open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سونالی گولاٹی

**سونالی گلاٹی** اک بھارتی  فلمساز، فیمینسٹ، زمینی کارکن، اتے اک ٹیچر اے۔ اوہ ورجینیا کامنویلتھ یونیورسٹی دے فوٹوگرافی اتے فلم ڈیپارٹمنٹ وچّ اک ایسوسی ایٹ پروفیسر اے ۔ اوہنے فلم اتے میڈیا وچ  توں فائن آرٹس وچّ ایم اے اتے اہم سماجی سوچ وچّ بی.اے. ماؤنٹ ہولیؤک کالج توں کیتی۔ گلاٹی نویںدلی، بھارت وچّ پلی اتے اوس  نے بہت ساریاں لگھُو مووی وی بنائیاں جنہاں دی نمائش تنّ سو فلم میلےآں وچّ دنیا بھر وچّ ہوئی۔
## فلم نمائش
اوس دیاں فلماں دی نمائش لگبھگ 400 فلم میلےآں وچّ ہوئی  جس وچّ کجھ تھاں جویں ہرشرون میوزیم، فائین آرٹس دا میوزیم، بوسٹن اتے کلا وچّ عورتاں دا قومی میوزیم، اتے کجھ فلم فسٹیولاں جویں کہ مارگریٹ میڈ فلم فیسٹیول، ماریہ فلم فیسٹیول اتے سلیمڈانس فلم فیسٹیول شامل ہن۔ گلاٹی دی2005 وچّ انعام جیتو دستاویزی فلم، "نلنی ان ڈے، نینسی ان نائٹ"، بھارت وچّ کاروبار عمل دی آؤٹسورسنگ اُتے مشتمل ہے۔ اس فلم دی نمائش ٹیلیوژن تے- امریکہ، کینیڈا، یورپ، آسٹریلیا، نیوزیلینڈ ،  مشرق وسطی، دکھنی ایشیا اتے شمالی افریقہ وچّ ہوئی۔ اوس دی حال ہی وچّ آئی فلم-ایئیمم اجے تکّ 14 انعام جت چکی ہے اتے اس دی نمائش وڈے پیمانے تے جاری ہے۔ 

## انعام
گلاٹی نے کئی انعام ، انودان، اتے فیلوشپ جتے - تھرڈ ویو فاؤنڈیشن، ورلڈ سٹوڈیؤ فاؤنڈیشن، رابرٹ گیارڈ میموریال فیلوشپ، فائین آرٹس وچّ ورجینیا میوزیم فیلوشپ، کلا وچّ ترقی لئی کلا دے ایشیائی امریکی میڈیا مرکز (CAAM), رچناتمک راجدھانی بنیاد ، توں کھوج لئی مانی مدد

## فلموگرافی
* *بگّ ٹائم مائی ڈائری* (2015)
* *آئیئیم*(2011)
* *24 پھریمز پر ڈے* (2008)
* *نلنی ان ڈے، نینسی ان نائٹ* (2005)
* *ویئر از دیئر روم؟* (2002)
* *دا نیم آئی کال مائیسیلپھ *(2001)
* *بیئرپھیٹ* (2000)
* *سمع ٹوٹل*(1999)

## نجی زندگی
گلاٹی نویں دلی، بھارت وچّ پلی۔ اوس دے ماں اک استانی اتے ٹیکسٹائیل ڈزائینر نے اتے اوس نے اپنے دھی نوں آزاد  روپ نال پالیا۔ 

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
 
گٹھ:بھارتی لوک
جینی شریواستو

**جنی شریواستو** *ایکل ناری سنگٹھن* جاں *آستھا* دی بانی ہے۔ کینیڈا وچّ پلی جینی نے بھارت وچّ اوم شریواستو نال 1970 وچّ ویاہ کرکے راجستھان ولّ رخ کیتا۔ اتھے اس نے پہلاں غیر سرکاری تنظیماں نال مل کے اتے بعد وچّ پنڈاں اتے قبائلی قبیلیاں دیاں عورتاں نال مل کے کم کیتا۔    
## تنظیم
1998 وچّ اس نے اکلے ہی عورتاں نال چھیڑچھاڑ، بیواہ، طلاق شدہ،  شوہراں ولوں چھڈیاں گئیاں اتے گھروں کڈھ دتیاں گئیاں عورتاں دے حقاں اتے اوہناں دے معاملیاں بارے جدوجہد کرن لئی 'ایکل ناری سنگٹھن' دا قیام کیتا۔ ایہہ اتظیم اجکل راجستھان دے 33 ضلعیاں وچّ کم کر رہی ہے اتے اسدے 49,400 میمبر ہن۔ اس نے 2009 وچّ ' نینل فورم فار سنگل وومین رائٹس' دی نیہہ رکھی۔ جسدا وچار سی کہ عورت 'سنگل' بے شکّ ہووے پر کلی نہیں ہندی۔  
## انعام
جینی دے ادارے 'آستھا سنستھان' نوں بھارتی صدر طرفوں *عمورت طاقت انعام* مل چکیا ہے۔ 2005 وچّ اس نوں نوبل امنانعام لئی نامزد کیتا گیا ہے۔ 
## حوالے
http://www.bbc.com/hindi/india/2015/12/151130_100women_achievers_facewall_pk

(http://www.ucobserver.org/features/2014/11/ginny_shrivastava/

http://www.womensweb.in/articles/ginny-shrivastava-inspiring-woman/ 

http://www.smh.com.au/world/from-hell-to-the-sun-and-the-moon-20130529-2nbyx.html

http://womensenews.org/2010/01/indias-single-women-resist-stigma-demand-rights/ 

http://www.firstpost.com/printpage.php?idno=2142447&sr_no=0

http://daily.bhaskar.com/news/WOM-ginny-shrivastava-the-friend-of-lonely-widows-4197713-NOR.html 

گٹھ:بھارتی عورتاں 
گٹھ:زندہ لوک
 گٹھ:بھارتی شخصیتاں
 گٹھ:بھارتی لوک
ساشا آغا

**ساشا آغا** (جنم زارا آغا خان) , اک بھارتی اداکارہ اتے گائک ہے، جو کہ ہندی فلم.وچّ آئی ہے۔  آغا–خان دے پروار وچّ جنمی اوہ پہلی وار 2013 وچّ آدتیا چوپڑادی روماٹک فلم اورنگزیب وچّ آئی۔ .

## شروع دا جیون
آغا سکوائش کھڈاری رحمت خان اتے گائکہ سلمہ آغا دی دھی ہے،اتے نصراللہ خان دی پوتری ہے۔جد اوہ چھ ،ستّ سال دی سی اس دے ماں پیؤ نے طلاق لے لیا۔ اس دا چھوٹا بھرا لیاقت علی خان بیڈمنٹن وچّ سونے دا تمغہ جیتو ہے، اک مترییا بھرا طارق خان، اتے دو متریئیاں-بھیناناں ثریا خان اتے نتاشہ خان (اک بریٹیش گائک-گیت کار جسنوں زیادہتر بیٹ فار لاشز دے طور تے جانیا جاندا ہے) ہن۔ اس دا دادا جگل کشور مہرا، پڑدادی زرینا غزنوی، آنٹی شاہینہ غزنوی، پڑدادا رفیق غزنوی اتے پڑنانی انوری بیگم سارے اداکار سن۔  سکوائیش کھڈاری جہانگیر خان اتے طورسم خان اس دے چاچے ہن اتے گائک ساجد- واجد اس دے مامے ہن۔ اوہ سکوایش کھڈاریاں روشن خان اتے اعظم خان دی بھتیج-پوتری  شریف خان اتے عزیز خان، دی دوجی بھتیجی، کارلا خان دی تیجی چچیرا بھین اتے اداکار کرشماکپور، کرینہ کپور اتے رنبیر کپور دی دور دی رشتے دار ہے۔  

## حوالے

گٹھ:جم 1992
گٹھ:گلوکارہ
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
جدعون

**جدعون** (Gideon یا Gedeon) (تلفظ: ; )
جس دے معنی **تباہ کرن والا**، **زبردست جنگجو** یا **ڈیگن والا (درخت)** دے نیں، عبرانی کتاب مقدس دے مطابق بنی اسرائیل دا اک قاضی یا منصف سی۔ اس دا بیان کتاب قضاۃ دے چھینویں توں اٹھویں باب تک اے۔  
اس دے علاوہ عبرانیاں دے نام خط دے گیارہویں باب وچ وی اس دا تذکرہ اے۔

## حوالے

## بارلے جوڑ

گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودی
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہبگٹھ:یہودی شخصیتاں
ومیقا گبی

**ومیقا گبی** اک بھارتی پنجابی فلم اداکارہ اے۔

## مڈھلا جیون
ومیقا گبی دا جنم چنڈی گڑھ وچّ ہویا۔ اسدا پیؤ گووردھن گبی پنجابی لکاری اتے ماں راج کماری ماہر تعلیم ہے۔ اسنے ہمیشہ اداکارہ بننا چاہیا، اوہ صرف اٹھ سال دی سی، جدوں اسنے اک پنجابی سیریل *سودے دلاں دے* دے وچ کم کیتا۔ 

## کتہ
اک ماہر کتھک نرتکی اے۔ اوہ اوس ڈانس شو دے سخر دے پنج مدمقابلاں وچوں اک سی جسنوں عامر خان نے ججّ کیتا۔ اسے ڈانس شوٕ دوران اس نوں جب وی مٹ فلم وچّ چھوٹے کردار دا موقع ملیا۔ 

## فلموگرافی
 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی ہندو
گٹھ:پنجابی اداکاراواں
دبورہ

**دبورہ** ()
() بنی اسرائیل دی اک نبیہ سن۔

## باہرلے جوڑ

* Book of Judges article, *Jewish Encyclopedia*
* Debbora, *Catholic Encyclopedia*
* Biblical Hebrew Poetry - Reconstructing the Original Oral, Aural and Visual Experience
* Song of Deborah (Judges 5) Reconstructed

## حوالے

 
گٹھ:عہد نامہ قدیم وچ خواتین
گٹھ:عبرانی بائبل وچ خواتین
گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودی
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہبگٹھ:یہودی شخصیتاں
سونیا دبیر

**سونیا دبیر** (جنم 17 جولائی 1980) اک بھارتی زنانی کرکٹ کھڈاری ہے۔ اسنے بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم لئی دو ون ڈے اتے اک ٹونٹی20 کرکٹ میچ کھیڈیا ہے۔ گھریلو کرکٹ لیگ وچّ اوہ مہانراشٹر دی کرکٹ ٹیم ولوں کھیڈدی ہے۔

## حوالے

## باہری لنک
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری
گٹھ:جم 1980
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
ابی میلیک

**ابی میلیک** (Abimelech) (تلفظ: ; אֲבִימָלֶךְ *’Ǎḇîmeleḵ*) قاضی جدعون دا بیٹا سی۔ اس دے نام دی بہترین تشریح **میرا باپ بادشاہ** اے۔

## بارلے جوڑ

* قاضیاں دی کتاب article in *Jewish Encyclopedia*

گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودی
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہب
گٹھ:یہودی شخصیتاں
شمشون

thumb|right|200px|شمشون شیر نال لڑدے ہوئے 

**شمشون** (Samson) (تلفظ: ;(عبرانی: שִׁמְשׁוֹן)(عبرانی تلفظ: Shimshon،Šimšôn)، (ناں دا مطلب: سورج دا آدمی), **Shamshoun** ( */)*،(یونانی: Σαμψών)
بنی اسرائیل دا آخری قاضی سی جس دا ذکر عبرانی کتاب مقدس دی کتاب قضاۃ دے تیرہویں توں سولہویں باب تک ہے۔

## حوالے

گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودی
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہب
گٹھ:یہودی شخصیتاں
شمجر

**شمجر**  *عناتھ* دا پُتر (عبرانی:שַׁמְגַּר۔ *Šamgar*)، ممکنہ  طور توں ایہ اک یا دو افراد دا ناں ہے جس دا  کتاب قضاۃ وچ ذکر اے۔اس ناں دا کتاب قضاۃ وچ دو دفعہ شروع وچ ذکر اے۔ شمجر دی بائبل وچ جج دے نام سے نشاندہی کتی گئی اے، جو اسرائیلی علاقاں چ فلسطینی حملاں نوں پسپا کرن، تے 600 حملہ آوروں نوں ذبح کرن والا اے۔

## باہرلے جوڑ

## حوالے

گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:بائیبل دیاں شخصیتاں
گٹھ:یہودی
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہب
گووردھن گبی

**گووردھن گبی** اک پنجابی لکھاری ہے۔ ہن تک اسدیاں 2 شاعری، 2 کہانیاں، اک ناول، اک وارتک پنجابی دیاں کتاباں آ چکیاں ہن تے اک انگریزی دی کہانیاں دی کتاب آ چکی ہے۔ اوہ بہت ساریاں اخباراں تے ساہتی رسالیاں واسطے لگاتار لکھدا ہے۔ اج کل اوہ چنڈی گڑھ وچ رہندا ہے۔
## ہور ویکھو
* تانا بانا
* ومیقہ گبی
## حوالے

گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی ہندو
گٹھ:جٹ
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
لیپی ڈوث

**لیپی ڈوث** (عبرانی:לַפִּידוֹת *لیپی ڈوٹ*, "ٹارچز") اسرائیل دی چوتھی قاضی دبورہ دے شوہر سن۔ جسدا کتاب قضاۃ وچ چوتھے یا پنچویں سبق وچ ذکر اے۔ تے لیپی ڈوث اک عبرانی مرد دا نام وی اے۔

## باہرلے جوڑ

## حوالے

گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودی
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہبگٹھ:یہودی شخصیتاں
جیا پردا

**جیا پردا** (جنم 3 اپریل 1962) اک بھارتی فلم اداکارہ اتے سیاستدانہے۔ اوہ تیلگو، تامل، ہندی، کنڑ، ملیالم، بنگالی اتے مراٹھی فلماں دی اداکارہ ہے۔ اوہ  رامپور 2004 توں 2014 تکّ  پارلیمنٹ دی میمبر (منتری) وی رہی۔

## شروع دا جیون
جیا پردا دا جنم راجامندری، آندھرپردیش وکھے ہویا۔  اسدا بچپن دا نام للتا رانی سی۔ اس دا پیؤ کرشنا راؤ اک تیلگو فلم بزنسمین سی ۔ اس دی ماں نیلبینی اک گھریلو عورت ہے۔ للتا نے اپنی سکول دی پڑائی تیلگو-میڈیئم سکول، راجامندری توں کیتی اتے اسنے چھوٹی عمر وچّ ہی ناچ اتے سنگیت کلاس شروع کر دتی سی۔

## نجی زندگی
thumb|جیا پردا دی شروعات ' تے ٹی پی اگروال دے وپار میگزین 'فلم'
1986 وچ اس دا ویاہ پروڈیؤسر سری کانت نہاتا نال ہویا، جو کی پہلاں توں ہی چندراں نال شادی شدہ سی اتے اوہناں دے 3 بچے ہن۔ ایہہ ویاہ اختلافات دا شکار رہا کیونکہ نہاتا نے اپنی پہلی پتنی نوں طلاق نہیں دتی سی۔

## ٹیلیوژن
جیا پردھا نے اپنے اداکاری کریئر دی شروعات چھوٹی سکرین اتے پرسارت ٹیوی پردرشن *جیاپردم *نال کیتی*۔  *اس وچّ  اسنے میزبانی کیتی جس وچّ اسنے اداکارہ دی انٹرویو لئی جس وچّ کمل حسن، چرنجیوی، کے. وشوناتھ، اے.اینّ.آر.، رام گوپال ورما اتے بہت سارے تیلگو حاضرین وی شامل سن۔

## اوارڈ
; Nandi Awards
* Special Jury Award&nbsp;– *Anthuleni Katha* (1976)
; Filmfare Awards
* Nominated - Best Actress - *Sargam* (1979)
* Nominated - Best Actress - *Sharaabi* (1984)
* Nominated - Best Actress - *Sanjog* (1985)
; Filmfare Awards South
* Best Actress – Telugu&nbsp;– *Saagara Sangamam* (1983)
* Lifetime Achievement Award&nbsp;– South (2007)
* Nominated - Best Supporting Actress - *Krantiveera Sangolli Rayanna* (2012)
* Nominated - Best Actress - *Pranayam* (2011)
; Other awards
* Kalashree award
* Kala Saraswati Award
* Kinnera Savitri Award
* Rajiv Gandhi Award
* Nargis Dutt Gold Medal
* Shakuntala Kala Rathnam Award
* Uttam Kumar Award
* ANR Achievement Award (2008)
* Venus of Indian Cinema Award from TSR TV9 Film Awards (2011)
* Nana Film Award for Best Actress&nbsp;– *Pranayam*
* Ujala Asianet Film Awards 2012&nbsp;– Special Jury Award for *Pranayam*
* Amrita Film Awards 2012&nbsp;– Best Actress Award for *Pranayam*
* Mathrubhumi Kalyan Silks film awards 2012&nbsp;– Best Character Actress Award for *Pranayam*
* Kerala Film Producers Association&nbsp;– Surya TV Film Awards 2012&nbsp;– Outstanding Performance Award for *Pranayam*
* Asiavision Movie Awards 2011&nbsp;– Outstanding Performance Award for *Pranayam*

## فلموگرافی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
گٹھ:جم 1962
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
شرینی:زندہ لوک
گٹھ:سماج وادی پارٹی دے سیاستدان
گٹھ:بھارتی لوک
کتاب قضاۃ

**کتاب قضاۃ** (عبرانی: ספר שופטים) عبرانی بائبل دی ستویں کتاب ہے۔ ایہ کتاب اُنہاں قاضیاں دے بارے وچ ہے جو حضرت یشوع علیہ السلام دی موت دے بعد توں سلاطین دے دور دے شروع ہون تک بنی اسرائیل دی قیادت کردے رہے۔ ایہ قاضی یہودیاں دی سیاسی، عسکری، تمدنی تے سماجی زندگی دے تمام شعبےآں اُپر نظر رکھدے سن تے شریعت موسوی دے مطابق فیصلے کردے سن۔

اس کتاب کے مصنف کے بارے میں زیادہ معلومات نہیں ملتی، لیکن اتنا ضرور ہے کہ اس کتاب کے مصنف کی بہت سے قابل وثوق ذرائع اور مآخذ تک رسائی تھی جن کی مدد سے اُس نے یہ کتاب تحریر کی۔ اکثر علماء نے اس کتاب کو سموئیل نبی کی تصنیف قرار دیا ہے۔

اس کی تاریخِ تصنیف کے بارے میں علماء میں اتفاق رائے نہیں۔ بعض کا خیال ہے چونکہ بنی اسرائیل کے قاضیوں کی قیادت کا زمانہ تقریباً 410 سال تک پھیلا ہوا ہے اس لیے یہ کتاب غالباً گیارھویں صدی قبل مسیح کے زمانہ کی تصنیف قرار دی جا سکتی ہے۔

جب تک حضرت موسیٰ علیہ السلام زندہ رہے آپ خدا کی مدد سے بنی اسرائیل کی زندگی کے تمام پہلوؤں کے بارے میں رہنمائی فرماتے رہے۔ چونکہ آپ خداوند تعالیٰ کی طرف سے شریعت (تورات) لے کر آئے تھے اس لیے آپ کی قیادت کو ہمیشہ مقبولیت کا درجہ حاصل رہا۔ اس کے باوجود بنی اسرائیل حضرت موسیٰ علیہ السلام کے سامنے اور بعد میں بار بار راہ راست سے بھٹک کر بُت پرستی، تشدد پسندی اور بداخلاقی کے شکار ہوئے اور کئی مصائب میں گرفتار ہونے کے بعد بار بار توبہ کرتے رہے اور اپنے خدا کے حضور قسمیں کھا کھا کر وعدہ کرتے رہے کہ وہ اُن تمام قوانین کا اور احکام الٰہی پر جو اُنہیں حضرت موسیٰ علیہ السلام کی معرفت دئیے گئے تھے، عمل کریں گے لیکن اپنی بار بار کی عہد شکنی کے باعث وہ غضب الٰہی کا نشانہ بنتے رہے۔ اس میں کلام نہیں کہ یہ کتاب یہود کی زندگی کے مختلف پہلوؤں کے اتار چڑھاؤ کی بڑی عبرت انگیز تاریخ ہے۔

یہ کتاب نیکی اور بدی کی ہمیشہ جاری رہنے والی جنگ کی بڑی مکروہ تصویر پیش کرتی ہے اور تمام قوموں کو یاد دلاتی ہے کہ فتح ہمیشہ بندگان خدا ہی کو حاصل ہوتی ہے۔

گٹھ:نبییم
گٹھ:کتب عہد نامہ قدیم
گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضیگٹھ:کتاباںگٹھ:مذہبی کتاباں
لیما دھر

**لیما دھر** (بنگالی **লীমা ধর**, ہندی **लीमा धर**) اک بھارتی لکھاری ہے۔ فروری 2016 تکّ اس نے ستّ کتاباں لکھیاں سن۔ 

## نجی زندگی
لیما دھر 22 دسمبر 1993 نوںالہٰ  آباد، بھارت وچّ پیدا ہوئی سی۔  اس نے اپنی سکول دی پڑھائی مکمل کر لئی، اتے میری کانوینٹ انٹر کالج توں ISC  انڈین سکول سرٹیفکیٹ  حاصل کیتا۔  اس نے 2011 وچّ آل انڈیا انجینئرنگ/آرکٹیکچر پرویش  پریکھیا رینک، اک انجینیئر بنن لئی چھڈّ دتا۔  اس نے نفسیات اتے انگریزی ساہت وچّ اپنی گریجوئیشن پدھر دی پڑائی کیتی۔ ہن اوہ الہٰ آباد یونیورسٹی توں انگریزی وچّ ماسٹر دی ڈگری حاصل کرن لئی کم کر رہی ہے۔۔

## کیریئر
دھر دا پہلا ہندی شاعری دا مجموعہ*कुछ लफ्ज़ नक़ाब में*  (2007) شائع کیتا گیا سی، جدوں اوہ 9ویں کلاس وچّ پڑھدی سی۔ اس دی دوجی کتاب اتے انگریزی شاعری دا مجموعہ  *د ہنڈر ٹوموروس*  (2010)  تدّ شائع ہوئی سی جدوں اوہ 16 سال دی سی۔ 

2015 وچّ دھر نوں الہٰ آباد یونیورسٹی ولوں منعقد کیتے گئے گلوبلائجیشن،  پریاورن ،  سکھیا اتے سنسکرتی:  بھارت اتے کناڈا  دے 28ویں قومانتری سمیلن وچّ اپنیاں رچناواں وچوں پڑھن لئی سدیا گیا سی، ।

## رچناواں
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## حوالے

## باہری لنک
* http://www.anandabazar.com/national/lima-s-creations-drawing-attention-through-out-the-country-dgtl-1.402376
* 
* http://www.sweetsharing.com/sweet-talks-with-leema-dhar/ 
* http://www.ucanindia.in/news/solidarity-movement-launches-new-national-youth-magazine/28161/daily 
* http://www.voicesnet.com/allpoemsoneauthor.aspx?memberid=1136910010
* http://ireport.cnn.com/docs/DOC-910665
* http://mattersindia.com/2015/03/new-publication-for-youth-launched/
گٹھ:جم 1993
گٹھ:بنگالی لکھاری
گٹھ:ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بنگالی شخصیتاں
ارونا جینتھی

**ارنا جینتھی**  *کیپگمنی انڈیا* دی مکھ کارجکاری اہلکار ہے اتے نیشنل انسٹیچیوٹ تکنالوجی دی نومبر 2014 توں بورڈ آف گورنر ہے۔

## حوالے

*Aruna Jayanthi 
*Education and Awards
*Roles and Responsibilities
گٹھ:جم 1964
گٹھ:1964 دے جم
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
کرونا نندی

left|thumb|کرونا نونڈی  پریس کلب آف انڈیا -2018
**کرsنا نندی** اک بھارتی فیمینسٹ ودوان، آئینی ماہر اتے میڈیا وکیل ہے  جسنے اک اکنامکس ٹائمس جیوری ولوں کاروباری قانون دی "سٹار" وجوں پچھان قایم کیتی۔.  

## جیون
نندی دا پیؤ "ایئیمائیائیئیمئیس" وچّ لوکاں لئی لوک سیوا دا کم کردے سی اتے اتلے بھارت وچّ ایوگ لوکاں لئی اک تنظیم کھولن لئی اسدی ماں نے "لندن سکول آف اکنومکس" اتے سیاسیات وچّ اپنا اکادمک کیریئر چھڈّ دتا سی۔ کرونا نے سینٹ سٹیفنز کالج، [دلی یونیورسٹی] توں معاشیات وچّ ڈگری حاصل کیتی۔

==کیریئر==
نندی بطور اک وکیل [نیو یارک، قومانتری کچہریاں اتے امریکہ وچّ کم کردی سی۔ نندی، بھارت دی سپریم کورٹ وچّ وکیل ہے جسدا ودھیرے زور آئینی قانون، وپاری مقدمے بازی، میڈیا قانون اتے قانونی پالسی اُپر ہے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی وکیل عورتاں
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
سُہانی جلوٹا

**سُہانی جلوٹا** اک کارکن ہے جو بھارت وچّ عوامی صحتَ وچّ سدھار کرن لئی کم کر رہی ہے۔ اسنے مائنا فاؤنڈیشن ناں دی اک سماجی صنعت قایم کیتی اتے  اک فیکٹری لگائی جس وچّ روگانو پیدا ہندا ہے، اتے اس نال ممبئی وچّ غریب عورتاں نوں روزگار دے طور اتے اس پیداوار نوں ویچن دا کم دتا جاندا ہے۔ اس نوں 2016 وچّ گلیمر وومن آف د ایئر نال اعزاز کیتا گیا سی۔

## انعام
* گلیمر وومن آف د ایئر 2016

## حوالے

گٹھ:بھارتی عورتاںگٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
قومانتری شاعری دن

**عالمی یوم شاعری جاں قومانتری شاعری دن** ہر سال 21 مارچ نوں منایا جاندا ہے۔1999ء وچ یونیسکو ولوں اس دن نوں مختص کیتا گیا جس دا مقصد پوری دنیا وچ شاعری دے متعلق پڑھن، پڑھان اس نوں چھاپن تے شاعری دے متعلق آگاہی دین دا ہے۔
اس توں پہلے ایہ دن مختلف ملکاں وچ مختلف  دناں وچ منایا جاندا رہا جنہاں وچ 5 اکتوبر قابلِ ذکر ہے تے انگلینڈ وچ ہن وی 5 اکتوبر نوں ہی ایہ دن منایا جاندا ہے۔

گٹھ:مارچ دیاں تقریبات
گٹھ:یونیسکو
گٹھ:اقوام متحدہ دن
گٹھ:مارچ
گٹھ:دن
غتنی

**غتنی** ( یا ; ) پہلے انجیل دے قاضی سن ۔غتنی دے نام  دا مطلب ”خدا / ال میری طاقت ہے“ یا ”خدا نے میری مدد کیتی“  ہے۔

## بارلے جوڑ

http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=689&letter=J&search=Judges Book of Judges article ]of the یہودی انسائیکلوپیڈیا
* Reference to Othniel in the Book of Judges full text from Chabad
* Reference to Othniel  in the Book of Judges full text from Mechon-Mamre
* Tomb of Othniel page  on Hebron.com
* Video of visit to Tomb of Othniel in 2011
* Video of visit to Tomb of Othniel in 2013
* Photos  of Tomb of Othniel from old Hebron website
* Photos  of Tomb of Othniel from Hebron Fund website
* Photos  and information on Tomb of Othniel from Shavei Hevron website

## حوالے

گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودی
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہبگٹھ:یہودی شخصیتاں
نائٹ میئر انڈیوسنگ روبوٹ

** نائٹ میئر انڈیوسنگ روبالہ** () ااک ہائبرڈ روبالہ اے۔جستے بوسٹن ڈائنامکس(Boston Dynamics) کمپنی نے تخلیق کتا اے۔اس کمپنی نوں گزشتہ دنوں پہلے **گوگل** دی ابائی کمپنی **ایلفا بیٹ**(Alphabet) نے خریدا اے۔

اس روبوٹ دی خاصیت ایہ اے کہ ایہ روبوٹ چار ٹانگوں اتے کھڑا ہو سکدا اے بالکل اُسی طرح جس طرح بوسٹن ڈائنامکس دی گزشتہ تخلیقاں **بِگ ڈاگ**(BigDog) تے **سپاٹ(Spot)** وچ نظر آیا۔ اس دی پیچھلی دو ٹانگوں وچ دو پہیے(wheel) نصب سن
جس سے ایہ عمودی طور تے کھڑا ہوسکدا اے تے نو میل فی گھنٹہ دی رفتار سے زیادہ ارد گرد چکر لگا سکدا اے تے گھوم وی سکدا اے۔ 
بوسٹن ڈائنامکس دے سی۔ای۔او مارک رائبرڈ دا اس روبوٹ دی تخلیق دے حوالے سے کہنا ہے کہ *اس نوں بنان دا مقصد ہی ایہ اے کہ ایہ اک ہائبرڈ ڈیزائن اے تے اس دی کم قیمت اے لیکن اس  مشین وچ صرف دس پچیدہ جوڑ سن جس سے ایہ نمایاں طور تے کم پیچیدہ اے*
تے اس دی اگلی ٹانگیں 100 پونڈ وزن دے ٹوکرے(crates) اٹھا سکدی سن۔

## حوالے

گٹھ:ٹیکنالوجی
گٹھ:روبوٹ
گٹھ:روبوٹ منصوبے
فریڈرک ولیم چہارم

**فریڈرک ولیم چہارم** (جرمنی:Friedrich Wilhelm IV) 
،فریڈرک ولیم سوم دا سب توں وڈے پُتر تے جانشین سی،1840 توں 1861 تک پروشیا دے بادشاہ رئے۔ان نوں "رومانیت اُتے حکومت کرن والا" وی آکھدے سن ،اس نوں اے لئی وی یاد کیا جاندا اے کیوں کہ انہاں نے برلن تے پوٹسڈیم وچ کئی عمارتیں بناوئیں، اس دے نال نال گوتھک سٹائل دے کلون گرجا گھر نوں مکمل تعمیر کروایا۔سیاست وچ آپ  اک قدامت پسند شخص سن،تے 1849 وچ فرینکفرٹ پارلیمنٹ دی طرف توں دتا گیا خطاب جرمن شہنشاہ فریڈرک ولیم چہارم نےمسترد کردتا۔
تے  1857وچ فریڈرک ولیم چہارم نوں اک دماغی جھٹکے دا سامنا کرن پڑیا جس سے او معذور ہوگئے تے مردے دم تک معذور رئے۔

## باہرلے جوڑ

## حوالے

گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
گٹھ:بادشاہ
یو ٹی سی+5

یو ٹی سی+۵ مطلب گرین وچ ٹائم توں پنج گھنٹے پہلے پاکستان تے ازبکستان دا میعاری ٹائم یو ٹی سی +۵ اے ۔

گٹھ:ٹائم
گٹھ:ویلا
کملا پنت

**کملا پنت** (جنم 18 دسمبر 1956) چمولی، گڑھوال (اتراکھنڈ) دی اک فیمینسٹ، سیاستدان اتے عورتاں دے حق دی کارکن ہے۔ اوہ اتراکھنڈ لہر لئی اپنے کم لئی وی جانی جاندی ہے جسدے نتیجے وجوں 2000 وچّ اتراکھنڈ اک وکھرا بھارتی راج بنیا۔

## مڈھلا جیون
پنت نے وکھ-وکھ طلبہ تحریکاں وچّ سکول ویلے توں ہی حصہ لینا شروع کر دتا سی۔ اسدی سماجی سرگرمی ادوں شروع ہوئی، جد اسدا رابطہ چِپکو تحریک دے کارکناں نال ہویا۔ اس نے آرٹس وچّ ایم.اے. دے نال نال اتے کماؤں یونیورسٹی توں قانون وچّ ڈگری حاصل کیتی۔ 80ویاں وچّ اسنے کماؤں وچّ وکیل وجوں کم کیتا اتے ایہہ علاقے وچّ اکلی عورت وکیل سی۔ 

## حوالے

گٹھ:جم 1956
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
کریتیکا کامرا

**کریتیکا کامرا** (25 اکتوبر، 1988) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ ہے۔ کریتیکا مشہور ٹیلیوژن اداکاراواں وچوں اک ہے جس نوں ودھیرے کتنی محبت ہے وچّ بطور آروہی اتے کچھ تو لوگ کہیں گے وچّ بطور ڈاکٹر، ندھی جانیا جاندا ہے۔

اس دے نال نال اسنے کئی ٹیلیوژن کالپنی پروگرام اتے رئیلٹی شو وچّ وی کم کیتا ہے۔ اسنوں کالپنی ناٹک رپورٹس وچّ کم کیتا اتے ذرا نچ کے دکھا اتے جھلک دکھلا جا ورگے رئیلٹی شوآں وچّ وی حصہ لیا۔ اسنے "ایم ٹیوی ویبڈ 2" وچّ میزبانی کیتی۔

کریتیکا اج کلّ پریم یا پہیلی چندرکانتا وچّ بطور مکھ کردار ، چندرکانتا، کم کر رہی ہے۔

## مڈھلا جیون
کریتیکا کامرا دا جنم 25 اکتوبر، 1988 نوں مدھ پردیش وچّ ہویا۔ ستویں جماعت تکّ کرتکا سینٹ جاسف سینئر سکینڈری سکول، کانپور توں کیتی اتے اسنے اپنی سکولی سکھیا دلی پبلک سکول توں پوری کیتی۔ اسدے والد اک ڈاکٹر ہن اتے ماں اک  فرم لئی کم کردی ہے۔ کامرا دا اک چھوٹا بھرا، راہل کامرا، وی ہے۔ اسنے اپنی گریجئیشن "نیشنل انسٹیچیوٹ آف فیشن ٹیکنولوجی" توں کر رہی سی پر اسنے اپنی ڈگری وچّ ہی چھڈّ کے "کتنی محبت ہے" وچّ اداکاری کیتی۔ 

## فلموگرافی
### فلماں

### ٹی وی

## حوالے

گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی اداکاراں
شیتل آمٹے

**ڈاکٹر شیتل آمٹے-کراجگی**اک بھارتی ڈاکٹر، عوامی صحتَ دے ماہر، اپنگتا ماہر اتے اک فوٹوگرافر ہن۔ اوہ اس ویلے مہاراشٹر  دے آنندون وچّ مہاروگی سیوا سمتی دے مکھیا ہن۔ اوہ ڈاکٹر وکاس آمٹے دی دھی دے بابا آمٹے دی پوتی ہن۔ جنوری 2016 وچّ اوہناں نوںوشو اقتصادی فورم ' ولوں'نوجوان گلوبل دے آگو 2016' دے طور تے چنیا گیا سی۔ اوہ دکھنی ایشیائی پل پہل جسدا ادیش رچناتمک پراپکاری ماڈل دکھنی ایشیا وچّ قایم کرنا ہے، دے اک سرگرم میمبر ہن۔ اپریل 2016 وچّ اوہناں نوںاقوام متحدہ ولوں 'نوینتا سفیر' چنیا گیا سی، اتے اوہ 'امن-دے-اوشکار' دے صلاح کار ہن، جو کہ نوینتا ' تے  عالمی میٹنگ اتے اقوام متحدہ دی اک پہل ہے۔ اوہ٢٠١٦ انک فیلوشپ  وی ہن۔

## حوالہ

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارت
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
بھیکھاری ٹھاکر

thumb|بھیکھاری ٹھاکر
**بھیکھاری ٹھاکر ** (دیونگری: भिखारी ठाकुर؛ نستعلیق لپی: بھکھڑی ٹھاکر; ) اک بھارتی ناٹک کار، گیت کار، اداکار، لوک-ناچار، لوک گائک اتے سماجک کارکن ہے جس نوں بھوجپوری دا شیکشپیئر کیہا جاندا ہے۔  بھیکھاری ٹھاکر دا جنم 18 دسمبر 1887 نوں بہار دے سارن ضلعے دے قطب پور (دیارا) پنڈ وچّ اک نائی پروار وچّ ہویا سی۔ اس دے پیؤ دا نام دل سنگار ٹھاکر اتے ماں دا نام شوکلی دیوی سی۔ اس دا بہور ٹھاکر نام دا اک چھوٹا بھرا سی۔

اس نے روزی لئی کھڑگپور چلا گیا۔ اتھے اسنے پیسے کمائے، لیکن نوکری توں غیر مطمئن سی۔ راملیلا دا دیوانہ، اس نے پھر جگناتھ پوری دی یاترا کیتی، جویں ک‌ِہ اس نے سنیا سی کہ تیرتھ شہر کجھ ودھیا راملیلا ناٹکاں دا پربندھ کردا ہے۔

اس نے اپنے مول پنڈ وچّ اک ڈرامہ منڈلی بنا لئی اتے راملیلا شو کرنا شروع کر دتا اتے سماجی کماں وچّ دلچسپی لین لگیا۔ اس نے ڈرامہ ، گیت اتے ناول وغیرہ لکھنا شروع کیتا۔ کتاباں دی بولی آسان سی اتے بہت لوکاں نوں متوجہ کیتا۔ کتاباں وارانسی، چھپرا اتے ہاوڑا توں شائع ہوئیاں۔

اس دیاں ساہتی رچناواں وچّ شامل ڈرامے (بدیسیا، بیٹی-بیچوا، بدھوا-بلاپ وغیرہ) اتے گیت اج وی شلاگھا کھٹّ رہے ہن۔  83 سال دی عمر وچّ 10 جولائی 1971 نوں اس دی موت ہو گئی۔ آؤن والی ہندی فلم *چارپھٹیا چھوکرے* جسدی ڈریکشن منیش ہریشنکر نے کیتی ہے،  نے اس دا اک گیت 'کون سی نگریا' جو کہ اس دے اک گیت دے دھی-بیچوا دے آدھار تے ہے، اس دے کم نوں نذر کیتا ہے۔  بہار کوکلا شاردا سنہانے ایہہ گیت گایا۔

## شروع دا جیون
بھیکھاری ٹھاکر دا جنم 18 دسمبر 1887 نوں بہار دے سارن ضلعے دے قطب پور (دیارا) پنڈ وچّ ہویا سی۔ اس دے پیؤ دا نام دل سنگار ٹھاکر اتے ماں دا نام شوکلی دیوی سی۔ اوہ اک نائی (نائی ذات) پروار نال متعلق سی، جو بھارتی سماج دیاں سبھ توں پچھڑیاں ذاتیاں وچوں اک ہے۔ اس دی جات دا روائتی کم وال کٹنا اتے حجامت کرنا اتے مدد شادی غمی دے موقعے تے تقریباں وچّ براہمناں دی مدد کرنا سی۔ اوہناں دی ورتوں پنڈ دے پیغام رساناں ویاہ اتے موت دے اتے ہور سنیہے پنڈ اتے نیڑلے علاقیاں وچّ بھیجن لئی کیتا جاندا سی۔ اوہ پنڈ دے روائتی-جگیروی سیٹ اپ وچّ ڈاک کامے وانگ کم کردے سن۔

## حوالے

## باہری لنک
* http://www.bhikharithakur.com/ 
* '''Poems of Bhikhari Thakur'''
* '''بھکاری ٹھاکر کے ویکتتو اور کرتتو پر سمرپت جال ستھل'''  (bidesia.co.in)
* '''سوتر دھار''' (بھکاری ٹھاکر کے جیون پر سپرسدھ کتھاکار
*  (pdf file)
* '''بھکاری ٹھاکر کا ایکماتر پرکاشت ساکشاتکار'''  (بدیسیا، 1987 میں پرکاشت)
* BHOJPURI ARTISTIC TRADITION AND BHOKHARI THAKUR – http://singerkalpana.blogspot.in/2012/05/bhojpuri-artistic-tradition-and.html
* '''لوک کلا مرمگی اور سپرسدھ ناٹک کار جگدیش چندر ماتھر کا بھکاری ٹھاکر پر سنسمرن'''  (1971 میں پرکاشت)
* '''اینجویہ ڈرٹی پکچر،وی کانٹ ٹالریٹ لونڈا'''  (پرچیاتمک آلیکھ)
* '''بریخت،بھکاری،بادل اور بول'''  (بھکاری ٹھاکر کے رنگمنچی عودان پر تلناتمک آلیکھ)

گٹھ:1887 دے جم
گٹھ:1971 دیاں موتاں
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی سنگیتکار
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:جم 1887
گٹھ:ہندو شخصیتاں
سُلکشنا نائیک

**سُلکشنا مدھکر نائیک** (جنم 10 نومبر 1978 نوں ممبئی وچّ) اک بھارتی کرکٹ کھڈاری ہے۔ اسنے بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم لئی 31 ون ڈے، چھ ٹونٹی20 اتے دو ٹیسٹ کرکٹ میچ کھیڈے ہن۔

**سلکھشنا نائیک**ہندوستانکی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں ۔ سلکھشنا نیک ممبئی، ہندوستان وچ 10-11-1978 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ انھاں نے ٹیسٹ کرکٹ تے ون ڈے کرکٹ کھیلی اے ۔وہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردیاں نيں تے وکٹ کیپر گیند باز نيں۔ انھاں نے بین الاقوامی سطح اُتے مجموعی طور پر31 ٹیسٹ تے 46 ون ڈے میچ کھیلے۔

## کرکٹ کیریئر

### ون ڈے کیریئر
سلکھشنا نائیک نے پہلا بین الاقوامی ون ڈے میچ انگلینڈ دے خلاف سن 2002 وچ کھیلا۔
انھاں نے 15.51 د‏‏ی اوسط تو‏ں کل 574 رنز بنائے جس وچ سب تو‏ں زیادہ 79*کا اسکور وی شامل ا‏‏ے۔ وہ2 نصف سنچری کرنے وچ کامیاب رہیاں۔ انھاں نے کل – گینداں سُٹیاں تے –وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی باؤلنگ د‏‏ی اوسط–رہی جس وچ – پنج وکٹاں وی شامل نيں۔سلکھشنا نیک 28 کیچ پھڑنے وچ کامیاب رہیاں۔

انھاں نے چھوٹی عمر وچ مقامی کرکٹ دا آغاز کر دتا سی، اس دے بعد اوہ مختلف کلباں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدی رہیاں تے فرسٹ کلاس کرکٹ وی کھیلی۔

### ٹی ٹونٹی کیریئر
سلکھشنا نیک نے پہلا بین الاقوامی T20 میچ انگلینڈ دے خلاف سن - وچ کھیلا۔
انھاں نے کل 384 رنز بنائے جس وچ سب تو‏ں زیادہ 59 دا اسکور وی شامل ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی سوانیاں
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی

گٹھ:جم 1978
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
ارونا ایرانی

**ارونا ایرانی** (جنم 18 اگست 1946) اک بھارتی اداکارہ ہے، جسنے ہندی، مراٹھی اتے گجراتی سنیما وچّ 300 دے قریب فلماں وچّ مکھ اتے معاون کرداراں وچّ کم کیتا۔  اسنے فلم تھوڑا ریشم لگتا ہے، فلم جیوتی (1981), چڑتی جوانی میری چل مستانی، دلور دل سے پیار، اب جو ملے ہے فلم کارواں (1971), میں شاعر توں نہیں (بوبی1973) جس وچّ اسنے اپنی معاون اداکاری لئی فلمفیئر انعام وی حاصل کیتا۔ اسنوں فلم انعام دی نامزدگی لئی سبھ توں ودھ 10 وار چنیا گیا۔ پر اسنے ایہہ اوارڈ 2 وار فلم پیٹ پیار اور پاپ (1985) اتے بیٹا (1993)। 57وے فلم فیئر انعام جنوری 2012 وچّ اسنوں لائف ٹائم اچیومینٹ اوارڈ نال  اعزازیا گیا۔ 

## شروع دا جیون
ارونا ایرانی دا جنم 18 اگست 1946 نوں ممبئی، بھارت وچّ ہویا۔ اسنے چھیویں جماعت تکّ ہی پڑھ سکی کیونکہ اسدے ماں پیؤ کول بچیاں نوں سکھیا دین لئی لوڑیدا سرمایہ نہیں سی۔

## کیریئر
ایرانی نے اپنے کریئر دی شروعات فلم گنگا-جمنا (1961) کیتی جس وچّ اسنے 9 سال دی اجرج دا کردار کیتا۔ اس توں بعد فلم ان پڑھ (1962) وچّ مالا سنہا' دا کردار کیتا۔ فلم جہاناراں (1964), فرض (1967), اپکار (1967) اتے آیا ساون جھوم کے (1969) وچّ چھوٹے-چھوٹیکرداراں توں بعد اسنے کومیڈئن محمود علی نال فلم* [[اولاد]] (1968), [[ہم جولی]] (1970), [[دیوی]] (1970) *اتے* [[نیا زمانہ]] (1971) *وچّ اداکاری کیتی۔ 

1971 وچّ، اس محمود علی نال *ممبئی توں گوا (1972), * *گرم مسالہ* (1972) اتے* دو پھول* (1973), *فرض* (1967), *بوبی* (1973), *فقیراں* (1976), *سنگرام* (1979), ریڈّ روز (1980), *پیار دی کہانی* (1981), اتے *راکی* (1981) کیتیاں۔ 

اس نے پہلا فلمفیئر ودھیا  معاون اداکارہ دا انعام فلم *پالتو پیار اور پاپ* (1984)لئی جتیا۔ 

1980 اتے 1990 ایرانی نے فلم *بیٹا* (1992) ماں دا کردار کیتا، جس لئی اس نے دوجا فلمفیئر ودھیا  معاون اداکارہ دا انعام جتیا۔ اسنے کنڑ وچّ اسے فلم دے ریمیک وچّ اوہی کردار کیتا۔ اس توں علاوہ اسنے ہور کنڑ فلماں جویں *آندھلا مرتوں ڈولا، بھنگاری، چنگو منگو،* *لپوا چپوی*، *ایک گاڑی واکی اناڑی*، *بول بیبی بول*۔ 

اس توں بعد ایرانی نے ٹیلیوژن وچّ سیریل مہندی تیرے نام کی، دیس میں نکلا ہوگا چاند، ربا عشقَ نہ ہووے، ویدیہی۔ 

'19 فروری 2012 نوں، اس نوں لائیف ٹائم اچومینٹ اوارڈ نال ممبئی وچّ  نوازیا  گیا سی۔

## فلموگرافی
 
## ٹیلیوژن لڑیوار

## اوارڈ
* فلمفیئر ودھیا  معاون اداکارہ دا انعام  
* فلمفیئر ودھیا  معاون اداکارہ دا انعام 
* 

## حوالے

## باہری لنک
* 
گٹھ:جم 1946
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراں
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
کیری اینّ انابا

**کیری اینّ انابا** (جنم 5 جنوری، 1968) اک امریکی نرتکی کوریؤگرافر، ٹیلیوژن ناچ مقابلے ججّ، اداکارہ، کھیڈ دی میزبان، اتے گائکہ سی۔ 

اسنے اپنا کم جاپان وچّ گائکہ دے طور 'تے شروع کیتا ، پر اسنوں ڈانسر وجوں جانیا جاندا سی۔

## مڈھلا جیون
**انابا** ہونولو،ہوائی وچّ جنمی اتے پلی،اس توں علاوہ پناہوؤ سکول توں 1986 وچّ گریجئیشٹ کیتی۔ اسنے عالمی کلا اتے سبھیاچار وچّ بی.اے.دی ڈگری حاصل کرن توں پہلاں صوفیا یونیورسٹی، کیلیفورنیا یونورسٹی-ارونسٹی، کیلیفورنیا یونیورسٹی- لاس اینجلس وی حاضری دتی۔

## کم کتہ

### گائیکی
انابا جاپانی بولدی سی،1986 توں 1988 تکّ ٹوکیؤ رہی اتے اک مشہور گائکہ سی۔. اس نے تنّ اکہرے گیت گائے، "پارٹی گرل " (حمایت نال "نیلا چین")، "بی یوئر گرل" (حمایت نال "6½ کیپیجیؤ")، اتے "یوم نو سنیکا" ( سرچنگ دی حمایت نال) اتے ریڈیو ہفتہ واری نوں ہوسٹ کیتا تے ٹیلیوژن دی لڑی وچّ کم کیتا۔

### ناچ
امریکہ واپس جان توں بعد انابا ٹیلیوژن سیریز "ان لونگ کلر" دیاں "فلائی گرلز" وچوں اک سی۔

## فلموگرافی

### فلم

### ٹیلیوژن
  ججّ

## حوالے

گٹھ:جم 1968
گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:امریکی شخصیتاں
سروج خان

**نرملا کشنچند سادھو سنگھ ناگپال**،جو کہ **سروج خان** (جنم 22 نومبر 1948) دے نام نال مشہورہے۔ ہندی سنیما وچّ پرمکھ بھارتی ڈانس کوریؤگرافراں وچوں اک ہے۔ اس نے 2000 توں وی ودھ گیتاں دی کوریؤگرافی کیتی۔ اسدا جنم کشنچند سادھو سنگھ اتے نونی سادھو سنگھ دے گھر ہویا۔ اوہ ویاہ شدہ ہے۔ 

## کِتہ
جنم سمیں نرملا ،اسدے ماں پیؤ بھارت دی ونڈ توں بعد بھارت چلے گئے۔ اسنے اپنے کِتے دی شروعات بچے کلاکار وجوں تنّ سال دی عمرّ وچّ فلم نذرانہ وچّ بچی شیاما (Shyama) دا کردار نبھا کے کیتی اتے پس منظر ڈانسر وجوں 1950 وچّ کم کیتا۔ پہلاں اسنے ڈانس سکھیا، پھر کوریؤگرافر وجوں کم کیتا۔ اسنے سبھ توں پہلاں معاون کوریؤگرافر دے طور تے گیتا میرا نام(1974) فلم لئی کم کیتا۔ بعد وچ سری دیوی نال مسٹر انڈیا(1987) دے گیت ہوا -ہوائی وچّ، نگینہ(1986), چاندنی(1989) اس توں بعد مادھوری ڈیکشٹ نال، شروات ایک دو تین-تیزاب(1988), تما تما- تھانیدار(*Thanedaar)* (1990) اتے دھکّ دھکّ کرنے لگا -بیٹا 1992) وچّ کم کیتا ۔ اس طرحاں اوہ اک سفل بالیوڈّ کوریؤگرافر بن گئی ۔

2014 وچّ **خان** نے گلاب گینگ( *Gulaab Gang) وچّ مادھوری ڈکسٹ نال دوبارہ کم کیتا ۔*.

## چُنی ہوئی فلموگرافی
* "تنوں ویڈس منوں رٹرن" (2015)
* *گلاب گینگ* (2014)
* *ABCD: عینی بڈی کین ڈانس* (2012)
* *راؤڈی راٹھور* (2012)
* *ایجینٹ ونود* (2012)
* *کھٹا میٹھا* (2010)
* *لائیپھ پاٹنر* (2009)
* *لوَ آج کل*(2009)
* *دلی-6* (2009)
* جب وی میٹّ(2007) (اتم کوریؤگرافی لئی نیشنل فلم ایوارڈ جتیا)
* *نمستے لندن* (2007)
* *گورو* (2007) (اتم کوریؤگرافی لئی فلمفیئر ایوارڈ جتیا)
* *ساوریا* (2007)
* *ڈون- The Chase Begins Again* (2006)
* *[[فنا (فلم)|Fanaa]]* (2006)
* *Mangal Pandey: The Rising* (2005)
* *سرنگرام* (2005) (Tamil language|Tamil) Won the National Film Award for Best Choreography
* *ویر-یارا* (2004)
* *سودیش* (2004)
* *کچھ ن کہو* (2004)
* *ساتھیا* (2002)
* *دیوداس* (2002) Won the Filmfare Award for Best Choreography & National Film Award
* *لگان: Once Upon a Time in India* (2001) Won the Filmfare Award for Best Choreography & National Film Award
* *فضا* (2000)
* *تال*(1999)
* *ہم دل دے چکے صنم* (1999)  Won the Filmfare Award for Best Choreography & National Film Award & American Choreography Award
* *سولڈر*1998)
* *اور پیار ہو گیا*1997)
* *پردیش*(1997)
* *ارور* (1997)(تامل)
* *خاموشی: The Musical* (1996)
* *دلوالے دلہنیا لے جائینگے* (1995)
* *یارانہ*(1995)
* *موہرا* (1994)
* *انزام* (1994)
* *بازی گر*(1993)
* *آئینہ* (1993)
* *ڈر* (1993)
* *بیٹا*(1992)
* *آوارگی*(1990)
* *سیلاب* (1990)
* *چاندنی* (1989)
* *نگاہیں : نگینہ بھاگII* (1989)
* *تیزاب* (1988)
* *مسٹر انڈیا* (1987)
* *نگینہ* (1986)
* *ہیرو* (1983)
* *تھائی ودو ( 1983 ) تامل فلم*

## مان-سنمان
thumb|237x237px|مادھوری ڈولا رے ڈولا تے ڈانس کردی ہوئی ،جس لئی خان نوں قومی فلم ایوارڈ ملیا ،ابھلّ یاترا 2008.
**نیشنل فلم ایوارڈ ودھیا کوریؤگرافی دے لئی**

سروج خان **قومی فلم انعام ودھیا کوریؤگرافی دے لئی** 3 انعام جتے۔
* 2002 - *دیوداس*- *ڈولا رے ڈولا*
* 2006 - *سرنگرام*
* 2007 - *جب وی میٹّ*
**امریکی کوریؤگرافی انعام**
* 2002: فیچر فلم وچ ودھیا پراپتی : لگان*: بھارت وچ* اک وار دا سماں (2001)

## ایہہ وی ویکھو
* 

## حوالے

گٹھ:جم 1948
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:سندھی لوک
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:سندھی شخصیتاںگٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
راج موہنی دیوی

**راج موہنی دیوی**  گاندھ ازم وچار دھارا والی اک سماج سیوکا سی جس دے پیؤ نے دھرم سبھا آدواسی منڈل دا قیام کیتا۔ ایہہ ادارہ گونڈوانا وسدے قبائلیاں دے حق لئی کم کردا ہے۔ اوہ آپ اک آدواسی(قبائلی) ڈات "مانجھی" وچّ جمی سی۔

1951 دے اکال دے سمیں گاندھیوادی وچاردھارا اتے آدرشاں توں پربھاوت ہوکے اس نے اک جنتک اندولن چلایا جسنوں راج موہنی اندولن دے نام نال جانیا جاندا ہے۔ اس اندولن دا مکھ ادیش آدواسی عورتاں دی ستنترتا اتے سوائتا نشچت کرنا سی نال ہی اندھوشواس اتے شراب پان دیاں سمسیاواں دور کرنا سی۔ ہولی-ہولی اس اندولن نال 80000 توں وی زیادہ لوک جڑ گئے۔ بعد وچّ ایہہ اندولن اک اشاشکی سنستھان دے روپ وچّ ساہمنے آیا۔ اس سنستھان دے آشرم نہ صرف چھتیسگڑ سگوں اتر پردیش اتے بہار وچّ وی ہے ۔

1989 وچّبھارت سرکار نے اسنوں بھارت دے چوتھے سبھ توں وڈے سول سنمان "پدم شری" نال سنمانت کیتا گیا سی۔ اس دے  جیون تے سیما سدھیر جی دوارا اک کتاب لکھی گئی ہے جسدا سرلیکھ ہے "ساماجک کرانتی دی اگردوت راجموہنی دیوی" جسدا پرکاشن چھتیسگڑ راج ہندی گرنتھ اکادمی دوارا سنّ 2013 وچّ کیتا گیا۔ 

اس دے نام تے اندرا گاندھی کھیتی باڑی یونیورسٹی دوارا سنچالت راجموہنی دیوی کالج آف ایگریکلچر اینڈ رسرچ سٹیشن اتے راجموہنی دیوی پیجی مہلا مہانودیالا امبکا پور وچّ ستھت ہے۔

## ایہہ وی ویکھو
* گونڈ قبیلہ

## حوالے

گٹھ:پدم شری وجیتا
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی عورتاںگٹھ:بھارتی شخصیتاں
فوجا سنگھ (سکھ آگو)

فوجا سنگھ (گرداسپور،برطانوی پنجاب)، 17 مئی، 1936 - امرتسر، اپریل 13, 1978) 13 سکھ 1978 وچ نرنکاری دے خلاف روس دوران مارے گئے سی.

## مڈھلا جیون
سنگھ دا جنم ضلع گورداس پور وچ ہویا سی .اس دا پیؤ سرین سنگھ، اک درمیانہ کسان سی. . پاکستان دے گٹھن دے بعد اوہ پنڈ گاجنیپور چلے گئے سی   جو کہ گورداس پور ڈیرہ بابا نانک روڈ توں 6 میل اگے ہے  

1964 وچّ، اوہنا نے بپتسما لے لیا کھنڈے دی پاہل لیکے (وی امرت سنچار کہندے ہن) اک سماگم 'تے جیہڑا اکھنڈ کیرتنی جتھے دوارا کروایا گیا سی . وساکھی 1965 'تے اس دا ویاہ امرجیت کور نال ہویا سی.

## وساکھی دا دن، 1978
وساکھی 13 اپریل دے دن 'تے 1978 سکھ فوجا سنگھ دی اگوائی نرنکاری جلوس اتےنرنکاری گربچن سنگھ دے خلاف مخالفت کرن لئی چلا گیا ،جو کی گورو صاحبان دے خلاف بے عزتی کر رہے سی. 16 لوکاں کیہو 13 سکھ وی شامل سن جو کی مارے گئے ۔

## سسکار
13 سکھاں دا سسکار 15/4/78 نو گرودوارہ سری رامسر صاحب دے ساہمنے ہوئییا اتے 25-30,000 لوکاں دی موجدگی دے وچ ایہہ سارے سکاہن دا  اکٹھے سسکار کیتا گیا سی.جرنیل سنگھ بھنڈراوالے نوں وی سسکار وچ حاضر سن ..

## بعد وچّ
اپریل 2003 وچّ، اک سکھ اکٹھ پنڈ فیرومان وکھے ہوئییا جو کی امرتسر دے شہر توں  40 کلومیٹر دوری تے ہے ، اتے فوجا سنگھ اتے ہور 12 سکھاں نوں بھگتان کیتا 
جنھا دی اپریل 1978 وچ موت ہو گئی. 

اپریل 2009 وچ، امرتسر دے شہر وچّ، خالصہ ایکشن کمیٹی اتے دل خالصہ دے کارکنّ نے فوجا سنگھ اتے ہور 12 سکھاں نو "نہچا دی شہید" دا اعلان کتا .دل خالصہ نے  وکھرے طریقے نال فوجا سنگھ دی پوجا کیتی.

سال 1989 وچّ، شہید بھائی فوجا سنگھ دا چیریٹیبل ٹرسٹ امرتسر دے شہر وچّ قایم  کیتا گیا سی، جو کی سکھ اتوادی دے یتیم بچے اتے کسے وی ہور یتیم بچے دی سنبھال کرن لئی قایم کیتا گیا سی . ایہہ بنا کسے جات پرات توں . بھروسہ فوجا سنگھ دی بیواہ امرجیت کور ولون چلایا جا رہا ہے.

## حوالے

گٹھ:جم 1936
گٹھ:موت 1978
گٹھ:بھارتی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں

[pa:ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ (ਸਿੱਖ ਆਗੂ)
امریکی خانہ جنگی

**امریک‏‏ی خانہ جنگی** (1861ء - 1865ء) ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏یاں ریاستاں دے درمیان لڑی جاݨ والی اک داخلی جنگ سی۔ جنوب وچ واقع گیاراں ریاستاں نے امریکا تو‏ں آزادی دا اعلان کر دتا تے شمالی ریاستاں دے خلاف مسلح جنگ لڑی۔ اس تنازعے د‏‏ی بنیادی وجہ امریکا دے افریقی نژاد باشندےآں د‏‏ی غلامی اُتے اوہناں ریاستاں دا اختلاف رائے سی۔ شمالی ریاستاں اوہناں غلاماں نو‏‏ں آزاد کر ديݨا چاؤہندیاں سی تے غلامی دے خلاف قانون سازی کرکے اوہنو‏ں خلاف قانون قرار دیݨا چاؤہندیاں سی۔ جنوبی ریاستاں د‏‏ی معیشت دا دارومدار کپاہ د‏‏ی کاشت اُتے سی تے غلاماں نو‏‏ں اس کاشتکاری وچ بھاری مشقت لئی استعمال کيتا جاندا سی، اس لئی اوہ غلامی دا سلسلہ جاری رکھݨا چاؤہندیاں سی۔

ایہ صنعتی دور د‏‏یاں اولین جنگاں وچو‏ں اک اے جیہدے وچ ٹرین، ٹیلی گراف، بھاف تو‏ں چلݨ والے سمندری جہاز تے صنعتی بنیاداں اُتے تیار کردہ اسلحہ، وڈے پیمانے اُتے استعمال کيتے گئے۔ ایہ جنگ امریکا د‏‏ی تاریخ د‏‏ی خونی ترین جنگ سی جیہدے وچ لگ بھگ 6,20,000 امریک‏‏ی سپاہیاں تے عوام د‏‏ی اک نامعلوم مگر بہت وڈی تعداد نو‏‏ں زندگی تو‏ں ہتھ دھوݨا پئے۔ 

جنگ وچ شمالی ریاستاں نو‏‏ں ابراہام لنکن د‏‏ی قیادت وچ فتح حاصل ہوئی تے ریاستہائے متحدہ امریکا وچ غلامی دا خاتمہ ہو گیا۔

## حوالے

امریک‏‏ی خانہ جنگی
گٹھ:خانہ جنگیاں
گٹھ:آزادی دیاں جنگاں
گٹھ:انیہويں صدی دے تنازعات
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں جنگاں
تولع بن فواہ

انجیل دے مطابق, **تولع** () اک اسرائیل دا قاضی سی. ان دا ذکر کتاب قضاۃ 10:2-10:1 وچ اے۔ابی میلیک دے مرن دے مگروں *تولع*  23 سالاں تک اسرائیل دے قاضی رئے۔او شامیر وچ افرائیم دے پہاڑ سلسلے وچ رہتے سی، جہاں او فوت ہوئے تے وہیں دفن وی ہوئے۔

ان دے ناں دا مطلب "سُرخ کیڑا" or "گلنار دی چیزاں" بنتا اے۔ آپ فواہ دے پتر تے دودو دے پوتے سی آپ دا تعلق  یسکار قبیلہ سے سی ہور یسکار ان دے پتر دا وی ناں سی تے ایہ نام یقعوب دے پتر دا وی سی یسکار  جس نے یعقوب (پیو) تے اپنے دادا دے نال مصر ہجرت کتی سی۔.

کتاب قضاۃ میں تولع دے ناں دا کم ذکر اے،  کتاب قضاۃ دے الفاظ مندرجہ ذیل سن  10:2-10:1:
*
*

## ہور ویکھو
*بائبل دے قاضی
*کتاب قضاۃ
*بائبل دی معمولی شخصیتاں دی فہرست

## حوالے

## بارلے جوڑ
*Articles:
** Book of Judges article (یہودی انسائیکلوپیڈیا)
 

گٹھ:شخصیتاں عبرانی بائبل
گٹھ:قدیم اسرائیل دے بادشاہ
گٹھ:قدیم یہودہ دے بادشاہ
گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہب
دہستان

دہستان ایران دی تحصیل پدھر توں تھلویں انتظامی ونڈ نوں یعنی پاکستان دی یونین کونسل لیول دی انتظامی ونڈ دا ناں اے ۔ 

–گٹھ:ایران دے دہستانگٹھ:ایران دی انتظامی ونڈ
گوگیرا برانچ نہر

**گوگیرا برانچ نہر** پنجاب وچ آبپاشی لئی اک نہر اے ۔ ایہ برانچ ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ دا اک بڑا علاقا سیراب کردی اے ۔

گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
لوئر گوگیرہ برانچ نہر

پنجاب وچ آبپاشی لئی اک نہر اے

گٹھ:پنجاب دیاں نہراں گٹھ:نہراں
جھنگ برانچ نہر

**جھنگ نہر**، پنجاب، پاکستان دے رچنا دوآب وچ آبپاشی لئی اک نہر اے۔ 

گٹھ:پنجاب دیاں نہراں 
گٹھ:نہراں
رکھ برانچ نہر

پنجاب وچ آبپاشی لئی اک نہر اے

**رکھ برانچ نہر**1892 وچ انگریزاں نے سندل بار نوں سیراب کرن لئی  دریاے چناب  تے خانکی ہیڈورکس (گوجرانوالہ) دے مقام توں نہر لوئر چناب کڈی جس دیاں ہور شاخاں
# گوگیرہ برانچ
#جھنگ برانچ
#رکھ برانچ ( رکھ جانگلی زبان دا لفظ اے جس دے معنی چراگاہ دے نیں) رکھ برانچ نہہر (حافظ آباد )دے قصبہ سکھیکی دے پنڈ گھراٹ 37000 دے مقام توں  لوئر چناب نہر وچوں نکلدی اے۔ تے دوجی نہر نوں جھنگ برانچ دا ناں دتا گیا اے۔۔ جیہڑی ضلع جھنگ تک دے پنڈاں تک جاندی اے

رکھ برانچ نہر لوئر چناب نہر دی ذیلی شاخ اے ( لوئر چناب دریائے چناب توں خانکی ہیڈورکس (گوجرانوالہ) دے مقام توں نکلدی اے) جبکہ رکھ برانچ نہر گھراٹ 37000 سکھیکی (حافظ آباد ) دے مقام تون لوئر چناب نہر وچون نکلدی اے رکھ برانچ نہر نوں 1892 وچ انگریزاں نے تعمیر کیتا سی۔ ایہ نہر حافظ آباد ، سکھیکی، سانگلہ ہل، سالاروالا، چک جھمرہ، دے پنڈاں نوں سراب کرن دے بعد فیصل آباد وچ  داخل ہندی اے فیصل آباد توں ایہ نہر جہانگیر خورد ، موڑ توں گوجرہ ول مڑجاندی اے اس نہر نال سراب ہون والا آخری مقام سیتلاں اے جو کہ گوجرہ دا اک گاؤں اے رکھ برانچ نہر دی کل لمبائی 182 کلومیٹر اے تے ایہ تقربیًا 300 پنڈاں نوں  سیراب کردی اے اس نہر نال سیراب ہون والے پنڈاں دے نمبراں دے آگے رکھ برانچ دا مخفف ر۔ب لکھیا جاندا اے مثال دے طور تے چک 242 ر ب

## ہور ویکھو
رکھ برانچ نہر دے پنڈ
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں گٹھ:نہراں
سیگب

کتاب تواریخ دے مطابق:سیجب حصرون ہور  مکیر دی  پتری دا پتر سی۔تے یائیر دا پیو سی۔یائیر جلعاد دے 23 شہراں نوں قابو کردا سی۔

کتاب سلاطین۔1 دے مطابق:
سیجب ہائل دے کعر وچ سب توں نکا پتر،او شخص جس نے اریحا برباد شہر نو دوبارہ آباد کتا(بنوایا)،اس طرح سیجب ہور اس دا بھائی ابیرام دی موت دا بہانہ بنیا۔جس دا  اعلان یشوع نے شہر دی تباہی دے ویلے کتا سی۔
(26:6 یشوع).

## حوالے

گٹھ:کتاب تواریخ
گٹھ:کتاب سلاطین
گٹھ:شخصیتاں عبرانی بائبل
گٹھ:کتاب قضاۃ
بہاول نہر

**بہاول نہر**، پنجاب، پاکستان وچ آبپاشی لئی اک نہر اے۔

گٹھ:پنجاب دیاں نہراں 
گٹھ:نہراں
یفتح

**یفتح** (تلفظ )؛ (عبرانی: יפתח *Yip̄tāḥ*), دا ذکر کتاب قضاۃ وچ آیا اے۔یفتح چھ سالاں تک بنی اسرائیل دے قاضی رئے۔
کتاب قضاۃ دے مطابق، یفتاح جلعاد وچ رہدا سی ہور اس دا تعلق قبیلہ مناسی توں سی۔ہور کتاب قضاۃ وچ ان دے پیو دا ناں وی جلعاد درج اے۔کتاب قضاۃ وچ ان دی ماں  نوں طوائف آکھیا گیا اے۔ 
یفتح دی قیادت وچ بنی اسرائیلیوں نے  عمونیوں نال لڑائی لڑی ہور عمونی جنگ ہار گئے،عمونیوں نوں شکست دی وجہ توں انہاں نوں شادی دی شرط () 
دے تحت اپنی پتری دینی پڑیں۔روایتی طور اتے کتاب قضاۃ وچ حوالاں نال یفتح نوں اہم قاضی قرار دتتا گیا اے لیکن چھی سال دی کم مدت قضاۃ  توں یفتح غیر اہم ثابت ہودا اے۔

## حوالے

## بارلے جوڑ

* یہودی انسائیکلوپیڈیا وچ یفتح

گٹھ:کتاب قضاۃ
یائیر بن سیگب

یہودی صحیفہ ہور عیسائی صحیفہ وچ **یائیر** (عبرانی: יָא&#X5B4;יר *Yā’îr*, "اس نے روشن کتا")  جلعاد دا رہن والا ہور  مناسی قبیلہ دا فرد سی،(جلعاد دریائے اردن دے مشرق وچ واقع اک جگہ اے) جو تولع دے مرن دے مگروں 23 سالاں تک بنی اسرائیل دے قاضی  رئے۔ان نوں جلعاد دی میراث مکیر دے زریعے ملی، مکیر جو کہ مناسی دا پتر سی۔ یائیر سیگب دا پتر سی ہور سیجب جو کہ حصرون دا اور مکیر دی پُتری دا پتر سی۔جس دا ذکر 1-تواریخ 2 وچ اے۔

## ہور ویکھو
*تولع بن فواہ
*یفتاح
*کتاب قضاۃ

## حوالے

## بارلے جوڑ
* International Standard Bible Encyclopedia
* Book of Judges article (یہودی انسائیکلوپیڈیا)

گٹھ:شخصیتاں عبرانی بائبل
گٹھ:قدیم اسرائیل دے بادشاہ
گٹھ:قدیم یہودہ دے بادشاہ
گٹھ:کتاب قضاۃ
گٹھ:یہودیت
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی
گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مذہب
گروبائی کرمرکر

**گربائی کرمرکر** (1932 وچّ موت) وومن میڈیکل کالج دے پینسلوینیا توں 1886 وچّ میڈیکل سائنس وچّ گریجوئیشن کرن والی پہلی بھارتی عورت ہن. 
thumb|گربائی کرمرکر، 1892 وچّ عورت دے میڈیکل کالج، پینسلوینیا توں گریجوئیٹ (2)
## میڈیکل کیریئر
گربائی کرمرکر   1893 وچّ میڈیکل ڈگری حاصل کرکے ہندستان پرتے۔ اوہناںنے 23 سال ممبئی، بھارت وچّ اک عیسائی ادارے دے امریکی مراٹھی مشن وچّ کم کیتا۔ اوہناں دا دوائی وچّ مکھ کم ہے، بھارتی ذات پات نظام  دے سبھتوں بے دخل انگاں اُتے دھیان مرتکز کرنا۔ اوہناں دے مشن دے اک پرمکھ گروپ وچّ ساریاں ذاتیاں دیاں عورتاں شامل سن۔ وومین بورڈ مشن نوں لکھے اک پتر وچّ ڈاکٹر کرمرکر نے دو بالڑی بیواواں  دیاں کہانیاں دسیاں جنہاں دا علاج اس نے پچھلے سال کیتا سی۔ دوناں نوجوان عورتاں نوں اوہناں دے شوہر  اتے سوہریاں دا ظلم سہنا پیندا سی۔ پہلی کڑی دے پیر ساڑ کے استے اک نشان انکت کیتا گیا سی، تاں جو اوہ کیتے وی بھجّ نہ پوے۔ دوجی کڑی کپوشن دی شکار سی اتے اس نوں بخار سی۔ ڈاکٹر کرمرکر ایہناں دونو عورتاں دی مثال دا استعمال بھارتی عورتاں اتے امریکہ وچّ اوہناں دے ہمرتبہ دے مقابلے دردشا دا ذکر کرن لئی کردے ہن۔ 

## حوالہ

گٹھ:بھارت
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی لوک
ڈائنا ڈیوڈ

**ڈائنا پلی ڈیوڈ** (جنم 2 مارچ 1985 نوں چرال، آندھرا پردیش وچّ) اک بھارتی خاتون کرکٹ کھڈاری ہے۔ اوہ بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم وچّ ون ڈے میچ کھیڈدی رہی ہے۔ اوہ اک سجو-بلیباز اتے گیندباز ہے۔ اسنے چھ اک دنا میچاں وچّ اٹھ وکٹاں لئیاں ہن۔
## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری
گٹھ:جم 1985
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
ہرش مندر

**ہرش مندر** اک سماجی ورکر اتے لکھاری ہے، جو تشدد اتے بھکھ دے پیڑتاں لئی، اتے بے گھر لوکاں اتے گلی دے بچیاں دے لئی کم کردا ہے۔ اوہ سینٹر فار اکئٹی سٹڈیز دا ڈائریکٹر اتے خوراک دے حق دے معاملے وچ بھارت دی سپریم کورٹ دا اک خاص کمیشنر ہے۔
## جیون ویروے
اس دی بیوی ڈمپل مطابق ، اوہ سکھ دھرم وچ پیدا ہویا سی، پر ہن اوہ کسے وی دھرم وچ یعقین نہی کردا۔ اوہ 1980 وچ بھارتی پربندھکی سیوا وچّ آ گیا سی۔ شروع وچ اس نوں مدھ پردیش وچ کم کرن لئی بھیجیا گیا سی، اتے بعد وچّ چھتیسگڑھ بھیج دتا گیا۔ 1999 'چ، اس نوں  بریٹیش چیرٹی ایکشنئیڈ (ایئے) دے بھارت لئی دیس-ڈائریکٹر دے طور تے ڈیپوٹیشن تے تعینات کیتا گیا سی۔ بھارت سرکار نے چھیتی ہی اس نوں ڈیپوٹیشن توں واپس بلاؤن دا فیصلہ کر لیا، پر اس نے ایکشنئیڈ چ بھارت دی نمائندگی کرنا جاری رکھیا۔ 1984 وچ، ہرش اندور دا اڈیشنل کلیکٹر سی اتے کلیکٹر سی اجیت جوگی، جو بعد وچّ چھتیسگڑھ دا مکھ منتری بنیا سی۔ اسے سال، اندور سکھ بھائیچارے دے خلاف دنگے ہوئے اتے ہرش مندر نے اندور دا چارج لیا اتے شروع ہون توں کجھ گھنٹیاں دے اندر-اندر دنگے کنٹرول کر لئے۔ گجرات تشدد سمیں اتھے دے لوکاں نوں جدوں مدد دی لوڑ سمیں راج سرکار نے اوہناں دا ساتھ نہ دتا، تاں اس نوں اتھاہ پیڑ ہوئی سی، اتے نوکرشاہی دی پکھپاتی ہون دی مجبوری دے خلاف اس نے 2002 وچّ مندر نے استعفٰی دے دتا۔

ہرش نے مصوری وکھے آئییئیس اکیڈمی دے ڈپٹی ڈائریکٹر دے طور تے وی سیوا کیتی ہے۔ پہلاں اوہ ضلع کلیکٹر اتے ایسسی/ایسٹی وتّ کارپوریشن دا مینیجنگ ڈائریکٹر وی رہا ہے۔ ہن اوہ اک کالمنویس، لیکھک اتے کارکنّ دے طور تے کم کردا آ رہا ہے۔ اس نوں وجل انڈیا اندولن لئی 2002دے ایم اے تھامس انسانی حقوق انعام نال نوازیا  جا چکا ہے۔

## باہرلے لنک
*Harsh Mander's column in The Hindu
*Articles by Harsh Mander in Dainik Bhaskar
*'Obedience Pushes You To Fascism' Harsh Mander interview, *Outlook*, Apr 15, 2002

## حوالے

گٹھ:جم 1956
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
سنایا ایرانی

**سنایا ایرانی **اک بھارتی ماڈل اتے اداکارہ ہے۔ اسدا پہلا وڈا رول بھارتی یوتھ شو *ملے جب ہم تم*  سی۔ اس توں بعد اسنوں *[[اس پیار کو کیا نام دوں؟]]*، *چھنچھنّ*  اتے *رنگرسیا توں اپنی پچھان بنائی۔ *

## مڈھلا جیون
ایرانی نے اوٹی وکھے ستّ سال بارڈنگ سکول وچّ پڑھائی کیتی۔  اس توں بعد، سنایا نے سدینہم کالج توں اپنی گریجوئیشن دی ڈگری پوری کیتی اتے اس توں بعد ایہہ ایم بی اے دی ڈگری کرنا چاہندی سی پر ایہہ ایہہ اک اداکارہ بن گئی۔

ایرانی نے 19 نومبر، 2010 نوں *ملے جب ہم تم* ناٹک دے آخری دن دے شوٹ دوران اپنے ساتھی-کلاکار نال اپنے تعلقات بارے اعلان کیتا۔

اپنے کیریئر دے شروعات وچّ، ایرانی ہندی بولن وچّ ماہر نہیں سی اتے کئی موقعیاں اُپر بولی  نال کیتی محنت بارے وی ایہہ گلّ کردی ہے۔

25 جنوری 2016 وچّ، سنایا نے اپنے پریمی اتے ملے جب ہم تم ، سیرئل دے ساتھی-کلاکار اداکار موہت سہگل نال گوا وکھے ویاہ کروایا۔

## کیریئر

### ٹیلیوژن

ایرانی نے اپنے کیریئر دی شروعات بطور ماڈل کیتی۔  اسنے اپنے ایکٹنگ کیریئر دی شروعات یش راج فلمز دی فلم *[[فنا (فلم)]] (2006) وچّ بطور محبوبہ *اک چھوٹے رول نال کیتی۔ ایرانی دای پہلا مکھ کردار سٹار ون دے ناٹک *ملے جب ہم تم *(2008-2010) وچّ، بطور گنجن کیتی۔ اس توں بعد، اسنے خوشی کماری گپتا سنگھ رائزادا، اس پیار کو کیا نام دوں؟ (2011-2012) وچّ عورت نائک وجوں کردار نبھایا۔ ایہناں دوناں ناٹکاں نے سنایا نوں بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں وچوں اک مشہور اداکارہ دی پچھان دتی۔ 

## فلموگرافی
; فلماں
* 2006 - *[[فنا (فلم)]]* بطور محبوبہ
;; ٹیلیوژن
;;  شو
* 2007 - *لیفٹ رائٹ لیفٹ بطور کیڈیٹ سمیرہ شراپھ*
* 2008 - *رادھا کی بیٹیاں کچھ کر دکھائینگی*  بطور سانیا
* 2008 - 10 - *ملے جب ہم تم گنجن بھوشن*
* 2011 - 12 - *[[اس پیار کو کیا نام دوں؟]]*بطور خوشی کماری گپتا سنگھ رائزادا
* 2013 -* چھنچھنّ* بطور چھنچھنّ سرابھائی-بوریساگر
* 2013 - 14 -*رنگرسیا*  بطور پاروتی ردر پرتاپ راناوت (پارو) / میرامہرا

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی عورت ماڈلاں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوکگٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
انوشے اشرف

**انوشے اشرف** (جنم : بنکاککراچی 14 اپریل 1983) اک پاکستانی  ویجے تے اداکارہ ہے۔ ایہ پہلی وار ایم ٹیوی پاکستان وچ ویجے وجوں پیش ہوئی سی۔ ایہ پی ٹیوی دے وی اک سیریل وچ وی نظر آئی ہے جو سارا کاظمی ولوں ڈریکٹ سی۔ 13 قسطاں والے اس سیریل وچ اسنے  مرینہ خان دی پکی سہیلی دا کردار نبھائا سی۔ ایہ ہن کی اشتہاراں لی جویں پونڈس، وارد ٹیلیکام، لوریل، چنیر اتے ایم ٹیوی  لی کم کردی ہے۔

## جیونی

### مڈھلا جیون
انوشے اشرف کراچی، پاکستان وچ ک مسلم پروار وچ پیدا ہوئی۔ اسدے والد مشرقی پاکستان، ہن بنگلہ دیش وچ اک تیل  دی فیکٹری چلاندے ہن۔ اہدیئاں دو بھیناں نتاشہ اتے ایزلی ہے۔ اے لیول کرن توں بعد اسنے انگریزی ساہت وچ بی اے کیتی۔ اسنے اپنا کیریئر 2002 وچ شروع کیتا۔

### نجی جیون
انوشے اشرف ہن انڈس ٹیوی وچ کم کر رہی ہے۔ اسنوں تیرنا اتے گھمنا پسند ہے۔ ایہ پشو-پریمی ہے۔ اسدی وڈی بھین نتاشہ کزیلیبش کی گیت ویڈیؤس وچ نظر آ چکی ہے جس وچ *ظالم نظروں سے *اتے* گورے رنگ کا زمانہ*   شامل ہن۔

### کیریئر
انوشے اشرف پاکستان وچ نوجواناں وچ ہرمن پیاری ہستی ہے۔ اسنے اپنا کیریئر ویجے اتے فیشن ماڈلنگ وجوں شروع کیتا سی۔ سنوں پہلی وار چرچہ حاصل ہوئی جد ایہ 2002 وچ انڈس موسک دی اک ویڈیو وچ نظر آئی۔ اس توں مگروں اسنے سارا کاظمی دا سیریل کیتا۔

ستمبر 2012 وچ انوشے نے ہیلتھ ٹیوی اک میزبان وجوں جوائن کرلیا۔

### ٹرینڈ سیٹر
اشرف نے پی ٹیوی اتے انڈس ٹیوی نال کم کیتا ہے اتے ہن ایم ٹیوی پاکستان، اے آر وائی موسک اتےسٹایل360 وچ کم کر رہی ہے۔ ایہ ایم ٹیوی انڈیا دی ٹیم نوں ملن بھارت وی آ چکی ہے۔

## پاکستان آئیڈل
انوشس نے محبب مرزا نال پاکستان آئیڈل ناں دا گائیکی نال متعلق ریالٹی شوٕ دی مییزبانی کیتی ہے۔

## ٹیلیوژن

### کیریئر
اک اداکارہ وجوں، ایہ  اک ڈرامے صحرا وچ  سفر وچ نظر آئی ہے۔ اس وچ اسدے ساتھی-کلاکار علی کاظمی، ماد عرفانی اتے زارنش سی۔

## حوالے

## باہری کڑیاں
* Interview with Anoushey Ashraf
* Spotlight: Anoushey Ashraf 
* https://web.archive.org/web/20070831010224/http://www.dawn.com:80/weekly//images/archive/030202/images3.htm
گٹھ:جم 1983
گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی لوکگٹھ:پاکستانی شخصیتاں