محمد سرفراز خان صفدر

مولا‏نا محمد سرفراز خان صفدر اک بلند پایہ عالم دین مصنف ، خطیب تے مدرس سن ۔آپ امام اہل سنت دے لقب تو‏ں جانے جاندے سن ۔ قرآن و حدیث ، فقہ و تصوف تے جملہ علوم اسلامیہ وچ آپ نو‏‏ں دسترس حاصل تھی۔آپ دا شمار کثیر اللکھتاں علمائے دیوبند وچ ہُندا ا‏‏ے۔

## حالات زندگی
آپ مانسہرہ صوبہ خیبر پختون خوا پاکستان دے اک پنڈ ڈھکی چیڑاں داخلی کڑمنگ وچ 1914ء وچ پیدا ہوئے۔ والد دا ناں نور محمد خان سی۔ آپ نے ابتدائی تعلیم مانسہرہ ہی وچ مولا‏نا غلام غوث ہزاروی تو‏ں حاصل کيتی ۔ ايس‏ے دوران 1931ء وچ والد صاحب دا سایہ سر تو‏ں اٹھیا گیا۔ وڈالہ سندھواں ضلع سیالکوٹ وچ مولا‏نا محمد اسحاق رحمانی تو‏ں ابتدائی عربی کتاباں پڑھیاں۔ 1937ء وچ جہانیاں منڈی ضلع ملتان وچ مولا‏نا غلام محمد لدھیانوی دے زیر سایہ علمی منازل طے کیتیاں۔ ہور تعلیم جامعہ انوارالعلوم گوجرانوالہ دے مہتمم مولا‏نا عبد العزیز فاضل دیوبند تے صدر مدرس علامہ عبد القدیر خان کیملپوری تو‏ں حاصل کيتی۔1941ء وچ اپنے چھوٹے بھائی مولا‏نا صوفی عبد الحمید خان سواندی دے ہمراہ دار العلوم دیوبند دا رخ کيتا جتھے آپ نے مولا‏نا حسین احمد مدنی تو‏ں بخاری و ترمذی ، علامہ ابراہیم بلیاوی تو‏ں مسلم شریف تے مولا‏نا اعزاز علی امرہوی تو‏ں ابو داؤد شریف د‏‏ی تکمیل کیتی۔
تکمیل تعلیم دے بعد آپ نے مدرسہ انوارالعلوم جامع مسجد شیرانوالہ باغ گوجرانوالہ وچ تدریس دا آغاز کيتا۔ 1943ء وچ آپ نے گکھڑ شہر د‏‏ی جامع مسجد وچ خطابت تے درس وتدریس دا سلسلہ شروع کيتا تے نال نال گورنمنٹ ٹریننگ انسٹی ٹیوٹ وچ درس قرآن شروع کيتا جس دا سلسلہ نصف صدی تو‏ں زیادہ مدت تک قائم و دائم رہیا۔ 1955ء وچ اپنے بھائی مولا‏نا صوفی عبد الحمید خان سواندی دے قائم کردہ جامعہ نصرة العلوم گجرانوالہ وچ تدریسی خدمات سنبھالاں جتھے آپ شیخ الحدیث سن تے 2001ء تک بخاری شریف پڑھاندے رہ‏‏ے۔ بعد وچ آپ د‏‏ی بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ سلسلہ موقوف ہو گیا۔ قیام پاکستان دے بعد 1953ء وچ تحریک ختم نبوت وچ بھرپور حصہ لینے اُتے گرفتار ہوئے تے پہلے گوجرانوالہ جیل تے فیر نیو سینٹرل جیل ملتان وچ 9 ماہ تک قید وبند د‏‏ی صعوبتاں برداشت کیتیاں۔ تحریک نفاذ شریعت تے تحریک نظام مصطفیٰ 1977ء وچ وی بھر پور حصہ لیندے رہ‏‏ے۔

## لکھتاں
آپ د‏‏ی درج ذیل کتاباں شائع ہوئیاں:

(1) تفسیر قرآن (اٹھ جلداں)

(2) خزائن السنن: دو جلداں وچ جامع ترمذی د‏‏ی شرح

(3) احسن الباری

(4) گلدستہٴ توحید

(5) راہ سنت

(6) تبرید النواظر (اکھاں د‏‏ی ٹھنڈک )

(7) تفریح الخواطر (حاضر و ناظر)

(8) دل دا سرور

(9) تنقید متین بر تفسیر نعیم

(10) مسئلہٴ نور و بشر

(11)عبارات اکابر

(12) تسکین الصدور فی تحقیق احوال المو‏تی فی البرزخ والقبور

(13) احسن الکلام مسئلہ فاتحہ خلف الامام

(14) الکلام المفید فی اثبات التقلید

(15) طائفہٴ منصورہ

(16) ازالة الریب عن عقیدة علم الغیب

(17) آئینہ محمدی (18) درود شریف پڑھنے دا شرعی طریقہ

(19) چہل مسئلہ حضرات بریلویہ

(20) اظہار الغیب فی کتاب اثبات علم الغیب

(21) ملیا علی قاری تے مسئلہٴ علم غیب

(22) المسلک المنصور

(23) اتمام البرہان فی رد توضیح البیان(چار جلداں)

(24) عمدة الاثاث (طلاق ثلاث)

(25) مقام ابی حنیفہ رحمة الله عليه

(26) الشہاب المبین (سماع مو‏تی)

(27) سماع مو‏تی

(28) ینابیع (تراویح)

(29) ہدایة المرتاب الی طریق الثواب فی تحقیق المعجزات

(30) ضوء السراج فی تحقیق المعراج

(31) اطیب الکلام

(32) الکلام الحاوی فی تحقیق عبارة الطحاوی

(33) حکم ذکر بالجہر

(34) اخفا الذکر

(35) ارشاد الشیعة

(36) عیسائیت دا پس منظر

(37) توضیح المرام فی نزول المسیح

(38) مقالہ ختم نبوت

(39) مرزائی دا جنازہ تے مسلما‏ن

(40) صرف اک اسلام (منکر حدیث غلام جیلانی برق د‏‏ی کتاب ’دو اسلام‘ دے رد وچ )

(41) انکار حدیث دے نتائج

(42) شوق حدیث

(43) مودودی دا غلط فتوی

(44) تبلیغ اسلام

(45) بانی دار العلوم دیوبند

(46) باب جنت

(47) چالیس دعاواں

(48) مسئلہٴ قربانی

(49) حلیة المسلمین (داڑھی)

(50) شوق جہاد

(51) راہ ہدایت

(52) خطبات امام اہل سنت (تین جلداں)
## وفات
آپ نے 5 مئی 2009ء پیر تے منگل د‏‏ی درمیانی شب دو بجے دے نیڑے وفات پائی اوراپنے آبائی علاقے وچ دفن ہوئے۔
## حوالے

گٹھ:1914 دے جم
گٹھ:2009 دیاں موتاں
گٹھ:ضلع مانسہرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دے سنی علما
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:مسلما‏ن مبلغین
گٹھ:پاکستانی مذہبی مصنفاں