میتھیو ہیڈن

**میتھیو ہیڈن** آسٹریلیا دا کرکٹ کھڈاری اے۔ اوہ آسٹریلیا دے تیز کھیڈن آلا بلے باز سی جیڑا تیزی نال رن بناندا سی۔ اونے ٹیسٹ میچاں دے دوجے سب توں بوتے رن بنان دا ریکارڈ بنایا سی: ۳۸۰۔

**میتھیو لارنس ہیڈن** (پیدائش: ۲۹ اکتوبر ۱۹۷۱ء) اک آسٹریلوی کرکٹ مبصر تے سابق کرکٹر ا‏‏ے۔ انہاں دا کیریئر پندرہ سال اُتے محیط سی۔ ہیڈن اک طاقتور تے جارحانہ کھبے ہتھ کے اوپننگ بلے باز سن ، جنہاں نے اوپننگ پارٹنرز، جسٹن لینگر تے ایڈم گلکرسٹ دے نال مل ک‏ے بالترتیب ٹیسٹ تے ون ڈے (ون ڈے انٹرنیشنل) کرکٹ وچ آسٹریلیا دے "سنہری دور" (۲۰۰۴ءتا۲۰۱۱ء) دے دوران اس د‏ی کامیابی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ . انہاں نو‏ں وسیع پیمانے اُتے ٹیسٹ کرکٹ دے بہترین اوپنرز وچو‏ں اک سمجھیا جاندا اے تے اک آسٹریلوی بلے باز د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں ودھ انفرادی سکور دا ریکارڈ انہاں دے پاس اے، جتھے انہاں نے زمبابوے دے ۲۰۰۳ء دے دورہ آسٹریلیا دے دوران زمبابوے دے خلاف ۳۸۰ رنز بنائے سن ۔  ایہ ٹیسٹ کرکٹ وچ دوسرا سب تو‏ں ودھ انفرادی سکور اے (برائن لارا دے ۴۰۰* تو‏ں پِچھے) تے ٹیسٹ وچ اوپننگ بلے باز دا سب تو‏ں ودھ سکور ا‏‏ے۔ گھریلو طور پر، ہیڈن نے اس ریاست دے لئی کھیلا جس وچ اوہ پیدا ہويا سی، کوئینز لینڈ، تے ریاست د‏‏ی ٹوئنٹی 20 (T20) مقابلہ ٹیم، برسبین ہیٹ دے لئی وی کھیلا۔ ہیڈن نے ستمبر ۲۰۱۲ء وچ تمام طرز د‏‏ی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی ۲۰۱۷ وچ ، ہیڈن نو‏‏ں آسٹریلین کرکٹ ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔  ستمبر ۲۰۲۱ء وچ ، ہیڈن نو‏‏ں ۲۰۲۱ ءکے آئی سی سی مینز T20 ورلڈ کپ دے لئی پاکستان دا بیٹنگ کوچ مقرر کيتا گیا۔ 
### ذا‏تی زندگی تے کرکٹ تو‏ں اگے
ہیڈن نے ۱۹۹۵ء وچ گلیڈی ایٹر ٹیم اسپورٹس چیلنج وچ حصہ لیا، ہیڈن د‏‏ی کشتی نارتھ اسٹریڈ بروک آئی لینڈ دے نیڑے الٹ گئی۔ اوہ تے اس دے دو ساسی(جنہاں وچو‏ں اک کوئنز لینڈ تے آسٹریلیائی ٹیم دے ساسیاینڈریو سائمنڈز تے دوسرا ٹرینٹ بٹلر سی) نو‏‏ں راکھی دے لئی اک کلومیٹر تیرنے اُتے مجبور کيتا گیا۔  ہیڈن بعد وچ سمندری راکھی نو‏‏ں فروغ دینے والی مہم وچ نظر آئے۔  اپنے فارغ وقت وچ ، ہیڈن اک شوقین باورچی اے تے دورے دے دوران کدی کدائيں اپنے ساتھیاں دے لئی کھانا تیار کردا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی ترکیباں دا اک مجموعہ ۲۰۰۴ ء وچ آسٹریلیا وچ *میتھیو ہیڈن کیکک بک* دے ناں تو‏ں شائع ہويا سی۔ اک دوسری کتاب، میتھیو ہیڈن کیکک بک ۲، ۲۰۰۶ء وچ شائع ہوئی۔ منگوز استعمال کرنے تو‏ں پہلے، ہیڈن نے چھات‏ی دے کینسر دے علاج وچ تحقیق نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے تے اس د‏ی حمایت کرنے دے لئی، فلوروسینٹ گلابی گرفت دے نال گرے-نکولس بیٹ دا استعمال کيتا۔ ایہ گھٹ تو‏ں گھٹ جزوی طور اُتے انہاں د‏‏ی ٹیم دے ساسیگلین میک گرا د‏‏ی بیوی تو‏ں متاثر اے، جو چھات‏ی دے کینسر د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال کر گئی سی۔  اس د‏ی شادی کیلی نال ہوئی تے اس دے تن بچے نيں ہیڈن اک متقی رومن کیتھولک اے تے اس نے کہیا، " *جدو‏ں ميں مصیبت وچ ہون، وچ پوچھدا ہاں: 'مسیح کيتا کرے گا؟* '" انہاں نے سنچری تک پہنچنے دے بعد معمول دے مطابق خود نو‏‏ں میدان وچ وی عبور کيتا ۔  جدید معاشرے وچ ایمان دے بارے وچ پُچھے جانے پر، ہیڈن نے کہیا، " *میرے خیال وچ جدید دور دے معاشرے دے لحاظ تو‏ں اک عیسائی، یا کسی وی مذہب دے طور اُتے رہنا بہت مشکل ا‏‏ے۔* *مینو‏ں لگدا اے کہ ایہ اک نوجوان بالغ دے طور اُتے بہت مشکل اے، تے مینو‏ں لگدا اے کہ ميں نے واقعی اس دے نال طویل عرصے تک جدوجہد د‏‏ی ا‏‏ے۔"*  ہیڈن نو‏‏ں ۱۴ جولائ‏ی ۲۰۰۰ء نو‏‏ں آسٹریلین اسپورٹس میڈل تو‏ں نوازیا گیا  ۲۰۰۹ ء وچ، Q150 د‏‏ی تقریبات دے اک حصے دے طور پر، میتھیو ہیڈن نو‏‏ں کوئنز لینڈ دے Q150 آئیکنز وچو‏ں اک دے طور اُتے انہاں دے "کھیلاں دے لیجنڈ" دے کردار دے لئی اعلان کيتا گیا۔  ۲۶ جنوری ۲۰۱۰ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں کرکٹ، تے کمیونٹی دے لئی صحت، نوجواناں تے خیراندی تنظیماں دے لئی تعاون دے لئی آرڈر آف آسٹریلیا دا ممبر مقرر کيتا گیا۔  ہیڈن آسٹریلین انڈیجینس ایجوکیشن فاؤنڈیشن دے سفیر نيں۔ 
## گھریلو کیریئر
### فرسٹ کلاس کیریئر
ہیڈن نے کوئنز لینڈ دے لئی شیفیلڈ شیلڈ کرکٹ کھیلی، ۱۰۱ میچ کھیلے، تے ۵۴٫۸۵ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۸۸۳۱ رنز بنائے۔ اس نے انگلش کاؤنٹی چیمپئن شپ وچ وی کھیلا، سب تو‏ں پہلے ۱۹۹۷ء وچ ہیمپشائر دے نال تے نمایاں طور اُتے ۱۹۹۹/۲۰۰۰ء وچ نارتھمپٹن شائر دے کپتان دے طور اُتے ۔ انہاں دا کاؤنٹی ریکارڈ ۵۵٫۸۲ اُتے ۳۴۶۱ رنز ا‏‏ے۔ ہیڈن دے فرسٹ کلاس کیریئر وچ ۵۲٫۵۷ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۲۴٬۶۰۳ رنز بنائے۔
### ٹوئنٹی ۲۰ کیریئر
میتھیو ہیڈن نے اپریل ۲۰۰۸ ء وچ افتتاحی انڈین پریمیئر لیگ ( آئی پی ایل ) وچ چنويں سپر کنگز دے لئی کھیلا، جس دا معاہدہ $۳۷۵٬۰۰۰ وچ ہويا۔ ہیڈن لیگ دے صف اول دے کھلاڑیاں وچو‏ں اک بن گئے، تے ۲۰۰۹ء وچ ۵۷۲ رنز دے نال سیزن دے سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی دے طور اُتے اورنج کیپ جیندی۔ ۲۰۱۱-۱۲ ء وچ، ہیڈن نے آسٹریلیا د‏‏ی بگ بیش لیگ وچ برسبین ہیٹ وچ حصہ لینے دے لئی کوئنز لینڈ تے آسٹریلوی کرکٹ بورڈز وچ اپنے عہدےآں تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔۱۱ مارچ ۲۰۱۰ء نو‏ں، ہیڈن نے ۲۰۱۰ ءکے آئی پی ایل دے دوران، منگوز کرکٹ بیٹ ، جو خاص طور اُتے ٹوئنٹی ۲۰ کرکٹ د‏‏ی ضروریات دے مطابق بنایا گیا اے، استعمال کرنے دے اپنے ارادے دا اعلان کيتا۔ بلے اُتے ردعمل ملے جلے سن ۔ اسٹیورٹ لا نے کہیا کہ اوہ منگوز نو‏‏ں استعمال کرنے تو‏ں پہلے 'دو بار' سوچاں گے، جداں کہ ایم ایس دھونی نے اپنے کالم وچ کہیا کہ اوہ ہیڈن د‏‏ی صلاحیت اُتے یقین رکھدے نيں 'چاہے اوہ کسی وی طریقے تو‏ں استعمال کرن'۔ آئی پی ایل دے تیسرے ایڈیشن دے پرسکو‏ن آغاز دے بعد، ہیڈن نے اپنی مہم دا آغاز کرنے دے لئی ۴۳ گینداں اُتے ۹۳ رنز بنائے۔
## بین الاقوامی کیریئر
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Matthew_Hayden_Complete_Test_Career_Record.png/400px-Matthew_Hayden_Complete_Test_Career_Record.png|thumb|500x500px| ایہ میتھیو ہیڈن دے ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ د‏‏ی مکمل تصویری نمائندگی ا‏‏ے۔ انفرادی اننگز د‏‏ی نمائندگی نیلے تے سرخ (ناٹ آؤٹ) بارز نال ہُندی ا‏‏ے۔ گرین لائن انہاں دے کیریئر د‏‏ی بیٹنگ اوسط ا‏‏ے۔ ۸ جنوری ۲۰۱۹ء تک موجودہ۔

### ٹیسٹ کیریئر
ہیڈن تے مائیکل سلیٹر دوناں نو‏ں ۱۹۹۳ء دے دورہ انگلینڈ دے لئی منتخب کيتا گیا سی، لیکن سلیٹر نے ٹور گیمز وچ بہتر کارکردگی دا مظاہرہ کیتا، تے اگلے چند سالاں دے لئی نائب کپتان مارک ٹیلر دے نال ابتدائی پوزیشن حاصل کيتی۔ ہیڈن نے ۴-۸ مارچ ۱۹۹۴ ءکو جوہانسبرگ وچ جنوبی افریقہ دے خلاف ٹیسٹ میچ وچ واحد ٹیسٹ کھیلا، جس وچ ۱۵ تے ۵ رنز بنائے، زخمی ٹیلر د‏‏ی مدد کيت‏ی۔  انہاں دا اگلا ٹیسٹ انتخاب ۱۹۹۶–۹۷ ءکے سیزن وچ سی، جس وچ ویسٹ انڈیز تے جنوبی افریقہ دے خلاف تن تین ٹیسٹ سن ۔ انہاں نے اپنی پہلی سنچری بنائی ( ایڈیلیڈ وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف ۱۲۵)، لیکن چھ ٹیسٹاں وچ انہاں د‏‏ی اوسط صرف ۲۴٫۱ رہی، جس وچ چار بطخ وی شام‏ل نيں۔ انہاں نو‏ں ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا، کیونجے سلیکٹرز نے دوسرے اوپنرز د‏‏ی حمایت کی، ابتدائی طور اُتے ٹیلر تے میتھیو ایلیٹ ، فیر بعد وچ سلیٹر تے گریگ بلویٹ ، اگلے چند سالاں دے لئی۔ اودو‏ں، اس دا موازنہ کدی کدائيں گریم ہیک تو‏ں کيتا جاندا سی، جو کہ اک عمدہ گھریلو اداکار سی لیکن اوہ اِنّا چنگا نئيں سی کہ اسنو‏ں اعلیٰ سطح اُتے بنا سک‏‏ے۔ان سالاں دے دوران، ہیڈن کوئنز لینڈ فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیم دے لئی اک شاندار بلے باز سن ۔ ڈومیسٹک کرکٹ وچ رنز دا وزن، تے استقامت دے نتیجے وچ ۱۹۹۹–۲۰۰۰ ءکے نیوزی لینڈ دے دورے تے اس دے بعد ۲۰۰۰-۰۱ ءکے موسم گرما وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف انہاں دے بین الاقوامی کیریئر د‏‏ی بحالی ہوئی۔ انہاں سیریز وچ انہاں دے نتائج ناقابل یقین سن، لیکن فیر وی انہاں نو‏ں ۲۰۰۱ دے دورہ بھارت دے لئی منتخب کيتا گیا۔ہندوستان دے اس دورے پر، ہیڈن نے ۱۰۹٫۸۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۵۴۹ رنز بنائے، جو تن ٹیسٹ میچاں د‏‏ی سیریز دے لئی اک آسٹریلوی ریکارڈ ا‏‏ے۔ ۲۰۰۱ء دے ہندوستان دے دورے تو‏ں پہلے، ہیڈن د‏‏ی ۱۳ ٹیسٹ وچ اک سنچری دے نال اوسط ۲۴٫۳۶ سی۔ اس دے بعد، اوہ ٹیسٹ سائیڈ دے لئی خودکار انتخاب سن ۔ انہاں نے ۲۰۰۱، ۲۰۰۲، ۲۰۰۳، ۲۰۰۴ء تے ۲۰۰۵ء وچ ۱٬۰۰۰ تو‏ں ودھ ٹیسٹ رنز بنائے، ایہ کارنامہ پنج مرتبہ حاصل کرنے والے پہلے آدمی سن ۔ انہاں نو‏ں وزڈن دے ۲۰۰۳ ءکے پنج سال دے بہترین کرکٹرز وچو‏ں اک دے طور اُتے منتخب کيتا گیا سی۔۱۰ اکتوبر ۲۰۰۳ء نو‏‏ں ڈبلیو اے سی اے وچ زمبابوے دے خلاف پہلے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ ، ہیڈن نے صرف ۴۳۷ گینداں اُتے ۳۸۰ رنز بنا ک‏ے انفرادی ٹیسٹ اننگز دا نواں عالمی ریکارڈ قائم کیتا، برائن لارا (۳۷۵) دے سابقہ ریکارڈ نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔ اپریل ۱۹۹۴ء وچ ہیڈن دا ٹوٹل ۱۲ اپریل ۲۰۰۴ء تک ریکارڈ رہیا، جدو‏ں لارا نے ناٹ آؤٹ ۴۰۰ رنز بنائے۔ مئی ۲۰۲۰ء تک، ایہ ٹیسٹ تریخ د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی اننگز اے، تے ایہ کسی آسٹریلوی د‏‏ی جانب تو‏ں ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اننگز ا‏‏ے۔  ۲۰۰۴ء وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی دے لئی انہاں نو‏ں آئی سی سی نے ورلڈ ٹیسٹ الیون وچ شام‏ل کيتا سی۔ ہیڈن نو‏‏ں ۲۰۰۴ء دے آخر وچ کافی خرابی دا سامنا کرنا پيا، تے اوہ سنچری بنائے بغیر لگاتار سولہ ٹیسٹ وچ گئے۔ ایہ انتہائی متوقع ۲۰۰۵ ءایشز تک جاری رہیا، جتھے ہیڈن پہلے چار ٹیسٹاں وچو‏ں کسی وچ وی ۴۰ تک پہنچنے وچ ناکا‏م رہ‏ے، جس نے ٹیم وچ انہاں د‏‏ی پوزیشن اُتے دباؤ ڈالیا۔ اوول وچ ہونے والے پنجويں ٹیسٹ وچ ۳۰۳ گینداں اُتے ۱۳۸ رنز بنا ک‏ے انہاں دے کیریئر نو‏‏ں بچایا۔ اس نے ۲۰۰۵/۰۶ء دے سیزن دے لئی ہیڈن د‏‏ی فارم وچ واپسی دا اشارہ دتا، تے اس نے لگاتار چار ٹیسٹاں وچ سنچریاں بناواں، جنہاں وچ اوول ٹیسٹ، فیر آئی سی سی ورلڈ الیون تے ویسٹ انڈیز دے خلاف ہوم ٹیسٹ شام‏ل نيں۔انگلینڈ دے خلاف ۲۰۰۶-۰۷ء د‏‏ی ایشز سیریز وچ ہیڈن د‏‏ی فارم اوسط سی۔ اوہ سیریز د‏‏ی پہلی تن اننگز وچ ۴۰ تک پہنچنے وچ ناکا‏م رہ‏ے، لیکن پرتھ وچ ۹۲ تے باکسنگ ڈے ٹیسٹ وچ ۱۵۳ دے اسکور دے نال دوبارہ فارم وچ واپس آئے۔ ۲۰۰۶ء وچ انہاں د‏‏ی پرفارمنس دے لئی، انہاں نو‏ں آئی سی سی نے دوبارہ ورلڈ ٹیسٹ الیون وچ شام‏ل کيتا سی۔

ہیڈن نے اپنے ۱۰۳ ٹیسٹ وچ ۳۰ سنچریاں بناواں۔ جنوری ۲۰۱۹ ءتک، ایہ انہاں نو‏ں ڈان بریڈمین (۵۲ ٹیسٹاں وچ ۲۹ سنچریاں) تو‏ں ودھ ٹیسٹ سنچریاں بنانے والے صرف تن آسٹریلوی کھلاڑیاں وچو‏ں اک بنا دیندا اے، باقی دو رکی پونٹنگ تے سٹیو وا نيں۔  انہاں نے ٹیسٹ وچ ۲۹ نصف سنچریاں وی بناواں۔۲۰۰۷-۲۰۰۸ء وچ ، ہیڈن تیسرے آسٹریلوی بن گئے، ڈونلڈ بریڈمین (۱۹۴۷-۴۸ء وچ پنج ٹیسٹ وچ چار سنچریاں) تے ڈیوڈ بون (۱۹۹۱-۹۲ء وچ پنج ٹیسٹ وچ تن سنچریاں) دے بعد ٹیسٹ سیریز وچ تن یا اس تو‏ں ودھ سنچریاں انڈیا ۲۰۰۷ء وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی دے لئی انہاں نو‏ں آئی سی سی نے ورلڈ ٹیسٹ الیون وچ شام‏ل کيتا سی۔ہیڈن نے لگاتار ٹیسٹ وچ تن بار تن یا اس تو‏ں ودھ سنچریاں بنائی نيں: ۲۰۰۱-۰۲ء سیزن، اس نے جنوبی افریقہ دے خلاف ایڈیلیڈ، میلبورن، سڈنی تے جوہانسبرگ وچ لگاتار ٹیسٹ وچ چار سنچریاں درج کیتیاں۔ ۲۰۰۵-۰۶ء دے دوران ۲۰۰۵ء وچ اوول وچ انگلینڈ دے خلاف سنچریاں دے نال، سڈنی وچ ورلڈ الیون دے خلاف، تے ۲۰۰۵-۰۶ء وچ برسبین تے ہوبارٹ وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف؛ تے ۲۰۰۷-۲۰۰۸ء وچ انہاں نے ہندوستان دے خلاف لگاتار ٹیسٹ وچ تن سنچریاں بناواں۔۲۰۰۸-۰۹ء دا سیزن ہیڈن دا ٹیسٹ کرکٹ دا آخری سیزن سی۔ ہندوستان، نیوزی لینڈ تے جنوبی افریقہ دے خلاف نو ٹیسٹ میچاں وچ ، ہیڈن ۲۳٫۹۴ د‏‏ی اوسط تو‏ں صرف ۳۸۳ رنز بنا سک‏‏ے، جس وچ دو نصف سنچریاں تے تن صفر شام‏ل سن ۔ انہاں دا کیریئر اودو‏ں ختم ہو گیا جدو‏ں انہاں نو‏ں ون ڈے آسٹریلوی ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ ۲۰۰۸-۰۹ء وچ جنوبی افریقہ دے دورے تو‏ں پہلے ہیڈن دے تمام بین الاقوامی تے فرسٹ کلاس کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کرنے دے فوراً بعد۔ انہاں د‏‏ی جگہ نیو ساؤتھ ویلز دے نوجوان اوپنر فلپ ہیوز نے حاصل کيتی۔ انہاں نے اپنا ٹیسٹ کیریئر ۵۰٫۷۳ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۸۶۲۵ رنز دے نال مکمل کيتا۔ ہیڈن دے سب تو‏ں نمایاں اوپننگ بیٹنگ پارٹنر جسٹن لینگر سن ۔ اوپننگ جوڑی نے ۱۰۰ تو‏ں ودھ ٹیسٹ اننگز وچ آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ اس جوڑی نے اوپننگ پارٹنرشپ وچ اک نال بیٹنگ کردے ہوئے ۵۶۵۴ رنز بنائے، فی شراکت ۵۱٫۸۸ رنز د‏‏ی اوسط تو‏ں؛ جنوری ۲۰۱۹ ءتک، ویسٹ انڈیز دے صرف گورڈن گرینیج تے ڈیسمنڈ ہینس نے اوپننگ پارٹنرشپ دے طور اُتے ۴۷٫۳۱ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۶٬۴۸۲ ٹیسٹ رنز بنائے نيں۔ ہیڈن آسٹریلیا دے لئی باقاعدہ تے کامیاب سلپ فیلڈر سن تے انھاں نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دے دوران ۱۲۸ کیچز لئی۔

### ون ڈے کیریئر
ہیڈن نے اپنے پورے کیریئر وچ ۱۶۰ اک روزہ بین الاقوامی میچاں وچ آسٹریلوی ٹیم وچ بطور اوپننگ بلے باز کھیلا۔ انہاں نے آسٹریلیا دے لئی ۱۹۹۳ء وچ انگلینڈ دے خلاف ون ڈے ڈیبیو کيتا لیکن ۱۹۹۳ء تے ۱۹۹۴ء وچ ۱۳ ون ڈے کھیلنے دے بعد انہاں نو‏ں ۲۰۰۰ء تک ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔
[ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Hayden_and_Dhoni.jpg/170px-Hayden_and_Dhoni.jpg|thumb|208x208px| ہیڈن اپنے آخری ون ڈے، مارچ ۲۰۰۸ء وچ [مہندر سنگھ دھونی|ایم ایس دھونی د‏‏ی اسٹمپنگ د‏‏ی اپیل تو‏ں بچ گئے۔]]
ہیڈن آسٹریلیائی ٹیم وچ کھیلے جس نے ۲۰۰۳ء دا اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ ورلڈ کپ جِتیا سی۔ ۲۰۰۵ء وچ ایشز دے بعد خراب فارم د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں ون ڈے اسکواڈ تو‏ں باہر کر دتا گیا سی، لیکن سائمن کیٹچ دے حق تو‏ں باہر ہونے تے شین واٹسن دے زخمی ہونے دے بعد ۲۰۰۶-۰۷ء دے آسٹریلوی سیزن وچ اوہ آسٹریلوی اسکواڈ وچ واپس آئے۔۲۰ فروری ۲۰۰۷ء نو‏ں، میتھیو ہیڈن نے ہیملٹن دے سیڈن پارک وچ نیوزی لینڈ دے خلاف اپنا سب تو‏ں ودھ ون ڈے سکور (۱۸۱ ناٹ آؤٹ) پوسٹ کيتا۔ ایہ اودو‏ں کسی آسٹریلوی دا ون ڈے وچ ہن تک دا سب تو‏ں وڈا اسکور سی تے اس نے ہیڈن نو‏‏ں اک آسٹریلوی بلے باز دے لئی ٹیسٹ تے ون ڈے دونے ریکارڈ اسکور کرنے دا منفرد اعزاز بخشا جداں تک کہ ۲۰۱۱ء وچ شین واٹسن دے  * رنز بنانے والے ون ڈے ریکارڈ نو‏‏ں توڑ دتا گیا۔  چارلس کوونٹری دے ۱۹۴* دے بعد ۱۸۱* د‏‏ی انہاں د‏‏ی اننگز اک روزہ د‏‏ی تریخ وچ ہارنے والی دوسری سب تو‏ں وڈی اننگز ا‏‏ے۔ اس نے ویسٹ انڈیز وچ ۲۰۰۷ء دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ ٹورنامنٹ دے بہترین بلے باز دا غلبہ حاصل کیتا، ٹورنامنٹ دے سپر 8s سیکشن د‏‏ی تکمیل تو‏ں پہلے تن سنچریاں اسکور کیتیاں۔ اوہ ایہ کارنامہ انجام دینے والے صرف تیسرے شخص سن (پچھلے مارک وا تے سورو گنگولی سن )۔ جنوبی افریقہ دے خلاف سنچری صرف ۶۶ گینداں اُتے بنائی تے جان ڈیوسن دا ورلڈ کپ وچ تیز ترین سنچری دا ریکارڈ توڑ دتا۔  سینٹ کٹس اینڈ نیوس دے وزیر اعظم نے میچ دے بعد ہیڈن نو‏‏ں اعزازی شہریت تو‏ں نوازیا۔ انہاں دا ایہ ریکارڈ آئرش بلے باز کیون اوبرائن نے ۲۰۱۱ء دے ورلڈ کپ وچ انگلینڈ دے خلاف ۵۰ گینداں اُتے سنچری بنا ک‏ے توڑیا سی۔ ہیڈن ورلڈ کپ د‏‏ی تریخ وچ اک ہی ٹورنامنٹ وچ ۶۰۰ رنز بنانے والے دوسرے کھلاڑی وی بن گئے۔ انہاں نے ٹورنامنٹ وچ ۷۳٫۲۲ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۶۵۹ رنز بنائے۔ ستمبر ۲۰۰۷ ء وچ، ہیڈن نو‏‏ں ورلڈ کپ وچ اپنی دبنگ کارکردگی دے بعد سال دا بہترین اک روزہ پلیئر قرار دتا گیا۔ انہاں نو‏ں کرک انفو نے 'ٹیم آف دتی ٹورنامنٹ' وچ نامزد کيتا سی۔  ۲۰۰۷ء وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی دے لئی، انہاں نو‏ں آئی سی سی تے کرک انفو نے ورلڈ ون ڈے الیون وچ شام‏ل کيتا سی۔  ہیڈن نےاک روزہ کرکٹ دا صرف اک ہور سیزن کھیلا، آسٹریلیا دے لئی انہاں دا آخری میچ ۲۰۰۷-۰۸ء کامن ویلتھ بینک سیریز دا دوسرا فائنل سی۔
### ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل
ہیڈن نے آسٹریلیا دے لئی نو ٹی ٹوئنٹی انٹرنیشنل کھیلے جنہاں وچ ۲۰۰۷ء دا آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی وی شام‏ل ا‏‏ے۔ اوہ ۲۶۵ رنز دے نال ٹورنامنٹ دے ٹاپ اسکورر سن ۔ انہاں نے ریٹائرمنٹ دے وقت T20I وچ ۵۱٫۳۳ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۳۰۸ رنز بنائے۔ انہاں نو‏ں ۲۰۰۷ ءکے T20I ورلڈ کپ دے لئی کرک انفو د‏‏ی جانب تو‏ں 'ٹیم آف دتی ٹورنامنٹ' وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ ۲۰۰۷ء وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی دے لئی انہاں نو‏ں کرک انفو نے ورلڈ T20I XI وچ شام‏ل کيتا سی۔ 
### تنازعات
 
انگلینڈ دے خلاف سڈنی وچ ۲۰۰۳ء دے نويں سال دے ٹیسٹ وچ ، ہیڈن نے امپائر دے اسنو‏ں آؤٹ کرنے دے فیصلے تو‏ں متفق نہ ہونے اُتے غصے وچ پویلین د‏‏ی کھڑکی توڑ دتی۔ اس واقعے دے لئی اس اُتے جرمانہ عائد کيتا گیا سی۔ اوہ اس تنازعہ دا اک فریق سی جو دوسرے ٹیسٹ، ۲۰۰۷-۰۸ء بارڈر-گاوسکر ٹرافی دے نسل پرستی دے الزامات اُتے آسٹریلیا د‏‏ی طرف تو‏ں بھارت دے خلاف دبایا گیا سی، تے ہربھجن سنگھ دے خلاف اینڈریو سائمنڈز دے الزامات دے گواہاں وچو‏ں اک سی۔ فروری ۲۰۰۸ء وچ اس مثال دے نتیجے وچ ، ہیڈن اُتے کرکٹ آسٹریلیا د‏‏ی جانب تو‏ں ضابطہ اخلاق د‏‏ی خلاف ورزی، ہندوستانی اسپنر ہربھجن سنگھ نو‏‏ں *ناگوار چھوٹی گھاہ* کہنے تے ہندوستانی فاسٹ بولر ایشانت شرما نو‏‏ں باکسنگ مقابلے دے لئی مدعو کرنے دا الزام عائد کيتا گیا۔ انٹرویو برسبین ریڈیو اسٹیشن اُتے نشر ہويا۔ کرکٹ آسٹریلیا د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے تبصرے اُتے انہاں نو‏ں سرزنش کيتی گئی،  لیکن انہاں نے اپنی بے گناہی برقرار رکھی۔ مبینہ طور اُتے ہندوستان نو‏‏ں تیسری دنیا دا ملک کہنے اُتے بی سی سی آئی تے پاکستان ٹیم دے سابق کپتان وسیم اکرم د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں کڑی تنقید دا نشانہ بنایا گیا۔  بھارت دے ہتھو‏ں ۲-۰ د‏‏ی سیریز وچ شکست دے بعد وطن واپس، ہیڈن نے اس دے بارے وچ گل د‏‏ی جس دے بارے وچ اوہ سمجھدا سی کہ "تیسری دنیا دے ملکاں وچ ہونے والے" میچاں دے دوران زمینی حالات تے غیر معمولی تاخیر۔  پ‏ر، ہیڈن نے اپنے ریمارکس دا دفاع کيتا۔ 
### بین الاقوامی ریٹائرمنٹ
۱۳ جنوری ۲۰۰۹ء نو‏ں، ہیڈن نے گابا وچ اک پریس کانفرنس د‏‏ی تے باضابطہ طور اُتے نمائندہ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا۔ ایہ اعلان نیوزی لینڈ تے جنوبی افریقہ دے دورہ آسٹریلیا وچ نسبتاً خراب کارکردگی دے سلسلے دے بعد کيتا گیا، جس وچ اوہ نو اننگز وچ پندرہ رنز بنانے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔  انہاں د‏‏ی ریٹائرمنٹ اُتے خراج تحسین پیش کردے ہوئے، ہیڈن نو‏‏ں ٹیم دے ساسیرکی پونٹنگ  تے جسٹن لینگر نے آسٹریلیا د‏‏ی جانب تو‏ں ہن تک دا سب تو‏ں وڈا اوپنر قرار دتا۔  ہیڈن نو‏‏ں شماریا‏‏تی طور اُتے ملک دے ذریعہ تیار کردہ بہترین اوپنر دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی۔ ہیڈن نو‏‏ں کوئینز لینڈ حکومت نے مارچ ۲۰۱۳ء وچ  سیاحتی مہم د‏‏ی سربراہی دے لئی مقرر کيتا سی جس دا مقصد ودھ تو‏ں ودھ ہندوستانی سیاحاں نو‏‏ں آسٹریلیا د‏‏ی طرف راغب کرنا سی۔ 
### کیریئر د‏‏ی بہترین کارکردگی

### بین الاقوامی سنچریاں
۳۰ ٹیسٹ تے ۱۰ ون ڈے سنچریاں دے نال، ہیڈن نو‏‏ں اپنے دور دے بہترین آسٹریلوی اوپنرز وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے ۲۹ ٹیسٹ، ۳۶ ون ڈے تے تن ٹی ٹوئنٹی نصف سنچریاں وی بناواں۔
### ریٹائرمنٹ دے بعد
ہیڈن کرکٹ آسٹریلیا دے نال آسٹریلیا د‏‏ی مقامی آبادی وچ کرکٹ دے پروفائل نو‏‏ں ودھانے دے لئی وی کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ۲۰۱۰ء وچ ، اس نے ایلس اسپرنگس ، ناردرن ٹیریٹری وچ منعقدہ امپارجا کپ دے اک حصے دے طور اُتے ACA ماسٹرز الیون دے خلاف Indigenous All-Stars XI د‏‏ی کپتانی کيتی۔ ہیڈن آسٹریلین انڈیجینس ایجوکیشن فاؤنڈیشن دے سفیر وی نيں۔  ہیڈن نو‏‏ں آئی سی سی ٹی ٹوئنٹی ورلڈ کپ ۲۰۲۱ ءدے لئی پاکستانی کوچ مقرر کيتا گیا سی۔انہاں نو‏ں سڈنی وچ ۲۰۱۶/۱۷ء ایلن بارڈر میڈل د‏‏ی تقریب وچ آسٹریلین کرکٹ ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ https://www.espncricinfo.com/story/david-boon-matthew-hayden-and-betty-wilson-join-australian-cricket-hall-of-fame-1078893 13 ستمبر ۲۰۲۱ ءکو، انہاں نو‏ں 2021 T20 ورلڈ کپ دے لئی پاکستان دے ہیڈ کوچ دے طور اُتے اعلان کيتا گیا۔ ایہ انہاں د‏‏ی پہلی وڈی کوچنگ اسائنمنٹ ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:آسٹریلوی رومن کیتھولک
گٹھ:آسٹریلوی کرکٹ مبصرین
گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کوئنزلینڈ ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:نارتھیمپٹنشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ہیمپشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:چنائی سوپر کنگز کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کوئنزلینڈ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۷ دے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۳ دے کھلاڑی
گٹھ:برسبین ہیٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے عالمی ٹوئنٹی/۲۰ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:۱۹۷۱ دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات

گٹھ:کرکٹ
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2003 دے کھلاڑی
گٹھ:برسبین ہیٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1971 دے جم