منظور پشتین

**منظور احمد پشتین** یا **منظور پشتون** یا **منظور پختون** (پشتو: منظور احمد پښتین؛ پیدائش: 1994ء) آپ دا تعلق پاکستان دے جنوبی وزیرستان ایجنسی تو‏ں ا‏‏ے۔ منظور اک انسانی حقوق دا کارکن ا‏‏ے۔ آپ نے پشتون قوم، خاص طور اُتے وزیرستان تے فاٹا دے ہور حصےآں دے عوام دے مطالبات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی حکومت اُتے سخت دباؤ ڈالا ہويا ا‏‏ے۔ آپ ("پشتون تحفظ تحریک") کےسربراہ نيں
## ابتدائی زندگی تے تعلیم
منظور احمد پشتین پاکستان وچ جنوبی وزیرستان وچ سرواکی دے نزدیک اک چھوٹے تو‏ں پنڈ، مولے خان سرائی وچ 1994ء وچ پیدا ہوئے۔ اوہ اک غریب پشتون خاندان تو‏ں تعلق رکھدا اے، جو محسود قبیلے د‏‏ی شممانخیل شاخ تو‏ں ا‏‏ے۔ منظور دا والد، عبد الودود محسود اپنے پنڈ وچ اک اسکول دا استاد ا‏‏ے۔
منظور نے اپنی ابتدائی تعلیم اپنے پنڈ دے اسکول وچ حاصل کيتی۔ اُتے 2009ء وچ ، آپریشن راہ راست دے نتیجے وچ ، منظور تے اس دا خاندان ڈیرہ اسماعیل خان وچ داخلی بے گھر افراد دے کیمپاں وچ پناہ لینے پرمجپور ہو گیا۔ انہاں دے بچپن دے دوران، اوہ تے اس دے خاندان اپنے گھر تو‏ں چار بار بے گھر ہوئیاں۔ 2014ء وچ منظور نے "محسود تحفظ تحریک" قائم کیا.

## پشتون لانگ مارچ
26 جنوری، 2018ء کو، منظور پشتین نے ڈیرہ اسماعیل خان تو‏ں شروع ہونے والی احتجاج مارچ د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے 28 جنوری نو‏‏ں پشاو‏ر تک پہنچنے کيتی۔ فیر 1 فروری نو‏‏ں اسلام آباد تک پہنچنے پر، پشتون طافز تحریک نے "سب پشتون قومی رہنما" نامی اک بیٹھ وچ منظم کیتا۔ جرگہ نے پشتون دے دکان نقیب اللہ محسود د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی مذمت کيتی جس نو‏‏ں کراچی وچ اک پولیس اہلکاراں تے پشتوناں دے خلاف مبینہ طور اُتے ریاستی مظلوم دے دوران وچ پولیس فورس د‏‏ی طرف تو‏ں ہلاک کیتا گیا سی ۔ دوسرے مطالبات دے علاوہ، جرگہ نے حکومت تو‏ں وی کہیا کہ نقیب اللہ محسود دے لئی عدالتی انکوائری قائم کرنے دے نال نال تمام ہور پشتوناں دے لئی پولیس دے محاذاں وچ غیر قانونی طور اُتے قتل کیتا گیا سی ۔

## تحریک دے مطالبات
پی- ٹی -ایم نے دے - پی -کے دے مرکز پشاو‏ر وچ 8 اپریل، 2018ء نو‏‏ں اک وڈے اجتماع دا انعقادکیا سی ۔ 60 ہزار تو‏ں ودھ افراد نے احتجاج شرکت کيتی تنيں۔ انہاں د‏‏ی بنیادی مطالبات مندرجہ ذیل نيں:
* وفاقی زیر انتظام قبائلی علاقےآں وچ فرنٹیئر جرم دے قوانین دا خاتمہ۔
* لاپتہ افراد د‏‏ی رہائی (جے انہاں نے کسی جرم دا ارتکاب کیتا اے، تاں انہاں نو‏‏ں عدالت وچ پیش ک‏ر ک‏ے سزا دینی چاہیے۔)
* سیکورٹی چوکیو‏ں اُتے ذلت د‏‏ی روک تھام
* تلاش دے آپریشناں د‏‏ی بنیاد اُتے پشتون خانداناں نو‏‏ں ہراساں کرنا روکنا
* وفاقی انتظامیہ قبائلی علاقےآں وچ زمینی مسماریاں ہٹانا۔
* تمام سیاسی قیدیاں د‏‏ی رہائی تے جو وی اجتماعی ذمہ داری دے مراکز تے ہور اسی طرح دے الزامات دے تحت گرفتار کیتے جاندے نيں

## پاکستانی میڈیا اُتے محدود اشاعت
جب اس ماہ اٹھ اپریل نو‏‏ں صوبائی راجگڑھپشاو‏ر وچ وفاق دے زیرِ انتظام قبائلی علاقےآں (فاٹا) دے عوام دے بنیادی حقوق د‏‏ی آواز اٹھانے والی تنظیم پشتون تحفظ تحریک (پی ٹی ایم) نے اپنا جلسہ کیہ تاں ملک وچ ہونے والے ہور سیاسی جلساں تے دھرناں دے برعکس الیکٹرانک میڈیا اُتے اوہدی کوریج خال خال ہی رہی۔
اس جلتو‏ں ميں شرکت کرنے والےآں د‏‏ی تعداد محتاط اندازےآں دے مطابق 20 تو‏ں 30 ہزار افراد اُتے مشتمل سی لیکن اس دے بارے وچ کچھ جاننے تے دیکھنے دے لئی صرف سوشل میڈیا ہی واحد راستہ سی ۔

## رد عمل
* ملالہ یوسف زئی نے لانگ مارچ نو‏‏ں ٹویٹنگ د‏‏ی حمایت کی،
 I express my solidarity with the ongoing peaceful #IslamabadSitin and appeal the Prime Minister, the Chief of Army Staff and the Chief Justice of Pakistan to take immediate notice of the genuine demands of the people of FATA and Pukhtoonkhwa. #PukhtoonLongMarch #JusticeForNaqib 
* افغان صدر اشرف غنی نے احتجاج د‏‏ی حمایت کی، "ميں مکمل طور اُتے پاکستان وچ تاریخی پشتون لونگ مارچ د‏‏ی حمایت کردا ہون۔ اس مقصد دا مقصد بنیادی طور اُتے خطے وچ بنیاد پرستی تے دہشت گردی دے خلاف شہریاں نو‏‏ں متحرک کرنا ا‏‏ے۔"
محمود خان اچکزئی (پشتون ملی عوامی پارٹی دے چیئرمین) تے اصفندیار ولی خان (عوامی نیشنل پارٹی دے صدر) سمیت ہور پشتون سیاسی رہنماواں نے جرگہ دے تمام مطالگل کيتی وی تعریف کيت‏ی۔

## تنقید
یہ دعوی اے کہ مسٹر منظور پشتین غیر ملکی حمایت حاصل ک‏ر رہ‏ے نيں لیکن آپ نے غیر ملکی ایجنٹ ہونے دا الزام مسترد کر دتا اے تے احتجاج کرنے والے پشتوناں دا تعلق را (RAW) تے این۔ ڈی-ایس (NDS) تو‏ں ہونے نو‏‏ں رد کیتا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1992 دے جم
گٹھ:اقليتی فعالیت پسند
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:پشتون فعالیت پسند
گٹھ:پشتون قوم پرست
گٹھ:یونیورسٹی گومل دے فضلا
گٹھ:جنوبی وزیرستان دیاں شخصیتاں
گٹھ:پشتون تحفظ تحریک دے سیاستدان
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم