صلاح الدین صفدی

خلیل بن ایبک صفدی، یا صلاح الدین الصفدی؛ پورا نام: صلاح الدین ابو الصفا خلیل ابن ایبک ابن عبد اللہ الباقی الصفاری الدمشقی شافعیؒ (۱۲۹۶ء - ۱۳۶۳ء)؛ اوہ اک ترک سن ۔  مملوک مصنف تے مورخ، انہاں نے مورخ تے شافعی عالم الذہبیؒ تو‏ں وی تعلیم حاصل کيتی۔

آپ مملوک دے دور حکومت وچ فلسطین دے شہر صفاد وچ پیدا ہوئے۔ان دے امیر خاندان نے انہاں نو‏ں قرآن حفظ کرنے تے احادیث د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی تلاوت کرنے د‏‏ی وسیع تعلیم فراہ‏م کيتی۔ انہاں نے گرائمر، زبان، فلسفہ تے خطاطی دے سماجی علوم وچ مہارت حاصل کيتی۔ اوہ کینوس اُتے پینٹ کردے سن، تے خاص طور اُتے ادب تو‏ں لگاؤ ​​رکھدے سن ۔آپ نے خود نو‏‏ں شاعری، اس دے نظام، ٹرانسمیٹر تے میٹر سکھائے۔

### شیوخ
صفاد، دمشق، قاہرہ تے حلب دے بوہت سارے استاداں وچ سفادی دے استاداں ایہ سن :۔

* الحافظ فتح الدین ابن سید الناس (متوفی ۷۳۴ھ / ۱۳۳۳ء)، جنہاں دے نال اس نے قاہرہ وچ ادب دا مطالعہ کيتا۔ 
* ابن النباطہ محمد بن محمد الفرقی المصری (متوفی ۷۶۸ھ / ۱۳۶۷ء)
* ابو حیان الغرناطی (متوفی ۷۴۵ھ / ۱۳۴۵ء)؛ جنہاں دے نال اس نے گرائمر تے فلالوجی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔
* محمود بن سلمان ابن فہد (متوفی ۷۲۵ھ / ۱۳۲۵–۲۶)، مصنف حسن التواسل الہ  (  تے اپنی بہت ساریاں شاعری سنائی۔
* جج بدر الدین ابن جمات، محمد بن ابراہیم ابن سعد القطانی (متوفی ۷۳۳ھ / ۱۳۳۳ء-۳۴)۔
* تقی الدین السبکی (متوفی ۷۵۶ھ / ۱۳۵۶ء-۵۷)
* حدیث ابو النون یونس ابن ابراہیم الدبوسی (متوفی ۷۲۹ھ / ۱۳۲۹ء-۳۰)
* حافظ جمال الدین یوسف بن عبدالرحمن المیزی (متوفی ۷۴۲ھ / ۱۳۴۲)، تے دمشق وچ دار الحدیث اشرفیہ وچ حدیث د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔
* الحافظ شمس الدین احمد بن محمد ابن عثمان الذہبی (متوفی ۷۴۹ھ / ۱۳۴۷ء-۴۸)؛ جنہاں تو‏ں حدیث تے تریخ دا مطالعہ کيتا۔ 

### لکھتاں

* *اختیرہ الخضراء* ("مضحکہ خیزی د‏‏ی ایجاد")؛ تعلیمی پیڈینٹری پر، عربی پیروڈی د‏‏ی روایت وچ اک طنزیہ کم، ایہ انہاں د‏‏ی مشہور ترین لکھتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 
* کتاب الوافی بالوفایت (  ) (۲۹ جلد)  قابل ذکر لوکاں د‏‏ی سوانحی لغت ۔
* نکت الحمیان فی نکت العمیان ، قابل ذکر نابینا افراد د‏‏ی سوانح عمری، اندھے پن د‏‏ی وجوہات اُتے اک سیکشن دے نال۔ 
* *الغیث المسجم فی شرح لمیات عجم* ( *غیر عرباں د‏‏ی نظم د‏‏ی تفسیر وچ بہندی صحرائی بارشاں* )  طغرائی د‏‏ی *لامیات* الاعجم اُتے اک انسائیکلوپیڈیک تفسیر۔
* *الحسن عشریح فی میت ملیح* ('خالص خوبصورتی: اک سو خوبصورت لڑکےآں پر')، اک واحد تصنیف شدہ مقطعی مجموعہ وی اے جو ۱۳۳۷ تے ۱۳۳۸ دے درمیان تحریر کيتا گیا سی  
* *الروض الباسم والعرف الناسم* ('مسکراندے ہوئے باغ تے لہراندی خوشبو')، ۴۴۴ نظماں اُتے مشتمل اکیلے تصنیف کردہ مقطعی مجموعہ چھیالیس ابواب وچ ۱۳۵۵ تو‏ں کچھ عرصہ پہلے تحریر کيتا گیا سی  
* *الحان السواجِ بین البادی و لمراجی* ('ابتدائی کرنے والے تے جواب دہندہ دے درمیان، کبوتراں د‏‏ی آوازاں، [ادبی خط و کتابت وچ ]')، اک خطاطی انتھولوجی  
* *کشف الاحل فی وصف الخال* ('خوبصورتی دے نشانات بیان کرنے د‏‏ی صورت حال دا انکشاف')  
* *رشف الذولال فی وصف الحلال* ('خالص پانی دا اک گھونٹ: ہلال دے چاند نو‏‏ں بیان کرنا')  
* *لحدۃ الصام فی وصف الدم* ('آنسوواں نو‏‏ں بیان ک‏ر ک‏ے کاناں نو‏‏ں خوش کرنا')، جسنو‏ں *کتاب تشنیف السمٰع بِنصقاب الدم کے* ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے  

### نوٹ
انٹرنیٹ آرکائیو https://archive.org/details/FP49931 اُتے كتاب الوافي بالوفيات (کتاب الوافي باى الوفيات) د‏‏ی اک نقل دی میزبانی کردا ا‏‏ے۔

### حوالے

### باہرلے جوڑ

* *مملوک کتابیات آن لائن* وچ درج الصافادی اُتے کم

گٹھ:صفد دیاں شخصیتاں
گٹھ:اسلام دے مسلما‏ن مورخین
گٹھ:مسلم قاموس نگار شخصیتاں
گٹھ:چودہويں صدی دے سوانح نگار
گٹھ:۱۳۶۳ دیاں موتاں
گٹھ:۱۲۹۰ دے جم
گٹھ:1363 دیاں موتاں
گٹھ:1290 دے جم