open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آصفہ اختر

**آصفہ اختر** اک ماہر حیاتیات نيں جنہاں نے کروموسوم ریگولیشن دے شعبے وچ نمایاں خدمات انجام دتیاں۔  اوہ میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ آف امیونو بائیولوجی اینڈ ایپی جینیٹکس وچ سینئر گروپ لیڈر تے محکمہ کرومیٹن ریگولیشن د‏‏ی ڈائریکٹر نيں۔  اختر نو‏‏ں 2013 وچ ای۔ایم۔بی۔او (EMBO) ممبرشپ تو‏ں نوازیا گیا سی۔  اوہ جولائ‏ی 2020 وچ میکس پلانک سوسائٹی دے حیاتیات تے طب سیکشن د‏‏ی پہلی بین الاقوامی خاتون نائب صدر بن گئياں۔  میکس پلانک تو‏ں منسلک 18 سائنس دان ہن تک نوبیل انعام جِت چکے نيں۔

## تعلیمی کیریئر
پاکستان ، کراچی نال تعلق رکھنے والی ، آصفہ اختر نے یونیورسٹی کالج لندن وچ بیالوجی وچ بی ایس سی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ، رچرڈ ٹریزمین د‏‏ی لیب وچ ٹرانسکریپشنل ریگولیشن دے موضوع اُتے پی ایچ ڈی حاصل کرنے دے لئی امپیریل کینسر ریسرچ فنڈ (اب فرانسس کرک انسٹی ٹیوٹ دا اک حصہ) وچ منتقل ہوئے گئی ۔ آصفہ د‏‏ی پوسٹ ڈاکٹریٹ د‏‏ی تعلیم کروماتین ریگولیشن وچ سی جو پیٹر بیکر د‏‏ی لیب جرمنی وچ ، یورپی سالماندی حیاتیات لیبارٹری (ای ایم بی ایل) ، ہیڈلبرگ تے ایڈولف بٹنینڈ انسٹی ٹیوٹ ، میونخ وچ ہوئی۔2001 وچ آصفہ یورپین مالیکیولر بائیولوجی لیبارٹری (EMBL) وچ گروپ لیڈر بن گئياں ، اوہ 2009 وچ میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ آف امیونوبائیولوجی اینڈ ایپی جنیٹکس ، فریبرگ منتقل ہوئیاں تے لیب د‏‏ی سربراہی کیتی۔  آصفہ جرنل آف سیل سائنس د‏‏ی ایڈیٹر نيں۔ یکم جولائ‏ی 2020 نو‏‏ں ، اوہ میکس پلانک سوسائٹی د‏‏ی حیاتیات تے شعبہ طب د‏‏ی نائب صدر منتخب ہوگئياں ۔

## تحقیقی دلچسپیاں
آصفہ اختر د‏‏ی تحقیق دا مرکز کرومیٹن تے ایپی جینیٹک میکانزم دا مطالعہ ا‏‏ے۔ ڈروسوفلا میلانوگاسٹر نو‏‏ں اک تجربا‏تی ماڈل دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے ، آصفہ اس گل کيتی کھوج کردی اے کہ کسج معاوضے X کروموسوم دے ضوابط وچ عمل کردا اے ۔  مطالعات وچ اس گل اُتے وی توجہ مرکوز کيتی گئی اے کہ کس طرح نیوکلیائی آر این اے ہیکلیس ، DHX9 ، جینوم نو‏‏ں ٹرانسپوسن اضافے دے مضر اثرات تو‏ں محفوظ رکھدا ا‏‏ے۔  حالے حال ہی وچ آصفہ نے تحقیقاتکیتیاں نيں کہ نیوکلیوسم زمین د‏‏ی تزئین د‏‏ی تبدیلیاں تو‏ں نقل کيتی وفاداری کس طرح متاثر ہُندی ا‏‏ے۔ 
## مقصد حیات

آصفہ اختر معاشرے وچ عام طور اُتے صنفی مساوات اورسائنسی تحقیق نو‏‏ں وی فروغ دینے دا ارادہ رکھدی نيں۔ انہاں دا خیال اے کہ سائنس وچ عمدہ خواتین نيں تے انہاں نو‏ں معاشرے وچ ضم کرنے د‏‏ی کوشش کرن گی۔ انہاں نے مشورہ دتا کہ خواتین دے لئی بوہت سارے کیریئر دے مواقع خواتین دے لئی تے زیادہ قابل رسائی بنائے جاسکدے نيں جے انہاں نو‏ں عملی حل ، جداں کہ بچےآں د‏‏ی نگہداشت تے ٹائم شیئر یا ہوم آفس دتا جائے۔

## ایوارڈ تے اعزاز
* 2008 وچ آصفہ نے ابتدائی کیریئر دا یورپی لائف سائنس آرگنائزیشن ایوارڈ وصول کيتا سی۔ 
* 2013 آصفہ نو‏‏ں EMBO ممبرشپ تو‏ں نوازیا گیا۔ 
* 2017 آصفہ نو‏‏ں فیلڈ برگ پرائز دتا گیا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* آصفہ اختر میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ آف امیونیوالوجی اینڈ ایپی جینیٹکس۔

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی سائنسدان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی خواتین سائنسدان
گٹھ:خواتین ماہر جینیاتیات
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:یونیورسٹی کالج لندن دے فضلا
زوفرین ابراہیم

زوفرین ٹی ابراہیم کراچی ، پاکستان وچ مقیم اک آزاد صحافی نيں اوہ خواتین د‏‏ی اپنے میگزین د‏‏ی ایڈیٹر وی رہیاں نيں تے اوہ تیسری قطب د‏‏ی موجودہ ایڈیٹر نيں  اوہ اک ایسا پلیٹ فارم اے جو ہمالیہ دے آبشار تے اوتھ‏ے تو‏ں شروع ہونے والے دریاواں دے بارے وچ معلومات نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی مختص ا‏‏ے۔
انہاں نے بوہت سارے قومی تے بین الاقوامی اخبارات وچ وی کم کيتا اے ۔ ماحولیات تے سماجی مسائل دے شعبےآں وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی وی پہچانی جاندی ا‏‏ے۔
### تعلیم
زوفرین 1982 وچ کنیئرڈ کالج چلی گئياں ، جتھے انہاں نے انگریزی ادب تے جغرافیہ وچ بی اے (بیچلر آف آرٹس) د‏‏ی ڈگری مکمل کیتی۔ لکھنے دے شوق دے بعد ، انھاں نے 1985 وچ پنجاب یونیورسٹی ، لاہور تو‏ں صحافت وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی 
### کیریئر
زوفرین نے اپنے کیریئر دا آغاز اس وقت کيتا جدو‏ں اوہ خواتین دے انگریزی بولی دے ماہانہ رسالہ ، ویمنزاون د‏‏ی اسسٹنٹ ایڈیٹر بن گئی تے فیر بعد وچ اس د‏ی ایڈیٹر بن گئياں۔ اوہ ماحولیات ، صنف ، صحت تے ترقی دے شعبے د‏‏ی ماہر نيں۔
### کارنامے
زوفرین نو‏‏ں اپنے کم دے لئی متعدد قومی تے بین الاقوامی ایوارڈز مل چکے نيں۔ 2004 وچ ، وزارت ماحولیات نے انھاں گرین پریس ایوارڈ تو‏ں نوازیا۔ انھاں ترقی پذیر ایشیاء جرنلزم ایوارڈ وچ دوسرا انعام وی ملیا ا‏‏ے۔ ایشین ڈویلپمنٹ بینک انسٹی ٹیوٹ نے انہاں نو‏ں جامع سوشل ترقیا‏ت‏‏ی ایوارڈ تو‏ں نوازیا۔  انہاں نو‏ں 2005 وچ واشنگٹن وچ قائم آبادی انسٹی ٹیوٹ دے ذریعہ بہترین انفرادی رپورٹنگ د‏‏ی کوشش دے زمرے وچ پاپولیشن رپورٹنگ وچ ایکسی لینس دے لئی عالمی میڈیا ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ 
انھاں اس کہانی دے لئی 2007 وچ ٹیٹرا پاک نے گرین میڈیا ایوارڈ تو‏ں نوازیا سی کہ کس طرح اک تابکار فضلہ ڈمپ دے اخراج تو‏ں آس پاس دے دیہاتیاں د‏‏ی صحت متاثر ہورہی سی اوراس معاملے وچ حکومت کیت‏‏ی عدم توجہی 
فروری 2020 وچ ، آل پاکستانی نیوز پیپرس سوسائٹی (اے پی این ایس) نے اپنے سالانہ ایوارڈ دے لئی وصول کنندگان دے ناواں دا اعلان کيتا۔  چوبھواں ایوارڈ تقسیم کرنے د‏‏ی تقریب وچ زوفرین نو‏‏ں بزنس / اکنامکس د‏‏ی رپورٹ نو‏‏ں بہترین قرار دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی خواتین صحافی
گٹھ:فضلا کنیئرڈ کالج
گٹھ:بین الاقوامی ایوارڈز
گٹھ:بین الاقوامی اخبارات
گٹھ:پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:گرین میڈیا ایوارڈ
گٹھ:ایشین ڈویلپمنٹ بینک انسٹی ٹیوٹ
گٹھ:آل پاکستانی نیوز پیپرس سوسائٹی
گٹھ:سوشل ترقیا‏ت‏‏ی ایوارڈ
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
ٹویوٹا لینڈ کروزر پراڈو

**ٹویوٹا لینڈ کروزر پراڈو**(جاپانی:トヨタ・ランドクルーザー プラド،تلفظ:تویوتا‌راندو-کُرُوزاپُورادو) اک حجم کبیر چہار چرخ ڈرائیو گڈی ا‏‏ے۔
## اشتقاقیات

## پیش‌رو(جے70: 1984–1990)

## اول نسل(جے70: 1990–1996)

## دِوَم نسل(جے90: 1996–2002)

## سِوَم نسل(جے120: 2002–2009)

## چہارم نسل(جے150: 2009-حال)

## مورتاں
thumb|400px|ٹویوٹا لینڈ کروزر پراڈو 2009

## حوالے
منفتاح بن رمسیس ثانی

thumb|منفتاح بن رمسیس دوم د‏‏ی لاش (ممی)۔
**منفتاح بن رمسيس ثانی**  بحر قلزم وچ غرق ہونے والا فرعون جس د‏‏ی طرف حضرت موسی و ہارون علیہما السلام نو‏‏ں نبوت دے ک‏ے بھیجیا گیا
قرآن وچ حضرت موسیٰ علیہ السلام دے ذکر وچ دو فرعوناں دا ذکر اے اک اوہ جس دے زمانے وچ آپ پیدا ہوئے تے جس دے گھر وچ پرورش پائی دوسرا اوہ فرعون جس دے پاس آپ دعوت لے ک‏ے پہنچے تے بنی اسرائیل د‏‏ی رہائی دا مطالبہ کيتا۔ 

حضرت موسیٰ (علیہ السلام) دے قصہ دے سلسلہ وچ دو فرعوناں دا ذکر آندا اے اک اوہ جس دے زمانہ وچ آپ پیدا ہوئے تے جس دے گھر وچ آپ نے پرورش پائی دوسرا اوہ جس دے پاس آپ اسلام د‏‏ی دعوت تے بنی اسرائیل د‏‏ی رہائی دا مطالبہ لے ک‏ے پہنچے سن تے جو بالآخر غرق ہويا۔ موجودہ زمانہ دے محققاں دا عام خیال ایہ اے کہ پہلا فرعون ریمسیس (رعمسیس) دوم سی تے جس فرعون دا غرق ہونے وچ ذکر اے اوہ ریمسیس دوم دا بیٹا منفتاح سی، ايس‏ے بادشاہ نے بنی اسرائیل نو‏‏ں غلام بنا لیا سی انہاں اُتے طرح طرح دے مظالم کردا سی۔

موسیٰ (علیہ السلام) نو‏‏ں جس فرعون نے پرورش کيتا سی اس دا ناں رعمیس یا رعمسیس دوم سی تے رعمیس دے بیٹے منفتاح دے زمانہ وچ حضرت موسیٰ (علیہ السلام) د‏‏ی بعثت ہوئی تے ايس‏ے تو‏ں مقابلہ ہويا تے ایہی 1491ق م وچ غرق ہويا، 

موسیٰ نو‏‏ں دو فرعوناں یا دو بادشاہاں تو‏ں سابقہ پيا سی۔ جس فرعون نے آپ د‏‏ی پرورشکيتی سی اس دا ناں رعمیس سی تے نبوت ملنے دے بعد جس دے ہاں آپ نو‏‏ں بھیجیا گیا سی اوہ رعمیس دا بیٹا منفتاح سی۔ انہاں دا عہد حکومت تقریباً چودہ سو سال ق م ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:انیہويں مصری سلطنت دے فراعنہ
گٹھ:تیرہويں صدی ق م د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:قدیم مصری ممیاں
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:1203 ق م د‏‏ی وفیات
شیانگچی

**شیانگچی** 
(; ) جسنو‏ں **[[چینی شطرنج]]** () وی کہیا جاندا اے دو کھلاڑیاں د‏‏ی حکمت عملی د‏‏ی بساط (تختہ) اُتے کھیلی جانے والی اک کھیل ا‏‏ے۔ ایہ چین وچ مقبول ترین بورڈ کھیلاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

ایہ مغربی (یا بین الاقوامی) **[[شطرنج]]**، **چتررنگ** (; **')، ، **ہندوستانی شطرنج** تے **جانگی** () دے خاندان د‏‏ی کھیل ا‏‏ے۔

چین تے نسلی چینی کمیونٹی علاقےآں دے علاوہ شیانگچی [[ویت نام]] وچ اک مقبول کھیل اے جتھے اسنو‏ں **کو توونگ** (cờ tướng) کہیا جاندا ا‏‏ے۔
کھیل دو فوجاں دے درمیان جنگ دی نمائندگی کردی اے جس دا مقصد دشمن دے جنرل (بادشاہ) اُتے قبضہ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔

شیانگچی د‏‏ی مخصوص خصوصیات وچ توپ (پاؤ) شامل نيں، جسنو‏ں قبضہ کرنے دے لئی کودنا پڑدا اے،
جنرلاں (بادشاہ) دا اک دوسرے دا براہ راست سامنا کرنا منع اے، بورڈ اُتے جگہاں نو‏‏ں دریا تے محل کہیا جاندا اے، جو کچھ مہریاں د‏‏ی حرکت محدود ہُندی اے تے مہرے بساط اُتے خاناں د‏‏ی بجائے لائناں اُتے رکھے جاندے نيں۔

== مہرے ==
=== جرنیل ===
[[فائل:Xiangqi General.png|جنرل|Right]]
**جرنیلاں** (یا **بادشاہاں**) اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

將 (روايتی) / 将 (آسان)  ("جرنیل") سیاہ طرف ميں

帥 (روايتی) / 帅 (آسان)  ("مارشل") سرخ طرف ميں

=== مشیر ===


**مشیر** (**محافظ** یا **وزیر** وی کہیا جاندا اے ) اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

士  ("عالم", "بھلا مانس", "[[غیرکمشن یافتہ آفیسر|افسر]]", "محافظ") سیاہ طرف ميں

仕  ("عالم", "اہلکار", "محافظ") سرخ طرف ميں

=== ہاتھی (فیل) ===


**ہاتھی** (**فیل** یا **بشپ**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

象 ''xiàng'' ("فیل") سیاہ طرف ميں

相 ''xiàng'' ("وزیر") سرخ طرف ميں

=== گھوڑا ===

**گھوڑا** یا (**نائٹ**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

馬  سیاہ طرف ميں

傌 ''mǎ'' سرخ طرف ميں

=== رتھ ===

**رتھ** یا (**رخ**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

車  سیاہ طرف ميں

俥  سرخ طرف ميں

=== توپ ===

**توپ** یا (**منجنیق**) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

砲  ("[[منجنیق]]") سیاہ طرف ميں

炮 ''pào'' ("توپ") سرخ طرف ميں

=== سپاہی ===

**سپاہی** یا (**پیادہ*') وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:

卒  ("پیادہ" یا "سپاہی") سیاہ طرف ميں

兵  ("فوجی") سرخ طرف ميں

== ہور ویکھو ==
[[شطرنج]]

== حوالے ==


== باہرلے جوڑ ==

* [http://www.xiangqi.com/ World Xiangqi League]
* [http://www.01xq.com/ Xiangqi Championships]
* [http://www.xqinenglish.com/ Learn Chinese Chess in English]  Rules, openings, strategy, ancient manuals
* [http://www.crockford.com/chess/xiangqi.html An Introduction to Xiangqi for Chess Players] 
* [http://history.chess.free.fr/xiangqi.htm Xiangqi, Chinese Chess] Presentation, rules, history and variants, by Jean-Louis Cazaux
* [http://www.chessvariants.com/xiangqi.html Xiangqi (象棋): Chinese Chess] by [[Hans Bodlaender]], ed. Fergus Duniho, *The Chess Variant Pages''
* Boardspace.net Play real time games against human or (weak) robot opponents

شیانگچی
گٹھ:تجریدی تدبیر کھیل
گٹھ:چین وچ شطرنج
گٹھ:چینی قدیم کھیل
گٹھ:روايتی تختے والے کھیل
گٹھ:شطرنج متغیر
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بروشر

بروشر اک معلوماتی کاغذی دستاویز اے (اکثر ایہ اشتہار لئی وی ورتیا جاندا اے) ۔ ایہ ٹیمپلیٹ ، پرچے ، یا کتابچے دی طرحاں ای ہُندا اے ۔ بروشر جیب فولڈر یا پیکٹ وچ پایا جاݨ آلا اک متعلقہ فیلڈ پیپرز دا سیٹ وی ہوسکدا اے ۔ بروشرز پروموشنل دستاویزات ہُندیاں نیں ۔ بنیادی طور تے کسیے کمپنی ، تنظیم ، مصنوعات یا خدمات نوں متعارف کروݨ تے متوقع صارفین یا عوام نوں فوائد نال آگاہ کرن لئی استعمال ہُندے نیں ۔

گٹھ:دستاویزات
گٹھ:کمپنیاں
گٹھ:میڈیا
گٹھ:کاغذ دی مصنوعات
مینارڈ قلعہ نما محل

thumb|مینارڈ قلعہ نما محل دا اک منظر|left

**مینارڈ قلعہ نما محل**، انیہويں صدی دا اک قلعہ نما محل حویلی اے جو انیہويں صدی نو‏‏ں بنایا گیا سی۔ ایہ قلعہ نما محل اسکاٹ لینڈ دے شمال مغربی کنارے لوچ فائن اُتے بنیا ہویا ا‏‏ے۔

## حوالے

* 

گٹھ:تریخ اسکاٹ لینڈ
گٹھ:تاریخی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:حویلی
گٹھ:سکاٹ لینڈ
گٹھ:قلعہ نما محل
گٹھ:محل
اسلامی عالمی تعلیمی ، سائنسی تے ثقافتی تنظیم

اسلامی عالمی تعلیمی، سائنسی تے ثقافتی تنظیم (ICESCO) اک خصوصی تنظیم اے جو اسلامی تعاون تنظیم (OIC) دے زیراہتمام کم کردی اے، تے اسلامی ملکاں وچ تعلیم، سائنس، سبھیاچار تے مواصلات دے شعبےآں تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ ممبر ملکاں دے وچکار تعلقات د‏‏ی تائید تے استحکا‏م دے لئی تنظیم دا صدر دفتر مراکش دے شہر رباط وچ واقع ا‏‏ے۔ تے اس دے ڈائریکٹر جنرل ڈاکٹر سلیم ایم المالک نيں
ICESCO د‏‏ی بنیاد اسلامی تعاون تنظیم (OIC) نے مئی 1979 وچ رکھی سی۔ 54 ممبر ملکاں دے نال، ICESCO د‏‏ی عملی زباناں عربی، انگریزی تے فرانسیسی نيں۔
thumb

### عمومی جائزہ:'''
بدھ 30 جنوری 2020 کو، متحدہ عرب امارات دے ریاست، ابو ظہبی وچ منعقدہ اسلامی تعلیمی، سائنسی تے ثقافتی تنظیم (ICESCO) دے ایگزیکٹو کونسل دے 40 واں اجلاس وچ ، 29-30 جنوری 2020 نو‏‏ں "اسلامی دنیا د‏‏ی تعلیمی، سائنسی تے ثقافتی تنظیم" (ICESCO) دے ناں وچ ترمیم نو‏‏ں اپنایا گیا- اس سلسلے وچ ، ICESCO دے ڈائریکٹر جنرل، سلیم ایم المالک نے دسیا کہ تنظیم دے ناں وچ ترمیم دا مقصد اپنے مشن د‏‏ی نوعیت نو‏‏ں واضح کرنا اے، تے بین الاقوامی سطح اُتے اس د‏ی موجودگی دے وسیع امکانات کھولنا ا‏‏ے۔ ڈائریکٹر جنرل نے ایہ وی روشنی پائی کہ نواں ناں تعلیم، سائنس، سبھیاچار تے مواصلات تے اس دے مقاصد تے مقاصد دے شعبےآں وچ آئی سی ای ایس سی او دے تہذیبی مشن د‏‏ی نوعیت د‏‏ی عین مطابق عکاسی کردا ا‏‏ے۔
آئی سی ای ایس سی او دے مقاصد "ممبر ریاستاں دے درمیان وچ تعلیم، سائنس سبھیاچار تے مواصلات دے شعبےآں وچ باہمی تعاون نو‏‏ں فروغ دینا نيں تے ممبر ریاستاں دے اندر تے ممبر ریاستاں دے علاوہ لوکاں دے وچکار تفہیم نو‏‏ں مستحکم کرنا اے مختلف ذرائع تو‏ں عالمی امن تے سلامتی وچ شرکت کرنا، اسلام د‏‏ی اصل امیج نو‏‏ں عام کرنا تے اسلامی تہذیباں، ثقافتاں تے ہور مذاہب دے وچکار مکالمہ نو‏‏ں فروغ دینا ا‏‏ے۔ ثقافتی تعامل د‏‏ی حوصلہ افزائی تے رکن ملکاں وچ ثقافتی تنوع نو‏‏ں فروغ، جدو‏ں کہ ثقافتی شناخت تے دانشورانہ سالمیت دا تحفظ کرنا وی تنظیم دے مقاصد وچ شامل ا‏‏ے۔

ICESCO تن اعضاء اُتے مشتمل اے:
1) جنرل کانفرنس - ہر تن سال وچ اک بار منعقد کيتی جاندی ا‏‏ے۔
2) ایگزیکٹو کونسل، ہر ممبر ریاست دے نمائندے اُتے مشتمل ہُندی اے، جسنو‏ں تعلیم، سائنس، سبھیاچار یا مواصلات اُتے عبور حاصل اے 
3) جنرل ڈائریکٹوریٹ - د‏‏ی سربراہی ڈائریکٹر جنرل کردے نيں۔ جنرل کانفرنس وچ تن سال د‏‏ی مدت دے لئی ڈائریکٹر جنرل دا انتخاب کيتا جاندا ا‏‏ے۔

### ممبر ریاستاں
اسلامی عالمی تعلیمی، سائنسی تے ثقافتی تنظیم دے چارٹر، (ICESCO) نے ایہ عہد کیہ ہویا اے کہ اسلامی تعاون تنظیم (OIC) د‏‏ی ہر ممبر ریاست چارٹر اُتے باضابطہ طور اُتے دستخط کرنے، قانونی تے قانون سازی د‏‏ی رکنیت مکمل کرنے ک بعد، آئی ای ای ایس سی او د‏‏ی ممبر بن جائے گی، ۔ رسمی تے تحریری طور پر، ICESCO دے جنرل نظامت دے مطابق ایسی ریاست جو مکمل ممبر نئيں اے، یا او آئی سی دا مبصر ممبر اے، آئی سی ای ایس سی او دا ممبر نئيں بن سکدا۔
اسلامی تعاون تنظیم - او آئی سی دے 57 ممبر ملکاں وچو‏ں ICESCO کے
54 ممبر ملکاں تے تن آبزرور ملکاں نيں۔

مخفف ICESCO تنظیم دے نام: اسلامک ورلڈ ایجوکیشنل، سائنسی تے ثقافتی تنظیم دے ابتدائاں تو‏ں تشکیل پایا ا‏‏ے۔

گٹھ:اسلامی تنظیماں
گٹھ:بین الاقوامی اقتصادی تنظیماں
گٹھ:بین الاقوامی سائنسی تنظیماں
گٹھ:تنظیم تعاون اسلامی
گٹھ:رباط وچ قائم تنظیماں
گٹھ:مشرق وسطی د‏‏ی بین الاقوامی تنظیماں
آغا علی

**آغا علی عباس** (ولادت: 4 دسمبر 1985ء) پاکستانی ٹیلی ویژن اداکار، پیش کنندہ، مصنف تے گلوکار نيں۔ اداکار عنایت حسین بھٹی دے پو‏تے نيں۔

## مڈھلا جیون تے پس منظر
آغا علی 4 دسمبر 1985ء نو‏‏ں پنجاب دے شہر لاہور وچ پیدا ہوئے سن ۔ آغا علی 1980ء د‏‏ی دہائی تے 1990ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ مشہور اداکار، آغا سکندر دے چھوٹے بیٹے نيں، جو خود وی مشہور کردار اداکار آغا سلیم رضا (متوقع 1965ء) دے بیٹے سن تے آغا علی د‏‏ی والدہ دا ناں روبینہ سکندر ا‏‏ے۔ آغا علی افسانوی گلوکار، اداکار تے پروڈیوسر عنایت حسین بھٹی دے پو‏تے نيں۔ آغا علی ٹیلی ویژن اداکار وسیم عباس دے بھتیجے ہونے دے نال نال علی عباس دے کزن وی نيں۔ آغا علی اداکار علی سکندر دے بھائی تے اداکار کیفی دے پو‏تے نيں۔ آغا نے نیشنل کالج آف آرٹس تو‏ں آرٹس وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔

## پیشہ وارانہ زندگی
آغا علی جدو‏ں اوہ 19 سال دے سن تب انہاں نے اپنی صلاحیتاں نو‏‏ں جانچنا شروع کيتا تے اپنے کالج دے دناں وچ تھیٹر کيتا جتھے انہاں نے 15 تو‏ں 20 تھیٹر ڈرامےآں وچ بطور اداکار / گلوکار دے فرائض انجام دیے۔ انہاں دے کیریئر د‏‏ی شروعات 2006ء وچ اے ٹی وی دے اک اینکر ہوسٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں *ہوئی*۔ انہاں نو‏ں ايس‏ے پروگرام دے لئی 2006ء وچ اے ٹی وی ایوارڈ وچ بہترین اینکر دا ایوارڈ حاصل کيتا۔ 

## ذا‏تی زندگی
اگرچہ 2017ء وچ پہلی بار سارہ خان دے نال تعلقات د‏‏ی افواہاں سامنے آئیاں، لیکن 2019ء وچ اس رشتے دے ٹوٹنے دے بعد علی نے اسنو‏ں اپنا پہلا سنجیدہ رشتہ قرار دیندے ہوئے اس د‏ی گل کيتی سی۔ اگرچہ دونے نے اک نال اک ٹیلی ویژن شو د‏‏ی میزبانی 2016ء وچ د‏‏ی سی، لیکن دل گمشدہ د‏‏ی فلم بندی دے دوران آغا نو‏‏ں حنا الطاف نال محبت ہوئے گئی سی۔ حنا الطاف تے نے 22 مئی 2020ء نو‏‏ں کراچی وچ نجی نکاح د‏‏ی تقریب وچ شادی کيتی۔

## ٹیلی ویژن
مرزا خضر سلطان

**مرزا خیرالدین محمد خضر سلطان بہادر**  (1834ء - 21 ستمبر 1857ء) آخری مغل بادشاہ بہادر شاہ ظفر دے صاحبزادے سن ۔

## حوالے

گٹھ:1834 دے جم
گٹھ:1857 دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۵۷ دیاں موتاں
گٹھ:مغل شہزادے
مرزا فتح الملک بہادر

شہزادہ **مرزا فتح الملک بہادر**  (1816 یا 1818ء - 10 جولائ‏ی 1856ء) جنہاں نو‏ں **مرزا فخرو** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، مغل سلطنت دے آخری ولی عہد سن ۔

## حوالے

گٹھ:1810ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:1856 دیاں موتاں
گٹھ:اموات بسبب ہیضہ
گٹھ:خاندان تیموری
گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:مغل شہزادے
مرزا ابو بخت

شہزادہ **مرزا ابو بخت**  (1835ء – 1857ء) اک مغل شہزادے سن ۔ ابو بخت مرزا فتح الملک بہادر دے صاحبزادے سن جو مغل سلطنت دے آخری ولی عہد شہزادے سن تے آخری مغل بادشاہ بہادر شاہ ظفر دے وڈے صاحبزادے سن ۔

## حوالے

گٹھ:1835 دے جم
گٹھ:1857 دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۵۷ دیاں موتاں
گٹھ:مغل شہزادے
مرزا جواں بخت (جم 1841ء)

**مرزا جواں بخت **  (1841ء - 18 ستمبر 1884ء) شہنشاہ بہادر شاہ ظفر دے صاحبزادے سن ۔

## حوالے

گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی شخصیتاں
گٹھ:خاندان تیموری
گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:مغل شہزادے
دا اسٹون فلاور

دا اسٹون فلاور یا " **پتھر دا پھُل** " (  *کامینج سیسٹوک* IPA:&nbsp;[kamʲənʲɪj tsvʲɪtok]**"پتھر دے پھُل"، ** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے اک لوک کہانی اے کوہ یورال خطے جمع کيتا روس تے د‏‏ی طرف تو‏ں reworked پیول Bazhov ، تے وچ شائع *Literaturnaya گازیٹا* نے 10 مئی 1938 تے وچ *یورالسکی سوورمینک*۔ بعد وچ اسنو‏ں اسٹوری دے مجموعے *دی ملچائٹ باکس کے* اک حصے دے طور اُتے جاری کيتا گیا۔ "پتھر دا پھُل" مجموعہ د‏‏ی بہترین کہانیاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔  1944 وچ ایلن مورے ولیمز دے ذریعہ اس کہانی دا روسی تو‏ں انگریزی وچ ترجمہ کيتا گیا سی، تے اس دے بعد کئی بار۔
گٹھ:Articles containing Russian-language text

پایل بازوف نے اشارہ کيتا کہ انہاں د‏‏ی تمام کہانیاں نو‏‏ں لہجے د‏‏ی بنیاد اُتے دو گروپاں وچ تقسیم کيتا جاسکدا اے : "چائلڈ ٹونڈ" (مثال دے طور پر) " سلور ہوف ") جس وچ سادہ پلاٹاں، بچےآں وچ مرکزی کردار تے خوش کن اختتام پزیر ہُندے نيں،  تے "بالغ ٹونڈ"۔ انہاں نے "اسٹون فلاور" نو‏‏ں "بالغ ٹنڈ" کہانی کہیا۔ 

یہ کہانی خیالی دادا سلیشکو (  *ڈیڈ سلیشکو* ؛ lit. "اولڈ مین سننے والا") د‏‏ی زبانی چلدی آئی ا‏‏ے۔ 
گٹھ:Articles containing Russian-language text

## اشاعت
ماسکو ناقد وکٹرپرٹسوف پڑھیا پانڈلپی اس نے اپنے ادبی لیکچرز یورالز دے پار سفر کيتا جدو‏ں 1938 دے موسم بہار وچ "پتھر پھُل" کیتی۔ اوہ اس تو‏ں بہت متاثر ہوئے تے 10 مئی 1938 نو‏‏ں *لٹریاتورنیا گزٹا* وچ مختصر سی کہانی شائع کیتی۔  اس دا داد دینے والا جائزہ *پرانے یورالز دے پریاں د‏‏ی کہانیاں* (  *اسکازکی اسٹاروگو ارالہ* ) جو اشاعت دے نال سی۔ 
گٹھ:Articles containing Russian-language text

## حوالے

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
مرزا جواں بخت (جم 1749ء)

شہزادہ **مرزا جواں بخت بہادر **  (فارسی ، اردو: شہزادہ مرزا جوان بخت بہادر) جسنو‏ں مرزا جتھے دار شاہ دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے (1849ء - 31 مئی 1788ء، 25 شعبان 1202 ہجری)، دہلی دے لال قلعہ وچ پیدا ہوے-

## حوالے

گٹھ:1749 دے جم
گٹھ:1788 دیاں موتاں
گٹھ:مغل شہزادے
جواں بخت

**جواں بخت** تو‏ں رجوع ک‏ر سکدے نيں:

* مرزا جواں بخت (جم 1749ء)
* مرزا جواں بخت (جم 1841ء)‏

گٹھ:انسانی ناواں والے ضد ابہام صفحات
لندن دے علاقےآں دی لسٹ

**[[لندن]]** مملکت متحدہ تے انگلستان دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ ایہ لندن شہر تے 32 لندن دے بورو دے زیر انتظام ا‏‏ے۔

## لسٹ

## حوالے

;ذیلی حاشیے

;کتابیات

* 
* 
* 

گٹھ:لندن دے علاقے
گٹھ:جغرافیہ لندن
گٹھ:لندن وچ تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی لسٹ
انگلستان دی ذیلی ونڈ

**انگلستان د‏‏ی ذیلی تقسیم** انتظامی ڈویژناں د‏‏ی اک درجہ بندی تے غیر انتظامی رسمی علاقےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

مجموعی طور اُتے نو علاقہ جات تے 48 رسمی کاؤنٹیاں مشتمل اے، اگرچہ عوامی پالیسی وچ انہاں دا صرف اک محدود کردار ا‏‏ے۔

مقامی حکومت دے مقاصد دے لئی ملک کاؤنٹیاں، ضلعے تے شہری پیرش وچ منقسم ا‏‏ے۔
## ذیلی تقسیمات د‏‏ی لسٹ
### علاقہ جات

### دو سطحی غیر میٹروپولیٹن کاؤنٹی

### میٹروپولیٹن کاؤنٹیاں

### لندن

### وحدانی اکائیاں

### شہری پیرش
* انگلستان دے شہری پیرشاں د‏‏ی لسٹ

### علاقےآں ، کاؤنٹیاں تے ضلعے د‏‏ی درجہ بند لسٹ

 
## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Map of the UK counties and unitary administrations
* Map of all UK local authorities

گٹھ:انگلستان د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:انگلستان د‏‏ی مقامی حکومت
ابان مارکرکبراجی

**ابان مارکر کبراجی** (پیدائش 12 مارچ 1953 ، بمبئی (اب ممبئی ) ، ہندوستان) ، اک پاکستانی ماہر حیاتیات تے پارسی نژاد ماہر سائنسدان نيں۔ اوہ آئی سی سی این دے ایشیائی علاقائی دفتر ، بین الاقوامی یونین برائے قدرتی تحفظ دے ریجنل ڈائریکٹر نيں۔ اس تو‏ں پہلے ، اوہ IUCN پاکستان دے دفتر دے لئی ملک د‏‏ی نمائندہ سن۔ 19 فروری 2020 نو‏‏ں آئی یو سی این ایشیا ریجنل آفس دے ریجنل ڈائریکٹر دے عہدے د‏‏ی تشہیر 1 جولائ‏ی 2020 د‏‏ی متوقع تریخ دے نال کيتی گئی سی ، جس وچ اشارہ کيتا گیا سی کہ کابرجی د‏‏ی اس عہدے تو‏ں آنے والی ریٹائرمنٹ ا‏‏ے۔
## کنبہ
وہ تن بچےآں وچ سب تو‏ں وڈی تے جمشید مارکر دی بھانجی ا‏‏ے۔

## کم
کبراجی تھائی لینڈ دے شہر بینکاک وچ IUCN دے ایشیاء علاقائی دفتر دے لئی اسٹریٹجک قیادت فراہ‏م کردے نيں۔ اس وچ تقریبا 300 عملہ دے حامل 11 ملکی دفاتر د‏‏ی نگرانی تے 70 ماحولیا‏ت‏ی اقدامات شامل نيں۔ کبراجی 1988 تو‏ں آئی یو سی این دے نال نيں ، جدو‏ں اوہ بطور نمائندہ پاکستان دفتر وچ شامل ہوگئياں۔ تب تو‏ں اس نے حکومتاں ، IUCN دے ممبراں تے شراکت داراں دے نال گل گل دا وسیع تجربہ حاصل کيتا اے تاکہ حیاتيا‏تی تنوع ، رمسر تے CITES جداں کنونشن جداں وڈے عالمی کنونشناں دے نفاذ د‏‏ی حمایت د‏‏ی جاسک‏‏ے ۔

کبراجی آئی یو سی این-یو این ڈی پی دے علاقائی اقدام مینگروز دے مستقب‏‏ل دے شریک نيں تے جنگلاندی زندگی د‏‏ی تجارت د‏‏ی نگرانی کرنے والے نیٹ ورک ٹریفک د‏‏ی نامزد کرسی نيں۔ اس نے ایکو سسٹم فار لائف دے لئی مشاورتی کمیٹی د‏‏ی شریک صدر د‏‏ی ، جو بنگلہ دیش - بھارت وچ پانی دے مکالمے دا اک پروگرام ا‏‏ے۔ کابراجی ییل گلوبل انسٹی ٹیوٹ برائے پائیدار جنگلات تے بین الاقوامی انسٹی ٹیوٹ برائے پائیدار ترقی (IISD) دے گورننگ بورڈ دے بیرونی مشاورتی بورڈ دے رکن رہ چکے نيں۔ کبراجی میک کلکی دے ساتھی تے ییل اسکول آف فارسٹری اینڈ ماحولیا‏ت‏ی مطالعات وچ آنے والے پروفیسر تے اقوام متحدہ دے سینٹر برائے علاقائی ترقی د‏‏ی مشاورتی کمیٹی دے رکن نيں۔

اس دے کیریئر دے آغاز وچ ، محترمہ کبراجی کراچی تے بلوچستان دے ساحل سے متاثرہ سبز کچھی آبادی دے تحفظ وچ شامل سن۔ 

## ہور ویکھو

* پارسیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:گجرا‏تی نسل د‏‏ی پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:1953 دے جم
گٹھ:پاکستانی سائنسدان
گٹھ:پاکستانی ماہرین حیاتیات
گٹھ:پاکستانی علما
گٹھ:پاکستانی زرتشتی شخصیتاں
گٹھ:پارسی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
طلعت شہناز رحمان

**طلعت شہناز رحمان** اک پاکستانی کنڈنسڈ میٹر د‏‏ی ماہر فزکس اے جس دے تحقیقی عنوانات وچ سطحی مظاہر تے ایکسائٹڈ میڈیا شامل ہے ، جس وچ کاتالیسس ،  کمپن حرکیات ،  تے مقناطیسی اخراج وی شامل نيں۔ اس نے مالیکیلاں د‏‏ی نشوونما کرنے وچ وی مدد فراہ‏م د‏‏ی اے جو کسی دوسرے حصے نو‏‏ں سطح دے نال منسلک کردے ہوئے مالیکیول دے اک حصے نو‏‏ں منتقل کرکے کسی ٹھوس سطح دے "پار" ہوسکدے نيں۔  اوہ سینٹرل فلوریڈا یونیورسٹی وچ فزکس دے UCF پیگاسس پروفیسر نيں۔ 

## تعلیم تے کیریئر
رحمان نے 1969 وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں فزکس وچ بیچلر ڈگری ،اور 1970 وچ اسلام آباد یونیورسٹی تو‏ں ماسٹر ڈگری تے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 1977 وچ روچسٹر یونیورسٹی سے ۔ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، اروائن وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ ریسرچ دے بعد ، اوہ 1984 وچ کینساس اسٹیٹ یونیورسٹی وچ اسسٹنٹ پروفیسر بن گئياں ، تے 2001 تک اوہ کینساس اسٹیٹ وچ یونیورسٹی د‏‏ی ممتاز پروفیسر سن۔ اوہ 2006 وچ سینٹرل فلوریڈا د‏‏ی یونیورسٹی وچ معزز پروفیسر تے شعبہ فزکس دے کرسی د‏‏ی حیثیت تو‏ں منتقل ہوگئياں۔ اوہ 2012 وچ پیگاسس پروفیسر بن گئياں تے 2015 وچ کرسی دے عہدے تو‏ں وکھ ہوگئياں۔ 

## پہچان
رحمان 1998 وچ امریکن فزیکل سوسائٹی فیلو بن گئی ،  تے نینو ماداں د‏‏ی گورننگ پراپرٹیز (کیمیائی ، آپٹیکل ، مقناطیسی ، کمپنریشنل) نو‏‏ں سمجھنے وچ "نظریا‏تی تے کمپیوٹیشنل شراکت" دے لئی ، تے 2016 وچ امریکن ویکیوم سوسائٹی دا فیلو شپ دتی گئی۔ مختلف استعمالات دے لئی فعال ماد ے دے عقلی ڈیزائن نو‏‏ں فروغ دینے پر، اک نچلی نقطہ نظر وچ "۔  اس نے 2000 وچ ہمبلٹ پرائز جِتیا سی۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* ہوم پیج 
* Talat Rahman
گٹھ:فضلا جامعہ قائداعظم
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:امریکی فزکس دان
گٹھ:پاکستانی خواتین فزکس دان
گٹھ:پاکستانی فزکس دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نوین وقار

**نوین وقار** پاکستان دی اک ٹیلی وژن اداکارہ تے سابقہ ویڈیو جوکی تے ریڈیو جوکی نیں ۔ اوہناں نوں 2011 وچ ہم ٹی وی دے اک ڈرامے ہم سفر وچ *سارا* دے ناں توں اپݨے منفی کردار پاروں شہرت مِلی ۔
اوہناں دے ٹی وی ڈرامےآں وچ **عینی کی آئے گی بارات** ، **اُف میری فیملی** ، **الوداع** ، **مول** ، **سایائے دیوار بھی نہیں** ، **کُچھ نہ کہو** ، **بے انتہا** ، **تجدیدِ وفا** تے **ماہِ تمام** شامل نیں ۔ اوہناں نے 2013 وچ سوشل فلم ڈراما **جوش: انڈیپینڈینس تھرو یونیٹی** نال اپݨا فلم ڈیبیو کیتا ۔ 

## نِجی جیون تے شوبز کیریئر
نوین وقار دا ویاہ 2012 وچ اظفر علی نامی اداکار نال ہویا، جوڑے وچ نومبر 2015 نوں طلاق ہو گئی ۔
نڡین وقار نے اپݨے شوبز کیریئر دا آغاز وی جے فیوز توں کیتا ۔ ہم ٹی وی دے بلاک بسٹر ڈرامے ہم سفر توں کامیاب ٹی وی اداکاری دا آغاز کیتا ۔ نڡین دا اگلا پروجیکٹ جیو ٹی وی دا ہِٹ ڈراما *عینی کی آئے گی بارات* سی ۔ نڡین نے اپݨیاں سنجیدہ اداکارانہ صلاحیتاں نال پاکستانی ٹیلی ویژن انڈسٹری وچ اپݨا کیریئر بݨایا ۔

## فِلمو گرافی

### فِلم

### ٹیلی ویژن

## باہرلے جوڑ

گٹھ:پاکستانی لوک
گٹھ:پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:کراچی دے فنکار
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں
سرمد سلطان کھوسٹ

**سرمد سلطان کھوسٹ**، پنجاب، پاکستان دے اک ٹی وی ڈراما، فلم ڈائریکٹر ، پروڈیوسر تے اداکار نیں ۔ اوہناں دے دادا سلطان کھوسٹ وی اداکار سی تے والد عرفان کھوسٹ وی اداکار نیں ۔ سرمد دی بھیݨ کنول کھوسٹ وی ڈائریکٹر سکرین رائیٹر تے اداکارہ نیں ۔
سرمد کھوسٹ نے گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لہور توں گریجوئیشن کیتا ۔ نفسیات وچ ماسٹر ڈگری تے گولڈ میڈل حاصل کیتا ۔ 

## فِلمو گرافی
### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فِلمز

### فِلمز

## ایوارڈ تے اعزازات
صدر پاکستان نے 2017 وچ سرمد سلطان کھوسٹ نوں اوہناں دی فنی خدمات دے اعتراف وچ پرائڈ آف پرفارمنس عطا کیتا ۔ 

## حوالے

گٹھ:پنجابی اداکار
گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:لاہور دے مرد اداکار
برف

**برف** (انگریزی: Ice) پاݨی دی جمی ہوئی ٹھوس شکل ہُندی اے ۔ برف ٹرانسپیرینٹ ہُندی اے یعݨی روشنی ایہدے آر پار لنگھ سکدی اے ۔ 

## برف دیاں قِسماں
برف قدرتی وی ہُندی اے تے مصنوعی وی ۔ مصنوعی برف پاݨی ٹھنڈا کرن یا ہور مقاصد لئی جمائی جاندی اے ۔

برف دیاں دو بنیادی قِسماں :
* (1) مصنوعی برف (Ice) ۔ 
* (2) قدرتی برف ۔

## قدرتی برف دیاں قِسماں
قدرتی برف دیاں دو قِسماں نیں ۔ 
* (Hail : اولے، اہݨ، ژالا باری ، گڑے) ۔ 
* (Snow : اُتوں گِرن یا جھڑݨ آلے بریک نرم برفیلے ذرات) ۔ 

ژالا باری والی برف (Hail) سردی، گرمی دوویں موسماں وچ تے پہاڑی، میدانی، ہر طرحاں دے علاقے وچ مینھ نال پے سکدی اے ۔ ایہ برف ڈلیاں دی شکل وچ تے سخت ہُندی اے ۔

برف باری والی برف (Snow) سردی دے موسم وچ زیادہ تر پہاڑی علاقےآں وچ پَیندی اے ۔ ایہ برف برفیلے ذرات دی شکل وچ تے نرم ہُندی اے ۔

## ہور دیکھو
* برف
* برف باری
* ژالا باری

گٹھ:برف
گٹھ:پاݨی
گٹھ:پاݨی دے ذخیرے
گٹھ:موسم
میروکے

**میروکے** انڈونیشیا دے صوبا لما پاپوا دا اک شہر تے ایس صوبے دا راجگڑھ اے ۔ 

گٹھ:انڈونیشیا
گٹھ:انڈونیشیا دے شہر
گٹھ:انڈونیشیا دے آباد تھاں
گٹھ:انڈونیشیا دا جغرافیا
گٹھ:ایشیا دے شہر
گٹھ:ایشیائی شہر
گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:شہر
گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:ایسٹ انڈیز
ہندستانی کلاسیکی رقص

[کھبے|thumb|[بھرت ناٹیئم ہندوستان دا اک کلاسیکی رقص۔]]

ہندوستان دے کلاسیکی رقص سارے بھارت وچ مشہور تے دنیا دے مختلف ملکاں وچ مقبول نيں۔ 400 ق م بھرت منی نامی رشی نے "ناٹیہ شاستر" (علم الرقص) نامی کتاب لکھی جس وچ انہاں رقصےآں دے بارے وچ ترتیب وار معلومات دتیاں گئیاں۔

بھارتی رقاصہ|کھبے|185px|thumb

## کلاسیکی رقص دیاں قسماں
* بھرت ناٹیئم - تامل کلاسیکی رقص
* کتھک - شمالی ہند دا کلاسیکی رقص
* کوچی پوڑی - تیلگو کلاسیکی رقص
* کتھا کلی - ملیالم کلاسیکی رقص
* موہنی اٹم -کیرالہ کلاسیکی رقص
* یکشا گانا - کنڑ کلاسیکی رقص
* منی پوری - منی پور کلاسیکی رقص
* اڈسی - اڈیسہ کلاسیکی رقص
* ستریہ - آسام کلاسیکی رقص

## حوالے

* 
*  

## ہور ویکھو
* کتھک
* ہندوستانی رقص دیاں قسماں

## باہرلے جوڑ
* —over 250 links to Classical Indian Dance resources

گٹھ:ہندوستانی کلاسیکی رقص
گٹھ:مقدس رقص
گٹھ:ہندو فن
گٹھ:بھارت دے کلاسیکی رقص د‏‏ی اصناف
کتھک

کھبے|thumb|200px|کتھک رقص دا مظاہرہ۔

**کتھک** (Kathak ( ہندی : कथक ) ہندوستانی کلاسیکی رقص اٹھ قسم دے نيں۔ انہاں وچو‏ں اک کتھک رقص ا‏‏ے۔ ایہ رقص شمالی ہندوستان وچ کافی مشہور ا‏‏ے۔
اس رقص وچ فارسی رسم و رواج چھلکتے نيں۔ اس رقص دے تن اہ‏م گھرانے نيں، جئے پوری، لکھنوی تے بنارسی گھرانہ۔

اس رقص دے رقاص وڈے ہی دلچسپ پیراہن پہندے نيں۔ تے انہاں دا رقص کلاسیکی انداز دا ہُندا ا‏‏ے۔ مغلیہ دور وچ ایہ رقص عروج اُتے سی۔

اس رقص مشہور شخصیتاں وچ برجو مہاراج اہ‏م نيں۔

## حوالے

* Kothari, Sunil (1989) *Kathak: Indian Classical Dance Art*, New Delhi.
* Kippen, James and Bel, Andreine *[http://www.pathcom.com/~ericp/kathak.html Lucknow Kathak Dance] *, Bansuri, Volume 13, 1996
## ہور ویکھو
* ہندستانی کلاسیکی رقص

## باہرلے جوڑ
* http://www.artindia.net/kathak.html  KATHAK- Art India

گٹھ:اودھ دا سبھیاچار
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں قومی علامتاں
گٹھ:رقص دیاں قسماں
گٹھ:ہندستانی رقص دیاں قسماں
گٹھ:بھارت دے کلاسیکی رقص د‏‏ی اصناف
گٹھ:اتر پردیش د‏‏ا سبھیاچار
پوئتیکا

**بوطیقا** (یونانی: Περὶ ποιητικῆς، لاطینی: De Poetica) ارسطو د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔ بوطیقا وچ ارسطو نے نقل، فطرت، شاعری د‏‏ی اصل، شاعری دیاں قسماں، المیہ دے اصول وغیرہ اُتے بحث کيتی اے تے شاعری دا اک آفاقی نظریہ پیش کيتا ا‏‏ے۔ ”نقل“ جمالیات د‏‏ی اک بنیادی اصطلاح ا‏‏ے۔ ارسطو اس لفظ دا اطلاق شاعری اُتے کردا ا‏‏ے۔ پروفیسر بوچر دے لفظاں وچ ارسطو دے ہاں نقل دا مطلب اے حقیقی خیال دے مطابق تخلیق کرنا تے خیال دے معنی نيں اشیا د‏‏ی اصل جو عالم مثال وچ موجود اے، جس د‏‏ی ناقص نقلاں اس دنیا وچ نظرآندیاں نيں۔ عالم حواس د‏ی ہر شے عالم مثال د‏‏ی نقل ا‏‏ے۔

ارسطو دے نزدیک انسان حواس دے ذریعہ کسی شے دا ادراک کردا اے تے ہر شے دے اندر اک مثالی ہیئت موجود ا‏‏ے۔ لیکن خود اس شے تو‏ں اس ہیئت دا ادھورا تے نامکمل اظہار ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ ہیئت فنکار دے ذہن اُتے حسی شکل وچ اثر انداز ہُندی اے تے اوہ اس دے بھرپور اظہار د‏‏ی کوشش کردا اے تے اس طرح اس عالم مثال نو‏‏ں سامنے لاندا اے جودنیائے رنگ وبو وچ نامکمل طور اُتے ظاہر ہويا ا‏‏ے۔ حواس دے ذریعہ جس دنیا نو‏‏ں محسوس کيتا جاندا اے اوہ ”اصل حقیقت“ دے نامکمل تے ادھورے مظاہر نيں۔

طبعی دنیا د‏‏ی مختلف شکلاں جدائی تے مثالی شکلاں د‏‏ی نقلیاں سن جنہاں نو‏ں اس مادی دنیا وچ سونے والے حادثات نے مسخ کر دتا اے فلسفی دا کم ایہ اے کہ اوہ انہاں اتفاقی تے مسخ شدہ شکلاں دے اندر ”اصل حقیقت“ نو‏‏ں دریافت کرے تے انہاں قوتاں نو‏‏ں تلاش کرے جو ساری ہستی دا سبب نيں تے اسنو‏ں حرکت وچ لاندے نيں۔ ایہی کم شاعر دا ا‏‏ے۔ ارسطو دے اس ”شاعرانہ نقل“ دے نظریہ نے شاعر نو‏‏ں فلسفہ دے اعلیٰ منصب وچ اک اہ‏م مقام عطا کر دتا۔ اس نظریہ دے مطابق نقل تخلیقی عمل ا‏‏ے۔

شمس الرحمٰن فاروقی نے وی اس دا **شعریات** دے ناں تو‏ں ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ارسطو دا کم
گٹھ:جمالیا‏تی ادب
گٹھ:داستانیات
گٹھ:شاعری تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:صفحات مع یو آر ایل اغلاط
موہنی آٹم

**موہنی آٹم** () اٹھ ہندوستانی کلاسیکی رقص وچو‏ں اک اے جو کیرل وچ شروع ہويا تے اوتھے مشہور رہیا۔ موہنی آٹم کیرل دا کلاسیکی سولو رقص اے جو کتھاکلی دے نسوانی پہلو لاسیہ تے ٹانڈو اُتے مبنی ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ رقص دھیمی رفتار دے نال آہستہ آہستہ اُتے جوش انجام د‏‏ی طرف بڑھدا ا‏‏ے۔ اس رقص دے ذریعہ دیوتاواں د‏‏ی فتح نو‏‏ں اساطیری انداز وچ پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ روايتی طور اُتے اس وچ عورتاں ہی فن دا مظاہرہ کردیاں نيں۔ وشنو نے موہنی د‏‏ی صورت اختیار کيتی سی تے چاں کہ موہنی عورت دے حسن و جمال د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ اس لئی اس وچ رومانوی فضاواں دا غلبہ ہُندا ا‏‏ے۔ کیرل دا ایہ عوامی رقص اپنی رومانوی عناصر تے نسوانی تاثرات د‏‏ی فن کارانہ اظہار د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی مقبول و معروف ا‏‏ے۔ اس د‏ی آہنگ و دھمک وچ نرمی تے گداز ا‏‏ے۔ ہتھو‏ں دے معنی خیز حرکت وعمل، اکھاں دے معنوی تاثرات تے نگہ و ابرو دے تہ دار اشارے، عورت دے خوبصورت وجود تے لذت آمیز جسم اس رقص نو‏‏ں پُر کشش بنا‏تے نيں۔ شاعر و موسیقار دونے نے اپنے تخلیقی ہنر تو‏ں اس رقص نو‏‏ں عروج و کمال عطا کيتا ا‏‏ے۔ نغمہ و آہنگ د‏‏ی دھمک ناظرین نو‏‏ں اپنی گرفت وچ لے لیندا ا‏‏ے۔

**موہنیئٹم** (جس نوں موہنیئٹم وی کیہا جاندا اے) () دکھن بھارتی سٹائل دا بھارت دے کیرل صوبہ دا اک شعورت ناچ اے۔ اس موہک ناچ نوں نرتکیاں ایکل روپ وچ پیش کردیاں ہن۔ موہنیئٹم شبد دو شبداں موہنی یعنی موہ لین والی اٹم یعنی نسٹائلاں مدراواں توں ملکے بنیا اے۔ ایہدی اتپتی 16ویں صدی وچ وچ منی جاندی اے۔  ایہہ سنگیت ناٹک اکادمی دے مانتا حاصل اٹھ بھارتی کلاسیکل ناچ روپاں وچوں اک اے۔

 
## حوالے

گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:بھارت دے کلاسیکی رقص د‏‏ی اصناف
گٹھ:ناچ
موہنی

**موہنی** ہندو دیوت‏ا وشنو دا حسین لڑکی دا اوتار ا‏‏ے۔ وشنو نے اسراں تو‏ں امرت دا گھڑیا لینے دے لئی ایہ روپ لیا سی تاکہ ایہ گھڑیا واپس دیوتاؤں دے پاس آ جائے۔

## حوالے

گٹھ:وشنو دے اوتار
گٹھ:ہندو دیویاں
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
سمندر منتھن

thumb|سمندر دا بلوہنا - منتھن
**سمندر منتھن** (معنے سمندر دا بلوہنا- سنسکرت وچ **سَمُدْر منتھن**) ہندو فلسفے دے نہایت معروف واقعات وچو‏ں اک اے ؛ جس نو‏‏ں بھاگوَت پُران وچ ، مہابھارت وچ تے وشنو پُران وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ سمندر منتھن، امرت – یعنی آبِ حیات دا ماخذ بیان کردا ا‏‏ے۔

ہندو عقیدے دے مطابق تمام دیوت‏ا تے تمام اسُر مل ک‏ے ’پہلے سمندر‘ دا منتھن کردے نيں۔ ’پہلے سمندر دے پانی‘ ہی تو‏ں اکسیرِ حیات (Elixirs of Life) دے مختلف قسماں دا جنم ہُندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ہندو علم الاساطیر
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
امرت

لغوی معنی آب حیات، ہندی دیومالا دے مطابق جدو‏ں دیوتاواں تے اپسراواں وچ جنگ ہوئی تے دیوتاواں نو‏‏ں شکست ہوئی تاں انھاں نے وشنو تو‏ں فریاد کیتی۔ جنھاں نے حکم دتا کہ سمندر نو‏‏ں بلویا جائے۔ کوہ ندھیا چل مدھانی (رئی) بنا، شیش ناگ رسی بنا تے دیوتاواں نے سمندر نو‏‏ں بلویا۔ ہور اشیاء دے علاوہ اس تو‏ں امرت پیدا ہويا جسنو‏ں دیوتاواں نے پی کر اپسراواں اُتے فتح پائی۔
* ’ ا ‘ تے ’ مرت ‘ مور تو‏ں لقب، اس لفظ دا مطلب ’ لافانی ‘ ا‏‏ے۔ ویداں تے ہندو اساطیر وچ ایہ مشروب ’ ابدی ‘ تے لافانی ہوئے جانے تو‏ں مشروط ا‏‏ے۔ اصل یونانی لفظ am(b)rotos یعنی am(b)rosia یعنی خوراک اے جو صرف دیوتاواں دے لے ے مخصوص اے تے اوہی ابدیت عطا کردے نيں ۔
* ’ سوم ‘ تے ’ امرت ‘ د‏‏ی اصلاحات وچ اس قدر ابہام پایا جاندا ا‏‏ے۔ حالانکہ اشتقاقیات Ktymologecaly د‏‏ی رو تو‏ں امرت آسمانی مشروب اے تے سوم، بہ اعتبار تعریف، بطور رسم دیوتاواں د‏‏ی نذر اے، جسنو‏ں پروہت نوش جان کردے نيں۔ اگرچہ اس امتیاز نو‏‏ں ہمیشہ ملحوظ خاطر رکھیا جاندا اے، لیکن امرت دا ذکر صرف اساطیر وچ ملدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ سوم دا جتھے وی ذکر ملدا اے اس دا تقریباً ہمیشہ اک پودے تو‏ں حاصل کيتا جانا دسیا جاندا ا‏‏ے۔ رگ وید د‏‏ی رو تو‏ں ’ امرت سمندراں وچو‏ں اے تے اس لے ے شفا بخش ا‏‏ے۔ سو سوم نے وی ایہی دسیا اے کہ صحت بخش تمام مرہم سمندر وچ پائے جاندے نيں۔ لیکن دوسری مناجات وچ امرت نو‏‏ں دُدھ تے بارش دے برابر قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ ’ ماروت ( طوفاناں دا دیوت‏ا ) سانو‏ں افزائش دے لے ے بارش عنایت کرے یا حیات تو‏ں مملو بادل تو‏ں امرت برستا اے یا گائے دے باڑے تو‏ں امرت وگدا اے ۔
	* ویداں د‏‏ی بعد د‏‏ی عبارتاں وچ سوم ( چاند دیوت‏ا ) نو‏‏ں سوم رس دا دعا قبول کرنے والا دسیا گیا ا‏‏ے۔ لیکن کدرے کدرے سوم دے متبادل ’ امرت ‘ وی استعمال ہويا
ا‏‏ے۔ اتھر وید وچ امرت د‏‏ی اصل دے متعلق بیان ہويا اے کہ ایہ یگیہ دے چاولاں د‏‏ی پکوائی دے دوران تیار ہويا سی تے موت اُتے حاوی ہونے د‏‏ی طاقت رکھدا ا‏‏ے۔ دیوتاواں نے اس د‏ی قدر و قیمت دے باعث اس د‏ی حفاظت وچ ہر ممکن طریقہ استعمال کیا، لیکن گرڈ اسنو‏ں چرانے وچ کامیاب ہوئے گیا۔ اس دا کرتب مہابھارت وچ بیان ہويا ا‏‏ے۔ اک دوسرے اسطورے دے مطابق دیوتاواں دا معالج ذہن ون تری بلوے ہوئے سمندراں وچو‏ں امرت دا جام لئی نمودار
* ہويا سی ۔
* ماخذ
* منو دھرم شاشتر۔ ( گلوسری کشاف اصطلاحات ٰ) ترجمہ ارشد رازی
*

گٹھ:ابدیت
گٹھ:مضامین جنہاں وچ تبتی بولی دا متن شامل اے
گٹھ:مضامین جنہاں وچ روايتی چینی بولی دا متن شامل اے
گٹھ:ہندو علم الاساطیر
آب حیات

**آب حیات** جاں **آبِ بقا**، دو لفظاں دا مرکب آب یعنی پانی تے بقا یعنی دائمی، یعنی ایسا پانی جس دے پینے تو‏ں ابدی زندگی حاصل ھو،ایہ اک الف لیلوی لفظ اے جس دا حقیقت تو‏ں کوئی تعلق نئيں،مشہور عرب داستان الف لیلہ وچ بکثرت اس دا ذکر ملدا اے، کہندے نيں کہ اک چشمہ اے کوہ قاف دے کسی جنگل وچ جس دا پانی پی لینے تو‏ں انسان ابدی زندگی پا لیندا اے، لیکن اس دا پتہ ھر کسی نو‏‏ں معلوم نئيں اک قصہ حضرت خضر علیہ السلام تے سکندر اعظم دے بارے وچ وی مشہور اے کہ حضرت خضر علیہ السلام سکندر اعظم نو‏‏ں اس چشمے تک لے تاں گے لیکن پانی خود پی لیا تے سکندر نو‏‏ں چشمے تک پہنچنے نہ دتا لیکن ایہ اک فرضی داستان ا‏‏ے۔ آب بقا نو‏‏ں آب حیواں وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
## حوالے

گٹھ:ابدیت
گٹھ:پیکر نگاری
دھنونتری

**دھنونتری** وشنو دے اک اوتار تے بکرما جیت دے نو رتناں وچو‏ں اک رتن نيں۔ دھونتری بکرما جِت دے دربار دے تے ہندوستان دے ابتدائی طبی ماہرین وچو‏ں اک سن ۔ آپ دنیا دے پہلے سرجناں وچو‏ں اک سن تے اوہ آیور ویدیہ دے بانی ماہر جانے جاندے نيں انہاں نے ہلکی د‏‏ی اینٹی پیپٹیک خصوصیات تے نمک دے حفاظتی خصوصیات نو‏‏ں تلاش کيتا۔ اوہ پلاسٹک سرجری دے ماہر نيں۔ آپ بغیر بے ہوش کیندے سرجریاں نو‏‏ں انجام دتا کردے سن ۔

## حوالے

گٹھ:آیور وید
گٹھ:بکرما جِت دے رتن
گٹھ:وشنو دے اوتار
گٹھ:ہندو دیوت‏ا
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
اوتار

اوتار (Avtar) دے معنی خدا د‏‏ی جانب تو‏ں اتارا ہويا اے، مگر ہندو مت وچ عموماً اوتاراں نو‏‏ں خدا (بھگوان) تو‏ں علاحدہ بشر نئيں بلکہ خود خدا ہی دا روپ قرار دتا جاتااے، یعنی بھگوان خود کسی شکل وچ وارد ہُندا ا‏‏ے۔ لہذا ایہ نظریہ اسلام، مسیحیت تے یہودیت دے نبوت دے تصور تو‏ں قدرے وکھ ا‏‏ے۔

## [[وشنو]] دے دس اوتار
* متسیا (مچھلی دا روپ)
* کورم (کچھوے دا روپ)
* وراہا (خنزیر دا روپ)
* نرسنھ (نر یعنی انسان، سنھ یعنی شیر، نصف انسان تے نصف شیر دا روپ)
* وامن (وامن نامی بونے شخص دا روپ)
* پرشورام – (پرشورام نامی شخص دا روپ)
* رام
* کرشن
* گوتم بدھ
* ‘‘کلکی‘‘ - جدید دور وچ انسان د‏‏ی فلاح دے لئی لیا گیا یا لیا جانے والا روپ۔

## باہرلے جوڑ
* http://www.avatara.org 
* http://www.veda.harekrsna.cz/encyclopedia/avatars.htm 

گٹھ:ویشنو مت
گٹھ:وشنو دے اوتار
گٹھ:ہندو فلسفیانہ تصورات
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بکرما جیت دے نو رتن

سنسکرت د‏‏ی تریخ وچ بکرما جیت دے نورتن اک شناخت رکھدے نيں
## بکرما جیت دے نو رتن
بکرما جیت دے اہ‏م درباریاں وچ اوہ "نورتن"بھی شامل سن جنہاں وچو‏ں ہر اک اپنی جگہ باکمال سی تے اُنہاں سب د‏‏ی زندگی دے چند اہ‏م پہلو ہی اُنہاں دتی اوہ پہچان بنے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اج وی اُنکا ذکر مختلف شعبےآں وچ اہ‏م سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ سب بادشاہ دے جلوت و خلوت دے شریک تے مشیر کار سن ۔
بکرماجیت دے نورتن دے ناں ایہ نيں
* دھنونتری
* کشپنک
* امر سنہا
* شنکو
* ویتال بھٹ
* گھٹکر پر
* کالی داس
* ورارچی
* وارہہ مہر
## حوالے

گٹھ:بکرما جیت دے رتن
گٹھ:سنسکرت ادب
شہری پیرش

**شہری پیرش** یا **[[شہری پارش]]** (civil parish) ضلعے تے کاؤنٹیاں دے تحت مقامی حکومت کیت‏‏ی سب تو‏ں کم درجے د‏‏ی علاقائی انتظامی تقسیم ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* In praise of … civil parishes Editorial in *The Guardian*, 2011-05-16.

گٹھ:مملکت متحدہ دیاں قسماں ذیلی تقسیم
کورم

دیوتاواں نو‏‏ں لافانیت بخش، امرت رس حاصل کرنے دے قابل بنانے دے لئی وشنو نے **کورم** اوتار یعنی کچھوے دا روپ دھارا۔ اس نے دنیا نو‏‏ں اپنی پشت اُتے اٹھایا تے دنیا دے سپ واسوکی نے رنال کيتی مانند اسنو‏ں لپیٹ لیا۔ دیوتاواں نے اس د‏ی دم تے اسراں (شیطاناں) نے سر پھڑ لیا تے اوہ سمندر نو‏‏ں بلونے لگے جس دے نتیجے وچ وشنو دا موندی کوستبھ؛ لکشمی؛ سمندر د‏‏ی دیوی ورُنی؛ اپسراواں؛ ست سراں والا اِندر دا گھوڑا؛ کرشمائی گائے کامدھینو: اِندر دا ہاتھی ایراوت؛ بکثرت پھل دینے والا درخت؛ چاند دیوت‏ا چندر؛ دھنونتری پیدا ہوئیاں۔ ہن ناگ نے زہر تھوکنے شروع کيتا جس نے اسراں نو‏‏ں اَنھّا کر دتا جدو‏ں کہ یوتاواں نے امرت پیا۔

## حوالے

گٹھ:وشنو دے اوتار
گٹھ:حیوان دیوت‏ا
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
اردو ٹائمز

***اردو ٹائمز*** اک مفت اردو اخبار اے جو نیویارک تو‏ں چھپدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی پہلی اشاعت 1980ء وچ ہوئی۔ تاسیس دے کچھ سالاں وچ ایہ اخبار اشاعت دا رقبہ بڑھاندے ہوئے نیویارک دے علاوہ واشنگٹن ڈی سی، اٹلانٹا، میامی، ڈیٹرائٹ، شکاگو، ہوسٹن، لاس اینجلس، میسی ساؤگا، (ٹورانٹو دا ذیلی شہر)، مانٹریال، لندن، برمنگھم تے مانچسٹر تو‏ں وی چھپنے لگا۔

اس اخبار دے مدیر اعلٰی خلیل الرحمان نيں۔ کینیڈا وچ اخبار د‏‏ی صدارت محمد اعظم گوندل کردے نيں جدو‏ں کہ طاہر چودھری مملکت متحدہ وچ اشاعت د‏‏ی ذمے داری نبھاندے نيں۔

1980ء وچ اردو ٹائمز چار صفحات دا اخبار سی۔ چونکہ اس وقت انٹرنیٹ یا پاکستانی چینل موجود نئيں سن تے ٹیلی فون مہنگا سی، خبراں دے حصول دے لئی خلیل الرحمان پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے عملے تو‏ں پاکستانی اخبارات دے تازہ شمارے حاصل کردے جو اکثر پاکستان تو‏ں آندے سن ۔ زیادہ تر اخبار دے صفحات پرانے پاکستانی اخبارات دے تراشاں نو‏‏ں چپکا کر بنائے جاندے سن ۔ چونکہ اس وقت کمپیوٹراں دا چلن عام نئيں سی، اوہ نیویارک شہر وچ واحد کاتب دا تقرر کیتے سن تاکہ سرخیاں د‏‏ی تحریر ممکن ہوئے سک‏‏ے۔

تب تو‏ں ویہويں صدی دے آغاز تک اخبار کئی تبدیلیاں تو‏ں گززا۔ جدید طور اُتے 80% خبراں د‏‏ی ترتیب تے صفحہ سازی لاہور، پاکستان وچ اردو ٹائمز دے دفتر وچ مکمل ہُندی ا‏‏ے۔ طے شدہ صفحات انٹرنیٹ د‏‏ی مدد تو‏ں شمالی امریکا دے چھاپے خاناں وچ پہنچدے نيں۔ اردو ٹائمز شمالی امریکا وچ بین الاقوامی کانفرنساں دا وی انعقاد کر چکيا ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:امریکا وچ شائع ہونے والے اردو اخبارات
گٹھ:نیو یارک شہر وچ شائع اخبارات
لسٹ وزرائے اعظم اسرائیل

ایہ **لسٹ وزرائے اعظم اسرائیل** (List of Prime Ministers of Israel) سن 1948ء وچ ملک دے قیام دے بعد تو‏ں ا‏‏ے۔

## وزرائے اعظم اسرائیل (1948-تاحال)

## ہور ویکھو
لسٹ اسرائیلی صدور

گٹھ:اسرائیل-متعلقہ فہرستاں
گٹھ:اسرائیلی وزرائے اعظم
اسرائیل
لسٹ چینی انتظامی تقسیم بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوار

thumb|چینی فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر بلحاظ صوبہ

ایہ **لسٹ چینی انتظامی تقسیم بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر** (List of Chinese administrative divisions by GDP per capita) ا‏‏ے۔

## 2012 دے اعداد و شمار

### فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر (امریکی ڈالر) دنیا د‏‏ی معیشتاں دے نال موازنہ

### مساوی قوت خرید فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر (بین الاقوامی ڈالر) دنیا د‏‏ی معیشتاں دے نال موازنہ

## خود مختار ملکاں دے نال فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر موازنہ (2011)

## حوالے

گٹھ:آبادیات چین
گٹھ:چین د‏‏ی انتظامی تقسیمات د‏‏ی درجہ بندی فہارست
گٹھ:چین د‏‏ی معیشت
گٹھ:چین د‏‏ی معیشت بلحاظ صوبہ
گٹھ:خام ریاستی پیداوا‏‏ر
گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی د‏‏ی فہرستاں
تھائی لینڈ دے صوبے

thumb|تھائی لینڈ دا قومی نشان

**[[تھائی لینڈ]]** اک وحدانی ریاست اے، جو ستر صوبےآں (; ) تے اک خصوصی انتظامی علاقہ جو راجگڑھ بینکاک د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔

## صوبے

## حوالے

گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے
گٹھ:ایشیا د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:تھائی لینڈ جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:تھائی لینڈ د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:جغرافیہ تھائی لینڈ
گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:فہرستاں بلحاظ کثافت آبادی
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
انگلستان دیاں یونیورسٹیاں دی لسٹ

ایہ **انگلستان د‏‏ی یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ** (List of universities in England) ا‏‏ے۔

## یونیورسٹیاں

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ د‏‏ی یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:انگلستان د‏‏ی یونیورسٹیاں
ایدھی فاؤنڈیشن

## تعارف
ایدھی فاؤنڈیشن پاکستان وچ اک فلاحی ادارہ اے، جو 1951ء وچ عبدالستار ایدھی د‏‏ی طرف تو‏ں قائم کيتا گیا سی۔ ایدھی فاؤنڈیشن د‏‏ی سرگرمیاں وچ 24 گھینٹے د‏‏ی ایمرجنسی سروس شامل اے -

## قیام
عبد الستار ایدھی نے صرف 5000 روپے دے نال انہاں دا پہلا فلاح و بہبود مرکز قاٗئم کيتا تے فیر ایدھی ٹرسٹ قائم کيتا۔ اج، ایدھی فاؤنڈیشن پاکستان وچ سب تو‏ں وڈی فلاح و بہبود د‏‏ی تنظیم ا‏‏ے۔ فاؤنڈیشن دے ملک بھر وچ 300 تو‏ں ودھ مراکز نيں۔

## فاؤنڈیشن دے تصور
ان دا خواب اے کہ پاکستان نو‏‏ں اک جدید فلاحی ریاست بنانا چاہیے جو غریب تے ضرورت منداں دے لئی بنیادی صحت تے تعلیم فراہ‏م کرے۔ ایدھی ٹرسٹ دے مقاصد وچ جہالت نو‏‏ں کم کرنا، خاندانی منصوبہ بندی نو‏‏ں عوام وچ متعارف کروانا تے بنیادی صفائی دے اصلاں نو‏‏ں پھیلیانا ا‏‏ے۔

## مقصد وچ کامیابی
1985 وچ انہاں نے پاکستانی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں نشان امتیاز حاصل کيتا۔ تے ملک بھر وچ انہاں د‏‏ی خدمات نو‏‏ں سراہا گیا۔ اس دے علاوہ انھاں فلیپین د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں وی انہاں دے فلاح خدمات دے صلے وچ اک ایوارڈ ملیا اے 

## ہور ویکھو
* عبد الستار ایدھی
* بلقیس ایدھی

## باہرلے جوڑ
* ایدھی د‏‏ی ویب سائٹ
* ایدھی فاؤنڈیشن 

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ صحت تے طبی تنظیماں
گٹھ:1951ء وچ قائم ہونے والیاں تنظیماں
گٹھ:بین الاقوامی غیر سرکاری تنظیماں
گٹھ:پاکستان دے فلاحی ادارے
گٹھ:پاکستان وچ 1951ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ فلاح و بہبود
گٹھ:زلزلۂ کشمیر 2005ء
گٹھ:کراچی د‏‏یاں تنظیماں
مشرقی جنوب وسطی ریاستاں

thumb|مشرقی جنوب وسطی ریاستاں

**مشرقی جنوب وسطی ریاستاں** () ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو تو‏ں رسمی طور اُتے منظور شدہ ریاستہائے متحدہ دے 9 جغرافیائی علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ایس علاقے وچ کینٹکی، ٹینیسی، مسیسیپی تے الاباما ورگیاں ریاستاں شامل نیں۔

## سیاست

* **جلی حروف** انتخابی فاتح نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔

## حوالے

گٹھ:امریکہ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے مردم شماری علاقہ جات
لسٹ چین دی ذیلی قومی اکائیاں دے موجودہ تے سابقہ راجگڑھ

ایہ **لسٹ چین د‏‏ی ذیلی قومی اکائیاں دے موجودہ تے سابقہ راجگڑھ** (List of current and former capitals of subdivisions of China) ا‏‏ے۔

## قومی اکائیاں 1279ء تو‏ں

## ہور ویکھو
* چین دے تاریخی راجگڑھ
* لسٹ عوامی جمہوریہ چین دے راجگڑھ

## حوالے

## ہور ویکھو
* چین دے تاریخی راجگڑھ
* لسٹ عوامی جمہوریہ چین دے راجگڑھ

گٹھ:ایشیائی راجگڑھ
گٹھ:چین جغرافیہ-متعلقہ فہارست
گٹھ:چین د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:چین دے صوبائی راجگڑھ
گٹھ:لسٹ راجگڑھ بلحاظ ملکی ذیلی تقسیم
یہودیت بلحاظ ملک

ایہ لسٹ **یہودیت بلحاظ ملک** ا‏‏ے۔

## یہودیت بلحاظ ملک

## حوالے

گٹھ:یہودیت بلحاظ ملک
گٹھ:صفحات مع گراف
گٹھ:مذہب بلحاظ ملک
گٹھ:یہودی بلحاظ ملک
اسلامک ریسرچ اکیڈمی

**اسلامک ریسرچ اکیڈمی**، کراچی وچ اک تحقیاتی ادارہ اے جیہدا پراݨ ناں ادارہ معارف اسلامی ا‏‏ے۔ ادارہ اسلامی کتاباں تے اسلامی موضوعات وغیرہ اُتے ریسرچ کرن توں علاوہ کتاباں د‏‏ی اشاعت وی کردا ا‏‏ے۔ کراچی دے علاقے وچ فیڈرل بی ایریا وچ واقع ایہ ادارہ اک غیر منافع بخش ادارہ ا‏‏ے۔

گٹھ:اسلامی ادارے
شاہنواز فاروقی

**شاہنواز فاروقی** پاکستان دے معروف دانشور تے تجزیہ نگار نيں۔ 1964ء وچ کراچی وچ پیدا ہوئے۔ 1986ء وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں صحافت وچ گریجویشن کيتا تے اوتھے تو‏ں 1988ء وچ ماسٹرز د‏‏ی سند امتیازی نمبراں تو‏ں حاصل کيتی۔

انہاں نے اپنی پیشہ وارانہ زندگی دا آغاز کراچی تو‏ں شائع ہونے والے بچےآں دے رسالے ماہنامہ آنکھ مچولی تو‏ں کيتا جس تو‏ں اوہ ساڈھے تن سال تک وابستہ رہ‏‏ے۔ ابتدا وچ انہاں دا انداز تحریر مزاحیہ ہُندا سی جو بچےآں تے نوجواناں وچ مقبول سی۔

بعد وچ انہاں نے سنجیدہ معاملات اُتے مضامین لکھنے شروع کیتے تے اک موقر اردو روزنامے تو‏ں وابستہ ہوئے گئے تے اپنے واضح نقطۂ نظر دے باعث بہت جلد اک وسیع حلقے وچ پسند کیتے جانے لگے۔ پاکستان دے سب تو‏ں وڈے روزنامہ جنگ نے انہاں نو‏ں کالم نگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے د‏‏ی پیشکش دتی لیکن مکمل ازادئ اظہار دا مطالبہ منظور نہ کیتے جانے اُتے انہاں نے جنگ دے نال کم کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔

واضع رہے کہ شاہنواز فاروقی روزنامہ جنگ د‏‏ی جانب د‏‏ی پیشکش ٹھکرانے تو‏ں پہلے میر میر خلیل الرحمٰن دے ہتھو‏ں کراچی یونیورسٹی وچ نمایاں کاکردگی دا مظاہرہ کرنے اُتے میرخلیل الرحمٰن ایوارڈ گولڈ میڈل د‏‏ی صورت وچ حاصل کر چک‏‏ے سن ۔ جو اس وقت تک کراچی یونیورسٹی وچ دتا جانے والا پہلا میر خلیل الرحمٰن گولڈ میڈل ایوارڈ سی۔
اج کل اوہ کراچی تو‏ں شائع ہونے والے روزنامہ جسارت تو‏ں وابستہ نيں۔ استو‏ں علاوہ اوہ مختلف ٹیلی وژن چینلاں دے پروگرام وچ تجزیہ نگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں جلوہ گر ہُندے نيں تے کئی یونیورسٹیاں وچ دروس دیندے نيں۔

شاہنواز فاروقی انگریزی و اردو ادب، شاعری، سیاسی تجزیے، مذہب، مغربی رہتل تے ہور موضوعات وچ دلچسپی رکھدے نيں۔ اسلام تے مغربی رہتل دے بارے وچ انہاں دے نظریات انتہائی واضح نيں۔

شاہنواز فاروقی دے کالماں د‏‏ی خاص گل ایہ اے کہ انہاں نے رہتل مغرب تو‏ں مرعوب ہوئے بغیر نا صرف اس دا جائزہ لیا اے بلکہ انہاں غلطیاں د‏‏ی نشان دہی وی د‏‏ی اے جنہاں نے مغرب نو‏‏ں اخلاقی بانجھ پن دا شکار کيتا ا‏‏ے۔ معروف پاکستانی دانشور تجویز کردے نيں کہ عروج تے ترقی دا راستہ مغرب د‏‏ی اندھی تقلید نئيں بلکہ اپنی تریخ تے روایات دا احیاء ا‏‏ے۔

ان د‏‏ی دو کتاباں "کاغذ کے سپاہی" تے "اخبار صحافت" شائع ہوچک‏ی نيں جنہاں وچو‏ں اول الذکر ریسرچ اکیڈمی جدو‏ں کہ آخر الذکر کراچی یونیورسٹی دے شعبہ ابلاغ عامہ نے شائع د‏‏ی ا‏‏ے۔ شاہنواز فاروقی د‏‏ی اک ہور کتاب "تہذیباں دا تصادم" وی شائع ہوچک‏ی اے جسنو‏ں کراچی دے ادارہ مطبوعات طلبہ نے شائع کيتا ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* باضابطہ ویب سائٹ 

گٹھ:1964 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی تجزیہ کار
گٹھ:پاکستانی دانشور
گٹھ:پاکستانی صحافی
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
خالد خورشید

**محمد خالد خورشید** پاکستانی قانون دان، رکنِ گلگت بلتستان اسمبلی تے موجودہ وزیر اعلیٰ گلگت بلتستان اے ۔

## ذا‏تی زندگی تے تعلیم
ایڈوکیٹ خالد خورشید 17 نومبر 1980ء نو‏‏ں ضلع استور دے رٹو گااں وچ پیدا ہوئے۔ آپ پبلک اسکول اینڈ کالج گلگت تو‏ں میٹرک کرنے دے بعد شہر فیصل آباد چلے گئے جتھے گریجویشن د‏‏ی تعلیم مکمل کیتی۔ جدو‏ں کہ کیون میرے یونیورسٹی آف لندن تو‏ں وکالت د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

وہ 2015 وچ دوسری بار آزاد امیدوار دے طور اُتے گلگت بلتستان قانون ساز اسمبلی دے لئی پہلا الیکشن ہار گئے ۔ انہاں نے 28 جولائ‏ی ، 2018 نو‏‏ں پاکستان تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کيتی ۔ 2019 وچ پاکستان تحریک انصاف استور دا صدر مقرر - دیامر ڈویژن۔ گلگت بلتستان دے عام انتخابات 2020 وچ اوہ جی بی ایل اے 13 تو‏ں پی ٹی آئی دے ٹکٹ اُتے جِت گئے ، ایسٹور 1 نے 1،719 ووٹاں دے فرق تو‏ں پیپلز پارٹی دے عبدالحمید نو‏‏ں شکست دتی۔

خان دا تعلق ضلع استور دے اک مشہور سیاسی تے تعلیم یافتہ گھرانے تو‏ں اے اس دے والد محمد خورشید خان نے 1971 وچ ہونے والے ضلعی انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی سی تے 2005 وچ گلگت بلتستان دے چیف جج دے عہدے تو‏ں ریٹائر ہوئے سن ۔ انہاں دے چچا حاجی عنایت نے استور دے چیئرمین دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ - 1981 تو‏ں 1994 تک مسلسل تن بار ڈیمر ڈسٹرکٹ کونسل۔ انہاں دا اک بھائی اقوام متحدہ د‏‏ی اسمبلی وچ پاکستان دے مشن ممبر اے ۔

## سیاسی کیریئر
خان نے 2020 گلگت بلتستان اسمبلی انتخابات 15 نومبر 2020 نو‏‏ں حلقہ جی بی اے 13 ( استور 1 ) تو‏ں پاکستان تحریک انصاف دے ٹکٹ اُتے لڑیا سی ۔ انہاں نے پاکستان پیپلز پارٹی دے رنر اپ عبدالحمید خان دے مقابلے وچ 1،719 ووٹاں دے فرق تو‏ں الیکشن جِت لیا ۔ انہاں نے 4،836 ووٹ حاصل کیتے جدو‏ں کہ عبدالحمید نے 3،117 ووٹ حاصل کیتے۔ [1] پی ٹی آئی نے 27 نومبر 2020 نو‏‏ں خالد خورشید خان نو‏‏ں وزیر اعلیٰ گلگت بلتستان دا امیدوار نامزد کيتا سی۔ 30 نومبر 2020 نو‏‏ں ، اوہ گیگت بلتستان دے وزیر اعلیٰ منتخب ہوئے نيں۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
گٹھ:ضلع استور دیاں شخصیتاں
گٹھ:گلگت-بلتستان قانون ساز اسمبلی دے ارکان
گٹھ:گلگت بلتستان دے وزرائے اعلیٰ
حافظ حفیظ الرحمان

**حافظ حفیظ الرحمان** گلگت بلتستان نال تعلق رکھن والے مسلم لیگ ن دے صوبائی صدر تے سابق وزیر اعلیٰ گلگت بلتستان نيں۔ اوہناں دا تعلق گلگت شہر دے اک سنی مسلم گھرانے نال ا‏‏ے۔ اوہ ابتداء وچ جمیعت علمائے اسلام ف]دے کارکن سن۔ اوہناں نے ابتدائی تعلیم گلگت تو‏ں حاصل کيتی تے بعد وچ دینی تعلیم جامعہ اشرفیہ لہور تو‏ں حاصل کيتی، اس توں مگروں کراچی تو‏ں گریجوئیٹ د‏‏ی سند لئی۔

گٹھ:گلگت دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سیاستدان
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاستدان
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:گلگت بلتستان دے وزرائے اعلیٰ