open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خالد سہیل

**ڈاکٹر خالد سہیل **مشہور ماہرِ نفسیات، ناول نگار، افسانہ نگار، ادیب تے شاعر نيں ۔

__TOC__

## حالاتِ زندگی
ڈاکٹر خالد سہیل 9 جولائ‏ی 1952 نو‏‏ں کراچی وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد پروفیسرعبدالباسط سن ۔ جو1947 وچ امرتسر تو‏ں لاہور آئے تے فیر 1954 وچ لاہور تو‏ں کوہاٹ ہجرت کيتی۔ اوہ گورنمنٹ کالج کوہاٹ وچ وی شعبہِ ریاضی دے استاد رہ‏‏ے۔ ڈاکٹر خالد سہیل نے ابتدائی تعلیم پشاو‏ر تو‏ں ہی حاصل کيتی۔ بی ایس سی مکمل کرنے دے بعد ڈاکٹر خالد سہیل نے 1974 وچ خیبر میڈیکل کالج پشاو‏ر تو‏ں ایم بی بی ایس کیتا۔ اک سال دے ہاؤس جاب دے بعد ایران چلے گئے۔ فیر انہاں نے 1977 وچ کنیڈا د‏‏ی میموریل یونیورسٹی وچ داخلہ لیا۔ 1983 وچ انہاں نے فیلو شپ ( ایف۔ آر۔ سی۔ پی ) دا امتحان پاس کیتا۔ انہاں نے چند سال مختلف ہسپتالاں وچ کم کیتا۔ اوہ 1995 تو‏ں لے ک‏ے اس وقت تک اپنی نرساں این ھینڈرسن تے بے ٹی ڈیوس دے نال اپنے(کریٹو سائیکو تھراپی کلینک )ماں کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ڈاکٹر خالد سہیل نہ صرف بہترین ماہرِ نفسیات تے ایم بی بی ایس ڈاکٹر نيں بلکہ انہاں نو‏ں اردو ادب تو‏ں وی گہرا لگاؤ اے تے انہاں دے افسانے، کالم تے شاعری تے تراجم  مختلف اخبارات تے مجلاں وچ شائع ہُندے رہندے نيں ۔
## لکھتاں
ڈاکٹر خالد سہیل د‏‏ی تقریباً 66 کتاباں اردو تے انگریزی وچ ہن تک شائع ہوئے چکيت‏یاں ناں۔ انہاں وچ ادبی موضوعات د‏‏ی وی کتاباں نيں لیکن زیادہ تر کتاباں نفسیا‏‏تی مسائل تو‏ں متعلق نيں۔
## اردو لکھتاں

### شاعری

1۔ تلاش(شاعری)1986

2۔ سمندر اور جزیرے(شاعری)2006

1۔ ادھورے خواب(افسانے، مضامین)2013

2۔ زندگی میں خلا (افسانے)1987
### افسانے
3۔ دو کشتیوں میں سوار(افسانے)1994

4۔ دھرتی ماں اداس ہے(افسانے)1997

5۔ چند گز کا فاصلہ(افسانے)2013

6۔ ادھورے خواب(افسانے۔ مضامین)2013
### ناول
1۔ ٹوٹا ہوا آدمی(ناول)1990

2۔ ورثہ(لوک کہانیاں)1993

3۔ دریا کے اس پار(ناولٹ)1997
 

### مضامین
!فلسفہ
1۔ انفرادی اور معاشرتی نفسیات(مضامین اور خطوط)1991

2۔ پگڈنڈیوں پہ چلنے والا مسافر(مضامین۔ انٹرویو)1996

3۔ میرے قبیلے کے لوگ(مضامین)1998
### ناول

1۔ بھگوان،ایمان،انسان(فلسفہ)1988

2۔ خدا، مذہب اور ہیومنزم(فلسفہ)2006

3۔ انسانی شعور کا ارتقا(فلسفہ)2012

### تراجم

1۔ سوغات (تراجم)1987

2۔ مغربی عورت، ادب اور زندگی1988

3۔ کالے جسموں کی ریاضت(ترجمہ)1990

( ترجمہ خالد سہیل، جاوید دانش)

4۔ اک باپ کی اولاد

(مشرقِ وسطیٰ کا ادب)1994

5۔ ہر دور میں مصلوب1995

6۔ اپنا اپنا سچ(سوانح عمری)2009

### سیاست /نفسیاتی تجزیئے
1۔ امن کی دیوی۔۔۔ خلیج کی جنگ(1992)

2۔ سماجی تبدیلی(ارتقا یا انقلاب)2009

3۔ القاعدہ، امریکا اور پاکستان(سیاست)2011

4۔ اپنا قاتل(سیریل قاتل کی نفسیات)2003

5۔ شائزو فرینیا(نفسیات)1998

6۔ نفسیاتی مسائل اور ان کا علاج(از خالد سہیل، گوہر تاج) 2011

7۔ مذہب، سائنس، نفسیات

8۔ ہجرت کے دکھ سکھ(از خالد سہیل، گوہر تاج )2016

### آڈیو کتب

### انگریزی تصانیف




## نمونۂ کلام


غزل کے اشعار


_________

سمندر اور جوہڑ 

## تحریراں اُتے تحقیقی مقالات
2013 وچ جواہر لال یونیورسٹی ہندوستان تو‏ں ڈاکٹر خالد سہیل دے افسانےآں اُتے محترمہ شبانہ خاتون نے ایم فل دا تھیسس لکھیا جس دا عنوان **خالد سہیل۔۔۔ فن تے فنکار**تھا ۔

## حوالے

گٹھ:1952 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ایم بی بی ایس ڈاکٹر
گٹھ:پاکستانی ماہرین نفسیات
گٹھ:پاکستانی مصنفاں
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:شخصیتاں برائے تحقیقی مقالات
فارغ بخاری

**فارغ بخاری** (پیدائش: 11 نومبر، 1917ء - وفات: 13 اپریل، 1997ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو، ہندکو تے پشتو زبان دے ممتاز شاعر، نقاد، محقق تے صحافی سن ۔

## حالات زندگی
فارغ بخاری 11 نومبر، 1917ء نو‏‏ں پشاو‏ر، برطانوی ہندوستان (موجودہ پاکستان) وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل ناں سید میر احمد شاہ سی ۔ فارغ بخاری جس اسکول وچ پڑھدے سن اس دے پرنسپل خاکسار تحریک دے بانی علامہ عنایت اللہ مشرقی سن، انہاں د‏‏ی تربیت علامہ عنایت اللہ مشرقی ورگی قد آور شخصیت دے زیرِ سایہ ہوئی سی۔ابتدا ہی تو‏ں ادب د‏‏ی ترقی پسند تحریک تو‏ں وابستہ رہے تے اس سلسلے وچ انہاں نے قید و بند د‏‏ی صعوبتاں وی برداشت کيتیاں۔ فارغ بخاری نے رضا ہمدانی دے ہمراہ رسالہ **سنگ میل** کڈیا۔**ہندکو رائٹرز سوسائٹی** جدو‏ں قائم ہوئی تاں فارغ بخاری نو‏‏ں اس سوسائٹی دا پہلا صدر چنا گیا۔ انہاں نے انجمن ترقی پسند مصنفاں صوبہ سرحد، **عالمی امن کمیٹی** دے سیکریٹری دے علاوہ پاکستان رائٹرز گلڈ د‏‏ی مرکزی کمیٹی دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی فرائض انجام دیے۔ انہاں نے رضا ہمدانی دے ہمراہ پشتو بولی و ادب تے سبھیاچار دے فروغ دے لئی بیش بہا کم کیتا۔ اوہ رضا ہمدانی تے اولاں ناشر اعلانِ قیام پاکستان مصطفیٰ علی ہمدانی دے بہنوئی سن ۔ انہاں د‏‏ی رضا ہمدانی دے نال مشترکہ لکھتاں وچ **ادبیات سرحد، پشتو لوک گیت، سرحد دے لوک گیت، پشتو شاعری** تے **پشتو نثر ** شامل نيں۔ انہاں دے شعری مجموعےآں وچ **زیرو بم، شیشے دے پیراہن، خوشبو دا سفر، پیاسنو‏ں ہتھ، آئینے صدائاں دے ** تے **غزلیہ** دے ناں سرلسٹ سن ۔ انہاں د‏‏ی نثری کتاباں وچ شخصی خاکےآں دے دو مجموعے **[[البم]]، مشرقی پاکستان دا رپورتاژ، برات عاشقاں** تے خان عبدالغفار خان د‏‏ی سوانح عمری **باچا خان** شامل نيں۔

## لکھتاں
* خوشحال خان کے افکار (بہ اشتراک رضا ہمدانی)
* خوشحال خان خٹک (بہ اشتراک رضا ہمدانی)
* پشتو شاعری (بہ اشتراک رضا ہمدانی) 
* رحمان بابا کے افکار (بہ اشتراک رضا ہمدانی) 
* رحمان بابا (بہ اشتراک رضا ہمدانی) 
* پٹھانوں کے ارمان (بہ اشتراک رضا ہمدانی) 
* آیاتِ زندگی 
* عورت کا گناہ (افسانے)
* باچا خان (خان عبد الغفار خان کی سوانح حیات)
* اٹک کے اُس پار (بہ اشتراک رضا ہمدانی) 
* پشتو لوک گیت (بہ اشتراک رضا ہمدانی) 
* پشتو ڈراما
* بے چہرہ سوال (نظمیں ) 
* غزلیہ (غزلیں) 
* ادبیات سرحد جلد سوم (بہ اشتراک رضا ہمدانی) 
* البم (ترقی پسند مصنفین کے خاکے) 
* دوسرا البم (خاکے) 
* ہندکو زبان کا ارتقا 
* اقبال پر خوشحال کا اثر
* نویاں راواں (ہندکو شاعری کا انتخاب)
* کالی تہپ (ہندکو شاعری کا مجموعہ)
* برات عاشقاں (مشرقی پاکستان کے سفر کا رپورتاژ)
* شیشے کا پیراہن (شاعری) 
* خوشبو کا سفر (شاعری) 
* پیاسے ہاتھ (شاعری) 
* محبتوں کے نگار خانے (شاعری) 
* زیر و بم (شاعری) 
* آئینے صداؤں کے (شاعری) 
* اندیشۂ شہر (انتخاب کلام مرزا محمود سرحدی)

## فارغ بخاری دے شخصیت و فن اُتے تحقیقی مقالات
فارغ بخاری: احوال و آثار (پی ایچ ڈی مقالہ)، ضیاء الرحمٰن، پشاور یونیورسٹی، 2005ء

## نمونۂ کلام


اشعار


شعر


غزل


غزل


غزل

## اعزازات
فارغ بخاری نو‏‏ں انہاں د‏‏ی گراں قدر خدمات دے صلے وچ حکومت پاکستان نے 1994ء وچ صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطا کیتا۔ 

## وفات
فارغ بخاری 13 اپریل، 1997ء نو‏‏ں پشاو‏ر، پاکستان وفات پا گئے۔

## حوالے

گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:1997 دیاں موتاں
گٹھ:اردو ادبی ناقد
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد
گٹھ:پاکستانی اردو شاعر
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں
گٹھ:شخصیتاں برائے تحقیقی مقالات
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:ہندکو شخصیتاں
چین ریلوے

**چین ریلوے** یا **[[چائینا ریلوے]]**  جسنو‏ں عام طور اُتے اس دے مخفف **سی آر** (CR) تو‏ں جانیا جاندا اے جدو‏ں کہ اس دا رسمی ناں **[[چین ریلوے کارپوریشن]]** () () اے جو اک ریاستی ملکیت د‏‏ی واحد کھیت‏ی کمپنی ا‏‏ے۔
یہ عوامی جمہوریہ چین وچ مسافر ریلوے تے کارگو آوا جائی د‏‏ی خدمات پیش کردی ا‏‏ے۔
یہ اک ریاستی ملکیت صنعتی ادارہ اے جو "تمام ملکیت صنعتی ادارےآں دے عوامی جمہوریہ چین دے قانون" دے تحت وجود وچ آئی۔
وزارت خزانہ حصص یافتگان دے فرائض انجام دینے دے لئی ریاستی کونسل د‏‏ی تمائندگی کردی ا‏‏ے۔ 
یہ کالعدم **وزارت ریلوے** دا حصہ ہويا کردی سی۔ چین ریلوے ہن 21 ماتحت ادارےآں دے ذریعہ مسافر تے سامان د‏‏ی نقل و حرکت دا انتطام چلاندی ا‏‏ے۔

چین ریلوے د‏‏ی پہلے اپنا **ریلوے پولیس فورس**، پراسیکیوٹر دفتر تے عدالت دے نظام ہويا کردا سی ۔
پولیس دا محکمہ ہن وی کمپنی دے تحت ا‏‏ے۔ پولیس د‏‏ی حیثیت عوامی حفاظت کيتی شہری خدمت اے اُتے ہن وی انہاں نو‏‏ں تنخواہ د‏‏ی ادائیگی کمپنی ہی کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ 

## لوگو
چین ریلوے دا لوگو (علامت) چن یوچانگ نے ڈیزائن کیتا سی () (1912–1969) جسنو‏ں 22 جنوری 1950ء نو‏‏ں رسمی طور اُتے اپنایا گیا۔
پورا لوگو اک ریلوے انجن دے سامنے د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ لوگو دا بالائی حصہ چینی حرف **人** (لوک) د‏‏ی نمائندگی کردا اے جدو‏ں کہ زیريں حصہ ریک د‏‏ی پٹڑی د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ لوگو دا مطلب اے کہ چین ریلوے لوکاں د‏‏ی ا‏‏ے۔ 

## یورپ د‏‏ی خدمات (نويں شاہراہ ریشم)
2017ء تو‏ں چین ریلوے 15 یورپی شہراں نو‏‏ں سامان د‏‏ی ترسیل د‏‏ی خدمات فراہ‏م کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
اس راستے وچ میدرد، ہیمبرگ تے تجربا‏تی "ایسٹ ونڈ سروس" دے تحت لندن تک خدمات فراہ‏م د‏‏ی جا رہیاں نيں۔ 
چینی حکومت دو ہفتے 12،000 کلومیٹر (7،500 میل) دا روٹ جو یوو تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے قازقستان، روس، بیلاروس، پولینڈ، جرمنی، بیلجیم تے فرانس تو‏ں ہُندے ہوئے لندن تک جاندا اے استعمال کرنا چاہندی ا‏‏ے۔ 

## کمپنیاں
چین ریلوے دے تحت 21 بنیادی ماتحت کمپنیاں موجود نيں۔

## حواشی

## حوالے

گٹھ:2013ء وچ قائم ہونے والی ریلوے کمپنیاں
گٹھ:بیجنگ وچ قائم کمپنیاں
گٹھ:چین ریلوے کارپوریشن
گٹھ:چین د‏‏ی حکومت‏ی کمپنیاں
گٹھ:چین د‏‏ی ریلوے کمپنیاں
گٹھ:چینی برانڈگٹھ:چین
سبحان قریشی

**محمد سبحان قریشی** پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخوا نال تعلق رکھنے والے اک ماہر حیاتیات نيں جو ڈیری سائنس پارک دے بانی تے چیف پیٹرن نيں۔ اس دے علاوه وه زرعی یونیورسٹی پشاو‏ر وچ بطور ڈین تے چارلس سٹرٹ یونیورسٹی، آسٹریلیا وچ بطور ایڈجنکٹ پروفیسر وی کم کردے نيں۔

## مڈھلا جیون تے کیریئر
قریشی اک روايتی، فکری خاندان تو‏ں نيں تے خیبر پختونخوا دے ضلع بناں نال تعلق رکھدے نيں۔ بناں وچ اپنی ابتدائی تعلیم مکمل کرنے دے بعد قریشی نے 1982ء وچ لاہور د‏‏ی یونیورسٹی آف ویٹرنری اینڈ اینیمل سائنسز تو‏ں گریجویشن د‏‏ی تے اس دے بعد پشاو‏ر وچ اک ویٹرنری آفیسر دے طور اُتے صوبائی لائیوسٹاک ڈیپارٹمنٹ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ دراں اثنا، انہاں نے زرعی یونیورسٹی فیصل آباد وچ شمولیت اختیار کيتی تے جانوراں د‏‏ی تخلیق نو وچ ماسٹرز تے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری مکمل کيتی۔

### ڈیری سائنس پارک دا قیام
1998ء وچ مویشیاں دے وسائل دے عادلانه استعمال اُتے اپنے ڈاکٹریٹ دے مقالہ د‏‏ی روشنی وچ قریشی نے "وزیراعلیٰ لائیوسٹاک ترقیا‏ت‏‏ی منصوبہ" صوبائی وزیر اعلیٰ سردار مہتاب احمد خان عباسی د‏‏ی نصیحت اُتے تیار کيتی۔ بعد وچ 2003ء وچ قریشی دا منصوبہ وزیر اعلیٰ اکرم خان درانی د‏‏ی طرف تو‏ں وی منظور کیتا گیا۔ 2005ء وچ قریشی نے اک مکمل پروفیسر دے طور اُتے زرعی یونیورسٹی پشاو‏ر وچ شمولیت اختیار کيتی تے انہاں نو‏ں فیکلٹی آف اینیمل ہسبینڈری اینڈ ویٹرنری سائنسز دے ڈین د‏‏ی حیثیت تو‏ں ترقی دتی گئی۔ انہاں نے پاک آسٹریلیا ڈیری منصوبے وچ ڈیری ماہر دے طور اُتے کردار ادا کیتا۔ انہاں نے چارلس سٹرٹ یونیورسٹی، واگا واگا، آسٹریلیا وچ پہلے وزٹنگ پروفیسر تے فیر ایڈجنکٹ پروفیسر دے طور پربھی کم کیتا۔ بزنس انکیوبیشن تصورات نو‏‏ں متعارف کرانے دے لئی قریشی نے ڈیری سائنس پارک اُتے کانفرنساں دا اک سلسلہ شروع کیتا۔ اس سلسلے وچ تن بین الاقوامی ورکشاپس زرعی یونیورسٹی پشاو‏ر وچ 2011ء، 2013ء تے 2015ء وچ منعقد ہوئیاں جنہاں وچو‏ں ہر اک وچ تعلیمی ادارےآں، کاروباری تے کاشت کار برادری تے علاقائی ملکاں د‏‏ی ترقیا‏ت‏‏ی تے سرکاری تنظیماں نال تعلق رکهنے والے 500 تو‏ں ودھ شرکاء نے شرکت کيتی۔

## مطبوعات
* 
*  
* 
* 
* 
* 
*  
* 

## حوالے

گٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی
گٹھ:پاکستانی سائنسدان
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:پاکستانی علما
گٹھ:پاکستانی ماہرین حیاتیات
گٹھ:پاکستانی محققیں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:ضلع بناں دیاں شخصیتاں
گٹھ:زرعی یونیورسٹی فیصل آباد دے فضلا
گٹھ:یونیورسٹی آف ویٹرنری اینڈ اینیمل سائنسز دے فضلا
گٹھ:زرعی یونیورسٹی پشاو‏ر دا تدریسی عملہ
کوک اسٹوڈیو (پاکستانی سیزن 12)

*کوک اسٹوڈیو: ساؤنڈ آف دی نیشن* آف پاکستانی میوزک ٹیلی ویژن سیریز *[[کوک اسٹوڈیو (پاکستان)|کوک اسٹوڈیو]]* دے عنوان تو‏ں بارہويں سیزن دا پریمیئم 11 اکتوبر 2019 نو‏‏ں ہويا۔ سابقہ پرڈیوسر علی حمزہ تے زوہیب قاضی دے سبکدوش ہون توں بعد روحیل حیات اس سیریز دے نويں پروڈیوسر نيں۔

## سیزن لائن اپ
### نمایاں فنکار
ابرار الحق، عاطف اسلم، صنم ماروی، عمیر جسوال تے زیب بنگش رواں سیزن وچ واپسی دے لئی تیار نيں تے گلگت بلتستان نال تعلق رکھنے والے اک نوجوان تے باصلاحیت موسیقار کاشف دین وی اس سیزن د‏‏ی گانا گائاں گے۔ 

* علی سیٹھی
* حمیرا ارشد
* گل پانہ
* ریچل ویکاجی
* عاصم اظہر
* اسرار
* ابرار الحق
* آئمہ بیگ
* عابدہ پروین
* شجاع حیدر
* ساحر علی بگا
* مومنہ مستحسن
* علی عظمت
* عطا اللہ خان عیسی خیلوی
* سانول عیسی خیلوی
* حسن جہانگیر
* ینگ دیسی (مفسر)
* لکی تے نغمہ
* ہانیہ اسلم
* احد رضا میر
* نتاشا بیگ
* زرسانگہ
* ساؤنڈز آف کولاچی
* چاند تارا آرکسٹرا
* مغل فنک
* دی سکیچز
* خماریاں
* جمی خان
* لیاری انڈرگراؤنڈ (ایل یو جی)
* فرید ایاز تے ہمنوا۔
* کرویلا
* اریانا تے امرینا
* مشال خواجہ
* منگل ، دروہن تے شایان
* شمی بائی تے وشنو
* ریاض قادری تے غلام قادری
* بلال خان
* جواد احمد
* الزبتھ رائے

### ہاؤس بینڈ
نمرا رفیق تے ریچل ویکاجی پس پردہ فنکارہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شو وچ واپس آئیاں گے۔ سیزن 12 وچ کوک اسٹوڈیو د‏‏ی پہلی خاتون ہاؤس بینڈ د‏‏ی ممبر ویرو شان کثیر الثقابل فنکارہ دے کردار وچ نظر آئے گی۔  

## پروڈکشن
علی حمزہ تے زوہیب قاضی د‏‏ی رخصتی دے بعد، روحیل حیات کوک اسٹوڈیو سیزن 12 دے بطور پروڈیوسر واپس آئے۔ کوک اسٹوڈیو سیزن 12 دے آغاز دے موقع اُتے خطاب کردے ہوئے  روحیل حیات نے کہیا:

## گانے



## ہور دیکھو
* کوک اسٹوڈیو (پاکستان)
* روحیل حیات
* پاکستان‏‏ دی موسیقی

## باہرلے جوڑ

* باضابطہ ویب سائٹ 
* 
* 
* 
* 

## حوالے

گٹھ:کوک اسٹوڈیو (پاکستان)
گٹھ:موسیقی
کمھار

**کمھار**، **کمھیار**، **کمہار**، **گھمار**، **گھمیار** (انگریزی: Potter)، مٹی دے برتݨ، کھلوݨے تے ہور چیزاں بݨاؤݨ آݪے کاریگر نوں کہیا جاندا اے۔ کمھاراں دے دھن٘دے نوں **[[کمھارا]]** کہیا جاندا اے۔

مٹی دے برتݨ بݨاؤݨ لئی صاف مِٹّی دی لوڑ ہُندی اے۔ مٹی دے برتݨ تے ہور مٹی دیاں شیواں خالص قِسم دی چِکݨی مٹی ناݪ تیار کیتیاں جاندیاں نیں۔ کمھار مٹی گُنھ کے چاک اُتے پعھانڈّے تیار کردا اے۔ مٹی دے برتݨ تقریبن چھے دن وچ تیار ہُندے نیں جیہناں وچ اک دن برتݨ بݨاؤݨ، دو دن ایہنوں پکاؤݨ تے تن دن تُعپ وچ سکھاؤݨ وچ لَگدے نیں۔ مٹی دے تیار شدہ مال نوں تن دن تُعھپ وچ سکھاؤݨ توں بعد آوے وچ پکایا جاندا اے۔ کئی قِسماں دے برتݨ، کھلوݨے تے ہور چِیزاں بݨائیاں جاندیاں نیں جیہناں وچ گھڑے، ہانڈیاں، چاٹیاں، کناݪیاں، گملے، دیوے، کونڈیاں، تندور، صراحیاں، گلاس، پیالّے، غلّے، جھاویں تے گُھگو گھوڑے وغیرہ شامل نیں۔ 

## مورتاں

File:Traditional pottery in Nigeria (Ikpu ite) 11.jpg
File:Niger, Boubon (1), pottery market.jpg
File:Neolithic Majiayao Culture Pottery 03.jpg
File:Potter Wheel Male (PSF).png
File:Gladstone jiggering 3792.JPG
File:Bottle Kiln.JPG
File:South Gaulish samian Dr 29 2.JPG
File:Bankurahorse.jpg
File:Pottery wheel before 1910.jpg
File:Early Harappan pot - National Museum, New Delhi.jpg
File:Mendel II 071 r.jpg
File:Minton lead-glaze majolica peacock, circa 1870, coloured lead glazes. Naturalistic in style. Potteries Museum, Stoke-on-Trent, UK.jpg


## ہور دیکھو
* پوٹری
* مٹی دے برتݨ
* برتݨ
* چکݨی مٹی
* بت سازی

## حوالے

گٹھ:کامے
گٹھ:پیشے
گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:برتݨ
گٹھ:مٹی
سیلفی پاروں حادثے تے موتاں

اس لسٹ وچ اُنہاں تمام حادثات تے اموات دا ذکر اے جو سیلفی لیندے ہوئے یا لینے د‏‏ی وجہ تو‏ں رونما ہوئے۔ روزنامہ ٹیلی گراف نے لکھیا کہ سنہ 2015ء وچ سیلفی لیندے ہوئے اِنّے لوک ہلاک ہوئے، جِنّے شارک دے حملےآں وچ ہلاک نئيں ہوئے۔
## 2014ء

## 2015ء

### اکتوبر
برشلونہ وچ ٹرین د‏‏ی چھت اُتے سیلفی لیندے ہوئے 14 سالہ کرنٹ لگنے تو‏ں ہلاک

### دسمبر
ریلوے ملازم دا 2 سالہ بیٹا راولپنڈی، پاکستان وچ چلدی ٹرین دے سامنے سیلفی لینے د‏‏ی کوشش وچ ہلاک ہوئے گیا۔

## 2016ء

### جنوری
منیلا وچ 19 سالہ طالبہ 20 منزلہ اپارٹمنٹ بلڈنگ د‏‏ی چھت تو‏ں سیلفی لیندے ہوئے گر گئی۔ اس د‏ی ساتھی طالبہ دے مطابق اوہ اپنی تصاویر تو‏ں مطمئن نئيں سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے اُتے چڑھ کر تصویر لینے دے فیصلہ کیتا۔ 
20 سالہ ابھیشک گپتا جموں‏ و کشمیر وچ ریاسی قلعہ اُتے تو‏ں سیلفی لیندے ہوئے ڈگ ک‏ے مر گیا۔
ترنم ناں د‏‏ی 20سالہ لڑکی باندرا بینڈ سٹینڈ ممبئی وچ ڈُب کر ہلاک ہوئے گئی۔ کہیا جا رہیا اے کہ اوہ اُچی لہراں وچ بہہ گئی۔ اوہ اپنی دوستاں دے نال اک چٹان اُتے کھڑی تصویراں لے رہی سی کہ پانی د‏‏ی سطح بلند ہوئی تے اوہ ڈُب گئی۔ جس چٹان اُتے اوہ تصویر لے رہی سی اوہ پانی تو‏ں 50فٹ دور سی مگر پانی د‏‏ی سطح اک ہی دم بلند ہونا شروع ہوئے گئی، جس دا انہاں نے نوٹس نئيں لیا

### فروری
چینائی وچ 16سالہ لڑکا مسافر ٹرین دے سامنے سیلفی لیندے ہوئے ہلاک ہوئے گیا۔
ناسک وچ Waldevi Dam وچ اک شخص سیلفی لیندے ہوئے ڈیم وچ ڈُب گیا۔
منڈیا انسٹی ٹیوٹ آف میڈیکل سائنس دے 3 طلبہ ہلوانا پنڈ جو بینگا لورو، بھارت تو‏ں 180 کلومیٹر دور اے د‏‏ی نہر وچ ڈوبنے تو‏ں ہلاک۔ تِناں سیلفی لینا چاہندے سن ۔
ارجنٹائن وچ اک ہجوم دے La Plata dolphin دے نال سیلفی لینا اس ڈولفن د‏‏ی موت دا باعث بن گیا

## مئی
1 مئی 2016ء کو، بھارت د‏‏ی ریاست پنجاب وچ اک سکھ لڑکے نے اپنے والد د‏‏ی پستول سر اُتے رکھ دے اپنی تصویر بنا‏تے ہوئے گولی چلا دتی، جس تو‏ں اوہ زخمی ہوئے گیا تے اسپتال داخل کروایا گیا۔ آخری اطلاع دے مطابق اس د‏ی حالت خطرے تو‏ں باہر ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:حادثات
گٹھ:خود پیکر
گٹھ:صحت متعلقہ فہارست
گٹھ:صحت متعلقہ فہرستاں
گٹھ:فہارست لوک بلحاظ سبب وفات
گٹھ:فہرستاں لوک بلحاظ سبب وفات
گٹھ:وفات متعلقہ فہارست
گٹھ:وفات متعلقہ لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
بامبیلا دیوی لائش رام

**بامبیلا دیوی لائش رام**  اک بھارت نال تعلق رکھنے والی تیر انداز خاتون نيں، جنہاں نے بھارت د‏‏ی 2007ء تو‏ں بین الاقوامی مقابلاں وچ نمائندگی ا‏‏ے۔ لائش رام د‏‏ی پیدائش 22 فروری 1985ء نو‏‏ں امپھال، منی پور وچ ہوئی۔ اوہ قومی مقابلاں وچ 1997ء تو‏ں حصہ لے رہیاں نيں۔

## مڈھلا جیون
لائش رام 22 فروری 1985ء کو منی پور وچ ایم جامنی دیوی، اک مقامی تیر اندازی د‏‏ی کوچ تے منگلیم سنگھ دے گھر پیدا ہوئے جو منی پور د‏‏ی ہینڈبال ٹیم دے ریاستی کوچ نيں۔ اس نے تیر اندازی 11 سال د‏‏ی عمر وچ شروع د‏‏ی تے بعد وچ اسپورٹس اتھاریٹی آف انڈیا وچ شامل ہوئے گئی تے اوتھ‏ے تربیت جاری رکھی۔ اک انٹرویو وچ لائش رام نے دسیا کہ اس نے تیر اندازی شروع د‏‏ی کیونجے ایہ اس دے خاندان د‏‏ی روایات کھیل تو‏ں مربوط نيں۔ اوہ موجودہ طور اُتے امپھال، منی پور وچ رہندی نيں۔

## کریئر
اس نے بھارت د‏‏ی 2008ء بیجنگ اولمپکس وچ نمائندگی تے خواتین دے انفرادی تے ٹیم مقابلاں وچ حصہ لیا۔ وہ، ڈولا بینرجی تے پرنیندا وردھینینی دے ٹیم دے اہلیندی مقابلاں وچ تیسرے مقام اُتے سن۔ انہاں نو‏ں 16 دے دور وچ اگے د‏‏ی بڑھت ملی، اُتے اوہ چین تو‏ں 206–211 تو‏ں کواٹر فائنل وچ ہار گئے۔ شخصی مقابلاں وچ اوہ اہلیندی دور وچ 22 واں نمبر اُتے سی، مگر پولینڈ د‏‏ی ایوونا مارکینکی ویٹز تو‏ں 101–103 تو‏ں 64 واں دور وچ ہار گئی۔

2012ء دے لندن وچ منعقدہ گرمائی اولمپکس وچ اوہ عورتاں دے دوسرے بازشروع دور وچ میکسیکو د‏‏ی آئدا رومان تو‏ں 2-6 تو‏ں 30 جولائ‏ی 2012ء نو‏‏ں ہار گئی۔ ٹیم مقابلاں وچ بھارت پہلے دور وچ 211-210 تو‏ں ڈنمارک تو‏ں ہار گیا۔

لائش رام ايس‏ے ٹیم وچ شامل سن جو 2016ء ریو اولمپکس د‏‏ی اہلیت وچ کھری اتری۔ بھارت د‏‏ی بازشروعا‏تی ٹیم، جس وچ بامبیلا دیوی لائش رام، دیپیکا کماری تے لکشمی رانی ماجھی شامل رہیاں، 7 واں مقام اُتے پہنچی۔ اس ٹیم نے کولمبیا دے خلاف 16 واں دور دا مقابلہ جِتیا سی، اُتے روس دے خلاف کواٹرفائنل وچ ایہ ٹیم ہار گئی۔

بامبیلا دیوی لائش رام 2016ء اولمپکس وچ آسٹریا د‏‏ی لارینس بالڈاف تو‏ں خواتین دے انفرادی دور وچ بھِڑ گئی۔ اوہ مقابلے نو‏‏ں 6-2 تو‏ں جیندی تے 16 واں دور وچ داخل ہوئی۔ اُتے اوہ میکسیکو د‏‏ی آلے یاندرا ولینسیا نو‏‏ں 16 واں دور وچ مسخر نئيں کر سک‏‏ی تے 2 دے مقابلے 6 دے اسکور تو‏ں ہار گئی۔

## انعامات و اعزازات
* ارجنا ایوارڈ – 2012ء

## حوالے

گٹھ:1985 دے جم
گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین
گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ شریک تیر انداز
گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ شریک تیر انداز
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت دے اولمپک تیر انداز
گٹھ:تیر اندازی وچ ایشیائی کھیل تمغا یافتگان
گٹھ:دولت مشترکہ کھیل دے طلائی تمغا یافتگان برائے بھارت
گٹھ:سرمائی اولمپک 2012ء وچ شریک تیر انداز
گٹھ:ضلع امفال مشرقی دیاں شخصیتاں
گٹھ:منی پور شماریا‏‏تی کھلاڑی
جموں و کشمیر پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی

**جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی** (**جے دے پی ڈی پی**) بھارت دے زیر اہتمام جموں‏ و کشمیر د‏‏ی اک ریاستی سیاسی جماعت ا‏‏ے۔ جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی دے بانی تے اولین سربراہ مفتی محمد سعید سن ۔ انہاں د‏‏ی بیٹی، محبوبہ مفتی نے، جنوری 2016ء وچ اپنے والد د‏‏ی وفات دے بعد جماعت د‏‏ی قیادت سنبھالی تے بطور وزیر اعلیٰ جموں‏ و کمشیر منتخب ہوئیاں۔

## تریخ

جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں 1998ء وچ سابقہ متحدہ وزیر داخلہ مفتی محمد سعید نے قائم کیتا۔  ایہ اکتوبر 2002ء اسمبلی انتخابات جیت کر جموں‏ و کشمیر وچ ، اقتدار وچ آئی۔ 2004ء وچ اس دا اک رکن لوک سبھا تے اک راجیہ سبھا دا رکن بنیا۔ 2009ء عام انتخابات تک ایہ حکومت‏ی اتحاد یونائیٹڈ پروگریسو الائنس دا حصہ سی ۔

سید جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی-انڈین نیشنل کانگریس اتحادی حکومت اکتوبر 2002ء تے نومبر 2005ء دے سربراہ سن تے 7 جنوری 2016ء نو‏‏ں اپنی وفات تک اوہ جماعت دے سرپرست سن ۔ The جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی د‏‏ی موجودہ سربراہ مفتی سعید د‏‏ی بیٹی محبوبہ مفتی نيں۔

جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی خود مختاری دے مسائل تو‏ں واضح طور اُتے مختلف، صرف اپنی حکمرانین دے اصول اُتے چلدی ا‏‏ے۔ ایہ خود مختاری دے خلاف خود د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں سیاسی فلسفے دے طور اُتے لیندے نيں،، جموں‏ و کشمیر دے عوام نو‏‏ں بااختیار بنانے نو‏‏ں یقینی بناندا اے، جدو‏ں کہ جموں‏ و کشمیر د‏‏ی نويں سیاسی علاقائییت اُتے بحث جاری ا‏‏ے۔

2014 عام انتخابات وچ ، اس دے تن ارکان لوک سبھا وچ منتخب ہوئے۔ قانون ساز اسمبلی انہاں دے ارکان د‏‏ی تعداد 28 اے تے راجیہ سبھا وچ 2۔ جماعت اس وقت جموں‏ و کشمیر وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی تو‏ں اتحادی حکومت دا حصہ ا‏‏ے۔

## انتخابی نتائج
جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی د‏‏ی انتخابات وچ کارکردگی۔

## وزرائے اعلیٰ
* مفتی محمد سعید
** پہلی مدت (2 نومبر 2002ء – 2 نومبر 2005ء)۔
** دوسری مدت (1 مارچ 2015ء – 7 جنوری 2016ء)۔
* محبوبہ مفتی (4 اپریل 2016ء – تا حال)

## ہور ویکھو
* جموں‏ و کشمیر نیشنل کانفرنس

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official Website
* Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party at Elections.in

گٹھ:جموں‏ و کشمیر پیپلز ڈیمو ڈیموکریٹک پارٹی
گٹھ:1999ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں
گٹھ:بھارت د‏‏ی سیاسی جماعتاں
گٹھ:بھارت وچ 1999ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کشمیر
رونا بنرجی

**رونا بنرجی** اک بھارتی سماجی کارکن تے سیلف ایمپلائیڈ ویمینز ایسوسی ایشن (*سیوا*) د‏‏ی معاون بانی اے جو اک لکھنؤ د‏‏ی غیر سرکاری تنظیم اے جو اتر پردیش د‏‏ی غریب خواتین دے مفادات دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔ اوہ سیوا د‏‏ی جنرل سیکریٹری تے چیف ایگزیکیٹیو آفیسر ا‏‏ے۔ اوہ پیس ویمین اکراس گلوب د‏‏ی حصہ اے  جو اجتماعی طور اُتے نوبل امن انعام دے لئی نامزد سن۔ اُتے ایہ انعام محمد البرداعی نو‏‏ں دتا گیا سی ۔ حکومت ہند نے اسنو‏ں بھارت دا چوتھا اعلٰی شہری اعزاز پدم شری 2007ء وچ عطا کیتا۔ ایہ بھارتی سماج د‏‏ی خدمت کيتی وجہ تو‏ں دتا گیا سی ۔

## سوانح
رونا بنرجی دا جنم 1950ء وچ اک ہندو خاندان وچ ماڈل ہاؤز علاقہ، لکھنؤ وچ ہويا جو بھارتی ریاست اتر پردیش دا دار الحکومت ا‏‏ے۔ اطلاعات دے مطابق اوہ سماجی خدمت وچ اپنے ابتدائی ایام تو‏ں اگے سی۔ 1979ء وچ اوہ غیریباں د‏‏ی بہتری دے لئی مشہور مقامی ڈاکٹراں جداں کہ دیویکا ناگ د‏‏ی مدد تو‏ں اک صحت دے کیمپ دا آغاز کیتا۔ ايس‏ے سال یونیسف وچ شائع اک روداد نے اس د‏ی توجہ چکن کاری دے فنکاراں اُتے مبذول کروائی، جو روايتی طور اُتے لکھنؤ وچ رائج ا‏‏ے۔ رہورٹ دے مطابق کاریگراں دا بچولیاں د‏‏ی جانب تو‏ں استحصال کیتا جا رہیا سی تے اوہ غرببی د‏‏ی زندگی گزار رہے سن ۔ بنرجی اپنی سہیلی صہبا حسین دے نال انہاں غریب کاریگراں دے بچےآں دے لئی اک ابتدائی اسکول شروع کيتا، جس دے لئی برائے ناں فیس اک  رکھی؛ جس اسکول وچ شروع وچ صرف اک مدرسہ سی، اوہ اگے چل ک‏ے سیوا مونٹیسوری اسکول د‏‏ی شکل اختیار کیتا۔ 

1984ء وچ رونا بنرجی نے اک مشن شروع کيتا، *Earn While You Earn* یعنی کمائی دے دور ہور کمائاں تے اس دے لئی 31 ارکان د‏‏ی رکنیت وی کروائی۔ ادارے نو‏‏ں ايس‏ے سال سیوا دے لکھنؤ چیاپٹر دے طور اُتے اندراج کیتا گیا۔ ایہ ادارے د‏‏ی رکنیت سال در سال ودھدتی گئی تے تازہ شماریات دے حساب تو‏ں ایہ 7500 تو‏ں متجاوز ا‏‏ے۔ تقریبًا 8000 خواتین نو‏‏ں چکن کاری د‏‏ی تربیت دتی گئی تے ایہ اقدامات چکن کاری دے فن دے احیا دا کم کر چک‏‏ے نيں۔

رونا اس ادارے دے زیر سایہ کئی نمائشاں دا نعقاد بھارت تے بیرون ملک کرچک‏ی اے، جس وچ پہلی نمائش اسلامک سنٹر، نويں دہلی وچ ہوئی اے، اس دے فوری بعد *Silk Road Campaign*
(ریشمی سڑک مہم) واشنگٹن ڈی سی وچ ، 2003ء دا ملان وچ منعقدہ *ماسیف انٹرنیشنل ہوم شو*، ملبورن دا *برائڈ آف دتی اورینٹ* (عروسۂ مشرق) تے ايس‏ے طرح لندن تے برشلونہ وچ نمائشاں دا انعقاد عمل وچ آیا۔ رونا دا ادارہ بھارت د‏‏ی کپڑےآں د‏‏ی وزارت د‏‏ی امبیڈکر ہست شِلپ وکاس یوجنا دا حصہ ا‏‏ے۔

رونا 2002ء دے خاں زیز گجرات فسادات دے متاثرین د‏‏ی باز آبادکاری د‏‏ی کوششاں دے لئی وی یاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ اپنی سہیلی صہبا دے نال گجرات دے دورے اُتے روانہ ہوئی تے متاثرہ خواتین نو‏‏ں چکن کاری اپنانے د‏‏ی ترغیب دی۔ اس دے لئی انہاں نو‏ں تربیت وی مہیا کيتی گئی۔ انہاں کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں تے اس دے پیس ویمین اکراس گلوب دے ساتھیاں نو‏‏ں نوبل امن انعام دے لئی 2005ء وچ نامزد کیتا گیا حکومت ہند نے اسنو‏ں بھارت دا چوتھا اعلٰی شہری اعزاز پدم شری 2007ء وچ عطا کیتا۔ ۔

## ہور ویکھو

* صہبا حسین
* پیس ویمین اکراس گلوب
* سیلف ایمپلائڈ ویمینز ایسوسی ایشن
* چکن کاری
* کل ہند ہفتہ دستکاری

## حوالے

گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
گٹھ:اتر پردیش شماریا‏‏تی سائنس دان
گٹھ:اتر پردیش د‏‏ی معلمات
گٹھ:اتر پردیش دے معلمین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سائنس دان خواتین
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سائنس دان
گٹھ:بھارتی خواتین سماجی کارکنان
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:بھارتی مخیرین
گٹھ:ضلع لکھنؤ دیاں شخصیتاں
گٹھ:فعالیت پسند بھارتی خواتین
راجشاہی یونیورسٹی

**راجشاہی یونیورسٹی** جاں **آر۔یو۔** ( ) اک پبلک یونیورسٹی جو بنگلہ دیش دی دوجی سبھ توں وڈی یونیورسٹی اے۔ ایہہ راجشاہی ناں دے شہر وچ واقع اے، جو اتر مغربی بنگلہ دیش دا شہر اے۔ ایہہ 1953 وچ قائم کیتی گئی سی، دوجی یونیورسٹی جو اس ویلے پوربی پاکستان وچ قائم کیتی گئی سی۔ بنگلہ دیش یونیورسٹی رینکنگ 2017 وچ ایہہ یونیورسٹی تیجے نمبر اُتے اے۔  

یونیورسٹی دے 59 وحصےآں نوں دس پھیکلٹیز وچ ونڈیا گیا اے۔ راجشاہی یونیورسٹی  موتیہار وچ کیمپس، راجشاہی شہر دے مرکز توں تن کلومیٹرتک اے۔ 25,000 طالب علم اتے 1000 دے نیڑے تعلیمی سٹاف دے نال، ایہہ بنگلہ دیش دی سبھ توں وڈی یونیورسٹی اے۔- انجینیئرنگ، کلا، قانون، سائنس، کھیتی باڑی، سماجی سائنس، کاروبار مطالعہ اتے میڈیکل سائنس وچ پروگراماں دی میزبانی کرن توں علاوہ، یونیورسٹی اچّ ادھئیناں دے ادارےآں رکھدی اے۔

## اتہاس
[thumb| یادگار بارے ویروا کہندا اے، “راجشاہی یونیورسٹی: اوہ جہڑے [بنگلہ دیش مکتی سنگرام|آزادی دی لڑائی دوران شہید ہوئے سن”۔ ]]
یونیورسٹی قائم کرن دا پہلا تجویز 1917 وچ آیا سی، جدوں کلکتہ یونیورسٹی نے سیڈلر کمیشن، بنگال وچ یونیورسٹی نظام دا ملانکن کرن لئی بنایا سی۔ حالانکہ، رپورٹ دیاں سفارشاں دے کوئی ترنت نتیجے نہیں ملے۔

ڈھاکا یونیورسٹی، 1921 وچ قائم کیتی گئی۔ پوربی بنگال دے اتری حصے وچ اک یونیورسٹی دی منگ تیزی نال آئی جدوں مشرق وچ کوئی قیام کیتے بغیر، پوربی بنگال توں فنڈاں دی ورتوں کردیاں، مغربی پاکستان وچ دو یونیورسٹیاں تیزی نال قائم کیتیاں گئیاں۔ راجشاہی کالج دے طالب علم نویں یونیورسٹی دی منگ نوں لے کے تحریک وچ سبھ توں اگے سن۔- اخیر وچ، راجشاہی نوں پوربی بنگال وچ دوجی یونیورسٹی وجوں چنیا گیا اتے 1953 دا راجشاہی یونیورسٹی ایکٹ (1953 دا ایسٹ بنگال ایکٹ XV) 31 مارچ 1953 نوں پوربی پاکستان صوبائی صوبائی اسمبلی ولوں پاس کیتا گیا۔- راجشاہی کالج دے پرنسپل اترت حسین زبیری نوں اس دا پہلا وائس-چانسلر تعینات کیتا گیا سی۔

شروع وچ، یونیورسٹی نوں امستقل ستھاناں اُتے رکھیا گیا سی، جویں کہ 18ویں صدی دی ڈچّ قائم مقامی سرکٹ ہاؤس اتے *بارا کٹھی* وکھے رکھیا گیا۔ مقامی سکول بیبی ہندو اکیڈمی نے لائبریری، استاداں دا لونج اتے میڈیکل سینٹر لگایا۔ یونیورسٹی دی شروعات 20 پروفیسراں، 161 طالب علماں (جنہاں وچوں 5 عورت سی) اتے چھ وحصےآں، بنگالی، انگریزی، اتہاس، قانون، فلاسفی اتے مطلب شاستر نال ہوئی۔ 1964 وچ، دفتر مستقل کیمپس وچ چلے گئے۔

## چنہ
چنہ دا چکر عالمی نوں درساؤندا اے۔ اک کھلی کتاب لال اتے سونے رنگ وچ دکھائی گئی اے۔ لال قومی جھنڈے دے اک رنگ نوں درساؤندی اے اتے سونا رنگ سکھیا دی قیمت نوں درساؤندا اے۔ کتاب دی جلد نیلی، اسمانی رنگ دی اے۔
thumb| راجشاہی دی شہید مینار یونیورسٹی
thumb| راجشاہی دی قاضی نرزرل اسلام آڈیٹوریم یونیورسٹی
right|thumb| شاباش بنگلہ دیش، بنگلہ دیش دی آزادی دی جنگ دی یاد

## مورتاں
Paris road rajshahi.JPG| پیرس روڈ
Medical Center, University of Rajshahi (1).jpg| میڈیکل سینٹر
Railline, inside of rajshahi university.jpg| ریل لائن
Rajshahi University Shaheed Minar, Rajshahi.jpg| شہید مینار
Rajshahi University Stadium.jpg| سٹیڈیم
Swiming phool, rajshahi university.jpg| سومنگ پول
Main gate of university of rajshahi.jpg| مکھ گیٹ

## ایہہ وی دیکھو

* اسلامک یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی (آئی۔یو۔ٹی۔)
* بنگلہ دیش یونیورسٹی آف انجینیئرنگ اتے ٹیکنولوجی (بئیٹ)
* ڈھاکا یونیورسٹی

## حوالے

## سروت

## باہری لنک

* سرکاری ویبسائیٹ
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2019
گٹھ:اوہ لیکھ جو پروجیکٹ ٹائیگر لیکھ لکھن مقابلے 2019 ماتحت بنائے گئے
گٹھ:بنگلہ دیشگٹھ:بنگلہ دیش وچ تعلیم
وائس آف پنجاب

**وائس آف** **پنجاب** (ویؤپی) اک پنجابی سنگیتک رئیلٹی شو اے جو پی ٹی سی پنجابی تے ٹیلیکاسٹ کیتا جاندا اے۔ وائس آف پنجاب سیزن 10 جلدی ہی شروع ہووےگا۔ وائس آف پنجاب دا سیزن-9, 14 جنوری 2019 توں شروع ہویا سی۔ وی۔او۔پی۔ 9 دے آڈیشن پنجاب دے وڈے شہراں موہالی، جالندھر، لدھیانہ اتے امرتسر وچ ہوئے سن۔ وائس آف پنجاب سیزن 9  دا کینیڈا آڈیشن 11 فروری 2019 نوں سماپت ہویا۔ وائس آف پنجاب سیزن 9 دا آڈیشن پیٹیسی دے کینیڈا دفتر، 7420 ایئرپورٹ روڈ یونٹ 205, مسیساگا، اونٹاریؤ وکھے منعقد کیتا گیا سی۔

## سیزن

### سیزن 1
وائس آف پنجاب دے پہلے سیزن دے جیتو *ونود کمار* اتے *پرمجیت کور سن*۔ 
### سیزن 2
وائس آف پنجاب سیزن 2 دی شروعات پورے پنجاب وچ اپریل 2011 وچ ہوئی سی۔ چنڈی گڑھ توں رنجیت باوا اتے بٹھنڈہ توں *پردیپ سنگھ سراں* نوں وائس آف پنجاب سیزن 2 دے جیتو وجوں نوازیا گیا گیا۔  اس شو دا اینکر ساحل ویدولیا سی۔

### سیزن 3
فروزپور توں *اننتپال سنگھ* اتے گرداس پور توں *[[نمرت خیرا|نمرتپال]] کور* نے وائس آف پنجاب سیزن 3 دا خطاب جتیا۔ جیتوآں نوں اک کار اتے اک میوزک ایلبم دا اقرارنامہ دتا گیا، جو ونجھلی ریکارڈ ولوں لانچ کیتا جانا سی۔  اس شو دا اینکر وی ساحل ویدولیا سی۔

### سیزن 4
ویؤپی سیزن 4 وچ دنیا بھر دے بے مثال گائکاں دی صلاحیت نوں چنن لئی سچن آہوجا، ماسٹر سلیم اتے شاجیا منظور نوں ججّ وجوں شامل کیتا گیا۔ اس سیزن دے آڈیشن پورے بھارت وچ ہی نہیں بلکہ کینیڈا اتے برٹین دے کئی شہراں وچ وی کروائے گئے سن۔  اس سیزن وچ *دیپیش راہی* نوں ‘وائس آف پنجاب 2013’ دے خطاب نال نوازیا گیا گیا۔ اس توں پہلاں پیٹیسی دو گائکاں، اک مرد اتے اک عورت گلوکارہ دی چون کردی سی پر ایہہ پہلا موقع سی جدوں ایہہ اعلان کیتا گیا سی کہ صرف اک گلوکار نوں ہی وائس آف پنجاب دا خطاب دتا جاویگا۔  اس شو دے اینکر ساحل ویدولیا اتے گرجیت سنگھ سن۔

### سیزن 5
کپورتھلہ دی *نیہا شرما* نوں پیٹیسی وائس آف پنجاب سیزن 5 دی جیتو اعلان کیتا گیا۔  بٹالا دے سادھو سنگھ نوں پہلا اپ جیتو ایلانیا گیا جدکہ مکیریاں دے سمرن سنگھ نوں دوجا اپ جیتو ایلانیا گیا۔ اس شو دا اینکر گرجیت سنگھ سی۔

### سیزن 6
جموں دی سونالی ڈوگرا نے وائس آف پنجاب سیزن 6 گرینڈ پھنالے جتیا۔ اسنوں اک کار اتے اک لکھ روپئے دا نقد انعام دتا گیا۔ 

### سیزن 8
وائس آف پنجاب سیزن 8 دی میزبانی گرجیت سنگھ اتے ساحل ویدولیا نے کیتی۔ اس سال سچن آہوجا، روشن پرنس اتے مس پوجا ججّ سن۔ سیزن 8 دی جیتو گرکیرت کور سی۔ 
### سیزن 9
وائس آف پنجاب سیزن 9  دی میزبانی گرجیت سنگھ،ویزے روکی اتے مکیش نے کیتی۔ ویؤپی 9 دے ججّ سچن آہوجا، کمل خان اتے ملکیت سنگھ سن۔

**ویؤپی سیزن 9 ووٹنگ**

وائس آف پنجاب سیزن 9  دی ووٹنگ 22 فروری 2019 توں شروع کیتی گئی۔

**تاریخ، سماں اتے گرینڈ فائینل دا ستھان**

**سماں -** شام 6 وجے توں بعد

**تاریخ -** 1 مارچ 2019

**ستھان-** A 97 ایسر سکیم، پارکنگ گراؤنڈ، رنجیت ایوینیو، امرتسر (پنجاب، بھارت)

### سیزن 10
سیزن 10 پیٹیسی پنجابی تے جلدی ہی شروع ہو رہا اے

### جیتو
* سیزن 1 - رکی دیوگن
* سیزن 2 - پردیپ سراں
* سیزن 3 - اننتپال بلا اتے نمرت خیرا
* سیزن 4 - موہت شرما
* سیزن 5 - نیہا شرما
* سیزن 6 - سونالی ڈوگرا
* سیزن 7 - امرجیت سنگھ
* سیزن 8 - گرکیرت کور
* سیزن 9 - گرو کانڈال بلاسپور 
* سیزن 10 - بقایا اے

## حوالے

گٹھ:ٹی وی شو
گٹھ:ٹی وی چینل
پی ٹی سی پنجابی

**پی ٹی سی** اک بھارت دا مشہور پنجابی ٹیلیوژن نیٹورک اے، جو کہ پیٹیسی نیٹورک ولوں چلایا جا رہا اے۔ اس ولوں عامَ روچک پروگرام جس وچ خبراں، ناٹک، مزاحیہ، سنگیت اتے گل بات شو براڈکاسٹ کیتے جاندے ہن۔ پیٹیسی پنجابی 6 اگست 2008 توں لے کے ہن تک مشہور پنجابی نیٹورک وجوں چلدا آ رہا اے۔

23 اگست 2009 نوں ایہہ امریکہ وچ وی شروع کر دتا گیا سی۔ پھر ستمبر 2009 وچ، چینل پنجابی ٹیلیوژن دے تعاون صدقہ اسنوں کینیڈا وچ وی شروع کر دتا گیا۔ 2010 وچ اک وار ایہہ چینل امریکہ وچ بند ہو گیا سی، پر اسنوں پھر شروع کر لیا گیا سی۔

جولائی 2010 وچ پیٹیسی پنجابی نوں آسٹریلیا اتے نیو زیلینڈ وچ چلایا گیا۔ ہن ایہہ چینل یورپ وچ وی چل رہا اے۔

پیٹیسی ولوں سالانہ پیٹیسی میوزک اوارڈس وی ہوسٹ کیتے جاندے ہن اتے پیٹیسی پنجابی فلم اوارڈس وی 2011 توں لے کے ہن تک چلدے آ رہے ہن۔
## حوالے

گٹھ:ٹی وی چینل
گٹھ:ٹیلیوژن چینل
ایسئی ویلالر

**اسئی ویلالر** بھارتی راج تاملناڈو وچ پایا جان والا اک بھائی چارا اے۔ اوہ روائتی طور تے ہندو مندراں اتے سرپرستاں دے درباراں وچ کلاسیکی ناچ اتے سنگیت دے کلاکاراں وجوں شامل ہندے ہن۔- شبد "اسئی ویلالر" ہال ہی وچ جانی گئی کمیونٹی پچھان اے اتے وکھ وکھ جاتاں اتے کتیاں نال متعلق لوک جویں اگمدائر، میلکرار، ننائککارر، نٹووانر، سینگنتھر تے ویلالر آدی اسے پچھان وچ آؤندے ہن۔ 
اس کمیونٹی دیاں عورتاں دیولونڈی (رسمی مندر دے ڈانسر) وجوں کم کرڑیاں سن، جدوں کہ مرد ناداسورم (ونڈپائیپ آلہ) اتے میلم (ڈرمّ) نال جڑے سنگیتکار وجوں کم کردے سن۔ 
## ووکیبولری
شبد اسئی ویلارل تامل دے شبد *اسئی* توں آیا اے جسدا مطلب اے "سنگیت" اتے *ویلالر* دا عامَ مطلب "کاشتکار" ہندا اے، اس طرحاں اس "سنگیت دے کاشتکار" وجوں ترجمہ کیتا جاندا اے۔- ایہہ شبد 1947 وچ سدھار اتے ناچ ورتکنیک لہر دے نتیجے وجوں دیولونڈی نظام دے قانونی طور اُتے ختم ہون توں بعد پیش کیتا گیا سی۔--شبد "دیولونڈی" تمل شبد تیورتیئل دا اک سنسکرت روپ اے (بہووعدہ روپ وچ تیوراتیئر) جس دے مطلب "دیوتا" اتے اٹیال مطلب "عورت بھگت" توں بنیا اے۔

## اتہاس
اسئی ویللار کمیونٹی اصل وچ خانہ بالزام سی۔  باردک پرمپراواں نوں سنگم ساہت اتے مڈھلے پلو اتے پانڈیا دور وجوں درسایا جاندا اے۔ ایہہ قدرت وچ مکھ طور تے ریتی-رواجوادی اتے بچاء پکھ دے سن۔ سنگیت اتے نرت دا فنی پکھ چولا اتے وجینگر دے ویلے دوران مضبوط ہویا، جتھے ایہناں تتاں نوں درباراں اتے مندراں وچ دیکھیا جاندا سی۔-
مڈھلے چولا شلالیکھاں وچ تیورتیئر دا ذکر ملدا اے کہ اوہ بھیٹاں اتے مندراں دے رسم ادا کرن والے سن اتے ایہہ اک شبد سی جسدا اعزاز اتے اچّ مطلب سی۔  لکھتی ثبوت ایہہ درساؤندے ہن کہ تیورتیئر آزاد پیشہ ور عورتاں سن جو سمپتی دا آنند ماندیاں سن (مندراں نوں وڈی زمین دان کردیاں سن) اتے جنہاں دا سماج وچ اک ستکار یوگ ستھان سی۔ راجاراجا پہلے دا 11 ویں صدی دا شلالیکھ کہندا اے کہ تیورتیئر نوں برہدیشور مندر دی سیوا کرن لئی بلایا گیا سی اتے مندر دے کول زمین دتی گئی سی۔ 
تنجاور اتے تنجاور مراٹھا راجیاں دے نائکاں دی سرپرستی ہیٹھ، آندھرا پردیش اتے مہاراشٹر دے تیلگو سنگیتکار تنجاور کھیتر وچ چلے گئے۔ تنجاور دے میلکرکار اس لئی دو وکھرے بھاشائی سموہاں- تامل اتے تیلگو میلکارکراں وچ ونڈے ہوئے ہن۔-
## مشہور اسئی ویلاراں دی لسٹ

### تریخی شخصیتاں

* ارناگریناتھر
* متھو ٹھنڈور

### سماجی کارجکرتا

* موولور رممرتھم

### راجنیتا

* ایم کرناندھی
* مرسولی مارن
* ایس ایس تھنیرسو
* ایم کے ازگری
* ایم کے سٹالن
* کنیموجھی
* دیاندھی مارن

### وپاری شخصیتاں

* کلانتھی مارن

### کلا

* ٹی این راجارتھنم پلائی
* کمبکونم راجامانکم پلائی
* وینے دھنمل
* پی آر تھلاگم
* ٹی کے سوامیناتھا پلائی
* ناماگریپیٹے کرشنن
* ترورور بکتھاوتسلم
* ایس سومسندرم

### سنما

* ٹی آر شہزادی
* ٹی ایس بلیئیا
* ٹی۔اے۔ مدھرم
* ایویئیم راجن
* جونیئر بلیایا
* منوچتھرا
* تیاگُ
* سوکارتھکین
* ارولنیتھی

## حوالے

گٹھ:قوم قببیلےگٹھ:بھارت
للیتا بابر

**للتا بابر** (انگریزی: **Lalita Babar**; جم 2 جون 1989) اک بھارتی لمبی دوری دی دوڑاک اے۔ اسدا جم مہاراشٹر دے ستارا ضلعے دے اک چھوٹے جاے پنڈ وچ ہویا سی۔ اوہ مکھ طور اُتے 3000 میٹر دی سٹیپلچیس وچ مقابلہ کردی اے اتے موجودہ بھارتی قومی ریکارڈ دھارک اے اتے اسے ہی تقریب وچ راج کرن والی ایشیئن چیمپین اے۔

فیڈریشن آف انڈین چیمبرز آف کامرس اینڈ انڈسٹری (ایف۔آئی۔سی۔سی۔آئی۔) اتے بھارت دے یوا معاملے اتے کھیڈ وزارت ولوں منعقد کیتے گئے انڈیا سپورٹس اوارڈز 2015 وچ بابر نوں سپورٹس پرسن آف دِ ایئر دے روپ وچ نامت کیتا گیا سی۔ اس نوں ہال ہی وچ اتھلیٹکس دے کھیتر وچ پائے یوگدان لئی بھارت دے صدر ولوں سنمانت ارجن اوارڈ 2016 نال نوازیا گیا گیا سی۔ اس ویلے اسنوں اینگلیئن میڈل ہنٹ کمپنی ولوں مدد حاصل اے۔

## شروعاتی زندگی اتے جونیئر کیریئر
بابر دا جم 2 جون 1989 نوں بھارت دے مہاراشٹر راج دے ستارا ضلعے دے اک پنڈ موہی وچ ہویا سی، جو اک کسانی دے پروار وچ پیدا ہویا سی۔-} اوہ اک اجیاے کھیتر وچ پیدا ہوئی سی، جو نیمت طور تے سوکے نال متاثر ہندی سی، جہڑی اس کھیتر وچ کھیتی باڑی دی ماڑی حالت درساؤندی سی۔-
ببر نے ایتھلیٹکس وچ اپنے کریئر دی شروعات چھوٹی عمرے ہی اک لمبی دوری دے دوڑاک وجوں کیتی۔ اسنے 2005 وچ پنے وکھے انڈر 20 قومی چیمپیئن شپ وچ اپنا پہلا سون تگما جتیا سی۔--->No Challenge is steep for Satara Girl Lalita Babar 

اس ویلے اس نوں نویں دلی واقع اک سپورٹس مینیجمینٹ کمپنی اینگلیئن میڈل ہنٹ کمپنی ولوں شراکت دار بنایا گیا اے۔-

## کیریئر
بابر نے اپنے کیریئر دی شروعات لمبے دوری دے دوڑاک وجوں ٹریک اتے فیلڈ ایتھلیٹکس وچ کیتی۔

2014 وچ، اوہ ممبئی میراتھن دی ہیٹٹرک وجیتا بن گئی۔ ایشیئن کھیڈاں اتے دولت مشترکہ کھیڈاں ورگے بہو-انشاشن پروگراماں وچ تگما جتن دا پکا ارادہ کردیاں، اس نے میراتھن وچ ملی جت توں بعد جنوری، 2014 وچ 3000 میٹر دی سٹیپلیچیز وچ تبدیل ہو گئی۔ دکھنی کوریا دے انچیؤن وچ 2014 ایشیئن کھیڈاں وچ، اسنے فائینل وچ 9: 35.37 دے مقابلے وچ کانسی دا تگما جتیا۔ اس عمل وچ، اسنے سدھا سنگھ ولوں حاصل قومی ریکارڈ توڑ دتا۔-
2015 ایشیئن چیمپیئن شپ وچ، بابر نے 9: 34.13 دی سون تگما جتیا اتے اپنا نجی ریکارڈ، بھارتی قومی ریکارڈ اتے کھیڈاں دا ریکارڈ توڑ دتا۔ عمل وچ، اسنے 2016 دے ثمر اولمپک لئی کوالیفائی کیتا۔اسنے ممبئی میراتھن 2015 وچ اپنے نجی سبتوں ودھیا 2:38:21 نال میراتھن وچ 2016 دے ثمر اولمپک لئی وی کوالیفائی کیتا۔اسنے اپنی اہلیت دے گرمی وچ 9: 27.86 دے ویلے نال بیجنگ وچ 2015 عالمی چیمپیئن شپ وچ دوبارہ ریکارڈ توڑیا۔ سٹیپلیچیز فائینل لئی کوالیفائی کرن والی پہلی بھارتی عورت ہون دے کارن، اسنے فائینل وچ اٹھواں ستھان حاصل کیتا۔-
اپریل 2016 وچ، اسنے پھر توں نویں دلی وچ فیڈریشن کپ نیشنل ایتھلیٹکس چیمپیئن شپ وچ 9: 27.09 دے ویلے نال قومی ریکارڈ نوں بہتر بنایا۔ ریؤ ڈی جانیریؤ ثمر اولمپکس وچ، اسنے اپنی گرمی وچ 9: 19.76 دے ویلے نال شاندار مظاہرہ کیتا، فائینل وچ کوالیفائی کیتا، اتے اس عمل وچ 32 سالاں وچ کسے وی ٹریک ایوینٹ وچ فائینل وچ داخلہ کرن والی پہلی بھارتی بن گئی۔- فائینل وچ، اوہ 9: 22.74 دے ویلے نال 10 ویں ستھان اُتے رہی۔-
## اوارڈ

* سپورٹس پرسن آف دِ ایئر اوارڈ (2015)، ایف۔آئی۔سی۔سی۔آئی۔ اتے یوا معاملے اتے کھیڈ وزارت ولوں۔
* انڈیا سپورٹس اوارڈ (2015) FICCI اتے یوا معاملے اتے کھیڈ وزارت ولوں۔
* ارجن اوارڈ، بھارت سرکار ولوں۔--

## حوالے

گٹھ:بھارتی المپک اتھلیٹ
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1989
گٹھ:کھڈاری
ہرجیتا

***ہرجیتا*** اک 2018 دی بھارتی پنجابی- بھاشائی سپورٹس-ڈراماس فلم اے جو جگدیپ سدھو ولوں لکھیاں گئیاں اے اتے وجے کمار اروڑا ولوں ڈاریکٹ اے۔ سجلین پروڈکشنز، ملکہ پروڈکشنز، اومجی گروہ، اتے ولیجراں فلم سٹوڈیؤ ولوں سہِ-اساری؛ اس وچ ایمی ورک، ساون روپووالی، سمدیپ رنوت اتے پنکج ترپاٹھی ہن । فلم ہرجیت سنگھ دی کہانی اے جو کہ اک غریب پروار وچوں ہاکی کھڈاری اے اتے جونیئر عالمی کپ وچ کپتان بھارتی ٹیم دی کپتانی کردا اے۔ ایہہ فلم 18 مئی 2018 نوں جاری کیتی گئی سی۔  فلم نوں آلوچکاں توں مثبت تجزیہ ملی پر وپاری طور اُتے ناکام رہی۔  *ہرجیتا* نے سبتوں ودھیا پنجابی فلم اتے سبتوں ودھیا بال اداکار (رنوت) لئی دو قومی فلم اوارڈ جتے 

## پلاٹ
اک غریب، مایوس گھر وچ پالیا اک نوجوان ہرجیت سنگھ (ایمی ورک) فیلڈ ہاکی وچ عالمی کپ جتن دا سپنا ویکھدا اے۔ 

## کاسٹ

* ایمی ورک بطور ہرجیت سنگھ تلی 
** نوجوان ہرجیت سنگھ وجوں سمدیپ رنوت
* پنکج ترپاٹھی کوچ وجوں -
* ساون روپووالی
* راج جھنجر ہرجیتا (ایمی ورک) دے وڈے بھرا وجوں
* گرپریت کے بھنگو
* پرکاش گدو
* سکھی چاہل
* جرنیل سنگھ
* منپریت وجوں پکھراج بھلا
* امبردیپ سنگھ

## ساؤنڈٹریک
*ہرجیت* دی آواز دا سنگیت گرمیت سنگھ ولوں تیار کیتا گیا اے جدکہ بیکگراؤنڈ سکور راجو سنگھ ولوں تیار کیتا گیا اے۔ اسنوں ریکارڈ لیبل لوکدھن پنجابی ولوں 12 مئی 2018 نوں آئیٹیونز اتے ہور پلیٹپھارمس تے جاری کیتا گیا سی ۔ { منت نور ولوں گائے گانے "کنا پیار" نوں ناظرین ولوں خوب پسند کیتا گیا اتے اگست 2019 تک اس نوں یو- ٹیوب اُتے 1.4 کروڑ وار دیکھیا جا چکا اے۔ 
## رسیپشن
 ''دِ ٹربِ''اون دی جیسمین سنگھ نے پنج وچوں چار ستارے دتے۔ سنگھ نے اروڑا دے ڈریکشن اتے جگدیپ سدھو دی کہانی دی تعریف کردیاں اس نوں “بھاوناواں، ناٹک، رومانس اتے کامیڈی دا ودھیا سنتلن” دسیا۔ اسنے سمیپ رنوت دے مظاہرہ دی وی تعریف کردیاں کیہا، “ایہہ سیمیپ اے جو نوجوان تلی لئی مکمل میدان تیار کردا اے۔ سمیپ اک اوارڈ جیتو مظاہرہ پیش کردا اے اتے نوجوان تلی [ایمی ورک] وی اسے طرحاں کردا اے۔ ” سنگھ نے ورک، گرپریت بھنگو، پرکاش گدھو، پنکج ترپاٹھی، ساون روپووالی، اتے راج جھنجر ولوں پیشکاریاں دی تعریف کیتی۔ اخیر وچ جوڑی گئی، “ *ہرجیتا* اک چنگی کہانی، چنگی سمت، چنگی اداکاری، ودھیا سنگیت، دی اک ٹیم وچ اکٹھے ہو کے اک ٹیچے ول ودھن دی اک ودھیا اداہرن اے۔ ۔ ۔ اتے ٹیچا ایہہ *ہرجتا* ٹیم لئی اے! ” 
## حوالے

گٹھ:جیونی-مشتمل بھارتی فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:پنجابی فلماں
گٹھ:فلماں
جٹ جیمز بانڈ

***جٹّ جیمز بانڈ*** جاں ***جیجیبی*** اک 2014 دی بھارتی پنجابی فلم اے  جسدا ڈریکشن روہت جگراج ولوں کیتا گیا اے، اتے گپی گریوال اتے زرین خان مکھ کردار نبھاء راے ہن، گرپریت گھگی، یشپال شرما دے نال ۔ فلم دا سنگیت جتندر شاہ نے دتا اے۔

ایہہ فلم بالیوڈّ اداکارہ زرین خان دی اپنی پہلی پنجابی فلم وچ پنجابی سنیما دی شروعات نوں درساؤندی اے۔ ایہہ 25 اپریل 2014 نوں رلیز کیتی گئی سی۔  اس فلم وچ گرپریت گھگی دی اداکاری دی خاص سلاگھایوگ رہی۔ زرین خان دی بطور اداکار جٹّ جیمس بونڈ پہلی فلم سی، اس توں پہلاں زرین خان بطور اداکار ہندی سنمے وچ ہی اداکری کردی رہی اے۔

## پلاٹ
شندا (گپی گریوال) نال اسدے رشتے داراں نال بدسلوکی کیتی گئی، اس لئی اسنوں اپنا پیار لالی (زرین خان) دے ہور طریقے لبھدا، شندا اتے اسدے دو ہور دوست اپنیاں ساریاں سمسیاواں نوں حل کرن دی سکیم لے کے آئے ہن۔  اس فلم دا پلاٹ پنجابی فلم جگت وچ چرچہ دا موضوع رہا۔

## اداکار

* گمپی گریوال شندا وجوں ہن
* زلین خان لالی وجوں
* بندر بطور گرپریت گھگی
* یشپال شرما بنت مستری وجوں شامل ہوئے
* روبینہ بینک اہلکار وجوں
* مکیش رشی ودھائک وجوں
* وندو دارا سنگھ بینک منیجر اتے لالی دے بھرا وجوں
* اوتار گل سرپنچ وجوں
* سردار سوہی جرنیل وجوں
* شاہباز خان آئی این ایس ہرنیک سنگھ وجوں
* کرمجیت انمول سچا سنگھ وجوں

## پروڈکشن
اگست 2013 وچ، زرین خان سمیت پرمکھ کاسٹ دی اعلان کیتی گئی سی۔ پھارچِ ہاؤس پروڈکشن ماتحت ایہہ فلم گردیپ ڈھلوں پروڈیوس کیتی۔ اس توں بعد، راحتَ فتح علی خان ولوں ایس ایم صدیق دے گیتاں نال پیش کیتے گئے دو گانے ریکارڈ کیتے گئے۔ فلم دے لئی سنگیت ڈریکٹر مکھتار سہوتا نے عارف لوہار اتے راحتَ فتح علی خان دی خاصیت والے دو گانے وی کیتے ہن۔ فلم اکتوبر 2013 دے اخیر وچ پرنسپل فوٹوگراپھی وچ چلی گئی۔ 
## رلیز
فلم دا پہلا پوسٹر 25 اپریل 2014 نوں رلیز ہون توں پہلاں، جنوری 2014 وچ جاری کیتا گیا سی۔  فلم پورے پنجاب وچ اوپننگ چنگی ہو اتے رلیز دے پہلے 2 دناں وچ 5.5 کروڑ توں ودھ اکٹھی کیتی سی -
## ساؤنڈ ٹریک

## تعریف
*جٹّ جیمز بانڈ* نے 2015 وچ پیٹیسی پنجابی فلم اوارڈاں وچ اٹھ انعام جتے سن۔ 

## حوالے

## باہری لنک

* جٹّ جیمز بانڈ فیسبک تے دیکھو
* Jatt James Bond
گٹھ:2014 دیاں فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:پنجابی فلماں
گٹھ:فلماں
سردارجی 2

***سردار جی 2*** (پہلاں ***دی رٹرن آف سردار جی*** ) اک 2016 وچ آئی پنجابی فلم اے۔ جس وچ دلجیت دسانجھ، مونکا گل اتے سونم باجوا مکھ کرداراں وچ ہن۔  اتے روہت جگراج ولوں ڈاریکٹ اے۔  فلم 24 جون 2016 نوں رلیز کیتی گئی سی۔  رلیز ہون تے، فلم نوں پریکئیل دے الٹ منفی سمیکھیاواں نال ملایا گیا جو مثبت سمیکھیاواں حاصل کردا اے۔ فلم نے اس دے پریکئل توں گھٹ کمائی کیتی اتے باکس-آپھس اُتے عام فلم اعلان کیتی گئی۔

## اداکار

* دلجیت دسانجھ بطور جگی / اتھرا / ستکار
* مونکا گل سونی دے طور تے
* سونم باجوا بطور دلجوت
* یشپال شرما تیجا وجوں
* پٹھان چاچا وجوں جسوندر بھلا
* دیوَ گل دلجوت دی منگیتر وجوں
* مینڈی تکھر ("پوپلن" وچ خاص روپ پیشکاری)
* امرتپال چھوٹو فوجی دے پتر وجوں
* انجنا سکھانی اینگر مینیجمینٹ تھیریپسٹ وجوں

## یوجنابندی اتے شوٹنگ
*سردار جی دی* سفلتا توں بعد، نرماتاواں نے **رٹرن آف سردارجی' دی'' سیکول ' ''دِ رٹرن آف سردارجی** لئی فیصلہ کیتا۔ فلم دی شوٹنگ مکھ طور اُتے آسٹریلیا دے وکھ-وکھ تھاواں' تے ہوئی سی۔  دلجیت نوں اسدے آسٹریلیائی پرشنسکاں نے اس دے حیران کرن لئی بھڑکایا جدوں اوہ آسٹریلیا دے ایئرپورٹ پہنچیا۔  چالک دل نے نِ South سا Southتھ ویلز دے مکارتھر کھیتر وچ وی گولی چلا دتی۔  شوٹ دوران دلجیت نے سونم اتے ہورناں نوں سیٹ اُتے ہوئے بھیانک حادثے توں بچا لیا۔  دلجیت نوں رنبیر کپور دے نجی ٹرینر پردیپ بھاٹیا نوں نوکری اُتے رکھدیاں 6 مہینیاں دی تیبر جسمانی سکھلائی دینی پئی۔ 
## ساؤنڈ ٹریک

*سردارجی 2* دا ساؤنڈ ٹریک جتندر شاہ اتے نک *دھمو* ولوں تیار کیتا گیا سی جدوں کہ بول ویت بلجیت اتے رنبیر سنگھ نے لکھے سن۔ 

فلم دے ٹائیٹل ٹریک *سردارجی* دی ویڈیو نوں لگاتار دو دن شوٹ کیتا گیا، اک ریکارڈ بنایا، جس وچ چٹے رنگ دے پہنے اتے پگاں پہنے 2500 سردار دکھائی دتے ہن، جنہاں وچوں 1200 دلجیت دے پرستار ہن جو خاص طور اُتے اس گیت دی شوٹنگ لئی آئے سن۔ 

### باکس آفس

### تعریف
فلم نوں پہلے پنجابی فلمفیئر اوارڈ، 2017 وچ چھ نامزدگیاں حاصل ہوئیاں۔

سبتوں ودھیا نردیشک- روہت جگراج - نامزد

سبتوں ودھیا سنگیت ایلبم- جتندر شاہ - نامزد

سبتوں ودھیا بول- رنبیر سنگھ (متراں دا جنکشن) نامزد، ویت بلجیت (پوپلن)

بیسٹ پلیئبیک گلوکار (مرد) - دلجیت دسانجھ (متراں دا جنکشن) - ڈبلیو۔اینّ

## حوالے

گٹھ:پنجابی فلماں
گٹھ:2016 دیاں فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
سونیا لیتھر

**سونیا لیتھر** (انگریزی: **Sonia Lather;** جم 10 فروری 1992) اک بھارتی شقین مکیباز کھڈاری اے۔ اوہ 2016 ایائیبیئے خواتین عالمی مکیبازی چیمپیئن شپ وچ چاندی دا تگما جیتو اتے ایشیئن امیچیور باکسنگ چیمپیئن شپ وچ دو وار چاندی دا تگما جیتو اے۔

## شروعاتی زندگی اتے کیریئر
سونیا دا جم 10 فروری 1992 نوں جیند، ہریانہ وچ پریم سنگھ اتے نرمل دیوی دے گھر ہویا سی۔- لاتھر دے مطابق، شروع وچ کبڈی اتے کشتی دی کوشش کرن توں بعد، اسنے باکسنگ کھیڈنی شروع کیتی جدوں اوہ 18 سالاں دی سی۔ اس دا کوچ انوپ کمار اے۔

لیتھر نے 54 کلوگرام ڈویزن وچ، فائینل وچ چین دی لیو کیجیا توں 8–14 نال ہارن توں بعد، 2012 دیاں ایشیئن خواتین ایمیچور باکسنگ چیمپیئن شپ وچ چاندی دا تگما جتیا۔-- سال دے بعد وچ، اسنے 2012 ایائیبیئے خواتین عالمی مکیبازی چیمپیئن شپ وچ حصہ لیا، جتھے اسنے جرمنی دی ایلینا ولینڈیزک خلاف 9-18 نال ہار کے پہلے گیڑ وچ باہر ہو گئی۔--

2016 ایائیبیئے خواتین عالمی مکیبازی چیمپیئن شپ وچ، لیدر نے 57 کلو ڈویزن وچ جرمنی دی نومن ڈیوش نوں 3-0 نال ہرا کے کارٹر فائینل وچ داخلہ کیتا۔ اس توں بعد اس نے پولینڈ دی انیتا ریاگیلسکا اتے قزاقستان دی آئیزان کھوجابیکووا نال ترتیب وار کارٹر فائینل اتے سیمیفائنل وچ 3-0 دی سکور نال جت درج کیتی۔ فائینل وچ اس نے پہلے گیڑ وچ اٹلی دی چوٹی-درجہ حاصل ایلیسیا میسیانا خلاف سبھ توں اپر دا ہتھ پھڑ لیا، پر اٹلی دے مکیباز نے اگلے تن گیڑ وچ واپسی کردیاں با theٹ نوں 2-1 نال ہرایا۔-
لیدر نے حملہ آور کھیڈ نال جاپان دی کروگی کانا نوں ہراؤن توں بعد 2017 ایشیئن خواتین ایمیچور باکسنگ چیمپیئن شپ دے کارٹر فائینل وچ داخلہ کیتا۔- قزاقستان دی ناظم اچشانووا خلاف اس دا اگلا مقابلہ بہت نیڑیوں مقابلہ ہویا، جو اس نے سپلٹ فیصلے توں بعد جتیا۔-- سیمیفائنل وچ ازبیکستان دے یڈگوروئے مرزیوا اُتے اک سربسمتی نال جت توں بعد،--- name="2017 AC SF"> اک سپلٹّ فیصلے وچ چین دی ین جنہوآ خلاف خطابی مقابلے وچ ہار دا ساہمنا کرنا پیا۔-

سونیا لیتھر نے پھیڈرویٹ ڈویزن (54-557 کلوگرام) وچ 2018 سینئر نیشنل باکسنگ چیمپیئن شپ وچ ریلوے سپورٹس پرموشن بورڈ (آرئیسپیبی) دی نمائندگی کیتی۔ اسنے فائینل وچ ہریانہ دی ششی چوپڑہ نوں 5-0 نال ہرا کے چیمپیئن شپ جتی۔ سال 2018 دیاں ایشیائی کھیڈاں دے شروعاتی دور وچ بائیپاس حاصل کرن توں بعد، لیتھر نوں پھیڈرویٹ ڈویزن دے کارٹر فائینل وچ اتری کوریا دے جو سون-ہوا توں 0-5 نال ہار دا ساہمنا کرنا پیا۔ باؤٹ ہولی رفتار والا سی اتے ہر مکیباز نوں اک وار چہرے اُتے مارن لئی چیتاونی دتی گئی سی۔-

## حوالے

گٹھ:جم 1992
گٹھ:زندہ لوک
ایلیسیا فاکس

**وکٹوریا ایلزابیتھ کرافورڈ** (جم 30 جون، 1986)  اک امریکی پیشہ ور پہلوان، سابقہ ماڈل اتے کدے-کدے اداکارہ اے جو ڈبلیو۔ڈبلیو۔ای۔ وچ اپنے ویلے لئی اے**لیسیا پھوکس دے** نام نال مشہور اے۔

کراپھورڈ نے 13 جون، 2008 نوں ایلیسیا پھوکس نام اتے ویاہ دے یوجناکار دی چال دا استعمال کردیاں *سمیکڈاؤن* وکھے شروعات کیتی۔-- نومبر وچ، اوہ ایسیڈبلیو برانڈ وچ چلی گئی، جتھے اسنے ڈیجے گیبریئل دا پربندھن کیتا۔- اگلے سال، پھوکس نے ڈبلیوڈبلیوئی دن چیمپیئن شپ لئی چیلنج دینا شروع کیتا،  جس نوں اسنے جون 2010 وچ جتیا، دو مہینیاں تک اسنے خطاب اپنے نام کیتا،  ڈبلیوڈبلیوئی دے اتہاس وچ پہلا اتے اکلوتا افریکی امریکی دن چیمپین بن گیا۔  اکتوبر 2014 وچ، اسنے ای رئیلٹی ٹیلیوژن دی لڑی ' *کل دن* ' تے ابھنی کرنا شروع کیتا ! مکھ پلستر دے حصے دے طور تے ابھنی کیتا۔ 
## مڈھلا جیون
کراپھورڈ دا جم 30 جون 1986 نوں پھلورڈا دے پونٹے ویدرا بیچ وچ ہویا سی۔

## پیشاور کشتی دا کیریئر

### عالمی کشتی منورنجن /ڈبلیو ڈبلیو ای

#### اوہیؤ ویلی ریسلنگ (2006–2007)
2006 وچ، کراپھورڈ نے ورلڈ ریسلنگ اینٹرٹینمینٹ (ڈبلیوڈبلیوئی) دے نال ترقی دے اقرارنامے تے ہستاکھر کیتے اتے اسنوں اوڈیو ویلی ریسلنگ (اوویڈبلیو)، ڈبلیوڈبلیوئی دے اس ویلے دے ترقی دے کھیتر وچ دتا گیا سی۔ اسنے 1 جولائی، 2006 نوں سٹائل مارٹائینز اتے اوڈیبی دے وچکار اک میچ وچ، اسدے اصل نام ہیٹھ، اک خاص مہمان ریفری وجوں، ڈیبِ ۔ کیتا۔  6 ستمبر نوں، کراپھورڈ نے اک اوویڈبلیو خواتین کشتی وچ، نویں رنگ نام **ٹوری دے** ہیٹھ، اپنی اندرونی شروعات کیتی، جس وچ اسنوں اوڈیبی نے ختم کر دتا۔ اسنے اگلے مہینے مکی جیمز، اوڈیبی اتے کیٹی لیا سمیت مخالفاں دے خلاف، سنگلز اتے ٹیگ ٹیم دوواں میچاں وچ باقاعدہ مقابلہ کیتا۔ ستمبر دے اخیر وچ، اسنے ایلییاہ برقعے دا پربندھن کرنا شروع کیتا، چیت دِ جیٹ خلاف میچاں لئی رنگ وچ اس نال گیا۔ 18 اکتوبر نوں اوویڈبلیو ٹیلیویین ٹیپنگز تے، اپنے اصل نام نوں واپس کرن توں بعد، کراپھورڈ نے بیتھ پھینکس نوں اوویڈبلیو خواتین چیمپیئن شپ لئی چیلنج دتی، پر سیرینا ڈیب دی دکھلئندازی توں بعد ہار گئی۔ دو دن بعد، 20 اکتوبر نوں، کراپھورڈ نے اوویڈبلیو خواتین چیمپیئن شپ جتن لئی اک اوویڈبلیو ہاؤس شو وچ گونٹلیٹ میچ جتیا۔ اگلی رات، حالانکہ، کراپھورڈ پھنکس توں واپس چیمپیئن شپ توں ہار گئی، جسنے اٹھ عورت المینیشن میچ جتیا۔ کراپھورڈ دی چیمپیئن شپ جت اوویڈبلیو ولوں انجان اے، اتے ترقی پھونیکس دے دو راجاں نوں اک سنگل، نروگھن راج وجوں چیمپین مندی اے۔ { کراپھورڈ نے 2007 دے شروع وچ پھینکس نال لڑائی جاری رکھی، اسدا ساہمنا کئی ٹیگ ٹیم میچاں وچ ہویا، جس وچ پھینکس نے اوڈیبی نال مل کے کراپھورڈ نوں لی جاں ڈیب نال مل کے کم کیتا۔  اسدے نال ہی، کراپھورڈ نے "مس اوویڈبلیو" مقابلے وچ حصہ لیا، جس نوں اوڈیبی نے جتیا۔ کراپھورڈ نے مریسے اوئیللیٹ نال لڑائی جھگڑے توں پہلاں اپریل وچ ملینا روکا نال میچاں دی اک لڑی کیتی سی۔ اوویڈبلیو وچ اسدی آخری روپ 21 جولائی نوں سی، جدوں اسنے اوویڈبلیو خواتین چیمپیئن شپ لئی تنّ-پکھی میچ وچ حصہ لیا، جس نوں اوڈیبی نے جتیا۔

#### پھلورڈا چیمپیئن شپ کشتی (2007–2008)

## نجی زندگی
کراپھورڈ دی کرسٹینا نام دی اک چھوٹی بھین اے، جو کہ اک پیشاور پہلوان وی سی اتے ہن ٹینپا بے بکینیئرز چیئرلیڈر اے۔  پیشاور پہلوان بنن توں پہلاں، کراپھورڈ اک ماڈل سی اتے جان لورینائٹس ولوں اک فیشن کیٹالاگ وچ ویکھن توں بعد ڈبلیوڈبلیوئی نال دستخط کیتے سی۔ 
## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:امریکی خواتین پیشہ ور پہلوان
گٹھ:جم 1986