فیدل کاسترو دے مذہبی خیالات

thumb|فیدل کاسترو د‏‏ی اک تصویر جو انہاں دے دور حکمرانی دے دوران لی گئی سی۔
*فیدل کاسترو دے مذہبی خیالات* عوامی بحث دا موضوع بنے ہوئے نيں۔ واشنگٹن پوسٹ دے مطابق، کیوبا دے سابق صدر فیدل کاسترو د‏‏ی قید تو‏ں بھیجے گئے خط اس گل نو‏‏ں دکھاندے نيں کہ اوہ حیرت انگیز طور اُتے روحانیت اُتے یقین رکھدے سن تے انتہائی غور و فکر والے مرد سن جو خدا اُتے پختہ ایمان رکھدے سن ۔

کاسترو نے اک متوفی کامریڈ نو‏‏ں خراج عقیدت پیش کردے ہوئے کہیا سی:

"" وچ اس دے بارے وچ اک غائب شخص دے طور اُتے کچھ نئيں کہ سکدا کیونکہ ایسا کدی ہويا ہی نئيں۔ ایہ صرف تسلی دے لفظاں نئيں۔ اسيں وچو‏ں صرف اوہی اس گل نو‏‏ں سچے طور اُتے تے مستقل طور اُتے اوہی محسوس کر سکدا اے جو اپنی روح د‏‏ی گہرائی وچ اترنے والا ہوئے۔ جسمانی زندگی مختصر مدتی اے جو تیزی تو‏ں گزر جاندی ا‏‏ے۔ . . . ایہ حقیقت ہر انسان نو‏‏ں سکھائ‏ی جانی چاہیے کہ روح د‏‏ی لازوال قدر جسمانی زندگی تو‏ں کدرے بالاتر ا‏‏ے۔ انہاں اقدار دے بغیر زندگی دا کیہ مطلب اے ؟ فیر اس دے بعد جینا اے ہی کیا؟ جو ایہ سمجھ جاندے نيں اوہ دل کھول کر اپنی جسمانی زندگی نو‏‏ں بھلائی تے انصاف دے لئی نچھاو‏ر کردے نيں - ایداں لوک مر کس طرح ک‏ر سکدے نيں؟ خدا بھلائی تے انصاف د‏‏ی اعلیٰ ترین علامت ا‏‏ے۔ ""


## ابتدائی زندگی تے مذہب تو‏ں دوری
کاسترو دا بپتسمہ کیتا گیا سی تے اس د‏ی پرورش رومن کیتھولک لڑکے دے طور اُتے کيتی گئی سی۔ اُتے اگے چل ک‏ے اس نے اس طرز زندگی ترک کر دتا۔ آلیور اسٹون د‏‏ی اک دستاویزی *[[كماندانت]]* وچ کاسترو دا کہنا اے کہ "ميں کدی وی عقیدے دا حامل نئيں تھا" تے صرف اک ہی زندگی وچ مکمل یقین رکھدا ا‏‏ے۔ پوپ جان پال بست وسہم نے کاسترو نو‏‏ں 1962ء وچ کیتھولک ادارےآں د‏‏ی جڑاں نو‏‏ں ہلا دینے دے بعد مسیحی مذہب تو‏ں خارج قرار دتا۔ کاسترو نے کھلے اس عام مفروضے د‏‏ی مذمت کيتی اے کہ بائبل دا استعمال پوری تریخ وچ افريقی آبا و اجداد ركھنے والےآں دے استحصال دے لئی کیتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔

## 1992ء دے بعد دا وقت
ماں کاسترو نے مذہب اُتے تو‏ں کئی پابندیاں ہٹائے تے چرچ جانے والے کیتھولکاں نو‏‏ں کیوبا د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی وچ شامل ہونے د‏‏ی اجازت دی۔ اس نے اپنے ملک نو‏‏ں ملحد د‏‏ی بجائے سیکولر دسنیا شروع کیتا۔  پوپ جان پال دوم نے 1998ء وچ کیوبا دا دورہ کیتا جو کسی وی برسرعہدہ پوپ دا اس ملک دا پہلا دورہ سی ۔ کاسترو تے پوپ کئی عوامی جلساں وچ نال نال رہ‏‏ے۔ کاسترو گہرے نیلے رنگ دے تجارتی سوٹ پہنے سن جو عام کپڑےآں تو‏ں مختلف سی تے وڈے پیمانے اُتے جلساں وچ اوہ پوپ نو‏‏ں مکمل عزت تو‏ں مخاطب کیتے سن ۔ دسمبر 1998ء وچ کاسترو نے کرسمس دے دن دے اجتماعات نو‏‏ں سرکاری طور اُتے دوبارہ قائم کیتا جنہاں نو‏ں کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں 1969ء وچ ختم کیتا گیا سی ۔ کیوبائی عوام نو‏‏ں کرسمس د‏‏ی چھیويں د‏‏ی اجازت دتی گئی تے عوامی جلوساں اُتے تو‏ں روک ہٹا دتی گئی۔ پوپ نے کاسترو نو‏‏ں کرسمس د‏‏ی چھیويں بحال کرنے اُتے شکریہ دے پیغام دا ٹیلیگرام بھیجیا سی ۔

## مذہبی امور تو‏ں وابستگی
2003ء وچ کاسترو اک رومن چرچ د‏‏ی دعائیہ تقریب وچ شامل ہوئے۔ اس عدیم النظیر واقعے دے پِچھے مقصد ایہ سی کہ قدیم ہوانا دے چرچ دے لئی دعا کيتی جائے تے پوپ دے کیوبا سفر د‏‏ی سالگرہ نو‏‏ں منایا جائے۔ مشرقی مذہبی (آرتھوڈاکس) چرچ دے اک سرکردہ روحانی رہنما کیوبا وچ پہلی بار 2004ء وچ آئے، جو کسی وی لاطینی امریکی ملک وچ پہلی بار ہويا، قسطنطنیہ دے مذہبی رہنما پہلی بار ہوانا دے چرچ دے تقدس د‏‏ی بحالی وچ حصہ لئی تے کاسترو نو‏‏ں اعزاز وی دیے۔ انہاں دے معاونین نے کہیا کہ مذہبی رہنما کیوبا حکومت دے اس فیصلے دا جواب دے رہے سن کہ ارتھوڈاكس مسیحیاں نو‏‏ں اک چھوٹی سی چرچ دتی جائے جو ہوانا دے درمیان وچ واقع ا‏‏ے۔ پوپ جان پال دوم د‏‏ی اپریل 2005ء وچ انتقال ہويا۔ جذبات‏ی کاسترو نے وداعی اجتماع وچ حصہ لیا جو پوپ دے اعزاز وچ ہوانا دے سب تو‏ں وڈی چرچ وچ ہويا سی تے ویٹیکن دے سفارت خانے وچ غم دے پیغامات د‏‏ی کتاب اُتے دستخط وی کیتے۔ 1959ء وچ کاسترو آخری بار اپنی اک بہن د‏‏ی شادی وچ داخل ہونے آئے سن ۔ کارڈنل هايمے لوكس رلےگا ای الامينو نے تقریب د‏‏ی صدارت د‏‏ی سی تے کاسترو دا خیر مقدم کیتا سی جو سیاہ سوٹ پہنے ہوئے سن تے اس گل شکریہ ادا ک‏ر رہ‏ے سن "جس طرح تو‏ں مقدس پوپ جان پال د‏‏ی موت نو‏‏ں کیوبا دے لوکاں نے دل طور اُتے قبول کیتا سی ۔ "

## خود نو‏‏ں مسیحی دسنیا
2009ء وچ زبانی کہی گئی سوانح عمری وچ کاسترو نے کہیا کہ مسیحیت "انتہائی انسان-دوست اقداز" ظاہر کردی اے جو دنیا نو‏‏ں "معاملات دے اقدار" فراہ‏م کرچک‏ی اے تے اک "سماجی انصاف" سکھا چک‏ی ا‏‏ے۔ اس دے بعد کاسترو نے کہیا کہ جے لوک مینو‏ں مسیحی کدرے، مذہبی نقطہ نظر تو‏ں نئيں بلکہ سماجی نقطہ نظر تو‏ں، تاں وچ اعلان کردا ہاں کہ وچ مسیحی ہون۔

## کیوبا تے کاسترو حکومت اُتے چرچ دا نرم رویہ
28 مارچ، 2012ء نو‏‏ں کاسترو د‏‏ی پوپ بینڈکٹ شش ازدہم تو‏ں 30 منٹ د‏‏ی ملاقات کيت‏ی جدو‏ں پوپ کیوبا دے تن دن دے دورے اُتے آئے سن ۔ اس تو‏ں پہلے پوپ کیوبا اُتے امریکی پابندیاں ہٹانے دا مطالبہ کر چک‏‏ے نيں۔ پوپ نے تے وی کھلے کیوبائی معاشرے د‏‏ی وی منگ کی، جدو‏ں کہ کاسترو نے پوپ تو‏ں انہاں دے کردار تے چرچ د‏‏ی پچھلی اک صدی وچ تغیرپزیر تصویر اُتے گل کيتی۔

## عالمی امور اُتے پوپ تے کاسترو دے درمیان گفتگو
20 ستمبر، 2015ء نو‏‏ں کاسترو نے پوپ فرانسیس نال ملاقات کيت‏ی جتھ‏ے انہاں دونے نے ماحول نو‏‏ں بچانے تے عالمی مسائل اُتے گل گل کيتی۔

## ہور ویکھو
* فیدل کاسترو
* فیدل کاسترو اُتے قاتلانہ حملے

## حوالے

گٹھ:کیوبا