مغربی آئرین روپیا

**روپیہ** مغربی آئرین (پہلے مغربی نیو گنی) د‏‏ی 1963 تے 1973 دے درمیان اک وکھ کرنسی تھی. اس نے ویسٹ نیو گنی گولڈن نو‏‏ں مساوی طور اُتے تبدیل کيت‏‏ا تے 1 انڈونیشین روپیہ 1 ویسٹ آئرین روپیہ = 18.9 انڈونیشی روپیہ د‏‏ی شرح تو‏ں اس د‏ی جگہ لے لی۔

## تریخ
نیدرلینڈ نیو گنی وچ ڈچاں د‏‏ی موجودگی اس معاہدے دے بعد ہی 1949 وچ انڈونیشیا تو‏ں ڈچاں دے انخلا دے لئی گل گل دے بعد اختلاف رائے دا باعث رہی سی۔ ڈچ انڈونیشیا دے کنٹرول نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی تیار نئيں ، اس دے بجائے پاپوا ریاست قائم کرنے نو‏‏ں ترجیح دیندے ني‏‏‏‏ں۔ انڈونیشی باشندےآں نے بالآخر 17 اگست 1960 نو‏‏ں ڈچ دے نال سفارتی تعلقات منقطع کردتے۔ صوبے د‏‏ی حیثیت تو‏ں متعلق انڈونیشیاں د‏‏ی بغاوت تے الجھن د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اقوام متحدہ نے یکم اکتوبر 1962 نو‏‏ں اقوام متحدہ دے عارضی ایگزیکٹو اتھارٹی دے ماتحت مغربی نیو گنی دے طور اُتے کنٹرول حاصل کرلیا۔ یکم مئی 1963 نو‏‏ں ، یو این ٹی ای ای نے اس گل اُتے اتفاق کيت‏‏ا کہ اس صوبے نو‏‏ں انڈونیشیا منتقل کيت‏‏ا جائے گا ، کیونجے انڈونیشیا دا اک صوبہ آئرین بارات (ویسٹ آئرین) تھا۔ٹدٹہشفنشنشنشنےش رٹنغ وردرش ود رٹن ٹرفنرغ ونرفش دنرفش ٹنےفش ٹرنےش رٹلنےغ ٹرنے نےغ

سکورنو دے صدارتی فرمان دے ذریعہ ، یکم مئی ، 1963 دے دن ، موجودہ نیدرلینڈ نیو گائنی گلڈن نو‏‏ں واپس لے لیا جانا سی ، جسنو‏ں مساوی طور اُتے تبدیل کيت‏‏ا گیا سی ، جس وچ حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں جاری سک‏‏ے ، حکومت 1 تے 2½ روپیندا نوٹاں دے نال ، وڈے مالیت والے نوٹ جاری کیندے جانے سن بینک انڈونیشیا (حکومت دے درمیان اک ہی ڈویژن (عرف خزانے دے نوٹ) تے بینک نوٹ جداں انڈونیشی روپیہ دے لئی موجود اے )۔ چونکہ مغربی آئرین روپیندا گلڈین د‏‏ی جگہ لے رہیا سی ، جو انڈونیشیا دے روپیندا تو‏ں کدرے زیادہ مضبوط کرنسی سی ، لہذا ایرانی کرنسی د‏‏ی قدر نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی ، انڈونیشیا د‏‏ی کرنسی آئرین وچ درست ٹینڈر نئيں سی۔ رنش فنے فنےش ونےش فنےش نفےش نفے

انڈونیشیا وچ ہائپر انفلیشن (جس تو‏ں علیحدہ مالیا‏تی پالیسی تے کرنسی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، آئرین نو‏‏ں تکلیف نئيں پہنچی ، اگرچہ مہنگائی ہن وی موجود تھی) ، دسمبر 1965 وچ قومی کرنسی د‏‏ی اک ہزار تو‏ں اک قدر د‏‏ی کمی د‏‏ی ضرورت سی۔ ایہ 13 دسمبر 1965 دے صدارتی فرمان دا ارادہ سی کہ 'روپیہ بارو' (نیا روپیہ) تمام انڈونیشیا د‏‏ی متفقہ قومی کرنسی بن جائے ، جو آریئن بارات دے روپئے دے برابر سی۔ اُتے ، اس دے نتیجے وچ 15 ستمبر 1966 نو‏‏ں ، انڈونیشیا تو‏ں آنے والے انڈونیشی روپیہ نو‏‏ں واپس بلیا ک‏ے ، آئرین رقم د‏‏ی جواز بحال ہوگئی۔ رنش رٹفنےغ فنےغ نےش لسغ لسغ لس نسے س

انڈونیشین روپیہ آخر کار 18 فروری 1971 نو‏‏ں آئرین وچ قانونی ٹینڈر ہويا۔ موجودہ آرین بارات دا پیسہ مئی 1971 تو‏ں 1 آئرن بارات روپیہ تو‏ں 18.9 انڈونیشی روپیہ د‏‏ی شرح تو‏ں بدلا جاسکدا سی۔ اس طرح اس وقت انڈونیشین روپیہ دے 1 $ امریکی ڈالر د‏‏ی باضابطہ زر مبادلہ د‏‏ی شرح نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، ایہ دیکھیا جاسکدا اے کہ آرین بارات روپیہ بالآخر 0.01 امریکی ڈالر دے برابر سی۔ نیدرلینڈ نیو گیانا گلڈن ، جو ڈچ گلڈر دے برابر سی ، 1963 وچ اصل تبدیلی دے وقت 3.62 امریکی ڈالر تو‏ں بدلا گیا سی۔ ڈالر دے مقابلے وچ اس وجہ تو‏ں 8 سالاں وچ کرنسی د‏‏ی اپنی قیمت دا 82٪ ختم ہوگیا۔ لنغش ےلسےش نغش

آئرین بارات روپیہ ہور 2 سال دے لئی ، 1 اپریل 1973 تک ، قانونی ٹینڈر دے طور اُتے ، انڈونیشیا دے روپیندا دے نال نال گردش کردتی رہی۔

## سک‏‏ے
سک‏‏ے 1 ، 5 ، 10 ، 25 تے 50 سین دے فرقےآں وچ جاری کیندے گئے سن ۔ سب ایلومینیم وچ ٹکسال کیندے گئے تے تریخ 1962 وچ ۔ رائو دے لئی جاری کردہ افراد دے برعکس (دیکھو ریو روپیہ ) ، انہاں دا کوئی کنارے دا نوشتہ نئيں سی۔

## بینک نوٹ
بینک انڈونیشیا دے نوٹاں نو‏‏ں انڈونیشیا دے پرنٹر پی این پرجیجتیکن کیباجوران نے "1960" د‏‏ی تریخ تو‏ں زیادہ پرنٹنگ "آئرین بارات" دے ذریعہ 5 ، 10 ، تے صدر سوکرنو د‏‏ی تصویر والی 100 روپیہ دے نال چھاپی سی۔ سرکاری نوٹ نو‏‏ں "1961" وچ "آئرین بارات" دے نال 1 تے 2½ روپیندا فرقےآں وچ زیادہ پرنٹ ملیا سی۔

قریب اک جداں ، لیکن حد تو‏ں زیادہ پرنٹ دے لئی ، پہلے ہی ریو روپیندا دے لئی پنجاں نوٹاں دے ورژن جاری کردتے گئے سن ، جدو‏ں کہ ااوہی پنجاں نوٹ (مائنس اوور پرنٹ) وی 1965 وچ انڈونیشیا دے روپیندا دے ناں تو‏ں گردش کیندے گئے سن (تن تنہا 1 تے 2½ روپیندا نوٹ سن ) redated، "1964")۔

سبز (1) تے نیلے (2½) نوٹاں د‏‏ی مختلف شکلاں شمالی بورنیو وچ جاری کرنے دا ارادہ سن ، جسنو‏ں انڈونیشیا نے اس وقت خطے وچ بجلی دے خلاء د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے علاقے وچ ممکنہ توسیع دے طور اُتے دیکھیا سی۔

## باہرلے جوڑ

* http://www.bi.go.id/msmbiweben/sejarah_content3.asp  'مغربی آئرین علاقہ تے رائو جزیرے برائے خصوصی انڈونیشیا' ، بینک انڈونیشیا

گٹھ:انڈونیشیا د‏‏ی معیشت
گٹھ:انڈونیشیا د‏‏ی کرنسیاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:کرنسی