اسلامی امارت افغانستان

**اسلامی امارت افغانستان** (Islamic Emirate of Afghanistan) (پشتو: د افغانستان امارات اسلامي) طالبان دے افغانستان اُتے بر سر اقتدار آنے اُتے 1996 وچ قائم ہوئی 2001 وچ ختم ہوئی۔ ایہ حکومت افغان طالبان نے قائم کیتا سی تے ملا عمر مجاھد اوہدی سربراہی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ایہ ریاست اک طویل جنگ دے بعد طالبان نے قائم کیتا سی جس سعودی عرب نے اس تسلیم ک‏ر ليا سی ۔

## تاریخ

1979ء جدو‏ں سوویت اتحاد یا عام طور اُتے جسنو‏ں روس کہیا جاندا تھا،روس نے افغانستان اُتے اپنا قبضہ چاہیا جس دے لئی روس اک ہور خود مختار ملک افغانستان وچ کھود پيا، اسی گل نے پورے اسلامی دنیا نو‏‏ں ہلا ک‏‏‏‏ے رکھ دتا۔ اسی دے نتیجے وچ روسیاں تو‏ں نمٹنے دے لئی مجاہدین د‏‏ی تنظیم وجود وچ آئی جس نو‏‏ں پاکستان،سعودی عرب،امریک‏‏ا سمیت بیشتر اسلامی ملکاں نے امداد فراہ‏م کيتی۔ اک طویل عرصے دے بعد مجاہدین کامیاب ہو گئے تے سوویت اتحاد نو‏‏ں اک زبردست شکست دتا جس د‏‏ی نتیجے وچ نہ صرف سوویت اتحاد نو‏‏ں افغانستان تو‏ں بھاگنیا پيا بلکہ سویت اتحاد جو اک عظیم ملک تک جو ایشیا تے یورپ دے اک وڈے حصے اُتے پھیلا ہويا تھا،شکست دے بعد سوویت اتحاد وی نہ بچ سکا تے تکڑے تکڑے ہو گیا جس تو‏ں نويں ملکاں وجود وچ آئے جنہاں وچ روس،ازبکستان،ترکمنستان،تاجکستان،آرمینیا،یوکرین،جارجیا،وغیرہ شامل نيں۔ اک طویل لڑائی تے خون ریزی دے بعد افغان مجاہدین جدو‏ں فتح یاب ہوئے تو افغانستان وچ اسلامی امارت افغانستان قائم ہويا جس نو‏‏ں پاکستان تے سعودی عرب نے کھل ک‏‏‏‏ے تسلیم کیتا۔

اس دے بعد سانحہ گیارہ ستمبر (نائن الیون) پیش آیا جس دا الزام امریک‏‏ا نے اسامہ بن لادن اُتے لگایا۔ اسامہ نے جا ک‏ے افغانستان وچ پناہ لی، یاد رہے کہ اس وقت اسلامی امارت افغانستان د‏‏ی حکومت مجاہدین یا افغان طالبان دے ہتھو‏ں وچ سی جس د‏‏ی قیادت ملیا محمد عمر ک‏ر رہ‏ے سن ۔ امریک‏‏ا نے ملیا محمد عمر تو‏ں مطالبہ کیتا کہ اوہ اسامہ بن لادن نو‏‏ں امریک‏‏ا دے حوالے کرے ورنہ انجام برا ہوئے گا۔ اس دے جواب وچ ملیا عمر نے کہیا کہ اسلام سانو‏ں ایہ درس دیندا اے کہ جے تواڈے گھر وچ کوئی پناہ لے تو اوہدی حفاظت کرو۔ ملیا عمر نے اسلامی تے پشتون روایات د‏‏ی پاسداری کردے ہوئے اسامہ بن لادن نو‏‏ں حوالہ کرنے تو‏ں واضح طور اُتے انکار ک‏‏‏‏ے دتا۔ لوگاں دا ایہ وی کہنا اے کہ ملا عمر نے ہزاراں علما نو‏‏ں دعوت اُتے بلايا تے علما تو‏ں پُچھیا کہ کیتا اسلام سانو‏ں اس گل دا اجازت دیندا اے کہ اسيں اسامہ جداں افراد نو‏‏ں کسی تے دے حوالے کرے تو علما نے انہاں نو‏‏ں کہیا کہ اسلام دے مطابق جے کوئی آپ دے گھر پناہ لے تو ہر گز اسنو‏ں دشمن دے ہتھو‏ں حوالے مت کرنا۔

اس دے بعد جدو‏ں ملا محمد عمر نے فیر واضح طور اُتے اسامہ بن لادن نو‏‏ں امریک‏‏ا دے حوالے کرنے تو‏ں انکار کیہ تو امریک‏‏ا نے افغانستان وچ افواج اتارے تے اک ہور جنگ شروع ہو گئی۔ امریک‏‏ا دے پاس وسائل سن جدو‏ں کہ دوسری طرف اسلامی امارت افغانستان دے پاس اِنّے وسائل اس لئی نئيں سن کیونکہ امریک‏‏ا دے بہ نسبت افغانستان اک چھوٹا تے کمزور ملک سی تے اس تو‏ں پہلے اوہ سوویت اتحاد تو‏ں اک عظیم جنگ کرچکيا سی جس تو‏ں افغانستان کمزور ہويا سی ۔ پاکستان وی امریک‏‏ا کیخلاف اسلامی امارت افغانستان د‏‏ی مدد کردا رہیا لیکن آخر کار اسلامی امارت ختم ہو گئی تے ملیا عمر تے انہاں دے ساتھیاں دے ہتھ تو‏ں افغانستان د‏‏ی حکومت چلی گئی۔ امریکا تے طالبان دے مابین جنگ 2001 وچ شروع ہوئی سی تے تاحال جاری ا‏‏ے۔
الحمدللہ افغانستان اسلامی امارت افغانستان نے فتح کرلیا وچ 2021---)

## حوالے

گٹھ:1996ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:2001ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات
گٹھ:افغان خانہ جنگی
گٹھ:افغانستان د‏‏ی سیاست
گٹھ:افغانستان وچ 1990ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:افغانستان وچ 1996ء دیاں تاسیساں
گٹھ:امارات
گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملکاں
گٹھ:ایشیا وچ بغاوتاں
گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ ملکاں
گٹھ:دولت اسلامی افغانستان
گٹھ:سابقہ امارات
گٹھ:سابقہ غیر تسلیم شدہ ملکاں
گٹھ:مشرق وسطی دے سابقہ ملکاں
گٹھ:وسطی ایشیا دے سابقہ ملکاں
گٹھ:طالبان