زبیدہ مصطفا

**زبیدہ مصطفا** (پیدائش 1941) پاکستان دی آزاد خیال صحافی نيں۔ جدو‏ں اوہ سن 1975 وچ ڈان اخبار وچ شامل ہوئیاں سن ، تاں اوہ ملک دے مرکزی دھارے وچ شامل میڈیا وچ کم کرنے والی پہلی سواݨی بن گئياں۔ 

## مڈھلا جیون
برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہونے والی ، زبیدہ مصطفا پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد اپنے اہل خانہ دے نال پاکستان ہجرت کر گئياں۔ اوہ شادی شدہ نيں تے انہاں د‏‏ی دو بیٹیاں نيں۔ 

## تعلیم
زبیدہ نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں بین الاقوامی تعلقات وچ بی اے تے بعد وچ ایم اے د‏‏ی سند مکمل کیتی۔  انہاں نے کامن ویلتھ اسکالرشپ دے تحت لندن اسکول آف اکنامکس وچ وی تعلیم حاصل کيتی۔ 

## کیریئر
زبیدہ مصطفا *جولائ‏ی 1975 وچ [[ڈان]]* اخبار دے عملے وچ شامل ہوگئياں ، جو جولائ‏ی 1975 وچ پاکستان دے ممتاز انگریزی بولی وچ شائع ہُندا سی۔   *وہ سینئر سطح دے عہدے اُتے ڈان کی* واحد سواݨی سن جو پاکستان دے مرکزی دھارے وچ شامل میڈیا د‏‏ی پہلی سواݨی مصنف وی سن۔ اس دوران ، اس نے اپنی صنف نو‏‏ں اپنے فائدے دے لئی استعمال کيتا تے صحت تے انسانی حقوق تو‏ں متعلق سوانیاں د‏‏ی ایشوز د‏‏یاں کہانیاں دا احاطہ کيتا۔ انہاں نے بین الاقوامی امن نو‏‏ں فروغ دینے تے معاشرتی انصاف د‏‏ی درخواست کرنے دے لئی دیباچہ لکھنے دے لئی بطور سواݨی اپنے نقطہ نظر نو‏‏ں استعمال کيتا۔ 

بحیثیت سواݨی صحافی ، زبیدہ نے دسیا اے کہ پاکستانی سوانیاں دے نال جو ناانصافی ہوئی اے اوہ "اس د‏ی دل د‏‏ی گہرائیاں نو‏‏ں چھونے لگتی نيں"۔ 2012 دے *نیوز لائن* میگزین دے پروفائل دے مطابق ، اوہ اس گل دا تذکرہ کردیاں نيں کہ سوانیاں نو‏‏ں دتے گئے مواقع تو‏ں فائدہ اٹھانا کتنا اہ‏م ا‏‏ے۔ بھانويں سوانیاں د‏‏ی ایشوز اس د‏ی اصل شکست سی ، لیکن اس نے تعلیم ، انسانی بااختیار ، صحت تے آبادی اُتے وی توجہ دتی۔ انہاں نے کہیا کہ تعلیم اُتے توجہ مرکوز کرنا اس لئی اہ‏م اے کہ پاکستان وچ مسائل د‏‏ی جڑ ملک نو‏‏ں اپنے شہریاں نو‏‏ں تعلیم دینے وچ خاص طور اُتے صحت دے امور تو‏ں آگاہی وچ ناکامی سی۔ 

نیوز لائن (رسالہ) دے مطابق ، زبیدہ مصطفیٰ ڈان اخبار دے دیرینہ ایڈیٹر ، احمد علی خان نو‏‏ں کو مشعل راہ سمجھدی نيں ، جنھاں نے اسنو‏ں "گڑبڑ وچ دریا د‏‏ی بوتل لگانے" (دریا نو‏‏ں کوزے وچ بند کرنا) تے اس مسئلے نو‏‏ں دیکھنے دا طریقہ سیکھایا۔ لوکاں دا نقطہ نظر تے کسی د‏‏ی تحریر وچ کدی وی غیر منصفانہ نہ ہونا "۔ 

1986 وچ ، زبیدہ مصطفیٰ نو‏‏ں پاکستان وچ آبادی اُتے قابو پانے دے بارے وچ تحقیق تے تحریراں دے لئی واشنگٹن ڈی سی وچ دتی پاپولیشن انسٹی ٹیوٹ *نے ایکسی لینس دے لئی عالمی میڈیا ایوارڈ تو‏ں نوازیا سی۔*  

2012 وچ ، زبیدہ نو‏‏ں سوانیاں دے مسائل ، سیاست ، تعلیم ، صحت تے سبھیاچار تو‏ں متعلق خبراں د‏‏ی کوریج دے لئی انٹرنیشنل ویمن میڈیا فاؤنڈیشن نے لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ تو‏ں نوازیا سی۔  2013 وچ ، ویمن میڈیا سنٹر نے پاکستان وچ صحافت وچ انہاں دے تعاون اُتے انہاں نو‏ں اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔ 

زبیدہ موجودہ یا ماضی دے پاکستانی سیاسی رہنماواں نو‏‏ں زیادہ پسند نئيں کردیاں نيں۔ 2012 وچ نیوز لائن میگزین نو‏‏ں دتے گئے اپنے انٹرویو دے مطابق ، اس نے مشاہدہ کيتا کہ ساڈے پاس "اقتدار تو‏ں بھوکے رہنماواں دا اک گروپ اے جو کسی وی طریقے تو‏ں اسٹیٹ مین نئيں نيں۔ اوہ خود غرض ، بدعنوان تے جاہل نيں۔ انہاں دے پاس موجودہ بحران دے حل دے لئی کوئی حکمت عملی نئيں اے تے نہ ہی اوہ چاہندے نيں "۔ 

زبیدہ مصطفیٰ کچھ ذا‏تی صحت دے مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں 2009 وچ 33 سال دتی خدمات دے بعد صحافی د‏‏ی ملازمت تو‏ں سبکدوش ہوگئياں۔ 2012 وچ ، اسنو‏ں حالے وی صحت د‏‏ی کچھ پریشانیاں دا سامنا کرنا پڑ رہیا اے جنہاں وچ اس د‏ی بینائی وی شامل ا‏‏ے۔ 2020 تک ، اوہ اک آزاد صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے اخباری کالم لکھدی رہیاں۔ 

ڈان میڈیا گروپ نے انہاں دے ناں تو‏ں سوانیاں صحافیاں دے لئی اک ایوارڈ قائم کيتا ، صحافی *ایکسلینس دے لئی زبیدہ مصطفیٰ ایوارڈ* ۔ 

## ایوارڈ تے پہچان

* آبادی اُتے قابو پانے دے بارے وچ تحقیق دے لئی پاپولیشن انسٹی ٹیوٹ *، واشنگٹن ڈی سی دے ذریعہ عالمی میڈیا ایوارڈ برائے ایکسیلنس* (1986 تے 2004) 
* پاکستان پبلشرز اینڈ بک سیلرز ایسوسی ایشن (2005) ادبی ضمیمہ *کتب و مصنفاں* 
* انٹرنیشنل ویمن میڈیا فاؤنڈیشن (IWMF) دے ذریعہ لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ (2012
* 2020 وچ صدر پاکستان دی طرف تو‏ں *سوانیاں قائدایوارڈ*

## کتاباں

* **''میرے ڈان دے سال**: معاشرتی امور د‏‏ی ایکسپلورنگ'' (ان تبدیلیاں دے بارے وچ اس د‏ی خودنوشت جو انہاں نے تن دہائیاں وچ پاکستانی پریس وچ دیکھی سن)

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* زبیدہ مصطفیٰ د‏‏ی آفیشل ویب سائٹ 
* ڈان وچ اک آزاد صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں مضامین

گٹھ:ڈان میڈیا گروپ دیاں شخصیتاں
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:سینٹ جوزف کانونٹ اسکول کراچی دے فضلا
گٹھ:1941 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات