رحیم یار خاں

**رحیم یار خاں**  پنجاب پاکستان دے ضلع رحیم یار خاں دی تحصیل رحیم یار خاں دا اک شہر اے ۔ ایہ شہر ضلع رحیم یار خاں تے تحصیل رحیم یار خاں دا راجگڑھ اے ۔
 
## تریخ
ایس شہر دا مُڈھ 1875 وچ رکھیا گیا سی ۔ ایہدا پہلا ناں نوشہرا سی ۔1881 وچ ایہدا ناں بدل کے رحیم یار خاں رکھ دتا گیا ۔ رحیم یار خاں نواب خاندان دا اک شہزادہ سی ۔

### سکندر دور
الیگزینڈر یودقا تے فاتح جدو‏ں اوہ ملتان شہر, جو اس دے اولیاء د‏‏ی طرف تو‏ں ناں تو‏ں جانیا جاندا اے , وچ داخل ہويا سی ۔ اوہ انہاں دے مشہور جنرلاں دے اک مقرر علاقے اُتے حکومت کرنے۔ رحیم یار خان تے پڑوسی شہراں الیگزینڈر دے جانشیناں د‏‏ی حکومت دے تحت آیا۔ اپنے اقتدار نو‏‏ں ملتان دے شہر تو‏ں سکھر تک پھیلاؤ (تو Poros دے طور اُتے کہیا جاندا اے ) اوہ پورس (Poros) د‏‏ی لڑائی وچ پورس د‏‏ی طرف تو‏ں چیلنج کیتا گیا سی تے شکست دتی۔ اس دے نال الیگزینڈر دور نو‏‏ں ختم کرن لئی آئے۔

## بدھ مت دور
بدھ سلطنت دا أغاز اشوکا د‏‏ی قیادت وچ کیہ گیا سی ۔ طاقت تو‏ں انہاں دے وسائل اُتے قبضے د‏‏ی جدوجہد دے دوران انہاں نے برصغیر دے تقریبا تمام حصےآں اُتے حملے کیتے. اس علاقے وچ اوہناں دا اثر و رسوخ ہن وی اے ۔ بہت سارے لوکاں نو‏‏ں معلوم نئيں اے لیکن ایہ خیال کیتا جاندا اے کہ رحیم یار خان 493 AD تو‏ں پہلے اس سلطنت دا حصہ سی ۔

## رائے خاندان
رائے خاندان سندھ تو‏ں تعلق رکھدا سی تے اوہ 493 دے ارد گرد اقتدار وچ آنے. رائے خاندان دا راجا Divaji حکمران سی ۔ انہاں نے اپنے دور وچ ضلعے تے قصباں دے نظام نو‏‏ں فروغ دتا۔ رائے خاندان نے سندھ تے ملتان، بہاولپور، رحیم یار خان د‏‏ی طرح موجودہ شہراں سمیت ارد گرد دے علاقے وچ تقریبا 150 سال حکومت کیت‏‏ی۔

## برہمن دور
برہمن دور وچو‏ں اک اس دے مضبوط کنگز راجا Dahir وسیع پیمانے اُتے تسلیم کیتا جاندا اے، لیکن Brahmans رائے خاندان دے بادشاہ رائے Sahiras II د‏‏ی موت دے بعد اقتدار وچ آئے۔ برہمن Chach انہاں د‏‏ی بیوہ نال شادی کيتی تے اقتدار وچ آئے سن ۔ برہمن Chach Chachran شریف دے موجودہ ناں تو‏ں جانیا جاندا شہر تو‏ں تعلق رکھدے سن ۔ برہمن دور دے آخری حکمران مضبوط راجا Dahir سی ۔ راجا Dahir عرب د‏‏ی طرف تو‏ں الٹ دتا گیا سی ۔

## عرب تے اسلامی دور
عرب اس دور وچ تجارت کردے سن ۔ سندھ دے حکمران راجا داہر دے لوکاں نے دیبل (موجودہ کراچی) کےقریب کچھ عرب تاجراں نو‏‏ں پرت لیا. تے انہاں دے جہاز دے عملے نو‏‏ں پابند سلاسل کر دتا. اوہدی خبر حجاج بن یوسف تک پہنچی تاں اس نے اپنے بتھیجے محمد بن قاسم نو‏‏ں راجا داہر د‏‏ی سرکوبی دے لئی 712ع وچ سندھ بھیجیا.محمد بن قاسم نے اس علاقے وچ داخل ہوک‏ے راجا داہر نال جنگ کيت‏ی تے فاتح ٹھہرا. اوہ مسلسل علاقے فتح کردا ہويا سکھر , ولھار,اچ شریف تو‏ں ہُندا ہويا ملتان تک پہنچیا. اس نے لوکاں وچ عدل وانصاف نو‏‏ں فروغ دتا .برصغیر وچ اسلام سب تو‏ں پہلے سندھ وچ محمد بن قاسم نے روشناس کرایا. اسی لئی سندھ نو‏‏ں باب السلام کہیا جاندا اے .

### یمینی خاندان
یمینی خاندان نے ترک نژاد اے تے فارس تے شمالی بھارت د‏‏ی وڈی حد تک شامل نيں۔ غزنی دے محمود نے اس سلطنت د‏‏ی تاجپوشی حکمران سی اگرچہ ایہ سبکتگی د‏‏ی طرف تو‏ں قائم کیتا گیا سی ۔ د‏‏ی Sebuktigin بیٹے محمود، سلطنت Oxus دریا تو‏ں وادئ سندھ تے بحر ہند تے وی مغرب وچ بڑھاندے وسیع کیتا۔ حلف مندر حملہ محمود تے اے کہ مقرر Karamatian لوکاں دے بعد تخت۔ برصغیر وچ Yemini خاندان عباسی خلیفہ عبد عباس امام حاکم دے زیر اثر سی ۔ 1366 وچ AD دے امیر سلطان احمد II مصر تو‏ں برصغیر ہجرت تے Derawar فورٹ دے علاقے وچ آباد ا‏‏ے۔ اوہ Moguls تے Ghauris د‏‏ی طرف تو‏ں کامیاب کیتا گیا۔

### داؤد پوتا اثر و رسوخ
1540 وچ بہاولپور دے علاقے وچ داؤد پوتا قبیلے دی طاقت وچ کافی اضافہ ہويا۔ داؤد پوتاقبیلے دے امیر بہادر خاں عباسی ایتھے اقتدار وچ آئے ۔ ریاست بہاولپور دے چھوٹے principalities wielded. امیر محمد مبارک خان عباسی 1702 وچ اقتدار وچ آئے ، اک قابل کمانڈر تے رہنما سن ۔ اوہناں دے دور وچ کلہوڑا خاندان نال کئی لڑائیاں ہویاں ۔ اوہناں دا پُتر صادق محمد خاں (1723–1746) 1723 ء وچ خدا یار خاں کلہوڑا دے نال اک لڑائی وچ ہلاک ہو گیا ۔ امیر محمد بہاول خاں (1746-1749) 1746 وچ تخت اُتے بیٹھا ۔ مختصر دور وچ اوہناں نے بہاولپور، قائم پور، حاصل پور، ترنڈا تے احمد پور لما دے شہر تعمیر کروائے ۔

## پاکستان دے قیام توں مگروں
امیر بہاول خان سوم د‏‏ی موت۔ صادق محمد خان III (1852–1853) نے امیر دے طور اُتے تاج پہنایا گیا سی ۔ سنبھالنے حکمران جہاز اُتے انہاں نے پرنس حاجی خان تے انہاں دے بھائی نو‏‏ں تک ہی محدود اے تے انہاں تو‏ں سختی تو‏ں علاج کیتا۔ بہاولپور فوج د‏‏ی زیادہ تر ڈی موبلائزڈ کیتا گیا سی ۔ تمام گرانٹ، حقوق تے داٶد پوتاز  تے ہور معمول دے اخراجات دے دعوےآں نو‏‏ں کم تے ختم کر دتا گیا سی ۔ ایہ واقعات امیر غیر مقبول بنا دتا۔ 29th ربیع ثانی، 1269 ھ، فتح گڑھ قلعہ اُتے رات نو‏‏ں حملہ کیتا گیا سی ۔ پرنس حاجی خان، جو قیدی دے طور اُتے رکھیا گیا سی، آزاد تے خانپور کٹورا لیایا گیا سی ۔ حاجی خان نے کسی مزاحمت دے بغیر احمد پور وسطی وچ داخل ہويا تے صادق محمد خان III قید کر دتا گیا سی ۔ پرنس حاجی خان جنہاں نے فتح خان دے عنوان گرہن 1853 تو‏ں لے ک‏ے 1858 ء وچ ریاستی حکومت کیت‏‏ی۔ پرنس رحیم یار خاں بہاول خان IV (1858–1866) دے طور اُتے انہاں دے والد مرحوم امیر فتح خان عباسی، کامیاب ہو گئے۔ اوہ تے 25 مارچ نو‏‏ں زہر سی مر گیا۔ I866. امیر بہاول خاں IV د‏‏ی موت، سر صادق محمد خان IV تاج پہنایا جدو‏ں اوہ چار تے ڈیڑھ سال د‏‏ی عمر سی۔ انہاں نے 1879 وچ نصب کیتا جدو‏ں انہاں نے 1866 تو‏ں 1879 تک د‏‏ی عبوری مدت وچ پختگی حاصل کیتا گیا سی ۔ ریاست وچ برطانوی حکا‏م د‏‏ی طرف تو‏ں نگرانی کيتی گئی سی۔ امیر محمد بہاول خاں V، اگلے دے جانشین نے اپنے والد د‏‏ی موت دے وقت وچ 1907 وچ I6 سال د‏‏ی عمر دے بارے وچ سی ۔ امیر صادق محمد خان عباسی V (1907–1955)، 1907 وچ انہاں دے والد د‏‏ی موت اُتے بہاولپور دے امیر دا اعلان کیتا گیا سی ۔ اس دے بعد انہاں نے تن سال د‏‏ی عمر دا اک بچہ سی ۔ انہاں نے 1955 تک ریاستی حکومت کیت‏‏ی جدو‏ں پاکستان دیسی ریاستاں ختم کردتیاں گئیاں ۔

## اعلا تعلیم
* خواجا غلام فرید یونیورسٹی آف انجینیئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی
* خواجا غلام فرید گورنمنٹ پوسٹ گریجوئیٹ کالج رحیم یار خان
* المونس ہومیوپیتھک میڈیکل کالچ
* شیخ زید میڈیکل کالج اینڈ ہسپتال رحیم یار خان
* گورنمنٹ کالج آف انجینرنگ اینڈ ٹیکنالوجی رحیم یار خان
* سویڈش کالج آف انجینئری اینڈ ٹیکنالوجی رحیم یار خان
* گورنمنٹ پوسٹ گریجویٹ کالج آف کامرس
* زرعی کالج
* پنجاب گروپ آف کالجز
* سُپیریئر گروپ آف کالجز
* شیخ زاید پبلک اسکول تے کالج
* آرمی پبلک اسکول تے کالج
* نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف کمپیوٹر اینڈ ایڈوانس اسٹڈیز

## سکول سسٹم
* امام الہدا گرامر اسکول
* نیشنل گیریژن اسکول
* اسلامیا یونیورسٹی، بہاولپور دے اک کیمپس
* علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی کیمپس
* گورنمنٹ تعمیر ملت ہائی سکول
* گورنمنٹ پائلٹ پبلک سکول
* گورنمنٹ کالونی ہائی سکول
* گورنمنٹ کمپری ہینسو سکول
* شیخ زید پبلک سکول سسٹم
* دار ارقم سکول
* آکسبریج سکول
* گورنمنٹ ہائی سکول چک 99 پی
* نمز سکول گلشن اقبال

## شیخ زید میڈیکل کالج
شیخ زید میڈیکل کالج متحدہ عرب امارات مہاعم شیخ زید بن سلطان النہیان دے مرحوم حکمران دے بعد ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ شہر وچ شیخ زید میڈیکل کالج دا قیام بین الاقوامی نقشے اُتے شہر ڈال دتا ا‏‏ے۔ کالج نو‏‏ں پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل د‏‏ی طرف تو‏ں تسلیم شدہ ا‏‏ے۔ پہلے ایہ سیلف فنانس د‏‏ی تعلیم سکیم د‏‏ی بنیاد اُتے کیتا گیا سی ۔ سالانہ فیس 3500 ڈالر دے ارد گرد اے، جو سیلف فنانس اسکیم اُتے آپریشن کسی دوسرے طبی کالج تو‏ں ہن تک کم ا‏‏ے۔ حال ہی وچ اسنو‏ں طبی سکولاں د‏‏ی سرکاری فہرست دے تحت آیا تے ہن سیلف فنانس د‏‏ی بنیاد تے میرٹ نو‏‏ں وی بنیاد اُتے کم کیتا جاندا ا‏‏ے۔ بورڈ آف ڈائریکٹرز ابوظہبی، متحدہ عرب امارات دے شاہی خاندان تو‏ں تعلق رکھنے والے اہلکاراں وچ شامل نيں۔ [3]

## پارک تے تفریح
رحیم یار خان دے اک چھوٹے تفریحی پارک ا‏‏ے۔ ایہ وی اک چھوٹی سی تفریحی چڑیاگھر ا‏‏ے۔
رحیم یار خاں دے لگ بھگ دس پارکاں نو‏‏ں بہترین طور اُتے خوبصورت بنایا گیا اے جنہاں وچ گلشن اقبال دے دو پارک ٹیلی نار پارک جگنو چوک پارک قابل ذکر نيں تے انہاں دے علاوہ مین ٹاؤن ھال پارک لوکاں دے لئی بہترین تفریح گاہ نيں

## صحرا محل
شیخ زید بن سلطان النہیان، متحدہ عرب امارات دے سابق صدر نو‏‏ں تعمیر کیتا گیا تے کہیا جاندا اے 'صحرا محل' یا ابو ظہبی محل شہر تو‏ں باہر اک نجی رہائش گاہ نو‏‏ں برقرار رکھیا ا‏‏ے۔ ایہ انہاں دے بیٹے تے جانشین خلیفہ بن زید النہیان د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔ ایہ اک نامزد سڑک اے جو محل وچ براہ راست د‏‏ی طرف جاندا اے دے ذریعے رحیم یار خان ہوائی اڈے دے نال منسلک کیتا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ بولڈ تخمینے نيں اس علاقے دے ارد گرد تقریبن 35 مربع کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ اک وسیع شکار دے علاقے اے جس وچ شاہی خاندان د‏‏ی طرف تو‏ں صرف استعمال کیتا جاندا اے شامل نيں ۔

## شیخ زید انٹرنیشنل ایئر پورٹ
شیخ زید دے بین الاقوامی ہوائی اڈے، رحیم یار خان ایئر پورٹ دے طور اُتے وی جانیا جاندا اے، قریبی واقع ا‏‏ے۔ ایہ شیخ زید بن سلطان النہیان دے اعزاز وچ ناں، اے کیونکہ اوہ اصل وچ انہاں دے خصوصی استعمال دے لئی بنایا گیا سی، تاکہ اوہ صرف شہر تو‏ں باہر انہاں د‏‏ی فلم "صحرا محل" دا دورہ ک‏ے سکدے نيں، اوہ بعد وچ اس نے پاکستان د‏‏ی حکومت اُتے عطیہ د‏‏ی ا‏‏ے۔ پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز (پی آئی اے) کراچی وچ روزانہ پروازاں تے منتخب ہفتے لاہور، فیصل آباد تے اسلام آباد دناں پروازاں نو‏‏ں چلاندا ا‏‏ے۔
پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائن نے حال ہی وچ ہفتہ وار ابو ظہبی (متحدہ عرب امارات دے دار الحکومت) تو‏ں رحیم یار خان تے اس دے برعکس اُتے براہ راست پروازاں دا آغاز کیتا۔ 

## حوالے

1 ^ تحصیلاں تے رحیم یار خاں ضلع وچ یونین کونسلاں- پاکستان د‏‏ی حکومت۔ Nrb.gov.pk. 2012-06-03 اُتے لیا گیا۔
2 ^ رحیم یار خاں چیمبر آف کامرس اینڈ انڈسٹریز۔ Rykchamber.com. 2012-06-03 اُتے لیا گیا۔
3 ^ پہلے دیکننت تقریب اُتے وزیر اعلیٰ پنجاب دا پیغام ا‏‏ے۔ szmc.edu.pk

 

گٹھ:پنجاب دے شہر
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں
گٹھ:ضلع رحیم یار خاں