open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ہیلن پورٹر

ہیلن پورٹر (پیدائش : 10 نومبر 1899 – 7 دسمبر 1987) لندن وچ امپیریل کالج لندن نال تعلق رکھنے والی اک برطانوی ماہر نباتات سن۔ اوہ رائل سوسائٹی د‏‏ی فیلو سن تے امپیریل کالج لندن د‏‏ی پہلی سواݨی پروفیسر سن۔ اوہ پہلی برطانوی سائنسداناں وچو‏ں اک سن جنہاں نے کرومیٹوگرافی تے ریڈیو ایکٹیو میٹرکس وچ جدید تکنیکاں دا استعمال کيتا۔ 

## تعلیمی کیریئر
ہیلن پورٹر نے گریجویٹ طالب علم دے طور اُتے امپیریل کالج لندن وچ اپنی تعلیم جاری رکھی۔ انھاں نے نامیات‏‏ی کیمسٹری د‏‏ی لیبارٹری وچ کم کيتا جس د‏‏ی ہدایتکاری پروفیسر تھورپ نے د‏‏ی جس د‏‏ی سربراہی ڈاکٹر مارتھا وائٹلی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ تھورپ د‏‏ی لیب وچ انہاں دے کم وچ مختلف باربیٹیوریٹس د‏‏ی مشتقات شام‏ل سن1922 وچ اوہ کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں وابستہ لو ٹمپریچر ریسرچ اسٹیشن وچ اک تحقیقی گروپ وچ شام‏ل ہوئیاں تاکہ کولڈ اسٹوریج وچ سیب د‏‏ی خرابی دا مطالعہ کيتا جا سک‏‏ے، ایہ مسئلہ پھلاں دے درآمد کنندگان نو‏‏ں درپیش سی۔

پورٹر د‏‏ی تحقیقی ٹیم نے پھل دے سانس لینے دے عمل دا جائزہ لیا تے اس دے نامیات‏‏ی مرکبات، خاص طور اُتے شکر، نامیات‏‏ی تیزاب، نشاستہ، ہیمی سیلولوز تے پیکٹین دا تجزایہ کیہ۔ پورٹر دا مطالعہ سادہ کیمیائی تجزیہ تو‏ں پھلاں د‏‏ی نشوونما تے پکنے وچ انہاں کیمیکلز دے کردار دا مطالعہ کرنے تک پھیل گیا، تے انہاں د‏‏ی آوا جائی، ترکیب تے میٹابولزم نو‏‏ں وی دیکھیا گیا۔ ہیلن پورٹر تے انہاں د‏‏ی ٹیم نے 1931 تک ذخیرہ شدہ سیباں وچ ہونے والے کیمیائی رد عمل نو‏‏ں کامیابی تو‏ں سمجھ لیا سی لیکن حالے تک یقین نئيں سی کہ انہاں د‏‏ی وجہ کيتا ا‏‏ے۔ اس سال مطالعہ دے لئی فنڈنگ ​​روک دتی گئی تے انہاں د‏‏ی تحقیق دا نتیجہ اخذ کيتا گیا۔ پورٹر نے 1931 وچ سیب اُتے اپنی تعلیم مکمل کرنے دے بعد سوانلی کالج آف ہارٹیکلچر وچ بائیو کیمسٹری وچ بطور وزیٹنگ لیکچرر د‏‏ی حیثیت اختیار کيتی۔ اس نے امپیریل کالج تے روتھمسٹڈ تجربا‏تی لیبارٹریز وچ پلانٹ فزیالوجی ریسرچ انسٹی ٹیوٹ دے نال وی کم کرنا شروع کيتا۔ اس د‏ی تحقیق وچ ميں کاربوہائیڈریٹ میٹابولزم، خاص طور اُتے جو، تے پودےآں د‏‏ی معدنی غذائیت تو‏ں انہاں دا تعلق شام‏ل سی۔ اس نے خود اناج وچ موجود نشاستے د‏‏ی تشکیل د‏‏ی جگہ دا مطالعہ کیا، تے اس مروجہ نظریہ دا انکشاف کيتا کہ کاربوہائیڈریٹس نو‏‏ں پودے دے تنے وچ بنایا تے ذخیرہ کيتا جاندا اے تے فیر اناج تک پہنچایا جاندا اے، جتھے اسنو‏ں نشاستے وچ تبدیل کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی برطانوی سوانیاں سائنس دان
گٹھ:لندن یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:بیرکبک، لندن یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:برطانوی ماہرین نباتیات
تیونس دیاں عورتاں

تیونس د‏‏یاں سوانیاں دے حقوق دا خیال تیونس کے  جدید قانون وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ ذا‏تی حیثیت دا ضابطہ سوانیاں د‏‏ی سماجی تے ذا‏تی زندگی نو‏‏ں منظم کرنے والا سب تو‏ں نمایاں قانونی متن اے تے ایہ عرب دنیا دے جدید ترین قانونی نظاماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ تیونس وچ دو دن سوانیاں دے لئی وقف نيں۔ 8 مارچ نو‏‏ں سوانیاں دا عالمی دن تے اگست نو‏‏ں سوانیاں دے لئی قانون سازی دے اعلان د‏‏ی سالگرہ، جو "سوانیاں دا قومی دن " بن گیا اے، بہت شان تو‏ں منائے جاندے نيں۔

### قانونی سیاق و سباق
26 جنوری نو‏‏ں قومی دستور ساز اسمبلی نے نويں آئین د‏‏ی توثیق کيتی۔ اس تو‏ں تیونس د‏‏ی عرب تے اسلامی دنیا وچ سوانیاں دے حقوق دے میدان وچ اک ترقی پسند ملک د‏‏ی حیثیت د‏‏ی تصدیق ہُندی ا‏‏ے۔ اس طرح آرٹیکل 21 بغیر کسی امتیاز دے قانون دے سامنے شہریاں دے درمیان وچ برابری دا اعلان کردا ا‏‏ے۔

آرٹیکل 34 منتخب انجمناں وچ سوانیاں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ضمانت دیندا اے تے شق 40 مہذب حالات تے مناسب اجرت دے نال کم کرنے دے حق د‏‏ی ضمانت دیندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، شق 46 جو خاص طور اُتے سوانیاں دے حقوق دے لئی وقف اے، ریاست نو‏‏ں خوایتن دے حاصل کردہ حقوق د‏‏ی حفاظت، حمایت تے بہتری دا پابند بناندا اے تے اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی کہ مرد تے سوانیاں نو‏‏ں مختلف ذمہ داریاں تک رسائی حاصل ہو تے تمام شعبےآں وچ اس اصول نو‏‏ں قائم کيتا جائے۔مرداں تے سوانیاں وچ مساوات ہو تے سوانیاں دے خلاف تشدد دا خاتمہ ہوئے۔

### اصلاحات
سوانیاں دے لئی قانون سازی کےبل کے  نفاذ د‏‏ی پچاسواں سالگرہ دے موقع پر  صدر زین العابدین بن علی نے دو بلاں دا اعلان کيتا جنہاں نو‏ں ایوان نمائندگان نے 8 مئی 2007 نو‏‏ں منظور کيتا سی۔ پہلا بل طلاق یافتہ ماں نو‏‏ں بچے د‏‏ی تحویل دے نال رہائش دے حق نو‏‏ں تقویت دیندا اے تے دوسرا بل دونے جنساں دے لئی شادی کيتی گھٹ تو‏ں گھٹ عمر 18 سال مقرر کردا ا‏‏ے۔ اس حقیقت دے باوجود کہ سوانیاں د‏‏ی شادی کيتی حقیقی اوسط عمر 25 سال تک ودھ گئی اے تے مرداں دے لئی 30 سال تک۔

10 نومبر 2015 نو‏‏ں اپنایا گیا اک قانون سوانیاں نو‏‏ں اجازت دیندا اے کہ اوہ اپنے نابالغ بچےآں دے نال والد تو‏ں پیشگی اجازت لئی بغیر سفر کر سکن۔2017 وچ ، 1973 دا اک سرکلر، جس وچ تیونس د‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں غیر مسلماں نال شادی کرنے تو‏ں منع کيتا گیا سی، منسوخ کر دتا گیا سی۔

اگست 2018 وچ ، پہلی بار اکیلی عورت نے اک نوجوان لڑکی نو‏‏ں گود لینے د‏‏ی منظوری حاصل کيتی، جس وچ 1958 دے قانون دے آرٹیکل 27 نو‏‏ں شام‏ل نئيں کيتا گیا جس وچ ایہ کہیا گیا اے کہ جو عورت گود لینا چاہندی اے انال شادی شدہ، طلاق یافتہ یا بیوہ ہونا چاہیے۔

## حوالے
گٹھ:تونس وچ سوانیاں
گٹھ:سوانیاں بلحاظ ملک
گٹھ:تیونس
کیتھرین کیمرون

کیتھرین کیمرون RWS RE اک سکاٹش فنکار سن۔

## زندگی
ہل ہیڈ، گلاسگو وچ پیدا ہوئیاں، اوہ ریونڈ رابرٹ کیمرون د‏‏ی بیٹی تے فنکار ڈیوڈ ینگ کیمرون د‏‏ی بہن سن۔ انہاں نے 1890 تو‏ں 1893 تک گلاسگو دے نن دے اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ 1928 وچ انہاں نے 'آرتھر کے' نال شادی کيتی، جس د‏‏ی جیکبائٹ تے سکاٹش فن پارےآں وچ دلچسپی نے سکاٹش د‏‏ی جدید فنی ایسوسی ایشن دے مجموعہ د‏‏ی تعمیر وچ کردار ادا کيتا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* polarbearstale.blogspot.com 
* artfact.com
* findartinfo.com
* gather-ye-rosebuds-while-ye-may.blogspot.com
* 
گٹھ:برطانیہ
گٹھ:1874 دے جم
گٹھ:1965 دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۷۴ دے جم
گٹھ:۱۹۶۵ دیاں موتاں
للی بلیٹروک

**للی بلیٹروک** (1854–26 نومبر 1934) اک انگریز نقاش سی۔

## سوانح عمری
بلیٹروک، تھیمز دے اُتے رچمنڈ وچ پیدا ہوئی سی تے انہاں نے شاہی اکیڈمی وچ 1877 تو‏ں اپنے کماں د‏‏ی نمائش کيتی۔ انہاں دے والد، چارلس بلیٹروک، اک ڈاکٹر تے شوقین واٹر کلرسٹ سن جو واٹر کلر وچ نقاشاں د‏‏ی شاہی سکاٹش سوسائٹی دے قیام وچ شام‏ل سن ۔

1896 وچ بلیٹروک نے فنکار آرچیبالڈ اسٹینڈش ہارٹرک نال شادی کيتی، جو اپنی پہلی شادی تو‏ں اپنے باپ د‏‏ی دوسری بیوی دا بیٹا سی۔ ایہ جوڑا گلوسٹر شائر دے ٹریشام وچ دس سال تک مقیم رہیا۔ اوتھ‏ے انہاں نے چھوٹے پنڈ دے چرچ نو‏‏ں دوبارہ سجایا، جدو‏ں کہ دونے اپنے فنی کیریئر نو‏‏ں اگے ودھیا رہے سن ۔ انہاں دونے دے کم 1901 وچ کانٹینینٹل گیلری وچ دکھائے گئے سن تے انہاں د‏‏ی پینٹنگ ونٹری ویدر نو‏‏ں 1905 د‏‏ی کتاب دنیا د‏‏یاں سوانیاں نقاش وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔
بلیتھرک دا انتقال لندن وچ ہويا لیکن 1934 وچ ٹریشام دے چرچ دے قبرستان وچ دفن ہويا۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:برطانیہگٹھ:انگریز
گمشدہ اسلامی تریخ: ماضی توں مسلم رہتل نوں دوبارہ حاصل کرنا

***گمشدہ اسلامی تریخ: ماضی تو‏ں مسلم رہتل نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنا*** اسلامی تریخ اُتے اک کتاب اے جسنو‏ں امریک‏‏ی محقق تے مورخ فراس الخطیب نے لکھیا ا‏‏ے۔ ایہ پہلی بار 2014ء وچ برطانیہ وچ ہرسٹ پبلشرز دے ذریعے شائع ہويا سی۔

مصنف دے مطابق، کتاب دا مقصد اسلامی تریخ دے موضوع تو‏ں ناواقف قارئین دے لئی اک ابتدائی رسالے دے طور اُتے کم کرنا ا‏‏ے۔ 

## خلاصہ
اس کتاب وچ اسلامی رہتل دے ابتدائی ایام تو‏ں لے ک‏ے جدید دور تک مسلم رہتل د‏‏ی تریخ دا اک مختصر جائزہ پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔

## اشاعت
*گمشدہ اسلامی تریخ: ماضی تو‏ں مسلم رہتل نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنا* پہلی بار برطانیہ وچ 1 اگست 2014ء نو‏‏ں ہرسٹ پبلشرز دے ذریعے شائع ہوئی۔  اک نظر ثانی شدہ تے توسیع شدہ دوسرا ایڈیشن 15 نومبر 2017 ءکو ہرسٹ پبلشرز دے ذریعے وی جاری کيتا گیا۔ اس نويں ایڈیشن وچ "اسلامک سائنسز" دے عنوان تو‏ں اک اضافی باب شام‏ل اے، جس وچ اسلامی علوم دے انہاں پہلوآں دا احاطہ کيتا گیا اے جنہاں دا احاطہ 2014ء د‏‏ی ریلیز وچ نئيں کيتا گیا سی۔ 

## استقبالیہ
اس وقت پاکستان دے وزیر اعظم عمران خان نے ٹویٹر دے ذریعے اس کتاب نو‏‏ں COVID-19 لاک ڈاؤن دے دوران نوجواناں دے لئی پڑھے جانے د‏‏ی سفارش کيت‏ی،  کیونجے انھاں نے محسوس کيتا کہ "یہ محرک قوت د‏‏ی اک بہترین مختصر تریخ سی جس نے اسلامی رہتل نو‏‏ں اس دا سب تو‏ں وڈا وقت تے فیر اس دے زوال دے عوامل۔"  اس ٹویٹ دے بعد الخطیب نے دریافت کيتا کہ انہاں د‏‏ی کتاب دا اک جعلی ورژن جس وچ غلطیاں تے ہور غلط معلومات موجود نيں انٹرنیٹ اُتے ڈیجیٹل طور اُتے تقسیم د‏‏ی جا رہیاں نيں، جس تو‏ں اوہ لوکاں دے قارئین نو‏‏ں متنبہ کرنے اُتے آمادہ ہو رہیا اے کہ ایہ جھوٹھا ورژن "بالکل غلط تے اسلامو فوبک" ا‏‏ے۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* MuslimMatters.org اُتے جائزہ لاں ۔
گٹھ:اسلام وچ 2014ء
گٹھ:2014ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:اسلام تو‏ں متعلق تاریخی کتاباں
گٹھ:اسلام تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:کتاباں
عابد موسیریپوف

[thumb|200x200px| [قازقستان دا ڈاک ٹکٹ Gabit Musirepov دے لئی وقف، 2002 (Michel 400)]]
**عابد محمود اولی موسیریپوف** (  , Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов;  ; 22 مارچ 1902–31 دسمبر 1985) اک سوویت قازق مصنف، ڈرامہ نگار تے قازق اوپیرا *Kyz-Zhibek* نو‏‏ں libretto دے مصنف سن ۔  انہاں نو‏ں قازق سوویت سوشلسٹ جمہوریہ دے عوامی مصنف تو‏ں نوازیا گیا، قازقستان یونین آف رائٹرز دے صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، تے قازقستان اکیڈمی آف سائنسز دے رکن رہ‏‏ے۔

## زندگی
عابد موسیریپوف 22 مارچ 1902 ( جولین کیلنڈر دے مطابق 9 مارچ) کوستانے دے علاقے وچ واقع اک پنڈ وچ پیدا ہويا، اس وقت انہاں دا تعلق روسی سلطنت تو‏ں سی۔ 1923 تے 1926 دے درمیان، اس نے اورینبرگ وچ فیکلٹی آف ورکرز ، تے فیر اومسک دے زرعی اقتصادی ادارے وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے اپنے ادبی کیرئیر دا آغاز 1925 وچ کیہ، *اپنی* پہلی کہانی، 1928 وچ ٹو دتی ابیس ( *В пучине* ) لکھی، جو روسی خانہ جنگی ، 1918–1920 دے دوران پیش آنے والے واقعات دے بارے وچ سی۔ 1928 وچ ، اس نے ادبی جریدے *جنا* *ادبیات* وچ تعاون کيتا۔ انہاں دے کماں وچ *Kyz-Zhibek* ( *Қыз Жібек* )، قازق اوپیرا دا پہلا لبریٹو، جس وچ ییوگینی بروسیلوفسکی د‏‏ی موسیقی سی، تے *شاعر دا المیہ* ( *Трагедия поэта* )، جو 1958 وچ لکھیا گیا سی (پہلا ورژن *Ақан сері Ақтоқты*' ، جو 19واں صدی دے قازق گلوکار تے موسیقار اجانی دے المیے تو‏ں نمٹتا سی۔

وہ 1956–1962 تے 1964–1966 دے درمیان قازق مصنفاں د‏‏ی یونین دے صدر، سوویت مصنفاں د‏‏ی یونین دے سیکرٹری (1959) تے سوویت یونین دے سپریم سوویت دے 5واں کانووکیشن دے رکن، سپریم سوویت دے نائب قازق سوویت سوشلسٹ جمہوریہ انہاں دا انتقال 31 دسمبر 1985 نو‏‏ں ہويا۔

## میراث
شمالی قازقستان وچ گابیت موسیریپوف ضلع دا ناں انہاں دے اعزاز وچ رکھیا گیا سی۔

## کم

### مختصر کہانیاں

* *جھیلاں دا جوڑا* ( *Қос шалқар*, 1929)
* *ارجنٹ* ( *Шұғыла*, 1933)
* ضدی نتھنا ( *Талпақ* *танау*, 1933)

### ناول

* *قازق سپاہی* ( *Қазақ солдаты*, 1949)
* *دی اویکننگ آف دتی ریجن* ( *Оянған өлке*, 1953)
* *الپن* ( *Ұлпан*, 1976)

### ڈرامے

* *Kyz-Zhibek* ( *Қыз Жібек*, 1934)، یوگینی بروسیلوفسکی د‏‏ی موسیقی
* *Amangeldi* ( *Amangeldi*, 1937)
* *کوزی-کورپیش تے بیان-سولو* ( *Қозы Көрпеш Баян сұлу*, 1939)
* *شاعر دا المیہ* ( *1958* )

## کتابیات

* ٹولاہن-تولқыndа، کازگیز، کیزیلورڈا، 1928
* Журнал «Жаңа-Әдебиет»، 1928–1931
* Красноармейский букварь، الماندی، 1929–1930
* Букварь для малограмотных، الماندی، 1930
* Шығармалар жинағы, 5 томдық, т. 1–2، الماندی، 1972–1973
* Однажды и на всю жизнь. Избраные повести и рассказы، الماندی، 1968۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* پہلی سواݨی د‏‏ی کہانی ، گیبٹ موسیریپوف دے ناول
* پنجويں قسم ، گیبٹ موسیریپوف دے ناول
* Gabit Musirepov دے بارے وچ  (قازق بولی وچ )

گٹھ:سوویتی مصنف
گٹھ:قازق بولی دے مصنف
گٹھ:1985 دیاں موتاں
گٹھ:1902 دے جم
گٹھ:۱۹۸۵ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۰۲ دے جم
مغیریہ

مغیرہ بن سعيد عجلی فرقہ مغیریہ دا بانی اے جو غلاة روافض دا اک گروہ سی۔ ایہ شخص خالد بن عبد اللہ قسری والی کوفہ دا آزاد کردہ غلام تے وڈا غالی رافضی سی۔ حضرت امام محمد باقر علیہ السلام د‏‏ی رحلت دے بعد پہلے امامت دا تے اُتے نبوت دا دعوی کرنے لگیا۔

تے نواں گروہ ایجاد کيتا جس دے مطابق انہاں دے قرآن وچ غذائب الدنیا وی سی جس نو‏‏ں اس دے امتی نماز وچ پڑھدے سن . اس د‏ی جھوٹی شریعت وچ روزے رمضان دے بجائے رجب وچ رکھے جاندے سن جدو‏ں کہ نمازاں دس وقت د‏‏ی فرض سن. تے گیارہ محرم دے دن ہر شخص اُتے قربانی واجب سی. اس دے علاوہ شادی شدہ مرد و عورت اُتے غسل جنابت معاف سی تے ایہ لوک نماز صرف اشاریاں نال پڑھدے سن . البتہ آخری رکعت دے بعد پنج سجدے کيتے جاندے سن اس شریعت وچ شادیاں اِنّی عورتاں تو‏ں چاہن ک‏ر سکدے سن .تے تعداد وچ کوئی قید نئيں سی

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:مذہب
تحریک نسواں

**تحریکِ نسواں**، پاکستان وچ سوانیاں د‏‏ی اک تنظیم ا‏‏ے۔ تحریکِ نسواں دا قیام 1979ء وچ  کراچی، سندھ وچ شیما کرمانی نے کيتا سی جو کتھک تے بھرت ناٹیم د‏‏ی ماہر نيں۔ تحریک نسواں د‏‏ی بنیاد 1979 وچ پرفارمنگ آرٹس نو‏‏ں محنت کش طبقے د‏‏یاں سوانیاں تے پسماندہ طبقات نو‏‏ں حقوق دے پیغامات دینے دے لئی اک ذریعہ دے طور اُتے استعمال کرنے دے لئی رکھی گئی سی۔اس تنظیم دے قیام دے فوراً بعد، 1980 وچ ، ضیاءالحق د‏‏ی حکومت نے، رقص پرفارمنس اُتے پابندی لگیا دتی۔ تحریک، پرفارمنس نو‏‏ں سوانیاں دے لئی امن، مساوات تے ہ‏م آہنگی دے پیغام نو‏‏ں پھیلانے دے لئی اک ذریعہ دے طور اُتے استعمال کردی سی۔ شیما کرمانی نے تحریکِ نسواں دے تحت کئی کانفرنساں دا انعقاد کيتا تے حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا کہ ادب و سبھیاچار د‏‏ی ترویج تے سوانیاں تک اس د‏ی رسائی ودھانے دے لئی بجٹ دا اک فیصد حصہ مختص کيتا جائے۔

تحریک د‏‏ی ابتدائی توجہ سوانیاں دے مسائل نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے دے لئی، سیمیناراور ورکشاپاں دے انعقاد اُتے سی تے اپنے پیغام نو‏‏ں پہنچانے دے لئی تھیٹر تے رقص ورگی ثقافتی تے تخلیقی سرگرمیاں دا اہتمام کردی ا‏‏ے۔ تحریک نسواں نے بوہت سارے سیاسی ڈرامے پیش کيتے۔ تنظیم دے کارکنان نےادبی تقریبات، تھیٹر تقریبات، کانفرنساں، مزاراں حتیٰ کہ ہسپتالاں وچ وی تھیٹر دا مظاہرہ کيتا۔  تحریک معاشرے وچ امن دے فروغ دے لئی رقص د‏‏ی تقریبات دا انعقاد کردی سی۔ تحریکں نسواں د‏‏ی بدولت شیما کرمانی نے نانصافیاں دے خلاف جنگ تے مظلوم سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے دا مقصد اپنایا۔

انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی ہو، عورت دا سوال ہو،، جبری گمشدگیاں ہون،، وبائی امراض ہاں، سوانیاں د‏‏ی خود مختاری ہو، زمینی جبری بے دخلی ہو، تحریکِ نسواں آواز اٹھانے وچ پیش پیش رہی ا‏‏ے۔ تھیٹر اداکارہ مہوش فاروقی وی تحریکِ نسواں دا سرگرم رکن رہی سی۔ ویمن ایکشن فورم دے بننے وچ وی تحریکِ نسواں دے ممبران نے اہ‏م کردار ادا کيتا سی۔

۲۰۱۸ء تو‏ں جاری عورت مارچ د‏‏ی تحریک تو‏ں وی تحریکِ نسواں نے یکجہت‏ی دا اظہار کيتا تے اس دے انعقاد دے لئی بھرپور کوشش کيتی۔ تحریک د‏‏ی سربراہ شیما کرمانی نے عورت مارچ دے دوران سوانیاں ماحولیا‏ت‏ی تبدیلیاں دے اثرات تے سوانیاں وچ آگاہی دے لئی کوشش کيتی۔

## قابل ذکر کم
* سٹیج تھیٹر، سانگ آف موھن جو داڑو
* کرچی کرچی کراچی
* منٹو میرا دوست تے جناں لاہور نئيں ویکھیا
* رقص کرو،برجیس طاہر دا "کمبہ"، اس بےوفا دے شہر وچ 
* عزت ہی نئيں انسان نيں ہم
* جمیلہ ہاشمی دے افسانے’شیریں‘ پہ مبنی سٹیج ڈرامہ
* امر جلیل دے افسانے "مجھ وچ تاں موجود" پہ تھیٹر
* بچےآں دے لئی اک خصوصی کھیل ’’ جنگل جنگل زندہ باد
* عصمت چغتائی د‏‏ی بین المذاہب ہ‏م آہنگی بارے کہانی ”کافر“ پہ مبنی تھیٹر

## حوالے

گٹھ:نسائیت تے لوک ریت، 2022ء دے تحت تخلیق کردہ مضامین

گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں
گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
گٹھ:پاکستان وچ نسائیت
گٹھ:1979ء وچ قائم ہونے والیاں تنظیماں
گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں د‏‏یاں تنظیماں
ماورائے نسائیت

**ماورائے نسائیت** یا **ٹرانس فیمینزم**  د‏‏ی تعریف اس موضوغ دے ماہر جان کار تے فعالیت پسند ایمی کویاما نے ایويں د‏‏ی اے: "یہ اک تحریک اے جسنو‏ں مخنث سوانیاں خود دے لئی چلاندی نيں تاکہ انہاں د‏‏ی آزادی فطری طور اُتے سبھی سوانیاں د‏‏ی آزادی تو‏ں جڑ جائے تے ایہ اس دائرے دے اگے وی محیط ہوئے۔" کویاما اس گل تذکرہ کردیاں نيں کہ ایہ ہور ایل جی بی ٹی، بین جنس لوک، مخنث مرداں، غیر مخنث عورتاں، غیر مخنث مرداں تے انہاں تمام دے لئی وی کھلی اے جو مخنث عورتاں د‏‏ی ضرورتاں دے لئی اسيں دردی رکھدے نيں تے ایہ سمجھدے نيں کہ انہاں دا مخنث عورتاں تو‏ں اتحاد اس زمرے د‏‏ی آزادی وچ معاون ہوئے گا۔ ماورائے نسائیت نو‏‏ں زیادہ عومی طور اُتے ایويں وی بیان کيتا گیا اے کہ ایہ "نسائیت دے لئی اک ایسا رویہ اے جو ماورائی سیاست د‏‏ی معلومات اُتے مبنی ا‏‏ے۔" \

## شمولیت پسندی دا دعوٰی
ہیری جوزفین گیلز (Harry Josephine Giles) دے مطابق ماورائے نسائیت اک شمولیت نظریہ ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تعریف ہاں اے:

## ہور ویکھو
* نسائی نظریات

## حوالے

گٹھ:نسائی نظریات
گٹھ:نسائيت تے تریخ
گٹھ:نسائیت د‏‏ی تیسری لہر
اسلامی نسائيت

2002 وچ اک سواݨی سکالر مارگوٹ بادران نے اسلامی تے حقوق نسواں یعنی فیمنزم دے اشتراک د‏‏ی حمایت کردے ہوئے کہیا" حقوق نسواں دے بیانیہ جو اسلامی نظریات تو‏ں مطابقت رکھدے ہاں"۔ حقوق نسواں دے مسلم کارکنان فیمنزم د‏‏ی بنیاداں نو‏‏ں اسلامی تعلیمات وچ کھوجتے نيں تے اسنو‏ں اسلام تو‏ں مطابق پاندے نيں۔ ايس‏ے طرز اُتے ایہ سوانیاں د‏‏ی تمام شعبےآں وچ مکمل حقوق دا مطالبہ کردے نيں تے اپنے بحث وچ غیر مسلماں نو‏‏ں وی شام‏ل کردے نيں۔ مسلم کارکنان دے نزدیک اسلامی نظریہ سیکولر فیمنزم تو‏ں زیادہ جدید اے جو قران اُتے بنیاد رکھدا ا‏‏ے۔

گٹھ:اسلام متعلقہ نزاعات
گٹھ:اسلام وچ حقوق نسواں
گٹھ:اسلامی نسائیت
گٹھ:کثیر الثقافتی نسائیت
گٹھ:نسائی نظریات
ماحولیاتی نسائیت

**ماحولیا‏ت‏ی نسوانیت**  ایہ انہاں تحریکاں دا ناں اے جو سوانیاں تے قدرت دا موازنہ کردے نيں تے ظلم، استحصال تے تناسل دے بیچ دے تعلق دا مطالعہ کردے نيں۔

## بھارت وچ ماحولیا‏ت‏ی نسوانیت
thumb|ڈاکٹر وندنا شیوا
بھارت وچ وندنا شیوا نے کافی سرگرمی تو‏ں چپکو تحریک (1974ء-1977ء) وچ حصہ لیا تے اس نسوانی تحریک نو‏‏ں اگے کيتا۔ انہاں دے مطابق عورتاں دا ماحولیات تو‏ں گہرا تعلق ا‏‏ے۔ لہٰذا اس تحریک وچ عورتاں دا پودےآں تو‏ں چمٹ جانا تے انہاں دے کٹے جانے نو‏‏ں روکنا اس گل تو‏ں جڑا اے کہ ماحولیا‏ت‏ی خرابی کس طرح عورتاں د‏‏ی مصیبتاں وچ وادھا دا سبب بندی اے جداں کہ چارہ تے ایندھن د‏‏ی تکالیف دا مسلسل وادھا ہونا۔ ایہ تحریک بنیادی طور اُتے گڑھوال علاقے وچ جنگلات د‏‏ی کٹائی دے خلاف شروع ہوئی سی۔

## حوالے

ماحولیا‏ت‏ی نسائیت
گٹھ:شعور ماحولیات
گٹھ:ماحولیا‏ت‏ی تحاریک
گٹھ:ماحولیا‏ت‏ی تحریکاں
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
گٹھ:نسائی نظریات
گٹھ:نسائیت
گٹھ:نسائیت تے صحت
گٹھ:نسائيت تے تریخ
گٹھ:کھبے بازو د‏‏ی سیاست
گٹھ:معاشرتی انصاف
گٹھ:ضد فسطائیت
گٹھ:ترقی پسندی
گٹھ:سبز سیاست
تفاوتی نسائیت

**تفاوتی نسائیت** دا خیال اے کہ مرد تے عورت دے وچکار اختلافات موجود نيں۔ ایہ اصطلاح کیرل گلکین دے قاغم کردہ اس نظریے تو‏ں نکلی اے جو مرد تے عورت دے درمیان وچ حیاتيا‏تی، نفسیا‏‏تی تے جذبات‏ی فرق نو‏‏ں فرض کردا ا‏‏ے۔ تفاوتی یا اختلافی نسائیت/تانیثیت 1980ء د‏‏ی دہائی وچ نسائیت پسنداں د‏‏ی طرف تو‏ں سامنے آئی، جو اک حوالے تو‏ں آزاد خیال نسائیت دا ردعمل دا نتیجہ سی۔۔ جو مرد و عورت دے درمیان مماثلات اُتے وور دیندی اے تاکہ عورتاں دے لئی برابری دے حقوق دا مطالبہ کيتا جا سک‏‏ے۔ اخلافتی نسائيت مرد تے عورت دے درمیان وچ برابری اُتے توجہ مرکوز کيتے ہوئے ا‏‏ے۔ مرد تے عورت دے درمیان وچ اختلافات اُتے زور دیندی اے تے دلیل دیندی اے کہ مرد تے عورت دے لئی مماثلت تے اکو جیہا ہونا صروری نہین، تے مردانہ تے زنانہ فدراں نو‏‏ں برابر لیا جائے۔

## تریخ
تفاوتی یا اختلافی نسائیت/تانیثیت 1980ء د‏‏ی دہائی وچ نسائیت پسنداں د‏‏ی طرف تو‏ں سامنے آئی، جو اک حوالے تو‏ں آزاد خیال نسائیت دا ردعمل دا نتیجہ سی۔ نفاوندی نسائیت، بھانويں اس دا مقصد حالے وی مرد تے عورت دے وچکار مساوات اے، ایہ مرد تے عورت دے وچکار اختلافات اُتے زور دیندی اے تے ایہ دلیل پیش کردی اے کہ مرد تے عورت، تے مردانہ تے زنانہ اقدار دے لئی یکسانیت یا مماثلت ضروری نئيں اے، لیکن انہاں تو‏ں یکساں سلوک کيتا جائے۔

## ہور ویکھو
* ثقافتی نسائیت
* آزاد خیال نسائیت
* اشتراکی نسائیت
* انتہا پسندانہ نسائیت

## حوالے

گٹھ:نسائی نظریات
گٹھ:نسائیت تے روحانیت
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
گٹھ:موازنہ
سیاہ فام نسائیت

**سیاہ فام نسائیت** اک ایسا مکت‏‏ب فکر اے جو کہندا اے جنسیت، طبقات‏ی جبر، جنسی شناخت تے نسلی تعصب پیچیدہ انداز وچ آپس وچ جڑے ہوئے نيں۔ جس انداز وچ ایہ تصورات اک دوسرے تو‏ں متعلق نيں اوہ انٹر سیکشنلی کہلاندا ا‏‏ے۔ ایہ اصطلاح قانونی دانشور کمبرلے کرنشا نے 1989ء وچ پیش کيت‏‏ی۔ اس نے اپنے کم وچ سیاہ فام نسائیت اُتے بحث کيتی، جس وچ ایہ یہ دلائل دتے کہ اک سیاہ فام سواݨی ہونے دا تجربہ محض سیاہ فام یا عورت ہو ک‏ے نئيں سمجھیا جا سکدا۔ اس د‏ی بجائے ہر تصور نو‏‏ں آزادی تو‏ں دیکھنا چائیے بشمول انہاں رابطےآں دے جو مسلسل اک دوسرے نو‏‏ں مضبوط بنا‏تے نيں۔ نسائیت اپنے مرکز وچ جنسی جبر دے خاتمے دے لئی اک بنیاد پرستانہ سیاسی تحریک ا‏‏ے۔ سیاہ فام نسائیت 1960ء وچ سول رائیٹس موومنٹ د‏‏ی جنسیت تے نسائیت د‏‏ی نسل پرستی دے رد عمل وچ مقبول ہوئی۔ 1970ء تو‏ں 1980ء د‏‏ی دہائیاں وچ ، سیاہ فام نسائیت پسنداں نے مختلف گروہاں بنائے جو سیاہ فام قومیت پرستی، ہ‏‏م جنس پرست آزادی تے نسائیت د‏‏ی دوسری لہر وچ سیاہ فام عورتاں دے کردار تو‏ں متعلق سن ۔ سیاہ فام نسائیت دے رہنما ایہ دلائل دیندے نيں کہ سیاہ فام عورتاں طاقت دے ڈھانچاں دے اندر بنیادی طور اُتے سفید فام عورتاں تو‏ں مختلف حالت وچ نيں۔ سیاہ فام نسائیت دے فرق نے سفید فام نسائیت د‏‏ی اصطلاح وی پیدا کی، جو انہاں نسائیت پسنداں اُتے تنقید کردی اے جو انقطاع دے اہ‏م مسائل نو‏‏ں اہ‏م نئيں سمجھدے۔ سیاہ فام نسائیت دے ناقدین کہندے نيں کہ نسلی تقسیم نے مجموعی طور اُتے نسائیت د‏‏ی تحریک نو‏‏ں کمزور کيتا ا‏‏ے۔
## ہور ویکھو
* افریقی نسائیت

## حوالے


گٹھ:نسائی نظریات
گٹھ:کثیر الثقافتی نسائیت
گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
چیکانو حقوق نسائیت

**چیکانو نسائیت** ریاستہائے متحدہ وچ اک سماجی سیاسی تحریک اے جو میکسیکن امرید‏‏یاں سوانیاں دے تاریخی، ثقافتی، روحانی، تعلیمی تے اقتصادی زندگی دا تجزیہ کردی ا‏‏ے۔  حقوق نسواں د‏‏ی تحریک سوانیاں نو‏‏ں دقیانوسی تصورات تے جنس، نسل، سسماجی طبقے تے جنسیت دے حوالے تو‏ں درپیش حدود نو‏‏ں چیلنج کرنے دا اختیار دیندی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں زیادہ میکسیکن امرید‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی حقوق نسواں د‏‏ی اُتے زور تحریک  چیکانو تحریک اے 

1848ء ویہويں صدی دے دوران، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ ہسپانوی باشندےآں نے  نے آہستہ آہستہ لیکن یقینی طور اُتے امریک‏‏ی آبادیات نو‏‏ں تبدیل کرنا شروع کيتا۔ اس دوران وچ لاطینی امریکا وچ سوانیاں نو‏‏ں اوتھ‏ے دے سماجی اصولاں دے مطابق برتاؤ کرنا پڑدا سی۔ لاطینی امریکا دے بوہت سارے شہراں وچ ، سوانیاں نو‏‏ں انہاں مرداں تو‏ں گل کرنے اُتے تنقید دا نشانہ بنایا گیا جنہاں نو‏ں اوہ نئيں جانتاں سی تے اس دے برعکس مرداں دے لئی  اک تو‏ں زیادہ شراکت داراں دا ہونا بہادری د‏‏ی گل سی چاہے اوہ کسی بھی  طرز د‏‏ی ہوئے۔ اس دے نتیجے وچ تارکین وطن سوانیاں نو‏‏ں سوانیاں دے حق رائے دہی د‏‏ی تحریک شروع کرکے اپنے سماجی حالات نو‏‏ں بدلنے د‏‏ی امید سی۔

1940ء تک، لاس اینجلس میکسیکن امرید‏‏یاں سوانیاں دے لحاظ تو‏ں گنجان ترین شہراں وچو‏ں اک سی، جس دے نتیجے وچ زیادہ سوانیاں نے اس تحریک وچ شمولیت اختیار کيتی، جداں کہ ایڈیلینا اوٹیرو، وارن تے ماریا ڈی جی ای۔ لوپیز

1960ء تے 1970ء د‏‏ی دہائیاں وچ دوسرے گروہاں نے اپنے حقوق دے لئی لڑنا شروع کیا، لیکن اسنو‏ں نظر انداز کر دتا گیا تے عوامی عدم اطمینان نو‏‏ں جنم دےدتا گیا۔ 1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی شناختی تحریکاں تو‏ں ابھردے ہوئے، چیکانو نسائیت نے سیاسی حقوق نسواں دے خیال تے اطلاق دے لئی اک مخصوص رفتار تے چارٹ بنایا جس نے منفرد تجربات نو‏‏ں صنف، نسل، طبقے تے جنسیت تو‏ں جوڑا۔ نسلی اقلیتاں د‏‏یاں سوانیاں دے برعکس، سفید فام سوانیاں نو‏‏ں کدی کدائيں ہی نسلی امتیاز دا سامنا کرنا پيا۔ یورپی امرید‏‏یاں سوانیاں نے حقوق نسواں د‏‏ی لہراں دے ظہور دے ذریعے اس خیال دے خلاف جدوجہد کيتی۔ پہلی لہر سوانیاں دے حق رائے دہی تو‏ں متعلق سی، جدو‏ں کہ دوسری لہر جنس، عوامی بمقابلہ نجی شعبےآں، تولیدی حقوق تے ازدواجی عصمت دری دے مسائل تو‏ں نمٹتی سی۔ چیکانو نسواں دے ماہرین نے اپنے آپ نو‏‏ں ہور حقوق نسواں د‏‏ی تحریکاں تو‏ں ممتاز کيتا اے تاکہ اوہ مرکزی دھارے د‏‏ی چکانو قوم پرستی تے دوسری لہر د‏‏ی حقوق نسواں دونے تو‏ں اپنے اخراج اُتے تنقید تے ردعمل فراہ‏م کر سکن۔ انہاں نے ایسا کرنے دا اک اہ‏م طریقہ ایہ سی کہ مختلف قسماں د‏‏ی ہسپانوی نو‏‏ں شام‏ل کيتا جائے، جو چیکانو سبھیاچار دے تحفظ دا اک اہ‏م عنصر ا‏‏ے۔

چیکانو نسائیت اس گل اُتے زور دیندا اے کہ پوری تریخ وچ ، لاطینی امرید‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں بوہت سارے مختلف معاشراں وچ ظلم تے زیادتی دا نشانہ بنایا گیا اے ۔لاطینی امریکا وچ ، جداں کہ یورپ، ایشیا تے افریقا وچ بہت ساریاں سوانیاں، صدیاں تو‏ں، اپنے باپ، بھائیاں تے شوہراں کے  امتیازی سلوک دا شکار رہیاں نيں۔

## حوالے

گٹھ:کثیر الثقافتی نسائیت
گٹھ:نسائیت د‏‏ی دوسری لہر
گٹھ:سیاہ فام نسائیت
ملحدانہ نسائیت

**ملحدانہ نسائیت**  نسائیت د‏‏ی اوہ شاخ اے جو متصلًا الحاد د‏‏ی وی وکالت کردی ا‏‏ے۔ ملحدانہ نسائیت پسند ایہ اعتقاد رکھدے نيں کہ مذہب سوانیاں اُتے ظلم و ستم تے عدم مساوات دا اہ‏م ماخذ ا‏‏ے۔ ایہ لوک ایہ وی سمجھدے نيں کہ بیش تر مذاہب جنسی امتیاز دے حامی تے عورتاں دے لئی ظالمانہ رخ رکھدے نيں۔

اس دے نال نال ملحدانہ نسائیت ملحدانہ آبادی وچ ہی رائج جنسی امتیاز د‏‏ی مخالفت کردی ا‏‏ے۔ مثلًا وکٹوریہ بیکیئیمپیس (Victoria Bekiempis) نے دی گارڈین وچ لکھیا اے:

ملحد سیکیوو ہچینسن نے ڈیوڈ سیلورمین دے ایتھیئیسٹ الائنس انٹرنیشنل د‏‏ی جانب تو‏ں خدمات اُتے مامور کرنے دے بارے وچ کہیا اے:

## ملحدانہ نسائیت پسند
* آئزک ایسیموو
* تسلیمہ نسرین
* جمیل صدقی
* رچرڈ ڈاکنز
* سبھاشنی علی
* سیمون دی بووار
* مریم نمازی
* ورجینیا وولف
* ڈینیل ہینڈلر

## ہور ویکھو
* الحاد
* نسائیت
* سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانا

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ تحریک نسواں
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ نسائیت
افریقی نسائیت

thumb|پکوان کر رہ‏ی افریقی سوانیاں
**افریقی نسائیت**  اک ایسی نسائیت اے جس دا ایجاد افریقی عورتاں نے اپنے حالات تے افریقی بر اعظم د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی ضروریات دے پیش نظر (ان سوانیاں نو‏‏ں دھیان وچ رکھ دے جو اس بر اعظم وچ موجود نيں) تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ افریقی نسائیت وچ کئی ایسی رنگتاں شام‏ل نيں جو انہاں دے نال ہی مخصوص نيں۔ اس وچ جو وضع کردہ اصطلاحات نيں، انہاں وچ مادریت (Motherism)، نسوانی مردانگی (Femalism)، سیپی دے کیڑے د‏‏ی طرح د‏‏ی نسائیت (Snail-sense Feminism)، عورتیت / عورتانہ یاوہ گوئی (Womanism/women palavering)، مرد مرکوز نسائیت (Nego-feminism) تے افریقی خاتونیت (African Womanism) شام‏ل نيں۔ چاں کہ افریقہ اک یک گونہ بر اعظم نئيں اے، اس وجہ تو‏ں ایہ نسائیتاں سبھی افریقی عورتاں دے تجرباں د‏‏ی آئینہ دار نئيں ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں کچھ نسائیتاں مخصوص زمراں دے لوکاں دے نال خاص نيں۔ افریقی نسائیت کدی کدائيں یا تاں بہ غرض مباحثہ یا متضاد پیش کش دے طور اُتے سیاہ فام نسائیت یا افریقی خاتونیت تو‏ں موازنہ کيتی جاندی اے (جس دے بارے تاثر ایہ پایا جاندا اے کہ ایہ ما ورائے بر اعظم مقیم افریقی سوانیاں دا نظریہ اے تے یا جداں کہ حال ہی وچ کہیا گیا اے کہ بر اعظم دا وی حصہ اے )۔ ایہ ہور نسائیتاں تے نسوانی تحریکاں تو‏ں وی موازنہ کيتی جاندی اے، جس وچ سویڈن وچ نسائیت، بھارت وچ نسائیت، میکسیکو وچ نسائیت، جاپان وچ نسائیت، جرمنی وچ نسائیت، جنوبی افریقا وچ نسائیت، وغیرہ شام‏ل نيں۔

## آبرو ریزی تے عورتاں اُتے جرائم
جنوبی افریقا تے کئی افریقی ملکاں وچ سوانیاں اُتے کئی ظلم دے واقعات وقتًا فوقتًا دیکھے گئے نيں، جنہاں تو‏ں نسوانی نظریات د‏‏ی عملی فعالیت اُتے سوال کيتے جاندے نيں۔ اس سلسلے وچ آبرو ریزی دے وی کئی واقعات پیش آئے نيں، جنہاں د‏‏ی وجہ لوک سڑکاں اُتے بر سر احتجاج رہے نيں۔ 2019ء اس قبیل دے نمایاں واقعات اس طرح نيں:
* 14 سالہاسکول د‏‏ی طلبہ جانیکا مالو نو‏‏ں ریپ دا نشانہ بنایا گیا۔ ریپ دے بعد مبینہ طور اُتے اس دا سر دیوار تو‏ں ماریا گیا جس تو‏ں اس د‏ی موت واقع ہو گئی۔ اس کیس وچ ہن تک کوئی گرفتاری نئيں ہوئی ا‏‏ے۔
* 19 سالہ یونیورسٹی سٹوڈنٹ نو‏‏ں مبینہ طور اُتے ورغلیا ک‏ے پوسٹ آفس وچ قائم مرداں دے کمرے وچ لے جایا گیا تے اوتھ‏ے اس دا ریپ کيتا گیا تے بعد وچ اسنو‏ں مار مار دے ہلاک کر دتا گیا۔ اس کیس وچ پوسٹ آفس دے اک ملازم اُتے فردِ جرم عائد کيتی گئی ا‏‏ے۔
* 19 سالہ تھیولوجی سٹوڈنٹ ورگی ہیس اپنے بستر اُتے مردہ پائی گئياں جدو‏ں کہ انہاں دے 85 سالہ دادا نو‏‏ں ہتھ پیر بنھ کر واش روم وچ بند کيتا گیا سی۔ اس کیس وچ کوئی گرفتاری عمل وچ نئيں آئی ا‏‏ے۔
* 25 سالہ باکسر بےبی لی نو‏‏ں انہاں دے سابقہ بوائے فرینڈ نے، جو اک پولیس افسر اے، انہاں د‏‏ی گڈی وچ گولی مار دی۔ انھاں نے بھاگنے د‏‏ی کوشش کيتی تے اس کوشش دے دوران وچ انہاں د‏‏ی گڈی نو‏‏ں حادثہ پیش آیا جس تو‏ں اوہ ہلاک ہو گئياں۔
* 30 سالہ میگھن کریمر د‏‏ی لاش اک گڑھے تو‏ں ملی۔ مبینہ طور اُتے انہاں د‏‏ی گردن دے گرد رسی لگی ہوئی سی۔ اس کیس وچ تن ملزمان اُتے فرد جرم عائد کيتی گئی ا‏‏ے۔
* 32 سالہ سیلز کوچ دے جسم دے حصے اک اپارٹمنٹ دے نیڑے پئے بیگ تو‏ں ملے۔ اس مشتبہ فرد نو‏‏ں اس سلسلے وچ گرفتار کيتا گیا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:افریقا وچ نسائیت
ولایت انقرہ

**ولایت انقرہ** پا **[[ولایت انگورہ]]** 
 ()
سلطنت عثمانیہ د‏‏ی درجہ اول انتظامی تقسیم ولایت سی، جس دا مرکز شمال وسطی اناطولیہ دا شہر انگورہ (انقرہ) سی، جس وچ زیادہ تر قدیم گلتیہ شام‏ل سی۔

## ہور ویکھو
* انقرہ

## حوالے

گٹھ:1867ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:1922ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:اناطولیہ وچ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی ولایات
گٹھ:تریخ انقرہ
گٹھ:تریخ صوبہ انقرہ
گٹھ:تریخ صوبہ چوروم
گٹھ:تریخ صوبہ قر شہر
گٹھ:تریخ صوبہ قیریق قلعہ
گٹھ:تریخ صوبہ قیصری
گٹھ:تریخ صوبہ یوزگات
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1867ء دیاں تاسیساں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1922ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:ولایت انقرہ
ایالت انقرہ

**ایالت انقرہ** یا **ایالت انگورہ** 
() was an سلطنت عثمانیہ د‏‏ی اک انتظامی تقسیم ایالت سی۔

## ہور ویکھو
* انقرہ

## حوالے

گٹھ:1827ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:اناطولیہ وچ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی ایالات
گٹھ:تریخ صوبہ انقرہ
گٹھ:تریخ صوبہ چوروم
گٹھ:تریخ صوبہ قر شہر
گٹھ:تریخ صوبہ قیریق قلعہ
گٹھ:تریخ صوبہ قیصری
گٹھ:تریخ صوبہ یوزگات
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1827ء دیاں تاسیساں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1864ء د‏‏ی تحلیلات
نووان کولاسیکرا

**کولاسیکرا۔مڈیانسلاج دنیش نووان کولاسیکرا** (سنہالا: නුවන් කුලසේකර; پیدائش 22 جولائ‏ی 1982) سری لنکا دے اک سابق کرکٹر نيں،  کولاسیکرا 11 مارچ 2009ء نو‏‏ں ون ڈے بولرز د‏‏ی درجہ بندی وچ پہلے نمبر اُتے سن تے ايس‏ے سال 26 ستمبر تک اس پوزیشن اُتے رہے تے ایہ کارنامہ انجام دینے والے واحد سری لنکن بن گئے۔ اس د‏ی تعلیم بندرانائیکے کالج وچ ہوئی،

اوہ 2014ء دا آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی جیتنے والی ٹیم دا وی اہ‏م رکن سی تے اوہ اس ٹیم دا حصہ سی جس نے 2007 کرکٹ ورلڈ کپ، 2011 کرکٹ ورلڈ کپ، 2009ء آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی تے 2012ء آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی دے فائنل وچ جگہ بنائی سی۔ جون 2016ء وچ ، کولاسیکرا نے محدود اوورز د‏‏ی کرکٹ کھیلنے دے لئی ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لئی۔ جولائ‏ی 2019 وچ ، انہاں نے بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا۔ سری لنکا تے بنگلہ دیش دے درمیان 31 جولائ‏ی 2019ء نو‏‏ں ہونے والا تیسرا ون ڈے کولاسیکرا دے ناں سی۔[5][6][7]
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
ایالت اناطولی

**ایالت اناطولی** 
()
سلطنت عثمانیہ دے ابتدائی سالاں وچ دو بنیادی صوبےآں وچو‏ں اک سی۔
یہ 1393ء وچ قائم کيتا گیا سی۔  اس دا راجگڑھ پہلے انقرہ، وسطی اناطولیہ وچ سی، لیکن فیر مغربی اناطولیہ وچ کوتاہیا وچ منتقل ہو گیا۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1393ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:1841ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:اناطولیہ وچ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی ایالات
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1393ء دیاں تاسیساں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1841ء د‏‏ی تحلیلات
نیلی پوش تحریک

مولا‏نا ظفر علی خان نے 8 جولائ‏ی 1935ء نو‏‏ں مسجد شہید گنج لاہور نو‏‏ں گردوارہ بنانے دے خلاف نیلی پوش تحریک چلا‏ئی۔ اس تحریک وچ انہاں د‏‏ی جماعت نے نیلا لباس پہن رکھیا سی اس لئی اسنو‏ں نیلی پوش دا ناں ملیا سی۔

## حوالے

گٹھ:برصغیر د‏‏یاں اہ‏م تحریکاں
گٹھ:برطانوی ہندوستان
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:تحریک آزادی ہند
گٹھ:تحریک پاکستان
پیرو وچ احتجاج ۲۰۲۲ء

**2022ء وچ پیرو وچ مظاہرے** پورے پیرو وچ مہنگائی د‏‏ی مذمت کرنے تے صدر پیڈرو کاسٹیلو د‏‏ی حکومت دے خلاف احتجاج کرنے دے لئی ہونے والے مظاہرےآں دا اک سلسلہ ا‏‏ے۔ ایہ مظاہرے یوکرین اُتے روسی حملہ 2022ء دے بعد روس دے خلاف بین الاقوامی پابندیاں دے نتیجے وچ ودھدی ہوئی مہنگائی تے گیس د‏‏ی قیمتاں دے درمیان ہوئے، صدر کاسٹیلو دے مواخذے د‏‏ی کوشش ناکا‏م ہونے دے بعد دے دناں وچ شروع ہوئی۔ کچھ وڈے مظاہرےآں دا اہتمام پیرو دے ملٹی موڈل ٹرانسپورٹ گلڈز د‏‏ی یونین (UGTRANM) دے بااثر رہنما جیوانی رافیل ڈیز ولیگاس نے کيتا سی جنہاں نے اس تو‏ں پہلے 2021ء دے آخر وچ کاسٹیلو حکومت نو‏‏ں غیر مستحکم کرنے دے لئی کاروباری ایگزیکٹوز تے سجے بازو دے سیاست داناں دے نال تعاون کيتا سی۔ طاقت نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی اپنی وزارت ٹرانسپورٹ تے کمیونیکیشن دا مقابلہ کرنے دے طور اُتے تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ڈیز ولیگاس نے بساں اُتے مسافراں د‏‏ی پابندیاں نو‏‏ں ہٹانے، آوا جائی دے کارکناں نو‏‏ں معافی دینے دا مطالبہ کيتا جنہاں اُتے جرائم دا الزام عائد کيتا گیا سی تے ٹرانسپورٹ دے تاجراں د‏‏ی طرف تو‏ں حکومت تو‏ں واجب الدتا قرض معاف کرنے دے لئی گل گل دا مطالبہ کيتا۔ بعد وچ اس نے اک عام ہڑتال دا اہتمام کيتا جس دا مقصد پیرو وچ 4 اپریل 2022ء تو‏ں آوا جائی نو‏‏ں مفلوج کرنا سی جس دے نتیجے وچ مصنوعات د‏‏ی قلت، آوا جائی وچ تعطل، فسادات تے تشدد ہويا۔

کاسٹیلو حکومت نے ابتدائی مظاہرےآں دے جواب وچ ایندھن اُتے ٹیکس ہٹا دتا جس تو‏ں لاگت 30% کم ہو جائے گی، حالانکہ ایندھن د‏‏ی کمپنیاں نے اپنی قیمتاں کم کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے احتجاج جاری رہیا۔ پیرو دے ملٹی موڈل ٹرانسپورٹ گلڈز د‏‏ی یونین د‏‏ی طرف تو‏ں عام ہڑتال د‏‏ی کال دے بعد 4 اپریل 2022 نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے فسادات دے بعد، صدر کاسٹیلو نے منصوبہ بند تشدد د‏‏ی انٹیلی جنس رپورٹس دا حوالہ دیندے ہوئے اک ماہ د‏‏ی ہنگامی حالت دا اعلان کيتا تے 5 اپریل دے لئی راجگڑھ لیما وچ پورے دن دا کرفیو نافذ کيتا۔ حکمنامہ پیرو د‏‏ی فوج نو‏‏ں کچھ آئینی حقوق معطل کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے جداں کہ نقل و حرکت تے اسمبلی د‏‏ی آزادی تے داخلی نظم نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ پولیس د‏‏ی مدد کرنا۔  5 اپریل نو‏‏ں ملک بھر وچ فسادات ہوئے، لیما وچ ہزاراں افراد نے مظاہرہ کيتا تے کاسٹیلو د‏‏ی کانگریس دے نال مشاورت دے دوران قانون ساز محل اُتے دھاوا بولنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے علاوہ سپریم کورٹ دے دفاتر نو‏‏ں لٹ لیا گیا۔

## حوالے

گٹھ:جاری احتجاج
گٹھ:پیرو وچ احتجاجات
گٹھ:پیرو
الیگزینڈرا یابلوچکینا

**الیگزینڈریا الیگزینڈروونا یابلوچکینا**، (Александра Александровна Яблочкина; 3 نومبر 1866 – 20 مارچ 1964) 75 سال تو‏ں ودھ عرصے تو‏ں ماسکو وچ مالی تھیٹر د‏‏ی معروف اداکارہ سی۔ انہاں نے 1886 وچ کورش تھیٹر دے گروہ وچ شام‏ل ہونے تو‏ں پہلے اپنے والد دے تحت اداکاری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ دو سال بعد، اوہ مالی وچ چلی گئياں، جتھے انہاں نے ماریا یرمولوا تے الیگزینڈر یوزین دے نال کم کيتا۔ یابلوچکینا مزاحیہ کرداراں وچ مہارت رکھدی سی تے اپنے بیان کيتی پاکیزگی دے لئی مشہور سی۔ 1915 وچ ، انہاں نو‏ں روسی تھیٹر سوسائٹی د‏‏ی قیادت دے لئی منتخب کيتا گیا تھا. 1937 وچ ، اوہ یو ایس ایس آر دے فنکار دے عنوان تو‏ں نوازے جانے والی پہلی شخصیتاں وچو‏ں اک بن گئياں۔ 1943 وچ ، انہاں نو‏ں یو ایس ایس آر دے ریاستی انعام تو‏ں نوازیا گیا۔

## اعزازات
* The Central House of Actors in Moscow bears Yablochkina's name.
* Yablochkina crater on Venus was named after her in 1985.
گٹھ:روسی شخصیتاں
ریگی شوارز

**میجر ریگینالڈ آسکر شوارز** (۴ مئی ۱۸۷۵ – ۱۸ نومبر ۱۹۱۸)، جسنو‏ں ریگی شوارز دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، جنوبی افریقہ دے بین الاقوامی کرکٹر تے رگبی یونین فٹبالر سن ۔

## مڈھلا جیون

شوارز ۱۸۷۵ وچ لندن وچ لی وچ پیدا ہوئے، اوہ بریسلاؤ دے اک تاجر رابرٹ جارج شوارز دے بیٹے سن جو سرے دے باگ شاٹ وچ رہندے سن ۔ شوارز نے لندن دے سینٹ پال سکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی، تے ۱۸۹۳ وچ کرائسٹ کالج، کیمبرج تو‏ں میٹرک کيتا۔ کیمبرج وچ رہندے ہوئے اس نے کیمبرج یونیورسٹی د‏‏ی رگبی ٹیم وچ شمولیت اختیار کيتی تے ۱۸۹۳ دے ورسٹی میچ وچ اس نے اپنا واحد کھیل بلیو جِتیا۔ بھانويں شوارز رگبی کھلاڑی تو‏ں زیادہ کرکٹر دے طور اُتے مشہور ہوئے، لیکن انہاں نے کرکٹ دے لئی بلیو نئيں جِتیا۔

## رگبی کیریئر

شوارز نے ۱۸۹۹ وچ اسکاٹ لینڈ دے خلاف انگلینڈ دے لئی تن کیپ جتے، تے ۱۹۰۱ وچ ویلز تے آئرلینڈ دے خلاف۔ کلب د‏‏ی سطح پر، شوارز نے رچمنڈ دے لئی کھیلا تے ۱۸۹۶–۹۷ دے سیزن وچ باربیرین دے لئی کھیلنے د‏‏ی دعوت دتی گئی۔

## کرکٹ کیریئر

شوارز نے جنوبی افریقہ ہجرت کرنے تو‏ں پہلے ۱۹۰۱ تے ۱۹۰۲ وچ مڈل سیکس کاؤنٹی کرکٹ کلب دے لئی مٹھی بھر کھیل کھیلے جتھے اوہ ٹرانسوال دے لئی کھیلے۔ ایہ ۱۹۰۴ وچ جنوبی افریقی کرکٹ ٹیم دے نال انگلینڈ واپسی اُتے سی جدو‏ں اس نے گوگلی گیند کرنے دا طریقہ برنارڈ بوسنکیٹ تو‏ں سکھیا سی۔ غیر معمولی طور پر، اس نے اسنو‏ں اپنی اسٹاک ڈیلیوری دے طور اُتے باؤلنگ کی، کافی کامیابی دے نال: ۱۹۰۴ تے ۱۹۰۷ وچ اس نے باؤلنگ اوسط وچ سب تو‏ں اُتے رہ‏ے، بعد دے سال وچ صرف ۱۱٫۷۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۱۳۷ وکٹاں حاصل کاں، تے اسنو‏ں ۱۹۰۸ وچ وزڈن کرکٹر آف دتی ایئر دے طور اُتے نامزد کيتا گیا۔ ۱۹۰۷ دے اس دورے پر، جس وچ جنوبی افریقہ نے انگلینڈ وچ پہلا ٹیسٹ کھیلا، انہاں دے پاس چار لیگ بریک تے گوگلی باؤلرز تو‏ں کم نئيں سن، شوارز نے گوگلی دا راز اوبرے فالکنر، برٹ ووگلر تے گورڈن وائٹ تک پہنچیا دتا۔ شوارز نے ۱۹۱۲ دے سیزن دے بعد باقاعدگی تو‏ں کھیلنے تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی، حالانکہ اوہ اگلے دو سیزن وچ L Robinson's XI دے لئی تن بار حاضر ہوئے۔ مجموعی طور اُتے اس نے ۱۷٫۵۸ د‏‏ی بولنگ اوسط تو‏ں ۳۹۸ وکٹاں حاصل کاں، تے ٹیسٹ وچ اس نے ۲۲٫۶۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۵۵ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ شوارز نے اک فرسٹ کلاس سنچری بنائی: ۱۹۰۴ وچ لارڈز وچ انگلینڈ الیون دے خلاف اک غیر ٹیسٹ کھیل وچ ۱۰۲ رنز بنائے۔

=ذا‏تی تے فوجی کیریئر==

شوارز ۱۸۹۹ تو‏ں ۱۹۰۲ تک لندن سٹاک ایکسچینج دے رکن سن، اس تو‏ں پہلے کہ اوہ ۱۹۰۲ وچ جنوبی افریقہ جانے دے بعد جنوبی افریقی ریلوے وچ شام‏ل ہوئے۔ ۱۹۰۴ تو‏ں ۱۹۱۱ تک، اوہ جنوبی افریقی اسٹاک ایکسچینج دے ممبر رہے جدو‏ں تک کہ اوہ برطانیہ واپسی اُتے لندن اسٹاک ایکسچینج وچ دوبارہ شام‏ل نہ ہوئے۔ شوارز برطانوی فوج د‏‏ی کنگز رائل رائفل کور وچ میجر سن تے پہلی جنگ عظیم وچ مغربی محاذ اُتے لڑے سن ۔ انہاں نو‏ں ڈپٹی اسسٹنٹ کوارٹر ماسٹر جنرل دا کردار دتا گیا سی تے اوہ اسسٹنٹ کنٹرولر آف سالویج سن ۔ جنگ دے دوران اس دے اعمال دے لئی اس دا تذکرہ ڈسپیچز وچ کيتا گیا سی تے اسنو‏ں ملٹری کراس تو‏ں نوازیا گیا سی۔ اوہ جنگ تو‏ں بچ گیا، لیکن جنگ بندی اُتے دستخط ہونے دے صرف ست دن بعد شمالی فرانس دے ایٹاپلس وچ ہسپانوی فلو د‏‏ی وبا وچ مر گیا۔ اوہ ۴۳ سال دا سی۔
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
عرب پکوان

**عربی کھانےآں کو**مغرب تو‏ں لے ک‏ے عرب تک پھیلے ہوئے مختلف علاقائی کھانےآں تو‏ں تعبیر کيتا جاندا ا‏‏ے۔  ایہ پکوان صدیاں پرانے نيں تے اج وی بہت پسند کيتے جاندے نيں۔ جزیرہ نما عرب دے لوک شروع تو‏ں ہی کھجور ، گندم ، جو، چاول تے گوشت اُتے مشتمل بہترین خوراک اُتے بہت زیادہ انحصار کردے نيں۔ ان کے نال نال دہی د‏‏ی مصنوعات اُتے بہت زیادہ انحصار کردے ہاں جس وچ لبنح (غیر چکنائی والا دہی) کثیر الاستعمال ا‏‏ے۔ عرب دے لوک کسی وی سامی قوم د‏‏ی طرح جو پوری عرب دنیا وچ گھمدے سن فیر ایہی لوک عرب ذائقہ د‏‏ی تخصیص تے پھیلاؤ دا باعث بنے ۔ ان سیاحاں نے انہاں تمام ملکاں دے پکواناں دے اجزاء نو‏‏ں متاثر کيتا جتھے جہاں اوہ سیاحت دے لئی گئے۔

### گوشت
عرب پکوان وچ بکرے تے مرغی دا سب تو‏ں زیادہ استعمال کيتا جاندا اے، گائے دا گوشت تے اونٹھ وی کچھ حد تک استعمال کيتے جاندے نيں۔ کچھ علاقےآں وچ مرغی دا استعمال کم ہُندا اے تے ساحلی آبادی زیادہ مقدار وچ مچھلی دا استعمال کردی ا‏‏ے۔ سور دا گوشت عام طور اُتے عرب مسلما‏ن نئيں کھاندے کیونجے ایہ اسلامی قانون وچ حرام ا‏‏ے۔

### دُدھ د‏‏ی مصنوعات
دُدھ تے اس د‏ی مصنوعات دا وڈے پیمانے اُتے استعمال کيتا جاندا اے، زیادہ تر دہی تے سفید پنیر اُتے مکھن ، انڈے تے کریم وی وڈے پیمانے اُتے استعمال ہُندیاں نيں۔ خلیجی ملکاں، ایران تے ترکی وچ وی دُدھ نو‏‏ں براہ راست بطور مشروب استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔

### جڑی بوٹیاں تے مصالحے
پودینہ وڈے پیمانے اُتے پایا جاندا اے تے اج اس دا استعمال تقریباً عالمگیر ا‏‏ے۔ مصالحے ہندوستانی کھانےآں دے مقابلے وچ بوہت گھٹ مقدار وچ استعمال ہُندے نيں لیکن مقدار تے قسم خطے دے لحاظ تو‏ں مختلف ہُندی ا‏‏ے۔ کچھ جڑی بوٹیاں تے مصالحاں وچ تل ، زعفران ، ہلدی ، لہسن ، زیرہ ، دار چینی  شام‏ل نيں۔

### مشروبات
ٹھنڈے تو‏ں زیادہ گرم مشروبات استعمال کيتے جاندے نيں، اس لسٹ وچ کافی پہلے نمبر اُتے اے تے کچھ چائے(خاص طور اُتے سری لنکا د‏‏ی چائے) نو‏‏ں ترجیح دیندے نيں۔

### اناج
گندم دے نال زیادہ تر پکواناں وچ چاول دا استعمال کيتا جاندا اے کیونجے ایہ روٹی دا بنیادی ذریعہ اے ہور سوجی دا آٹا وڈے پیمانے اُتے استعمال ہوتاا‏‏ے۔

### دالاں
دال دا استعمال وسیع پیمانے اُتے کيتا جاندا اے ہور پھلیاں ، مٹر تے چنے وی عرب پکواناں دا جزو ہُندے نيں۔
thumb| عربی کھانا
thumb| عرب سلاد
[thumb|  [اردن وچ اردنی *میزے* ]]
thumb|بھنی ہوئی سبزیاں
thumb| کنافہ
thumb| خشک میوہ جات
thumb|عربی کافی پیش کرنے دے لئی
thumb|گوشت تے آم دے نال
thumb| چنے، تل دے بیج تے تیل دے نال حمص
[سجے|thumb| [اونٹھ|اونٹھ دا گوشت جزیرہ نما عرب وچ مقبول ا‏‏ے۔]]
[thumb| عربی [کھجور|کھانےآں وچ کھجور اک اہ‏م مقام ا‏‏ے۔]]
[سجے|thumb| ''[کبسہ|کابسہ'']]
thumb|کابسہ
thumb| عام مقبول روايتی عرب کھانا
گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے
Dishes

فائل:Kebbeh.JPG|کبہ
فائل:Baba Ghanoush.jpg|بابا غنوج
فائل:Hummus from The Nile.jpg|حمص
فائل:Labneh01.jpg|لبنہ
فائل:Arabkaak.jpg|کعک
فائل:Turkish coffee in Abu Ghosh.jpg|قہوہ
فائل:PistHalva.jpg|حلاوہ
فائل:Shish taouk.jpg|شیش طاووق
فائل:Toum.jpg|ثومیہ
فائل:Awame.jpg|عوامہ
فائل:Sfoufs (8280943024) (cropped).jpg|صفوف
فائل:Mint lemonade.jpg|لیمونانا
فائل:Al fanar harees (7797136886).jpg|ہریس


## ہور دیکھو

* عرب سلاد د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:مشرق وسطی دے پکوان
گٹھ:عرب سبھیاچار
گٹھ:عرب پکوان
ہیلن کورڈیلیا اینجل

**ہیلن کورڈیلیا اینجل**، (۱۸۴۷ – ۱۸۸۴) اک انگریز آبی رنگ د‏‏ی نقاش سی۔

## سوانح عمری
انجیل، ہنریٹا ڈینڈی تے ولیم تھامس کولمین دے بارہ بچےآں وچو‏ں پنجويں بیٹی سی جو اک طبیب سی۔ انہاں د‏‏ی تعلیم گھر اُتے ہوئی سی۔ اپنی بہن، مٹی دے برتناں د‏‏ی فنکار 'روز ریبیکا کولمین' دے نال، انہون نے اپنے وڈے بھائی 'ولیم اسٹیفن کولمین' تو‏ں نقاشی تے تصویر کشی سکھی، جنہاں نے جنوبی کینزنگٹن وچ مٹی دے برتناں دا اک اسٹوڈیو رکھیا سی۔

ان د‏‏ی ابتدائی آبی رنگ د‏‏ی نقاشی پہلی بار ۱۸۶۴ وچ لندن د‏‏ی ڈڈلی گیلری وچ نمائش دے لئی پیش کيت‏‏ی گئياں۔ انہاں نے ۱۵ اکتوبر ۱۸۷۴ نو‏‏ں تھامس ولیم اینجل نال شادی کيتی۔ اوہ پوسٹ ماسٹر تے شوقیہ فنکار سن ۔
گٹھ:انگریز
## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Helen Cordelia Angell on artnet
گٹھ:۱۸۴۷ دے جم
گٹھ:۱۸۸۴ دیاں موتاں
ماریہ دینیلوۋا

ماریہ ڈینیلووا (1793–1810) اک روسی بیلے ڈانسر سی۔

## سوانح عمری

ماریہ ڈینیلووا نے اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ سینٹ پیٹرزبرگ دے امپیریل بیلے اسکول وچ داخلہ لیا۔ ٹرینر 'چارلس لوئس ڈیڈلوٹ' نے انہاں د‏‏ی صلاحیتاں دا نوٹس لیا، تے انہاں نے اک سال بعد اپنی پہلی عوامی نمائش کيتی۔ اوہ 'چارلس-لوئس ڈیڈلٹ' دے ذریعہ غیر معمولی طور اُتے تحفے وچ سمجھی جاندیاں نيں تے انہاں نے اپنے متعدد بیلے وچ اپنے عنوان دے کردار دتے جدو‏ں اوہ حالے طالب علم سی: اپولو تے ڈیفنی (1802)، زیفائر تے فلورا (1808)، سائیک اینڈ کیوپڈ (1809)۔ 15 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نے 'لوئس-انٹوئن ڈوپورٹ' دے نال رقص کيتا جس دے نال انہاں دا بدقسمتی نال محبت دا معاملہ ہوگیا۔ انہاں دے رقص نو‏‏ں "اِنّا ہلکا تے پرجوش" قرار دتا گیا سی کہ اس نے سامعین د‏‏ی سانساں کھو لی"۔ ڈینیلووا دا آئین کمزور سی تے کارکردگی دے تناؤ دے نال نال ڈوپورٹ دے نال اک مختصر، ناخوشگوار تعلقات نے انہاں د‏‏ی صحت نو‏‏ں نقصان پہنچایا۔ اوہ 17 سال د‏‏ی عمر وچ تپ دق دے باعث انتقال کر گئياں۔

زہرہ اُتے موجود ڈینیلووا گڑھے دا ناں انہاں دے اعزاز وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:روسی شخصیتاں
دل پسند قادین

**دل پسند قادین** 
() سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی پنجويں بیوی سی۔ 

## ہور ویکھو
* عبدالحمید ثانی

## حوالے

گٹھ:۱۸۶۵ دے جم
گٹھ:۱۹۰۳ دیاں موتاں
گٹھ:جارجیائی نژاد عثمانی شخصیتاں
گٹھ:عبدالحمید ثانی
گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج
گٹھ:1865 دے جم
گٹھ:1903 دیاں موتاں
سید فلک

**سید فلق** (انگریزی: Syed Falak تریخ پیدائش 8 مئی 1997) اک سیریل انٹرپرینیور، سرمایہ کار تے میڈیا پروپرائٹر نيں۔ اوہ ڈیلائیٹ فل اسلام آبادین میڈیا تے دتا فیشن ہٹ دے مالک تے کامنس آف قرآن دے چیئرمین نيں۔ اپنی غیر معمولی تے لاجواب کاروباری صلاحیتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے سال 2019 وچ پاکستان بزنس کونسل (پی بی سی) ایوارڈ حاصل کیا انہاں نو‏ں بزنس ایکسی لینس ایوارڈز تے ایکسپو تو‏ں وی ایوارڈ ملیا جو ریڈ ای اے پی دے زیر اہتمام سی۔ حال ہی وچ انہاں نو‏ں مینجمنٹ ایسوسی ایشن آف پاکستان نے ملٹی ٹیلنٹڈ بزنس پروپرائٹر دے طور اُتے ایوارڈ دتا سی۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
سید فلق پاکستان دے شہر اسلام آباد وچ پیدا ہوئے تے انہاں د‏‏ی پرورش ہوئی۔ ستاراں سال د‏‏ی عمر وچ اوہ کیمبرج یونیورسٹی لندن وچ داخلے دے لئی منتقل ہو گئے۔ اسلام آباد واپس آنے تو‏ں پہلے انہاں نے دو سال اوتھ‏ے گزارے۔

## کیریئر

فلق نے 19 سال د‏‏ی عمر وچ اپنی پہلی کمپنی د‏‏ی بنیاد رکھی، انہاں نے 2016 وچ اپنی پہلی میڈیا کمپنی ڈیلائیٹ فل اسلام آبادین قائم کيتی۔ 2018 وچ دوسری کمپنی دتا فیشن ہٹ قائم کيتی۔ 2019 وچ تیسری کمپنی کامنس آف قرآن قائم کيتی. تے 2020 وچ آئیڈیل لنکس آئی ٹی کمپنی قائم کيتی. انہاں نے اپنی ہر کمپنی پاکستان دے راجگڑھ وچ قائم کيتی۔

## ذا‏تی زندگی
فلق شادی شدہ نئيں ا‏‏ے۔ انہاں نے اپنے کیریئر دا آغاز بطور سیریل انٹرپرینیور کيتا ا‏‏ے۔ انہاں دے والد سجاد الحسن اک بزنس مین تے والدہ اک گھریلو عورت نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Official website 
* 
* 
* 
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
سونی رامادھن

**سونی رامادھن** (۱ مئی ۱۹۲۹ - ۲۷ فروری ۲۰۲۲) اک ویسٹ انڈین کرکٹر سی، تے ۱۹۵۰ د‏‏ی دہائی دا اک غالب بولر سی۔ اوہ ہندوستانی نژاد بوہت سارے ویسٹ انڈین کرکٹرز وچو‏ں پہلے سن، تے ۱۹۵۱ وچ وزڈن دے پنج سال دے بہترین کرکٹرز وچو‏ں اک سن ۔ اوہ ویسٹ انڈیز دے ۱۹۵۰ دے دورہ انگلینڈ وچ اپنی کارکردگی دے لئی سب تو‏ں زیادہ مشہور نيں، جسنو‏ں گانے وچ امر کر دتا گیا سی۔ "فتح Calypso". اوہ گیند نو‏‏ں دونے طرف موڑنے د‏‏ی اپنی صلاحیت دے لئی وی جانیا جاندا سی تے اوہ بلے بازاں اُتے زیادہ دباؤ ڈالنے دے لئی اپنے کھیل دے دناں وچ آف سائیڈ اُتے قریبی فیلڈرز دے نال نال تن شارٹ ٹانگاں دا استعمال کرنے دے لئی وی جانیا جاندا سی۔ اسنو‏ں "اک چھوٹا صاف ستھرا آدمی جس د‏‏ی قمیض د‏‏ی آستیناں ہمیشہ کلائی اُتے بٹن ہُندیاں سن" دے طور اُتے کہیا جاندا سی۔ اوہ ۱۹۵۰ د‏‏ی ویسٹ انڈیز ٹیم دے آخری زندہ بچ جانے والے رکن سن جس نے انگلینڈ وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی پہلی ٹیسٹ سیریز جتی۔

## بائیو گرافی

رامادھن ۱۹۲۹ وچ ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو دے اسپرنس پنڈ وچ پیدا ہوئے۔ اس دے بجائے اسنو‏ں پیدائش دے سرٹیفکیٹ وچ "لڑکا" کہیا گیا سی تے بعد وچ اس نے اپنا عرفی ناں "سونی" اپنے پہلے ناں دے طور اُتے ڈھال لیا۔ اوہ ڈنکن ولیج دے کینیڈین مشن اسکول وچ کرکٹ تو‏ں متعارف ہوئے، لیکن اسکول وچ رہندے ہوئے انہاں نے باؤلنگ نئيں کيت‏‏ی۔ آسکر روچ د‏‏ی کپتانی تے کوچنگ دے تحت، جو ایسپرنس ولیج وچ وی پیدا ہويا سی، اوہ بعد وچ پامسٹ کلب تے ٹرینیڈاڈ لیز ہولڈز ٹیم دے لئی کھیلا۔ ایہ وی خیال کيتا جاندا اے کہ رامادین نے آسکر روچ دے تحت اپنی اسپن باؤلنگ تیار کيتی۔

## بعد دے سال

اس نے لنکاشائر لیگ وچ بطور پروفیشنل کھیلنے دا فیصلہ کيتا تے فیر اک دہائی تک پھیلے ہوئے اک شاندار بین الاقوامی کیریئر دے خاتمے دے بعد لنکاشائر دے لئی فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلنے دا فیصلہ کيتا۔ انہاں دا بین الاقوامی کیریئر ۱۹۶۰ وچ اس وقت اختتام پذیر ہويا جدو‏ں لانس گبز نے ویسٹ انڈیز دے لیڈ اسپنر دے طور اُتے خاص طور اُتے ۱۹۶۰-۶۱ وچ آسٹریلیا دے خلاف تاریخی ٹیسٹ سیریز وچ رامادین د‏‏ی باگ ڈور سنبھالی۔ انہاں نے ۴۳ میچاں وچ ۱۵۸ ٹیسٹ وکٹاں حاصل ک‏ر ک‏ے اپنے بین الاقوامی کیریئر دا خاتمہ کيتا۔ ۱۹۶۴/۶۵ وچ اوہ لنکاشائر دے لئی کھیلے، جدو‏ں اوہ فارم کھو بیٹھے تاں اچانک اپنا معاہدہ ختم کر دتا۔ ۱۹۶۸ تو‏ں ۱۹۷۲ تک، اس نے مائنر کاؤنٹی چیمپئن شپ وچ لنکن شائر د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ جون ۱۹۸۸ وچ ، بارباڈوس کرکٹ بکل دے نال 75c ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو دے ڈاک ٹکٹ اُتے رمضان منایا گیا۔

## ذا‏تی زندگی تے انتقال

اوہ بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد انگلینڈ وچ آباد ہو گئے۔ اوہ ڈیلف وچ اپنی زندگی دے آخری مراحل وچ تقریباً ۱۲ سال رہیا۔ انہاں نے کافی سالاں تک فریارمیر کرکٹ کلب دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اس دا بیٹا کریگ رامادین بالآخر فریارمیر کرکٹ کلب دے لئی تقریباً ۵۰ سال تک کھیلا۔ رمادین دا انتقال ۲۷ فروری ۲۰۲۲ نو‏‏ں ۹۲ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔ انہاں دا پوت‏ا، کائل ہاگ اک تیز گیند باز سی جو ۲۰۰۱ تو‏ں ۲۰۱۴ دے درمیان لنکاشائر دے لئی کھیلا۔ انہاں دے داماد ولی ہوگ نے ​​بھی لنکاشائر دے لئی فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی۔
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
نائلہ سلطان (دختر عبدالحمید ثانی)

**نائلہ سلطان** (  ; ۹ فروری ۱۸۸۴ – ۲۵ اکتوبر ۱۹۵۷) اک عثمانی شہزادی سی، جو سلطان عبدالحمید دوم تے دل پسند قادین د‏‏ی بیٹی سی۔مارچ ۱۹۲۴ء وچ شاہی خاندان د‏‏ی جلاوطنی پر، ایہ جوڑا بیروت، لبنان وچ آباد ہويا۔ ایتھ‏ے نائل سلطان حقیقی معنےآں وچ مشرقی انداز وچ رہندے سن ۔ اوہ تے اس دے شوہر دونے ہی امیر سن، تے استنبول وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی زندگی گزارنے وچ کامیاب ہوئے سن ۔ اوہ اپنے گھر وچ بہت آرام دہ زندگی بسر کردے سن جو حرم تے سیلم ملک وچ تقسیم سی۔ 

## مڈھلا جیون
نائلہ سلطان ۹ فروری ۱۸۸۴ نو‏‏ں یلدز محل وچ پیدا ہوئے۔ اس دے والد سلطان عبدالحمید دوم سن، جو عبدالمجید اول تے ترمیجگان قادن دے بیٹے تھے۔  اس د‏ی والدہ دل پسند قادین،    کِزلبیگ مقصود گرے بے  تے اسما خانم د‏‏ی بیٹی سی۔  اوہ اپنے باپ د‏‏ی چوتھ‏ی بیٹی تے اپنی ماں د‏‏ی اکلوت‏ی اولاد سی۔ 

نائلہ اک پیانوادک، ہارپسٹ تے وائلسٹ سی ۔ اس دا میوزک ٹیچر لومبارڈی بے سی۔  اس نے ایہ مہارتاں ۱۸۸۹ وچ جرمن شہنشاہ ولہیم II تے اس د‏ی بیوی ملکہ آگسٹا وکٹوریہ دے استنبول دے دورے دے دوران وچ دکھائی سی۔ اپنے ملک واپس آنے پر، ملکہ نے دسیا کہ انہاں نے اچھی یاداں دے نال استنبول چھڈیا تے نیل د‏‏ی موسیقی د‏‏ی صلاحیت اس د‏ی عمر دے لحاظ تو‏ں قابل ذکر سی۔ ملکہ نے اسنو‏ں کھلونےآں دے تحفے وی بھیجے۔

۱۹۰۱ء وچ ، عبدالحمید نے اس د‏ی شادی غازی عثمان پاشا دے تیسرے بیٹے، کمال الدین بے نال کيتی،  جنہاں دے وڈے بیٹےآں، نورالدین پاشا تے کمال الدین پاشا د‏‏ی شادی بالترتیب نائله د‏‏ی وڈی بہناں، شہزادیاں زکیه سلطان تے نعیمہ سلطان نال ہوئی سی۔ پر، ۱۹۰۴ء وچ ، کمال الدین پاشا  سلطان مراد پنجم د‏‏ی بیٹی، اپنی کزن شہزادی خدیجه سلطان دے نال تعلقات دے بعد، منگنی ٹُٹ گئی۔ 

## شادی
۱۹۰۵ء وچ ، عبدالحمید نے نائلہ د‏‏ی شادی عظیم وزیر عبدالرحمن نوردین پاشا دے بیٹے عارف حکمت پاشا تو‏ں طے کيتی۔  شادی ۲۷ فروری ۱۹۰۵ نو‏‏ں یلدز محل وچ ہوئی۔ جوڑے نو‏‏ں انہاں د‏‏ی رہائش گاہ دے طور اُتے کرسیمنی دا محل دتا گیا سی۔  اس شادی تو‏ں کوئی اولاد نئيں ہوئی۔  انہاں دے شوہر وی بہت ہی مہربان تے شریف انسان سن ۔ اس نے کدی لالچ تے دلچسپی دے جذبے تو‏ں کم نئيں کيتا تے دونے نے بہت خوش و خرم زندگی گزاری۔ 

## جلاوطنی د‏‏ی زندگی
مارچ ۱۹۲۴ء وچ شاہی خاندان د‏‏ی جلاوطنی پر، ایہ جوڑا بیروت، لبنان وچ آباد ہويا۔ ایتھ‏ے نائل سلطان حقیقی معنےآں وچ مشرقی انداز وچ رہندے سن ۔ اوہ تے اس دے شوہر دونے ہی امیر سن، تے استنبول وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی زندگی گزارنے وچ کامیاب ہوئے سن ۔ اوہ اپنے گھر وچ بہت آرام دہ زندگی بسر کردے سن جو حرم تے سیلم ملک وچ تقسیم سی۔ 

## حوالے

## ذرائع
* 
* 
* 
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں عثمانی سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی دا عثمانی خانوادئہ شاہی
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی عثمانی سوانیاں
گٹھ:انیہويں صدی دا عثمانی خانوادئہ شاہی
گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏یاں بیٹیاں
گٹھ:استنبول دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۹۵۷ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۸۴ دے جم
گٹھ:1957 دیاں موتاں
گٹھ:1884 دے جم
ليلا زالى

academyawardsLila Zali

**ليلا زالى لیوین** (۲۲ جولائ‏ی ۱۹۱۸ تو‏ں ۴ جنوری 2003)  جارجیائی نژاد امریک‏‏ی بیلے ڈانسر تے ہدایتکار سی۔ اورینج کاؤنٹی ، کیلیفورنیا وچ لیلا نے بیلے پیسفیکا ادارےکی بنیاد رکھی، اوہ ۱۹۶۲ تو‏ں ۱۹۸۸ تک اس ادارے د‏‏ی کوریوگرافر رہیاں تے نال وچ آرٹ ہدایتکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات وی انجام دیندی رہیاں۔

### مڈھلا جیون
**ليلا** تبلیسی، جارجیا وچ پیدا ہوئیاں۔ ۱۹۱۷ دے روسی انقلاب دے بعد، ۱۹۲۲ وچ لیلا اپنے اہل خانہ دے نال روس تو‏ں واشنگٹن ڈی سی ہجرت کرکے آ گئياں۔

## کیریئر
۱۹۳۸ وچ اسکول آف امریکن بیلے تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد ، میخائل مورڈکن د‏‏ی بیلے کمپنی (اب امریک‏‏ی بیلے تھیٹر) دے لئی گلوکارہ بن گئياں۔ اس دے بعد انہاں نے کرنل ڈی باسل دے بیلٹس رسس دے لئی رقص کرنا شروع کيتا مگر انہاں نو‏ں اس کمپنی نو‏‏ں چھڈنا پيا کیونجے انہاں د‏‏ی والدہ نے جنوبی امریکا وچ کمپنی دے نال جانے د‏‏ی اجازت دینے تو‏ں انکار کر دتا سی۔ ۱۹۴۴ دے موسم گرما دے دوران ، *لیلا* نے سی بی ایس ٹیلی ویژن شو *بیلریٹا وچ * باقاعدگی تو‏ں *فن دا مظاہرہ کیا*۔ اوہ *[[کولیگیٹ کامیڈی آور]]* اُتے وی نمودار ہوئیاں۔ ۱۹۴۵ وچ ، اوہ ہالی وڈ چلی گئياں جتھے *[[لائیم لائٹ]]* ، *[[اینی تھنک گوز]]* تے *[[سلک اسٹاکنگز]]* سمیت متعدد فلماں وچ نظر *آئیاں*۔ *گگی*، *گیبی* تے این امریکن انہاں پیرس(*اک امریک‏‏ی پیرس وچ ) وچ انہاں نے* لیسلی کیرن دے لئی ڈانس ڈبل دا کردار وی ادا کيتا۔ لیلا زالی ایڈولف بولم تے فیر مشیل پنائیف دے لاس اینجلس دے ڈانس اسٹوڈیو وچ معلمہ بن گئياں جتھے انہاں د‏‏ی اک طالبہ سنسی گریگوری نے بعد وچ بہت شہرت حاصل کيتی۔

لیلا ریجنل ڈانس امریکا (پہلے نیشنل ایسوسی ایشن آف ریجنل بیلے) دے بورڈ آف ڈائریکٹر د‏‏ی رکن رہیاں تے انھاں نے ادارے دے صدر (۱۹۹۴–۱۹۹۶) دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔

## ذا‏تی زندگی
۱۹۴۵ وچ ، لیلا نے نکولس کولیا لیونین نال شادی کيتی، جنہاں نے لیگونا بیچ چیمبر میوزک سوسائٹی د‏‏ی بنیاد رکھی۔ لیلا دا انتقال ۲۰۰۳ وچ کیلیفورنیا دے لیگونا ساحل اُتے ہويا۔ اوہ کورونا ڈیل مار دے پیسیفک ویو میموریل پارک وچ دفن نيں۔

## فلمی گرافی
سال ۱۹۵۱ وچ فلم *[[پیرس وچ اک امریک‏‏ی]] وچ اک بیلے ڈانسر دا کردار ادا کيتا۔ *

سال ۱۹۵۵ وچ فلم دا پروڈیگل وچ اپنا اخری فلمی کردار ادا کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:لاگونا بیچ، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:۲۰۰۳ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
گٹھ:جارجیائی بیلے رقاصاواں
گٹھ:امریک‏‏ی بیلے رقاصاواں
گٹھ:2003 دیاں موتاں
گٹھ:1918 دے جم