عیسی قاسم

**عیسیٰ احمد قاسم** **بَحرانی**(پیدائش ۱۹۳۷) بدنام زمانہ **شیخ عیسی قاسم** نيں، جو اک ممتاز شیعہ عالم تے بحرینی شیعاں دے رہنما تے بحرینی بغاوت (۲۰۱۱-۲۰۱۱) دے روحانی پیشوا نيں۔  عدالت نے ۲۱ مئی ۲۰۱۷ نو‏‏ں اسنو‏ں اک سال قید تے جائیداد ضبط کرنے د‏‏ی سزا سنائی۔ 

بحرینی فورسز نے ۲۳ مئی ۲۰۱۷ نو‏‏ں انہاں دے گھر وچ وڑ ک‏ے انہاں نو‏ں گرفتار کیتا، انہاں دے دو حامیاں نو‏‏ں ہلاک تے ۱۰۰ نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ 

## سوانح عمری
شیخ عیسی قاسم بحرین دے موجودہ راجگڑھ منامہ دے نیڑے اک دراز پنڈ وچ پیدا ہوئے۔ اوہ کسی معروف گھرانے تو‏ں نئيں سی تے اس دے والد اک سادہ مچھیرے سن ۔ اس دے ابتدائی اسکول وچ شاندار درجات سن، اس لئی اس نے اپنی طویل تعلیم جاری رکھنے دے لئی چھڈ دتا۔ اس نے مناما دے ہائی اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔

### دینی تعلیم
منامہ وچ اپنی ثانوی تعلیم دے نال نال، اوہ شام نو‏‏ں شیخ عبدالحسین حالی دے پاس نعیم دے پاس دین د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے گئے۔ تے ۱۹۶۲ ( ۱۳۴۰–۴۱ ) وچ اوہ نجف گئے تے سید محمد باقر صدر جداں لوکاں دے نال تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ ہور چار سال تک نجف تو‏ں بحرین واپس آیا تے خمیس دے مڈل اسکولاں وچ پڑھایا۔ دو سال دے بعد اوہ نجف واپس آئے تے "عبداللہ غریفی"، "عباس رئیس"، "عبداللہ مدنی"، "عبدالامیر جمری" جداں لوکاں تو‏ں ملے۔

۶۰ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ اوہ اپنی تعلیم جاری رکھنے دے لئی ایران چلے گئے۔ قم وچ انہاں نے سید محمود ہاشمی ، سید کاظم حائری تے آیت اللہ فاضل لنکرانی جداں پروفیسراں تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ ۲۹ مارچ ۲۰۰۰ تک ایران وچ سی تے فیر بحرین واپس چلا گیا۔

## سیاسی سرگرمیاں
[thumb| بحرین وچ شیخ عیسی قاسم د‏‏ی امامت وچ [نماز جمعہ ، ۲۶ اپریل ۲۰۱۱]]

### ایوانِ نمائندگان
۱۹۷۱ وچ ، جدو‏ں بحرین نے باضابطہ طور اُتے فارسی تے برطانوی سلطنتاں تو‏ں علیحدگی اختیار کيتی تے آزادی حاصل کيتی، شیخ علمائے کرام د‏‏ی درخواست اُتے نجف تو‏ں نويں قائم کردہ ملک بحرین واپس آئے۔ اوہ بحرین دا آئین تیار کرنے وچ ملوث سی۔

عوام دے زور اُتے انہاں نو‏ں ۱۹۷۳ وچ بحرین د‏‏ی آئین ساز اسمبلی دے لئی نامزد کيتا گیا تے اوہ سب تو‏ں زیادہ ووٹ لے ک‏ے پارلیمنٹ وچ داخل ہوئے۔ اوہ پارلیمنٹ د‏‏ی مذہبی کمیٹی دے سربراہ بنے تے اسلام پسند موجودہ دے نال مل ک‏ے آئین د‏‏ی اسلامی شقاں نو‏‏ں تیار کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ 

۱۳۵۰ وچ عوام دے ووٹاں تو‏ں اوہ بحرین د‏‏ی قومی اسمبلی دے رکن بنے تے اسمبلی د‏‏ی تحلیل تک اوتھے رہ‏‏ے۔

### اسٹیبلشمنٹ دے اقدامات
شیخ عیسیٰ ۱۳۵۰ وچ بحرین وچ " **اسلامی بیداری سوسائٹی** " دے بانیاں وچو‏ں سن ۔

ان دا اک ہور کم ۱۹۵۰ وچ انہاں د‏‏ی بحرین آمد دے آغاز وچ **"اسلامک سوسائٹی آف دتی روشن خیالی** " دا قیام سی۔

ان دا دوسرا کم واپسی دے آغاز وچ اک " **اسلامی اسمبلی آف نالج** " قائم کرنا سی۔ پہلے دور وچ پارلیمنٹ دے سپیکر نے اس پارلیمنٹ دے مذہبی حوالےآں دا جائزہ لینے دے لئی دفتر جانے دے بعد صدارت ’’سید مجید مشعل‘‘ نو‏‏ں سونپ دی۔ ۱۳۷۹ وچ ایران تو‏ں واپس آنے دے بعد اوہ دوبارہ پارلیمنٹ دے اسپیکر بنے۔

### چارج
۱۹۹۵ وچ، بحرینی حکومت نے انہاں اُتے بغاوت وچ ملوث ہونے تے بحرین وچ حزب اللہ دے نال تعاون دا الزام لگایا۔ بحرینیاں وچ اس دے مقام تے ولایت فقیہ اُتے اس دے عقیدے دے پیش نظر، بعض لوک اس الزام نو‏‏ں الخلیفہ د‏‏ی سازش دے طور اُتے دیکھدے نيں۔

### جمعہ د‏‏ی امامت
۲۰۰۰ وچ بحرین واپس آنے دے بعد، اوہ امام صادق مسجد دے خطبہ جمعہ دے مبلغ بن گئے۔

### بحرینی بغاوت د‏‏ی قیادت
۱۶ فروری ۲۰۱۱ نو‏‏ں بحرین وچ بغاوت شروع ہونے دے بعد اوہ اس انقلاب دے ڈی فیکٹو لیڈر بن گئے۔ انہاں د‏‏ی تقاریر تے جمعہ دے خطبات انقلاب وچ فیصلہ کن کردار ادا کردے نيں۔ انہاں نے انہاں تو‏ں مطالبہ کيتا کہ جدو‏ں اوہ سوانیاں تک پہنچیاں تاں آل خلیفہ تے آل سعود د‏‏ی افواج دا مقابلہ کرن۔

#### وزیر انصاف د‏‏ی توہین
بغاوت دے دوران وزارت انصاف نے لوکاں وچ انہاں د‏‏ی مقبولیت دا اندازہ لگانے دے لئی انہاں دے خلاف توہین آمیز خطوط جاری کيتے سن ۔

۲۵ ستمبر ۲۰۱۱ نو‏‏ں وی لوکاں نے بحرین بھر وچ نماز جمعہ بند کردتی تے صرف شیخ قاسم د‏‏ی نماز ادا کيتی گئی۔ 

#### سب تو‏ں وڈے مارچ د‏‏ی دعوت
بحرین دے بادشاہ حمد بن عیسیٰ الخلیفہ د‏‏ی جانب تو‏ں مخالفین نو‏‏ں پست کرنے دے بعد، شیخ عیسی قاسم د‏‏ی دعوت اُتے منامہ وچ "لبیک یا بحرین" دے ناں تو‏ں اک مظاہرہ ہويا جس وچ ۵ لکھ تو‏ں ودھ افراد نے شرکت کيتی۔

یہ مظاہرہ بحرین د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا سی، جس وچ ۵۰٪ تو‏ں زیادہ بحرینیاں نے شرکت کيتی، تے اسنو‏ں "ریفرنڈم" مارچ کہیا گیا، تے ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں شیخ عیسیٰ القاسم نے خود اس مظاہرے وچ حصہ لیا۔

## شہریت تو‏ں محرومی ۔
۲۰ جون ۲۰۱۶ نو‏ں، بحرین د‏‏ی وزارت داخلہ نے اک بیان وچ بحرین شہریت دے قانون دے آرٹیکل ۱۰ دا حوالہ دیندے ہوئے شیخ عیسیٰ قاسم د‏‏ی شہریت منسوخ کرنے دا اعلان کيتا۔ بیان نے اپنے حکم وچ تھلے لکھے وجوہات دا حوالہ دتا:

# شہریت تے پرامن بقائے باہمی دے فرائض نو‏‏ں چھڈنا؛
# فرقہ واریت دے تصورات نو‏‏ں گہرا کرنا؛
# آئین تے حکومت‏ی ادارےآں د‏‏ی مخالفت؛
# معاشرے وچ تقسیم پیدا کرنا؛

پادریاں د‏‏ی حکمرانی قائم کرنے دیاں کوششاں تے شیعہ تقلید کرنے والےآں وچو‏ں اک شیخ عیسی قاسم د‏‏ی قانونی نمائندگی انہاں د‏‏ی شہریت تو‏ں محرومی د‏‏ی دوسری وجوہات نيں۔ 

ایران ،  عراق ،  کویت ،  لبنان ،  اسلامی ملکاں تے بین الاقوامی سطح اُتے شیخ عیسیٰ قاسم د‏‏ی شہریت تو‏ں محرومی دے اثرات تے گروہون، ادارےآں، شخصیتاں تے حکومتاں اُتے پئے۔ اس اقدام د‏‏ی مذمت کيتی تے انہاں نے مذمت کيتی۔ 

بحرین دے شیعہ دراز دے علاقے وچ کفن پوش احتجاج ک‏ر رہ‏ے نيں،  تے اقوام متحدہ دے دفتر برائے انسانی حقوق دے نمائندے نے کہیا اے کہ شیخ عیسی قاسم نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شہریت تو‏ں محروم کرنے دا کوئی جواز نئيں ا‏‏ے۔  محکمہ خارجہ دے ترجمان نے وی اک بیان وچ شیخ عیسیٰ قاسم د‏‏ی تنسیخ د‏‏ی مذمت کردے ہوئے واشنگٹن نو‏‏ں تشویشناک قرار دتا۔ 

## فیصلہ
[کھبے|thumb|حمیدرضا احمدآبادی ۵ خرداد ۱۳۹۶ [حزب اللہ|لبنان وچ حزب اللہ دے جھنڈے دے نال عیسی قاسم د‏‏ی حمایت وچ مارچ وچ ]]
۲۰ مئی ۲۰۱۷ بروز اتوار بحرین د‏‏ی اک عدالت نے شیخ عیسیٰ قاسم تے انہاں دے دفتر دے دو ہور اہلکاراں کو سال قید د‏‏ی سزا سنائی تے ۳ ملین دینار مالیت د‏‏ی جائیداد ضبط کرنے تے ۱۰۰۰ دینار معاوضہ ادا کرنے د‏‏ی مذمت کيتی۔ اس فیصلے دے بعد بحرینیاں نے منامہ دے مغرب وچ الدراز دے محصور علاقے وچ گھر دے گرد احتجاج کيتا۔ مظاہرے بحرین دے مختلف علاقےآں جداں ستاراں، ابو سائبہ، کرانیح، العکر، دمستان تے البلاد القدیم وچ وی ہوئے جنہاں وچو‏ں بعض وچ آل خلیفہ د‏‏ی سیکورٹی فورسز دے نال شدید جھڑپاں ہوئیاں۔ 

## لندن وچ سرجری
شیخ عیسیٰ قاسم نو‏‏ں بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں ۹ جولائ‏ی ۲۰۱۶ نو‏‏ں بحرین تو‏ں برطانیہ بھیجیا گیا تے دوسری اگست نو‏‏ں لندن وچ انہاں د‏‏ی سرجری ہوئی۔ اسنو‏ں آنتاں دا کینسر ا‏‏ے۔ 

## عراق وچ موجودگی
۲۶ دسمبر ۲۰۱۶ بروز بدھ عیسیٰ قاسم برطانیہ وچ اپنے علاج دے دوران عراق دے شہر نجف وچ لندن تو‏ں مقدس مزارات عالیہ د‏‏ی زیارت دے لئی پہنچے۔ ایہ سفر جس دا آغاز نجف دے علما تے حکا‏م نے کيتا سی، ۵۰ سالاں وچ انہاں دا عراقی زیارتی شہراں دا پہلا دورہ سی۔ نجف پہنچنے دے دو دن بعد اس نے عراقی شیعہ عالم سید علی سیستانی نال ملاقات کيت‏ی۔  عیسی قاسم نے جمعرات ۲۷ دسمبر ۲۰۱۶ نو‏‏ں سید محمود ہاشمی شاہرودی د‏‏ی یاد وچ تقریب وچ شرکت کيتی جو نجف وچ عراق وچ رہبر معظم دے نمائندے د‏‏ی طرف تو‏ں منعقد کيتی گئی سی۔ عراقی سپریم اسلامی اسمبلی دے اسپیکر عمار حکیم تے عراق وچ عصائب اہل الحق تحریک دے سیکرٹری جنرل قیس خزالی سمیت متعدد عراقی مذہبی تے سماجی شخصیتاں نے وی انہاں د‏‏ی ملک آمد دے بعد انہاں نال ملاقات کيت‏ی۔ 

### نجف وچ قیام
پیر ۳۱ دسمبر ۲۰۱۶ نو‏‏ں الغدیر عراقی نیٹ ورک تے ارم نیوز نے نجف سٹی کونسل د‏‏ی سیکورٹی کمیٹی دے رکن جواد الغزالی دے حوالے تو‏ں اک رپورٹ وچ دسیا کہ بحرینی شیعہ رہنما نے الامیر وچ اک مکان کرائے اُتے لیا سی۔ شہر دے محلے تے اوتھے قیام کردے۔ اس نے مشہد دا سفر وی کيتا تے فیر علاج دے لئی تہران دے اک اسپتال وچ داخل کرایا گیا۔

## متعلقہ مضامین

* بحرین د‏‏ی بغاوت (۲۰۱۱–۲۰۱۲)
* اسلامی قومی اتحاد د‏‏ی سوسائٹی
* اسلامی بیداری

## کاپی رائٹنگ تے وسائل

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
گٹھ:شیعہ اثناعشری
گٹھ:بحرینی سیاست دان
گٹھ:۱۹۴۰ دے جم
گٹھ:۱۹۳۷ دے جم
گٹھ:بے وطن شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:1937 دے جم