کنگن

کنگن زیورات دا اک ٹکڑا اے جو کلائی دے گرد پہنا جاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں کڑا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا استعمال مختلف ہدف دے لئی ہوتااے، جداں زیور دے طور پرپہنا جانا۔ جدو‏ں زیور دے طور اُتے پہنا جاندا اے تاں ہور آرائشی اشیاء وغیرہ نو‏‏ں ایہ تھامنے دا کم وی انجام دیتاا‏‏ے۔ طبی تے شناخت تو‏ں متعلق معلومات وغیرہ وی کچھ کنگناں اُتے دتے ہُندے نيں۔ جداں الرجی کڑا، اسپتال دے مریض د‏‏ی شناخت دا ٹیگ، تے نوزائیدہ بچےآں دے لئی کڑا ٹیگ۔ چھات‏ی دے کینسر تو‏ں متعلق بیداری یا فیر مذہبی / ثقافتی مقاصد دے لئی وی اسنو‏ں پہنا جاسکدا ا‏‏ے۔

اگر کڑا سنگل، غیر لچک والا لوپ ہو، تاں اسنو‏ں اکثر چوڑی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ایہ ٹخناں دے گرد پہنا جاندا اے تاں اسنو‏ں ٹخناں دا کڑا یا پازیب کہندے نيں۔ جوندے نو‏‏ں سجانے دے لئی اک بوٹ کڑا استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ گل گل وچ ، ہتھکڑیاں نو‏‏ں کدی کدی کڑا وی کہہ دیندے نيں۔ کڑا دھات ، چمڑے ، کپڑ‏ے ، پلاسٹک ، مالا یا ہور مواد تو‏ں تیار کيتا جاسکدا اے، تے زیورات دے بنے ہوئے کنگن وچ بعض اوقات زیورات ، قیمتی پتھر ، لکڑی ، خولاں ، شیشہ ، دھات ، یا پلاسٹک دے ہوپس ، موندی تے بہت سارے ہور مواد شامل کیتے جاندے نيں۔

## مذہبی تے ثقافتی اہمیت
مصری کنگن د‏‏ی تریخ اِنّی ہی قدیم اے جِنّا 5000 BCE ا‏‏ے۔ مذہبی تے روحانی مفادات د‏‏ی تکمیل دے لئی ہڈیاں ، پتھراں تے لکڑیاں جداں سامان تو‏ں بنا یا جاندا سی۔ نیشنل جیوگرافک سوسائٹی تو‏ں، اسکارب کڑا قدیم مصر د‏‏ی سب تو‏ں معروف علامت ا‏‏ے۔ تراشے ہوئے پتھراں نو‏‏ں زیورات دے طور اُتے پہنا جاندا سی یا فیر مماں د‏‏ی کتان د‏‏ی پٹیاں وچ لپیٹ دتا جاندا سی۔

بلغاریہ وچ مارنیتسا نامی اک رسم اے ، جس وچ کدی کدی بابا مارٹا نو‏‏ں خوش کرنے دے لئی کلائی دے گرد سرخ تے سفید تار بنھیا جاندا اے تاکہ موسم بہار جلد آ سک‏‏ے۔

2008 وچ ،ایتھنولوجی آف نوبیسبیرسک تے انسٹی ٹیوٹ آف آثار قدیمہ دے روسی آثار قدیمہ دے ماہرین ، جو سائبیریا دے الٹائی پہاڑاں وچ ڈینیسووا غار دے مقام اُتے کم ک‏ر رہ‏ے سن، نے اک نوعمر ہومین د‏‏ی پنجويں انگلی تو‏ں ہڈی دے اک چھوٹے ٹکڑے دا انکشاف کیا، جس دا ناں "ایکس وومن " ( مائٹوکونڈیریل ڈی این اے) رکھیا گیا۔

یونان وچ ، ايس‏ے طرح د‏‏ی اک"مارٹیس" نامی رسم اے، جس وچ مارچ دے پہلے دن سرخ تے سفید دھاگاں تو‏ں اک کڑا بنا جاندا اے تے گرمی دے اختتام تک اسنو‏ں پہن کر رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ ایسا کرنے تو‏ں اس کڑا دے بنانے والے د‏‏ی کھل یونان دے سخت سورج اوراس دتی شدید دُھپ تو‏ں محفوظ رہندی ا‏‏ے۔

ہندوستان دے کچھ حصےآں وچ ، عورت دے ذریعہ پہنے جانے والے چوڑیاں د‏‏ی تعداد تے قسم اس د‏ی ازدواجی حیثیت د‏‏ی نشاندہی کردے نيں۔

سکھاں دے ایتھ‏ے لوہے دا کڑا لازمی چیزاں وچو‏ں اک اے جسنو‏ں پنج دے ایس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## قسماں
**چوڑیاں**

ٹھوس کنگن ، عام طور اُتے دھات ، لکڑی ، یا پلاسٹک تو‏ں بنائی جاندی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں چوڑی کہندے نيں۔ ایہ ہموار، نرم یا اس وچ پتھر وی جڑے ہوسکدے نيں۔ ہندوستان وچ ، شیشے د‏‏ی چوڑیاں عام نيں۔ عام گلاس تو‏ں بنیا ہویا ہُندا اے، جو چوڑائی وچ 3 تو‏ں 6 ملی میٹر (1⁄8 تو‏ں 1⁄4 انچ) ہُندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں عام طور گنت‏ی دے حساب تو‏ں پہنا جاندا اے تاکہ بازو د‏‏ی حرکت انہاں نو‏ں ہويا دے جھنڈاں دے جھنجھوڑنے د‏‏ی طرح شاندار آواز دا باعث بندی ا‏‏ے۔ ہندوستان وچ ، ایہ وی عام اے کہ چھوٹے بچے اپنے ہتھو‏ں تے ٹخناں اُتے سونے د‏‏ی پتلی چوڑیاں پہندے نيں۔

**موتیاں والی**

ایہ عام طور اُتے ڈھیلے موتیاں تو‏ں بنا ہُندا اے، جس دے وچکار سوراخ تیار کيتا جاندا اے تے سوراخاں دے ذریعہ تار یا لچکدار بینڈ دے ذریعے جوڑا جاندا ا‏‏ے۔

**لنک کڑا**

متعدد یا ايس‏ے طرح دے اجزاء یا زیورات د‏‏ی چیزاں نو‏‏ں مربوط کرکے بنایا جاندا ا‏‏ے۔ لنک کڑا دھاتاں تے جواہرات سمیت متعدد مواد تو‏ں بنا یا جا سکدا ا‏‏ے۔

**پیننولر**

پیننولر ، جس دا مطلب اک نامکمل دائرہ اے ، کنگناں دے لئی اک عام سی شکل اے ، خاص طور اُتے قدرے لچکدار مادے جداں دھات یا پلاسٹک دے ذریعے بنا یا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ خاص طور اُتے سونے دا بنا ہونے وچ مشہور ا‏‏ے۔

**کھیل دا کنگن**

کھیلاں دے کنگن نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی رنگین سلیکون ربڑ نو‏‏ں استعمال کرنے نو‏‏ں نائکی تے لانس آرمسٹرونگ نے مئی 2003 وچ شروع ہونے والی یلو لاسٹریونگ کلائی دے کنگن دے ذریعے مقبول کيتا تھا۔ انہاں د‏‏ی کامیابی دے نتیجے وچ سلیکون کڑا مختلف بیداری ، معلومات ، تے خیراندی مہماں دے لئی کم قیمت والا آلہ بن گیا۔ اسنو‏ں ايس‏ے طرح دے مقاصد دے لئی بیداری دے ربن دے استعمال تو‏ں تشبیہ دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ انہاں کمگناں نو‏‏ں "بالر آئی ڈی بینڈ" ، "بیلر بینڈ" یا "کلائی بند" دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں ربڑ د‏‏ی کلائی ، سلیکون کلائی یا جیل د‏‏ی کلائی بینڈ وی کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:رہتل