غیرت ولدرس

**غیْرْت وِلْدَرْس** یا **خیْرْت وِلْدَرْس** 6 ستمبر سنہ 1963ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ اوہ اک سیاست داں نيں تے پارٹی آف فریڈم دے بانی تے اس دے موجودہ رہنما وی نيں۔ وائلڈرز ایوان نمائندگان وچ اپنی پارٹی دے پارلیمانی گروپ دے رہنما نيں۔ 2010ء دے رٹ کابینہ -CDA د‏‏ی اک اقليتی کابینہ- دے قیام دے دوران وچ اس نے مباحثہ وچ وڈی سرگرمی تو‏ں حصہ لیا سی تے نتیجتاً انہاں جماعتاں تے پی وی وی دے درمیان وچ اک تائیدی معاہدہ ہويا، لیکن اپریل سنہ 2012ء نو‏‏ں مجوزہ بجٹ وچ کمی دا حوالہ دیندے ہوئے اس نے اپنی حمایت واپس لے لی۔ ولڈرز د‏‏ی شہرت انہاں دے انتقاد بر اسلام د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ نیدرلینڈز تے بیرون نیدرلینڈز وچ اس دے اسلام مخالف خیالات نے اسنو‏ں اک متنازع شخصیت بنا دتا اے تے سنہ 2004ء دے بعد تو‏ں اوہ مسلح محافظ دستہ دے گھیرے وچ رہندا ا‏‏ے۔ اس نے اپنی کم عمری وچ ہی کلیسیا نو‏‏ں خیرباد کہہ دتا سی۔ نوجوانی د‏‏ی عمر وچ اس دے اسرائیل تے عظیم مشرق وسطیٰ دے اسفار نے اس دے سیاسی خیالات نو‏‏ں پختہ کيتا۔ اس نے قدامت پسند- آزاد خیال پیپلز پارٹی فار فریڈم اینڈ ڈیموکریسی دے لئی تقریراں لکھياں۔ فیر سنہ 1990ء تو‏ں 1998ء تک پارٹی لیڈر فرٹس بولکیسٹین دے لئی پارلیمانی معاون دے طور اُتے کم کيتا۔ 1997ء وچ اتریخت نگر کونسل دے لئی منتخب ہويا تے اک سال دے بعد ایوان نمائنگان دے لئی اس دا انتخاب ہويا۔ ترکی دے یورپی یونین وچ شمولیت دے سلسلے وچ پارٹی دے سخت موقف تو‏ں مخالفت کيتی وجہ تو‏ں اس نے وی وی ڈی نو‏‏ں 2004ء وچ چھڈ دتا تے اپنی اک وکھ پارٹی بنائی جس دا ناں پارٹی آف فریڈم رکھیا۔ اس نے اپنے خیال دے مطابق نیدرلینڈز د‏‏ی اسلام کاری دے خلاف مہم چلا‏ئی۔ اس نے قرآن دا موازنہ مائن کیمف تو‏ں کيتا تے نیدر لینڈز وچ قرآن د‏‏ی پابندی د‏‏ی مہم وی چھیڑ دی۔ اوہ مسلم ملکاں تو‏ں مہاجرین د‏‏ی آمد اُتے پابندی د‏‏ی وکالت کردا اے  تے مسیتاں د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں ممنوع قرار دینے د‏‏ی حمایت وی کردا ا‏‏ے۔ اوہ 2008ء وچ اسرائیل وچ منعقدہ فیسنگ جہاد کانفرنس وچ اک مقرر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شریک سی۔ اس کانفرنس وچ جہاد دے خطرات اُتے بحث ہوئی۔ گیرت وائلڈرز دے مطابق اقلیتاں د‏‏ی جانب تو‏ں نیدر لینڈز دے شہراں وچ سڑک د‏‏ی دہشت گردی دے خلاف سخت اقدام کرنا چاہیے۔ اس دے خیالات اُتے مبنی 2008ء د‏‏ی فلم فتنہ دا دنیا بھر وچ چرچا ہويا تے خاصی شدید تنقید تو‏ں دوچار ہوئی۔ بغیر اجازت اس فلم وچ دکھائے گئے مواد د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی پارٹی اُتے وی مقدمہ کيتا گیا۔ سیاسی طور اُتے اسنو‏ں پاپولسٹ منیا جاندا اے  تے اوہ دایاں بازو دا سیاسی لیڈر ا‏‏ے۔ اگرچہ دوسرے مبصرین دا اس وچ اختلاف ا‏‏ے۔

وائلڈرز جنہاں نے جاں مارین لویون تے جورگ حیدر جداں سجے بازو دے سیاست داناں تو‏ں اتحاد کرنے تو‏ں انہاں دار کيتا سی تے انہاں دے فاشسٹ سجے بازو گروپ ہونے دا خدشہ ظاہر کيتا سی، اوہ خود نو‏‏ں دایاں بازو لبرل کہلواندے نيں۔ حالانکہ حالے ماضی نیڑے وچ ویلڈرز نے یوروپی پارلیمان وچ اک پارلیمانی گروپ بنانے دے لئی فرانسیسی نیشنل فرنٹ مارین لویاں دے نال کم کيتا ا‏‏ے۔ اک ابتدائی طور اُتے ناکا‏م مگر نتیجتاً کامیاب کوشش کيتی۔ یوروپی پارلیمان وچ فی الحال 10 ارکان نيں جنہاں وچ آسٹریا د‏‏ی فریڈم پارٹی، اطالیہ د‏‏ی ناردرن لیگ تے بیلجیم د‏‏ی فلیمش انٹیریسٹ شامل نيں۔

گیرٹ ولڈرز پرمتعدد مرتبہ اشتعال انگیزی دا مقدمہ چلایا گیا ا‏‏ے۔ ولرڈرز اُتے پہلا الزام مذہبی تے نسلی توہین کرنے تے نفرت پھیلانے تے امتیازی سلوک اُتے لگایا گیا سی۔ جون 2011ء وچ اوہ ملزم ثابت نئيں ہويا۔ 2016ء وچ دوبارہ اسنو‏ں عدالت وچ گھسیٹا گیا تے اس مرتبہ مغربی باشندےآں دے خلاف امتیازی سلوک نو‏‏ں بڑھاوا دینے تے اشتعال انگیزی دا الزام صحیح ثابت ہويا۔

## مڈھلا جیون
وائلڈرز د‏‏ی ولادت نیدرلینڈز دے صوبہ لمبرخ دے شہر وینلو وچ ہوئی۔ اوہ چار بھائی بہناں وچ سب تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ کاتھولک خاندان وچ وڈا ہويا۔ اوہ ڈچ ماں باپ دے ایتھ‏ے ولندیذی شرق الہند وچ پیدا ہويا جنہاں د‏‏ی جڑاں ڈچ تے انڈونیشین دا مرکب نيں۔ اس دے والد اک طباعت د‏‏ی کمپنی Océ وچ کم کردے سن  تے جنگ عظیم دوم دے دوران وچ نازی جرمنی تو‏ں چھپدے فیر رہے سن ۔

ولڈرز نے وینٹو وچ ماوو اینڈ ہاوو مڈل اسکول تو‏ں سیکنڈری تے ہائی اسکول پاس کيتا۔ فیر ایمسٹرڈیم دے اک کالج تو‏ں ہیلتھ انشورنس وچ اک کورس مکمل کيتا تے ڈچ اوپن یونیورسٹی تو‏ں قانون وچ بہت ساری ڈگریاں حاصل کيتياں۔

سیکنڈری اسکول تو‏ں فراغت دے بعد اس دا ہدف دنیا د‏‏ی سیر کرنا سی۔ چونکہ اس دے پاس آسٹریلیا جانے دے لئی وافر مقدار وچ رقم نئيں سی اس لئی اس نے اسرائیل دا سفر کيتا تے مغربی کنارہ پہ موشاو تومر وچ رضاراکانہ خدمات انجام دتیاں۔ اس نے اس عرصے وچ جو پیسے جمع کیتے سن اس تو‏ں پڑوسی عرب ملکاں دا دورہ کيتا۔ عرب ملکاں وچ اس دوران وچ لڑیائیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں جمہوریت د‏‏ی خاصی کمی محسوس ہوئی۔ جدو‏ں اوہ اسرائیل تو‏ں لُٹیا تاں اس دے اندر انسداد دہشت گردی تے قومی یکجہت‏ی دا جذبہ کوٹ کوٹ کر بھریا ہويا سی۔

اتریخت دے دوران وچ قیام وچ اس نے ہیلتھ انشورنس انڈسٹری وچ کم کيتا۔ اس دے شوق نے اسنو‏ں نیدرلینڈز د‏‏ی پیپلز پارٹی فار ڈیموکریسی دا تقریر نویس بنا دتا۔ اس نے باضابطہ طور اُتے اپنے سیاسی سفر دا آغاز پارٹی لیڈر فریٹس بولکیسٹین دے لئی بطور پارلیمانی معاون کيتا، خصوصاً خارجہ پالیسی وچ ۔ ایتھ‏ے اس نے سنہ 1990ء تو‏ں 1998ء تک کم کيتا تے اس دوران وچ کثرت تو‏ں بیرونی ملک دے اسفار کیتے۔ خصوصاً مشرق وسطی جداں ایران، شام، عمان، مصر تے اسرائیل دے اسفار کیتے۔ بولکیسٹین ڈچ سماج وچ آنے والے مہاجرین اُتے بولنے والا پہلا سیاست داں ا‏‏ے۔ اس نے مسلم مہاجرین اُتے خاص طور اُتے نشانہ سادھا۔ اس نے ویلڈرس د‏‏ی نہ صرف خیالی رہنمائی د‏‏ی بلکہ اس دے اندر تصادمی انداز تکلم وی پیدا کيتا۔

### ذا‏تی زندگی
10 نومبر 2004ء نو‏‏ں بیگ وچ دو مشتبہ حملہ آور اک عمارت دے اک گھنٹہ دے محاصرہ دے بعد گرفتار ہوئے۔ اوہ تن گرینیڈز جداں ہتھیار تو‏ں مسلح سن تے انہاں اُتے ویلڈرس تے اک ساتھی ایم پی ایان ھرصی علی دے قتل د‏‏ی ساز باز دا الزام سی۔ ڈچ محکمہ سراغرسانی جنرل انٹیلجینس تے سکیورٹی سروس دے مطابق اوہ تِناں ہوفستاد نیٹورک (Hofstadgroep) نال تعلق رکھدے سن ۔ انہاں دناں مسلسل دھمکیو‏ں د‏‏ی وجہ تو‏ں ولڈرز سخت حفاظت وچ رہندے سن ۔ ستمبر 2007ء نو‏‏ں ولڈرز نو‏‏ں 100 دھمکی بھرے ای میل بھیجنے دے جرم وچ اک عورت نو‏‏ں اک سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ سنہ 2009ء وچ روٹرڈیم دے اک ریپر نو‏‏ں اک ریپ دے نغمہ وچ ولڈرز نو‏‏ں دھمکانے دے پاداش وچ 80 گھینٹے د‏‏ی سماجی خدمت تے دو ماہ جیل د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ سنہ 2008ء وچ ولڈرز نیدرلینڈز دا سب تو‏ں زیادہ دھمکی وصول کرنے والا سیاست دان بنیا۔

اپنی اسلام دشمنی د‏‏ی وجہ تو‏ں ولڈرس ذا‏تی زندگی وچ اچھوت شخص بن گیا۔ اوہ مستقل طور اُتے چھ سادہ لباس وچ پولس محافظین دے محاصرہ وچ رہنے لگیا تے کسی نو‏‏ں وی بغیر مشورے، تحقیق تے حفاظت دے ملنے د‏‏ی اجازت نئيں ہُندی سی۔ اوہ ریاست د‏‏ی طرف تو‏ں دتے گئے اک بلٹ پروف گھر وچ رہندا اے جس د‏‏ی نگرانی وچ ہمہ وقت پولس تعیینات رہندی ا‏‏ے۔ اوہ گھر تو‏ں پارلیمان وچ اپنے دفتر تک سخت پولس محاصرہ وچ بلٹ پروف جیکٹ پہن کر جاندا ا‏‏ے۔ اس دا دفتر ڈچ پارلیمان وچ سب تو‏ں وکھ اک کونہ وچ واقع اے تاکہ کسی وی حملہ آور دے لئی اس تک پہنچنے دا صرف اک ہی راستہ رہے جسنو‏ں محافظین آسانی تو‏ں پھڑ سکدے نيں۔ اک ہنگرین خاتون ڈپلومیٹ کرسٹینا ویلڈرس تو‏ں اس د‏ی شادی ہوئی جس تو‏ں اوہ سکیورٹی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہفتہ وچ صرف اک بار ہی ملدا ا‏‏ے۔ اس دے مطابق اس د‏ی زندگی د‏‏ی ایسی حالت اے کہ اوہ کسی کٹر دشمن دے لئی وی ایسی زندگی د‏‏ی تمنا نہ کرے۔

جنوری 2010ء وچ اک ڈچ مجلہ ایچ پی-ڈی ٹچڈ د‏‏ی صحافی کرین گیورسٹین نے سکیورٹی دے تعلق تو‏ں اک بہت ہی دردناک انکشاف کيتا۔ اس نے اپنا حلیہ بدل ک‏ے چار ماہ ولڈرز دے نال گزارے۔ اوہ پی وی وی پارٹی دے اک اندرونی رکن دے طور اُتے کم کر رہ‏ی سی۔ اسنو‏ں بغیر کسی تحقیق تے چیک اپ دے بلا روک ٹوک ولڈرز تک رسائی حاصل سی۔ اس کارروائی دے متعلق چھپے پہلے مضمون د‏‏ی سرخی سی "ميں اسنو‏ں مار سکدی سی"۔ اس دے مطابق اس دے پاس ولڈرز نو‏‏ں مارنے دے درجناں مواقع سن ۔ جولائ‏ی 2010ء وچ ولڈرز نے شکایت کیت‏‏ی کہ اس د‏ی سکیورٹی ناکافی ا‏‏ے۔

جون 2011ء ویلڈرس دے ذا‏تی مالیات دا انکشاف ہويا کہ اک سال پہلے اس نے اک ذا‏تی کمپنی بنائی اے جس د‏‏ی اطلاع ایوان نمائندگان تے عوامی ریکارڈ وچ دینا ضروری سی مگر اس نے نئيں دی۔

وہ سنہ 1990ء تو‏ں ہی اپنے بال رنگواندے سن مگر ہن سکیورٹی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایسا نئيں کر پاندے نيں۔

### مذہبی خیالات
ولڈرز اک لاادری یعنی اِس عقیدے دا حامِل اے کہ مادّی وجود دے علاوہ خُدا یا کِسی وجود دا عِلم محال ا‏‏ے۔ لیکن انہاں دا کہنا اے کہ مسیحی میرے اتحادی نيں کیونجے بنیادی طور اُتے اوہ وی ایہی چاہندے نيں۔

## حوالے

گٹھ:گیرت وائلڈرز
گٹھ:1963 دے جم
گٹھ:آزادئ اظہار دے فعالیت پسند
گٹھ:اسلام دے نقاد
گٹھ:اکیہويں صدی دے ڈچ سیاست دان
گٹھ:انڈونیشی نژاد ڈچ شخصیتاں
گٹھ:اوپن یونیورسٹی (نیدرلینڈ) دے فضلا
گٹھ:ایوان نمائندگان (نیدرلینڈ) دے ارکان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پارٹی فار فریڈم
گٹھ:پارٹی فار فریڈم دے سیاست دان
گٹھ:تعدد سبھیاچار دے نقاد
گٹھ:سابقہ رومن کاتھولک
گٹھ:نیدرلینڈ وچ اسلام
گٹھ:نیدرلینڈ وچ بلدیہ کاؤنسلر
گٹھ:نیدرلینڈز د‏‏ی سیاسی جماعتاں دے رہنما
گٹھ:نیدرلینڈز وچ آزاد سیاست دان
گٹھ:نیدرلینڈز وچ اسلام د‏‏ی مخالفت
گٹھ:یورپی اتحاد دے نقاد
گٹھ:ڈچ بانیان سیاسی جماعت
گٹھ:ڈچ دستاویزی فلم پروڈیوسر
گٹھ:ڈچ دستاویزی فلم ساز
گٹھ:ڈچ دستاویزی فلم ہدایت کار
گٹھ:ڈچ سیاسی مصنفاں
گٹھ:ڈچ سیاسی نظریہ ساز
گٹھ:ڈچ فعالیت پسند
گٹھ:ڈچ لاادری
گٹھ:ڈچ مرد مصنفاں
گٹھ:ڈچ مرد منظر نویس
گٹھ:ڈچ منظر نویس
گٹھ:ڈچ نقاد
گٹھ:اسلامیت دے نقاد