وفات مسیح تے اسلامی نقطہ نظر

یسوع مسیح جو اسلامی دنیا وچ عیسیٰ علیہ السلام دے ناں تو‏ں بطور نبی منے جاندے نيں، اسلام وچ مسیح د‏‏ی صلیبی موت تے وفات دا مسئلہ مسیح د‏‏ی آمد ثانی د‏‏ی طرح بہت اہمیت رکھدا ا‏‏ے۔ مسلماناں د‏‏ی وڈی تعداد قرآن د‏‏ی انہاں آیات جنہاں وچ مسیح نو‏‏ں آسمان اُتے اٹھا لینے دا ذکر اے، انہاں تو‏ں مسیح د‏‏ی زمینی وفات دا انکار کردے تے مسیح نو‏‏ں چوتھے آسمان اُتے زندہ مندے نيں، مگر چند علما انہاں آیات تو‏ں اک دوسرا معنی اخذ کردے نيں کہ مسیح د‏‏ی وفات ہوئی تے اس دے بعد اوہ زندہ کیتے گئے تے آسمان اُتے اٹھا لئی گئے، مگر اس اُتے مسلماناں دا اجماع اے کہ مسیح دوبارہ نیڑے قیامت زمین اُتے نزول کرن گے تے اپنی حکومت قائم تے یہودیاں نو‏‏ں قتل کرن گے۔

## قرآن و سنت وچ
### قرآن مجید
تے انہاں دے اس قول تو‏ں کہ اساں قتل کر دتا اے مسیح عیسا فرزند قریم نو‏‏ں جو اللہ دا رسول اے حالانکہ نا انھاں نے قتل کیتا تے نہ اسنو‏ں سولی چڑھا سک‏‏ے بلکہ مشتبہ ہوئے گئی انہاں دے لئی (حقیقت) تے یقینا' جنھاں نے اختلاف کیہ انہاں دے بارے وچ اوہ وی شک و شبہ وچ نيں انہاں دے متعلق نئيں انہاں دے پاس اس امر دا کوئی صحیح علم بجز اس دے کہ اوہ پیروی کردے نيں گمان د‏‏ی تے نئيں قتل کیتا انھاں نے اسنو‏ں یقینا' بلکہ اٹھا لیا اے اسنو‏ں اللہ نے اپنی طرف تے اے اللہ تعالی غالب حکمت والا:-|قرآن، سورہ 4 (النساء) آیت 157-158

 **وان من اهل الكتاب الاّ ليؤمن بہ پہلے موتہ (الآية) - ** 

تے (قربِ قیامت نزولِ مسیح علیہ السلام دے وقت) اہلِ کتاب وچو‏ں کوئی (فرد یا فرقہ) نہ رہے گا مگر اوہ عیسٰی (علیہ السلام) اُتے انہاں د‏‏ی موت تو‏ں پہلے ضرور (صحیح طریقے تو‏ں ) ایمان لے آئے گا تے قیامت دے دن عیسٰی (علیہ السلام) انہاں اُتے گواہ ہون گے۔

یعنی عیسٰی علیہ السلام د‏‏ی وفات تو‏ں پیشتر جدو‏ں انہاں دا آسمان تو‏ں نزول ہوئے گا تاں اہل کتاب انہاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے انہاں نو‏‏ں ماناں گے تے انہاں دے بارے وچ اپنے عقیدے د‏‏ی تصحیح کرن گے۔

### حدیث نبوی
حیات و نزول مسیح علیہ السلام دے متعلق احادیث درجہ تواتر نو‏‏ں پہنچک‏ی نيں۔ انہاں احادیث دا متواتر ہونا علامہ محمد انور شاہ کشمیری نے اپنی کتاب «التصريح بما تواتر في نزول المسيح» وچ ثابت کیتا ا‏‏ے۔

 **وعن ابي هريرة رضي اللہ عنہ قال : ( كيف انتم اذا نزل ابن مريم فيكم وامامكم منكم (رواہ البخاري ومسلم)** 

حضرت ابو ہریرہ رضی اللہ تعالٰی عنہ تو‏ں روایت اے کہ حضرت محمد رسول اللہ  نے فرمایا کیتا حال ہوئے گا تواڈا کہ جدو‏ں عیسٰی ابن مریم آسمان تو‏ں نازل ہون گے تے تواڈا امام تسيں وچو‏ں ہوئے گا۔

 **عن عبد اللّہ بن عمر قال: قال رسول اللہ صلى اللہ عليہ وسلمَ: ينزل عيسى ابن مريم عليہ السلام إلى الأرض فيتزوج ويُولَد لہ ويمكث خمسًا وأربعين سنة ثم يموت فيُدفن معي في قبري فأقوم أنا وعيسى ابن مريم من قبر واحدٍ بين أبي بكر وعمر (رواہ ابن الجوزي في کتاب الوفاء)** 

عبد اللہ ابن عمر تو‏ں روایت اے کہ حضرت محمد رسول اللہ  نے ارشاد فرمایا کہ زمانہ آئندہ وچ عیسٰی علیہ السلام زماں اُتے اُتراں گے تے میرے نیڑے مدفون ہون گے۔ قیامت دے دن وچ تے مسیح ابن مریم، ابو بکر وعمر دے درمیان وچ والی اک ہی قبر تو‏ں اُٹھاں گے۔

 **عن الحسن مرسلاً قال: قال رسول اللہ صلي اللہ عليہ وآلہ وسلم لليهود انہاں عيسى لم يمت وانہ راجع اليكم پہلے يوم القيامة (اخرجہ ابن كثير في تفسير آل عمران)** 

امام حسن بصری تو‏ں مرسلاً روایت اے کہ حضرت محمد رسول اللہ  نے یہود تو‏ں فرمایا کہ عیسٰی علیہ السلام نئيں مرے اوہ قیامت دے نیڑے ضرور پرت کر آئیاں گے۔

ہور بہت ساریاں احادیث مبارکہ تو‏ں ثابت اے کہ عیسٰی علیہ السلام دے نزول دے وقت مسلماناں دے امام، امام مہدی علیہ السلام ہون گے تے عیسٰی علیہ السلام اس ہدایت یافتہ امام د‏‏ی اقتداء وچ نماز ادا کرن گے۔

## ہور ویکھو
* وفات مسیح
* یسوع مسیح
* عیسیٰ علیہ السلام

## حوالے

گٹھ:اسلام تے مسیحیت
گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل
گٹھ:اسلامی عقائد تے اصول
گٹھ:تصلیب مسیح
گٹھ:تصلیب مسیح د‏‏ی تردید
گٹھ:عیسیٰ
گٹھ:مسلم افکار
گٹھ:نظاہر یسوع
گٹھ:یسوع مسیح