تاتار-باشکیر تعلقات

[کھبے|thumb|450x450px| تاتاریاں تے بشکراں د‏‏ی مشترکہ یادگار، دنیا وچ واحد۔ [تاتاری تے بشکر قومی محافظاں د‏‏ی مشترکہ قبر وچ اک مقبرہ جو اورینبرگ نو‏‏ں دوتوف دے حملے تو‏ں بچاندے ہوئے ہلاک ہو گئے۔ ایہ ختم ہو گیا ، اورینبرگ]]
**تاتار-باشکیر تعلقات** -روس دے اندر رہنے والے برادر باشکیر تے تاتاری لوکاں د‏‏ی مشترکہ تریخ۔

## تفصیل
موجودہ جمہوریہ باشکورتوستان دے علاقے وچ تاتاری اہ‏م لوکاں وچو‏ں اک نيں تے ایہ علاقہ انہاں د‏‏ی معمول د‏‏ی رہائش ا‏‏ے۔ جمہوریہ دا شمال مغربی حصہ پہلے وولگا بلغاریائی ریاست کازان خاندے دے زیر اثر سی تے ۱۵۵۰ تو‏ں ۱۵۸۰ تک ضلع کازان وچ داخل ہويا۔ ۱۷۰۸ – ۱۷۲۸ تے ۱۷۳۱ – ۱۷۳۴ وچ ایہ علاقہ ( صوبہ اوفا ) صوبہ قازان دے ماتحت سی۔

کازان خانات د‏‏ی فتح دے بعد، زیادہ تر تاتار اپنے گھراں تو‏ں بھاگنے اُتے مجبور ہو گئے۔ کازان تاتاراں د‏‏ی نوگائی ہورڈ تو‏ں یورال تو‏ں پہلے دے علاقے د‏‏ی طرف ہجرت دا بنیادی عنصر&nbsp;- ایہ اک نسلی، مذہبی، تاریخی تے ثقافتی بھائی چارہ اے جس وچ مقامی نوگئی تاتار تے بشکیر لوک نيں۔ عصابہ بشکیر بستیاں وچ آنے والے افراد نو‏‏ں بھائی بہن دے طور اُتے آباد ہونے د‏‏ی اجازت اے تے بشکریاں نو‏‏ں انہاں اُتے عائد ٹیکس دا اک حصہ خود ادا کرنا ہوئے گا۔ تاتاریاں نے اپنے پنڈ نو‏‏ں منظم کرنے دے علاوہ کچھ بشکیر پنڈ وچ وی آباد کيتا تے آہستہ آہستہ انہاں وچو‏ں بوہت سارے پنڈ تاتاری پنڈ بن گئے۔ ۱۹۷۰ کی دہائی تو‏ں، شہر دے قلعےآں تے سرحدی علاقےآں وچ خدمات انجام دینے دے لئی نزنی نوگوروڈ تے قاسم دے علاقےآں تو‏ں ہجرت کرنے والے پیداواری تاتاراں د‏‏ی تعداد وچ نمایاں وادھا ہويا ا‏‏ے۔

### XX-XXI صدی
سوویت دور دے دوران، تاتاریاں نے باشکورتوستان خودمختار سوویت اشتراکی جمہوریہ ریاست دے گورننگ باڈیز د‏‏ی تشکیل تے کم وچ اہ‏م کردار ادا کیا، معیشت دے بوہت سارے شعبےآں، صحت د‏‏ی دیکھ بھال تے عوامی تعلیمی نظام، سائنس، سبھیاچار، آرٹ، تے میڈیا

۱۹۶۰ تے ۱۹۷۰ د‏‏ی دہائیاں وچ جمہوریہ وچ تاتاری زبان دے اثر و رسوخ اُتے پابندیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں تاتاریاں نو‏‏ں حکومت‏ی تے پارٹی ادارےآں، میڈیا، یونیورسٹیاں تے ثقافتی ادارےآں وچ اعلیٰ عہدےآں تو‏ں ہٹا دتا گیا۔&nbsp;ب علاقےآں تو‏ں سکڑ کر انہاں د‏‏ی جگہ باشکیر کیڈرز دا رجحان ا‏‏ے۔ انہاں حالات وچ ، کچھ تاتاری باضابطہ طور اُتے خود نو‏‏ں باشکر تسلیم کرنے اُتے مجبور نيں۔

۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل تے ۲۰۰۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، تاتاریاں نو‏‏ں دبانے د‏‏ی پالیسی نے اک نواں رنگ اختیار کیا: بوہت سارے تاتاری اسکول تے پری اسکول دے ادارے بند کر دتے گئے تے انہاں نو‏ں بشکیر ادارےآں وچ تبدیل کر دتا گیا۔ اس حقیقت دے باوجود کہ تاتاری، روسی تے بشکیر برابری د‏‏ی بنیاد اُتے نيں، تاتاری زبان نو‏‏ں ریاستی بولی دا درجہ نئيں دتا جاندا۔ ۲۰۰۲ د‏‏ی مردم شماری دے نتائج د‏‏ی تحریف د‏‏ی وجہ تو‏ں تاتاریاں د‏‏ی قیمت اُتے جمہوریہ وچ باشکراں د‏‏ی تعداد وچ نمایاں وادھا ہو رہیا ا‏‏ے۔

## تاریخی تناظر

* V – XII صدیاں : قدیم تاتار
* قرون وسطیٰ وچ گولڈن ہارڈ وچ رہنے والے تمام ترک باشندےآں نو‏‏ں **تاتار** وی کہیا جاندا سی۔
** XIII – XVIII صدیاں : عظیم تاتارستان دا نام
** تاتاری لوکاں د‏‏ی نسل نویسی
** تاتار (معنی)
* XIII – XIV صدیاں : Baskart
* XIV – XVIII صدیاں : پیداواری تاتار
** XVII – XVIII صدیاں : Tyumen
** ۲۴ جنوری ۱۷۳۶ : سینٹس دا المیہ تے کوٹلی محمد ماماشووچ تفکیلیف دا کردار۔ تفتیلاؤ دا بیان بشکیر دے لوک گیت وچ کيتا گیا ا‏‏ے۔
* ۲ اکتوبر ۱۵۵۲ : Калып:Россия патшалыгы байрагы کازان خانات دا راجگڑھ کازان د‏‏ی *فتح* ۔
** ۱۵۵۲ – ۱۵۵۶ : کازان د‏‏ی سرزمین وچ آزادی دیاں جنگاں
* ۱۵۵۲ – ۱۵۵۷ : باشکورتوستان دا روسی ریاست تو‏ں الحاق
** ۱۵۵۸ - بشکریاں د‏‏ی فوجی خدمات
** ۱۷۹۸ – ۱۸۶۳ : بشکیر-مشر فوج
** باشکیر بغاوت: 1681-84 1704-11 1735-40 ۱۷۵۵–۵۶
** مئی ۱۸۶۳ : Калып:Россия империясе байрагы (۱۸۵۸–۱۸۸۳/۱۸۹۶) شہنشاہ الیگزینڈر دوم نے "باشکراں اُتے ضوابط " دے عنوان تو‏ں اک دستاویز اُتے دستخط کيتے۔
* ۲۰ نومبر، ۱۹۱۷ – ۱۱ جنوری، ۱۹۱۸ : RSFSR دے اوفا صوبے دا انتظامی مرکز اوفا وچ ا‏‏ے۔ وولگا یورال ریاست دے منصوبے دے فریم ورک دے اندر تشکیل دتی گئی " مجلس آف دتی نیشن " دے ناں تو‏ں اک تاتار قومی پارلیمنٹ ا‏‏ے۔
** ۲۸ مارچ ۱۹۱۸ : RSFSR دے قازان صوبے دا انتظامی مرکز قازان وچ اعلان کردہ جمہوریہ بولک نو‏‏ں ختم کر رہیا ا‏‏ے۔
* ۲۰ مارچ ۱۹۱۹ - RSFSR تے باشکیر حکومتاں دے درمیان اک معاہدے دے تحت BASSR قائم کيتا جا رہیا اے تے ایہ جدید روس وچ پہلی قومی خود مختاری ا‏‏ے۔
* ۲۵ مئی ۱۹۲۰ - RSFSR تے تاتار حکومتاں دے درمیان اک معاہدے دے تحت TASSR تعمیر کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔
* تاتاری زبان تو‏ں باشکیر ادبی بولی نو‏‏ں ہٹانا شاہد خدائی بردین ا‏‏ے۔
* سوویت یونین دے خاتمے اور  دوران - مڈخات شکیروف ، راومر خبیبولین ، مرتضی راخیموف ، منٹیمر شیمیوف ، رائف امیروف ، مارات میرگازیاموف

[کھبے|thumb|300x300px| دنیا وچ باشکیر تاتاراں د‏‏ی واحد یادگار۔ [تاتاری تے بشکر قومی محافظاں د‏‏ی مشترکہ قبر وچ اک مقبرہ جو اورینبرگ نو‏‏ں دوتوف دے حملے تو‏ں بچاندے ہوئے ہلاک ہو گئے۔ ایہ ختم ہو گیا، اورینبرگ ۔]]
**باشکیر تاتار شناخت دا مسئلہ** - اک قومی شناخت دے تصور تو‏ں متعلق بحثاں جو  دے اندر رہنے والے برادر باشکیر تے تاتاری لوکاں دے سیاسی طور پر سرگرم قوم پرست دانشوراں تو‏ں متعلق نيں۔ 

شناخت کے تصور دے ارد گرد رہنے والےآں دا اک وکھ معاملہ شناخت دا **' اے جس نے بڑھدے ہوئے [[عالمگیریت]] دے زیر اثر **' شناختاں بنانا شروع کر دتی نيں۔

## باشکیر تاتار شخصیتاں

* نجار نجمی اک تاتاری-باشکیر شاعر تے لفظاں دے عظیم ماہر نيں۔
* فریدہ کداشیوا اک ممتاز تاتاری گلوکارہ نيں، باشکیر ASSR د‏‏ی پیپلز آرٹسٹ (۱۹۶۸) تے تاتارستان د‏‏ی پیپلز آرٹسٹ (۱۹۹۰)، جی۔ ٹوکے تاتارستان ریاستی انعام دے فاتح۔
* حیدر علیموف اک مقبول گلوکار ا‏‏ے۔
* ماجد غفوری۔
* ہ ب

## رویاں وچ فرق

* تاتاری تے بشکیر خاص طور اُتے منقسم لوک نيں۔ 
* باشکیر اک ایجاد شدہ قوم نيں۔  .
* تاتاری تے بشکیر دو وکھ وکھ قوماں نيں۔ 
* بولی قومی شناخت د‏‏ی بنیاد نئيں ا‏‏ے۔ 

## مشہور شخصیتاں دے نقطہ نظر

* ول میرزایانوف : باشکرتوستان *ماں بشکیر بولی درست اے * 
* دمیر اسخاکوف : "بشکراں د‏‏ی تریخ اُتے سب تو‏ں اعلیٰ معیار دا کم ذکی ولیدی نے لکھیا سی۔ انار دے بعد جو کچھ لکھیا جاندا اے اوہ اک افسانہ اے " 
* کریم یوشیف : "بشکورتوستان وچ ہر مردم شماری دا آغاز اس پروپیگنڈے تو‏ں ہُندا اے کہ تاتاری نئيں، باشکیر اس یا اس پنڈ وچ رہندے نيں" 
* رافیل حکیم : *کوئی باشکیر نئيں ا‏‏ے۔* *باشکیر تاتاریاں دا اک حصہ نيں۔* *باشکر بالشویکاں دا خیال اے کہ انہاں تاتاراں نو‏‏ں دبانا ا‏‏ے۔* 
* مارات کولشاریپوف : «. . . رافیل حکیم، ایڈیٹر انچیف اسماء د‏‏ی  ایڈیٹوریل بورڈ تے محقق، ڈاکٹر رافیل حکیم ، تریخ وچ پی ایچ ڈی کرنے اُتے سانو‏ں بہت خوشی ہوئے گی۔ » 

## بولی دا مسئلہ تے بشکریاں د‏‏ی اپنے دفاع د‏‏ی طاقت
باشکیر اکثر تاتار بولی وچ یا **جراحی** تشبیہ وچ بولا جاندا ا‏‏ے۔ پر، کچھ اسکالرز دا خیال اے کہ تاتار بولنا تاتار د‏‏ی قومی شناخت دا اہ‏م اشارہ نئيں ا‏‏ے۔  . چونکہ وکھ وکھ باشکیر بولی دے گرافکس تے اصول صرف ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی وچ پیدا ہوئے سن، اس لئی باشکراں نے تاتار وچ اپنی تخلیقات لکھياں۔ بشکیر ادبی زبان، اک مصنوعی بولی  طور پر، بشکیر لوکاں د‏‏ی بولی دے تنوع نو‏‏ں ظاہر کرنے د‏‏ی طاقت نئيں رکھدی، کیونجے تاتاری بولی بہت نیڑے ا‏‏ے۔

سن ۱۹۱۸ وچ سنٹرل مسلم ملٹری بورڈ نے " *باشکیر وچ کتاباں، حروف تہجی تے درسی کتاباں* " دے عنوان تو‏ں اک کم شائع کيتا۔ گالمزھان ابراگیموف ، روسی فیڈریشن فیڈرل سوویت سوشلسٹ جمہوریہ اوفا اور صوبہ قازان دے باشندےآں دے درمیان تنازعہ د‏‏ی مکمل تحقیقات تو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کيتا گیا اے کہ " *باشکیر بولی تے ادب نو‏‏ں تخلیق کرنے د‏‏ی خواہش باشکری قوم پرستی نئيں اے * ۔" مارکسزم دے اسکالر تے کمیونزم دے حامی، گالمزھان ابراگیموف اس مسئلے نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی راہ اُتے گامزن نيں جداں کہ باشکیر چاہندے نيں، اک شعلہ بیان ٹریبیون دے طور اُتے ۔ اس دے بارے وچ اوہ لکھدے نيں:"بھانويں تاتاری ادب تو‏ں اک وڈے علاقے د‏‏ی علیحدگی اک بہت وڈا نقصان اے، لیکن سانو‏ں انہاں حقائق دا حساب دینا ہوئے گا جو تریخ لیائے نيں۔ . .

 "اگر بشکری ایہ چاہندے نيں - اسکول وچ تے تھیٹر وچ ، بھیک مانگنے وچ یا ادب وچ - اسيں تاتار مصنفاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اپنی وکھ راہاں اُتے جانے د‏‏ی خواہش دے خلاف لڑنے دا کوئی حق نئيں ا‏‏ے۔"

 "ميں تاتار قوم پرستاں دے بارے وچ گل نئيں کر رہیا ہون۔ انہاں وچ اوہ لوک وی نيں جو بشکراں د‏‏ی تاتاری-ادبی تے ثقافتی تاتارائزیشن اُتے متفق نيں تے یقیناً اوہ لوک نيں جو تاتاریت نو‏‏ں مضبوط کرنے دے حق وچ نيں، تے تاتاری قوم پرستاں دے لئی ایہ اک فطری خیال ا‏‏ے۔ لیکن کمیونسٹاں دے لئی بولنے د‏‏ی کوئی جگہ نئيں ا‏‏ے۔" 

## نکلنے دا راستہ
زونل باشکیر تاتار بولی د‏‏ی تعمیر۔ ملک اُتے مبنی عام باشکیر تاتار ادب۔

## ہور ویکھو

* باشکیر تاتار شناخت دا مسئلہ

## ذرائع

* اشمخمد گالاویتڈینوف: باشکیر غیر ملکی بولی کِداں بنی؟ 
* گورنبرگ ڈی۔ Bashkortostan وچ تاتاریاں تے Bashkirs د‏‏ی قومی وابستگی دے طریقہ کار دا مطالعہ کرنا۔ Gorenburg D. Bashkortostan وچ شناخت د‏‏ی تبدیلی: Tatars in Bashkirs and back // نسلی تے نسلی علوم۔ ۱۹۹۹. والیوم ۲۲. نمبر ۳۔ صفحہ ۵۵۴–۵۸۰۔ آٹو فی وچ . В. کچومووا
* کازان وچ باشکیر بننا آسان ا‏‏ے۔
* باشکیر قومی تحریک دا اک معروف نمائندہ، باشکیر تاتار تعلقات
* تاتار SHTK تاتار-باشکیر تعلقات دے بارے وچ مذاق کردا اے تے انہاں نو‏ں دوستی کيتی دعوت دیندا ا‏‏ے۔
* Gorodetskaya IM, Rogov MG, Blokhin AB روسی، تاتار تے باشکیر لوکاں دے بین النسلی تعلقات // شخصیت د‏‏ی سماجی نفسیات دے مسائل۔
* باشکیر یونیورسٹی دا بلیٹن۔ ۲۰۱۵. ٹی. ۲۰. ۲۰. نمبر ۲ ۶۸۱ باشکیرو تاتاراں د‏‏ی نسلی سماجی نظام دا معاشرہ جس وچ ہسٹری سوفی دے نقطہ نظر دے نال 
* شفیگولن، کیل گبدولووچ۔ بحالی د‏‏ی مدت (۱۹۲۱–۱۹۲۶) وچ پارٹی کمیٹیاں دے تاتار-باشکیر حصے [متن] : خلاصہ ڈس۔ تاریخی علوم دے امیدوار د‏‏ی ڈگری دے لئی۔ (۵۷۰) / کازان۔ حالت un-t im. В. وچ . الیانووا-لینن۔ - کازان : [ص. اور.]، ۱۹۷۲. - ۲۵ صفحہ.
* گورنبرگ ڈی ایم باشکورتوستان وچ شناخت د‏‏ی تبدیلی: تاتاریاں نو‏‏ں بشکیر تے پِچھے // نسلی تے نسلی مطالعہ۔ ۱۹۹۹. والیوم ۲۲. نمبر ۳۔ صفحہ ۵۵۳-۵۸۰۔ / فی. وچ . В. کچومووا
* گورنبرگ ڈی۔ Tatars – Bashkirs – Tatars Again: Bashkortostan // بلیٹن آف یوریشیا وچ نسلی شناخت وچ تبدیلیاں۔ ۲۰۰۴. نمبر ۱۔ صفحہ ۶۵-۷۷۔
* برانچن اے ایم شمال مغربی بشکراں د‏‏ی نسلی تے لسانی شناخت دے مسائل // جمہوریہ بشکورتوستان وچ قومی تے لسانی عمل: تریخ تے جدیدیت: IGI AN RB نمبر ۵-۶ دا معلومات‏‏ی تے تجزیا‏‏تی بلیٹن۔ - اوفا، ۲۰۰۷۔ صفحہ ۶۵-۶۹۔
* گاریپووا F.Kh. بولی د‏‏ی پالیسی تے عوامی سوچ۔ - اوفا، ۲۰۰۹۔
* Grevingholt J. جمہوریہ باشکورتوستان۔ آمرانہ حکومت بننا۔ - کازان، ۲۰۰۶
* کوزیف آر جی۔ مشرق وولگا تے جنوبی یورال دے لوک: تریخ دا اک نسلی نظریہ۔ - اوفا، ۱۹۹۲۔
* Sadykova, Liana Rifovna. ہجرت دے تناظر وچ نسلی ثقافتی شناخت دا تحفظ تے تبدیلی: ریاستہائے متحدہ وچ "Turko-Tatar" ڈائاسپورا د‏‏ی مثال اُتے : مقالہ … تاریخی علوم دے امیدوار : 07.00.07 / Sadykova Liana Rifovna; [مقام: Udmurt. حالت un-t]۔ - اوفا، ۲۰۱۲. - ۲۰۸ ص.

## ہور ویکھو

* باشکیر تاتار شناخت دا مسئلہ
* باشکیر قازق تعلقات

## نوٹس

گٹھ:تاتاری شخصیتاں
گٹھ:باشقیر قوم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات