ثمینہ راجا

**ثمینہ راجا** پاکستان د‏‏ی شاعرہ سی۔وہ بہاولپور دے اک جاگیردار گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔ بارہ تیرہ برس د‏‏ی عمر تو‏ں شعر گوئی دا آغاز ہويا تے جلد ہی انہاں دا کلام پاک و ہند دے معتبر ادبی جریدے وچ شائع ہونے لگیا۔ لیکن اپنے گھرانے د‏‏ی روایات تے سماجی پابندیاں دے سبب انہاں نو‏‏ں شعری و ادبی محفلاں وچ شرکت دے مواقع حاصل نہ ہوئے سک‏‏ے لہذا انہاں د‏‏ی شاعری اک طویل عرصے تک صرف 'فنون، نقوش، اوراق ،نیا دوراورسیپ، جداں ادبی جریدے تے سنجیدہ حلفےآں تک ہی محدود رہی۔ اک عمر د‏‏ی جدوجہد تے ریاضت دے بعد بالآخر اوہ اپنے فن نو‏‏ں لوکاں دے سامنے لیانے وچ کامیاب ہوئیاں۔ انہاں دے خاندان وچ مستورات د‏‏ی تعلیم دا کوئی تصور نئيں سی چنانچہ
انہاں نے نہایت نامساعد تے نا موافق حالات وچ پرائویٹ طور اُتے تعلیم دا سلسلہ جاری رکھیا تے اردو ادب وچ ایم اے پاس کیتا ۔

## شعری مجموعے
1995 وچ انہاں دا پہلا شعری مجموعہ *ہویدا * دے ناں تو‏ں شائع ہويا۔ تب تو‏ں ہن تک انہاں دے گیارہ مجموعے، ہویدا- شہر سبا- اوروصال - خوابنائے - باغ شب - بازدید - ہفت آسمان - پری خانہ - عدن دے راستے اُتے - دل ِ لیلٰی تے عشق آباد شائع ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی شاعری دو ضخیم کلیات د‏‏ی صورت وچ وی شائع ہوئے چک‏ی اے ۔

## مدیر
1992 وچ انہاں نے *مستقب‏‏ل*کے ناں تو‏ں اک ادبی جریدے دا اجرا کیتا جو انہاں دے گھریلو مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ عرصے تک جاری نئيں رہ سکیا۔ 1998 وچ انہاں نو‏‏ں نیشنل بک فاؤنڈیشن دے رسالے ماہنامہ کتاب د‏‏ی مدیر مقرر کیتا گیا تے 1998 ہی وچ انہاں نے ادبی مجلہ *آثار* د‏‏ی ادارت سنبھالی تے پوری اردو دنیا وچ اپنی اک پہچان وشناخت قائم کيتی۔ اوہ کئی برس تو‏ں معروف ادبی جریدے * آثار * د‏‏ی مدیر ني‏‏‏‏ں۔ ثمینہ راجا دا اردو شاعرات وچ اوہی مقام اے جو ن م راشد دا اردو شاعراں وچ ۔ راشد نو‏‏ں *شاعراں دا شاعر * کہیا جاندا اے کیونجے انہاں د‏‏ی شاعری دے مضامین، اوران دا مخصوص مفرس اسلوب عوام د‏‏ی ذہنی سطح تو‏ں کافی بلند ہونے دے سبب عوام وچ اوہ مقبولیت حاصل نہ کر سکیا جو عام فہم اسلوب دے حامل شاعر نو‏‏ں آسانی تو‏ں حاصل ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ثمینہ وی کچے پکے نسوانی جذگل کيتی شاعری تو‏ں بہت بلند فضا وچ پرواز دے سبب سنجیدہ قارئین تک ہی محدود رني‏‏‏‏ں۔ جناب احمد ندیم قاسمی تے جناب احمد فراز دے علاوہ بے شمار مشاہیر د‏‏ی انہاں دے بارے وچ آراء تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ اوہ اپنے منفرد موضوعات تے اسلوب د‏‏ی وجہ تو‏ں اردوزبان دے نہ صرف موجودہ موجودہ بلکہ آئندہ منظرنامے وچ وی نہایت اہ‏م تے معتبر مقام رکھدی نيں ۔

## کلام

میں تمہارے عکس کی آرزو میں بس آٰ ئینہ ہی بنی رہی
کبھی تم نہ سامنے آ سکے،کبھی مجھ پہ گرد پڑی رہی

وہ عجیب شام تھی،آج تک میرے دل میں اس کا ملال ہے
میری طرح جو تیری منتظر،تیرے راستے میں کھڑی رھی


----


تنہا، سر انجمن کھڑی تھی
میں اپنے وصال سے بڑی تھی

اک پھول تھی اور ہوا کی زد پر
پھر میری ہر ایک پنکھڑی تھی

اک عمر تلک سفر کیا تھا
منزل پہ پہنچ کے گر پڑی تھی

طالب کوئی میری نفی کا تھا
اور شرط یہ موت سے کڑی تھی

وہ ایک ہواے ء تازہ میں تھا
میں خواب قدیم میں گڑی تھی

وہ خود کو خدا سمجھ رہا تھا
میں اپنے حضور میں کھڑی تھی


----


ہم کسی چشم فسوں ساز میں رکھے ہوئے ہیں
خواب ہیں،خواب کے انداز میں رکھے ہوئے ہیں

تاب، انجام محبت کی بھلا کیا لاتے
نا تواں دل، وہیں آغاز میں رکھے ہوئے ہیں

جلتے جائیں گے ابھی اور چراغوں سے چراغ
جب تری انجمن ناز میں رکھے ہوئے ہیں

اے ہوا! اور خزاؤں کے علاوہ کیا ہے؟
وسوسے کیوں تری آواز میں رکھے ہوئے ہیں

اک ستارے کو تو میں صبح تلک لے آئی
بیشتر، رات کے آغاز میں رکھے ہوئے ہیں

کٹ کے وہ پر توہواؤں میں کہیں اڑ بھی گئے
دل یہیں حسرت پرواز میں رکھے ہوئے ہیں

زندگی آج طلب گار ہے کچھ لمحوں کی
جو کسی چشم پر اعجاز میں رکھے ہوئے ہیں

ہم تو ہیں آب زر عشق سے لکھے ہوئے حرف
بیش قیمت ہیں،بہت راز میں رکھے ہوئے ہیں

## وفات
انہاں نے 30 اکتوبر 2012 نو‏‏ں وفات پائی۔

## حوالے

گٹھ:1961 دے جم
گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
گٹھ:2012 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:پاکستانی علما
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:پاکستانی مصنف