open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نیروپما دت

thumb|نرپما دتّ
**نرپما دتّ** (جم 1955) شاعرہ، کہانی کار، آرٹ نقاد، مترجم اتے صحافی اے۔ اوہ پنجابی اتے انگریزی وچ لکھدی اے۔ اسنے اپنے شعری مجموعہ *[[اک ندی سانولی جہی]]* لئی پنجابی اکادمی دلی نے اوارڈ (2000) حاصل کیتا اے۔ دتّ نے کہانیاں، ناٹک اتے پنجابی، ہندی اتے اردو دے بہت سارے ہم عصر لکھاریاں دیاں کویتاواں دا انگریزی وچ ترجمہ کیتا گیا اے۔ اوہ چنڈی گڑھ اتے گڑگاؤں وکھے رہندی اے۔ 2004 وچ، اس نے اجیت کور نال مل کے سارک (کھیتری سہچار لئی ساؤتھ ایشیئن ایسوسی ایشن) شاعری دی اک کوتانجلی سمپادت کیتی۔ شاعری اتے فکشن دی تجربیکار مترجم وجوں اسنے چونویاں پنجابی نکیاں کہانیاں دا انگریزی ترجمہ کر کے *Our Voices* ٹائیٹل والی اک کتاب پینگئن انڈیا لئی سمپادت کیتی اے۔ اسنے پاکستانی عورت لکھاریاں دے فکشن دی اک کتاب *Half the Sky* ترجمہ اتے سمپادت کیتی اے۔

## رچناواں
* *[[اک ندی سانولی جہی]]* (شعری مجموعہ)
* *پوئٹ آف دِ ریوولوشن: دِ میموریز اینڈ پوئمز آف لال سنگھ دل* (لال سنگھ دل دیاں کویتاواں اتے یاداں دا انگریزی وچ ترجمہ)
* *Our Voices* (چونویاں پنجابی نکیاں کہانیاں دا انگریزی ترجمہ)

## حوالے

گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
انیلا دلال

**انیلا امرتلال دلال** گجراتی نقاد اتے مترجم اے۔

## زندگی
دلال دا جم 21 اکتوبر 1933 نوں احمدآباد وچ امرت لال دلال دے گھر ہویا سی۔ اسنے 1949 وچ ایس۔ایس۔سی۔، 1954 وچ انگریزی وچ بی اے، 1956 وچ انگریزی وچ ایم۔اے۔ اتے بعد وچ گجرات یونیورسٹی توں پی۔ایچ۔ڈی۔ کیتی۔ اسنے 1959 وچ الینوئس یونیورسٹی توں ایم۔ایس۔ حاصل کیتی۔ اوہ اک رٹائرڈ پروفیسر اے اتے احمدآباد  سردار ولبھبھائی پٹیل آرٹس کالج وچ انگریزی ڈیپارٹمنٹ دی مکھی اے، جتھے اسنے جون 1960 توں 1990 دے دہاکے تک پڑھایا۔ اسنے 1990 وچ گجرات یونیورسٹی توں آئیرس مردوک دے ناولاں اتے اپنے تھیسس لئی پی۔ایچ۔ڈی۔ پوری کیتی۔

## کم
روندرناتھ عینی شرتچندرن کہانی ساقتل عورت (1979) ربندرناتھ ٹیگور اتے سرت چندر چٹوپباب دیاں رچناواں وچ عورتاں اتے اسدی تنقید دے دو حصے ہن۔ پہلے حصہ وچ ٹیگور دیاں رچناواں بارے ستّ لیکھ ہن جدونکھ دوجے حصہ وچ چٹوپباب دیاں رچناواں بارے پنج لیکھ ہن۔ دیسنتر (1981) کئی بولیاں دے ساہت دی رچنا اے؛ جرمن، رشیئن، ہیبرو، فرینچ، یونانی، اطالوی، سپینش اتے جیتو؛ ٹیڈ ہیوج، ہیرولڈ پنٹر، فلپ لارکن، برٹولٹ بریچٹ، الیگزینڈر سولزنیسن، آئیرس مردوک آدی۔ درپنوں نگر (1987)، مانشی - شتما عورت (1993)، نولکتھما چیتنپرواہ (1994) اتے نویدن (1999) اس دیاں تنقید دیاں ہور رچناواں ہن۔

اسنے سنیل گنگوپادھیائے دے تن بنگالی ناولاں دا ترجمہ کیتا؛ رادھاکرشن (1981)، ارنیامن دین رات (1983) اتے پرتدوندوی (1986) آدی۔ اسنے بمل کار دی بالکا ودھو (1989) اتے پرہانا (1991) دا بنگالی توں ترجمہ کیتا۔ اسنے دیویش رے دے تستکنتھنُ ذکر (1997) دا ترجمہ کیتا۔ بدھدیو باسو، دی مہابھارت: ایک جدید نظریہ(1980)، نرائن چودھری دی لکھی مہارشی دوندرناتھ ٹھاکر (1980) ، ہیم بروآ دی لکھی کتاب چودھری لکشمیناتھ بیجبروآ(1985) دا ترجمہ کیتا۔ اسنے روندر نبندھملا حصہ 2 (1976) وچ ٹیگور دے کئی لیکھ اتے گیتاں دی پنچائتی (1978) وچ ٹیگور دے ستر توں ودھیرے گیتاں دا ترجمہ وی کیتا۔ اسنے ٹیگور دے پتراں دا چھنا پتر مارمر (1993) وجوں ترجمہ وی کیتا۔ اسنے آئیرس مرڈوک (1993) دے بعد دے ناول دا انگریزی توں ترجمہ وی کیتا۔ اسنے تاراشنکر بندوپدھیا (1994) جو مہاشویتا دیوی، روندر سنچے، ورنداون مورلی ویج چھ ولوں لکھیاں گئیاں دا وی دا ترجمہ کیتا اے۔ اسنے راما مہتہ دے انگریزی ناول 'انسائیڈ د حویلی' دا ہویلینی اندر (2003) وجوں ترجمہ کیتا۔

## اوارڈ
اس نوں 1994 وچ گجراتی ساہت کونسل دا انعام، 1994 وچ گجرات ساہت اکادمی دا انعام اتے 1993 وچ ساہت اکادمی دا پرچھنا لئی ترجمہ انعام ملیا سی۔

## ایہہ وی ویکھو

* گجراتی بولی دے لکھاریاں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:گجراتی لکھاری
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1933
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
شرت چندر

**شرت چندر چتوپادھیای** (; : ) (15 ستمبر 1876 – 16 جنوری 1938)، جنہیں **شرت چندر چیٹرجی** (Sarat Chandra Chatterjee) بھی کہا جاتا اے، بنگالی زبان کے ناول نگار اور افسانہ نگار تھے۔ وہ اپنے ناول دیوداس کی وجہ سے شہرت رکھتے ہیں۔

**شرتچندر چٹوپباب** (15 ستمبر 1876 – 16 جنوری 1938) بنگلا دے مشہور ناول کار سن۔ اوہناں دا جم ہگلی ضلعے دے دیوانندپور وچ ہویا۔ اوہ اپنے ماتا-پیؤ دے نوں بچیاں وچوں اک سن۔ اٹھاراں سال دی عمر وچ اوہناں نے انٹر پاس کیتا۔ انہیں دنیں اوہناں نے باسا (گھر) نام دا اک ناول لکھ لیا، پر ایہہ رچنا شائع نہیں ہوئی۔ ربندرناتھ ٹیگور اتے بنکمچندر چٹوپباب دا اوہناں اتے گہرا اثر پیا۔ شرتچندر للت کلا دے طالب علم سن لیکن معاشی تنگی دے چلدے اوہ اس موضوع دی پڑائی نہیں کر سکے۔ روزگار دی تلاش وچ شرتچندر برما گئے اتے لوک اساری ڈیپارٹمنٹ وچ کلرک دے روپ وچ کم کیتا۔ کجھ سماں برما رہکے کلکتہ پرتن دے بعد اوہناں نے گمبھیرتا دے نال لکھنا شروع کر دتا۔ برما توں پرتن دے بعد اوہناں نے اپنا مشہور ناول شریکانت لکھنا شروع کیتا۔ برما وچ اوہناں دا رابطہ بنگچندر نامک اک انسان نال ہویا جو سی تاں وڈا ودوان پر شرابی اتے جھگڑالو سی۔ اتھوں چرترہین دا بیج پیا، جس وچ میس دے جیون دے ذکر دے نال میس دی نوکرانی نال پریم دی کہانی اے۔ جدوں اوہ اک وار برما توں کلکتہ آئے تاں اپنی کجھ رچناواں کلکتے وچ اک متر دے کول چھڈّ گئے۔ شرط نوں بناں دسے اوہناں وچوں اک رچنا وڈی دیدی دا 1907 وچ دھاراواہک پرکاشن شروع ہو گیا۔ دو اک قشط نکلدے ہی لوکاں وچ سنسنی پھیل گئی اتے اوہ کہن لگے کہ شاید رابندرناتھ نام بدلکے لکھ رہے ہن۔ شرط نوں اسدی خبر ساڈھے پنج سال بعد ملی۔ کجھ وی ہو مشہوری تاں ہو ہی گئی، پھر وی چرترہین دے چھپن وچ وڈی مشکل ہوئی۔ ہندوستان دے اڈیٹر مہان شاعر دوجیندرلال رائے نے اسنوں ایہہ قہقے چھاپن توں انکار کر دتا کہ ایہہ سداچار دے خلاف اے۔ وشنُ پربھاکر ولوں آوارہ مسیحا سرلیکھ ہیٹھ اوہناں دی پرمانک جیون جان پہچان بہت مشہور اے۔

## شائع کتاباں

* بندور چھیلے، 1913
* براج بابو، 1914
* پرنیتا، 1914
* بیکنٹھیرا بل، 1915
* پالی سماج، 1916
* چندرناتھ، 1916
* ارکشنیا، 1916
* پنڈت موشائے، 1917
* دیوداس، 1917
* چرترہین، 1917
* شریکانت (4 حصہ، 1917, 1918, 1927, 1933)
* دتا، 1918
* گرہداہ، 1919
* دینا پاونا، 1923
* پاتھیر دابی، 1926
* سیش پرشن، (The Final Question) 1931
* وپرداس، 1935
* نشکرتی
* میز دیدی
* بلاشی
* باہمن دی دھی
* ویراگی
* شبھدا
* سوتا
* انوپما دا پریم
* گرو جی
* ستی اتے ہور کہانیاں
* ابھاگی دا سطبقہ
* بھین جی 

* دھپ تے چھاں
* اندھیرے وچ

## حوالے

گٹھ:بنگالی لکھاری
گٹھ:بھارتی لکھاری
گٹھ:بنگالی ناول کار

## باہرلےجوڑ
* Complete works
* *[http://in.rediff.com/movies/2005/jun/20mspec.htm The man behind Devdas, Parineeta]*
* *[http://in.news.yahoo.com/050618/48/5z0fo.html Perfectly All Right?]*
* *[http://www.bongblogger.com/deulti-and-house-of-sarat-chandra-chattopadhyay-weekend-gateway-from-kolkata-calcutta/ Deulti and House of Sarat Chandra]*
* 

گٹھ:1876دے جم
گٹھ:1938دیاں موتاں
گٹھ:بنگالی زبان کے مصنفین
گٹھ:بنگالی مصنفین
گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ سے منسلک شخصیتاں
گٹھ:بیسویں صدی کے بھارتی افسانہ نگار
گٹھ:بیسویں صدی کے بھارتی مرد مصنفین
گٹھ:بیسویں صدی کے مرد مصنفین
گٹھ:بیسویں صدی کے ہندوستانی ناول نگار
گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی کے فضلا
گٹھ:مغربی بنگال کے شعرا
گٹھ:مغربی بنگال کے مصنفین
گٹھ:مغربی بنگال کے ناول نگار
گٹھ:ہاوڑہ کی شخصیتاں
گٹھ:اموات بسبب سرطان جگر
گٹھ:بنگالی ہندو
بدھ دیڡ بوس

** بدھدیو بوس** () (1908–1974) 20ویں صدی دا اک بنگالی لکھاری سی۔ اکثر اک شاعر دے طور اُتے مشہور، بدھدیو شاعری دے نال نال ناول، چھوٹی کہانی، ناٹک اتے لیکھ لکھن والا اک با اثر لکھاری سی۔

## جیونی
بدھدیوا بوس (بیبی) دا جم کوملا، بنگال پریزیڈنسی، بریٹیش انڈیا (ہن بنگلہ دیش)) وچ 30 نومبر 1908 نوں ہویا سی۔ اسدا جدی گھر بکرمپر کھیتر وچ ملکھانگر دے پنڈ وچ سی۔ اس دے پیؤ دا نام بھودیب چندر بوس سی اتے ماں دا نام بینوئی کماری سی۔ اسدی ماں اسدے جم توں کجھ گھنٹیاں بعد ادور چلانا کر گئی اتے اسدا پیؤ اک سال لئی اک سوگ وچ پاگلانہار پھردا رہا سی؛ اس نے کجھ سال بعد دوبارہ ویاہ کیتا اتے سیٹل ہو گیا۔ بدھدیوا دا پالن پوشن اس دے نانا-نانی چنتہارن سنہا اتے سورنلتا سنھا نے کیتا سی۔ اس نے کوملا اتے نوآکھلی دے ہائی سکول توں علاوہ ڈھاکا دے ڈھاکا کالجیئیٹ سکول وکھے پڑھائی کیتی سی۔ اسنے 1925 وچ میٹرک دی امتحان پاس کیتی۔ اسنے انٹرمیڈیئیٹ دی امتحان وچ دوسرا ستھان حاصل کیتا۔ اسدا مڈھلا جیون ڈھاکا نال جڑیا ہویا سی جتھے اوہ 47 پرانا پلٹن وکھے اک عام گھر وچ رہندا سی۔

بی بی نے ڈھاکا یونیورسٹی وکھے انگریزی بولی اتے ساہت دی پڑھائی کیتی۔ اوہ جگن ناتھ ہال دا وسنیک سی۔ ڈھاکا یونیورسٹی دے طالب علم وجوں اسنے اک ملّ ایہہ ماری کہ اسنے، ڈییو دے اک ساتھی طالب علم، نور المومین (جو بعد وچ ناٹیاگر بن گیا) دے نال، پہلے بنیٹ انٹیلیجینس ٹیسٹ (جو بعد وچ آئی کیو ٹیسٹ وجوں جانیا جان لگا) وچ سبھ توں ودھ ممکن انک حاصل کیتے۔ صرف ایہہ دو جنے ہی ایہہ ملّ کرن دے یوگ ہوئے سن۔ اتھے انگریزی وچ ریکارڈ انکاں نال ایم۔اے۔ پوری کرن توں بعد، اوہ کلکتہ آ گیا اتے روزی-روٹی لئی پرائیویٹ ٹیوشن کرن لگا۔

طالب علم ہون دے دوران ہی اوہ مشہور شاعری رسالے * کلول * نال جڑ گیا سی۔ 1930 دے دہاکے دی آدھنکوادی ساہتی لہر نوں اکثر *کلول* یگ کیہا جاندا اے۔ اسنے ساہتی میگزین * پرگتی * (1926 توں شروع ہویا) دے اڈیٹر وجوں وی کم کیتا۔ اسنے 1934 وچ پرتیبا باسو نال ویاہ کیتا۔ صلاحیت باسو اپنی جوانی وچ اک نپن گلوکارہ سی پر بعد وچ ساہت ول رچت ہو گئی اتے اک مشہور لکھاری بن گئی۔ بدھدیوا بوس نے رپن کالج (ہن سریندرناتھ کالج) وکھے کلکتہ یونیورسٹی نال متعلق کالج وچ پڑھایا۔ 1956 وچ اسنے جادوپور یونیورسٹی وچ موازناتی ساہت ڈیپارٹمنٹ قائم کیتا، اتے بہت سالاں تک اس دی فیکلٹی وچ رہا۔ اوہ ریاست ہائے متحدہ امریکہ دیاں کئی یونیورسٹیاں وچ وزٹنگ پروفیسر وی رہا۔

بنگالی ساہتی مورت وچ اس دا سبھ توں اہم یوگدان بنگالی وچ پرمکھ کاوَ-رسالے شاعری دی قیام سی۔ بی بی نے 25 سال اس نوں سمپادت اتے شائع کیتا۔

نبنیتا دیو سین نے بی بی اک انوشاست، لگپگ جنونی ورکر کیہا اے۔

## حوالے

گٹھ:بنگالی وچ ساہت اکیڈمی اوارڈ
گٹھ:بنگالی لوک
منجری جوشی

**منجری جوشی** بھارتی عوامی سیوا دے نشریاتی ٹیلیوژن نیٹورک دور درشن دی ٹیوی نیوز ریڈر / اینکر اے۔

## کریئر
جوشی رشیئن توں انگریزی اتے ہندی دی مترجم اے اتے اخباراں لئی لیکھ وی لکھدی اے۔ اوہ ٹیلیوژن پترکاری سکھاؤندی اے۔

## کتابچہ

* *ابائی کننبیو* (अबई कुनानबेव चयनिका) (1995)، (ترجمہ: ہیم چندر پانڈے، وریام سنگھ، منجری جوشی، ارچنا اپباب)، ساہت اکادمی، نویں دلی
* *بھارتی سنگیت دی پرمپرا* ( भारतीय संगीत की परंपरा) (2002)، نیشنل بکّ ٹرسٹ، نویں دلی۔ ISBN&nbsp;
* *رائیٹنگ فار میڈیا* (2011)، (سہِ لکھاری ہیمنت جوشی)، ترقی پبلشنگ ہاؤس، نویں دلی۔ ISBN&nbsp;
* *پھنڈامینٹلز آف جرنلزم اینڈ ماس کمیونیکیشن* (2011) (سہِ-لکھاری پرو۔ ہیمنت جوشی)، ترقی پبلشنگ ہاؤس، نویں دلی۔ ISBN&nbsp;
* *کمیونیکیشن فار ڈویلپمینٹ* (2011)، (سہِ لکھاری ہیمنت جوشی)، ترقی پبلشنگ ہاؤس، نویں دلی۔ ISBN&nbsp;

## حوالے

## باہری لنک

* منجری جوشی دی ویڈیو انٹروِ۔
* اینارئیائی، نویں دلی
گٹھ:جم 1960
گٹھ:اتر پردیش دے لکھاری
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
گٹھ:بھارتی صحافی
گٹھ:بھارتی عورت صحافی
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
تالا ٹوڈو

**تالا ٹوڈو** سنتھالی بولی دی اک بھارتی لکھاری اتے جھارکھنڈ توں نرس اے۔ اس نے سال 2015 وچ ساہت ترجمہ لئی ساہت اکادمی انعام حاصل کیتا سی۔

## جیونی
ٹوڈو ربندرناتھ مرمو دی بھین اے۔ اوہ لال بہادر کلاسیکل میموریال کالج دی طالب علم سی۔

ٹوڈو نے سرت چندر چٹوپباب دے ناول پرنیتا دا ترجمہ سنتھالی بولی وچ کیتا سی جسدا سرلیکھ بپلانیج سی۔ ایہہ اسدا پہلا ترجمہ سی۔ اس کم لئی اس نوں 2015 وچ سنتھالی ترجمہ لئی ساہت اکادمی انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔

ٹوڈو دا ویاہ پیشے وجوں وکیل گنیش ٹوڈو نال ہویا اے۔ اوہناں دی اک بیٹی اتے اک بیٹا اے۔ اوہناں دے نام انیشا اتے اشیش ہن۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
مالتی چندور

**مالتی چندور** (26 دسمبر 1928 – 21 اگست 2013) اک مشہور بھارتی لکھاری، ناول کار اتے کالم لکھاری سی۔ اسنے 1949 وچ اک ناول کار دے روپ وچ اپنے کیریئر دی شروعات کیتی اتے تیلگو بولی وچ 26 ناول لکھے۔ اسنے تیلگو وچ ہور بولیاں دے 300 توں ودھ ناولاں دا ترجمہ وی کیتا۔ 1992 وچ، اس نوں اس دے ناول *دلدے نیتری* لئی ساہت اکادمی انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔ اسنے *آندھرا پربھا* اخبار وچ اک ہفتہ واری کالم، "پرماداونم" لکھیا جو 47 سالاں تک لگاتار چھپدا رہا۔

## مڈھلی زندگی، سکھیا اتے ویاہ
اوہ وینکٹاچلم (پتا) اتے گیانمبا (ماں) دے گھر نوزودُ، بھارت وچ 26 دسمبر 1928 نوں پیدا ہوئی سی۔ مالتی اپنے ماپیاں دا چھیواں اتے سبھ توں چھوٹا بچہ سی۔ اسنے نوزودُ وچ اٹھویں جماعت پاس کیتی اتے اپنی ہائی سکول دی پڑھائی لئی ایلورو چلی گئی۔ ایلورو وچ اوہ اپنے مامے، ناگیشور راؤ چندور دے گھر رہی۔ 1947 وچ، اوہ اتے ناگیشور راؤ چندور دوویں مدراس چلے گئے۔ مالتی نے مدراس وچ اپنا سیکنڈری سکول چھڈن دا نشان پتر حاصل کیتا۔ 1947 دے انت وچ مالتی نے ناگیشور راؤ چندور نال ویاہ کروا لیا۔ اوہناں دا ویاہ مدراس وچ آزادی توں بعد پہلا رجسٹرڈ ویاہ دسیا گیا سی۔

## کیریئر
1949 وچ، چیندر نے اپنے کیریئر دی شروعات اک ناول کار وجوں کیتی۔ اوہناں دناں وچ اوہ ریڈیو اتے اپنے ناول سناؤندی سی۔ اسنے *آندھرا پربھا* اخبار وچ اک ہفتہ واری کالم، "پرماداونم" لکھیا کردی سی، جس وچ اوہ پاٹھکاں دے سوالاں دے جواب اتے سماجی اتے نجی مدعیاں اُتے صلاحَ دیا کردی سی۔ کالم 47 سالاں تک جاری چھپدا رہا۔

## اوارڈ
1987 وچ، چندور نوں اس دے ناول *ہردیا نیتری* لئی *آندھرا پردیش* ساہت اکادمی انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔ 1992 وچ، اسنوں اسے ناول لئی *مرکزی* ساہت اکادمی انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔ 1990 وچ، اس نوں وکاری بھارتی بولی کونسل انعام دتا گیا۔ 1996 وچ، اسنوں راجا-لکشمی اوارڈ ملیا۔ اس نوں تیلگو یونیورسٹی دا انعام وی ملیا۔ 2005 وچ، سری پدماوتی خواتین وشوودیالیم نے اوہناں نوں کلاپراپورنا دی آنریری ڈاکٹریٹ اتے اپادھی نال نوازیا گیا۔ 2005 وچ، چندور اتے اس دے پتی نوں یارلاگدا لکشمیپرساد ولوں قائم کیتا پہلا لوک نایک فاؤنڈیشن انعام حاصل ہویا۔

## موت
21 اگست 2013 نوں چینئی وچ لمبی بیماری توں بعد اس دی موت ہو گئی۔ اس دی دیہہ نوں کھوج دے ادیساں لئی سری رام چندر میڈیکل کالج اتے رسرچ انسٹیچیوٹ وچ دان کیتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:موت 2013
گٹھ:جم 1928
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
سنیل گنگوپادھیائے

**سنیل گنگوپباب** یا **سنیل گنگولی** () ایک بھارتی بنگالی شاعر اور ناول نگار تھے۔ فرید پور میں جم ہوا جو اب بنگلہ دیش کا حصہ اے۔ کلکتہ یونیورسٹی سے بنگالی میں ماسٹرز کیا۔ 1953ء میں انہوں نے اور ان کے کچھ احباب نے مل کر بنگالی شاعری کا رسالہ شروع کیا جس کا نام کرتباس تھا۔ بعد ازاں انہوں نے کئی دوسرے ناشرین کے لئی لکھا۔

سنیل نے بنگالی افسانوی کردار کاکا بابو تخلیق کیا اور اس کردار پر تسلسل سے ناول لکھے جس کی بھارتی بچوں کے ادب میں بڑی پزیرائی ہوئی۔ 1985ء میں انہیں ان کے ناول اور اس وقت (سے ای سموئے) کے لئی ساہتیہ اکادمی اعزاز دیا گیا۔ انہوں نے نیل لوہت، سناتن پاٹھک اور نیل اوپدھیائے جیسے قلمی نام استعمال کیے۔
**سنیل گنگوپباب**جاں **سنیل گنگلی** ()، (7 ستمبر 1934&nbsp;– 23 اکتوبر 2012) سرسوتی اعزاز نال سنمانت ساہتکار سن۔ اوہ بنگالی شاعر اتے ناول کار سن۔

سنیل گنگلی نے قریب دو سو کتاباں لکھیاں ہن جنہاں وچ وڈی گنتی وچ کہانیاں، ناول، ڈرامہ، تنقید، سفر ذکر دے علاوہ بال ساہت وچ شامل اے۔

سنیل گنگوپباب نوں سال 1985 وچ اس دے ناول ‘سیئی سمی’ لئی ساہت اکادمی انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔ لمبے سماں تک ساہت اکادمی دے اپ-پردھان رہن دے بعد اس نوں سال 2008 وچ ساہت اکادمی دا پردھان چنیا گیا سی۔

اس دی ہور مشہور رچناواں وچ ‘پارتھو آلو’ اتے ‘پوربو-پشچمو’ شامل ہن۔

اس دے ناول ‘پرتدھونی’ اتے مہان فلمکار ستیاجت رے فیچر فلم وی بنا چکے ہن۔

## حوالے

گٹھ:بنگالی شاعر
گٹھ:بنگالی ناول کار

## حوالے

گٹھ:1934دے جم
گٹھ:2012دیاں موتاں
گٹھ:بنگالی زبان کے مصنفین
گٹھ:بیسویں صدی کے بھارتی شعرا
گٹھ:بیسویں صدی کے بھارتی مرد مصنفین
گٹھ:بیسویں صدی کے ہندوستانی ناول نگار
گٹھ:بھارتی بچوں کے مصنفین
گٹھ:بھارتی مرد شعرا
گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار
گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے بنگالی ادب
گٹھ:سرسوتی اعزاز وصول کنندگان
گٹھ:ضلع فرید پور کی شخصیتاں
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی کے فضلا
گٹھ:کولکاتا کے مصنفین
گٹھ:مغربی بنگال کے شعرا
گٹھ:مغربی بنگال کے ناول نگار
اندرا دیوی چودھرانی

**اندرا دیوی چودھرانی** (29 دسمبر 1873 – 12 اگست 1960) اک بھارتی ساہتکار، لکھاری اتے سنگیتکار سی۔ ٹیگور پروار وچ جمی، اندرا ستیندرناتھ ٹیگور اتے جنندانندنی دیوی دی دھی اتے سریندرناتھ ٹیگور دی چھوٹی بھین سی۔ اوہ اپنے چاچے ربندرناتھ ولوں کئی گیتاں لئی سنگیت دی سکور کرن وچ کم کرن لئی مشہور اے، جس کارن اوہ خاص طور اُتے نیڑتا رکھدی سی۔ اندرا دیوی چودھرانی دی 1960 وچ موت ہو گئی۔

## جیونی
اندرا دیوی دا جم 29 دسمبر 1873 نوں ستیندرناتھ ٹیگور اتے جنندانندنی دیوی دے گھر 1873 وچ بیجاپر وکھے ہویا سی۔ اسنے اپنا بچپن انگلینڈ، برائیٹن وچ بتایا، جتھے اسدے پروار کول مدینہ ولاج سی۔ اس ویلے اوہ اتے اسدا بھرا سریندرناتھ اپنے چاچے ربندرناتھ دے بہت نزدیک سن جو اک سال بعد اوہناں نوں ملے سن۔ بھرا اتے بھین نے دسیا کہ اوہ شاعر دے بھتیجیاں اتے بھتیجیاں وچ من پسند سن اتے لکھاری دے اندرا نوں لکھے پتر چھناپترا وجوں شائع کیتے گئے سن۔ اسدی مڈھلی تعلیم بھارت وچ سملا آکلینڈ ہاؤس اتے کلکتے وچ لوریٹو کانوینٹ وچ ہوئی سی۔ 1892 وچ اندرا نے کلکتہ یونیورسٹی توں فرینچ وچ پہلے درجے دے آنرز نال گریجوئیشن کیتی۔ اندرا نے جون رسکن دیاں رچناواں دے نال-نال فرینچ ساہت دا بنگالی وچ ترجمہ کیتا اتے ربندرناتھ دیاں رچناواں دا انگریزی وچ ترجمہ کیتا۔ اندرا عورتاں دے مثلیاں دی زبردست حمایتی سی اتے اسنے بھارت وچ عورتاں دی حالت بارے کئی کارجاں دی لیکھنی کیتی۔

اندرا نے سنگیت وچ مڈھلی رچی لے لئی، پیانو، وائلن اتے ستار وچ مہارت حاصل کیتی اتے دوواں بھارتی کلاسیکل سنگیت دے نال-نال مغربی کلاسیکل سنگیت دی سکھلائی وی لئی، بعد وچ ٹرنٹی کالج آف میوزک توں ڈپلوما حاصل کیتا۔ اس نوں ٹیگور دے تقریباً دو سو گانیاں دا سنگیت ملیا اے۔ اوہ برہمسنگیت دی اک سنگیتکار سی اتے سنگیت دے بہت سارے لیکھاں دا لیکھن وی کردی سی۔ بعد دے جیون وچ اندرا دیوی نے وشو-بھارتی یونیورسٹی دے سنگیت بھاونا دی قیام وچ اہم کردار نبھایا اتے تھوڑے ویلے لئی یونیورسٹی دی چانسلر وجوں سیوا نبھائی سی۔

اندرا 1944 وچ کلکتہ یونیورسٹی بھونموہنی گولڈ میڈل نال سنمانت کیتی گئی سی اتے 1957 وچ ڈی۔لٹ حاصل کیتی۔ اوہ 1959 وچ عالمی بھارتی یونیورسٹی دے ادگھاٹنی انعام روندرناتھ ٹیگور اوارڈ وی حاصل کرتا اے۔ اندرا نے 1899 وچ پرماتھ چودھری نال ویاہ کیتا۔

## حوالے

* 

## باہری لنک

* ٹیگور دی پڑھائی لئی سکاٹش سینٹر توں اندرا دیوی چودھرانی  ।
گٹھ:20ویں صدی دے لکھاری
گٹھ:بنگالی لکھاری
گٹھ:موت 1960
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
چندرماتھی

**چندرکا بالن** (جم 17 جنوری 1954) اک بھارتیدوبھاشی لکھاری اے، جس نے انگریزی اتے ملیالم دوواں وچ قلمی نام، چندرماتھی (ملیالم:ചന്ദ്രമതി) تے کتاباں چھاپیاں ہن۔ اوہ فکشن اتے مترجم دا انعام حاصل کرن والی لکھاری اے، اتے انگریزی اتے ملیالم دونو وچنقاد  اے۔ چندرماتھی نے انگریزی وچ چار کتاباں اتے ملیالم وچ 20 کتاباں شائع کیتیاں ہن، جہناں وچ اک ناولٹّ سمیت 12  نکیاں کہانیاں دے مجموعہ، مدھکالی ملیالم شاعری دا اک مجموعہ، دو لیکھ-سنگریھ، دو یاداں اتے انگریزی توں ترجمہ پنج کتاباں شامل ہن۔

## اکادمک کیریئر
چندرماتھیتیروننتھپرم، کیرل وچ پیدا ہوئی سی۔اسنے 1976 وچ کیرل یونیورسٹی توں انگریزی بولی اتے ساہت وچ اپنی پوسٹ گریجوئیشن کیتی سی۔1988 وچ اس نے کیرلا یونیورسٹی توں پیئیچڈی حاصل کیتی۔ اوہ آل سینٹز کالج، تروننتپرم وچ انگریزی ساہت دی پروفیسر رہی۔ 1993 توں 1994 وچ اس نے*قرون وسطی بھارتی ساہت*دے ایگزیکٹیو اڈیٹر دے طور اُتے سیوا کیتی۔

اپنے اکادمک کیریئر نوں مانتا دین لئی اسنے 1999 وچ سبتوں ودھیا بدھی مان استاد لئی پروفیسر سوپرساد فاؤنڈیشن اوارڈ اتے 2002 وچ کیرلا وچ بیسٹ کالج استاد لئی سینٹ بیرچمنس کالج دی ایلیومنی ایسوسیئیشندا اوارڈ حاصل کیتا۔ 1998 وچ اسنے ساہت اکادمی دے تہذیبی آدان-حاصل پروگرام دے تحت 10 بھارتی لکھاریاں دی ٹیم نال سویڈن دا دورہ کیتا۔ دورے نے اس نوں چھوٹی کہانی "رینڈیئر" لکھن لئی راغب کیتا۔

## حوالے

گٹھ:جم 1954
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:بھارتی خواتین ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ملیالم ساہتی نقاد
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
جے بھاگیالکشمی

**جے بھاگیالکشمی** اک بھارتی صحافی، شاعر اتے ناول کار اے۔

بھاگیالکشمی نے انگریزی ساہت وچ پڑھائی کیتی اتے لوک کمیونیکیشن دی سکھلائی حاصل کیتی۔ اسنے اینرگو-سائیبرنیٹک رنپالیسی اڈوانس مینیجمینٹ، پبلک رلیشنز اتے بکّ پبلشنگ دے کامنویلتھ پروگرام تحت ڈپلومے وی حاصل کیتے، اسنے لنڈن دے سی۔او۔آئی۔ وکھے پبلیکیشنز اتے ڈزائین دا کورس پورا کیتا۔ سارک اتے اپھرو-ایشیئن پینڈو پنر اساری تنظیم دی اگوائی ہیٹھ پینڈو ترقی دا مطالعہ کرن لئی اسنے بنگلہ دیش اتے جاپان دا دورہ کیتا۔

پہلاں بھارتی اطلاع سیواواں وچ وکھ وکھ میڈیا عہدیاں اُتے ڈائریکٹر (میڈیا)، پینڈو ترقی وزارت اتے مکھ اڈیٹر *سکیم*،  (اک میگزین جو 13 بولیاں وچ شائع ہندا اے) آدی شامل اے۔ اسنے انڈین انسٹیچیوٹ آف ماس کمیونیکیشن وچ پڑھایا اتے پرکاشن ڈیپارٹمنٹ دی اگوائی کیتی۔ اوہ کمیونیکیشن (آئی۔آئی۔ایم۔سی۔) دی اڈیٹر سی  اتے اسن بھارتی اتے غیرملکی رویو (ودیش وزارت) لئی وی کم کیتا۔ اڈیٹر وجوں پبلیکیشنز ڈویزن وچ اسنے وکھ وکھ تھیماں اتے کئی کتاباں دا اڈیٹنگ کیتا۔  اپنے کریئر دی شروعات وچ اسنے ڈائریکٹوریٹ آف ایڈورٹائیجنگ اتے وزوئل پبلیسٹی اتے یونین پبلک سروس کمیشن دے نال رسرچ افسر وجوں کم کیتا۔

جے۔ بھاگیالکشمی جس نے دوبھاشی لکھاری وجوں اپنی پچھان بنائی اے، اسدا سہرا 45 توں وی زیادہ پرکاشناں نوں جاندا اے۔ اسدا کم *تروینی*،  اتے *وڈورا* وچ چھپیا اے۔

## کم

* *آئیوی کومپٹن-برنیٹن اتے اس دی کلا*، متل پبلیکیشنز، 1986
* *کیپیٹل وٹنس:* جی ۔کے۔ ریڈی الائیڈ دیاں چنیاں گئیاں لکھتاں، 1991 
* *ہیپینیس انباؤنڈ*، کونارک پبلک، 1999, 
* *اے نوک ایٹ د ڈور*، کونارک پبلیشرز، 2004, 
* *وین پھارچون سمائلڈ* (کویتاواں دے سارے مجموعہ)
* *کدیڈی کوتاکرنہارم: مروماجلی اتے میڈی آزاد دیشم*، ویلندھرا پابلیئنگ ہاؤس، 1987, ( تیلگو دیاں چھوٹیاں کہانیاں)
* *روندر گیتالو* (گیتانجلی اینڈ د کریسینٹ نون ان تیلگو )
* *کتھابھارتی* (تیلگو وچ ہندی دیاں چھوٹیاں کہانیاں)
* *لونگ ود آنر* (تیلگو وچ شو کھیڑا دی کتاب)
* *د مائنڈ آف مہاتما* (تیلگو)
* ہیومن رائٹس (تیلگو)
* آئی ول نوٹ لیٹ ٹائم سلیپ ( این۔ گوپی دیاں کویتاواں انگریزی وچ)
* ڈیو ڈروپس (انگریزی وچ ویموری بلرام دا کم)
* *عبدل کلام کوٹلو* ( اے پی جے عبدل کلام دی شاعری دا تیلگو ترجمہ)۔
* *دیٹس اوکے: تمنا اتے ہور* ریویوج، آلوکپروا پرکاش، 2007,  انگریزی وچ اخباراں دے کالماں دا اس دا مجموعہ اے۔

## حوالے

گٹھ:20ویں صدی دے لکھاری
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی عورت صحافی
گٹھ:بھارتی کالمنویس
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
راجلکشمی دیبے بھٹاچاریا

**راجلکشمی دیبی بھٹاچاریا** اک شاعر، مترجم اتے بھارت دے بنگالی اتے انگریزی ساہتی دی نقاد اے۔ اسنے 1991 وچ بریٹیش کونسل دے تعاون نال د پوئٹری سوسائٹی (انڈیا) ولوں منعقد آل انڈیا شعری مقابلہ وچ پہلا انعام جتیا سی۔ 

## جیونی
راجلکشمی دیبی بھٹاچاریا دا جم 1927 وچ ہویا سی۔

اسنے انڈین انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، کھڑگپر اتے پھرگوسن کالج پنے وکھے پڑھایا اے۔ اوہ ناؤروجی واڈیا کالج وچ فلاسفی دی پروفیسر وی رہی اے۔

اوہ 'د اؤل اینڈ ادر پوئمز' اتے 'ٹچّ می نوٹ گرل' دی لکھاری اے۔ اسنے ربندرناتھ ٹیگور دے گیتاں دا سندر ترجمہ وی کیتا اے۔ اسدے ترجمہ دا کم لپی انترن دا ولکھن کم اے۔

راجلکشمی دیبی نوں 1991 وچ اسدی شاعری پنارنوا () لئی آل انڈیا شعری چیمپین اعلان کیتا گیا سی۔ راجلکشمی 1996 وچ سکول دے بچیاں لئی آل انڈیا شاعری مقابلے دی پہلی جیوری وچ وی سی۔

## چنیندا کم
**کتاباں**

* ، رائیٹرز ورکشاپ، کولکاتہ انڈیا 1972
* ، سمت پبلیشرس، نویں دلی انڈیا 2000.
* ، لکھاری ورکشاپ، کولکاتہ انڈیا 2002.

**لیکھ**

* پرسنل مین اینڈ پرسنل گوڈ  انٹرنیشنل پھلاسپھیکل کوارٹرلی  والیئم -15, دسمبر 1975.
* بیکاج ہی از اے مین  حصہ 49, انک 175, جنوری 1974.
* د ویسٹ لینڈ آف بنگالی پھکشن انڈین رائیٹنگ ٹوڈے ، حصہ -3, نمبر -3, جولائی-ستمبر 1969

## ایہہ وی ویکھو

* بھارتی انگریزی ساہت
* انگریزی وچ انڈین رائیٹنگ
* بھارتی شاعری
* شاعری سوسائٹی (بھارت)

## حوالے

## سروت

* "پریت"، د لٹل میگزین، 
* ہم عصر بھارتی انگریزی شاعری - چنوتیاں اتے جواب
* روح اتے عورت کاوَ-کریاشیلتا دے راشٹر 

## باہری لنک

*  بھارتی شاعری - آدھونکتا اتے بعد  : - راجلکشمی دیبی بھٹاچاریا
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:بنگالی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:بھارت دے انگریزی شاعر
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
امبیکا سونی

**امبیکا سونی** (جم 13 نومبر 1942) اک بھارتی سیاستدان اے، جو بھارتی قومی کانگرس دی آگوُ اے۔ اوہ اطلاع اتے نشریاتی وزیر رہی اے۔ اوہ راج سبھا وچ پنجاب توں میمبر رہی اے۔

## مڈھلا جیون اتے سکھیا
امبکا دا جم انونڈے پنجاب دے لاہور وچ ہویا۔ اوہ اک بھارتی سول سیوا دے اہلکار اتے 1942 وچ گوا دے لیفٹینینٹ گورنر نکل سین وڈوا دی دھی اے۔ امبکا نے ویلہیم گرلز سکول، دیہرادون توں پڑھائی کیتی اتے اپنی ایم۔اے۔ (آنرز) اندراپرستھ کالج، دلی یونیورسٹی توں کیتی۔ اس توں بعد ڈپلوما سپیریئر این لینگو پھرینچائیس، الائنس پھرینچائیس، بینکاک توں اتے پوسٹ گریجوئیٹ ڈپلوما، حوانہ یونیورسٹی توں سپینش آرٹ اینڈ لٹریچر وچ کیتا۔ اس دا ویاہ 1961 وچ اک بھارتی غیرملکی سیوا اہلکار ادے سونی نال ہویا سی۔ اس نے اپنا دھرم عیسائی دھرم وچ بدل لیا سی ، پر اوہ سروت مطابق اک ہندو سی۔

## سیاسی جیون
امبکا سونی نے اپنے سیاسی کیریئر دی شروعات 1969 وچ کیتی سی جدوں اس نوں اندرا گاندھی ولوں 1969 وچ کانگرس پارٹی وچ چنیا گیا سی۔ سونی اس ویلے توں گاندھی دی اک پرانی خاندانی دوست سی جدوں اس دے پیؤ نوں بھارت دی ونڈ ویلے امرتسر ضلع کلیکٹر وجوں تعینات کیتا سی۔ جواہر لال نہرو نال بہت نیڑیوں کم کیتا۔ 1975 وچ اوہ انڈین یوتھ کانگرس دی پردھان چنی گئی اتے سنجے گاندھی نال نیڑیوں کم کیتا۔ مارچ 1976 وچ اوہ راج سبھا لئی چنی گئی۔ 1998 وچ اوہ آل انڈیا خواتین کانگرس دی پردھان بنی۔ 1999–2006 تک اوہ آل انڈیا کانگرس کمیٹی دی جنرل سیکٹری رہی۔ جنوری 2000 وچ اوہ دوبارہ راج سبھا لئی چنی گئی اتے 10 جون 2004 نوں استعفٰی دے دتی۔ جولائی 2004 وچ اوہ دوبارہ راج سبھا لئی چنی گئی۔ 29 جنوری 2006 توں - 22 مئی 2009 تک اوہ یو۔پی۔اے۔آئی۔ سرکار وچ سیر-سپاٹہ وزیر اتے سبھیاچار وزیر رہی۔ 22 مئی 2009 توں - 27 اکتوبر 2012 تک اوہ یو۔پی۔اے۔ II دی سرکار وچ اطلاع اتے نشریاتی وزیر رہی۔ جولائی 2010 وچ اوہ دوبارہ راج سبھا لئی چنی گئی۔

### پریس اتے انٹرنیٹ دی آزادی
پریس کونسل آف انڈیا ولوں 28 اپریل 2011 نوں منعقد کیتے گئے آزادی دے پرگٹاوے اتے انسانی حقاں بارے قومانتری بول چال وچ، اس نے دعوہ کیتا کہ "ساڈا میڈیا شاید دنیا وچ سبھ توں آزاد اے۔” پر اس دے الٹ دو "پریس آزادی درجابندی" ووادپورن بولدے ہن۔ رپورٹرس بنا بارڈرز گروپ ولوں عالمی پریس آزادی انڈیکس 2012 بھارت نوں 179 وچوں 131 ویں نمبر اُتے پہنچاؤندا اے جو اس نوں "دھیان یوگ سمسیاواں" دی گٹھ وچ رکھدا اے۔ پھریڈم ہاؤس ولوں گلوبل پریس آزادی درجابندی 2012 نوں بھارت نے 197 وچوں 80واں درجہ دتا جو اس نوں "انشک مکت" دی گٹھ وچ رکھدا اے۔ انٹرنیٹ فری سپیچ اُتے نیمتکرتاواں ولوں اک سخت لیہ پاؤن بارے وی گمبھیر چنتاواں ہن۔

## حوالے

## باہری کڑیاں

* Ministry of Information and Broadcasting, Official website

گٹھ:جم 1942
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجاب، بھارت دی سیاست وچ عورتاں
اشیتھا (لکھاری)

**اشیتھا** (ملیالم: അഷിത; 5 اپریل 1956 – 27 مارچ 2019) ملیالم ساہت وچ اپنا یوگدان پاؤن والی اک بھارتی لیکھکا سی، اوہ اپنیاں چھوٹیاں کہانیاں، کویتاواں اتے انوواداں لئی مشہور اے۔ اس نے اپنے انوواداں راہیں ملیالم وچ ہائکو کویتاواں نوں مشہور بناؤن وچ یوگدان پایا اتے اس دیاں کہانیاں زندگی دے حساس چترن لئی جانیاں جاندیاں سن۔ اوہ کہانی لئی کیرلا ساہت اکادمی انعام پراپتکرتا ہون دے نال نال ہور اعزاز پدمرنجن انعام، للتامبکا انترجم یادگار ساہت اوارڈ اتے اداسری انعام جیتو وی اے۔

## جیونی
thumb|235x235px| مہاراجہ دا کالج، اشیتھا دا الما ماسٹر
اشیتھا دا جم 5 اپریل 1956 نوں دکھن بھارتی راج دے کیرل دے ترچر ضلعے دے پزہایاننر وکھے ہویا۔ اس دے پیؤ کے۔ بی۔ نائر، اک رکھیا اہلکار، اتے تھیکیکروپتھ تھنکمانی اماں اس دی ماں سی۔ اس نے اپنی سکول دی پڑھائی دلی اتے بمبے توں کیتی اتے مہاراجہ کالج، ایرناکلم توں انگریزی ساہت وچ گریجوئیٹ اتے ماسٹر ڈگری حاصل کیتی۔

اشیتھا دا ویاہ کے۔وی۔ رمنکٹی نال ہویا سی، جو اک اکادمک سی، اتے اس جوڑے دی اک دھی، عما پرشیدھا سی۔ اس نوں 2013 وچ کینسر دا پتہ چلیا اتے اس دے کینسر پیڑت ہون مگروں تھرسور (ترچر) دے اک نجی ہسپتال وچ اس دا علاج چل رہا سی۔ اس بیماری دوران ہی 27 مارچ 2019 نوں 62 سال دی عمر وچ موت ہو گئی سی۔ اس دے پتی، دھی اتے جوائی اس دی دیکھریکھ کردے سن۔

## مشہوری
اشیتھا، جس نے 20 توں ودھ کتاباں لکھیاں ہن، نوں اپنیاں نکی کہانیاں اتے کویتاواں راہیں اپنے جیون دے تزربیاں دا چترن کرن لئی جانیا جاندا اے۔ کملا سرئیا توں بعد ملیالم وچ سبھ توں مشہور لیکھکا وچوں اک گنیا جاندا اے اتے اپنیاں نکی کہانیاں لئی مشہور اے، اس نے الیگزینڈر پشکن اتے جلال ادا-دین محمد رمی دیاں کئی رچناواں اتے کئی ہائکو کویتاواں ڈاکٹر ترجمہ کیتا۔ اس نے بچیاں لئی رمائن، بھاگوتم، جاتک کہانیاں اتے اتھیہیاملا نوں وی پیش کیتا۔ اس دی جیونی، *اتھو نجنایرونو* (اوہ میں سی)، شیہابودین پوتھیتھمکداوُ ولوں اک انٹرویو، دے روپ وچ شائع کیتی گئی سی۔

## اوارڈ
پونینی اداسری یادگار سمتی نے اشیتھا دے کم، *وسمایا چھیننگل* نوں 1986 وچ اداسری اوارڈ لئی چنیا اتے اس نوں 1994 وچ للتامبکا انترجم یادگار ساہت انعام نال نوازیا گیا گیا۔ اس دی نکی کہانی مانو شاستر، *تھتھاگاتھا*، نے اس نوں 2000 وچ پدماجن انعام جتیا۔ کیرل ساہت اکادمی نے *اسیتھالڑائی کتھدور*، اک ہور نکی کہانی مجموعہ، نوں 2015 وچ کہانی لئی اوہناں دے سالانہ انعام لئی چنیا۔ اوہ انکام اوارڈ اتے تھوپل روی فاؤنڈیشن اوارڈ دی وی پراپتکرتا سی۔

## پستک-لسٹ

### نکی کہانیاں

* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  
* 

### ناول

* 
* 
* 

### شاعری

*  
*  
*  
* 

### بچیاں دا ساہت

* 
* 
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  

### ترجمہ

* 
* 
* 
* 
* 
* 

### یاداں/اڈیشن

* 

### ہور

* 
* 

### مجموعہ

*  

## ایہہ وی ویکھو

* گٹھ مطابق ملیالم-بھاشالم دے لکھاریاں دی لسٹ
* ملیالم-بھاشالم دے لکھاریاں دی لسٹ

## حوالے

## ہور پڑھو

* 
* 
* 
* 

## باہری لنک

* 
* 
* 
* 

گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:موت 2019
گٹھ:جم 1956
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
سومی چٹرجی

**سومی چیٹرجی** کولکاتہ، بھارت توں اک سپینش مترجم اے۔اس دی ہن تک دی سبھ توں مشہور رچنا ایل اکلیبرسٹا (2009) دا انگریزی وچ د ٹائیٹروپ (2012) دا ترجمہ سی، جس نوں نویں دلی، بھارت وچ پیراگئے امبیسی طرفوں کولکاتہ دے انڈین کونسل فار کلچرل رلیشنز وچ جاری کیتا گیا، جس لئی اس نوں الوچنا دا وی ساہمنا کرنا پیا۔

## مڈھلا جیون
سری متی چیٹرجی بھارت دے کولکاتہ وچ رہن ہون توں پہلاں تیرھاں سال پورٹ بلیار وچ رہی سی۔ اسنے اپنی اچّ پڑھائی کارمیل سینئر سیکنڈری سکول توں پوری کیتی۔ اسنے اپنی گریجوئیشن اتے پوسٹ گریجوئیشن کورس گارڈن سٹی کالج، بنگلرو یونیورسٹی ماتحت پورا کیتی۔ اس دی گریجوئیشن دی پڑھائی دا کھیتر کیمسٹری، جینیٹکس اتے مائیکروبائیولوجی تک پھیلیا ہویا سی، جدوں کہ اس دے پوسٹ گریجوئیشن کورس بائیوکیمسٹری بارے سی۔ بعد وچ اسنے جادوپر یونیورسٹی توں علم سائنسی نیوروسائنس وچ اپنی ایم۔پھل دی پڑھائی پوری کیتی، جتھے اوہ اپنے بیچ دی سکھرلی سکورر رہی۔ اس دا تھیسس دا موضوع ای۔ای۔جی۔ مطالعہ سی جو انسانی دماغ دے پھرنٹل لوب وچ سنویدناتمک کارجاں دی بنیاد اُتے ہندا سی جدوں اک اوپٹیکل بھرم ہندا اے۔

## نجی زندگی
اس دے پیؤ شریمان تپن کمار چیٹرجی اک رٹائرڈ مرچینٹ نیوی افسر سی اتے اسدا چھوٹا بھرا سنجے چیٹرجی وی اس ویلے مرچینٹ نیوی افسر وجوں کم کر رہا اے۔ شریمتی پرتما چیٹرجی، اس دی ماں، بھارت دے جنگلات اتے ماحول وزارت - پورٹ بلیار ماتحت اک سیوامکت سرکاری سیوا اہلکار اے۔

## کریئر
اسنے اپنے کریئر دی شروعات اک شروعاتی کمپنی نال سائنسی جرنل دی سامان لکھاری وجوں کیتی۔ بعد وچ اوہ میڈیکل سائنس دے کھیتر وچ اپنے سپنے پورے کرن لئی اگے ودھ گئی اتے کولکاتہ وچ بھاگیرتھی نیؤٹیا وومن اینڈ چائیلڈ کیئر سینٹر وچ اک بھرون سائنسدان وجوں کم کرنا شروع کر دتا۔ اسے سال اسنے اپنے پیؤ نوں گوا دتا۔ پھر ایم۔پھل لئی اپنی ڈگری پوری کرن توں بعد اسنے نوکری چھڈن اتے اچّ سکھیا جاری رکھن دا فیصلہ کیتا۔ جادھوپر یونیورسٹی توں سائنس وچ اوہ اک جونیئر رسرچ فیلو دی طرحاں اسے یونیورسٹی وچ 10 مہینے کم کیتی۔ اس معیاد دے بعد اسنے اپنے کریئر دا راہ بدل لیا اتے اک سپینش بولی ماہر وجوں کریئر اپناؤن ول ودھی۔ اوہ تن سالاں توں بھارت وچ ووڈاپھون شعر سروسز دی اکلوتی سپینش بولی دی دبھاشیا سی، جتھے اسنے غیرملکی بولی وچ سبتوں ودھیا ٹرینر لئی انعام وی جتیا۔ اتھے اسنے پروجیکٹ منیجر وجوں وی کم کیتا۔ اس ویلے اوہ مہاراشٹر دے پنے وچ رجھیویاں دے پربندھن دے کھیتر وچ رہندی اے اتے کم کردی اے۔

## پرکاشن
اسدے ترجمہ دیاں رچناواں وچ شامل ہن:

* سسانا گروپٹن ولوں ایل اکئلیبرسٹا: سومی چیٹرجی ولوں سہِ-ترجمہ کیتا گیا اتے 'د ٹائیٹروپ' دے ناں نال جاری کیتا گیا - سال 2012 وچ نویں دلی، بھارت وچ پیراگئے امبیسی دے تعاون نال۔
* ٹیلز آف کوسٹا ریکا- کوسٹا ریکا دے مختصر لوک کہانیاں دا مجموعہ، اک پروجیکٹ جو کہ امبیسی، کوسٹا ریکا، نویں دلی، بھارت دے تعاون نال سال 2013 وچ کیتا گیا سی۔

اوہ وکھ-وکھ بلاگنگ پلیٹفارماں وچ کئی چھوٹیاں کہانیاں، وارتک اتے شاعری لکھدی اے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
جگمیل سنگھ

7 نومبر 2019 نوں، سنگرور، پنجاب وچ 37 سالاں دے * *'جگمیل سنگھ*' * نوں بھیڑ نیڑیوں بھڑکایا گیا سی۔ اس نوں چار بندیاں نے بے رحمی نال کٹیا اتے انسانی پیشاب پین لئی مجبور کیتا گیا۔ 9 دناں دے چنڈی گڑھ وچ علاج توں بعد اسدی موت ہو گئی۔ اوہ اساری دا کم کرن والا مزدور سی اتے اس اتے اچّ جاتی دے پنچائتی وچ بیٹھن دے معاملے نوں لے کے کیس دے اک ملزم رنکو نال لڑائی دا الزام سی۔

ایہہ کیہا جا رہا سی کہ اسنوں رنکو دے گھر لجایا گیا، جتھے اسنوں بنھیا گیا اتے چار ویکتیاں ولوں بے رحمی نال کٹیا گیا اتے تسیہے دتے گئے۔ اسدی موت اک وڈا مدعا سی اتے کئی دلت گروہاں نے اس دی قتل دے معاملے اتے خلاف جتایا اتے دموضوعاں نوں سخت توں سخت توں سخت سزا دین دی منگ کیتی۔

## تقریب
جگمیل سنگھ پنجاب دے سنگرور ضلع توں اک نیویں جاتی دلت اساری کرتی سی۔ اوہ اک غریب آدمی سی اتے چھانگیوالا پنڈ وچ 6 لوکاں دے اک پروار وچ اپنی بُ ماں، بیوی منجیت کور، دو بیٹیاں اتے اک بیٹے نال رہندا سی۔

6 نومبر 2019 نوں، اوہ سنگرور چوٹل وچ اچّ جاتی دے سکھاں دی اک پنڈ دی پنچائت وچ گیا جتھے اس دی رنکو نال لڑائی ہو گئی اتے اس توں بعد رنکو اپنے 3 ہور دوستاں سمیت اتھے پہنچ گیا اتے اسنوں اغوا کر لیا۔ اوہ اسنوں 7 نومبر نوں رنکو دے گھر لے گئے اتے اسنوں بنھیا، جس توں بعد اوہناں نے اس دی بے رحمی نال کٹمار کیتی اتے چوراں نے اس نال سخت تسیہے دتے۔ اسنوں اوہناں دا پیشاب وی پین لئی مجبور کیتا گیا، اس توں بعد اوہناں نے اسدی پٹّ دی چمڑی نوں پلیراں نال کھچی جس نال لاگ لگ گئی۔ بعد وچ چارے اتھے توں چلے گئے اتے اس نوں مرن لئی چھڈّ دتا۔ اسے دن اسدے دوستاں اتے رشتے داراں نے اسدی بھال کیتی اتے اسنوں بہت بری حالت وچ پایا اتے ترنت اسنوں پیجیائی چنڈی گڑھ لے گئے جتھے 9 دناں تک اسدا علاج کیتا گیا سی، پر اسدی پٹّ وچ لگی لاگ (اسدی چمڑی کھچن کارن) چتاونی نال) اوہ بچ نہیں سکیا۔

## جواب
جگمیل دے پروار نے اس معاملے دی جانچ لئی سخت جانچ دی منگ کیتی اتے ایہہ وی دسیا کہ سارے 4 ملزم آزاد طور تے چلے گئے اتے اس دی بجائے پولیس اہلکاراں ولوں اوہناں دی جانچ کیتی گئی۔ پر جدوں ایہہ معاملہ میڈیا وچ آیا، تاں پولیس نے کاروائی شروع کر دتی اتے معاملے دی جانچ شروع کر دتی اتے چاراں خلاف آئیپیسی - 302 (قتل]) اتے آئیپیسی -353 (ایسسی / ایسٹی ایکٹ) دی بنیاد تے شکایت درج کروائی گئی۔ سرکار نے پروار نوں اک معاوضہ ₹ 5,000,000 (70,000 ڈالر) دی راشی اتے اک خاندانی میمبر نوں اک سرکاری نوکری دتی۔ خاندانی میمبراں نے دموضوعاں نوں پھانسی دی سزا دی منگ وی کیتی۔

اس معاملے نوں لے کے پیڑت دے خاندانی میمبراں اتے کئی دلت سنگٹھناں ولوں خلاف مظاہرہ کیتے گئے اتے پنجاب پولیس دے ڈیجیپی نے وی خاندانی میمبراں نوں اوہناں دی پہل وجوں کیس دی جانچ کرن دا بھروسہ دتا۔

## حوالے

## باہری لنک
* پنجاب دے دلت آدمی نوں تسیہے دین دی گل

گٹھ:پنجاب، بھارت
انیتا دیوی

**انیتا دیوی** (جم 16 اپریل 1984) اک بھارتی نشانیباز اے جو پلول، ہریانہ دی رہن والی اے۔ 2011 توں لے کے 2019 تک اس نے لگاتار قومی پدھر تے تگمے جتے ہن، جس وچ 2013 دی سالانہ نیشنل شوٹنگ چیمپیئن شپ وچ اک سونے دا تگما وی شامل اے۔

## نجی زندگی اتے پچھوکڑ
انیتا دیوی دا جم ہریانہ دے پلول ضلعے دے لالپرا پنڈ وچ ہویا۔ اس دے پتا، اک پہلوان، چاہندے سن کہ انیتا وی اسے کھیڈ وچ اگے ودھے۔ حالانکہ، دیوی نوں کشتی وچ انی دلچسپی نہیں سی۔ اس نے 2008 وچ کانسٹیبل وجوں ہریانہ پولیس وچ بھرتی ہون توں بعد نشانیبازی دی شروعات کیتی۔

دیوی نوں نشانیبازی دا مشق کرن لئی اپنے ڈیپارٹمنٹ توں خاص اجازت لینی پئی۔ اس نے کروکشیتر دی گوروکل رینج وچ سکھلائی لینی شورُ کیتی

2013 وچ اس نے آل انڈیا پولیس چیمپیئن شپ وچ تن سونے دے تگمے جتے۔ پولیس دی نوکری نوں سماں نہ دین کرکے اس نوں وبھاگی دباء دا وی ساہمنا کرنا پیا اتے شوٹنگ اتے اپنی نوکری وچکار کسے اک نوں چنن لئی مجبور ہونا پیا۔ آخر اس نوں کھیڈ تے دھیان مرتکز کرن لئی استعفٰی دے دتا۔ حالانکہ، ہریانہ پولیس نے اس دا استعفٰی ٹھکرا دتا۔

دیوی نے سال 2011 توں لے کے 2019 تک ہر سال قومی پدھر تے تگمے جتے۔

## کریئر
سال 2013 وچ دیوی نے آل انڈیا پولیس چیمپیئن شپ وچ تن سونے دے تگمے اتے سرووتم نشانیباز دا انعام جتیا۔ اس تو بعد اس نے اسے سال قومی شوٹنگ چیمپیئن شپ وچ 25 میٹر ایئر پسٹل مقابلے وچ سونے دا تگما دولت مشترکہ کھیڈاں وچ سونے دا تگما جیتو انیشا سید نوں ہرا کے جتیا۔

سال 2015 وچ اس نے نیشنل کھیڈاں وچ چاندی دا تگما جتیا۔

سال 2016 وچ ہینوور وچ ہوئے قومانتری شوٹنگ مقابلے وچ اس نے 10 میٹر ایئر پسٹل ٹیم مقابلے وچ چاندی دا تگما اتے 25 میٹر ایئر پسٹل ٹیم مقابلے وچ کانسی دا تگما جتیا۔

## تگمے
**10 میٹر ایئر پسٹل خواتین (ٹیم)**

* چاندی دا تمغہ 2016, ہینوور دا قومانتری شوٹنگ مقابلہ

**25 میٹر ایئر پسٹل خواتین (ٹیم)**

* کانسی دا تمغہ2016, ہینوور دا قومانتری شوٹنگ مقابلہ

## حوالے

گٹھ:بھارتی عورتاں
لال سلام

**لال سلام** (اردو: لال سلام&lrm;، ہندی: लाल सलाम، بنگالی بولی: লাল সলাম) اک استقبال کوڈ جاں سلامی اے جسدی ورتوں بھارت، پاکستان، بنگلہ دیش اتے نیپال دے کمیونسٹ کردے ہن۔ ایہہ کوڈ ملن اتے ودائگی دوہاں سمیاں تے ورتیا جاندا اے۔ اردو، ہندی اتے پنجابی وچ لال (Lal) دا مطلب لال رنگ ہندا اے، مطلب کمیونسٹا دا رنگ، اتے سلام عربی/فارسی دا شبد اے،جسدا عربی وچ مطلب شترقی ہندا اے، ایہہ استقبال جاں نمسکار لئی ورتیا جاندا اے۔

اس دا سمانارتھک شبد *سرخ سلام* (اردو: سرخ سلام&lrm;) وی ورتیا جاندا اے۔ لال نوں فارسی وچ سرخ کہندے ہن۔

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ کمیونزم
للیتا شیڡ کمار

**للتا شوکمار** اک مشہور کارناٹک سنگیت استاد اتے کمپوزر اے۔ اوہ اپنی سسّ اتے مشہور کارناٹک گلوکارہ، مرحوم ڈی کے پٹمل دے نال، سنگیت سماروحاں وچ جان لئی جانی جاندی سی۔ للتا شوکمار نوں بھارتی سنگیت دی اگھی گلوکارہ ڈاکٹر: نتیاشری مہادیون دی ماں اتے گرو وجوں وی جانیا جاندا اے۔ اوہ ڈی۔ کے۔ پی۔ دے کارناٹک سنگیت سکول دی اک بہت مشہور اگھی اتے دگز گرو (استاد) اے۔

## شروع دا جیون
للتا شوکمار دے پیؤ پالگھاٹ منی ائیئر، کارناٹک سنگیت دے کھیتر وچ سبھ توں وڈے کتھاواچک مرڈانگسٹ سن اتے سنگیتا کلانیدھی اتے پدمبھوشن انعام جتن والے پہلے مرڈینگسٹ سن۔ 18 سال دی عمر وچ للتا شوکمار دا ویاہ ڈی۔کے۔پٹامل دے پتر آئی۔ شوکمار نال ہویا سی۔ ویاہ توں اگلے دن اسنے ڈی۔ کے۔ پٹامل توں کارناٹک سنگیت دی سکھلائی حاصل کرنی شروع کر دتی سی۔

## کریئر
اس توں تھوڑھی دیر بعد ڈی۔ کے۔ پٹامل دے نال اکو کلاکار اتے سنگیتکار وجوں اسنے ڈی کے جیرامن، کے وی نارائنمالک اتے ایم ایس سبلکشمی سمیت کئی ہور پرمکھ کارناٹک گائکاں ولوں تعریف حاصل کیتی۔ حالانکہ اکلے کلاکار وجوں اسدا کریئر مختصر سی اتے اوہ اپنے گرو دے شبداں نال مطمعن رہی۔

للتا شوکمار نے کئی طرحاں دیاں کرتیاں، تلنا اتے بھجناں نوں کئی طرحاں دیاں بھارتی بولیاں وچ تیار کیتا اے اتے اس دا سنگیت مقرر کیتا اے۔

کئی ادارےآں نے شریمتی للتا شوکمار دی صلاحیت اتے کارناٹک سنگیت دی دنیا وچ یوگدان نوں مانتا دتی اے۔ ہال ہی وچ، ایہہ مندیاں کہ اک سنگیت دی وراثت جاری اے، مدراس ساؤتھ لائنز چیریٹیبل ٹرسٹ اتے راسا - ارپتا - اکادمی فار رسرچ اینڈ پرپھارمینس آف انڈین تھئیٹر آرٹس نے مل کے سری متی للتا اتے آئی۔ شوکمار 4 جنوری، 2016 نوں 'آئی۔ایس۔اے۔راسا ممانی' دے سرلیکھ نال نوازیا گیا۔

للتا شوکمار دا اک استاد وجوں جیون اک حیران کنّ سفلتا اے۔ کرناٹک سنگیت دے ڈی۔کے۔پی۔ سکول دی اگوائی للتا شوکمار کر رہی اے۔ تلناتمک روپ وچ، کیہا جاندا اے کہ اس سکول وچ دنیا بھر دے ہر تھاں توں بہت سارے سکھیارتھی ہن۔ کیہا جاندا اے کہ اس سکول دے بہت سارے طالب علم پردرشنکاری کلاکار بن گئے ہن۔ اتھے بہت سارے طالب علم ہن جو اس توں سکھیا حاصل کرکے عالمی دے کئی حصیاں وچ چنگے استاد بن گئے ہن۔ اوہ اس کھیتر وچ اک بزرگ استاد منی جاندی اے اتے زمین کئی طالب علماں نوں ڈی۔کے۔پی۔ دی سنگیتک وراثت بھیج رہی اے۔ کیہا جاندا اے کہ اسدا سکھاؤن دا ڈھنگ ولکھن اتے پرمانک اے، جو اس کلاسیکل سنگیت اتے بولیاں دے وکھ وکھ نظریات دی پالنا کردا اے اتے اسے ویلے کلاسک سیماواں نوں آسانی نال پار کردیاں، شاندار سدھار لئی سکھلائی دین والیاں لئی اک راہ بناؤندا اے۔ اوہ کرناٹک سنگیت دے نظریات دی پالنا کرن اُتے زور دندی اے، جو بہت سارے اگھے دویان ولوں ویلے ویلے ترقی یافتہ کیتی گئی سی، اوہ بولی اُتے زور دندی اے۔ سکول نوں اس دے مظاہرہ اتے پیشکاری دے ہنر لئی چنگی طرحاں جانیا جاندا اے۔

للتا شوکمار نے طالب علماں نوں سدھے اتے اصل وچ بھارت توں دور طالب علماں لئی تکنیکی کرناٹک ووکل سکھلائی دتی اے۔ للتا شوکمار دے طالب علماں وچ ڈاکٹر۔ نتھیشری مادھون توں علاوہ لونیا سندرارمن (للتا دی پوتی)  ڈاکٹر۔ نرنجنا سرینواسن،  پلوی پرسنا،  نلنی کرشنن، مہاراجاپرم سرینواسن، ڈاکٹر۔ پیریاسمی اتے کئی ہور شامل ہن۔

اپنے سنگیت دے علم دی گواہی وجوں، شریمتی۔ للتا شوکمار بھارت وچ سارے سال دوران کئی کرناٹک سنگیت پرتییوگتاواں اتے بھگتی سنگیت پرتییوگتاواں لئی سبھ توں ودھ ترجیح دتے جان والی ججّ اے۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی خواتین کلاسیکل سنگیتکار
گٹھ:زندہ لوک
بھارتی کسان یونین

**بھارتی کسان یونین** (بھارتی کسان یونین) بھارت وچ اک کسان نمائندہ ادارہ اے۔ ایہہ چودھری چرن سنگھ ولوں پنجاب کھیتیباڈی یونین (پنجاب دی کسان یونین) وچوں قائم کیتی گئی سی، جو اس دی پنجاب دی شاخاں بن گیا۔ ایہہ یونین آل انڈیا کسان جدوجہد کوآرڈینیشن کمیٹی اتے وایا کینپفوج نال جڑی ہوئی اے۔ یونین دا قومی ہیڈکوارٹر اتر پردیش دے سسولی وچ واقع ہے ।

## اتہاس
بھارتی کسان یونین (بی۔کے۔یو۔) دی نیہہ مئی 1972 وچ چنڈی گڑھ وچ 11 کسانی گروہاں دے اکٹھے ہون نال پنجاب کھیتی باڑی ذمینداری یونین (بعد وچ بدل کے *پنجاب کھیتی باڑی یونین*) دے گٹھن نال شروع ہوئی سی۔ 1978 وچ، عوامی پارٹی (سیکولر) دی بھارتی لوک دل نال سانجھے طور تے کساناں لئی اک قومی فورم بناؤن دے ارادے نال پی۔کے۔یو۔ نوں بی۔کییو۔ وچ تبدیل کر دتا گیا سی، پر ایہہ شروع وچ کساناں دی بھاری لامبندی کرن وچ ناکام رہی۔ 12 دسمبر 1980 وچ، اک "آل-انڈیا کسان کانفرنس" منعقد کیتا گیا جس وچ *بی۔کے۔یو۔* دی اگوائی وچ *کسان جدوجہد کمیٹی* (ہریانہ)، *رائتو سنگھا* (کرناٹک) اتے *ویاسیائیگل سنگھم* (تاملناڈو) دی ایکتا ویکھی گئی۔ 1982 وچ، یونین نوں نارائنسمی نائڈو دی اگوائی والی بیکییو(این) دے عہدے اتے بھپندر سنگھ مان دی اگوائی والی بیکییو(ایم) دے عہدے دے ماتحت مختصر روپ وچ ونڈیا گیا۔ تنظیم نوں حالانکہ خدمختیاری راج اکائیاں دے نال سنگھی ڈھانچے تحت شرد اننت راؤ جوشی دے دخل نال مڑ متحد کیتا گیا سی۔ اسدی پنر گٹھن 17 مئی 1986 وچ مہیندر سنگھ ٹکیت نے اپنے وزیر اعظم چرن سنگھ نال پچھلی سانجھ دے الٹ مغربی اتر پردیش دے سیسولی وچ اپنا ہیڈکوارٹر کرکے اک غیر-پکھی تنظیم وجوں کیتا سی۔

1980 ویاں دوران، ایہہ بہت سارے اندولناں ولوں ابھریا، جس دی شروعات اندرا گاندھی دی ایمرجینسی توں بعد بہار تحریک توں بعد لوکاں دیاں لہراں دی ودھ رہی لہر نال ہوئی۔ بھارتی کسان یونین نے جنوری - فروری 1988 وچ "میرٹھ گھیرابندی" دی اگوائی کردیاں مشہوری حاصل کیت جو کہ میرٹھ وچ کمیشنر دفتر دے آلے دوآلے 25 دناں لمبا دھرنا سی (جسنے شہر دے آس پاس دے سینکڑے ہزاراں کساناں دے اکٹھ نوں ویکھیا۔ بعد وچ، اسے ہی سال وچ، بھارتی کسان یونین دی اگوائی ہیٹھ مہیندر سنگھ ٹکیت دی اگوائی وچ بیکییو نے "بوٹ کلبّ ریلی" دی اگوائی کیتی، جس وچ مغربی اتر پردیش اتے دیس دے ہور حصیاں توں 800,000 کساناں دے وڈے اکٹھ نے اتلے کھیتر دے صنعت بھون اتے نویں دلی وچ کرشی بھون دے وچکار اکتر کیتا۔ ٹریکٹراں اتے بیل گڈیاں لے کے پہنچے خلاف کر رہے کساناں دی بھیڑ انڈیا گیٹ توں وجے چوک تک 3 کہ۔می۔ تک پھیل گئی۔ اوہناں دیاں منگاں سن کہ بھارت وچ معاشی اداریکرن دی عمل دے شروعاتی پڑائ دوران گنے دیاں قیمتاں اُتے کنٹرول، کساناں نوں قرضہ معافی اتے پانی اتے بجلی دیاں دراں گھٹ کرن ورگے اپاء لاگوُ کیتے جان۔ بیکییو نے اس ویلے دوران کئی رعایتاں حاصل کرن وچ انوساری سفلتا حاصل کیتی۔ یونین دی مغربی اتر پردیش شاخاں دی قیام مہیندر سنگھ ٹکیت نے 17 اکتوبر 1986 وچ کیتی سی۔

## حوالے

گٹھ:تنظیماں
مہیندر سنگھ ٹکیت

**مہیندر سنگھ ٹکیت** (6 اکتوبر 1935  – 15 مئی 2011) بھارت دے اتر پردیش راج دے مغربی کھیتر وچ اک مشہور کسان آگوُ سی۔ اوہ 1935 وچ اتر پردیش دے مظفرنگر ضلعے دے پنڈ سسولی وکھے پیدا ہویا سی۔ اوہ بھارتی کسان یونین دا پردھان سی اتے وزیر اعظم چودھری چرن سنگھ توں بعد کسانی دے "دوسرے مسیحا " وجوں جانیا جاندا سی۔

ٹکیت دی 75 سال دی عمر وچ ہڈیاں دے کینسر نال 15 مئی، 2011 نوں مظفرنگر وچ موت ہو گئی سی۔ 

## خطاب
ٹکیت دا خاندانی خطاب ستویں صدی دے بادشاہ ہرشوردھن ولوں اسدے پروار نوں دتا گیا سی۔ ادوں توں ایہہ خطاب پروار دے وڈے بیٹے نوں دے دتا جاندا اے۔

ٹکیت اپنے پیؤ دی موت توں بعد اٹھ سال دی عمر وچ بالیان کھاپ دا *چودھری* بن گیا سی۔ 

## لیڈرشپ
ٹکیت 1987 وچ اہم شخصیت بن کے ابھریا جدوں اسنے مظفرنگر وچ اک تحریک دا انعقاد کیتا جس وچ کساناں لئی بجلی دے بلّ معاف کرن دی منگ کیتی گئی سی۔ 

### بوٹ کلبّ ریلی
ٹکیت دا سبھ توں شاندار مظاہرہ 1988 وچ دلی دے بوٹ کلبّ دے لائناں وچ ہویا سی جدوں مغربی اتر پردیش دے تقریباً پنج لکھ کساناں نے وجے چوک توں انڈیا گیٹ تک پورے کھیتر اتے قبضہ کر لیا سی۔ جدوں تک سیاسی دباء نے بہت زیادہ نہیں زور نہ پھڑیا، ادوں تک دلی دی اقتدار اڑی رہی اتے اک ہفتے بعد، راجیو گاندھی سرکار نے اوہناں دا 35-نکاتی منگ چارٹر منّ لیا جس وچ گنے دے ودھ ملّ اتے کساناں لئی بجلی اتے پانی دے خرچے معاف کیتے جانے شامل سن۔ 

### لکھنؤ، 1990
جولائی 1990 وچ، ٹکیت نے لکھنؤ وچ دو لکھ توں ودھ کساناں دے نال روس مظاہرہ کیتا، اتے اتر پردیش سرکار توں گنے دے اچے بھاء اتے بجلی بکائے وچ بھاری چھوٹ لئی کسان منگاں نوں منن لئی زور دتا۔ دباء دے دائپیچاں نے کم کیتا اتے اس ویلے دی جنتا دل- نینترت سرکار منگاں اگے جھک گئی۔ 

### لکھنؤ، 1992
1992 وچ، ٹکیت 10 ہزار روپئے تک دے کساناں دے قرضے معاف کرن دی اپنی منگ دے لئی مڑ لکھنؤ وچ اک مہینے تک چلن والی دھرنا پنچائت کرن لئی آ گیا۔ اسے سال، اسنے غازیہ آباد وچ اک کسان زمین معاوضہ تحریک دی شروعات کیتی، جس نال کساناں دی ایکوائر کیتی زمین لئی ودھیرے معاوضے دی منگ کیتی گئی۔ 

### بجنور، 2008 - مایاوتی خلاف ٹپنیاں
ٹکیت نوں کئی وار گرفتار کیتا گیا سی، آخری وار 2 اپریل 2008 نوں اتر پردیش دی وزیر اعلیٰ مایاوتی دے خلاف 30 مارچ، 2008 نوں بجنور وکھے اک ریلی دوران اپمانجنک اتے جاتی مشتمل ٹپنیاں کرن دے الزام وچ گرفتار کیتا گیا سی۔ اسدی گرفتاری لئی اس دے پنڈ دے دوآلے گھیرابندی کرن لئی 6,000 ہتھیاربند پولیس ملازماں دی تیناتی کیتی گئی سی۔ وزیر اعلیٰ نوں معافی منگن توں بعد ہی اسنوں رہا کیتا گیا سی۔  بعد وچ معاملے عامَ وانگ ہو گئے، مایاوتی نے اک شوک سندیش وچ، ٹکیت نوں اک "کساناں دا سچا اتے وچنبدھّ آگوُ" دسیا۔

## گوترے دے اندر ویاہ دی مخالفت
ٹکیت نوں اپنی جاتی دیاں روایتاں اتے سبھیاچار وچ پکا یعقین سی۔ اسنے سپریم کورٹ دے فیصلے دا خلاف کیتا جس مطابق اکو گوتر دے لوکاں وچالے ویاہ صحیح سن۔ جس مطابق اکو گوتر دے لوکاں وچالے ویاہ صحیح سن۔ “اسیں نیتک اصولاں مطابق جیؤندے ہاں اتے عجت دی کسے وی قیمت تے راکھی کرنا ہندی اے۔ اکو گوتر ویاہ وبھچار ہن، کوئی وی سماج اس نوں قبول نہیں کریگا۔ تسیں ساڈے توں اجیہا کرن دی امید کیوں کردے ہو؟ وبھچار مریادا دی النگھنا کردا اے اتے پنڈ واسی اوہناں دی مریادا دی رکھیا لئی جان لے لیندے ہن جاں جان وار دندے ہن۔”

## ایہہ وی ویکھو

* شرد اننتراؤ جوشی
* راجو شیٹی

## حوالے

## باہری لنک

* اینائیسی وکھے سرکاری جانکاری
گٹھ:موت 2011
گٹھ:جم 1935
شرد جوشی

**شرد اننتراؤ جوشی ** (3 ستمبر 1935 – 12 دسمبر 2015) اک بھارتی سیاستدان سی جسنے آزاد بھارت پکش پارٹی اتے شیتکاری تنظیم (کسان 'تنظیم') دا قیام کیتا۔  اوہ راج سبھا وچ مہاراشٹر دی نمائندگی کردا 5 جولائی 2004 توں 4 جولائی 2010 تک 5 سال لئی بھارت دی پارلیمنٹ دا میمبر وی رہا۔ 9 جنوری 2010 نوں اوہ بھارتی پارلیمنٹ اتے ودھان سجذبات وچ عورتاں دے لئی 33% رزرویشن دین دے بلّ دے خلاف ووٹ پاؤن والا راج سبھا وچ اکو پارلیمنٹ سی۔

شرد جوشی موہری گلوبل کھیتی باڑی پلیٹ فارم، عالمی کھیتی باڑی فورم (WAF)، جو کھیتی باڑی تے اثر کرن والیاں وچکار گل بات چلاؤندا اے، دے صلاح کار بورڈ دا میمبر سی۔  اوہ کسان دی اک جتھیبندی شیتکاری تنظیم دا بانی اے۔ شیتکاری تنظیم بازار اتے تکنالوجی تک پہنچ دی آزادی دے مقصد نال بنائی کسان دی اک غیر-سیاسی یونین اے۔"

## زندگی
شرد جوشی بھارت دے مہاراشٹر راج وچ، ستارا وکھے 3 ستمبر 1935 نوں پیدا ہویا سی۔ اوہ اننت نارائن (1905–70) اتے اندرا بائی جوشی (1910–92) دا پتر اے۔ اسنے 1957 وچ، سائیڈنہم کالج، ممبئی توں کامرس وچ ماسٹر دی ڈگری، ڈپلوماانپھرمیٹکس (لسانے، 1974); اوارڈ: بیکنگ لئی سی ای رنڈلے گولڈ میڈل (1955)، سنچائی دے فائدیاں بارے حساب لگاؤن تے کم کرن لئی کرسیتجی ڈاڈی انعام، اکنامکس اتے انکڑا سائنس وچ لکچرار، پونا یونیورسٹی، 1957–58; I.P.S بھارتی ڈاک سیوا (کلاس I) 1958–68; I.P.S بھارتی ڈاک سیوا (کلاس I) 1958–68; چیف انپھرمیٹکس سروس، انٹرنیشنل بیورو، UPU, برن، سوٹجرلیڈ، 1968-77।(اسنے شیتکاری تنظیم دی قیام توں پہلاں اقوام متحدہ اہلکار دے طور تے وی سیوا کیتی)۔

## کسان جتھیبندی
اوہ مہاراشٹر دی کسان جتھیبندی، شیتکاری تنظیم دا بانی سی۔ اس نے بھارت وچ کھیتی باڑی مدعیاں تے بہت سارے عوامی اندولناں دی اگوائی کیتی اے۔ زیادہ تر
مہاراشٹر وچ کساناں نوں ملدے جذبات دے مدعے تے۔ اوہ  کسان تالمیل کمیٹی (KCC) دا وی بانی آگوُ اے جس وچ 14 راجاں – مہاراشٹر، کرناٹک، گجرات، راجستھان، پنجاب، ہریانہ، ہماچل پردیش، مدھ پردیش، بہار، اتر پردیش، اڑیسہ، آندھر پردیش، تامل ناڈو، کیرلادے کسان تنظیم شامل ہوئے۔ اسنے بجلی ٹیرپھ وچ وادھے خلاف، گھریلو بازار وچ سٹیٹ ڈمپنگ خلاف، دہاتی قرضے دے خاتمے لئی اتے پیاز، گنا، تمباکو، دودھ، جھونے، کپاہ دے لاہے وند بھاء لئی مہاراشٹر، کرناٹک، گجرات، پنجاب، ہریانہ آدی وچ کئی کسان اندولناں دی اگوائی کیتی۔

اوہ   آدی لئی کالمنویس رہا اے، اتے کھیتی باڑی مدعیاں تے کتاباں دا وی لکھاری اے۔

## شیتکاری خواتین اگھادی (SMA)
شرد جوشی دہاتی عورتاں دے سبھ توں وڈے تنظیم شیتکاری خواتین اگھادی دا وی بانی سی، جو عورتاں دے جائداد دے حق دے لئی خاص کر لکشمی مکتی پروگرام لئی اپنے کم کرن واسطے مشہور اے۔ اس تحت لکھاں عورتاں نوں زمین دے حق ملے۔ 

## شائع رچناواں
* Organisation of Peasants: Thought and Practice
* Bharat Speaks Out (1982)
* Bharat Eyeview (1986)
* The Women's Question (1986)،
* Answering Before God (1994)

## ایہہ وی دیکھو
* مہیندر سنگھ ٹکیت
* راجو شیٹی

## حوالے

گٹھ:جم 1935
ودیا شاہ

**تعلیم شاہ** اک بھارتی گلوکار، سنگیتکار، سماجی کارکن اتے لکھاری اے۔

## شروعاتی جیون
شاہ دے پروار دی اہم سنگیتک پٹھزمین اے۔ اتری بھارتی سٹائل دے کلاسیکل سنگیت لئی اس دے پیار اتے واہ واسطے صدقہ اس نے دا فیصلہ کیتا کہ سنگیت دی اس سٹائل وچ قسمت آزمائی کرنی اے۔ اس نے سنگیت آئیکانشبھا مدگل کولوں خیال گائکی وچ اتے شترقی ہیرانند کولوں ٹھمری، دادرا اتے غزل دی سکھلائی لئی۔ شاہ کلاسیکل گائکی وچ نپن اے۔

## کیریئر
thumb|300x300px|تعلیم 'سہمت' لئی گا رہی اے۔ پہلیجنوری 2011 نویں-دلی۔
thumb|ناریاں ریکارڈ تے
تعلیم شاہ نے سنگیت دے دنیا وچ اپنے سفر دی شروعات 12 سال دی عمر وچ کیتی سی، جد اس نے دکھنی بھارتی کلاسیکل سنگیت سکھنا شروع کیتا اتے اک نوجوان کرناٹک گلوکارہ دے روپ وچ کیریئر شروع کیتا،  اتے کئی کنسرٹاں وچ حصہ لیا۔

اس نوں شروعات وچ کارناٹک سنگیت دی سکھلائی دتی گئی، تعلیم شاہ نے بعد وچ شیابھا مدگل توں خیال وچ مارگ-فلسفہ حاصل کیتا اتے شترقی ہیرانند توں تھمری، دادرا اتے غزل گائکی سکھی۔

### سماجی کم
اس نے جنوری 1991 وچ پروگرام فیلو، انڈو-جرمن سوشل سروس پروگرام (آئی۔جی۔ایس۔ایس۔) نال سماجی مدعیاں اُتے کم کرنا شروع کیتا۔ بعد وچ اس نے مدھ پردیش، بھارت وچ، کھیسفیر مزدور فکر تنظیم (کھیتی باڑی مزدوراں لئی حق مشتمل ٹریڈ یونین)، جھابوآ ضلعے وچ اک کارکن وجوں کم کیتا۔ اوہ نیشنل ایڈز کنٹرول آرگینائیزیشن (ناکو) دے نال رسرچ افسر رہی اے۔

اوہ پردھی رسرچ - حق مشتمل عورتاں دی ادارہ دے جم سندھی ڈھنگاں اُتے دھیان مرتکز کرکے نسل کشی اتے جنسی صحتَ اُتے کم کرن والی ادارہ دی بانی میمبر سی۔ اوہ سینٹر فار ڈویلپمینٹ سٹڈیز، یونیورسٹی آف ویلز، ڈی۔ایف۔آئی۔ڈی۔، یو۔کے۔، یو۔اینّ۔ایپھّ۔پی۔ اتے ایچ۔آئی۔وی۔ اتے ترقی دفتر، دکھنی اتے دکھن مغربی ایشیا وچ اقوام متحدہ رسرچ انسٹیچیوٹ آف سوشل ڈویلپمینٹ (یو۔این۔آر۔آئی۔ایس۔ڈی) لئی۔ بھارت، نیپال اتے بنگلہ دیس وچ عورت اتے لڑکیاں دے ایچ۔آئی۔وی۔/ایڈز دی تسکری اتے کمزوری لئی صلاح کار رہی اے۔ اوہ ناز فاؤنڈیشن (انڈیا) ٹرسٹ نال پروگرام کوآرڈینیٹر سی۔ اوہ ڈائریکٹری ایجوکیشن ان بریکتھرو (اک انسانی حق ادارہ) سی اتے ہن اوہ اپنے پتی دی ادارہ سینٹر فار میڈیا اینڈ الٹرنیٹو کمیونیکیشن سی۔ایم۔اے۔سی وکھے پروگرام ڈائریکٹر وجوں سیوا نبھا رہی اے۔

## نجی جیون
تعلیم شاہ دا ویاہ ڈزائینر-پھوٹوگراپھر پارتھو شاہ نال ہویا اے۔ اوہناں دا اک بیٹا اننت اتے بیٹی انترا اے۔

## حوالے

## ہور پڑھو

* 

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی خواتین سماجی ورکر
گٹھ:بھارتی خواتین کلاسیکل سنگیتکار