ولینتینا ترشکووا

ولینتینا ولادیمیروونا ترشکووا ریٹائرڈ سویت خلاباز نے تے 16 جون 1963ء چ ووستوک6 خلائی جہاز تے خلا چ جا کے پہلی خاتون خلاباز بنی ۔

**ویلنتینا تریشیکووا** دنیا د‏‏ی پہلی سواݨی خلاباز۔ پورا ناں ویلینتینا تریشیکووا۔ ماسکو دے اک نواحی شیر یاروسلاول وچ پیدا ہوئی۔ یاروسلاول ٹیکسٹائل کالج تے ژوکوسکی ائیر فورس اکیڈمی وچ تعلیم پائی۔ مارچ 1962ء وچ سوویت یونین د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی ممبر منتخب ہوئی۔ ايس‏ے سال خلابازی د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔ 16 جون تو‏ں 19 جون 1963ء خلاقی جہاز دوستوک ششم وچ زمین دے گرد 48 چکر لگائے تے دنیا د‏‏ی پہلی سواݨی خلاباز دا اعزاز حاصل کيتا۔ 1964ء وچ خلاباز میجر جنرل نکولا بیف نال شادی کيتی۔ 1962ء تو‏ں 1970ء سپریم سویت د‏‏ی رکن رہی۔ 1968ء وچ سوویت یونین ویمنز کمیٹی د‏‏ی چیرمین منتخب ہوئی۔ 1974ء وچ سپریم سوویت پریذیڈیم د‏‏ی ممبر چنی گئی۔ ہیرو آف سوویت یونین تے آرڈر آف لینن سمیت متعدد ملی و غیر ملکی اعزازات حاصل کیتے۔

ویلنتینا ولادیمیروونا تریشیکووا Valentina Vladimirovna Tereshkova (روسی: Валентина Владимировна Терешкова , IPA : [vɐlʲɪnʲˈtʲinə vlɐˈdʲimʲɪrəvnə tʲɪrʲʲʲɪ دا سابقہ ​​​​انجینآڈیو اسپیکر دا آئیکن ، مارچ 19 ریاستی انجین ۔ اوہ خلا وچ پہلی تے سب تو‏ں کم عمر سواݨی ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں جانی جاندی اے، جس نے 16 جون 1963 نو‏‏ں ووسٹوک 6 اُتے اک سولو مشن اڑایا سی ۔ اس نے 48 بار زمین دا چکر لگایا، تقریباً تن دن خلا وچ گزارے، تے اوہ واحد سواݨی رہ گئياں جو خلا وچ گئی سن۔ اک سولو خلائی مشن۔

سوویت خلائی پروگرام دے لئی اپنے انتخاب تو‏ں پہلے ، تریشکووا ٹیکسٹائل فیکٹری د‏‏ی کارکن تے شوقیہ اسکائی ڈائیور سن۔ اس نے کاسموناٹ کور دے حصے دے طور اُتے ایئر فورس وچ شمولیت اختیار کيتی تے اپنی تربیت مکمل کرنے دے بعد بطور افسر کمیشن حاصل کيتا۔ 1969 وچ خلائی مسافراں دے پہلے گروپ دے تحلیل ہونے دے بعد، تریشکووا خلائی پروگرام وچ بطور خلائی مسافر انسٹرکٹر رہیاں۔ بعد وچ اس نے ژوکوسکی ایئر فورس انجینئرنگ اکیڈمی تو‏ں گریجویشن کيتا تے خلائی پرواز دے لئی دوبارہ کوالیفائی کيتا لیکن دوبارہ کدی خلا وچ نئيں گئی۔ اوہ 1997 وچ میجر جنرل دے عہدے اُتے فائز ہو ک‏ے ایئر فورس تو‏ں ریٹائر ہوئیاں ۔

تریشکووا سوویت یونین د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی اک ممتاز رکن سن ، جو 1974 تو‏ں 1989 تک سپریم سوویت دے پریزیڈیم د‏‏ی رکن رہنے سمیت مختلف سیاسی دفاتر اُتے فائز سن ۔ 1995 تے 2003 وچ قومی ریاست ڈوما۔ بعد وچ تریشکووا 2008 وچ اپنی علاقائی پارلیمان یاروسلاول اوبلاست ڈوما دے لئی منتخب ہوئیاں ۔ 2011 وچ ، اوہ یونائیٹڈ رشیا پارٹی د‏‏ی رکن دے طور اُتے قومی ریاست ڈوما دے لئی منتخب ہوئیاں تے 2016 وچ دوبارہ منتخب ہوئیاں۔

## شروع دا جیون
ترشکووا لہندے روس دے یاروسلاول ضلع دے اک چھوٹے جہے پنڈ چ 6 مارچ 1937ء چ پیدا ہوئی ۔ اسدے والدین 20ویں صدی دے شروع چ بیلارس توں ہجرت کرکے آئے سی ۔ ترشکووا دا والد ٹریکٹر ڈرائیور تے ماں ٹیکسٹائل مل چ کم کردی سی ۔ اوہ اپنے والدین دی غربت پاروں چھیتی سکول نئیں جا سکی ، اسنے 1945ء چ 8 سال دی عمر چ سکول جانا شروع کیتا تے 1953ء سکول چھڈ دتا تے کارسپانڈنس(خط و کتابت) کورساں دے زریعے اپنی تعلیم جاری رکھی ۔ ترشکووا نوں چھوٹی عمرے ای پیراشوٹنگ چ دلچسپی سی ، اسنے اک مقامی ایروکلب توں پیراشوٹنگ دی تعلیم حاصل کیتی ۔ 21 مئی 1959ء چ 33 سال دی عمر چ اسنے اپنی پہلی چھال لائی ۔ ایہہ پیراشوٹنگ چ اسدی مہارت سی جسنے خلاباز دے طور تے اسدی سلیکشن چ مدد کیتی ۔ ترشکووا ٹیکسٹائل مل چ فٹر تے پیراشوٹر سی جدوں اسنوں خلائی پروگرام واسطے بھرتی کیتا گئیا ۔ 1961ء چ اوہ مقامی کامسومول(نوجوان کیمونسٹ لیگ) دی سیکٹری بنی تے بعد چ سویت یونین دی کیمونسٹ پارٹی دی رکن بنی ۔

ویلنٹینا تریشکووا وسطی روس دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ وچ پیدا ہوئیاں۔ اس دے والدین بیلاروس تو‏ں ہجرت کر گئے سن ۔ [2] اس دے والد ٹریکٹر ڈرائیور سن تے انہاں د‏‏ی والدہ ٹیکسٹائل پلانٹ وچ کم کردیاں سن۔ تریشکووا نے 1945 وچ اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ اسکول شروع کيتا تے 1953 وچ اسکول چھڈ دتا لیکن خط و کتابت دے کورسز دے ذریعے اپنی تعلیم جاری رکھی۔ [3] اوہ چھوٹی عمر تو‏ں ہی پیرا شوٹنگ وچ دلچسپی لینے لگی، تے اس نے مقامی ایرو کلب وچ اسکائی ڈائیونگ د‏‏ی تربیت وی حاصل کيتی۔ اس نے اپنا پہلا حوض 22 سال د‏‏ی عمر وچ 21 مئی 1959 نو‏‏ں بھریا تے اس وقت اوہ اک مقامی فیکٹری وچ گارمنٹس ورک‏ر ک‏ے طور اُتے ملازم سی۔ اسکائی ڈائیونگ وچ انہاں د‏‏ی مہارت انہاں دے خلائی سفر د‏‏ی وجہ سی۔ [4]1961 وچ اوہ مقامی کومسومول د‏‏ی سیکرٹری بنیاں تے بعد وچ سوویت یونین د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی وچ شام‏ل ہو گئياں۔ اپنی پہلی پرواز دے بعد، تریشکووا نے زہوکووسکی ایئر فورس اکیڈمی وچ اپنی تعلیم دا آغاز کیا، تے اوتھ‏ے تو‏ں اس نے اک خلاباز انجینئر دے طور اُتے امتیازی ڈگری حاصل کيتی ۔ تے 1977 وچ انجینئرنگ وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

ویلنٹینا تریشکووا روس د‏‏ی پہلی سواݨی خلاباز نيں جنہاں نو‏ں خلائی سفر دے لئی 400 تو‏ں زیادہ درخواست دہندگان تے 5 ججاں وچو‏ں منتخب کيتا گیا سی۔ اوہ اک ریٹائرڈ روسی خلا باز تے سیاست دان نيں جو 1969 وچ سوانیاں خلابازاں دے پہلے گروپ د‏‏ی تحلیل دے بعد کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی اک نمایاں رکن بنیاں۔ اوہ 6 مارچ 1937 نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ ویلنٹینا تریشکووا د‏‏ی پہلی خلائی پرواز ووسٹوک 6 وچ 6 جون 1963 نو‏‏ں شروع کيتی گئی۔ تے خلا وچ اپنے پہلے سفر وچ اس نے 3 دن وچ زمین دے 48 مدار مکمل کیتے ۔ اس نے پہلے خلاباز کور وچ شام‏ل ہونے دے لئی سوویت فضائیہ وچ شمولیت اختیار کيتی، تے فیر خلا وچ پرواز کرنے والی پہلی سواݨی شہری بن گئياں۔

ویلنٹینا تریشکووا 6 مارچ 1937 نو‏‏ں بولشوئے مسلینیکووو وچ پیدا ہوئیاں جو کہ دریائے وولگا [1] اُتے واقع اک پنڈ اے جو ماسکو دے شمال مشرق وچ 270 کلومیٹر (170 میل) تے وسطی روس وچ یاروسلاول اوبلاست دا حصہ ا‏‏ے۔ [2] اس دے والدین بیلاروس تو‏ں ہجرت کر گئے سن ۔ [3] اس دے والد، ولادیمیر تریشکوف، [4] اک سابق ٹریکٹر ڈرائیور تے سوویت فوج وچ اک ٹینک دے کمانڈر سارجنٹ سن ۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران فن لینڈ د‏‏ی سرمائی جنگ وچ اس د‏ی موت اس وقت ہوئی جدو‏ں تریشکووا دو سال د‏‏ی سی۔ [1] اس دے تے اس د‏ی والدہ ایلینا فیوڈورونا تریشکووا دے تن بچے سن ۔ [4]اپنے والد د‏‏ی موت دے بعد، اس د‏ی ماں نے بہتر روزگار دے مواقع د‏‏ی تلاش وچ خاندان نو‏‏ں یاروسلاول منتقل کر دتا، [5] [4] تے کراسنی پیریکوپ کٹن مل وچ ملازمت اختیار کر لئی۔ [1]

تریشکووا نے پہلی بار 10 سال د‏‏ی عمر وچ اسکول وچ داخلہ لیا تے 17 سال د‏‏ی عمر وچ گریجویشن کيتی۔ [1] اس نے اک ٹائر فیکٹری وچ کم کرنا شروع کیا، تے بعد وچ ٹیکسٹائل مل وچ ، لیکن 1960 وچ لائٹ انڈسٹری ٹیکنیکل اسکول تو‏ں گریجویشن کرنے دے لئی خط و کتابت دے کورسز دے ذریعے اپنی تعلیم جاری رکھی۔ [1] [5] [6] ٹیرشکووا نو‏‏ں وی چھوٹی عمر تو‏ں ہی پیرا شوٹنگ وچ دلچسپی پیدا ہوئی، تے اس نے مقامی ایروکلب وچ اسکائی ڈائیونگ د‏‏ی تربیت حاصل کيتی ، 22 سال د‏‏ی عمر وچ 21 مئی 1959 نو‏‏ں پہلی چھلانگ لگائی۔ ٹیکسٹائل ورک‏ر ک‏ے طور اُتے ملازمت کردے ہوئے، اس نے اک مسابقتی پیرا شوٹسٹ دے طور اُتے تربیت حاصل کيتی ، جسنو‏ں اس نے اپنے خاندان تو‏ں خفیہ رکھیا۔ [2] تریشکووا نے وی مقامی کومسومول وچ شمولیت اختیار کيتی۔یاروسلاول وچ (کمیونسٹ یوتھ لیگ)، 1960 تے 1961 وچ تنظیم د‏‏ی سیکرٹری دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ 1962 وچ کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی رکن بنیاں۔
## سوویت خلائی پروگرام وچ کیریئر
1961 وچ یوری گاگاریان د‏‏ی پرواز دے بعد ، سوویت فضائیہ د‏‏ی سرکردہ انجینئر نے سوانیاں دے خلائی سفر دے بارے وچ سوچیا۔ تے 19 فروری 1962 نو‏‏ں ویلنٹینا تریشکووا نو‏‏ں سوانیاں دے خلاباز کور دے لئی منتخب کيتا گیا۔ اس دے بعد انہاں د‏‏ی لائٹ فلائنگ، آئسولیشن ٹیسٹنگ، سینٹری فیوج ٹیسٹنگ، راکٹ تھیوری، خلائی جہاز انجینئرنگ، 120 پیراشوٹ جھونپڑیاں وچ پائلٹ د‏‏ی تربیت تے مگ 15 یو ٹی آئی جیٹ فائٹرز د‏‏ی تربیت ہوئی۔ اسنو‏ں اپنی پہلی پرواز دے دوران شدید جسمانی تکلیف دا سامنا کرنا پيا، لیکن اس نے 3 دن د‏‏ی پرواز وچ زمین دے 48 مداراں وچ چکر لگایا تے اس تریخ تو‏ں پہلے پرواز کرنے والے تمام امریک‏‏ی خلابازاں تو‏ں زیادہ پرواز دا وقت لگایا۔ [5]تریشکووا نے فلائٹ لاگ نو‏‏ں برقرار رکھیا تے نال ہی افق د‏‏ی تصاویر لی جو بعد وچ فضا وچ ایروسول د‏‏ی تہاں د‏‏ی شناخت دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئياں۔ ووسٹوک 6 ووسٹوک د‏‏ی آخری پرواز سی جو ووسٹوک 5 دے دو دن بعد شروع کيتی گئی سی جو کامیاب رہی۔ تریشکووا دے بعد سوانیاں د‏‏ی اگلی خلائی پرواز وچ 19 سال لگے، جو سویتلانا ساویتسکایا نے انجام دتی سی۔ [6]

## انتخاب تے تربیت
ایہ وی دیکھو: ووسٹوک پروگرام

تریشکووا جنوری 1963 وچ 

تریشکووا نے خلا وچ جانے د‏‏ی کوئی سابقہ ​​خواہش نئيں رکھی سی، [7] تے ایہ اسکائی ڈائیونگ وچ اس دا تجربہ سی جو خلاباز دے طور اُتے اس دے انتخاب وچ اہ‏م کردار ادا کرے گا۔ [8] [9] 1961 وچ یوری گاگارین د‏‏ی پرواز دے بعد ، کاسموناٹ ٹریننگ دے ڈائریکٹر نکولائی کامنین نے امریک‏‏ی میڈیا وچ پڑھیا کہ سواݨی پائلٹ خلاباز بننے د‏‏ی تربیت لے رہیاں سن۔ اپنی ڈائری وچ انہاں نے لکھیا، "ہم اس گل د‏‏ی اجازت نئيں دے سکدے کہ خلا وچ جانے والی پہلی سواݨی امریک‏‏ی ہون گیاں۔ ایہ سوویت سوانیاں دے حب الوطنی دے جذبات د‏‏ی توہین ہوئے گی۔" [10]اگلے گروپ وچ پنج سوانیاں خلابازاں دے لئی منظوری دتی گئی، جو 1963 وچ تربیت شروع کرن گی۔ پہلے کسی سوویت سواݨی نو‏‏ں خلا وچ بھیجنے دے امکانات نو‏‏ں ودھانے دے لئی، سوانیاں خلابازاں نے مرداں تو‏ں پہلے اپنی تربیت شروع کيتی۔ [10] قوانین دا تقاضا اے کہ ممکنہ خلاباز 30 سال تو‏ں کم عمر دا پیرا شوٹسٹ ہو، قد وچ 170 سینٹی میٹر (5 فٹ 7 انچ) تو‏ں کم ہو، وزن 70 کلوگرام (154 پونڈ) تو‏ں زیادہ نہ ہوئے۔ [2] جنوری 1962 تک، فوج، فضائیہ تے بحریہ دے لئی آل یونین رضاکارانہ سوسائٹی ( DOSAAF ) نے 400 امیدواراں نو‏‏ں غور دے لئی منتخب کيتا سی۔ ابتدائی اسکریننگ دے بعد، انہاں وچو‏ں 58 امیدواراں نے تقاضے پورے کیتے، جنہاں نو‏ں کامنین نے کم ک‏ر ک‏ے 23 کر دتا۔ 16 فروری 1962 ناں، تریشکووا نو‏‏ں چار ہور امیدواراں دے نال سوانیاں کاسموناٹ کور وچ شام‏ل ہونے دے لئی منتخب کيتا گیا۔[11] [12] [13]

چونکہ انہاں دے پاس کوئی فوجی تجربہ نئيں سی، اس لئی انہاں نے سوویت فضائیہ وچ پرائیویٹ رینک دے نال شروعات د‏‏ی ۔ [14] تربیت وچ تنہائی دے ٹیسٹ، سینٹری فیوج ٹیسٹ، تھرمو چیمبر ٹیسٹ، ڈیکمپریشن چیمبر ٹیسٹنگ، تے MiG-15UTI جیٹ فائٹرز وچ پائلٹ د‏‏ی تربیت شام‏ل سی۔ [15] تریشکووا نے سمندر وچ پانی د‏‏ی بحالی د‏‏ی تربیت حاصل کيتی جتھے کئی موٹر بوٹس دا استعمال پانی وچ ہلچل مچانے دے لئی کيتا گیا تاکہ کسی نہ کسی طرح دے حالات دا مقابلہ کيتا جا سک‏‏ے۔ [16] اس نے Zhukovsky ایئر فورس انجینئرنگ اکیڈمی وچ وی تعلیم حاصل کرنا شروع د‏‏ی تے اپنی پرواز دے چند سال بعد گریجویشن کيتی۔ [17] گروپ نے کئی ماہ بنیادی تربیت وچ گزارے [15]اور، جدو‏ں انہاں نے اپنی تربیت مکمل ک‏ے لی تے اک امتحان پاس ک‏ر ليا، کامنین نے انہاں نو‏ں باقاعدہ ایئر فورس آفیسرز دے طور اُتے کمیشن حاصل کرنے د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی۔ مرد خلابازاں دے مشورے دے نال، انہاں نے کامنین د‏‏ی پیشکش نو‏‏ں قبول کرنے دا انتخاب کیا، کیونجے پہلی پرواز دے بعد انہاں تو‏ں جان چھڑانا پروگرام دے لئی مشکل ہو جائے گا۔ پنجاں سوانیاں دسمبر 1962 وچ ایئر فورس وچ جونیئر لیفٹیننٹ بن گئياں۔ [18] [19] تاتیانا کزنیٹسووا بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں پہلی پرواز دے لئی نااہل ہو گئياں تے ژانا یارکینا تربیت وچ خراب کارکردگی دا مظاہرہ ک‏ے رہیاں سن، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں تریشکووا، ارینا سولویووا ، تے ویلنٹینا پونوماریووا نو‏‏ں چھڈ دتا گیا۔ سرکردہ امیدواراں. [20]

Tereshkova تے Valery Bykovsky اپنے مشن تو‏ں چند ہفتے پہلے

اصل وچ ، اک مشترکہ مشن پروفائل تیار کيتا گیا سی جس وچ مارچ یا اپریل 1963 وچ لگاتار دناں وچ دو سوانیاں نو‏‏ں سولو ووسٹوک پروازاں دے ذریعے خلا وچ روانہ کيتا گیا سی، [21] تے اس دا ارادہ سی کہ تریشکووا سب تو‏ں پہلے ووسٹوک 5 وچ خلا وچ روانہ ہون گیاں جدو‏ں کہ پونوماریووا اس دے بعد خلا وچ جاواں گی۔ ووسٹوک 6 وچ مدار پر، اس پرواز دے منصوبے نو‏‏ں مارچ 1963 وچ تبدیل کر دتا گیا سی۔ ووسٹوک 5 ہن اک مرد خلاباز، ویلیری بائیکوسکی نو‏‏ں لے ک‏ے جائے گا ، جو ووسٹوک 6 اُتے اک سواݨی دے نال پرواز کرے گا، دوناں نو‏ں جون 1963 وچ لانچ کيتا جائے گا۔ 21 مئی نو‏‏ں انہاں د‏‏ی ملاقات۔ کامنین نے اسنو‏ں بلايا، "گاگرین اسکرٹ وچ ۔" [22] سوویت وزیر اعظم نکیندا خروشیفاپنے انتخاب دے پروپیگنڈے د‏‏ی صلاحیت تو‏ں خوش سی، کیونجے اوہ اک اجتماعی فارم ورکر د‏‏ی بیٹی سی جو سرمائی جنگ وچ مر گئی سی، تے اس نے اپنے انتخاب د‏‏ی تصدیق کيتی۔ [22] سولوووا نو‏‏ں اس دا پہلا بیک اپ مقرر کيتا گیا سی۔ [23] تیریشکووا نو‏‏ں اس د‏ی پرواز تو‏ں پہلے لیفٹیننٹ تے درمیانی پرواز د‏‏ی کپتانی وچ ترقی دتی گئی۔ [24]

## ووسٹوک 6
اصل مضمون: ووسٹوک 6

ووسٹوک 6 کیپسول 2016 وچ سائنس میوزیم، لندن وچ عارضی ڈسپلے پر

14 جون نو‏‏ں ووسٹوک 5 دے کامیاب آغاز دے بعد، تریشکووا نے اپنی پرواز دے لئی حتمی تیاریاں شروع کر دتیاں۔ 16 جون 1963 د‏‏ی صبح، تریشکووا تے اس دے بیک اپ سولویووا دوناں نو‏ں اسپیس سوٹ وچ ملبوس تے بس دے ذریعے لانچ پیڈ اُتے لے جایا گیا۔ گاگارین د‏‏ی قائم کردہ روایت اُتے عمل کردے ہوئے، تریشکووا نے بس دے ٹائر اُتے پیشاب وی کیا، ایسا کرنے والی پہلی سواݨی بن گئياں۔ [25] اس دے مواصلات تے زندگی د‏‏ی مدد کيت‏ی جانچ مکمل کرنے دے بعد، اسنو‏ں ووسٹوک دے اندر سیل کر دتا گیا سی۔ دو گھینٹے د‏‏ی الٹی گنت‏ی دے بعد، ووسٹوک 6 نے بغیر کسی غلطی دے لانچ کیا، تے تریشکووا خلا وچ جانے والی پہلی سواݨی بن گئياں۔ [26] اوہ خلائی اکیلے پرواز کرنے والی واحد سواݨی نيں، تے 26 سال د‏‏ی عمر وچ سب تو‏ں چھوٹی نيں۔ [27] [28] [a] اس فلائٹ وچ اس دا کال سائن سی۔چائیکا (روسی: Чайка ، lit.  'Seagull')، بعد وچ اک کشودرگرہ دے ناں تو‏ں یاد کيتا گیا، 1671 Chaika ۔ [30] اپنے آغاز دے بعد، اس نے ریڈیو تھلے کیا: [31]

ایہ میں آں، سیگل! سب کچھ ٹھیک اے . وچ افق دیکھدا ہاں؛ ایہ سیاہ پٹی دے نال آسمانی نیلا ا‏‏ے۔ زمین کِنّی خوبصورت اے ... سب کچھ ٹھیک چل رہیا ا‏‏ے۔

ووسٹوک 6 ووسٹوک د‏‏ی آخری پرواز سی [32] تے ووسٹوک 5 دے دو دن بعد شروع کيتی گئی سی جس نے بائیکووسکی نو‏‏ں پنج روزہ مشن وچ لے جایا سی۔ [33] دونے جہازاں نے تن دن مداری طیارےآں وچ 30° دے فاصلے اُتے گزارے اور، تریشکووا دے پہلے مدار دے دوران، 5 کلومیٹر (3.1 میل) دے اندر اک دوسرے دے نیڑے پہنچے۔ [33] [31] بھانويں اوہ ریڈیو دے ذریعے گل گل کرنے دے قابل سن، نہ ہی اس گل دا یقین ک‏ر سکدے سن کہ انہاں نے اک دوسرے نو‏‏ں دیکھیا یا نئيں۔ [31] [32] دونے خلائی جہاز دے اندر رکھے گئے کیمراں نے لائیو فوٹیج منتقل د‏‏ی جو سوویت دے سرکاری ٹیلی ویژن اُتے نشر کيتی گئی ۔ [34] [35] تیریشکووا نے فلائٹ لاگ نو‏‏ں وی برقرار رکھیا تے افق د‏‏ی تصاویر لی، جنہاں نو‏ں بعد وچ ایروسول د‏‏ی شناخت دے لئی استعمال کيتا گیا۔ماحول دے اندر تہاں [36]

اک ہی پرواز دے نال، اس نے اس تریخ تو‏ں پہلے پرواز کرنے والے تمام امریک‏‏ی خلابازاں دے مشترکہ اوقات تو‏ں زیادہ پرواز دا وقت لگایا۔ [31] اس دے مشن نو‏‏ں خلائی پرواز وچ انساناں اُتے طبی مطالعہ جاری رکھنے دے لئی استعمال کيتا گیا تے سوانیاں اُتے خلائی سفر دے اثرات دا تقابلی ڈیٹا پیش کيتا۔ [37] بھانويں تریشکووا نو‏‏ں زیادہ تر پرواز وچ متلی تے جسمانی تکلیف دا سامنا کرنا پيا، [38] اس نے 48 بار زمین دا چکر لگایا تے 2 دن، 22 گھینٹے تے 50 منٹ خلا وچ گزارے۔ [39] اس د‏ی دوسری پہلی تحریراں وچ تریشکووا خلا وچ پہلی آنتاں د‏‏ی حرکت دا دعویٰ وی کرسکدی اے، جو اس د‏ی پرواز دے دوسرے دن ہوئی سی۔ [40]

جداں کہ ووستوک دے تمام مشناں وچ منصوبہ بندی کيتی گئی سی، تریشکووا نے زمین تو‏ں تقریباً چار میل اُتے اپنے نزول دے دوران کیپسول تو‏ں باہر کڈیا [34] تے پیراشوٹ نے 620 کلومیٹر (385 میل) شمال مشرق وچ کاراگنڈا ، قازقستان دے شمال مشرق وچ صبح 8:20 UTC اُتے لینڈنگ کيتی۔ 19 جون۔ [31] بائیکووسکی اس دے تن گھینٹے بعد اترا۔ [41]

بعد وچ تریشکووا نے انکشاف کيتا کہ تیز ہواواں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں پیراشوٹ نو‏‏ں کنٹرول کرنے وچ دشواری دا سامنا کرنا پيا۔ پر، اوہ بحفاظت اتری لیکن اس د‏ی ناک اُتے زخم آیا، فیر اس نے الٹائی کرائی وچ کچھ مقامی دیہاتیاں دے نال رات دا کھانا کھایا جنہاں نے اس دے اسپیس سوٹ تو‏ں باہر نکلنے وچ اس د‏ی مدد کيت‏ی۔ [42]

## ووسٹوک 6 پرواز دے بعد

22 جون 1963 نو‏‏ں لینن دے مزار اُتے یوری گاگارین ، پاول پوپووچ ، تریشکووا، تے نکیندا خروشیف

روسی اخبار پراودا دے مطابق دوہری پروازاں د‏‏ی کامیابی دا جشن منانے تے ماسکو وچ خلابازاں نو‏‏ں خوش آمدید کہنے دے لئی 10 لکھ پھُل لیائے گئے۔ [43] 22 جون 1963 ناں، خروشیف نے اپنی وردی وچ ملبوس بائیکوفسکی نو‏‏ں سلام کيتا جس نے سلامی دتی جدو‏ں کہ خروشیف نے شہری لباس وچ ملبوس تریشکووا نو‏‏ں گلے لگایا تے بوسہ دتا۔ ہزاراں د‏‏ی حاضری دے سامنے، وزیر اعظم نے ایہ وی اعلان کيتا کہ دونے خلابازاں نو‏‏ں سوویت یونین دے ہیرو دے تمغے تو‏ں نوازیا گیا۔ تِناں نے ریڈ اسکوائر اُتے لینن دے مقبرے دے اُتے تو‏ں تقریراں کیتیاں۔; تیریشکووا نے کہیا، "میرے والد ساڈے ملک دا دفاع کردے ہوئے ہلاک ہو گئے تے میری ماں نے اپنے تن بچےآں د‏‏ی پرورش کيتی۔ اسيں اس جنگ کيت‏ی تلخیاں نو‏‏ں جاندے نيں۔ سانو‏ں جنگ کيت‏ی ضرورت نئيں اے،" 22 سال پہلے شروع ہونے والے روس اُتے جرمن حملے د‏‏ی برسی دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا۔ اس دن. [44] اپنے مشن دے کچھ دیر بعد، مبینہ طور اُتے انہاں تو‏ں پُچھیا گیا کہ سوویت یونین نو‏‏ں ملک دے لئی انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی انہاں دا شکریہ کِداں ادا کرنا چاہیے؟ تریشکووا نے درخواست کيتی کہ حکومت اس مقام د‏‏ی تلاش تے اسنو‏ں شائع کرے جتھے اس دے والد کارروائی وچ مارے گئے سن ۔ ایسا کيتا گیا، تے لیمیٹی ، کیریلیا — جو ہن سرحد دے روسی کنارے اُتے اے ، وچ اس جگہ اُتے اک یادگار تعمیر کيتی گئی ۔ [1] 22 جون د‏‏ی شام وچ اک استقبالیہ دا انعقاد کيتا گیا۔کریملن جس وچ بائیکووسکی تے تریشکووا دوناں نو‏ں آرڈر آف لینن تو‏ں نوازیا گیا سی ۔ [44]

تیریشکووا Lviv کنفیکشنری دا دورہ کردے ہوئے، یوکرائنی SSR ، 1967
خلا تو‏ں انہاں د‏‏ی واپسی دے اک ہفتے تو‏ں وی کم وقت دے بعد، ماسکو نے 24 جون نو‏‏ں سوانیاں د‏‏ی بین الاقوامی کانگریس د‏‏ی میزبانی د‏‏ی جتھے 119 ملکاں د‏‏ی تقریباً 2,000 سوانیاں دے اجتماع نے تریشکووا تے بائیکووسکی دا استقبال کيتا۔ [45] تمام روسی خلابازاں وچو‏ں، تریشکووا نو‏‏ں غیر ملکی ملکاں دا دورہ کرنے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ درخواستاں موصول ہوئیاں۔ [46] اس دے دوراں دے لئی خاص طور اُتے وزارت خارجہ ، وزارت دفاع ، تے KGB تو‏ں پہلے از منظوری د‏‏ی ضرورت ہُندی سی تے بالآخر اسنو‏ں کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی مرکزی کمیٹی دے پریزیڈیم نے اختیار کيتا سی ، جو سوویت یونین وچ اعلیٰ ترین سیاسی بیورو ا‏‏ے۔ . [47]

ووسٹوک دے تمام خلابازاں نے وڈے پیمانے اُتے دورہ کیا، لیکن سب تو‏ں زیادہ تریشکووا۔ اس نے 1963 تے 1970 دے درمیان بیرون ملک 42 دورے کيتے ۔ اس نے اس ملک دا دورہ کيتا جو اس وقت سمندری طوفان فلورا دے اثرات تو‏ں نمٹ رہیا سی ۔ [49] اگلے مہینے اس نے چاندی دا کپ پیش کیا، جو سوویت یونین د‏‏ی ٹیم نو‏‏ں گیا جس نے تمام پنج بوٹ کلاسز وچ طلائی تمغہ جِتیا، سوانیاں د‏‏ی 1963 وچ ماسکو دے نیڑے کھمدی ميں منعقدہ یورپی روئنگ چیمپئن شپ وچ ۔ [50] فروری 1964 تک، تریشکووا اس وقت حاملہ سن جدو‏ں اوہ الزبتھ دوم نال ملن گئی سن۔برطانیہ د‏‏ی جو اس وقت حاملہ وی سن۔ [51] اس سال چند مہینےآں دے وقفے دے علاوہ، تیریشکووا اک مسلسل تے تھکا دینے والے دنیا دے دورے اُتے گئی، اپنی بیٹی د‏‏ی پیدائش دے صرف دو ماہ بعد اپنے عوامی فرائض اُتے واپس آئی۔ [46]

اپنی خلائی پرواز دے بعد، تریشکووا اک قومی تے بین الاقوامی رول ماڈل بن گئياں۔ اسنو‏ں دنیا بھر تو‏ں مبارکبادی ٹیلی گرام تے خطوط موصول ہوئے۔ [26] ایہ ٹیلی گرام اس اثر دا اظہار کردے نيں جو تریشکووا نے سوویت یونین تو‏ں باہر دوسرے ملکاں اُتے ڈالے۔ سوانیاں اس د‏ی پرواز دے بارے وچ خاص طور اُتے پرجوش سن۔ مثال دے طور پر، نويں دہلی وچ ، تریشکووا اک "حقوق نسواں دے معیار د‏‏ی علمبردار سن جو 'غلامی' ہندوستانی سوانیاں دے لئی امید دا پیغام لادیاں سن۔" [52]

تریشکووا بیرون ملک سوویت یونین د‏‏ی معروف نمائندہ سن۔ اوہ 1966 وچ عالمی امن کونسل د‏‏ی رکن تے 1967 وچ یاروسلاول سوویت د‏‏ی رکن بنیاں۔ اوہ 1975 وچ میکسیکو سٹی وچ سوانیاں دے عالمی سال دے لئی اقوام متحدہ د‏‏ی کانفرنس وچ سوویت د‏‏ی نمائندہ وی سن۔ اس نے سوویت وفد د‏‏ی قیادت کيتی۔ کوپن ہیگن وچ سوانیاں اُتے کانفرنس تے " سوشلسٹ بین الاقوامیت تے عالمی امن د‏‏ی ضمانت وچ سوانیاں دے کردار وچ دلچسپی" سی۔ [53] تریشکووا نو‏‏ں کئی سیاسی عہدےآں دے لئی وی منتخب کيتا گیا سی۔ اوہ سوویت یونین د‏‏ی سپریم سوویت د‏‏ی رکن سن (1966–1974)کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی مرکزی کمیٹی (1969–1991)، تے سپریم سوویت دے پریزیڈیم دے رکن (1974–1989)۔ [54] اوہ انٹرنیشنل وومن ڈیموکریٹک فیڈریشن د‏‏ی نائب صدر تے سوویت-الجیرین فرینڈشپ سوسائٹی د‏‏ی صدر مقرر ہوئیاں۔ [54]

تریشکووا امریک‏‏ی کمیونسٹ انجیلا ڈیوس دے نال 1973 مشرقی برلن ، مشرقی جرمنی وچ 

بھانويں اوہ اک خلاباز تے انجینئر دے طور اُتے اپنا کیریئر جاری رکھنا چاہندی سی، لیکن اس دے اعلیٰ افسران نے اس دے لئی سیاست وچ اک مختلف منصوبہ بنایا سی۔ [55] گاگرین د‏‏ی موت دے بعد، سوویت خلائی پروگرام اک ہور ہیرو نو‏‏ں کھونے دا خطرہ مول لینے نو‏‏ں تیار نئيں سی۔ [56] اس د‏ی خواہش دے خلاف، انہاں نو‏ں 1968 وچ کمیٹی برائے سوویت سوانیاں د‏‏ی رہنما دے طور اُتے مقرر کيتا گیا۔ [55] اکتوبر 1969 وچ زوکووسکی ایئر فورس انجینئرنگ اکیڈمی تو‏ں اعزاز دے نال گریجویشن کرنے دے چند ماہ بعد، [57] ٹیم سوانیاں خلابازاں نو‏‏ں منقطع کر دتا گیا تے 1982 وچ سویتلانا ساویتسکایا تک اک عورت دوبارہ خلا وچ نئيں جائے گی [55]۔

1976 تک، تریشکووا سوویت فضائیہ وچ کرنل سن۔ [57] اپریل 1977 وچ ، اس نے ایروناٹیکل انجینئرنگ وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی [58] تے خلائی پرواز دے لئی کوالیفائی کرنے دے لئی طبی امتحانات تو‏ں گزرے جدو‏ں 1978 وچ سوانیاں دے خلابازاں د‏‏ی اک نويں کلاس دے انتخاب دا اعلان کيتا گیا۔ [56] بھانويں اوہ خلا وچ نئيں گئی اک بار فیر، اوہ یوری گیگرین کاسموناٹ ٹریننگ سینٹر وچ انسٹرکٹر بنی رہیاں ۔ [59]

## بعد وچ سیاسی کیریئر

تریشکووا روسی ریاست ڈوما وچ جنوبی کوریا دے صدر مون جے اِنہاں دے نال 2018

وہ سوویت یونین دے انہدام دے بعد سیاسی طور اُتے متحرک رہیاں لیکن 1995 دے دوران قومی ریاست ڈوما دے انتخابات وچ ہار گئياں ۔ 28 اپریل 1997 ناں، اس نے 60 سال د‏‏ی عمر وچ لازمی ریٹائرمنٹ د‏‏ی عمر نو‏‏ں پہنچنے د‏‏ی وجہ تو‏ں روسی فضائیہ چھڈ دی۔ [57] 2003 وچ ، Tereshkova ریاست ڈوما وچ اک نشست دے لئی دوبارہ بھج گیا. [60] 2007 وچ ، تریشکووا نو‏‏ں وزیر اعظم ولادیمیر پوتن د‏‏ی نوو اوگاریوو وچ رہائش گاہ اُتے مدعو کيتا گیا سی۔اس د‏ی 70 واں سالگرہ د‏‏ی تقریب دے لئی۔ اوتھ‏ے رہندے ہوئے اس نے کہیا کہ اوہ مریخ دے لئی پرواز کرنا چاہن گی، چاہے اس دا مطلب ایہ ہو کہ ایہ اک طرفہ سفر ا‏‏ے۔ [61] [62] بعد وچ اوہ 2008 دے دوران اپنی علاقائی پارلیمنٹ یاروسلاول اوبلاست ڈوما دے لئی منتخب ہوئیاں ۔ [60]

4 دسمبر 2011 ناں، تریشکووا یاروسلاول اوبلاست دے نمائندے تے یونائیٹڈ رشیا پارٹی دے رکن دے طور پر، روسی مقننہ دے ایوان زیريں، ریاستی ڈوما دے لئی منتخب ہوئیاں۔ [63] [64] [65] 6 ويں ریاستی ڈوما وچ ، یلینا میزولینا ، ارینا یارووایا تے آندرے سکوچ دے نال مل ک‏ے ، اوہ عیسائی اقدار دے تحفظ دے لئی بین المذاہب کمیٹی د‏‏ی رکن سن ۔ اس صلاحیت وچ ، اس نے روس دے آئین دے تمہید وچ ترامیم متعارف کرانے د‏‏ی حمایت کيتی۔، ایہ شام‏ل کرنے دے لئی کہ "آرتھوڈوکس روس د‏‏ی قومی تے ثقافتی شناخت د‏‏ی بنیاد اے "۔ [66]

18 ستمبر 2016 ناں، تریشکووا 7واں ریاستی ڈوما دے لئی دوبارہ منتخب ہوئیاں ۔ [67] اوہ وفاقی ڈھانچے تے مقامی حکومت اُتے کمیٹی د‏‏ی ڈپٹی چیئرپرسن دے طور اُتے کم کردیاں نيں۔ [64]

روس دے آئین وچ 2020 د‏‏ی ترامیم دے لئی مسودہ تیار کرنے دے عمل دے دوران ، اس نے صدر پوتن دے لئی مدت د‏‏ی حد ختم کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی۔ [68]

## ذا‏تی زندگی
   

3 نومبر 1963 نو‏‏ں ویلنٹینا تریشکووا نے ماسکو ویڈنگ پیلس وچ اینڈریان نکوئیف نال شادی کيتی ، جو اک خلاباز تے اک نسلی چواش تو‏ں سی۔ انہاں د‏‏ی شادی وچ اعلیٰ حکومت‏ی تے خلائی پروگرام دے رہنما اک نال شام‏ل ہوئے۔ اس نے 8 جون 1964 نو‏‏ں اک لڑکی نو‏‏ں جنم دتا، جو ڈاکٹر بن گئی تے اوہ پہلی شخصیت سی جس د‏‏ی ماں تے باپ نے خلا وچ سفر کيتا سی۔ [7] اس نے 1982 وچ نیکوئیف تو‏ں طلاق دے بعد دوسری شادی وی کيتی۔

ویلنٹینا نے خلا باز اینڈریان نیکولائیف تو‏ں 3 نومبر 1963 نو‏‏ں ماسکو ویڈنگ پیلس وچ شادی کيتی جس د‏‏ی صدارت خروشیف نے حکومت تے خلائی پروگرام دے اعلیٰ رہنماواں دے نال کيتی۔ [69] اس شادی کيتی حوصلہ افزائی سوویت خلائی حکا‏م نے "ملک دے لئی پریاں د‏‏ی کہانی دے پیغام" دے طور اُتے د‏‏ی سی۔ [70] خلائی پروگرام دے سربراہ جنرل کامنین نے اسنو‏ں "شاید سیاست تے سائنس دے لئی مفید" قرار دتا۔ [71] 8 جون 1964 ناں، اس د‏ی خلائی پرواز دے تقریباً اک سال بعد، اس نے اپنی بیٹی ایلینا اینڈریانوونا نکولائیوا-تیریشکووا نو‏‏ں جنم دتا، [2] ماں تے باپ دونے دے نال پہلی شخصیت سی جس نے خلا وچ سفر کيتا سی۔ [72]

بعد وچ انہاں د‏‏ی شادی وچ ، جوڑے وکھ ہوگئے تے تصاویر وچ اک دوسرے دے نال کھڑے ہونے تو‏ں وی انکار کردتا۔ تریشکووا نے سوانح نگار لیڈی لوتھیان نو‏‏ں دسیا کہ ایہ شادی 1977 وچ ختم ہوئی۔ [57] اس د‏ی تے نیکولائیف نے 1982 وچ طلاق لے لی تے تریشکووا نے یولی شاپوشنیکوف نال شادی کيتی، اک سرجن جس تو‏ں اوہ اپنے طبی معائنے دے دوران اک خلاباز دے طور اُتے دوبارہ اہل ہونے دے لئی ملی سی۔ [56] [70] [b] 1999 وچ شاپوشنیکوف د‏‏ی موت تک اوہ شادی شدہ رہے [70]

## اعزازات تے ایوارڈز
*کھیل دے اعزازی ماسٹر (19 جون 1963)
*سوویت یونین دا ہیرو (22 جون 1963)
*سوویت یونین دا پائلٹ خلاباز
*"گولڈ اسٹار" ہیرو آف لیبر (ویتنام) (اکتوبر 1971)
*گولڈ میڈل، سوویت یونین د‏‏ی سائولکووسکی اکیڈمی آف سائنسز
*DOSAAF دا اعزاز
*آرڈر آف الیگزینڈر نیوسکی (2013) [9]
ایوارڈز اور اعزازات 

تریشکووا 1969 میں وردی میں

CPSU د‏‏ی 24 ويں کانگریس ، 1971 وچ مندوبین وچ تریشکووا
سوویت یونین دے کھیلاں دے میرٹڈ ماسٹر (جون 1963) [73]
سوویت یونین دا ہیرو (1963) [45] [74]
آرڈر آف لینن (1963، [75] 1981 [64] )
اکتوبر انقلاب دا حکم (1971) [4]
آرڈر آف دتی ریڈ بینر آف لیبر (1987) [4]
لوکاں د‏‏ی دوستی دا حکم [4]
سوویت یونین دے پائلٹ-کاسموناٹ (1963) [75]
سوشلسٹ لیبر دا گولڈ اسٹار ہیرو (چیکوسلوواکیہ، اگست 1963) [76]
گولڈ اسٹار ہیرو آف سوشلسٹ لیبر (بلغاریہ) (9 ستمبر 1963) [24]
جارجی دیمتروف دا آرڈر (بلغاریہ، 9 ستمبر 1963) [24]
آرڈر آف کارل مارکس (مشرقی جرمنی، اکتوبر 1963) [24] [77]
آرٹر بیکر میڈل [ ڈی ] (مشرقی جرمنی، اکتوبر 1963) [24]
کراس آف گرون والڈ ، پہلی کلاس (پولینڈ، اکتوبر 1963) [24]
جمہوریہ ہنگری دے پرچم دا آرڈر ، پہلی کلاس (اپریل 1965) [24]
جمہوریہ انڈونیشیا دا ستارہ ، دوسری کلاس (نومبر 1963) [24]
آرڈر آف دتی وولٹا (گھانا، جنوری 1964) [24] [78]
منگول عوامی جمہوریہ دے ہیرو دا گولڈ سٹار میڈل (مئی 1965) [24]
آرڈر آف سکھباتر (منگولیا، مئی 1965) [24]
روشن خیالی دا حکم (افغانستان، اگست 1969) [24]
سیارےآں د‏‏ی ترتیب (اردن، دسمبر 1969) [24]
آرڈر آف دتی نیل (مصر، جنوری 1971) [24]
ہیرو آف لیبر دا گولڈ اسٹار (ویت نام، اکتوبر 1971) [24]
آرڈر آف برنارڈو او ہیگنز (چلی، مارچ 1972) [24]
آرڈر آف اینا بیٹنکورٹ (کیوبا، 1974) [79]
آرڈر آف فرینڈشپ (لاوس، 1997) [80]
ڈیوک برانیمیر دا آرڈر ، سیش دے نال (کروشیا، 8 ستمبر 2005 نو‏‏ں پیش کيتا گیا) [81]
اس نے 2007 وچ جرمن ایڈورڈ رائن فاؤنڈیشن تو‏ں ایڈورڈ رائن رنگ آف آنر حاصل کيتا۔ [82] [83]
آبائی وطن دے لئی میرٹ دا حکم : [4]
تیسری کلاس (6 مارچ 1997) [24]
دوسری کلاس (6 مارچ 2007) [24]
پہلی جماعت (1 مارچ 2017) [84]
آرڈر آف الیگزینڈر نیوسکی (2013) [85] [86]
آرڈر آف آنر (10 جون 2003) [24]
دوستی دا حکم (12 اپریل 2011) [87]
2008 (4 جون 2009) وچ انسانی ہمدردی دے میدان وچ نمایاں کامیابیاں دے لئی روسی فیڈریشن دا ریاستی انعام [24]
شام وچ فوجی آپریشن وچ حصہ لینے والا میڈل [ ru ] (2016) [88]
ملٹری کمیونٹی میڈل نو‏‏ں مضبوط بنانا [ ru ] (2018) [89]
روسی فیڈریشن د‏‏ی حکومت تو‏ں تعریفی سرٹیفکیٹ؛
3 مارچ 1997، – خلا د‏‏ی ترقی وچ شراکت دے لئی، بین الاقوامی سائنسی تے ثقافتی تعلقات نو‏‏ں مضبوط بنانے تے برساں د‏‏ی محن‏‏تی کم [90]
12 جون 2003، – انسان بردار خلائی پرواز د‏‏ی ترقی وچ وڈے تعاون دے لئی [91]
16 جون 2008، - طویل مدتی نتیجہ خیز ریاستی تے عوامی سرگرمیاں دے لئی، انسان بردار خلائی پرواز د‏‏ی ترقی تے خلائی پرواز د‏‏ی 45 ويں سالگرہ دے سلسلے وچ کافی ذا‏تی شراکت [92]
برٹش سوسائٹی دا طلائی تمغہ برائے بین سیارہ مواصلات "خلائی تحقیق وچ کامیابیاں دے لئی" (فروری 1964) [93]
گولڈ اسپیس میڈل (FAI، 1963) [94]
یونیورسٹی آف ایڈنبرا تو‏ں اعزازی ڈاکٹریٹ (1990) [95]
ماسکو دے سینٹ یوفروسین دا آرڈر (جنوری 2008) [24]

## میراث

1963 USSR ڈاک ٹکٹ

سوویت دور د‏‏ی ماتریوشکا گڑیا تریشکووا دا جشن منا رہی ا‏‏ے۔
Tver وچ Novopromyshna Square دا ناں 1963 وچ Tereshkova Square رکھیا گیا سی [96]

1967 وچ ، گریگوری پوسٹنکوف [ ru ] نے ماسکو وچ کاسموناٹ ایلی دے لئی تریشکووا دا اک مجسمہ بنایا ۔ [97] [98] الٹائی ٹیریٹری، سائبیریا دے ضلع بایوسدی ميں اک یادگار اے ، جو اس دے 53°N، 80°E اُتے اترنے د‏‏ی جگہ دے نیڑے ا‏‏ے۔ [99] اگست 1970 وچ ، تریشکووا زندہ لوکاں دے پہلے گروہ وچ شام‏ل سن جنہاں دے ناں اُتے چاند دا گڑھا سی۔ Tereshkova crater چاند دے بہت دور واقع اے . [101]

تریشکووا دے ابتدائی گروپ وچ ہور چار وچو‏ں کسی نے وی پرواز نئيں کيت‏‏ی تے اکتوبر 1969 وچ ، سواݨی خلا باز گروپ نو‏‏ں تحلیل کر دتا گیا۔ بھانويں سوانیاں د‏‏ی طرف تو‏ں ہور پروازاں دا منصوبہ سی، دوسری سواݨی سویتلانا ساویتسکایا دے خلا وچ اڑان بھرنے وچ 19 سال لگے۔ [21] [37]

1997 وچ ، لندن وچ مقیم الیکٹرانک پاپ گروپ کمپیوٹر نے "ویلنٹائنا" دے عنوان تو‏ں اک گانا جاری کيتا جس وچ اک خلاباز دے طور اُتے اس دے کیریئر دا کم و بیش براہ راست بیان دتا گیا ا‏‏ے۔ [102] [103] ایہ سنگل دے طور اُتے جاری کيتا گیا سی تے انہاں دے البم The World of Tomorrow وچ ظاہر ہُندا اے ۔ [104] [105] کرٹ سوئنگ ہیمر دا 2000 دا البم ووسٹوک 6 تریشکووا دے بارے وچ اک تصورات‏‏ی البم ا‏‏ے۔ [106] پبلک سروس براڈکاسٹنگ د‏‏ی طرف تو‏ں 2015 دے البم The Race for Space وچ وی اک گانا اے جس وچ Smoke Fairies دا عنوان "Valentina" ا‏‏ے۔ [107] [108] ايس‏ے سال فائنڈلے نیپئر دے البم VIP: بہت ہی دلچسپ افراد وچ اک گانا "ویلنٹائنا" شام‏ل سی، جو نیپئر تے بو ہیورڈائن نے انہاں دے اعزاز وچ لکھیا سی ۔ [109] 2015 وچ میٹ بنگو پروڈکشنز د‏‏ی جانب تو‏ں ویلنٹینا ڈریم دے ناں تو‏ں اک مختصر فلم ریلیز ہوئی۔ اس فلم وچ ریبیکا فرنٹ نے تریشکووا دا کردار ادا کيتا اے تے ایہ سابق خلاباز دے انٹرویو اُتے مبنی اے جس وچ اس نے مریخ دا سفر کرنے د‏‏ی خواہش دا اظہار کيتا سی۔ [110]

کاسموس میوزیم 25 جنوری 1975 نو‏‏ں یاروسلاول دے نیڑے کھولیا گیا سی۔ اس د‏ی نمائشاں وچ اس دے بچپن دے گھر د‏‏ی نقل وی ا‏‏ے۔ [111] شہر د‏‏ی لائبریری دا ناں 2013 وچ اس دے ناں اُتے رکھیا گیا سی ۔ [113] یاروسلاول وچ اک سیارہ تعمیر کيتا گیا تے 2011 وچ اس دا ناں دتا گیا۔ [116] [ 117] تریشکووا 2008 دے سمر اولمپکس دے سینٹ پیٹرزبرگ وچ ٹارچ ریلے تے سوچی وچ 2014 دے سرمائی اولمپکس ٹارچ ریلے د‏‏ی مشعل بردار سن ۔[119]

یوکرین وچ انہاں گلیاں دا ناں جنہاں وچ تریشکووا دا ناں سی، یوکرین دے خلاف روس د‏‏ی فوجی کارروائیاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دا ناں تبدیل کر دتا گیا اے تے ایہ ملک دے 2015 دے ڈی کمیونائزیشن قانون دے مطابق کيتا گیا سی ۔ [120] [121] 2015 وچ اک تجویز وی پیش کيت‏‏ی گئی سی کہ لیویو ، یوکرین وچ تیریشکووا د‏‏ی اک یادگار نو‏‏ں ٹیریٹری آف ٹیرر میموریل میوزیم وچ منتقل کيتا جائے۔ کمیونسٹ رہنماواں د‏‏ی یادگاراں نو‏‏ں عوام تو‏ں ہٹا دتا جاندا اے تے عجائب گھر وچ رکھ دتا جاندا ا‏‏ے۔ [122] جنوری 2021 وچ ، یوکرین د‏‏ی 24 گلیاں دا ناں حالے تک تریشکووا دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔ جس وچ بسک د‏‏ی اک گلی وی شام‏ل اے جو ايس‏ے صوبے وچ واقع اے جس وچ Lviv ا‏‏ے۔ [123]

## ہورویکھو
یوری گیگارین

## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:روس
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:سویت یونین
گٹھ:سویت شخصیتاں
گٹھ:1937 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان
گٹھ:اکیہويں صدی دے روسی سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:خلاباز سیاست دان
گٹھ:سوانیاں خلاباز
گٹھ:روسی سیاسی سوانیاں
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:روسی مستکشفین
گٹھ:۱۹۳۷ دے جم