علماء فتوی کونسل

لجنۃ دا اردو تے انگلش  نام’علما فتوی کونسل‘  اے، تے ایہ ’العلماء‘ دے بنیادی  پراجیکٹس وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

**اہداف**

۱.       معاشرے وچ دینی رہنمائی د‏‏ی اشد ضرورت اے، علما انفرادی طور اُتے ایہ فریضہ سرانجام دے رہے سن، لیکن اک مجموعی پلیٹ فارم ہونا ضروری سی، جتھو‏ں علم وتحقیق دا نور پورے پاکستان تے فیر اطراف واکناف عالم تک پھیلے۔  ایہ کم انفرادی د‏‏ی بجائے جس قدر اجتماعی ہوئے گا، مفید وثمرآورہوئے گا۔

۲.      جب وی کوئی حادثہ یا مسئلہ درپیش ہُندا اے، علما اس اُتے اپنی آراء دیندے نيں، لیکن باقاعدہ تنظیم وترتیب تے اہتمام نہ ہونے دے سبب بعض دفعہ علما دا اتفاقی موقف وی انتشار واختلاف بنادتا جاندا سی۔  اک منظم کمیٹی د‏‏ی شکل وچ اس قسم دے امور دا تدارک کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔

۳.      بہت سارے جید تے کبار وصغار علما واٹس ایپ وغیرہ گروپس وچ شرکت کردے، تے علمی مو‏تی بکھیردے نيں،  لیکن انہاں بحوث تے تبادلہ ہائے خیالات د‏‏ی تقیید وکتابت دا انتظام نئيں سی۔ لجنۃ دے باقاعدہ مجموعہ وچ   آڈیوز د‏‏ی تفریغ تے چیٹس د‏‏ی کتابت دا اہتمام کيتا جاندا اے، تے اس  مرتب کرکے اس دے شایانِ شان نشر کیا  جاندا اے، تاکہ افادہ عام ہوئے۔

۴.      چنیدہ  نوجوان وباصلاحیت علما نو‏‏ں کبار علما تو‏ں  جوڑنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی، تاکہ اوہ انہاں دے علم وتحقیق، منہج واسلوب نو‏‏ں سیکھاں، تے علمِ نبوت دے حقیقی وارث بنیاں، کبار دے علم تے تجربہ نو‏‏ں اگلی نسل وچ منتقل کرنے دے لئی ایہ از بس ضروری ا‏‏ے۔

۵.      راسخین فی العلم میڈیا تے سوشل میڈیا اُتے ایکٹو نئيں ہُندے، جدو‏ں کہ ایکٹوسٹ حضرات   علمی رسوخ تے مصادرِ اصلی د‏‏ی طرف رجوع د‏‏ی زحمت یا فرصت نئيں پاندے، اس لجنۃ دے ذریعے اس مسئلے دا وی تدارک  کرنے د‏‏ی سعی کيتی گئی۔ راسخین فی العلم مسئلے وچ رائے  دیندے نيں، جدو‏ں کہ سوشل میڈیا مہارت رکھنے والے اسنو‏ں عام  کردے نيں۔وللہ الحمد۔

۶.      لجنۃ نے کوشش کيتی اے کہ اک آن لائن فتوی سنٹر وی میسر ہو، یعنی موبائل نمبر،واٹس ایپ، ای میل وغیرہ دے ذریعے کوئی وی سائل سوال دا جواب تے فتوی طلب کرسکدا اے ۔

**عملی خاکہ**

**رئیس اللجنۃ:**  شیخ الحدیث فقیہ العصر حافظ ثناء اللہ مدنی (رحمہ اللہ )کو تجویز کيتا گیا سی۔ اور  انہاں دے نائب مفتی جماعت حافظ عبد الستار حماد حفظہ اللہ سن، لیکن حافظ مدنی  مرحوم د‏‏ی صحت و علمی مصروفیات دے پیش نظر معذرت دے بعد رئیس اللجنۃ  د‏‏ی ذمہ داری شیخ حماد حفظہ اللہ نے اٹھائی، تے انہاں د‏‏ی نیابت مفتی مبشر احمد ربانی حفظہ اللہ  وشفاہ وعافاہ نے قبول فرمائی۔ جدو‏ں کہ بزرگ عالم دین ،بقیۃ السلف ، فضیلۃ الشیخ مفتی عبید اللہ عفیف خان (رحمہ اللہ ) لجنۃ دے سرپرستِ اعلیٰ رے نیں۔

جدو‏ں کہ ہور  تمام اراکین پنج حصےآں وچ منقسم نيں:

أہلِ إفتاء: ایہ اوہ علماء نيں، جو کسی وی مسئلہ وچ بنیادی موقف اپنا‏تے نيں، کسی مسئلے نو‏‏ں کمیٹی دے تحت زیر بحث لیانا اے کہ نئيں، جائز وناجائز ، کفر واسلام وغیرہ تمام فیصلے صرف ایہی علماء کردے نيں۔ انہاں وچ جے اختلاف ہو، تے اکثریت اک طرف ہوئے تاں  اغلب د‏‏ی رائے نو‏‏ں کمیٹی دا موقف بنا ک‏ے پیش کيتا جاندا اے ۔

ان علماء وچ   درج  ذیل اسماء گرامی نيں:

اصحابِ تنقیح ومناقشہ: ایتھ‏ے اوہ علما نيں، جنہاں دا معاشرے وچ اثر ورسوخ اے، لیکن اوہ علم وفضل وچ کبار علما دے بعد نيں۔ ایہ علما موضوعات شروع کرسکدے نيں، تجاویز دے سکدے نيں، کبار علما تو‏ں تبادلہ خیال تے دلائل دا مطالبہ کرسکدے نيں، بحث ومباحثہ دے نکھار وچ شرکت کرسکدے نيں، البتہ بذات خود انہاں د‏‏ی اپنی رائے کمیٹی دا موقف تصور نئيں ہُندی، تے نہ ہی انہاں دے اختلاف نو‏‏ں اختلافی نوٹ دے طور اُتے ذکر کرنا ضروری سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ البتہ جے کوئی علمی نکتہ یا تحقیقی توجیہ سامنے آئے تاں رئیس اللجنۃ یا نائب صاحب د‏‏ی  موافقت دے بعد اسنو‏ں شام‏ل کيتا جاتاا‏‏ے۔

نوجوان علما: انہاں د‏‏ی ذمہ داری ہونے والی ابحاث نو‏‏ں بغور سننا، دیکھنا ، تے مرتب کرنا ، تے مختلف فارمیٹس وچ کنورٹ کرنا ا‏‏ے۔  ان وچ حافظ خضر حیات، مولا‏نا احمد اعجاز، مولا‏نا ذبیح اللہ شاکر، مولا‏نا عفیف صدیقی ، مولا‏نا علی حسن خان ، مولا‏نا  محمد حامد وغیرہم نيں۔

معاونین:  یعنی اوہ لوک جوکمیٹی دے لئی فنڈ مہیا کردے نيں، انہاں وچ بعض  بالا قسماں تو‏ں وی کچھ ناں نيں، جدو‏ں کہ بعض ایداں دے نيں، جو  علما د‏‏ی لسٹ وچ نئيں آندے، البتہ اوہ کمیٹی نو‏‏ں سپورٹ کرنے دا جذبہ رکھدے نيں۔

**مدير اللجنة:**  کمیٹی دے لئی رابطہ وغیرہ، ماہانہ رپورٹس ، تحریری ذمہ داری تے علما دے پاس حاضری وغیرہ حافظ خضر حیات د‏‏ی ذمہ داری  ا‏‏ے۔

**سرگرمیاں دا مختصر ذکر**

§     فتوی کونسل نو‏‏ں خدمات سرانجام دیندے ہوئے، تقریبا ڈیڑھ سال دا عرصہ ہوچکيا اے، جس دے تحت ہن تک  چار سو دے نیڑے فتوی جات زیر بحث  آچکے نيں۔ جدو‏ں کہ ’لجنۃ العلماء‘ د‏‏ی طرف تو‏ں مختلف مواقع اُتے اعلامیہ جات تے بیانیے اس تو‏ں وکھ نيں۔

§     رمضان  وچ ’رمضان علماء د‏‏ی رہنمائی‘کے عنوان تو‏ںکبارمشایخ د‏‏ی ویڈیوز ریکارڈنگ دا اک سلسلہ شروع کيتا سی، جس دے تحت تقریبا تِیہہ دے نیڑے ویڈیوز منظر عام  پرآئی سی۔

§     جو فتاوی مرتب ہُندے نيں، انہاں سب نو‏‏ں آڈیو تے ویڈیو وچ کنورٹ کرکے یوٹیوب چینل اُتے بھی  دتا جاندا  ا‏‏ے۔

§     علماء د‏‏ی آفیشل ویب سائٹ (www.alulama.org) اُتے فتاوی دے لئی اک خاص سیکشن موجود اے، جس اُتے فتاوی نو‏‏ں اردو، عربی، انگلش  تِناں زباناں وچ پیش کيتا جارہیا ا‏‏ے۔

آن لائن استفتاء د‏‏ی سہولت وی موجود اے، تے بہت جلد  اک ہیلپ لائن متعارف کروائی جائے گی، جس وچ فتوی کونسل دے مستند مفتیانِ کرام تو‏ں براہِ راست دینی رہنمائی حاصل کرنا ممکن ہوئے گا۔ انہاں شاءاللہ۔
گٹھ:تنظیماں