اشک آباد

**عشق آباد** 1919ء توں 1927ء تک ناں *پولتورسک* ، وسطی ایشیاء چ ترکمانستان دا راجگڑھ اتے سب توں وڈا شہر ہے ، جیہڑا قراقم صحرا اتے کوپت داغ پربت دھارے وشکار واقع ہے ۔ 2001ء دی جنگننا (مردم شماری) اچ شہر دی لوک گنتی 6،95،300 اتے 2009ء دی جنگننا چ شہر دی لوک گنتی 10 لکھ دے نیڑے ہے۔ شہر دی آبادی دی اکثریت ترکمان ہے اتے روسی ، آذری ، آرمینی گھٹ گنتیاں وی وسدیاں نیں ۔
قراقم نہر شہر دے درمیاں چوں وگدی اے جہڑی آمو دریا توں پانی چڑھدے توں لہندے لیاؤندی ہے 
۔

## ناں
اشک آباد نوں ترکمن بولی وچ اشگابات (Aşgabat ) ، روسی وچ اسخ آباد (Ашхабад) اتے فارسی چ **عشق آباد** ۔1991ء توں پہلے عام طور تے انگریزی چ شہر دے جوڑ Ashkabad لکھے جاندے سی ، جیہڑے شہر دے روسی ناں توں لئے گئے سی ، جیہڑے کہ خود آپ اصل فارسی ناں عشق آباد توں لئے گئے سی۔ شہر دے ناں دے جوڑ **اشخابات** تے **اشگابات** وی کیتے جاندے رہے نیں۔ 1919ء توں 1927ء تک شہر دا ناں **پولتورسک** رہیا جیہڑا اک مقامی انقلابی دے ناں تے رکھیا سی ۔ 
فارسی چ شہر دے ناں **عشق آباد** دا مطلب *پیار دا شہر* یاں *محبت دا شہر* ہے ۔ کجھ ترکمان سوجھواناں دا خیال ہے کہ شہر دا ناں تیجی صدی ق م دے پارتھی سلطنت (پارتھیا) دے بانی *ارساسیس اول* ناں توں نکلیا ہے ، ترک بولی دے تلفظ چ اشک آباد (ارساسیس/اشک دا شہر) بن گیا ۔
## تریخ

اشک آباداک نسبتا نواں شہر ہے ، جیہڑا 1818ء چ اک قلعہ بندی دے طور تے اساریا گیا سی اَتے اسدا ناں اک نیڑلی آبادی *اشک آباد* دے ناں تے رکھیا گیا ، جیہڑا پارتھی سلطنت دے پرانے راجگڑھ **نسا** دی تھاں توں بوہتا دور نیہ سی ۔ اشک آباد شاہراہ ریشم دے شہر کونجی قلعہ ، جسدا پہلا ذکر دوجی صدی ق م چ اک شراب پیدا کرن آلے پنڈ دے طور تے آیا اتے جیہڑا پہلی صدی ق م چ اک بھچال چ زمین برابر ہوگیا سی ، دے کھنڈراں اتے ودھیا پھلیا ۔ کونجی قلعہ شاہراہ ریشم اتے اپنی اہمیت پاروں مڑ اساریا گیا تے 13ویں صدی عیسوی چ منگولاں ہتھوں تباہی تک ترقی کردا رہیا ۔ اس توں مگروں ایہہ اک نکے پنڈ دی شکل چ وسدا رہیا اتے 19ویں صدی چ روسی سلطنت دے مل ہیٹھ آ گیا ۔

اشک آباد *گیوک تیپے دی لڑائی* تک ایران دا حصہ سی ، شہر معاہدہ اخال دی شرطاں ہیٹھ روسی سلطنت دا حصہ بنیا ۔ روس نے برطانیہ دے اثر تھلے ایران دی ولگن نیڑے ہوݨ دی وجہ توں اس علاقے چ ترقیاتی کم کیتے ۔ اس شہر نوں یورپی سٹائل دیاں عمارتاں ، دکاناں اتے ہوٹلاں نال اک خوشگوار شہر سمجھیا جاندا سی ۔1908ء جگ دا پہلا *بہائی عبادت جانہ* اشک آباد چ اساریا گیا ۔ ایہہ 1948ہ دے بھچال چ بھیڑی طراں تباہ ہویا اتے 1963ء چ ڈھٹھ گیا ۔ ترکمانستان چ وسدے بہائیاں دی وڈي گنتی اشک آباد وچ رہندی ہے ۔

سویت یونین دی اشک آباد اتے حکومت دسمبر 1917ء چ قایم ہوئی ۔ پر جولائی 1918ء چ *منشویک* ، سماجی انقلابیاں اتے روسی شاہی فوج دے سابق زار شاہی افسراں نے تاشقند توں چلائی جاڻ آلی *بالشویک حکومت* خلاف بغاوت کر دتی تے ** اشک آباد ایگزیگٹو کمیٹی** قايم کیتی ۔جنرل ولفریڈ مالیسن ولوں کجھ سپورٹ (پر بوہتے وعدے) مگروں ، برطانیہ نے اپریل 1919ء وچ علاقہ چھڈ دتا اتے *تاشقند سویت* نے شہر دا کنٹرول مڑ سمبھال لیا ۔

1919ء چ شہر دا ناں *پولتورسک* ترکستان خودمختار سویت اشتراکی لوکراج دی نیشنل اکانومی دی سویت دے چیئرمین *پاول پولتورسکی* دے ناں تے رکھ دتا گیا۔ جدوں 1924ء چ ترکمان سویت اشتراکی لوکراج قایم ہویا ، پولتورسک اسدا راجگڑھ بن گیا ۔ شہر دا اصل ناں اشخابات () دی شکل چ 1927ء چ بحال کیتا گیا ۔ اس ویلے دے مگروں شہر نے بوہت چھیتی نال صنعتی ترقی کیتی ، حالانکہ 6 اکتوبر 1948ء دے 7.3 شدت دے بھچال نال شہر بھیڑی طرحاں دوچار ہویا ۔ اس بچھال نال 1،70،000 تیکر لوکی مارے گئے  (شہر دی ⅔ لوک گنتی ), پر سویت خبراں چ سرکاری گنتی صرف 40،000 دسی گئی سی .

جولائی 2013ء چ ، اشک آباد دیاں ساریاں سڑکاں دے ناں سیریل نمبراں نال بدل دتے گئے سوائے 9 وڈیاں سڑکاں دے ، جنھاں چوں کجھ دے ناں ترکمانی صدر سپرمرات نیازوف ، اسدے پیو اتے ماں دے ناں تے ہیگے نیں ۔ مرکزی محل علاقے نوں 2000 دا نمبر دتا گیا جیہڑا 21ویں صدی دی شروعات دسدا ہے ۔ باقی سڑکاں دے 4 عددی ناں نیں ۔

2013ء چ اشک آباد نوں اسدیاں جگ دیاں سبتوں بوہتیاں چٹّے سنگ مرمر دیاں عمارتاں پاروں *گینیز بک آف ورلڈ ریکارڈ* چ شامل کیتا گیا

**اشک آباد سنگ میل:**
* 1882-1918 – روسی سلطنت دے ٹرانس کیسپیئن علاقے دا انتظامی مرکز۔
* 1918-1925 – ترکستان خودمختار سویت اشتراکی لوکراج دی ترکمان اوبلاست (صوبے) دا انتظامی مرکز ۔۔
*ترکمان سویت اشتراکی لوکراج دا راجگڑھ - فروری 1925ء توں ۔
* آزاد ترکمانستان دا راجگڑھ - اکتوبر 1991ء توں ۔

## ضلعے
اشک آباد ایہناں ضلعیاں چ ونڈیا ہویا ہے :
#ضلع آرچابل
#ضلع برکرارلیک 
#ضلع کوپت داغ 
#ضلع بختیارلیک 
#ضلع چاندیبل

2013ء چ اشک آباد شہر دے بنے ضلعے:
# ضلع آبادان 
# ضلع روح آباد


|یادگار آزادی
|اشک آباد قومی تریخ دا عجائب گھر
|یادگار غیرجانبداری


## موسم
کوپت داغ پربت دھارا اشک آباد شہر دے دکھن چ  25 کلومیٹر تے شہر دی اتلی حد قراقم صحرا نال لگدی ہے ۔اشک آباد دا موسم گرمیاں چ تتا اتے خشک اتے سردیاں چھوٹیاں اتے ٹھنڈیاں ہندیاں نیں ۔ جولائی دا اوسط ودھ درجہ حرارت  ہے ۔ گرمیاں دیاں راتاں وی گرم ہندیاں نیں جولائی وچ اوسط گھٹ درجہ حرارت  ڈگری سینٹی گریڈ ہندا ہے ۔ جنوری دا اوسط ودھ درجہ حرارت ڈگری سینٹی گڑیڈ اتے اوسط گھٹ درجہ حرارت  ڈگڑی سینٹی گڑیڈ ہندا ہے ۔ اشک آباد دا ودھ توں ودھ ریکارڈ کیتا درجہ حرارت  ڈگڑی سینٹی گڑیڈ ، جیہڑا جون 1995ء وچ ریکارڈ کیتا گیا ۔ گھٹ توں گھٹ درجا حرارت  ڈگری سینٹی گریڈ جنوری 1969ء اِچ ریکارڈ کیتا گیا ۔ اس علاقے وچ برفباری عام ہے ۔ سالانہ مین٘ہہ صرف201 ملی میٹر ہے ۔ 

## اہم عمارتاں

### محل
***ترکمان باشی محل** ، ترکمانستان دا صدارتی محل 
***رخیات محل** ،سرکاری میٹنگاں ، سرکاری ریاستی واقعیاں دی تھاں ۔ 
***شادی محل** ، سول رجسٹری دی عمارت 

### تھیٹر
*سپرمرات ترکمان باشی تھیٹر 
*ترکمان ڈرامہ تھیٹر 
*ترکمان قومی تھیٹر 
*ترکمان پتلی تھیٹر 
*اشک آباد روسی ڈرامہ تھیٹر (روسی شاعر پشکن دے ناں تے) 
*ترکمان سٹیٹ سرکس 

### باغ تے پارک

اشک آباد چ کئی پارک اتے کھلیاں تھانواں نیں جیہڑِیاں زیادہ تر آزادی دے شروع آلے سالاں اساریاں گئیاں اتے بعد چ ودھائیاں گئیاں ۔ مشہور پارکاں اتے باغاں چ :بوٹینیکل گارڈن ، گونش ، ترکمان ترک دوستی ، آزادی نیں ۔ سبتوں پرانا شہری باغ **اشگ آباد باغ** 1887ء چ بنایا گیا ۔ شہر دے وشکارے *آرٹ پارک کمپلیکس* ہے ۔ تفریحی پارک **ترکمان باشی کہانیاں دنیا** () ڈزنی لینڈ دا مقامی نمونہ ہے ۔ 
چوک:ترکمانستان دی آزادی دے 10 سال ،ماگتیمگولی ، ابدی شعلہ ، زیلیلی ، چیرچیق ، گاراشسیزلک ، مارچ8 ، گیروگلی ، ڈولفن ، آزادی دے 15 سال ،10 ییل ابادانچیلک وغیرہ نیں ۔

## سینیما
اشک آباد چ کئی سینیما نیں ، وطن تے ترکمانستان سینیما نوں مڑ اساریا گیا ہے ۔
## کھیڈاں

اشک آباد چ کھیڈاں دے اہم تھاں اولمپک سٹیڈیم ، اشک آباد سٹیڈیم ، قومی اولمپک آئیس رینک ، سرمائی کھیڈاں دا کمپلیکس اتے اولمپک واٹر سپورٹس کمپلیکس نیں ۔
## بین الاقوامی تعلقات
### جڑواں شہر
اشک آباد دے جڑواں شہر:
* ایتھنز, یونان
* البوقرق, امریکہ
* انکرہ, ترکی
* کیف, یوکرین
*  بماکو, مالی
*  لانچاؤ ، چین
*  آقتاؤ, قازقستان
## گیلری

|یلدیز ہوٹل
|اشک آباد چ رہائشی اپارٹمنٹ
|ترکمان باشی محل
|یارگار آزادی
|ترکمانستان پارلیمنٹ
File:Ashgabat SPOT 1090.jpg|اشک آباد: سیٹیلائیٹ فوٹو
File:Walk of health overview.jpg|Serdaryň Saglyk Ýoly - The longer walk of health, viewed from the shorter route
File:Ashgabat city park.jpg|اشک آباد شہر دا نظارہ اشک آباد شہر پارک ترں
|فوارے


## حوالے

### زریعے
*Е. М. Поспелов (Ye. M. Pospelov). "Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь." (*City Names: Yesterday and Today (1917–1992). Toponymic Dictionary.*) Москва, "Русские словари", 1993.

## باہرلے جوڑ

*سرکاری ویب سائیٹ
*اشک آباد فوٹو گیلری 
*impressions of Ashgabat  
*Ashgabat Photo Gallery. Pictures of modern Ashgabat.
*Page on modern Ashgabat 
*Pre-1948 photo of Baha’i House of Worship in Ashgabat
*www.ashgabatairport.com  - اشک آباد بین الاقوامی ہوائی اڈے دی غیرسرکاری ویب سائیٹ(انگریزی)
*Tourism in Ashgabat 
 

   

گٹھ:ترکمانستان
گٹھ:ترکمانستان دے شہر
گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں
 
گٹھ:ایشیا دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:ایشیائی شہر
گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:راجگھر