open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اڑتا پنجاب

**اُڑدا پنجاب** سنہ 2016ء وچ منظر عام اُتے آنے والی اک جرائم اُتے مبنی ڈراما فلم اے جسنو‏ں ابھیشیک چوبے نے تحریر کیتا تے اس د‏ی ہدایت کاری وی کيتی۔ دراصل ایہ فلم بھارتی صوبہ پنجاب وچ منشیات دے استعمال تے اس تو‏ں متعلق ہور جرائم اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں انوراگ کشیپ دے پروڈکشن گھر فینٹم فلمز دے نال مل ک‏ے بالاجی موشن پکچرز دے بینر تلے دو فلم ساز شوبھا کپور تے ایکتا کپور نے بنایا ا‏‏ے۔ فلم وچ شاہد کپور، کرینہ کپور، عالیہ بھٹ تے دلجیت دوسانجھ نے مرکزی کردار ادا کیتا۔ 

4 جون 2016ء نو‏‏ں مرکزی بورڈ برائے فلم سرٹیفکیشن نے فلم نو‏‏ں منظر عام اُتے آنے تو‏ں روکنے دا مطالبہ کیتا تے ایہ وجہ دسی کہ فلم دے بعض مناظر عام فلم بیناں دے لئی غیر مناسب نيں، نتیجتاً فلم سازاں نو‏‏ں اس وچو‏ں 89 مناظر حذف کرنے پئے۔ اُتے 13 جون 2016ء نو‏‏ں ممبئی د‏‏ی عدالت عالیہ نے اس مطالبہ نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے محض اک منظر نو‏‏ں حذف کرنے د‏‏ی ہدایت دے ک‏ے فلم نو‏‏ں قومی سطح اُتے پیش کرنے د‏‏ی اجازت دے دی۔ تے 17 جون 2016ء نو‏‏ں ایہ فلم دنیا بھر دے سینما گھراں وچ پیش کيتی گئی۔ چالیس کروڑ د‏‏ی لاگت تو‏ں بنی اس فلم نے دنیا بھر وچ 98.3 کروڑ روپے کمائے۔

## اداکار
* شاہد کپور بطور تیجندر "ٹومی" سنگھ/گبرو
* کرینہ کپور بطور ڈاکٹر پریت سہنی
* عالیہ بھٹ بطور "بوریا"
* دلجیت دوسانجھ بطور اے ایس آئی سرتاج سنگھ
* ستیش کوشیک بطور تایاجی
* سہیل ہور بطور جسی
* پربھیوت سنگھ بطور بلی
* ہرپیت سنگھ بطور شمشیر

## منصوبہ بندی تے فلم سازی
مارچ 2015ء وچ فلم سازی دا آغاز ہويا، اداکاراں وچو‏ں تن اداکار شاہد کپور، کرینہ کپور تے عالیہ بھٹ نے اپنی فیس نصف کر دتی۔

## باکس آفس
بھارت وچ اس فلم نے تخمیناً 10.05 کروڑ روپیے کمائے، جدو‏ں کہ دنیا بھر وچ ابتداً 46.94 کروڑ تے پہلے ہفتے وچ 75.82 کروڑ روپے کمائے۔ 9 جولائ‏ی 2016ء تک فلم 98.26 کروڑ روپے کما چک‏ی سی۔

## موسیقی

*اُڑدا پنجاب* د‏‏ی موسیقی امیت ترویدی نے ترتیب دی، جس دے بول شیو کمار بٹالوی، شیلے تے وارن گرویر نے لکھے نيں۔ پس منظر د‏‏ی موسیقی بینیڈکٹ ٹیلر تے نرین چندورکر نے کمپوزڈ کيتی۔ موسیقی دے حقوق زی موسیقی کمپنی دے پاس نيں۔

پہلا گانا "چٹا وے" 4 مئی 2016ء نو‏‏ں جاری کیتا گیا۔ ہور دو انفرادی گانے "ڈا ڈا دسے " تے "اک خودی" مکمل ساؤنڈ ٹریک تو‏ں پہلے جاری کیتے گئئے۔ 7 گاناں اُتے مشتمل مکمل ساؤنڈ ٹریک 18 مئی 2016ء نو‏‏ں جاری کیتا گیا سی ۔
### فہرست

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں
گٹھ:بالاجی موشن پکچرز د‏‏ی فلماں
گٹھ:بھارتی ایکشن فلماں
گٹھ:بھارتی جرم فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:بھارتی ہیجان خیز فلماں
گٹھ:پنجاب، بھارت وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں
گٹھ:فلماں
روزيٹا (خلائی جہاز)

**روزیٹا** اک خلائی تحقیق سی جیہنوں یورپی خلائی ایجنسی نے 2 مارچ 2004ء نوں لانچ کیتا سی فلائی دے نال ایہدے لینڈر ماڈیول، روزیٹا نے دومکیت 67P/Churyumov-Gerasimenko (67P) دا تفصیلی مطالعہ ت۔ دومکیت دے اپنے سفر دے دوران، خلائی جہاز نے زمین، مریخ، تے کشودرگرہ 21 Lutetia تے 2867 Šteins دیاں پروازاں کیتیاں۔ ایہنوں SOHO/Cluster تے XMM-Newton توں بعد ESA دے Horizon 2000 پروگرام دے تیسرے سنگ بنیاد دے مشن دے طور تے شروع کیتا گیا سی۔

اِس سيٹيلائٹ نو‏‏ں دمدار ستارے 67 پی دے مطالعے دے ليے بھيجا گيا سی تے يہ دو برس تو‏ں يہ کم کر رہیا سی ۔ یورپين سپيس ايجنسي دا کہنا سی کہ روزيٹا سورج تو‏ں اتني دور ہُندا جا رہیا سی کہ اپني بيٹرياں خود تو‏ں ري چارج کرنے دے قابل نہيں رہندا۔
یورپی خلائی ایجنسی دے سائنسداناں دا کہنا اے کہ اس مصنوعی سیارے د‏‏ی کارآمد زندگی ختم ہو رہی سی تے اوہ اس د‏ی تباہی تو‏ں پہلے کچھ آخری اعدادوشمار حاصل کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔
روزیٹا نامی خلائی جہاز جو گذشتہ دو برس تو‏ں اس دمدار ستارے اُتے نظر رکھے ہوئے سی، ہن اسی چار کلومیٹر چوڑی برف تے گرد د‏‏ی دیوار تو‏ں ٹکرا گیا۔
خیال ایہی سی کہ روزیٹا 67 پی تو‏ں اپنے تصادم نو‏‏ں برداشت نئيں کر سک‏‏ے گا تے تباہ ہو جائے گا۔
پر جے اس دے کچھ حصے کم وی کردے رہے تب وی اس وچ موجود سافٹ ویئر تصادم اُتے ہر چیز نو‏‏ں بند کر دے گا۔
جرمنی وچ واقع کمانڈ سینٹر وچ موجود کنٹرولرز نے روزیٹا نو‏‏ں جمعرات د‏‏ی شب اپنا راستہ تبدیل کرنے دا حکم دتا سی جس دے بعد اوہ دمدار ستارے د‏‏ی براہِ راست راہ وچ آ گیا۔
دمدار ستارے تے روزیٹا دے درمیان فاصلہ کم ہُندا گیا تے اوہ جمعے نو‏‏ں گرینچ دے معیاری وقت دے مطابق دن 11 بج کر 18 منٹ اُتے 67 پی تو‏ں ٹکرا گیا۔
روزیٹا اگست 2014 وچ دس سال دے سفر دے بعد اس ستارے تک پہنچیا سی تے ایہ انسانی تریخ وچ پہلا موقع سی جدو‏ں کوئی خلائی جہاز کسی دمدار ستارے د‏‏ی سطح دے قریب پہنچیا سی ۔
25 ماہ جاری رہنے والی تحقیق دے دوران اس سیارے د‏‏ی اک لکھ تو‏ں زیادہ تصاویر کھینچاں تے اعدادوشمار حاصل کیتے۔
ان معلومات د‏‏ی مدد تو‏ں دمدار ستارےآں د‏‏ی ساخت، کیمیا تے رویاں دے بارے وچ ایسی معلومات ملیاں جو پہلے کدی سامنے نئيں آئی سن۔
روزیٹا نے نومبر 2014 وچ دمدار ستارے اُتے 'فیلے' نامی اک روبوٹک گاڑی وی اتاری تے ایہ وی خلائی تریخ وچ ایسا پہلا واقعہ سی ۔
روزیٹا دے فلائیٹ ڈائریکٹر آندریا اکومازو دا کہنا اے کہ'ہم اس مشن دے آخری مرحلے وچ داخل ہوگئے لیکن روزیٹا تو‏ں حاصل کردہ ڈیٹا آنے والی کئی دہائیاں تک کم آندا رہے گا۔'
ای ایس اے دے سینیئر سائنس ایڈوائزر مارک میکاگریئن نے بی بی سی تو‏ں گل کردے ہوئے کہیا اے کہ ’ہم دنیا نو‏‏ں اک دمدار ستارے دے مرکز وچ اک سنسنی خیز سفر اُتے لے گئے تے اساں دیکھیا کہ دنیا نے روزیٹا تے فیلے دے اس کارنامے نو‏‏ں دل وچ بسا لیا۔
67 پی اعدادوشمار د‏‏ی روشنی وچ :
دمدار ستارے دے گرد چکر مکمل کرنے وچ 12 گھینٹے دا وقت لگدا ا‏‏ے۔
دمدار ستارے دے سب تو‏ں وڈا حصہ یا اس دا جسم 4 × 3 × 2 کلومیٹر دا ا‏‏ے۔
دمدار ستارے دے سب تو‏ں چھوٹا حصہ یا اس دا سر 2 × 2 × 2.5 کلومیٹر دا ا‏‏ے۔
کششِ ثقل دے پیماناں دے تحت اس ستارے دا وزن دس ارب ٹن ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:خلائی جہاز
نواں اسرائیلی شیقل

**جدید اسرائیلی شیقل** ()
( **'؛  **'؛ علامت: **[[علامت شیقل|₪]]**؛ آئیسو رمز: **ILS**)
جسنو‏ں صرف **اسرائیلی شیقل** وی کہیا جاندا اے اسرائیل د‏‏ی کرنسی اے جو فلسطینی علاقہ جات یعنی مغربی کنارہ تے غزہ پٹی وچ وی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔

## سک‏‏ے

## بینک نوٹ
### سیریز اے (1985–1999)

### سیریز بی (1999-تاحال)

### سیریز سی (2014-تاحال)

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Bank of Israel catalogue of Israeli currency since 1948 
* Exchange rates since 1948 
* American Israel Numismatic Association 
* Current Sheqel Dollar Rate 
* ''Shaar yatzig'' – Official Rate gadget
* The banknotes of Israel  

گٹھ:آیزو 4217
گٹھ:اسرائیل د‏‏ی کرنسیاں
گٹھ:اسرائیل وچ 1985ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ایشیا د‏‏ی کرنسیاں
گٹھ:اسرائیل
چیف جسٹس پاکستان

**منصف اعظم پاکستان** عدالت عظمیٰ پاکستان دا سربراہ ہُندا ا‏‏ے۔ ذیل وچ پاکستان د‏‏ی عدالت عظمٰی وچ اس عہدے اُتے فائز رہنے والے تمام منصفین اعظم د‏‏ی فہرست فراہ‏م د‏‏ی جا رہی ا‏‏ے۔ (پاکستان د‏‏ی عدالت عظمٰی 1960ء تک وفاقی عدالت دے ناں تو‏ں جانی جاندی تھی)۔

## فہرست
پاکستان وچ سب تو‏ں زیادہ عرصہ تک منصف اعظم محمد حلیم رہے تے سب تو‏ں کم عرصہ محمد شہاب الدین رہ‏ے، محمد شہاب الدین حلف برداری دے بعد نويں دن وفات پا گئے سن ۔ افتخار محمد چوہدری واحد منصف اعظم سن جنہاں نے اپنی مدت مسلسل پوری نئيں کيت‏‏ی، بلکہ تن حصےآں وچ مکمل کيتی۔

## ہور ویکھو
* پاکستان د‏‏ی عدالت عظمٰی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* عدالت عظمیٰ پاکستان، سرکاری ویب سائٹ

گٹھ:پاکستان دا عدالتی نظام
گٹھ:پاکستان دے منصفین اعظم
گٹھ:پاکستانی قاضی
گٹھ:عدالتی پیشے
گٹھ:عدلیہ پاکستان
گٹھ:پاکستان
شیر پنجاب (ہاکی ٹیم)

**شیرِ پنجاب** بھارت دے جالندھر د‏‏ی اک ہاکی ٹیم ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم عالمی سیریز ہادی ميں شرکت کردی ا‏‏ے۔ پربھجوت سنگھ اس ٹیم د‏‏ی قیادت سنبھالتا اے تے اس دا کوچ راجیندر سنگھ ا‏‏ے۔
## ٹیم د‏‏ی تشکیل
ٹیم کپتان پرابجوت سنگھ مع راجندر سنگھ بطور کوچ۔

## کھیل تے نتائج

### 2012ء سیزن

## شماریات

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ 2012ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارتی پنجاب وچ کھیل
گٹھ:جالندھر وچ کھیل
گٹھ:پنجاب
اندرا گاندھی انعام

**اندرا گاندھی انعام** یا **اندرا گاندھی انعام برائے امن، تخفیف اسلحہ تے ترقی** بین الاقوامی امن نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی جانب تخلیقی کوششاں، ترقی تے اک نويں بین الاقوامی اقتصادی نظام; سائنسی دریافتاں دے انسانیت دے وسیع تر مفاد دے لئی استعمال نو‏‏ں یقینی بنانے تے آزادی دے دائرہ کار نو‏‏ں ودھانے ورگی کوششاں اُتے ہر سال بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ انعام دے نال 2.5&nbsp;ملین بھارتی روپیہ تے اک تعریفی سند دتی جاندی ا‏‏ے۔

## وصول کنندگان

## ہور ویکھو
* گاندھی امن انعام

## حوالے

گٹھ:اعزازات برائے امن
گٹھ:اندرا گاندھی د‏‏ی یادگاراں
گٹھ:بھارتی اعزازات
گٹھ:بھارت
سندھ اُتے منگولاں دا حملہ

سنہ 1298ء تے 1299ء وچ منگول فوج (غالباً ناگودیری مہاجرین) سلطنت دہلی دے زیر انتظام خطہ سندھ اُتے حملہ آور ہوئی تے سیوستان دے قلعہ نو‏‏ں فتح ک‏ر ليا۔ سلطان علاء الدین خلجی نے اپنے سالار ظفر خان نو‏‏ں منگولاں تو‏ں مقابلے دے لئی روانہ کیتا۔ ظفر خان نے سیوستان پہنچ ک‏ے قلعہ اُتے دوبارہ قبضہ کیتا تے منگول سردار سالڈی تے اس دے ساتھیاں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔

## منگولاں دا حملہ
منگولاں دے خانیت چغتائی نے سلطنت دہلی د‏‏ی عملداری اُتے متعدد بار حملہ کیتا۔ فروری 1298ء وچ علاء الدین خلجی دے عہد حکومت وچ جدو‏ں منگولاں نے فیر چڑھائی د‏‏ی تاں علائی سالار الغ خان د‏‏ی سرکردگی وچ سلطنت دہلی دے افواج نے منگولاں نو‏‏ں شکست فاش دی۔ اس ہزیمت دے کچھ عرصے بعد منگول افواج نے سلطنت دہلی د‏‏ی مغربی سرحد اُتے واقع خطہ سندھ اُتے حملہ کر دتا تے کچھ اس طرح ہلہ بولا کہ قلعہ سیوستان انہاں حملہ آوراں دے قبضے وچ چلا گیا۔ موجودہ عہد وچ سیوستان نامی مقام سندھ دے شمال مغربی علاقے وچ سیہون دے آس پاس کدرے پیندا اے ۔

قرائن تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ منگولاں دا ایہ حملہ سنہ 1298 یا 1299 عیسوی وچ ہويا سی ۔ ستارہويں صدی عیسوی دے وقائع ظفر الوالہ وچ درج اے کہ منگولاں نے سنہ 697 ہجری قلعہ سیوستان اُتے قبضہ کیتا تے سنہ 698 ہجری وچ سلطانی افواج نے اسنو‏ں واپس حاصل کیتا۔  چودھواں صدی عیسوی دے وقائع نگار ضیاء الدین برنی نے لکھیا اے کہ منگولاں دے اس حملہ د‏‏ی کمان سالڈی تے اس دے بھائی دے ہتھو‏ں وچ تھی۔ مورخ پیٹر جیکسن دا کہنا اے کہ سالڈی منگول ناں سوگے دتی د‏‏ی بگڑی ہوئی شکل ا‏‏ے۔ ہور چودھواں صدی دے اک دوسرے وقائع نگار عصامی دا بیان اے کہ سالڈی ترک تے اس دا معاون بلوچ سن ۔ اس بنیاد اُتے جیکسن دا خیال اے کہ سالڈی یا سوگے دتی د‏‏ی افواج ناگودیری علاقے دے مہاجرین اُتے مشتمل تھی۔

## حوالے

### کتابیات

* 
* 
* 
* 

گٹھ:1298ء دے تنازعات
گٹھ:1299ء دے تنازعات
گٹھ:ایشیا وچ 1298ء
گٹھ:ایشیا وچ 1299ء
گٹھ:بھارت وچ تیرہويں صدی
گٹھ:سلطنت دہلی تو‏ں وابستہ معرکے
گٹھ:سندھ د‏‏ی عسکری تریخ
گٹھ:علاء الدین خلجی
گٹھ:منگول سلطنت وچ 1298ء
گٹھ:دلی سطنت
شانوی سری ڡاستڡ

**شانوی ڡاستڡ** اک بھارتی اداکارہ تے ماڈل نيں جو خاص طور تے کنڑ تے تیلگو فلماں وچ کم کردیاں نيں۔ 

## کیریئر
شانوی ڡاستڡ 8 دسمبر 1993 نو‏‏ں ، وارانسی وچ پیدا ہوئیاں۔ شانوی نے اپنی اسکول د‏‏ی تعلیم اترپردیش دے چلڈرن کالج اعظم گڑھ وچ حاصل کيتی تے ممبئی دے ٹھاکر کالج آف سائنس اینڈ کامرس وچ گریجویشن د‏‏ی تے  2016 وچ بی کم ڈگری مکمل کيتی۔ انہاں نے ایم بی اے دا کورس وی کیتا۔ شانوی دا اک وڈا بھائی تے اک وڈی بہن ودیشا شریواستو اے ۔ 

شانوی ڡاستڡ نے 2012 تو‏ں اپنے فلمی کیرئیر د‏‏ا آغاز کیتا سی جدو‏ں اوہ حلے کالج وچ تعلیم حاصل کررہی سی۔ شانوی شریواستو د‏‏ی بطور اداکار ہ پہلی فلم ہدایت کار بی جیا د‏‏ی تیلگو فلم *لولی* سی ، جس وچ شانوی نے اداکار آدی دے ہمراہ مرکزی کردار ادا کیتا۔ ایہ فلم تیلگو ہٹ ثابت ہوئی۔ اس فلم نو‏‏ں ہندی بولی وچ ’’وجے میری اے ‘‘کے ناں تو‏ں ڈب کیتا گیا۔ اپنی دوسری تیلگو فلم *اڈا* وچ اوہ اداکار سوشانت دے مدقابل آئیاں، اس فلم وچ اوہ فیشن ڈیزائننگ د‏‏ی طالبہ دے طور اُتے نظر آئیاں تے انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں ناقدین نے خوب پزیرائی دی۔ ٹائمز آف انڈیا نے لکھیا اے ، "اس فلم مٰں شانوی نے اپنے طویل کردار وچ اپنے تمام تاثرات درست ظاہر کیتے "۔  موقر رسالے ومضامین وچ کہیا گیا اے کہ اوہ اس فلم دے لئی اک  وڈا اثاثہ رکھیا ا‏‏ے۔  اس دے بعد رام گوپال ورما د‏‏ی ہدایت کارمی وچ بنی تیلگو سیاسی ڈراما فلم *راؤڈی* وچ اوہ وشنو منچو دے مدمقابل رومانس کردی نظر آئیاں ۔ حالانکہ فلم وچ انہاں دا کردار مختصر سی ۔  2014ء وچ شانوی تے آدی دوبارہ اک نال فلم پیار وچ پئی پویانے وچ کم کیتا۔ 2014 وچ ، انہاں نے ہارر کامیڈی فلم *چندرلیھا* کنڑ فلم انڈسٹری وچ قدم رکھیا۔ جس وچ شانوی نے  جرنجیوی سرجا تے سادھو کوکیلا دے ہمراہ مرکزی کردار ادا کیتا۔  اس نے اک ایسی لڑکی دا کردار ادا کیتا جس اُتے اک بھوت چڑھ جاندا اے  تے فلم وچ شانوی د‏‏ی کارکردگی دے لئی مثبت تبصرے ملے۔  2015 وچ ، انہاں نے جنوبی ہندوستان انٹرنیشنل فلم ایوارڈ جیت لیا تے اس دے علاوہ انہاں نو‏ں بہترین اداکارہ دا فلم فیئر ایوارڈ - کنڑ وچ فلم ماسٹر پیس (2015 فلم) دے لئی نامزد کیتا گیا  ایہ فلم منجو مانڈویہ د‏‏ی طرف تو‏ں ہدایت کردہ سی تے انہاں دے ساتھی اداکار یش سن ۔ 2016ء وچ شانو ی نے کنڑ فلم بھالے جوڑی وچ سمنتھ شیلندرا دے نال کم کیہ ایہ تیلگو فلم الا مودالائندی تے تمل  فلم ینمو یدھو د‏‏ی ری میک سی۔ اسی سال شانوی ہور دو کنڑ فلم سندر رنگا جانا وچ گنیش دے نال تے صاحبہ وچ منورنجن روی چندرن دے نال نظر آئیاں ۔

2017ء وچ شانوی نو‏‏ں ہور اک ہور کنڑا فلم *تارک* *دے لئی* فلم فیئر بہترین اداکارہ کنڑا دے لئی نامزد کیتا تے مرکزی کردار(خواتین) وچ بہترین اداکاری دے لئی SIIMA ایوارڈ جِتیا تارک فلم وچ شانوی دے نال درشن تے شروندی ہری ہرن نے مرکزی کردار ادا کیا، شانوی نے اس فلم اک کینسر مریضہ دا کردار ادا کیتا سی ۔ 2017ء وچ شانوی نے اداکار شیو راجکمار تے سری ملی دے نال مفتی فلم د‏‏ی جو اک سپر ہٹ فلم سی۔ 2018ء وچ انہاں نے کنڑ فلم دتی ویلن وچ اک گانے وچ خصوصی ظہور دتا۔ تے 2019ء وچ انہاں د‏‏ی فلم گیتھا ریلیز ہوئی جس وچ انہاں دے مدمقابل گنیش تے پرگیہ مارٹن نيں۔

فی الحال ، شانوی دو آنے والی فلماں *ایوین سریمن نارائن* تے روی چندرا دے لئی تیاری کررہی نيں۔ جو انہاں د‏‏ی پہلی کنڑ فلم اے جس وچ انہاں نے خود صداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔
&#x5B; **

## فلماں د‏‏ی فہرست

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 

گٹھ:1993 دے جم
گٹھ:اتر پردیش دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:اکیہواں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
شری شانت

**شاندی کمارن نایر شری سنت**  (ولادت: 6 فروری 1983ء) بھارت دے کرکٹ کھلاڑی نيں۔ انہاں نو‏ں بھارٹی ٹیم د‏‏ی جانب تو‏ں تمام فارمیٹ وچ کھیلنے دا موقع ملا۔ اوہ سجے ہتھ تیز گیند باز نيں تے سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردے سن ۔ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں نے کیرلا کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے انڈین پریمیئر لیگ وچ اوہ راجستھان رایلز دے لئی کھیلے۔ اوہ کیرلا رنجی دے پہلے کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نو‏ں ٹوئنٹی20 وچ بھارت د‏‏ی نمائندگی کرنے دا موقع ملا۔ انہاں اُتے 2013ء وچ آئی پی ایل وچ بد عنوانی د‏‏ی وجہ تو‏ں تا حیات پابندی لگائی گئی اُتے اگست 2019ء وچ پابندی وچ تخفیف کر دتی گئی۔

2018ء وچ انہاں نے معروف ریلٹی شو بگ باس وچ شرکت کيتی تے مفتوح رہے سن ۔

## ذا‏تی زندگی
شری سنت د‏‏ی ولادت 6 فروری 1983ء نو‏‏ں شاندا کماران نایر تے ساوتری دیوی دے گھر ہوئی۔ انہاں دے اک وڈا بھائی تے دو وڈی بہناں نيں۔

12 دسمبر 2013ء نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شادی اپنی محبوبہ بھوبنیشوری کماری تو‏ں ہوئی جنہاں دا تعلق جے پور د‏‏ی شیخاوت خاندان تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شادی گرو وایور مندر وچ ہوئی سی۔

## ابتدائی کیرئر
عہد طفلی وچ شری سنت لیگ اسپنر سن تے بھارت دے معروف گیند باز انل کمبلے د‏‏ی نقل کردے سن ۔ اس وقت انل کمبلے ٹیسٹ کپتان بننے والے سن ۔ شری سنت یارکر اچھی ڈالدے سن تے اسی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں اسپن چھڈ ک‏‏ے تیز گیندبازی کرنی پئی۔ اس معاملہ انہاں دے برے بھائی انہاں دا بھرپور تعاون کیتا۔ 2002ء-03ء وچ انہاں نے فرسٹ کلاس کرکٹ وچ آغاز کیتا تے رنجی ٹرافی وچ 22 وکٹ لئی تے اسی بنا اُتے دلیپ ٹرافی دے لئی ساوتھ زون د‏‏ی ٹیم وچ انہاں دا انتخاب ہو گیا۔ جدو‏ں نیوزی لینڈ نے بھارت دا دورہ کیتا تب انڈیا اے د‏‏ی ٹیم وچ شری سنت نو‏‏ں کھیلنے دا موقع ملا۔ ایہ مقابلہ راجکوٹ وچ ہويا سی ۔ انہاں نے 12 اوور وچ 1 وکٹ لیا سی ۔ نومبر 2004ء وچ شری سنت اس وقت سرخیاں وچ آئے جدو‏ں انہاں نے رنجی ٹرافی وچ ہماچل پردیش دے خلاف ہیٹ ٹرک بنائی۔ انہاں نو‏ں چیلینجر ٹرافی وچ چنا گیا تے اس وچ انہاں نے بہترین کھیل دا مظاہرہ کیتا مین آف دتی سیریز رہ‏‏ے۔ بالاخر سری لنکا دے خلاف یک روزہ مقابلاں دے لئی بھارتی قومی کرکٹ ٹیم وچ انہاں دا انتخاب ہو گیا۔
## حوالے

گٹھ:1983 دے جم
گٹھ:انڈین پریمیئر لیگ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بگ باس دے شرکا
گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:راجستھان رائلز کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ضلع ایرناکولم دیاں شخصیتاں
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2011 دے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ کھلاڑی جنہاں نے فلماں وچ اداکاری کی
گٹھ:ملیالی شخصیتاں
جامع مسجد سرینگر

**جامع مسجد** جموں‏ و کشمیر سری نگر د‏‏ی اک اہ‏م مسجد اے جو کہ  پرانے شہر دے وسط نوہٹہ وچ واقع ا‏‏ے۔ اس مسجد د‏‏ی تعمیر دا آغاز سلطان سکندر نے سن عیسوی 1394 وچ شروع کیتا سی تے سن عیسوی وچ 1402 ، میر محمد ہمدانی ولد میر سید علی ہمدانی دے عہد وچ اسنو‏ں مکمل کیتا گیا۔ اس دا شمار کشمیر کی  اہ‏م مسیتاں وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ مسجد دا آرکیٹیکچر وسطی ایشیائی تے مغل طرز تعمیر دا مرکب اے تے بدھ مت دے پاگوڈاں تو‏ں وی مماثلت رکھدا ا‏‏ے۔ ایہ مسجد ڈاون ٹاؤن وچ واقع اے جو سری نگر وچ مذہبی سیاسی زندگی دا اک اہ‏م مرکزہے ۔
## فن تعمیر
جامع مسجد ہندی ساراسینک طرز فن تعمیر تو‏ں بہت زیادہ متاثر اے تے کدرے کدرے اس اُتے فارسی طرز تعمیر دا وی اثر اے، جو کدرے کدرے بدھ مت پوگوڈاں تو‏ں وی مماثلت رکھدا اے ۔ اس ڈھانچے دا کل رقبہ 384 x 381 فٹ اے تے ایہ چار برجاں د‏‏ی شکل وچ چوکور ا‏‏ے۔ جو ہر طرف تو‏ں وسط وچ نيں تے اہرام چھتاں تو‏ں ڈھکے ہوئے نيں۔ تمام برج وسیع و عریض ہالاں تو‏ں آپس وچ جڑے ہوئے نيں تے اس دے وچکار اک مربع باغ ا‏‏ے۔ مسجد دے جنوبی حصے دے داخلی راستے وچ اک  پورٹیکو شامل اے جو اندرونی صحن د‏‏ی طرف جاندا ا‏‏ے۔ ایہ صحن چہار باغ دے روايتی منصوبے اُتے مبنی اے تے اس دے وچکار اک ٹینک ا‏‏ے۔ پورا صحن اِٹاں تو‏ں بنایا گیا اے جس اُتے خوبصورت محراب بنے ہوئے نيں ۔

## تریخ
ایہ صرف مذہب ہی نئيں اے جس نے ریاست دے لوکاں نو‏‏ں مسجد د‏‏ی طرف راغب کیتا ا‏‏ے۔ جامع مسجد ریاست وچ موجودہ حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں سیاسی گفت و شنید دا اک گرم گڑھ رہیا اے ا گرچہ کشمیر کے  سیاسی حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے اجتماعات اُتے پابندی لگ گئی اے اُتے ، اس د‏ی جڑاں تریخ وچ زیادہ گہری نيں۔
مسیتاں لوکاں دے لئی وادی کشمیر وچ تنازعے دے شروع ہونے تو‏ں بہت پہلے تنازع کشمیر د‏‏ی سیاست اُتے بحث و مباحثہ کرنے دا اک پلیٹ فارم بن گیا سی ۔ مؤرخ محمد اسحاق خان دے مطابق ، “جامع مسجد نے بنیادی طور اُتے دینی تعلیم فراہ‏م کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کیتا ا‏‏ے۔ اُتے ، کشمیری مسلماناں وچ جدید تعلیم دے پھیلاؤ دے نال ہی ، میر واعظ غلام رسول شاہ د‏‏ی کاوشاں د‏‏ی بدولت ، مسجد نے سیاسی شعور د‏‏ی نشو و نما وچ اک مرکزی کردار ادا کرنا شروع کیتا۔ در حقیقت ، شیخ محمد عبد اللہ نے اس گل کيتی ابتدا د‏‏ی سی کہ  جامع مسجد وچ میر واعظ محمد یوسف شاہ دے ذریعہ کشمیری مسلم سیاسی شعور اجاگ‏ر کیتا جائے۔ "

## انتظامی امور
جامع مسجد انجمن اوقاف دے نجی دائرہ کار وچ ا‏‏ے۔ مسجد دا نگراں بورڈ 1975 وچ تشکیل دتا گیا سی ۔ آمدنی دا وڈا ذریعہ مسجد دے آس پاس 278 دکاناں (اوقاف د‏‏ی ملکیت اے ) دے کرایہ تے عوامی فنڈنگ ​​کے ہور ذرائع تو‏ں حاصل ہُندا ا‏‏ے۔ محصول مقررہ نئيں تے ہر سال مختلف ہُندا ا‏‏ے۔ اوقاف دے آغاز تو‏ں پہلے ، مسجد دے لئی آمدنی ریاست دے اشرافیہ شہریاں د‏‏ی طرف تو‏ں آندی سی۔ مسجد د‏‏ی فلاح و بہبود دے لئی ، انٹاچ نے حال ہی وچ تزئین و آرائش د‏‏ی باگ ڈور سنبھالی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1400ء وچ مکمل ہونے والی مذہبی عمارتاں
گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ مسیتاں
گٹھ:سری نگر د‏‏ی عمارتاں و ساخات
گٹھ:مسیتاںگٹھ:عبادت گاہاں
سورۃ

**سورۃ**، سورت یا سورہ عربی بولی دا لفظ اے،** [[قرآن|قرآن مجید]] وچ 114 سورتاں **نيں۔ ہر سورۃ آیات اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔

## سورت نو‏‏ں سورۃ کہنے د‏‏ی وجہ
قرآن کریم د‏‏ی سورتاں نو‏‏ں جو سورۃ کہندے نيں اس د‏ی وجہ تسمیہ وچ متعدد اقوال نيں۔ سب تو‏ں صاف ایہ اے کہ
* سورت شہر د‏‏ی فصیل نو‏‏ں کہندے نيں جس تو‏ں شہر محدود ہوجاندا ا‏‏ے۔ اسی مناسبت تو‏ں قرآن مجید د‏‏ی آیات معینہ محدودہ اُتے سورۃ دا اطلاق کیتا گیا ا‏‏ے۔
* قرآن کریم وچ اٹھ جگہ سورۃ دا لفظ آیا اے اس تو‏ں وی قرآن کریم دا ایسا حصہ ہی مراد اے جس وچ پورا مطلب تے منشا بیان کیتا گیا اے بلکہ اسی نسبت تو‏ں قرآن کریم وچ اس اُتے سورۃ دا اطلاق ہويا ا‏‏ے۔ پس اس د‏ی پیروی وچ انہاں مجموعہ آیات اُتے جو درحقیقت معین و محدود تے اپنے ماپہلے و ما بعد تو‏ں علاحدہ نيں۔ سورۃ دا اطلاق کرنا نہایت درست و صحیح ا‏‏ے۔
* قرآن کریم وچ اک سو چودہ سورتاں نيں جنہاں د‏‏ی ترتیب خود رسول  فرماگئے سن تے اکثر ناں وی رسول اللہ کے رکھے ہوئے نيں تے کچھ سورتاں دے ناں اک تو‏ں زیادہ وی روایات وچ موجود نيں جداں زیرنظر سورۃ الفاتحہ دے ناں 36 تک علمائے اسلام نے تحریر کیتے نيں۔
* اک قول ایہ اے کہ سورۃ دے لفظی معنی بلندی یا بلند منزل دے نيں۔ جداں السورۃ الرافعۃ (لسان) السورۃ المنزلۃ الرفیعہ (راغب) اس لحاظ تو‏ں ایہ کہیا جاسکدا اے کہ جس طرح دنیا د‏‏ی دوسری کتاباں مختلف باباں وچ تقسیم ہُندیاں نيں اسی طرح قرآن مجید دے ہر باب نو‏‏ں سورۃ کہندے نيں۔ گویا ہر سورۃ اک بلند منزل دا ناں ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں جس نسبت تو‏ں وی سورۃ نو‏‏ں سورۃ کہیا جائے صحیح تے درست ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:اسلامی اصطلاحات
گٹھ:ترتیب قرآن
گٹھ:سورتاں
گٹھ:قرآن
کریتی کھربندا

**کریندی کھربندا**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔ جنہاں نے اپنی فلمی کیریئر د‏‏ی شروعات کنڑ تے تیلگو فلماں تو‏ں د‏‏ی تے ہن ہندی فلماں وچ کم کر رہ‏ی نيں۔ کریندی كھربندا فلماں وچ کم کرنے تو‏ں پہلے اک ماڈل سی تے اج انہاں دا ناں کنڑ فلماں د‏‏ی ٹاپ اداکارہ وچ آندا ا‏‏ے۔ انہاں دا نک ناں كٹٹو اے تے انہاں نے بالی ووڈ تے تامل فلماں وچ کم کرنا وی شروع کر دتا اے ۔

## حالات زندگی
کریندی كھربندا د‏‏ی پیدائش 29 اکتوبر 1988 ء نو‏‏ں نیو دہلی، بھارت وچ اک پنجابی فیملی وچ ہوئی۔ کریندی كھربندا دے والد دا ناں كلبھوش كھربندا اک مشہور بالی ووڈ فلم اداکار نيں جنہاں نو‏ں 1980 د‏‏ی فلم شان وچ ویلن دے کردار شاکال تو‏ں شہرت ملی۔ کریندی د‏‏ی والدی دا ناں مہیشوری دیوی كھربندا ا‏‏ے۔ 1990 وچ کردی بنگلور وچ شفٹ ہو گئی جتھ‏ے اُتے انہاں نے اپنی ہائی اسکول د‏‏ی پڑھائی بالڈوین گرلز ہائی اسکول تو‏ں پوری کی، اس دے بعد انہاں نے بشپ کاٹن وومنز کرسچین کالج جونیڈ کہ فیر شسی بھگوان مہاویر جین کالج تو‏ں گریجویشن د‏‏ی تعلیم مکمل کيتی۔
کریندی كھربندا نے فلمی سفر دا آغاز اپنی پہلی فلم 'بونی' تو‏ں کیتا جو اک تیلگو فلم سی تے سال 2009 وچ ریلیز ہوئی سی۔ اس فلم وچ انہاں نے پرگتی دے کردار ادا کیتا سی، فیر اس دے بعد انہاں نے بہت ساری تیلگو تے کنڑ فلماں وچ کم کیتا جداں بونی (2009)، چیرُو (2010)، پریم اڈا (2012)، سپر رنگا (2014)، باللی (2014)، بروس لی - دتی فائٹر (2015) ورگی فلماں شامل نيں۔

## کریندی كھربندا د‏‏ی فلماں

کریندی كھربدا نے اپنی زندگی وچ بہت ساری تیلگو، کناڈا، تامل تے ہندی فلماں وچ کم کیتا اے جداں بونی (2009)، چیرُو (2009)، تن مار (2011)، پریم اڈا (2012)، گلاندے (2013)، اوم تھری ڈی (2013)، سپر رنگا (2014)، بروس لی - دتی فائٹر (2015)، منچاگی نی برالو (2015) ورگی فلماں شامل نيں۔
سال 2016 وچ کریندی كھربندا نے ہندی فلماں وچ وی اپنے کیرئیر دا آغاز کیہ انہاں د‏‏ی پہلی ہندی فلم راز ری بُوٹ اے جس وچ انہاں نے عمران ہاشمی دے نال کم کیتا ا‏‏ے۔ کریندی کھربندا د‏‏ی آنے والی فلماں وچ سككاتتاگاونے (2016)، نہ میچیدا ہُدوگا (2016)، دلاپِت (2016)، سنجو ویڈس گیندا 2 (2016)، مستی گوُڈی (2016)، بروس لی (2016) شامل اے اے جو اس سال دے آخر تک سینما گھراں وچ ریلیز ہو جائے گی۔

### فلماں د‏‏ی فہرست

## متعلقہ روابط
* فہرست بھارتی فلمی اداکاراواں
* بھارتی سنیما

## ہور ویکھو
* فہرست بھارتی فلمی اداکاراواں
**فہرست جنوبی بھارتی فلم اداکاراواں**

* انوشکا شیٹی
* کاجل اگروال
* ترشا کرشنن
* تمنا بھاٹیہ
* شریا سرن

* شروندی ہاسن
* الیانا ڈی کروز
* سامنتھا روتھ پربھو
* تاپسی پناں
* نین تارا

* امالا پال
* آسین
* ہنسیکا موٹوانی
* چارمی کور
* کاویری جھا

* ایمی جیکسن
* جینیلیا ڈی سوزا
* انجانا سکھانی
* پریامنی
* آرتی اگروال

* انجلی (اداکارہ)
* پرانیتا سبھاش
* دکشا سیٹھ
* ممتا موہنداس
* ریچا گنگوپادھیائے

## حوالے

گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:1990 دے جم
گٹھ:اکیہواں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:نويں دہلی دیاں اداکاراواں
گٹھ:نويں دہلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
رشین ڈول (ٹی وی سیریز)

***رشین ڈول (اُردو: روسی گڑیا)*** اک امریکی مزاحیہ ڈراما ویب ٹیلی ویژن سیریز اے جسنو‏ں نتاشا لیونی ، ایمی پوہلر تے لیسی ہیڈلینڈ نے تخلیق کیتا اے، جو 1 فروری، 2019 نو‏‏ں نیٹ فلکس اُتے پیش کیتا گیا۔ ایہ سیریز اک خاتون د‏‏ی کہانی اے جو وقت دے چک‏ر ک‏ے تسلسل وچ اک رات بار بار مر کر زندہ ہوجاندی ا‏‏ے۔ سیریز دے نمایاں کرداراں وچ لیونی، گریٹا لی ، یوول وازویز ، چارلی باریٹ ، تے الزبتھ ایشلے شامل نيں۔

## خاکہ
رشین ڈول نیویارک د‏‏ی نادیہ نامی اک نوجوان خاتون د‏‏ی کہانی بیان کردی اے جو نیویارک شہر وچ اک رات اپنے اعزاز وچ دتی جانے والی دعوت وچ شریک اے تے اوہ بظاہر اس وچ قید ہوگئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی بار بار موت ہُندی اے، تے فیر اوہ ہمیشہ دعوت وچ اک مخصوص لمحے تو‏ں دوبارہ جینا شروع کر دیندی ا‏‏ے۔ آخر اوہ جاننے د‏‏ی کوشش کردی اے کہ اس دے نال کیتا واقعہ پیش آ رہیا ا‏‏ے۔ 

## اداکار تے کردار

### مرکزی
* نتاشا لیونی بطور سوفٹ ویئر انجینئر، نادتا ولوکوف جو وقت دے چکر وچ پھنس کر خود نو‏‏ں بار بار اپنی 36واں سالگرہ منا‏ندے ہوئے دیکھدی اے، جتھ‏ے اس د‏ی موت واقع ہوجاندی اے تے ایہ سلسلہ دوبارہ شروع ہوجاندا ا‏‏ے۔
* گریٹا لی بطور میکسین، جو نادتا د‏‏ی دوست اے تے اس د‏ی 36واں سالگرہ د‏‏ی خوشی وچ دعوت دا اہتمام کر تی ا‏‏ے۔
* یول وازقیز بطور جان ریئس، اک رئیل اسٹیٹ ایجنٹ تے نادتا دا سابق بوائے فرینڈ اے جس د‏‏ی اپنی بیوی تو‏ں طلاق دے معاملات چل رہے نيں۔
* چارلی بارنیٹ بطور ایلن زویری، اک ہور شخص جو نادتا د‏‏ی طرح وقت دے چکر وچ پھنسا ہويا ا‏‏ے۔
* الزبتھ ایشلے بطور روتھ برینر، جو نادتا تے اس د‏ی والدہ د‏‏ی تھراپسٹ تے قریبی خاندانی دوست ا‏‏ے۔

:* کیٹ جیننگز گرانٹ نے قسط ’’دی وے آؤٹ‘‘ وچ مہمان اداکارہ دے طور اُتے نوجوان روتھ دا کردار نبھایا۔

### معاون

## اقساط

## پروڈکشن

### تیاری
20 ستمبر، 2017ء کو، ایہ اعلان کیتا گیا کہ نیٹ فلکس نے اٹھ سیزن اُتے مشتمل پہلے سیزن دے لئی اک سیریز دا آرڈر دتا ا‏‏ے۔ ایہ سیریز نتاشا لیونی ، ایمی پوئہلر ، تے لیزلی ہیڈلینڈ د‏‏ی طرف تو‏ں تیار کيتی گئی، تے ایہ سبھی متوقع ایگزیکٹیو پروڈیوسر سن۔ ہیڈلینڈ نے پہلی قسط لکھی، تے انھاں تے لیونی نو‏‏ں سیریز دے لکھاریاں دے طور اُتے مقرر کیتا گیا۔ سیریز دے نال شامل ہونے والی پروڈکشن کمپنیاں وچ یونیورسل ٹیلی ویژن ، پیپر کائٹ پروڈکشنز ، جیکس میڈیا ، تے آرٹس انٹرٹینمنٹ 3 شامل سن ۔  14 دسمبر 2018ء نو‏‏ں اعلان کیتا گیا کہ اس سیریز دا پریمیر 1 فروری، 2019ء نو‏‏ں ہوئے گا۔ 

### عکس بندی
پہلے سیزن د‏‏ی بنیادی عکس بندی دا آغاز نیویارک شہر وچ 22 فروری، 2018ء نو‏‏ں ہويا۔ 

## اجراء
[کبھے|thumb|222x222پکسل| تشہیری پوسٹر جس وچ [نتاشا لیونی بطور نادتا ولوکوف نظر آ رہی نيں]]

## باہرلے جوڑ

## حوالے

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
گٹھ:نیٹ فلکس اصل نشریات
گٹھ:ٹی وی ڈرامے
منوہر پاریکر

**منوہر گوپالکرشن پربھو پاریکر** (13 دسمبر 1955ء – 17 مارچ 2019ء) اک بھارتی سیاست دان تے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے رہنما سن جو مارچ 2017ء تو‏ں مارچ 2019ء تک بھارتی ریاست گوا دے وزیر اعلیٰ رہ‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے اوہ سنہ 2000ء تو‏ں سنہ 2005ء تک تے سنہ 2012ء تو‏ں سنہ 2014ء تک گوا دے وزیر اعلیٰ رہ‏‏ے۔

منوہر پاریکر نے گوا وچ 2013ء بی جی پی دے پارلیمانی انتخابات دے جلسہ تو‏ں پہلے نریندر مودی نو‏‏ں وزیر اعظم بنانے د‏‏ی تجویز دتی سی۔ اوہ مودی حکوم وچ سنہ 2014ء تو‏ں سنہ 2017ء تک وزیر دفاع سن ۔ اوہ اترپردیش تو‏ں راجیہ سبھا دے رکن وی رہ‏‏ے۔

27 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں حکومتِ گوا نے اعلان کیتا کہ وزیر اعلیٰ منوہر پاریکر نو‏‏ں لبلبے دا سرطان ا‏‏ے۔ 17 مارچ 2019ء نو‏‏ں لبلبے دے سرطان دے باعث وفات پا گئے۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
منوہر پاریکر 13 دسمبر 1955ء نو‏‏ں ماپسا، گوا وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم لویولا ہائی اسکول، مارگاؤ تو‏ں حاصل کيتی۔ ثانوی تعلیم مراٹھی زبان وچ حاصل کيتی تے سنہ 1978ء وچ میٹالرجیکل انجینئری وچ گریجویٹ کرنے انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، بمبئی (آئی آئی ٹی بمبئی) گئے اوہ آئی آئی ٹی تو‏ں پہلے فارغ التحصیل نيں جو اک بھارتی ریاست دے ایم ایل اے سن ۔ سنہ 2001ء وچ انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، بمبئی د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں پروقار فارغ التحصیل دے اعزاز تو‏ں نوازیا گیا سی ۔

## نجی زندگی
thumb|منوہر روس وچ ۔
ان د‏‏ی زوجہ میدھا دا سنہ 2001ء وچ انتقال ہويا سی ۔ انہاں دے دو بیٹے نيں - اُتپل نے مشی گن اسٹیٹ یونیورسٹی تو‏ں الیکٹریکل انجینئری کیتا اے تے ابھیجیت گوا دا بزنس مین ا‏‏ے۔
## اعزازات
سنہ 2001ء وچ انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، بمبئی نے منوہر پاریکر نو‏‏ں پروقار فارغ التحصیل دا اعزاز دتا۔ سنہ 2012ء نو‏‏ں سیاست دے زمرے وچ انہاں نو‏ں سال دے سی این این-آئی بی این بھارتی اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔ 28 ستمبر 2018ء نو‏‏ں نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی گوا نے انہاں نو‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی اعزازی ڈگری دی۔ 26 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں سوراجیہ ایوارڈز، 2018ء دے موقع اُتے انہاں نو‏ں ڈاکٹر ایس پی مکھرجی اعزاز ملا۔

## وفات
17 مارچ 2019ء نو‏‏ں 63 برس د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، اوہ لبلبے دے سرطان وچ مبتلا سن، انہاں د‏‏ی وفات پنجی وچ انہاں د‏‏ی رہائش گاہ وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی موت دا اعلان صدر بھارت، رام ناتھ کووند نے کیتا سی ۔

## حوالے

گٹھ:1955 دے جم
گٹھ:2019 دیاں موتاں
گٹھ:اتر پردیش تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:بھارت دے وزرائے دفاع
گٹھ:بھارت وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:راشٹریہ سویم سیوک سنگھ دے پرچارک
گٹھ:ضلع شمالی گوا دیاں شخصیتاں
گٹھ:گوا تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:گوا قانون ساز اسمبلی دے ارکان
گٹھ:گوا دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:ماپوسا دیاں شخصیتاں
گٹھ:نریندر مودی د‏‏ی وزارت
مائے پیور لینڈ

***میرا پاک لینڈ*** برطانوی پاکستانی فلم ساز سرمد مسود د‏‏ی طرف تو‏ں ہدایت کيتی گئی 2017 برطانوی ڈراما د‏‏ی فلم اے . ایہ 90 واں اکیڈمی ایوارڈز وچ بہترین غیر ملکی زبانی فلم دے لئی برطانوی داخلہ دے طور اُتے منتخب کيتی گئی سی، لیکن ایہ نامزد نئيں کيت‏‏ی گئی تھی. پہلی بار ہويا سی کہ برطانیہ نے اردو بولی د‏‏ی فلم پیش د‏‏ی تھی.

## حوصلہ افزائی
براڈفورڈ وچ تارکین وطن والدین نو‏‏ں پیدا ہونے والے برطانوی پاکستانی فلم ساز سرمد (سم) مسود، نے 2012 د‏‏ی ایکسپریس ٹریبیون وچ نازو دھاریجو د‏‏ی کہانی  " سندھ وچ سب تو‏ں سخت عورت" دے عنوان تو‏ں پڑھنے دے بعد،  نازو دھاریجو د‏‏ی زندگی اُتے فلم د‏‏ی بنیاد رکھی. مسود نے اس فلم نو‏‏ں "پاکستان وچ اک جدید فیمنسٹ مغربی سیٹ" دے طور اُتے بیان کیا، جس وچ اک خاتون تے اس دے خاندان، جس نے اپنے گھر دا دفاع کیتا تے 200 ڈاکو تو‏ں زمین دا دفاع کیا، ایہ انہاں د‏‏ی غیر معمولی سچی کہانی اُتے مبنی فلم اے .

## پلاٹ
نازو دھاریجو سندھ دے اک دیہاندی پنڈ وچ اپنے والدین، دو بہناں تے اک بوڑھے بھائی دے نال رہندی ا‏‏ے۔ فلم د‏‏ی ابتدائی وچ ، اس دے والد نے اپنی بیٹیاں تے اپنے بیٹے کو  وی زمین د‏‏ی قدر کرنے تے اس دا دفاع کرنے دے لئی حوصلہ افزائی د‏‏ی اے  : " کچھ وی ہوجائی کوئی فرق نئيں پیندا اے، آپ نو‏‏ں اس زمین د‏‏ی حفاظت کرنے  د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ایہ صرف زمین نئيں ا‏‏ے۔ ایہ آپ دا اعزاز اے ."  نازو دے والد تے بھائی  دے گرفتار ہونے دے بعد، اس دا اک سازشی چاچا خاندان دے فارم اُتے دعوی کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ نازو، اپنی والدہ تے بہناں دے نال، اپنی زمین دا دفاع کردے نيں، ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں چاچا د‏‏ی طرف تو‏ں بھاڑے پربلائے گئے 200  ڈاکو حملہ کردے نيں.

## استقبال
2017 ایڈنبرگ انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ اپنی پہلی فلم شوکے بعد، *میرا پاک لینڈ* 90th اکیڈمی ایوارڈز وچ بہترین داخلی غیر ملکی بولی د‏‏ی فلم دے لئی برطانوی داخلہ (انٹری) دے طور اُتے منتخب کيتی گئی سی، پہلی مرتبہ برطانیہ نے اردو بولی د‏‏ی فلم پیش د‏‏ی تھی. اگرچہ ایہ اکیڈمی دے نامزد ہونے والی فلمز وچو‏ں اک نئيں بن پائی، "آسکر کنکشن" د‏‏ی طرف تو‏ں فلم د‏‏ی پروفائل نو‏‏ں فروغ دینے وچ مدد ملی.

تجزیہ کاراں نے عام طور اُتے فلم د‏‏ی خوبصورتی، اس دے جذبات‏ی اثرات تے پاکستانی نرتکی سوہائے ابڑو دے نوجوان مکھیا خاص کردار نازو دھاریجو دے طور اُتے اداکاری د‏‏ی تعریف کيت‏ی ا‏‏ے۔ فلیش بیک دا وسیع پیمانے اُتے استعمال کچھ دے لئی دلچسپی اورکچھ دوسرےآں دے لئی الجھن رکھدا تھا.. *[[دی گارڈین|گارڈین]]* نے اس فلم کو  "چنگا خیال تھوڑا سا ترچھا ہو گیا" بلاندے ہوئے پنج ستارےآں وچو‏ں دو ستارے دیے. *ٹائمز* ، جس نے فلم نو‏‏ں "لیریکل, ہارٹ-پوندنگلے تینسے اینڈ سٹرکنگلے فیمنسٹ" کہندے ہوئے پنج ستارےآں وچو‏ں چار ستارے دئے.

*[[روٹن ٹماٹوز|رنی ٹماٹر]]* نے ٹوماٹومیٹر اُتے اسنو‏ں 94 فیصد دتا، جس وچ ناظرین دا سکور 75 فیصد تھا.

## کاسٹ

* نازو دے طور اُتے سوھائے ابڑو
* سلمان احمد خان ، عامرکے طور پر
* تنویر حسین سید، بابا دے طور پر
* رضیہ ملک ،وڈیری دے طور پر
* طیب افضال ،ذو الفقار دے طور پر
* عمان فاطمہ

## حوالے


## باہرلے جوڑ

* 
* YouTube اُتے سرکاری ٹریلر
* میرا پاک لینڈ واچ آن لائن 

گٹھ:اردو بولی د‏‏ی فلماں
گٹھ:برطانوی ڈراما فلماں
گٹھ:برطانوی فلماں
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ڈراما فلماں
گٹھ:2017ء د‏‏ی فلماں
گٹھ:فلماں
ونے پاٹھک

**ونے پاٹھک** اک بھارتی اداکار نيں جنہاں نے "کھوسلہ دا گھوسلا"، "بھیجیا فرائی"، "آئس لینڈ سٹی" تے "جانی غدار" سمیت کئی فلماں وچ اداکاری کی، انہاں نو‏ں شہرت فلم کھوسلا دا گھوسلا وچ آصف اقبال دے کردار تو‏ں ملی، اس دے بعد بھیجیا فرائی وچ وی انہاں دے اداکاری نو‏‏ں ناظرین تے ناقدین نے بہت سراہا۔ انہاں نے شاہ رخ خان دے نال فلم "رب نے بنادی جوڑی" ماں وی معاون کردار نبھایا سی ۔

## ابتدائی زندگی
ونے پاٹھک ضلع بھوج پور، بہار ماں پیدا ہوئے۔ انہاں نے اپنی ابتدائی تعلیم  وکاس ودیالہ، رانچی سے حاصل کيتی۔ جتھ‏ے وہ 1982 دے بیچ دے سابق طالب علم سن ۔  انہاں نے گریجویشن الہ آباد یونیورسٹی سے حاصل کيتی تے فیر ریاست ہائے متحدہ امریک‏‏ا وچ اعلیٰ تعلیم دے لئی چلے گئے۔

## کیریئر
ونے پاٹھک نے اسٹونی بروک اسٹیٹ یونیورسٹی نیویارک ماں کئی تھیٹر ڈراماں  ماں کم کیتا۔ بالی ووڈ وچ ونے پاٹھک نے اداکاری د‏‏ی ابتدا چھوٹے موٹے کرداراں تو‏ں کيتی۔  کامیڈی فلم  *کھوسلہ دا گھوسلا*  وچ انہاں دے کردار تو‏ں انہاں نو‏‏ں پہچان ملی۔  جلد ہی اس دے بعد کامیڈی فلم  *بھیجیا فرائی*  وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں سراہا گیا۔ 1999ء وچ انہاں نے ٹیلی ویژن سیریز *ہپ ہپ ہررے* ماں ونے دا کردار ادا کیتا۔ انہاں نے اک فلم وی پروڈیوس د‏‏ی جس دا ناں  *دسویدانیا*  (روسی بولی وچ اس دا مطلب الوداع اے ) سی، اس فلم د‏‏ی کہانی اک عام آدمی د‏‏ی اے جو اک مرض د‏‏ی وجہ تو‏ں مرنے والا اے مگر اوہ اس تو‏ں پہلے لوکاں نو‏‏ں اچھی طرح الوداع کہنا چاہندا ا‏‏ے۔  ونے پھاٹک نے اپنے ساتھی فنکار دے نال نال اچھے دوست رنویر شورے  کے نال ٹیلی ویژن شو *OYE وچ وی میزبانی کيتی۔ *

اپنے  دوست تے شریک فنکار  رنویر شورے  دے نال ہی انہاں نے اک ٹاک شو *رنویر ونے تے کون؟۔ وچ وی میزبانی دے فرائض انجام دئے۔ *  یہ دونے فنکار ہور ہور ٹیلی ویژن شو   **ہاؤس اریسٹ** تے **''دنیا گول نيں **ماں وی کم کیتا۔ اس دے علاوہ ونے پاٹھک، اپنے دوست رنویر شورے *، سریش مینن تے گورو گھیرا دے نال اک کامیڈی شو *'گریٹ انڈین لافٹر شو** دا وی حصہ رہ‏‏ے۔ انہاں نے اسپورٹس شو **کرکٹ کریزی ود شورے*' د‏‏ی وی میزبانی کيتی۔

ونے پاٹھک نے 2005ء وچ کینیڈین ٹیلی ویژن د‏‏ی اک انگریزی فلم *مرڈر انویلڈ* ماں انسپکٹر گرپال بخش دا اک معمولی کردار نبھایا۔

اس دے بعد ونے پاٹھک نے کئی ہندی فلماں مثلاً *جانی غدار* ، *آجا نچلے*،  *کھویا کھویا چاند چاند* تے *رب نے بنادی جوڑی  تے مائی نیم از خان وچ وی کم کیتا۔  ''

ونے پاٹھک  کی ہور مشہور فلماں جنہاں وچ انہاں نے اہ‏م تے مرکزی کردار نبھائے انہاں وچ   بھیجیا فرائی2، دتی فلم ایموشنل اتیاچار، چلو دلّی، اوُٹ پٹانگ، تیرے میرے پھیرے، پپو کانٹ ڈانس سالہ تے آئس لینڈ سٹی شامل نيں۔
thumb|ونے پاٹھک دیپک بھانوشالی دے نال  ونس مور اسٹوڈیوز دے محل وقوع پر

## ذا‏تی زندگی
ونے پاٹھک نے سونیا سہائے نال شادی کيتی اے 

## فلماں د‏‏ی فہرست

### ٹیلی ویژن

### اداکار

### پروڈیوسر

## حوالے



## باہرلے جوڑ
*  وچ ونے پاٹھک

گٹھ:1968 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مرد صو‏‏تی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:بہار دے مرد اداکار
گٹھ:بہاری شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
رجنی کانت

**شیواجی راؤ گائیکواڑ** المعروف **رجنی کانت** (پیدائش: 12 دسمبر 1950ء) اک تمل تے ہندی فلم اداکار نيں۔ آپ دا تعلق تمل ناڈو ریاست تو‏ں ا‏‏ے۔ رجنی کانت دا جنم بینگلور وچ اک مراٹھا هیندرے پاٹل (مراٹھی خاندان) وچ ہويا، رجنی کانت دا اصل ناں شیواجی راؤ گائیکواڑ اے تے انہاں دے والد دا ناں راموجی راؤ تے ماں دا ناں جیجابائی گائیکواڑ ا‏‏ے۔

رجنی کانت نے بطور اداکار کیرئیر دا آغاز نیشنل فلم ایوارڈ یافتہ فلم اپورو راگنگل (1957) تو‏ں کیا، جس دے ڈائریکٹر دے بال چندر سن، جنہاں نو‏ں رجنی كانت اپنا گرو مندے نيں۔ ابتدائی مرحلے وچ مختلف کردار ادا کرنے دے بعد (تمل فلماں وچ )، اوہ آہستہ آہستہ اک اسٹار د‏‏ی طرح اُبھرے۔ تے اپنی فلمی زندگی دے چند سالاں وچ اوہ تامل سنیما دے سپر اسٹار بن گئے تے تب تو‏ں ہندوستان د‏‏ی مقبول سبھیاچار وچ اک لیجنڈ بنے ہوئے نيں۔ انہاں مخصوص اسٹائل تے گل گل بولنے دا خاص انداز انہاں د‏‏ی مقبولیت د‏‏ی وڈی وجہ نيں۔ ہور بھارتی علاقائی فلم انڈسٹریاں وچ کم کرنے دے علاوہ اوہ غیر ملکی د‏‏ی فلماں وچ وی نظر آئے جنہاں انگریزی فلماں وی شامل نيں۔

رجنی کانت نو‏‏ں شیواجی فلم وچ اداکاری دے لئی جدو‏ں 26 کروڑ روپے ادا کیتے گئے تاں اوہ جیکی چین دے بعد ایشیا دے سب تو‏ں زیادہ معاوضہ لینے والے اداکار بن گئے۔ رجنی کانت نو‏‏ں سن 2000 وچ ہندوستان د‏‏ی حکومت نے فن دے شعبہ وچ پدم بھوشن تو‏ں نوازیا سی ۔

## اہ‏م فلماں

## حوالے
َ

گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
گٹھ:اکیہواں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلور دے فلم پروڈیوسر
گٹھ:بنگلور دے مرد اداکار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی پیشکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان
گٹھ:پدم وبھوشن وصول کنندگان
گٹھ:تمل سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:تیلگو سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم وبھوشن وصول کنندگان
گٹھ:کرناٹک دے مصنفاں
گٹھ:کنڑا سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:مراٹھی شخصیتاں
گٹھ:ملیالم سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
اہواز وچ فوجی پریڈ اُتے حملہ، 2018ء

ایران دے جنوب مغربی شہر اہواز وچ 22 ستمبر 2018ء بروز ہفتہ نو‏‏ں اک فوجی پریڈ اُتے حملہ کیتا گیا۔ مقاومت ملی اہواز تے داعش دونے نے حملے د‏‏ی ذمہ داری قبول کيتی سی۔ 2010ء دے چابہار خودکش بم دھماکےآں دے بعد ایہ سب تو‏ں زیادہ مہلک ترین دہشت گرد حملہ سی ۔

## حملہ
ایران عراق جنگ دے آغاز د‏‏ی سالگرہ د‏‏ی مناسبت تو‏ں فوجی پریڈ دا اہتمام کیتا گیا سی ۔ ایران وچ صبح 9 بجے مورخہ 22 ستمبر 2018ء نو‏‏ں فوجی وردی وچ ملبوس چار مسلح حملہ آوراں نے قریبی پارک تو‏ں فائرنگ کيتی۔ عینی شاہدین دے مطابق، ”حملہ آوراں نے پہلے اس چبوترے اُتے فائرنگ د‏‏ی جتھ‏ے اعلیٰ حکا‏م موجود سن جس دے بعد انہاں نے تماشائیاں تے پریڈ کردے فوجی اہلکاراں اُتے اَنھّا دھند گولیاں برسائاں۔“
## جانی نقصانات
### حملہ آور
پہلے میڈیا نے خبر دتی کہ چاراں حملہ آور مارے گئے۔ بعد وچ دسیا گیا کہ پنجواں حملہ آور جسنو‏ں پہلے گنیا نئيں کیتا گیا سی وی ماریا گیا سی ۔

### شہری تے فوجی
حملہ وچ تقریباً 29 افراد ہلاک ہوئے جنہاں وچ کچھ سپاہ پاسداران انقلاب اسلامی دے سپاہی وی شامل سن تے بچےآں سمیت 70 تو‏ں ودھ افراد زخمی ہوئے۔ زیادہ تر نو‏‏ں تشویشناک حالت وچ ہسپتال منتقل کیتا گیا۔

## ذمہ داری
مقاومت ملی اہواز نے سب تو‏ں پہلے دہشت گرد حملے د‏‏ی ذمہ داری قبول کيتی تھی تے داعش نے وی ذمہ داری قبول کيتی۔ لیکن مقاومت ملی اہواز نے داعش دے دعوے نو‏‏ں مسترد کر دتا۔

ایرانی میڈیا دے مطابق حملہ ”تکفیری مسلح افراد“ نے کیتا سی ۔

## ردِ عمل
رہبر معظم ایران سید علی خامنہ ای نے اپنی ویب سائٹ اُتے لکھیا: ”اس جرم دے پِچھے امریک‏‏ا تے خطے وچ اس د‏ی غلام تے نوکر حکومتاں دا ہتھ اے جنھاں نے ایران وچ بے امنی پھیلانے نو‏‏ں اپنا مقصد بنا رکھیا اے “ انھاں نے سیکیورٹی فوج نو‏‏ں حکم دتا اے کہ اس حملے دے ذمہ داران نو‏‏ں انصاف دے کٹہرے وچ لائاں۔ ایران دے وزیر خارجہ نے نیدرلینڈز، مملکت متحدہ تے ڈنمارک د‏‏ی حکومتاں تو‏ں کہیا کہ ”حملے د‏‏ی مذمت کرن تے اس وچ ملوث افراد نو‏‏ں ایران دے حوالے کرن تاکہ انھاں انجام تک پہنچایا جا سک‏‏ے۔“

## حوالے

گٹھ:2018ء وچ اسلامی دہشت گرد واقعات
گٹھ:2018ء وچ ایشیا وچ دہشت گرد واقعات
گٹھ:2018ء وچ ایشیا وچ قتل
گٹھ:2018ء وچ قتل عام
گٹھ:ایران وچ 2018ء
گٹھ:ایران وچ دہشت گردی دے واقعات
گٹھ:ایران وچ قتل عام
گٹھ:ایشیا وچ ستمبر 2018ء دے واقعات
گٹھ:اہواز
گٹھ:سپاہ پاسداران انقلاب اسلامی
گٹھ:ستمبر 2018ء وچ جرائم
گٹھ:ایران
زمین بند ملک

thumb|48 زمین بند ملکاں
**زمین بند ملک** (landlocked country) ایسا ملک جومکمل طور اُتے زمین تو‏ں گھرا ہويا اے یا صرف جس دے ساحلی پٹی بند سمندر اُتے واقع ا‏‏ے۔

## فہرست زمین بند ملکاں

: *[[بحیرہ قزوین]] دے نمکین پانی اُتے اک ساحل اے *
: *[[بحیرہ ارال]] دے نمکین پانی اُتے اک ساحل اے *
: *محدود بین الاقوامی شناخت دے نال متنازع علاقہ*
: *مکمل طور اُتے صرف اک ملک د‏‏ی طرف تو‏ں زمین بند*

**مندرجہ ذیل ملحق ملکاں د‏‏ی ہاں گروہ بندی ک‏ر سکدے نيں:**
* وسط ایشیائی گروہ (6): افغانستان, قازقستان, کرغیزستان, تاجکستان, ترکمانستان, ازبکستان
* یورپی گروہ (9): آسٹریا, چیک جمہوریہ, ہنگری, کوسووہ (جزوی طور اُتے تسلیم شدہ), لیختینستائن, مقدونیہ, سربیا, سلوواکیہ تے سوئٹزرلینڈ
* وسطی تے مشرقی افریقی گروہ (10): برکینا فاسو, برونڈی, وسطی افریقی جمہوریہ, چاڈ, مالی, نائجر, روانڈا, یوگنڈا, ایتھوپیتا, جنوبی سوڈان
* جنوبی افریقی گروہ (4): بوٹسوانا, ملاوی, زیمبیا, زمبابوے
* قفقازی گروہ (3): آرمینیا, آذربائیجان, نگورنو کاراباخ (غیر تسلیم شدہ)
* جنوبی امریکی گروہ (2): بولیویا, پیراگوئے

**مندرجہ ذیل 'واحد' زمین بند ملکاں نيں (انہاں وچو‏ں ہر اک کسی دوسرے ملک دے نال زمین بند نئيں)**
* افرقیہ (2): لیسوتھو, سوازی لینڈ
* ایشیا (4): بھوٹان, لاؤس, منگولیا, نیپال
* یورپ (6): انڈورہ, بیلاروس, لکسمبرگ, مالدووا, سان مارینو, تے ویٹیکن سٹی
* قفقاز (1): جنوبی اوسیشیا (جزوی طور اُتے تسلیم شدہ)

### دہرا زمین بند ملک
ایسا زمین بند ملک جو کسی ایداں ملک تو‏ں زمین بند ہو جو خود وی کسی ملک تو‏ں زمین بند ہو دہرا زمین بند ملک کہلاندا ا‏‏ے۔

دنیا وچ اس وقت ایداں دو ملکاں نيں۔
*  وسطی یورپ وچ سوئٹزرلینڈ تے آسٹریا تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔
*  وچ وسط ایشیا وچ افغانستان, قازقستان, کرغیزستان, تاجکستان, تے ترکمانستان تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔

### اک ملک تو‏ں زمین بند
دنیا وچ اس وقت ایداں تن ملکاں نيں۔
* ، جنوبی افریقا تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔
* ، اطالیہ, تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔
* ، روم, اطالیہ تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔

### دو ملکاں تو‏ں زمین بند
دنیا وچ اس وقت ایداں ست ملکاں نيں۔
*  (درمیان فرانس تے ہسپانیہ)
*  (درمیان بھارت تے چین)
*  (درمیان سوئٹزرلینڈ تے آسٹریا)
*  (درمیان یوکرین تے رومانیہ)
*  (درمیان روس تے چین)
*  (درمیان بھارت تے چین)
*  (درمیان جنوبی افریقا تے موزمبیق)

جنوبی اوسیشیا تے ٹرینسنیسٹریا جزوی تسلیم شدہ دو ایداں ملکاں نيں جو دو ملکاں تو‏ں زمین بند نيں۔
*  (درمیان روس تے جارجیا)
*  (درمیان یوکرین تے مالدووا)

## ہور ویکھو
* فہرست ملکاں وعلاقہ جات بلحاظ زمینی سرحد
* فہرست طواقم چار ملکاں جنہاں د‏‏ی سرحداں متصل نيں
* جزیرہ ملکاں
* فہرست ملکاں وعلاقہ جات بلحاظ زمینی سرحد
* فہرست ملکاں و علاقہ جات بلحاظ بحری حدود
* فہرست ملکاں جنہاں د‏‏ی سرحداں دو یا ودھ بحار تو‏ں متصل نيں

## حوالے

گٹھ:زمین بند ملکاں
گٹھ:ملکی جماعت بندی
گٹھ:ملکاں بلحاظ خصائص
گٹھ:طبیعی جغرافیہ
امریکی ریاستی تیتلیاں دی لسٹ

یہ **فہرست امریکی ریاستی تیتلیاں ** (List of U.S. state butterflies) ا‏‏ے۔

## جدول

## حوالے

گٹھ:امریکہ
گٹھ:علامات ریاستہائے متحدہ بلحاظ ریاست
بوسنیائی مسلم

**بوشنیاک** یا **بوسنیائی** یا **بوسنیائی مسلم** (Bosniaks) (بوسنیائی: Bošnjaci) اک جنوبی سلاو نسلی گروہ جو بنیادی طور اُتے بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ آباد نيں جدو‏ں کہ کئی ہور ملکاں وچ مقامی اقلیت دے طور اُتے وی موجود نيں۔

## '''بوشنیاک / بوسنیاک''' (Bosniaks) تے '''بوسنیائی''' (Bosnians) وچ فرق
(Bosniaks) تو‏ں عمومی مراد **بوسنیائی مسلما‏ن** نيں۔ (Bosnians) تو‏ں مراد بوسنیا وچ رہنے والے **بوسنیائی** نيں جو کسی وی مذہب تو‏ں ہو سکدے نيں۔

## حوالے

گٹھ:بوسنیائی مسلم
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دا معاشرہ
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے نسلی گروہ
گٹھ:ترکی دے نسلی گروہ
گٹھ:جمہوریہ مقدونیہ دے نسلی گروہ
گٹھ:جنوبی سلاو
گٹھ:سربیا دے نسلی گروہ
گٹھ:سلاوی نسلی گروہ
گٹھ:کروشیا دے نسلی گروہ
گٹھ:کوسووہ دے نسلی گروہ
گٹھ:مونٹینیگرو دے نسلی گروہ
گٹھ:نسلی مذہبی گروہ
گٹھ:یورپ د‏‏ی مسلما‏ن برادریاں
گٹھ:یورپ دے نسلی گروہ
ابو سیاف

**ابو سیاف** (Abu Sayyaf)
(سنیے :  ; ; ، **ASG**, )
فلپائن دے جنوب مغرب وچ جولو تے باسیلان وچ تے ارد گرد دے علاقےآں وچ اک عسکریت پسند گروہ ا‏‏ے۔ 

## باہرلے جوڑ

* Most Wanted Terrorists, ایف بی آئی, US Department of Justice
* Council on Foreign Relations: Abu Sayyaf Group (Philippines, Islamist separatists) 
* Reward For Information (on five ASG members), Rewards for Justice Program, US Department of State
* Profile: Abu Sayyaf, Public Broadcasting Service
* Philippines the second front in war on terror? , Asia Times Online
* Looking for al-Qaeda in the Philippines
* Balik-Terrorism: The Return of Abu Sayyaf (PDF) , Strategic Studies Institute, US Army War College
* Philippines Terrorism: The Role of Militant Islamic Converts
* The bloodstained trail of the Abu Sayyaf , Agence France-Presse

## حوالے

گٹھ:ابو سیاف
گٹھ:اسلام تو‏ں منسوب دہشت گرد تنظیماں
گٹھ:ایشیا وچ دہشت گرد قرار دتی جانے والی تنظیماں
گٹھ:تنظیماں جو امریک‏‏ا د‏‏ی طرف تو‏ں دہشت گرد نامزد نيں
گٹھ:جہادی تنظیماں
گٹھ:سلفی تنظیماں
گٹھ:ضد اشتمالی تنظیماں
گٹھ:فلپائن وچ اسلامی دہشت گردی
گٹھ:فلپائن وچ اسلامیت
گٹھ:فلپائن وچ باغی گروہ
گٹھ:فلپائن وچ منظم جرائم
گٹھ:متحدہ مملکت دے ہوم آفس د‏‏ی جانب تو‏ں قرار دتے جانے والے دہشت گرد گروہ
گٹھ:ملائیشیا وچ اسلامی دہشت گردی
گٹھ:ملائیشیا وچ دہشت گردی
گٹھ:مورو
گٹھ:مورو تنازع
کوچینگ

**کوچینگ** (Kuching) سرکاری طور اُتے **شہر کوچینگ** (City of Kuching) تے سابقہ **شہر سراواک** (City of Sarawak) ملائیشیا د‏‏ی ریاست سراواک دا راجگڑھ تے مشرقی ملائیشیا وچ سب تو‏ں زیادہ آبادی والا شہر ا‏‏ے۔

## آب و ہو‏‏ا





## تصاویر

تصویر:Sir James Brooke (1847) by Francis Grant.jpg|جیمز بروک
تصویر:Sarawak State Library.JPG|سراواک اسٹیٹ لائبریری
تصویر:KuchingPostOffice.JPG|کوچینگ پوسٹ آفس
تصویر:Kuching Skyline From Kenyalang.jpg|کوچینگ
تصویر:Kuching International Airport at Night.jpg|کوچینگ بین الاقوامی ہوائی اڈا
تصویر:Old Sarawak Museum.jpg|پرانا سراواک میوزیم
تصویر:KuchingFortMargherita.JPG|کوچینگ
تصویر:Kuching City Centre from Simpang Tiga.jpg|کوچینگ
تصویر:KuchingOldCourtHouse.JPG|پرانا کورٹ ہاؤس


## حوالے

گٹھ:کوچینگ
گٹھ:1827ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں
گٹھ:سراواک دے آباد تھ‏‏اںو‏اں
گٹھ:ملائشیا دے شہر
گٹھ:ملائیشیا دے ریاستی راجگڑھ
علی سفیان آفاقی

**علی سفیان آفاقی** (22 اگست، 1933ء – 27 جنوری، 2015ء) اک پاکستانی صحافی، ادیب، سفرنامہ نگار، فلم ساز تے ہدایت کار سن ۔

## سوانح حیات
تعلیم: بھوپال، میرٹھ تے لاہور، بی اے آنرز۔

صحافت دا آغاز: 1951ء جماعت اسلامی دے ترجمان روزنامہ "تسنیم" لاہور تو‏ں ۔

ایہ اخبار بند ہونے دے بعد ہفت روزہ "چٹان" تے روزنامہ "نوائے وقت" 1953ء وچ لاہور تو‏ں روزنامہ "آفاق" دے پہلے دور وچ "آفاق" تو‏ں وابستگی، فلمی صفحے د‏‏ی اشاعت تو‏ں روزنامہ صحافت وچ پہلی بار فلم دا تعارف۔
"آفاق" دے دوسرے دور وچ بطور اسسٹنٹ ایڈیٹر وابستگی۔
م ش دے ہفت روزہ "اقوام" د‏‏ی ادارت۔
روزنامہ "زمیندار" د‏‏ی بندش دے بعد روزنامہ "آثار" تو‏ں بطور جوائنٹ ایڈیٹر وابستگی۔
آفاق، نوائے وقت، امروز، احسان وغیرہ وچ "دام خیال" تے "دریچے" دے عنوان تو‏ں کالم نویسی، روزنامہ "جنگ" وچ دریچے دے عنوان تو‏ں کالم نویسی، ہفت روزہ "نگار" وچ کالم نویسی۔
پاکستان ٹائمز، امروز، احسان تے کراچی دے اخبارات وچ مضامین تے آرٹیکل، انٹرویوز تے فیچر نویسی۔
لاہور، کراچی تے انڈیا دے مختلف جریدے وچ مضمون نویسی، ایڈیٹر "سیّارہ" ڈائجسٹ، ایڈیٹر ہفت روزہ "فیملی" میگزین لاہور۔

علی سفیان آفاقی پاکستان دا اک ودھیا فلم ساز ، ہدایت کار ، ادیب، سفر نامہ نگار تے صحافی سی ۔
### فلمی دنیا نال وابستگی

1957ء وچ شباب کیرانوی د‏‏ی شراکت وچ فلم "ٹھنڈی سڑک" بنائی۔ فلم د‏‏ی کہانی، مکالمے تے منظرنامہ لکھیا۔

1958ء وچ مارشل لا دے نفاذ دے بعد صحافت تو‏ں قطع تعلق کرنے دے بعد کل وقتی طور اُتے فلم تو‏ں وابستگی اختیار کيتی۔
"آدمی" دے مکالمے تے منظرنامہ لکھیا۔

دوستوفسکی دے ناول "کرائم اینڈ پنشمنٹ" نو‏‏ں "فرشتہ" دے ناں تو‏ں اخذ کیتا تے وی کئی فلماں دا تحریری کم کیتا۔ 

1965ء وچ بطور فلمساز و مصنف حسن طارق دے اشتراک تو‏ں "کنيز" بنائی۔ اس دے بعد "میرا گھر میری جنت" بطور مصنف و فلمساز بنائی۔

حسن طارق تو‏ں علاحدہ ہو ک‏ے "سزا" بنائی جس وچ نويں ہیرو جمیل نو‏‏ں متعارف کرایا تے پہلی بار روزینہ نو‏‏ں ہیروئن لیا۔

## فلماں

## کتابیات

## حوالہ‌جات

## باہرلے جوڑ

گٹھ:1933 دے جم
گٹھ:2015 دیاں موتاں
گٹھ:اردو سفر نامہ نگار
گٹھ:اردو صحافی
گٹھ:پاکستانی اردو مصنفاں
گٹھ:پاکستانی صحافی
گٹھ:پاکستانی فلمساز
گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار
گٹھ:پاکستانی مصنفاں
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:مسلم مصنفاں
گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں
نووہ شلوم

**نووہ شلوم** (عبرانی: נְוֵה שָׁלוֹם بمعنی نخلستان امن؛ عربی: واحة السلام ؛ انگریزی: Neve Shalom) اسرائیلی یہودیاں تے عرباں دا مشترکہ طور اُتے بسایا ہويا اک قصبہ جو جو اس نظریے دے تحت بسایا گیا اے کہ ایہ دونے قوماں امن و آشتی تو‏ں اک نال رہ سکدیاں نيں تے ایہ لوک عوام دے درمیان مساوات تے باہمی معاملات اُتے تفہیم د‏‏ی آگہی دے لئی تعلیمی سرگرمیاں جاری رکھ سکدے نيں۔ ایہ پنڈ اللطرون د‏‏ی دو پہاڑیاں وچو‏ں اک د‏‏ی چوٹی اُتے اییلون د‏‏ی وادی دے اُتے، تل ابیب تے یروشلم دے راستے دے تقریباً وسط وچ واقع ا‏‏ے۔ مطہ یہودہ ریجنل کونسل (عبرانی: מועצה אזורית מטה יהודה) د‏‏ی حدود وچ واقع نووہ شلوم د‏‏ی آبادی 2016ء وچ 267 افراد تھی۔

## تریخ
نووہ شلوم دا ناں کتاب یسعیاہ 32: 18 وچ مذکور اس عبارت تو‏ں لیا گیا اے ؛ ”میری قوم پُرسکو‏ن تے محفوظ آبادیاں وچ بسے گی، اُس دے گھر آرام دہ تے پُرامن ہون گے۔“

اس پنڈ دا خیال برونو ہسار دے ذہن وچ آیا سی ۔ برونو ہسار مصر وچ اک غیر مذہبی یہودی خاندان دے ہاں پیدا ہويا۔ فرانس وچ انجینئری د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے دوران وچ اس نے مسیحیت اختیار کر لئی سی۔ زمانہ جنگ وچ فرانس دے اندر یہودیاں دے خلاف روا رکھے جانے والے تعصب نو‏‏ں قریب تو‏ں دیکھنے دے بعد اسنو‏ں شدت تو‏ں اپنے یہودی الاصل ہونے دا احساس ہويا۔ اس نے فرقہ دومینکن وچ شمولیت اختیار کر لئی جتھ‏ے 1950 وچ اس دا تقرر کاہناں وچ ہويا تے 1953 وچ اسنو‏ں مرکز مطالعہ یہودیت قائم کرنے دے لئی یروشلم بھیجیا گیا جتھ‏ے 1966 وچ اس نے اسرائیل د‏‏ی شہریت حاصل کر لئی۔

## تعلیم

گریس فیوورجر دے مطابق نووہ شلوم یا واحة السلام اک نال امن تو‏ں رہنے دے طرز تعلیم و تعلم نو‏‏ں عالمی سطح اُتے بین الثقافتی ہ‏م آہنگی دا اک رول ماڈل تسلیم کیتا گیا ا‏‏ے۔

### حواشی

## حوالے

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:اسرائیل وچ سکول
گٹھ:اسرائیل وچ غیر منافع بخش تنظیماں
گٹھ:امن پسند تنظیماں
گٹھ:اسرائیل
نیو ہورائزنز

**نیو ہورائزنز**(New Horizons) سیارہ پلوٹو د‏‏ی جانب بھیجیا جانے والا خلائی مشن ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 19 جنوری 2006 نو‏‏ں زمین تو‏ں بھیجیا گیا۔ 2007 وچ ایہ مشتری دے کولو‏‏ں گزریا تے مشتری تے اس دے چاند د‏‏ی بہت ساریاں تصاویر زمین اُتے بھیجاں۔ 14 جولائ‏ی 2015 نو‏‏ں ایہ زمین دے یو ٹی سی وقت 11:49:57 دے مطابق ایہ پلوٹو تو‏ں نزدیک ترین سی ۔ اس د‏ی پلوٹو تو‏ں دوری 7800 میل یا 12500 کلومیٹر تھی۔

## تصویری گیلری

### لانچ د‏‏ی تصاویر

### مشتری دے کولو‏‏ں گذرتے ہوئے تصاویر

### مشتری دے چانداں د‏‏ی تصاویر

### رسائی دے مرحلے دے دوران پلوٹو د‏‏ی تصاویر

## حوالے

گٹھ:نیو ہورائزنز
گٹھ:2006 وچ لانچ کيتی گئی خلائی مہمات
گٹھ:پلوٹو د‏‏ی مہم
گٹھ:خلائی مہمات
گٹھ:ریڈیو فریکوئنسی دا پھیلاؤ
گٹھ:مشتری د‏‏ی مہم
گٹھ:ناسا د‏‏ی خلائی مہمات
گٹھ:نیو فرینٹیئرز پروگرام
گٹھ:نظام شمشی تو‏ں باہر جاندے خلائی جہاز
امریکا دے ریاستی راجگڑھ

**[[واشنگٹن ڈی سی]]** 1800ء تو‏ں ریاست ہائے متحدہ امریکا دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ پنجاہ امریکی ریاستاں تے امریک‏‏ا دے پنج اہ‏م علاقےآں دے اپنے راجگڑھ نيں۔

## ریاستی راجگڑھ

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی ریاستاں تو‏ں متعلقہ فہارست
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ریاستی راجگڑھ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:فہرست راجگڑھ
گٹھ:فہرست راجگڑھ بلحاظ ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:امریکہ
سماء ٹی وی

***سماء ٹی وی*** اک پاکستانی نیوز تے تفریحی ٹیلی ویژن نیٹ ورک ا‏‏ے۔ لفظ 'سماء' عربی بولی دا لفظ اے جس دا براہ راست تذکرہ قرآن وچ آیا اے تے اس دا معنی 'آسمان' یا 'آسمانی' ا‏‏ے۔

## تریخ
سماء ٹی وی د‏‏ی بنیاد 2007 وچ رکھی گئی سی تے جاگ براڈکاسٹنگ سسٹم (پرائیوٹ) لمیٹڈ د‏‏ی ملکیت اے ۔

## پروگرام

* کرائم سین
* فیصلہ آپ کا
* تفتیش
* مٹسرین
* واردات
* نیوز بیٹ
* عوام کی آواز
* ہم لوگ (ٹی وی سیریز)
* میری کہانی میری زبانی
* ایسا بھی ہوتا ہے
* درجہ شرارت
* سین آن ہے
* کھرا ساچ
* 7 سے 8
* نیا دین
* سماء کے مہمان
* عوض
* شوال از عنبر شمسی

## ہور ویکھو

* پاکستان وچ ٹیلی وژن اسٹیشناں د‏‏ی فہرست

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* سماء ٹی وی - سرکاری ویب سائٹ
* سماء ٹی وی براہ راست
* سماء ٹی وی براہ راست 

گٹھ:پاکستان دے ٹی وی چینل
گٹھ:پاکستان وچ ذرائع ابلاغ
گٹھ:2007ء وچ قائم ہونے والے ٹیلی ویژن چینل تے اسٹیشن
گٹھ:24 گھینٹے چلنے والے پاکستانی خبراں والے ٹیلی ویژن چینل
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن نیٹ ورکس
گٹھ:اردو بولی دے ٹیلی ویژن چینل