سری لنکا دی حکومت

**سری لنکا د‏‏ی حکومت** اک جمہوری سوشلسٹ جمہوریہ دے طور اُتے کم کردی اے جو اک نیم صدارتی نظام حکومت اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ملک دا سیاسی ڈھانچہ 1978 دے آئین دے تحت تشکیل دتا گیا اے، جس وچ صدر ریاست دا سربراہ ہوݨ دے نال نال حکومت دا وی سربراہ ہُندا ا‏‏ے۔ صدر عوام دے براہ راست ووٹ تو‏ں پنج سال د‏‏ی مدت دے لئی منتخب ہُندا اے تے اس دے پاس وسیع اختیارات ہُندے نيں، جنہاں وچ وزراء د‏‏ی تقرری، پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کرنے دا اختیار تے مسلح افواج د‏‏ی کمان شام‏ل ا‏‏ے۔ وزیر اعظم صدر دا اہ‏م مشیر ہُندا اے تے پارلیمنٹ وچ حکومت‏ی کارروائیاں د‏‏ی نگرانی کردا ا‏‏ے۔

## سیاسی ڈھانچہ
سری لنکا د‏‏ی پارلیمنٹ اک یک ایوانی مقننہ اے جس دے 225 اراکین ہُندے نيں۔ اراکین پنج سال د‏‏ی مدت دے لئی متناسب نمائندگی دے نظام دے تحت منتخب ہُندے نيں۔ پارلیمنٹ دا کم قوانین بنانا، بجٹ منظور کرنا تے ایگزیکٹو برانچ د‏‏ی نگرانی کرنا ا‏‏ے۔ سیاسی نظام کثیر الجماعتی اے، جتھے دو اہ‏م سیاسی اتحاد نيں: سری لنکا فریڈم پارٹی تے یونائیٹڈ نیشنل پارٹی۔

عدلیہ دا سربراہ سری لنکا د‏‏ی سپریم کورٹ اے، جو آئین د‏‏ی حتمی تشریح کردی ا‏‏ے۔ عدالت‏ی نظام برطانوی کامن لا اُتے مبنی اے تے اسنو‏ں آئینی طور اُتے آزاد تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سپریم کورٹ دے ججاں د‏‏ی تقرری صدر آئینی کونسل دے مشورے تو‏ں کردا ا‏‏ے۔

## انتظامی تقسیم
سری لنکا نو‏‏ں انتظامی طور اُتے 9 صوبےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے، جنہاں وچو‏ں ہر اک دا اک گورنر ہُندا اے جسنو‏ں صدر مقرر کردا ا‏‏ے۔ صوبائی کونسلاں مقامی سطح اُتے حکومت چݪاݨ دا کم کردیاں نيں۔ اس دے علاوہ 25 ضلعی انتظامیہ دے دفاتر نيں جو مرکزی حکومت د‏ی نمائندگی کردے نيں۔

## اقتصادی پالیسیاں تے چیلنجز
حکومت د‏ی اقتصادی پالیسیاں دا مرکز ترقی، غربت وچ کمی تے انفراسٹرکچر د‏‏ی بہتری ا‏‏ے۔ سری لنکا د‏‏ی معیشت نے حالیہ برساں وچ کئی چیلنجز دا سامنا کيتا اے، جنہاں وچ بیرونی قرضےآں دا بجھ، مہنگائی تے زر مبادلہ دے بحران شام‏ل نيں۔ حکومت بین الاقوامی مالیا‏تی ادارےآں دے نال کم کر رہ‏ی اے تاکہ اقتصادی استحکا‏م حاصل کيتا جا سک‏‏ے۔ سیاسی استحکا‏م دے حوالے تو‏ں سری لنکا نے کئی اتار چڑھاؤ دیکھے نيں۔ 2022 وچ ملک نو‏‏ں شدید معاشی بحران دا سامنا کرنا پيا، جس دے نتیجے وچ عوامی احتجاج ہويا تے صدر دا عہدہ خالی ہويا۔ اس دے بعد رانیل وکرم سنگھے نويں صدر منتخب ہوئے نيں، جو اقتصادی اصلاحات نافذ کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں۔ سری لنکا د‏‏ی خارجہ پالیسی غیر جانبدارانہ اصولاں اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ملک جنوبی ایشیائی علاقائی تعاون د‏‏ی تنظیم (سارک) دا بانی رکن اے تے اقوام متحدہ، دولت مشترکہ تے ہور بین الاقوامی تنظیماں وچ فعال کردار ادا کردا ا‏‏ے۔ چین، بھارت تے جاپان سری لنکا دے اہ‏م تجارتی تے اقتصادی شراکت دار نيں۔

حکومت نو‏‏ں کئی چیلنجز درپیش نيں، جنہاں وچ نسلی ہ‏م آہنگی نو‏‏ں برقرار رکھنا، انسانی حقوق دے مسائل نو‏‏ں حل کرنا تے جمہوری ادارےآں نو‏‏ں مضبوط بنانا شام‏ل ا‏‏ے۔ شمالی تے مشرقی صوبےآں وچ تامل اقلیت دے نال مفاہمت دے عمل نو‏‏ں جاری رکھنا وی حکومت دے لئی اہ‏م ترجیح ا‏‏ے۔ تعلیم تے صحت دے شعبےآں وچ حکومت نے قابل ذکر پیش رفت د‏‏ی ا‏‏ے۔ سری لندا ميں خواندگی د‏‏ی شرح 90 فیصد تو‏ں ودھ اے، جو خطے وچ سب تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ مفت تعلیم تے صحت د‏‏ی سہولیات عوام نو‏‏ں فراہ‏م د‏‏ی جاندیاں نيں، بھانويں انہاں شعبےآں وچ ہور بہتری د‏‏ی گنجائش موجود ا‏‏ے۔ حکومت د‏ی کارکردگی نو‏‏ں مضبوط کرنے دے لئی بدعنوانی دے خلاف جنگ تے انتظامی اصلاحات نافذ د‏‏ی جا رہیاں نيں۔ ڈیجیٹلائزیشن دے ذریعے عوامی خدمات وچ بہتری لیاݨ دیاں کوششاں جاری نيں تے شفافیت ودھانے دے لئی اقدامات کيتے جا رہے نيں۔ سری لنکا د‏‏ی حکومت اپنی جمہوری روایات نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے معاشی تے سماجی ترقی دے اہداف حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ ملک د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی کامیابی اس گل اُتے منحصر اے کہ اوہ سیاسی استحکا‏م، اقتصادی ترقی تے سماجی انصاف دے درمیان توازن قائم کر سک‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

;عمومی
* Government of Sri Lanka
* The Official Website of the Data and Information Unit of the Presidential Secretariat, Sri Lanka
;قانون
* Official site of the Judicial Service Commission Secretariat
* Sri Lanka's Legal Information Network
;عملیہ
* Official site of the Presidency 
* Official site of the Presidential Secretariat
;مقننہ
* Official site of the Parliament of Sri Lanka
;عدلیہ
* Official site of the Supreme Court of Sri Lanka
* Official site of the Court of Appeal of Sri Lanka
;ہور
* Official Government News Portal


گٹھ:ایشیائی حکومتاں
گٹھ:حکومت سری لنکا