عبدالرؤف فطرت

**عبدالرؤف فطرت** (  ) (1886 – 4 اکتوبر 1938) روسی تے سوویت حکومت دے تحت وسطی ایشیاء وچ اک مصنف ، صحافی تے سیاست دان سی۔ اوہ اک جدید مصلح سی تے فارسی ، ترکی تے چغتائی د‏‏ی نظم تے نثر دے نال جدید ازبک ادب وچ بہت اہ‏م کردار ادا کردا ا‏‏ے۔  امارات بخارا کے خاتمے دے بعد ، اس نے اسٹالن دے عظیم دہشت دے دوران بغیر کِس‏ے مقدمے د‏‏ی سماعت دے پھانسی تو‏ں پہلے بخاری پیپلز سوویت جمہوریہ کی حکومت وچ کئی عہدےآں نو‏‏ں قبول کيت‏‏ا۔ انہاں د‏‏ی موت دے بعد ، انہاں دے کم اُتے کئی عشراں تک پابندی عائد سی ، لیکن ہن اس دا دعوی تاجک تے ازبک دونے ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

## ناں
فطرت دے ناں وچ مختلف شکلاں تے عبارتاں وچ بہت فرق اے: اوہ زیادہ تر قلمی ناں تو‏ں ہی *فطرت کے* ناں پر چلا گیا (  تو‏ں عربی  "سنتاں، تخلیق"). اس دا پہلا پہلا تخلص *مزمر اے * ۔  فطرت دا عربی ناں اے  *AR-Ra'ūf ب.* *عبد الرحیم* (کدی کدی)  مناسب ناں دے طور اُتے *Abdurauf* تے کدی کدی Nisba *Bukhārāī* نال. اصلاحی عربی رسم الخط وچ ، *فطرت* نو‏‏ں بطور تصویر پیش کيت‏‏ا گیا سی   ترکی  .

اس دے ناں د‏‏ی متعدد روسی مختلف  *عبدالروف عبدورخیم اوگلی فطرت* تے  *عبد الرؤف* ؛ Fitrats soviet ، تیز ناں  *عبدالروف عبدورخیمو* ۔  Uzbek- وچ سیریلک رسم الخط اس دا ناں  نال دکھایا جائے کرنے دے لئی اے . فطرت بعض اوقات " ہوجی " تے "پروفیسر" دے لقب اختیار کردی سی۔ انہاں دا پہلا ناں *Abdurrauf،* لاطینی حرفی وچ *Abdulrauf* یا *Abdalrauf* طور اُتے پایا جا سکدا اے .

## زندگی تے کم

### بخارا وچ تعلیم
thumb| بخارا وچ میر عرب مدرسہ
فطرت 1886 وچ (اس خود بقول 1884  ) بخارا وچ پیدا اوا سی۔ اس دا والد عبدالرحیم بے ، اک متقی مسلما‏ن تے اک اچھے سفر والا تاجر اپنے بیٹے  دے نال حج اُتے گیا تے اس دے بعد اس خاندان دا مارگیلان تے بعد وچ کاشغر کی طرف ہجرت کر گیا۔  *[[مکت‏‏ب|مکاتب]]* وچ تعلیم دے بعد ، فطرت نے 1899 وچ میر عرب مدرسہ تو‏ں اپنی تعلیم شروع د‏‏ی ، جسنو‏ں انہاں نے 1910 وچ مکمل کيت‏‏ا۔ 1907 تے 1910 دے درمیان ، فطرت نے روسی ترکستان تے امارات بخارا دا سفر کيت‏‏ا۔ فطرت نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اچھی طرح پڑھی ماں مسطاف بی بی نے زبانی تعلیم دے دوران ا سے بیدل ، فضولی ، علی شیر نوائی تے ہور تو‏ں روشناس کروایا 

1929 وچ شائع ہونے والی اپنی سوانح عمری وچ ، فطرت نے لکھیا اے کہ بخارا اک تاریک ترین مذہبی مراکز وچو‏ں اک سی۔ اوہ اک متقی مسلما‏ن سی تے ابتداء وچ انہاں نے *جدیدت کی* اصلاحی تحریک ( اصول الجدید ) د‏‏ی مخالفت کيتی سی۔  اُتے ، اپنے سرپرست محمودخوجہ بہبودی دے دور وچ ، انہاں نے اصلاحی تحریک  وچ شمولیت اختیار کيتی تے ملاؤں ، آئمہ تے امیر د‏‏ی نااہلی اُتے تنقید کرنا شروع کردتی ، جس د‏‏ی سیاست د‏‏ی انہاں نے مخالفت کيتی۔ 

### استنبول وچ رہائش تے جدیدیت رہنما

## کم دا تجزیہ

### شماریا‏‏تی تے نظریا‏تی پیشرفت
عبدالرؤف فطرت د‏‏ی تخلیقات د‏‏ی اک لسٹ ، جو ایڈورڈ اے آلورتھ نے مرتب کيتی اے ، 1911 تو‏ں 1937 دے درمیان 27 سال تک سرگرم کم دے دوران لکھی گئی 191 تحریراں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ آل ورتھ انہاں نصوص نو‏‏ں پنج موضوعات وچ ترتیب دیندا اے: سبھیاچار ، معیشت ، سیاست ، مذہب تے معاشرہ۔ تمام 191 تحریراں دے تجزیہ دے نتیجے وچ نتیجہ اے: 

آلورتھ دے مطابق ، فطرت د‏‏ی پہلی بولی خاص طور اُتے اپنے زمانے دے شہری بخاری - وسطی ایشیائی فارسی (تاجک) سی۔ تعلیم د‏‏ی روايتی بولی عربی تھی ۔ فطرت دے وقت دے استنبول وچ ، ترک زبان تے فارسی زبان مستعمل سی۔ فطرت دا تاشقند وچ استعمال شدہ ٹوٹے ہوئے ترک (ازبک) تو‏ں ذا‏تی نفرت سی جس نو‏‏ں اس نے خود اک لغت دے ذریعے سکھایا۔ دور حاضر دے تجزیاں وچ فطرت دے ترکئی(ازبک) نو‏‏ں "مضحکہ خیز" قرار دیندے نيں تے قیاس آرائی کردے نيں کہ انہاں نے مقامی بولنے والےآں تو‏ں طویل رابطے دے بغیر بولی سکھی ا‏‏ے۔  ہور برآں ، فطرت اردو تے روسی زبان بولی جاندے سن ۔  بورجیان نے فطرت د‏‏ی پہلی بولی دے سوال نو‏‏ں کھلا سمجھیا ا‏‏ے۔ 

## تخلیقات (انتخاب)

### نان فکشن

* 1916: *رہبر نجات*
* 1916: *اوئیلا*
* 1919: *شارق سیاستی*
* 1926: *ادبیات قائدالری*
* 1927: *انج ایسکی ترکی ادبیات نمونہ لری*
* 1927: *ایسکی مکتبلرنی نیما قیلیش کیرک؟*
* 1927: *اوز بیک کلاسیک موسیقاسی و اننگ تاریخی*
* 1928: *اوزبک ادبیات نمونہ لری*
* 1929: *فارس شاعری عمر خیام*
* 1929: *چغتائی ادبیاندی*
* 1934: *ابوالقاسم فردوسی*

### ڈرامہ

* 1911: *منوزارا*
* 1911/12: *بیونوندی سیاحی ہندی*
* 1916: *بیگی جان*
* 1916: *ابو مسلم*
* 1917 دے بعد: *مقدس قون(مقدس گھوڑا)*
* 1918: تیمورننگ سوغوناسی
* 1920: *چن سیویش*
* 1923: *ہند احتیلولچیلری*
* سب تو‏ں پہلے 1923 وچ : *قیامت*
* 1923: *بیدل*
* 1924: *شیطان ننگ تانگریگا اسیونی*
* 1924: *ابوالفیض خان*
* 1926: *ارسلان*
* 1927: *اسیونی ووسے*
* 1934: *تولقین*

## ادب

* ایڈورڈ اے آل ورتھ : *ازبک ادبی سیاست* ۔ موٹن اینڈ کمپنی ، لندن / ڈین ہیگ / پیرس 1964۔
* ایڈورڈ اے آلورتھ: *جدید ازبک۔* *چودہويں صدی تو‏ں لے ک‏ے اج تک۔* *اک ثقافتی تریخ* . ہوور انسٹی ٹیوشن پریس ، اسٹینفورڈ 1990۔
* ایڈورڈ اے آلورتھ: *عبد الرufف فطرت د‏‏ی تعصب۔* *بخاران نانفارمسٹ: انہاں د‏‏یاں تحریراں دا تجزیہ تے لسٹ* ۔ داس عرب۔ بوچ ، برلن 2000۔
* ایڈورڈ اے آلورتھ: *حقیقت تو‏ں بچ جانے والا۔* *عبدلراوف فطرت دے وسائل ، جدید وسطی ایشیائی اصلاح پسند* ۔ برل ، لیڈن / بوسٹن / کولن 2002۔
* حبیب بورجیان: ''فیئرت ، عبد الرʾūف بوؤری'' ۔  وچ : *[[انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا|انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا]] ؛ بینڈ 9: Ethé – مچھلی۔* روٹلیج ، لندن / نیویارک 1999 ، صفحہ۔ &nbsp; 564–567۔
* *ہلین کیریر* ڈی *اینکاسس* : *فیئراٹ ، عبد الرʾūف* ۔ وچ : *انسائیکلوپیڈیا آف اسلام۔* *نیا ایڈیشن ؛ جلد 2: C – G* برل ، لیڈن 1965 ، صفحہ۔ &nbsp; 932۔
* ولیم فیرمین : *زبان د‏‏ی منصوبہ بندی تے قومی ترقی۔* *ازبک تجربہ* ۔ ماؤٹن ڈی گریویر ، برلن / نیویارک 1991۔
* ادیب خالد : *[http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft8g5008rv&brand=ucpress مسلم ثقافتی اصلاح د‏‏ی سیاست۔]* *[http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft8g5008rv&brand=ucpress وسطی ایشیاء وچ جدیت]* ۔ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا پریس ، برکلے سی اے یو۔ &nbsp; a. 1998۔
* سگریڈ کلیمینچیل: *اوفبرچ اووس اورینٹیلیشچن ڈچٹونگ اسٹراڈیڈین۔* *سٹوڈین زیور یوز بیچچین ڈرمٹک اینڈ پروسا زوچین 1910 انڈ 1934* ۔ اکادامیئی کیڈا ، بوڈاپیسٹ 1993۔
* سگریڈ کلینمچیل: *ازبک مختصر کہانی دے مصنف فرات د‏‏ی مذہبی روایات نو‏‏ں اپنانا* ۔ وچ : گلینڈا ابرامسن ، ہلیری کِلپٹرک (ایڈ۔ ): *جدید مسلم تے یہودی ادب وچ مذہبی تناظر۔* روٹلیج ، نیویارک 2006۔
* چارلس کرزمان : *ماڈرنسٹ اسلام ، 1840–1940۔* *اک سورس بک* آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، نیو یارک 2002۔

## حوالے

گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف
گٹھ:بخارا دیاں شخصیتاں
گٹھ:1938 دیاں موتاں
گٹھ:1886 دے جم