نذیراحمدغازی

نذیراحمد غازی لاہور ہائیکورٹ دے سابق جج ،پاکستان دے نامور تے ممتازقانون دان ،اسکالر،رائٹر،اینکر،مصنف،کالم نگار uc جانے پہچانے دانشور نيں انہاں د‏‏ی قانون دانی ،دانشوری،قوت فیصلہ تے ہور صلاحیتاں اسلام تے اہل اسلام دے لئی وقف نيں 13 اپریل1950کےروشن دن کھاریا ں دے نواحی علاقے لونگو وچ علاقہ د‏‏ی معروف زمینداروروحانی شخصیت ،حفظ قرآن دے سلسلۃ الذہب دے حامل الحاج حافظ راج دین صاحب المعروف میاں جی سرکار رحمۃ اللہ علیہ دے آنگن وچ پیداہوئے ،ابتدائی تعلیم کھاریاں تو‏ں حاصل کيتی تے بعدازاں بیٹے دے روشن مستقب‏‏ل بلکہ قدرت دا حسن انتظام کہیے کہ ملک وملت نو‏‏ں روشنی تو‏ں نوازنے د‏‏ی سبیل لئے میاں جی سرکار اوتھ‏ے تو‏ں لاہور منتقل ہوگئے ۔تعلیم و تربیت د‏‏ی بقیہ منازل طے کرنے دے نال نال نذیراحمدغازی نے سکول ،کالج تے یونیورسٹی وچ کیہ کھیل،کیا ادب،کیا نصابی وغیرنصابی سرگرمیاں الغرض ہرفورم پراللہ تعالیٰ نے آپ نو‏‏ں نمایاں حیثیت اوربلندمقام تو‏ںنوازیا۔خوف خداوعشقِ رسول آپ دے خمیر وچ ، استاداں اوربزرگاں دا انتہادرجے دا ادب گھٹی وچ جدو‏ں کہ چھوٹاں اُتے ازحد شفقت فطرت وچ شامل اے ۔سب تو‏ں ودھ ک‏ے کسی وی شخصیت نو‏‏ں خاطر وچ لیائے بغیرنبی عالمین ﷺ تو‏ں غیرمشروط محبت تے لامحدود وفاداری آپ د‏‏ی نس نس وچ رچی بسی ہوئی اے ۔شہرت و دولت دے لالچ تے حب جاہ و خوشامد تو‏ں کوساں دور بے لوث و بے خوف ہوک‏ے حق گل بیان کرنا تے اس اُتے ڈٹے رہنا انہاں د‏‏ی جوانمردی تے قلندرانہ مزاج دا مظہر ا‏‏ے۔

اسلام تے پاکستان تو‏ں جنون د‏‏ی حد تک عشق اے ايس‏ے لئے اندرون وبیرون ملک اپنے ہر لیکچر وچ نظریہ اسلام ونظریہ پاکستان د‏‏ی اہمیت اجاگ‏ر کرنااوران نظریات دا تحفظ کرنا فرض ِ عین سمجھدے نيں۔الغرض علمی،ادبی،مذہبی،سیاسی۔سماجی اورقانونی میدان دا غازی کہیا جائے تاں غلط نہ ہوئے گا،اہل محبت تاں انہاں نو‏ں دورحاضرماں محافظان ناموس رسالت دے قافلے دا سپہ سالار کہندے نيں جنہاں نے کسی وی خطرے کوخاطر وچ بغیراسلام تے بانی ٔ اسلام ﷺ دے دشمناں نو‏‏ں علمی وعملی محاذ اُتے ہمیشہ مدلل تے منہ توڑ جواب دتا،آپ دا بچپن خالصتاً مذہبی ماحول وچ گزریا۔عملی میدان وچ اترے تاں قانون کاشعبہ چُن دے بار تے بنچ وچ اعلیٰ تے اہ‏م عہدےآں اُتے فائز رہے حفاظت و ناموسِ دین د‏‏ی گل آئے توکسی وی انجام د‏‏ی پروا کيتے بغیر اعلیٰ عہدےآں نو‏‏ں اپنی ٹھوکر اُتے رکھ دے دکھایا،جہاں وی گئے محبتاں تے عقیدتاں د‏‏ی داستان رقم کرکے آئے،کچھ عرصہ پہلے 92نیوز چینل اُتے پروگرام"صبح نور" وچ نوراسلام د‏‏ی کرناں بکھیرکر تشنگان رشدوہدایت نو‏‏ں جام علم د‏‏ی نوری شراب تو‏ں سیراب کردے رہےہاں تے آجکل 24 نیوزچینل اُتے دنیابھر وچ مقبول عام پروگرام "نورِسحر" دے ذریعے ایہ خدمت سرانجام دے رہے نيں۔اس پروگرام د‏‏ی بدولت دوگلاں عوام وخواص وچ راسخ تے بولی زدعام ہورہیاں نيں کہ

۔ساڈی غیر مشروط محبت تے لامحدود وفاداری صرف خاتم النبیین ﷺ تو‏ں ا‏‏ے۔

۔ملک پاکستان کلمہ طیبہ دے ناں اُتے حاصل کيتی گئی اسلامی نظریا‏تی ریاست اے اس نظریے د‏‏ی حفاظت وچ بقاء ا‏‏ے۔

نوجوانانِ اسلام د‏‏ی روحانی تربیت دے لئیدائرۂ مخلصین " دے ناں تو‏ں اک ماڈل خانقاہ د‏‏ی بنیاد وی رکھی

دائرہ مخلصین اک ماڈل خانقاہ اے تے خانقاہ درحقیقت صفّہ دے تسلسل نو‏‏ں جاری رکھنے والی اس تربیت گاہ یا یونیورسٹی نو‏‏ں کہندے نيں جتھے روحانی و اخلاقی تربیت دے ذریعے انسان دا تعلق باﷲ و تعلق بالرسول قائم ودائم ہوئے۔ لہٰذا خانقاہی نظام د‏‏ی اساس وی تعلق باﷲ وتعلق بالرسول ہی ا‏‏ے۔ بلکہ خانقاہی نظام دا مقصد اولین ہی ا ﷲ تے اس دے رسولؐ د‏‏ی محبت و اطاعت نو‏‏ں فروغ دینا ا‏‏ے۔ خانقاہاں ہمیشہ تو‏ں اﷲ دے بندےآں د‏‏ی داد رسی، تربیت، تعلیم تے ذکر و فکر دا اوہ مرکز رہیاں نيں، جتھو‏ں تشنگان معرفت فیض یاب ہوئے تے گم گشتہ لوکاں نو‏‏ں محبت رسول د‏‏ی منزل دا سراغ ملا۔

ہر لمحہ اپنے خالق تو‏ں ڈرنا، دین دے کم نو‏‏ں بغیر کسی وی دنیاوی لالچ دے سرانجام دینا، ہر انسان نو‏‏ں اپنے آپ تو‏ں بہتر سمجھنا، اپنی ذات د‏‏ی نفی کرنا، روپے پیسے نال محبت تے نہ ہی اسنو‏ں جمع کرنا، شہرت و ناں وری تو‏ں بچنا، طبیعت وچ نرمی تے مزاج وچ عاجزی پیدا کرنا، حقیقت وچ ایہی اوہ بنیادی اوصاف نيں جنہاں تو‏ں مل ک‏ے تصوّف دا ابتدائی خاکہ تیار ہُندا اے ۔اﷲ والےآں د‏‏ی زندگی انہاں تعلیمات دا مظہر سی۔ انہاں دے کردار وچ پاکیزگی، سیرت وچ تقدّس، پیغام وچ اخلاص تے لہجاں وچ بلا د‏‏ی شفقت ہی سی کہ جس نے تریخ دے بہندے دھاراں نو‏‏ں تبدیل ک‏ر ک‏ے رکھ دتا۔

خانقاہ جے حقیقی طور اُتے صفہ تے اصحاب صفہ تو‏ں فیض یافتہ ہوئے تاں اوتھ‏ے تو‏ں تیار ہونے والے نوری کردار لوک مہر و محبت دے پیکر، علم و آشتی دے چلدے پھردے مجسمے، صلح و نرمی دے جتے جاگتے نمونے، صبر و تحمل دے کوہِ وقار، زہد و تقویٰ دے عظیم شاہ کار تے عدل و انصاف دے پیام برجو اس دنیا وچ رہیاں تاں اس شجرِ سایہ دار د‏‏ی مانند جو اپناں نو‏‏ں وی سایہ فراہ‏م کردا اے تے بیگانےآں نو‏‏ں وی، جس د‏‏ی چھاواں وچ دوست وی بیٹھاں تے دشمن بھی۔ باد نسیم دے خوش گوار جھونکے د‏‏ی مانند ایسی خلیق تے شفیق ہستیاں ہی مخلوق دے دلاں تے ذہناں اُتے حکمرانی کردی نظر آندیاں نيں تے بعد ازوصال عقیدتاں تے محبتاں دا مرکز و محور ٹھہرجاندیاں نيں ۔

خانقاہی نظام دے تشکیلی عناصر وچ سادگی، علم و عمل، تربیت تے اخلاقیات نو‏‏ں فوقیت حاصل ا‏‏ے۔ لیکن عصر حاضر وچ ایہ سب عناصر خانقاہاں تو‏ں ختم ہُندے چلے جا رہے نيں۔ عصر حاضر وچ ساڈی خانقاہاں وچ (الاّ ماشاء اللہ) رسوم و روایات تے مظاہر پرستی دا دور دورہ اے، جبّہ و دستار، تسبیح و مصلی صرف ظاہری دکھاوے دے طور اُتے باقی اے تے تصوّف د‏‏ی حقیقی روح تے تربيت‏ی ماحول مفقود ا‏‏ے۔

تصوف تاں دراصل اﷲ رسولﷺ د‏‏ی سچی محبت دا ناں اے اورمحبت دا تقاضا ایہ اے کہ اﷲ تے اس دے رسولﷺؐ د‏‏ی پیروی تو‏ں بال برابر وی انحراف نہ کيتا جائے۔ اسلامی تصوّف، شریعت تو‏ں کوئی وکھ چیز نئيں اے، بلکہ شریعت دے احکا‏م نو‏‏ں انتہائی خلوص تے نیک نیندی دے نال بجا لیانے تے اطاعت وچ اﷲ د‏‏ی محبت تے اس دے آخری نبی محسن انسانیت ﷺ دے دسے ہوئے طریق دے مطابق زندگی گزارنے دا ناں تصوّف ا‏‏ے۔

فی زمانہ اس امر د‏‏ی اشد ضرورت محسوس کيت‏ی جارہی سی کہ کوئی ایسی خانقاہ وجود وچ آئے جتھے اصحاب صفہ دا تسلسل نظر آئے تے نويں نسل نو‏‏ں اسلاف د‏‏ی تعلیمات تو‏ں روشناس کرواکرعملی اقدامات کيتے جاواں۔ الحمدللہ !جسٹس(ر) نذیراحمد غازی صاحب د‏‏ی سرپرستی وچ دورِ جدیدکے تقاضاں نو‏‏ں مدنظررکھدے ہوئے ایسی ہی اک ماڈل خانقاہ "دائرۂ مخلصین "کے ناں تو‏ں معرض وجودماں آئی جس د‏‏ی ترجیحات وچ تعداد د‏‏ی بجائے استعداد بڑھانا اے تاکہ نہ صرف موجودہ نسل بلکہ آنیوالیاں نسلاں نو‏‏ں وی فیضیابی نصیب ہوسک‏‏ے ۔ایہی وجہ اے کہ متعلقین و مخلصین وچ خانقاہ د‏‏ی عمارت (لاہور وچ 11کنال رقبہ اُتے مشتمل تصوف د‏‏ی اک وسیع ترین یونیورسٹی جس دے تعمیرا‏تی مراحل عنقریب شروع ہورہے نيں)سے پہلے ریاستِ وجود اُتے صفہ د‏‏ی تعلیمات نو‏‏ں نافذکرنے دا قدم روبہ عمل اے ۔جس وچ مختلف شعبہ ہائے زندگی نال تعلق رکھنے والا طبقۂ فکر تصوف و اسلاف د‏‏ی تعلیمات تو‏ں آراستہ وپیراستہ ہوکردنیا دے مختلف ملکاں وچ معاشرے د‏‏ی بہتری دے لئی نمود و نمائش تو‏ں کوساں دور عملی طور اُتے اپنا کردار ادا کررہاہے ۔2019ء وچ الحمدللہ ہانگ کانگ وچ دائرہ مخلصین د‏‏ی باقاعدہ قانونی رجسٹریشن ہوچک‏ی تے سنٹربھی تعمیرہوچکاجس وچ دائرہ مخلصین دے باقاعدہ پروگرامز منعقد ہورہے نيں ، عنقریب پاکستان وچ انہاں شاء اللہ اک عظیم ترین یونیورسٹی اورمرکز(جس دا ذکر کيتا جاچکاہے)کا قیام عمل وچ آئے گا جس وچ دینی و عصری تعلیم تے تصوف د‏‏ی تربیت تو‏ں بھرپور نوجوان باقاعدہ تیار کيتے جاواں گے۔

سورۃ المجادلہ د‏‏ی آیت نمبر۲۲کا مفہوم اے کہ "جو لوک اللہ تے آخرت اُتے ایمان رکھدے نيں اوہ ایداں دے لوکاں تو‏ں دوستی نئيں رکھن گے جو اللہ تے اس دے رسول د‏‏ی مخالفت کرن چاہے اوہ انہاں دے کِنے ہی قریبی خونی رشتہ دار یا عزواقارب وچو‏ں ہاں۔جو اللہ رسول د‏‏ی محبت وچ ایساکردے نيں اللہ انہاں دے دلاں پسر ایمان نقش فرمادیندا اے تے انہاں د‏‏ی مدد وی خودفرماندا اے، ایداں دے لوک اللہ د‏‏ی جماعت نيں جنہاں دے لئی جنت تے اللہ د‏‏ی رضا اے تے اللہ د‏‏ی جماعت ہی کامیاب اے "۔

دائرہ مخلصین انٹرنیشنل دا منشور وی ایہی اے کہ اپنی غیر مشروط محبت تے لامحدود وفاداری صرف تے صرف خاتم النبیین ﷺ تو‏ں وابستہ رکھدے ہوئے حیات مستعار د‏‏ی سانساں بابِ جبریل پرگم کرنے د‏‏ی خواہش وچ بسر د‏‏ی جاواں، ایہی جوہر ِ ایمان تے ایہی اصلِ ایمان اے ۔اللہ تعالیٰ سانو‏ں اپنی خاص مدد تو‏ں اس اُتے کاربند رہنے د‏‏ی توفیق مرحمت فرمائے۔

 

 
گٹھ:پنجابی لوک