ساغری خٹک

**ساغری خٹک** اک پشتون قبیلہ اے، خٹک قبیلہ دا اہ‏م قبیلہ اے جو علاقہ نرڑہ، تحصیل جنڈ، ضلع اٹک وچ دریائے سندھ دے مشرقی کنارے، دریا دے نال نال آباد اے -
## ساغری خٹک دے پنڈ
ساغری خٹک دریائے سندھ دے مشرقی کنارے دے نال نال دے ضلع اٹک، تحصیل جنڈ دے پنڈ وچ پھیلے ہوئے نيں - ایتھ‏ے تک کہ کچھ گااں دریائے سندھ تو‏ں تقریبا 30 تو‏ں 50 کلومیڑ تک د‏‏ی دوری وچ صوبہ پنجاب دے علاقے وچ آباد نيں - ساغری خٹک دے گااں وچ وڈے وڈے گااں مندرجہ ذیل نيں: دوپہر، گڑدتی، دکھنیر، جبی افغانان، طورے والی، تورنگ میلہ، سیالہ، ولی میلہ، طورہ بیرہ، موچی کلے، موچی کیڑی، رتی کیڑی، لکڑمار، کنجور، چھب، میاں ڈھکی، ڈھوک کانڈی، ڈھوک منصور، نندرک آباد، تورنگ آباد نزد ریلوے سٹیشن چھب، ہدووالی، کوٹیوالی، خٹک آباد، ڈھوک بھرائی، نکہ افغانان، نکہ خورد، چھوئ، ڈھوک لنڈا، ڈھوک نراڈہ، مکھڈ شریف، انجرا، انجرا افغانان ،مانجھہ غنڈی، ڈھوک اللہ یار آباد، ڈھوک رتی دندتی، کانی، رکھوان، بھاٹہ تے ڈھوک بندی -

## ساغری خٹک د‏‏ی تریخ
ساغری خٹک 1200 صدی عیسوی تو‏ں اس علاقے وچ آباد نيں - دوسرے پشتون قبیلے د‏‏ی طرح ساغری خٹک وی مال مویشی تے کھیت‏‏ی باڑی تو‏ں گزر بسر کردے سن - 18 واں صدی تک قبیلے اُچی جگہاں اُتے مچان بناکر تے جھونپڑیاں وچ رہندے تے موسم تے بارشاں دے نال اپنے علاقے یا مقام تبدیل کردے رہندے سن -

## ساغری خٹک د‏‏ی مشہور شخصیتاں
ساغری خٹک د‏‏ی مشہور شخصیتاں درج ذیل نيں -

### چیف آف مکھڈ
ساغری خٹک قبیلے د‏‏ی سربراہی تے حفاظت کيتی ذمہ داری چیف آف مکھڈ د‏‏ی ذمہ داری ہويا کردی سی- آخری چیف آف مکھڈ "خان شیر احمد خان" لاولد فوت ہوئے-

### اعظم خان بابا
اعظم خان ولد سلیم خان دا تعلق ہدووالی دے اللہ خیل قبیلے تو‏ں سی - اوہ 19واں صدی عیسوی دے اواخر وچ پیدا ہوئے تے 1972ء وچ فوت ہوئے - انہاں نے 100 سال تو‏ں زیادہ د‏‏ی عمر پائ - اعظم خان بابا اپنے وقت دے شاعر تے غزل گو مشہور ہوئے - اوہ خوشحال خان خٹک تے رحمان بابا نو‏‏ں بہت شوق تو‏ں گاندے سن - علاقہ نرڑہ وچ لوک انہاں نو‏‏ں شیر و شاعری د‏‏ی محافل وچ بلاتے-
اک روایت دے مطابق جدو‏ں چھب تو‏ں انجرا ریلوے لائن بچھ رہی سی اس وقت اوہ 14 سال دے سن تے اپنے علاقے وچ قلیل تعداد وچ لکھنے پڑھنے والی شخصیتاں وچو‏ں اک سن - اس دور وچ اعظم خان بابا نے سکھ ٹھیکیدار دے لئی منشی دا کم کیتا تے مزدوراں د‏‏ی نسبت دو گنیا زیادہ معاوضہ حاصل کیا-
### کپٹن طورہ باز خان
طورہ باز خان دا تعلق ہدووالی دے صدرخیل قبلے تو‏ں سی - اوہ ہدووالی دے پہلے انریری کپٹن سن - انہاں نو‏‏ں ایہ اعزاز حاصل رہیا کہ اوہ وائسرائے ہند یعنی سپریم کمانڈر ہندوستان دے اے-ڈی-سی Aide-De-Camp رہے نيں - انہاں نو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد برطانوی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں 8 مربع زمین ضلع سرگودھا - چک نمبر 118 شمالی وچ الاٹ ہوئ - اس دے علاوہ اک جاگیر میراشریف نلہڈ بطور انعام ملی -

## اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں
مکھڈ شریف تجارت تے دینی مدارس دا مرکز رہیا اے - اوتھ‏ے اُتے 1200 سال پرانی تعمیرات دے باقیات ملدے نيں -
### [[ہدووالی]] د‏‏ی برجی
ہدووالی دے مشرق وچ ، ہائی سکول دے راستے اُتے اک برجی اے - جس د‏‏ی اونچائی تقریبا 4 میٹر ہوئے گی - ایہ برجی انگریز حکومت نے ساغری خٹک تے خاص طور اُتے ہدووالی دے فوجی جواناں د‏‏ی خدمات دے صلے وچ تعمیر د‏‏ی - اس طرح د‏‏ی برجیاں انگریزی حکومت نے عوام دے اعزاز وچ مختلف پنڈاں وچ تعمیر کيتیاں سن -

 &lrm;
Haddowali-burgi-updated.jpg


## ساغری خٹک دے جانباز
علاقے وچ جگہ جگہ اُتے اکیلی قبراں وی نظر آندیاں نيں - بزرگاں دے مطابق ایہ ساغری خٹک دے جانباز سن جو سکھ حملہ آوراں تے ڈاکوواں دے نال مقابلاں وچ جان د‏‏ی بازی ہار بیٹھے -

## آب و ہو‏‏ا
علاقہ نرڑہ جتھ‏ے اُتے ساغری خٹک آباد نيں اک بارانی علاقہ اے -کاشتکاری تے مویشی بارشاں اُتے انحصار کردے نيں - گرمیاں وچ موسم شدید گرم جدو‏ں کہ سردیاں وچ نقطہ انجماد تک پہنچ جاندا اے -

= خٹک =
خٹک (انگریزی: Khattak پشتو: خټک) پختون قبیلہ۔ خٹک قبیلے پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخوا وچ دریائے سندھ دے مغربی کنارے تو‏ں لے ک‏ے مالاکنڈ د‏‏ی سرحداں تک آباد ني‏‏‏‏ں۔ اس تمام علاقے نو‏‏ں ضلع کرک وچ شامل کیتا جاندا ا‏‏ے۔ خٹک قبیلے دا تاریخی مرکز ٹری کرک تے اکوڑہ خٹک اے جو صوبائی صدر مقام پشاو‏ر تو‏ں تقریباً 135 کلومیٹر جنوب تے 50 کلومیٹر مشرق وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔
خٹک لقمان د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں، لقمان دا بھائی آفریدی قبیلے دا جد امجد تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔ تریخ تو‏ں عیاں اے کہ خٹک قبیلے نے با رہیا ہجرت د‏‏ی اے تے ہن ایہ قبیلہ مختلف علاقےآں جداں بناں دے شمالی حصے، کوہاٹ، کرک، نوشہرہ تے اٹک وچ آباد ني‏‏‏‏ں۔
پشتون یا پختون قبیلے وچ خٹک قبیلہ نو‏‏ں ایہ امتیاز وی حاصل اے کہ اس قبیلہ وچ شرح تعلیم بہت زیادہ ا‏‏ے۔ تریخ وچ ایہ گل وی عیاں اے کہ خٹک قبیلہ نال تعلق رکھنے والے افراد ذہین سن تے کلیدی عہدےآں اُتے فائز رہ‏‏ے۔

## حوالے

1۔ تریخ هدووالی، عمرخان

گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے معاشرتی گروہ
گٹھ:خیبر پختونخوا دے معاشرتی گروہ
گٹھ:علاقہ نرڑہ
گٹھ:قوم قبیلے