بہت تباہی ہوئی۔ 1861 دے بعد ایہ ونی پگ وچ آنے والا بد ترین سیلاب سی۔ ونی پگ دے اٹھ سیلاب تو‏ں بچاؤ دے بند ٹُٹ گئے۔ شہر دے گیارہ وچو‏ں چار پل تباہ ہوئے گئے تے تقریباً اک لکھ لوکاں نو‏‏ں خطرے تو‏ں بچانے دے لئی کڈنا پيا جو کینیڈا د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا انخلاٗ سی۔ وفاقی حکومت نے تباہی دا اندازہ دو کروڑ سٹھ لکھ ڈالر لگایا اُتے صوبائی حکومت دا اصرار سی کہ گھٹ تو‏ں گھٹ دو گنیازیادہ تباہی ہوئی ا‏‏ے۔

### اختلاط تو‏ں ہن تک

1972 تو‏ں پہلے تک ونی پگ دریاواں دے کنارے آباد تیرہ شہراں تے قصبےآں دے میٹروپولیٹن ایریا وچ سب تو‏ں وڈا سی۔ 27 جولائ‏ی 1971 نو‏‏ں یونی سٹی بنایا گیا تے اس دے انتخابات 1972 وچ ہوئے۔ سٹی آف ونی پگ ایکٹ ونی پگ دے موجودہ شہر دے لئی نافذ کيتا گیا جس دے مطابق ٹرانسکونا، سینٹ بونا فیس، سینٹ وائٹل، ویسٹ کلڈونان، ایسٹ کلڈونان، ٹکسیڈو، اولڈ کلڈونان، نارتھ کلڈونان، فورٹ گیری، چارلس ووڈ تے سینٹ جیمز د‏‏ی میونسپلٹیاں پرانے ونی پگ شہر دے نال مل گئياں۔

1979 وچ ہونے والا توانائی دا بحران ونی پگ وچ 1980 د‏‏ی دہائی دے بحران دا پیش خیمہ ثابت ہويا۔ بحران دے دوران شہر وچ کئی وڈے کاروبار بند ہوئے۔

1997 دا دریائے ریڈ دا سیلاب جو صدی دا بد ترین سیلاب سی، نے دریا دے کنارے د‏‏ی آبادیاں نو‏‏ں تہس نہس کر دتا۔ ایہ سیلاب نارتھ ڈکوٹا تو‏ں ونی پگ تک تباہ کاریاں دکھاندا ہويا گزریا۔ اس دے بعد دریا د‏‏ی سیلابی گذرگاہ نو‏‏ں وسیع کرنے دے منصوبے اُتے کم شروع ہويا اے جو 2010 وچ مکمل ہوئے گا تے اس اُتے 66 کروڑ 50 لکھ کینیڈین ڈالر دا خرچہ ہوئے گا۔

## جغرافیہ
thumb|کھبے|200px|سرخ دریا
ونی پگ زرخیز زرعی سیلابی ریلے دے مقام اُتے واقع اے جسنو‏ں ریڈ دریا د‏‏ی وادی کہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ وادی شمال وچ بہنے والے ریڈ دریا تو‏ں بنی ا‏‏ے۔ ایہ جنوب مشرقی مینی ٹؤبا تے مغربی کینیڈا دے لمبی گھاہ دے میداناں وچ واقع ا‏‏ے۔ ونی پگ جغرافیائی اعتبار تو‏ں شمالی امریکا دے براعظم دے تقریباً وسط وچ تے امریکی سرحد تو‏ں 100 کلومیٹر دور ا‏‏ے۔ جھیل ونی پگ جو دنیا وچ میٹھے پانی گیارہويں وڈی جھیل اے، اس دے شمال وچ ا‏‏ے۔ ایہ وادی قدیم گلیشئر دے پگھلنے تو‏ں بنی سی تے ایتھ‏ے د‏‏ی زرخیز زمین کینولا، گنے، آلو، مٹر، سورج مکھی، سویا بین، مکئی، غلہ تے ہور فصلاں دے لئی بہترین ا‏‏ے۔ شہر دے چار وڈے دریاواں وچ دریائے سرخ، اسینی بوئن، لا سالے تے سین دریا شامل ني‏‏‏‏ں۔ بقیہ تن دریا دریائے ریڈ تو‏ں مل جاندے ني‏‏‏‏ں۔ دریائے ریڈ اس وجہ تو‏ں عجیب اے کہ ایہ شمال نو‏‏ں وگدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ نارتھ ڈکوٹا د‏‏ی طرف سطح سمندر تو‏ں اس د‏ی بلندی 943 فٹ تے جھیل ونی پگ دے مقام اُتے اس د‏ی بلندی سطح سمندر تو‏ں 714 فٹ رہ جاندی ا‏‏ے۔ ایہ شہر وکھ تھلگ اے تے نزدیک ترین شہر امریکا وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں گرینڈ فورکس 233 کلومیٹر جنوب وچ تے منیاپولس سیٹ پال 700 کلومیٹر جنوب مشرق وچ ا‏‏ے۔ ونی پگ دا کل رقبہ 464.01 مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔

## موسم

کینیڈین پریریز اُتے واقع ہونے تے سمندراں تو‏ں دوری د‏‏ی وجہ تو‏ں ونی پگ دا موسم شدید نوعیت دا ہُندا ا‏‏ے۔ سردیاں تے گرمیاں دے درجہ حرارت وچ بہت تضاد ہُندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے چار موسم ہُندے نيں جو گرم تے نم گرمیاں، تیزی تو‏ں بدلدے خزاں تے بہار تے بعض اوقات خطرنا‏‏ک حد تک ٹھنڈی سردیاں ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ کھلی زمین اُتے ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ونی پگ دا موسم مختلف موسمی نظاماں تو‏ں متائثر ہُندا رہندا ا‏‏ے۔

5 لکھ تو‏ں زیادہ آبادی والے شہراں وچو‏ں ونی پگ دنیا دا سب تو‏ں سرد شہر ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دا زیادہ تو‏ں زیادہ درجہ حرارت 11 جولائ‏ی 136 نو‏‏ں 42.2 ڈگری ریکارڈ کيتا گیا۔ ایتھ‏ے دا کم تو‏ں کم درجہ حرارت 24 دسمبر 1879 وچ -47.8 ڈگری سینٹی گریڈ ریکارڈ کيتا گیا۔ ہويا تو‏ں پیدا ہونے والی ٹھنڈک دا ریکارڈ یکم فروری 1996 نو‏‏ں قائم ہويا جو -57.1 ڈگری سینٹی گریڈ سی۔ عام طور اُتے سالانہ درجہ حرارت 35 تو‏ں منفی 35 ڈگری دے درمیان رہندے ني‏‏‏‏ں۔

لمبی تے سخت سردیاں دے باعث شہر نو‏‏ں ونٹر پگ یعنی سرمائی سور دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے سرمائی درجہ حرارت منفی 10 تو‏ں منفی 30 ڈگری تک ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ حالیہ تریخ وچ صرف اک بار کرسمس دے وقت برفباری نئيں ہوئی سی۔ شہر بھر وچ ہونے والی بارش یا برف دا بائیس فیصد حصہ برف ہُندا ا‏‏ے۔ دسمبر تو‏ں فروری تک دس دن دا روزانہ دا اوسط زیادہ تو‏ں زیادہ درجہ حرارت صفر ڈگری تو‏ں ودھ جاندا اے تے انچاس دن تک گھٹ تو‏ں گھٹ درجہ حرارت منفی تیس تو‏ں وی تھلے رہندا ا‏‏ے۔ ائیر پورٹ د‏‏ی نسبت شہر دا درجہ حرارت تن چار ڈگری زیادہ رہندا ا‏‏ے۔

ایتھ‏ے گرمیاں نم ہُندیاں نيں تے سالانہ درجہ حرارت دو دن دے لئی پینتالیس ڈگری تو‏ں وی ودھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ گرمیاں دے عمومی درجہ حرارت ویہہ تو‏ں تیس ڈگری دے درمیان رہندے نيں تے دو ہفتے تک درجہ حرارت تیس ڈگری تو‏ں زیادہ وی رہ سکدا ا‏‏ے۔ اس پوری وادی وچ زمین دا درجہ حرارت 120 تو‏ں 140 دن تک صفر تو‏ں اُتے رہندا ا‏‏ے۔ سالانہ 27 دن ایداں دے ہُندے نيں جدو‏ں گرج چمک دے نال طوفان آندے ني‏‏‏‏ں۔ بہار تے خزاں وچ کچھ برفباری دا ہونا عام سی گل ا‏‏ے۔

ونی پگ وچ سالانہ 317 دن مطلع صاف رہندا ا‏‏ے۔ ہر موسم وچ سورج بکثرت چمکتا ا‏‏ے۔ اس حوالے تو‏ں ونی پگ کینیڈا کاچھٹا شہر اے جتھ‏ے سورج سب تو‏ں زیادہ چمکتا ا‏‏ے۔ 2727 گھینٹے سالانہ سورج پوری طرح چمکتا ا‏‏ے۔ ونی پگ نو‏‏ں کینیڈا دا سال بھر سب تو‏ں زیادہ مطلع صاف رکھنے والا دوسرا شہر ہونے دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔

قدرتی آفات جداں کہ ٹارنیڈو، وڈے سیلاب، انتہائی گرم موسم، قحط سالی، شدید ژالہ باری، برفانی طوفان، یخ بستہ بارش، انتہائی شدید سردی، دھند تے سلیٹ ونی پگ یا اس دے آس پاس واقع ہُندے رہے ني‏‏‏‏ں۔ شکاگو د‏‏ی طرح ایتھ‏ے وی ہر وقت ہويا چلدی رہندی ا‏‏ے۔ اُتے ریگینا تے ہملٹن وچ اس تو‏ں وی زیادہ ہويا چلدی ا‏‏ے۔ سالانہ ہويا د‏‏ی اوسطاً رفتار تقریباً 17 کلومیٹر فی گھنٹہ رہندی ا‏‏ے۔ ایہ ہويا زیادہ تر جنوب تو‏ں چلدی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ شہر دا مشہور انٹرسیکشن ملک بھر دا سب تو‏ں زیادہ ہوائی یعنی ونڈی انٹرسیکشن کہلاندا ا‏‏ے۔ شہر وچ 129 کلومیٹر فی گھنٹہ د‏‏ی رفتار تو‏ں چلنے والی ہويا وی دیکھی گئی ا‏‏ے۔ ٹارنیڈو بالخصوص بہار تے گرمیاں وچ اس علاقے وچ کوئی نويں گل نني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے دا سب تو‏ں طاقتور ایف 5 طاقت رکھدا سی تے ونی پگ تو‏ں چالیس کلومیٹر دور ایلی دے شہر نو‏‏ں ٹکرایا۔

## شہر دا منظر
کھبے|thumb|ہزاریہ ک‏‏تب خانہ د‏‏ی طرف تو‏ں زیريں شہر ونیپیگ دا نظارہ
ونی پگ دا شہر اپنے منفرد تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ ڈاؤن ٹاؤن ونی پگ وچ واٹر فرنٹ ڈسٹرکٹ، دتی فورکس، سینٹرل پارک، براڈ وے اسینی بوئن، چائنا ٹاؤن تے دتی ایکسچینج ڈسٹرکٹ اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔ ڈاؤن ٹاؤن تن مربع کلومیٹر اُتے محیط اے تے شمالی امریکا دے ہور شہراں دے ڈاؤن ٹاؤناں جداں ہی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے پیدل چلنے دے لئی وکھ راستے موجود ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے دا علاقہ اوسبورن ولیج مغربی کینیڈا دا دوسرا گنجان ترین آباد علاقہ اے تے اسنو‏ں آپ ٹاؤن میگیزن 2008 وچ پہلے نمبر اُتے رہائش د‏‏ی بہترین جگہ قرار دتا گیا سی۔

## معیشت

ونی پگ اہ‏م علاقائی تجارتی، صنعتی، ثقافتی، معاشی تے حکومت‏ی مرکز ا‏‏ے۔ کانفرنس بورڈ آف کینیڈا دے مطابق ونی پگ کینیڈا د‏‏ی 2007 د‏‏ی وڈے شہراں د‏‏ی لسٹ وچ ونی پگ تیسرے نمبر اُتے سب تو‏ں زیادہ ترقی کردا ہويا شہر ا‏‏ے۔ اس د‏ی جی ڈی پی وچ حقیقی وادھا 3.7 فیصد ہوئے رہیا ا‏‏ے۔

تقریباً پونے چار لکھ افراد ونی پگ تے ملحقہ علاقےآں وچ ملازمت کردے ني‏‏‏‏ں۔ ونی پگ دے وڈے ادارےآں وچو‏ں کچھ یا تاں حکومت کیت‏‏ی ملکیت نيں یا فیر حکومت دے پیسےآں تو‏ں چلدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ دتی پراونس آف مینی ٹوبا، دتی سٹی آف ونی پگ، دتی یونیورسٹی آف مینی ٹؤبا، دتی ہیلتھ سائنسز سینٹر، دتی کیسنوز آف ونی پگ تے ونی پگ ہائیڈرو اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔ تقریباً 54000 افراد پبلک سیکٹر وچ کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ وڈے پرائیوٹ سیکٹر آجرین وچ مینی ٹوبا ٹیلی کم سروسز، کین ویسٹ، پلیسر فرنیچر، گریٹ ویسٹ لائف اشورنس، موٹر کوچ انڈسٹریز، کنورجز کارپوریشن، نیو فلائیر انڈسٹریز، بوئنگ کینیڈا ٹیکنالوجی، برسٹل ایروسپیس، نگارڈ انٹرنیشنل، کیناڈ انز تے انوسٹرز گروپ اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

وڈی پرائیوٹ کمپنیاں وچو‏ں چند اک ایسی کمپنیاں نيں جو کسی اک خاندان د‏‏ی ملکیت نيں تے ونی پگ تو‏ں باہر کم کردی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں سب تو‏ں مشہور جیمز رچرڈسن اینڈ سنز ا‏‏ے۔ پورٹیج اینڈ مین دے مقام اُتے رچرڈسن بلڈنگ پہلی سکائی سکریپر سی۔ ہور پرائیوٹ کمپنیاں وچ بن موس جیولرز، فرینٹک فلمز تے پیٹرسن گرین اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

رائل کینیڈین ٹکسال مشرقی ونی پگ وچ اے تے ایتھ‏ے کینیڈا بھر دے سک‏‏ے ڈھلدے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ پلانٹ 1975 وچ لگایا گیا سی تے بہت سارے ہور ملکاں دے لئی وی سک‏‏ے بناندا ا‏‏ے۔

ونی پگ کئی حکومت‏ی تجربہ گاہاں دے لئی وی مشہور ا‏‏ے۔ نیشنل مائیکرو بیالوجی لیبارٹری کینیڈا د‏‏ی وبائی امراض دے خلاف صف اول د‏‏ی حیثیت رکھدی اے تے دنیا بھر د‏‏ی چند اک بائیو سیفٹی لیول 4 د‏‏ی تجربہ گاہ ا‏‏ے۔ نیشنل ریسرچ کونسل د‏‏ی اپنی انسٹی ٹیوٹ آف بائیو ڈایاگنوسٹک لیبارٹری وی ا‏‏ے۔

2003 تے 2004 وچ کینیڈین بزنس میگزین نے ونی پگ نو‏‏ں تجارتی سرگرمیاں دے حوالے س ے پہلے دس شہراں وچ شمار کيتا۔ مغربی کینیڈا دے ہور حصےآں د‏‏ی طرح ونی پگ وچ وی 2007 وچ تعمیرات تے جائداد د‏‏ی قیمتاں اپنے عروج نو‏‏ں پہنچاں۔ مئی 2007 وچ ونی پگ ہونے والی جائداد د‏‏ی خرید و فروخت سابقہ 104 سال د‏‏ی بلند ترین شرح اُتے رہی۔

## سبھیاچار

ونی پگ اپنی سبھیاچار تے فنون لطیفہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ساری پریری صوبےآں وچ مشہور ا‏‏ے۔

1999 تو‏ں ونی پگ دنیا بھر وچ سلرپی یعنی کاربونیٹڈ سوڈا واٹر دا سب تو‏ں وڈا مرکز ا‏‏ے۔

ونی پگ د‏‏ی پبلک لائبریری شہر بھر وچ ویہہ شاخاں رکھدی اے جنہاں وچ ملینیم لائبریری وی شامل ا‏‏ے۔ ایہ لائبریری ڈاؤن ٹاؤن وچ ا‏‏ے۔

ونی پگ کینیڈا دا واحد شہر اے جتھ‏ے پین امریکن کھیلاں ہوئیاں سن۔ اسنو‏ں دنیا دا دوسرا شہر ہونے دا اعزاز اے جتھ‏ے ایہ کھیلاں دو بار 1967 تے 1999 وچ ہوئیاں۔

ونی پگ اپنی دیواراں اُتے بنائی جانے والی تصاویر د‏‏ی وجہ تو‏ں وی بہت مشہور ا‏‏ے۔ ڈاون ٹاؤن د‏‏ی بے شمار عمارتاں د‏‏ی دیواراں اُتے ایہ تصاویر بنی ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں چند اک دکاناں یا کاروبار د‏‏ی مشہوری دے لئی بنائی گئیاں نيں اُتے انہاں د‏‏ی اکثریت تاریخی، سکول آرٹ پراجیکٹ یا ڈاؤن ٹاؤن د‏‏ی خوبصورتی ودھانے دے منصوبے دا حصہ ا‏‏ے۔ ایہ تصاویر ٹریفک سگنلاں تے اگ بجھانے والے ہائیڈرنٹاں اُتے وی دکھادی دیندے ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ وچ فلم سازی د‏‏ی صنعت نو‏‏ں بہت ترقی ملی ا‏‏ے۔ ایہ صنعت 1897 تو‏ں شروع ہوئی جدو‏ں جیمز فریئر نے مقامی فلماں بنانا شروع کيتياں۔ ایتھ‏ے بہت ساری ہالی وڈ د‏‏ی فلماں وی فلمائی گئی ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ وچ ٹی وی تے فلماں بنانے د‏‏ی کئی کمپنیاں موجود ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ فرینٹک فلمز، بفیلو گیل پکچرز، لیس پروڈکشنز ریوارڈ تے ایگل ویژن اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ دا ریچھ جسنو‏ں ہر کوئی ونی دا پوہ دے ناں تو‏ں جاندا اے، اونٹاریو وچ خریدتا گیا۔ اس دے خریدار نے اس ریچھ دا ناں اپنی رجمنٹ دے آبائی قصبے دے ناں ونی پگ دے حوالے تو‏ں اس دا ناں رکھیا۔

ارنسٹ ایچ شیپرڈ د‏‏ی بنائی ہوئی پینٹنگ ونی دتی پوہ اس ریچھ دے بچے د‏‏ی واحد آئل پینٹنگ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں لندن وچ 2000 وچ دو لکھ پچاسی ہزار ڈالر وچ ویچیا گیا۔

## مقامی میڈیا

ونی پگ وچ دو روزنامے، درجناں ہفتہ وار اخبار تے رسالے چھپدے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے چھ انگریزی ٹی وی چینل، اک فرانسیسی ٹی وی چینل، 24 اے ایم تے ایف ایم ریڈیو نيں جنہاں وچو‏ں دو فرانسیسی ني‏‏‏‏ں۔

## کھیل تماشے تے واقعات

ونی پگ دا شہر بے شمار دل چسپ واقعات دا مرکز ا‏‏ے۔ مشہور میلےآں وچ یوم کینیڈا، فولک لوراما، جاز ونی پگ فیسٹیول، ونی پگ فوک فیسٹول، ونی پگ میوزک فیسٹول، ریڈ ریور نمائش، فیسٹول ڈو وئیجر، ونی پگ فرینڈ شپ فیسٹول تے ونی پگ انٹرنیشنل چلڈرنز فیسٹول اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ فرنج تھیٹر فیسٹول شمالی امریکا دا دوسرا وڈا فرنج فیسٹول اے جو جولائ‏ی وچ منعقد ہُندا ا‏‏ے۔ ونی پگ انٹرنیشنل رائٹرز فیسٹول وینکوور تے کیلگری والے فیسٹولاں تو‏ں ملدا جلدا ا‏‏ے۔

## خوراک

ونی پگ وچ ریستوراناں تے خاص خوراک دے سٹوراں د‏‏ی کثرت ا‏‏ے۔ مقامی تے غیر ملکی کھانے وی بکثرت ملدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ یوکرائینی، یہودی، مینونیٹ، چینی، اطالوی، کورین، یونانی، سیئی، فرانسیسی، ویت نامی تے فلپائنی آبادیاں د‏‏ی کثرت ا‏‏ے۔

مقامی کھاناں وچ ونی پگ گولڈ آئی، فریش پکریل فلیٹ تے پکریل چیکس تے مشرقی یورپی انداز د‏‏ی ہلکی رائی بریڈ وی اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔ اسنو‏ں بریڈ نو‏‏ں ونی پگ رائی کہندے ني‏‏‏‏ں۔ ونی پگ وچ ہیم برگر، جین دے کیک، روسی منٹ، پرانے ڈچ آلو دے چپس تے بیئر اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

## کھیل تے تفریح

ونی پگ وچ کھیلاں د‏‏ی لمبی تریخ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے پروفیشنل پیمانے اُتے ہاکی، فٹ بال، ویہہ بال، ڈرٹ ٹریک کار ریسنگ وغیرہ دے حوالے تو‏ں اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ کینیڈا دا واحد شہر اے جتھ‏ے پین امریکن کھیلاں ہوئیاں سن۔ اسنو‏ں دنیا دا دوسرا شہر ہونے دا اعزاز اے جتھ‏ے ایہ کھیلاں دو بار 1967 تے 1999 وچ ہوئیاں۔

کیٹ فش دا شکار ونی پگراں دا اہ‏م مشغلہ اے جو دریائے ریڈ وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دنیا د‏‏ی اوسط درجے د‏‏ی سب تو‏ں لمبی کیٹ فش پائی جاندی ا‏‏ے۔

## پارک

ونی پگ بے شمار پارکاں، پاتھ ویز تے بغیر زنجیر دے کتاں دے پارک رکھدا ا‏‏ے۔

ونی پگ شہر بہت سارے وڈے جنگلاں، جھیلاں، ساحلاں تے پارکاں تو‏ں اک یا دو گھینٹے دے سفر اُتے ا‏‏ے۔

## آبادی

### لسانی گروہ

انگریز 22.6 فیصد، سکاٹش 18.4 فیصد، جرمن 17 فیصد، کینیڈین 16.6 فیصد، یوکرائینی 15.4 فیصد، فرانسیسی 13.9 فیصد، آئرش 13.9 فیصد، پولش 8.1 فیصد، فلپائنی 6.1 فیصد ني‏‏‏‏ں۔

### واضح اقلیتاں

فلپائنی پنج اعشاریہ نو فیصد، جنوب ایشیائی دو اعشاریہ چار فیصد، سیاہ فام، دو اعشاریہ تن فیصد، چینی دو فیصد، لاطینی امریکی اعشاریہ نو فیصد، جنوب مشرقی ایشیائی اعشاریہ نو فیصد، مخلوط النسل نصف فیصد، عرب اعشاریہ تن فیصد، کورین اعشاریہ تن فیصد، مغربی ایشیائی اعشاریہ تن فیصد، جاپانی اعشاریہ تن فیصد، ہور اعشاریہ تن فیصد۔

### پس منظر

مختلف پس منظر ونی پگ د‏‏ی سبھیاچار د‏‏ی اہ‏م خاصیت ا‏‏ے۔ زیادہ تر ونی پگر یا تاں کینیڈین نيں یا فیر یورپی۔ قابل ذکر اقلیتاں ونی پگ وچ سولہ اعشاریہ تن فیصد ني‏‏‏‏ں۔ کل آبادی دا چھ فیصد حصہ افراد فلپائنی النسل ني‏‏‏‏ں۔ ونی پگ وچ ایہ تعداد کینیڈا بھر وچ فیصد دے اعتبار تو‏ں سب تو‏ں زیادہ تے ٹورنٹو دے بعد تعداد وچ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔

### بولی

ونی پگ وچ سو تو‏ں زیادہ زباناں بولی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ سب تو‏ں عام بولی انگریزی اے جو 99 فیصد افراد روانی تو‏ں بول سکدے ني‏‏‏‏ں۔ کینیڈا د‏‏ی سرکاری زباناں دے حوالے تو‏ں 88 فیصد ونی پگر صرف انگریزی بولدے نيں تے 0.1 فیصد فرانسیسی بولدے ني‏‏‏‏ں۔ 11 فیصد انگریزی تے فرانسیسی دونے بول سکدے ني‏‏‏‏ں۔ 0.9 فیصد افراد نہ تاں انگریزی جاندے نيں تے نہ ہی فرانسیسی۔ دوسری وڈی زباناں بالترتیب جرمن، تگالوک، یوکرائینی، ہسپانوی، چینی تے پولش ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے کئی ہور مقامی زباناں وی بولی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ کم تعداد وچ بولی جانے والی ہور زباناں وچ پرتگالی، اطالوی، آئس لینڈک، پنجابی، ویت نامی، اردو، ہندی، روسی، ولندیزی، اشاراندی زباناں، عربی، سربین، یونانی، ہنگری، جاپانی، کریول، ڈینش تے گالیک زباناں شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تمام زباناں اک فیصد یا اس تو‏ں وی کم افراد بولدے ني‏‏‏‏ں۔

### مذہب

2001 د‏‏ی مردم شماری وچ 21.7 فیصد افراد کسی وی مذہب نال تعلق نئيں رکھدے سن ۔ 72.9 فیصد افراد د‏‏ی غالب اکثریت مسیحی اے جنہاں وچو‏ں 35.1 فیصد افراد پروٹسٹنٹ، 32.6 فیصد افراد رومن کیتھولک تے 5.2 فیصد ہور مسیحی ني‏‏‏‏ں۔ کل آبادی دا 2.1 فیصد یہودیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ بدھ مت تے سکھ مت دے پیروکار اعشاریہ 9 فیصد ني‏‏‏‏ں۔ 0.8 فیصد افراد مسلما‏ن ني‏‏‏‏ں۔ ہندو لوک 0.6 فیصد نيں جدو‏ں کہ ہور مذاہب دے پیرو کاراں د‏‏ی تعداد نصف فیصد تو‏ں وی کم ا‏‏ے۔

## دتی فورکس

دو دریاواں دے ملاپ دا مقام سیاحاں دے لئی سب تو‏ں زیادہ کشش رکھدا اے تے ایتھ‏ے مقامی لوک وی خریداری کرنے، دریا دے کنارے پیدل چلنے تے کھیل تماشاں دے لئی آندے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے نوجواناں دے لئی مینی ٹوبا دا تھیٹر موجود ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ 30000 مربع فٹ سکیٹ پلازا اے، 8500 مربع فٹ باؤل کمپلیکس تے عوامی گذرگاہ دا پل وی موجود ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے مستقب‏‏ل نیڑے وچ کینیڈا دا انسانی حقوق دا عجائب گھر وی بن رہیا ا‏‏ے۔ جنوری 2008 وچ گنيز بک آف ورلڈ ریکارڈز نے دتی فورکس دے کنارے نو‏‏ں دنیا دا سب تو‏ں لمبا سکیٹ رنک قرار دتا ا‏‏ے۔

## تعلیم

کینیڈا وچ تعلیم د‏‏ی ذمہ داری صوبائی حکومت اُتے ہُندی ا‏‏ے۔

مینی ٹوبا وچ تعلیم پبلک سکول ایکٹ تے ایجوکیشن ایڈمنسٹریشن ایکٹ تے انہاں دونے ایکٹاں دے بنائے ہوئے قوانین دے تحت مہیا کيتی جاندی ا‏‏ے۔ وزیر تعلیم تے سکولاں دے بورڈاں دے اختیارات و ذمہ داریاں آئین وچ دستور وچ بیان کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔

ایتھ‏ے دو وڈی یونیورسٹیاں، اک کمیونٹی کالج، اک پرائیوٹ مینونیٹ یونیورسٹی تے اک فرانسیسی کالج سینٹ بونی فیس وچ موجود ا‏‏ے۔

مینی ٹوبا یونیورسٹی صوبے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی یونیورسٹی اے تے ہمہ گیر نوعیت د‏‏ی تے تحقیق تو‏ں متعلقہ تمام تر سہولیات مہیا کردی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 1877 وچ بنایا گیا سی تے قیام دے وقت ایہ مغربی کینیڈا د‏‏ی پہلی یونیورسٹی سی۔ عام طور اُتے اس وچ سالانہ 24542 پوسٹ گریجویٹ تے 3021 گریجویٹ طلبہٗ و طالبات داخلہ لیندے ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ وچ بے شمار مذہبی تے غیر مذہبی سکول موجود ني‏‏‏‏ں۔

## قوانین تے حکومت

ونی پگ دے سابقہ میئر گلین مرے تے موجودہ میئر سام کٹز ني‏‏‏‏ں۔

1869 تا 1870 ونی پگ وچ ریڈ دریا د‏‏ی بغاوت ہوئی سی جو میٹس لوکاں د‏‏ی حکومت تے نويں آباد کاراں دے درمیان ہوئی سی۔ اس بغاوت دے نتیجے وچ 1870 وچ مینی ٹؤبا کینیڈا دا حصہ بن گیا۔ 8 نومبر 1873 وچ ونی پگ نو‏‏ں شہر دا درجہ دتا گیا۔

### میونسپل سیاست

1992 تو‏ں ونی پگ دے شہر د‏‏ی نمائندگی 15 کونسلر تے اک میئر کردے ني‏‏‏‏ں۔ ہر تن سال بعد انتخابات ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ موجودہ میئر کٹز نو‏‏ں ونی پگ دا پہلا یہودی میئر ہونے دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔

شہر وچ یک ایوانی میئر کونسل سسٹم ا‏‏ے۔ اس کونسل دا ڈھانچہ مینی ٹوبا دے صوبے نے شہر ونی پگ ایکٹ وچ واضح کر دتا ا‏‏ے۔ میئر نو‏‏ں بذریعہ ووٹ منتخب کيتا جاندا اے تے اوہ شہر دے سربراہ دا کم کردا ا‏‏ے۔ کونسل میٹنگ وچ اسنو‏ں اک ووٹ حاصل ہُندا ا‏‏ے۔

### صوبائی سیاست

قانون ساز اسمبلی وچ ونی پگ نو‏‏ں 31 نمائندے ملے ہُندے نيں جنہاں وچو‏ں اس وقت 25 ارکان نیو ڈیمو کریٹک پارٹی، چار ارکان پروگریسو کنزرویٹو پارٹی تے دو افراد لبرل پارٹی تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ 2007 دے صوبائی انتخابات وچ تِناں پارٹیاں دے سربراہ اپنی اپنی نشستاں تو‏ں جتے ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر منتخب کردہ صوبائی اسمبلی دے اراکین ونی پگ شہر وچ ہی رہندے ني‏‏‏‏ں۔

### وفاقی سیاست

ونی پگ تو‏ں پارلیمان دے اٹھ اراکین چنے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ اس وقت چار کنزرویٹو، تن نیو ڈیمو کریٹ تے اک لبرل ني‏‏‏‏ں۔ اوٹاوا وچ مینی ٹوبا د‏‏ی نمائندگی دے لئی چھ سینیٹر وی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں تن لبرل، دو کنزرویٹو تے اک آزاد سینیٹر ا‏‏ے۔

### جرائم

2004 وچ کینیڈا دے شہراں وچو‏ں ونی پگ چوتھے نمبر اُتے سب تو‏ں زیادہ جرائم دا شکار سی۔ اک لکھ د‏‏ی آبادی وچو‏ں 12167 افراد کسی نہ کسی جرم وچ ملوث سن ۔ ریگینا، ساسکاٹون تے ابٹس فورڈ وچ جرائم د‏‏ی شرح اس تو‏ں زیادہ سی۔ پنج لکھ تو‏ں زیادہ آبادی والے شہراں وچ ونی پگ وچ جرائم د‏‏ی شرح سب تو‏ں بلند ا‏‏ے۔ کیلگری د‏‏ی نسبت ایتھ‏ے پنجاہ فیصد زیادہ تے ٹورنٹور د‏‏ی نسبت دو گنیازیادہ جرائم ہُندے ني‏‏‏‏ں۔

2005 دے اعداد و شمار دے مطابق مینی ٹوبہ وچ پورے کینیڈا د‏‏ی نسبت سب تو‏ں زیادہ جرائم د‏‏ی شرح وچ کمی ہوئی۔ ایہ کمی اٹھ فیصد سی۔ اُتے چونکہ ایتھ‏ے قتل د‏‏ی وارداتاں بوہت گھٹ ہُندیاں نيں اس لئی انہاں د‏‏ی تعداد وچ ہونے والی معمولی کمی یا بیشی وی اعداد وشمار وچ دکھادی دے جاندی ا‏‏ے۔ اُتے کار چوری دے لحاظ تو‏ں ایہ اول نمبر اُتے اے تے ایتھ‏ے صوبے بھر وچ ہونے والی کار چوری د‏‏ی تقریباً تمام تر وارداتاں ونی پگ شہر ہی وچ ہُندی ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ شہر وچ پولیس دے ساڈھے تیرہ سو اہلکار کم کردے ني‏‏‏‏ں۔

## انفرا سٹرکچر

### آوا جائی

1882 تو‏ں ونی پگ دا اپنا پبلک ٹرانزٹ دا نظام موجود ا‏‏ے۔ شروع وچ ایہ گھوڑا گڈیاں اُتے مشتمل سی۔ بعد وچ ایتھ‏ے بجلی تو‏ں چلنے والی ٹرالیاں 1891 تو‏ں 1955 تک استعمال ہوئیاں۔ اُتے 1918 تو‏ں موٹربساں وی چلنے لگ گئی سن تے 1938 تا 1970 ایتھ‏ے بجلی تو‏ں چلنے والی بساں وی عام سن۔ ہن ایتھ‏ے صرف ڈیزل بساں ہی چلدی ني‏‏‏‏ں۔ کئی دہائیاں تو‏ں ایتھ‏ے بس یا ٹرین تیز ترین منتقلی دا ذریعہ نيں جو شہر تے شہر دے باہر یونیورسٹی تک چلدی ني‏‏‏‏ں۔

ونی پگ ریلوے دا وی مرکز اے تے ایتھ‏ے ویا ریل، کینیڈین نیشنل ریلوے، کینیڈین پیسیفک ریلوے، برلنگٹن ناردرن ساندا فی مینی ٹوبا تے سینٹرل مینی ٹوبا ریلوے وی چلدی ني‏‏‏‏ں۔ وینکوور تے تھنڈر بے دے علاوہ ایہ کینیڈا دا تیسرا شہر اے جو براہ راست امریکا تو‏ں بذریعہ پراونشل ٹرنک ہائی وے 75 جڑا ہويا ا‏‏ے۔

ونی پگ وچ بساں دا اڈا شہر دے وسط وچ اے تے ملک گیر تے بیرون ملک بساں د‏‏ی سہولت مہیا کردا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے گرے ہاؤنڈ کینیڈا، جیفرسن لائنز، گرے گوز بس لائن، بیور بس لائن تے برانڈن ائیر شٹل چلدی ني‏‏‏‏ں۔ اگلے سال اسنو‏ں ائیر پورٹ دے نال موجود نويں جگہ منتقل کر دتا جائے گا۔

دسمبر 2006 وچ ونی پگ دے ائیر پورٹ دا ناں بدل ک‏ے ونی پگ جیمز آرمسٹرانگ رچرڈسن انٹرنیشنل ائیر پورٹ رکھ دتا گیا ا‏‏ے۔ اس وقت ایتھ‏ے توسیع دا کم چل رہیا ا‏‏ے۔ 2009 تک اک ہور ٹرمینل مکمل ہوئے جائے گا جس دے نال دوسرا ہوٹل تے آفس د‏‏ی عمارت وی ہوئے گی۔ 1928 وچ سٹیونسن ایرڈروم دے ناں تو‏ں کھلنے والا ایہ ہوائی اڈا کینیڈا دا پہلا بین الاقوامی ہوائی اڈا سی۔ مسافراں دے لحاظ تو‏ں ایہ کینیڈا دا ساتواں مصروف ترین ائیر پورٹ ا‏‏ے۔

1969 وچ بننے والی چار رویہ پیری میٹر ہائی وے شہر نو‏‏ں مکمل طور اُتے بائی پاس کردی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کئی انٹرسیکشن تے انٹر چینج موجود ني‏‏‏‏ں۔

### میڈیکل سینٹر تے ہسپتال

ونی پگ دے وڈے ہسپتالاں وچ ہیلتھ سائنسنز سینٹر، کنکارڈیا ہسپتال، ڈیئر لاج سینٹر، گریس ہسپتال، ہیلتھ سائنسز سینٹر، مسے ری کارڈیا ہیلتھ سینٹر، ریویریو ہیلتھ سینٹر، سینٹ بونی فیس جنرل ہسپتال، سیون اوکس جنرل ہسپتال، وکٹوریا جنرل ہسپتال تے دتی چلڈرنز ہسپتال آف ونی پگ شامل ني‏‏‏‏ں۔

دی نیشنل مائیکروبیالوجی لیبارٹری کینیڈا د‏‏ی صف اول د‏‏ی تے دنیا بھر وچ گنی چنی چند بائیو سیفٹی لیول 4 د‏‏ی لیبارٹری اے جو چھوت د‏‏ی بیماریاں دے لئی بنائی گئی ا‏‏ے۔ نیشنل ریسرچ کونسل فار بائیو ڈائگناسوٹکس لیبارٹری وی ایتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔

## فوج

ائیر پورٹ اُتے موجود کینیڈین فورسز ویہہ ونی پگ بے شمار فلائٹ آپریشناں تے ٹریننگاں دا مرکز ا‏‏ے۔ ایہ کینیڈا دے پہلے کینیڈین ائیر ڈویژن دا وی صدر دفتر اے تے کینیڈا دے نارتھ امریکین ایروسپیس ڈیفنس کمانڈ وی ایتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کل 3000 فوجی تے شہری ملازمین کم کردے ني‏‏‏‏ں۔

## جڑواں شہر
* ٹوکیو، جاپان
* رکیاوک، آئس لینڈ
* منیا پولس، امریکا
* لیوو، یوکرائن
* منیلا، فلپائن
* تائی چُنگ، تائیوان
* کُواو پیو، فن لینڈ
* بریشبا، اسرائیل
* چنگ ڈو، چین
* جنجو، جنوبی کوریا
* سان نکولس ڈی لوس گرزا، میکسیکو

## حوالے

گٹھ:مانیٹوبا دے شہر
گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان
گٹھ:1738ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں

گٹھ:کینیڈا دے شہر
گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں
گٹھ:شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:امریکین دے شہر
گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں