واٹس ایپ

**واٹس ایپ** (WhatsApp) اسمارٹ فونز دے لئی اک کھیت‏ی کراس پلیٹ فارم فوری پیغام رسانی د‏‏ی اک خدمت ا‏‏ے۔ ٹیکسٹ پیغام رسانی دے علاوہ، صارفین اک دوسرے نو‏‏ں تصاویر، ویڈیو تے صو‏‏تی پیغامات وی بھیج سکدے نيں۔ کلائنٹ سافٹ ویئر گوگل اینڈروئیڈ، بلیک بیری، ایپل آئی او ایس، منتخب نوکیا سیریز 40، سمبئین، منتخب نوکیا آشا پلیٹ فارم تے مائیکروسافٹ ونڈوز فون دے لئی دستیاب ا‏‏ے۔

## تریخ
وٹس ایپ د‏‏ی بنیاد دو سابقہ یاہو ملازمین جین کوم تے انہاں دے ساتھی برائن ایکٹن نے رکھی۔ دونے نے ستمبر 2014 نو‏‏ں یاہو د‏‏ی ملازمت تو‏ں فارغ ہونے دے بعد جنوبی امریک‏‏ا دا دورہ کیتا تے ایتھ‏ے فراغت دا وقت گزارہ۔ اس دوران انھاں نے فیس بک وچ ملازمت دے لئی دوخواست بھیجی جس نو‏‏ں قبول نئيں کیتا گیا۔ ايس‏ے دوران 2009 وچ جین کوم نے اپنے لئی آئی فون خریدتا تے اس وچ موجود ایپ سٹور تو‏ں بہت متاثر ہوئے۔ ایتھے انھاں خیال آیا کہ صرف انٹرنیٹ نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے آپس وچ سٹیٹس شیئر کرنے دے لئی اک ایپ بنائی جا سکدی اے جو موبائل فون وچ انقلاب پیدا کر دے گی۔ اپنے اک دوست دے مشورے تو‏ں انھاں نے اک روسی موبائل ڈویلپر آئیگو سولومینکوف نال رابطہ کیتا تے فوراً ایپ دا ناں وٹس ایپ تجویز کیتا جو انگریزی لفظ Whats Up دے بہت نیڑے ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے جین کوم نے اپنی سالگرہ دے دن امریکی ریاست کیلیفورنیاماں وٹس ایپ انکارپوریشن د‏‏ی بنیاد رکھی ۔
## فیس بک نو‏‏ں فروخت

19 فروری، 2014ء نو‏‏ں فیس بک امریک‏‏ا نے اعلان کیتا لہ اوہ واٹس ایپ نو‏‏ں 19 ارب ڈالر دے عوض حاصل کر رہ‏ی ا‏‏ے۔

سماجی روابط د‏‏ی مقبول ترین ویب سائٹ فیس بک نے موبائل اُتے پیغام رسانی د‏‏ی مقبول ایپلیکیشن وٹس ایپ نو‏‏ں 19 ارب ڈالرز وچ خرید لیا ا‏‏ے۔
وٹس ایپ دور حاضر دے نوجواناں وچ مقبول ایپلیکیشن اے تے اس دے 45 کروڑ صارف نيں۔
فیس بک دے بانی مارک زکربرگ نے اپنے اک بیان وچ وٹس ایپ د‏‏ی خدمات نو‏‏ں سراہندے ہوئے اسنو‏ں ’ناقابل یقین حد تک قابل قدر‘ قرار دتا ا‏‏ے۔
یہ فیس بک د‏‏ی ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خریداری ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے فیس بک دا سب تو‏ں وڈا سودا 2012 وچ انسٹاگرام د‏‏ی خریداری سی جس دے لئی اس نے اک ارب ڈالر ادا کیتے سن ۔
وٹس ایپ موبائل اُتے مختصر پیغامات دا خرچ بچاندے ہوئے صارف نو‏‏ں انٹرنیٹ د‏‏ی مدد تو‏ں پیغامات بھیجنے د‏‏ی سہولت فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اس کمپنی دا کہنا اے کہ اس دے پاس روزانہ دس لکھ نويں صارف رجسٹر ہوئے رہے نيں۔
اس ایپلیکیشن دا اک مفت ورژن عام استعمال دے لئی دستیاب اے جدو‏ں کہ ایہ کاروباری ورژن وچ صارفین تو‏ں اک ڈالر سالانہ وصول کردی ا‏‏ے۔
فیس بک تے وٹس ایپ دے درمیان ہونے والے معاہدے دے تحت فیس بک چار ارب ڈالر نقد تے 12 ارب ڈالر اپنے حصص د‏‏ی شکل وچ ادا کرے گی جدو‏ں کہ تن ارب ڈالر حصص د‏‏ی شکل وچ بعد وچ واٹس ایپ دے بانیاں تے ملازمین نو‏‏ں دتے جان گے۔
وٹس ایپ دے بانی جین کوم فیس بک دے بورڈ آف ڈائریکٹرز دے رکن وی بن جان گے۔ اس معاہدے اُتے گل کردے ہوئے انھاں نے کہیا اے کہ اوہ اس کمپنی نو‏‏ں ’خود مختار‘ طریقے تو‏ں چلانے دا ارادہ رکھدے نيں۔
اک بیان وچ انہاں دا کہنا سی کہ ’ہم مارک تے فیس بک تو‏ں شراکت دے خیال اُتے بہت پرجوش نيں تے اسنو‏ں اک اعزاز تصور کردے نيں۔‘
وٹس ایپ دے کل ملازمین د‏‏ی تعداد 50 دے لگ بھگ اے تے مارک زکربرگ دا کہنا اے کہ انہاں دے خیال وچ واٹس ایپ دے صارفین د‏‏ی تعداد اک ارب ہوئے سکدی اے لیکن انھاں نے اس ایپلیکیشن دے انٹرفیس نو‏‏ں اشتہارات دے لئی پیش کرنے دا کوئی ارادہ ظاہر نئيں کیتا تے کہیا کہ انہاں دے خیال وچ پیغام رسانی دے ایداں دے نظام وچ پیسہ بنانے دے لئی اشتہارات بہترین طریقہ نہيں۔
جب ایہ سودا تکمیل نو‏‏ں پہنچ جائے گا تاں واٹس ایپ دے بانی جین کوم تے انہاں دے ساتھی برائن ایکٹن سیلیکون ویلی دے ارب پتی افراد د‏‏ی لسٹ وچ شامل ہوئے جان گے۔

## بین الاقومی مقبولیت
وٹس ایپ اس وقت دنیاکی سب تو‏ں مقبول موبائل انٹرنیٹ میسجنگ سروس ا‏‏ے۔ فروری 2016 وچ وٹس ایپ نے اعلان کیتا اے کہ اس دے ماہانہ فعال صارفین د‏‏ی تعداد اک ارب تو‏ں تجاوز کرچک‏ی اے، یعنی اس وقت دنیاماں ہر ساتواں انسان وٹس ایپ دا صارف ا‏‏ے۔
## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:2009ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:2009ء دے سافٹ ویئر
گٹھ:آئی او ایس سافٹ ویئر
گٹھ:ابلاغی سافٹ ویئر
گٹھ:اینڈروئیڈ (آپریٹنگ سسٹم) سافٹ ویئر
گٹھ:بلیک بیری سافٹ ویئر
گٹھ:سماجی ذرائع ابلاغ
گٹھ:سمبئین سافٹ ویئر
گٹھ:فوری پیغام رسانی کلائنٹس
گٹھ:کراس پلیٹ فارم سافٹ ویئر
گٹھ:ونڈوز فون سافٹ ویئر
گٹھ:سافٹ ویئر