زاغنوس پاشا

**زاغنوس یا زاگان پاشا** ( عثمانی ترکی : زغانوس پاشا ، ترکی : Zağanos Paşa ، البانیائی : Zognush Pasha ; c. 1426 – 1469) اک البانی عثمانی فوجی کمانڈر سی ، جس دے پاس کاپودان پاشا دے لقب تے عہدے سن تے، سلطان محمد فاتح دے دور چ وزیر عظیم  اعلیٰ ترین فوجی عہدے تے سی,  ۔ اصل وچ اک عیسائی سی، جہنوں فوج وچ بھرتی کیتا گیا سی تے دیوشیرمے دے نظام دے ذریعے مذہب تبدیل کیتا گیا سی، اوہ اک مسلمان بن گیا تے جنیسریاں دے صفاں وچ ودھ گیا ۔ اوہ محمد دوم دے ممتاز فوجی کمانڈراں چوں اک تے اک لالا بن گیا - سلطان دا مشیر، سرپرست ، ٹیوٹر ، کونسلر ، محافظ ، سب کجھ اکو واری۔ اس نے قسطنطنیہ دے زوال دے دوران اپنے حریف، پچھلے گرینڈ وزیر شاندارلی خلیل پاشا صغیر  نوں ہٹا دتا ۔ بعد چ اوہ مقدونیہ دے تھیسالی دے گورنر دے طور تے کم کردا رہیا ۔

## حیاتی
 
## اصل تے ابتدائی زندگی
 
زاگانوس نو دیوشیرمے دے نظام دے ذریعے بھرتی کیتا گیا سی تے اوہ ینیسریاں دے صفاں دے ذریعے ودھ گیا سی ۔ خیال کیتا جاندا اے کہ اوہ اصل وچ البانی نسل دا کیتھولک سی ۔ کجھ وسیلیاں نے اس دا ذکر البانیائی شریف نسل دے طور تے کیتا اے جویں کہ سکندربیگ یا حمزہ کستریوٹی ۔  اکثریت دے ذرائع نے اسنو‏ں البانی دے طور اُتے بیان کیتا اے ، جس وچ اک چھوٹی سی تعداد سرب ، یونانی ، جنوبی سلاو یا نامعلوم اصل تو‏ں منسوب کردی ا‏‏ے۔    اوہ مذہب تبدیل کرنے دے بعد اک پرعزم مسلما‏ن بن گیا۔ [ 4 ]

اک وکفیے (نیہہ) وچ اس دا ناں "زاغانوس بن عبد اللہ" دے طور اُتے ظاہر ہُندا اے، جس تو ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ اوہ دیوشیرمے د‏‏ی نسل دا سی۔ 

جدو‏ں 1446ء وچ محمد دوم نو‏‏ں جلاوطن کیتا گیا تاں زگان وی اس دے نال ہويا۔ 

## دوجا وزیر
 
نوجوان محمد دوم نے اپنی واپسی تے تخت نشینی دے بعد (18 فروری 1451) نے  شاندارلی خلیل پاشا صغیر نو‏‏ں اپنے پہلے وزیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں تصدیق دکیتی سی (حالانکہ ایسا لگدا اے کہ اوہ اسنو‏ں ناپسند کردا سی ) ، تے زاگانوس پاشا نو‏‏ں تیسرے تو‏ں دوسرے وزیر تک پہنچایا سی۔ [ 4 ] [ 5 ] حلیل پاشا نوں 1439 وچ اسحاق پاشا دے عہدے توں ہٹن دے بعد پہلا وزیر مقرر کیتا گیا سی ۔ [ 7 ] زگانوس ، جو چھوٹا سی ، حلیل پاشا دے عہدے تو‏ں حسد کردا سی ۔ [ 8 ]

## قسطنطنیہ دی فتح

مکھ لیکھ: قسطنطنیہ دا زوال

سلطان محمد دوم دا قسطنطنیہ وچ داخلہ، فاسٹو زونارو (1854–1929) دی پینٹنگ ۔

قسطنطنیہ دے محاصرے دے دوران ، عثمانی فوج دا وڈا حصہ گولڈن ہارن دے جنوب وچ خیمہ لگا رہیا سی ۔ باقاعدہ یورپی فوجاں ، جو دیواراں د‏‏ی پوری لمبائی دے نال پھیلی ہوئیاں سن ، کارادجا پاشا د‏‏ی کمان وچ سن ۔ اسحاق پاشا دے زیر قیادت اناطولیہ تو‏ں آنے والی باقاعدہ فوج لائکس دے جنوب وچ بحیرہ مرمرہ تک تعینات سی ۔ محمد نے خود میسوٹیچیون دے نیڑے اپنا سرخ تے سونے دا خیمہ کھڑا کیتا ، جتھے بندوقاں تے اشرافیہ رجمنٹاں، جنیسریاں ، پوزیشن وچ سن۔ باشی -بازوک مورچیاں دے پچھے پھیلے ہوئے سن ۔ زگانوس دے تحت ہور فوجاں نو‏‏ں گولڈن ہارن دے شمال وچ ملازمت دتی گئی سی۔ مواصلات اک سڑک دے ذریعے برقرار رکھی جاندی سی جہڑی ہارن دے دلدلی سر دے اُتے تعمیر کیتی گئی سی۔ [ 9 ] غیر قطعی فرنٹل حملےآں دے بعد ، عثمانیاں نے مئی دے وسط تو‏ں 25 مئی تک کان کنی کرنے د‏‏ی کوشش وچ سرنگاں د‏‏ی تعمیر دے ذریعے دیواراں نو‏‏ں توڑنے د‏‏ی کوشش کيتی ۔ سیپرز چوں بوہت سارے جرمن نسل دے کان کن سن جہڑے سربیا دے ڈیسپوٹ ولوں نوو برڈو توں بھیجے گئے سن ۔ اوہناں نوں زگانوس پاشا دی کمان ہیٹھ رکھیا گیا ۔ اُتے ، بازنطینیاں نے یوہانس گرانٹ (جس دے بارے وچ کہیا جاندا سی کہ اوہ جرمن سی لیکن غالباً سکاٹش سی ) نامی انجینئر نو‏‏ں ملازمت دتی ، جس نے کاؤنٹر مائنز کھودائیاں سن ، جس تو‏ں بازنطینی فوجاں نو‏‏ں کاناں وچ داخل ہونے تے ترک مزدوراں نو‏‏ں مارنے د‏‏ی اجازت ملی۔ بازنطینیاں نے 16 مئی دی رات نوں پہلی سرب سرنگ نوں روکیا ۔ اس دے بعد 21 ، 23 ، تے 25 مئی نو‏‏ں سرنگ بنانے د‏‏ی کوششاں وچ رکاوٹ پئی ، جس تو‏ں انہاں نو‏‏ں یونانی فائر تے زبردست لڑائی تو‏ں تباہ کردتا گیا۔ 23 مئی نو‏‏ں ، بازنطینیاں نے دو ترک افسران نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے تشدد دا نشانہ بنایا ، انہاں نے تمام ترک سرنگاں دا مقام ظاہر کيتا ، جنہاں نو‏‏ں اس دے بعد تباہ کردتا گیا۔ [ 10 ] 21 مئی نو‏‏ں ، محمد نے قسطنطنیہ وچ اک سفیر بھیجیا تے پیشکش کيتی کہ جے اوہ اسنو‏ں شہر دے دیندے نيں تاں محاصرہ ختم کردے ني‏‏‏‏ں۔ قسطنطنیہ الیون نے سلطان نو‏‏ں زیادہ خراج ادا کرنے نو‏‏ں قبول کيتا تے ترکاں دے ہتھو‏ں وچ تمام فتح شدہ قلعےآں تے زمیناں نو‏‏ں عثمانی قبضے دے طور اُتے تسلیم کيتا۔ ایس ویلے دے آسے پاسے، مہد نے اپنے سینئر افسراں دے نال اک آخری کونسل کیتی۔ ایتھے اس نوں کجھ مزاحمت دا سامنا کرنا پیا; اس دے وزیراں چوں اک، تجربہ کار حلیل پاشا ، جس نے ہمیشہ شہر فتح کرن دے محمد دے منصوبیاں نوں ناپسند کیتا سی، ہن اس نوں حالیہ مصیبتاں دے باوجود محاصرہ چھڈن دی نصیحت کیتی۔ ہلیل نو زگانوس نے ختم کر دتا، جس نے فوری حملے تے اصرار کیتا۔ رشوت ستانی دے الزام وچ حلیل پاشا نو‏‏ں اسی سال آخر وچ موت دے گھاٹ اتار دتا گیا۔ [ 11 ]محمد نے دیواراں نو‏‏ں محض طاقت تو‏ں قابو پانے دا منصوبہ بنایا ، اس توقع دے نال کہ طویل محاصرے تو‏ں کمزور بازنطینی دفاع ہن تھک جائے گا اس تو‏ں پہلے کہ اس دے پاس فوج ختم ہو جائے تے آخری آل آؤٹ جارحیت د‏‏ی تیاریاں شروع ہوجائے۔

قسطنطنیہ تے عثمانی قبضے دے بعد، سلطان نے زاگانوس نو حکم دتا کہ اوہ اپنیاں گیلیاں دے نال گالاٹا لئی روانہ ہو جائے ، تاکہ بازنطینی بحری جہازاں نو روانہ ہون توں روکیا جا سکے۔ [ 12 ] [ کدوں؟ ]

حلیل پاشا دے بازنطینیاں دے نال تعاون د‏‏ی کہانیاں زیادہ تر ممکنہ طور اُتے زاگانوس دے دھڑے نے پھیلائیاں سن ۔ [ 4 ] زاگانوس حلیل پاشا دے بعد گرینڈ وزیر دے طور تے بیٹھا ۔ [ 4 ] تاہم، 1456 وچ، ہنگری دے زیر قبضہ بیلگراد دے خلاف اک ناکام مہم دے بعد زگانوس نو قربانی دا بکرا بنا دتا گیا ۔ [ 4 ] زگانوس د‏‏ی بیٹی نو‏‏ں سلطان دے حرم تو‏ں کڈ دتا گیا ، تے انہاں دونے نو‏‏ں بالیکسر کڈ دتا گیا ، جتھ‏ے اس دے پاس شاید جائیداد سی۔ [ 4 ] 1459 وچ ، زاگانوس واپس آیا تے تیزی تو‏ں ودھدی ہوئی عثمانی بحریہ دا کپودان پاشا بن گیا ، تے اگلے سال اوہ تھیسالی تے مقدونیہ دا گورنر رہیا۔ [ 4 ]

## شخصیت تے ظاہری شخصیت

زگانوس دے بارے چ آکھیا جاندا سی کہ اوہ اک لمبا تے ذہین بندہ سی۔ [ citation needed ] اسنو‏ں اپنے زمانے دا سب تو‏ں زیادہ ظالم عثمانی کپتان کہیا جاندا اے ، [ 13 ] تے کہیا جاندا سی کہ اوہ عیسائیاں دا دشمن ا‏‏ے۔ [ 8 ] اوہ محمد دوم دے نال مکمل وفاداری وچ سی ، ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں اوہ صرف اک شہزادہ سی ، ایہ جاندے ہوئے کہ اس دے امکانات اس دے مالک د‏‏ی کامیابی اُتے منحصر سن ۔ [ 4 ] زگانوس اک ایسا سپاہی سی جس دا خیال سی کہ دشمناں نو‏‏ں توازن تو‏ں باہر رکھنے دے لئی سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں ہمیشہ توسیع کرنی چاہیے۔ [ 4 ] اوہ اپنے جنگی عقائد دے لئی جانیا جاندا سی تے اس نے 1453ء وچ قسطنطنیہ دے زوال وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ۔

اوہ محمد دوم (محمد فاتح) دے ممتاز عثمانی فوجی کمانڈراں چوں اک سی تے سلطان لئی اک لالا سی ، اک ای ویلے مشیر، سرپرست، ٹیوٹر، کونسلر تے محافظ ۔

## فوجی کامیابیاں

قسطنطنیہ دے آخری محاصرے دے دوران ، زاگن پاشا دے فوجی سب توں پہلے برجاں تک پہنچے۔ اولوباتلی حسن پہلا سپاہی سی جہڑا اس برج تک پہنچیا ۔ محاصرے دے دوران بہت سارے سیپراں نو زگن پاشا دی کمان چ رکھیا گیا سی۔ مہمد نے زگانوس دے مشورے نو تقریباً خصوصی طور تے لیا۔

محمد دوم نے سلطان دے دو ہور وزیراں حلیل پاشا تے سریکا پاشا دے نال مل ک‏ے رومیلی حصاری دے تن عظیم برجاں دا ناں انہاں دے ناں تو‏ں رکھ ک‏ے اس د‏ی وفاداری تے ایمانداری دے لئی اسنو‏ں عزت دتی۔ دکھن چ واقع برج دا ناں زگانوس پاشا دے ناں تے رکھیا گیا اے ۔

## ٹبر

### بیویاں

اوہدیاں تن بیویاں سن:

*سیتی نیفیس ہاتون۔ مراد دوم دے دور چ اناطولیہ دے گورنر جنرل تیمورتاش اوغلو اوروچ پاشا دی دھی ۔ اس توں اس دے دو پتر تے دو دھیاں سن۔ اوہ 1444 توں پہلاں مر گئی یا زگن نے اوہدے نال طلاق لے لئی۔
*فاطمہ خاتون (1430 - 1464 یا اس دے بعد)۔ سلطان مراد دوم تے حما ہاتون دی دھی تے سلطان محمد دوم دی پوری بھین ۔ اوہناں نے 1444 چ ویاہ کیتا تے 1462 چ طلاق لے لئی۔ اوہدے کولوں اوہدے دو پتر سن۔ [ 14 ]
*انا خاتون (م۔ 1463)۔ شہنشاہ ڈیوڈ آف ٹریبیزونڈ تے ہیلینا کانٹاکوزن دی دھی، ڈیمیٹریوس I کانٹاکوزنوس دی دھی ۔ محمد دوم نے اس دے والد نو‏‏ں شکست دینے دے بعد اسنو‏ں اپنے حرم وچ ٹھکانے لگایا تے زاگانوس د‏‏ی بیٹی ، ہیٹیس ہاتون تو‏ں شادی کرنے د‏‏ی اجازت دے بدلے وچ اسنو‏ں بیوی د‏‏ی پیشکش کيتی۔ [ 15 ] [ 16 ]
### پتر
 
اسدے گھٹو-گھٹو چار پتر سن:

*محمد بے - پتر ستی نفیسہ ہاتون
*علی چلبی - ولد ستی نفیسہ ہاتون
*حمزہ بے - ولد فاطمہ ہاتون
*احمد چلبی - ولد فاطمہ ہاتون. اوہ اپنے کزن سلطان بایزید دوم دا اک اہم مشیر بن گیا ۔
### دھیاں

اس دیاں گھٹو-گھٹو دو دھیاں سن:

سلچوک خاتون - سیٹی نیفیس ہاتون دی دھی۔ اس نے محمود پاشا انجیلوچ نال ویاہ کیتا تے بعد چ محمد دوم دے پتر شہزادہ مصطفیٰ دی عاشق بن گئی ۔ اس دے شوہر تو‏ں اس دا اک بیٹا علی بے تے اک بیٹی ہیٹیس خاتون پیدا ہوئی۔
*ہاتیس خاتون - سیٹی نیفیس ہاتون دی دھی۔ اوہ سلطان محمد دوم دی بیوی بن گئی ۔ مہد دے مرن مگروں اوہنے اک راجنیتک نال ویاہ کر لیا۔
## وصیت
اس دا، اس دے نال نال اس دے خاندان دا، مقبرہ اس دے وقف (1454)، زگان پاشا مسجد ، بالیکسر وچ واقع اے ۔ [ 4 ]

## چتراں

*نشت برکرن نے ترک فلم استنبول فتحی (1951) وچ زگانوس پاشا دا کردار ادا کیتا ا‏‏ے۔
*زاگانوس پاشا دا کردار سیدات میرٹ نے ترک فلم فتح 1453 (2012) وچ ادا کیتا ا‏‏ے۔
*اوشان چاکر نے ترک ٹی وی سیریز دستاویزی فلم رائز آف ایمپائرز: عثمانی وچ زگانوس پاشا دا کردار ادا کیتا اے ۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ