شمس الدین عظیمی

سلسلۂ عظیمیہ دے سربراہ،روحانی اسکالر**خواجہ شمس الدین عظیمی**، ماہنامہ روحانی ڈائجسٹ کراچی تے ماہنامہ قلندر شعور دے چیف ایڈیٹر نیں۔ پاکستان دے مختلف اخبارات تے میگزین وچ روحانی ڈاک، خواب دی تعبیر، قارئین دے مسائل تے پیراسائیکالوجی دے عنوان توں کالم لکھے۔ سیرت طیبہ **[[محمد|حضرت محمدمصطفی ﷺ]]** ، روحانیت، پیراسائیکالوجی تے ہور موضوعات پر70کتاباں تصنیف کیتیاں اور60کتابچے تحریر کیتے نیں۔ بہاء الدین زکریا یونیورسٹی (ملتان)ماں ایسوسی ایٹ پروفیسر وی نیں۔ روحانی علوم دے فروغ تے عوام الناس دے بہبود دے لئی دنیا بھر وچ روحانی مراکز تے پاکستان وچ اسکول تے کالج، لائبریریاں  تے ہسپتال قائم نیں۔

## تعارف
خواجہ شمس الدین عظیمی، پاکستان دے ممتاز روحانی اسکالر تے سلسلۂ عظیمیہ دے خانوادہ نیں۔ شمس الدین عظیمی 17اکتوبر 1927ء بروز پیر بمقام قصبہ انبیٹھہ پیرزادگان ضلع سہارنپور (یوپی) بھارت وچ پیدا ہوئے۔ شمس الدین عظیمی روحانی ڈائجسٹ کراچی تے روحانی ڈائجسٹ انٹرنیشنل (برطانیہ) دے چیف ایڈیٹر نیں تے پاکستان دے مختلف اخبارات تے میگزین وچ روحانی ڈاک، خواب دی تعبیر، قارئین دے مسائل تے پیراسائیکالوجی دے عنوان توں لاتعداد کالم لکھے۔ سیرت طیبہ **[[  محمد  |حضرت محمد مصطفی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]]**، روحانیت، پیراسائیکالوجی تے ہور موضوعات پر61 کتاباں تصنیف کیتیاں تے 60کتابچے تحریر کیتے نیں۔ ہن تک انگریزی زبان وچ 14، روسی زبان وچ 5، عربی زبان وچ 2، فارسی زبان وچ 1،تھائی زبان وچ 3، پنجابی زبان وچ 1 تے سندھی زبان وچ 4 کتب دا ترجمہ ہوچکیا اے۔

شمس الدین عظیمی بہاؤ الدین زکریا یونیورسٹی وچ وزیٹنگ پروفیسر دے فرائض انجام دے چکے نیں۔ شمس الدین عظیمی دی تصنیف احسان و تصوف اس یونیورسٹی وچ ایم اے اسلامیات دے نصاب وچ شامل اے۔ اس دے علاوہ ’’سالفورڈیونیورسٹی(U.K)‘‘ دے ڈیپارٹمنٹ آف Rehabilitation وچ تن کتاباں شامل نصاب رہی نیں۔ پہلی جماعت توں لے کر اٹھواں جماعت تک دے لئی شمس الدین عظیمی دی تحریر کردہ ’’اسلامیات‘‘ دی کتب پاکستان دے مختلف اسکولاں وچ پڑھائی جا رہی نیں۔ خواجہ شمس الدین عظیمی صاحب نے پاکستان تے بیرون پاکستان دی یونیورسٹیز، تعلیمی تے ہور اداراں وچ طالب علماں تے پروفیسرحضرات کولیکچرز دتے۔ پیراسائیکالوجی اُتے سیمینارز، ورکشاپس تے بین الاقوامی روحانی کانفرنساں کاانعقاد کیتا۔

سلاسل طریقت دے تحت صوفیائے کرام دے پیغامات تے انہاں دی تعلیمات دے فروغ دے لئی خواجہ شمس الدین عظیمی صاحب نے قلندر شعور فاؤنڈیشن دے زیر اہتمام خانقاہی نظام دی طرز اُتے مراقبہ ہال دے ناں توں سینٹرز قائم کیتے جنہاں دی تعداد پاکستان وچ 61 تے بیرون پاکستان23 مراقبہ ہال قائم نیں جن وچ امریکا، کینیڈا برطانیہ، ہالینڈ، ڈنمارک، روس، آسٹریلیا، تھائی لینڈ تے ہور ملکاں شامل نیں۔ روحانی علوم دے فروغ تے عوام الناس وچ عادت مطالعہ دے فروغ دے لئی خواجہ شمس الدین عظیمی صاحب نے پاکستان دے مختلف شہراں وچ عظیمیہ روحانی لائبریریز قائم کیتیاں۔ پاکستان دے علاوہ چنددیگر ملکاں وچ وی عظیمیہ روحانی لائبریریز دا قیام عمل وچ آیا۔

خواجہ شمس الدین عظیمی صاحب نے بحیثیت روحانی معالج ہزاراں افرادسے بالمُشافہ ملاقات دی تے بذریعہ خطوط تے فون سروس لاکھاں افراد دے مسائل دا حل بلامعاوضہ پیش کیتا اے۔
شمس الدین عظیمی دی زیر سرپرستی قائم’’خواجہ شمس الدین عظیمی ایجوکیشنل سوسائٹی‘‘ نے سرجانی ٹاؤن کراچی وچ بچاں نوں جدید تعلیمی سہولتاں فراہم کرنے دی غرض توں عظیمی پبلک ہائر سیکنڈری اسکول قائم کیتا۔ ۔

## حالاتِ زندگی

شمس الدین عظیمی دی پیدائش بروز پیر مورخہ 17 اکتوبر 1927ء مطابق 20 ربیع الثانی 1346ھ بمقام قصبہ انبیٹھہ پیرزادگان ضلع سہارنپور یوپی وچ ہوئی۔ والدین نے ناں شمس الدین رکھیا۔ میزبان رسول ﷺحضرت خالد ابو ایوب انصاری توں نسبی تعلق دی بنا اُتے شمس الدین دے ناں دے نال انصاری وی لکھیا گیا۔ شمس الدین انصاری دے آباؤاجداد صوبہ ہرات افغانستان توں ہجرت کرکے ہندوستان آئے سن۔ اس خاندان دا شجرہ افغانستان دے علاقہ ہرات دے مشہور صوفی بزرگ خواجہ عبد ﷲ انصاریؒ (جو پیر ہرات دے ناں توں وی مشہور نیں) توں ہُندا ہویا حضرت ابو ایوب انصاری ث تک پہنچتا اے۔ شمس الدین عظیمی دے والد ماجد دا ناں حاجی انیس احمد انصاری تے والدہ ماجدہ دا ناں امت الرحمن اے۔ اجی انیس احمدانصاری معروف عالم دین حضرت خلیل احمد سہارنپوری ؒ دے بھتیجے تے مرید سن۔ حاجی انیس احمدانصاری دے ہاں چار بیٹاں تے دو بیٹیاں دی ولادت ہوئی۔ شمس الدین انصاری اپنے بھائیاں وچ تیسرے نمبر اُتے نیں۔
شمس الدین عظیمی دے وڈے بھائی (مولانا) محمد ادریس انصاری کئی کتاباں دے مصنف نیں تے انہاں دی کتاب ‘‘میری نماز‘‘ کافی مشہورتصنیف اے، معروف محترم عالم دین حضرت مولانا خلیل احمد سہارنپوریؒ، حاجی انیس احمد انصاری دے پھوپھا سن اس لحاظ توں مولانا خلیل احمد سہارنپوریؒ رشتہ وچ شمس الدین انصاری دے دادا ہوئے۔

شمس الدین انصاری دا بچپن سہارنپور وچ ای لنگھیا۔ تقسیم ہند توں پہلے دے دور وچ اسکول کالج دی تعلیم عام نئيں ہُندی سی۔ ابتدائی تعلیم عموماً گھراں پردی جاندی سی جاں فیر دینی مدارس مسلماناں وچ حصول تعلیم دا اک اہم ذریعہ سن۔ شمس الدین انصاری دی ابتدائی تعلیم جس وچ اردو تے فارسی دی تعلیم شامل سی گھر اُتے ای ہوئی۔ شمس الدین عظیمی دے وڈے بھائی (مولانا) محمد ادریس انصاری اردو تے فارسی وچ شمس الدین عظیمی دے استاد بنے۔ قرآن پاک ناظرہ پڑھنے تے حفظ کرنے دے لئی شمس الدین عظیمی نوں مدرسہ بھیجیا گیا۔ شمس الدین عظیمی نے 12سال دی عمر وچ قرآن پاک حفظ کر لیا۔ اپنی نو جوانی دے ایام وچ شمس الدین عظیمی سہانپورسے دہلی آ گئے۔ ایتھے حکیم امتیاز الدین دی طبابت دا بوہت چرچا سی۔ دہلی وچ شمس الدین عظیمی نے حکیم امتیاز الدین دی شاگردی اختیار دی تے انہاں توں دوا سازی تے نسخہ نویسی سیکھی۔ شمس الدین انصاری دے وڈے بھائی (مولانا) محمد ادریس انصاری نے دہلی توں اک رسالہ ’’آفتاب نبوت ‘‘ جاری کیتا تے اپنے چھوٹے بھائی شمس الدین انصاری نوں اپنی معاونت دے لئی کہیا۔ چنانچہ شمس الدین انصاری رسالہ آفتاب نبوت توں منسلک ہو گئے۔ اس دوران شمس الدین انصاری نے رسالہ دے منتظم تے معاون مدیر دے فرائض سر انجام دتے۔ 1946ء دے آخر وچ روزنامہ خلافت بمبئی تے مولانا اختر علی خان دے اخبار زمیندار وچ قیام پاکستان دے حق وچ مضامین لکھے۔

شمس الدین انصاری دورِ شباب (بیس سال دی عمر) وچ سن کہ تقسیم ہند عمل وچ آئی۔ انہاں دناں شمس الدین انصاری پٹیالہ وچ مقیم سن۔ شمس الدین انصاری پٹیالہ توں لاہور آ گئے تے اوتھے توں ریاست بھاولپور دے شہرصادق آباد آ گئے۔ صادق آباد وچ حصول معاش دے لئی ابتدائی طورپرمحنت مزدوری دی۔ کچھ عرصہ بعد کپڑے دی اک دکان قائم کرلی۔ اس دوران شمس الدین انصاری کوتحصیل دی سطح اُتے شکر دی ڈیلر شپ مل گئی چنانچہ کپڑے دا کاروبار ترک کرکے شمس الدین انصاری نے صادق آباد وچ شکر دی ڈیلر شپ لے لی۔ لیکن صادق آباد وچ شمس الدین انصاری دا دل نہ لگیا تے بہتر مستقبل دے لئی کراچی آ گئے۔ کراچی آکر حکیم محمد سعید دے قائم کردہ ہمدرد واخانہ دے شعبہ تشخیص و تجویز وچ ملازمت اختیارکی۔ کچھ عرصہ بعد کراچی وچ اپنے ذاتی کاروبار دا آغاز کیتا۔ قیام پاکستان توں پہلے دہلی وچ شمس الدین انصاری دے وڈے بھائی مولانا ادریس انصاری رسالہ’’ آفتاب نبوت ‘‘ شائع کر دے سن۔ شمس الدین انصاری نوں اس کم وچ بوہت دلچسپی سی۔ 1950-1951ء وچ شمس الدین انصاری نے رسالہ آفتاب نبوت کراچی توں جاری کیتا۔ وسائل دی کمی سی۔ چنانچہ اس رسالہ دے تقریباً تمام کم جن وچ انتظامی معاملات ،مضمون نگاری ،ادارتی ذمہ داریاں، طباعت ،سر کولیشن وغیرہ شامل نیں شمس الدین انصاری خود ای سر انجام دتا کر دے سن۔ آفتاب نبوت وچ شمس الدین انصاری اک کالم ’’روحانی ڈاک ‘‘دے ناں توں وی لکھیا کر دے سن۔ ماہنامہ آفتاب نبوت تقریباً دوڈھائی سال جاری رہیا۔

کراچی وچ اک دن شمس الدین انصاری کسے دوست توں ملاقات دے لئی روزنامہ ڈان دے دفتر گئے تو اوتھے اتفاقی طورپرمحمد عظیم برخیا (معروف بنام قلندربابا اولیاء ؒ) توں ملاقات ہو گئی۔ محمدعظیم دے حسن ِ سلوک توں شمس الدین انصاری بوہت متاثر ہوئے۔ فیر انہاں دونے حضرات دے درمیان ربط ضبط ودھدا چلا گیا۔ اس دوران شمس الدین انصاری نوں محمد عظیم دے روحانی مقام ومرتبہ دا اندازہ ہویا۔ کچھ عرصے بعد شمس الدین انصاری باقاعدہ محمد عظیم برخیا دی روحانی شاگردی وچ آ گئے۔

محمد عظیم برخیا دے درِ معرفت توں وابستہ ہونے دے بعد شمس الدین انصاری دی روحانی و صوفیانہ تعلیم وتربیت دا آغاز ہویا۔ شمس الدین انصاری نے اپنے استادکی خدمت وچ 16سال تک رہ کر روحانی علوم حاصل کیتے۔ صوفیانہ تربیت دے دوران گزرنے والی کیفیات تے مشاہدات دے بارے وچ تصوف دی کتاباں وچ تفصیلاں مرقوم نیں۔ قلندربابا اولیاء ؒنے روحانیت توں شغف رکھنے والے اپنے تمام مریدین دی تعلیم و تربیت فرمائی پر اپنے مرید شمس الدین انصاری دی روحانی تربیت اُتے بوہت زیادہ توجہ دی۔ اس دوران قلندربابا اولیاء نے انہاں خواجہ دا لقب وی عطا فرمایا۔ چنانچہ لوگاں نے انہاں خواجہ صاحب کہنا شروع کر دتا۔ خواجہ شمس الدین نوں اپنی روحانی نسبت پربہت زیادہ فخر اے۔ اس فخر دا اظہار انہاں نے اپنے ناں دے نال عظیمی لکھ کر وی کیتا اے۔ اس طرح قلندربابا اولیاء ؒ دے اس شاگردکو لوک خواجہ شمس الدین عظیمی دے ناں توں جاننے اورپکارنے لگے۔

1969ء وچ روزنامہ حریت کراچی وچ روحانی علوم تے تصوف دے حوالہ توں خدمت خلق دے لئی اک ہفتہ وار کالم بعنوان ’’ روحانی علاج‘ دی اشاعت دا آغاز ہویا۔ اس کالم وچ وی شمس الدین انصاری نے اپنا ناں خواجہ شمس الدین عظیمی ای لکھیا۔ سلسلۂ عظیمیہ دے بانی و مرشد محمد عظیم برخیا (جو قلندربابا اولیاء دے ناں توں مشہور ہوئے) 27جنوری 1979ء نوں واصل بحق ہوئے۔ محمد عظیم ؒ دے انتقال دے بعد سلسلہ عظیمیہ دی سربراہی دا مرتبہ اُنہاں ؒ دے خصوصی تربیت یافتہ روحانی فرزند خواجہ شمس الدین عظیمی کوملا۔

خواجہ شمس الدین عظیمی نے بحیثیت سربراہ سلسلہ عظیمیہ، سلسلہ عظیمیہ دے پیغام نوں عوام الناس وچ زیادہ توں زیادہ متعارف و روشناس کرانے دے لئی شمس الدین عظیمی نے اپنے مرشد دی زیر سرپرستی انہاں دی زندگی وچ تے بعد از وصال دونے ادوار وچ نہایت سرگرم کردار ادا کیتا۔ اس دوران شمس الدین عظیمی نے اپنے قلم نوں خوب استعمال کیتا۔ اخبارات ورسائل وچ کالم ومضامین تحریر کیتے۔ اک ماہنامہ رسالہ روحانی ڈائجسٹ دا اجرا کیتا۔ پمفلٹس لکھے ،کتاباں تحریر کیتیاں۔ روز افزاں پھیلتے ہوئے سلسلہ عظیمیہ دے انتظامی معاملات نوں بہتر طورپر چلانے دے لئی اراکین سلسلہ دی روحانی تربیت وتعلیم تے باہمی رابطہ دے لئی خانقاہی نظام دی طرز اُتے مراقبہ ہال دے ناں توں اک تنظیمی وتربیندی ڈھانچہ تشکیل دتا۔

80کے عشرے وچ سلسلہ عظیمیہ دے پیغام دی کشش تے مقبولیت دے باعث اس سلسلہ توں وابستگان دی تعداد وچ تیزی توں اضافہ ہونے لگیا۔ انہاں وچ پاکستان دے مختلف شہراں وچ مقیم افرادکے علاوہ بیرون ملک مقیم افراد دی وڈی تعداد وی شامل اے۔ ہن سالکین راہ طریقت دی تربیت و تعلیم دے لئی اک ادارہ قائم کیتا گیا۔ روحانی علوم تے تصوف دی تعلیم دینے والے اس ادارہ کانام قلندرشعور اکیڈمی رکھیا گیا۔ تصوف تے روحانی علوم دا فروغ ،سلسلہ عظیمیہ دی تعلیمات کاتعارف ،انہاں تعلیمات دی تفہیم تے تدریس، اسلامیات، علاج معالجہ تے ہور موضوعات اُتے تصنیف و تالیف دا اک بوہت وڈا ذخیرہ اے جوخواجہ شمس الدین عظیمی دے قلم توں نکل کر خواص و عوام دے استفادہ دے لئی عام اے۔ انہاں دی تحریر کردہ کتاباں دی تعداد 40سے زائد اے۔ انہاں وچ کئی کتاباں دے انگریزی، عربی، فارسی، روسی، تھائی تے سندھی زباناں وچ تراجم شائع ہو چکے نیں۔ شمس الدین عظیمی نے سٹھ توں زائد کتابچے تحریر کیتے۔ کئی اخبارات و رسائل وچ کالم و مضامین تحریر کیتے نیں۔ انہاں دے علاوہ مختلف موضوعات پرکتاباں دے پیش لفظ تحریر کیتے نیں۔

سلسلہ عظیمیہ دے پیغام کوزیادہ توں زیادہ لوگاں تے زیادہ توں زیادہ علاقاں تک پہنچانے دے لئی خواجہ شمس الدین عظیمی انتھک کوششاں کر رہے نیں۔ سلسلہ عظیمیہ دے پیغام دی تبلیغ ،ارکان سلسلہ دی تعلیم دے لئی شمس الدین عظیمی نے نہ صرف پاکستان دے کئی شہراں دے سفر کیتے بلکہ پاکستان توں باہر وی شمس الدین عظیمی تقریباً اٹھارہ ملکاں دے تبلیغی و تعلیمی دورے کر چکے نیں۔ پاکستان تے بیرون پاکستان کئی جامعات تے ہور اعلیٰ تعلیمی اداراں وچ خواجہ شمس الدین عظیمی نوں لیکچر دے لئی مدعو کیتا گیا۔ پاکستان اوربیرون پاکستان مختلف ریڈیو تے ٹی وی چینلز توں وی عظیمی صاحب دے پروگرام نشر ہوئے۔ سلسلہ عظیمیہ دی جانب توں سلسلہ دے ارکان دے لئی بالخصوص تے روحانی علوم دے شائق لوگاں دے لئی بالعموم مختلف تربیندی تے تنظیمی پروگرام خواجہ شمس الدین عظیمی دی زیر سرپرستی منعقد ہُندے رہندے نیں۔ ،، ، 

## بحیثیت مصنف

خواجہ شمس الدین عظیمی دا ناں پاکستان وچ صوفیانہ افکار دے فروغ و اشاعت وچ نمایاں اہمیت دا حامل اے۔ انہاں نے تصوف روحانیت، پیراسائیکالوجی تے ہور موضوعات اُتے تن درجن توں زائد کتاباں تے اسی توں زائد کتابچے تحریر کیتے۔ خواجہ شمس الدین عظیمی صاحب دی بعض کتاباں دا انگریزی، عربی، فارسی ،روسی ،تھائی، سندھی تے پشتو زباناں وچ ترجمہ ہو چکاہے۔ خواجہ شمس الدین عظیمی تقریباً چار عشراں توں تصنیف و تالیف تے تحریر دے شعبہ توں وابستہ نیں۔ شمس الدین عظیمی نے 1950ء دے عشرے وچ کراچی توں اک رسالہ ’’آفتاب نبوت‘‘ جاری کیاجو ڈیڑھ دو سال تک شائع ہُندا رہیا۔ اس دے بعد تحریر و تصنیف دے شعبہ وچ اک طویل وقفہ رہیا۔1969ء وچ روزنامہ حریت کراچی وچ اک کالم بعنوان ’’روحانی علاج ‘‘لکھنا شروع کیتا جو چند ہفتاں وچ ای بوہت مقبول ہو گیا۔ چند سال بعد شمس الدین عظیمی نے روزنامہ جنگ (پاکستان تے روزنامہ لندن ایڈیشن) روزنامہ ہفت روزہ اخبار جتھے وچ کالم لکھنا شروع کیتے۔ علاوہ ازاں روزنامہ جنگ دے مڈویک میگزین وچ شمس الدین عظیمی نے پیراسائیکالوجی دے زیر عنوان مضامین وی لکھے۔ مذکورہ اخبارات دے علاوہ شمس الدین عظیمی دے کالم ومضامین کئی دوسرے اخبارات وجرائد وچ شائع ہوئے۔ 1978ء وچ شمس الدین عظیمی نے ماہنامہ روحانی ڈائجسٹ کراچی توں شائع کرنا شروع کیتا جو اپنے آغاز توں تاحال باقاعدگی توں شائع ہو رہیا اے۔ روحانی ڈائجسٹ وچ شمس الدین عظیمی نے مسائل دے حل دے لئی اک مستقل کالم روحانی ڈاک دے علاوہ نورالٰای ،نور نبوت دے ناں توں مختصر مضامین ،آواز دوست دے ناں توں اداریئے تحریر کیتے۔ چند سال بعد صدائے جرس دے عنوان توں مضامین لکھنے شروع کیتے۔ انہاں دے علاوہ مرکزی مراقبہ ہال وچ ہر جمعہ نوں ہونے والی محفل مراقبہ وچ شمس الدین عظیمی دی تقریراں وی بعد ازاں روحانی ڈائجسٹ وچ شائع ہُندی رہاں۔ شمس الدین عظیمی دا اک کالم روحانی سوال وجواب دے زیر عنوان وی ہرماہ ماہنامہ روحانی ڈائجسٹ وچ شائع ہوتاہے۔
سیکنڈری کلاسز (جماعت ششم تے ہفتم )دے لئی شمس الدین عظیمی نے اسلامیات دی درسی کتب وی تحریر دی نیں۔ 
### کتب

## کتاباں دے ترجمے

### کتابچے

* - پیر اور مرید	
* - روحانی خواتین	
* - مراقبہ سے بیماریوں کا علاج	
* - شب قدر میں اﷲ تعالیٰ کی تجلی کا دیدار کیجئے	
* - اسم اعظم	
* - آدمی اور انسان
* - حضرت ادریس ؑ
* - حضرت ابراہیم 
* - حضرت نوح 
* - حضرت یعقوب
* - حضرت اسمٰعیل
* - حضرت آدمؑ
* - بارش
* - اے واعظو اے منبرنشینوں
* - کیا آپ کو اپنا نام معلوم ہے
* - روشنی قید نہیں ہوتی
* - قوس ِ قزح
* - کہکشاں
* - انبیا کی مائیں	
* - یقین اور مشاہدہ
* - ہر انسان اﷲ کا دوست بن سکتا ہے
* - انسان اور لوح محفوظ
* - تعلیمی نشست
* - عامل معمول
* - ہمار ادل
* - ایٹم بم
* - سونابنانے گاگُر
* - کن فیکون
* - تعارف سلسلہ ٔ عظیمیہ
* - نماز اور مراقبہ
* - احسن الخالقین
* - محبوب بغل میں
* - مرکزی مراقبہ ہال
* - انسانی مشین
* - دلہن
* - زمین ناراض ہے
* - حضرت یوسفؑ
* - حضرت صالحؑ
* - حیرت کے چودہ سال
* - استغناء
* - سانس کی لہریں
* - بے روح عقل
* - حضرت مریمؑ
* - جہنّم
* - الصلوٰۃ معراج المومنین
* - علم الکتاب
* - کائناتی سسٹم
* - حضرت لوطؑ
* - سوشل اینمل
* - ایک لاکھ چوبیس ہزار پیغمبر
* - فرشتوں نے کہا
* - کانفرنس
* - گھر گھر دستک	
* - ورکشاپ اغراض و مقاصد
* - تصّوف اور صحابہ کرام
* - روحانیت
* - خدمت خلق اور سلسلہ عظیمیہ
* - بیٹی کا خط باپ کے نام
* - تصّوف
* - اسم ذات اللہ
* - جو پالیتا ہے وہ کھوجاتا ہے
* - آدم کی چھ ارب اولادیں
* - اعتکاف
* - اندر کی آنکھ
* - شیخ عبد القادر جیلانیؒ
* - میرے منہ نے مجھے بتایا
* - نوکروڑ میل
* - پتھر میں زندہ کیڑا
* - مسلم سائنس دان
* - بارہ کروڑ اکیس لاکھ چوالیس ہزار
* - موت اور زیست
* - آدم و حوا
* - روح
* - نیرنجات
* - امہات الانبیاء
* - روحانی خواتین
* - عورت مرد کا لباس ہے
* - عقیدہ
* - مرشد اور مرید کا رشتہ
* - محمد رسول اللہ

## ہور ویکھو
* سلسلہ عظیمیہ
* حضور قلندر بابا اولياء
* ڈاکٹر وقار یوسف عظیمی

## حوالے

## باہرلےجوڑ

* سلسلۂ عظیمیہ دی آفیشل ویب سائٹ 
* خواجہ شمس الدین عظیمی دی زیر ادارت، "ماہنامہ قلندر شعور"
* خواجہ شمس الدین عظیمی دی زیرِ ادارت، ماہنامہ روحانی ڈائجسٹ 
* 

گٹھ:1927 دے جم

گٹھ:اردو محققین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہویں صدی دے مسلمان محققین اسلام
گٹھ:بھارتی صوفیاء
گٹھ:پاکستانی صوفیا
گٹھ:پاکستانی فلسفی
گٹھ:پاکستانی محققین
گٹھ:روحانی اساتذہ
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:مسلم علماء
گٹھ:ضلع سہارنپور دیاں شخصیتاں
گٹھ:مہاجر شخصیتاں