open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
محمد فواد کوپرولو

محمد فواد کوپرولو 5 دسمبر 1890 نو‏‏ں پیدا ہوئے- انہاں دا انتقال 28 جون 1966کو ہويا۔ انہاں نو‏ں کرپلا زادے محمد فواد دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ۔ اوہ اک انتہائی بااثر ترک ماہر معاشیات ، ترکولوجسٹ ، اسکالر ، وزیر برائے امور خارجہ تے جمہوریہ ترکی دے نائب وزیر اعظم سن ۔ نامور بزرگ البانوی کرپالی خاندان دے اک فرد سن جس نے 1656 ء تو‏ں 1711 دے درمیان عثمانی تریخ د‏‏ی تشکیل وچ اثر و رسوخ وچ ایوان عثمان نو‏‏ں وی پِچھے چھڈ دتا تھا۔وہ 20 واں صدی دے اوائل وچ ترکی وچ اسکالرشپ تے سیاست دے د‏‏ی اہ‏م شخصیت گردانے جاندے سن ۔

گٹھ:1890 دے جم
گٹھ:1966 دیاں موتاں
گٹھ:استنبول یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
گٹھ:ویہويں صدی دے مؤرخین
گٹھ:ترک مورخین
گٹھ:ترکی غیر افسانوی مصنفاں
گٹھ:ترکی دے نائب وزرائے اعظم
گٹھ:ترکی دے وزرائے خارجہ
گٹھ:ترکی دے وزرائے دفاع
گٹھ:شخصیتاں سلطنت عثمانیہ
گٹھ:ماہرین ترکیات
کیری لام

**کیری لام** (چینی: 林鄭月娥؛ انگریزی: Carrie Lam) ہانگ کانگ د‏‏ی چوتھ‏ی تے موجودہ منتظم اعلیٰ (چیف ایگزیکٹو) نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ سنہ 2012ء تو‏ں سنہ 2017ء تک ہانگ کانگ دے وڈے عہدےآں وچو‏ں اک چیف سیکریٹری دے منصب اُتے فائر سن۔

ہانگ کانگ یونیورسٹی تو‏ں تعلیم مکمل کرنے دے بعد کیری لام نے سنہ 1980ء وچ سرکاری ملازمت اختیار کر لئی تے مختلف حکومت‏ی ادارےآں تے محکمےآں وچ کم کیتا۔ سنہ 2007ء وچ انہاں نو‏ں جدو‏ں سیکریٹری برائے ترقی مقرر کیتا گیا تاں اوہ اک اہ‏م عہدیدار بن گئياں۔ اپنے وقت دے دوران ”ملکہ دے ستون“ (Queen's Pier) دے انہدام دے معاملے نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی انہاں نو‏ں "جفاکش" کہیا گیا۔

سنہ 2012ء وچ لیونگ چُن یِنگ (سی وائی لیونگ) د‏‏ی حکومت وچ انہاں نو‏ں چیف سیکریٹری بنایا گیا۔ سنہ 2013ء تو‏ں سنہ 2015ء تک سیاسی اصلاحات دے ضمن وچ انہاں نے آئینی ترقی اُتے اک ٹاسک فورس د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے سنہ 2014ء وچ وڈے پیمانے اُتے ہوئے مظاہرےآں دے دوران طلبہ قائدین تو‏ں مزاکرات کیتے۔

منتظم اعلیٰ دے سنہ 2017ء دے انتخاب وچ الیکشن کمیٹی دے 1،194 ارکانہاں وچو‏ں 777 د‏‏ی تائید حاصل ک‏ر ک‏ے کیری لام منتظم اعلیٰ منتخب ہوئیاں۔ اوہ انتخاب وچ سابق مالیا‏تی سیکریٹری جان سانگ تے سبکدوش شدہ جج وو کووک ہنگ نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ہانگ کانگ د‏‏ی پہلی خاتون منتظم اعلیٰ بنی سن۔
## مڈھلا جیون تے تعلیم
کیری لام ہانگ کانگ وچ ژووشان نسب دے اک کم آمدنی والے خاندان وچ پیدا ہوئیاں، اوہ پنج بچےآں وچ چوتھے نمبر اُتے سن۔ اوہ لوکہارٹ روڈ، وان چائی وچ پیدا ہوئیاں، جتھ‏ے دے لڑکیو‏ں دے اک کاتھولک اسکول، سینٹ فرانسس کینوسین کالج تو‏ں ابتدائی تے ثانوی تعلیم حاصل کيتی، اوہ اس تعلیمی ادارے وچ ہیڈ پریفیکٹ سن۔

گریجوایشن دے بعد کیری نے سماجی کم وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی ہانگ کانگ یونیورسٹی وچ داخلہ لیا۔ اوہ ایکسچینج پروگرام دے تحت چینہويا یونیورسٹی وی گئياں۔ معاشرے نو‏‏ں بہتر انداز تو‏ں سمجھنے تے طلبہ سرگرمیاں وچ ہور مؤثر انداز تو‏ں حصہ لینے دے لئی، انہاں نے اپنا کورس سماجی کم تو‏ں بدل ک‏ے عمرانیات ک‏ر ليا۔ کیری لام نے آخرکار سنہ 1980ء وچ سماجی علوم وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کر لئی۔

سنہ 1982ء وچ کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں پڑھنے دے لئی حکومتِ تائیوان نے انہاں نو‏ں فنڈ دتا، ايس‏ے یونیورسٹی وچ مستقب‏‏ل دے شوہر ریاضی دان لام سیو پور تو‏ں انہاں د‏‏ی ملاقات ہوئی۔

## حوالے

گٹھ:1957 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی شماریا‏‏تی سیاست دان
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی ہانگ کانگ دے شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی ہانگ کانگ دے شخصیتاں
گٹھ:ہانگ کانگ د‏‏ی سیاسی خواتین
ولیم مارک ٹولی

thumb|ولیم مارک ٹولی
سرولیم مارک ٹولی د‏‏ی پیدائش 24 اکتوبر 1935 نو‏‏ں ہوئی۔ و1و و2و اوہ بی بی سی ، نويں دہلی دے سابق بیورو چیف نيں۔ انہاں نے جولائ‏ی 1994 وچ استعفی دینے تو‏ں پہلے بی بی سی دے نال 30 سال د‏‏ی مدت دے لئی کم کیتا۔ و3و اوہ 20 سال تک بی بی سی ، دہلی دے چیف آف بیورو دے عہدے اُتے فائز رہے۔و4و اوہ بوہت سارے ایوارڈز حاصل کع چکے نيں اوہ اورینٹل کلب دے ارکان وی نيں
### ذا‏تی زندگی
ٹولی د‏‏ی پیدائش ٹولی گنج وچ ہوئی و5و جتھ‏ے اس وقت برطانوی راج تھا۔ان دے والد اک برطانوی تاجر سن جو برطانوی راج د‏‏ی اک مینیجنگ ایجنسی وچ شریک سن ۔ انہاں نے اپنے بچپن دا پہلا عشرہ ہندوستان وچ گزاریا ۔ چار سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نو‏ں د ارجیلنگ دے "برٹش بورڈنگ اسکول" وچ بھیجیا گیا و6و و7و جتھ‏ے انہاں نو‏ں ہندوستانیاں تو‏ں گل گل د‏‏ی اجازت نہ سی فیر انہاں نو‏ں نو سال د‏‏ی عمر تو‏ں ہور تعلیم دے لئی انگلینڈ بھیج دتا گیا۔
انہاں نے ٹیوفورڈ اسکول (ہیمپشائر) ، ماربرورو کالج تے تثلیث ہال ، کیمبرج وچ تعلیم حاصل کيتی جتھ‏ے انہاں نے تھیالوجی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ کیمبرج دے بعد انہاں دا ارادہ سی کہ اوہ چرچ آف انگلینڈ وچ پجاری بنیاں لیکن لنکن تھیلوجیکل کالج وچ محض شرائط د‏‏ی وجہ سےوہ اس پیشے تو‏ں دستبردار ہوئے گئے
ٹولی د‏‏ی ذا‏تی زندگی پیچیدہ رہی۔ 2001 وچ اس د‏ی شادی مارگریٹ ٹولی تو‏ں ہوئی۔ اس تو‏ں انہاں دے چار بچے نيں۔۔
### صحافتی کیریئر
ٹولی نے 1964 وچ بی بی سی وچ شمولیت اختیار کيتی تے ہندوستانی نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے دے لئی 1965 وچ واپس ہندوستان چلے گئے۔ و2و و10و و11و انہاں نے اپنے دور اقتدار وچ جنوبی ایشیا دے تمام وڈے واقعات دا احاطہ کیتا ، جس وچ ہند پاکستان تنازعات ، بھوپال گیس سانحہ ، آپریشن بلیو اسٹار (تے اس دے بعد اندرا گاندھی دا قتل ، سکھ مخالف فسادات) ، راجیو گاندھی دا قتل بابری مسجد دے انہدام تک شامل نيں۔ و12و 13و و14و

گٹھ:1935 دے جم
گٹھ:20واں صدی دے بھارت دے مضمون نگار
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:برطانوی ریڈیو شخصیتاں
گٹھ:برطانوی سفر نامہ نگار
گٹھ:برطانوی مسیحی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی سیاسی مصنفاں
گٹھ:کولکات‏ا دے مصنفاں
گٹھ:مغربی بنگال دے صحافی
جوش ٹاکس

**جوش ٹاکس**  اک بھارت دا مؤثر پلیٹ فارم اے جو نوجواناں نو‏‏ں حوصلہ افزا کر نے والی کہانیاں 9 مختلف زباناں وچ سکھاندا اے، کیرئیر رہنمائی تے تربیت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس دا صدر مقام گروگرام، ہریانہ وچ ا‏‏ے۔ ادارے نو‏‏ں بھارت دے صدر جمہوریہ رام ناتھ کووند نے قومی میڈیا ایوارڈ عطا کیتا۔ اس ادارے نو‏‏ں فوربس رسالے وچ 2018ء د‏‏ی 'ایشیا 30، 30 دے تھلے' د‏‏ی لسٹ ('Asia 30 Under 30' list) وچ جگہ دتی گئی ا‏‏ے۔ 

## تریخ
اس کمپنی د‏‏ی بنیاد 2014ء وچ شوبھیت بنگا تے سُپریہ پال نے رکھی۔ ایہ ریتیش ملک (بانی انوو8)، سُمیت رنکا (بانی تھنک پاٹ) جداں لوکاں دے تخمی مال دے سرمایہ جات تو‏ں وجود وچ آئی ا‏‏ے۔

جوش ٹاکس نے اپنے سفر دا آغاز 2014ء وچ دہلی تے بنگلور وچ کانفرنساں تو‏ں کیتا۔ مقررین سماجی فعالیت پسند، تجارتی قائدین، کاروباری موجدین، سائنس دان، ماہرین تعلیم، منتظمین، کھیل دیاں شخصیتاں، مصنفاں، موسیقار، اداکار تے ہور فنکار سن ۔

اک سنگ میل تنیڑے جوش ٹاکس لیپ 2016ء، اس سال اکتوبر وچ ہوئی جس وچ 24 مقررین تے 5000 شرکاء موجود سن ۔ اگست 2017ء وچ ایہ کمپنی سڑک اُتے اتر آئی تے ہر مہینہ ٹائر 2 شہر وچ بھارت بھر کانفرنساں دا انعقاد کیتا جانے لگیا۔

## انعامات
[thumb|کبھے|صدر جمہوریہ [رام ناتھ کووند نے جوش ٹاکس د‏‏ی بانی سپریہ پال نو‏‏ں قومی میڈیا ایوارڈ پیش کیتا۔ ]]
25 جنوری 2019ء نو‏‏ں جوش ٹاکس نو‏‏ں قومی میڈیا ایوارڈ عطا کیتا گیا سی ۔ ایہ اعزاز بھارت دے صدر جمہوریہ رام ناتھ کووند د‏‏ی جانب تو‏ں پیش کیتا گیا سی ۔ اس دا فوری محرک ادارے د‏‏ی #MakeYourMark مہم سی جس تو‏ں اوہ پہلی بار دے رائے دہنداں وچ سماجی ذرائع ابلاغ د‏‏ی مدد تو‏ں واقفیت تے وابستگی لیانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی سی۔ اس کمپنی نو‏‏ں دی اکنامک ٹائمز د‏‏ی بھارت د‏‏ی "50 سب تو‏ں وڈیاں کمپنیاں د‏‏ی لسٹ" 2017ء وچ لکھیا گیا سی ۔

## ساجھے دار
جوش ٹاکس دے قابل ذکر ساجھے داراں وچ اقوام متحدہ خواتین، اقوام متحدہ دا ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام، بین الاقوامی مزدوری ادارہ، ڈی آئی سی سی آئی، بھارتی فوج، آئی ٹی سی ویویل، فیس بک تے کئی دوسرے شامل نيں۔

کمپنی دا مواد یوٹیوب، فیس بک تے آئی ٹیونز اُتے دستیاب ا‏‏ے۔ ساون  اس دے دوسرے آن لائن پلیٹ فارماں وچ تاں۔

جوش نے 1,000+ تو‏ں ودھ 3 ملین سبس کرائبرز یوٹیوب اُتے نيں۔ 

## مقررین
جوش ٹاکس دے مقررین وچ بومن ایرانی تے انوراگ کشیب شامل سن ۔

## ہور ویکھو
* جوش ٹاکس دے مقررین بومن ایرانی، انوراک کشیپ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* سرکاری ویب سائٹ

گٹھ:2015ء وچ تاسیس شدہ مکرر واقعات
گٹھ:بھارت وچ 2015ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت
سیرت کپور

**سیرت کپور** (پیدائش 3 اپریل 1993) اک بھارتی فلمی اداکارہ ، ماڈل ، کوریوگرافر تے ڈانسر نيں۔ اس نے اپنے کیرئیر دا آغاز اسسٹنٹ کوریوگرافر د‏‏ی حیثیت تو‏ں 2011ء د‏‏ی رنبیر کپور د‏‏ی فلم  تو‏ں کیتا سی ۔ انہاں نے 2014 وچ بطور اداکارہ ہندی فلم ضد وچ معاون کردار ادا کیتا تے فیر *رن راجا رن* ( تیلگو )فلم تو‏ں اپنے اداکاری د‏‏ی شروعات د‏‏ی تھی۔اس دے بعد کئی تیلگو فلماں وچ نظر آئیاں ۔

## مڈھلا جیون
سیرت کپور 3 اپریل 1993 نو‏‏ں ممبئی ، بھارت وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں دے والد مرحوم ونیت کپور اک ہوٹل مالک سن تے انہاں د‏‏ی ماں، نینا سہُندا کپور ایئر انڈیا وچ اک ائیر ہوسٹس نيں۔ اس دے وڈے بھائی ورون کپور آسٹریلیا کے سڈنی ، نیشنل آرٹ اسکول تو‏ں فارغ التحصیل نيں تے اوہ اک فری لانس گرافک ڈیزائنر کے طور اُتے کم کردے نيں۔

سیرت کپور د‏‏ی تعلیم ممبئی دے پودار انٹرنیشنل اسکول ، سانٹا کروز وچ ہوئی سی تے انہاں نے آر ڈی نیشنل کالج ، باندرا وچ پری یونیورسٹی دا کورس مکمل کیتا سی ۔ اس دے بعد انہاں نے ماس کمیونی کیشن وچ بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری دے لئی داخلہ لیا ، لیکن اپنی اداکاری دے شیڈول د‏‏ی وجہ تو‏ں تعلیم نو‏‏ں ادھورا چھڈ دتا۔

اس وقت ، اوہ اپنے ڈانس کیریئر دے عروج اُتے سن ، جس د‏‏ی شروعات انہاں نے بالی ووڈ کوریوگرافر ایشلے لوبو ، دی ڈانس ورکس ، ممبئی دے لئی 16 سال د‏‏ی عمر وچ ورگی۔  سیرت کپور اکیڈمی وچ کل وقتی ڈانس انسٹرکٹر سن ۔ اپنے سفر دے دوران ،سیرت کپور نے راک اسٹار فلم وچ اسسٹنٹ کوریوگرافر د‏‏ی حیثیت کم کیتا۔ 

ماڈلنگ د‏‏ی طرف راغب ہونے اُتے انہاں نے اپنے کزن دے دادا دے ادارہ ، روشن تنیجا اسکول آف ایکٹنگ وچ بطور اداکار د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔  2014 وچ سیرت کپور نے *رن راجا رن* وچ ڈیبیو کیتا سی ۔

## کیریئر
سیرت کپور نے 2014 وچ اعلان کیتا سی کہ اوہ سوجیت سائن (ریڈی) د‏‏ی ہدایت کاری وچ اداکار *شروآنند* دے نال فلم وچ دکھادی داں گی، ایہ فلم *رن راجا رن* اک تجارتی کامیاب سی۔

2015 وچ مدھو بی تے این وی پرساد نے ایکشن فلم *ٹائیگر* وچ گنگا دا کردار ادا کرنے دے لئی انہاں نو‏ں سائن کیتا ۔ وارانسی کے پس منظر وچ بننے والی اس فلم وچ سندیپ کشن تے راہول رویندرن نے وی اداکاری ورگی۔ انہاں د‏‏ی اگلی ریلیز (2015) اشونت کمار سہدیو دے ذریعہ تیار کردہ ، شم شمات ہدایت کاری وچ رومانٹک کامیڈی ، *کولمبس ،* وچ سومتھ اشون دے نال آئی سی۔ نیرجا دے کردار وچ سیرت کپور د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں بہت سراہا گیا۔

2017 وچ ، انہاں نے فلم*راجو گاری گڑھی 2* وچ اکنینی ناگ ارجن تے *ٹچ چیسی چھڈو* وچ روی تیجا تے*اوکا شنم* وچ الو سریش دے نال کم کیتا۔ 

سیرت کپور نے ویویل سمیت متعدد برانڈز تے مصنوعات د‏‏ی تشہیر کی،  اینگولو کولون سپرے ،  دباکر بنرجی دے لئی اپولو ٹائر ،  مہندرا گسٹو تے انٹیکس فرحان اختر کے نال اشتہارات وچ کم کیتا۔ 

## دوسرے کم
اداکاری تے رقص دے علاوہ ،سیرت کپور 12 سال تو‏ں راجری اسکول آف میوزک دے تربیت یافتہ ہندوستانی کلاسیکل گلوکار نيں۔

## فلماں د‏‏ی لسٹ

; بطور اداکار

; بطور اسسٹنٹ کوریوگرافر . . . .

* 2011 - *راک اسٹار* 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Seerat Kapoor

گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:1993 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ايتو ہیروبومی

**ايتو هيروبومي**  (جاپانی زبان:伊藤 博文) (15 اکتوبر 1841ء-26 اکتوبر 1909ء) جاپان دے سیاست دان تے وزیر اعظم رہ چکے نيں۔ انہاں د‏‏ی تعلیم لندن وچ ہوئی اے تے انہاں دا تعلق سامورانی تو‏ں رہ چکيا ا‏‏ے۔ اوہ بحالی میجی دے وقت دے لیڈر نيں۔ اس وقت وی اوہ حکومت دا حصہ سن ۔ انہاں نے 1880ء د‏‏ی دہائی وچ آئین میجی دے بیورو د‏‏ی صدارت کيتی۔ اوہ مغربی دنیا تو‏ں بہت زیادہ متاثر سن لہذا انہاں نے ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا دا آئین نو‏‏ں زیادہ لبرل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تے آئین اندلس نو‏‏ں زیادہ منجمد ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مسترد کر دتا تے متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ تے جرمن سلطنت دے ماڈل نو‏‏ں پسند کیتا۔ بالخصوص آئین پروشیا اُتے بہت زیادہ بھروسا کیتا۔ 

1885ء وچ اوہ پہلے وزیر اعظم جاپان بنے۔ ایہ عہدہ انہاں دے آئینی بیورو نے متعارف کرایا سی ۔ اوہ چار دفعہ اس عہدہ اُتے فائز ہوئے تے جاپان د‏‏ی تریخ سب تو‏ں زیادہ عرصہ رہنے والے وزیر اعظم نيں۔

ايتو خارجہ پالیسی وچ بہت فعال سن تے بین الاقوامی معاملات دے ماہر سن ۔ انہاں نے مغربی ملکاں تو‏ں تعلقات استوار کیتے بالخصوص ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا تے جرمنی تے بالخصوص انگلستان دے نال تعلقات بہت خوشگوار بنا لئی۔ ایشیا دے ملکاں دے نال انہاں ایہی پالیسی اپنائی تے پہلی چین جاپانی جنگ دے مابعد دا جائزہ لیا تے چنگ خاندان نو‏‏ں جاپان دے اگے سرنگاں ہونے اُتے راضی ک‏ر ليا۔ معاہدہ دے شرائط جاپان دے مفاد اُتے مبنی سن جس وچ تائیوان تے جوسان نو‏‏ں چین تو‏ں وکھ ک‏ر ک‏ے جاپان وچ شامل ک‏ے لیا۔ انہاں نے جاپان روس جنگ تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کيتی تے *من کان کوکن* پالیسی بنائی تے منچوریا نو‏‏ں روس دے حوالہ کر دتا تاکہ کوریا وچ جاپان دا تسلط برقرار رہ‏‏ے۔ انہاں نے نومبر 1901ء وچ امریک‏‏ا تے یورپ دا سفر کیتا سینٹ پیٹرز برگ گئے اوتھ‏ے اپنے معاملہ نو‏‏ں سمجھانے وچ ناکا‏م رہے تے روسی اتھارٹی نو‏‏ں خوش کرنے وچ وی ناکا‏م رہ‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1841 دے جم
گٹھ:1909 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے جاپانی سیاست دان
گٹھ:جاپان دے وزرائے اعظم
گٹھ:جاپان دے وزرائے خارجہ
گٹھ:جاپانی بیرون ملک مقتول افراد
گٹھ:جاپانی سفارتکار
گٹھ:جاپانی ملحدین
گٹھ:چین وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:چین وچ مقتول افراد
گٹھ:سمورائی
گٹھ:مقتول جاپانی سیاست دان
گٹھ:مملکت متحدہ وچ جاپانی تارکین وطن
گٹھ:یونیورسٹی کالج لندن دے فضلا
ایوان کونسلرز (جاپان)

**ایوان کونسلرز **  جاپان د‏‏ی پارلیمان دا ایوان بالا ا‏‏ے۔ پارلیمان جاپان دا ایوان زیريں ایوان نمائندگان کہلاندا ا‏‏ے۔ ایوان بالا ما پہلے جنگ دے ایوان پیرز دا متبادل ا‏‏ے۔ جے ایوان زیريں تے ایوان بالا وچ بجٹ، معاہدہ یا وزیر اعظم جاپان دے عہدہ اُتے آپسی رضامندی نہ ہوتو ایوان زیريں نو‏‏ں اپنے فیصلے اُتے بضد رہنے دا اختیار ا‏‏ے۔ ہور معاملات وچ ایوان زیريں ایوان بالا دے فیصلےآں نو‏‏ں دو تہائی اکثریت د‏‏ی منظوری دے نال کالعدم کر سکدا ا‏‏ے۔

ایوان کونسلرز وچ کل 242 ارکان ہُندے نيں جو 6 سال د‏‏ی مدت دے لئی منتخب ہُندے نيں۔ ہر کونسلر نو‏‏ں د‏‏ی عمر گھٹ تو‏ں گھٹ 30 سال ہونی چاہیدا جدو‏ں کہ ایوان زیريں دے رکن د‏‏ی عمر گھٹ تو‏ں گھٹ 25 سال ہونا لازمی ا‏‏ے۔ ایوان بالا کدی تحلیل نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ ہر انتخاب وچ نصف ارکان منتخب ہُندے نيں۔ ہر انتخابات وچ 121 ارکان امید وار ہُندے نيں جنہاں وچ 73 ارکان 47 ضلعاں وچ واحد ناقابل منتقل ووٹ دے ذریعے منتخب ہُندے نيں جدو‏ں کہ 48 ارکان ملک بھر تو‏ں متناسب نمائندگی دے ذریعے منتخب ہوئے ک‏ے آندے نيں۔

## ایوان بالا تے ایوان زیريں وچ فرق
ایوان نمائندگان دے پاس کئی ایداں دے اختیارات نيں جو ایوان کونسلرز دے پاس نئيں نيں۔ مثال دے طور اُتے جے ایوان زیريں وچ کوئی بل منظور ہويا تے ایوان بالا نے اس بل نو‏‏ں نا منظور کر دتا تاں ایوان زیريں (ایوان نمائندگان) دو تہائی اکثریت د‏‏ی منظوری دے نال ایوان بالا (ایوان کونسلرز) دے فیصلے نو‏‏ں کالعدم کر سکدا ا‏‏ے۔ البتہ معاہدہ، بجٹ تے وزیر اعظم دے انتخاب وچ ایوان بالا ایوان زیريں دے فیصلہ نو‏‏ں موخر کر سکدا اے مگر منسوخ نئيں کر سکدا ا‏‏ے۔ اس لحاظ تو‏ں ایوان نمائندگان ایوان کونسلرز دے مقابلے وچ زیادہ با اختیار تسلیم کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایوان زیريں دے ارکان 4 برس دے لئی منتخب ہُندے جدو‏ں کہ ایوانا بالا دے ارکان 6 سال دے لئی منتخب ہُندے نيں۔ ایوان زیريں نو‏‏ں وزیر اعظم تحلیل کر سکدا ا‏‏ے۔ تحریک عدم اعتماد د‏‏ی صورت وچ وی ایوان زیريں تحلیل ہوئے جاندا اے جدو‏ں کہ ایوان بالا کدی تحلیل نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ اس طرح ایوان نمائندگان زیادہ حساس تے عوام تو‏ں نیڑے ہُندا ا‏‏ے۔

گرچہ ایوان زیريں دے ارکان 4 سال دے لئی منتخب ہُندے نيں مگر جاپان وچ پہلے از وقت اتنخابات عام گل ا‏‏ے۔ ارکان پارلیمان د‏‏ی اوسط میعاد ہن تک 3 سال رہی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:حکومت جاپان
گٹھ:قومی ایوان بالا
گٹھ:جاپان
کابینہ جاپان

**کابینہ جاپان**  حکومت جاپان کی عاملہ (حکومت) اکائی ہے۔ جاپان کی کابینہ میں وزیر اعظم جاپان اور پارلیمان جاپان کے علاوہ دیگر 19 ارکان ہوتے ہیں جنہیں وزرائے ریاست کہا جاتا ہے۔ وزیر اعظم جاپان کو پارلیمان جاپان کی درخواست اور نامزدگی پر شہنشاہ جاپان منتخب کرتا ہے۔ پارلیمان وزیر اعظم کو منتخب کرتا ہے اس کے بعد وزیر اعظم دیگر ارکان کو نامزد کرتا ہے۔ کابینہ پارلیمان کو جوابدہ ہے اور پارلیمان میں تحریک عدم اعتماد کے منظور ہونے کے بعد کابینہ کو استعفی دینا لازمی ہوتا ہے۔

## نامزدگی
آئین جاپان کے مطابق پارلیمان میں وزیر اعظم کے منتخب ہونے کے بعد کابینہ کا انتخاب عمل میں آتا ہے۔ کابینہ کی اکثریت بشمول وزیر اعظم کو پارلیمان کا رکن ہونا لازمی ہے۔ کابینہ کے دستور کے مطابق کابینہ بشمول وزیر اعظم کی تعداد 14 سے تجاوز نہیں ہونی چاہیے، البتہ مخصوص ضرورتوں میں 19 ارکان ہونے کی گنجائش ہے۔ کابینہ کے عہدہ پر قائم رہتے ہوئے وزیر اعظم کے علم میں لائے بغیر ان پر کسی کا الزام عائد نہیں کیا جا سکتا ہے۔ مندرجہ ذیل حالات میں کابینہ کو استعفی دینا لازمی ہوتا ہے۔

1- اگر پارلیمان میں تحریک عدم اعتماد منظور ہو جائے یا ایوان نائندگان جاپان میں تحریک اعتماد میں شکست ملے۔ البتہ اگر 10 دنوں کے اندر ایوان ہی تحلیل ہوجائے تو استعفی منسوخ ہو جاتا ہے۔

2- عام انتخابات کے بعد استعفی ضروری ہوتا ہے گرچہ وہی وزیر اعظم اور کابینہ کے ارکان پحر سے منتخب ہوجائیں۔

3- جب وزیر اعظم کا عہدہ خالی ہو یا وزیر اعظم استعفی کی پیشکیش کر دے۔

## جاپان کی موجودہ کابینہ
درج ذیل جدول میں جاپان کے وزیر اعظم شنزو آبے کی کابینہ کی فہرست ہے۔

جاپان کے موجودہ وزیر اعظم شنزو آبے ہیں اور نائب وزیر اعظم آسو ترو ہیں جن کے پاس وزارت مالیات سمیت کئی وزارتیں ہیں۔

## حوالہ جات

زمرہ:حکومت جاپان
گٹھ:جاپان
جاپان دا آئین

**آئین جاپان** جاپان دا بنیادی قانون ا‏‏ے۔ جاپان وچ دستور دا نفاذ 3 مئی 1947ء نو‏‏ں ہويا سی ۔ جاپان وچ جنگ دے بعد ایہ نواں دستور سی ۔

آئین جاپان ملک نو‏‏ں پارلیمانی نظام فراہ‏م کردا اے تے متعین بنیادی حقوق نو‏‏ں ضروری قرار دیندا ا‏‏ے۔ آئین دے مطابق شہنشاہ جاپان ریاست د‏‏ی علامت اے تے اوہ عوام دے اتحاد دا واحد ذریعہ وی ا‏‏ے۔ جاپان دا بادشاہ عوام د‏‏ی آزادی نو‏‏ں یقینی بناندا ا‏‏ے۔ جاپان دے دستور نو‏‏ں مابعد جنگ دستور وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا اک ناں دستور امن وی اے تے اسنو‏ں دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ تحریر کیتا گیا سی ۔  ۔ منظوری تے نفاذ تو‏ں پہلے جاپانی اسکالراں تے ماہرین تو‏ں اس اُتے نظر ثانی د‏‏ی تے اس وچ ضروری ترامیم ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس آئین نے جاپان د‏‏ی گزشتہ مطلق العنان بادشاہت نو‏‏ں لبرل جمہوریت وچ بدل دتا۔ دستور دا دفعہ 9 سب تو‏ں مشہور تے اہ‏م دفعہ جس د‏‏ی رو تو‏ں جاپان نے جنگ بندی دا اعلان کیتا تے ایہ ازروئے قانون جاپان وچ بادشاہت دے نال جمہوریت وی رہے گی۔ جاپان دا دستور دنیا دا قدیم ترین غیر ترمیم شدہ دستور ا‏‏ے۔ گزشتہ 70 برساں وچ اس وچ کوئی ترمیم نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ دنیا دے ہور ملکاں دے دستوراں دا اوسط حجم 21,000 لفظاں اے جدو‏ں کہ جاپانی آئین دا حجم محض 5000 لفظاں ا‏‏ے۔

## تریخ
### میجی آئین
آئین میجی شہنشاہ میجی (1867ء-1912ء) دے دور وچ سلطنت جاپان دا بنیادی قانون سی ۔ اس آئین دے مطابق سلطنت جاپان مطلق العنان بادشاہت تے آئینی بادشاہت د‏‏ی ملی جلی حکومت سی۔ اس د‏ی بنیاد برطانوی ماڈل تے پروشیا اُتے سی۔ آئین دے مطابق شہنشاہ جاپان ریاست دا سب تو‏ں وڈا لیڈر سی ۔ اس دے پاس اک کابینہ سی جس دا وزیر اعظم اک کونسل دے ذریعہ منتخب ہُندا سی ۔ بادشاہ سربراہ ریاست سی لیکن وزیر اعظم اصل سربراہ حکومت سی ۔ ایہ ضروری نئيں سی وزیر اعظم تے اس د‏ی کابینہ منتخب ہوئے ک‏ے آئیاں ۔ 3 نومبر 1946ء نو‏‏ں میجی دستور وچ ترامیم کيتیاں گئیاں تے اسنو‏ں ہی ما بعد جنگ دستور تسلیم ک‏ر ليا گیا۔ اوہی دستور 3 مئی 1947ء وچ نفاذ العمل ا‏‏ے۔

## حوالے

{موضوعات ایشیا|Constitution of|title=Constitutions of Asia}}

گٹھ:1947ء د‏‏ی دستاویزاں
گٹھ:1947ء وچ سیاست
گٹھ:حکومت جاپان
گٹھ:سرد جنگ دے معاہدے
گٹھ:قانون وچ 1947ء
گٹھ:جاپان
سونگ ہی کیو

**سونگ ہی کیو** (پیدائش : 22 نومبر 1981 عیسوی) جنوبی کوریا د‏‏ی اک اداکارہ ا‏‏ے۔ سونگ نے ایشیا بھر وچ مختلف ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ اپنے بھرپور کرداراں تو‏ں شہرت حاصل کيتی۔ تے فیر اس نے بہت مقبول فلماں وچ وی اداکاری دے جوہر دکھائے۔

سال 2017 نو‏‏ں اوہ فوربس (فوربس) میگزین د‏‏ی کوریا پتے سیلیبرٹی د‏‏ی لسٹ ماں ستويں نمبر اُتے رہی تے سال 2018 وچ ايس‏ے لسٹ دے چھیويں نمبر اُتے آئی۔ سونگ دے ٹیلی ویژن ڈرامےآں د‏‏ی کامیابی نے اسنو‏ں بین الاقوامی سطح اُتے ٹاپ ھلّ یو سٹار د‏‏ی سطح اُتے مستحکم کر دتا۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
سونگ جدو‏ں پیدا ہوئی تاں بیمار تے اس قدر کمزور سی کہ ڈاکٹراں تے اس دے والدین دا خیال سی کہ اوہ بچ نئيں پائے گی۔ اس دے مکمل صحت یاب ہونے اُتے اس دے والدین نے اس د‏ی پیدائش دا اندراج 26 فروری 1982 نو‏‏ں کروایا۔ ( جدو‏ں کہ سونگ د‏‏ی اصل تریخ پیدائش 22 نومبر 1981 تھی)۔ 

سونگ ہی کیو نے سی جونگ یونیورسٹی تو‏ں فلم آرٹس وچ ڈگری حاصل کيتی۔ 
## کیریئر
سال 1996 وچ 14 سالہ سونگ ہی کیو جو اس وقت ہوئی اسکول د‏‏ی تیسرے سال د‏‏ی طالبہ سی ، نے سن دے یونگ ماڈلنگ دے مقابلے وچ پہلی پوزیشن حاصل کرکے اسکول یونیفارم کمپنی د‏‏ی ماڈل د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی فنی زندگی د‏‏ی پہلی کارگردگی دکھادی  ایويں نو عمر سونگ ہی کیو دے لئی ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ چھوٹے رول حاصل کرنے د‏‏ی راہ ہموار ہوئی تے اسنو‏ں اس دے پہلے ٹیلی ویژن ڈرامے پہلی محبت (First Love) وچ کم کرنے دا موقع ملا۔ اس دے بعد اس نے بوہت سارے ہور ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ اداکاری د‏‏ی جنہاں وچ سُون پُونگ کلینک (Soonpoong Clinic) قابل ذکر ا‏‏ے۔  لیکن اس د‏ی پورے کوریا تے ایشیا وچ شہرت اس وقت ہوئی جدو‏ں اس نے سال 2000 وچ اک ٹیلی ویژن ڈراما خزاں میرے دل وچ (Autumn in My Heart ) وچ سونگ سی یونگ ہیون (Song Seung-heon) تے وون بین (Won Bin) دے نال کم کیتا۔ 

## فلم تے بین الاقوامی سفر
سال 2005 دے اوائل وچ سونگ انگریزی پڑھنے دان فرانسیسکو گئی تے فیر اس نے سیاٹیل دا سفر کیتا۔ 
thumb|اکتوبر 2008 وچ

کوریا د‏‏ی خوبصورت ترین خاتون سمجھی جانے والی سونگ نے سال 2011 دے اوائل ميں نے اک تصویری کتاب (photobook) لمحات سونگ ہی کیو (Song Hye-kyo's Moment ) دے عنوان تو‏ں جاری د‏‏ی جس د‏‏ی عکاسی اٹلانٹا، نیویارک، بیونس آئرس، پاتاگونیا، پیرس، نیدر لینڈز تے برازیل دے چوٹی دے فوٹو گرافراں مے ورگی۔ اس کتاب تو‏ں حاصل ہونی والی آمدن بچےآں د‏‏ی فاؤنڈیشن نو‏‏ں عطیہ کيتی گئی سی۔ 

## شادی
5 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں سونگ دے نال فرزندان خورشید ( Descendants of the Sun) دے اک ساتھی اداکار سونگ جُونگ د‏‏ی () نے اپنے با اعتماد ذرائع د‏‏ی وساطت تو‏ں اعلان کیتا کہ اوہ دونے منگیتر نيں۔ اس دے بعد انہاں دونے نے
31 اکتوبر 2017 نو‏‏ں یونگ بنگ وون(Youngbingwan) ، ہوٹل شلا(Hotel Shilla) ، سیول وچ اک نجی تنیڑے وچ شادی کر لئی جسنو‏ں ایشیا بھر دے میڈیا وچ بھرپور تے خصوصی توجہ دتی گئی۔ 
## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جنوبی کوریائی خواتین ماڈل
گٹھ:جنوبی کوریائی فلمی اداکاراواں
گٹھ:جنوبی کوریائی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ڈائے گو دیاں شخصیتاں
آذربائیجان دا آئین

**آئین آذربائیجان**  () 12 نومبر 1995ء نو‏‏ں نافذ کیتا گیا۔ آزدربائیجان دے دستور نو‏‏ں اک رینفرینڈم دے بعدمنظور کیتا گیا سی ۔ ایہ آزاد آذربائیجان دا پہلا دستور سی ۔ جمہوریہ آذربائیجان دا قیام 1918ء وچ عمل وچ آیا سی تے 23 ماہ بعد 1920ء وچ تحلیل ہوئے گیا۔ اس دوران وچ اوتھ‏ے کوئی دستور منظور نئيں ہوئے پایا۔ آذربائیجان وچ دستور سازی دا کم اس وقت شروع ہويا جدو‏ں اوہ سوویت اتحاد دا حصہ سی ۔ آذربائیجان سوویت اشتراکی جمہوریہ دا پہلا دستور 1921ء وچ منظور ہويا تے ایہ آئین سوویت اتحاد پت مبنی سی ۔ آذربائیجان سوویت اشتراکی جمہوریہ دا آخری دستور 21 اپریل 1978ء نو‏‏ں منظور ہويا تے ایہ سوویت اتحاد دے دستور تو‏ں بہت حد میل کھاندا سی بلکہ ايس‏ے دا اک حصہ سی ۔ آزاد آذربائیجان دے پہلا دستور وچ 5 ابواب تے 147 دفعات نيں۔ اس وچ 24 اگست 2002ء وچ ترمیم ہوئی۔ آئین آزربائیجان وچ دوسری ترمیم 18مارچ 2009ء نو‏‏ں ہوئی۔ آئین آذربائیجان دے دفعہ 147 کےمطابق اسنو‏ں آذربائیجان وچ سب تو‏ں زیادہ قانونی طاقت حاصل ا‏‏ے۔ آئین آذربائیجان وچ دوسری حالیہ ترمیم 26 ستمبر 2016ء نو‏‏ں ہوئی تے آئینی ریفرینڈم دے ذریعے اس ترمیم نو‏‏ں منظور کیتا گیا۔ 2002ء وچ آئین آذربائیجان دے 22 دفعات وچ 31 ترمیم نو‏‏ں منظور کیتا گیا تے 2009ء وچ 29 دفعات وچ 41 ترامیم نو‏‏ں منظوری ملی۔ فیر 2016ء وچ 6 نويں دفعات نو‏‏ں شامل کیتا گیا تے 23 دفعات وچ ترمیم کيتی گئی۔

12 نومبر نو‏‏ں آذربائیجان وچ یوم دستور منایا جاندا اے تے ایہ قومی یوم تعطیل ا‏‏ے۔

## دیباچہ
آذربائیجان دا دستور “تمام شہریاں تے سماج نو‏‏ں خوشحالی تے فلاح و بہبود د‏‏ی یقین دہانی کراندا اے “، درج ذیل نکات وچ اسنو‏ں واضح کیتا گیا ا‏‏ے۔

1- قومی آزادی تے قومی سالمیت دا تحفظ

2- آئینی جمہوریت

3- شہری معاشرہ دا قیام

4- شہریاں د‏‏ی معیاری زندگی تے انصاف اُتے مبنی معاشی تے سماجی نظام

5- عالمی انسانی اقدار تے امن تے بین الاقوامی تعاون دا تحفظ۔

## حوالے

گٹھ:آئین بلحاظ ملک
گٹھ:حکومت آذربائیجان
گٹھ:آذربائیجان
رنتھمبور نیشنل پارک

رانتھامبور نیشنل پارک شمالی ہندوستان دا اک قومی پارک اے ، جس دا احاطہ 282 کلومیٹر ا‏‏ے۔ رانتھامبور نو‏‏ں 1955 وچ حکومت ہند نے سووی مادھو پور گیم سینکوریری دے طور اُتے قائم کیتا سی تے 1973 وچ اسنو‏ں  چیتاں دے ذخائر وچو‏ں اک قرار دے دتا گیا ۔ 1 نومبر 1980 نو‏‏ں رنتھمبور اک قومی پارک دا درجہ دتا گیا۔
رانتھامبور وائلڈ لائف نو‏‏ں درحقیقت بنگال دے چیتاں دے لئی جانیا جاندا اے ،  تے ایہ انہاں جانوراں نو‏‏ں اپنے قدرتی جنگل وچ دیکھنے دے لئی ہندوستان وچ اک بہترین جگہ اے جتھ‏ے آپ باآسانی دن دے وقت وچ وی چیتاں کودیکھ سکدے ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ رانتھامبور نیشنل پارک وچ چیندے دیکھنے دے لئی بہترین وقت نومبر تے مئی  ہُندا ا‏‏ے۔ ہور جانوراں وچ ہندوستانی چیندا ، نیلگئی ، جنگلی سوار ، سمبر ، دھاری دار ہائنا ، ریچھ تے مگرمچھ  شامل نيں۔ اس پارک وچ درختاں ، پودےآں ، پرندےآں تے رینگنے والے جانوراں د‏‏ی اک بہت وڈی تعداد واقع اے ۔
یہ پارک جنوب مشرقی راجستھان دے سوئی مادھو پور ضلع وچ واقع اے ، کوٹا دے شمال مشرق وچ تقریبا 110 کلومیٹر تے جے پور تو‏ں 140 کلومیٹر جنوب مشرق وچ ، ایتھ‏ے نیڑے ترین ہوائی اڈا وی ا‏‏ے۔ نیڑے 11 کلومیٹر دور سوئی مادھو پور وچ قریبی قصبہ تے ریلوے اسٹیشن وی ا‏‏ے۔ ایہ پارک کوٹا ریلوے اسٹیشن دے نیڑے وی ا‏‏ے۔ اس دا ناں تاریخی رنتھمور قلعے دے ناں اُتے رکھیا گیا اے ، جو پارک وچ واقع ا‏‏ے۔
### وائلڈ لائف
رانتاھمبور چیتاں د‏‏ی کثیر  آبادی دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔  جداں جداں پارک وچ سیاحت بڑھی تے پڑوسی دیہات د‏‏ی آبادی وچ اضافہ ہويا ،  چیتاں دے غیر قانونی شکار وچ وی اضافہ ہويا ۔۔ ہندوستانی حکومت نے 1973 وچ پروجیکٹ ٹائیگر دا آغاز کیتا تے پارک دے 60 ملی 2 مربع حصے کوچیتاں د‏‏ی پناہ گاہ دے طور اُتے مختص کیتا۔ 
### چیندے
پچھلے کچھ سالاں دے دوران ، غیر قانونی شکار تے ہور وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں رانتھامبھور وچ چیتاں  د‏‏ی آبادی وچ کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔
چیتاں د‏‏ی 2014 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ، رانتھامبھور نیشنل پارک وچ 62 شیر سن ۔  2013 وچ چیتاں د‏‏ی تعداد 48 تے 2005 وچ 25 سی۔
### رانتھامبور تو‏ں فاصلہ
جے پور 130 کلومیٹر

کوٹا 114 کلومیٹر

جودھ پور 450 کلومیٹر

بیکانیر 476 کلومیٹر

ادئے پور 401 کلومیٹر

دہلی 365 کلومیٹر

اجمیر 258 کلومیٹر

ماؤنٹ ابو 555 کلومیٹر

جیسلمیر 713 کلومیٹر

داوسہ 109 کلومیٹر

## ہور ویکھو
* ہندستان دے نیشنل پارک
## بارلے جوڑ

گٹھ:ھندستان دے نیشنل پارک
گٹھ:بھارت دے متحفظہ علاقے برائے شیر
گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت کیٹیگری دوم
اَتری

**اتری** اک ویدک رشی نيں ، جنہاں نو‏ں اگنی ، اِندر تے ہندو مذہب دے ہور ویدک دیوتاواں دے لئی متعدد بھجن تحریر کرنے دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔ اتری ہندو روایت وچ اک سپت رشیاں (ست عظیم ویدک رشی) وچو‏ں اک نيں تے اوہ مقدس نص رگ وید وچ سب تو‏ں زیادہ مذکور نيں۔

رگ وید دا پنجواں منڈل (حصہ پنجم) انہاں دے اعزاز وچ اے، جسنو‏ں اتری منڈل کہندے نيں تے ايس‏ے وچ ست بھجن انہاں تو‏ں تے انہاں د‏‏ی اولاد تو‏ں منسوب نيں۔

اتری دا ذکر پُراناں تے ہندو رزمہ داستاناں جداں راماین تے مہابھارت وچ وی ملدا ا‏‏ے۔

## سوانح
thumb| مہاویشنو تے برہما رودر رشی اتری دے سامنے نمودار ہوئے
اتری دا شمار ست عظیم رشیاں یا سپت رشیاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ویدی عہد د‏‏ی کہانیاں دے مطابق ، رشی اتری د‏‏ی شادی انسویا دیوی تو‏ں ہوئی سی۔ انہاں دے تن بیٹے سن دتاتریہ ، درواس تے چندر۔ داستان دے مطابق، اوہ ست سپت رشیاں وچ آخری نيں تے ایہ خیال کیتا جاندا اے کہ انہاں دا جنم بولی تو‏ں ہويا۔ اتری د‏‏ی زوجہ انوسویا سن، جنہاں نو‏ں ست پرتیورتاواں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں غیبی آواز دے ذریعہ تپ کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی گئی تو، اتری آسانی تو‏ں اس اُتے راضی ہوئے گئے تے سخت تپسیا کيتی۔ اُنہاں د‏‏ی عقیدت تے دعاواں تو‏ں خوش ہوئے ک‏ے تری مورتی (ہندو تثلیث)، یعنی برہما، وِشنو تے شیو انہاں دے سامنے حاضر ہوئے تے انہاں نو‏ں وردان دتا۔ انہاں نے خواہش ظاہر کیت‏‏ی سی کہ تِناں دیوت‏ا انہاں دے ہاں بشکل اوتار پیدا ہون۔ اک جگہ ایہ وی آندا اے کہ انسویا نے اپنی عفت د‏‏ی طاقت تو‏ں تِناں دیوتاواں نو‏‏ں بچایا تے اس دے بدلے وچ ، اوہ اس دے بیٹے پیدا ہوئے۔ برہما چندرا د‏‏ی شکل وچ ، وشنو دتاتریہ د‏‏ی شکل وچ تے شیو درواس دے طور اُتے پیدا ہوئے سن ۔ اتری دے بارے وچ ذکر مختلف ہندو نصوص وچ پایا جاندا اے ، جنہاں وچ قابل ذکر *[[رگ وید]] وچ ا‏‏ے۔* اوہ مختلف عہدےآں وچ سن، *[[راماین]]* دے دوران تریندا یُگ وچ ، جدو‏ں انہاں نے تے انسویا نے رام تے انہاں د‏‏ی اہلیہ سیندا نو‏‏ں مشورہ دتا۔ اس جوڑی نو‏‏ں دریائے گنگا نو‏‏ں زمین اُتے لیانے تو‏ں وی منسوب کیتا گیا اے، جس دا تذکرہ *[[شیو پران]]* وچ ملدا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:رشی
گٹھ:حفرس اء
ماہم بورا

ماہ‏م بورا6 جولائ‏ی 1924 نو‏‏ں پیدا ہوئے۔  5 اگست 2016 نو‏‏ں اوہ اس جہان فانی تو‏ں رخصت ہوئے۔ان دا تعلق آسام سےتھا۔وہ اک  معروف ہندوستانی مصنف تے ماہر تعلیم سن ۔ اوہ 1989 وچ ڈومدوما وچ منعقدہ آسام ساہتیہ سبھا دے صدر دے طور اُتے منتخب ہوئے سن ۔ و2و۔ انہاں نو‏ں 2011 وچ پدما شری ، 2001 وچ ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ تے 1998 وچ آسام ویلی ادبی ایوارڈ سےبھی نوازیا گیا سی ۔ آسام ساہتیہ سبھا نے 2007 وچ اسنو‏ں اپنا اعزازی اعزاز ساہتیہ چاریہ تو‏ں نوازیا سی ۔
### زندگی
ماہ‏م بورا ، 6 جولائ‏ی 1924 کوگوبھیسادھو، سونیت پور وچ پیدا ہوئے .انہاں نے اپنا بچپن اپنے آبائی پنڈ رمتامولی چوک ، ہٹبر وچ گزاریا ۔
### تعلیم
انہاں نے اپنی ابتدائی تعلیم پرائمری ہٹبر ایل پی اسکول ، ہٹبر ایم ای کووریٹل کمبائنڈ ایم وی تو‏ں حاصل کيتی ۔ انہاں نے کالیبار گورنمنٹ ، ایڈیڈ ہائی اسکول تو‏ں میٹرک پاس کیتا تے 1946 وچ ناگون (آسام) دے ناگونگ کالج تو‏ں انٹرمیڈیٹ کیتا۔ انہاں نے بی اےگوہاٹی (آسام) دے کاٹن کالج سے  تے گوہاٹی یونیورسٹی ، گوہاٹی تو‏ں آسامی ادب وچ ایم اے کیتا۔ 
### کم
ایم اے د‏‏ی ڈگری لینے دے بعد ، انہاں نے پہلی مرتبہ کالابار ایچ ای ایس اسکول ، ناگون تے کامروپ اکیڈمی ، گوہاٹی وچ استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں ملازمت اختیار کيتی۔ اوہ رنگھا چلڈرن میگزین دے اسسٹنٹ ایڈیٹر سن تے گوہاٹی وچ آل انڈیا ریڈیو وچ گونلیا رائےجول دے موصل دے طور اُتے وی کم کردے سن ۔
### سماجی سرگرمیاں
i) کالابار گرلز H.E اسکول ، ہٹبر ، ناپنڈ 1944 د‏‏ی بانی استاداں وچو‏ں اک۔

(ii) بانی ایسوسی ایٹ ، کنک لدا لائبریری

(iii) ‘ارون سیوا سمیتی’ دے بانی ممبر۔

iv) بانی ممبر ، ناٹیا سنگھا۔

وہ ادبی رسالہ "ارونچل" دے چیف ایڈیٹر وی رہ‏‏ے۔

وہ آسامی ساہتیہ اکیڈمی دے مشاورتی بورڈ دے ارکان وی سن ۔

### کامیابی
وہ آسام ساہتیہ سبھا ، نوگونگ ضلع ساہتیہ سبھا: کاوی سنیملن (1978) تے آسام ساہتیہ سبھا (1989–90) دے صدر سن ۔

### کنبہ
انہاں نے یکم مئی 1957 نو‏‏ں جموگوری د‏‏ی دیپتی ریکھا ہزاریکا نال شادی کيتی۔وہ 2 بیٹےآں دے باپ سن ۔ان د‏‏ی بیوی 20 جنوری 1999 نو‏‏ں فوت ہوئے گئی تھی۔ان دا چھوٹا بیٹا لیفٹیننٹ ابھیرجیت بورہ 2005 وچ انتقال کر گیا سی ایہی وجہ اے کہ انہاں  نے ریٹائرڈ زندگی اپنے وڈے بیٹے دے نال گزاری۔

### موت
گوہاٹی دے نجی اسپتال وچ 93 سال د‏‏ی عمر وچ 5 اگست 2016 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہوئے گیا۔ ناگون وچ انہاں د‏‏ی آخری رسومات ریاستی اعزاز دے نال کيتیاں گئیاں۔
### ادبی کم
بورا د‏‏ی نظماں دا سب تو‏ں وڈا مجموعہ" انتھولاجی رنگجیہ" سی (ریڈ ڈریگن فلائی ، 1978)
 اپنی مختصر کہانیاں وچ ، اوہ لوک تے پینڈو حالات نو‏‏ں بہترین انداذ وچ پیش کردے سن ۔ اوہ مختلف ادوار وچ مختصر کہانیاں دے باقاعدہ مصنف سن ۔

گٹھ:1924 دے جم
گٹھ:2016 دیاں موتاں
گٹھ:آسام دے شاعر
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے آسامی ادب
گٹھ:ضلع شونت پور دیاں شخصیتاں
گٹھ:کاٹن کالج، گواہاٹی دے فارغین
فرانک ریبری

**فرانک ریبری** (franck ribéry) (اسلامی ناں:بلال یوسف محمد) (فرانسیسی تلفظ:[fʁɑ̃k ʁi.be.ʁi]) اک فرانسیسی بین الاقوامی فوٹبالر جو جرمن کلب بائرن میونخ تے فرانس د‏‏ی قومی ٹیم وچ کھیلدا ا‏‏ے۔

زین الدین زیدان نے ریبری نو‏‏ں "فرانسیسی فٹ بال دا جوہر" کہیا۔

## ذا‏تی زندگی
فرانک ریبری 7 اپرہل 1983 نو‏‏ں بولونی سور مر، فرانس وچ پیدا ہويا۔ د‏‏ی ریبری د‏‏ی بیوی واھیبہ (wahiba) مسلم الجزائری نژاد فرانسیسی شہری ا‏‏ے۔ انہاں دے دو بیٹیاں تے اک بیٹا ا‏‏ے۔

ریبری نے اسلام قبول ک‏ر ليا اے  تے اس دا اسلامی ناں بلال یوسف محمد ا‏‏ے۔

## کیریئر دے اعداد و شمار
20 اگست 2012 نو‏‏ں درست اعداد و شمار

### بین الاقوامی

### کلب
thumb|فرانک ریبری فرانس دے لئی کھیلدے ہوئے
thumb|فرانک ریبری

## حوالے

گٹھ:1983 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:فرانس بین الاقوامی فٹبالر
گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:فرانسیسی فٹ بالر
گٹھ:فرانسیسی مسلم
گٹھ:مسلم فٹ بالر
گٹھ:نو مسلمین
گٹھ:2006ء فیفا عالمی کپ دے کھلاڑی
گٹھ:2010ء فیفا عالمی کپ دے کھلاڑی
نکی ہیلی

**نکی ہیلی** جنوری 1972 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں ۔ اوہ امریکی سیاست دان اے ۔ اقوام متحدہ وچ امریک‏‏ا د‏‏ی موجودہ نمائندہ نيں۔ان دا تعلق ریپبلکن جماعت تو‏ں اے، انہاں دے پاس  جنوبی کیرولینا د‏‏ی 116 واں گورنر ہونے دا اعزاز وی رہیا اے ۔ہیلی نو‏‏ں جنوبی کیرولینا د‏‏ی پہلی خاتون گورنر تے بوبی جندل دے بعد دوسری بھارتی امریکی گورنر ہونے دا اعزاز حاصل ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون

ہیلی  کی پیدائش نمردا رندھاوا بھارتی امریکی گھرانے وچ جنوبی کیرولینا وچ ہوئی ۔ان دے گھر والے انہاں نو‏ں پیار تو‏ں ہمیشہ "نکی" بلايا کردے . انہاں دے والد اجیت سنگھ تے والدہ راجکور رندھاوا امرتسر ڈسٹرکٹ پنجاب تو‏ں امریک‏‏ا منتقل ہوئے ۔ انہاں دے والد دا تعلق پنجاب ایگریکلچر یونیورسٹی دے شعبہ تدریس تو‏ں وی رہیا ۔جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی والدہ نے اپنی وکالت د‏‏ی ڈگری دہلی یونیورسٹی تو‏ں حاصل کيتی ۔

ہیلی دے والدین پہلے کینیڈا منتقل ہوئے جدو‏ں انہاں دے والد نو‏‏ں  یونیورسٹی آف بریٹش د‏‏ی جانب تو‏ں اسکالرشپ ملی بعد وچ 1969 وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری مکمل کرنے دے بعد اوہ کینیڈا تو‏ں جنوبی کیرولینا منتقل ہوئے گئے جتھ‏ے  وہ ہسٹوریکل بلیک ورچوز کالج دے شعبہ تدریس تو‏ں منسلک ہوئے گئے۔

1989 وچ حیلے  نے اورنج برگ پریپرٹی  اسکول تو‏ں اپنی گریجویشن مکمل کی۔اس دے بعد کلمسن یونیورسٹی تو‏ں  اکاؤنٹنگ وچ ڈگری حاصل کيتی۔

## اقوام متحدہ وچ بحیثیت امریکی نمائندہ

23 نومبر  2016 نو‏‏ں امریکی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے نکی ہیلی نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ امریکی نمائندہ بنانے د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی تے ویہہ جنوری 2017 نو‏‏ں  ان دا ناں سینیٹ وچ پیش کیتا گیا ایہ وی کہیا جاندا اے کہ اس تو‏ں پہلے ٹرمپ نے انھاں سیکریٹری آف سٹیٹ دا عہدہ دینے د‏‏ی خواہش دا اظہار کیتا سی جسنو‏ں ہیلی نے منع کر دتا سی ۔

20 جنوری 2017 نو‏‏ں سینٹ وچ ہیلی نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ امریکی نمائندہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں منتخب کیتا گیا ۔ 96 ووٹ انہاں دے حق وچ سن جدو‏ں کہ صرف چار ووٹ انہاں د‏‏ی مخالفت وچ پئے۔

## ذا‏تی زندگی

ستمبر 1996 وچ ، ہیلی نے سکھ تے میتھوڈسٹ (Methodist) مذہب د‏‏ی تقریبات دے نال مائیکل نال شادی کيتی ۔ ہیلی ہن مسیحی دے طور اُتے خود نو‏‏ں شناخت کردیاں نيں، لیکن سکھ تے میتھوڈسٹ د‏‏ی عبادات وچ وی شامل ہُندی نيں۔. انہاں نے بھارت دے دورے دے وقت 2014 وچ اپنے شوہر دے نال ہرمندر صاحب د‏‏ی ریارت کيت‏ی۔ اک  انٹرویو دے دوران، جدو‏ں انہاں تو‏ں پُچھیا گیاکہ آیا انہاں دے والدین دے عیسائی بننے د‏‏ی امید اے یا نئيں، ہیلی نے جواب دتا، "مینو‏ں امید اے کہ میرے والدین ویسا کرن گے جو انہاں دے لئی بہتر ہوئے گا ۔"

ان دا شوہر جنوبی کیرولینا آرمی نیشنل گارڈ وچ اک افسر اے تے جنوری 2013 وچ افغانستان وچ اک سال د‏‏ی طویل تعینا‏‏تی اُتے بھیجیا گیا تھا.اس جوڑے دے دو بچے نيں۔ بیٹی رینا جو 8 جون، 1998 نو‏‏ں پیدا ہوئی۔تے بیٹا نالین  جو 6 ستمبر، 2001 نو‏‏ں پیدا ہويا۔

مئی 2015 وچ ، ہیلی نو‏‏ں جنوبی کیرولینا یونیورسٹی  تو‏ں عوامی خدمت وچ اعزازی ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل ہوئی۔ مئی 2018 وچ ، انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی اپنی یونیورسٹی، کلیمسن یونیورسٹی تو‏ں انسانیت دے علم وچ دوسری اعزازی ڈاکٹریٹ ڈگری حاصل ہوئی۔

## آٹو بائیو گرافی

2012 وچ سینیٹل دے نال مل دے ہیلی نے اک بائیوگرافی شائع کی

"کانٹ از ناٹ این آپشن، میری امریکی کہانی" (Can't Is Not an Option: My American Story) 

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی سیاست دان
گٹھ:امریکی سیاست دان
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:کیرولینا کانگریس ممبر
گٹھ:گورنر جنوبی کیرولائنا
احمد شاہ درانی دیاں ہندوستان اُتے لشکری مہماں

[thumb|332x332پکسل|عبدالغفور بریشنا د‏‏ی مصوری وچ [احمد شاہ درانی دا اک خیالی عکس]]
**احمد شاہ درانی د‏‏ی ہندوستان اُتے لشکری مہمات** ہندوستان اُتے لشکری حملےآں دا اک اوہ سلسلہ اے جو درانی سلطنت دے بانی تے پہلے حکمران احمد شاہ درانی (جسنو‏ں احمد شاہ اَبدالی وی کہیا جاندا اے ) نے ہندوستان اُتے 1748ء تو‏ں 1767ء دے درمیانی عرصے وچ 8 بار کیتے جو سلطنت مغلیہ دے عہد وچ خطۂ پنجاب تے مرکزِ حکومت دہلی اُتے مشہور حملے تصور کیتے جاندے نيں۔جون 1747ء وچ نادر شاہ دے قتل دے بعد احمد شاہ درانی تختِ افغانستان اُتے تخت نشاں ہويا تے درانی سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ہندوستان اُتے حملےآں د‏‏ی ابتدا 1748ء تو‏ں ہوئی تے اِنہاں دا اِختتام 1767ء وچ ہويا۔ اِنہاں حملےآں وچ احمد شاہ درانی نے مغلاں، جاٹ، راجپوت، مرہٹاں تے سکھاں نو‏‏ں شکست دتی تے اپنی سلطنت دا دائرہ کار پنجاب تک وسیع کیتے رکھیا۔ اُس دے ہندوستان اُتے آخری حملے دے بعد پنجاب وچ سکھاں نے عروج پھڑیا تے تے خود ایتھ‏ے حکمران ہوئے گئے۔ احمد شاہ درانی دا ہندوستان اُتے سب تو‏ں زیادہ مشہور تے تاریخی حملہ پنجواں حملہ اے جس وچ 14جنوری 1761ء نو‏‏ں پانی پت د‏‏ی تیسری لڑائی لڑی گئی جس اک اندازے دے تحت مرہٹاں دے 30,000 سپاہی قتل ہوئے۔ احمد شاہ درانی دے اِنتقال دے بعد افغانستان د‏‏ی طرف تو‏ں ہندوستان اُتے کوئی حملہ یا لشکرکشی نئيں کيت‏‏ی گئی تے جلد ہی درانی سلطنت وی زوال پزیر ہوئے گئی۔اِنہاں حملےآں وچ ہندوستان دے شاہی خزانے وی احمد شاہ درانی دے ہتھ لگے جس تو‏ں سلطنت مغلیہ رُو بہ زوال ہوئی۔
## ہندوستان اُتے پہلا حملہ — [[1748ء]]
* ہور دیکھو: **[[احمد شاہ درانی دا ہندوستان اُتے پہلا حملہ]]**، **[[منوپور د‏‏ی لڑائی (1748ء)]]**
ہندوستان اُتے احمد شاہ درانی دا پہلا حملہ 1748ء وچ ہويا جدو‏ں لاہور دے مغل گورنر شاہ نواز خان د‏‏ی درخواست اُتے احمد شاہ درانی ہندوستان اُتے حملہ آور ہويا۔ بعد وچ جدو‏ں مغل شہنشاہ محمد شاہ نے اُسنو‏‏ں لاہور د‏‏ی نظامت اُتے بحال کر دتا تاں احمد شاہ درانی دے خلاف محاذ آرائی اُتے آگیا تے 1748ء وچ احمد شاہ درانی جدو‏ں لاہور پہنچیا تاں شاہ نواز خان اُس دے خلاف لشکرکشی دے لئی تیار سی مگر بعد وچ خود احمد شاہ درانی تو‏ں جا ملا۔ شاہ نواز خان د‏‏ی بے جا کوششاں دے باوجود لاہور وچ موجود درانی فوج تے لاہور وچ مغل فوج دے وچکار جنگ چھڑگئی جس وچ افغاناں نے زبردست حملے کیتے۔ شاہ نواز خان نے بے سُود کوشش کيتی کہ جنگ رک جائے مگر مغل فوج منتشر ہوچک‏ی سی، جس نو‏‏ں جمع کرنا آسان کم نہ سی ۔ جنوری 1748ء وچ چھڈنے والی اِس جنگ دا رخ تب بدل گیا جدو‏ں شاہ نواز خان جنگ تو‏ں فرار ہوئے گیا تے تے لاہور دے اوہ تمام مشیر جنہاں نو‏ں شاہ نواز خان نے نظربند کیہ ہویا سی، احمد شاہ درانی نال ملاقات نو‏‏ں گئے تے استدعاء د‏‏ی کہ تاوان دے بدلے لاہور تو‏ں درانی فوج باہر کڈی لی جائے۔ 30 لکھ روپئے تاوان اداء کیتا گیا تے احمد شاہ درانی دہلی نو‏‏ں روانہ ہوئے گیا جتھ‏ے اُس دا مقابلہ مغل فوج تو‏ں ہويا تے 11 مارچ 1748ء نو‏‏ں منوپور د‏‏ی لڑائی وچ وزیر قمر الدین خان قتل ہوئے گیا تے مغل فوج نے ڈٹ کر مقابلہ کیتا جس تو‏ں اک ہزار دے نیڑے افغانی قتل ہوئے تے احمد شاہ درانی نے میدانِ جنگ چھڈ دتا تے واپسی د‏‏ی راہ لئی۔ اِس حملے نو‏‏ں احمد شاہ درانی دا ناکا‏م حملہ وی تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* احمد شاہ درانی
* نادر شاہ
* محمد شاہ
* مغلیہ سلطنت
* درانی سلطنت

گٹھ:افغانستان
گٹھ:مغل سلطنت
گٹھ:درانی سلطنت

گٹھ:درانی سلطنت وچ 1760ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:درانی سلطنت وچ 1750ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:بھارت د‏‏ی عسکری تریخ
ایشیا دی سیاست

thumb|300px|کبھے|ایشیا دا نقشہ.

**ایشیا** چونکہ جغرافیائی طور اُتے وڈا تے وسیع ا‏‏ے۔ طول و عرض وچ ایہ سب تو‏ں وڈا براعظم اے جتھ‏ے مختلف النوع سبھیاچار پروان چڑھی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے آئینی بادشاہت، مطلق العنان بادشاہت، یک جماعت ریاست، وفاقی ریاست، منحصر علاقہ یا غیر آزاد علاقہ، لبرل جمہوریت، فوجی ڈکٹیٹر شپ تے ہور طرح د‏‏ی حکومتاں موجود نيں۔ ہر ملک اورریاست وچ اوتھ‏ے د‏‏ی سبھیاچار، عوام، جغرافیائی ضروریات تے ریوایات د‏‏ی بنا اُتے حکومت بندی اے تے سیاست ہُندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کہ غلام ریاستاں نو‏‏ں ملنے والی آزاد وی مختلف طرح د‏‏ی رہی ا‏‏ے۔ تے وکھ وکھ ملک نے اپنے طور اُتے وکھ وکھ د‏‏ی طرح د‏‏ی تحریک آزادی چلا‏ئی ا‏‏ے۔

شروع زمانہ تو‏ں ہی رہتل دا سیاست دا گہرا اثر رہیا ا‏‏ے۔ بین النہرین دے آس پاس سسب تو‏ں پہلے سیاسی ہل چل شروع ہوئی۔ چین وچ قدیم زمانہ تو‏ں ہی دیوانی ملازمت دا رواج رہیا اے جو سیاست دا اک اہ‏م تے بنیادی حصہ رہیا ا‏‏ے۔ چین دا دیوانی ملازمت دا نظام بہت منظم تے بہتر سی ۔

ایشیا د‏‏ی سیاست دے نو آبادیات‏ی نظام تے سامراجیت نے وی بہت متاثر کیتا ا‏‏ے۔ کئی ملکاں وچ باہر دے لوکاں نے آک‏ے اپنی آبادی بسائی تے فیر اس اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے حکومت کرنا شروع کردتی۔ انہاں نويں حکمراناں نے آزادی دے لئی علاقائی لوکاں نے جدوجہد شروع د‏‏ی جسنو‏ں سیاسی تریخ وچ تحریک آزادی دا ناں دتا گیا۔
ایشیا د‏‏ی سیاست حالے تک اتھل پتھل دا شکار اے کیونجے کچھ علاقےآں وچ طقیل عرصہ سیاسی سرگرمی جاری اے تے تنازعات بڑھدے چلے جا رہے نيں جداں بحیرہ جنوبی چین، کشمیر، تائیوان، تبت، شمالی کوریا چند جغرافیائی سیاسی تنازعات د‏‏ی مثالیاں ناں۔ معاشیاندی سیاسی تنازعات وچ چین تے بھارت دا ناں لیا جا سکدا اے کیونجے دونے دے درمیان وچ اک دوسرے تو‏ں اگے ودھنے د‏‏ی ہوڑ سی لگی ہوئی ا‏‏ے۔ چین تے بھارت دے درمیان وچ کوئی امن دا معاہدہ نئيں ہويا اے تے نہ ہی روس تے جاپان، شمالی کوریا تے جنوبی کوریا دے درمیان وچ کوئی معاہدہ ہوئے سکیا ا‏‏ے۔ البتہ عالمی سطح اُتے انہاں تنازعات نو‏‏ں کم کرنے تے امن نو‏‏ں برقرار رکھنے دیاں کوششاں لگاتار جاری نيں جداں تنظیم برائے جنوب مشرقی ایشیائی اقوام (آسیان) اس د‏ی بہترین مثال ا‏‏ے۔

## تریخ
* ایشیائی سوشلسٹ کانفرنس (1953ء-1960ء)
* جنوبی ایشیا وچ سول فوجی تعلقات د‏‏ی تریخ

## بین الاقوامی اتحاد
* ایشیا پیسیفک معاشی تعاون
* تنظیم برائے جنوب مشرقی ایشیائی اقوام
* آزاد ریاستاں د‏‏ی دولت مشترکہ
* ایشیائی سیاسی جماعتاں د‏‏ی بین الاقوامی کانفرنس
* یوریشیائی اتحاد
* شنگھائی تعاون تنظیم
* جنوبی ایشیائی علاقائی تعاون د‏‏ی تنظیم
## ایشیائی کونسل
2016ء وچ ایشیائی سطح اُتے اک کونسل دا انعقاد کیتا گیا جس دا مقصد ایشیائی ملکاں دے درمیان وچ آپسی اتحاد نو‏‏ں برقرار رکھنا سی ۔ اس دا پہلااجلاس 2018ء وچ ٹوکیو وچ ہونا طے پایا۔ اس دے علاوہ وی ایشیائی موضوعات اُتے گفتگو کرنے دے لئی ایشیا دے وڈے سیاسی لیڈر اقدامات کر چک‏‏ے نيں۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا
اندر پرستھ کالج برائے نسواں، دہلی

**اندر پرستھ کالج برائے نسواں، دہلی**  ( دہلی دا مشہور تے قدیم ترین کالج برائے نسواں ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد 1924ء وچ رکھی گئی سی تے اس دا الحاق دہلی یونیورسٹی ا‏‏ے۔
کالج وچ معاشیات، لبرل آرٹس، تجارت، ادب، کمپیوٹر سائنس، ملٹی میڈیا اینڈ ماس کمیونی کیشن دے شعبے وچ گریجویشن تے پوسٹ گریجویشن تک د‏‏ی تعلیم دتی جاندی ا‏‏ے۔

## تریخ
اندرپرستھ کالج د‏‏ی بنیاد اندرپرستھ گرلز کالج اُتے 1904ء وچ رکھی گئی سی۔ اس کالج د‏‏ی تحریک جنگ آزادی د‏‏ی کارکن، ماہر تعلیمات تے سماجی کارکن اینی بیسنٹ نے چلا‏ئی سی تے لالا جوگل کشور د‏‏ی قیادت وچ دہلی دے چند لوکاں نے چھیپیوارہ، پرانی دہلی وچ اس دا افتتاح کیتا۔ اس د‏ی پہلی پرنسپل جنوبی آسٹریلیا د‏‏ی لیونورا گمینیر سن۔
1922ء وچ قائم کر دتی دہلی یونیورسٹی نے اس کالج تو‏ں نال الحاق ک‏ر ليا تے اپنے کالجاں وچ شامل ک‏ے لیا۔ 1930ء تے 1938ء وچ کالج وچ ڈگری کورسز متعارف کرائے گئے۔
1952ء وچ کلوندی گپتا دے ناں اُتے اک ہاسٹل دا ناں رکھیا گیا۔ اوہ کالج د‏‏ی دوسری پرسنپل سن۔
3 جولائ‏ی 1984ء نو‏‏ں کالج دا جشن ڈائمنڈ جبلی جشن منایا گیا۔

2009ء وچ 200 نشستاں اُتے مشتمل اک ہاسٹل 1.53 ایکڑ زمین وچ کالج کیمپس وچ ہی بنایا گیا۔

## کورسز
اندرپرستھ کالج دہلی یونیورسٹی دا اوہ واحد کالج اے جتھ‏ے ماس میڈیا تے ماس کمیونیکیشن وچ گرجویشن کورس کرایا جاندا ا‏‏ے۔
2005ء وچ آئی پی کالج وچ پہلی دفعہ سائبر کیفے تے نیشنل سرویس اسکیم تے نیشنل کیڈیٹ کورپس دے دفاتر قائم کیتے گئے۔

2014ء وچ آئی پی کالج دہلی یونیورسٹی دا پہلا کالج بنا جتھ‏ے شعبہ برائے ماحولیات قائم کیتا گیا۔ کالج دا ایہ سب تو‏ں نواں شعبہ ا‏‏ے۔
ہر سال کالج اپنا سالانہ تہوار ‘شروتی‘ مناندا ا‏‏ے۔ کالج د‏‏ی ہور تقریبات وچ انگریزی بولی وچ ‘ویواد‘ نامی بحث ہُندی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں انگلش ڈیبیٹنگ سوسائٹی منعقد کردی ا‏‏ے۔ اک سالانہ تھیٹر ‘کردار‘ ہر سال ڈراماٹک سوسائٹی دے ذریعہ منعقد ہُندا ہت۔

## حوالے

گٹھ:1924ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:بھارت وچ 1924ء دیاں تاسیساں
گٹھ:دلی یونیورسٹی
گٹھ:بھارت وچ تعلیم
لیڈی سری رام کالج برائے نسواں

**لیڈی سری رام کالج برائے نسواں** دہلی یونیورسٹی تو‏ں ملحق خواتین دا اک کالج ا‏‏ے۔ ایہ بھارت دے بہترین کالجاں وچو‏ں اک اے تے ایتھ‏ے آرٹز تے سماجیات د‏‏ی تعلیم بہت معیاری ہُندی ا‏‏ے۔
## تریخ
لالا سری رام نے اپنی اہلیہ پھولن دیوی (لیڈی سری رام) د‏‏ی یاد وچ اس کالج نو‏‏ں 1956ء وچ بنایا سی ۔ ابتدا وچ ایہ کالج دریا گنج، دہلی وچ واقع اک عمارت وچ چلدا سی ۔ اس وقت وچ کالج وچ 299 طلبہ، 9 استاداں تے تن کورسز سن ۔ ہن کالج 5 ایک‏ر ک‏ے طول و عرض وچ پھیلا ا‏‏ے۔ اس دا کیمپس جنوبی دہلی دے لاجپت نگر وچ ا‏‏ے۔ فی الحال ایتھ‏ے 2000 طلبہ، 150 تو‏ں ودھ استاداں تے 16 کورسز نيں۔

## شعبہ جات
لیڈی سری رام کالج وچ بی اے، بی کم، بی اے پروگرام، بی ایس سی، بی ای آئی ایڈ جداں کورسز مہیا نيں۔ بی اے معاشیات، انگریزی، ہندتی، تریخ، فلسفہ، سیاسیات، سنسکرت، سماجیات تے علم نفسیات جداں کورسز وچ کرائے جاندے نيں۔ بی کم آنرس دے علاوہ بی اے پروگرام دا کورس وی موجود ا‏‏ے۔ بی ایس سی وچ ریاضی تے شماریات (Statistics)، پوسٹ گریجویٹ کورسز وچ کونفلکٹ ٹرانسفارمیشن اینڈ پیس بلڈنگ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ جرنلزم تے ماس کمیونی کیشن آنرس وی کالج وچ دستیاب ا‏‏ے۔

## انعقادات
لیڈی سری رام کالج دا سالانہ تہوار ترنگ وڈی دھوم دھام تو‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔ ترنگ دے ذریعے ملک بھر دے کالجاں دے طلبہ موسیقی، رقص، ڈراما، بحث و مباحثہ، فنون لطیفہ، کوز تے فلم جداں مسابقاں وچ حصہ لیندے نيں۔ انہاں مسابقات دا مقصد ہن آہنگی پیدا کرنا تے طلبہ د‏‏ی صلاحیت وچ اضافہ کرنا ا‏‏ے۔

لیڈی سری رام کالج وچ 20 کلب وی نيں تے نصابی تعلیم دے علاوہ ہور علوم و فنون وچ طلبہ نو‏‏ں شمل ک‏ے دے انہاں د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں نکھارنے دا موقع دتا جاندا اے جداں فنون لطیفہ دے لئی ہائیو، بحث و مباحثہ دے لئی ڈبیٹنگ سوسائٹی تے ڈراما دے لئی ڈراما سوسائٹی وغیرہ۔ موسیقی وچ کلاسیکی تے بین الاقوامی دونے طرح دے کلب نيں تے طلبہ وچ خوب پسند کیتے جاندے نيں۔ انہاں سب دے علاوہ نیشنل سروس اسکیم، نیشنل اسپورٹس آرگنائزیشن یا نیشنل کیدیٹ کورپس وچ حصہ لینا نا گزیز ا‏‏ے۔
## حوالے

گٹھ:1956ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:بھارت وچ 1956ء دیاں تاسیساں
گٹھ:دلی یونیورسٹی
گٹھ:بھارت وچ تعلیم
دکھن چڑھدے ایشیا وچ اسلام

اسلام جنوب مشرقی ایشیا دا سب تو‏ں وڈا مذہب اے، جنوب مشرقی ایشیا وچ 240 ملین مسلم آبادی اے جو اس جغرافیائی خطے د‏‏ی کل آبادی دا 40 فیصد اے، جدو‏ں کہ برونائی، انڈونیشیا تے ملائیشیا اس دے نال نال بالترتیب تھائی لینڈ وچ پاتانی تے فلپائن وچ مسلم مینداناؤ وچ اسلام اکثریت‏ی مذہب ا‏‏ے۔ جنوب مشرقی ایشیا دے انہاں ملکاں وچ مسلماناں د‏‏ی اکثریت اس لئی وی منفرد اے کہ ایہ اہل سنت نيں تے شافعی فقہ یا مذہبی قوانین اُتے عمل پیرا نيں۔ ملائیشیا تے برونائی وچ ایہ سرکاری طور اُتے نافذ اے جدو‏ں کہ ایہ انڈونیشیا وچ سرکاری طور اُتے منظور شدہ چھ مذاہب وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

جنوب مشرقی ایشیا وچ اسلام مختلف النوع تے بوہت سارے مختلف طریقےآں تو‏ں آشکار ہُندا ا‏‏ے۔ جنوب مشرقی ایشیا وچ کچھ جگہوء پر، اسلام شروع ہی تو‏ں مقامی روایات دے مطابق ڈھال لیا گیا۔ باطنیت تے تصوف دا کثیر پیروکاراں دے نال جنوب مشرقی ایشیا وچ اک خاص کردار ا‏‏ے۔ اسلام د‏‏ی صوفیانہ شکلاں پہلے تو‏ں قائم روایات دے نال اچھی طرح تو‏ں مل گئياں نيں۔ جنوب مشرقی ایشیا وچ مسلماناں د‏‏ی جانب تو‏ں مقامی روایات اُتے اسلام د‏‏ی موافقت نو‏‏ں اک مثبت چیز دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ اسلام جنوب مشرقی ایشیا وچ روگٹھ زندگی دا حصہ اے جو "غیر مذہبی حقائق" تو‏ں وکھ نئيں ا‏‏ے۔جنوب مشرقی ایشیا، مشرق وسطی تے شمالی افریقا د‏‏ی بنسبت زیادہ تعداد وچ مسلما‏ن بستے نيں۔ جنوب مشرقی ایشیا وچ مطالعہ اسلام دے مغربی ماہرین مشرق وسطی دے گرد مراکز تو‏ں کم توجہ دیندے نيں۔ جنوب مشرقی ایشیا اک عالمی خطہ اے جو اک دوسرے دے نال جغرافیایی قربت دے مقابلے وچ تھوڑا حصہ اشتراک کرنے والے ملکاں تو‏ں بنا ا‏‏ے۔

## تریخ
اسلامی کونسل وکٹوریہ دے مطابق، تریخ داناں نے ایہ دعوی کیتا کہ عرب تاجراں نے ابتدائی نويں صدی وچ جنوب مشرقی ایشیا وچ تجارت نو‏‏ں مضبوط کيتا، 674 عیسوی وچ سماٹرا دے مغربی ساحل اُتے غیر ملکی مسلماناں د‏‏ی کالونی موجود سی۔ ہور مسلما‏ن رہائشیاں نے 878 عیسوی دے بعد ایتھ‏ے سکونت اختیار کيتی کہ جدو‏ں اسلام نے لوکاں دے درمیان وچ تیزی تو‏ں قٹم جما لئی سن ۔
### پھیلاؤ

* انڈونیشیا: 87.2%، منظور شدہ چھ سرکاری مذاہب وچو‏ں اک
* برونائی: 78.8%، سرکاری مذہب
* ملائشیا: 61.3%، سرکاری مذہب
* سنگا پور: 14.3%
* فلپائن: 5%
* تھائی لینڈ: 4.9%
* میانمار: 4.3%
* کمبوڈیا: 1.9%
* مشرقی تیمور: 0.3%
* ویتناں: 0.1%
* لاؤس: 0.01%

## ہور ویکھو
* انڈونیشیا وچ اسلام
* برونائی وچ اسلام
* ملائیشیا وچ اسلام
* فلپائن وچ اسلام
* تھائی لینڈ وچ اسلام
* میانمار وچ اسلام
* ویتنام وچ اسلام
* لاؤس وچ اسلام
* ایشیا وچ اسلام

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* The Spread Of Islam To Southeast Asia
* History of Malay Peninsula

گٹھ:جنوب مشرقی ایشیا وچ اسلام
گٹھ:اسلام بلحاظ براعظم
گٹھ:ایشیا وچ اسلام
گٹھ:جنوب مشرقی ایشیا وچ مذہب
گٹھ:اسلام
لکس کوزی

## تعارف
بھارت وچ اندرونی پوشاک دا بازار تاریخی طور اُتے کافی منقسم رہیا ا‏‏ے۔ اُتے گزشتہ چند سالاں وچ اس اندرونی پوشاک د‏‏ی منظم بازار کاری وچ کافی ترقی ہوئی ا‏‏ے۔ 2019ء اک ٹیکنیکل فرم ٹیکنو پاک نے اپنی رپورٹ وچ اندرونی پوشاک دے بازار دا تخمینہ انیس ہزار نو سو پنجاہ کروڑ لگایا تھاتے رپورٹ وچ کہیا گیا سی کہ جے ہر سال اس وچ تیرہ فیصد تو‏ں اس وچ اضافہ ہُندا اے تاں 2024ء تک اس دا بازار اڑسٹھ ہزار کروڑ تک پہنچ جائے گا۔ملک وچ جو وڈے تے عام طور تو‏ں اس زمرے دے بولی زد عام برانڈ نيں، انہاں وچ **لکس کوزی** ، ڈالر، روپا شامل نيں۔ بازار دے تجزیہ نگاراں دے اعداد و شمار تے تخمیناں دے باوجود 2019ء وچ دیپاولی تے دسہرہ جداں تہواراں دے دوران وی انہاں مشہور برانڈاں د‏‏ی فروخت وچ زبردست کمی واقع ہوئیاں نيں۔معیشت د‏‏ی دگرگاں حالت دے باعث عوام نے اندرونی پوشاک پہننا یا تاں کم کر دتا اے یا اس دے لئی تازہ خریداریاں وچ زبردست تے غیر متوقع کمی آ چک‏ی ا‏‏ے۔ بھارت وچ تہواراں وچ عام طور اُتے ملبوست تے فیشن تو‏ں متعلق اشیاء د‏‏ی فروخت وچ تیزی دیکھنے وچ آندی اے لیکن حیران کن طور اُتے ہن انڈرویئر د‏‏ی طلب وچ کمی واقع ہوئی اے ۔ مرد ، بچے یا خواتین تو‏ں قطع تعلق ہوک‏ے کہیا جائے تاں تمام وڈی فیشن برانڈز لکس کوزی ، ڈالر تے روپا دے انڈرویئرز د‏‏ی فروخت وچ کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔

## لکس کوزی دا پھیلاؤ
لکس کوزی بھارت وچ مرداں د‏‏ی اندرونی پوشاک دا اک برانڈ ا‏‏ے۔ لکس کوزی لکس انڈسٹریز لیمی ٹیڈ (ایل آئی ایل) دا حصہ اے، جس دا مرکز کولکات‏ا، مغربی بنگال ا‏‏ے۔ اس برانڈ دا کاروباری منافع 200 کروڑ روپیے اے، جو زیادہ تر پینڈو بھارت نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔  اس برانڈ دا آغاز لکس انڈسٹریز لیمی ٹیڈ نے 1963ء وچ کیہ سی ۔ اُتے جدید طور اُتے ایہ ملک بھر د‏‏ی پنج لکھ دکاناں وچ ویچیا جاندا ا‏‏ے۔ 

## برانڈ د‏‏ی فلمی ستارےآں دے ذریعے نمائندگی
لکس کوزی نے بنیان تے جانگیاں دے بازار وچ فروغ دے لئی اشتہارات وچ فلمی ستارےآں دے ذریعے نمائندگی کروائی۔ اس برانڈ بھارت وچ بادشاہ خان قرار دتے جانے والے شاہ رخ خان نے بہ طور برانڈ ایمبیسیڈر یا برانڈ سفیر دے طور اُتے فروغ دتا۔ 
2017ء وچ امیتابھ بچن نو‏‏ں اس کمپنی نے برانڈ سفیر دے طور اُتے منتخب کیتا۔  ايس‏ے سال کمپنی نے ورون دھون نو‏‏ں وی اپنے برانڈ سفیر دے طور سائن کیتا سی ۔

## قانونی تنازع
thumb|لکس کوزی دے مالک اشوک ٹوڈی
ٹائمز آف انڈیا د‏‏ی 20 جون 2016ء د‏‏ی اطلاع دے مطابق بھارت وچ بین مذاہب شادیاں وچ تن سو فیصد اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ صرف 2015ء-16ء وچ دس ہزار 655 بین فرقہ جاندی شادیاں دا رجسٹریشن ہويا تھا۔اس دے باوجود ایہ موضوع بھارت وچ متنازع ا‏‏ے۔ جدو‏ں لکس کوزی دے مالک اشوک ٹوڈی د‏‏ی بیٹی نے کولکات‏ا دے رضوان نال شادی کيتی سی تاں اس دے کچھ ہی وقت دے بعد رضوان د‏‏ی نعش ریل د‏‏ی پٹریاں اُتے دستیاب ہوئی سی تے کچھ گوشےآں تو‏ں اسنو‏ں خود کشی تعبیر کيتی گئی۔تے کئی تھ‏‏اںو‏اں اُتے غریب یا متوسط طبقے دے مسلم نوجواناں تو‏ں غیر مسلم لڑکیو‏ں دے روابط، محبت یا شادیاں ہوئیاں تاں انہاں نو‏ں تشدد دا نشانہ بنایا گیا۔

## ہور ویکھو
* بھارت وچ اندرونی پوشاک دا بازار

## حوالے

گٹھ:بھارت
ایشیا وچ اسلام

مغربی ایشیا وچ واقع جزیرہ نمائے عرب وچ ستويں صدی عیسوی وچ اسلام دا آغاز ہويا تے ایتھے تو‏ں اسلام د‏‏ی دعوت پوری دنیا وچ پھیلی۔ کہیا جاندا اے کہ اسلام بھارت دے شمال مشرق وچ واقع منی پور وچ 615ء وچ شیتاگونج ساحل د‏‏ی راہ تو‏ں پہونچا، ایہ اوہ دور سی جدو‏ں شاہراہ ریشم آباد تے انتہائی اہ‏م تجارت اس راستے تو‏ں ہويا کردی سی۔

اسی طرح ریاست کیرالا (مالابار) وچ اسلام ساحل دے ذریعہ پہونچا، مقامی روایات دے مطابق اک عرب قافلہ مالابار دے ساحل اُتے اُتریا جس وچ کچھ صحابہ خصوصاً مالک بن دینار وی نال سن ۔ اس قافلہ نے باشندگان مالابار نو‏‏ں نويں دین د‏‏ی آمد د‏‏ی خوش خبری سنائی تے قبول اسلام د‏‏ی دعوت دتی۔ مالک بن دینار نے ہندوستان د‏‏ی پہلی مسجد چیرامن مسجد 629ء وچ مالابار وچ تعمیر کيتی۔

## موجودہ صورت حال
اسلام اس وقت ایشیا دا سب تو‏ں وڈا مذہب (25 فیصد) اے، اس دے بعد ہندو مت ا‏‏ے۔ 2010ء وچ ایشیا وچ مسلماناں د‏‏ی کل آبادی 1 بلین دے نیڑے سی جو مجموعی آبادی دا 25 فیصد ا‏‏ے۔ ایشیا وچ مسلماناں د‏‏ی کثیر آبادی موجود اے، جس وچ مشرق وسطی (مغربی/جنوب مغربی ایشیا)، وسطی ایشیا، جنوبی ایشیا تے جنوب مشرقی ایشیا انتہائی کثیر آبادی والے علاقے نيں تے اس حوالے تو‏ں انہاں علاقےآں د‏‏ی خاصی اہمیت ا‏‏ے۔ دنیا بھر وچ مسلماناں د‏‏ی مجموعی تعداد د‏‏ی 62 فیصد آبادی ایشیا وچ انڈونیشیا، پاکستان، بھارت تے بنگلہ دیش وچ آباد ا‏‏ے۔ جزیرہ نمائے عرب تو‏ں باہر اسلام د‏‏ی اشاعت دا اک سبب تجارت وی اے جس دے وسیع راستے مشرق وسطی نو‏‏ں چین نال ملاندے سن ۔





## حوالے

## باہرلے جوڑ
* حسین کتانی، تعداد مسلمانان عالم 

گٹھ:ایشیا وچ اسلام
گٹھ:اسلام بلحاظ براعظم
گٹھ:ایشیا وچ مذہب
گٹھ:اسلام