وکولا ویوی

**وکلا دیوی** وینکٹیشور دی دھرم-ماں اے۔ تروملا دی کہانی مطابق، ایہہ دواپر یگ وچ سی جدوں کرشن (وشنوں دا اوتار) دی دھرم ماں، یشودھا نے اس نوں شکایت کیتی سی کہ اوہ اس دے ویاہاں دی کوئی گواہی نہیں دے سکدی۔ اس لئی، کرشن جواب دندے ہن کہ مستقبل وچ اس نوں کلیگ وچ اجیہا اوسر ضرور ملیگا۔

کلیگ وچ، وشنوں وینکٹیشور دے روپ وچ جم لیندے ہن اتے یشودھا وکلا دیوی وجوں پیدا ہندی اے۔ وکلا راجا اکاسا دی دھی پدماوتی نال وینکٹیشور دے ویاہ دا پربندھ کردی اے۔ اس طرحاں وکلا دیوی وینکٹیشور دے *کلیانم* (ویاہ) وچ شامل ہون دی اپنی اچھا پوری ہندی اے۔

## مندر
وکلا دیوی، وینکٹیشور دے جیون وچ پیار بھریا اثر ہون کارن

ماں-پتر دے رشتے دی سبھ توں ودھیا مثال اے، وکلا دے نام اُتے اک مندر لگبھگ 300 سال پہلاں پیرربندا پہاڑی اُتے بنایا گیا سی، جو پیرور پنڈ دے آس پاس بنایا گیا سی۔ 50 ایکڑ توں ودھ زمین مندر نوں وقف کیتی گئی اے، جو تروملا پہاڑیاں دے 10 کلومیٹر دے اندر واقع اے۔ *وکلا* ماں (ماں) دی اچھا مطابق، اس مندر دا اساری اس طریقے نال کیتا گیا سی کہ ماں نوں ستّ پہاڑیاں توں دیکھیا جا سکدا اے، جتھے پاس ہی اس دا پتر رہندا سی۔
ماں-پتر دے وچالے پیار اتے پیار انا واضع اے کہ ہندی وچ نائیویدیم (بھوگ) پہلاں ماں نوں بھیٹ کیتا جاندا اے اتے بعد وچ ترومالا وکھے بھگوان وینکٹیشور نوں دتا جاندا اے۔
پجاریاں نے وکلا ماں مندر وکھے وڈیاں گھنٹیاں وجائیاں، تاں جو ماں نوں بھیٹ کیتے گئے نائیویدیم دا اشارہ دتا جا سکے، اتے بعد وچ ترومالا وکھے پجاری بھگوان وینکٹیشور نوں بھیٹ چڑھاؤندے ہن۔

## تباہی اتے لاپرواہی

حالانکہ ایہہ اواضع نہیں اے کہ اجیہی اہم پوجا استھان نے اپنی شان کیوں گوا دتی، کجھ اتہاسکاراں نے میسور سلتانائی دے حیدر علی نوں مندر دی تباہی کاری دسیا۔ اسنے چتور ضلعے اتے حملے ویلے مندر دی دولت نوں لٹّ لیا سی۔ واکولا ماں دا بتّ مکھ بتّ توں وکھ کیتے سر نوں گاؤندا اے اتے اسدی حالت گمبھیر بنی ہوئی اے۔

## غیر قانونی کھنن

تروپتی دے کارکن اتے مقامی لوک دعوہ کردے ہن کہ ایہہ سیاست، بھرشٹاچار، اقتدار وچ آئے لوکاں دا لاپرواہی والا وطیرہ اے جس دے نتیجے وجوں مندر دی مرمت کیتی گئی۔ اوہ پہاڑی جس اُتے مندر سبھ توں ودھیا چٹان دی گنوتا لئی مشہور اے، اساری صنعت وچ گیرکانونی ڈھنگ نال کھنن کیتا جا رہا اے۔ ایہہ ناجائز کھنن ضلعے دے سیاستداناں نال نیڑدے لوکاں نال متعلق ہن، اس لئی پرراج اتے پولیس بے بس جاپدی اے۔

اس دوران، گیرکانونی کھڈاں ہولی ہولی سارے پاسیاں توں پہاڑی نوں ہٹاؤن لگیاں۔ ایہہ جاپدا اے کہ پہاڑی دا 80 فیصد سمتل سی۔ ایہہ ممکن اے کہ مندر وی ہل سکدا اے کیونکہ نیہہ کمزور ہو گئی اے۔

پراتتو گروہ دے میمبراں نے وی صدیاں پرانے مندر دی سانبھ سنبھال متعلق اس ماڑے رویئے تے چنتا ظاہر کیتی اے۔ ترومالا مندر دے معاملیاں نال جڑے اک پراتتو-وگیانیو نے کیہا کہ "کوئی وی اہلکار اس پرانے وراثت دے ڈھانچے نوں سرکھات رکھن لئی پریشان نہیں اے۔ اسیں مندر نوں بے ایمان ویکتیاں دے ہتھاں وچ پین نہیں دے سکدے"۔

## عوامی روہ اتے خلاف مظاہرہ

کئی سنگٹھناں، ہندو مذہبی مکھیاں اتے وکھ وکھ سیاسی پارٹیاں دے لیڈراں نے مندر دی ترس یوگ حالت اُتے دکھ ظاہر کیتا، اتے وکلا ماں مندر نوں بحال کرن لئی ٹی ٹی ڈی (T T D) نال رابطہ کیتا اے۔ بہت سارے ہندو سنتاں اتے بزرگاں نے مندر دے نوینیکرن اتے کھیتر وچ ہو رہی غیرقانونی کھنن اُتے پابندی لگاؤن دی ضرورت دے تعلقات وچ سرکار نوں درخاستاں وی دتیاں ہن۔

## حوالے

## باہری لنک

* Tirumala 
* Global Hindu Heritage Foundation
* Save Temples
* Tirumala Tirupati 

گٹھ:ہندو دیویاں
گٹھ:ہندو متھہاس دے پاتر

**وکلا دیوی** وینکٹیشور دی دھرم-ماں اے۔ تروملا دی کہانی مطابق، ایہہ دواپر یگ وچ سی جدوں کرشن (وشنوں دا اوتار) دی دھرم ماں، یشودھا نے اس نوں شکایت کیتی سی کہ اوہ اس دے ویاہاں دی کوئی گواہی نہیں دے سکدی۔ اس لئی، کرشن جواب دندے ہن کہ مستقبل وچ اس نوں کلیگ وچ اجیہا اوسر ضرور ملیگا۔

کلیگ وچ، وشنوں وینکٹیشور دے روپ وچ جم لیندے ہن اتے یشودھا وکلا دیوی وجوں پیدا ہندی اے۔ وکلا راجا اکاسا دی دھی پدماوتی نال وینکٹیشور دے ویاہ دا پربندھ کردی اے۔ اس طرحاں وکلا دیوی وینکٹیشور دے *کلیانم* (ویاہ) وچ شامل ہون دی اپنی اچھا پوری ہندی اے۔

## مندر
وکلا دیوی، وینکٹیشور دے جیون وچ پیار بھریا اثر ہون کارن

ماں-پتر دے رشتے دی سبھ توں ودھیا مثال اے، وکلا دے نام اُتے اک مندر لگبھگ 300 سال پہلاں پیرربندا پہاڑی اُتے بنایا گیا سی، جو پیرور پنڈ دے آس پاس بنایا گیا سی۔ 50 ایکڑ توں ودھ زمین مندر نوں وقف کیتی گئی اے، جو تروملا پہاڑیاں دے 10 کلومیٹر دے اندر واقع اے۔ *وکلا* ماں (ماں) دی اچھا مطابق، اس مندر دا اساری اس طریقے نال کیتا گیا سی کہ ماں نوں ستّ پہاڑیاں توں دیکھیا جا سکدا اے، جتھے پاس ہی اس دا پتر رہندا سی۔
ماں-پتر دے وچالے پیار اتے پیار انا واضع اے کہ ہندی وچ نائیویدیم (بھوگ) پہلاں ماں نوں بھیٹ کیتا جاندا اے اتے بعد وچ ترومالا وکھے بھگوان وینکٹیشور نوں دتا جاندا اے۔
پجاریاں نے وکلا ماں مندر وکھے وڈیاں گھنٹیاں وجائیاں، تاں جو ماں نوں بھیٹ کیتے گئے نائیویدیم دا اشارہ دتا جا سکے، اتے بعد وچ ترومالا وکھے پجاری بھگوان وینکٹیشور نوں بھیٹ چڑھاؤندے ہن۔

## تباہی اتے لاپرواہی

حالانکہ ایہہ اواضع نہیں اے کہ اجیہی اہم پوجا استھان نے اپنی شان کیوں گوا دتی، کجھ اتہاسکاراں نے میسور سلتانائی دے حیدر علی نوں مندر دی تباہی کاری دسیا۔ اسنے چتور ضلعے اتے حملے ویلے مندر دی دولت نوں لٹّ لیا سی۔ واکولا ماں دا بتّ مکھ بتّ توں وکھ کیتے سر نوں گاؤندا اے اتے اسدی حالت گمبھیر بنی ہوئی اے۔

## غیر قانونی کھنن

تروپتی دے کارکن اتے مقامی لوک دعوہ کردے ہن کہ ایہہ سیاست، بھرشٹاچار، اقتدار وچ آئے لوکاں دا لاپرواہی والا وطیرہ اے جس دے نتیجے وجوں مندر دی مرمت کیتی گئی۔ اوہ پہاڑی جس اُتے مندر سبھ توں ودھیا چٹان دی گنوتا لئی مشہور اے، اساری صنعت وچ گیرکانونی ڈھنگ نال کھنن کیتا جا رہا اے۔ ایہہ ناجائز کھنن ضلعے دے سیاستداناں نال نیڑدے لوکاں نال متعلق ہن، اس لئی پرراج اتے پولیس بے بس جاپدی اے۔

اس دوران، گیرکانونی کھڈاں ہولی ہولی سارے پاسیاں توں پہاڑی نوں ہٹاؤن لگیاں۔ ایہہ جاپدا اے کہ پہاڑی دا 80 فیصد سمتل سی۔ ایہہ ممکن اے کہ مندر وی ہل سکدا اے کیونکہ نیہہ کمزور ہو گئی اے۔

پراتتو گروہ دے میمبراں نے وی صدیاں پرانے مندر دی سانبھ سنبھال متعلق اس ماڑے رویئے تے چنتا ظاہر کیتی اے۔ ترومالا مندر دے معاملیاں نال جڑے اک ماہر آثار قدیمہ نے کیہا کہ "کوئی وی اہلکار اس پرانے وراثت دے ڈھانچے نوں سرکھات رکھن لئی پریشان نہیں اے۔ اسیں مندر نوں بے ایمان ویکتیاں دے ہتھاں وچ پین نہیں دے سکدے"۔

## عوامی روہ اتے خلاف مظاہرہ

کئی سنگٹھناں، ہندو مذہبی مکھیاں اتے وکھ وکھ سیاسی پارٹیاں دے لیڈراں نے مندر دی ترس یوگ حالت اُتے دکھ ظاہر کیتا، اتے وکلا ماں مندر نوں بحال کرن لئی ٹی ٹی ڈی (T T D) نال رابطہ کیتا اے۔ بہت سارے ہندو سنتاں اتے بزرگاں نے مندر دے نوینیکرن اتے کھیتر وچ ہو رہی غیرقانونی کھنن اُتے پابندی لگاؤن دی ضرورت دے تعلقات وچ سرکار نوں درخاستاں وی دتیاں ہن۔

## حوالے

## باہری لنک

* Tirumala 
* Global Hindu Heritage Foundation
* Save Temples
* Tirumala Tirupati 

گٹھ:ہندو دیویاں
گٹھ:ہندو متھہاس دے پاتر