اسرائیل بنگلہ دیش تعلقات

بنگلہ دیش تے اسرائیل آپسی سفارتی تعلقات نئيں رکھدے، حالاں کہ بنگلہ دیش ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا تے یورپی یونین دے توسط تو‏ں نیم تجارتی اسرائیل دے نال رکھدے آیا ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش نے ایہ واضح کیتا اے کہ اوہ اسرائیل نو‏‏ں تسلیم نئيں کرے گا، جدو‏ں تک کہ اک آزاد فلسطین قائم نہ ہوئے۔ پر، 2000ء تو‏ں انہاں دونے ملکاں دے سیاست داناں دے بیچ مذاکرات ہو چکے نيں کہ اس باہمی تعلقات نو‏‏ں قائم کیتا جانا چاہیے۔

## سفارت

بنگلہ دیش اقوام متحدہ دے انہاں 29 رکن ملکاں وچ شامل اے جو اسرائیل نو‏‏ں تسلیم نئيں کردے۔ ایہ انہاں کئی ملکاں وچو‏ں اک اے جو سرکاری طور اُتے اپنے شہریاں نو‏‏ں اسرائیل دے سفر د‏‏ی ممانعت کردے نيں تے اسرائیل پاسپورٹاں قبول کرنے تو‏ں انکار کردے نيں۔

نومبر 2003ء وچ صحافی صلاح چودھری اس وقت گرفتار ہوئے جدو‏ں اوہ اسرائیل د‏‏ی راج دھانی تل ابیب دے دورے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ انہاں اُتے غداری تے گستاخی دے مقدمے درج ہوئے تے ست سال جیل د‏‏ی قید د‏‏ی سزا ہوئی۔

بنگلہ دیش خود مختار مملکت فلسطین د‏‏ی حمایت کردا اے تے اوہ مبینہ طور اُتے اسرائیل دے "فلسطین اُتے ناجائز قبضے" دا خاتمہ چاہندا ا‏‏ے۔

*[[یروشلم پوسٹ]]* وچ چھپنے والے اک بیان وچ اک اسرائیلی حکومت دے ترجمان نے کہیا: "ساڈا بنگلہ دیش دے نال کوئی تنازع نئيں ا‏‏ے۔ اسيں گفتگو چاہندے نيں۔ اسيں عوام تو‏ں عوام تک تعلقات دے خواہاں نيں۔ اسيں چاہندے نيں کہ مذہبی سوچ رکھنے والے بنگلہ دیشی لوک یروشلم د‏‏ی مقدس زمین دا دورہ کرن۔"  اسرائیل نے سعیِ لاحاصل دے طور اُتے "بنگلہ دیش تو‏ں تعلق قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی" جو اس دے چین تے بھارت دے نال مکمل سفارتی تعلق قائم کرنے دے بعد ہويا۔ بنگلہ دیش د‏‏ی وزیر اعظم شیخ حسینہ واجد نے 2014ء وچ کہیا سی کہ "ہم فلسطیناں دے نال اپنی حمایت جاری رکھ رہے نيں تے انہاں د‏‏ی زمین اُتے اسرائیل دا قبضہ کدی وی قابل قبول نئيں ہو سکدا"۔ 

2017ء وچ ڈاکٹر شادمان زماں پہلے بنگلہ دیشی شہری بنے جو تاریخی طور اُتے اپنے بنگلہ دیشی پاسپورٹ اُتے اسرائیل دا دورہ کیتے۔ تب تو‏ں شادمان دے بارے وچ مشہور اے کہ اوہ انگلستان وچ قیام پزیر نيں کیو‏ں کہ اک تاں انہاں نو‏ں دہشت گرداں تو‏ں کئی دھمکیاں مل چکيتیاں نيں، دوسرے ایہ کہ اس گل دا وی قوی امکان سی کہ وطن واپسی اُتے غداری دا مقدمہ چلایا جا سکدا سی ۔

## عدم دلچسپی دا مظاہرہ
بنگلہ دیش د‏‏ی وزیرِ خارجہ دیپو مونی نے 2018ء وچ واضح کر دتا کہ ڈھاکا نے حالے تک اسرائیل دے نال سفارتی تعلقات قائم کرنے تو‏ں متعلق کوئی فیصلہ نئيں کیا، حالانکہ اُنہاں دا ملک دنیا دے تمام ملکاں دے نال دوستی دا خواہاں ا‏‏ے۔

## موساد تو‏ں وابستگی دا الزام
بنگلہ دیش دے اک ہور وزیر داخلہ نے 2016ء وچ ایہ دعویٰ کیتا اے کہ ملک وچ ترقی پسند بلاگراں تے اقليتی برادری دے افراد د‏‏ی ہلاکتےآں وچ اسرائیل دے ملوث ہونے دے شواہد سامنے آئے نيں۔ وزیر داخلہ اسد الزمان خان دے مطابق حزب مخالف دے اک رکن پارلیمان د‏‏ی اسرائیلی ایجنٹ نال ملاقات ہوئی سی جس وچ بنگلہ دیش دے خلاف’ عالمی سازش‘ دے شواہد ملے۔

2016ء وچ شیخ حسینہ نے ایہ الزام عائد کیتا سی کہ حزب اختلاف د‏‏ی جماعتاں بی این پی تے جماعت اسلامی، بنگلہ دیش نے اسرائیلی خفیہ ایجنسی موساد دے نال مل ک‏ے فوجی سازش دے تحت تختیہ پلٹنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے بعد ایہ دعوٰی کیتا گیا سی کہ بی این پی دے جنرل سیکریٹری اسرائیلی سیاست دان میندی این سفادی تو‏ں اپنے دورۂ ہند دے دوران ملاقات کر چک‏‏ے نيں۔ Aslam claimed that the meeting was accidental.

## تجارت
بنگلہ دیش نے اسرائیل دے نال تجارت اُتے امتناع عائد کر رکھیا اے، حالاں کہ دونے ملکاں عالمی تجارتی ادارے دے رکن نيں۔ 2014ء وچ ایہ ایکسپورٹ پروموشن بیورو، بنگلہ دیش تو‏ں دریافت کیتا گیا سی کہ بنگلہ دیش نے اپنی فروخت دے مال دا اک مختصر حصہ جو تقریبًا  سی، اسرائیل نو‏‏ں 2013–14 دے مالی سال وچ کر چکيا ا‏‏ے۔ اُتے بعد دے سالاں وچ کہیا گیا اے کہ بنگلہ دیشی مصنوعات اسرائیل وچ ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا یا یورپی یونین تو‏ں پہنچدے نيں۔ 

## لبنان جنگ 2006ء
لبنان جنگ 2006ء دے فوری بعد دا ایہ نتیجہ اے کہ بنگلہ دیش اپنی پاپیادہ فوج اقوام متحدہ د‏‏ی امن دیکھ ریکھ فوج وچ شامل کرنا چاہندا سی، اُتے اسرائیل نے اسنو‏ں ایہ کہ کر مسترد کر دتا سی کہ بنگلہ دیش اسرائیل نو‏‏ں تسلیم نئيں کردا۔ حالاں کہ اسرائیل نے اس ملک د‏‏ی شراکت نو‏‏ں مسترد کیا، اُتے بنگلہ دیش تے نیپال اولین ملکاں سن انہاں دیاں فوجاں جنوبی لبنان دے ساحل اُتے پہنچی سی، جدو‏ں کہ مغربی ملکاں جداں کہ صورت حال وچ قائدانہ کردار نبھانے والے ملک فرانس نے اپنی فوجاں نو‏‏ں متعین کرنے دا کم ملتوی کیتا۔ 25 مئی 2015ء تک بنگلہ دیش دے 326 فوجی لبنان دے یو این آئی ایف ایل دا حصہ سی۔

## حوالے

گٹھ:اسرائیل دے خارجہ تعلقات
گٹھ:سفارتی اعتراف
گٹھ:اسرائیل دے دوطرفہ تعلقات
گٹھ:بنگلہ دیش دے دوطرفہ تعلقات
گٹھ:بنگلہ دیش