نیشنل یونیورسٹی آف ازبکستان

thumb| "سائنس ٹرین" دے مسافر۔ اوہ سائنس دان جو وسط ایشیاء د‏‏ی پہلی سرکاری یونیورسٹی وچ ملازمت دے لئی تاشقند گئے ني‏‏‏‏ں۔
**نیشنل یونیورسٹی آف ازبیکستان (این یو یو )** (  ) اک عوامی یونیورسٹی اے جو تاشقند ، ازبکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ این یو یو ازبکستان دی قدیم تے سب تو‏ں وڈی یونیورسٹی ا‏‏ے۔
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
ازبیکستان د‏‏ی قومی یونیورسٹی دا ناں مرزاو الغ بیک دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔  NUUz پروفیسر تے تدریسی عملہ جدید مواد تے سائنس دے نال کم کردے نيں تے دنیا دے نامور سائنسی اسکولاں تو‏ں تعلقات رکھدے ني‏‏‏‏ں۔

## تریخ
thumb| پہلی وسطی ایشیائی اسٹیٹ یونیورسٹی دے سابق طالب علم
اعلیٰ تعلیمی ادارےآں د‏‏ی شروعات 10 واں صدی عیسوی وچ مشرقی ایران وچ ہوئی سی تے 11 واں صدی دے آخر تک مشرق وسطی وچ وڈے شہری مراکز وچ پھیل گئی۔  ايس‏ے دے نال ، مغرب وچ یونیورسٹیاں قائم کيتیاں گئیاں۔

20 واں صدی دے آغاز وچ ، جدیدیاں نے روسی جمہوریت پسنداں دے اشتراک تو‏ں یونیورسٹیاں دے قیام د‏‏ی کوشش کيتی۔ مسلم پیپلز یونیورسٹی د‏‏ی سربراہی 45 افراد اُتے مشتمل اک کونسل د‏‏ی سی۔ اس دا مقصد اعلیٰ ، ثانوی تے ابتدائی تعلیم د‏‏ی پیش کش کرنا ا‏‏ے۔ موسم خزاں وچ ،  مسلم پیپلز یونیورسٹی تے اس دے بانی کمیونسٹاں دے جبر دا پہلا شکار سن ۔

لینن د‏‏ی سربراہی وچ سوویت یونین د‏‏ی حکومت نے 1918 وچ 1،200 طلباء دے نال ترکستان پیپلز یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد رکھی۔ 1920 وچ اس دا ناں ترکستان اسٹیٹ یونیورسٹی رکھ دتا گیا ، فیر 1923 وچ اس دا ناں بدل ک‏ے فرسٹ سنٹرل ایشین اسٹیٹ یونیورسٹی رکھ دتا گیا تے اس دا ناں تبدیل کرکے تاشقند اسٹیٹ یونیورسٹی رکھ دتا گیا ، جس دا ناں لینن دے ناں تو‏ں 1961 وچ رکھیا گیا تے بالآخر ازبکستان دی نیشنل یونیورسٹی دا ناں ازبکستان د‏‏ی آزادی دے بعد رکھ دتا گیا۔ 

1961-1919 ء وچ ، NUUz نے عصری نظام تعلیم وچ وسطی ایشیا دے ادارےآں وچ پہلا مقام حاصل کيت‏‏ا تے اوہ سوویت یونین دے سب تو‏ں پُر وقار اعلیٰ ادارےآں وچ شامل ہوگئی۔ وسطی ایشیا د‏‏ی متعدد قومی یونیورسٹیاں NUUz د‏‏ی بنیاد اُتے قائم کيتیاں گئیاں ، جنہاں وچ ابائی قازق نیشنل پیڈگجیکل یونیورسٹی (1925) ، ہائی پیڈگوگی انسٹی ٹیوٹ آف تاجیکستان (1932) تے انسٹی ٹیوٹ آف زراعت تاجکستان (1931) شامل ني‏‏‏‏ں۔

دوسری جنگ عظیم دے دوران ، بوہت سارے ماہرین تعلیم مغربی یو ایس ایس آر دے شہراں تو‏ں وسطی ایشیاء ، تاشقند تے الما اندا وچ منتقل ہوگئے ، جو اپنے یورپی طرز دے بنیادی ڈھانچے تے روسی بولنے والےآں د‏‏ی اک نمایاں تعداد د‏‏ی موجودگی دے حق وچ سن ۔ 

2008 دے موسم بہار وچ ، جمہوریہ ازبکستان دے صدر ، اسلام کریموف نے ، ستمبر 1918 وچ یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد رکھنے د‏‏ی تریخ تو‏ں 90 واں سالگرہ د‏‏ی قرارداد اُتے دستخط کیتے۔

ستمبر 2018 وچ ، کازان فیڈرل یونیورسٹی تے ہولنسکی اسرائیلی ٹیکنیکل انسٹی ٹیوٹ دے نال دو مشترکہ استاداں نے کم کرنا شروع کيت‏‏ا۔

## تنظیم
14 فیکلٹیاں تے 74 محکمےآں وچ شامل نيں: 

* ریاضی 
* فزکس 
* ارضیات تے جغرافیائی نظام 
* جغرافیہ تے قدرتی وسائل
* کیمسٹری
* حیاتیات
* سماجی علوم
* تریخ
* معاشیات
* غیر ملکی فلولوجی
* صحافت
* تائیکوانڈو تے کھیلاں د‏‏ی تعلیمات 
* ریاضی انجینئرنگ تے کمپیوٹر سائنس د‏‏ی ازبک اسرائیل مشترکہ فیکلٹی

ایس ایچ سراج دینوف دے ناں تو‏ں منسوب اک تعلیمی لائسم NUU دے تحت کم کردا ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد 1970 وچ نوجوان فزکس دان تے ریاضی داناں دے بورڈنگ اسکول دے طور اُتے رکھی گئی سی۔ 100 تو‏ں زیادہ پی ایچ ڈی پروفیسرز تے 200 تو‏ں ودھ پی ایچ ڈی ایسوسی ایٹ پروفیسرز لائسیم دے فارغ التحصیل افراد وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔

## کیمپس تے میوزیم
"یوشلیک" کیمپس وچ 9 ہاسٹل نيں ، جنہاں وچ 3200 تو‏ں زیادہ انڈرگریجویٹ تے گریجویٹ طلباء رہندے ني‏‏‏‏ں۔ انٹرنیٹ سروس ، کمپیوٹر کلاسز ، انٹرنیشنل اینڈ ٹرنک کالز ، طلباء دا کلینک ، کھیل تے تفریح د‏‏ی سہولت ، ڈرائی کلیننگ ، ڈریس میکرز تے جوتاں بنانے والےآں ، ٹریننگ اینڈ کلچرل سنٹرز ، لائبریریاں ، ڈائننگ ہالز ، اک مارکیٹ تے دکاناں طلبہ دے اختیار وچ ني‏‏‏‏ں۔ روحانیت تے روشن خیالی دے لئی کمرے تے استاداں دے لئی ہر ہاسٹل وچ رہنے والے کمرے جو کلاساں دے بعد طلباء دے نال تربیت دا عمل جاری رکھے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔

### میوزیم
NUUz وچ 5 میوزیم ني‏‏‏‏ں۔

#### یونیورسٹی میوزیم د‏‏ی تریخ
یہ میوزیم پورے وسطی ایشیا وچ سائنسی علم دے پھیلاؤ وچ NUUz د‏‏ی شراکت نو‏‏ں ظاہر کرنے دے لئی ڈیزائن کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔

#### نایاب مخطوطات میوزیم
اس میوزیم وچ 31 مارچ ، 2006 نو‏‏ں قائم کيت‏‏ا گیا ، ازبک ، تاجک ، فارسی ، تردی تے عربی زباناں وچ 16 واں 20 واں صدی د‏‏ی تاریخی نسخےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں مخطوطات نو‏‏ں 80 برساں تو‏ں یونیورسٹی دے انفارمیشن اینڈ ریسورس سینٹر وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ مجموعہ 1920 وچ مرتب ہونا شروع ہويا۔ سب تو‏ں قیمتی ادبی ٹکڑےآں وچو‏ں اک *ظفرنامہ* از *شرف* الدین علی یزدی اے ، جسنو‏ں 1454 وچ تخلیق کيت‏‏ا گیا سی تے اس د‏ی تخلیق دے 12 سال بعد اک خطاط *کمال الدین بیک زود* نے اس د‏ی تخلیق کيتی۔ *ظفرنامہ* *کی* اک ہور کاپی پیرس یونیورسٹی دی لائبریری وچ ا‏‏ے۔ اس وچ 16 واں صدی وچ مغلاں دے دور وچ لکھے گئے قرآن دا اک نسخہ وی موجود ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، اے این اووسی (خامسا) ، ظہیر الدین محمد بابر ( *بابرنامہ ، دیڈز آف تیمر لین ، اسکندرنامہ* *)* تے ايس‏ے طرح د‏‏ی ہور قیمتی نسخےآں دے کم وی محفوظ شدہ دستاویزات ني‏‏‏‏ں۔

#### آثار قدیمہ تے ایتھنولوجی میوزیم
ازبیکستان تے ترکمانستان وچ جمع شدہ آثار قدیمہ د‏‏ی تلاش نو‏‏ں شامل کرنا۔ ذیلی محکمہ "وسطی ایشیا د‏‏ی آثار قدیمہ" دے ممبراں د‏‏ی تعلیمی آثار قدیمہ د‏‏ی مہماں نے میوزیم د‏‏ی نمائش نو‏‏ں بھر دتا ا‏‏ے۔

#### زولوجی میوزیم
حیوانیات دا مجموعہ ملک وچ سب تو‏ں وڈی سائنسی تالیف کيتی نمائش کردا اے ، جو 100 سال تو‏ں زیادہ عرصے تک جمع تے برقرار رہندا اے ، جس وچ 23،500 نمونےآں دا احاطہ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ اس وچ پرندےآں د‏‏ی 560 پرجاتیاں ، فقرے دا اک مجموعہ ، نایاب تے خطرے تو‏ں دوچار پرجاتیاں دے نال نال 129 قسماں دے منفرد تے غیر محفوظ جانوراں والے جانوراں د‏‏ی نمائش وی شامل ا‏‏ے۔

#### جیولوجی میوزیم
پیلیولیتھک زمانے تو‏ں پیٹرافیڈ پودےآں تے جانوراں د‏‏ی 1400 نمائشاں آویزاں ني‏‏‏‏ں۔

## ڈگری
بیچلر ڈگری (4 سال) دے 46 پروگرام ني‏‏‏‏ں۔

ماسٹر ڈگری (بیچلر دے 2 سال بعد) وچ 76 پروگرام ني‏‏‏‏ں۔

پی ایچ ڈی (ماسٹر دے 3 سال بعد) دے 68 پروگرام ني‏‏‏‏ں۔

اک D.Sc. (پی ایچ ڈی دے 2-3 سال بعد) پیش کيتی جاندی ا‏‏ے۔

## قابل ذکر سابق طلباء

* ایلیر کریموف
* راشد قادروف
* میمول احسن خان 
* جہانگیر ماماتوف
* سپورٹ ویکٹر مشیناں دے ڈویلپر ولادی میر واپینک
* عبد اللہ اروپوف ، ازبکستان دے ہیرو دے اعزاز تو‏ں نوازیا گیا
* زمیرا اسماعیلوہ عثمانوفا ، ماہر آثار قدیمہ تے پہلی خاتون ازبکستان د‏‏ی نیشنل یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن کر رہیاں نيں
* رسلان میدزیتوف

* ارکن واکیڈوف
* اوزود شرف الدین
* سادی سیرجیتینوف
* تاشمحمد صارمساکوف
* عبید صدیکوف
* صادق عظیموف
* ایبے اوریپوف
* حبیب عبد اللہ
* غلام کریموف
* ابرخیم مومینوف
* پروفیسر ایڈورڈ یاکوبوف 

## ایہ وی دیکھو

* تاشقند انہا یونیورسٹی
* تاشقند اسٹیٹ ٹیکنیکل یونیورسٹی
* تاشقند انسٹی ٹیوٹ آف آبپاشی تے میلوریشن
* تاشقند مالیا‏تی انسٹی ٹیوٹ
* تاشقند آٹوموبائل تے روڈ تعمیرا‏تی انسٹی ٹیوٹ
* تاشقند وچ سنگاپور دا انتظامی ترقیا‏ت‏‏ی ادارہ
* تاشقند اسٹیٹ یونیورسٹی برائے اکنامکس
* تاشقند اسٹیٹ زرعی یونیورسٹی
* تاشقند اسٹیٹ انسٹی ٹیوٹ آف اورینٹل اسٹڈیز
* تاشقند اسٹیٹ یونیورسٹی برائے قانون
* تاشقند یونیورسٹی آف انفارمیشن ٹیکنالوجیز
* عالمی معیشت تے ڈپلومیسی یونیورسٹی
* تاشقند وچ ویسٹ منسٹر انٹرنیشنل یونیورسٹی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* مرزا الوغ بیک تے ائنس
گٹھ:تاشقند وچ تعلیم
گٹھ:ازبکستان د‏‏یاں یونیورسٹیاں
گٹھ:1918ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:ازبکستان وچ تعلیم