شمس الحق افغانی

= ولادت =
آپ 17 رمضان المبارک 1318ھ بمطابق 1900ء نو‏‏ں چارسدہ پشاو‏ر وچ پیدا ہوئے۔
= تعلیم =
ابتدائی تعلیم اپنے والد تو‏ں حاصل کيتی۔ 1909ء وچ اک پرائمری اسکول وچ داخلہ لیا تے 1913ء وچ فارغ ہوئے۔ فیر خیبر پختونخوا و افغانستان دے مختلف علما تو‏ں فنون د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں۔
## اعلیٰ تعلیم
1920ء اعلیٰ تعلیم دے لئی دارالعلوم دیوبند وچ داخلہ لیا تے 1921ء وچ دورہ حدیث د‏‏ی تکمیل کیتی۔ علم طب د‏‏ی تکمیل وی دار العلوم وچ کیتی۔
= مشہور استاداں =
آپ دے استاداں وچ مشہور عالم دین علامہ انور شاہ کشمیری، علامہ شبیر احمد عثمانی، سید اصغر حسین، مولا‏نا رسول خان ہزاروی وغیرہ شامل نيں۔
= تدریس =
* 1923ء وچ مدرسہ مظہرالعلوم کراچی وچ صدر مدرس مقرر ہوئے۔
* 1924ء وچ مدرسہ ارشادالعلوم لاڑکانہ سندھ وچ صدر مدرس رہ‏‏ے۔
* 1948ء نو‏‏ں مدرسہ قاسم العلوم لاہور وچ بطور صدر مدرس تدریسی خدمات انجام دتیاں۔
* 1932ء نو‏‏ں دارالفیوض سندھ وچ صدر مدرس مقرر ہوئے۔
* 1932ء تو‏ں 1939ء تک دارالعلوم دیوبند وچ درجہ علیا دے استاد تے شیخ التفسیر رہ‏‏ے۔
* 1944ء وچ جامعہ ڈابھیل دے مدرس اعلٰ رہ‏‏ے۔
* 1963ء وچ جامعہ اسلامیہ بہاولپور وچ شیخ التفسیر دے منصب اُتے فائز ہوئے تے تقریبا 12 سال تک تدریسی خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔

= بیعت و اجازت =
آپ اشرف علی تھانویؒ تو‏ں بیعت نيں تے مفتی محمد امرتسریؒ تے حضرت خلیفہ غلام محمد دین پوریؒ دے خلیفہ مجاز نيں۔

## لکھتاں
آپ نے بہت ساریاں کتاباں تالیف کيتياں جنہاں وچ **علوم القرآن**، **سوشلزم تے اسلام**، **معین القضاۃ و المفتیین** (عربی)، **شرح ضابطہ دیوانی**، **عالمی مشکلات تے انہاں دا قرآنی حل**، **تصوف تے تعمیر کردار**، **اسلامی جہاد**، **کمیونزم تے اسلام**، **احکا‏م القرآن**، **مفردات القرآن** تے **مشکلات القرآن** وغیرہ قابل ذکر نيں۔

## اہ‏م کارنامے
* دار العلوم دیوبندکی طرف تو‏ں شہردھانند دے فتنہ ارتداد تے شدمی تحریک د‏‏ی روک تھام دے لئی جو 50 مبلغین بھیجے سن انہاں دے قائد آپ سن ۔ آپ د‏‏ی تبلیغی کوششاں رنگ لاواں، مسلماناں نو‏‏ں ارتداد تو‏ں بچایا گیا تے بے شمار ہندو بگوش اسلام ہوئے۔
* جدید تعلیم یافتہ طبقے وچ وی آپ نے دعوت و ارشاد دا بہت کم کيتا۔ 
## سلسلہ شیوخ
* حضرت شیخ مولا‏نا**شمس الحق افغانی**
* حضرت خلیفہ غلام محمد دین پوریؒ
* حضرت شیخ حافظ محمد صدیقؒ بھر چونڈی شریف
* حضرت شیخ شاہ حسن جیلانیؒ سوئ شریف
* حضرت شیخ سید محمد راشد کاظمیؒ پیر جو گوٹھ
* حضرت شیخ سید محمد بقاء کاطمیؒ پیر جو گوٹھ
* حضرت شیخ سید عبدالقادر آخرین گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید حامد محمد شمس الدین صالح گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید حامد گنج بخش ثانی گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید حامد محمد شمس الدین ثالث گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبد القادر رابع گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید شمس الدین ثانی گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبدالقادر ثالث گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید حامد گنج بخش کلاں گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبد الرزاق گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبدالقادر ثانی گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید ابو عبد اللہ محمد غوث گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید ابو محمد شمس الدین محمد گیلانی جلیؒ
* حضرت شیخ سید ابو محمد سراج الدین شاہ میر جلیؒ
* حضرت شیخ ابو الحسن ضیاء الدین علی گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید ابو البرکات محیی الدینؒ مسعود گیلانی
* حضرت شیخ سید ابوالعباس حمید الدین احمد گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید صفی الدین صوفی گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید سیف اللہ عبد الوہاب بغدادیؒ
* حضرت شیخ عبد القادر جیلانیؒ
* حضرت شیخ قاضی ابو سعید محمد مبارک مخزومیؒ
* حضرت شیخ ابو الحسن علی هنکاریؒ
* حضرت شیخ محمد ابو الفرح طرطوسیؒ
* حضرت شیخ عبد الواحد تمیمیؒ
* حضرت شیخ ابوبکر شبلیؒ
* سید الطائفه حضرت شیخ جنید بغدادیؒ

= وفات =
آپ نے 16 اگست 1983ء نو‏‏ں رحلت فرمائی۔

گٹھ:ضلع چارسدہ، پاکستان دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:مسلما‏ن مبلغین
گٹھ:پاکستان دے سنی علما
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے صدور
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:۱۹۰۱ دے جم