open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گگرون قلعہ

**گگرون قلعہ** ( ہندی / راجستھانی : गागरोन का किला) اکّ پہاڑی اتے پانی دا قلعہ اے اتے ایہہ بھارت دے ہڈوتی کھیتر وچ راجستھان دے جھالاواڑ ضلعے وچ واقع اے۔ ایہہ اکّ پہاڑی اتے پانی دے قلعے دی اکّ اداہرن اے اس قلعے نوں بجلدیو سنگھ ڈوڈ (اکّ راجپوت راجا) نے بارہویں صدی وچ بنوایا سی۔ بعد وچ، قلعے اُتے شیر شاہ اتے اکبر دا قبضہ رہا۔ قلعہ آہو ندی اتے کالی سندھ ندی دے سنگم اُتے بنایا گیا اے۔ قلعہ تن پاسیاں توں پانی نال گھریا ہویا اے اتے اگلے پاسے اکّ کھائی اے اتے اس لئی اسنوں *جلقلعہ بندی ([[ہندی بولی|ہندی]] / [[راجستھانی بولی|راجستھانی]] : जलदुर्ग، ترجمہ: پانی دا قلعہ)* نام دتا گیا اے۔ اس نوں 2013 وچ راجستھان وچ پہاڑی قلعیاں دے اکّ حصے وجوں یونیسکو دی عالمی وراثتی تھاں دا درجہ دتا گیا سی۔

## اتہاس
گاگروں قلعے دی اساری بارہویں صدی دوران راجا بجلدیو ولوں کیتا گیا سی اتے قلعے اُتے 300 سالاں تک کھچی راج دا راج سی۔ قلعہ کس دن بنایا گیا سی، ایہہ اکّ رہسّ بنیا ہویا اے پر اتہاسکاراں دا اندازہ اے کہ قلعہ ستویں صدی توں چودھویں صدی تک بنایا گیا سی۔

اس قلعے دا آخری حکمران راجا اچل داس کھچی دسیا جاندا اے۔ مدھکالی اقتدار دے دوران، مالوے دے مسلمان حکمراناں نے گگروں قلعے اُتے حملہ کیتا۔ سلطان ہوشانگ شاہ نے سال 1423 وچ 30 ہزار گھوڑسوار اتے 84 ہاتھی سواراں سمیت اکّ فوج نال قلعے اتے حملہ کیتا۔ اچل داس کھچی نے ایہہ محسوس کردے ہوئے کہ سلطان دے اچے نمبراں اتے اچّ درجے دے ہتھیاراں دے کارن، اسدی ہار اٹلّ اے، سمرپن نہیں کیتا اتے اپنی جان گواؤن تک لڑیا، جو کہ راجپوت روایت دے مطابق اے۔ اس توں علاوہ، سلطان دیاں فوجاں ولوں بندی بنائے جان توں بچن لئی بہت ساریاں عورتاں نے جوہر (اپنے آپ نوں زندہ ساڑ دتا) کیتا۔ قلعے نے کتھت طور اُتے 14 لڑائیاں اتے رانیاں دیاں 2 جوہراں ویکھیاں ہن۔

ایہہ قلعہ شیر شاہ اتے اکبر نے وی جت لیا سی۔ اکبر نے کتھت طور اُتے اس قلعے نوں ہیڈکوارٹر وی بنایا اتے بعد وچ اسنوں اپنی جائیداد دے حصے وجوں بیکانیر دے پرتھویراج نوں دے دتا۔

## بنتر
thumb| گگروں قلعہ، اتری بھارت دا اکو اکّ قلعہ پانی نال گھریا ہویا اے
گگروں دا قلعہ تن پاسیاں توں پانی نال گھریا ہویا اے اتے چوتھے پاسے پانی نال بھری کھائی اے۔ ایہہ آہو ندی اتے کالی سندھ ندی دے سنگم اُتے بنایا گیا اے۔ قلعے وچ روائتی قلعیاں دے الٹ تن قلعے وی ہن جیہناں وچ صرف دو ہن۔ قلعے دے برج وندھیا رینج دے مکندرا پہاڑیاں نال ملائے گئے ہن۔ قلعہ جس پہاڑ اُتے بیٹھدا اے، اوہ ہی قلعے دی نینھ اے۔ قلعے دے دو مکھ داخلہ دوار وی ہن۔ اکّ گیٹ ندی ول جاندا اے، جدوں کہ دوجا گیٹ پہاڑی سڑک ول جاندا اے۔

قلعے دیاں کجھ اہم تھاواں ہیٹھاں دتیاں گئیاں ہن:

* گنیش پول
* نکرکھانا
* بھیروی پول
* کشن پول
* سیلیکھانا
* دیوان-اے-عام
* دیوان-اے-خاص
* زنانہ محل
* مدھوسودن مندر
* رنگ محل

قلعہ شمالی بھارت دا اکو اکّ قلعہ اے جو پانی نال گھریا ہویا اے اتے اسنوں بھارت دا *جلدرگا* (*پانی دا قلعہ)* نام دتا گیا اے۔** قلعے دے بالکل باہر صوفی سنت مٹھے شاہ دا مقبرہ محرم دے مہینے دوران سالانہ رنگین میلے دا تھاں اے۔ سنگم دے پار سنت پیپا جی دا مٹھّ وی اے۔

## سنبھال
راجستھان دے چھ پہاڑی قلعیاں، یعنی، آمیر قلعہ، چتوڑ دا قلعہ، گاگروں قلعہ، جیسلمیر قلعہ، کمبھلگڑھ قلعہ اتے رنتھمبھور قلعہ جون 2013 دوران نوم پین وچ عالمی وراثت کمیٹی دی 37ویں میٹنگ دوران یونیسکو دی عالمی وراثت سائیٹ لسٹ وچ شامل کیتا گیا سی۔ اوہناں نوں اکّ لڑیوار تہذیبی جائیداد اتے راجپوت فوجی پہاڑی آرکیٹیکچر دیاں اداہرناں وجوں مانتا حاصل سی۔

## حوالے


## باہری لنک

گٹھ:بھارت وچ عالمی وراثتی تھانواں
گٹھ:راجستھان دے قلعے
شمالی مقدونیا

**شمالی مقدونیا** () رسمی طور تے **جمہوریا شمالی مقدونیا** بلقان، جنوب مشرقی یورپ وچ اک ملک ا‏‏ے۔ ایہ اشتراکی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ دا حصا سی جیہدے تو‏ں ایہنے 1991ء وچ آزادی حاصل کيتی۔ ریاست دے ناں دا یونان دے ناݪ تنازع چل رہیا سی جیہنو‏ں ہُݨ حل ک‏ر ليا گیا ا‏‏ے۔ جنوری 2019ء وچ ایہدا ناں **جمہوریا شمالی مقدونیا** ہونا طے پایا۔

## اشتقاقیات
مُلک دا ناں یونانی لفظ مقدونیا  تو‏ں اے جو اک قدیم ریاست سی۔

## مورتاں

File:Jovan Kaneo.jpg|
File:Sv. Sofija, Ohrid 011.JPG|
File:Svetinaum.jpg|
File:Mount Pelister MK.jpg|
File:Bitola Širok Sokak.JPG|
File:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|
File:MountShara.jpg|
File:Meister von Nerezi 001.jpg|
File:Kratovo13.jpg|
File:Wild beach-selo Ljubanista Ohrid.jpg|
File:OhridCity.jpg|
File:505 OldAqueductSkopje.jpg|
File:St Kliment Skopje.JPG|
File:St.Bogoroditsa Eleusa.JPG|
File:Copy of 13.S8003572.JPG|
File:Aladja Moschee01.JPG|
File:Kuklica pillars.jpg|
File:Tikveš lake.jpg|
File:Matka Canyon 01.jpg|
File:Krusevo.jpg|


## ہور دیکھو
* مقدونیا
* مقدونیا (قدیم مملکت)
* مقدونیا (یونان)
* مقدونیا (علاقہ)

## حوالے

شمالی مقدونیا
گٹھ:مقدونیا
گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک
گٹھ:بلقان
گٹھ:جمہوریتاں
گٹھ:جنوبی یورپی ملک
گٹھ:زمین بند ملک
گٹھ:مجلس یورپ دے رکن ملک
گٹھ:یورپی ملک
گٹھ:نیٹو دے رکن ملک
یاسمین التویجری

**یاسمین احمد المبارک التویجری** ( ) اک سینئر سائنسدان نيں تے ریاض، سعودی عرب وچ شاہ فیصل سپیشلسٹ ہسپتال تے تحقیات سنٹر (KFSH&RC) وچ ایپیڈیمولوجی تحقیقات د‏‏ی سربراہ نيں۔  ایپیڈیمولوجی تحقیقات د‏‏ی سربراہ دے طور پر، اوہ سعودی عرب دے معاملے وچ ، اک مخصوص ملک دے اندر بیماریاں تے بیماریاں دے اسباب تے اثرات دا مطالعہ کردیاں نيں۔  اوہ سعودی معاشرے وچ موٹاپے تے ذہنی بیماری جداں حالات دے پھیلاؤ دا مطالعہ کردیاں نيں تے بہتر صحت نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی سماجی تے سیاسی تبدیلیاں د‏‏ی وکالت وچ سرگرم رہندیاں نيں۔

## تعلیم
یاسمین نے ریاض د‏‏ی شاہ سعود یونیورسٹی وچ کمیونٹی طب د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، اس نے بی ایس سی حاصل کيتا۔ ۱۹۹۲ء وچ ۔  شادی دے بعد، اوہ تے اس دے شوہر گریجویٹ اسکول وچ شرکت دے لئی امریکا چلے گئے۔ یاسمین نے ٹفٹس یونیورسٹی دے فریڈمین سکول برائے غذائیت سائنس تے پالیسی وچ فرانسس سٹرن غذائیت سینٹر د‏‏ی منتظم جوہانا ڈوئیر دے نال تعلیم حاصل کيتی۔  اس نے ایم ایس سی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ٹفٹس یونیورسٹی تو‏ں ۱۹۹۶ء وچ تے پی ایچ ڈی ۲۰۰۲ء وچ  اس دے والدین نے اس د‏ی بھرپور حوصلہ افزائی د‏‏ی کہ اوہ اک پیشہ ورانہ زندگی بنائے جو اسنو‏ں مالی طور اُتے خود مختار ہوݨ دے قابل بنائے۔

## عملی زندگی
۲۰۰۲ء وچ بوسٹن تو‏ں سعودی عرب واپس آنے دے بعد، یاسمین نے شاہ سعود بن عبدالعزیز یونیورسٹی برائے طب وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس دے بعد اس نے ریاض دے شاہ فیصل سپیشلسٹ ہسپتال تے تحقیات سنٹر وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے اوہ وبائی امراض دے تحقیقات سنٹر د‏‏ی قیادت کردیاں نيں۔  انہاں دا شمار ملک دے اعلیٰ ترین سائنسداناں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ 

یاسمین سعودی آبادی دے وبائی امراض دے مطالعہ نو‏‏ں ڈیزائن کرنے تے انجام دینے وچ شام‏ل اے، خاص طور اُتے سواݨیاں، بچےآں تے نوعمراں اُتے توجہ دتی جاندی ا‏‏ے۔ 

## سائنس وچ سواݨیاں
یاسمین انہاں پینتِیہہ سواݨیاں وچو‏ں اک نيں جنہاں د‏‏ی کتاب *عرب ویمن رائزنگ* وچ شام‏ل اے، جس وچ تونس تو‏ں سعودی عرب تک د‏‏یاں سواݨیاں شام‏ل نيں۔  انہاں نو‏ں بی بی سی د‏‏ی ۲۰۱۴ء د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل کيتا گیا سی جس وچ بین الاقوامی سطح اُتے ۱۰۰ سواݨیاں شام‏ل سی۔

## حوالے

گٹھ:بی بی سی ۱۰۰ سواݨیاں
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:شاہ سعود یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں سائنس دان
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں سائنس دان
گٹھ:سعودی سواݨیاں سائنسدان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بی بی سی 100 سواݨیاں
تمغا

**تمغا** (پراݨی ترکی: 𐱃𐰢𐰍𐰀، رومنائزڈ: tamga, lit. 'stamp, seal'؛ ترکی: damga؛ منگولیا: tamga؛ Adyghe: тамыгъэ، رومنائزڈ: tamığə؛) عام طور تے کِسے خاص قبیلے یا خاندان دا نشان ہُندا سی۔ تمغا کلاسیکی قدیم تے قرون وسطا وچ یوریشیئن ٹپری واساں تے اوہناں تو‏ں متاثر ثقافتاں وچ عام سی۔ 

عام ترک تمغے دا مطلب "اک 'برانڈ' یا ملکیت دا نشان اے جو گھوڑےآں، مویشیاں تے ہور جانوراں اُتے رکھیا گیا۔ ایہدی بہت ابتدائی تریخ، یورپی کوٹ آف آرمز دی بنیاد بݨی۔ 

جدید ترک لوکاں وچ تمغا اک مخصوص ترک قبیلے ناݪ تعلق رکھݨ آݪی جائیداد یا مویشیاں دی نشاندہی کرن واݪا ڈیزائن اے، عام طور تے مویشیاں دے برانڈ یا ڈاک ٹکٹ دے طور تے۔ ترکستان وچ ایہ اوہی اے جو اصل وچ سی یعݨی مویشیاں دا برانڈ تے قبیلا شناخت کرن واݪا۔ مشرقی اناطولیا تے ایران وچ لوک اپݨے قبیلے دے تمغےآں دا اِستعمال کردے رہے، درحقیقت اوہ اعلا قومیئت اُتے مبنی تصویر بݨ گئے۔ آق قویونلو تے قرہ قویونلو نے یوریشیا دے بہت سارے دوسرے شاہی خانداناں ونگوں اپݨے چعھنڈےآں اُتے اپݨا تمغا لایا تے اپݨے ٹھیپےآں اُتے ایہدی مہر لائی۔

## ہڑپا رہتݪ دے تمغے
قدیم ترین تہذیباں وچ وی تمغےآں اِستعمال ہُندا سی، آثار قدیما تے فن دی تریخ وچ ایہناں دی بہت اہمیت اے۔ پنجاب دی قدیم ہڑپا رہتݪ وچ مٹی، پتھر، دھات تے ہور مواد ناݪ نقش ہوئے تمغے دریافت ہوئے، جیہڑے ہڑپا میوزیم وچ محفوظ نیں۔ ایہناں تمغے آں اُتے مُختلف جانوراں دیاں تصویراں نقش نیں۔

## پاکستان وچ تمغا بطور اعزاز
پاکستان وچ تمغا، سرکاری اعزاز دے طور تے اِستعمال کیتا جاندا اے، ایہ ملٹری تے سولیئن دوویں نیں۔ 
ایہناں وچ تمغا جرأت، تمغا امتیاز، تمغا خدمت تے تمغا بسالت سمیت کئی تمغے شامل نیں۔

## ہور دیکھو
* مہر
* لوگو
* طغرا
* تمغا

گٹھ:تمغے
گٹھ:ذاتی شناخت
گٹھ:مہراں
گٹھ:علامتاں
تارا نورس

**تارا گیبریلا نورس** (پیدائش ۴ جون ۱۹۹۸ء) اک امریک‏‏ی کرکٹ کھلاڑی اے جو فی الحال سسیکس، نارتھ ویسٹ تھنڈر تے سدرن بریو دے لئی کھیلدی ا‏‏ے۔ اوہ کھبے ہتھ د‏‏ی درمیانی گیند باز دے طور اُتے کھیلدی نيں۔ اوہ اس تو‏ں پہلے لافبرو لائٹننگ تے سدرن وائپرز دے لئی کھیل چکیاں نيں۔ 

نورس ریاستہائے متحدہ وچ پیدا ہوئیاں تے ۲۰۲۱ء دے آئی سی سی سواݨیاں ٹی ۲۰ عالمی کپ امریکا کوالیفائر وچ ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سواݨیاں د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلی۔ 

## مڈھلا جیون
نورس ۴ جون ۱۹۹۸ء نو‏‏ں فلاڈیلفیا، پنسلوانیا، یو ایس اے وچ پیدا ہوئی تے اوہ ادھی اطالوی نيں۔  اس نے اپنے ابتدائی سال اسپین وچ گزارے، اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ انگلستان جانے تو‏ں پہلے۔ اس نے پورٹ سلیڈ ایلڈریج کمیونٹی اکیڈمی وچ تعلیم حاصل کيتی تے چھوٹی عمر وچ ہی ہورشام کرکٹ کلب دے لئی کھیلنا شروع کيتا۔ 

## گھریلو کرکٹ
نورس نے اپنا پہلا کاؤنٹی ۲۰۱۴ء وچ سسیکس دے لئی واروکشائر دے خلاف کھیلا۔ اوہ بلے بازی یا گیند بازی نئيں کردی سی۔  اک سال بعد، اوہ سسیکس دستے دا حصہ سی جس نے ۲۰۱۵ء سواݨیاں دا ٹوئنٹی ۲۰ کپ جِتیا سی۔  ۲۰۱۸ء خواث کاؤنٹی چیمپین شپ وچ ، نورس دا سیزن مضبوط رہیا، اس نے ۱۰٫۳۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۱۰ وکٹاں حاصل کیتیاں کیونجے اس د‏ی ٹیم نو‏‏ں ڈویژن ۲ تو‏ں ترقی دتی گئی سی  ۲۰۱۹ء وچ ، نورس نے اک بار فیر کاؤنٹی سیزن دا کامیاب تجربہ کیتا، دونے مقابلےآں وچ سسیکس دے دوسرے نمبر اُتے وکٹ لینے والے کھلاڑی ہوݨ دے ناطے، تے اپنی پہلی کاؤنٹی نصف سنچری بنا ک‏ے، وارکشائر دے خلاف ٹی/۲۰ فتح وچ بلے بازی دا آغاز کردے ہوئے ۵۹ * اسکور کيتا۔  اوہ ۲۰۲۱ء سواݨیاں ٹوئنٹی ۲۰ کپ وچ ۱۱٫۷۱ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۷ وکٹاں دے نال سسیکس د‏‏ی مشترکہ طور اُتے سب تو‏ں ودھ وکٹاں لینے والی کھلاڑی سی۔  ۲۰۲۲ء سواݨیاں ٹوئنٹی ۲۰ کپ وچ ، نورس نے ۷٫۸۷ د‏‏ی اوسط تو‏ں اٹھ وکٹاں حاصل کیتیاں، جس وچ سرے دے خلاف لئی گئے ۴/۱۱ دے ٹوئنٹی ۲۰ دے بہترین گیند بازی دے اعداد و شمار وی شام‏ل نيں۔ 

## بین الاقوامی کرکٹ
ستمبر ۲۰۲۱ء وچ ، نورس نو‏‏ں ۲۰۲۱ء دے آئی سی سی سواݨیاں ٹی ۲۰ عالمی کپ امریکا کوالیفائر دے لئی ریاستہائے متحدہ دے دستے وچ شام‏ل کيتا گیا۔  اس نے ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۱ء نو‏‏ں برازیل دے خلاف ٹورنامنٹ دے پہلے میچ وچ اپنا ٹوئنٹی ۲۰ بین الاقوامی کھیل دا آغاز کيتا۔  اس نے ٹورنامنٹ وچ یو ایس اے دے چھ وچو‏ں پنج میچ کھیلے کیونجے انہاں نے ۲۰۲۲ء دے آئی سی سی سواݨیاں عالمی ٹی ٹوئنٹی کوالیفائر دے لئی کوالیفائی کیتا، ۷٫۷۵ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۴ وکٹاں حاصل کیتیاں۔  اکتوبر ۲۰۲۱ء وچ ، انہاں نو‏ں زمبابوے وچ ۲۰۲۱ سواݨیاں کرکٹ عالمی کپ کوالیفائر ٹورنامنٹ دے لئی امریک‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

نورس ۲۰۱۸ء وچ جنوبی افریقا دا دورہ کرنے سمیت انگلستان د‏‏ی وکھ وکھ ترقیا‏تی تے اکیڈمی ٹیماں دے لئی وی حاضر ہويا اے 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریکی سواݨیاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سواݨیاں عالمی ٹوئنٹی/۲۰ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۹۸ دے جم
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سواݨیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1998 دے جم
بھان سنگھ سنیت

**بھان سنگھ سنیت** غدر پارٹی دا کارکن سی اتے اس نے بھارت دے آزادی سنگرام وچ حصہ لے کے شہیدی حاصل کیتی۔ بھان سنگھ دا جم ۱۸۷۵ ای۔ وچ ضلع لدھیانے دے پنڈ سنیت وچ ہویا۔ اوہ بوہتا پڑھیا-لکھیا نہیں سی پر تھوڑی-بہتی پنجابی تے انگریزی جاندا سی۔  جدوں اوہ جوان ہویا تاں انگریزی فوج وچ بھرتی ہو گیا اتے انگریزاں دی نوکری دے دوران ہی اس نوں فوج وچ انگریزی دا چنگا علم ہو گیا۔ پر جلدی ہی اس نے نوکری چھڈّ دتی اتے غدر پارٹی ولوں دیس دی آزادی لئی چلا ئے جا رہے تحریک وچ شامل ہو گیا۔ بھان سنگھ نوں پہلے لاہور کیس وچ عمر قید کالیپانی دی سزا اتے جائیداد ضبطی دی سزا ہوئی۔ انگریزی حاکماں نال بھان سنگھ دا جدوجہد جاری رہا تے انتاں دے تسیہے جھلدا ہویا ایہہ انقلابی جنگجو ۹ ستمبر ۱۹۱۷ نوں شہیدی حاصل کر گیا۔
## حوالے

گٹھ:غدر پارٹی
گٹھ:بھارت دا آزادی سنگرام
مینو گور

**مینو گور** (انگریزی: **Meenu Gaur**) لنڈن-بیسڈ بریٹیش-بھارتی ڈریکٹر اتے سکرین کہانی لکھاری اے۔ اوہ اپنی ۲۰۱۳ دی پاکستانی فلم *زندہ حصہ* لئی سبھ توں ودھ جانی جاندی اے، جس نوں اسنے پھرجاب نبی نال سہِ-لکھیا اتے سہِ-ڈاریکٹ کیتا۔ ایہہ فلم آسکر وچ غیرملکی فلم گٹھ وچ داخلہ سی۔ *زندہ حصہ نے* دنیا بھر وچ اسدی تنقیدی تعریف کیتی اتے سنیکت راج امریکہ، یوئیئی اتے پاکستان وچ ناٹکی روپ وچ رلیز کیتی گئی۔ اس نوں بعد وچ ۲۰۱۵ وچ Netflix اتے جاری کیتا گیا سی۔ اوہ موجودہ وچ لوکارنو انٹرنیشنل فلم فیسٹیول دے اوپن ڈور حبّ پروگرام ولوں اہلت 'برزاکھ: سورگ اتے نرک دے وچکار' سرلیکھ والی اکّ فیچر فلم اُتے کم کر رہی اے۔ اوہ برلنیل ٹیلینٹس اتے برلن وچ NIPKOW فلم ریزیڈینسی دا وی حصہ رہی اے، جسدی حمایت برلنلے اتے میڈینبورڈ ولوں کیتا جاندا اے۔ حال ہی وچ، SOAS, لنڈن دی یونیورسٹی نے الومنی سیریز دے حصے وجوں سکول دیاں کندھاں اُتے اسدا پورٹریٹ قائم کیتا اے جو مشہور سابقہ طالب علماں دا جشن مناؤندی اے۔

## ''زندا بھاگ''
۲۰۱۳ وچ مینو نے اکّ پاکستانی فلم *زندا بھاگ*، فلم اساری کمپنی متیلا پھلمز دے ماتحت سہِ-ڈاریکٹ کیتی۔ مینو نوں پاکستانی سنیما نوں دوبارہ لائیملائیٹ وچ لیاؤن لئی پاکستانی فلم نردیشکاں اتے نقاداں توں بہت تعریف ملی۔ *زندا بھاگ* پاکستان دی سبھ توں ودھ کمائی کرن والیاں وچوں اکّ بن گئی اتے ۸۶ویں اکیڈمی اوارڈاں وچ سبتوں ودھیا غیرملکی بولی دی فلم لئی سرکاری چون سمیت کئی تعریف اتے مانتا حاصل کیتی حالانکہ فائینل دوڑ دے مقابلے توں باہر ہو گئی سی۔ *زندا بھاگ* ۱۹۵۹ دی *[[جاگو ہوا سویرا|دِ ڈے شیل ڈان]]* اتے ۱۹۶۳ دی *دِ ویل* توں بعد ۵۰ سالاں وچ صرف تیجی پاکستانی فلم سی جو آسکر وچ پیش کیتی گئی سی۔

## حوالے

گٹھ:برطانیہ وچ بھارتی پرواسی
گٹھ:کولکاتہ دے لوک
گٹھ:زندہ لوک
لطیفہ عبدالکریم

**لطیفہ محمد العبدالکریم** اک سعودی عرب د‏‏ی کمپیوٹر سائنسدان تے پروفیسر نيں جو اے آئی اخلاقیات، قانونی ٹیکنالوجی تے قابل وضاحت اے آئی اُتے کم کر رہیاں نيں۔ اوہ فی الحال شاہ سعود یونیورسٹی وچ کمپیوٹر سائنس د‏‏ی اسسٹنٹ پروفیسر نيں تے لیورپول یونیورسٹی وچ مصنوعی ذہانت تے قانون د‏‏ی وزٹنگ ریسرچر نيں۔ لطیفہ نو‏‏ں فوربس نے "۲۱ ويں صدی د‏‏ی اے آئی تحریک د‏‏ی تعریف کرنے والی سواݨیاں" وچو‏ں اک دے طور اُتے تسلیم کيتا اے تے ۲۰۲۰ء وچ اے آئی اخلاقیات د‏‏ی ۱۰۰ شاندار سواݨیاں وچو‏ں اک دے طور اُتے منتخب کيتا گیا ا‏‏ے۔ 

## تعلیم
لطیفہ نے ۲۰۰۹ء وچ کمپیوٹر سافٹ ویئر انجینئرنگ وچ پی جی ڈی، ۲۰۱۱ء وچ کمپیوٹر سائنس وچ ایم ایس سی تے لیورپول یونیورسٹی تو‏ں ۲۰۱۷ء وچ کمپیوٹر سائنس وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 

## عملی زندگی تے تحقیق
لطیفہ اودو‏ں شاہ سعود یونیورسٹی وچ کمپیوٹر سائنس د‏‏ی اسسٹنٹ پروفیسر نيں جدو‏ں کہ یونیورسٹی آف لیورپول وچ اے آئی تے قانون وچ وزٹنگ ریسرچر وی نيں۔  اوہ قانونی ڈومینز، قابل وضاحت تے قابل اعتماد اے آئی، تے اے آئی دے اخلاقی جہتاں اُتے اے آئی دے اطلاق د‏‏ی تحقیق تے مطالعہ کردی ا‏‏ے۔

۲۰۱۶ء وچ اس نے، کیٹی اٹکنسن، تے ٹریور بنچ-کیپون نے امریک‏‏ی سپریم کورٹ وچ کیس د‏‏ی رائے د‏‏ی پیشین گوئی کرنے دے لئی قانونی مقدمات دا تجزیہ کرنے والا طریقہ کار شائع کيتا جسنو‏ں اینجلک (ANGELIC) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ (ADF for kNowledGe Encapsulation of Legal Information from Cases) دے لئی مخفف، اینجلک ایداں دے پروگرام تیار کرنے دے قابل سی جو متعدد ڈومینز وچ اعلیٰ درجے د‏‏ی درستگی دے نال مقدمات دا فیصلہ کردے نيں۔ اس نے جلد ہی تھامسن رائٹرز تے ویٹ مینس دے نال مل ک‏ے اینجلک نو‏‏ں برطانیہ وچ وکھ وکھ قانونی کیس ڈومینز اُتے لاگو کرنے دے لئی کم کيتا۔  اس د‏ی تحقیق دے لئی انہاں نو‏ں ۲۶ويں بین الاقوامی کانفرنس برائے قانونی علم تے معلومات‏‏ی نظام وچ بہترین ڈاکٹریٹ کنسورشیم تو‏ں نوازیا گیا۔ 

اپنی تحقیق تے تدریس دے علاوہ، لطیفہ شوریٰ کونسل د‏‏ی رکن نيں، انہاں نے سعودی عرب د‏‏ی حکومت دے لئی اے آئی تے اے آئی گورننس دے لئی قومی حکمت عملی د‏‏ی رہنمائی وی د‏‏ی ا‏‏ے۔  اس نے جی۲۰ اے آئی پالیسی وچ تعاون کيتا اے تے OECD تے آئی ٹی یو سمیت وکھ وکھ بین الاقوامی ادارےآں نو‏‏ں مشورہ دتا ا‏‏ے۔  لطیفہ اے آئی اخلاقیات دے لئی UNESCO دے ماہر گروپ دے رکن وی نيں۔  اوہ ورلڈ اکنامک فورم وچ مصنوعی ذہانت برائے انسانیت اُتے گلوبل فیوچر کونسل وچ خدمات انجام دیندی اے جس وچ اے آئی انصاف پسندی دے مسائل دے لئی تکنیکی طور اُتے مبنی حل اُتے توجہ دتی جاندی ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:سعودی سواݨیاں سائنسدان
گٹھ:سعودی سائنسدان
گٹھ:سعودی سواݨیاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
کاتینا پاکسینو

**کاتینا پاکسینو** 
(; ۱۷ دسمبر 1900– ۲۲ فروری 1973)
اک یونانی فلم تے اسٹیج اداکارہ سی۔
اس نے اپنے اسٹیج کیریئر دا آغاز ۱۹۲۸ء وچ یونان وچ کیہ تے ۱۹۳۲ء وچ یونان دے نیشنل تھیٹر دے بانی اراکین وچو‏ں اک سی۔
دوسری جنگ عظیم دے آغاز وچ اوہ مملکت متحدہ گئياں تے اوہ بعد وچ ریاست ہائے متحدہ چلی گئياں، جتھے انہاں نے اپنے فلمی کیریئر دا آغاز فار کس دتی بیل ٹولز (۱۹۴۳ء) تو‏ں کيتا تے بہترین معاون اداکارہ دا اکیڈمی ایوارڈ تے گولڈن گلوب ایوارڈ جِتیا بہترین معاون اداکارہ دے لئی جِتیا۔
وہ ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ یونان واپس آنے تو‏ں پہلے ہالی وڈ د‏‏ی چند تے فلماں وچ نظر آئیاں ۔ اوہ ۱۹۵۱ء وچ ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی قدرتی شہری بن گئياں۔ اس دے بعد اس نے اپنے اسٹیج کیریئر اُتے توجہ مرکوز د‏‏ی تے متعدد یورپی فلماں وچ نظر آئیاں جنہاں وچ روکو اینڈ ہز برادرز (۱۹۶۰ء) شام‏ل نيں۔

## مڈھلا جیون
کاتینا پاکسینو د‏‏ی پیدائش ایکاتیرینی کونستانتوپولو دے ناں تو‏ں ۱۹۰۰ء وچ پیدا ہوئی، اس دے والد واسیلی کونستانتوپولو تے والدہ ایلینی مالندرینو سی۔ 
اس نے کنزرویٹوائر ڈی میوزیک ڈی جینیو تے بعد وچ برلن تے ویانا وچ اوپرا گلوکارہ دے طور اُتے تربیت حاصل کيتی۔ ۱۹۴۲ء دے پلے بل وچ اس د‏ی سوانح عمری دے مطابق، کاتینا پاکسینو دے خاندان نے اس تو‏ں اودو‏ں انکار کر دتا جدو‏ں اس نے مستقل اسٹیج کیریئر اختیار کرنے دا فیصلہ کيتا۔ 

## وفات

کاتینا پاکسینو سرطان دے نال طویل جنگ دے بعد ۲۲ فروری ۱۹۷۳ء نو‏‏ں ایتھنز وچ ۷۲ سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔ 
ایوآنیس پاکسینو تو‏ں اس د‏ی پہلی شادی تو‏ں اس دے شوہر تے اس د‏ی اک دھی رہ گئی سی، جس دا خاندانی ناں اوہ طلاق دے بعد وی استعمال کردی رہی۔ اس د‏ی باقیات ایتھنز دے پہلے قبرستان وچ دفن نيں۔

## ہور ویکھو
* اداکارہ

## حوالے

گٹھ:1900 دے جم
گٹھ:1973 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۰۰ دے جم
گٹھ:۱۹۷۳ دیاں موتاں
گٹھ:اکیڈمی ایوارڈ فاتحین برائے بہترین معاون اداکارہ
گٹھ:امریک‏‏ی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:ایتھنز دیاں اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ یونانی تارکین وطن
گٹھ:یونان وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:یونانی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:یونانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں یونانی اداکاراواں
میگھا مجمدار

**میگھا مجوم دار ** (انگریزی:**Megha Majumdar;** جم 1987/1988) اکّ بھارتی ناول کار اے، جو نیویارک سٹی وچ رہندی اے۔ اسدا پہلا ناول، *اے برننگ*، *نیویارک ٹائیمز دا* سبھ توں ودھیا وکریتا سی، اتے 2022 وچ اکّ وائیٹنگ اوارڈ جتیا۔

## ارنبھ دا جیون
مجوم دار دا جم کولکاتہ، بھارت وچ ہویا سی۔ 2006 وچ، اوہ ہارورڈ یونیورسٹی وچ سماجی مانو سائنس دا ادھئین کرن لئی سنیکت راج امریکہ چلی گئی۔ اسنے جانس ہوپکنس یونیورسٹی وچ اپنی گریجوئیٹ پڑھائی پوری کیتی، مانو سائنس وچ ماسٹر ڈگری حاصل کیتی۔

## کیریئر
مجوم دار دا پہلا ناول، *اے برننگ ،* 2020 وچ رلیز ہویا سی۔ ایہہ *نیویارک ٹائیمز دا* سبھ توں ودھ وکریتا بن گیا سی۔ *[[د واشنگٹن پوسٹ|واشنگٹن پوسٹ]]* دے رون چارلس نے مجوم دار؉ نے لکھیا "حاشیے اُتے رہِ رہے لوکاں دیاں امیداں اتے ڈراں نوں دھیان وچ رکھ کے اکّ گڑبڑ والے سماج دے وڈا گھیرے نوں حاصل کرن دی اکّ انوکھی اہلیت دا کارکردگی کردا اے۔ اثر آواجائی، اکثر دلچسپ، انت وچ دکھدائی ہندا اے۔ ایہہ کوئی حیرانی دی گل نہیں اے کہ اس پریرک ناول نوں ٹوڈے شو بکّ کلبّ لئی چنیا گیا سی اتے ترنت ہی بیسٹ سیلر لسٹ وچ چھال مار دتی گئی سی۔" *[[ٹائم (پترکا)|ٹائم]]* وچ، نینا باجیکل نے ناول نوں "ہم عصر بھارت وچ حاوی ہوئے سیاسی برتانتاں لئی اکّ طاقتور سدھارک" دسیا۔ 2020 وچ، مجوم دار؉ نے *[[د وال سٹریٹ جرنل]]* نوں کیہا، "مینوں امید اے کہ [میں کتاب وچ پچھے] سوال بھارت وچ شامل نہیں ہندے اتے … کہ اتھے پاٹھک ہم عصر امریکہ بارے وی سوچن دے یوگ ہون گے۔" مجوم دار؉ دی لکھن سٹائل دی تلنا جھمپا لہری اتے یا گیاسی نال کیتی گئی اے۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:21وی صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:زندہ لوک
مانۋ کول

**مانۋ کول** (جم ۱۹ دسمبر ۱۹۷۶) اکّ بھارتی تھئیٹر ڈریکٹر، ناٹک کار، لکھاری، اداکار اتے فلم پروڈیؤسر اے۔ اسنوں فلماں *تمہاری سلو* (۲۰۱۷) اتے *سائنا* (۲۰۲۱) وچ اسدا کردار لئی سبتوں ودھیا معاون اداکار لئی پھلمفیئر اوارڈ لئی نامزد کیتا گیا سی۔

## شروعاتی جیون
کول دا جم ۱۹ دسمبر ۱۹۷۶ نوں بارہ مولا، جموں اتے کشمیر، بھارت وچ اکّ کشمیری پنڈت پروار وچ ہویا سی۔ بعد وچ اسدا پروار ہوشنگاباد، مدھ پردیش چلا گیا، جتھے اسدا پالن پوشن ہویا۔ 

اوہ چھوٹی عمر توں ہی ودھیا تیراک سی اتے اسنے راج اتے قومی پدھر دے مقابلیاں وچ حصہ لیا سی۔ اس نے تیراکی وچ ۱۴ قومی تمغے جتے ہن۔ 

## کتاباں

# ***ٹھیک تمھارے پیچھے*** (۲۰۱۶): مختصر کہانی مجموعہ۔ 
# ***پریم کبوتر*** (۲۰۱۷): مختصر کہانی مجموعہ۔  (انگریزی ترجمہ: *اے نائیٹ ان د ہلس*، (2019)  )
# ***تمھارے بارے میں***
# ***بہت دور، کتنا دور ہوتا اے*** : سفرنامہ
# ***چلتا پھرتا پریت***
# **انتما**: ناول
# ***کرتا نے کرم سے***
# ***قمیض کا تیسرا بٹن*** (۲۰۲۲)
# ***روح*** (۲۰۲۲): سفرنامہ
# ***تتلی*** (۲۰۲۳): ناول

## حوالے

گٹھ:بھارتی لکھاری
گٹھ:ہندی سنیما وچ مرد اداکار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم ۱۹۷۶
گٹھ:جم 1976
میگھا چکرورتی

گٹھ:Articles with hCards

**میگھا چکرورتی** (انگریزی: **Megha Chakraborty**) اکّ بھارتی فلم اتے ٹیلیویژن اداکارہ اے۔ اوہ وکھ-وکھ ٹیوی سیریئلاں وچ دکھائی دتی اے اتے موجودہ وچ (۲۰۲۳ تک) *املی* وچ املی دا کردار نبھا رہی اے۔

## کیریئر
اسنے اپنے کریئر دی شروعات بنگالی سیریل *جوتو ہاشی تتو رنا* نال کیتی سی۔ ہندی ٹیلیویژن وچ اسدا وڈا بریک *بادی دیورانی* سی۔ اس توں بعد، اوہ *کھواباں کی زمین پر* اتے *پیشوا باجیراؤ* ورگے ٹیوی شو وچ دکھائی دتی اتے *کرشنا چلی لنڈن* نال اکّ گھریلو نام بن گئی۔

اسنے *ڈیزرٹ ٹیئرز* فلم وچ مکھ پاتر گلال دا کردار وی نبھائی جس وچ پینڈو بھارت وچ عورتاں دے ظلم نوں درسایا گیا سی اتے راجستھان راج وچ شوٹ کیتا گیا سی۔

نومبر ۲۰۲۰ وچ، اسنے کاٹیلال اینڈ سنز وچ گرما رہیل راجاوت دی مکھ کردار نبھاؤنی شروع کیتی۔ شو ختم ہون توں بعد، اسنے اتے ساحل پھلّ نے اپنی خود دی پروڈکشن کمپنی مسمینیجڈ کمپنی شروع کیتی۔ اسدا پہلا پروڈکشن ویب شو دل-اے-سوچ ہووےگا جتھے اسنے یوٹیوب چینل "مسمینیجڈ کمپنی" اُتے لڑیوار پریمیئر دے نال، نیما دا کردار نبھائی سی۔ اوہ موجودہ وچ املی (املی اتے ایئیسار دی دھی، لڑی دے پلاٹ وچ ۲۰ سال دی چھال توں بعد) دا کردار نبھا رہی اے۔

## نجی جیون
میگھا دا جم مغربی بنگال دے کولکاتہ وچ ہویا سی۔ اوہ ۲۰۱۴ وچ ممبئی چلی گئی

## حوالے

گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلیویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بنگالی سنیما وچ اداکاراواں
میگھالی

گٹھ:Articles with hCards

**میگھالی میناکشی** (انگریزی: **Meghali Meenakshi**) اکّ بھارتی اداکارہ اے، جو تامل سنیما وچ دکھائی دتی اے۔ اسنے پا۔ وجے دی فلم *آرتھرا* توں تمل کریئر دی شروعات کیتی۔ گیت کار-کم-اداکار نے اس ادم دا ڈریکشن اتے کم کیتا۔

## کیریئر
اپریل 2017 وچ، اسنے وکرم - تمنا سٹارر *سکیچ* وچ اکّ کیمیو کردار نبھاؤن لئی سائین کیتا۔

پا۔ وجے نال میگھالی دی پہلی فلم *آروتھرا* رلیز ہوئی سی۔ اوہ پہلاں ہی کالیوڈّ وچ ہور پروجیکٹاں وچ رجھی ہوئی اے۔ اداکارہ ہن اکّ نویں تامل فلم اُتے کم کر رہی اے، جسدا سرلیکھ اے راگدم؛ جس وچ اوہ دوہری کردار نبھاؤندی اے۔

اوہ کستوری راجا ولوں ڈاریکٹ تامل فلم ' *پانڈی منی* ' وچ جیکی شراپھ دے نال مکھ کردار نبھائیگی۔' فلم اکّ زمین پروار دے پچھوکڑ دے خلاف سیٹ کیتی گئی اے، اتے جیکی اتے میگھالی دے کرداراں دے آلے دوآلے گھمدی اے؛ ایہہ ربّ اتے بھوت وچکار جنگ اے۔

اسنے ملن بھومک ولوں ڈاریکٹ بنگالی فلم نربھوآ وچ مکھ کردار نبھائی اتے سمبت میڈیا اتے پروڈکشن دے بینر ہیٹھ سنجیب سمدار ولوں نرمت۔ ایہہ فلم 2012 دے دلی گینگ ریپ کیس اُتے مشتمل اے۔

## حوالے

گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:کولکاتہ دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
میگھنا راج

گٹھ:Articles with hCards

**میگھنا سندر راج سرجا** (انگریزی: **Meghana Sunder Raj Sarja;** جم 3 مئی 1990) اکّ بھارتی اداکارہ اے جو مکھ طور اُتے کجھ تیلگو اتے تامل فلماں دے نال ملیالم اتے کنڑ فلماں وچ کم کردی اے۔ اسنے 2009 دی تیلگو فلم *بیندو اپاراؤ آر۔ایم۔پی۔* وچ اپنی اداکاری دی شروعات کیتی۔ اسنے 2018 دی کنڑ فلم *ارودیلوا بٹو* وچ اپنے کارکردگی لئی سرووتم اداکارہ لئی کرناٹک راج فلم اوارڈ جتیا اے۔ اوہ مرحوم کنڑ اداکار چرنجیوی سرجا دی بیوی اے۔

## ارنبھ دا جیون
میگھنا راج دا جم 3 مئی 1990 نوں فلم اداکار سندر راج اتے پرملا جوشائی دی اکلوتی دھی وجوں ہویا سی۔ اس دے پیؤ سندر نے 180 توں ودھ فلماں وچ کم کیتا اے، مکھ طور اُتے کنڑ بولی وچ، جدوں کہ اسدی ماں پرملا جوشائی اکّ مشہور کنڑ فلم اداکارہ اتے فلم پروڈیؤسر اے۔ اسنے بالڈون گرلز ہائی سکول توں اپنی سکولی پڑھائی پوری کیتی اتے کرائیسٹ یونیورسٹی، بنگلور توں نفسیات وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی۔

## نجی جیون
ساتھی کنڑ اداکار چرنجیوی سرجا نال 10 سالاں دے رشتے توں بعد، میگھنا نے 22 اکتوبر 2017 نوں اس نال منگنی کر لئی۔ اوہناں دا ویاہ 2 مئی 2018 نوں ہویا۔ سرجا دی 7 جون 2020 نوں دل دا دورہ پین کارن موت ہو گئی جدوں اوہ اپنے پہلے بچے دی امید کر رہے سن۔ اوہناں دے پتر رائن راج سرجا دا جم 22 اکتوبر 2020 نوں ہویا سی۔

## اوارڈ اتے نامزدگیاں

* 2011: دی کوچی ٹائیمز فلم اوارڈ فار پرومزنگ نیوکمر - *بیوٹیپھلّ*
* 2011: کنڑ - *پنڈا* وچ سرووتم ڈیبیو اداکارہ لئی سورنا فلم اوارڈ
* 2012: نامزد - سرووتم معاون اداکارہ لئی پھلمفیئر اوارڈ - ملیالم - *سندر*
* 2018: سرووتم اداکارہ لئی کرناٹک راج فلم اوارڈ - *اروودیلوا بٹو*
* 2019: نامزد - سرووتم اداکارہ لئی پھلمفیئر اوارڈ - کنڑ - *اروودیلوا بٹو*
* 2019: نامزد - سرووتم اداکارہ لئی پھلمیبیٹ اوارڈ - کنڑ - *اروودیلوا بٹو*

## عوامی چتر
میگھنا دے سرکاری فیس بک پیج نوں 2.5 ملیان توں ودھ لائیکس مل چکے ہن۔ اس نوں کوچی ٹائیمز دے 'سبھ توں ودھ پسندیدہ عورت 2015' پول وچ نمبر 19 دا درجہ دتا گیا سی۔ میگھنا راج نوں بینگلرو ٹائیمز دے 'موسٹ ڈزائریبل وومین 2015' پول وچ وی 10ویں تھاں اُتے رکھیا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1990
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:کنڑ لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کنڑ سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
آب حیات (آزاد)

**آبِ حیات** مولانا محمد حسین آزاد دی رچنا اے، جس نوں کلاسیکل شاعراں دا جدید تذکرہ منیا جاندا اے۔

## ترتیب
اس کتاب وچ پنج دور ہن، جیہناں دے پچھے ویہہ سالاں دی سخت محنت اے۔**آبِ حیات** دے شروع وچ، مولانا محمد حسین آزاد نے اردو دے اتہاس دا اکّ یوجنابدھ نظریہ پیش کیتا، اس دے ترنت بعد اردو وارتک اتے اردو شاعری دا اتہاس اے۔

## انفرادی خاصیتاں
اس توں پہلاں دے تذکریاں وچ تنقید، حالات اتے شاعری دا تجزیہ **آبِ حیات** وانگ متوازن ڈھنگ نال نہیں کیتا گیا سی۔ اس کتاب وچ فکشن، ساہت اتے جذباتی وارتک شامل اے۔ اس کتاب دی اردو ساہت وچ سدیوی حیثیت اے ۔**آب حیات نوں** اپنی بولی، شائستگی اتے ٹھکّ کارن وارتک دی اکّ الہامی کتاب دا درجہ حاصل اے۔  آبِ حیات وچ اردو بولی اتے ساہت دے اتہاس دا وستار نال ذکر کیتا گیا اے۔ 

## اشاعتاں
ایہہ پہلی وار 1880 وچ وکٹوریا پریس لاہور توں شائع ہوئی سی۔

## باہری لنک
* آبِ حیات
* آب حیات کا تحقیقی و تنقیدی مطالعہ
* آبِ حیات

## حوالے

گٹھ:اردو کتاباں
میرا مہتا

گٹھ:Articles with hCards

**میرا مہتہ** (انگریزی: **Meera Mehta**) اکّ بنائی اتے ٹیکسٹائیل ڈزائینر اے، جو ممبئی، بھارت وچ واقع اے۔ اس ولوں بنائے ٹیکسٹائیل دنیا بھر دے عجائب گھراں اتے گیلریاں وچ نمائش کیتے گئے ہن۔ مہتہ خاص کر پیٹھانی ساڑی نوں مڑ سرجیت کرن لئی سبھ توں مشہور اے۔

## کیریئر
خاص طور اُتے، اوہ 'پیٹھانی' ساڑی نوں مڑ سرجیت کرن لئی جانی جاندی اے، ایہہ اکّ مہان ساڑی اے، جو کہ پچھلے 2,000 سالاں توں مہاراشٹر، بھارت وچ اجنتا گپھاواں دے نیڑے واقع اکّ قصبے وچ، اسدی اصل شان لئی بنی جاندی رہی اے۔ پیٹھانی ساڑی خالص ریشم اتے سونے دی گنجھل دار؉ بنائی لئی جانی جاندی اے۔ بہت سارے ڈزائین بودھی چتراں ولوں متاثر ہوئے ہن جو بنے ہوئے پیٹھانی نمونے وچ دیکھے جا سکدے ہن۔ کراپھٹس کاؤنسل آف انڈیا (سی۔سی۔آئی۔) دی اپ پردھان رادھا پارتھاسارتھی دا کہنا اے کہ مہتہ دے ڈزائین "سٹائیلائیزڈ اتے ودھیا" دوویں ہن۔ ڈزائین دی گنجھلتا اتے سائز دے بنیاد اُتے، اس دیاں پیٹھانی ساڑیاں نوں پورا ہون وچ 2 مہینے توں اک سال دا سماں لگ سکدا اے۔
right|thumb| بریٹیش ایئرویز بوئنگ 747 مہتہ ولوں کیتے ''پیٹھانی'' ٹیل آرٹ نال
1990 دے دہاکے دے اخیر وچ، بریٹیش ایئرویز نے فیصلہ کیتا کہ اوہ اپنے کئی جہازاں نوں مہتہ دیاں ساڑیاں وچوں اکّ نال شنگاریگی۔ بی۔اے۔ نے مہتہ دے دستخط نال ڈزائین نوں اپنے جہازاں دے ٹیلپھن اُتے لگایا۔ مہتہ نے ٹپنی کیتی، "ایہہ کسے نوں پہنن نالوں وی ودھیا اے۔"

اس دے بہت سارے بروکیڈ اتے ساڑیاں سنیکت راج، سوٹزرلینڈ اتے لنڈن دے عجائب گھراں وچ نمائش کیتیاں گئیاں ہن۔ مہتہ میوزیم سوسائٹیاں اتے تہذیبی ادارےآں اتے نیشنل انسٹیچیوٹ آف ڈزائین، احمدآباد، اس دی الما میٹر اتے NIFT, ممبئی سمیت فیشن اتے ڈزائین سکولاں وچ اکّ ججّ وجوں بلایا گیا اے۔ اوہ NIFT اتے ہور کالجاں وچ ساڑی دے اتہاس بارے وی بولدی اے۔ 2002 وچ، اسنے انٹرگولڈ لئی سونے دے گہنیاں دا اکّ مجموعہ تیار کیتا جو عالمی گولڈ کاؤنسل نال لانچ کیتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1950
گٹھ:زندہ لوک
میرا گاندھی

گٹھ:Articles with hCards

**میرا ٹیریسا گاندھی** (انگریزی: **Meera Teresa Gandhi;** جم 28 جنوری 1963) د گونگ بیک فاؤنڈیشن دی بانی اتے سی۔ای۔او۔ اے۔

## شروعاتی جیون اتے سکھیا
گاندھی دا جم ممبئی، بھارت وچ اکّ آئرش ماں اتے اکّ بھارتی پیؤ دے گھر ہویا سی۔ 16 سال دی عمر وچ، اوہ مدر ٹیریسا نوں ملی اتے آشا دان، ممبئی وچ اپنے بچیاں دی مدد کرن لئی کم کیتا۔ متاثر ہو کے، گاندھی نے بھارت، NY, ہانگ کانگ، ترکی اتے یوکے وچ پروجیکٹاں دے نال گونگ بیک دفتراں دی کھوج کیتی۔

گاندھی نے ممبئی دے کیتھیڈرل اتے جون کنون سکول اتے کینیڈا وچ لیسٹر بی۔ پیئرسن یونائیٹڈ ورلڈ کالج آف دا پیسیفک وچ پڑھائی کیتی، اتے دلی یونیورسٹی توں معاشیات وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی۔ اسنے بوسٹن یونیورسٹی سکول آف مینیجمینٹ توں ایمبیئے اتے ہارورڈ بزنس سکول توں ایگزیکٹیو سکھیا ڈپلوما کیتا اے۔ گاندھی اس ویلے ہارورڈ یونیورسٹی وچ لکشمی متل ساؤتھ ایشیا انسٹیچیوٹ دے بورڈ وچ ہن۔

## نجی جیون
thumb
میرا گاندھی زیادہ تر NYC وچ رہندی اے، اتے سابقہ فسٹ لیڈی ایلینور روزویلٹ دے تریخی ٹاؤن ہاؤس دی مالک اے۔ اس دے تن وڈے بچے ہن - دو دھیاں اتے اکّ پتر۔ اسدی اکّ دھی سنگیتکار کرن گاندھی اے، جسنوں میڈم گاندھی وی کیہا جاندا اے۔ وڈے ہو کے، گاندھی نے نیویارک سٹی اتے بمبئی، بھارت وچ سماں بتایا 

گاندھی د میرا گاندھی ٹیوی شو دی اساری کردا اے جو ہر ایتوار نوں بی 4 یو ٹیوی نیٹورک اُتے ہیلتھ، ہیپینیس اتے تناء مکت زندگی جیؤن اُتے براڈکاسٹ ہندا اے۔ گاندھی پام بیچ فلوریڈا اتے ہائیڈ پارک NY وچ پیداواراں اتے سمپتیاں دی دین والی لائن دے وی مالک ہن۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1963
رانی چیٹرجی

گٹھ:Articles with hCards

**صبیحہ شیخ** (جم 3 نومبر 1979)، پیشہ ور طور اُتے **رانی چیٹرجی** وجوں جانی جاندی اے، اکّ بھارتی اداکارہ اے جو مکھ طور اُتے بھوجپری بولی دیاں فلماں وچ کم کردی اے۔ اوہ *سسرا وڈا پیسیوالا*، *سیتا*، *دیورا وڈا ستویلا* اتے *رانی نمبر 786* ورگیاں فلماں وچ اپنیاں کرداراں لئی جانی جاندی اے۔ اسنے 2020 دی ویب سیریز *مسترام* وچ وی کم کیتا۔

## ارنبھ دا جیون
چیٹرجی دا جم 3 نومبر 1979 نوں اکّ مسلم پروار وچ صبیحہ شیخ وجوں ہویا سی اسدا جم اتے پالن پوشن ممبئی وچ ہویا سی۔ چیٹرجی نے اپنی سکولی پڑھائی تنگریشور اکیڈمی ہائی سکول، وسئی توں کیتی۔رانی، جو اپنے دستاویزاں وچ صبیحہ شیخ اے، اس دے پچھے اکّ دلچسپ کارن سانجھی کردی اے۔ حال ہی وچ میڈیا دے اکّ حصے نال گل کردے ہوئے رانی نے کیہا، "2004 وچ میں اکّ بھوجپری فلم *<nowiki/>'سسرا وڈا پیساوالا*' دی شوٹنگ کر رہی سی اتے اکّ دن اسیں اکّ مندر وچ اکّ سین دی شوٹنگ کر رہے سی، جتھے مینوں اپنا سر فرش اُتے جھکاؤنا پیندا اے۔ اتے جدوں شوٹ چل رہا سی تاں میڈیا اُتے کجھ لوک میرا انٹرویو کرن لئی وی آئے ہوئے سن، شوٹ نوں دیکھن لئی کافی بھیڑ وی سی۔ اس لئی میرے ڈریکٹر نے سوچیا کہ میرا اصلی نام اجاگر کرنا اکّ سین بنا سکدا اے کیونکہ میں اکّ مسلمان ہاں۔ اس لئی جدوں کسے نے میرا نام پچھیا تاں اسنے رانی کیہا اتے جدوں اوہناں نے میرے اپنام بارے پچھیا تاں اوہ کجھ وی نہیں سوچ سکیا اتے چیٹرجی نوں رانی مکھرجی دے طور اُتے کیہا کہ اس ویلے بہت مشہور سی۔ اتے اوہ وی اس نام نال مشہور ہو گئی"

رانی نے ایہہ وی کیہا، "میرا پروار مقررہ طور 

## کیریئر
چیٹرجی نے 2003 دے بھوجپری خاندانی ڈرامے *سسرا وڈا پیسیوالا* وچ منوج تواری دا کردار نبھائی سی۔ ایہہ فلم 2004 وچ رلیز ہوئی اتے کامیاب رہی اتے کئی انعام جتے۔ اسنے *بندھن ٹٹے نہ* (2005)، *داماد جی* (2006) اتے *منا پانڈے بیروزگر* (2007) ورگیاں وڈیاں ہٹ فلماں نال اس دا انوسرن کیتا۔ اسنے *منیبائی نوٹنکی والی* (2009) وچ اپنی مکھ کردار لئی بہت تنقیدی تعریف حاصل کیتی۔ اسنے *دیورا وڈا ستویلا* (2010) لئی اپنا پہلا سرووتم اداکارہ اوارڈ جتیا۔

2013 وچ چھویں بھوجپری اوارڈاں نے چیٹرجی نوں *ناگن* وچ اس دے کارکردگی لئی سال دی سرووتم اداکارہ اعلان کیتا۔ رانی نے اکّ پنجابی فلم آسرا وچ کم کیتا اے۔ 2020 وچ، چیٹرجی نے ایمئیکس پلیئر ویب سیریز *مسترام* وچ کم کیتا۔ اسنے بعد وچ کوکو ایپ ویب سیریز *رانی کا راجا* وچ کم کیتا۔

## حوالے

## باہری لنک

* 
* 
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلیویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھوجپری سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1989
زاہدہ حسین

**زاہدہ حسین** (جم 9 اکتوبر 1944)، جو عام طور اُتے اس دے منامی **زاہدہ** ولوں جانی جاندی اے، اکّ بھارتی سابقہ اداکارہ اے۔ ممبئی وچ جنمی، اوہ اختر حسین دی دھی اے، جو فلم پروڈیؤسر اتے ڈریکٹر جدنبائی دا پتر سی۔ اسدی ماسی اداکارہ نرگس دتّ سی اتے اسدا چاچا کردار اداکار انور حسین سی۔

زاہدہ *انوکھی رات* (1968)، *گیمبلر* (1971)، اتے *پریم پجاری* (1970) ورگیاں فلماں وچ دکھائی دین لئی سبھ توں مشہور اے۔ اسنوں مول روپ وچ دیوَ آنند ولوں کلٹ-فلم  (1971) وچ جسبیر/جینس دے روپ وچ پیش ہون دی پیش کش کیتی گئی سی، حالانکہ اسنے اسنوں ٹھکرا دتا کیونکہ اوہ ہیرو دی بھین دا کردار نبھاؤن توں جھجکدی سی، اتے اس دے پیارے دا کردار نبھاؤنا چاہندی سی۔ (ممتاز ولوں نبھائی گئی)؛ جسبیر/ جینس دا کردار زینت امان نوں دتی گئی سی اتے اوہ مشہور ہو گئی سی۔ اس دوران، زاہدہ نے ہیروئن دا رول کرنا جاری رکھیا اتے اسدیاں بعد دیاں زیادہ تر فلماں پھلاپ ہو گئیاں، جس کارن اوہ فلم صنعت نوں الوداع کہہ گئی۔

## نجی جیون
زاہدہ حسین نے بعد وچ اکّ کاروباری، کیسری نندن سہائے نال ویاہ کیتا اتے فلم صنعت توں سنیاس لے لیا۔ اس دے دو پتر ہن، جیہناں وچوں اکّ، نیلیش سہائے نے 2011 وچ کوریؤگرافر گنیش آچاریہ دی ' *اینپانی*' نال اپنی فیچر فلم دی شروعات کیتی سی

## حوالے

گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:جم 1944
گٹھ:زندہ لوک
ویشالی دیسائی

**ویشالی دیسائی** اکّ بھارتی ماڈل اتے اداکارہ اے۔ اسنے مس انٹرنیشنل دا بھارتی خطاب جتیا۔ اسنے فلم *کلھ کسنے دیکھا* وچ ڈیبیو کیتا سی۔

## ارنبھ دا جیون
ویشالی دیسائی اکّ گجراتی اے۔ اوہ فلم پروڈیؤسر من موہن دیسائی دی پوتی اے۔

ویشالی دا پالن پوشن بنگلور وچ ہویا سی۔ ویشالی نے اپنی سکولی پڑھائی صوفیا ہائی سکول، بنگلور وچ کیتی۔ اسنے ماؤنٹ کارمل کالج، بنگلور توں اپنی گریجوایشن پوری کیتی۔ اپنی مس انڈیا مقابلہ توں بعد اسنے ماڈلنگ اتے ہور پڑھائی لئی اپنے پروار نال اپنا ادھار ممبئی شفٹ کر لیا۔

ویشالی بینگلرو وچ رینپ شو کر رہی سی اتے اکّ ٹاپ ماڈل سی۔ اسدا پہلا شو سی جدوں اوہ چوداں سال دی سی۔ اداکاری دی دنیا وچ اسدا وڈا بریک اتے داخلہ پونڈس ڈریمپھلاور ٹیلک لئی اس دے پہلے وپاری نال سی۔ بعد وچ اوہ تنشک، کمپیک، ریمنڈس ورگے وگیاپناں وچ نظر آئی۔ ویشالی نے حالانکہ اپنا نام بدل کے ویشالی دیسائی نہیں رکھیا اے جویں کہ اسدی پہلی فلم *کلھ کسنے دیکھا* وچ دتا گیا سی۔ ویشالی نے حال ہی وچ *[[Similitude (short film)|سملیٹیوڈ]]* سرلیکھ والی اکّ چھوٹی نفسیات ڈراؤنی فلم وچ ابھنے کیتا سی، فلم نوں سرکاری طور اُتے 23ویں بسان قومانتری فلم فیسٹیول وچ چنیا گیا سی اتے ایشیئن مختصر فلم مقابلہ گٹھ دے تحت مقابلہ کیتا گیا سی۔

## ماڈلنگ اتے اشتہار
اوہ کمپیک لیپٹاپ اشتہار اتے بہت مشہور ریمنڈ اشتہار وچ دکھائی دتی سی۔ ہن اوہ نفیسہ علی دے نال اکّ ہور تنشک اشتہار وچ نظر آ رہی اے۔ اسنے سورنم آئل اتے پاور ڈٹرجینٹ ورگے پیداواراں دے اشتہار کیتے ہن۔ ویشالی نوں سنپھیسٹ لئی شاہ رخ خان دے نال اکّ اشتہار وچ اتے اکّ ڈابر گلاباری اشتہار وچ دیکھیا گیا سی۔

ویشالی نے کمار سانو لئی اپنا پہلا ویڈیو 'ایسا نہ دیکھو مجھے' گیت لئی بنایا سی۔ اسنے یوپھوریا بینڈ لئی تن ویڈیو بنائے۔ اسنے اوہناں دے نال "سونیا" کیتی جس توں بعد " محفوظ " آئی جو پردیپ سرکار ولوں ڈاریکٹ کیتی گئی سی۔

ویشالی نے الیٹ لکّ آف دی ایئر مقابلے وچ حصہ لیا سی اتے اوہ دوجی رنر-اپّ رہی سی۔ ویشالی نے پونڈ دے فیمنا مس انڈیا مقابلے وچ حصہ لیا اتے مس انڈیا انٹرنیشنل بنن دے باو جود اوہ پنج پھائینلسٹاں وچ نہیں سی۔ ویشالی پھر اسے سال ٹوکیؤ وچ مس انٹرنیشنل مقابلے لئی روانہ ہو گئی پر کنجکٹوائٹس ہون کارن جتن وچ ناکام رہی۔

ویشالی چوٹی دے بھارتی ڈزائینراں لئی رینپ شو کر چکی اے۔ اسنے لیکمے فیشن ویک، ڈھاکا فیشن ویک، اتے سری لنکا فیشن ویک وچ حصہ لیا اے اتے لوریئل، موسچنو، آدی لئی شو کیتے ہن۔ اسنے بہت سارے پرنٹ اتے ادارتی کم وی کیتے ہن۔

## حوالے

## باہری لنک

* 
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:گجراتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
شاہرز حیدر

**شاہریز حیدر** (انگریزی: Shahrez Hayder) اک پاکستانی امریک‏‏ی کاروباری تے سرمایہ کار نيں جنہاں نو‏ں کم عمری وچ کئی ملیئن ڈالر دے کاروبار د‏‏ی مد کرن د‏‏ی وجہ تو‏ں معروفیت حاصل ا‏‏ے۔ اوہ پاکستان وچ پیدا ہوئے تے ودھے، بعد وچ امریکا جا ک‏ے اپنے کاروباری خواباں د‏‏ی تعاقب وچ لگ گئے۔

## کیریئر
شاہریز حیدر نے اپنے کاروباری سفر د‏‏ی شروعات اپنی 16 سال د‏‏ی عمر وچ د‏‏ی جدو‏ں انہاں نے اپنی پہلی ای-کامرس د‏‏ی دکان کھولی۔ اوہ کالج جاندے رہندے ہوئے اپنے آن لائن کاروباراں نو‏‏ں ودھاؤندے رہ‏ے، آخر کار انہاں نے کالج چھڈ ک‏‏ے اپنے کاروباری منصوبےآں اُتے پورا وقت توجہ دینا شروع کيتی۔ 

شاہریز حیدر د‏‏ی کاروباری کامیابی کئی میڈیا ذرائع نے تسلیم کیتی ا‏‏ے۔ اوہ Disrupt Magazine وچ شام‏ل نيں جِتھے انہاں نو‏ں 2021 وچ بہترین 20 کاروباریاں وچ شمار کيتا گیا سی۔ اک انٹرویو وچ NY Weekly دے نال شاہریز حیدر نے ملیئن ڈالر دے کاروبار نو‏‏ں ودھاؤݨ لئی کیہ ضروری اے، اس دے بارے وچ اپنے خیالات دا اظہار کیتا سی۔

کاروباری منصوبےآں توں علاوہ، شاہرز حیدر وکھ وکھ صنعتاں وچ ٹیکنالوجی تے ریئل اسٹیٹ ورگیاں کمپنیاں وچ سرمایا کار وی نيں۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی کاروباری شخصیتاں
وحدانی ریاست

thumb|upright=1.5|

**وحدانی ریاست** (Unitary state) اک ایہجی ریاست اے جیہدے سارے اختیارات مرکزی حکومت دے کوݪ ہُندے نیں۔ وحدانی ریاست وچ صوبے نئیں ہُندے۔ دنیا وچ زیادا مُلکاں وچ طرز ریاست، وحدانی اے۔

## وحدانی مُلکاں دی لِسٹ
### وحدانی جمہوریا

### وحدانی بادشاہت

## حوالے

## ہور دیکھو
* وفاق
* وحدانی ریاست
* پارلیمینٹری نظام
* صدارتی نظام

گٹھ:ریاست
گٹھ:سیاسی جغرافیا
گٹھ:طرز ریاست
گٹھ:طرز حکومت
گٹھ:حکومت
گٹھ:سیاسی اصطلاحات
گٹھ:سیاسیات
ہریاول پٹی

**ہریاول پٹی** (Green belt) اک پالیسی دے تحت دھرتی دا استعمال اے جیہدے وچ غیر ترقی یافتا، جنگݪی، زرعی اراضی دے آݪے دواݪے یا گوانڈھ شہری علاقےآں وچ گھاہ، پودے تے درخت وغیرا اگائے جاندے نیں۔ ہریاول پٹی اک لکیر یا حد فاصل اے جیہڑی اک مخصوص علاقے دے دواݪے سرحد دا تعین کردی اے تاکہ اس علاقے وچ تعمیرات، تجاوزات تے انسانی آبادی دی مداخلت نوں روکیا جاسکے، ایہدا مقصد جنگݪی جیون تے قدرتی ماحول نوں واپس آؤݨ تے قائم رہݨ دی اجازت دیݨا وی اے تے مٹی گھٹے، آلودگی تے شہری بدصورتی نوں ختم کرنا اے۔ 

## ہور دیکھو
* باڑ
* سڑک
* پھلواڑ

گٹھ:ماحولیات
گٹھ:تعمیرات
گٹھ:نباتات
گٹھ:بلدیات
مسکان سیٹھی

**مسکان سیٹھی** اکّ بھارتی اداکارہ اے۔ اوہ *پیسہ وصول* اتے *راگالا ۲۴ گینٹلو* ورگیاں اپنیاں فلماں لئی سبھ توں مشہور اے۔

## شروعاتی جیون اتے کریئر
سیٹھی دا جم دلی وچ ہویا سی۔ ۲۰۱۷ وچ، اسنے فلم *پیسہ وصول* نال اپنی شروعات کیتی۔ ۲۰۱۹ وچ، اسنے فلم *راگلا ۲۴ گینٹلو* اتے *ہائی-اینڈ یاریاں* وچ کم کیتا۔

## فلموگرافی

* *پیسہ وصول* (۲۰۱۷) ہرکا وجوں
* *راگلا ۲۴ گینٹلو* (۲۰۱۹) میگھنا وجوں
* مینڈی دے طور اُتے ہائی اینڈ یاریاں
* *سیونی* (۲۰۲۰)

* *[[Radha krishna|رادھا کرشن]]*
* مارو پرستھانم

### ویب سیریز

* *مسابا مسابا*
* *[[Love Sleep Repeat|پیار سلیپ دہراؤ]]*

### اکّ ماڈل دے روپ وچ

* تلسی کمار اتے سچیت ٹنڈن ولوں *[[Nai Jaana|نئی جانا]]*
* اکھل ولوں *[[Karde Haan|کردے ہاں]]*
* سچیت ٹنڈن ولوں *بے وفائی*

## حوالے

گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
شویتا بھاردواج

**شویتا بھاردواج** اکّ بھارتی اداکارہ اتے ماڈل اے جسنے ہندی اتے دکھنی بھارتی فلماں وچ کم کیتا اے۔ اسنے ۲۰۰۸ دی ایکشن فلم *مشن استامبل* وچ اپنی شروعات کیتی، جس وچ وویک اوبرائے اتے زائد خان سن۔ اوہ گلیڈریگس ماڈل رہی اے۔

## پچھوکڑ
دلی وچ جنمی اتے وڈی ہوئی، شویتا نے گارگی کالج وچ پڑھائی کیتی، اتے اتہاس وچ آنرز دی ڈگری حاصل کیتی۔ اسنے ۲۰۰۸ وچ اپوروا لکھیا دی فلم *مشن استامبل* وچ لیزا لوبو دے روپ وچ اپنی شروعات کیتی۔

## فلموگرافی

## حوالے


## باہری لنک

* 
* 
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
ندھی سنگھ

**ندھی سنگھ** اکّ بھارتی ٹیلیویژن اتے فلم اداکارہ اے۔ اوہ *پرمانینٹ روممیٹس* وچ تانیا ناگپال دے کردار لئی جانی جاندی اے، اکّ بھارتی ویب سیریز جو وائرل پھیور اتے وشوپتی سرکار ولوں (۲۰۱۴–۱۶) وچ بنائی گئی سی۔ ۲۰۱۸ وچ اوہ تاپسی پنو اتے ثاقب سلیم دے نال فلم *دل جنگلی* وچ عائشہ کمار دے روپ وچ نظر آئی۔ اسنے ۲۰۱۳ وچ اکّ بہو-لسانی مختصر فلم *کھلی کھڈکی* ولوں اپنی شروعات کیتی۔ ندھی نوں آئی۔ٹی۔اے۔ اوارڈس وچ سرووتم اداکارہ لئی انڈین ٹیلیویژن اکیڈمی اوارڈ لئی نامزد کیتا گیا سی۔

## جیون
ندھی سنگھ دا جم ۱۹۸۶ وچ الہٰ آباد، اتر پردیش، بھارت وچ ہویا سی۔ اسنے الہٰ آباد دے سینٹ میریز کانوینٹ انٹر کالج توں پڑھائی کیتی۔ اس دے پیؤ بیریندر سنگھ اکّ بھارتی ریلوے اہلکار ہن۔ ندھی دا اکّ وڈا بھرا رشبھ سنگھ اتے اکّ چھوٹا بھرا شاشوت سنگھ اے، جو اکّ ہندی اتے تامل گلوکار اے۔

## فلموگرافی

### فلماں

## حوالے

گٹھ:اتر پردیش دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلیویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم ۱۹۸۶
گٹھ:جم 1986
پریا بینرجی

**پریا بینرجی** اکّ بھارتی اداکارہ اے جو مکھ طور اُتے ہندی، تیلگو اتے تامل فلماں وچ کم کردی اے۔ بینرجی دی پہلی فلم ۲۰۱۳ وچ تیلگو وچ ادیوی سیش دے نال *کس* سی۔ پھر اوہ اپنی دوجی تیلگو فلم، جورو وچ، سندیپ کشن اتے راشی کھنہ دے نال ہور مکھ کرداراں وچ دکھائی دتی۔

## کیریئر
بینرجی نے اپنے کیریئر دی شروعات ۲۰۱۳ وچ پریا دے روپ وچ تیلگو فلم *کس* نال کیتی سی۔ ۲۰۱۴ وچ، اسنے انوں دے روپ وچ فلم *جورو* وچ کم کیتا۔ ۲۰۱۵ وچ، اوہ اپنی تیجی تیلگو فلم، *اسر* وچ نارا روہت دے نال ہرکا دے روپ وچ دکھائی دتی۔

اکتوبر ۲۰۱۵ وچ، بینرجی نے سنجے گپتا دی *[[جذبہ (فلم)|جذبہ]]* وچ سیا دے روپ وچ اپنا بالیوڈّ ڈیبیو کیتا۔ اس فلم نے ایشوریا رائے اتے عرفان خان نے ابھنے کیتا پر ایہہ باکس آفس اُتے ناکام رہی اتے پھلاپ اعلان کیتی گئی۔ ۲۰۱۶ وچ، اسنے کرن جوہر دی *بار بار دیکھو* وچ کم کیتا، جس وچ سدھارتھ ملہوترا اتے کیٹرینا کیف سن۔

۲۰۱۷ وچ، بینرجی نے سال دی شروعات *۲۰۱۶ د اینڈ* نال کیتی، جو اکتوبر دے مہینے وچ رلیز ہوئی، ہرشد چوپڑہ دے نال شیتل دی مکھ کردار نبھائی۔ اسنے بعد وچ ٹی-سیریز دے *دل جو نہ کہہ ساکہ وچ* ہمانش کوہلی دے نال سونا دے روپ وچ کم کیتا۔ اسنے اس سال دی اپنی تیجی ریلیز، *سوشل* وچ مریا دا کردار وی نبھائی۔

۲۰۱۸ وچ، اسنے فلم، *رین* ان ۲۰۱۹ وچ کم کیتا، اسنے سال دی شروعات تامل فلم *چتھیرام پیستھدی ۲* وچ اداکاری نال کیتی۔ اسنے اپریل ۲۰۱۹ وچ ALT بالاجی دی *بارش* نال اپنی ویب شروعات کیتی، جس وچ آشا نیگی اتے وکرم سنگھ چوہان سن۔ اسنے بعد وچ ۲۰۲۰ وچ سیزن ۲ وچ لڑی وچ واپسی کیتی۔ مئی ۲۰۱۹ وچ، بینرجی نے ایکتا کپور دی *بے قابو* لئی کشتی وجوں اکّ مکھ کردار نبھائی جو ALT بالاجی اتے راجیو سدھارتھ دے نال براڈکاسٹ کیتی گئی سی۔ جون ۲۰۱۹ وچ، بینرجی نے مہیندر بوہرا دی تھرلر بالیوڈّ فلم، *ہمے تمسے پیار کتنا* وچ کرنویر بوہرا دے نال کم کیتا۔

بینرجی نے د ٹائیمز آف انڈیا دی "سبھ توں ودھ منبھاؤندیاں عورتاں دی لسٹ" وچ اپنا تھاں بنایا اتے ۲۰۲۰ وچ ۲۲ویں تھاں اُتے رہی۔

## حوالے

گٹھ:جم ۱۹۹۱
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کنیڈیئن فلم اداکاراواں
گٹھ:جم 1991
سنجنا سانگھی

**سنجنا سانگھی** (جم ۲ ستمبر ۱۹۹۶) اکّ بھارتی اداکارہ اتے ماڈل اے جو مکھ طور اُتے ہندی فلماں وچ کم کردی اے۔ اسنے ۲۰۱۱ دی فلم *راکسٹار* وچ اکّ بال کلاکار دے روپ وچ اپنی اداکاری دی شروعات کیتی۔ بعد وچ اوہ *ہندی میڈیئم* اتے *پھکرے رٹرنز* وچ کیمیو رول وچ نظر آئی۔

سنگھی سوشانت سنگھ راجپوت سٹارر *دل بیچارا* وچ اپنی پہلی مکھ کردار لئی سبھ توں ودھ جانی جاندی اے جتھے اسنوں اکّ ٹرمینل کینسر مریض وجوں دیکھیا گیا سی۔

## ارنبھ دا جیون
سنجنا سانگھی دا جم ۲ ستمبر ۱۹۹۶ نوں ہویا سیدلی، بھارت وچ کاروباری سندیپ سانگھی اتے گھریلو عورت شگن نوں ۔  اسدا اکّ بھرا سمیر اے۔  اسنے دلی دے ماڈرن سکول وچ پڑھائی کیتی اتے پھر ۲۰۱۷ وچ لیڈی شری رام کالج، دلی توں صحافت اتے جن کمیونیکیشن وچ اپنی گریجوایشن پوری کیتی۔

## کیریئر
thumb| ہندی میڈیئم دے سیٹ اُتے سنگھی
سنگھی نے ۲۰۱۱ وچ امتیاز علی دی رومانٹک ڈرامہ فلم راکسٹار وچ اپنی اداکاری دی شروعات کیتی۔ اس نوں مکیش چھابڑا ولوں کاسٹ کیتا گیا سی جدوں اسنے اسنوں اپنے سکول وچ سٹیج اُتے کارکردگی کردیاں ویکھیا سی۔ ۲۰۱۶ وچ، اسنے *بار بار دیکھو* وچ جےَ دے کلاسروم وچ طالب علم دا کردار نبھائی۔ ۲۰۱۷ وچ، اسنے *پھکرے رٹرنز* وچ کیٹی اتے *ہندی میڈیئم* وچ صبا کمر دی چھوٹی کردار نبھائی۔

۲۰۱۸ وچ، اسنوں *[[دا پھالٹ ان آور سٹارس (ناول)|دِ پھالٹ ان اور سٹارس]]* دے روپانتر وچ سشانت سنگھ راجپوت دے نال ابھنے کردے ہوئے، *دل بیچارا* لئی خاتون لیڈ وجوں چنیا گیا سی۔ ایہہ فلم ۲۰۲۰ وچ Disney+Hotstar ' تے رلیز ہوئی سی۔ ۲۰۲۱ وچ، اوہ گرو رندھاوا دے سنگیت ویڈیو 'مہندی والے ہتھ' وچ نظر آئی۔

سنگھی نے اگلی وار کپل ورما دے ایکشن ڈرامے *راشٹر کوچ اوم* وچ آدتیا رائے کپور دے نال دکھایا۔ فلم جولائی ۲۰۲۲ وچ رلیز ہوئی سی۔ اوہ دنیش وجان دی *منجھا* وچ وی مکھ کردار وچ نظر آویگی اتے روڈ ٹرپ فلم *<nowiki/>'دھک دھک*' وچ وی نظر آویگی۔

## ہور کم
سنگھی تنشک، کیڈبری، ایئرسیل، کوکا-کولا، منترا اتے ڈابر ورگیاں کمپنیاں دے اشتہاراں وچ وی دکھائی دتے ہن۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم ۱۹۹۶
گٹھ:جم 1996
نیلما رانی

گٹھ:Articles with hCards

**نیلما رانی** (انگریزی: **Neelima Rani**) اکّ بھارتی اداکارہ، اکّ ڈبنگ کلاکار اتے پروڈیؤسر اے، جو مکھ طور اُتے تامل بولی دے سوپ اوپیرا اتے مخالف کرداراں والیاں فلماں وچ اپنیاں کرداراں لئی جانی جاندی اے۔

## کیریئر
نیلما نے اپنے کریئر دی شروعات *اورو پینن کتھائی* وچ ادوں کیتی جدوں اوہ سکول وچ سی۔ اپنیاں گرمیاں دیاں چھٹیاں وچ اسنے *تھیور مگن*، *ورمبگرین* اتے *پنداور زمین * ورگیاں فیچر فلماں وی کیتیاں۔ جدوں اوہ 15 سال دی سی تاں اسنے *اچم میڈم ایئریپو - برنداونم* وچ دوجی ہیروئن دا کردار نبھائی۔ اسنے 2001 وچ 850 ایپیسوڈ سن ٹیوی سیریل، میٹی اولی وچ کم کیتا۔

2011 وچ، اسنے اعلان کیتی کہ اوہ فیچر فلماں وچ ابھنے کرن لئی اپنیاں ترجیحاں پچھے ٹیلیویژن سیریئلاں وچ کرداراں رکھیگی۔ *نان مہان اﷲ* وچ کارتھی دے دوست وجوں اسدا کردار نے *مران* وچ اکّ ہور اہم کردار نبھاؤن توں پہلاں، سرووتم معاون اداکارہ لئی اسدا ایڈیسن اوارڈ جتیا۔

اداکارہ کیئیس ادھیامن دے ادم *عمالی ٹھمالی* نال پروڈیؤسر بن گئی اے، اکّ کامیڈی فلم جس وچ نکل، شانتنو اتے سنتھانم مکھ کرداراں وچ ہن۔ پروڈیؤسر دے طور اُتے اس دے کرتواں دا مطلب سی کہ اس نوں پھجی وچ ودیش وچ کم کرنا پیا اتے اس طرحاں اس نوں ٹیلیویژن سیریل، *تھینڈرل* وچ اپنی کردار چھڈنی پئی۔ بعد وچ، اسنے عالمی ریکارڈ وجیتا سن ٹیوی سیریل، وانی رانی وچ 'ڈمپل' نام دی اکّ پرمکھ کردار نبھائی۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی بال اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں
گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
نینا وکرم ورما

**نینا وکرم ورما** (، ) مدھ پردیش راج دی اکّ بھارتی سیاستدان اے۔ اوہ بھارتی جنتا پارٹی (BJP) دی ممبر اے اتے دھار صوبائی اسمبلی ہلکے لئی مدھ پردیش صوبائی اسمبلی دی ممبر اے۔ اسدا شوہر وکرم ورما اے، جو اکّ سینئر بھاجپا لیڈر اتے سابقہ مرکزی وزیر اے۔

## سیاسی کیریئر
ورما 2008 وچ مدھ پردیش صوبائی اسمبلی چون وچ بھاجپا دی ٹکٹ اتے دھار صوبائی اسمبلی ہلکے توں چون لڑے سن۔ انڈین نیشنل کانگرس (INC) دے بالمکند گوتم نے پہلی ووٹ گنتی وچ دو ووٹاں نال سیٹ جتی؛ اس نوں ورما دیاں 50,505 دے مقابلے 50,507 ووٹاں ملیاں۔ ورما اتے اسدی پارٹی نے ووٹاں دی مڑ گنتی کرن دی بینتی کیتی، اتے پھر اسنوں صرف اکّ ووٹ نال جیتو اعلان دتا گیا۔ ووٹاں دی آخری گنتی 50,510 سی۔

گوتم نے 2009 وچ مدھ پردیش ہائی کورٹ وچ ورما دیاں چوناں اتے مڑ گنتی عمل نوں چیلنج دتی سی۔ اسنے پٹیشن وچ کیہا کہ پوسٹل ووٹاں دی گنتی وچ گڑبڑی ہوئی اے۔ ہائی کورٹ دے اندور بینچ نے 19 اکتوبر 2012 نوں گوتم دے حق وچ فیصلہ سنایا، اتے لوک نمائندگی قانون دیاں انتظامات دی پالنا نہ کرن دے بنیاد اُتے ورما دی چون نوں ردّ کر دتا۔ ورما نے گوتم دی اہلیت خلاف مڑ مجرمانہ پٹیشن دائر کیتی سی، جس وچ کیہا گیا سی کہ اسنے 2008 وچ صوبائی اسمبلی چوناں لئی نامزدگی داخل کرن ویلے اپنے حلفنامے وچ اپنے مجرمانہ پچھوکڑ دا خلاصہ نہیں کیتا سی، جس کارن لوک نمائندگی ایکٹ دی دھارا 33 (اے) اتے دھارا 123 دی النگھنا ہوئی سی۔ حالانکہ بینچ نے 23 نومبر 2012 نوں پٹیشن ردّ کر دتی سی۔ گوتم نوں 14 اگست 2013 نوں عدالت ولوں چنیا گیا اعلان کیتا گیا سی اتے 24 ستمبر 2013 نوں اپنے عہدے دی سہوں چکی سی۔

بھاجپا نے ورما نوں 25 نومبر نوں ہوئیاں صوبائی اسمبلی چوناں 2013 وچ دھار ہلکے توں چون لڑن لئی ٹکٹ دتی سی۔ اسدا مکھ مخالف بالمکند گوتم سی، جسنوں اسنے 11,482 ووٹاں دے فرق نال ہرایا۔

20 نومبر 2017 نوں، مدھ پردیش ہائی کورٹ نے ورما دی چون نوں ردّ کر دتا جدوں ایہہ پتہ لگیا کہ اسنے اپنے حلفنامے وچ کئی کالم خالی چھڈّ دتے سن۔

## نجی جیون
ورما دا ویاہ وکرم ورما نال ہویا اے، جو اکّ سینئر بھاجپا لیڈر، مدھ پردیش صوبائی اسمبلی وچ مخالف دھر دے سابقہ لیڈر اتے یوا معاملیاں اتے کھیڈاں دے سابقہ مرکزی کیبنٹ وزیر ہن۔ وچ راج سبھا لئی نامزدگی بھردے ویلے اس دے شوہر ولوں پیش کیتے حلفنامے مطابق اسدی دھار وچ 6.40 ایکڑ زمین اے۔ اوہ مدھ پردیش دا راجگڑھ بھوپال، بنگی بھوپال وچ رہندی اے۔

## حوالے

گٹھ:اجمیر دے لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1960
نیرا یادۋ

**نیرا یادو** (انگریزی: **Neera Yadav**)، مول روپ وچ بلندشہر، اتر پردیش، بھارت دی رہن والی اے۔ اسنے ویلہم گرلز سکول، دیہرادون وچ پڑھائی کیتی۔ اوہ بھارتی پرشاسنک سیوا (آئی۔اے۔ایس۔) دی اکّ اہلکار سی۔ اوہ سیوا گریجوئیٹاں دے ۱۹۷۱ بیچ دا حصہ سی۔ اسدا ویاہ بھارتی پولیس سیوا دے اکّ اہلکار مہیندر سنگھ یادو نال ہویا اے، جسنے بعد وچ اپنے سیاسی کیریئر نوں اگے ودھاؤن لئی سیوا توں استعفٰی دے دتا سی۔

اس نوں اتر پردیش وچ نوکرشاہی وچ وکھ-وکھ عہدیاں اُتے تعینات کیتا گیا اے۔ اس نے اپنے ساہسی بچاء کماں لئی ہڑھ سنکٹ دوران جونپر ضلعے دے ضلع میجسٹریٹ وجوں مشہوری حاصل کیتی۔ پر بعد وچ اسنوں اس دے اپنے ساتھیاں ولوں کیتی گئی ووٹنگ وچ اتر پردیش دے چوٹی دے تن سبھ توں بھرشٹ آئییئیس اہلکاراں وچ چنیا گیا۔ اسنوں اتر پردیش دی مکھ سیکٹری نامزد کیتا گیا سی، بعد وچ بھارت دی سپریم کورٹ ولوں اکّ فیصلے توں بعد عہدے توں استعفٰی دے دتا گیا سی، اس طرحاں اکھنڈ پرتاپ سنگھ توں بعد اجیہا کرن والی دوجی آئییئیس اہلکار بن گئی۔

رٹائرمینٹ توں بعد، اوہ ۲۰۰۹ وچ بھارتی جنتا پارٹی وچ شامل ہو گئی سی پر فیصلے اُتے میڈیا دے سوالاں توں بعد استعفٰی دے دتا۔

دسمبر ۲۰۱۰ وچ یادو نوں اتر پردیش دے آئییئیس اہلکار وجوں اپنے سرکاری عہدے دی درورتوں کرکے صنعت کار اشوک چترویدی دی ملکیت والی پھلیکس انڈسٹریز نوں نوئڈا وچ دھوکھے نال زمین الاٹ کرن لئی قصوروار ٹھہرائے جان توں بعد چار سال دی سخت قید دی سزا سنائی گئی سی۔

۲۰ نومبر ۲۰۱۲ نوں اکّ خاص سیبیائی عدالت نے نیرا یادو نوں ۱۹۹۳–۱۹۹۵ درمیان ہوئے نوئڈا پلاٹ گھٹالے وچ ۳ سال دی سزا سنائی۔ اس ویلے اوہ نوئڈا اتھارٹی دے سی ای او وجوں سیوا نبھا رہی سی۔ اہم گل ایہہ اے کہ، اسنے دھوکھے نال اپنے لئی اکّ پلاٹ، اکّ اپنے شوہر لئی اتے اکّ اکّ اپنیاں دو دھیاں لئی الاٹ کیتا۔

۲ اگست ۲۰۱۷ نوں بھارت دی سپریم کورٹ نے نوئڈا زمین الاٹمینٹ گھٹالے وچ نیرا یادو نوں دو سال دی سزا سنائی۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی پرشاسکی سیوا افسر
گٹھ:زندہ لوک