تعلیم تک عالمگیر رسائی

thumb|سجے|طلباء تے استاداں جامع تعلیم دے لئی پریڈ وچ (گھانا ).
thumb|سجے|Cienfuegos ، اک غیر منفعتی گروپ کیب وچ معذور افراد نو‏‏ں آرٹ د‏‏ی تعلیم دیندا اے .
**[[تعلیم]] تک عالمگیر رسائی** تعلیم وچ مساوی موقع حاصل کرنے دے لئی سبھی لوکاں د‏‏ی اہلیت اے ، انہاں د‏‏ی معاشرتی طبق تو‏ں قطع نظر ، | نسل ، صنف ، جنسیت ، نسلی پس منظر یا جسمانی تے ذہنی معذوری.یہ اصطلاح کالج درمیانے تے نچلے طبقاں دے داخلہ تے معاون ٹیکنالوجی یا  معذور دونے وچ استعمال ہُندی اے ۔کچھ نقاداں دا خیال اے کہ اعلیٰ تعلیم د‏‏ی اس مشق دے برخلاف ، قابلیت دے برخلاف ، تعلیمی معیار نو‏‏ں نچلے درجے دا سبب بندا ا‏‏ے۔سب تک تعلیم تک رسائی د‏‏ی سہولت دے لئی ، ملکاں نو‏‏ں تعلیم دا حق حاصل ا‏‏ے۔

تعلیم تک عالمی سطح اُتے رسائی معاشرتی ، ثقافتی ، معاشی ، قومی تے حیاتيا‏تی پس منظر دے تنوع وچ علم دے پھیلاؤ نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی متعدد تعلیمی اصولاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کردی اے ۔ابتدا وچ مساوی مواقع تک رسائی تے تعلیم یا جسمانی تے ذہنی معذوری دے نال طلباء د‏‏ی شمولیت دے موضوع دے نال تیار کيتا گیا سی ، تعلیم تک عالمی سطح اُتے رسائی کرنے دے موضوعات ہن ہر طرح د‏‏ی صلاحیت تے تنوع وچ پھیل چکے نيں۔پر ، چونکہ تنوع د‏‏ی تعریف اپنے اندر وسیع امتزاج اے ، عالمگیر رسائی دا استعمال کرنے والے استاداں نو‏‏ں مستقل طور اُتے چیلنجاں دا سامنا کرنا پئے گا تے تعلیم دے مساوی مواقع دے موضوعات نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی انہاں دے سبق پلان وچ ایڈجسٹمنٹ نو‏‏ں شامل کيتا جائے گا۔

چونکہ عالمگیر رسائی نو‏‏ں امریک‏‏ی تعلیمی نظام وچ شامل کيتا جارہیا اے ،  کالج د‏‏ی سطح اُتے پروفیسراں تے انسٹرکٹرز د‏‏ی ضرورت اے (کچھ مواقع وچ قانون دے ذریعہ) اپنے کلاس روماں وچ ہمہ گیر رسائی د‏‏ی سہولت دے طریقےآں اُتے دوبارہ غور کرن۔کالج د‏‏ی تعلیم تک عالمگیر رسائی وچ سیکھنے تے برقرار رکھنے دے مختلف جائز طریقےآں د‏‏ی فراہمی شامل ہوسکدی اے ۔مثال دے طور اُتے ، اس امر د‏‏ی نشان دہی کرنے دے لئی کہ کتنا مواد سکھیا گیا سی ، پروفیسر اس د‏ی تشخیص دے متعدد طریقےآں د‏‏ی اندراج کرسکدا اے ۔تشخیص دے طریقےآں وچ جامع امتحان ، یونٹ امتحانات ، محکمےآں ، تحقیقی مقالات ، ادب دا جائزہ ، زبانی امتحان یا ہوم ورک اسائنمنٹس شامل ہو سکدے نيں۔سیکھنے تے برقرار رکھنے د‏‏ی حد دا اندازہ لگانے دے لئی مختلف طریقےآں د‏‏ی فراہمی نہ صرف عالمگیر رسائی وچ پائے جانے والے خامیاں د‏‏ی نشان دہی کرے گی بلکہ عالمی رسائی نو‏‏ں بہتر بنانے دے طریقےآں نو‏‏ں وی واضح کرسکدی ا‏‏ے۔

## تعلیم وچ بلا امتیاز تے مساوات
thumb|پسماندہ گروہاں د‏‏یاں مثالاں
انسانی حقوق آفاقی حقوق نيں ، لہذا ایہ مساوی طور اُتے تے امتیاز دے بغیر ہر اک اُتے لاگو ہُندا اے ۔پر ، افراد د‏‏ی اک قابل ذکر تعداد تعلیم تک رسائی نو‏‏ں روکنے والے امتیاز د‏‏ی وجہ تو‏ں تعلیم تو‏ں محروم رہ جاندی ا‏‏ے۔

تعلیم تک رسائی دے معاملے وچ سب تو‏ں زیادہ واضح طور اُتے امتیاز پایا جاندا اے ۔مثال دے طور اُتے ، کُڑیاں نو‏‏ں صنف اُتے مبنی رکاوٹاں دا سامنا کرنا پڑ سکدا اے جداں بچےآں د‏‏ی شادی ، حمل تے صنف اُتے مبنی تشدد جو اکثر انہاں نو‏ں اسکول جانے تو‏ں رکدا اے یا اسکول چھڈنے وچ انہاں د‏‏ی مدد کردا ا‏‏ے۔ معذوری دے حامل افراد نو‏‏ں اکثر قابل رسائی مسائل دا سامنا کرنا پڑدا اے جداں ریمپس د‏‏ی کمی یا اسکول د‏‏ی مناسب آمد و رفت ، اسکول جانے وچ مشکل پیش آندی ا‏‏ے۔ تارکین وطن نو‏‏ں اکثر انتظامی رکاوٹاں دا سامنا کرنا پڑدا اے جو انہاں نو‏‏ں داخلے تو‏ں رکدا اے تے مؤثر طریقے تو‏ں انھاں تعلیم دے نظام تو‏ں رکدا ا‏‏ے۔

پر ، امتیازی سلوک دا نظام تعلیم وچ وی اس وقت پایا جاندا اے جدو‏ں کچھ گروہ دوسرےآں دے مقابلہ وچ کمتر معیار دا تعلیم حاصل کردے نيں ، مثال دے طور اُتے ، شہری اسکولاں وچ تعلیم دا معیار پینڈو علاقےآں وچ پائے جانے والے تناسب تو‏ں کدرے زیادہ ا‏‏ے۔

تعلیم دے بعد وی امتیازی سلوک ہُندا اے جتھے لوکاں دے مختلف گروہ اپنی تعلیم تو‏ں اک جداں فائدے حاصل نئيں کرسکدے نيں۔مثال دے طور اُتے ، تعلیم یافتہ لڑکے یکساں طور اُتے تعلیم یافتہ کُڑیاں دے مقابلے وچ زیادہ اجرت دے حامل اسکول چھوڑدے نيں۔
thumb|262x262px|جارجیا دے برنسوک دا رنگدار میموریل اسکول 1922 وچ تعمیر کيتا گیا سی
بین الاقوامی انسانی حقوق دے قانون (IHRL) وچ عدم تفریق تے مساوات د‏‏ی شقاں موجود نيں اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی کہ انسانی حقوق دے عالمگیر اصول اُتے عمل درآمد کيتا جائے۔انسانی حقوق دے بین الاقوامی قانون (IHRL) دے تحت عدم تفریق تے مساوات خلاصہ تصورات نئيں نيں۔انہاں نو‏ں انسانی حقوق د‏‏ی وضاحت کيتی گئی اے جو لوکاں نو‏‏ں روزانہ د‏‏ی بنیاد اُتے اس امتیازی سلوک نو‏‏ں دور کرنے دے لئی عشراں تو‏ں تیار کيتی گئی اے ۔خاص طور اُتے تعلیم جتھے متعدد انسانی حقوق معاہدےآں اُتے تعلیم دے حق اُتے غیر امتیازی سلوک تے مساوات دے حقوق دا اطلاق کيتا گیا اے ، بشمول اس مسئلے تو‏ں وابستہ اک ، یونیسکو کیڈ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ .

عدم تفریق تے مساوات قانون د‏‏ی طاقت دے باوجود ، امتیازی سلوک تے عدم مساوات نو‏‏ں ختم کرنا اک چیلنج اے جس دا انفرادی ریاستاں تے عالمی برادری نو‏‏ں سامنا اے ۔اس دا اعتراف 2015 وچ کیہ گیا سی جدو‏ں بین الاقوامی برادری نے ’کسی نو‏‏ں پِچھے نئيں چھوڑنے‘ دا عزم کيتا سی۔

بین الاقوامی تے علاقائی انسانی حقوق دے معاہدے مخصوص [سماجی اخراجات] پسماندہ](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%AA%5D_%D9%BE%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%81) گروہاں دے تعلیم دے حق اُتے غیر امتیازی سلوک تے مساوات دے حقوق دا اطلاق کردے نيں۔معمولی گروہ اوہ نيں جو طویل تے تاریخی امتیاز دا شکار نيں ، عام طور اُتے ، لیکن خاص طور اُتے ، شناخت (صنف ، مثال دے طور پر) ، خصوصیات (نسل ) یا حالات ( مہاجرین ، مہاجر ، داخلی طور اُتے بے گھر افراد) د‏‏ی بنیاد پر۔حاشیہ کاری دا امکان بوہت سارے امتیازی سلوک ، متناسب یا متعلق شکلاں دے تابع ہُندا ا‏‏ے۔

پسماندہ گروہاں د‏‏یاں مثالاں وچ شامل نيں:
* لڑکیاں تے سوانیاں
* قومی ، نسلی تے لسانی اقلیتاں
* معذور افراد
* دیسی قوم
* تارکین وطن
* مہاجر
* پناہ دے متلاشی
* بے ریاست افراد
* اندرونی طور اُتے بے گھر افراد(IDPs)
* نظربند افراد / آزادی تو‏ں محروم افراد
* غربت وچ رہنے والے افراد
* پینڈو علاقےآں وچ رہنے والے افراد
* HIV تو‏ں متاثرہ افراد
* البینزم تو‏ں متاثرہ افراد
* ایل جی بی ٹی
* بُڈھے لوک تے دوسرے افراد
* حاملہ لڑکیاں تے نوعمر والدہ
* مسلح تصادم تو‏ں متاثرہ ملکاں یا علاقےآں وچ رہنے والے افراد

## قانون دے ذریعہ تعلیم تک رسائی
[thumb|275px| [امریک‏‏ی صدر|صدر جارج بش دستخط کرنا کوئی بچہ پِچھے چھڈ دتا ایکٹ نئيں]]
2009 وچ ہندوستانی پارلیمنٹ دے ایوان تے ہندوستان دے صدر نے دونے نے اک بل اُتے دستخط تے منظوری دتی جس دے تحت چھ تو‏ں چودہ سال تک دے بچےآں نو‏‏ں مفت قانون مینڈیٹ تعلیم دتی جائے گی۔یہ سب دے لئی آفاقی تعلیم د‏‏ی طرف اک بہت وڈا قدم سی۔ موک کنڈ ڈُبی مصنف "بچےآں دا مفت تے لازمی تعلیم دا حق ایکٹ ، 2009: مصائب موقع د‏‏ی کہانی" دے مضمون وچ رسائی ، معیار تعلیم ، مالی امتیاز تے امتیازی سلوک دے امور اُتے تبادلہ خیال تے روشنی پائی گئی ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:انسانی حقوق بلحاظ معاملہ
گٹھ:انسانی حقوق مسئلے تو‏ں
گٹھ:تعلیم معاشیات
گٹھ:مثبت کارروائی
گٹھ:آزاد مواد از یونیسکو