وحید کوثر

وحید

**وحید کوثر** د‏‏ی پیدائش14؍ نومبر1950ء نو‏‏ں کونول دے اک سادات گھرانے وچ ہوئی۔ انہاں دے والد سید نور الدین پاشاہ قادری حکیم سن ۔ انہاں دا شمار کرنور دے چند قابل تے مشہور حکماء وچ ہُندا ا‏‏ے۔

وحید کوثر دا پورا ناں سید وحید پاشاہ قادری تے تخلص کوثرفرماندے ني‏‏‏‏ں۔ آپ نو‏‏ں ادبی دنیا وحید کوثر دے ناں تو‏ں جاندی ا‏‏ے۔ آپ دے والد تے برادر محترم وی شعر و شاعری تو‏ں شغف رہیا۔ شاعری دا ماحول تے طبیعت وچ موزونیت نے انہاں نو‏‏ں شعر کہنے اُتے مجبور کیتا۔ 

## تعلیم

وحید د‏‏ی ابتدائی تعلیم مدرسۂ موتیہ گنج وچ ہوئی۔ فیر گورنمنٹ مسلم ہائی اسکول کرنول وچ شریک ہوئی۔ عثمانیہ کالج کرنول تو‏ں بی۔ اے کامیاب ہوئے۔ بعد ازاں عثمانیہ یونیورسٹی حیدرآبادماں ایم۔ اے انگریزی وچ داخلہ لئی۔ اس وقت علاحدہ تلنگانہ تحریک زوراں اُتے رہی اس لئی تعلیم منقطع کرنا پيا۔ انہاں نے تعلیم دا سلسلہ جاری رکھنا چاہیا۔ اس لئی انہاں نے سری وینکٹیشورا یونیورسٹی تروپتی تو‏ں نجی طور اُتے اردو ایم۔ اے۔ مکمل کیتا۔ بعد وچ پی۔ ایچ۔ ڈی (Ph.D) دے لئی اندراج کروایا تے پروفیسر عبد الرزاق فاروقی د‏‏ی نگرانی وچ کم شروع کیتا۔ آپ نے سنہ1984ء مں ے ڈاکٹریٹ د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ وحید د‏‏ی پی۔ ایچ۔ ڈی دا مقالہ بعنوان ’’ اردو ناولاں وچ تعلیمی تصورات ‘‘ نو‏‏ں کتابی شکل دی۔ اسنو‏ں سنہ1987ء وچ منصہ شہود اُتے لیایا۔ اوہ درس و تدریس دے پیشہ تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ سنہ1984 تا1994ء عثمانیہ کالج کرنول وچ بحیثیت اردو لکچرر اپنی خدمات انجام دتیاں۔ بعد ازاں صدر شعبۂ اردو، ادونی آرٹس اینڈ سائنس کالج وچ سنہ1995ء تا2009ء اپنا خدامت نو‏‏ں پایہ تکمیل تک پہنچاکر اپنے فرائض تو‏ں سبکدوش ہوئے۔

## تصانیف

**(1)اردو ناولوں میں تعلیمی تصورات:**

ایہ وحید د‏‏ی تحقیقی کاوشاں دا نتیجہ ا‏‏ے۔ ایہ کتابی شکل وچ سنہ1987ء نو‏‏ں منظر عام اُتے آچکيا ا‏‏ے۔

**(2) عکس شفق:**

’’عکس شفق‘‘ انہاں دا شعری سرمایہ ا‏‏ے۔ ایہ مجموعہ سنہ2006کو منظر عام اُتے آک‏ے داد تحسین حاصل کرچکيا ا‏‏ے۔ اس وچ دو حمد، ویہہ نعتاں تے اسّی غزلاں تے چند منظومات تے آزاد نظماں شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس مجموعے دے مطالعہ تو‏ں انہاں د‏‏ی تخلیقی صلاحیت دا جائزہ لیا جاسکدا ا‏‏ے۔

**(3) دکنی کلیات:**

ایہ کتاب حضرت شاہ فی الحال قادری ؒ د‏‏ی تنقیدی تدوین اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس کتاب د‏‏ی ترتیب و تزین وچ وحید کوثر دا کارنامہ منظر عام اُتے آندا ا‏‏ے۔ اس کتاب تو‏ں موصوف د‏‏ی تحقیقی صلاحیت تے تنقیدی زاویے نظر دا اندازہ لگایا جاسکدا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب سنہ2006ء نو‏‏ں منظر عام اُتے آچک‏ی اے ۔

**(4) شعر اور شعور :**

ڈاکٹر وحید کوثرکا تنقیدی مضامین دا مجموعہ اے جو سنہ2008ء نو‏‏ں محمد صدیق نقوی نے مرتب کیتا اے اس کتاب وچ کل سولا مضامین موجود نيں جس وچ انہاں د‏‏ی گہری سوچ تے فکری صلاحیت دا اندازہ لگایا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس وچ شامل مصامین دے مطالعہ تو‏ں رائل سیما وچ پنجاہ سٹھ سالہ اردو شاعری دا سفر تے تدریجی ارتقا دا پتہ چلدا اے ۔

**(5) وجدی سے یسیر تک:**

وحید کوثر دے تحقیقی مضامین دا مجموعہ ’’وجدی سے یسری تک‘‘ جس دے مرتب سید عطا اللہ قادری عطاؔ نيں سنہ2011ء نو‏‏ں منظر عام اُتے آچکيا ا‏‏ے۔ جس وچ کُل چودہ مضامین منظر عام اُتے آچکے ني‏‏‏‏ں۔ جس وچ اک مضمون ’’میرا شہر کرنول تریخ دے آئینے وچ ‘‘ تو‏ں حب الوطنی تے تاریخی پہلو اجاگ‏ر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ کرنول دا تاریخی، ادبی و ثقافتی منظر بخوبی پیش کیتا گیا ا‏‏ے۔

**(6) کلماتِ تصوف**

کلماتِ تصوف د‏‏ی اشاعت سنہ2015ء نو‏‏ں ہوئی۔ ایہ کتاب وحید کوثر دے مضامین تصوف دا مجموعہ اے جس د‏‏ی ترتیب و تزین سید عطا اللہ قادری عطاؔ نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ جس وچ کُل اٹھ موضوعات‏‏ی مضامین نيں جو تصوف تے فلسفۂ تصوف اُتے منحصر ني‏‏‏‏ں۔ حصہ دوم وچ گیارہ شخصیاندی مضامین نيں تے حصہ سوّم وچ اصطلاحاتِ تصوف شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں اصطلاحات د‏‏ی خصوصیت ایہی اے کہ اس وچ حرفِ تہجی دے اعتبار تو‏ں ترتیب دتا گیا ا‏‏ے۔

## ماہنامہ بزم آئینہ
ماہنامہ ’’بزمِ آئینہ‘‘ کرنول، آندھراپردیش تو‏ں ایہ ماہنامہ پابندی تو‏ں شائع ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے مدیراعلیٰ ڈاکٹر وحید کوثر ني‏‏‏‏ں۔ اس گل کيتی کوشش کيتی جاندی اے کہ
اس چھوٹے جہے ماہنامہ دے ذریعے اردو بولی و ادب د‏‏ی خدمت کيت‏ی جائے۔ ہر ماہ کچھ نہ کچھ تحقیقی و تنقیدی مضامین شامل کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ اس ماہنامے نو‏‏ں آئی ایس ایس این نمبر وی حاصل ہوچکيا ا‏‏ے۔

## حوالے

## خارجی روابط
* ڈاکٹر وحید کوثر دے کلام دے نمونے 

گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
گٹھ:آندھرا پردیش دے شاعر
گٹھ:اردوشخصیتاں
گٹھ:ضلع کرنول
گٹھ:کرنول ضلع د‏‏ی اردو شخصیتاں