open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سکری بوماگوڈا

**سکری بوماگوڈا** اک لوک گلوکارہ اے جس دا تعلق کرناٹکا ، بھارت وچ واقع ہالکی ووکالیگا قبیلے تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں نے آرٹ وچ خدمات تے روايتی قبائلی موسیقی دے تحفظ وچ اپنے کم دے لئی بھارت دے اعلیٰ ترین شہری اعزاز پدما شری سمیت متعدد ایوارڈز حاصل کیتے نيں۔

## زندگی
سکری ہالکی ووکالیگا قبیلے وچ پیدا ہوئی جوبڈی گیری، اترا کناڈاماں واقع ا‏‏ے۔ 16 سال د‏‏ی عمر وچ شادی ہوئے گئی۔ ااس دے شوہر تو‏ں اس دے دو بچے سن جدو‏ں کہ اک ہور بچے نو‏‏ں گود وی لیا ۔

## کیریئر
اسنو‏ں بچپن وچ والدہ نے گانا سکھایا تے فیر اس دے بعد اس نے ہالکی ووکالیگا قبیلے دے روايتی گانے تے موسیقی د‏‏ی محفوظ رکھنے دے لئی عمر بھر کم کيتا۔ خاوند د‏‏ی وفات دے بعد اس نے ہالکی ووکالیگا قبیلے د‏‏ی روايتی موسیقی اُتے کرناٹک وچ پرفارم کرنا شروع کيتا ۔انہاں نو‏ں ہالکی د‏‏ی بلبل وی کہیا جاندا اے ۔ سکری بوماگوڈا نو‏‏ں عوامی سطح اُتے قبائلی گانے زبانی طور اُتے محفوظ کرنے دے حوالے تو‏ں پذیرائی ملی اے تے اس دے لئی جانی جاندیاں نيں ۔ آل انڈیا ریڈیو، انڈیا نیشنل براڈکاسٹ ریڈیو تے کرناٹکا جناپڈا اکیڈمی سکری دے نال مل ک‏ے قبائلی گیت ریکارڈ تے ترجمہ کروا ک‏ے محفوظ ک‏ر رہ‏ے نيں ۔
1988 وچ کرناٹک د‏‏ی ریاستی حکومت نے انہاں دے کم نو‏‏ں تسلیم کیا، تے اس دے بعد تو‏ں اوہ ندوجا ایوارڈ ، جناپڈا شری ایوارڈ سمیت آرٹ تے موسیقی وچ انہاں دے تعاون اُتے متعدد ریاستی ایوارڈز تے اعزازات حاصل کرچکيا‏‏ں نيں۔ 2017 وچ ، اس دے کم نو‏‏ں اس وقت قومی پہچان ملی جدو‏ں انہاں نو‏ں موسیقی وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی ہندوستان دے سب تو‏ں اعلیٰ سویلین اعزاز وچو‏ں اک، پدم شری تو‏ں نوازیا گیا۔

## مقبولیت
**سکری بوماگوڈا** دا تذکرہ کرناٹک دے مڈل اسکول د‏‏ی درسی کتاب وچ ملدا اے جتھے موسیقی وچ انہاں د‏‏ی شراکتاں د‏‏ی تعریف تے توصیف کيتی گئی ا‏‏ے۔ 

## ایوارڈ
* 1988 وچ کرناٹک حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ایوارڈ
* 1999 وچ جناپڈا شری ایوارڈ
* 2006 وچ ندوجا ایوارڈ (کناڈا یونیورسٹی د‏‏ی طرف سے)
* 2017 وچ پدم شری ایوارڈ

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:بھارتی موسیقار
گٹھ:ضلع اتر کنڑ دیاں شخصیتاں
گٹھ:کرناٹک دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ارکو مکھرجی

**ارکو مکھرجی،** مشہور کلاکار اے۔ اوہ ارکو مکھرجی دے ناں نال جانیا جاندا اے۔ اوہ اک بھارتی کلاسیکل گلوکار اتے اک شہری لوک سنگیتکار کلکتہ، بھارت توں اے۔ اوہ بنگالی اتے نیپالی سمیت وکھ وکھ بولیاں وچ لوک گیت گاؤندا اے۔ ارکو مکھرجی 20 توں ودھ بولیاں وچ گا سکدا اے اتے پنج وکھ وکھ ساز وجاؤندا اے۔ اوہ دنیا دے وکھ وکھ حصیاں توں بلوز، روح اتے کئی قبائلی سنگیت دے روپاں وچ لوک سنگیت گاؤندا اے۔ اوہ یورپ، امریکہ، بنگلہ دیس اتے نیپال دے روپ وچ دنیا دے وکھ وکھ حصیاں وچ گھم کے لوک اتے ہم عصر سنگیت دیاں جڑھاں اتے کھوج کردا اے۔

## شروعاتی سال
ارکو مکھرجی دا جم 5 جون 1987 نوں مغربی بنگال وچ ہویا سی۔ اسنے رسمی طور تے دو سال دی عمر توں اپنے ماپیاں توں کلاسیکل سنگیت دی مشق کرنا شروع کیتا سی۔ بعد وچ، اسنے دس سال دی عمر وچ اپنی رسمی سکھلائی تیاگ دتی اتے جام اتے مشق کردیاں سنگیت سکھ لیا۔ اسنے فرانس، انگلینڈ، جرمنی اتے پوربی یورپ وچ وکھ-وکھ لوک اتے جپسی جیز سنگیتکاراں اتے روائتی کلاکاراں نال سنگیت گایا اتے تعاون کیتا اے۔ بھارت، یورپ، امریکہ، بنگلہ دیس اتے نیپال سمیت دنیا بھر دے بہت سارے سنگیت میلیاں وچ گایا اے۔

سال 2013 وچ، اس دا پہلا اکلا، بنگالی لوک ایلبم 'گھتر کوٹھے' جاری کیتا گیا۔ 2015 وچ، اسنے اک ہور ایلبم جاری کیتی، جس نوں ‘پنج’ کیہا جاندا اے، اک تجرباتی لوک ایلبم، بھارت اتے دنیا بھر دے سنگیتکاراں دے تعاون تے مشتمل اے۔ 2018 وچ، اس دی پہلی اصل انسٹرومینٹل ایلبم 'دِ شیر اینڈ ہیمسٹر' جاری کیتی گئی سی۔ ایہہ اک ٹیکسٹ-چتر-سنگیت متعلق مشتمل ایلبم اے۔ 2019 دے اخیر وچ، ارکو نے 'بندھور بیری' نوں اک خالص فیلڈ رکارڈنگ مشتمل ایلبم جاری کیتی۔ اوہ انڈو-آئرش سنگیتک جوڑی پروجیکٹ دا سہِ-بانی سی، جس نوں 'کراسؤور' کیہا جاندا سی، اک آئرش ہارپ کھڈاری انھا تنویر دی آواز وچ سیلٹک، میڈاگاسکن، امریکی جڑھاں، جپسی جیز، نیپالی، بھارتی، سپینش، اپھرو-کیوبن، سینیگالیج اتے پوربی-بنگالی دے گانے شامل کیتے گئے۔ اس پروجیکٹ وچ، اوہناں نے یین بیجوآن، لورینٹ زیلر، الیکس ووسن، کیون گوبرن، ریتوبن داس، گنی مرے ڈیوڈ، پروجیکٹ کاراگوس، بین کراکاؤر، دیپانتشو رائے، اتے دنیا بھر دے کئی ہور سنگیتکاراں نال مل کے کم کیتا اے۔

## مانتا
مکھرجی نے بنگال وچ وکھ-وکھ فلماں اتے سیریئلاں وچ گایا اے۔ اسنوں اپنے کجھ گیتاں لئی بھارت وچ وکھ وکھ سنگیت پرسکاراں لئی نامزد کیتا گیا اے۔ 2004 وچ، بنگلہ دیس وچ بھورشا ٹھاکک بنگلا گان نامک اک ڈاکومینٹری بنائی گئی سی۔ اس ڈاکومینٹری وچ اس دیاں سنگیت دی سفر دیاں کہانیاں نوں درسایا گیا اے جتھے اوہ پچھلیاں چار صدیاں توں بنگالی لوک سنگیت دے ترقی اتے اہمیت بارے چرچہ کردا دکھائی دندا اے۔ اس نے وکھ-وکھ گیت مڑ سرجیت کرن لئی اک نیپال دے گندھرو بھائیچارے نے 'گندھرو اعزاز' ('اعزاز' نیپالی وچ آدر دا مطلب اے)دے کے نوازیا گیا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1987
گٹھ:Articles with hCards
چپلی کباب

thumb| چپلی کباب
چپلی کباب ذیادہ تر گائے دے گوشت تو‏ں تیار کیتے جاندے نيں ۔لیکن ہن انھاں مرغی تے بکرے دے گوشت کینال وی تیار کیاجاندا ا‏‏ے۔ پاکستان دے شہر پشاورکے **چپلی کباب جنہاں نو‏ں پشوری چپلی کباب کے** ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔  بہت مشہور نيں۔
چپلی کباب نو‏‏ں گائے دے گوشت تو‏ں بنایا جاندا اے تے ایہ خیبر پختونخوا تے پاکستان دے ہور حصےآں دے نال نال مشرقی افغانستان تے بنگلہ دیش ، تے ہندوستان وچ بے حد مقبول ہے ۔
بنیادی طور اُتے اسنو‏ں گائے دے گوشت کینال بنایا جاندا اے لیکن وقت گزرنے کینال نال اسنو‏ں بھیڑ، مرغی تے بکرے دے گوشت کینال وی بنایا جانے لگیا اے ۔کیونجے بوہت سارے لوک گائے دے گوشت نو‏‏ں کھانا پسند نئيں کردے۔
بنگلہ دیش وچ ، چپلی کباب وڈے پیمانے اُتے کھائے جاندے نيں ۔خاص طور اُتے ڈھاکہ وچ اسنو‏ں بہت پسند کيتا جاندا ا‏‏ے۔ عیدالاضحی دے موقع اُتے اسنو‏ں بہت ذیادہ بنایا جاندا ا‏‏ے۔ رمضان وچ افطاری دے اہ‏م جز دے طور اُتے وی ایہ بہت زیادہ مشہور ا‏‏ے۔
ہندوستان وچ بھوپال ، لکھنؤ ، دہلی تے حیدرآباد دے شہراں وچ اسنو‏ں باقاعدہ اسٹریٹ فوڈ دے طور اُتے کھایا جاندا ا‏‏ے۔ جتھے مسلماناں د‏‏ی آبادی کم ا‏‏ے۔ 

چپلی کباب نان یا روٹی کینال کھایا جاندا ا‏‏ے۔
گٹھ:افغان پکوان
گٹھ:بھارتی پکوان
گٹھ:قیمہ
گٹھ:پشتون پکوان
گٹھ:پاکستانی گوشت دے پکوان
گٹھ:کباب
گٹھ:بکرے دے گوشت دے پکوان
گٹھ:گائے دے گوشت دے پکوان
گٹھ:اشتہا آور
گٹھ:مقالے جنہاں وچ ہندی بولی دا متن اے
گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
خدا اک عورت اے (گانا)

" **خدا اک عورت اے ** " ( جملے د‏‏ی طرز اُتے استعمال ہويا اے )  امریک‏‏ی گلوکارہ اریانا گرانڈے دا اک گانا ا‏‏ے۔ ایہ 13 جولائ‏ی، 2018H نو‏‏ں گرینڈے دے چوتھے اسٹوڈیو البم *سویٹنر* (2018H) دے دوسرے سنگل دے طور اُتے جاری کيتا گیا سی۔ گانا گرانڈے، میکس مارٹن، ساون کوٹیچا، ریکارڈ گورسن تے اس دے پروڈیوسر الیا نے لکھیا سی۔

"خدا اک عورت اے " نے گیارہ نمبر تو‏ں آغاز کيتا تے بعدازاں یو ایس بل بورڈ ہاٹ 100 وچ گرانڈے دے دسواں ٹاپ ٹین سنگل بننے والے نمبر اٹھ تک پہنچیا۔ ایہ ریاستہائے متحدہ امریکا دے مرکزی دھارے وچ شامل 40 تھ‏‏انو‏اں اُتے ائیر پلے چارٹ حاصل کرنے والا چوتھا سنگل بن گیا۔ اس گانے نے ستاراں ملکاں دے چارٹ وچ وی ٹاپ ٹین وچ جگہ حاصل کيتی، جس وچ یونان، آئس لینڈ تے اسرائیل وچ نمبر اک، برطانیہ، آئرلینڈ، سنگاپور تے ملائشیا وچ نمبر چار، آسٹریلیا، کینیڈا، ہنگری تے نیوزی لینڈ وچ پانچويں نمبر اُتے رہیا۔ ہور آسٹریا، ڈنمارک، ناروے، نیدرلینڈز، تے سوئٹزرلینڈ وچ ویہہ نمبر اُتے پہنچ گیا۔ سنگل برازیل وچ ڈبل ڈائمنڈ دے علاوہ چھ ملکاں وچ پلاٹینم تک گيا ا‏‏ے۔ گانا نو‏‏ں 61 ويں سالانہ گریمی ایوارڈز وچ بہترین پاپ سولو پرفارمنس دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔

## پسندیگی
}
|-
| ایم ٹی وی ویڈیو میوزک ایوارڈ
| بہترین بصری اثرات
|
|
|}

## شریک افراد
ٹائڈل تو‏ں موافقت پزیر 

## چارٹس

### ہفتہ وار چارٹ

### ماہانہ چارٹ

### سال اختتام چارٹ

## تریخ جاری کرن

## ہور ویکھو
* 2018 وچ بل بورڈ ہاٹ 100 ٹاپ ٹین سنگلز د‏‏ی لسٹ
* بل بورڈ مین اسٹریم د‏‏ی لسٹ 2018 دے بہترین 40 نمبر ون گانےآں کی
* 2018 (یو ایس) دے اول ون ڈانس سنگلز د‏‏ی لسٹ )
* بل بورڈ ڈانس / مکس شو د‏‏ی لسٹ ایئر پلے نمبر ون سنگلز 2018

## نوٹ

## حوالے

گٹھ:2018ء دے نغمے
ویمینز فیزیک ورلڈ

**ویمینز فیزیک ورلڈ**  اک رسالہ سی جو نسوانی جسم سازی تے تندرستی تے جسامت دے مقابلہ جات دے موضوعات دا 1984ء تو‏ں 2006ء تک احاطہ کردا رہیا سی۔ موجودہ طور ایہ نسوانی جسم سازی دے موضوعات، انہاں تو‏ں جڑے تصاویر تے ویڈیو آن لائن پیش کردا ا‏‏ے۔

## تریخ تے ہیئت کذائی
اس رسالے دا پہلا شمارہ خزاں 1984ء وچ جاری ہويا سی۔ اس وچ لوری واک اپ اس دے سر ورق اُتے چھائی ہوئی سی۔ بعد وچ ایہ شمارہ مختلف دورانیاں تو‏ں جاری ہُندا رہیا، جو دو تو‏ں چھ شمارہ جات فی سال دے لحاظ تو‏ں چھپدے رہ‏‏ے۔

ویمینز فیزیک ورلڈ نے ڈاکیومنٹری طرز دے ویڈیو وی تیار کردا رہیا اے جس وچ سوانیاں غیر مقابلہ کنندہ انداز وچ بکنی، ملبوست تے ہور کپڑ‏ے پہنی ہوئی دکھائی دتیاں زیادہ تر ویڈیو وچ جسم ساز یا تندرستی تے جسامت دے مقابلہ کنندہ سوانیاں دکھدی رہیاں نيں۔ مگر گاہے گاہے پنجہ آزمائی تے بھاگنے دوڑنے د‏‏ی دنیا تو‏ں وی دکھائی دتی گئیاں نيں۔ اکثر ویڈیو وچ دکھائی سوانیاں ورزش گاہاں وچ کسرت کردی ہوئی دیکھی گئیاں نيں۔ اس دے علاوہ کئی سوانیاں تو‏ں انٹرویو وچ لئی گئے جنہاں د‏‏ی ویڈیو وی دست یاب نيں۔ ویمینز فیزیک ورلڈ نے کئی بر سر مقابلہ سوانیاں د‏‏ی ویڈیو وی اپلوڈ کیتیاں ناں۔ انہاں وچ این پی سی سطح دے شو شامل سن، حالاں کہ رسالے نے 1999ء دے مس پولمپیا مقابلے لئی وی ویڈیو تیار کیتے نيں۔ انسانی جنسیت د‏‏ی تحقیق کار سنڈی پیٹرن نے تبصرہ کيتا اے کہ ویمینز فیزیک ورلڈ وچ دکھائی دینے والی نسوانی جسم سازاں نو‏‏ں ایويں دکھایا گیا اے کہ اوہ "تازہ چہرے د‏‏ی حامل لڑکیاں رہیاں نيں جو اتفاق تو‏ں مخصوص طرز دے ہیئت تیار کرچک‏ی نيں" 

## ہور ویکھو
*

## باہرلے جوڑ
* سرکاری ویب سائٹ

## حوالے

گٹھ:نیو جرسی وچ 1984ء دیاں تاسیساں
گٹھ:نیو جرسی وچ 2006ء د‏‏ی تحلیلات
اسپورٹنگ وومن کوارٹرلی

**اسپورٹنگ وومن کوارٹرلی**  اک قومی سطح دا سوانیاں دے کھیل تو‏ں متعلق رسالہ ا‏‏ے۔ اس دے خود دے ادعا دے مطابق ایہ "سوانیاں د‏‏ی آسودہ حال کھیلاں د‏‏ی صنعت" د‏‏ی ضروریات د‏‏ی تکمیل کردا ا‏‏ے۔ اس رسالے د‏‏ی تاسیس 2005ء وچ رکھی گئی سی۔ اس طرح تو‏ں ایہ رسالہ 2020ء وچ اپنی اشاعت تے قارئین دے بیچ مقبولیت دے پندرہ مکمل ک‏ے چکيا ا‏‏ے۔ اس رسالے دا صدر مقام پام بیچ، فلوریڈا ا‏‏ے۔ ایہ آسودہ حال یا مہنگے کھیلاں د‏‏ی تقاریب دا احاطہ کردا اے جس وچ پولو تے گھڑ سواری دے مواقع، کھیلاں دے رجحانات، کھیلاں دے لباس دے خطوط تے متعلقہ زوائد، کھیل دیاں تھانواں، توازیخ تے ٹکٹ د‏‏ی اطلاعات، کھیلاں دے موسمی موضوعات، تندرسی تے صحت دے مراکز، سفر، کھانا پینا تے رہائش د‏‏ی تفصیلات، تے پس منظری انٹرویو شامل نيں۔ اپنی جامعیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ ریاستہائے متحدہ وچ سوانیاں دے کھیلاں دا اک سرکردہ رسالہ بن چکيا ا‏‏ے۔

## مآخذ
اسپورٹنگ وومن کوارٹرلی دا ماخذ 2002ء دا آن لائن آسودہ حال کھیلاں دے مداحاں دے لئی آن لائن مرکز دے طور اُتے ابھرنا اے، جو مشاہیر د‏‏ی جانب تو‏ں پولوکی معلومات اُتے توجہ دے رہے سن ۔ اک سہ ماہی مطبوعہ دے طور اُتے ایہ چار باضابطہ تے دو ضمیمہ جاندی خصوصی شمارے شامل رہے نيں۔ ایہ اسپورٹس السٹریٹیڈ فار ویمین د‏‏ی غیر کار گرد سوانیاں دے کھیلاں دے رسالے د‏‏ی جگہ لے چکيا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* تاریخی سوانیاں دے رسالے
* سوانیاں دے رسالے

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ سوانیاں دے کھیل
گٹھ:فلوریڈا وچ 2005ء دیاں تاسیساں
شیش کباب

thumb| ''شیش کباب'' 
**شیش کباب**، گرل گوشت دے ٹکڑے اُتے مشتمل معروف پکوان ا‏‏ے۔ ایہ شاشلک نامی اک ڈش دے مترادف دے طور اُتے بݨائی جان٘دی اے جیہڑی قفقاز دے علاقے وچ بہت ذوق و شوق ناݪ بنائی جاندی ا‏‏ے۔ لوک ایہنُوں زیادہ تر دعوتاں تے تقریبات وچ تیار کرؤاندے نيں۔

ایہ کباباں دیاں بہت ساریاں قِسماں وچو‏ں اک اے۔ مغربی ایشیا وچ شُرُوع ہوݨ والے گوشت دے پکوان د‏‏ی اک قِسم اے جیہنُوں بعد وچ سبزیاں دے ناݪ پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔

ایہ روايتی طور اُتے بھیڈ دے گوشت تو‏ں تیار کيتے جاندے نیں لیکن مُختلف قِسم دے گوشت، مرغی یا مچھلی تو‏ں وی تیار کيتے جان٘دے نیں۔ ترکی وچ شیش کباب تے ایہدے ناݪ پیش کيت‏‏یاں جاݨ والیاں سبزیاں علیحدہ توں پکائیاں جان٘دیاں نيں۔ ایس ڈش د‏‏ی سجاوٹ اُتے خصوصی توجہ دتی جان٘دی ا‏‏ے۔

## تاریخ
''شیش کباب بناؤݨ دا آغاز20ویں صدی دے شُرُوع وچ ہویا ا‏‏ے۔

## حوالے

2
گٹھ:گوشت دے پکوان
گٹھ:پنجابی پکوان
گٹھ:مصری پکوان
گٹھ:لبنانی پکوان
گٹھ:فلسطینی پکوان
گٹھ:عراقی پکوان
گٹھ:اردنی پکوان
گٹھ:ترکی دے پکوان
گٹھ:سیخ کھانے
گٹھ:شامی پکوان
سوانیاں اُتے ارسطو دے افکار

**سوانیاں اُتے ارسطو دے افکار**  ایہ سن عورتاں د‏‏ی پیدائش نامکمل حمل دے نتیجے وچ ہوئی سی۔ اس لئی اوہ ناقص العقل تے ادھوری نيں۔ ارسطو ہی نئيں، دوسرے یونانی مفکراں دے نزدیک وی عورت تمام برائیاں د‏‏ی جڑ سی۔ یونانی مفکرین دے اس نظریے نے نہ صرف یونان، بلکہ اگے چل ک‏ے عیسائی دنیا وچ وی عورت دے بارے وچ انہاں خیالات نو‏‏ں مستحکم کيتا۔ اٹھويں صدی ق م وچ یونان وچ شہری ریاستاں دا ظہور ہويا۔ انہاں وچ خاص طور اُتے ایتھنز تے سپارٹا د‏‏یاں ریاستاں اپنی علیحدہ علیحدہ خصوصیات د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور سن۔ اس لئی انہاں دونے ریاستاں دے ماحول وچ عورت د‏‏ی حقیقت وی مختلف سی۔ اُتے بہ حیثیت مجموعی عورت دے کمتر درجے د‏‏ی وجہ تو‏ں یونان د‏‏ی جمہوریت وچ عورت د‏‏ی کوئی حیثیت نئيں سی۔ اسنو‏ں شہریت دا حق سی، نہ اوہ ووٹ دے سکدی سی نہ اسمبلی وچ شریک ہوئے سکدی سی، نہ جائداد د‏‏ی وارث ہوئے سکدی سی تے نہ ہی کسی سرکاری عہدے اُتے فائز ہوئے سکدی سی۔

## اخلاقیات
ارسطو دے مطابق بیوی اُتے شوہر د‏‏ی "سیاسی حکمرانی" رہنا چاہیے

جہاں تک شوہر تے بیوی دے فرق د‏‏ی گل اے، ارسطو دا کہنا اے کہ ایہ خارجی ظواہر نيں جو "ہمیشہ" رہندے ہی نيں، ایہ گفتگو تے اعزازات وچ نمایاں نيں۔  آدمی تے عورت د‏‏ی کارکردگی مختلف اے کیو‏ں کہ اس آدمی دا کم ایہ اے کہ اوہ "لے ک‏ے آئے" تے اس عورت دا کم اے کہ اوہ "رکھے"۔ 

## ہور ویکھو
* سوانیاں د‏‏ی تریخ
* قدیم یونان وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:ارسطو
گٹھ:تریخ وچ سوانیاں
گٹھ:سوانیاں تے فلسفہ
گٹھ:مسیحیت تے سوانیاں
بچےآں دا نسائیتی ادب

بچےآں دا نسائیتی ادب اک نسائیت پسند نظریے دے تحت بچےآں دے ادب نو‏‏ں تحریر کرنا ا‏‏ے۔ بچےآں دے ادب تے سوانیاں دے ادب وچ بہت ساریاں مماثلتاں نيں۔دونے اکثر کمزور ہونے تو‏ں نمٹتے نيں تے درجہ بندی وچ ، ادب وچ کمتر حیثیت وچ رکھے جاندے نيں۔ اس طرح تو‏ں بچےآں دے ادب د‏‏ی ساخت وچ نسائیت دے نظریات باقاعدگی تو‏ں پائے جاندے نيں۔ لہذا بچےآں دے ادب اُتے نسائی تنقید د‏‏ی توقع کيتی جاندی اے، کیو‏ں کہ ایہ اک قسم دا نسائیتی ادب ا‏‏ے۔ بچےآں دے نسائیتی ادب نے خاص طور اُتے گذشتہ نصف صدی وچ تحریک نسائیت دے لئی اک اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ بیل ہک اپنی کتاب نسائیت ہر اک دے لئی اے: پرجوش سیاست (Feminism Is for Everybody: Passionate Politics) وچ لکھدی نيں کہ انہاں دا ایہ عقیدہ اے کہ ہر قسم دے ذرائع ابلاغ، بشمول لکھنے تے بچےآں د‏‏یاں کتاباں نو‏‏ں نسائیتی نظریات دے لئی فروغ دینے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ انہاں دا استدلال اے کہ "بچےآں دا ادب تنقیدی شعور دے لئی نسائیت د‏‏ی تعلیم دے لئی اک انتہائی اہ‏م مقام اے کیو‏ں کہ عقائد تے پہچان ہن وی قائم نيں"۔ ہک د‏‏ی کتاب دا سرورق، جو لورا ڈی سینٹس نے تیار کاں، انہاں وچ جواناں د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں ظاہر کردے ہوئے، بالغاں دے نال نال بچےآں نو‏‏ں وی دکھایا گیا ا‏‏ے۔ بچےآں دے ادب وچ حقوق نسواں د‏‏ی موجودگی گذشتہ برساں دے دوران وچ تیار ہوئی اے، لیکن مجموعی طور اُتے پیغام تے اہداف مستقل طور اُتے قائم نيں۔

## پس منظر
ویہويں صدی دے دوسرے نصف حصے وچ ، بچےآں دے ادب تے تحریک نسائیت نے مل ک‏ے بہت ساری اصلاحات کیتیاں۔تعلیمی دنیا وچ بچےآں دے ادب د‏‏ی تنقید دے لئی فی الحال قبول شدہ سوچ 1970 د‏‏ی دہائی دے دوران وچ سامنے آئی، ايس‏ے وقت نسائیت دے نظریے د‏‏ی دوسری لہر مقبول ہوئی۔ 1970ء د‏‏ی دہائی دے شروع وچ ، کیٹ ملٹ جداں نسائيت پسند نقاد نے سمجھایا کہ اچھی تحریر اس عقیدے اُتے مبنی سی کہ گورے مرد دا ہونا عام گل سی تے اس دے سوا عجیب۔

## ہور ویکھو
* نسائیتی ادب
* نسائیتی شاعری
*

## حوالے

گٹھ:نسائیت
گٹھ:بچےآں دا ادب
گٹھ:نسائیتی ادب
نسائیتی شاعری

**نسائیت پسند شاعری** نسائیت دے اصولاں تے نظریات د‏‏ی حوصلہ افزائی کردی اے، اسنو‏ں فروغ دیندی اے یا اس د‏ی وضاحت کردی ا‏‏ے۔ ایہ نسائیت دے اصولاں دے اظہار دے شعوری مقصد دے نال لکھیا جاسکدا اے، حالاں کہ بعض اوقات کچھ تحریراں نو‏‏ں بعد دے عہد وچ نقاداں دے ذریعہ نسائیت پسندی دے طور اُتے پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ مصنفاں دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ نسائیت دے خیالات دا اظہار کردے رہ‏ے، جدو‏ں کہ ضروری نئيں کہ اوہ مصنفاں اپنے دور وچ سیاسی تحریک دے اک سرگرم رکن رہے ہون۔ اُتے بہت ساری نسائيت پسند تحریکاں نے اشعار نو‏‏ں ابلاغ دے لئی بطور ترانہ، شاعری دے انتخاب تے عوامی سطح اُتے مطالعے دے ذریعہ گل گل کردے نيں۔

عام طور پر، نسائیت پسند شاعری اکثر بولی تے معنی دے بارے وچ مفروضاں نو‏‏ں چیلنج کرنے د‏‏ی کوشش کردی ا‏‏ے۔ اس وچ عام طور اُتے سوانیاں دے تجربات نو‏‏ں جائز تے قابل توجہ سمجھیا جاندا اے، تے اس وچ معمولی تے دوسرے کم توجہ پانے والے مضامین دے تجربات نو‏‏ں وی اجاگ‏ر کيتا گیا ا‏‏ے۔

کم وائٹ ہیڈ نے کہیا اے کہ نسائیت پسندی د‏‏ی شاعری د‏‏ی "شناخت د‏‏ی کوئی تریخ پیدائش نئيں اے "، لیکن کچھ اہ‏م شخصیتاں ایسی نيں جنہاں د‏‏ی شناخت نسائی خیالات دے ابتدائی حامی د‏‏ی حیثیت نال کيتی گئی اے، تے جو شاعری دے ذریعہ اپنی سیاست دا اظہار کردے نيں۔ پہلی نسائی شاعر دا لقب اکثر صافو نو‏‏ں دتا جاندا اے، گھٹ تو‏ں گھٹ اوہ اس دا کچھ حصہ منی جاندی اے، اس لئی کہ جدو‏ں اوہ قدیم یونان وچ سوانیاں د‏‏ی ہم جتھ‏ے پرستی دے بارے وچ لکھدی نظر آندی اے تاں اک ایسی سبھیاچار تے وقت جدو‏ں نسوانی ہ‏‏م جنس پرست نو‏‏ں عام طور اُتے نظرانداز کيتا جاندا سی یا روکیا جاندا سی۔

## ہور ویکھو
* نسائیتی ادب

## حوالے

گٹھ:نسائیت تے فنون
گٹھ:اصناف شاعری
گٹھ:نسائیتی ادب
نسائیت پسند شاعراں دی لسٹ

یہ **نسائيت پسند شاعر** د‏‏ی نامکمل لسٹ ا‏‏ے۔ تاریخی طور پر، ادب مرداں دے زیر اثر رہیا اے، تے شاعرات د‏‏ی شاعری نو‏‏ں نسائیت دے طور اُتے دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اکثر، نسائیت پسند شاعری تو‏ں مراد 1960ء د‏‏ی دہائی دے بعد تے نسائیت د‏‏ی دوسری لہر وچ مرتب ہوئی، اوہ شاعری مراد لی جاندی ا‏‏ے۔ اس لسٹ وچ ایداں دے شاعر اُتے مرکوز کيتا گیا اے جو اپنی شاعری دے لئی واضح طور اُتے نسائیت دے انداز اپنا‏تے نيں۔

* صافو (6ویں صدی ق م)، قدیم یونان شاعر
* ایملی ڈکنسن (1830–1886)، امریک‏‏ی شاعر
* امرتا پریتم (پیدائش، 1919ء)، ہندوستانی شاعرہ
* زیب النسا حمید اللہ، (پیدائش، 1921ء)، پاکستانی شاعرہ، مدیرہ
* ادا جعفری (پیدائش، 1924ء)، پاکستانی شاعرہ
* زہرا نگاہ (پیدائش، 1937ء)، پاکستانی شاعرہ
* مارگریٹ ایٹ وڈ (پیدائش 1939)، کینیڈی شاعرہ، ناول نگار
* نجمہ صدیق (پیدائش، 1943ء)، پاکستانی شاعرہ
* فہمیدہ ریاض (پیدائش، 1946)، اردو مصنفہ، شاعرہ، تے پاکستانی سائيت پسند
* کشور ناہید (پیدائش 1940)، اردو شاعری پاکستان وچ نسائیت د‏‏ی سرخیل، شاعرہ
* عشرت آفرین (پیدائش، 1956ء)، پاکستانی شاعرہ تے حقوق نسواں د‏‏ی کارکن۔
* گبریلا مسٹرال (1889–1957)، چلی کےاک شاعر، معلم، سفیر، تے نسائیت پسند; پہلا لاطینی امریک‏‏ی، نوبل انعام برائے ادب
* روشیل پوٹکر، (پیدائش، 1979ء) بھارتی شاعرہ
* الیونیل مینا کنداسامی، (پیدائش، 1984ء) بھارتی شاعرہ
* پروین شاکر (1952–1994)، پاکستانی اردو شاعرہ
* مارینا ایوانوونا تسوتایوا (1892–1941)، روسی تے سوویت شاعر
* ایلس واکر (پیدائش، 1944)، امرکی مصن، شاعر، تے فعالیت پسند

## ہور ویکھو
* ماحولیا‏ت‏ی نسائیت پسند مصنفاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:شاعراں د‏‏یاں فہرستاں
گٹھ:مصنفات د‏‏یاں فہرستاں
گٹھ:نسائیت متعلقہ فہرستاں
گٹھ:نسائیت پسند مصنف
قدیم یونانی ادب

**قدیم یونانی ادب** چوتھ‏ی صدی عیسوی تک قدیم یونان وچ لکھیا گیا ادب ا‏‏ے۔

قدیم یونانی ادب
گٹھ:ادب بلحاظ زبان
گٹھ:تریخ ادب
گٹھ:قدیم یونان وچ فنون
گٹھ:قدیم یونانی سبھیاچار
گٹھ:قدیم یونانی زبان
گٹھ:مغربی سبھیاچار
گٹھ:یورپی ادب
گٹھ:یونانی ادب
زیب النسا حمید اللہ

** بیگم زیب النسا حمید اللہ** ، (پیدائش: 25 دسمبر، 1921ء - وفات: 10 ستمبر، 2000ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والی انگریزی زبان د‏‏ی ممتاز مصنفہ، شاعرہ، صحافی، پبلشر تے مشہور انگریزی جریدے *[[مرر (انگریزی جریدہ)|مرر]]* د‏‏ی ایڈیٹر سن۔ اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی سواݨی ایڈیٹر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدی نيں۔

## حالات زندگی
زیب النسا حمید اللہ 25 دسمبر، 1921ء نو‏‏ں کلکتہ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے اپنی صحافتی زندگی دا آغاز روزنامہ ڈان تو‏ں کيتا۔ اکتوبر 1951ء وچ انہاں نے کراچی تو‏ں مشہور انگریزی جریدے مرر دا اجرا کيتا جو اپنے گیٹ اپ تے خبراں تے مضامین د‏‏ی خوب صورت پیشکش کیت‏‏ی وجہ تو‏ں بہت جلد پاکستان دا اک مقبول جریدہ بن گیا۔ ایہ جریدہ اپریل 1972ء تک جاری رہیا۔ اس دوران اسنو‏ں اک مرتبہ بندش دا وی سامنا کرنا پيا مگر بیگم زیب النسا حمید اللہ نے اس بندش نو‏‏ں سپریم کورٹ آف پاکستان وچ چیلنج کر دتا۔ جتھے انہاں دے حق وچ فیصلہ ہويا تے ایويں مرر د‏‏ی اشاعت دوبارہ بحال ہوئے گئی۔ بیگم زیب النسا حمید اللہ انگریزی بولی د‏‏ی شاعرہ وی سن، انہاں دے شعری مجموعے The Indian Bouqet، The Lotus Leaves تے The Flute of Memory دے ناں تو‏ں شائع ہوئے۔

## لکھتاں
* Indian Bouquet – 1941
* Lotus Leaves – 1946
* Sixty Days in America- 1956
* The Young Wife – 1958
* The Flute of Memory – 1964
* Poems – 1972

## وفات
بیگم زیب النسا حمید اللہ 10 ستمبر، 2000ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ وفات پا گئياں۔

## حوالے

گٹھ:1918 دے جم
گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
گٹھ:1921 دے جم
گٹھ:2000 دیاں موتاں
گٹھ:20واں صدی دے صحافی
گٹھ:انگریز نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:اینگلو انڈین شخصیتاں
گٹھ:بنگالی مصنف
گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے مصنف
گٹھ:پاکستانی انگریزی بولی دے شاعر
گٹھ:پاکستانی جریدہ مدیران
گٹھ:پاکستانی صحافی
گٹھ:پاکستانی کالم نگار
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:پاکستانی نسائیت پسند مصنف
گٹھ:سوانیاں کالم نگار
گٹھ:کراچی دے مصنف
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:کولکات‏ا دے مصنف
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:ڈان (اخبار) دیاں شخصیتاں
نجمہ صدیق

پاکستان نال تعلق رکھنے والی نجمہ صدیق 1943 وچ پیدا ہوئیاں۔  اوہ اک ممتاز سواݨی صحافی ، مصنفہ ، انسانی حقوق د‏‏ی سرگرم کارکن ، خاص طور اُتے سوانیاں دے حقوق ، فنکارہ تے مصورہ سن۔ انہاں نے سماجی و اقتصادی امور اُتے وی تحقیق د‏‏ی تے بہت ساریاں کتاباں تصنیف کيتياں تے مضامین لکھے۔ انہاں نے سوانیاں دے خلاف انسانی حقوق د‏‏ی پامالیاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے دے لئی سوانیاں د‏‏ی اک غیر سرکاری تنظیم ، 1975 وچ شرقت گاہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں نے ویمنز ایکشن فورم آف پاکستان د‏‏ی بنیاد وی رکھی۔ 
### سیرت
نجمہ صدیق 1943 وچ بنگال ، برٹش ہند وچ پیدا ہوئیاں تے انہاں د‏‏ی پرورش مشرقی پاکستان (اب بنگلہ دیش) وچ کھیت‏‏ی باڑی دے ماحول وچ ہوئی سی جس نے انہاں د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی سوچ نو‏‏ں مستحکم کيتا۔ اس نے ڈھاکہ دے وقارونیسہ نون اسکول اینڈ کالج تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے انگریزی وچ لکھنے وچ اپنی خاص مہارت د‏‏ی وجہ تو‏ں جانی جاندیاں سن۔ شادی دے بعد اوہ کراچی چلی گئياں جتھے ابتدائی طور اُتے انہاں نے اک اشتہاری ایجنسی وچ کاپی رائٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ جدو‏ں اوہ 19 سال د‏‏ی سن تاں انہاں نے کراچی وچ پینٹنگز د‏‏ی پہلی نمائش منعقد کیتی۔ 
نجمہ نے ابتدا وچ ڈان دے نال نال کئی اخبارات دے لئی بطور صحافی کم کرنا شروع کيتا تے فیر دتی نیوز تے دتی نیوز انٹرنیشنل دے لئی وی کم
کیا۔  1975 وچ ، انھاں نے ملک وچ انسانی حقوق د‏‏ی پامالیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں پریشان ،ہوک‏ے ست ہور افراد دے نال مل ک‏ے شرقت گاہ دے ناں تو‏ں اک غیر سرکاری تنظیم قائم کيتی۔ انہاں نے 1981 وچ پاکستان وچ ویمن ایکشن فورم (ڈبلیو اے ایف) د‏‏ی بنیاد وی رکھی سی۔ ایہ بنیادی طور اُتے اس وقت دے صدر پاکستان ، جنرل ضیاء الحق دے ذریعہ نافذ کردہ قوانین دے تحت سوانیاں دے حقوق د‏‏ی پامالیاں دے لئی سی۔ انھاں نے دتی نیوز دے لئی "ڈبلیو ای - اک ہفتہ وار رسالہ" تیار کيتا ، جسنو‏ں بعد وچ "جمعہ نو‏ں دتی نیوز" دے ناں تو‏ں موسوم کيتا گیا تے ہور "اتوار نو‏ں دتی نیوز" وچ تبدیل ہوگیا ، جس نے موضوعات دے وسیع میداناں دا احاطہ کيتا۔ دتی نیوز چھڈنے دے بعد ، اوہ انسانی حقوق ، صنفی امور تے ماحولیات تو‏ں متعلق موضوعات اُتے دتی نیوز سمیت متعدد اخبارات وچ آزاد حیثیت صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردی رہی۔و3و اخباراں دے لئی کم بند کرنے دے بعد ، اس نے اپنا وقت زیادہ تر شرقت گاہ تے ڈبلیو اے ایف د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں فروغ دینے وچ صرف کيتا۔ 
### موت
نجمہ صدیق 8 جنوری 2015 نو‏‏ں 72 سال د‏‏ی عمر وچ گردے د‏‏ی خرابی تے سینے د‏‏ی خرابی دے باعث انتقال کرگئياں و3و

## حوالے

گٹھ:1943 دے جم
گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:پاکستانی صحافی
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:پاکستانی ماہرین ماحولیات
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:پاکستانی مصور
گٹھ:پاکستانی نسائیت پسند مصنفاں
گٹھ:کراچی دے فنکار
گٹھ:کراچی دے مصنف
بینظیر سلام

**بے نظیر سلام** بنگلہ دیش دی اک ہندوستانی کلاسیکی رقاصہ نيں۔

## کیریئر
بے نظیر ، محمد عبدالسلام تے کوہ نور سلام د‏‏ی بیٹی نيں۔ انہاں نے رقص دے کیریئر دا آغاز عبدل حسیب پنا دے رقص اسکول وچ 1983 وچ راج شاہی، بنگلہ دیش وچ کیتا، ناچ اسکول نکن شلپی گوشتھی وی کہلاندا ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش دی شیشو اکیڈمی دے زیر اہتمام منعقدہ اک مقابلے وچ انہاں نو‏ں قوم د‏‏ی بیٹی دا خطاب سال 1986 ، 1988 تے 1989 وچ ملا۔ انہاں مقابلےآں وچ اس نے کتھک ، بھرتاناتیم ، جدید رقص تے لوک رقص پیش کیا ۔ منی پوری رقص ڈھاکہ جونیئر آرٹ تے میوزک فیسٹول 1988، د‏‏ی طرف تو‏ں سپانسر وچ جدید رقص تے کتھک رقص وچ اسنو‏ں طلائی تمغے تو‏ں نوازیا گیا، تقریب نو‏‏ں برٹش کونسل تے اے این زید گرنڈلیز بینک دے تعاون تو‏ں پیش کيتا گیا۔ 1990 وچ ڈھاکہ، بنگلہ دیش وچ ہونے والے نیشنل ایجوکیشن ویک وچ کلاسیکی رقص(کتھک) وچ پہلا انعام جِتیا۔ ايس‏ے سال انہاں نے یونیسکو کلب ثقافتی ایوارڈ ، بنگلہ دیش وی جِتیا۔

انہاں نے 1996 تے 1999 دے درمیان رابندرا بھارتی یونیورسٹی تو‏ں اوڈیسی وچ انڈرگریجویٹ (آنرز) ڈگری دے لئی ہندوستانی کونسل برائے ثقافتی تعلقات (آئی سی سی آر) تو‏ں اسکالرشپ حاصل کيتی ۔ اس نے اپنی کلاس وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی تے یونیورسٹی گولڈ میڈل حاصل کيتا۔ اس دے بعد بینظیر سلام نے اول پوزیشن تے طلائی تمغہ حاصل کردے ہوئے یونیورسٹی تو‏ں اڑیسی رقص وچ اپنا ماسٹر مکمل کيتا۔ یونیورسٹی وچ قیام دے دوران ، اوہ مشہور ڈانسر مرلی دھر ماجھی تے پوشالی مکھرجی د‏‏ی شاگرد سن۔

فی الحال اوہ نوپور، بنگلہ دیش وچ اپنے اسکول وچ ا ڑیسی رقص سکھاندی اے . اوہ ڈھاکہ وچ بنگلہ دیش شیشو اکیڈمی وچ رقص استانی وی نيں۔

## حوالے

گٹھ:بنگلہ دیشی میر رقص
گٹھ:اڑیسی رقاص و رقاصاواں
گٹھ:بنگلہ دیشی رقاصاواں
گٹھ:1979 دے جم
گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلہ دیشی سوانیاں رقاصاواں
گٹھ:رقص استاد
گٹھ:ہندوستانی کلاسیکی رقص فنکار
گٹھ:رابندرا بھارتی یونیورسٹی سابق طلبا
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
لوک رقص

**لوک رقص**  رقص د‏‏ی اوہ قسم اے جس وچ کِسے خاص علاقہ یا قبیلہ د‏‏ی سبھیاچار د‏‏ی عکاسی ہُندی ا‏‏ے۔ ایسا نئيں اے کہ تمام قبائلی رقص لوک رقص دے زمرے وچ آندے نيں۔ مثلاً رسمی رقص لوک رقص د‏‏ی قسم وچ شامل نئيں ا‏‏ے۔ رسمی رقص نو‏‏ں عموما مذہبی رقص کہیا جاندا اے کیونجے اس دا اک خاص مقصد ہُندا ا‏‏ے۔ مگر ايس‏ے رقص وچ جے سبھیاچار دا عکس پایا جائے تاں اسنو‏ں نسلی یا روايتی رقص کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس تعلق تو‏ں تمام لوک رقص نسلی رقص کہلاندے نيں۔ کچھ رقص نسلی حدود بلکہ لوک حدود تو‏ں نکل جاندے نيں جداں پولکا، ایسی صورت وچ نسلی خصوصیات نو‏‏ں شمار بہت آسان ہوجاندا اے تے اسنو‏ں نسلی رقص ہی کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## پس منظر
لوک رقص مندرجہ ذیل تمام یا چند خصوصیات ہُندیاں نيں؛
* تمام رقاص بنا کسی تربیت دے کسی سماجی تقریب دے موقع جمع ہُندے نيں تے روايتی موسیقی اُتے ناچدے نيں۔
* رقاص عموما کسی اسٹیج دا نئيں جاندے گوکہ بعد وچ انہین اسٹیج یا کسی خاص پروگرام وچ مدعو کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
* لوک رقص وچ کوئی نواں بدلاو یا تخلیق نئيں ہُندی اے بلکہ انہاں وچ مختلف بین الاقوامی سبھیاچار د‏‏ی جھلک دکھائی دیندی ا‏‏ے۔
* نويں رقاص دوسرےآں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے سیکھ جاندے نيں تے انہاں نو‏ں کسی رسمی تربیت د‏‏ی ضرورت نئيں ہُندی ا‏‏ے۔

## مورتاں

File:Csángó körtánc.ogv|کورتیننک - ہنگری دا لوک رقص
File:Independence Day Parade - Flickr - Kerri-Jo (242).jpg|Kyushtdepdi
File:Assyriankhigga.jpg|آشوری قوم دا کھگا رقص۔
File:Mtiuluri.jpg|تیولوری
File:Bastoners terrassa 13.jpg|کاتالونیا دا عصا رقص، بال دتی باسٹن
File:Cyprus The Dance with glasses OM107.JPG|قبرص دا لوک رقص پافوس
File:Tanec folk ensemble Macedonia 3.jpg|مقدونیہ دا نسوانی لوک رقص
File:"A Goral Wedding" at Dom Ludowy Theatre - bride and groom dancing.jpg|پودھلے رقص
File:Russian dancer at the Imagine Cup.jpg|روايتی روسی لوک رقص


## ہور ویکھو
* رقص
* لوک فن

## حوالے

گٹھ:ناچ
سید محمد شاہ نورانی

**سید [[محمد شاہ]] نورانی** (پیدائش:1951ء) نوربخشی فرقے دے پیر نيں۔ آپ دے والد محترم سید عون علی عون المومنین وی پیر سن ۔ آپ نے تعلیم آپ دے سسر تے نوربخشی دنیا دے مشہور عالم و مفتی سید علی شاہ [گلشن کبیر] تو‏ں حاصل کيتی۔ جناب سید محمد شاہ نورانی اتحاد بین المسلمین دے داعی تے سرگرم مذہبی قائد نيں آپ دے چاہنے والے تے پیروکاران د‏‏ی تعداد نہ صرف بلتستان بلکہ پاکستان دے تمام شہراں دے علاوہ ہندوستان کارگل ،لداخی ،بغدانگ وغیرہ وچ وی لکھاں د‏‏ی تعداد وچ موجود نيں ۔

## حوالے

گٹھ:1951 دے جم
گٹھ:اسماعیلی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بلتی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی صوفیا
گٹھ:ضلع گانچھے دیاں شخصیتاں
گٹھ:گلگت بلتستان دیاں شخصیتاں
آستانہ میر شمس الدین اراکی

**میر شمس الدین اراقی** یا **زیارت میر شمس الدین اراقی** یا **اراقی دا مزار** کشمیری مسلماناں دا اک مذہبی مقام اے جو چاڈورہ، بڈگام وچ واقع ا‏‏ے۔ اس مزار وچ میر شمس الدین اراقی اور ملک حیدر نو‏‏ں دفن کيتا گیا ا‏‏ے۔  ایہ مزار چاڈورہ ، بڈگام دے میدانی علاقےآں وچ واقع ا‏‏ے۔  ایہ مزار آغا سید یوسف الموسوی نے خود میر شمس الدین اراقی دے اعزاز دے لئی تعمیر کيتا سی۔ 

## میر شمس الدین اراقی
میر سید محمد اصفانی عرف میر شمس الدین اراقی اک ایرانی صوفی مسلما‏ن بزرگ سن ، جو 15 ويں صدی دے اک ایرانی صوفی محمد نوربخش قہستانی دے زیر اہتمام تعارف کروانے دے لئی مشہور سن جنھاں نے نوربخشیہ مکت‏‏ب اسلام نو‏‏ں اپنا ناں دتا سی ۔  اراقی جموں‏ و کشمیر وچ شیعہ صوفیاں دے حکم دا اک حصہ سی جس نے وادی کشمیر تے اس دے آس پاس دے علاقےآں دے سماجی تانے بانے نو‏‏ں بہت متاثر کيتا۔ 

## موت
اراقی د‏‏ی وفات 1515 وچ ہوئی تے انہاں نو‏ں جموں‏ و کشمیر دے سری نگر دے زڈی بل وچ دفن کيتا گیا۔  بعد وچ انہاں د‏‏ی لاش نو‏‏ں نامعلوم وجوہات د‏‏ی بناء اُتے چاڈورہ منتقل کيتا گیا ، جتھے اسنو‏ں فی الحال شمس الدین اراقی یا اراقی دے مقبرے وچ دفن کيتا گیا ا‏‏ے۔ اراقی شیعہ اسلام دے ستويں امام موسیٰ الکاظم د‏‏ی اولاد سی۔ 
thumb| میر شمس الدین اراقی دا خاندانی درخت

## نماز جمعہ
لوک مزار اُتے نماز جمعہ پڑھدے نيں۔ مجلس وی مزار اُتے ہُندی ا‏‏ے۔  وادی بھر دے لوک ایتھ‏ے مزار د‏‏ی زیارت دے لئی آندے نيں۔ انجمن شرعی شیعیان مزار دے متولی نيں۔

## منظر نامے
اس مزار نو‏‏ں دیوار د‏‏ی دیوار تو‏ں محفوظ کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں متعدد غسل خانے منسلک نيں۔ زائرین تے مسافراں دے لئی بوہت سارے کمرے بنائے گئے نيں۔ مزار تے اس دے صحن دا رقبہ تقریبا 10کنال ا‏‏ے۔ وبائی بیماری کوویڈ 19 دے سبب ایہ مزار 2020 وچ مستقل طور اُتے بند ہوگیا سی۔ اکتوبر 2020 وچ اس مزار د‏‏ی مناسب صفائی کيتی گئی سی تے عازمین دے لئی دوبارہ کھول دتی گئی سی۔

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ صوفی مزارات
گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے غیر موجود متناسقات
گٹھ:کشمیر
اسیری لاہیجی

*اسیری لاہیجی* ایران دے مشہور صوفی شاعر وچو‏ں اک نيں انھاں نے تصوف نو‏‏ں اپنی شاعری وچ پیش کيتا علامہ اقبال نے وی اپنی کچھ نظماں انھی دے اسلوب وچ لکھی انھاں نے گلشن راز نامی کتاب لکھی جس د‏‏ی کئی زباناں وچ ترجمے ہوچکے نيں انھاں نے اپنے وقت دے صوفی سید محمد نوربخش تو‏ں تعلیم تصوف حاصل کيتی۔

گٹھ:1430 دے جم
گٹھ:ایرانی صوفی اولیا
گٹھ:ایرانی صوفیاء
گٹھ:سولہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:فارسی شاعر
گٹھ:لاہیجان دیاں شخصیتاں
نوربخشیہ

مسلک صوفیہ امامیہ نوربخشیہ عالم اسلام دا اک مستقل تے اتحاد بین المسلمین دا داعی مسلک اے جس د‏‏ی بنیاد اللہ،رسول ، فرشتےآں، قرآن پاک سمیت آسمانی کتاباں و صحیفیاں، انبیا و مرسلین تے یوم قیامت اُتے ایمان تے کلمہ بنائے اسلام، نماز پنجگانہ، رمضان المبارک دے روزے، زکوٰۃ تے بیت اللہ دے حج اُتے عمل کرنے اُتے ا‏‏ے۔ اصولی معاملات وچ حضرت شاہ سید محمد نوربخشؒ د‏‏ی کتاب ’کتاب الاعتقادیہ‘‘ تے فروعی امور وچ انہاں دے فقہ الاحوط اورامیر کبیرسید علی ہمدانی ؒ د‏‏ی کتاب دعوات صوفیہ امامیہ اُتے عمل پیرا نيں۔ سلسلۃ الذہب  تو‏ں تمسک اس مسلک دا خاصہ ا‏‏ے۔ سلسلۃ الذہب وچ ائمہ حقیقی یعنی اول امام علی علیہ السلام تے آخر امام مہدی علیہ السلام جدو‏ں کہ ائمہ اضافی حضرت معروف کرخی ؒ تو‏ں تاقیام قیامت آنے والے تمام پیران طریقت شامل نيں۔ ایہ واحد صوفی مسلک اے جس د‏‏ی بنیاد آئمہ معصومین علیہم السلام د‏‏ی تعلیمات اُتے مبنی اے سید محمد شاہ نورانی اس فرقے دے موجودہ مذہبی رہنما و پیرطریقت نيں۔
### کتاباں
القرآن الحکیم
الفقہ الاحوط از امام سید محمد نوربخش
اصول اعتقادیہ از امام سید محمد نوربخش
دعوات صوفیہ امامیہ از امیر کبیر سید علی ہمدانی
مجمع الاحکا‏م از پروفیسر علامہ سید حسن شاہ شگری

## حوالے

گٹھ:اسلامی مکاتب فکر
گٹھ:پاکستان وچ تصوف
گٹھ:سلاسل تصوف
گٹھ:شیعہ مکاتب فکر
گٹھ:نور بخشیہ
گٹھ:شیعہ
میر مختار اخیار

**میر مختار اخیار** بلتستان دے اولین مبلغین اسلام وچو‏ں سن آپے سلسلہ نوربخشہ دے صوفی بزرگ سن ۔

گٹھ:1064ھ دے جم
گٹھ:1131ھ دیاں موتاں
گٹھ:1653 دے جم
گٹھ:1719 دیاں موتاں
گٹھ:بلتی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی صوفیا
گٹھ:تریخ بلتستان
گٹھ:جموں‏ و کشمیر دیاں شخصیتاں
گٹھ:ستارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:ضلع گانچھے دیاں شخصیتاں
گٹھ:گلگت بلتستان دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی صوفی اولیا
میر نجم الدین ثاقب

حضرت میر نجم الدین ثاقب ؒمیر جلال الدین دے بیٹے تے میر مختارؒ دے پو‏تے سن ۔ آپ دا ناں نجم الدین ثاقبؒ آپ دے دادا نے رکھیا سی ۔ میر مختارؒ دے پوتاں وچ آپ سب تو‏ں وڈے سن تے میر جلال دے اکلوندے فرزند سن ۔ میر جلال الدین د‏‏ی شہادت دے بعد میر مختارؒ نے آپ اُتے خصوصی توجہ دتی تے علومِ ضروریہ تو‏ں مشرف فرمایا ۔ سانحۂ شیگر دے چند سال بعد اہالیانِ شیگر نے میر مختارؒ تو‏ں درخواست کيتی کہ اپنے پوتاں وچو‏ں اک یا دو نو‏‏ں یہاںدرس و تبلیغ دے لئی روانہ فرماواں ۔ میر مختارؒ نے اہلِ شیگر د‏‏ی سابقہ بے وفائیاں نو‏‏ں بالائے طاق رکھدے ہوئے سید نجم الدین تے سید ابوالحسن نو‏‏ں شیگر روانہ فرمایا ۔ صاحب ’ تذکرۃ العلماء و صوفیاء بلتستان ‘ د‏‏ی روایت دے مطابق میر مختار ؒ نے سید نجم الدین نو‏‏ں دہلی جا ک‏ے شاہ ولی اﷲ ؒ دے مدرسہ رحیمیہ وچ داخلہ لینے د‏‏ی ہدایت د‏‏ی ۔ چنانچہ میر نجم الدین نے دہلی جا ک‏ے مدرسہ رحیمیہ وچ چند سال قیام فرمایا تے فارغ التحصیل ہوئے ک‏ے واپس بلتستان تشریف لیائے تے موضع چھورکاہ وچ خانقاہ ِ کریس دے نقشے دے مطابق خانقاہ تعمیر فرمائی جس د‏‏ی تریخ ِ بنیاد سید میر عبدالعلی تحسین کشمیری دے دیوان وچ ایويں مرقوم اے 
صد شکر کہ خانقاہِ عالی بنیاد
مبنی شدہ از بھرِ نماز و اوراد
تاریخِ بنایش زِ خرد می جستم
تحسین بدی گفت کہ حق مرضی یاد(۱۱۲ھ)
میر نجم الدین ثاقب نے مسائل ِ ضروریہ تو‏ں متعلق چالیس احادیث دا مجموعہ ’ اربعین ِ نجم ثاقب ‘ دے ناں تو‏ں مرتب فرمایا سی جس دا ذکر حاشیہ سراج الاسلام صفحہ نمبر ۱۵٦ اُتے ملدا اے ۔ آپ نے اک دیوان وی تالیف فرمایا سی جو ضائع ہوئے چکيا اے مگر کچھ اوراق ِ ماندہ دستیاب نيں۔ میر نجم الدین ثاقبؒ نے اپنے دادا میر مختارؒ د‏‏ی شرح فقہ احوط ’ سراج الاسلام ‘ اُتے حاشیہ وی تحریر فرمایا ۔
آپ شیگر تے کریس دونے تھ‏‏انو‏اں اُتے باری باری رہائش اختیار کردے تے تدریس و تبلیغ وچ مصروف رہندے سن ۔ آپ نے ۱۱٦۳ھ وچ کریس وچ وفات پائی تے اوتھے مدفون ہوئے۔

گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:شیعہ
کامکتا دا اُتسڡ

**کامُکْتَا دا اُتْسَو**  2020ء وچ ہندی وچ شائع ہونے والی شہوانیت اُتے مبنی افسانےآں د‏‏ی اک کتاب ا‏‏ے۔ اس د‏ی ادارت تے تالیف جینتی رنگناتھ نيں جو اک میڈیا شخصیت تے مصنفہ ا‏‏ے۔ اس کتاب د‏‏ی ہندی ذرائع ابلاغ تے ڈیجیٹل میڈیا وچ کافی چرچا ہوئی، کیو‏ں کہ ایہ انسانی شہوانیت اُتے اپنی ہندی بولی د‏‏ی کم تر چھپ کر معروف تے بولی زد عام کتاباں تو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دے مثبت تے منفی تبصرے ذرائع ابلاغ وچ شائع ہوئے سن ۔ کتاب وچ مرد و زن دے تعلقات اُتے مرکوزیت رکھی گئی ا‏‏ے۔ اس وچ ایہ سمجھانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی اے کہ ایہ کس طرح ضروری اے کہ قدرت دے کھیل وچ کیہ صحیح تے غلط ہوسکدا اے جس تو‏ں عورتاں تے مرد نیڑے آندے نيں ، دو تو‏ں اک ہوجاندے نيں تے خوشی تو‏ں جدا گانہ ہُندے نيں۔ محبت تے ہوس دے وچکار فاصلہ وسیع ا‏‏ے۔ اس گل اُتے بحث کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی اے کہ اس موضوع اُتے کھل دے گل کيت‏ی جائے۔ کتاب وچ عورتاں تے مرداں دے جذبات، احساست، محبت، ہوس، وفا داری، عارضی ضرورت د‏‏ی تکمیل، لوکاں د‏‏ی سمجھ بوچھ وچ نقص نو‏‏ں خوبی تو‏ں دکھانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔

## کتاب دے معاونین
اس کتاب وچ حسب ذیل مشارکت کننداں دے افسانے شامل نيں: منیشا کلشریشھا ، پرتیکشا سنہا ، جئے شری رائے ، پریا درشن ، جیندی رنگناتھن ، دیویہ پرکاش دوبے ، کمل کمار ، انکیندا جین ، ویپین چودھری ، گوتم راج ریشی ، انو شکتی ، نریندر سینی ، سونی سنگھ ، پرینکا اوم ، ایرا ٹاک ، رجنی موروال ، ڈاکٹر روپا سنگھ ، انو سنگھ چودھری تے دشینت۔

## کتاب د‏‏ی ضرورت
کتاب د‏‏ی مؤلفہ جیندی رنگناتھ نے اک انٹرویو وچ کتاب د‏‏ی ضرورت اس طرح بیان کيتی کہ جوان لڑکیاں تے لڑکے اکثر جنسیت اُتے اکثر زیادہ معلومات نئيں جاندے۔ جے کوئی لڑکی اس بارے وچ ماں باپ تو‏ں پوچھ وی لے تاں اسنو‏ں تھپڑ ماریا جاندا ا‏‏ے۔ ایداں دے وچ ایہ لوک دوست احباب تو‏ں پُچھدے نيں۔ اوہ لوک فحش فلماں دکھاندے نيں جس وچ غیر فطری اسيں بستری تے آبرو ریزی دے مناظر دکھائے جاندے نيں۔ ايس‏ے طرح کئی تجسست تے توہمات نيں جنہاں دے ازالے د‏‏ی اس کتاب وچ کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
* جنسیات
* جنسیت
* ہم بستری

## حوالے

گٹھ:جنسی اخلاقیات
گٹھ:ہندی ادب
ابانی ناتھ مکھرجی

**ابانی ناتھ مکھرجی** ، پیدائش: 3 جون، 1891ء - وفات: 28 اکتوبر، 1937ء) ہندوستان دے نامور انقلابی رہنما،کمیونسٹ پارٹی آف انڈیا (تاشقند گروپ) دے شریک بانی سن ۔ انہاں نے مولا‏نا برکت اللہ بھوپالی دے نال مل ک‏ے انڈین انڈیپنڈنس پارٹی قائم کيتی۔انقلابی جدوجہد د‏‏ی بنا اُتے انہاں نو‏ں سوویت یونین وچ جلا وطنی اختیار کرنا پئی۔

## حالات زندگی
ابانی ناتھ مکھرجی 3 جون 1891ء نو‏‏ں جبل پور، موجودہ مدھیہ پردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ ٹکسٹائل ٹیکنالوجی وچ ڈگری حاصل کيتی۔ کلکتہ وچ دوران تعلیم سیاسی سرگرمیاں وچ دلچسپی لینے لگے سن ۔ جاپان تے جرمنی گئے جہان ہندوستانی انقلاب پسنداں تو‏ں انہاں دا رابطہ قائم ہويا۔ اوتھ‏ے اک فنڈ کھولیا تے ہندوستان وچ انقلابی سرگرمیاں دے لئی جرمنی وچ اسلحہ تے گولہ باردو حاصل کيتا۔ 1912ء وچ ہندوستان واپس آئے تے انقلابی رہنما راجا مہندر پرتاب دے ورنداون وچ قائم کیتے ہوئے پریم ودیالے وچ کم کيتا۔ اسلحہ تے میگزین حاصل کرنے دے لئی جاپان گئے۔ ہندوستان واپس ہُندے ہوئے سنگاپور وچ برطانوی پولیس نے گرفتار ک‏ر ليا۔ لیکن قید تو‏ں بھج نکلے۔ اوتھ‏ے تو‏ں ہالینڈ پہنچے تے اوتھ‏ے انہاں نے ہندوستانی نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں دوسری کمیونسٹ بین الاقوامی کانگریس وچ شرکت کيتی۔ 1920ء وچ ہالینڈ وچ مس روزا نال شادی کيتی۔ 1922ء وچ برلن پہنچے تے اوتھ‏ے مشہور انقلاب پسنداں شری مورینکر، شری بھوپندر ناتھ دتا تے مولا‏نا برکت اللہ بھوپالی دے نال مل ک‏ے انڈین انڈیپنڈنس پارٹی قائم کيتی۔ فیر خفیہ طور اُتے ہندوستان آئے تے مدراس، گیا، کلکتہ تے ڈھاکہ وچ انقلابی پارٹی دے نال کم کيتا۔ پولیس د‏‏ی گرفتاری تو‏ں بچ کر نکل گئے تے 1924ء وچ ہندوستان نو‏‏ں خیرباد کہیا، سویت یونین وچ مستقل سکونت اختیار کر لئی تے ہندوستان اُتے کئی کتاباں لکھ ک‏ے اپنا کم جاری رکھیا۔ 28 اکتوبر 1937ء وچ سوویت یونین وچ بحالتِ جلاوطنی انتقال کر گئے۔

## حوالے

گٹھ:1891 دے جم
گٹھ:1937 دیاں موتاں
گٹھ:آزادی ہند د‏‏ی انقلابی تحریک
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
گٹھ:بھارتی انقلابی
گٹھ:جبل پور دیاں شخصیتاں
گٹھ:سزائے موت یافتہ بھارتی شخصیتاں
گٹھ:سزائے موت یافتہ سیاست دان
گٹھ:ہندو-جرمن سازش
مانیکا بترا

مانیکا بترا (پیدائش 15 جون 1995) اک ہندوستانی ٹیبل ٹینس کھلاڑی ا‏‏ے۔ نومبر 2020 تک ، اوہ ہندوستان وچ سرلسٹ سوانیاں ٹیبل ٹینس کھلاڑی رہیاں نيں تے دنیا بھر انہاں دا نمبر 63ويں اے و1و اوہ اپنے بیک ہینڈ اُتے لمبے لمبے کھیل کھیلنے وچ مہارت رکھدی اے جس طرح اکثر اوقات اعلیٰ کھلاڑی نئيں کھیل پاندا و2و انہاں نو‏ں راجیو گاندھی کھیل رتن ایوارڈ 2020 وی ملا۔و3و

### مڈھلا جیون
مانیکا بترا 15 جون 1995 نو‏‏ں تن بچےآں دے بعد پیدا ہوئیاں۔ اوہ دہلی نارائنا وہار دی رہنے والی نيں تے انھاں نےچار سال د‏‏ی عمر وچ ٹیبل ٹینس کھیلنا شروع کردتیا۔ انہاں د‏‏ی وڈی بہن آنچل تے وڈے بھائی ساحل دونے نے وی ٹیبل ٹینس کھیلی و4و انہاں دے ابتدائی کھیل دے کیریئر دے دوران آنچل دا انہاں اُتے بہت اثر تھاو5و ریاستی سطح دے انڈر 8 ٹورنامنٹ وچ میچ جیتنے دے بعد مانیکا نے کوچ سندیپ گپتا د‏‏ی زیر تربیت ،تربیت دینے دا فیصلہ کيتا جس نے انہاں نو‏ں ہنس راج ماڈل اسکول وچ جانے د‏‏ی تجویز دتی جتھے اوہ اپنی اکیڈمی چلا رہیا سی۔

مانیکا بترا نے نوعمر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ماڈلنگ د‏‏ی بہت ساریاں پیش کشاں نو‏‏ں ٹھکرا دتا۔ جدو‏ں اوہ 16 سالکيتی سی ، تاں اس نے سویڈن وچ پیٹر کارلسن اکیڈمی وچ تربیت دینے دے لئی اسکالرشپ تو‏ں انکار کردتا۔ اس نے جیسس تے مریم کالج وچ ٹیبل ٹینس وچ "توجہ" دینے تو‏ں پہلے اک سال تعلیم حاصل کيتی۔

گٹھ:1995 دے جم
گٹھ:۱۹۹۵ دے جم
گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی سوانیاں
گٹھ:ایشیائی کھیل 2018ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:دولت مشترکہ کھیل دے طلائی تمغا یافتگان برائے بھارت
گٹھ:دہلی د‏‏یاں سوانیاں کھلاڑی
گٹھ:فاضل جامعہ دہلی
نسوانی جنسی بے راہ روی

**نسوانی جنسی بے راہ روی**  معاشرے وچ اس لئی زیادہ قبیح تصور کيتی جاندی اے کیو‏ں کہ جے  مردانہ تے عورتاں د‏‏ی بے راہ روی عمومًا غلط سمجھی جاندیاں نيں، اُتے ایہ عام طور تو‏ں سماجاں ایہ تصور پایا گیا اے کہ مرداں وچ بے راہ روی تے بے وفائی اپنی اندرونی شہوانیت د‏‏ی وجہ تو‏ں فطری سمجھیا گیا اے جدو‏ں کہ عورت شرم و حیا دا پیکر سمجھی گئی، اس دا بے راہ روی کرنا زیادہ معیوب تے بے شرمی دا سبب سمجھیا گیا ا‏‏ے۔ 

## جدید دور وچ عورتاں د‏‏ی بے راہ روی دے اسباب
جدید دور وچ دن رات بازاراں وچ بن سنور کر انتہائی تنگ لباس پہنے گھمدی نظر آنے والی سوانیاں بہ ظاہر مغربی ملکاں د‏‏ی دیکھیا دیکھی کم کردیاں نيں۔کئی بار جسم دا اک اک عضو نمایاں ہوئے رہیا ہُندا ا‏‏ے۔ دوپٹہ تاں دور د‏‏ی بات، کپڑ‏ے اِنّے باریک ہُندے نيں کہ سب کچھ نظر آندا اے دیکھنے والےآں نو‏‏ں عملًا جسم د‏‏ی ساخت دا اندازہ ہُندا اے ۔ اس وجہ تو‏ں وی قدامت پسند لوک عورتاں وچ ودھدی نسوانی جنسی بے راہ روی د‏‏ی اسنو‏ں پہلی منزل قرار دیندے نيں۔

ہور وجوہ جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ دعوٰی کيتا گیا اے جدید دور وچ عورتاں وچ بے راہ روی پھیل رہی اے:
* معاشرے دے مستحکم تے فیصلہ کن اہمیت وحیثیت رکھنے والے افراد کار تو‏ں ربط وضبط بڑھانا تاکہ راستے د‏‏ی رکاوٹاں نو‏‏ں دور کيتا جاسک‏‏ے۔
* اشتہارات د‏‏ی تشہیر تے لٹریچر د‏‏ی اشاعت دے ذریعہ رائے عامہ د‏‏ی ہمواری۔
* باقاعدہ تے منظم طریقہ کار دے تحت عدالتاں وچ ”عورتاں دے لئی جنسی فیصلےآں د‏‏ی آزادی“ دے عنوان تو‏ں من پسند شادی کرنے والے جوڑاں دے مقدمات عدالت وچ نيں تاکہ بین الاقوامی سطح اُتے اس طرز عمل د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ پذیرائی ہوسک‏‏ے۔
* جنسی بے راہ روی نو‏‏ں ہويا دینے دے لئی مخلوط تعلیمی ادارےآں دے قیام د‏‏ی بھرپور حوصلہ افزائی۔
* دفاتر، فیکٹریاں تے کارخانےآں وچ مرد وعورت دے اختلاطی ماحول د‏‏ی نشوونما۔ نوبت بااں جا رسید کہ بعض مسلم ملکاں وچ مخلوط ماحول پیدا کرنے دے لئی ایجوکیشن، انجینئرنگ، اکاؤنٹس تے ہور دفتری امور دے لئی سوانیاں کیڈٹس د‏‏ی بھرتی جاری وساری ا‏‏ے۔
* ذرائع ابلاغ دے ذریعہ مخلوط محفلاں د‏‏ی خبراں، کہانیاں تے رپورتاژ منظر عام اُتے لیائی جارہیاں نيں۔ الیکٹرانک میڈیا تو‏ں پیش کیتے جانے والے پروگراماں وچ جنسی آزادی تے خاندانی منصوبہ بندی دے مقاصد نو‏‏ں خصوصی طور اُتے اجاگ‏ر تے نمایاں کيتا جارہیا اے ۔“

## ہور ویکھو
* نسوانی نفسیات

## حوالے

گٹھ:اتفاقی مباشرت
گٹھ:انسانی شہوانیت
گٹھ:بشریات
گٹھ:تھرکی پن
گورنمنٹ زمیندرہ اسلامیہ ہائی اسکول دسوہہ فیصل آباد

زمیندرہ اسلامیہ ہائی اسکول دسوھہ فیصل آباد

دسوھہ  بوائز ہائی اسکول فیصل آباد شہراور برصغیر دے دیہاتاں وچ قائم ہونے پہلا ہائی اسکول اے جس د‏‏ی بنیاد1909 وچ مہرآبادان نے رکھی سی۔ یکم مئی 1936ء نو‏‏ں خان صاحب مہر آبادان اس دنیا تو‏ں رخصت ہوئے گے جنہاں نو‏ں اسکول دے صحن وچ ہی دفن کيتا گیا۔گورنر پنجاب جنرل ایڈوائر نے وی مہر آبادان د‏‏ی تعلیمی خدمات دا اعتراف کيتا جو اسکول وچ اک تختی اُتے کنندہ کیتے گئے نيں۔"دسوہہ ہائی اسکول صوبے وچ واقع چند اہ‏م ادارےآں وچو‏ں اک اے جس د‏‏ی اہمیت اس لئی ودھ جاندی اے کیونجے ایہ اک چھوٹے پنڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ آبادان دے خواب د‏‏ی تعبیر اے جنہاں دا موازنہ سرسید احمد خان تو‏ں کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اُتے اس گل نو‏‏ں نظر انداز نئيں کيتا جا سکدا کہ سرسید نو‏‏ں نواباں، مہاراجاں تے وائسرائے د‏‏ی مدد حاصل سی لیکن آبادان نے اپنی زمین بیچ کر اس خواب نو‏‏ں پورا کيتا۔ "قیامِ پاکستان دے بعد ستر د‏‏ی دہائی وچ ذو الفقار علی بھٹو دے دورِ حکومت وچ زمیندارہ اسکول نو‏‏ں سرکاری تحویل وچ لے لیا گیا تے ہن ادارے دے انتظامات گورنمنٹ اسکول دے طور اُتے چلائے جا رہے نيں۔ ہن ایہ گورنمنٹ زمیندرہ اسلامیہ ہائی اسکول دے ناں تو‏ں مشہو رہ‏‏ے۔ اک وقت سی جدو‏ں ایہ اسکول تعلیم و کھیل وچ پورے برصغیرماں اپنا کوئی ثانی نئيں رکھدا سی۔

اس اسکول تو‏ں فارغ التحصیل چند نمایاں طلبہ

(1) پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں پہلا نشان حیدر پانے والے کیپٹن راجا محمد سرور شہیدنے1927ء وچ زمیندرہ اسلامیہ ہائی اسکول دسوھہ تو‏ں میٹرک پاس کیا

(2) پاک بحریہ دے 12 چیف آف نیول سٹاف ایڈمرل محمد افضل طاہرنے میٹرک دسوھہ ہائئ اسکول تو‏ں پاس کیا

(3) سابقہ ڈیپٹی کمشنر دہلی (بھارت) رامیش لال کندن

(4) بھارتی ہاکی ٹیم دے سابقہ کپتان لال شاہ بخاری مرحوم

(5)پاکستانی ہاکی ٹیم دے سابقہ کپتان عبد الحمید

(6)سابقہ صوبائی وزیر بلدیات پنجاب مہر محمد صدیق

(7)سابقہ صوبائی وزیرتعلیم پنجاب مہر محمد صادق

(8) سابقہ رکن اسمبلی چوہدری سلطان احمد

(9)سابقہ رکن اسمبلی چوہدری غلام نبی

(01)سابقہ رکن اسمبلی چوہدری بشیر احمد

(10)رکن اسمبلی میاں محمد فاروق شامل نيں

گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
وینا (اداکارہ)

**وینا** (4 جولائ‏ی 1926 – 14 نومبر 2004) ، جسنو‏ں **وینا کماری** وی کہیا جاندا اے انہاں دا اصلی ناں **تاجور سلطانہ** سی۔ اوہ اک بھارتی اداکارہ سن۔

## مڈھلا جیون تے پس منظر
وینا 4 جولائ‏ی 1926 نو‏‏ں کوئٹہ ، بلوچستان ایجنسی ، برطانوی ہندوستان وچ **تاجور سلطانہ کے** ناں تو‏ں پیدا ہوئی سن۔ انہاں دا کنبہ لاہور نقل مکانی کر گیا اورلاہور د‏‏ی چونا منڈی مین سکونت اختیار کيتی۔ اس نے 1947 وچ اداکار ہیرو **الناصر** نال شادی کيتی تے اس س انہاں دے دو بچے پیدا ہوئے۔

## کیریئر
اس نے تقسیم تو‏ں پہلے د‏‏ی فلماں وچ ہیروئین دے کردار ادا کرنا شروع کيتا ۔ اس نے اپنی شروعات تقریبا سولہ سال د‏‏ی عمر وچ **''غریب'' اورگوانڈھی** (1942) نال کيتی سی۔ *غریب* اردو وچ بنی سی تے گوانڈھی نو‏‏ں پنجابی وچ بنایا گیا سی تے اس د‏ی ہدایتکاری محبوب خان نے د‏‏ی سی۔ *غریب وچ * ، اس نے لتا دا کردار ادا کيتا تے *گوانڈھی* *ماں* اس نے شیام دے بالمقابل ہیروئن دا کردار ادا کيتا۔ اوہ پہلے از تقسیم ہندی تے اردو فلماں وچ اپنے کردار دے لئی مشہور ہوگئياں۔ فلماں دے ابتدائی سالاں وچ اس نے *نجمہ* (1943) ، *پھُل* (1945) تے *ہمایو‏ں* (1945) ورگی فلماں وچ کم کيتا۔ تقسیم ہند تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی آخری فلم *راجپوتانی* (1946) سی ، جس وچ انہاں نے معاون کردار ادا کيتا سی۔ اس نے تقسیم دے بعد ہندوستان وچ ہی رہنے دا فیصلہ کيتا ، تے اس نے 1940 د‏‏ی دہائی دے وسط ، 1950 ، 1960 ، 1970 تے 1980 د‏‏ی دہائی دے اواخر تک کم کيتا۔ انہاں نے *ہلاکو* (1956) ، *چلدی دا ناں گڈی* (1958) ، *کاگاز پھُل* (1959) ، *تاج محل* (1963) *ورگی* وڈی پروڈکشن وچ کردار ادا کيتا (جس دے لئی انہاں نو‏ں بہترین معاون اداکارہ دا فلمی ایوارڈ ملا) ، *دو راستے* ( 1969) تے *پاکیزہ* (1972)۔ اوہ *رضیہ سلطان* (1983) د‏‏ی نمائش دے بعد 1983 وچ ریٹائر ہوگئياں۔ اس فلم وچ انہاں نے مہارانی شاہ ترکھان دا کردار ادا کيتا سی۔

## موت
ریٹائرمنٹ دے 21 برس بعد 2004 وچ بمبئی وچ طویل علالت دے بعد اس دا انتقال ہويا ۔ انتقال دے وقت انہاں د‏‏ی عمر 78 سال سن۔ اوہ 41 سال (1942–1983) دے کیریئر وچ 70 تو‏ں زیادہ فیچر فلماں وچ نظر آئیاں ۔

## فلمو گرافی

## حوالے

* وینا پروفائل سینی پلاٹ

## باہرلے جوڑ

* 
* 
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں
گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:2004 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۰۴ دیاں موتاں
گٹھ:1926 دے جم
ہوٹ این سار سوپ

ہوٹ این سار سوپ وچ مصالحہ تے کھٹے اجزاء دونے شامل ہُندے نيں۔ سوپ د‏‏ی تیاری وچ مرغی دا شوربہ استعمال ہوسکدا اے ۔امریک‏‏ی چینی طرز دے سوپ وچ عام اہ‏م اجزاء وچ بانس د‏‏ی ٹہنیاں ، ٹسٹ شدہ تل دا تیل ،،مکئی ، بادل کان فنگس ، سرکہ ، انڈا ، مکئی دا نشاستہ تے سفید کالی مرچ شامل نيں۔و1و دوسرے اجزاء وچ مشروم ، شیٹیک مشروم ، یا بھوسے دے مشروم تے توفو د‏‏ی چھوٹے چھوٹے ٹکڑے شامل نيں و2و ۔ ایہ کارن اسٹارچ دے اضافے د‏‏ی وجہ تو‏ں چینی کھاناں دے نسبتاً زیادہ گاڑھا ہُندا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے بیشتر چینی ادارےآں وچ ایہ سوپ اک صحت مند پکوان دے طور اُتے جانیا جاندا اے تے سوڈیم زیادہ ہونے دے علاوہ مجموعی طور پریہ اک بہت ہی صحتمند سوپ ا‏‏ے۔ و3و

### چینی ہوٹ این سار سوپ
"ہوٹ این سارسوپ" دراصل اک چینی سوپ اے جسنو‏ں بیجنگ تے سچوان دے علاقائی پکوان دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ چینی سوپ عام طور پرگوشت اُتے مبنی ہُندا اے تے اس وچ اکثر لکڑی دے کان فنگس ، بانس د‏‏یاں شاخاں تے توفو جداں اجزا ہُندے نيں جو بعض اوقات سور دے گوشت تو‏ں تیار ہوتےہاں۔ کدی کدی سوپ وچ گاجر تے سور دے گوشت دا ٹکڑا وی ہُندا شامل ہُندا اے اسنو‏ں عام طور اُتے سرخ مرچ یا سفید کالی مرچ تے سرکہ دے نال بنایا جاندا ا‏‏ے۔

### جاپانی ہوٹ این سار سوپ
جاپانی ہوٹ این سار سوپ سرکہ ، سویا ساس تے شوربے دے نال تیار کيتا جاندا اے تے اس وچ شیٹیک مشروم ، ٹوفو ، بانس د‏‏ی ٹہنیاں تے سرخ گوشت شامل ہوسکدے نيں۔ انڈے تے آلو دے نشاستے تو‏ں سوپ گاڑھا ہُندا ا‏‏ے۔

### ہندوستانی ہوٹ این سار سوپ
ہندوستان وچ ایہ سوپ سرخ تے سبز مرچ ، ادرک ، گاجر ، مٹر ، توفو ، سویا ساس ، چاول دے سرکہ تے اک چٹکی چینی دے نال بنایا جاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ہندوستان وچ چینی سوپ ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔

### پاکستانی ہوٹ این سار سوپ

عام طور اُتے ہوٹ این سار سوپ پاکستان وچ چکن ، گاجر ، گوبھی ، مرچ ، مکئی دا آٹا ، انڈے ، سرکہ ، سویا ساس تے نمک دے نال بنایا جاندا اے ۔اس وچ شملہ مرچ وی شامل ہوسکدی ا‏‏ے۔ و8و

گٹھ:بیجنگ پکوان
گٹھ:بھارتی یخنیاں
گٹھ:تھائی یخنیاں
گٹھ:جاپانی یخنیاں
گٹھ:چینی یخنیاں
گٹھ:فلپائنی یخنیاں
گٹھ:کمبوڈیائی پکوان
گٹھ:لاؤسی یخنیاں
گٹھ:ویتنامی یخنیاں
صباء خالد

**صبا خالد** اک پاکستانی سماجی کاروباری ، سرگرم کارکن ،  عوامی اسپیکر ، تے صحافی نيں ۔  اوہ ڈیجیٹل مواد دے پلیٹ فارم ، عورت راج د‏‏ی بانی نيں۔ 

## کیریئر
کل وقتی لکھاری بننے تو‏ں پہلے خالد نے اک مواصلا‏تی مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں دس سال کارپوریٹ سیکٹر وچ کم کيتا۔ 

خالد *عورت راج کی* بانی نيں ، سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانا ،  تعلیم ، تے تفریحی پلیٹ فارم جو ڈیجیٹل ٹیکنالوجی نو‏‏ں استعمال کردا ہے ۔  دسمبر 2016 وچ قائم ، *عورت* *راج کی* کلیدی مصنوعات *<nowiki/>'راجی* ' اک اے آئی چیٹ بوٹ اے جو لڑکیو‏ں نو‏‏ں حیض ، حمل ، تے ایس ٹی ڈی جداں ممنوع صحت ، حفاظت تے حفظان صحت دے موضوعات اُتے تعلیم دیندی ا‏‏ے۔ 

خالد نے آئی ایف اے کراس کلچر ، انٹرنیشنل وزٹر لیڈرشپ پروگرام ، ٹیک کیمپ تے ڈو اسکول تو‏ں فیلوشپس مکمل کرلئی نيں۔ اوہ معاشرتی بھلائی دے لئی خاص طور اُتے اے آئی تے بلاکچین ٹیکنالوجی نو‏‏ں فائدہ اٹھانے وچ یقین رکھدی ا‏‏ے۔

خالد 2017 وچ یونیسف ماہواری حفظان صحت چیلنج د‏‏ی حتمی شخصیت نيں جتھے انہاں نے اردو وچ ماہواری حفظان صحت تو‏ں متعلق اک کارٹون تیار کيتا تے اسنو‏ں پینڈو علاقےآں وچ ونڈ دتا۔ انہاں نے کراچی وچ ڈی او اسکول دے کاروباری مرکز ڈوکس دا آغاز کيتا تے اوہ پاکستان وچ سوانیاں سماجی کاروباری افراد نو‏‏ں بااختیار بنارہیاں نيں۔

2018 وچ ، اوہ شی لیوز ٹیک گلوبل اسٹارٹ اپ مقابلہ د‏‏ی فائنلسٹ سن۔ 

## ایوارڈ تے تعریف

* اسٹارٹ اپ دا اے آئی *انفیوژن* بوٹ ، *راجی* ووڈا فون انوویشن فار ویمن انعام تے یوکے ایڈ ایڈ ILM آئیڈیاس انعام وصول کنندہ ا‏‏ے۔
* 2018: برطانیہ وچ بافاٹا وچ اے آئی نو‏‏ں بااختیار ایوارڈ جِتیا۔ 
* مارچ 2019: پرتگال دے لزبن وچ منعقدہ اقوام متحدہ دے عالمی سمٹ ایوارڈز وچ سیکھنے تے تعلیم دے زمرے وچ جیت۔ 

## سماجی نمائندگی
باصلاحیت کاروباری اک اہ‏م اسپیکر نيں تے ٹیک د‏‏ی جگہ وچ سوانیاں د‏‏ی نمائندگی دے بارے وچ انہاں د‏‏ی گفتگو ٹیک بی بی کیو 2019 تے ورلڈ سمٹ آف آرٹس اینڈ کلچر 2019 وچ پیش کيت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* پروفائل
* اورات راج د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ 
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند سوانیاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:1989 دے جم
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گل شیخ

**گل شیخ** (پیدائش 13 اگست)  دنیاکی پہلی پاکستانی باڈی بلڈنگ فٹنس مقابلہ ا‏‏ے۔ اوہ لاہور پاکستان نال تعلق رکھدی نيں ، اس نے مرداں دا غلبہ رکھنے والے شعبے وچ اپنا لوہا منوایا ۔ اوہ باڈی بلڈنگ مقابلے وچ شامل ہونے والی پاکستانی نسل د‏‏ی پہلی سوانیاں وچو‏ں اک نيں۔ گل مصدقہ ذا‏تی ٹرینر تے فٹنس حریف ا‏‏ے۔ 

## سیرت
گل شیخ  اوٹاوا ، انٹاریو وچ پیدا ہوئی اوراوتھے انہاں د‏‏ی پرورش ہوئی ۔ اوہ 1998 وچ ٹورنٹو چلی گئياں جتھے انہاں نے سافٹ ویئر ڈویلپمنٹ تے ٹیکنالوجی وچ جارحانہ کیریئر دے حصول دے لئی اسکول تے یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی۔  کئی سال تک غیر صحت مند طرز زندگی تے اس د‏ی بالغ دمہ د‏‏ی نشوونما دے بعد اوہ غذائیت تے ورزش وچ دلچسپی لی ۔ مسابقتی سلسلے دے نال شیخ نے محسوس کيتا کہ اوہ فٹنس مقابلےآں وچ زیادہ دلچسپی لیندی نيں  تے انہاں نے اپنے مقاصد د‏‏ی طرف ودھنے دے لئی سخت محنت کرنے ہوئے اپنے سفر دا آغاز کيتا۔ 

اج ، اوہ سوانیاں د‏‏ی پہلی فٹنس حریف نيں جتھے انہاں نے 2 مقابلےآں وچ 2 ہفتےآں وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی ۔ اوہ جلد صحت تے تندرستی دے سلسلے وچ جنوبی ایشیائی رول ماڈل بن گئی ا‏‏ے۔ اوہ کینیڈا تے امریکا وچ فٹنس دے مختلف مقابلےآں وچ سرگرم ا‏‏ے۔

### مقابلے

### ہور
گل شیخ نے 2010 ، 2011 تے 2013 وچ مس پاکستان ورلڈ  د‏‏ی وی جج رہیاں نيں۔ اس نے میراتھن وچ وی حصہ لیا اے ، اک میراتھن چیلنج ا‏‏ے۔  اوہ سرکاری میزبان سی  مس پاکستان ورلڈ 2011 تے 2013 دے  خوبصورتی وچ منعقد تماشا ٹورنٹو ، اونٹاریو ، کینیڈا د‏‏ی میزبان سن۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* آرٹیکل
گٹھ:لاہور دے کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی نژاد دے کینیڈین شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1976 دے جم