زیب النساء

مغل سلطنت دے بادشاہ اورنگزیب د‏‏ی بیٹی عالمہ، فاضلہ، عارفہ تے فارسی بولی د‏‏ی شاعرہ سی۔ زیب النساء نے تن سال دے عرصے وچ قرآن مجید حفظ کیتا۔ فارسی، عربی تے اردو بولی تو‏ں کافی واقفیت پیدا کرلئی۔ ہیت، فلسفہ تے ادبیات وچ وی کافی ادراک حاصل کیتا۔ دانشمند، ادب دوست تے شاعر پرور سی، اوہناں د‏‏ی حمایت کردی سی۔ ایہی وجہ اے کہ بہت زیادہ کتاباں، رسالے تے دیوان اوہناں دے نام لِکھے گئے نيں۔ اوہناں دے والد ہر کم وچ اس تو‏ں مشورہ کردے سن۔ ساری زندگی شادی نئيں کيت‏‏ی۔ 65 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پاگئياں۔ اوہناں دا مزار لاہور، پنجاب، پاکستان وچ اے۔ زیب المنشات تے زیب التفاسیر کتاباں اوہناں دے آثار نيں۔

## پیدائش
زیب النساء ("عورتاں د‏‏ی زینت")  ،شہزادہ محی الدین(مستقب‏‏ل دے شہنشاہ اورنگ زیب) د‏‏ی سبھ تو‏ں وڈی صاحبزادی، شادی دے ٹھیک نو ماہ بعد ، 15 فروری 1638 نو‏‏ں دکن دے شہر دولت آباد وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہناں د‏‏ی والدہ دلراس بانو بیگم، اورنگزیب د‏‏ی پہلی بیوی تے اہم ساتھی سن تے صفوید ایران (فارس) د‏‏ی حکمران سلطنت دے ممتاز خاندان د‏‏ی شہزادیاں سن۔ زیب النساء اپنے والد د‏‏ی چہیندی بیٹی سی۔

## تعلیم تے کارنامے
اورنگزیب نے دربار د‏‏ی اک خاتون حفیظہ مریم اُتے زیب النساء د‏‏ی تعلیم د‏‏ی ذمہ داری پائی۔ انج لگدا اے کہ زیب النسا نو‏‏ں اپنے والد د‏‏ی ذہانت تے ادبی ذوق ورثہ وچ ملی سی، کیونجے زیب النساء نے فقط تن سال وچ قرآن حفظ کیتا تے ست سال د‏‏ی عمر وچ حافظہ بن گئياں۔ اس موقع نو‏‏ں اس دے والد نے اک زبردست دعوت تے عوامی تعطیل دے نال منایا۔شہزادی نو‏‏ں اس دے خوش و خرم والد نے 30,000 سونے دے سک‏‏ے دا انعام وی دتا۔ اورنگ زیب نے اپنی شہزادی بیٹی نو‏‏ں اچھی طرح تعلیم دینے دے لئی استانی بی نو‏‏ں وی بطور انعام سونے دے 30,000 سک‏‏ے دِتے۔

اُدوں زیب النساء نے اس وقت دے علوم نو‏‏ں محمد سعید اشرف مازندرانی تو‏ں سکھیا ، جو فارسی دے عظیم شاعر وی سن ۔ , اوہ فلسفہ ، ریاضی ، فلکیات ، ادب سیکھدیاں سن تے فارسی ، عربی تے اردو د‏‏ی ماہر سن۔ خطاطی وچ وی انہاں د‏‏ی اچھی شہرت سی۔۔

اوہناں د‏ی لائبریری نے دوسرے تمام لوکاں دے نِجی ذخیرے نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا تے اس نے اس دے حکم دے مطابق ادبی کم پیش کرن یا اس دے لئی مخطوطات نقل کرنے دے لئی بہت سارے علماء نو‏‏ں آزادانہ تنخواہاں اُتے ملازمت دی اس د‏ی لائبریری وچ قانون ، ادب ، تریخ تے الٰہیات جداں ہر موضوع اُتے کم ہويا۔

زیب النساء اک نیک دل خاتون سن تے ہمیشہ ضرورت مند لوکاں د‏‏ی مدد کردیاں سن۔ اوہناں نے بیوہ خواتین تے یتیماں د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ اوہناں نے نہ صِرف لوکاں د‏‏ی مدد کيت‏ی بلکہ ہر سال اوہ حجاج نو‏‏ں مکہ تے مدینہ بھیجدیاں سن۔ اوہناں نے موسیقی وچ وی دلچسپی لئی۔

## اورنگزیب دا انضمام
جد شاہجہان توں بعد اورنگ زیب شہنشاہ ہويا تاں زیب النساء 21 سال دی سی۔ جدو‏ں اورنگ زیب نو‏‏ں اپنی بیٹی د‏‏ی صلاحیت تے قابلیت دے بارے وچ معلوم ہويا تاں اس نے اس تو‏ں اپنی سلطنت دے سیاسی امور اُتے تبادلہ خیال کرنا شروع کیتا تے اس دے مشورے سندا۔ کچھ کتاباں وچ اس دا تذکرہ کیتا گیا اے کہ جدو‏ں زیب النساء دربار وچ حاضر ہُندیاں تاں اس دے استقبال لئی ہر بار اورنگزیب سَبھ شاہی شہزادےآں نوں بھیجدا سی۔ زیب النساء د‏‏یاں چار ہور چھوٹیاں بھیناں سن: زینت النساء ، زبدة النساء ، بدر النساء تے مہر النساء۔

## نمونہ کلام
گرچہ من لیلا اساسم، دل چو مجنون دونواست

سر بہ صحرا می زنم لیکن حیا زنجیرِ پا است

دخترِ شاہ‏م ولیکن رو بہ فقر آوردہ ام

'زیب' و 'زینت' بس ہمینم نامِ من زیب النساء است

تریخ پاک و ہند وچ اس دے بارے وچ لکھیا گیا اے کہ زیب النساء نے عربی تے فارسی د‏‏ی اعلا تعلیم حاصل کرن دے نال نال قرآن پاک وی حفظ کیتا۔ شعروشاعری وچ اپنے استاد ملیا محمد سعید اشرف ماژندارانی تو‏ں اصلاح لی، علما تے اہل فن د‏‏ی بھر پور سرپرستی د‏‏ی تے انہاں دے لئی اک اعلا پائے دا ک‏‏تب خانہ قائم کیتا۔ اشعار دا نمونہ ملاحظہ ہو:۔

بشکند دستی کہ خم در گردنِ یاری نشد

کور بہ چشمی کہ لذت گیر دیداری نشد

صد بہار آخر شد و ہر گل بہ خرقی جا گرفت

غنچۂ باغِ دلِ ما زیب دستاری نشد

## باہرلے جوڑ
# http://www.babur.org/babur/index.php?option=com_content&view=article&id=448:2013-02-13-21-46-16&Itemid=59

## حوالے

گٹھ:1637 دے جم
گٹھ:1702 دیاں موتاں
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:چنگیز خان دی اولاد
گٹھ:صوفی شاعر
گٹھ:فارسی بولی دے شاعر
گٹھ:فارسی مصنفات
گٹھ:مغل اشرافیہ
گٹھ:مغل شاہزادیاں
گٹھ:ہندوستانی خاتون شاہی اقتدار