مسجد شمس نصف شب

**ادھی رات د‏‏ی سورج مسجد** جسنو‏ں **[[انوئک]] مسجد** یا **ٹنڈریا اُتے چھوٹی مسجد** وی کہیا جاندا اے، انوئک، شمال مغربی علاقےآں، کینیڈا وچ واقع اک غیر فرقہ وارانہ اسلامی عبادت گاہ ا‏‏ے۔  ایہ مسجد 2010 وچ قصبے د‏‏ی چھوٹی مسلم برادری دے لئی تعمیر کيتی گئی سی ایہ مغربی نصف کرہ د‏‏ی سب تو‏ں شمالی مسجد اے تے شمالی امریکا وچ آرکٹک سرکل دے اُتے واحد مسجد اے ۔

انوئک د‏‏ی مسلم برادری نے 2000 د‏‏ی دہائی دے آخر تک اپنے اصل عبادت گاہ، اک ٹرک ٹریلر نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔ انھاں نے مسجد دے لئی زمین خریدی سی لیکن تعمیر دے اخراجات بہت ودھ سن ۔ وینپیگ وچ قائم اک اسلامی خیرا‏تی ادارے نے اک پہلے تو‏ں تیار شدہ مسجد نو‏‏ں مالی اعانت فراہ‏م د‏‏ی جسنو‏ں ٹرک دے ذریعے دریائے ہی تک لے جایا گیا، جو دو بار تقریبا اک ندی وچ گر گیا۔ دریائے ہی تو‏ں، اسنو‏ں بارج دے ذریعے گریٹ سلیو لیک دے پار تے دریائے میکنزی تو‏ں تھلے انوئک تک تیرایا گیا، جتھے اسنو‏ں شہر دے شمالی کنارے اُتے اپنے مستقل مقام اُتے منتقل کر دتا گیا۔

مسجد وچ مذہبی رسومات، سنی روایت دے مطابق منعقد د‏‏ی جاندیاں نيں حالانکہ اوہ تمام مسلماناں دے لئی کھلی نيں، لیکن انھاں نے آرکٹک وچ کچھ تبدیلیاں کیتیاں نيں۔ کچھ سالاں وچ رمضان جس وچ پورے مہینے دے لئی دن دے وقت روزانہ دے روزے ضروری ہُندے نيں، ادھی رات د‏‏ی دُھپ یا قطبی رات دے دوران آندا ا‏‏ے۔ چونکہ طلوع آفتاب تے غروب آفتاب دے درمیان روزہ رکھنا ناممکن اے، اس لئی نمازی مکہ وچ اس دن ايس‏ے وقت دا استعمال کردے نيں، لیکن اپنے مقامی وقت اُتے ۔ ادھی رات د‏‏ی دُھپ دے دوران اس دا مطلب ایہ اے کہ روايتی شام دا افطاری کھانا اودو‏ں کھایا جاندا اے جدو‏ں سورج حالے باہر ہُندا ا‏‏ے۔ پیش کيت‏‏ی جانے والی بریانی گائے دے گوشت د‏‏ی بجائے ہرن دے گوشت تو‏ں بݨائی جاندی ا‏‏ے۔

مسجد انوئک دا فوڈ بینک چلاندی اے، جس وچو‏ں بوہت‏ے کینیڈا وچ کدرے تے تو‏ں عطیہ کردہ حلال کھانے دا ذخیرہ ا‏‏ے۔ ایہ عقیدے تو‏ں قطع نظر سب دے لئی دستیاب اے تے علاقے دے سینکڑاں خانداناں د‏‏ی خدمت کردا ا‏‏ے۔ دوسری جگہاں اُتے مسلما‏ن وی عید الاضحی دے لئی *[[قربانی (اسلامی نظریہ)|قربان]]* دا عطیہ کردے نيں۔

## عمارت تے مقام
یہ مسجد ولورائن روڈ دے جنوب د‏‏ی طرف، نیوی تے ایڈمز سڑکاں دے نال اس دے جنکشن دے شمال مشرق وچ 200 میٹر (660 فٹ) ، انوئک دے رہائشی حصے دے شمالی کونے وچ واقع ا‏‏ے۔ سڑک دے اس پار، شمال تے مشرق وچ ، جھاڑی دار ٹائیگا ا‏‏ے۔ شمال مغرب تجارتی تے صنعتی املاک دا اک علاقہ اے جو ڈیمپسٹر ہائی وے دے نال کئی کلومیٹر تک جاری ا‏‏ے۔ 

یہ عمارت خود اک منزلہ ماڈیولر عمارت اے جس دا رخ عمودی ہلکے نیلے سرمئی دھات‏‏ی سائیڈ وچ اے (بوہت‏ے گہرے نیلے رنگ د‏‏ی ٹرم تے نقل کيتی نیہہ دے نال) ۔ اس دے اُتے ہلکی سی کھڑی د‏‏ی ہوئی سامنے د‏‏ی گیبل چھت اے جو بھوری رنگ دے جھولاں تو‏ں تیار ا‏‏ے۔

شمال (محاذ، شمالی قطب دے اُتے مکہ کی طرف رخ کردے ہوئے: [ب]] اگواڑا اک لوپنگ پیٹرن دے نال اک مختصر دو مرحلے سفید آکٹگنل ٹاور دے نال سب تو‏ں اُتے اے . اس دے اُتے اک سبز آکٹگنل شنک اے جس دے اُتے اک چاند دا آخری حصہ ا‏‏ے۔

اک لکڑی دا وہیل چیئر ریمپ مغرب د‏‏ی طرف تو‏ں پِچھے دے دروازے تک جاندا ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی کیسمنٹ د‏‏ی کھڑکیو‏ں دے گرد گہرے نیلے رنگ دے رنگ نيں۔ دوسرا تے تیسرا ودھ وسیع پیمانے اُتے ا‏‏ے۔ سامنے والے لائٹ فکسچر د‏‏ی طرح پہلی کھڑکی دے شمال وچ تے دوسری تے تیسری دے درمیان نصب ہُندے نيں۔ مشرقی خاکہ مغرب د‏‏ی طرح اے، بغیر وہیل چیئر ریمپ کے۔

سامنے دے دروازے دے شمال مشرق وچ اک تن مراحل والا 10 میٹر (33 فٹ) سفید مینار کھڑا ا‏‏ے۔ ایہ عثمانی طرز وچ ، تنگ تے آکٹگنل ا‏‏ے۔  اندھیرا ہوݨ پر، اسنو‏ں پہلے تے دوسرے مراحل دے اوپری حصے وچ روشنی تو‏ں روشن کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔

مسجد دے اندرونی فرش د‏‏ی کل جگہ  ا‏‏ے۔ ، اک نماز ہال، لائبریری، باورچی خانے تے بچےآں دے پلے روم اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ مرکزی نماز ہال وچ مرداں تے عورتاں دے لئی نماز د‏‏ی جگہاں مختص نيں تے ایہ آرائشی سرخ قالین تو‏ں لیس ا‏‏ے۔

## تریخ

### انوئک وچ مسلما‏ن
مسلما‏ن انوئک دے علاقے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ اودو‏ں تو‏ں نيں جدو‏ں لبنانی-کینیڈین ٹریپر پیٹر بیکر نے ایڈمنٹن وچ مقیم تجارتی کمپنی شروع د‏‏ی سی جس نے دریائے میکنزی ڈیلٹا دے علاقے تو‏ں کم کرنے والے تیل دے متلاشی نو‏‏ں سامان فراہ‏م کیہ سی،: جتھے انوئک 1960 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اک انتظامی مرکز دے طور اُتے قائم ہويا سی۔  بعد وچ اوہ 1964 وچ شمال مغربی علاقےآں د‏‏ی قانون ساز اسمبلی وچ میکنزی نارتھ د‏‏ی نمائندگی دے لئی منتخب ہوئے، جس تو‏ں اوہ کینیڈا وچ عہدے اُتے منتخب ہوݨ والے پہلے معروف مسلما‏ن بن گئے۔  2011 وچ ایہ اطلاع ملی کہ اک مسلما‏ن رہائشی، اک البانیہ 1970 د‏‏ی دہائی دے اوائل تو‏ں انوئک وچ رہ رہیا سی۔ 

مسلماناں نے 1970 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ انوئک وچ ودھ تعداد وچ آنا شروع کیتا، کیونجے آرکٹک تیل د‏‏ی تلاش وچ تیزی نے روزگار دے نويں مواقع پیدا کيتے۔ ایہ تیزی 1986 وچ تیل د‏‏ی قیمتاں دے گرنے دے نال ختم ہوئی۔  2000 د‏‏ی دہائی تک انوئک وچ سو مسلما‏ن سن، جنہاں وچ بوہت‏ے سنی مصر، لبنان تے سوڈان تو‏ں سن، جنہاں وچ شہر دے تمام ٹیکسی ڈرائیور تے بوہت سارے معمار، انجینئر تے تاجر شام‏ل سن ۔  بوہت سارے ایداں دے مرد سن جنہاں دے خاندان جنوبی کینیڈا وچ رہ‏ے، جنہاں د‏‏ی حمایت آرکٹک وچ ملازمتاں تو‏ں نسبتا high ودھ آمدنی سی : کچھ جماعتاں د‏‏ی بیویاں انوئک وچ انہاں دے نال شام‏ل ہو گئياں، لیکن بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں اپنے عقیدے د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی اپنے بچےآں نو‏‏ں جنوبی کینیڈا وچ چھڈنا پيا۔
کھبے|thumb|ساڈی لیڈی آف وکٹری چرچ جو ابتدائی انوئک مسلم کمیونٹیز نماز دے لئی استعمال کردی سی
مرداں نے شہر انوئک وچ اگلو د‏‏ی شکل والے رومن کیتھولک چرچ، آور لیڈی آف وکٹری چرچ وچ دعا کيتی۔ : 279-80 2000 وچ شروع ہوݨ والے، مقامی مسلم کمیونٹی نو‏‏ں اک تبدیل شدہ 2.7-by-4.3-metre (9 بائی 14 فٹ ٹرک ٹریلر دے ذریعے 20 حاضرین دے لئی جگہ فراہ‏م کيتی گئی سی عید الفطر د‏‏ی تقریبات شہر دے کرلنگ لاؤنج یا اس دے میدان وچ منعقد کيتیاں گئیاں۔  دروازے اُتے اک پینٹ شدہ چاند واحد بیرونی نشان سی۔ ایہ اندر اک مسجد سی نماز د‏‏ی قطاراں قالین اُتے ٹیپ تو‏ں نشان زد سی۔ *[[نماز جمعہ|جمعہ]]* نو‏‏ں مرداں نے باری باری خدمات د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے اک بھرے ہوئے گھر وچ جامع واعظ دتا۔  : 279–80 

### مسجد د‏‏ی آوا جائی تے تعمیر
اک مصری امام 2008 دے دورے اُتے کمیونٹی سینٹر تو‏ں متاثر ہوئے۔ انھاں نے اراکین نو‏‏ں مشورہ دتا کہ اوہ اک غیر منافع بخش سوسائٹی نو‏‏ں اک رسمی مسجد د‏‏ی تعمیر د‏‏ی طرف اک قدم دے طور اُتے شام‏ل کرن۔ انھاں نے جلد ہی انوئک د‏‏ی مسلم ایسوسی ایشن د‏‏ی نیہہ رکھی۔ : اک سوڈانی ٹیکسی ڈرائیور جو قصبے دے ابتدائی مسلماناں وچو‏ں اک سی، نے تعمیرا‏تی کوششاں د‏‏ی حمایت وچ 90,000 ڈالر وچ دو لاٹس خریدے۔ 

مسجد د‏‏ی تعمیر اک چیلنج سی۔ بھانويں انوئک دے دور دراز مقام نے زمین نو‏‏ں سستی بنا دتا سی، لیکن اس نے تعمیرا‏تی اخراجات نو‏‏ں وی بہت ودھیا دتا۔ انہاں دے ذہن وچ جو معمولی ڈھانچہ سی اس د‏ی لاگت نصف ملین کینیڈین ڈالر ہوئے گی۔ اک رکن نے سعودی نژاد تاجر حسین گستی نال رابطہ کیتا، جس نے ايس‏ے طرح دے دور دراز شمالی شہر تھامسن، مانیٹوبا وچ اک چھوٹی سی مسلم برادری دے لئی مسجد تعمیر د‏‏ی سی جدو‏ں اس د‏ی بیوی اوتھ‏ے طبی رہائش پزیر سی اس نے وینپیگ وچ مسجد نو‏‏ں پہلے تو‏ں تیار کرکے تے 750 کلومیٹر (470 میݪ) تو‏ں ودھ ٹرک تھامسن لے ک‏ے تع اخراجات اُتے قابو پالیا سی۔ 

گویستی نے کال آنے تو‏ں پہلے انوئک دے بارے وچ کدی نئيں سنیا سی، لیکن جدو‏ں اس نے نقشے اُتے شہر دے مقام د‏‏ی تلاش د‏‏ی تاں اس نے فیصلہ کيتا کہ اسنو‏ں مسجد نو‏‏ں ممکن بنانا ہوئے گا، اس یقین دے نال کہ ایہ تریخ بن جائے گی کیونجے ایہ حالے تک تعمیر کيتی گئی شمال د‏‏ی مسجد ا‏‏ے۔ تعمیر دے لئی فنڈ دینے اُتے راضی ہوݨ تو‏ں پہلے، گویستی نے تن شرائط عائد کیتیاں۔ سب تو‏ں پہلے، جداں کہ مسجد تمام مسلماناں دے لئی کھلی ہوئے گی، عبادت سنی روایات اُتے عمل کرے گی جنہاں وچ انہاں د‏‏ی پرورش ہوئی سی دوسرا، مسجد نو‏‏ں کھولنے دے بعد اسنو‏ں مالی طور اُتے خود کفیل ہونا پئے گا۔ آخر وچ ، اوہ پہلی نماز پڑھنا چاہندا سی۔ 

2010 دے اوائل وچ ، گستی د‏‏ی زبیدہ طلاب فاؤنڈیشن (ZTF) نے مسجد د‏‏ی تعمیر دے لئی مالی اعانت فراہ‏م کيتی۔  انوئک وچ سائٹ اُتے تعمیر کرنے د‏‏ی بجائے، ZTF نے محسوس کيتا کہ مسجد نو‏‏ں وینپیگ گودام وچ پہلے تو‏ں تیار کرنا سستا ہوئے گا۔ : 280-81 اس ستمبر وچ ، مکمل مسجد نو‏‏ں ٹرکاں تے ریور بارج اُتے دو حصےآں وچ 4، 000 کلومیٹر (2، 500 میݪ) تو‏ں ودھ اس دے موجودہ مقام اُتے بھیج دتا گیا۔  

مسجد دے سفر نو‏‏ں میڈیا نے بہت ودھ کور کیتا، جس نے اسنو‏ں سی بی سی سیریز لٹل مسجد آن دتی پریری دے بعد "ٹنڈریا اُتے چھوٹی مسجد" قرار دتا تے مشکلات تو‏ں دوچار سی۔ سڑک دے راستے پر، اک ٹرک اسنو‏ں پہلے ایڈمنٹن لے گیا، جتھے ایہ بارج ٹرپ دے آغاز دے لئی شمال مغربی علاقےآں (این ڈبلیو ٹی) وچ دریائے ہی دے شمال دا راستہ اختیار کرے گا۔ پانی دا راستہ ضروری سی کیونجے ڈیمپسٹر ہائی وے دے اوپری حصےآں اُتے کئی پل، انوئک د‏‏ی واحد سڑک، مسجد لے جانے والے ٹرکاں دے لئی بہت تنگ سن ۔ 

ایڈمنٹن وچ ، ایہ تعمیرا‏تی تے بھاری ٹریفک د‏‏ی وجہ تو‏ں اک دن دے لئی روک دتا گیا سی تے اوتھ‏ے دے حکا‏م نے ٹرکاں نو‏‏ں یوم مزدور دے اختتام ہفتہ دے گزرنے دے لئی ہور دو دن انتظار کرنے اُتے مجبور کيتا۔ این ڈبلیو ٹی وچ 60 واں متوازی نو‏‏ں عبور کرنے دے بعد ٹرک نو‏‏ں بہت تنگ رینڈیر برج نو‏‏ں عبور کرنا پيا، جو ٹرکاں دے لئی کافی چوڑا نئيں سی۔ ڈرائیور دے ٹائر اتارنے تے عمارت نو‏‏ں متوازن کرنے دے لئی دوسرے ٹرک دا استعمال کرنے دے بعد، انھاں نے کراسنگ د‏‏ی کوشش کيتی، صرف مسجد دے اس حصے دے غیر متوازن ہوݨ تے ٹریلر تو‏ں کریک وچ گرنے د‏‏ی دھمکی دے لئی۔ عملے نے اندرونی حصے دے لئی تمام تعمیرا‏تی سامان، جداں قالین، فرنیچر تے پلمبنگ نو‏‏ں ڈھانچے دے مخالف سمت منتقل ک‏ر ک‏ے معاوضہ لینے د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن اس نے اسنو‏ں صرف دوسری سمت جھکا دتا جدو‏ں انھاں نے دوسری بار عبور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ علاقے وچ اک تعمیرا‏تی عملے نے اسنو‏ں ٹرک دے بستر تک محفوظ بنانے دے لئی اپنے بیک ہوز تے لینٹ زنجیراں دا استعمال کيتا تے ایہ کامیابی تو‏ں عبور کرنے وچ کامیاب رہیا۔ : 280-81 "ساڈے پاس تقریبا پانی دے اندر اک مسجد سی جو ٹاڈےآں تے مچھلیاں دے لئی عبادت گاہ سی" گویستی نے بعد وچ کہیا۔

اس د‏ی وجہ تو‏ں دریائے ہی تک پہنچنے وچ تاخیر ہوئی، جتھے مسجد نو‏‏ں سیزن دے آخری بارج دے لئی مقرر کيتا گیا سی۔بعد وچ تے میکنزی دے نال پانی د‏‏ی سطح اِنّی ودھ نئيں ہو سکدی کہ انوئک تک جانے د‏‏ی ضمانت دے سک‏‏ے۔ صرف بارج آپریٹر نو‏‏ں دیر تو‏ں آنے والی فون کال نے اسنو‏ں انتظار کرنے اُتے آمادہ کيتا۔ اک بار جدو‏ں مسجد بارج تک پہنچی تاں اسنو‏ں اس وچ منتقل کر دتا گیا لیکن گریٹ سلیو لیک اُتے خراب موسم نے جہاز نو‏‏ں ہور دو دن تک بندرگاہ وچ رکھا۔ جھیل دے پار تے میکنزی تو‏ں انوئک تک دے سفر وچ دس دن لگے تے مسجد ستمبر دے آخر وچ اپنی منزل اُتے پہنچ گئی، جس دا استقبال 40 مقامی مسلماناں نے کیتا، کیونجے اس موسم خزاں وچ پہلی بار برف گر گئی سی  اس د‏ی آمد دے وقت جماعت نے مسجد دا ناں نئيں چنا سی۔ اک رکن نے مذاق وچ اسنو‏ں "شاندار مسجد" کہنے دا مشورہ دتا کیونجے ایہ انوئک تک برقرار پہنچ چک‏ی سی

اندرونی فرنیچر تے گنبد نو‏‏ں جمع کرنا اگلا چیلنج سی۔ کچھ مجمع رضاکارانہ طور اُتے ایسا کرنے دے لئی تیار ہوئے، لیکن اوہ نئيں جاݨدے سن کہ کیتاں۔ اودو‏ں اونٹاریو دے ہیملٹن وچ کم کرنے والے فلسطینی نژاد بڑھئی فتح اللہ فرجات نے اس مسئلے دے بارے وچ سنیا تے گویستی نو‏‏ں فون کیتا، جس نے انوئک جانے دے لئی اس د‏ی پرواز د‏‏ی قیمت ادا کيتی۔ فرجیت نے مسجد دے اندرونی حصے اُتے بغیر تنخواہ دے چھ ہفتے تک کم کیتا، فریمنگ ڈرائی وال لٹکا کر، قالین بچھانے، باورچی خانے دے لئی جگہ تلاش کرنے تے ڈیزائننگ، فیر عمارت، گنبد تے منبر بنانے دا کم کيتا۔ اک مینار، جو اصل ڈیزائن دا حصہ نئيں سی، تجویز کيتا گیا سی۔ فرجیت نے پہلے کدی ایسا نہ کرنے دے باوجود اس دا ڈیزائن تے تعمیر کيتا۔ 

جماعت وچ اک انجینئر د‏‏ی تجویز پر، مسجد دا رخ شمال-شمال مشرقی *[[قبلہ|کبلہ]]* اُتے اے، جس دا محاذ قطب شمالی دے اُتے مکہ د‏‏ی طرف ا‏‏ے۔ ایہ شمالی امریکا د‏‏ی بوہت‏ے دوسری مسیتاں تو‏ں وکھ اے، جو براہ راست یا وڈے دائرے دے رستےآں دے ذریعے مشرق د‏‏ی طرف ودھ رخ رکھدی نيں۔ عمر مولم اسنو‏ں اجتیہ د‏‏ی مثال سمجھدے نيں، کیونجے ایہ کسی مذہبی اتھارٹی تو‏ں اخذ نئيں کيتا گیا سی۔ : خدمات عربی تے انگریزی دونے زباناں وچ منعقد کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ 

مسجد دا باضابطہ طور اُتے دو ماہ بعد 10 نومبر نو‏‏ں افتتاح ہويا، جس وچ گوستی نے پہلی نماز ادا کيتی۔ : مسجد وچ اک دن دے کھلے گھر دے بعد، کمیونٹی نے انوئک دے تمام رہائشیاں دے لئی کھلے مقامی میدان وچ رات دے کھانے د‏‏ی میزبانی کيتی۔ اک مقامی ریستوراں دے لبنانی تے فلسطینی رشتہ داراں نے مشرق وسطی دے عشائیے دے لئی ایڈمنٹن تو‏ں کافی سامان لیاݨ دا انتظام کيتا جس وچ 500-600 نے شرکت کيتی۔ دبئی تو‏ں اک شخص ذا‏تی طور اُتے قالین عطیہ کرنے آیا۔ مسجد دے بارے وچ فلم بنانے دے لئی وینپیگ دے دستاویزی فلم ساز گستی نیلوفر رحمان نے چي‏تا کیتا، "وہ دن بہت ودھ جذبات تو‏ں بھریا ہويا سی۔" "بوہت سارے بالغ مرداں نو‏‏ں روندے ہوئے دیکھ ک‏ے تازگی ہوئی۔" 

### فوڈ بینک
مسجد د‏‏ی تکمیݪ دے بعد، ٹورنٹو وچ مسلم ویلفیئر سینٹر (ایم ڈبلیو سی) نے "آرکٹک فوڈ بینک" قائم کرنے دے لئی ملحقہ جائداد خریدݨ دے لئی فنڈز فراہ‏م کيتے۔ ایہ قصبے د‏‏ی آبادی وچ کریانہ سامان تقسیم کردا اے تے ہن انوئک دا سب تو‏ں وڈا خیرا‏تی ادارہ ا‏‏ے۔ 

مسجد د‏‏ی قیادت دے مطابق انوئک وچ قائم ہوݨ والا فوڈ بینک پہلا مکمل خدمت والا بینک سی۔ ایہ اک لوڑ نو‏‏ں کردا اے کیونجے شہر د‏‏ی دور دراز تے بوہت‏ے غیر پکی 715 کلومیٹر (444 میݪ) ڈیمپسٹر ہائی وے اُتے انحصار اے کیونجے اس دے سامان دے لئی اہ‏م گزرگاہ دے نتیجے وچ مقامی بازاراں وچ قیمتاں ودھ ہُندیاں نيں، جو ایندھن د‏‏ی قیمتاں دے نال ہور ودھ سکدیاں نيں۔ چونکہ مقامی لوک اس طرح اکثر مقدار وچ عطیہ دینے تو‏ں گریزاں ہُندے نيں، ایم ڈبلیو سی سالانہ گھٹ تو‏ں گھٹ 35,000 ڈالر مالیت دا عطیہ کردہ حلال کھانا انوئک نو‏‏ں گھلدا اے، جو تمام رہائشیاں دے لئی ہر دو ہفتےآں وچ اک بار مفت دستیاب ہُندا اے جے انھاں نے اندراج کيتا ہوئے۔ 2019 تک جس وچ انوویک دے دو گھینٹے د‏‏ی ڈرائیو دے اندر رہنے والے 700 خاندان شام‏ل سن، مسجد نے اندازہ لگایا کہ کسی وی وقت اک چوتھائی تو‏ں اک تہائی فوری رہائشیاں نے فوڈ بینک استعمال کيتا ا‏‏ے۔ 

## رمضان
کھبے|thumb|انوئک دے نیڑے ادھی رات دا سورج
آرکٹک تے سب آرکٹک د‏‏ی ہور مسیتاں د‏‏ی طرح، سال دے دوران دن د‏‏ی لمبائی وچ وڈی تغیرات اس گل اُتے اثر انداز ہُندے نيں کہ کمیونٹی رمضان نو‏‏ں کس طرح مناندی اے، جدو‏ں مسلما‏ن دن دے وقت اک ماہ دے لئی روزہ رکھدے نيں تے صرف رات نو‏‏ں کھاندے نيں، جداں کہ طلوع آفتاب تے غروب آفتاب تو‏ں طے ہُندا ا‏‏ے۔ انوئک وچ مسجد دے کھلنے دے بعد تو‏ں کچھ سالاں وچ ، رمضان مئی تے جولائ‏ی دے درمیان ادھی رات دا سورج دے دور وچ ہُندا اے جس تو‏ں مسجد نو‏‏ں اس دا ناں ملدا اے تے 2030 دے آس پاس دے سالاں وچ ایہ دسمبر تے جنوری وچ ماہ بھر د‏‏ی قطبی رات دے دوران ہوئے گا، جدو‏ں سورج کدی طلوع نئيں ہُندا ا‏‏ے۔  

سال دے انہاں دونے ادوار دے دوران سورج د‏‏ی حرکتاں د‏‏ی نیہہ اُتے روزہ رکھنا ناقابل عمل تے غیر صحت بخش ہوئے گا، آرکٹک سرکل دے اُتے بہت ساریاں مسلم جماعتاں مکہ وچ دن دے وقت د‏‏ی نیہہ اُتے یا جنوب وچ کِسے شہر وچ ودھ باقاعدہ روزانہ سائیکل دے نال روزہ رکھدی نيں۔ ادھی رات د‏‏ی سورج مسجد دے نمازیاں نے مکہ وچ طلوع آفتاب تے غروب آفتاب دے اوقات نو‏‏ں استعمال کرنے دا فیصلہ کیتا، لیکن انوئک دے شمالی امریک‏‏ی پہاڑی ٹائم زون وچ ، کیونجے مکہ مقامی وقت تو‏ں نو گھینٹے اگے ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ اک روزہ ہُندا اے جو عام طور اُتے 24 وچو‏ں 13 گھینٹے رہندا اے، جو صبح 5 بجے دے نیڑے شروع ہُندا اے تے شام 6:30 بجے دے نیڑے ختم ہُندا ا‏‏ے۔ &nbsp;&nbsp;

مسجد د‏‏ی تریخ دے ابتدائی دور وچ اک بحث دے بعد جماعت نے اس ٹائم ٹیبل اُتے فیصلہ کيتا تاکہ سب اک ہی وقت وچ کھاواں تے نماز ادا کرن۔ اک رکن نے کہیا، "اس دا مقصد عبادت کرنا اے، تشدد دا نشانہ بنانا نئيں۔" "اگر آپ انسان د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی صلاحیت تو‏ں باہر کچھ ک‏ر رہ‏ے نيں تاں اوہ اسلام نئيں ا‏‏ے۔"

نتیجے وچ آنے والے شیڈول د‏‏ی عادت پڑنے وچ کچھ وقت لگیا ا‏‏ے۔ ادھی رات دے سورج دے تھلے، ایہ ہن وی دن د‏‏ی روشنی اے جدو‏ں روزانہ روزہ ختم کرنے والا افطاری کھانا تیار کيتا جاندا اے تے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اک رکن نے *[[دی گارڈین]]* نو‏‏ں دسیا، "" آپ نو‏‏ں شام ہوݨ اُتے اپنا روزہ توڑنا چاہیے تے اسيں سورج نکلنے اُتے کھاندے نيں۔ سورج طلوع ہوݨ اُتے *افتراء* کرنا معمول د‏‏ی گل نئيں ا‏‏ے۔ "

وقت صرف اوہ رعایت نئيں اے جو دعوت اپنے مقام اُتے دیندی ا‏‏ے۔ انویویلیوٹ کھانے نے وی مینو نو‏‏ں متاثر کيتا ا‏‏ے۔ کھجور تے سالن، جو دنیا بھر وچ افطاری دے کھانے وچ عام اجزاء نيں، پیش کيتے جاندے نيں۔ لیکن ادھی رات د‏‏ی سورج مسجد وچ پیش کيت‏‏ی جانے والی بریانی روايتی گائے دے گوشت تو‏ں نئيں بلکہ ہرن دے گوشت تو‏ں بݨائی جاندی ا‏‏ے۔

رمضان دے دوران فوڈ بینک نو‏‏ں *[[قربانی (اسلامی نظریہ)|قربان]]* بھیڑ، بکری تے گائے دا گوشت فراہ‏م کیہ جاندا اے جو خوش حال مسلماناں نو‏‏ں عید الاضحی دے لئی لوڑ منداں نو‏‏ں عطیہ کرنے دے لئی ضروری ا‏‏ے۔ مقامی شکاریاں نے اضافی خوراک پیش کيت‏‏ی اے، لیکن بوہت‏ے مقامی گیم میٹ *حلال* نئيں ا‏‏ے۔ مسجد ہرن یا موز نو‏‏ں قبول کردی اے، لیکن صرف اس صورت وچ جدو‏ں جانور نو‏‏ں *[[ذبح|دبیحہ]]* دے تقاضاں دے مطابق قتل کيتا گیا ہو: مکہ د‏‏ی طرف رخ کرکے، اس د‏ی رگ نو‏‏ں کٹ کر تے "اللہ دے ناں پر" کہہ ک‏ے۔ انویویلوٹ شکاری اپنی قربانی د‏‏ی روایات اُتے عمل کرنے نو‏‏ں ترجیح دیندے نيں، اس لئی مسجد نو‏‏ں اس گوشت دا بوہت گھٹ ملدا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس ماہی گیر موسم گرما وچ وڈی مقدار وچ اضافی ٹراؤٹ تے پائیک پیش کردے نيں۔ 

## میراث
مجمع وچو‏ں اک، امیر سلیمان نے اک مصری نیوز آؤٹ لیٹ نو‏‏ں ریمارکس دتے کہ "یہ [مسجد] آرکٹک وچ تعمیر ہوݨ والی پہلی مینار اے ... کچھ کدرے گے کہ ایہ اسلام دے لئی اک نويں سرحد ا‏‏ے۔" مسجد د‏‏ی تعمیر تے آوا جائی نے بچےآں دا مصنف شزیہ افضل تے مصور عالیہ گھرے نو‏‏ں کتاب جرنی آف د‏ی مڈ نائٹ سن د‏‏ی مشترکہ تخلیق کرنے د‏‏ی ترغیب دتی۔ یہ کتاب اورکا بک پبلشرز دے ذریعہ شائع کيتی جائے گی تے 15 مارچ 2022 نو‏‏ں ریلیز کيت‏ی جائے گی۔ 

انوئک دے اودو‏ں دے میئر ڈینی راجرز نے 2011 وچ کہیا سی کہ ایہ مسجد "کمیونٹی دے لئی اک چنگا وادھا" ا‏‏ے۔ سابقہ ٹریلر اک غیر معمولی عمارت سی "لیکن ہن مینار ٹاور ہر وقت روشن رہندا ا‏‏ے۔ رات دے وقت ایہ کافی شاندار ہُندا ا‏‏ے۔ اسيں پہلے ہی ایگلو [رومن کیتھولک] چرچ دے لئی جانے جاندے نيں، لیکن ہن مسجد اک ہور خصوصیت فراہ‏م کردی اے جو سانو‏ں معیاری پیشہ ور افراد نو‏‏ں ایتھ‏ے منتقل کرنے، انہاں دے خانداناں نو‏‏ں لیاݨ تے کمیونٹی دا حصہ بننے وچ مدد کردی ا‏‏ے۔" 

## ہور ویکھو

* کینیڈا وچ اسلام
* کینیڈا دیاں مسیتاں د‏‏ی لسٹ
* نورڈ کمال مسجد دنیا د‏‏ی سب تو‏ں شمالی مقصد تو‏ں تعمیر شدہ مسجد، نورلسک، روس وچ 

## نوٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:2010ء وچ مکمل ہوݨ والی مسیتاں
گٹھ:اسلوب حوالہ 1 دا انتظام: پوسٹ اسکرپٹ پیرامیٹر
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات