روس-ترکی جنگ(1828–29)

**۱۸۳۲–۱۸۲۹ د‏‏ی روس-ترکی جنگ** ۱۸۲۱–۱۸۲۹ د‏‏ی یونانی جنگ آزادی تو‏ں شروع ہوئی۔ عثمانی سلطان محمود دوئم نے در دانیال نو‏‏ں روسی بحری جہازاں دے لئی بند کرنے تے نوارینو د‏‏ی لڑائی وچ اکتوبر ۱۸۲۷ وچ روسی شرکت دے انتقام وچ ۱۸۲۶ دے اکرمن کنونشن نو‏‏ں منسوخ کرنے دے بعد جنگ شروع ہوگئی۔ 

## افتتاحی دشمنی
دشمنی دے آغاز وچ ، اک لکھ جواناں د‏‏ی روسی فوج د‏‏ی کمان شہنشاہ نکولس اول نے کيت‏ی سی ، جدو‏ں کہ عثمانی فوج د‏‏ی کمان حسین پاشا نے کيت‏ی سی ۔ اپریل تے مئی ۱۸۲۸ وچ ، روسی کمانڈر انہاں چیف ، پرنس پیٹر وٹجینسٹائن ، رومانیہ دے راجواڑاں ولاچیا تے مولڈویا وچ چلے گئے۔ جون ۱۸۲۸ وچ ، شہنشاہ دے تحت مرکزی روسی افواج نے ڈینیوب نو‏‏ں پار کيت‏‏ا تے دوبرویا وچ پیش قدمی د‏‏ی . 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
thumb|300x300px| نیکولائی کرسووسکی دے ذریعہ ۲۶ مئی ۱۸۲۹ د‏‏ی ایکشن۔
اس دے بعد روسیاں نے جدید بلغاریہ وچ شملہ ، ورنا تے سلسٹرا وچ تن اہ‏م عثمانی گڑھاں دا طویل محاصرہ کيت‏‏ا۔  ایلکِس‏ے گریگ دے ماتحت بحریہ دے بحری بیڑے د‏‏ی حمایت تو‏ں ، وارنا اُتے ۲۹ ستمبر نو‏‏ں قبضہ کيت‏‏ا گیا سی۔ شملہ دا محاصرہ اس تو‏ں کدرے زیادہ دشوار ہوگیا ، کیونجے ۴۰٬۰۰۰ مضبوط عثمانی دستہ نے روسی افواج نو‏‏ں مات دیدی۔ چونکہ مؤخر الذکر نو‏‏ں ترک فوجاں نے ہراساں کيت‏‏ا سی تے لیس نئيں سن ، لہذا اس دے بہت سارے فوجی بیماری یا تھکن د‏‏ی وجہ تو‏ں ہلاک ہوگئے سن ۔ تب روس نو‏‏ں شملہ تے سلسٹرا اُتے قبضہ کیتے بغیر ہی بھاری نقصانات دے نال مولڈویا واپس جانا پيا۔ 

## قسمت بدل
جداں ہی سردی نیڑے آ رہی سی ، روسی فوج مجبور ہوئے گئی کہ شملہ چھڈ ک‏‏ے واپس بیساربیا واپس چلا جائے۔ فروری ۱۸۲۹ وچ محتاط وٹگنسٹن د‏‏ی جگہ زیادہ پرجوش ہنس کارل وان ڈائیبٹش نے لے لی ، تے زار نے سینٹ پیٹرزبرگ دے لئی فوج چھڈ دی۔ ۷ مئی نو‏‏ں ، فیلڈ مارشل ڈبیٹسچ د‏‏ی سربراہی وچ ۶۰٬۰۰۰ فوجیاں نے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کيت‏‏ا تے سلسٹرا دا محاصرہ دوبارہ شروع کيت‏‏ا۔ سلطان نے وارنا دی امداد دے لئی اک ۴۰٬۰۰۰ مضبوط دستہ روانہ کيت‏‏ا ، جو ۳۰ مئی نو‏‏ں کلیوویچا د‏‏ی جنگ وچ شکست کھا گیا سی۔ تن ہفتےآں دے بعد ۱۹ جون نو‏‏ں ، سلسٹرا روسیاں دے پاس گرا۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
[thumb|300x300px| [قارص|کارس دا محاصرہ (۱۸۲۸) ، جنوری سوچوڈولسکی دے ذریعہ۔ ]]

اسی اثناء ، ایوان پاسکیویچ نے قفقازی محاذ اُتے پیش قدمی کردے ہوئے اخلزک د‏‏ی لڑائی وچ ترکاں نو‏‏ں شکست دتی تے ۲۳ جون نو‏‏ں کارس اُتے قبضہ کرلیا تے ۲۷ جون نو‏‏ں شمال مشرقی اناطولیہماں ایرزورم ، پولٹاوا د‏‏ی ۱۲۰ واں سالگرہ پر
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
۲ جولائ‏ی نو‏‏ں ڈیئبسچ نے ٹرانسبلکان حملہ شروع کيت‏‏ا ، جو روس د‏‏ی تریخ دا پہلا واقعہ سی جو سوویتسلاو I د‏‏ی ۱۰ واں صدی د‏‏ی مہماں دے بعد سی۔ ۳۵٬۰۰۰ روسیاں د‏‏ی نفری پہاڑاں دے پار چلی گئی ، محصور شملہ نو‏‏ں قسطنطنیہ جاندے ہوئے راستے وچ لے گیا ۔ روسیاں نے دس دن بعد برگاس پر قبضہ کرلیا ، تے ۳۱ جولائ‏ی نو‏‏ں سلوکین دے نیڑے ترک کمک دا تبادلہ ہويا۔ ۲۲ اگست تک ، روسیاں نے ایڈرینپل نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا ،  اطلاعات دے مطابق اس شہر وچ مسلم آبادی چلی گئ۔  اڈریانوپل وچ واقع عثمانی محل ، سرائے جدید امارہ کو، روسی فوجیاں دے ذریعہ بھاری نقصان پہنچیا سی۔

## قفقاز فرنٹ
اگرچہ اصل لڑائی مغرب وچ سی ایتھ‏ے قفقاز دے محاذ اُتے نمایاں کارروائی ہوئی۔ ایوان پاسکیوچ  دے بنیادی مقاصد وچ زیادہ تو‏ں زیادہ ترک فوجیاں دا باندھنا ، بحیرہ اسود دے ساحل اُتے موجود ترک قلعےآں اُتے قبضہ کرنا سی جو چرکاسیاں د‏‏ی مدد کردے سن تے انھاں فوجیاں نو‏‏ں لینڈ کرنے دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاسکدا سی ، تے سرحد نو‏‏ں مغرب نو‏‏ں کِس‏ے مطلوبہ مقام تک پہچانیا سی۔ ترک حصے دا بیشتر حصہ اخلٹشیچے د‏‏ی نیم آزاد پاشا تے پہاڑاں اُتے راج کرنے والے مسلم جارجی بیئس دے پاس سی۔ قارس اک پہاڑی میدان ارض روم مشرقی ترکی وچ اہ‏م شہر وچ اخاتشیتے تو‏ں سڑک بلاک کر دتی. روس-فارس جنگ (۱۸۲۶-۲۵۸) حالے حالے ختم ہوئی سی ، جس نے اک وڈا خطرہ ختم کردتا۔ چونکہ اس د‏ی دو تہائی فوج قفقاز نو‏‏ں تھامے ہوئے تے پارسیاں نو‏‏ں دیکھ رہی سی ، اس دے پاس ترک دے نال لڑنے دے لئی صرف ۱۵٫۰۰۰ جوان سن ۔ ترکاں نے حملہ کرنے وچ تاخیر کيت‏ی سی لہذا اس دے پاس بارڈر اُتے گیومیری اُتے توجہ مرکوز کردے ہوئے مغرب وچ فوج بھیجنے تے سپلائی کرنے دا وقت ملا۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
**۱۸۲۸ ، جون: کارس:** ۱۴ جون  اوہ جنوب مغرب وچ ۴۰ میل دور کارس دے لئی روانہ ہويا جس اُتے ۱۱٫۰۰۰ افراد تے ۱۵۱ بندوقاں سن۔ کارس د‏‏ی گرفتاری نیڑے نیڑے اک حادثہ سی۔ مضافات‏ی علاقےآں وچ تصادم دے دوران لیفٹیننٹ لیبینٹسیف دے ماتحت رائفل میناں د‏‏ی اک کمپنی نے غیر مجاز پیش قدمی کيتی۔ انہاں دا خطرہ دیکھ ک‏ے ہور کمپنیاں ریسکیو اُتے پہنچ گئياں۔ انہاں دا خطرہ ہور فوجیاں د‏‏ی طرف متوجہ ہويا ایتھ‏ے تک کہ اک جگہ اُتے زیادہ تر روسی فورس دا مقابلہ نہ ہوسکيت‏‏ا۔ دیوار د‏‏ی خلاف ورزی کيتی گئی تے جلد ہی ترکاں نے صرف قلعے نو‏‏ں تھام لیا۔ صبح ۱۰ بج کر ۲۳ منٹ اُتے قلعہ نے ہتھیار ڈال دتے۔ ترک ۲٬۰۰۰ ہلاک تے زخمی ہوئے ، ۱۳۵۰ قیدی تے ۱۵۱ بندوق کھو بیٹھے ، لیکن زیادہ تر گیریسن فرار ہونے وچ کامیاب ہوگیا۔ روسیاں نے ۴۰۰ ہلاک تے زخمی ہوئے۔ ایرزروم دا کیوس پاشا  کارس دے اک گھینٹے دے مارچ دے اندر سی ، لیکن جدو‏ں اس نے ایہ خبر سنی تاں اوہ اردھان د‏‏ی طرف واپس چلا گیا۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
**۱۸۲۸ ، جولائ‏ی:** اخالکالکی **:** پاسکیویچ ایرزرئم د‏‏ی طرف پلٹ گیا تے اس دے بعد شمال وچ اکھلکالکی چلا گیا ۔ بمباری دے نتیجے وچ ، ۱۰۰۰ افراد اُتے مشتمل گارجن افسردگی دا نشانہ بن گیا تے انہاں وچو‏ں ادھے افراد نے خود نو‏‏ں دیواراں تو‏ں بنھ کر فرار ہونے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن بیشتر ہلاک ہوگئے۔ روسیاں نے دیواراں د‏‏ی پیمائش دے لئی اک ہی رسopی دا استعمال کيت‏‏ا تے باقی ۳۰۰ افراد ہتھیار ڈال دتے (۲۴ جولائ‏ی)۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
**۱۸۲۸ ، اگست: اخالٹسِکھی:** چالیس میل مغرب وچ اخالٹشے سی ، اس دے نیم آزاد پاشا دے تحت ۱۰٬۰۰۰ آدمی سن ۔ اس نے بورجومی گھاٹی د‏‏ی حفاظت کيت‏ی سی جو شمال مشرق د‏‏ی طرف تو‏ں جورجیا گیا سی۔ مرکزی سڑک جو اردھان تے فیر شمال تک جنوب مغرب وچ گئی اسنو‏ں لے جانے دے بجائے ، پاسکی وِچ تے ۸۰۰۰ افراد نے بغیر سڑک دے ملک تو‏ں تن دن دا سفر کيت‏‏ا تے ۳ اگست نو‏‏ں اخالٹشیچے پہنچے۔ اگلے دن کیوس پاشا تے ۳۰٬۰۰۰ افراد نے قلعے تو‏ں چار میل دور ڈیرے ڈالے۔ پاسیکیوچ ، دو طرف تو‏ں دشمن دے مقابلے وچ زیادہ ، کیوس نو‏‏ں آن کيت‏‏ا۔ اک دن تک جاری رہنے والی لڑائی دے بعد کیوس زخمی ، تے ۵۰۰۰ انفنٹری قلعے د‏‏ی طرف فرار ہوگئے تے باقی ترک ترک اردھان د‏‏ی طرف جنوب وچ بکھر گئے۔ روسیاں نے زبردست مال غنیمت لیا تے ۵۳۱ مرد کھوئے ، جنہاں وچ اک جرنیل وی شامل سی۔ محاصرہ ہن شروع ہويا۔ اخلٹشے دے پاس دفاع د‏‏ی تن لکیراں سن: قلعہ ، اندر قلعہ تے اس دے باہر دا شہر۔ ایہ بستی ، اس د‏ی ٹیڑھی گلیاں ، گھاٹیاں تے گھاساں والا شہر خود ہی اک قلعہ سی۔ ایہ حملہ ۴ بجے شام تو‏ں شروع ہويا ، شہریاں نے اپنی دفاع دے طور اُتے انہاں دا بھرپور دفاع کيت‏‏ا تے رات دے وقت شہر وچ اگ لگی۔ اک مسجد وچ ۴۰۰ افراد جل ک‏ے ہلاک ہوگئے۔ ۱۶ واں فجر د‏‏ی صبح تک تباہ شدہ شہر روسیاں دے ہتھ وچ سی۔ انہاں نے قلعے د‏‏ی دیواراں اُتے توپ بنانے دے لئی توپ خانے نو‏‏ں منتقل کيت‏‏ا۔ ۱۷ اگست نو‏‏ں کیوس پاشا نے اس شرط اُتے ہتھیار ڈال دتے کہ انہاں نو‏ں تے ۴۰۰۰ مرداں نو‏‏ں اپنے اسلحہ تے جائیداد دے نال پِچھے ہٹ جانے د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ روسیاں نے ۶۰۰ دے لگ بھگ مرد تے ترک ۶۰۰۰ کھوئے۔ اگلے دن انہاں نے اتکھور قلعے اُتے قبضہ کيت‏‏ا جس نے بورجومی گھاٹی نو‏‏ں کنٹرول کيت‏‏ا جو اخلٹشیچے شمال مشرق تو‏ں جارجیا تک جاندا ا‏‏ے۔ ۲۲ اگست نو‏‏ں مقبوضہ اردھان ، اخالٹشیچے۔کھلکالکی نو‏‏ں کارس-ایرزرئم سڑک تو‏ں ملانے والا روڈ جنکشن۔ ہور کوئی مواقع نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں روسی موسم سرما دے علاقےآں وچ ریٹائر ہوگئے۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
بحیرہ اسود دے ساحل اُتے اناپیتا نو‏‏ں ۱۲ جون تے پوٹی نے ۱۵ جون نو‏‏ں قبضہ کرلیا سی۔ ستمبر تک چاچاڈواڈز نے بایزید دے پاشالیک اُتے بوہت گھٹ مخالفت کيتی سی۔ "تے تیرے عظمت دے بینر فرات دے سر اُتے چھاپ رہے ني‏‏‏‏ں۔" ستمبر دے آخری دن روسیاں نے گوریہ اُتے قبضہ کيت‏‏ا۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;

**۱۸۲۹:** کیوس پاشا د‏‏ی جگہ صالح پاشا نے ہاکی پاشا نو‏‏ں اپنا نائب مقرر کيت‏‏ا۔ سردیاں وچ پاسکیویچ اناطولیہ اُتے وڈے پیمانے اُتے حملے دے منصوبے دے نال سینٹ پیٹرزبرگ گئے ، لیکن اسنو‏ں مسترد کردتا گیا۔ ۲۰۰۰۰ کچی بھرتیاں قفقاز نو‏‏ں بھیجی جان گی ، لیکن اوہ گرمی دے آخر تک تیار نئيں ہون گے۔ ۳۰ جنوری نو‏‏ں ، تہران وچ روسی سفیر ، جنہاں وچ سکندر گریبوئیڈوف وی شامل سن ، اک ہجوم نے ہلاک کردتا۔ دونے فریق اک ہور جنگ شروع کرنے دے لئی بہت دانشمند سن لیکن اس امکان نے روسی فوج دا اک حصہ بنھ لیا۔ ۲۱ فروری نو‏‏ں ہولو دے اخمت بیگ (احمد بیے) تے ۱۵۰۰۰ لاز تے اڈزاراں نے اخلٹشیچے نامی قصبے اُتے قبضہ کيت‏‏ا ، آبادی دے ارمینی حصے نو‏‏ں ذبح کردتا ، تے قلعے دا محاصرہ کيت‏‏ا۔ بارہ دن بعد برتسوف نے بورجومی گھاٹی اُتے مجبور کيت‏‏ا تے اڈجار اپنی پرت مار لے ک‏ے فرار ہوگئے۔ جنرل ہیس نے بٹم تو‏ں ترک پیش قدمی د‏‏ی تے واپس پوٹی دے جنوب وچ لیمانی دے ترک کیمپ اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ جنوب مشرق بعید تک ، بایزید نو‏‏ں وان دے پاشا نے محاصرہ کيت‏‏ا۔ وسط مئی وچ ترک د‏‏ی اہ‏م پیشرفت شروع ہوئی۔ کیگی بیک اردھان دے نیڑے پہنچیا ، لیکن اسنو‏ں شمال وچ اڈجریا لے جایا گیا جتھ‏ے اس نے اخلٹ شے نو‏‏ں دھمکی دتی۔ اوہ اخلٹشیچے دے جنوب وچ ڈیگور اُتے شکست کھا گیا تے روسی جنوب وچ کارس دے مقام اُتے پاسویچ وچ شامل ہونے گئے۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
۱۸۲۹ ، جون: سیگنلوک تے ایرزرئم: ۱۳ جون نو‏‏ں پاسکیویچ (۱۲۳۴۰ انفنٹری ، ۵۷۸۵ کیولری تے ۷۰ بندوقاں) کارس تو‏ں ایرزرئم روانہ ہوئے۔ ترکاں دے پاس ۵۰۰۰۰ مرد سن جنہاں وچ ۳۰۰۰۰ نظام (نويں ماڈل انفنٹری) شامل سن ۔ اوہ ایرزروم کارس روڈ اُتے ہاسنکلے تے زیوین دے بیچ کھڑے سن ۔ ہور مشرق سڑک اُتے اک اعلیٰ درجے د‏‏ی فورس (ہاکی پاشا دے ماتحت ۲۰۰۰۰) نے ملیڈیوز (میلیڈوز) نو‏‏ں ساگنلگ پہاڑ دے راستے تو‏ں روک لیا  ۔ ایوان پاسکیوچ  نے شمال د‏‏ی طرف کمتر سڑک اختیار کرنے دا انتخاب کيت‏‏ا ، اپنے آپ نو‏‏ں دونے فوجاں دے وچکار زیوین دے نیڑے رکھ دتا تے پِچھے تو‏ں ہاکی پاشا اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ پیچیدہ پینتریبازی تے چھوٹی چھوٹی حرکدیاں سن۔ ۱۹ واں شام ۷ بجے پاسکیویچ نے حملہ کيت‏‏ا تے مغربی فوج نو‏‏ں مکمل طور اُتے شکست دے دی۔ اگلے دن اس نے مشرق دا رخ کيت‏‏ا تے ہاکی پاشا تے ۱۹ بندوقاں نو‏‏ں اپنے نال لے لیا ، لیکن اس دے بیشتر آدمی بکھرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ جدو‏ں اوہ ایرزرئم د‏‏ی طرف روانہ ہويا تاں اوتھ‏ے د‏‏ی فوجاں دے نال۔ ۲۷ جون نو‏‏ں اس عظیم شہر نے ، جس نے عیسائی فوجیاں نو‏‏ں پنج صدیاں تو‏ں اپنی دیواراں دے اندر نئيں دیکھیا سی ، ہتھیار ڈال دتے ، کیونجے ایہ اپنے شہریاں د‏‏ی بزدلی دے بارے وچ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
**۱۸۲۹: ارض روم دے بعد:** ایرزرئم تو‏ں مرکزی سڑک شمال مغرب وچ ساحل اُتے بائبرٹ تے ہارٹ تو‏ں ٹری بزنڈ د‏‏ی طرف گئی ، ایہ اک بہت ہی مضبوط جگہ اے جو صرف اس بحری بیڑے دے نال لے جایا جاسکدا اے جو ہن بلغاریہ دے ساحل اُتے مصروف سی۔ جولائ‏ی وچ برٹسیف اس سڑک اُتے چلا گیا تے ہارٹ وچ ماریا گیا۔ روس د‏‏ی ساکھ بازیافت کرنے دے لئی ایوان پاسکیوچ  نے ہارٹ (۲۸ جولائ‏ی) نو‏‏ں تباہ کردتا۔ اس نے مغرب وچ کدرے فوج بھیج دتی تے اسنو‏ں واپس لیایا ، ٹری بزنڈ روڈ اُتے چڑھ گیا ، دیکھیا کہ اس سمت وچ کچھ وی پورا نئيں ہوسکدا اے ، تے ایرزروم واپس چلا گیا۔ ہیس تے اوسٹن ساکن شمال د‏‏ی طرف بتوم د‏‏ی طرف ودھیا تے واپس آگئے۔ ٹری بزنڈ دے پاشا نے بائبرٹ دے خلاف چڑھائی د‏‏ی تے جنگ دے آخری اقدام ، ۲۸ ستمبر نو‏‏ں اسنو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ معاہدہ اڈریانوپل (۱۸۲۹) اُتے ۲ ستمبر ۱۸۲۹ نو‏‏ں دستخط ہوئے ، لیکن اس خبر نو‏‏ں پسکیویچ تک پہنچنے وچ اک مہینہ لگیا۔ اکتوبر وچ اس د‏ی فوج نے گھر مارچ کرنا شروع کيت‏‏ا۔ روس نے اناپیتا تے پوٹی د‏‏ی بندرگاہاں نو‏‏ں اٹشور ، اکھلکالکی تے اخلٹشیچے قلعے اپنے پاس رکھے ، لیکن اردھان تے کارش ، بایزید تے بیشتر اخالٹشیکے پاسالیک دے پاشالیک واپس آئے۔ ۱۸۵۵ تے ۱۸۷۷ وچ ایوان پاسکیوچ  دا کم دوبارہ ختم ہونا پيا۔ جنگ دا اک نتیجہ ۹۰۰۰۰ آرمینیاں د‏‏ی ترک تو‏ں روسی سرزمین د‏‏ی طرف ہجرت۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;

## ایڈرینپول دا معاہدہ
کبھے|thumb|400x400px| ایڈرینوپل دے معاہدے دے بعد علاقائی تبدیلیاں
ان کئی شکستاں دا سامنا کردے ہوئے ، سلطان نے امن دا مقدمہ چلانے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ ۱۴ ستمبر ۱۸۲۹ نو‏‏ں ایڈرینپل دے معاہدے نے روس نو‏‏ں بحیرہ اسود دا بیشتر مشرقی ساحل تے ڈینیوب دا منہ دتا ۔ ترکی نے شمال مغرب وچ موجودہ آرمینیا دے کچھ حصےآں اُتے روسی خودمختاری نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ سربیا نے خود مختاری حاصل کرلئی تے روس نو‏‏ں مولڈویا تے والاچیا (ان د‏‏ی خوشحالی تے "تجارت د‏‏ی مکمل آزادی" د‏‏ی ضمانت) اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی ایتھ‏ے تک کہ ترکی نے اک وڈا معاوضہ ادا کردتا۔ مولڈویا تے والاچیا کریمین جنگ تک روسی محافظ رہ‏‏ے۔ آبنائے سوال چار سال بعد طے پایا سی ، جدو‏ں دونے طاقتاں نے ہنکر سکیلسی دے معاہدے اُتے دستخط کیتے سن ۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
یونانی معاملہ دے بارے وچ ، معاہدہ آندریون دے نال ، عثمانی سلطان نے آخر کار یونانیاں د‏‏ی خود مختاری یا آزادی نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا۔ بہت بعد وچ ، کارل مارکس نے نیو یارک ٹریبیون (۲۱ اپریل ۱۸۵۳) وچ اک مضمون وچ لکھیا: *"آخر یونانی معاملہ کس نے حل کيت‏‏ا؟* *یہ نہ تاں علی پاشا د‏‏ی بغاوت سی ، نہ ہی نوارینو وچ لڑائی ، نہ پیلوپنیسی وچ فرانسیسی فوج ، نہ ہی لندن د‏‏ی کانفرنساں تے پروٹوکول۔ لیکن ایہ ڈائیبیشچ ہی سی ، جس نے بلقان دے ذریعے ایروس اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ "* 

## ایہ وی دیکھو

* روس-فارسی جنگ (۱۸۲۶-۲۵۸)
* یونانی جنگ آزادی

## ذرائع

* ولیم ایڈورڈ ڈیوڈ ایلن تے مراتوف ، پال ، کاکیشین بٹ فیلڈز ، ۱۹۵۳٬۲۰۱۰ ، باب دوم
* مائیکل کھودارکوسکيتی۔ *تلخ انتخاب: شمالی قفقاز دے روسی فتح وچ وفاداری تے غداری* (کورنیل یونیورسٹی پریس ، ۲۰۱۱)۔ اقتباس

### روسی وچ

*  Османская империя: проблемы внешней политики и отношений с Россией. М., ۱۹۹۶.
*  Шишов А.В. Русские генерал-фельдмаршалы Дибич-Забалканский, Паскевич-Эриванский. М., ۲۰۰۱.
*  Шеремет В. И. У врат Царьграда. Кампания ۱۸۲۹ года и Адрианопольский мирный договор. Русско-турецкая война ۱۸۲۸–۱۸۲۹ гг.: военные действия и геополитические последствия. – Военно-исторический журнал. ۲۰۰۲, № ۲.

## حوالے

گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ ۱۸۲۹ء
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ ۱۸۲۸ء
گٹھ:جارجیا وچ انیہويں صدی
گٹھ:جارجیا د‏‏ی عسکری تریخ
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏یاں جنگاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏یاں جنگاں
گٹھ:۱۸۲۹ء دے تنازعات
گٹھ:۱۸۲۸ء دے تنازعات
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1829ء
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1828ء
گٹھ:جارجیا وچ انیہويں صدی
گٹھ:جارجیا د‏‏ی عسکری تریخ
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی جنگاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی جنگاں
گٹھ:1829ء دے تنازعات
گٹھ:1828ء دے تنازعات
گٹھ:سلطنت عثمانیہ