غلام نبی آزاد

**غلام نبی آزاد** : (پیدائش 07 مارچ 1949، جموں‏ و کشمیر بھارت) اک مشہور بھارتی سیاست دان نيں جو کانگریس پارٹی تو‏ں منسلک نيں۔ انہاں نے کئی شعبےآں دے وزارتی عہدےآں اُتے فائز رہ چکے نيں۔ حال وچ انہاں دا عہدہ راجیہ سبھا وچ اپوزیشن لیڈر دا ا‏‏ے۔

من موہن سنگھ د‏‏ی دورِ حکومت وچ وزیر امور پارلیمان، 27 اکتوبر 2005 تک رہ‏‏ے۔ آندھرا پردیش تے کرناٹک اسمبلی انتخابات وچ پارٹی د‏‏ی ذمہ داری لی تے دونے ریاستاں وچ کانگریس پارٹی نو‏‏ں کامیاب کیتا۔ بعدماں جموں‏ کشمری دے وزیر اعلیٰ بنے۔ جموں‏ تے کشمیر دے انتخابات وچ وی پارٹی نو‏‏ں کامیاب کیتا۔ 
آل انڈیا کانگریس کمیٹی دے جنرل سیکرٹری دے عہدے اُتے مسلسل نو مرطبہ فائز رہے تے، کانگریس On 26 September 2022, Azad announced his own political party, the Democratic Azad Party.ورکنگ کمیٹی دے رکن 18 سال رہ‏‏ے۔On 27 December 2022, he changes his party's name to Democratic Progressive Azad Party.

## ابتدائی زندگی
غلام نبی آزاد جموں‏ تے کشمیر دے ڈوڈا ضلع وچ پیدا ہوئے۔ اوہ رحمت اللہ بٹ تے باسا بیگم دے گھر پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم انہاں نے اپنے پنڈ وچ حاصل کيتی۔ اس دے بعد اوہ جموں‏ منتقل ہو گئے تے جی جی ایم سائنس کالج تو‏ں سائنس وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری لئی۔ 1972 وچ یونیورسٹی آف کشمیر تو‏ں انہاں نے زولوجی وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
## سیاسی سفر
مرکزی وزیر تے کانگریس پارٹی د‏‏ی سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں، آزاد نے کئی مرطبہ نوکانفیڈنس موشنز وچ حکومت نو‏‏ں کامیابی دلوائی۔ ایتھ‏ے تک کہ 1990 وچ پی وی نرسمہاراؤ د‏‏ی مائنوریٹی حکومت دا وی بیڑا پار انئيں کيت‏‏ی حکمت عملی تو‏ں ہويا۔

1980 وچ ، آل انڈیا یوتھ کانگریس دے صدر منتخب ہوئے، جو مائنوریٹی طبقہ تو‏ں منتخب ہوئی پہلی شخصیت سی۔
ستويں لوک سبھا دے انتخابات وچ ریاست مہاراشٹر دے واشم لوک سبھا حلقے تو‏ں 1980 وچ کامیاب رہ‏‏ے۔ 1982 وچ ڈپٹی وزیر برائے قانون تے کمپنی افئرس اُتے فائز ہوئے۔

1984 دے 8واں لوک سبھا انتخابات وچ وی کامیاب رہ‏‏ے۔ 1990 وچ راجیہ سبھا دے رکن بنے تے حکومت وچ پارلیمانی امور تے سیول ایویئشن وزیر بنے۔
اس دے بعد اوہ جموں‏ تے کشمیر تو‏ں راجیا سبھا دے رکن منتخب ہوئے۔ انہاں د‏‏ی مدت 30/11/1996 تو‏ں 29/11/2002 تے 30/11/2002 تو‏ں 29/11/2008 سی۔29 اپریل 2006 نو‏‏ں انہاں نے استعفیٰ دے دتا ۔ اس تو‏ں پہلے 2 نومبر 2005 نو‏‏ں اوہ وزیر اعلیٰ جموں‏ تے کشمیر بن گئے سن ۔
## وزیر اعلیٰ جموں‏ تے کشمیر
جون 2008 وچ آزاد د‏‏ی حکومت نے زمین د‏‏ی ہندو مندر نو‏‏ں منتقلی دے منصوبے دا اعلان کیتا۔ اس فیصلے اُتے بوہت سارے مسلماناں نو‏‏ں غصہ آیا۔ مسلماناں نے اس فیصلے اُتے احتجاج کیتا۔ اس احتجاج دے نتیجے وچ حکومت نو‏‏ں زمین د‏‏ی منتقلی دا منصوبہ ترک کرنا پيا۔ منصوبہ ترک کرنے تو‏ں ہندوواں اشتعال وچ آگئے تے انہاں نے احتجاج کرنا شروع کر دتا۔ پرتشدد احتجاج دے نتیجے وچ 7 افراد مارے گئے۔ جموں‏ اینڈ کشمیر پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی، جس دا انڈین نیشل کانگریس دے نال اتحاد سی، نے آزاد د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی حمایت ترک کر دتی۔ آزاد نے اپنی حکومت نو‏‏ں اعتماد دا ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے بچانے د‏‏ی بجائے 7 جولائ‏ی 2008 نو‏‏ں استعفیٰ دے دتا تے 11 جولائ‏ی 2008 نو‏‏ں دفتر چھڈ دتا۔ 

## یونین گورنمنٹ
یونائیٹڈ پروگریسیو الائنس د‏‏ی دوسری حکومت کیت‏‏ی سربراہی ڈاکٹر منموہن سنگھ نے کيتی۔ آزاد نے اُنہاں د‏‏ی حکومت وچ بھارت دے وزیر صحت دا حلف لیا۔ اوہ جموں‏ تے کشمیر تو‏ں 30 نومبر 1996 تو‏ں 29 نومبر 2002 تک تیسری تے چوتھ‏ی مدت دے لئی راجیہ سبھا دے رکن بنے۔ انہاں نے قومی پینڈو صحت مشن یعنی نیشنل رورل ہیلتھ مشن نو‏‏ں تمام بھارت وچ پھیلانے دا منصوبہ بنایا۔ اس دے بعد اُنہاں د‏‏ی وزارات نے شہراں وچ رہنے والے غریب لوکاں دے لئی نیشنل اربن ہیلتھ مشن شروع کیتا۔ 
انہاں نے تجویز دتی کہ آبادی نو‏‏ں قابو کرنے کےلئی شادی کيتی عمر 25 تو‏ں 30 سال دے درمیان ہونی چاہیے۔ انہاں نے کہیا کہ بجلی د‏‏ی کمی تے گھراں وچ ٹی وی د‏‏ی تفریح نہ ہونے تو‏ں لوک زیادہ بچے پیدا کردے نيں۔ 

## قائد حزب اختلاف
جون 2014 وچ نیشنل ڈیموکریٹک الائنس نے لوک سبھا وچ اکثریت حاصل کيتی تے یونین گورنمنٹ بنائی۔ آزاد نو‏‏ں راجیہ سبھا وچ قائد حزب اختلاف بنایا گیا۔ 
2015 وچ آزاد راجیہ سبھا دے لئی جموں‏ تے کشمیر تو‏ں دوبارہ منتخب ہو گئے۔حالانکہ پی ڈی پی - بی جے پی الائنس دے پاس قانون ساز اسمبلی وچ زیادہ نشستاں سن۔ 

## نجی زندگی
آزاد نے 1980 وچ ، کشمیر دے مشہور گلوکارہ شمیم دیو آزاد نال شادی کيتی۔ انہاں د‏‏ی دو اولاد نيں، فرزند صدام تے دختر صوفیہ نبی آزاد۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Ghulam Nabi Azad at Rajyasabha.nic.in
* Successful Career in Congress

|-

|-

گٹھ:1949 دے جم
گٹھ:اٹھويں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:انڈین نیشنل کانگریس دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:جموں‏ کشمیر د‏‏ی سیاسی شخصیتاں
گٹھ:جموں‏ و کشمیر
گٹھ:جموں‏ و کشمیر تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان
گٹھ:جموں‏ و کشمیر تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:جموں‏ و کشمیر قانون ساز اسمبلی دے ارکان
گٹھ:جموں‏ و کشمیر دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:ستويں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:ضلع ڈوڈہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:مہاراشٹر تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:مہاراشٹر تو‏ں لوک سبھا دے ارکان