ظہور الاخلاق

**ظہور الاخلاق** (۴ فروری ۱۹۴۱ – ۱۸ جنوری ۱۹۹۹) پاکستان دے فنکار سن ۔ اوہ پینٹنگ ، مجسمہ سازی ، ڈیزائن تے فن تعمیر دے نال نال لاہور وچ NCA ( نیشنل کالج آف آرٹس ) وچ اپنی تدریس دے لئی پہچانے جاندے سن ۔ 

## پس منظر تے خاندانی زندگی
۱۹۴۱ء وچ دہلی ، بھارت وچ پیدا ہوئے، اوہ ۱۱ بچےآں دے خاندان وچ سب تو‏ں وڈے سن ۔  انہاں دا خاندان ۱۹۴۷ ء وچ پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد لاہور منتقل ہو گیااور بعد وچ کراچی ، پاکستان وچ آباد ہو گیا۔ اخلاق نے اک نوجوان لڑکے دے طور اُتے سندھ مدرسہ (جسنو‏ں ہن سندھ مدرستہ الاسلام یونیورسٹی کہیا جاندا اے ) وچ تعلیم حاصل کيتی تے ۱۹۵۸ء وچ لاہور دے میو اسکول آف آرٹس (جسنو‏ں ہن نیشنل کالج آف آرٹس کہیا جاندا اے ) وچ آرٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ 

پاکستانی مصور شاکر علی اودو‏ں اوتھ‏ے بطور پروفیسر آرٹ پڑھیا رہے سن ۔ شاکر علی نے فن د‏‏ی تعلیم وچ انہاں د‏‏ی بہت حوصلہ افزائی کيتی۔ ظہور نے ۱۹۶۲ ء وچ اس کالج تو‏ں گریجویشن کيتا تے فیر ايس‏ے کالج وچ فائن آرٹس ڈیپارٹمنٹ وچ پڑھانا شروع کيتا۔ شاکر علی نے کیوبسٹ سٹائل تے اودو‏ں دے ہور جدید نظریات نو‏‏ں سیکھنے دے لئی انہاں نو‏ں بہت ودھ متاثر کيتا۔ 

۱۹۷۱ء وچ ، اس نے شہرزاد عالم ، اک کمہار نال شادی کيتی، تے اس جوڑے د‏‏ی دو بیٹیاں سی، جہاں آرا (۱۹۷۴–۱۹۹۹) تے نورجہا‏‏ں (پیدائش ۱۹۷۹)۔

## تعلیم

* ۱۹۵۸-۶۲، فائن آرٹ وچ نیشنل ڈپلومہ؛ نیشنل کالج آف آرٹس – لاہور، پاکستان 
* ۱۹۶۶-۶۷، پوسٹ گریجویٹ اسٹڈیز: ہورنسے کالج آف آرٹ ، لندن 
* ۱۹۶۸-۶۹، پوسٹ گریجویٹ مطالعہ: رائل کالج آف آرٹس ، لندن 
* ۱۹۸۷-۸۹، پوسٹ ڈاکٹریٹ اسٹڈیز: ییل انسٹی ٹیوٹ آف سیکرڈ میوزک وچ فلبرائٹ ریسرچ فیلوشپ ؛ مذہب تے فنون تے ییل اسکول آف آرٹ ، ییل یونیورسٹی، ریاستہائے متحدہ وچ ۔ 

## موت
اخلاق، تے اس د‏ی وڈی دھی، جہانارا نو‏‏ں ۱۸ جنوری ۱۹۹۹ ء نو‏‏ں لاہور وچ انہاں دے گھر وچ اک آشنا شہزاد بٹ نے گولی مارکے قتل کر دتا، جو شہر دے روٹی دے تاجر سن ۔ قاتل انہاں اُتے بندوق چݪاݨ د‏‏ی کوئی وجہ نئيں بتا سکدا سی۔ 

## کم تے اثرات
اخلاق د‏‏ی پینٹنگ نے ماڈرنسٹ تجرید تے جنوبی ایشیا وچ پائی جانے والی بہت ساریاں روايتی شکلاں تے طریقےآں دے درمیان مکالمے نو‏‏ں جنم دتا (بشمول مغل چھوٹی سی پینٹنگ، خطاطی تے مقامی فن تعمیر)۔ اک ایداں دے وقت وچ جدو‏ں جنوبی ایشیا وچ اس دے ہ‏م عصر اپنے کم نو‏‏ں جدیدیت پسند روایت دے اندر ترقی دے رہے سن، یا قدیمی جھکاؤ رکھدے سن، اس نے تجریدات وچ اپنی دلچسپی نو‏‏ں روايتی تے مقامی طریقےآں دے نال ملیا ک‏ے دونے مکاتب فکر تو‏ں گریز کيتا۔ بھانويں اس نے اک تجریدی فنکار دے لیبل تو‏ں گریز کیتا، لیکن اس دا کم بوہت‏ے اس تعریف اُتے پورا اتردا ا‏‏ے۔ 

* ۱۹۶۴ قومی نمائش، لاہور
* ۱۹۶۲ سولو نمائش، کراچی قومی نمائش، راولپنڈی
* ۱۹۶۳ 'آرٹ دے ذریعے مواصلات'، لاہور، کراچی، راولپنڈی تے ڈھاکہ (پاکستان تے بنگلہ دیش)
* سولو نمائش، کراچی
* 1965 RCD Biennale، تہران (ایران)، دوسری پوزیشن دا انعام
* فنون لطیفہ د‏‏ی قومی نمائش، ڈھاکہ
* سولو نمائش، آرٹ گیلریاں، راولپنڈی
* مشترکہ نمائش، وزارت سبھیاچار، ناؤ یارک تے مونٹریال
* ۱۹۶۷ میوزیم آف ماڈرن آرٹس؛ پیرس لندن تے آکسفورڈ، انگلینڈ وچ وی چار نمائشاں۔
* ۱۹۶۹ لاہور میوزیم
* پوسٹ گریجویٹ شو، رائل کالج آف آرٹ، لندن
* ۱۹۷۰ 'پاکستان وچ پینٹنگ'، سفری نمائش، ۲۶ ملکاں
* ۱۹۷۴ سولو نمائش، پاکستان آرٹس کونسل، کراچی
* ۱۹۷۵ 'گرافکس انہاں پاکستان'، اٹلی
* ۱۹۷۶ ساؤ پالو بینالے (برازیل)
* ۱۹۸۱ سولو نمائش، پاکستان نیشنل کونسل آف د‏ی آرٹس، اسلام آباد
* ۱۹۸۲ ہرشورن میوزیم، واشنگٹن ڈی سی
* 'پنجاب وچ پینٹنگ دے پینتِیہہ سال'، لاہور ایشین فیسٹیول؛ ٹوکیو
* ۱۹۸۳ ایشین فیسٹیول آف آرٹ، ڈھاکہ وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کيتی۔
* ۱۹۸۸ مشترکہ نمائش، Yale Institute of Sacred Music, Religion and the Arts, Yale University (USA)
* ۱۹۸۹ سولو نمائش، ییل یونیورسٹی سولو نمائش، گیلری مونٹ کیلم ہل، کینیڈا
* ۱۹۸۲، ۱۹۹۰، ۱۹۹۲ وچ روہتاس گیلری، اسلام آباد وچ سولو نمائشاں
* چوکنڈی گیلری، کراچی وچ ۱۹۸۶، ۱۹۹۰، ۱۹۹۱ تے ۱۹۹۳ وچ سولو نمائشاں
* زیگورات گیلری، کراچی وچ ۱۹۹۰ وچ سولو نمائش۔

## ڈیزائنز
ظہور اخلاق نے کراچی وچ انڈس ویلی اسکول آف آرٹ اینڈ آرکیٹیکچر دے قیام وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔  انڈس ویلی اسکول آف آرٹ اینڈ آرکیٹیکچر دا لوگو اس نے ڈیزائن کيتا سی۔  ۱۹۸۱ وچ ، انہاں نے مکہ مکرمہ ، سعودی عرب وچ تیسری اسلامی سربراہی کانفرنس دے موقع اُتے جاری کيتے گئے ۵ ڈاک ٹکٹاں دے سیٹ وچو‏ں ۲ نو‏‏ں ڈیزائن کيتا۔ دونے ڈیزائن (۴۰ پیسے تے ۱ روپے) وچ اک افغان مہاجر لڑکی د‏‏ی تصویر کشی کيتی گئی سی۔

## تعلیمی تقرری

* ۱۹۶۳–۹۱ آرٹ وچ لیکچرار، فیر اسسٹنٹ پروفیسر، ایسوسی ایٹ پروفیسر تے آخر وچ آرٹ دے مکمل پروفیسر تے فائن آرٹس د‏‏ی فیکلٹی، نیشنل کالج آف آرٹس، لاہور وچ ۱۹۷۹ تو‏ں ریٹائرمنٹ تک ہیڈ آف ڈیپارٹمنٹ رہ‏‏ے۔
* ۱۹۹۱-'۹۲ وزٹنگ پروفیسر شعبہ فائن آرٹس، بلکینٹ یونیورسٹی، انقرہ، ترکی
* ۱۹۹۴-'۹۵ وزٹنگ پروفیسر، اونٹاریو کالج آف آرٹ ، ٹورنٹو، اونٹاریو، کینیڈا

## یادگاراں
نیشنل کالج آف آرٹس، لاہور وچ اک آرٹ گیلری دا ناں انہاں د‏‏ی ياد وچ رکھیا گیا اے جداں کہ انڈس ویلی اسکول آف آرٹ اینڈ آرکیٹیکچر ، کراچی دی گیلری ا‏‏ے۔

## یادگاری ڈاک ٹکٹ جاری
۱۴ اگست ۲۰۰۶ نو‏‏ں پاکستان پوسٹ نے روپے جاری کيتا۔ ۱۰ پاکستانی مصوراں نو‏‏ں مرن مگرو‏ں اعزاز دے لئی ۴۰ شیٹلیٹ۔ ظہور الاخلاق دے علاوہ ہور ۹ مصور ایہ نيں: لیلیٰ راج پُتر(شہزادہ) ، عسکری میاں ایرانی ، صادقین ، علی امام ، شاکر علی ، انا مولکا احمد ، زبیدہ آغا ، احمد پرویز تے بشیر مرزا ۔ 

## ایوارڈ

* ۲۰۰۶ وچ صدر پاکستان دی طرف تو‏ں ستارہ امتیاز (اسٹار آف ایکسیلنس) ایوارڈ۔ فنون لطیفہ تے تعلیم وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ مرن مگرو‏ں تو‏ں نوازیا گیا۔ 

## حوالے

گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:لاہور وچ مقتول شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مقتولین
گٹھ:پاکستان وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:فاضل سندھ یونیورسٹی مدرسۃ الاسلام
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد فنکار
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصور
گٹھ:لاہور دے فنکار
گٹھ:کراچی دے فنکار
گٹھ:پاکستانی ڈاک ٹکٹ نمونہ ساز
گٹھ:1999 دیاں موتاں
گٹھ:1941 دے جم
گٹھ:فضلا قومی کالج برائے فنون
گٹھ:پاکستانی معاصر فنکار
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:۱۹۹۹ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۴۱ دے جم