open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سالم بن ثوینی

سلطان **سالم بن ثوینی** البوسعیدی (عربی: سَالِم بِن ثُوَيْنِي آل سَعِيْد) ۱۱ فروری ۱۸۶۶ء تو‏ں اکتوبر ۱۸۶۸ء تک مسقط تے عمان دے سلطان سن ۔ اوہ سلطان ثوینی بن سعید تے ان دی اہلیہ سیدہ غالیہ بنت سلیم البوسعیدیہ دے وڈے بیٹےسن تے اپنے والد دے بعد تخت اُتے بیٹھے سن ۔ لیوس پیلی تے ہنری بارٹل فریر وہابیاں دے خلاف فوجی کارروائی کيت‌ی امید وچ سلطان ثوینی بن سعید دی موت تو‏ں سخت مأیوس ہوئے، تے سالم کے مخالفانہ خیالات تے آنے والی جنگ وچ شام‌ل ہونے تو‏ں انکار تو‏ں بخوبی واقف سن ۔ اس لئی خلیج وچ بوشہر وچ برطانوی پولیٹیکل ریذیڈنٹ جنرل کرنل لیوس پیلی نے سالم کو تسلیم کرنے دی شدید مخالفت کيتی جس تو‏ں اوہ ڈردا سی کہ اوہ بیرونی مداخلت نو‏‏ں روکے تے وہابیاں دے نال امن معاہدہ کرے۔

سالم نے دو ایلچی بمبئی بھیجے، اس وقت برطانوی حکومت دے تحت، اک خط دے نال انگریزاں تے مسقط حکومتاں دے درمیان وچ تعلقات دی تجدید دی درخواست کيتی گئی سی تے اپنے والد دی موت دے بارے وچ اپنے دعوے دا اعادہ کيتا گیا سی، یعنی کہ اوہ تین دن دے بعد بیماری دے نتیجے وچ انتقال کر گئے سن ۔ تکلیف اٹھائی تے اسلامی روایت دے مطابق جلد ہی دفن کيتا گیا، جس اُتے حکومت ہند نے مئی ۱۸۶۶ وچ حکمران شہزادے نو‏‏ں سلطان تسلیم کيتا۔ پیلی نے مداخلت کرنے دی کوشش کيتی تے اس اُتے تعصب دے ذریعے قتل عام دا الزام لگایا لیکن برطانوی وائسرائے جان لارنس، پہلے بیرن لارنس نے اسنو‏ں روک دتا جس نے سالم کو اپنی حکومتاں دی سرکاری شناخت دے نال پیش کيتا۔

ستمبر ۱۸۶۸ء وچ، عزان بن قیس، سالم کے بہنوئی تے دور دے رشتہ دار نو‏‏ں ناراض قبائلیاں نے امام منتخب کيتا جو ملک نو‏‏ں کلاسیکی عبادی ریاست دے اصولاں دی طرف لے جانے دے خواہاں سن، عزان نے مطرہ تے مسقط دے قلعے وچ اپنے پیروکاراں دی برقہ اُتے چھاپےآں دے اک تیز سلسلے وچ قیادت کيتی۔ بغیر کسی سہارے کے، سالم مرکز قائم نہ رکھ سکیا تے بندرگاہ دے قلعےآں وچو‏ں اک دی طرف بھاگنے اُتے مجبور ہو گیا۔ اپنی تیز پرواز وچ، اس نے خاندان دے بوہت سارے ورثے دے نال اپنا قیمتی سامان پِچھے چھڈ دتا، جنہاں وچو‏ں سبھی یا تاں حملہ آوراں نے پرت لئی یا تباہ ک‌ر دتے۔ ۱۱ اکتوبر ۱۸۶۸ء ناں، سالم اپنے جہاز پرنس آف ویلز اُتے سوار ہويا تے بندر عباس دے لئی روانہ ہويا، اوتھ‏ے تو‏ں اس نے اکتوبر ۱۸۶۸ء تو‏ں مارچ ۱۸۶۹ء دے درمیان وچ اپنی کھوئی ہوئی سلطنت نو‏‏ں بحال کرنے دی کئی ناکام کوششاں کيتياں۔ اس نے ۱۸۷۵ء وچ تخت دے لئی آخری بولی لگائی، اُتے اس وقت تک، انگریزاں نے باضابطہ طور اُتے اس دے چچا ترکی بن سعید نو‏‏ں نواں سلطان تسلیم کر لیا سی۔ سالم کو پھڑ لیا گیا تے ایچ۔ایم۔ایس۔ڈیفنے اُتے سوار کڈ دتا گیا تے ۷ دسمبر ۱۸۷۶ نو‏‏ں چیچک تو‏ں مرنے تک حیدرآباد، سندھ دے اک قلعے وچ جلاوطن کر دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:آل سعید
گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
گٹھ:1839 دے جم
گٹھ:چیچک تو‏ں اموات
گٹھ:انیہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:۱۸۳۹ دے جم
عزان بن قیس

**امام عزان بن قیس** (عربی: الإمام عزان بن قيس) ۱۸۶۸ء تے ۱۸۷۰ء دے درمیان عمان دے امام سن ۔ اس نے اپنے دور دے رشتہ دار سید سالم بن ثوینی نو‏‏ں معزول کيتا تے مذہبی قانون دے مطابق حکومت کیتی۔ انہاں نے بریمی نخلستان وچ سعودی مداخلت دی وی مخالفت کيتی۔ انہاں نے ۱۸۷۱ء وچ مطرہ دے مقام اُتے جنگ وچ مارے جانے تو‏ں پہلے دھنک دی جنگ وچ سلیم دے چچا، سید ترکی بن سعید دے خلاف جنگ کيتی۔

## نسب نامہ
امام عزان بن قیس بن عزان بن قیس بن امام احمد بن سعید بن احمد بن محمد بن خلف بن سعید بن مبارک
## زندگی
امام عزان بن قیس کو اپنے زمانے وچ حل تے معاہدہ دے لوکاں نے منتخب کيتا سی، جس دی سربراہی سعید بن خلفان الخلیلی نے دی سی، تاکہ شوریٰ دی حکمرانی نو‏‏ں بحال کيتا جا سک‏ے تے عمانی معاملات وچ برطانیہ نو‏‏ں مداخلت تو‏ں دور رکھیا جا سک‏ے، تے اس دا اک مقصد سی۔ عمان تے زنجبار دا اتحاد اس دے بعد سی جدو‏ں برطانیہ نے تقسیم مسلط دی سی، تے زنجبار نو‏‏ں مسقط نو‏‏ں اک پیمانہ ادا کرنے اُتے مجبور کيتا سی، تے امام تے ان دے ساتھیاں، خاص طور اُتے شیخ صالح بن علی الحارثی، دی طرف تو‏ں انقلاب کامیاب ہويا، تے مسقط کنٹرول کيتا گیا تے امام دا اعلان کر دتا گیا، لیکن برطانوی مداخلت نے قومی کوشش نو‏‏ں ضائع کر دتا تے سلطنت نو‏‏ں دوبارہ بحال کرنے وچ کامیاب ہو گیا، تے امام مطرح وچ کچھ دھوکے بازاں دے ہتھو‏ں شہید ہو گئے۔

## حکومت
عزان سعید خاندان دی شاخ وچو‏ں سن ۔ ثوینی ابن سعید (۱۸۵۶–۱۸۶۶) دے تخت سلطنت دی تقسیم دے بعد اقتدار دی کشمکش دے دوران اوہ ۱۸۶۸ء وچ مسقط نو‏‏ں فتح کرنے تے سالم بن ثوینی (۱۸۶۶–۱۸۶۸) نو‏‏ں معزول کرنے وچ کامیاب ہوئے۔ عزان کو ۱۷۸۳ء دے بعد عبادات دا امام منتخب کيتا گیا۔ امام منتخب ہونے دے باوجود اوہ طویل مدت تک اپنی حکمرانی نو‏‏ں مستحکم نئيں کر سک‏ے۔ عزان کو ۱۸۷۱ء وچ ترکی بن سعید (۱۸۷۰-۱۸۸۸) نے دبئی، راس الخیمہ تے عجمان دے شیخاں دی مدد تو‏ں شکست دتی سی، جو ثوینی دے بھائی سن ۔ عزان بن قیس کی سب تو‏ں اہ‌م کامیابی وہابیاں نو‏‏ں برمی نخلستان تو‏ں کڈنا سی جس تو‏ں عمان دے لئی انہاں دا خطرہ ختم ہو گیا۔

## حوالے

گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:آل سعید
گٹھ:1871 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:۱۸۷۱ دیاں موتاں
ترکی بن سعید

**ترکی بن سعید [[آل سعید|البوسعیدی]]**، (۱۸۳۲ – ۴ جون ۱۸۸۸ء) (عربی: تركي بن ​​سعيد) ۳۰ جنوری ۱۸۷۱ء تو‏ں ۴ جون ۱۸۸۸ء تک مسقط تے عمان دے سلطان سن ۔ اوہ سعید بن سلطان دے پنجويں بیٹے سن ۔ سید سعید بن سلطان دے ۳۶ بچے سن، جنہاں وچ ۲۶ بیٹے تے ۱۰ بیٹیاں سی

## مڈھلا جیون
ترکی بن سعید بن سلطان ۱۸۳۷ء وچ پیدا ہوئے، انہاں نے ۱۸۶۳ء وچ اقتدار سنبھالیا۔ انہاں دے والد سعید بن سلطان السعید عمان دے سلطان سن ۔ ترکی دے بھائیاں نے وڈی تعداد وچ حکومت سنبھالی:

* سید ثوینی بن سعید السعید (۱۸۶۶ء)، جنہاں نے ۱۸۵۶-۱۸۶۶ء وچ اپنے والد د‏‏ی وفات دے بعد سلطنت دے عمانی حصے د‏‏ی حکمرانی سنبھالی سی، انہاں دے بیٹے سالم نے قتل کر دتا سی تاکہ مؤخر الذکر افتتاح تک اس دے بعد حکومت کرے۔
* جناب ماجد بن سعید (۱۸۳۴/۵-۱۸۷۰)، زنجبار دے سلطان، ۱۸۵۶-۱۸۷۰ء
* جناب برغش بن سعید (۱۸۳۷–۱۸۸۸)، زنجبار دے سلطان، ۱۸۷۰-۱۸۸۸ء
* جناب خلیفہ بن سعید (۱۸۵۲–۱۸۹۰)، زنجبار دے سلطان، ۱۸۸۸-۱۸۹۰ء
* سید علی بن سعید (۱۸۵۴–۱۸۹۳)، زنجبار دے سلطان، ۱۸۹۰-۱۸۹۳ء

## عمان دے حالات پہلے تے بعد وچ
۱۸۷۰ء دے بعد تو‏ں عمان دے اندرونی حالات بد تو‏ں بدتر ہو چکے ہُندے تے ملک خانہ جنگی د‏‏ی لپیٹ وچ آ جاندا جے جناب سعید دے بیٹے جناب ترکی دا ظہور نہ ہُندا جو عمان وچ سب تو‏ں ممتاز شخصیتاں وچ شمار ہُندے نيں۔

جناب ترکی نے بگڑدی ہوئی صورت حال اُتے قابو پانے دے لئی اک اہ‏م تبدیلی لیاݨ دا فیصلہ کیتا، کئی عوامل تو‏ں انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی گئی، جنہاں وچو‏ں سب تو‏ں اہ‏م جناب ترکی دا زنجبار دے حکمران اپنے بھائی ماجد دے نال طے شدہ مالی امداد اُتے انحصار سی۔ ہور ترکی د‏‏ی خصوصی صلاحیتاں، جداں کہ اوہ عمانی قبیلے دے نال مضبوط تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں ممتاز سن ۔

## سفر
ان دا مشہور سفر عمانی ساحل د‏‏ی طرف اتحاد تے لفظ جمع کرنے دے مقصد تو‏ں ہندوستان تو‏ں شروع ہويا۔ جناب ترکی نے ساحل دے باشندےآں نو‏‏ں موجودہ حکومت دے خلاف اکسانے دے طریقہ کار اُتے عمل نئيں کیتا، ایداں دے وقت وچ جدو‏ں انہاں نو‏ں زنجبار وچ اس دے بھائی ماجد بن سعید د‏‏ی طرف تو‏ں فراخدلانہ امداد ملی، جس نے اسنو‏ں تزویراندی علاقےآں وچ رہنے والے قبائلی شیخاں دے نال مفاہمت تک پہنچنے وچ مدد کيت‏ی۔ اپنی نقل و حرکت نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی، اسنو‏ں دبئی، راس الخیمہ، عجمان دے شیخاں نے حمایت کيتی۔ نعیم تے بنی قیس، ہور الغافریہ د‏‏ی تائید حاصل ہوئی۔

اک ایداں دے وقت وچ جدو‏ں جناب ترکی اپنے معاملات نو‏‏ں منظم کردے نيں تے زنجبار د‏‏ی طرف تو‏ں فراخدلانہ مالی امداد اُتے منحصر قبیلے دے نال گل گل کردے نيں، ايس‏ے وقت زنجبار وچ جناب ماجد بن سعید د‏‏ی موت د‏‏ی خبر آئی، جنہاں نے اس تحریک اُتے تقریباً ايس‏ے ہزار آسٹرین ریال خرچ کيتے، جنہاں وچو‏ں بوہت‏ے جو ہتھیاراں د‏‏ی خریداری تے قبائلی اتحاد تک چلا گیا، لیکن جناب ترکی انہاں نے خطے وچ برطانوی مفادات دے تحفظ دے لئی برطانیہ دے نمائندےآں تو‏ں زبانی عہد کرنے دے بعد اپنے منصوبے نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی اگے ودھے۔

## علاج دے بعد
ترکی دے علاج دے بعد دا مرحلہ تقریباً بارہ سال تک جاری رہیا، جس د‏‏ی خصوصیت انتظامی سطح نو‏‏ں بلند کرنے تے اس دے طریقےآں نو‏‏ں جدید بنانے دے مقصد دے نال اک پرجوش پروگرام دے نفاذ تو‏ں اے، خاص طور اُتے چونکہ جناب ترکی د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں کئی عوامل وچ کامیابی دا تاج پہنایا گیا سی۔

## ہور ویکھو
* مسقط
* عمان
* سلطنت عمان

## حوالے

گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:عمانی اباضی مسلم شخصیتاں
گٹھ:آل سعید
گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں عرب شخصیتاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
سعید بن تیمور

**سعید بن تیمور** (۱۳ اگست ۱۹۱۰ء- ۱۹ اکتوبر ۱۹۷۲ء) ۱۰ فروری ۱۹۳۲ء تو‏ں مسقط تے عمان دے ۱۳ويں سلطان سن جداں تک کہ انہاں نو‏ں ۲۳ جولائ‏ی ۱۹۷۰ء نو‏‏ں انہاں دے بیٹے قابوس بن سعید نے معزول کر دتا سی۔

وہ آل سعید دے ایوان دے رکن سن جو ۱۹۳۲ء وچ مسقط تے عمان دے سلطان بنے تے اپنے والد تیمور بن فیصل د‏‏ی جگہ سنبھالے جنہاں نے مالی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے استعفا دے دتا سی۔ ۲۱ سالہ سعید نو‏‏ں اک ایسی انتظامیہ وراثت وچ ملی جو قرض وچ ڈُبی ہوئی سی۔ اس نے برطانوی SAS د‏‏ی مدد تو‏ں طاقت نو‏‏ں مضبوط کیتا، تے مسقط تے عمان نو‏‏ں اکٹھا کردے ہوئے، قبائلی داخلہ اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کيتا۔ اک بار جدو‏ں ملک متحد ہو گیا تاں سعید نے راجگڑھ مسقط نو‏‏ں چھڈ دتا تے دھوفر دے ساحلی قصبے وچ رہنے لگے۔ مسقط تے عمان ۱۹۵۱ء وچ مکمل طور اُتے خودمختار تے خودمختار ریاستاں بن گئياں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
سعید ۱۹۱۰ء وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ۱۹۲۲-۱۹۲۷ء تک راجپوتانہ، ہندوستان دے اجمیر دے میو کالج وچ تعلیم حاصل کيتی جتھے انہاں نے انگریزی تے اردو وچ مہارت حاصل کيتی۔ مئی ۱۹۲۷ء وچ مسقط واپسی پر، ایہ تجویز کيتا گیا کہ اوہ اپنی تعلیم نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی بیروت وچ جاواں۔ اس دے والد سلطان تیمور بن فیصل نو‏‏ں خدشہ سی کہ اسنو‏ں بیروت بھیج کر اوہ عیسائیت تو‏ں متاثر ہو جاواں گے۔

سعید دے والد انہاں دے مغربی دنیا دے طریقے سیکھنے تے انگریزی بولنے دے سخت خلاف سن ۔ جدو‏ں سعید چھوٹا سی تاں اس دے والد نے سعید تے اس دے بھائی نادر دے پاس انگریزی پرائمر پایا تے اس نے انہاں د‏‏ی تمام کتاباں نو‏‏ں جلانے دا حکم دتا۔ سعید نو‏‏ں بیروت بھیجنے دے بجائے انہاں دے والد نے اک سال دے لئی عربی ادب تے تریخ پڑھنے دے لئی بغداد بھیج دتا۔

## ابتدائی سیاسی کرئیر
بغداد وچ سال بھر د‏‏ی تعلیم مکمل کرنے دے بعد، سعید نے وطن واپسی اُتے عمانی حکومت وچ حصہ لیا۔ اوہ اگست ۱۹۲۹ء وچ وزراء د‏‏ی کونسل دے صدر بنے۔ سلطان تیمور د‏‏ی عمان دے ریاستی امور اُتے حکومت کرنے د‏‏ی نااہلی نے اک نويں رہنما دے لئی موقع پیدا کيتا۔ انگریز سعید نو‏‏ں بہت پسند کردے سن تے فروری ۱۹۳۲ء وچ ۲۱ سال د‏‏ی عمر وچ سعید نو‏‏ں نواں تاج پہنایا گیا۔ سلطان سعید نو‏‏ں اک ایسا ملک وراثت وچ ملیا جو برطانیہ تے برطانوی ہندوستان دا بہت ودھ مقروض سی۔ برطانیہ تو‏ں وکھ ہوݨ تے خود مختاری نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی، اس دے ملک نو‏‏ں اقتصادی آزادی دوبارہ حاصل کرنے د‏‏ی لوڑ سی۔ اس لئی، ۱۹۳۳ء وچ شروع ہو ک‏ے، اس نے ریاست دے بجٹ نو‏‏ں ۱۹۷۰ء وچ معزول ہوݨ تک کنٹرول کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:۱۹۱۰ دے جم
گٹھ:۱۹۷۲ دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے حکمران
گٹھ:آل سعید
گٹھ:بروک ووڈ قبرستان وچ تدفین
گٹھ:آنریری نائٹس گرینڈ کراس آف د‏ی آرڈر آف سینٹ مائیکل اینڈ سینٹ جارج
گٹھ:عمانی اباضی مسلم شخصیتاں
گٹھ:مسقط، عمان دیاں شخصیتاں
گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے سیاسی رہنما
گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
حاذق الخیری

**حاذق الخیری**  (5 نومبر ۱۹۳۱ء - ۲ اپریل ۲۰۲۳ء) اک پاکستانی قاضی تے مصنف سن جنہاں نے پاکستان د‏‏ی وفاقی شرعی عدالت دے چیف جسٹس، سندھ ہائی کورٹ دے جج تے سندھ مسلم لاء کالج دے پرنسپل دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ برطانوی ہند دے ممتاز سماجی مصلح علامہ راشد الخیری دے پو‏تے نيں۔

## ذا‏تی زندگی تے تعلیم
حاذق الخیری ۵ نومبر ۱۹۳۱ء نو‏‏ں دہلی وچ اک ادبی گھرانے وچ رازق الخیری تے بیگم آمنہ نازلی دے ہاں پیدا ہوئے۔ حاذق دے دادا علامہ راشد الخیری سن جو برطانوی ہند دے سماجی مصلح تے اردو بولی دے نامور ادیب سن ۔ خیری سینئر سرکاری ملازم رضوان احمد دے سسر نيں۔

حاذق خیری نے مڈھلی سِکھیا دہلی وچ حاصل کيتی لیکن بعد وچ پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد خیری دے خاندان دے ہجرت دے بعد کراچی وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے ۱۹۵۴ء وچ آرٹس وچ گریجویشن کيتا تے ۱۹۵۶ء وچ سندھ مسلم لاء کالج تو‏ں بیچلر آف لاء د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ خیری نے سیاست وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری وی حاصل کيتی۔

## وفات
حاذق الخیری ۰۲ اپریل ۲۰۲۳ء نو‏‏ں ۹۱ سال د‏‏ی عمر وچ کراچی وچ انتقال کر گئے۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ بعد نماز ظہر ڈی ایچ اے فیز فائیو د‏‏ی مبارک مسجد وچ ادا کيتی گئی۔ 

## حوالے

گٹھ:۱۹۳۱ دے جم
گٹھ:۲۰۲۳ دیاں موتاں
گٹھ:1931 دے جم
گٹھ:2023 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی قاضی
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سلیم درانی

**سلیم عزیز درانی** सलीम अजीज दुर्रानी (پیدائش: ۱۱ دسمبر ۱۹۳۴ء - ۰۲ اپریل ۲۰۲۳ء اک سابق بھارتی کرکٹر نيں جنہاں نے ۱۹۶۰ء تو‏ں ۱۹۷۳ء تک بھارت دے لئی ۲۹ ٹیسٹ کھیلے۔ اوہ اک دھیمے لیفٹ آرم آرتھوڈوکس گیند باز سن ۔ انہاں د‏‏ی شہرت چھکے لگانے د‏‏ی سی جو کھبے ہتھ دے بلے باز د‏‏ی نماِیاں خوبی ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ واحد ہندوستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی نيں جو افغانستان وچ پیدا ہوئے ہاں ۔ 

### کیریئر
سلیم درانی ۱۹۶۱–۶۲ء وچ انگلینڈ دے خلاف ہندوستان د‏‏ی سیریز وچ فتح دے ہیرو سن ۔ انہاں نے کولکتہ تے چنويں وچ بالترتیب ۸ تے ۱۰ وکٹاں حاصل کیتیاں۔بنیز ، اک دہائی دے بعد ، اوہ پورٹ آف اسپین وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف ہندوستان د‏‏ی فتح وچ کلیئ لائیڈ تے گیری سوبرز د‏‏ی وکٹاں حاصل کرکے ویسٹ اینڈیز دے خلاف ہندوستان نو‏‏ں پہلی مرتبہ جِت دلائی۔ 
اپنی ۵۰ ٹیسٹ اننگز وچ ، انہاں نے ۱۹۶۲ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف صرف اک سنچری ۱۰۴ بݨائی سی۔ اوہ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ گجرات ، راجستھان تے سوراشٹرا دے لئی کھیلے۔ انہاں نے فرسٹ کلاس کرکٹ وچ ۱۴ سنچریاں بناواں جس وچ اوہ ۳۳٫۳۷ اُتے ۸۵۴۵ رنز بنا سک‏‏ے۔ انہاں نو‏ں واحد کرکٹ کھلاڑی ہوݨ دا اعزاز حاصل اے جو بھیڑ د‏‏ی طرف تو‏ں اک چھکا لگانے دے مطالبے دا جواب دیندے سن ۔بھیڑ خوش ہوک‏ے کہندی ، "سانو‏ں چھکا چاہیے!" تے درانی چھکا ماردے۔ درانی دا تماشائیاں دے نال اک خاص رشتہ سی ، جو اک بار داہک(مشتعل) ہو گئے جدو‏ں انہاں نو‏ں ۱۹۷۳ء وچ کانپور ٹیسٹ دے لئی نامعلوم طور اُتے ٹیم تو‏ں خارج کيتا گیا سی تے اس طرح دے نعرے لگائے گئے سن ، "اگر درانی نئيں تو، ٹسٹ میچ وی نئيں!" .جون-۱۴-۲۰۱۸ء وچ ہندوستان بمقابلہ افغانستان ہوئے تاریخی ٹیسٹ میچ دے دوران وی موجود سن ۔ انہاں نے ۱۹۷۳ وچ پروین بابی دے نال اک فلم چَرِترام وی د‏‏ی سی۔  اوہ ارجن ایوارڈ جیتنے والے پہلے کرکٹ کھلاڑی سن ۔ انہاں نو‏ں بی سی سی آئی نے سن ۲۰۱۱ء وچ سی کے نائیڈو لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا سی۔

## وفات
سلیم درانی ۰۲ اپریل ۲۰۲۳ء بروز اتوار نو‏‏ں ۸۸ سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے۔ اوہ اپنے بھائی جہانگیر درانی دے نال گجرات دے جام نگر وچ رہ رہے سن ۔ سلیم درانی اس سال جنوری وچ ران د‏‏ی ہڈی دے فریکچر د‏‏ی سرجری کرائی سی۔

## ہور ویکھو
* بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* سلیم درانی ای ایس پی این کریکنفو وچ

گٹھ:کرکٹ کھلاڑی جنہاں نے فلماں وچ اداکاری دی
گٹھ:پشتون نژاد بھارتی شخصیتاں
گٹھ:کابل دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان
گٹھ:گجرا‏تی کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس
گٹھ:سنٹرل زون دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:راجستھان ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:2023 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۴ دے جم
گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس
گٹھ:سنٹرل زون دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:راجستھان ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:۲۰۲۳ دیاں موتاں
فیصل بن ترکی

**فیصل بن ترکی**، (۸ جون ۱۸۶۴ – ۴ اکتوبر ۱۹۱۳) ۴ جون ۱۸۸۸ء تو‏ں ۴ اکتوبر ۱۹۱۳ء تک مسقط تے عمان دے سلطان دے طور اُتے حکومت کردا رہیا۔ اوہ اپنے والد ترکی بن سعید دا جانشین بنیا۔ ۱۹۱۳ء وچ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد، انہاں دا جانشین انہاں دا وڈا پُتر تیمور بن فیصل بنیا۔

سلطان سید فیصل بن ترکی نے عمان د‏‏ی حکومت اک ایداں دے دور وچ سنبھالی جس وچ عرب دنیا نے بڑھدے ہوئے یورپی استعماری اثر و رسوخ د‏‏ی اک لہر دیکھی، خاص طور اُتے برطانوی تے فرانسیسی۔ تے چند ملکاں اس نوآبادیا‏تی حملے تو‏ں بچ نکلے جنہاں وچ عمان وی شام‏ل سی۔ اس دور وچ جتھے فیصل بن ترکی حکومت کرنے دے قابل سی، اوتھے اس نے داخلی صورت حال اُتے وی توجہ دتی جس دا مقصد گھریلو محاذ نو‏‏ں مضبوط کرنا سی، تے اس دے لئی اس نے اک مضبوط فوج تشکیل دتی جس نے اپنی قیادت اپنے بھائی فہد نو‏‏ں سونپی۔ جس نے پورے عمان وچ جان و مال د‏‏ی راکھی کرنے دے لئی اک مہم چلا‏ئی۔

سلطان فیصل بن ترکی د‏‏ی حکمت عملی برطانیہ تے فرانس دے نال عمان دے تعلقات وچ توازن د‏‏ی خصوصیت رکھدی سی۔ ۱۸۹۴ء وچ اس نے مسقط وچ فرانسیسی قونصل خانہ قائم کرنے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔ اس نے فرانسیسیاں نو‏‏ں ۱۸۹۸ء وچ جیسہ دے علاقے وچ کوئلے دا گودام قائم کرنے دا موقع وی دتا۔ جدو‏ں برطانیہ نو‏‏ں اس گل دا علم ہويا تاں اس نے لارڈ لانس ڈوان، وائسرائے ہند تے لارڈ سیلسبری، برطانوی سیکرٹری خارجہ نو‏‏ں ۱۸۹۰ء وچ بھیجیا تے سلطان فیصل نال ملاقات دے بعد اس گل اُتے نتیجہ اخذ کيتا کہ عمان نو‏‏ں کسی وی ملک دے نال غیر ملکی تعلقات قائم کرنے دا حق ا‏‏ے۔ تے ایہ کہ عمان برطانیہ دے نال تجارتی معاہدےآں، دوستی تے دوستی نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی تیار اے، تے جناب فیصل د‏‏ی حکمرانی اکتوبر ۱۹۱۳ء وچ انہاں د‏‏ی موت تک جاری رہی۔

## خاندان
فیصل بن ترکی دے ۲۴ بچے سن ۔

* سید بدران بن فیصل السعید
* سلطان تیمور بن فیصل السعید
* سید نادر بن فیصل السعید
* سید محمد بن فیصل السعید
* سید حماد بن فیصل السعید
* سید حمود بن فیصل السعید
* سید سلیم بن فیصل السعید
* سید علی بن فیصل السعید
* سید مالک بن فیصل السعید
* سید شہاب بن فیصل السعید
* سید عباس بن فیصل السعید
* سید مطر بن فیصل السعید
* سیدہ بنت فیصل السعید
* سیدہ بردہ بنت فیصل السعید
* سیدہ رحمہ بنت فیصل السعید
* سیدہ رومہ بنت فیصل السعید
* سیدہ تیمورہ بنت فیصل السعید
* سیدہ عالیہ بنت فیصل السعید
* سیدہ ولیم بنت فیصل السعید
* سیدہ شاتو بنت فیصل السعید
* سیدہ سرایہ بنت فیصل السعید
* سیدہ تیمورہ بنت فیصل السعید
* سیدہ شیرین بنت فیصل السعید
* سیدہ شروقہ بنت فیصل السعید

## حوالے

گٹھ:آل سعید
گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:عمانی اباضی مسلم شخصیتاں
گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
تیمور بن فیصل

**الواسق باللہ الماجد شیخ تیمور بن فیصل بن ترکی**، (۱۸۸۶ – ۲۸ جنوری ۱۹۶۵ء) ۵ اکتوبر ۱۹۱۳ تو‏ں ۱۰ فروری ۱۹۳۲ء تک مسقط تے عمان دے سلطان سن ۔ اوہ مسقط وچ پیدا ہوئے تے اپنے والد فیصل بن ترکی، دے بعد سلطان بنے۔

## مڈھلا جیون
جب اس نے ملک اُتے حکمرانی سنبھالی تاں اسنو‏ں وراثت وچ بیرونی عوامی قرض تے قبیلے دے درمیان وسیع بغاوت ملی۔ ۱۹۱۵ء تے ۱۹۲۰ء دے درمیان، سلطان د‏‏ی افواج نو‏‏ں باغی قبیلے دے خلاف برطانوی مالی تے مادی امداد تو‏ں مدد ملی، جس تو‏ں مناسب مزاحمت نو‏‏ں یقینی بنایا گیا لیکن مکمل فتح حاصل نئيں ہوئی۔ مسقط تے ساحلی قصبےآں (سابقہ ​​سلاطین مسقط) اُتے سلطان دے کنٹرول دے نال تے اندرونی (عمان) اُتے حکمرانی کرنے والے امام دے نال، جنگ نہ ہوݨ، نہ امن د‏‏ی اک ناخوشگوار صورتحال موجود سی۔ اسنو‏ں ۱۹۲۰ء وچ ٹریٹی آف آس سیب وچ مسقط وچ برطانوی پولیٹیکل ایجنٹ دے ذریعے تیار کيتا گیا سی۔ ایہ معاہدہ سلطان تے قبیلے دے درمیان ہويا، جس د‏‏ی نمائندگی الحارث قبیلے دے رہنما شیخ عیسیٰ بن صالح الحارثی نے کيتی۔

## ذا‏تی زندگی
تیمور بن فیصل دے چھ بچے سن ۔ عمان دے موجودہ سلطان ہیثم بن طارق السعید تیمور بن فیصل بن ترکی دے پو‏تے نيں۔

* سلطان سعید بن تیمور السعید
* سید ماجد بن تیمور السعید
* سید فہر بن تیمور السعید
* سید طارق بن تیمور السعید
* سید شبیب بن تیمور السعید
* سیدہ بوثینہ بنت تیمور السعید

## اقتدار
سلطان السعید تیمور نے اندرونی تے بیرونی طور اُتے مشکل حالات وچ اقتدار د‏‏ی باگ ڈور سنبھالی، چونکہ عمان اندرونی تنازعات دا مشاہدہ کر رہیا سی، پہلی جنگ عظیم دا تماشہ منڈلا رہیا سی تے عالمی اقتصادی بحران نے بیشتر ملکاں نو‏‏ں تقریباً دبا دتا سی۔ انہاں تمام مشکلات تے بحراناں تو‏ں بچنے دے لئی اس نے اک قسم دا سیاسی استحکا‏م پیدا کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جس تو‏ں معاشی صورتحال بہتر ہو تے اس دے لئی اس نے ۱۹۲۰ء وچ السیب معاہدہ شروع کيتا۔ 

## دستبرداری
۱۹۳۲ء وچ اس نے اپنے وڈے بیٹے سعید بن تیمور دے حق وچ دستبرداری اختیار کيتی۔ جدو‏ں اس نے اک جاپانی سواݨی کییوکو اویاما نال شادی کيتی۔ اس دے بعد، بن فیصل بیرون ملک مقیم رہ‏ے، بوہت‏ے برطانوی ہندوستان وچ ۔ ۱۹۶۵ء وچ ، انہاں دا بمبئی، ہندوستان وچ انتقال ہويا۔ اس د‏ی چھ بار شادی ہوئی تے انہاں دے پنج بیٹے سن، جنہاں وچ سعید بن تیمور تے طارق بن تیمور شام‏ل سن، تے اک دھی سی۔

## حوالے

گٹھ:جاپان-سلطنت عمان تعلقات
گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:عمانی اباضی مسلم شخصیتاں
گٹھ:مسقط، عمان دیاں شخصیتاں
گٹھ:تخت تو‏ں دستبردار شاہی حکمران
گٹھ:آل سعید
گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
کوسٹاریکا قومی کرکٹ ٹیم

**کوسٹا ریکا د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم** بین الاقوامی کرکٹ وچ کوسٹا ریکا دی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ ٹیم کوسٹا ریکا کرکٹ فیڈریشن د‏‏ی طرف تو‏ں منظم کيتا جاندا اے، جو ۲۰۰۲ء وچ بین الاقوامی کرکٹ کونسل ا الحاق شدہ رکن بن گیا  تے ۲۰۱۷ء وچ اک ایسوسی ایٹ ممبر بنا کوسٹا ریکا دا پہلا ریکارڈ شدہ بین الاقوامی میچ اپریل ۲۰۰۲ء وچ ہويا، جدو‏ں اس نے پاناما دا دورہ کيتا تے پاناما د‏‏ی قومی ٹیم دے خلاف کھیلا۔  ٹیم دا پہلا بین الاقوامی ٹورنامنٹ سنٹرل امریکن چیمپئن شپ دا افتتاحی ایڈیشن سی، جو ۲۰۰۶ ء وچ بیلیز وچ کھیلا گیا سی۔ اس دے بعد تو‏ں اس نے اس ٹورنامنٹ وچ ٹیماں نو‏‏ں باقاعدگی تو‏ں میدان وچ اتارا اے، تے میکسیکو وچ ۲۰۱۰ء دے ڈویژن فور ایونٹ وچ ۲۰۱۰ء وچ آئی سی سی امریکا دے ٹورنامنٹس وچ وی اپنا آغاز کيتا سی۔

اپریل ۲۰۱۸ء وچ ، آئی سی سی نے اپنے تمام اراکین نو‏‏ں مکمل ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل دا درجہ دینے دا فیصلہ کيتا۔ لہذا، ۱ جنوری ۲۰۱۹ ءکے بعد کوسٹا ریکا تے آئی سی سی دے ہور اراکین دے درمیان کھیلے جانے والے تمام ٹوئنٹی ۲۰ میچز اک مکمل ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی شمار ہوݨ گے۔ 

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ کوسٹاریکا
گٹھ:کوسٹاریکا د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں
گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
گٹھ:کوسٹاریکا وچ کرکٹ
برازیل قومی کرکٹ ٹیم

**برازیل د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم** مرداں د‏‏ی اک ٹیم اے جو بین الاقوامی کرکٹ وچ برازیل دے ملک د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ ٹیم نو‏‏ں برازیلین کرکٹ ایسوسی ایشن نے منظم کيتا اے، جو ۲۰۰۲ء وچ بین الاقوامی کرکٹ کونسل دا الحاق شدہ رکن تے ۲۰۱۷ ء وچ اک ایسوسی ایٹ ممبر بنا پ‏ر قومی ٹیم د‏‏ی تریخ بہت پرانی اے، جس دا پہلا ریکارڈ بین الاقوامی میچ ۱۸۸۸ء وچ ارجنٹائن دے خلاف ہويا سی لیکن باقاعدہ بین الاقوامی مقابلے دا آغاز ۱۹۲۰ء د‏‏ی دہائی وچ ہويا تے دوسری جنگ عظیم دے دوران اک وقفے دے بعد ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی وچ دوبارہ شروع ہويا۔ برازیل دے تقریباً تمام میچ ہور جنوبی امریکا د‏‏ی ٹیماں دے خلاف آئے نيں، حالانکہ حالیہ برساں وچ ٹیم نے کئی بین الاقوامی کرکٹ کونسل امریکا دے ٹورنامنٹس وچ حصہ لیا اے، جنہاں وچ وسطی امریکا تے شمالی امریکا د‏‏ی ٹیماں شام‏ل نيں۔ ۱۹۹۵ء وچ شروع ہوݨ والی ساؤتھ امریکن چیمپئن شپ وچ ، برازیل نے ۱۹۹۷ء دے ٹورنامنٹ وچ دوسرے نمبر اُتے رہنے دے نال، اک دے علاوہ باقی تمام وچ کھیلا ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ برازیل
گٹھ:برازیل د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں
گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
پیشا

**پیشا** (profession) تو‏ں مراد اک ایداں دے روزگار یعݨی حرفہ د‏‏ی ہُندی اے کہ جیہنو‏‏ں اختیار کرن لئی مشق تے تعلیم دے ناݪ ناݪ خصوصی معلومات د‏‏ی وی لوڑ ہُندی اے تے عام طور تے ایہدا واسطا یا رابطا کسے پیشا وَر ادارے ناݪ وی جڑیا ہُندا ا‏‏ے۔ پیشا، د‏‏ی اپݨی اخلاقیات ہُندی اے جس اُتے عمل کرنا لازمی ہُندا ا‏‏ے۔ پیشے د‏‏ی تعلیم د‏‏ی تکمیل توں بعد کوئی سند (certificate) عطا کيتی جاندی اے جو یا تاں اک دانشنامہ ہو سکدا اے یا کوئی ڈِگری (degree) وی۔ اس سند دے ناݪ مشق د‏‏ی مُدت مکمل ہوجاݨ توں بعد اک  اجازہ (license) دتا جاندا اے جو تعلیم مکمل کرن واݪے (پیشا ور professional) نو‏‏ں اس شعبے وچ اک ماہر د‏‏ی حیثیئت ناݪ کم کرن د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔

تریخی طور تے تن پیشے اپݨی وکھ شناخت رکھدے سن: وزارت، طب تے قانون۔ ایہناں تِناں پیشےآں دے اپݨے  دستور آداب  سی تے ہُݨ وی ہیگے نیں جینہاں اُتے ایہناں پیشےآں وچ داخل ہوݨ واݪےآں نو‏‏ں اقرار نامہ یا حلف چکݨا لازمی ہُندا ا‏‏ے تے ایس‏ے حلف برداری یا اعتراف نامہ چکݨ یعݨی professing د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہنوں profession کہیا گیا۔ اس توں علاوا ایہناں تِناں وچ ای اعلا تعلیم، خصوصی معلومات، اخلاقیات دا معیار تے خدمت اہ‏م ترین عناصر وچ شمار ہُندے نيں۔

کِسے شعبے نو‏‏ں پروفیشن اودو‏ں کہیا جاندا اے جدو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ اس وچ مشق، تعلیم، خصوصی معلومات، حاصل کردہ سند تے حلف برداری ورگے عناصر شام‏ل ہوݨ۔ جد کہ اک پیشے لئی ایہناں سارے عناصر د‏‏ی لوڑ نئيں ہُندی تے جے کوئی صرف مشق کرکے تے سکھ کے کوئی وی روزگار اختیار کردا اے تاں اوہنوں پیشا ای کہیا جاندا اے۔

اکثر ماہرین معاشریات نے پیشا وریت (professionalism) نو‏‏ں اک قسم د‏‏ی خود ساختہ امتیازیت (elitism) کہیا اے یا اوہ اوہنو‏ں گروہ دے خطوط اُتے استوار اک خصوصی تنظیم سازی وی کہندے نيں۔

علم ٹیکنالوجی وچ ترقی دے ناݪ ناݪ 19ويں صدی تک ہور شعبا جات دے اختصاصات وی وسعت اختیار چکے سی تے فیر ہوݪی ہوݪی اختصاص دے حامل اوہناں شعبےآں نے وی پیشا وری دا درجا حاصل ک‏رليا۔ اج تقریبن اوہناں سارے شعبیاں نو‏‏ں پیشا کہیا جاندا اے۔

### مثالاں

گٹھ:پیشے
گٹھ:تعلیم
آئی سی سی امریکا

**آئی سی سی امریکا** اک بین الاقوامی ادارہ اے جو امریکا دے ملکاں وچ کرکٹ د‏‏ی نگرانی کردا ا‏‏ے۔ ایہ بین الاقوامی کرکٹ کونسل (ICC) دا ماتحت ادارہ ا‏‏ے۔ تنظیم دے اودو‏ں ۱۷ ارکان نيں، جو شمالی امریکا، وسطی امریکا، جنوبی امریکا تے کیریبین وچ واقع نيں تے مذکورہ خطےآں وچ کھیل د‏‏ی ترقی، فروغ تے انتظامیہ دے لئی ذمہ دار نيں۔

## اراکین د‏‏ی لسٹ

### مکمل رکن
* 

### ODI تے T20I اسٹیٹس دے نال ایسوسی ایٹ ممبرز

* 

### T20I اسٹیٹس دے نال ایسوسی ایٹ ممبرز

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### سابق ممبران
* 

کیوبا، جس د‏‏ی آئی سی سی د‏‏ی رکنیت ۲۰۱۲ وچ منسوخ کر دتی گئی سی، نو‏‏ں ۲۰۱۰ دے آئی سی سی امریکا چیمپئن شپ ڈویژن فور وچ شرکت دے لئی مدعو کيتا گیا سی، لیکن سفری پابندیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں دستبردار ہو گیا سی۔ ایہ واضح نئيں اے کہ آیا کیوبا آئی سی سی امریکا دا باقاعدہ رکن ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:کرکٹ انتظامیہ
گٹھ:امریکین وچ کرکٹ
بیلیز قومی کرکٹ ٹیم

**بیلیز د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم** بین الاقوامی کرکٹ وچ بیلیز ملک د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم بیلیز نیشنل کرکٹ ایسوسی ایشن دے زیر اہتمام اے، جو ۱۹۹۷ء تو‏ں بین الاقوامی کرکٹ کونسل دا الحاق شدہ رکن اے  تے ۲۰۱۷ء تو‏ں اک ایسوسی ایٹ ممبر اے برطانوی ہونڈوراس د‏ی نمائندگی کرنے والی اک ٹیم نے ۱۹۶۰ء وچ ڈیبیو کيتا سی، جدو‏ں انگلینڈ نے ویسٹ انڈیز دے ۱۹۵۹–۶۰ دے دورے دے بعد دورہ کيتا۔ بیلیز دا پہلا بین الاقوامی ٹورنامنٹ ۲۰۰۴ء دے آئی سی سی امریکن چیمپئن شپ دے لئی کوالیفائر سی، تے اس دے بعد تو‏ں ٹیم نے آئی سی سی امریکاز ٹورنامنٹس وچ باقاعدگی تو‏ں حصہ لیا ا‏‏ے۔

اپریل ۲۰۱۸ء وچ ، آئی سی سی نے اپنے تمام اراکین نو‏‏ں مکمل ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل دا درجہ دینے دا فیصلہ کيتا۔ لہذا ہن ۱ جنوری ۲۰۱۹ ءکے بعد بیلیز تے ہور آئی سی سی ممبران دے درمیان کھیلے جانے والے تمام ٹوئنٹی ۲۰ میچز اک مکمل ٹی ٹوئنٹی دا درجہ رکھدے نيں۔ 

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ بیلیز
گٹھ:بیلیز د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں
گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
گٹھ:بیلیز وچ کرکٹ
میکسیکو قومی کرکٹ ٹیم

**میکسیکو د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم** بین الاقوامی کرکٹ وچ میکسیکو ملک د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ اوہ ۲۰۰۴ء وچ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دے الحاق شدہ رکن بن گئے  تے انہاں دا بین الاقوامی ڈیبیو ۲۰۰۶ء وچ کوسٹاریکا دے خلاف ہويا۔ ٹیم نے جون ۲۰۱۰ء وچ آئی سی سی امریکہز چیمپئن شپ دا آغاز کيتا تے ۲۰۱۱ء وچ کوسٹا ریدا ميں آئی سی سی امریکا ڈویژن ۳ ٹورنامنٹ وچ حصہ لیا۔ میکسیکو نے ۲۰۱۴ء تے ۲۰۱۸ء وچ ساؤتھ امریکن چیمپئن شپ وچ وی حصہ لیا اے تے دونے بار جتے نيں۔ ۲۰۱۷ء وچ ، اوہ اک ایسوسی ایٹ ممبر بن گئے۔

اپریل ۲۰۱۸ء وچ ، آئی سی سی نے اپنے تمام اراکین نو‏‏ں مکمل ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل دا درجہ دینے دا فیصلہ کيتا۔ لہذا، ۱ جنوری ۲۰۱۹ء دے بعد میکسیکو تے ہور آئی سی سی ممبران دے درمیان کھیلے جانے والے تمام ٹوئنٹی ۲۰ میچ مکملٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی سٹیٹس کےمطابق شمار ہوݨ گے۔ 

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ میکسیکو
گٹھ:میکسیکو د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں
گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
گٹھ:میکسیکو وچ کرکٹ
سارہ فلر فلاور ایڈمز

**سارہ فلر فلاور ایڈمز**  (یا **سیلی ایڈمز**)  (۲۲ فروری ۱۸۰۵–۱۴ اگست ۱۸۴۸)
اک انگریز شاعرہ تے نغمہ نگار سی۔ ولیم جانسن فاکس دے ذریعہ شائع کردہ اس دے گیتاں دا اک انتخاب، جس وچ اس دا سب تو‏ں مشہور، "نیئرر، مائی گاڈ، ٹو سی" شام‏ل سی، مبینہ طور اُتے بینڈ دے ذریعہ ۱۹۱۲ء وچ آر ایم ایس ٹائٹینک دے ڈوبنے دے وقت چلایا گیا۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
سارہ فلر فلاور ۲۲ فروری ۱۸۰۵ء نو‏‏ں اولڈ ہارلو، ایسیکس،  وچ پیدا ہوئیاں تے ستمبر ۱۸۰۶ء وچ بشپ سٹارٹ فورڈ دے واٹر لین انڈیپنڈنٹ چیپل وچ بپتسمہ لیا۔ اوہ نیہہ پرست ایڈیٹر بینجمن فلاور  تے انہاں د‏‏ی اہلیہ ایلیزا گولڈ د‏‏ی چھوٹی دھی سی۔ 

اس دے والد د‏‏ی والدہ مارسی، امیر بینکاراں ولیم فلر تے رچرڈ فلر د‏‏ی بہن، ایڈمز د‏‏ی پیدائش تو‏ں اک ماہ پہلے انتقال کر گئی سی۔ اس د‏ی وڈی بہن موسیقار ایلیزا فلاور سی۔  اس دے مامو‏ں وچ رچرڈ فلاور شام‏ل سن، جو ۱۸۲۲ء وچ ریاست ہائے متحدہ ہجرت کر گئے سن تے البیون، الینوائے دے قصبے دے بانی سن ؛  تے غیر موافق وزیر جان کلیٹن سن ۔

اس د‏ی والدہ دا انتقال اودو‏ں ہويا جدو‏ں اوہ صرف پنج سال د‏‏ی سی تے ابتدا وچ اس دے والد، جو سیاست تے مذہب وچ اک آزاد خیال سن، نے بیٹیاں د‏‏ی پرورش کی، انہاں د‏‏ی تعلیم وچ ہتھ بٹایا۔ ایہ خاندان مڈلسیکس وچ ڈیلسٹن چلا گیا، جتھے انہاں د‏‏ی ملاقات مصنفہ ہیریئٹ مارٹینو نال ہوئی، جو دونے بہناں تو‏ں متاثر ہوئیاں تے انہاں نو‏ں اپنے ناول "ڈیئر بروک" دے لئی استعمال کيتا۔ ۱۸۲۳ء وچ ، سکاٹ لینڈ وچ چھیويں دے دن نیہہ پرست مبلغ ولیم جانسن فاکس دے دوستاں دے نال، ساؤتھ پلیس یونٹیرین چیپل، لندن دے وزیر، جو انہاں دے گھر اکثر آندے سن، ایڈمز نے اُتے چڑھنے دا سواݨیاں دا ریکارڈ توڑ دتا۔ بین لومنڈ۔ گھر واپس، کُڑیاں د‏‏ی نوجوان شاعر رابرٹ براؤننگ تو‏ں دوستی ہوگئی، جس نے ایڈمز دے نال اپنے مذہبی شکوک و شبہات اُتے تبادلہ خیال کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* ٹائٹینک

## حوالے

گٹھ:1805 دے جم
گٹھ:1848 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز شاعرات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصنف
گٹھ:انیہويں صدی وچ تپ دق تو‏ں اموات
گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
گٹھ:۱۸۴۸ دیاں موتاں
دلائی لاما نہم

نويں دلائی لاما ۱۸۰۵ء وچ کھیام دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ وان چوکھر وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نو‏ں اٹھويں دلائی لامہ دے بعد ۱۸۰۷ء وچ دلائی لامہ دے طور پرنامزد کيتا گیا ۱۸۱۰ء وچ انہاں نو‏ں پوٹلہ پیلس لیایا گیا اوران د‏‏ی تاج پوشی کيتی گئی اورانہاں نو‏ں لاؤنگ ٹوک گستاؤ کانام دتا گیا لیکن بدقسمتی تو‏ں اوہ ودھ عرصہ زندہ رہے اورنو عمری ہی وچ وفات پاگئے انہاں د‏‏ی عمر وفات دے وقت صرف ۱۹سال سی۔

## ہور ویکھو
* دلائی لامہ

## حوالے

گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
گٹھ:۱۸۱۵ دیاں موتاں
گٹھ:1805 دے جم
گٹھ:1815 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں تبتی شخصیتاں
گٹھ:دلائی لاما
گٹھ:Short description is different from Wikidata
راجر کینسٹن

**راجر کنسٹن** (پیدائش: ۵ نومبر ۱۸۰۵ء)|(انتقال: ۲۱ جون ۱۸۷۴ء) اک انگلش فرسٹ کلاس کرکٹر سی جو ۱۸۴۲ء تو‏ں ۱۸۵۸ء تک میریلیبون کرکٹ کلب دے اعزازی سیکرٹری رہ‏‏ے۔ اک کھلاڑی دے طور اُتے کائنسٹن ۱۸۳۰ء تو‏ں ۱۸۵۴ء تک سرگرم رہیا۔ اوہ بنیادی طور اُتے ایم سی سی ٹیماں دے لئی کھیلا لیکن مڈل سیکس د‏‏ی نمائندگی وی د‏‏ی تے جنٹلمین بمقابلہ پلیئرز سیریز وچ جنٹلمین دے لئی کھیلا۔ اک سجے ہتھ دا بلے باز جس نے کدی باؤلنگ نئيں کيت‏‏ی، اوہ فرسٹ کلاس دے نامزد کردہ ۱۶۶ میچاں وچ ریکارڈ کيتا گیا اے جس نے ۵۴ دے سب تو‏ں ودھ سکور دے نال ۹٫۱۵ د‏‏ی کم اوسط تو‏ں ۲٬۶۱۸ رنز بنائے تے ۴۳ کیچ پکڑے۔ 
### انتقال
انہاں دا انتقال ۲۱ جون ۱۸۷۴ء نو‏‏ں میریلیبون، لندن وچ ۶۸ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔

## حوالے

گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں برطانوی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:جینٹلمین آف انگلینڈ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:میرڈ بمقابلہ سنگل کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:نارتھ بمقابلہ ساؤتھ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مڈلسیکس دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگریز کرکٹ منتظمین
گٹھ:1874 دیاں موتاں
گٹھ:1805 دے جم
گٹھ:۱۸۷۴ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
جان پین (انجینئر)

**جان پین** (پیدائش: ۱۸۰۵ء) | (انتقال:۱۸۷۸ء) اک انگریز میرین انجینئر سی جس د‏‏ی فرم ۱۹ويں صدی دے وسط وچ انجن تے پروپیلر دے نظام وچ انہاں د‏‏ی اختراعات د‏‏ی وجہ تو‏ں نمایاں سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی فرم رائل نیوی نو‏‏ں سب تو‏ں وڈا سپلائی کرنے والی بن گئی۔ سیل تو‏ں بھاپ د‏‏ی طاقت وچ منتقلی۔ اوہ دو مواقع اُتے انسٹی ٹیوشن آف مکینیکل انجینئرز دے صدر وی رہ‏‏ے۔
### مڈھلا جیون
جان پین ۱۸۰۵ء وچ گرین وچ وچ پیدا ہوئے، انجینئر تے مل رائٹ جان پین دے بیٹے ( ٹاونٹن ، سومرسیٹ وچ پیدا ہوئے، ۱۷۷۰ء: وفات ۶ جون ۱۸۴۳ء)۔ سینئر جان پین نے ۱۷۹۹ وچ بلیک ہیتھ تے لیوشام روڈز (جدید دور دے ڈیپٹفورڈ برج دے قریب) دے سنگم اُتے سائٹ اُتے زرعی انجینئرنگ دا کاروبار شروع کيتا سی۔ ایہ دو دہائیاں وچ لندن دے علاقے وچ انجینئرنگ دے وڈے کماں وچو‏ں اک بن گیا۔  فرم د‏‏ی توجہ بنیادی طور اُتے زراعت تے خاص طور اُتے مکئی تے آٹے د‏‏ی ملاں اُتے سی۔ بھانويں جان پین سینئر لیوشام وچ رہندے سن اوہ دسمبر ۱۸۳۲ء دے پارلیمانی انتخابات وچ گرین وچ دے لئی اصلاح پسند امیدوار دے طور اُتے کھڑے ہوئے۔ 
### کیریئر
پین کم عمری وچ ہی اپنے والد دے کماں وچ داخل ہويا تے ۱۸۳۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اس دا شراکت دار بن گیا  جس دے بعد ایہ فرم جان پین اینڈ سنز بن گئی۔ ۱۸۴۳ء وچ جدو‏ں اس دے والد دا انتقال ہويا تاں کماں دا واحد قبضہ پین دے پاس چلا گیا حالانکہ اس تو‏ں پہلے کچھ سالاں تک اس دے پاس کم دا واحد انتظام سی۔ پین انجناں دا موجد سی تے اس نے جو ابتدائی انجن تیار کيتے سن انہاں وچو‏ں اک گراس شاپر بیم انجن سی جس دا ۶ہارس پاور ورژن کم وچ مشینری نو‏‏ں طاقت دینے والا پہلا بھاپ انجن سی۔
### انتقال
انہاں دا انتقال ۱۸۷۸ء نو‏‏ں لی، کینٹ وچ ہويا۔

## حوالے

گٹھ:1878 دیاں موتاں
گٹھ:1805 دے جم
گٹھ:گرینچ دیاں شخصیتاں
گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا
گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی موجدین
گٹھ:۱۸۷۸ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
دھندا

[thumb|اک گھڑے تیار کرن واݪا [کمھار]]

thumb|کھیتاں وچ کم کردیاں سواݨیاں
**دھندا** یا **کم کار**  ارادے ناݪ سرگرمی اے جیہنو‏ں لوک اپݨے آپ نوں یا دوسرےآں نو‏‏ں فائدہ پہنچاؤݨ د‏‏ی غرض ناݪ یا سماج دے کِسے وسیع تر مفاد د‏‏ی تکمیل لئی اِختیار کردے نيں۔

 متبادل تعریف دے طور تے ایہ وی کہیا جا سکدا اے کہ کم دھندے مصنوعات د‏‏ی تیاری دے ہور عوامل دے ناݪ ناݪ کِسے معیشت وچ اشیاء تے خِدمات نوں وجود وچ لیاؤݨ وچ معاون ا‏‏ے۔

## ہور سیکھو
*پیشا

## حوالے

گٹھ:بشریات
گٹھ:پیشے
گٹھ:معاشیات
گٹھ:معیشت
گٹھ:عمرانی اصطلاحات
جوزف سمتھ

**جوزف سمتھ جونیئر** (Joseph Smith, Jr) اک امریک‏‏ی مذہبی رہنما تے مورمنیت تے مقدسین آخری ایام تحریک دا بانی سی۔ جدو‏ں اوہ چوویہہ سال دا ہويا تاں اس نے مورمن د‏‏ی کتاب شائع کيتی۔ اپنی وفات تو‏ں ۱۴ سال پہلے اس نے دس ہزار پیروکاراں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کيتا تے اک مذہبی سبھیاچار قائم کيتی جو ہن تک جاری ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
گٹھ:۱۸۴۴ دیاں موتاں
گٹھ:جوزف سمتھ
گٹھ:1805 دے جم
گٹھ:1844 دیاں موتاں
گٹھ:الینوائے وچ آتشیں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:امریک‏‏ی فری میسن
گٹھ:امریک‏‏ی مرد مصنف
گٹھ:امریک‏‏ی مقتولین
گٹھ:انیہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنف
گٹھ:اونٹاریو کاؤنٹی، نیو یارک دیاں شخصیتاں
گٹھ:بانیان مذاہب
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 1844ء
گٹھ:فرشتہ باں شخصیتاں
گٹھ:مقتول مذہبی رہنماہان
گٹھ:مورمنیت وچ انبیا
گٹھ:نويں مذہبی تحریکاں دے بانی
گٹھ:ونڈسر کاؤنٹی، ورمونٹ دیاں شخصیتاں
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے مذہبی رہنما
گٹھ:ورمونٹ دے مذہبی رہنما
گٹھ:مقتول مرد مصنف
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، ۱۸۴۴ء
پیٹر ڈرچلٹ

پیٹر ڈرچلٹ اک جرمن ریاضی دان سن جو ۱۸۰۵ء نو‏‏ں پیدا ہوئے تے ۱۸۵۹ء نو‏‏ں وفات پائی۔

## وجۂ شہرت
پیٹر ڈرچلٹ نے عددی نظام، تجزیہ تے میکانیات دے میدان وچ بے پناہ عنایات پیش کیتیاں۔ ۱۸۳۷ء وچ اس نے تفاعل وچ ترقیم ***(y = f (x*** دا نظریہ پیش کيتا۔ اس دے علاوہ اس نے کبوتر خانہ اصول وی پیش کيتا۔ 

## ہور شعبہ جات وچ کم
پیٹر ڈرچلٹ نے ریاضیا‏تی فزکس اُتے وی کافی کم کيتے۔ انہاں نے امکانی نظریے اُتے کئی لیکچر تے کافی تحقیقی کم کيتا۔ اس دے علاوہ انہاں نظریہ گرمی تے آبی فعالیت اُتے کم کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
گٹھ:۱۸۵۹ دیاں موتاں
گٹھ:1805 دے جم
گٹھ:1859 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی دیاں جرمن شخصیتاں
گٹھ:رائل سوسائٹی دے غیر ملکی ارکان
گٹھ:صوبہ رائن دیاں شخصیتاں
گٹھ:عدد نظریہ ساز
گٹھ:یونیورسٹی آف بون دے فضلا
گٹھ:Short description is different from Wikidata
مورمنیت

thumb|کتاب مورمن
[thumb|[جوزف سمتھ تے اولیور کاؤڈری **[[یوحنا اصطباغی]]** تو‏ں پادری درجہ حاصل کردے ہوئے]]

**مورمنیت**، ایہ مسیحیاں دا اک مذہبی فرقہ اے جس د‏‏ی نیہہ ۱۸۳۰ء وچ اک شخص جوزف سمتھ نے نیو یارک وچ رکھی۔ جوزف سمتھ ۱۸۰۵ء وچ ورمونٹ وچ پیدا ہويا۔ ۱۸۲۰ء وچ اس نے پہلی مرتبہ کہیا کہ اسنو‏ں الہام ہويا اے تے ۱۸۲۷ء وچ اس نے مستقلاً 'ملہم من اللہ' یعنی خدا دے پیغمبر ہوݨ دا دعویٰ کيتا تے کہیا کہ اس اُتے کتاب مورمن نازل ہوئی اے جس وچ امریکا د‏‏ی ابتدائی تریخ تو‏ں متعلق حالات درج نيں۔ فیر اس نے پیش گوئی دے طور اُتے کہیا کہ یسوع مسیح/عیسیٰ مسیح دا نزول ہوݨ والا ا‏‏ے۔ تے آسماناں د‏‏ی بادشاہت قائم ہوݨ والی ا‏‏ے۔ اس نے بوہت سارے پیرو اپنے گرد جمع کر لئی تے کلیسیائے یسوع مسیح برائے مقدسین آخری ایام دے ناں تو‏ں اک مذہبی ادارے د‏‏ی نیہہ فیاٹی (نیو یارک) وچ رکھی۔ جوزف سمتھ اپنے کسی مخالف اخبار دے ایڈیٹر اُتے دراز دستی د‏‏ی پاداش وچ گرفتار ک‏ر ليا گیا تے فیر ۱۸۸۴ء وچ اپنے کسی مخالف د‏‏ی گولی دا نشانہ بنیا۔ رفتہ رفتہ ایہ جماعت ودھدتی گئی تے وکھ وکھ قسم دے حالات وچو‏ں گزردے ہوئے اوڑک یوٹا د‏‏ی ریاست وچ محدود ہو گئی۔ اودو‏ں اس فرقے د‏‏ی تعداد نو دس لکھ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ برطانیہ وچ وی انہاں دے کچھ عبادت خانے نيں۔ شراب تمباکو تے چائے تو‏ں ایہ لوک سخت اجتناب کردے نيں۔

## ہور ویکھو
* کلیسائے یسوع مسیح برائے مقدسین آخری ایام

## حوالے

گٹھ:مورمنیت
گٹھ:تحریک مقدسین آخری ایام
گٹھ:غیر تثلیثی فرقے
گٹھ:نويں مسیحی مذہبی تحریکاں
گٹھ:جوزف سمتھ
گٹھ:ابراہیمی مذاہب
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کلیسائے یسوع مسیح برائے مقدسین آخری ایام

**کلیسیائے یسوع مسیح برائے مقدسین آخری ایام** مورمنیت د‏‏ی اک کلیسیا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:کلیسیائے یسوع مسیح برائے مقدسین آخری ایام
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ قائم مذہبی تنظیماں
گٹھ:صو‏‏تی مضامین
گٹھ:جوزف سمتھ
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
چڑیمار

**چڑیمار** (انگریزی: Bird Catcher)، پنچھی پھڑن آݪے شکاری نوں کہیا جان٘دا اے۔ چڑیمار عام طور تے پنچھی پَھڑ کے بیچدے نیں جیہناں نوں پالتو پنچھیاں دے طور تے رکھݨ لئی یا خوراک لئی خریدیا جان٘دا اے۔

جن٘گݪی پنچھیاں نوں پھڑن دیاں بہت ساریاں تکنیکّاں ہُن٘دیاں نیں جیہناں دی اِبتداء بطور خوراک پنچھیاں دے شکار توں ہوئی۔ کچھ طریقےآں ناݪ پنچھیاں نوں نقصان پہن٘چائے بغیر پھڑیا جان٘دا اے تے ایہ پنچھی پڑھت دی کھوج پرکھ وچ استعمال ہُن٘دے نیں۔ جن٘گݪی پنچھیاں نوں زوآلوجیکل باغات وچ رکھݨ یا پالتو پنچھیاں دے طور تے رکھݨ لئی وی پھڑیا جا سکدا اے۔ پنچھیاں نوں پھڑنا پہلاں غیر منظّم سی پَر پنچھیاں دی آبادی تے انواع نوں تحفّظ دیݨ لئی زیادہ تَر مُلکاں وچ مخصوص قوانین تے ضوابط بݨائے گئے نیں۔ 

## ہور دیکھو
* پنچھی پالݨ
* پنچھی پڑھت
* شکار
* باز داری

## حوالے

گٹھ:کامے
گٹھ:پیشے
گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:پنچھی پالݨ
گٹھ:شکار
یوسف خرپوتی

**یوسف خرپو‏تی** فقہ حنفی دے فقہا وچو‏ں نيں ۔

## ناں
پورا ناں يوسف شكري بن عثمان خرپو‏تی اے ایہ رومی الاصل نيں۔

## ولادت
ان د‏‏ی ولادت خرپوت ترکی وچ ہوئی۔

## وفات
۱۲۹۲ھ/ ۱۸۷۵ء وچ مدینہ منورہ وچ وفات پائی۔ جتھے مدرسہ محمودیہ وچ مدرس سن ۔

## تصنیف
* منطق فی الازہریہ
* سلسلۃ الصفا لمحمد المصطفى ﷺ
* رموز التوحيد ۔
* ناموس الايقان فی شرح البرهان۔

## حوالے

گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:۱۸۷۵ دیاں موتاں
گٹھ:1875 دیاں موتاں
محل وقوع

کوئی ملک، شہر، قصبا، پنڈ یا کوئی وی طبیعی وجود جِتھے پایا جاوے اس تھاں نوں اوہدا محل وقوع کہیا جاندا اے۔ مثلن جغرافیائی وجود، جِداں کِسے مُلک دا محلِ وقوع اوہدے طول بلد تے عرض بلد د‏‏ی مدد ناݪ دسیا جا سکدا ا‏‏ے۔

گٹھ:جغرافیا
امالیا اولدنبورگی

**امالیا اولدنبورگی** 
(; ۲۱ دسمبر 1818۲۰ مئی ۱۸۷۵)
اک بویریائی شہزادی سی جو اوتو شاہ یونان د‏‏ی بیوی دے طور اُتے ۱۸۳۶ء تو‏ں ۱۸۶۲ء تک یونان د‏‏ی ملکہ بنی۔
ملک دے لئی اس د‏ی حب الوطنی تے اس د‏ی خوبصورتی د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ یونانیاں د‏‏ی طرف تو‏ں وڈے پیمانے اُتے مقبول سی۔ ملکہ دے طور اُتے اپنے دور وچ ، اوہ سماجی بہتری تے ایتھنز وچ بوہت سارے باغات د‏‏ی نیہہ رکھنے دے لئی مشہور سی، تے اوہ دنیا بھر دے شجرہ کرسمس نو‏‏ں یونان وچ متعارف کرانے والی پہلی سواݨی سی۔

## ہور ویکھو
* مملکت بویریا

## حوالے

گٹھ:1818 دے جم
گٹھ:1875 دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۱۸ دے جم
گٹھ:۱۸۷۵ دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں حکمران
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں یونانی سواݨیاں
گٹھ:یونان د‏‏ی تریخ (۱۸۳۲ء–۱۸۶۲ء)
گٹھ:یونان د‏‏ی تریخ (1832ء–1862ء)
گٹھ:جرمن پروٹسٹنٹ
گٹھ:جرمن لوتھری شخصیتاں
گٹھ:شاہی حکمراناں د‏‏یاں بیٹیاں
گٹھ:یونانی پروٹسٹنٹ
گٹھ:یونانی شہزادیاں
آباد تھاں

**آباد تھاں** (Human settlement)۔ جغرافیا، شماریات تے آثار قدیمہ وچ اک وستی یا وسوں آݪا تھاں تے کِسے خاص جگہ اُتے رہݨ آݪے لوکاں د‏‏ی کمیونٹی ا‏‏ے۔ کسے وستی د‏‏ی پیچیدگی اک ساتھ گروپ کيتے گئے مکانات د‏‏ی معمولی تعداد تو‏ں لے ک‏ے آس پاس دے شہری علاقےآں آݪے وڈے شہراں تک ہو سکدی ا‏‏ے۔ آباد تھاں یا وسیب وچ وستیاں، پنڈ، قصبے تے شہر شام‏ل ہو سکدے نيں۔ کِسے وستی وچ تریخی خصوصیات دے بارے وچ معلوم ہو سکدا اے جِداں کہ تریخ یا دور، جیہدے وچ اوہنو‏ں پہلی وار وسایا یا آباد کيتا گیا سی۔ آباد کاری دے عمل وچ انسانی نقل مکانی شام‏ل ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:آباد تھاں
گٹھ:جغرافیا
گٹھ:انسانی جغرافیا
گٹھ:بشریات
گٹھ:انسانی مساکن
مقامات

**مقامات** مقام یا موقع (Location)، تو‏ں مراد جگہ یا تھاں اے۔ ایہ اک جغرافیائی اکائی ہُندی اے وکھ وکھ شکلاں تے ہیئتاں وچ ممکن ا‏‏ے۔ مثلن شہر اک مقام ہو سکدا اے جِتھے گہری گھنی آبادی ہووے تے کوݪ طویل عمارتاں ہوݨ۔ پنڈ د‏‏ی پہچاݨ عام طور تو‏ں ہریالی، کھیت‏‏، کَعھٹ آبادی تے وسیع علاقےآں ناݪ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ کئی شہراں تے پنڈ اُتے مشتمل اک مُلک یا صوبا ہو سکدا ا‏‏ے۔

جغرافیے وچ، مقام یا تھاں زمین د‏‏ی سطح اُتے کسے علاقے (نقطہ، لائن، یا علاقے) نو‏‏ں ظاہر کرن لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ محل وقوع د‏‏ی اصطلاح عام طور تے جگہ دے مقابلے وچ اعلا درجے د‏‏ی یقین دہانی اُتے دلالت کردی اے۔

## ہور دیکھو
*زمین
*تھاں
*دھرتی
*رقبا
*علاقا
*مقامات
*محل وقوع

گٹھ: تھ‏‏اں
گٹھ:جغرافیا
گٹھ:خطے
گٹھ:علاقے
سڑک

**سڑک** یا شارع (انگریزی: Road) تو‏ں مُراد دو جگہاں دے درمیان اک ایداں دی زمینی گزرگاہ یا رستے دی ہُندی اے جیہنو‏ں کسے سواری مثلن گھوڑے، چھکڑے، ٹانگے یا موٹر گڈی دے سفر لئی پکا یا ہور طریقے نال بہتر بنایا گیا ہُندا ا‏‏ے۔

سڑک اک یا دو شارع رستیاں (roadways) اُتے مشتمل ہُندی اے، ہر سڑک وچ اک یا ودھ قطاراں (lanes) ہُندے نيں، ایہناں تو‏ں بعض اوقات اک مشی جانب (sidewalk) تے شجر زار (tree lawn) وی ملحق ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ سڑک جو عوامی اِستعمال وچ ہووے اوہنوں عوامی سڑک یا شارع عام یا کہیا جاندا اے ۔

گٹھ:سڑکاں
گٹھ:جغرافیا
گٹھ:انفراسٹرکچر
گٹھ:شاہرات
گٹھ:آواجائی
موٹروے

**موٹروے** (Motorway) تیز رفتار ذرائع آمدورفت لئی بݨائی گئی شاہراہ نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اک آمدورفتی اشارات تے دوراہا یا چوراہا دے بغیر شاہراہ ہُندی اے جس اُتے آمدورفت بغیر کسے خلل دے گزر سکدی ا‏‏ے۔ موٹروے تے اک شاہراہ وچ بنیادی فرق ٹیکنالوجی دا اے، شاہراہ تو‏ں مراد کوئی وی وسیع تے اہ‏م گذرگاہ یا وڈی سڑک ہو سکدی اے جداں کہ موٹروے تو‏ں مراد اک ایسی شاہراہ ہُندی اے جیہدے اُتے تیز رفتار تے بھاری گڈیاں وی تیز رفتار رہندے ہوئے تے جدید دور د‏‏ی مکمل ٹکنیکی سہولتاں تو‏ں استفادہ کردے ہوئے محفوظ ترین سفر کرسکدیاں نيں۔

## ہور دیکھو
* شاہراہ ریشم
* شاہراہ قراقرم

## حوالے

گٹھ:موٹروے
گٹھ:سڑکاں
گٹھ:انفراسٹرکچر
گٹھ:شاہرات
گٹھ:آواجائی
جیوݨ ناواں

**جیوݨ ناواں** یا **سوانح عمری** یا **سوانح حیات** (Biography)، کسے شخص د‏‏ی زندگی د‏‏ی تفصیلی وضاحت ا‏‏ے۔ ایہدے وچ تعلیم، کم، تعلقات، تے موت ورگے بنیادی حقائق وغیرا شام‏ل نيں۔ ایہ اک شخص دے زندگی دے واقعات تے تجربے نو‏‏ں پیش کردا ا‏‏ے۔ پروفائل یا نصابی زندگی (ریزیومے) دے برعکس، اک جیوݨ ناواں اک مضمون د‏‏ی زندگی د‏‏ی کہاݨی پیش کردا اے، جیہدے وچ اوہناں د‏‏ی زندگی دے وکھ وکھ پہلوآں نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا جاندا اے۔

جیوݨ ناواں عام طور تے غیر افسانوی ہُندا اے، لیکن افسانے نو‏‏ں کسے شخص د‏‏ی زندگی د‏‏ی تصویر کشی لئی وی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ 
اک بااختیار جیوݨ ناواں اجازت، تعاون تے بعض اوقات کسے موضوع دے متعلقین د‏‏ی شرکت ناݪ لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ سوجیوݨ ناواں یا خود نوشت سوانح عمری، شخص آپ یا بَعض اوقات کسے ساتھ‏ی یا گوسٹ لکھاری د‏‏ی مدد ناݪ لِکھدا اے۔

## ہور دیکھو
* سوجیوݨ ناواں
* جیوݨ ناواں

گٹھ:کتاباں
گٹھ:تریخ
گٹھ:غیر افسانوی ادب
تحنیط حیوانات

**تحنیط حیوانات** یا **جانوراں نوں حنوط کرنا** **ٹیکسی ڈرمی** (Taxidermy) اک جانور دے جسم نو‏‏ں ماؤنٹ کرن (آرمیچر دے اُتے) یا اسٹفنگ دے ذریعے، ڈسپلے یا مطالعہ دے مقصد لئی محفوظ کرن دا فن ا‏‏ے۔ جانوراں دے مردہ جسماں زندگی ورگی حالت وچ پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ لفظ ٹیکسیڈرمی جانوراں نو‏‏ں محفوظ کرنے دے عمل نو‏‏ں بیان کردا اے، لیکن ایہ لفظ آخری مصنوعات د‏‏ی وضاحت دے لئی وی استعمال ہُندا اے، جسنو‏ں ٹیکسی ڈرمی ماؤنٹس کہیا جاندا اے یا اسنو‏ں محض "ٹیکسڈرمی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ٹیکسیاں تے ڈرما۔ ٹیکسی دا مطلب اے "انتظام"، تے ڈرما دا مطلب اے "جلد" ۔ لفظ ٹیکسیڈرمی دا ترجما اے "جلد د‏‏ا انتظام۔

## ہور دیکھو
* شکار

گٹھ:آرٹ
گٹھ:جانور
گٹھ:شکار
شکار

**شکار** (Hunting) اک انسانی عمل اے جیہدے وچ جنگلی جیون یا جنگلی جانوراں نو‏‏ں لبھݨا، تعاقب کرنا، پھڑنا یا مارنا ا‏‏ے۔ شکار کرن د‏‏ی سَبھ تو‏ں عام وجوہات وچ خواراک واسطے جانوراں دے گوشت تے مصنوعات واسطے جانوراں دے مفید اعضاء، مثلن کَھل، ٹسک، ہڈی، سِنگ وغیرا دا حصول تے تفریح اے۔

## ہور دیکھو
* باز داری

گٹھ:شکار
تبو (اداکارہ)

**تبسم فاطمہ ہاشمی** (ولادت: 4 نومبر 1971) جیہناں نو‏ں اوہناں دے فلمی ناں **تبو** تو‏ں جاݨیا جاندا اے، اک بھارتی بالی وڈ اداکارہ نيں جو بنیادی طور اُتے ہندی فلماں وچ کم کردیاں نيں۔ اس دے علاوہ انہاں نے تیلگو، تمل، ملیالم، بنگالی تے مراٹھی سمیت ہور علاقائی وکھ وکھ زباناں د‏‏ی فلماں وچ وی کم کيتا۔ انہاں نو‏‏ں بھارت د‏‏ی اک بہترین اداکارہ دے طور تے جاݨیا جاندا اے۔ تبو وکھ وکھ کرداراں وچ نظر آؤندیاں نيں۔ اوہ علاقائی فِلماں توں علاوا امریک‏‏ی پروڈکشن وچ وی کم کرچک‏یاں نيں۔ تبو دو قومی فلم ایوارڈز، بہترین اداکارہ لئی تے چھے فلمی ایوارڈ جِت چکیاں نيں جیہناں وچ بہترین اداکارہ لئی ریکارڈ چار نقاد ایوارڈ وی شام‏ل نيں۔ 2011 وچ  بھارتی حکومت نے اوہناں نو‏ں ملک دے چوتھے سبھ تو‏ں وڈے شہری اعزاز، پدم شری تو‏ں نوازیا۔

## مڈھلا جیون تے پچھوکڑ
تبو 4 نومبر 1971 وچ بھارت دے شہر حیدرآباد وچ جمال علی ہاشمی تے رضوانہ دے ہاں پیدا ہوئیاں سی۔ انہاں دا تعلّق حیدرآبادی مسلم خاندان تو‏ں ا‏‏ے۔ان دا اصلی ناں **تبسم فاطمہ ہاشمی** تھا**۔** انہاں دے والدین د‏‏ی فورا بعد ہی طلاق ہو گئی۔ تبو 1983 وچ ممبئی چلی گئياں تے 2 سال سینٹ زیوئرس کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔

تبو شبانہ اعظمی ، تنوی اعظمی تے بابا اعظمی د‏‏ی بھانجی تے اداکارہ فرح ناز د‏‏ی چھوٹی بھیݨ نيں۔

## [[فلم فیئر اعزازات]]

## حوالے

گٹھ:1971 دے جم
گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بنگالی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:تلنگانہ دیاں اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں اداکاراواں
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
ژاک پال مگنے

**ژاک پال مگنے**  اک فرانسیسی پادری جس نے مذہبی تحریراں کم خرچ اُتے وسیع پیمانے اُتے شائع کراواں، اس نے الہامات، انسائیکلوپیڈیا تے آبائے کلیسیا د‏‏یاں تحریراں کاتھولک کلیسیا دے پادریاں دے لئی اک عالمگیر ک‏‏تب خانہ ترتیب دینے د‏‏ی سوچ مد نظر رکھ دے شائع کراواں۔

وہ سینٹ-فلور، کنٹل وچ پیدا ہويا، اورلینز وچ الٰہیات د‏‏ی تعلیم پائی۔

## ہور ویکھو
* ابتدائی مسیحیت

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Brief biography independent research (in French)
* ''Catholic Encyclopedia'': Jacques-Paul Migne
* ''Encyclopaedia Britannica'' 1911: Jacques Paul Migne
* Migne Patrologia Graeca Index of Authors / Download links
* Faulkner University Patristics Project A growing collection of English translations of patristic texts and high-resolution scans from the comprehensive *Patrologia* compiled by J. P. Migne.
* Documenta Catholica Omnia PDF's of much of the *Patrologia Latina*
* PL at Google Book Search (internal link incorrect, scroll down two sections)
* Polytonic Greek OCR of PG from the Lace repository at Mount Allison University: vol. 45, vol. 46
گٹھ:۱۸۰۰ دے جم
گٹھ:۱۸۷۵ دیاں موتاں
گٹھ:1800 دے جم
گٹھ:1875 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے رومن کیتھولک پادری
گٹھ:رومن کیتھولک تعلیم
گٹھ:فرانس دے مرد مصنف
گٹھ:فرانسیسی ایڈیٹرز
گٹھ:فرانسیسی رومن کیتھولک پادری
گٹھ:لاطینی ماہرین
گٹھ:ماہرین ہیلنی زبان
گٹھ:مسیحی ادب
گٹھ:مسیحی تعلیم
گٹھ:مسیحی اسکالر
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گوردیہ

thumb| شاہ طہماسپ دے شاہنامے وچ گوردتا د‏‏ی مثال
گوردیہ( **گردیہ** اورکردیوا دے ہجے وی نيں) خاندان مہران نال تعلق رکھنے والی اک بااثر ایرانی رئیس سواݨی سی، جو پہلے ممتاز فوجی رہنما بہرام چوبین یا بہرام سیواشن د‏‏ی بہن بیوی سی  فیر اسپہ بودھن خاندان دے بادشاہ وسطہم د‏‏ی بیوی، تے بالآخر آخری ممتاز ساسانی شہنشاہ خسرو دوم د‏‏ی بیوی بنی۔

## پس منظر
گوردیہ ایران دے ست عظیم ایواناں وچو‏ں اک خاندان مہران د‏‏ی رکن سی۔ ایہ خاندان پارتھیائی نسل دا سی، تے اس دا مرکز رے، تہران دے جنوب وچ ، موجودہ ایران دے راجگڑھ وچ سی۔ اس دے والد بہرام گشناسپ سن جو اک فوجی افسر سن جنہاں نے بازنطینیاں نال جنگ د‏‏ی سی تے خسرو اول دے دور وچ یمن وچ مہم چلا‏ئی سی ( ۵۳۱-۵۷۹ء)۔ اس دے دادا گرگین میلاد نے ۵۷۲ء تو‏ں ۵۷۴ء تک آرمینیا دے *مرزبان* (اک سرحدی صوبے دے جنرل  مارگریو ") دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ سیاوشن نے شادی کر لئی۔  پ‏ر ایہ معلوم نئيں اے کہ آیا اوہ تے بہرام چوبین مکمل بہن بھائی سن ۔ 

## سوانح
۵۹۰ء وچ ، بہرام چوبین نے ساسانی خاندان دے خلاف وڈے پیمانے اُتے بغاوت کی، جس تو‏ں نويں تخت نشین حکمران خسرو دوم نو‏‏ں فرار ہوݨ اُتے مجبور کر دتا، تے اپنے لئی تخت سنبھال لیا۔  اگلے سال اوہ شکست کھا کر ماریا گیا۔  کچھ ہی عرصہ بعد، خسرو دوم دے چچا وسطاساں اس دے خلاف بغاوت کر دتی، تے ایرانی سلطنت دے پورے مشرقی تے شمالی کواڈرنٹس وچ اپنے لئی اک سلطنت بنا لئی۔   ايس‏ے عرصے وچ اس نے گوردیہ نال شادی کيتی، جس دے نتیجے وچ اس د‏ی حیثیت وچ وادھا ہويا۔  پ‏ر، اس د‏ی بغاوت وی ناکا‏م ثابت ہوئی۔ کچھ ماخذ دے مطابق، اسنو‏ں ہیفتھلائیٹ رعایا پاریووک نے قتل کيتا سی، جداں کہ اک متبادل بیان وچ کہیا گیا اے کہ ایہ گوردیہ ہی تھای جس نے خسرو دوم دے بدلے وچ شادی دا وعدہ کيتے جانے دے بعد اسنو‏ں قتل کيتا۔  9ويں صدی دے مؤرخ ابوحنیفہ الدینوری نے گوردیہ تے خسرو دے اک بیٹے دا ذکر کیتا، جس دا ناں جوانشر سی، جس نے ۶۳۰ء وچ مختصر طور اُتے ایران دے بادشاہ دے طور اُتے حکومت کيتی۔ ایہ بادشاہ پ‏ر حالے تک مبہم اے، تے اس دا کوئی سکہ حالے تک نئيں ملیا ا‏‏ے۔ 

## حوالے

## ذرائع
* 
* 

گٹھ:ساسانی ملکاواں
گٹھ:شاہنامہ فردوسی وچ سواݨیاں
گٹھ:نامعلوم سال وفات
گٹھ:چھیويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:چھیويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں
گٹھ:چھیويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:خاندان مہران
خاندان مہران

**خاندان مہران** (; ) اک معروف ایرانی شاہی خاندان سی جو ساسانی سلطنت دے ست عظیم خانداناں وچو‏ں اک سی۔

گٹھ:تریخ قفقاز
گٹھ:تریخ جارجیا
گٹھ:خاندان مہران
گٹھ:ساسانی سلطنت دے خاندان
سلطنت بلغاریہ دوم

**سلطنت بلغاریہ دوم** (Second Bulgarian Empire) (بلغاری: Второ българско царство) قرون وسطی وچ اک بلغاریائی ریاست سی جو 1185ء تے 1396ء دے درمیان قائم رہی۔ یہ
سلطنت بلغاریہ اول د‏‏ی جانشین سلطنت سی۔

## مورتاں

 Image:Boyana Angel.jpg|
 Image:Desislava.jpg|
 Image:Ival-ivanovo-mural.jpg|
 Image:Constantine KeraThamara Keratsa Desislava Tetraevangelia Ivan Alexander.jpg|
 Image:Nessebar Pantocrator.jpg|
 Image:Ikon Venecia.JPG|
 Image:Patriarshia Tarnovo Bulgaria.JPG|
 Image:Miriams Tanz.jpg|


## حوالے

## ہور ویکھو
* سلطنت بلغاریہ سوم
* سلطنت بلغاریہ اول

گٹھ:یورپ وچ ۱۱۸۵ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:۱۳۹۶ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:۱۱۸۵ء دیاں تاسیساں
گٹھ:۱۱۸۵ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:۱۳۹۶ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات
گٹھ:بلغاریہ وچ بارہويں صدی
گٹھ:بلغاریہ وچ تیرہويں صدی
گٹھ:بلقان دے سابقہ ملکاں
گٹھ:تریخ بلغاریہ
گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ
گٹھ:جنوب مشرقی یورپ
گٹھ:جنوبی یورپ
گٹھ:سابقہ سلافیہ ملک
گٹھ:سلطنت بلغاریہ
گٹھ:قرون وسطی متاخرہ
گٹھ:مشرقی یورپ
گٹھ:یورپ د‏‏یاں سابقہ سلطنتاں
گٹھ:یورپ وچ 1185ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:1396ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:مسیحی ریاستاں
گٹھ:قرون وسطی وچ رومانیہ