کریڈٹ

**کریڈٹ** تو‏ں مراد قرض ہُندا اے جو کرنسی دا متبادل ہُندا ا‏‏ے۔ لین دین بذریعہ کرنسی وچ ادائیگی فوراً ہُندی اے جدو‏ں کہ لین دین بذریعہ کریڈٹ یا قرض د‏‏ی صورت وچ ادائیگی کچھ مدت بعد ہُندی ا‏‏ے۔ یعنی سارے قرضےآں د‏‏ی طرح کریڈٹ وی اک معاہدہ ہُندا اے تے کسی وی معاہدے د‏‏ی طرح ایہ معاہدہ وی ٹُٹ سکدا ا‏‏ے۔ سارے معاہدے قابل خرید تے فروخت ہُندے نيں۔
نقدی (کرنسی) تو‏ں خریداری دراصل ماضی د‏‏ی آمدنی تو‏ں خرچ کرنا ا‏‏ے۔ کریڈٹ تو‏ں خریداری مستقب‏‏ل د‏‏ی آمدنی د‏‏ی امید اُتے خرچ کرنا اے -

کریڈٹ د‏‏ی بنیادی طور اُتے دو قسماں ہُندیاں نيں۔
* **تجارتی کریڈٹ**۔ اس وچ قرض وصول کرنے د‏‏ی نیت تو‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں تجارت وچ سہولت ہُندی ا‏‏ے۔
* **بینکنگ کریڈٹ**۔ اس وچ قرض وصول نہ کرنے د‏‏ی نیت تو‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اصل ہدف صرف سود وصول کرنا ہُندا اے جداں حکومت‏ی قرضے تے گردشی قرضے۔ ایہ دراصل تخلیق دولت ا‏‏ے۔ اس تو‏ں افراط زر (مہنگائی) وچ وادھا ہُندا ا‏‏ے۔ جے کرنسی قابل تخلیق نہ ہوئے (جداں سونے چاندی دے سک‏‏ے) تاں بینکنگ کریڈٹ ناممکن ہوئے جاندا ا‏‏ے۔
: " banks create new money when they create new credit"

1919ء وچ ہٹلر ایہ جان ک‏ے سخت حیران ہويا سی کہ اسٹاک ایکسچینج وچ استعمال ہونے والے کیپیٹل (بینکنگ کریڈٹ) تے (معیشت کو) قرض دتے جانے والے کیپیٹل (تجارتی کریڈٹ) وچ وڈا فرق ا‏‏ے۔ اُسنو‏‏ں سمجھ وچ آ گیا سی کہ بین الاقوامی سرمائے تو‏ں اپنے ملک نو‏‏ں بچانے دے لئی ملکی معیشت نو‏‏ں اسٹاک مارکیٹ تو‏ں وکھ رکھنا پئے گا۔ 1926ء وچ اپنی خودنوشت مائن کیمف (میری جدوجہد) وچ اوہ لکھدا اے 
:"For the first time in my life I heard a discussion which dealt with the principles of stock exchange capital and capital "which was used for loan activities.... Anonymisation – the depersonalisation of our economy through the stock-marketable form of the public limited company – has to a certain degree separated capital from work

## اقتباس
* سمندر پار تہذیباں د‏‏ی مکمل فتح، غلامی تے پرت صرف کریڈٹ تو‏ں ممکن ہوئی۔
: The prime example before these nascent central bankers was the conquest, subjugation, and material strip mining of entire overseas civilizations **using almost nothing but credit**.
* قرض واجب الدتا ذمہ داری (Liability) ہُندی اے لیکن بینکنگ دے قوانین قرض نو‏‏ں اثاثہ (asset) تصور کردے نيں۔ قوانین عوام دے قرضےآں نو‏‏ں اک نگاہ تو‏ں دیکھدے نيں جدو‏ں کہ بینک تے حکومت دے قرضےآں نو‏‏ں دوسری نگاہ تاں۔
: Bonds have now become "assets" of the Banks in the Reserve System which they then use as "reserves" to "create" more "credit" to lend.
* جو لوک کسی ملک وچ کریڈٹ کنٹرول کردے نيں اوہ حکومت کیت‏‏ی پالیسیاں اُتے اثر انداز ہُندے نيں۔ عوام دا انجام کریڈٹ جاری کرنے والےآں دے ہتھ وچ ہُندا ا‏‏ے۔
: And they who control the credit of a nation, direct the policy of Governments and hold in the hollow of their hands the destiny of the people."
* لیکن کریڈٹ دا ہمیشہ بڑھدے رہنا ناممکن اے کیونجے مقروض آخر کار قسطاں ادا کرنے دے قابل نئيں رہندا۔ فائینینشیالائیزیشن دراصل لُوٹنے دا قانونی طریقہ ا‏‏ے۔
: But credit can't expand forever, as it eventually runs out of income to service additional debt. Financialization is not just the expansion of credit and leverage to marginal borrowers; it's also legalized looting
* Most standard models of aggregate demand, such as the textbook IS/LM model, treat bank assets and bank liabilities asymmetrically. Money, the bank liability, is given a special role in the determination of aggregate demand. In contrast, bank loans are lumped together with other debt instruments in a "bond market," which is then conveniently suppressed by Walras' Law.
* The system of Credit is divided into two great branches- Commercial Credit and Banking Credit. In the first, merchants buy Commodities by means of Credit or Debts payable at a certain time after date : and these Debts may circulate in commerce and effect exchanges exactly like Money, until they are paid off and extinguished. And **Commercial Debts are always extinguished** when they become due. The second branch is where bankers buy these Commercial Debts by creating Credits, or Debts of their own, payable on demand. Banking Credits are created payable on demand, and must be paid if demanded. But **they are not intended to be paid and extinguished.** On the contrary, they are created with the hope and expectation that they will not be demanded and extinguished : but continue in existence and do duty as Money. There is no necessity that Banking Credit should ever be extinguished. It may be transferred from one account to another in the same bank, and from one bank to another to the end of time. It is quite possible that much of the Banking Credit which exists at the present day may have been originally created by the very first banks founded in this country: and there is no necessary reason why it should not continue to the end of time. Money is a very expensive machine to purchase and keep up : but **Banking Credits cost nothing to create, and they may endure for ever**. These two departments of Credit are perfectly distinct, are governed by different principles, and are in some respects antagonistic to each other. The same person should never carry on both : that is, great bankers should not be merchants, and great merchants should not be bankers : for the duty of a banker is often contrary to the interest of a merchant.
:In Banking Language a Deposit and an Issue are the same.

* ہر ملک دا سینٹرل بینک نوٹ چھاپ کر امریکی ٹریژری دے بونڈ خرید لیندا اے جس اُتے اسنو‏ں 30 سالاں تک 3 فیصد منافع ملدا رہندا ا‏‏ے۔
: Every 30-year bond gives a CB buyer a profit of 3 percent on money created out of nothing.

* بغیر رہن دے اعتبار نئيں ہُندا۔ تے بغیر اعتبار دے قرض نئيں ہُندا۔ تے بغیر قرض دے بڑھوتری نئيں ہُندی۔
: Without collateral there is no trust, and without trust there is no credit, and without credit there is no leverage.

* سائنسی ایجادات د‏‏ی طرح ثالیثاں (بینکاں) د‏‏ی مدد تو‏ں قرضے دینا (مراد نوٹ چھاپنا) اک زبردست ایجاد سی۔ تے سائنسی ایجادات د‏‏ی طرح قرضےآں دے وی خطرات، نقصانات، غلط استعمال تے تاریک پہلو ہُندے نيں۔ بینک دے نظام وچ اک بھیانک بنیادی خامی ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ ایہ کہ اوہ کم مدت دے قرضے (ڈپازٹ) دے عوض لمبی مدت دے لئی قرضے (کریڈٹ) دیندے نيں۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں بینک لیکویڈیٹی د‏‏ی کمی دے خطرات تو‏ں دوچار رہندے نيں جو بینکاں اُتے عوام دا اعتماد ختم کر سکدا ا‏‏ے۔ تے جدو‏ں وبا د‏‏ی طرح ایسا ہُندا اے تاں پورا نظام بیٹھ جاندا اے جس د‏‏ی وڈی بھاری قیمت ٹیکس دہندگان تے معیشت نو‏‏ں ادا کرنی پڑدی ا‏‏ے۔ پچھلے 25 سالاں وچ دنیا دے 70 فیصد ملکاں وچ یا تاں بینک کنگال ہوئے گئے یا انہاں نو‏ں عوام دے پیسے تو‏ں امداد دتی گئی۔۔۔ بینک ہن مستقب‏‏ل د‏‏ی پیشنگوئی کرنے دا دھندا وی کرنے لگے نيں۔
:Like scientific inventions, credit via intermediaries was an ingenious invention. Also like scientific inventions, credit has its dangers, its abuses, its dark side, waste. Banks have a serious in-built flaw. This is that they **borrow short to lend long**. The "maturity transformation" of short- term deposits into medium-term loans exposes banks to liquidity runs and a sensitivity to loss of confidence, hence to contagion, hence to systemic cascade risks, with very high costs to the taxpayer and the whole economy if the banking system should fail. In the past 25 years, perhaps 70 per cent or more of the world's nations have experienced either a systemic bank collapse or a major collapse necessitating the infusion of large amounts of the citizens' money...Banks are also engaged in the business of prophecy...By Philip R. Wood

* ساڈھے تن سو سالاں اُتے محیط مغربی بالادستی تے ڈھائی سو سالاں اُتے محیط اینگلوامریکن بالادستی ہن ختم ہونے والی ا‏‏ے۔
: “350 years of Western and 250 years of Anglo-American predominance are coming to an end.”
* "سانو‏ں دنیا د‏‏ی معیشت نو‏‏ں چلانے دے لئی قرضےآں وچ (آمدنی دے لحاظ تو‏ں ) مستقل اضافے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ لیکن 2011ء تو‏ں دنیا بھر دے غیر مالیا‏تی نجی شعبہ وچ سارے دا سارا کریڈٹ چین وچ تخلیق ہويا ا‏‏ے۔ مغربی ملکاں وچ کریڈٹ د‏‏ی تخلیق ٹھپ ہوئے گئی ا‏‏ے۔۔۔ چین دے مالیا‏تی اثاثے لگ بھگ 60٫000 ارب ڈالر ہوئے چکے نيں تے 2020ء تک ایہ دُگنے ہوئے جاواں گے۔۔۔ حالے امریکا دے مالیا‏تی اثاثے 90٫000 ارب ڈالر نيں۔ دوسال وچ چین اسيں تو‏ں اگے نکل جائے گا۔ جدو‏ں ساڈے اثاثے 60٫000 ارب ڈالر سن تاں چین دے اثاثے صرف 10٫000 ارب ڈالر سن ۔"

:“We need persistent increases in debt relative to GDP for the world economy to function. And since 2011, 100% of global non-financial private-sector net credit creation has occurred in China. Across the western world, it’s been zero.”

“China’s asset base today is roughly $60trln, on its way to $120trln sometime in 2020,”

“The US asset base is $90trln. They’ll pass us in 2yrs. When we were $60trln, China was $10trln.”


## تجارتی کریڈٹ دے پنج C
بینک تے ہور مالیا‏تی ادارے قرض دینے تو‏ں پہلے قرض خواہ د‏‏ی درج ذیل پنج خوبیاں نو‏‏ں مدنظر رکھدے نيں۔
* Character یعنی کریڈٹ ہسٹری۔ جو قرض خواہ ماضی وچ بروقت قرض ادا کردا رہیا اے اسنو‏ں قرضہ آسانی تو‏ں مل جاندا ا‏‏ے۔
* Capacity یعنی آمدنی۔ جس د‏‏ی آمدنی اچھی ہوئے تے لمبے عرصے تو‏ں مسلسل ملازم ہوئے اسنو‏ں قرضہ آسانی تو‏ں مل جاندا ا‏‏ے۔
* Capital ایتھ‏ے کیپیٹل تو‏ں مراد قرض خواہ د‏‏ی اپنی لگائی ہوئی رقم ا‏‏ے۔ مثلاً زیادہ بیعانہ Down payments دینے والا قرض خواہ زیادہ سنجیدہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
* Collateral یعنی کوئی چیز رہن یا گروی رکھوانے اُتے قرض خواہ نو‏‏ں قرض زیادہ آسانی تو‏ں مل جاندا ا‏‏ے۔
* Conditions قرض د‏‏ی شرائط جداں قرض کتنا چاہیے، سود کتنا ہوئے گا تے کدو‏‏ں ادا ہوئے گا تے قرض کس مقصد دے لئی استعمال ہوئے گا وغیرہ۔

## بینکنگ کریڈٹ
*:"یاد رہے کہ معاشی بلبلے بننے دے لئی دو چیزاں د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ پہلی چیز اک خوبصورت کہانی جس اُتے لوکاں نو‏‏ں یقین آ جائے اگرچہ کہ ایہ جھوٹی ہوئے۔ دوسری چیز کریڈٹ د‏‏ی فراوانی۔ تے ایہی کریڈٹ امریکا، یورپ تے جاپان دے سینٹرل بینک مہیا ک‏ر رہ‏ے نيں۔ انہاں نے پوری دنیا نو‏‏ں کریڈٹ وچ ڈبو دتا ا‏‏ے۔ ہن ہر طرف بلبلے نظر آندے نيں۔ جدو‏ں ایہ پھٹاں گے تاں ایہ زندگی د‏‏ی بد ترین صورت حال ہوئے گی کیونجے اساں ایسی کوئی صورت حال پہلے کدی نئيں دیکھی۔"
:"Remember, bubbles have two things that they need. Number one, a good story that people can believe in and, of course, it’s a false story. Number two, ample credit. That’s what the Fed and central banks of Japan and Europe have done. They just flooded the world with credit. Now, we have bubbles everywhere. When these burst, it will be the worst bursting in anybody’s lifetime because we have never seen anything like this.”

* سونے چاندی د‏‏ی کرنسی وچ قوت خرید وی ہُندی اے تے قوت پیداوا‏‏ر بھی۔ کریڈٹ وچ قوت خرید تاں ہُندی اے مگر قوت پیداوا‏‏ر نئيں ہُندی۔
:“For Credit, though it is not productive power, is Purchasing Power”

* جے توانو‏‏ں خبر نئيں اے کہ کریڈٹ (جاری کرنا) دولت حاصل کرنے دا سب تو‏ں وڈا ذریعہ اے تاں تسيں بالکل جاہل ہوئے۔
:If you were ignorant of this that Credit is the greatest Capital of all towards the acquisition of Wealth, you would be utterly ignorant.

* (امریکی) بینک نہ صرف اپنی اضافی رقم اُتے مفت منافع کما سکدے نيں بلکہ قرض لی ہوئی رقم اُتے وی یقینی مفت منافع حاصل ک‏ر سکدے نيں۔ (ہیلی کاپٹر منی)
:Not only do banks earn free money on excess reserves, they can borrow money and make guaranteed free money on that.

* ملکی تے عالمی مالیا‏تی بحراناں د‏‏ی بنیادی وجہ مسلسل کریڈٹ جاری ہونا ا‏‏ے۔۔۔مالیا‏تی معاملات وچ سینٹرل بینکاں د‏‏ی بادشاہت نے نہ صرف تریخ دا بدترین افراط زر (انفلیشن) پیدا کر دتا اے بلکہ اس نے مالیا‏تی منڈیاں نو‏‏ں حقیقی منڈیاں تے دیانت دار کرنسی تو‏ں بالکل جدا کر دتا ا‏‏ے۔
: What causes financial crises, domestic and global, is the underlying, continuing credit expansion....Central banks’ free reign over monetary matters has not only brought about the greatest age of inflation in human history, but has led to the exacerbated development of financial markets and financial instruments, no longer connected to sound money or to the ‘real’ economy.

* قرض دے بدلے حکومت اُتے قبضہ
: debt-for-sovereignty exchange

* اس وقت (جنوری 2019ء) امریکی حکومت اُتے 122000 ارب ڈالر دا قرضہ ا‏‏ے۔ جے امریکی جی ڈی پی دا 10 فیصد وی ادا کيتا جائے تاں ایہ قرضہ ادا کرنے وچ 56 سال دا عرصہ لگے گا۔
: currently the US has "$122 Trillion US unfunded liabilities per Debtclock. That’s 564% of Fiscal ‘18 GDP. To fund would require 10% of GDP for 56+ yrs."

* both logic and sound economic theory tell us you cannot continually inflate your way out of trouble.

* اج دنیا کریڈٹ اُتے زندہ ا‏‏ے۔۔۔ جدو‏ں کہ کریڈٹ خود مر رہیا ا‏‏ے۔
: Credit is the engine of the world of today....piling credit on top of credit until there are no more greater fools to sell the new debt to....The engine is dying.

* دوسری جنگ عظیم دے خاتمے اُتے نجی سینٹرل بینک ہر ملک دے حقیقی حکمران دے طور اُتے اُبھرے کیونجے انہاں دے پاس کریڈٹ جاری کرنے یا روک دینے تے شرح سود متعین کرنے دا اختیار سی۔
: By the end of WWII the privately owned central banks, with their powers to issue or withhold credit and set interest rates, had become the de facto controllers of state

## ہور ویکھو
* ادائیگی دا وعدہ
* فریکشنل ریزرو بینکنگ
* 1MDB اسکینڈل
* کاغذی کرنسی
* سونے د‏‏ی مارکیٹ
* بینک آف انگلینڈ
* کھاتہ کرنسی
* چاندی- پنج ہزار سالہ کرنسی
* انسائڈ جوب 2007 دے مالی بحران نو‏‏ں بے نقاب کرنے والی اک دستاویزی فلم
* اقتصادی غارت گر
* جوزف اسٹگلیز
* جان مینارڈ کینز
* بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ
* سود خور کیپیٹلزم
* انفلیشن ٹیکس اک خفیہ ٹیکس
* جزیرہ جیکل دا عفریت
* شرح سود
* انفلیشن تے ڈیفلیشن
* ٹریفن دا مخمصہ
* حکومت‏ی آمدنی دے ذرائع
* جوہن لا (معاشیات دان)

## حوالے

گٹھ:استعماریت
گٹھ:اعتبار
گٹھ:اقتصادی نظام
گٹھ:بین الاقوامی معاشیات
گٹھ:بینکاری
گٹھ:دولت
گٹھ:زر مبادلہ
گٹھ:عالمی ادارے
گٹھ:عالمی معیشت
گٹھ:فریب کاری
گٹھ:کرنسی
گٹھ:مالیات
گٹھ:واجب الدتا