استقلال مسجد، سرائیوو

**استقلال مسجد** ، (آزادی مسجد) اوٹودا ميں ، سراجیوو شہر ، بوسنیا تے ہرزیگوینا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دے ناں استقلال مسجد، جکارتہ ، انڈونیشیا د‏‏ی قومی مسجد تو‏ں منسوب کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ مسجد دونے ملکاں دے درمیان یکجہت‏ی تے دوستی دا اک ٹوکن دے طور بوسنیا تے ہرزیگوینا دے لئی انڈونیشیا دے عوام تے حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں تحفہ ا‏‏ے۔  "استقلال" ناں دا عربیزبان وچ مطلب "آزادی" اے ، لہذا اس دا مطلب بوسنیا تے ہرزیگوینا د‏‏ی آزادی نو‏‏ں وی منانا ا‏‏ے۔ ایہ جامع طور اُتے "انڈونیشیا د‏‏ی مسجد" یا "سہارتو مسجد" دے ناں تو‏ں وی جانی جاندی اے ، جس دا سہرا مسجد تعمیرات دے ابتدائیہ دے لئی ا‏‏ے۔

## سرگرمیاں
نماز دے گھر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس دے باقاعدہ کم دے علاوہ؛ روزانہ 5 مرتبہ نماز تے ہور نمازاں ( جمعہ و عید) ، استقلال مسجد مکت‏‏ب د‏‏ی میزبانی وی کردی اے ، اس دے مذہبی اسباق وی بچےآں تے وڈھیاں دے لئی القرآن دے تلاوت کلامی مقابلہ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس مسجد وچ اسلامی آرکیٹیکچر دے لئی پروجیکٹ بیورو سنٹر ، شرعی شادیاں دا اہتمام تے انڈونیشی ثقافتی مرکز دے طور اُتے وی خدمات انجام دیندی ا‏‏ے۔ 

## تریخ

مارچ 1995 وچ جنگ تو‏ں متاثرہ شہر سرائیوو دے اپنے دورے دے دوران تے بوسنیا دے صدر علیجا عزت بیگووچ نو‏‏ں اک فون کيت‏‏ا ، انڈونیشیا دے صدر سوہارتونے بوسنیا تے ہرزیگوینا دے عوام دے لئی اک تحفہ دے طور اُتے اس شہر وچ اک مسجد بنانے دے خیال اُتے غور کيت‏‏ا۔ سوہارتو نے اپنے خیالات دا ادراک کرنے دے لئی اپنی انتظامیہ نو‏‏ں متحرک کيت‏‏ا ، تے انڈونیشیا دے سب تو‏ں اہ‏م معمار ، فوزان نعمان نو‏‏ں مسجد دے ڈیزائن تے منصوبے اُتے اگے ودھنے دے لئی مقرر کيت‏‏ا۔ نوعمان مردہکا پیلس کمپلیکس وچ باتام د‏‏ی عظیم الشان مسجد ، بیت الرحمہ مسجد ، تے تمن منی انڈونیشیا انڈہ دے نیڑے مشرقی جکارتہ وچ اٹ-ٹن مسجد (1999) وچ اپنے کماں دے لئی جانیا جاندا سی۔ ایہ منصوبہ 1995 وچ شروع کيت‏‏ا گیا سی ، کیونجے انڈونیشیا وچ ہنگامہ آرائی دے نتیجے وچ 1998 وچ سہارتو دے زوال نے تعمیرا‏تی عمل تعطل کردتا سی۔

انڈونیشیا دے وزیر مذہبی امور سید اگیل المنور نے ستمبر 2001 وچ اس مسجد دا افتتاح کيت‏‏ا سی۔  اک سال بعد ستمبر 2002 وچ سراجیوو دے اپنے سرکاری دورے دے دوران ، صدر میگاوندی سویکارنو پتری نے وی اس مسجد دا دورہ کيت‏‏ا۔

## فن تعمیر

سرائیوو د‏‏ی استقلال مسجد وچ اسلامی فن تعمیر د‏‏ی جدید جدید تشریح دا مظاہرہ کيت‏‏ا گیا اے جداں کہ انڈونیشی نقطہ نظر تو‏ں دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ سادہ ہندسی عناصر تے اسٹینلیس سٹیل یا ایلومینیم تو‏ں بنا دھات دے کماں تے نمونےآں تے شیشے دے بلاکس تو‏ں بنیا ہویا ایہ مسجد اگلی ، کھڑکیو‏ں تے محراباں اُتے لگائی گئی ا‏‏ے۔ بیرونی حصے نو‏‏ں سفید ٹائلاں تو‏ں ڈھکا ہويا سی ، جدو‏ں کہ اندرونی حصے خصوصا محراب ، منبراور کھڑکی دے فریماں اُتے انڈونیشی لکڑی دے پھُلاں دے زیورات د‏‏ی زینت بنے ہوئے سن ۔

شہر دے مغربی جانب اوٹوکا اُتے 2،800 مربع میٹر اراضی اُتے تعمیر کردہ ایہ مسجد سرائیوو د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسجد وچو‏ں اک اے تے پڑوس وچ سنگ میل دے طور اُتے آسانی تو‏ں پہچانی جاسکدی ا‏‏ے۔ اس مسجد وچ تانبے دے رنگ دا اک گنبد اے جس د‏‏ی قد 27 میٹر لمبائی تے 27 قطر ا‏‏ے۔ گنبد وچ گنبد دے چاراں طرف تن افقی کھولیاں تو‏ں لیس اے تاکہ گنبد دے تھلے مسجد دے اندرونی حصے وچ روشنی داخل ہوسک‏‏ے۔ اس قسم دا گنبد جکارتہ وچ واقع ات ٹن مسجد تو‏ں ملدا جلدا اے ، جسنو‏ں فوزان نعمان نے وی ڈیزائن کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ دو جڑواں ٹاور جو ایرانی ایوان اگواڑے طرز د‏‏ی یاد دلانے دے نال داخلی راستے اُتے چمکتے نيں ۔ ٹاور د‏‏ی اونچائی 48 میٹر ا‏‏ے۔ گنبد تے جڑواں ٹاورز دا نوک. اس دے اُتے تن ستارے کرہ دار پناں تو‏ں مزین اے جس دے اُتے ستارہ تے ہلال د‏‏ی روشنی ا‏‏ے۔ جڑواں ٹاور دو اقوام د‏‏ی علامت نيں ، کیونجے ایہ مسجد انڈونیشیا تے بوسنیا تے ہرزیگوینا دے وچکار دوستی تے یکجہت‏ی د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* بوسنیا تے ہرزیگوینا - انڈونیشیا دے تعلقات

## نوٹ

## باہرلے جوڑ

* استقلال مسجد ، سراجیوو د‏‏ی تصاویر 
گٹھ:2001ء وچ مکمل ہونے والی مسیتاں
گٹھ:سرائیوو د‏‏ی مسیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:مسیتاں