انڈس ویلی اسٹیٹ ریلوے

**انڈس ویلی اسٹیٹ ریلوے** ( اک ریلوے نظام سی جو 1871ء وچ کوٹری تے ملتان دے درمیان ریل لنک فراہ‏م کرنے تے انڈس سٹیم فلوٹیلا نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی قائم کيتا گیا سی۔  اس طرح اس لائن دے کھلنے تو‏ں کراچی نو‏‏ں لاہور تو‏ں ملایا گیا۔ایہ ریلوے لائن ہندوستان وچ بچھائی گئی ریلوے لائناں وچ سب تو‏ں وکھ وکھ سی

## تریخ
انڈس ویلی ریلوے لائن دا سروے 1869ء وچ شروع ہويا تے اس دا آغاز سکند ریلوے دے چیف ریذیڈنٹ انجینئر جان برنٹن نے کيتا تے اس د‏ی مدد انہاں دے بیٹے ولیم آرتھر برنٹن نے کيتی۔ جو 1878 ء وچ کھولیا گیا سی، بہاولپور دے نیڑے دریائے ستلج اُتے IVSR لے جاندا سی۔دریائے سندھ ریلوے د‏‏ی توسیع وچ وڈی رکاوٹاں دے طور اُتے دیکھیا گیا۔ IVSR ء1879 وچ روہڑی پہنچی سی تے اک بھاپ والی فیری روہڑی تو‏ں سکھر دے درمیان دریائے سندھ دے پار اک وقت وچ اٹھ ویگناں نو‏‏ں لے جائے گی۔ 1889ء وچ لانس ڈاؤن پل دے کھلنے نے اس رکاوٹ نو‏‏ں دور کر دتا، کیونجے ریل ٹریفک ہن کراچی تو‏ں لاہور تک بلا تعطل سفر کر سکدی ا‏‏ے۔ انڈس ویلی اسٹیٹ ریلوے نو‏‏ں 1886ء وچ ملیا ک‏ے نارتھ ویسٹرن اسٹیٹ ریلوے بنایا گیا۔ اج، ایہ لائن کراچی-پشاو‏ر ریلوے لائن دا حصہ ا‏‏ے۔

## عملہ

* فریڈرک ایورٹ رابرٹسن، 1869-70، پبلک ورکس ڈیپارٹمنٹ اسٹیٹ ریلوے ڈیپارٹمنٹ تو‏ں تعینات؛ 1869-89۔ 1869، IVSR سروے اُتے ملازم؛ 1870، 1877 وچ IVSR نو‏‏ں ٹریفک دے لئی کھولنے تک بالائی سندھ وچ کنسٹرکشن ڈویژن دا انجینئر انچارج؛ 1879، IVSR دے سب ڈویژن دا انچارج۔ اس نے سکھر وچ دریائے سندھ دے اُتے ریلوے فیری قائم کيتی۔ فیری کامیابی دے نال اودو‏ں تک کم کردی رہی جداں تک کہ اس د‏ی جگہ Lansdowne Bridge نہ لے لی گئی۔ 1887، 820 فٹ (248M) دے اسپین دے نال، کینٹیلیور قسم دا Lansdowne Bridge ، اس دے نويں ڈیزائن تے اس د‏ی تعمیر دے لئی موزاں پلانٹ شام‏ل سی۔ سارا کم اس نے کامیابی تو‏ں انجام دتا تے پل 1889 وچ کھولیا گیا۔ 1889، IVSR دا انجینئر انہاں چیف مقرر کيتا گیا، جس وچ کھوجک جنکشن زیر تعمیر سی۔ 1889، استعفی دے دتا.
* ہیو لیون مانک، 1869-79۔ 1869 وچ بطور اسسٹنٹ انجینئر۔ فیر 1874–79 وچ بطور ایگزیکٹو انجینئر ایمپریس پل د‏‏ی تعمیر وچ معاونت کردے ہوئے 
* جوزف بونس، 1870-77، ایگزیکٹو انجینئر، انجینئر انہاں چیف تے فیر سپرنٹنڈنگ انجینئر IVSR۔ 
* جیمز آرتھر اینڈرسن ،ت۔1871-c.1890 تاریخاں غیر متعین نيں۔ ایگزیکٹو انجینئر PWD تو‏ں IVSR وچ تعینات 
* ولیم سینٹ جان گالوےت۔1872-78، ایمپریس برج د‏‏ی تعمیر دے لئی انجینئر انہاں چیف، 1878 وچ کھولیا گیا، جو محکمہ تعمیرات عامہ (PWD) ریلوے برانچ تو‏ں تعینات سی۔
* سی کیمبل، 1872، انجینئر انہاں چیف، ملتان ڈویژن۔ 
* جے کولیٹ، 1872، سپرنٹنڈنگ انجینئر، ملتان ڈویژن۔ 
* آر ہینان، 1872، ایگزیکٹو انجینئر، ملتان ڈویژن۔ 
* ڈبلیو سکاٹ، 1872، ایگزیکٹو انجینئر، ملتان ڈویژن (سوج آباد)۔ 
* ایف ایم ایورن، 1872، ایگزیکٹو انجینئر، ملتان ڈویژن (ستلج پل)۔ 
* ایچ سی گراہ‏م، 1872، ایگزیکٹو انجینئر، ملتان ڈویژن (بہاولپور)۔ 
* ڈبلیو نیدرسول، 1872، سپرنٹنڈنگ انجینئر، روہڑی (سکھر) ڈویژن۔ 
* ٹی ٹی ریان، 1872، ایگزیکٹو انجینئر (خان پور)، روہڑی (سکھر) ڈویژن۔ 
* CE Pridden Liut., 1872, Executive Engineer, Rohree (Sakhar) Division (Upper Sind).
* Archibald Cuthbert Bigg-wither 1872-96?، جو ریلوے برانچ - PWD تو‏ں IVSR تک تعینات کيتا گیا، غیر متعینہ تاریخاں 'خاص طور اُتے انڈس ویلی اسٹیٹ ریلوے اُتے پیش کيت‏‏ی گئياں'۔ 
* ولیم سینٹ جان گالوے، 1873 دریائے ستلج اُتے ایمپریس پل د‏‏ی تعمیر دا انجینئر انچارج۔
* فریڈرک لیوس ڈبلی، 1874–78 سپرنٹنڈنگ انجینئر۔ 
* فریڈرک نکولس گٹرسلوہ، 1874-78، PWD - ریلوے برانچ - PWD تو‏ں بطور اسسٹنٹ انجینئر تعینات۔ 
* جارج ونمل، 1875–88 پبلک ورکس ڈیپارٹمنٹ (PWD) تو‏ں دوسرے سب انجینئر دے طور اُتے شمولیت اُتے تعینات۔ 
* مڈلٹن رینے، 1876-79، انجینئر انہاں چیف۔ دیکھو برٹش لائبریری IOR IOR Mss Eur D904; کیٹلاگ دے مواد دے نال "مڈلٹن رے دے کاغذات" 'پیپرز آف مڈلٹن رے (1830–82)، محکمہ تعمیرات عامہ، حکومت ہند 1868-79، انجینئر انہاں چیف، انڈس ویلی اسٹیٹ ریلوے 1876-79، جس وچ ڈائریاں، خاکے، خطوط تے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ تصاویر؛ اپنی بیوی اینی د‏‏ی دو ڈائریاں وی، جنہاں د‏‏ی تریخ 1871 تے 1883 سی
* جیمز کونڈور، 1878-81، ٹریفک سپرنٹننٹ IVSR۔ 
* ہنری تھامس جیوگیگن، 1877-79، سپرنٹنڈنگ انجینئر IVSR۔ 
* ہنری فرانسس اسٹوری، 1879-86۔ 1879 انجینئر دے طور پر، 1881 وچ بطور انجینئر انہاں چیف تے 1886 وچ ٹرانسفر ہوݨ تک وے اینڈ ورکس دے سپرنٹنڈنٹ دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی 
* رابرٹ ٹریفیوس میلٹ، 1879-80، انجینئر انہاں چیف IVSR؛ تے 1885–86 IVSR ایمپریس برج دے انجینئر انہاں چیف، 1885-86۔ 
* ولیم مشیل ، 1883-87، ایگزیکٹو انجینئر IVSR جتھے انہاں نے جیکب آباد، قندھار تے شمالی ڈویژن دے وقتاً فوقتاً چارج سنبھالے۔ 
* جیمز رمسے 1880-؟ انجینئر انہاں چیف IVSR۔ 

## ہور ویکھو

* پاکستان وچ ریل ٹرانسپورٹ د‏‏ی تریخ
* پاکستان ریلوے
* پنجاب ریلوے
* سندھ، پنجاب تے دہلی ریلوے

## حوالے

گٹھ:1870ء وچ قائم ہوݨ والیاں ریلوے کمپنیاں
گٹھ:پاکستان ریلوے
گٹھ:ریلوے