فارسی گرگانی

**گورگانی فارسی فارسی** زبان د‏‏ی اک بولی اے جو طبری زبان تو‏ں متاثر اے تے فارسی-طبری بولیاں دا اک ذیلی سیٹ اے **(فارسی-طبری بولیاں) تے گورگان** شہر دے مشرقی حصےآں وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔  ایہ بولی مغرب تو‏ں طبری گورگانی بولی، مشرق تو‏ں طبری کٹولی بولی ، جنوب تو‏ں زیارتی بولی تے شمال تو‏ں ترکمانی بولی دے نال پڑوسی ا‏‏ے۔ گورگانی فارسی بولی لفظاں وچ طبری بولی تو‏ں تے خراسانی بولی فعل تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔ بعض جگہاں مثلاً تقی آباد تے تذکر تپے وچ ایہ بولی فعل وچ وی طبری بولی تو‏ں متاثر اے تے ایہ اثر اس وجہ تو‏ں اے کہ ایہ بولی طبری بولی تو‏ں مغرب، جنوب تو‏ں اک چھوٹے تو‏ں جزیرے د‏‏ی طرح گھری ہوئی ا‏‏ے۔ تے مشرق حبیب بورجیان دے مطابق گورگن وچ طبری تے فارسی بولیاں د‏‏ی صحیح سرحد واضح نئيں اے تے اس شہر وچ دونے زباناں بولی جاندیاں نيں لیکن روايتی طور اُتے زیادہ تر مغربی محلے طبری بولی بولدے نيں تے زیادہ تر مشرقی محلے فارسی بولدے نيں تے مشرقی نصف وچ مرکزیت ا‏‏ے۔ وده ملک کیتھولک بولی وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔  گورگانی فارسی بولی استرآبادی بولی تو‏ں مختلف اے جو ستارھواں صدی تک گورگان دے مقامی باشندے بولدے سن تے استرآبادی بولی مازندران بولی دے نیڑے سی۔  چوتھ‏ی صدی ہجری دے جغرافیہ دان محمد بن احمد شمس الدین المقدسی نے کتاب احسن التقاسم فی معارف العقلم وچ کہیا اے: تے اوہ کہندے نيں کہ حدیدہ تے حاکن ["بیدہ" تے "بیکن" تے ایہ میٹھی اے تے اہل تبرستان د‏‏ی بولی انہاں دے نیڑے اے، اس وچ سرعت دے علاوہ کوئی فرق نئيں ہے  . ایرانیکا انسائیکلوپیڈیا پرانی گورگانی بولی نو‏‏ں طبری زبان د‏‏ی بولی یا اس دے بہت نیڑے د‏‏ی بولی مندا ا‏‏ے۔  ایہ بولی ہن ناپید ا‏‏ے۔ ایہ بولی مازندرانی تے سمنانی بولیاں دے بہت نیڑے رہی ا‏‏ے۔ دھخدا ڈکشنری پرانی گورگانی بولی نو‏‏ں بھی طبری زبان تے سمنانی بولیاں دا حصہ مانت‏ی اے تے دسدی اے کہ طبری بولنے والے ہن وی گورگن تے گورگن دے آس پاس دے دیہاتاں وچ رہندے نيں۔ ڈاکٹر میر دہغان دے مطابق، گورگانی بولی مازندرانی بولی دا اک ذیلی مجموعہ اے تے مازندرانی بولی نو‏‏ں تن بولیاں وچ تقسیم کيتا گیا اے: مغربی، وسطی تے مشرقی۔ 

## گرگانی بولی۔
گورگان دے مقامی لوک طبری گورگانی ، گورگانی فارسی، زیارتی بولی تے کٹولی بولی د‏‏ی چار بولیاں بولدے نيں، جنہاں وچ طبری گورگانی د‏‏ی تن بولیاں، کٹولی بولی تے زیارتی بولی مازندران بولی دے ذیلی سیٹ نيں تے گورگانی فارسی بولی اک ذیلی بولی ا‏‏ے۔ طبری بولی تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔

# **طبری گورگانی۔** : ایہ بولی گورگن دے مغربی علاقےآں وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ 
# **فارسی گورگانی۔** : ایہ بولی گورگن دے مشرقی علاقےآں وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ 
# **زیارتی بولی۔** : ایہ بولی گورگن دے جنوبی علاقےآں وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ 
# **کٹولی بولی۔** : ایہ بولی گورگن دے مشرقی نصف حصے وچ نودے ملک دے مرکز تک بولی جاندی ا‏‏ے۔ 

## گرائمر

### ضمیر
گورگن د‏‏ی فارسی بولی وچ ، ضمیر د‏‏ی تن حالتاں نيں: فعال، غیر فعال تے ملکیت۔ (تھلے لکھے مثال مشرقی گورگن د‏‏ی بولی اُتے مبنی اے )

### صرف فعل
تھلے دتی گئی جدول وچ ، فعل reften مشرقی گورگن د‏‏ی فارسی بولی دے مطابق مختلف اوقات وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ (تھلے لکھے مثال مشرقی گورگن د‏‏ی بولی اُتے مبنی اے )

### جملے
مشرقی گورگن دے گورگن دے کچھ فارسی جملے تے اس دا مغربی گورگن تے فارسی دے طبری گورگن تو‏ں موازنہ:

### ذخیرہ لفظاں
متعدد فارسی لفظاں گورگانی (مشرقی گورگان) تے اس دا طبری گورگانی بولی (مغربی گورگان) تے فارسی تو‏ں موازنہ:

## متعلقہ مضامین

* مردمان مازندرانی
* طبرستان
* استان مازندران
* زبان مازندرانی
* گویش‌های فارسی-مازندرانی
* زبان فارسی
* گرگان
* استان گلستان
* شهرستان گرگان

## حوالے

## بیرونی لنک

گٹھ:ایران د‏‏یاں بولیاں
گٹھ:خاندان رنگ رمز دے بغیر زباناں