open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
راکسٹار رمانی امل

**رمانی عمل** نوں اس دے سٹیجی نام **روکسٹار** **رمانی عمل** نال زیادہ جانیا جاندا اے۔ اوہ اک بھارتی لوک اتے پلیبیک گلوکارہ اے۔ اوہ سال 2017 وچ اک ٹیلیوژن رئیلٹی شو زی تامل دے سا رے گا ما پا سینیئرز وچ حصہ لین توں بعد مشہور ہو گئی۔ اسنے سا رے گا ما پا سینیئرز دے افتتاح اڈیشن دے ججاں توں اپنام "روکسٹار" حاصل کیتا۔ اسنے کادھل (2004) وچ اک پلیئبیک گلوکارہ دے روپ وچ اپنی فلمی کریئر دی شروعات کیتی۔

## کریئر
رمانی عمل دا جم اک مدھ ورگی پروار وچ ہویا سی اتے خاندانی پچھوکڑ کارن اس نوں اپنی پڑھائی دی قربانی دینی پئی۔ اسنے اپنی چھوٹی عمر وچ ہی سنگیت وچ اپنی رچی بنائی رکھی پر اوہ اک کمائی کرن والی گھر دی نوکرانی بن کے رہِ گئی۔ اسنے ویاہ دے سماگماں وچ گانے وی گائے ہن تاں جو سنگیت وچ اپنی رچی نوں قایم رکھیا جا سکے۔ اک فلم وچ گانا گواؤن دا پہلا موقع ملن توں پہلاں اس نے اپنے کریئر دے زیادہ تر ویلے گھر وچ نوکر وجوں کم کیتا سی۔ اسنے بطور گلوکارہ 2004 وچ رومانٹک ڈرامہ فلم کادھل توں شروعات کیتی سی۔ اس نے *کتھیاوارین* (2008)، *تھیناوٹُ* (2008) اتے *ہریداس* (2013) وچ وی گیت گائے ہن۔ حالانکہ اس نوں فلماں دے زیادہ موقعے نہیں ملے اتے نوکر وجوں گھر دا کم کرن لئی واپس چلی گئی۔

2017 وچ اسنے رئیلٹی ٹیوی شو سا رے گا ما پا سینیئرز نال 63 سال دی عمر وچ اپنے ٹیلیوژن کریئر دی شروعات کیتی اتے بعد وچ فلمی گانے گاؤن لئی اک مشہور گھریلو نام بن گئی۔  مظاہرہ دے چوٹی دے دس فائینل پرتییوگیاں وچوں اک بنی اتے اس توں بعد گرانڈ پھائنل وچ پہلی رنر اپ بنی، جو کہ 15 اپریل 2018 نوں دکھایا گیا سی۔ سا رے گا ما پا نال اپنی سفلتا توں بعد اسنوں پلیبیک گلوکار اتے کرونڈ گیت دے روپ وچ کئی فلماں وچ جویں کہ *جنگا* (2018)، سنداکوجی *2* (2018)، *کاپنا* (2019) اتے نینجامنڈو نرمایوڈو اوڈو راجا (2019) آدی وچ گاؤن دے موقعے ملے۔ اسنے شریلنکا، سنگاپور اتے ریاست ہائے متحدہ امریکہ وچ وی تقریب کیتے۔

2018 وچ اسنے ٹیلی وژن سوپ اوپیرا یارادی نی موہنی دے اک ایپیسوڈ وچ خاص پیشکاری وی کیتی۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی لوک گائکاواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1954
گٹھ:بھارتی عورت گائکاواں
منی مالا چترکار

منیمالا چترکار مغربی بنگال دی اک اے پتوآ کلاکار ہے۔

## جیونی
منیمالا مغربی بنگال دے چترکراں (سفر سکرول پینٹرس) دے روائتی بھائیچارے نال متعلق اے۔ اوہ نیا دے پنڈ دکھشئم چترکار دے پروار وچ پیدا ہوئی سی، جو خود اک مشہور پتوا کلاکار سی۔ بچپن وچ جدوں اوہ اپنے دادا جی دے نال جاندی سی، جدوں اوہ پنڈاں وچ سرپرستاں اتے کلائنٹاں دی بھال وچ جاندی سی، اتے اس لئی ایہہ بہت ہی چھوٹی عمر توں ہی کلا-روپ دے رابطہ وچ آ گئی سی۔

2005 توں اک انٹرویو وچ، منیملا نے پھلار وچ دسیا کہ کویں کلا دے روپ نے اسدے جیون نوں اہم طور تے متاثر کیتا اے۔“جے میں ایہہ کراپھٹ نہ سکھیا ہندا تاں میں ریاست ہائے متحدہ نہیں جا سکدا سی۔ میں نیا دے سارے نوجواناں نوں کہندی ہاں کہ جے اوہ سفر کرنا چاہندے ہن اتے گزارا کرنا چاہندے ہن تاں ایہہ ہنر سکھن۔ میریاں کابلیئتاں نے مینوں دنیا دی مکمل بھاونا پیدا کرن دی آگیا دتی اے - میری زندگی صرف نیا دے محدود تک محدود نہیں رہی۔"اوہ چھ بچیاں دی ماں اے اتے اپنے جدی پنڈ وچ رہندی اے۔

## سٹائل
منیمالا دیاں پہلیاں رچناواں مکھ طور تے متھہاسک موضوعاں نال نجٹھدیاں ہن، پر موضوعاں دے پربندھن وچ اک اندرونی کچیائی ہندی اے۔ نجائز جنسی یونیناں، مرداں اتے عورتاں نوں ننگیپن دے وکھ وکھ پڑاواں وچ دیوتیاں دا کرودھ، کیونکہ اوہناں نوں نرک دے تسیہیدار کم، ڈراؤنے بھوتاں اتے وڈے تلکن والے سپّ اس دے کینوس اُتے بھیڑ دندے ہن۔

ویلے دے نال، اس نے اپنی فنی کلاکاری دا پھلار ہور رنگاں، آئیکانوگراپھک بھنتاواں اتے تھیماں نوں شامل کرکے کر لیا سی۔عالمی دے سماجی مدعیاں نوں دباؤن توں لے کے وشواش پرنالیاں تک جو اسدی سماجی تانا-بانی نوں اکٹھیاں رکھدی اے - اسنے اک دہاکے توں ودھ دے کیریئر وچ بہت سارے موضوع وستواں دی کھوج کیتی۔

## نمائش اتے مجموعہ

* ہم عصر حصہ I, دیوی کلا پھاؤڈیشن وچ ورنیکلر، گڑگاؤں، 2011 
* لکشمیپت سنگھنیا اکیڈمی، کلا میلہ، 2016
* ہم عصر کلا دا 8 واں ایشیا-پرشانت دا تکنا، 2016
* کئینزلینڈ آرٹس گیلری اتے گیلری آف ماڈرن آرٹ، برسبین، آسٹریلیا 

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1970
مایا برمن

**مایہ برمن** (جم 1971)  اک فرینچ کلاکار اے۔

## جیونی
برمن دا جم لوٹ ایٹ گیرون، فرانس وچ ہویا سی اتے اسدا پالن-پوشن وی فرانس وچ ہویا سی۔ اسنے شروعات وچ اک آرکیٹیکٹ دے طور تے سکھلائی دتی، پر اس پیشے نوں بہت پرتیبندھت پایا اتے اسنے پینٹنگ ول اپنا ہتھ پھیریا۔ اوہ مکھ طور تے قلم اتے سیاہی اتے پانی رنگ وچ کم کردی اے۔ ایہہ سوے-چلت میڈیا اس نوں کماں دی لڑی بناؤن لئی مُتحرک کردا اے، کیونکہ ہریک چتر نوں نویں وچاراں نال کم کرنا جاں کم کرنا مشکل ہندا اے۔ اسنے اپنے کم دی نمائش بھارت، فرانس اتے یوکے وچ پردرشت کیتی اے۔

اوہ کلاکاراں دے وستھارت پروار دی سبھ توں چھوٹی عمر دی میمبر اے۔ اس دے پیؤ سکتی برمن ( کولکاتہ توں) اتے فرینچ دی ماں مائیٹ ڈیلٹائیل، دوویں مشہور کلاکار ہن، جویں کہ اس دا چچیرا بھرا، جیسری برمن اتے جیسری دے پتی پریش متی ہن۔

## ایوارڈ

* ینگ پینٹرس لئی انعام - سیلون ڈی کولمبس (1997) 
* فائین آرٹ ایسوسی ایشن آف سنوئس (1998) دا انعام
* سیلون ڈی آٹومن پیرس دا ایوارڈ (2000)
* واٹر کلرز پینٹنگ سیکشن سیلون ڈی کولمبس (2001) انعام

## نجی زندگی
برمن دی 23 سال دی عمر وچ بھارت وچ ویاہ ہویا سی اتے بعد وچ اسدا اک پتر وی ہویا۔ ویاہ دو سالاں بعد ختم ہو گیا اتے برمن اپنے بیٹے نال فرانس پرط گئی۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی عورت چترکار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1971
راکیش ٹیکیت

**راکیش ٹکیت** (جم 4 جون 1969) بھارت دے اتر پردیش توں بھارتی کسان یونین (بیکییو) دا اک کسان آگوُ اتے بلارا اے۔

## شروعاتی جیون
ٹکیت دا جم 4 جون 1969 نوں اتر پردیش دے مظفرنگر دے قصبہ سسولی وچ ہویا سی۔ اوہ اک پرمکھ کسان آگوُ اتے بیکییو دے سہِ-بانی سورگی مہیندر سنگھ ٹکیت دا بیٹا اے۔

اس دا وڈا بھرا نریش ٹکیت، بیکییو دے قومی پردھان اے۔ 

## کیریئر
ٹکیت نے میرٹھ یونیورسٹی توں ایم۔اے۔ دی ڈگری حاصل کیتی اتے 1992 وچ اس ویلے کانسٹیبل دے طور اُتے  دلی پولیس وچ بھرتی ہو گیا، بعد وچ سب انسپیکٹر بن گیا، پر 1993–1994 وچ لال قلعے وچ ہوئے کساناں دے خلاف مظاہرہ دوران اسنے دلی پولیس چھڈّ دتی۔ پولیس چھڈن توں بعد، اوہ بیکییو دے میمبر وجوں تحریک وچ شامل ہو گیا۔ اپنے پیؤ دی موت توں بعد، ٹکیت آدھکارک طور تے بیکییو وچ شامل ہویا اتے بعد وچ اسدا بلارا بن گیا۔

گٹھ:CS1 Hindi-language sources (hi) سال 2018 وچ، ٹکیت ہردوار، اتراکھنڈ توں دلی تک کسان انقلاب سفر دا آگوُ سی۔  ٹکیت نے 2007 دیاں یوپی صوبائی اسمبلی چوناں کھٹولی سیٹ توں کانگرس دی حمایت نال لڑیاں سن، اتے اوہ چھویں نمبر اُتے رہا سی۔ 2014 دیاں عامَ چوناں وچ، اسنے یوپی وچ امروہا لوک سبھا ہلکے توں قومی لوک دل دی ٹکٹ تے چون لڑی سی، پر اوہ 1% توں وی گھٹ ووٹاں حاصل کرن وچ کامیاب رہا۔ 

## خلاف مظاہرہ
نومبر 2020 وچ، اس دی ادارہ، بیکییو، 2020–2021 دے بھارتی کساناں دے خلاف مظاہرہ وچ شامل ہوئی، جس وچ ایمئیسپی نوں قانونی حق اعلان کرن اتے فارم بلاں نوں ہٹاؤن دی منگ کیتی گئی۔ 26 جنوری نوں قومی راجگڑھ وچ تشدد پھیل گئی، دلی پولیس نے جمہوریہ دن وچ ہوئی تشدد اتے دلی پولیس ولوں جاری اینؤسی دی النگھنا وچ اوہناں دی کتھت کردار لئی راکیش ٹکیت اتے کجھ ہور کسان لیڈراں خلاف ایپھائیار درج کیتی۔ 

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1969
گٹھ:کسان آگو
مرینالینی مکھرجی

**مرنالنی مکھرجی** (1949 – 15 فروری 2015) اک بھارتی نقاش سی۔ اسدی وکھری ہم عصر سٹائل اتے رنگین سی اوہ بنے ہوئے بھانڈے فائیبر، مورتی بناؤن لئی اک غیر روائتی سامان دی ورتوں لئی جانی جاندی سی۔ اسدا کیریئر 1970 دے دہاکے توں 2000 دے دہاکے دوران چار دہاکیاں توں ودھ پھیلیا ہویا سی۔ مکھرجی دی کارجسٹائل عوامی مجموعہ اجائب آرٹ دا اجائب گھر، آکسفورڈ، نیشنل گیلری آف ماڈرن آرٹ، نویں دلی، اتے سٹیلجک اجائب گھر، ایمسٹرڈم دا اک حصہ اے۔

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
مکھرجی دا جم 1949 وچ، بمبے، بھارت وچ کلاکاراں بینود بہاری مکھرجی اتے لیلا مکھرجی دے گھر ہویا سی۔ اوہ اپنے ماپیاں دا اکلوتا بچہ سی، اسدا پالن-پوشن پہاڑی قصبے دیہرادون (موجودہ اتراکھنڈ ) وچ ہویا سی، جتھے اسنے ویلہیم گرلز سکول وچ پڑھائی کیتی سی اتے اپنی گرمی دیاں چھٹیاں شانتینیکیتن وچ بتایا کردی سی۔

مکھرجی بڑودا دی مہاراجہ سیاجیراؤ یونیورسٹی وکھے بیچلر آف فائین آرٹس (پینٹنگ) دی پڑھائی کرن چلی گئی سی۔ اس توں بعد، اسنے بھارتی کلاکار کے۔جی۔ سبرامنیئن دے ماتحت اسے یونیورسٹی دا پوسٹ ڈپلوما ان ڈپلوما کیتا جو یونیورسٹی وچ فائین آرٹس فیکلٹی دی میمبر وی سی۔ اسدے ادھئیناں وچ اطالوی پھریسکو اتے ہور روائتی تکنیکاں دا کم کرنا شامل سی۔ اسنے جھلی دے زریعہ وجوں قدرتی ریشے دے نال کم کیتا۔

## کیریئر
مکھرجی دی پہلی اکلوتی نمائش 1972 وچ نویں دلی وچ شریدھرانی آرٹ گیلری وچ لگائی گئی سی۔ اس وچ رنگے ہوئے قدرتی ریشیاں وچ بنے ہوئے اتے بنے ہوئے ریشیاں دے روپاں اتے رچناواں دی اک لڑی جو اسدی پچھان بناؤندی اے۔ اسنے اپنیاں مورتیاں دا نام اپجا دی دیوی دیوتیاں دے نام تے رکھیا اتے ایہناں نوں سنویدناتمک اتے سجھاء دین والے وجوں ویکھیا گیا۔ مکھرجی نوں 1971 وچ اک بریٹیش کونسل سکالرشپ لئی مورتی ملی، جس نے اس نوں ویسٹ سری کالج آف آرٹ اینڈ ڈزائین بھیج دتا، جتھے اسنے 1978 تک بنھے ہوئے ریشیدار کماں دی پیروی کیتی۔

حالانکہ مکھرجی دے مڈھلے کم وچ قدرتی بھنگ فائیبر دی ورتوں دی خاصیت ہندی سی، پر بعد وچ اس نے اپنے کیریئر وچ سریمک اتے کانسی دے نال پھلار نال کم کرن دی وی ادم کیتی۔  اس دا کانسی دا کم 2000 دے دہاکے وچ ابھریا، 'جدوں کلاکار روائتی گمیاں-موماں پرکریاواں دی ورتوں کردیاں سدھے موم وچ ڈھالن والے فارم کاسٹ کرنا شروع کردا سی، جسدی سطح اس نے مقامی دنداں دے دنداں دے ڈاکٹر توں حاصل سنداں نال ختم کیتی۔

## موت
مرنالنی مکھرجی دی اک مختصر بیماری توں بعد 65 سال دی عمر وچ موت ہو گئی۔

## عوامی مجموعہ

* اجائب کلا دا اجائب گھر، آکسفورڈ
* یورکشائر سکلپچر پارک، یورکشائر
* سٹیلجک اجائب گھر، ایمسٹرڈم
* نیشنل گیلری آف ماڈرن آرٹ، نویں دلی
* للت کلا اکادمی، نویں دلی
* روپنکر اجائب گھر دا آرٹ، بھارت بھون، بھوپال
* فائین آرٹس میوزیم، پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ
* انڈیا ٹورزم ڈولپمینٹ کارپوریشن، نویں دلی
* انڈیا انسٹیچیوٹ آف امیونوجی، نویں دلی
* ٹیٹ ماڈرن، لنڈن
* سرکاری اجائب گھر اتے آرٹ گیلری، چنڈی گڑھ 

## حوالے

گٹھ:جم 1949
گٹھ:بھارتی ہم عصر مورتیکار
کوئیلی دیوی

**کوئلی دیوی میتھما** (1929–2007) نیپالی سنگیت صنعت وچ پہلی خواتین گیت کار ہون دے نال-نال گلوکارہ اتے سنگیتکار سی۔ اس نوں 'ککو پنچھی' وی کیہا جاندا اے، ایہہ سرلیکھ نیپالی وچ اس دے نام 'کوئلی' دے مطلب توں لیا گیا اے۔ ایہہ ککو پنچھی دے ذکر دے مطابق اے کیونکہ اس دی آواز سریلی اتے مٹھی اے۔ اپنی ماسی دی مدد نال، اس نے 11 سال دی عمر وچ، اک معاون وجوں، سنگھ سمشیر جے۔بی۔آر۔ دے محل وچ داخل ہوئی۔ اس نے کوئلی سریلی آواز سنن توں بعد اس نوں کوئلی کیہا، جس توں بعد اوہ کوئلی دیوی دے نام نال جانی جان لگی، جس نے اسنوں سفلتا اتے مشہوری دتی۔ اوہ سنگھا دربار وچ گاؤندی تے نچدی سی۔ سال 2007 دے آس-پاس، دیس وچ لوکتنتر دی قیام توں بعد، اوہ ریڈیو نیپال وچ اک آزاد گلوکارہ بن گئی۔ اوہ نیپالی گائکاں دی پہلی پیڑھی نال متعلق اے جو پیشہ ور گلوکارہ بن گئی۔ اس دے گیت دیس بھر دیاں کئی فلماں اتے ناٹکاں وچ وی ورتے جا چکے ہن۔

## نجی زندگی
کوئلی دیوی دا اصل ناں رادھا بسنت سی، جو نیلم بسنت اتے چسپانی گڑی وچ رامبہادر بسنت، دی دھی سی۔ حالانکہ اس دا نام رادھا سی، جدوں اوہ چھوٹی سی تاں اوہ پینٹری وجوں جانی جاندی سی، اتے اس نے اسے نام دی ورتوں کاٹھ منڈو دے مکھن ٹول دے مقامی سکول وچ داخل کرن لئی کیتی۔ جدوں اوہ صرف اک سال دی سی تاں اس دی ماں دی موت ہو گئی۔ پنج سال دی عمر وچ اوہ اپنی ماسی (پتا دی بھین) نال کاٹھمانڈو چلی گئی، جس نے اس نوں سنگیت وی سکھایا۔ اپنی ماسی دی مدد نال، اوہ 11 سال دی عمر وچ اک معاون وجوں سنگھ سمشیر جے۔بی۔آر۔ دے محل وچ داخل ہوئی۔ اس نے اس دی سریلی آواز سنن توں بعد اس نوں کوئلی کیہا، جس توں بعد اس نے کوئلی دیوی دے نام نال سفلتا اتے مشہوری حاصل کیتی۔

## پیشہ ور جیون اتے اوارڈ
اوہ [سنگھا دربار] وچ گاؤندی اتے نرت کردی سی پر سال 2007 دے لگبھگ جمہوریت دے قیام توں بعد، اوہ ریڈیو نیپال وچ اک آزاد گلوکارہ بن گئی، جتھے اس نے اپنے سنگیتک جیون دی شروعات کیتی سی۔ "سنسارکو جھمیلا لگداچا کیا یو میلہ" 1950 وچ ریکارڈ کیتا گیا اس دا پہلا گیت سی۔ اس نے اپنی آواز وچ 4,000 توں ودھ گیتاں نوں ریکارڈ کیتا، جس وچ سیوا اتے سمرپن ورگے جدید اتے دیس بھگتی دے گیت اتے ایلبماں شامل ہن۔

اس نوں ریڈیو نیپال دا سبتوں ودھیا سنگیتکار انعام، سبھا رائیبھیسیک پدک، گورکھا دکھن باہو وی، چنلتا سنگیت انعام سمیت ہوراں نال نوازیا گیا گیا۔ میتھیما نوں اس دے بول اتے رچناواں لئی وی یاد کیتا جاندا اے۔ اس نے "جاہی را جوہی پھول مالا گانسی دویلے لونلا" اتے "زندگی بھری نچھٹینے گری سینو جداؤنلا" ورگے مشہور گانے تیار کیتے ہن۔

کوئلی دیوی میتھیما دی موت 21 دسمبر 2007 نوں کاٹھماڈو وچ 78, سال دی عمر وچ ہوئی۔

## حوالے

## باہری لنک

* کولی دیوی دے گانے * کولیدیوی دے گانے، بھو ماں تا آؤنا پودینا
گٹھ:جم 1929
گٹھ:موت 2007
گٹھ:20ویں صدی دیاں گائکاواں
آدا نیکولائیئیڡنا روگوتسڡا

**ادا روگوتسوا** (جم 16 جولائی 1937) اک یورپیئن-سوویئتن اداکارہ اے۔ اوہ 1957 توں لے کے ہن تک 30 توں ودھ فلماں اتے ٹیلیوژن پروگراماں وچ نظر آ چکی اے۔ اوہ نیشنل یونیورسٹی آف کلچر وکھے پروپھیشر اے۔ اسنے ہیل، میری وچ اپنی کردار لئی 7 ویں ماسکو انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ سبتوں ودھیا اداکارہ دا انعام حاصل کیتا۔

## فلموگرافی

* *پویل کورچیگن* (1956)
* فوریسٹ سونگ (1961)
* *ہیل، میری!* (1970)
* *ٹیمنگ آف د فائر* (1972)
* *اٹرنل دور* (1973–1983)
* ویوز آف د بلیک سی (1975)
* *د سی*(1978)
* *د گیڈپھلائی* (1980)
* *نائین لائیوز آف نیسٹر مکھنو* (2006)
* *ایڈمرل* (2008)
* *تارس بلبا* (2009)
* 11 چلڈرن فرام مورسن (2019)

## تعریف

* پیپلز آرٹسٹ آف یو۔ایس۔ایس۔آر
* پیپل'ز آرٹسٹ آف یوکرین
* آرڈر آف پرنسس اولگا (تیجی جماعت، 2002) 
* آرڈر آف میرٹ (پہلی گٹھ، 2009) 
* آرڈر آف میرٹ (تیجی جماعت، 1997) 

## باہری لنک
* 

## حوالے

گٹھ:جم 1937
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:یوکرینی اداکاراواں
تتیانا مالیارچُک

**تیتیانا "تانیا" وولودمیروڡانا مالیارچُک ** (  ،  ، جم 1983 اوانو-پھرانکوسک) اک یوکرینی لکھاری اے، جو یوکرین وچ لکھدی اتے ہال ہی جرمن وچ وی لکھنا شروع کیتا اے۔

## کریئر
تانیا مالیارچُک نے اپنے کریئر دی شروعات چھوٹی کہانیاں اتے ناول دے کئی حصےآں نال کیتی: ایڈولپھوز اینڈسپل *، جاں اے روز فار لیزا* (2004)، *فرام* *ٹاپ ٹو بوٹم: اے بکّ آف فیئرج* (2006)، *ہاؤ آئی بکیم اے سینٹ* (2006)، ٹو سپیک (2007) ) اتے *زویروسلوو* (2009) آدی۔ اسدا پہلا ناول، *بائیوگراپھی آف ایکسیڈینٹل میراکل*، 2012 وچ شائع ہویا سی۔

مالیارچُک 2014 توں جرمن وچ لکھ رہی اے۔ 2018 وچ اسنے *پھریش ام میر* (سمندر وچ پھروگس) لئی انجیبرگ بچمین اوارڈ جتیا، ایہہ اسدی اک غیر-شائع کتاب سی، جو اسنے جرمن-بولی ساہت دے تہوار وچ پڑھی سی۔

اس دے یوکرینی کم دا 2009 توں جرمن وچ ترجمہ کیتا گیا اے ( *نیونپروسینٹیگر ہاؤشالٹیسسنگ*، *بائیوگرافی اینز زفلن ونڈرز*، دوویں ہی ریسیڈینز ورلاگ ولوں)۔ کجھ دا انگریزی وچ وی ترجمہ کیتا گیا اے۔  الیکساندر ہیمن ولوں اڈیٹیڈ، بیسٹ یورپیئن فکشن 2013 وچ چھوٹی کہانی "می اینڈ مائی سیکرڈ کاؤ" شائع ہوئی سی۔

 تتیانا مالیارچُک ویانا وچ رہندی اے۔

## اوارڈ

* 2013 - «کرسٹل ولینکا -2017 (سلووینیا)
* 2013 - جوسپھ کونراڈ-کورزینیؤوسکی ساہتی انعام
* 2016 - بیبیسی یوکرینی دا کتاب آف د ایئر 2016 اوارڈ 
* 2018 - انجیبرگ بچمن ایوارڈ۔.

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:1983
گٹھ:یوکرینی لکھاری
آدیتی

ویداں وچ، **ادتی** (سنسکرت: अदिति "لامحدود" جاں بے انت")، دیوتیاں (دیوماں) دی ماں اے اتے سارے بارھاں زوڈیاکل آتماواں توں اے جو برہمنڈی میٹرکس توں، سورگی سریر پیدا ہوئے سن۔ ہر موجودہ روپ دی الوکک ماں ہون دے ناطے، ساریاں چیزاں دا سنسلیشن اے، اوہ سپیس (آکاش) نال اتے صوفیانہ بولی (واس) دے نال جڑیا ہویا اے۔ اس نوں برہما دے ناریو روپ وچ دیکھی جا سکدی اے اتے ویدانت وچ پرمکھ مادہ (ملنیچر) نال جڑی ہوئی اے۔ رگوید وچ اس دا تقریباً 80 وار ذکر کیتا گیا اے اتے برہم علم دا حوالے دے طور اُتے دیکھیا گیا اے۔ اس دے الٹ، پراناں، جویں کہ شو پران اتے بھگوت پران، اشارہ کردے ہن کہ ادتی رشی کشیپ دی بیوی اے اتے اس نے ادتیاس جویں کہ اندر، سوریا اتے وامن نوں وی جم دتا۔

## مول
ویداں وچ اس دا ذکر ویداں وچ سوریا اتے ہور الوکک سریراں جاں ادتیاس دیوتیاں (ادتی دے بیٹے) دی ماں وجوں کیتا گیا اے۔

ادتی دیوی دا پہلا ذکر رگوید وچ ملدا اے، جسدا اندازہ لگبھگ 1700-1100 بی۔سی۔ دوران لکھیا گیا اے۔ سماجی دیوی-دیوتیاں دی ماں ہون دے ناطے، اسنے سماجی ووہار دی پالنا نوں درسایا گیا اے۔ اس دی ماں بنن دا اہمیت وی اک اہم گن سی، اتے بعد وچ اسدا وستار کیتا گیا کہ اوہ سارے دیوی-دیوتیاں دی ماں بن گئی۔

## پروار

ادتی دکشا اتے اسکنی (پنچجنی) دی اک دھی اے۔ پراناں جویں کہ شو پران اتے بھاگوت پران توں پتہ چلدا اے کہ دکش نے اپنیاں ساریاں دھیاں دا ویاہ وکھ وکھ لوکاں نال کیتا، جنہاں وچ ادتی اتے کشیپ رشی سمیت 12 ہور شامل سن۔ جدوں کشیپا اپنے آشرم وچ ادتی اتے دیتی دے نال رہِ رہے سن، تاں اوہ ادتی دیاں سیواواں توں سچ مچّ خوش ہوئے اتے اس نوں وردان منگن لئی کیہا۔ ادتی نے اک آمورت پتر لئی ارداس کیتی۔ اس مطابق، اندر دا جم ہویا سی۔ بعد وچ، ادتی نے دوجیاں نوں جم دتا، یعنی ورن، پرجانیا، مترا، انش، پشن، دھتری، اگنی، اریامن، سوریا، حصہ اتے وامن۔

## مندر
کیرلا دے وجمّ وچ چٹان دی بنی گفا دے نیڑے ادتی دیوی دا اک پرانا مندر لبھّ سکدے ہاں۔

## گن

## ماں

## رچناتمکتا

## آزادی

## ایہہ وی دیکھو

* پایوورتا
* کشیپ

## حوالے


## ہور پڑھو

* Kinsley, David. *Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions*، Motilal Banarsidass Publications, 1998.  ISBN

## باہری لنک

* قرینہ وچ بھگوت-gītā

گٹھ:ہندو دیویاں
گٹھ:Pages with unreviewed translations
فلک ناز

**فلک ناز** (جم 2 دسمبر) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے۔ اوہ کلرز دے مشہور ڈیلی سوپ، سسرال سمر کا وچ جاہنوی بھاردواج دے کردار لئی سبھ توں چنگی طرحاں جانی جاندی اے۔ فلک ٹیلیوژن دی مشہور اداکارہ شپھاک ناز دی وڈی بھین اے۔ اسنے کلرز دے شو 'مہانکالی- انت ہی شروع اے' وچ دیوی سرسوتی، روپ - مرد کا نیا سوروپ وچ منل، رادھا کرشن وچ دیوکی اتے رام سیا کے لوَ کش وچ مندودری دیاں کرداراں نبھائیاں ہن۔

## نجی زندگی
ناز میرٹھ دی رہن والی اے اتے اپنے ماپیاں دے تن بچیاں وچوں سبھ توں وڈی اے، اسدی چھوٹی بھین شفاک وی ٹیوی اداکارہ اے۔ 

## اداکاری کریئر
ناز نے بالیوڈّ دے مشہور کوریؤگرافر سروج خان توں سال 2010 وچ ڈانس دی سکھلائی حاصل کیتی سی، اس توں پہلاں اسنے لمبے ویلے توں چلی آ رہی کامیڈی لڑی 'تارک مہتہ کا الٹا چشمہ' وچ کیمیو نبھایا، اس طرحاں اس نے اپنی اداکاری دی شروعات کیتی۔ اسنے ہور وی ٹیوی سیریئلاں وچ کرداراں نبھائیاں ہن جس وچ 'دیووں کا دیوَ۔.۔مہاں دیوَ' شامل اے، اس وچ اسنے 2011–2012 تک لکشمی اتے سیتا دی کردار نبھایا۔ اوہ ادوں سبھ دیاں نظراں وچ آئی، جدوں اوہ سسرال سمر کا وچ جاہنوی بھاردواج دے کردار نبھا رہی سی۔ اس شو وچ 2013–2017 تک کم کیتا۔

سسرال سمر کا توں بعد اسنے اسے چینل اُتے متھہاسک ناٹک مہاکالی وچ کم کیتا۔ مہاکالی وچ اپنی کردار دے نال، اوہ شنکر جیکیشن 3 ان 1 وچ اک ڈاکٹر، ٹونکل کپور دے کردار وچ دکھائی دتی۔ اسنے کلرز ٹیوی دے 'روپ - مرد کا نیا سوروپ' وچ منل دی کردار نبھایا۔ اوہ اس شو وچ جون 2018 وچ کلاس استاد وجوں داخل ہوئی۔ چار مہینیاں بعد اسنے سٹار بھارت دے نویں ادم رادھا کرشن وچ دیوکی دے روپ وچ اک کیمیو وچ ابھنی کیتا۔

نومبر 2018 وچ ناز نے ادا خان نال 'وس یا امرت: ستارہ' لئی کلرز ٹیوی اُتے سائین کیتا، جس وچ اسنے چھبیلی دی کردار نبھایا۔ جو زیادہ کامیاب نہیں رہا۔ اس دے اگلے ادم وچ، اسنے چینل دے متھہاسک شو رام سیا کے لوَ کش وچ مندودری دی کردار نبھایا، جدوں تک ایہہ فروری 2020 وچ ختم نہیں ہویا۔

## ٹیلیوژن

## حوالے

## باہری لنک

* ٹوٹر اُتے فلک ناز
* فلک ناز انسٹاگرام اُتے
* 
گٹھ:جم 1973
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
سلمہ سلطان

**سلما سلطان** (جم 16 مارچ 1944) اک بھارتی ٹیلیوژن صحافی اتے ڈریکٹر اے۔ 1967 توں 1997 تک دوردرشن وچ نیوز اینکر وجوں کم کرن توں بعد اوہ ٹیلیوژن شو دے ڈریکشن وچ چلی گئی۔ سلطان نے اپنے ویلے دوران اک رجھان شروع کیتا سی - اپنے والاں وچ کھبے کنّ دے ہیٹھاں خاص گلاب اتے اپنی گردن دوآلے اپنی ساڑھی دے پلو نوں کھچنا جو بعد وچ اس نوں تقریباً ساریاں خبراں پڑھن والیاں عورتاں نے اپنایا۔ اوہ ہن دکھنی دلی دے جنگپرا کھیتر وچ رہندی اے۔ صاد کدوئی، سلما دا بیٹا کٹک اوڈیشا وچ انکمٹیکس دا کمیشنر اے۔

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
سلما سلطان اپنے گھر دے دوجے بچے وجوں پیدا ہوئی سی۔ اسدے پیؤ مفکر اتے کھیتی باڑی وزارت دے سیکٹری محمد اصغر انصاری اتے ماں گھریلو عورت سی۔ سلما دی اک وڈی بھین میمونہ سلطان ( بھوپال توں چار وار پارلیمنٹ میمبر) سی۔ سلما اتے میمونہ افغانستان دے شاہ شجاع دیاں مہان-پڑپوتیاں سن۔ سلما نے اپنی سکولی پڑھائی مدھ پردیش دے سلطان پور توں کیتی اتے گریجوئیشن بھوپال توں کیتی۔ اسنے اندرپرستھ کالج فار وومن، دلی توں انگریزی وچ پوسٹ گریجوئیشن کیتی اتے اسدے نال ہی 23 سال دی عمر وچ دوردرشن لئی آڈیشن دتا۔

## کریئر
پرتما پوری اتے گوپال قول دوردرشن وچ اس ویلے باقاعدہ دسدے چہرے سن، جنہاں نے اسدی شروعات 15 ستمبر 1959 نوں کیتی سی۔ دوردرشن نے 1965 وچ 5 منٹ دے اک خبر بلیٹن دی شروعات کیتی سی۔ سلما سلطان نے 31 اکتوبر 1984 نوں دوردرشن اُتے شام دیاں خبراں وچ اندرا گاندھی دی قتل دی پہلی خبر دتی سی، جدوں اس نوں گولی مار دتی گئی سی، ایہہ خبر اس گھٹنا توں 10 گھنٹے توں وی ودھ ویلے بعد دتی گئی سی۔

### بطور ڈریکٹر
اپنی سیوامکتی توں بعد سلما سلطان اپنے پروڈکشن ہاؤس لینسویو پرائیویٹ لمٹڈ دے ماتحت دوردرشن لئی سماجی موضوعاں اُتے سیریل ڈریکشن دا کم کردی اے۔ اس دے سیریل پنچتنتر سے، سنو کاہنی، سور میرے تمھارے اتے جلتے سوال نے دھیان کھچیا اے۔ پنچتنتر سے 1989 وچ مہامبھارت توں جلدی ہی بعد ٹیلیکاسٹ کیتا جاندا سی اتے بہت ودھیا مظاہرہ کردا سی۔ جلتے ساول عورتاں دے مثلیاں اُتے اک سیریل سی، جس دا 2004 وچ ڈیڈی نیوز اُتے ایتوار نوں سویرے 11 وجے براڈکاسٹ کیتا جاندا سی۔

## نجی زندگی
سلما سلطان عامر کدوئی دی بیواہ اے، جس نے انجینیئر انڈیا (ای۔آئی۔ایل۔) لئی کم کیتا سی۔ سلما انکم ٹیکس کمیشنر صاد کدوئی اتے کوریؤگرافر بیٹی سانا دی ماں اے۔ سلما دے دو پوتے ہن۔ صاد کدوئی دا ویاہ گیتی خان کدوئی (جم 1978) نال ہویا اے، جو اک ڈزائینر اے اتے اوہناں دے دو بچے ہن- ثمر اتے میہر۔ صاد اتے گیتی ہن بی۔آر۔ایس۔ نگر، لدھیانہ وچ وس گئے ہن۔

صاد کدوئی، سلما دا بیٹا نومبر، 2017 توں کٹکّ، اوڈیشا وچ انکمٹیکس دا کمیشنر اے۔

## حوالے

## باہری لنک

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی لیکھکاواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1944
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
گٹھ:بھارتی عورت صحافی
گٹھ:بھارتی صحافی
صوفیا الیکزیندروڡنا نیلیپینسکا-ڡوئیچُک

thumb|262x262px| صوفیا نیلپنسکا-بوئیچک (1910 توں پہلاں)
thumb|309x309px| بھکھ، ہولوڈومور دا اک مورت
**صوفیا اولیکسنڈریونا نیلپنسکا-بوئیچا** (یوکرینی: Софія Олександрівна Налепинська-Бойчук; 30 جولائی 1884 Łódź – 11 دسمبر 1937, کیو )  اک پولش-پیدائش یوکرینی کلاکار سی، جسنوں ہن اسدے وڈکٹّ لئی وڈے پدھر اُتے جانیا جاندا اے۔

## جیونی
اس دا جم پولینڈ وچ ہویا سی۔ اسدے پیؤ اک ریلوے انجینیئر سن اتے اسدی ماں اک پیانو نواز سی۔ 1890 وچ اس دے پیؤ نوں سینٹ پیٹرسبرگ وچ تبدیل کر دتا گیا اتے اس نے پولینڈ دے پینٹر، جان سگلیسکی توں کلا دا پہلا پاٹھ سکھیا۔ بعد وچ اسنے میونچ وچ ہنگری دے پینٹر، سائیمن ہولیسی توں نجی سبق لیا۔ اسنے اپنی پڑھائی 1909 وچ پیرس وچ، اکادمی رینسن وکھے پوری کیتی، جتھے اسنے پھلیکس والنٹون اتے مورس ڈینس نال کم کیتا۔ اتھے رہندے ہوئے، اسدی ملاقات یوکرینی کلاکار مائیکھیلو بواچک نال ہوئی۔ اس نال اتے اک دوست نال اٹلی دے دورے توں بعد، اوہ گالیسیا واپس آ گئی اتے مقامی کلا بھائیچارے وچ شامل ہو گئی۔

حالانکہ اسنے بئیچک نال رابطہ بنائی رکھیا اتے 1917 وچ اوہناں دا ویاہ کیو وچ ہویا۔ اسنے یوکرینیئن بولی سکھی اتے جلدی سبھیاچار نوں اپنا لیا۔ 1918 وچ اوہناں دا اک بیٹا ہویا۔ 1919 توں 1922 تک اسنے میرگوروڈ دے اک آرٹ سکول وچ کم کیتا، پھر کیو انسٹیچیوٹ آف پلاسٹک آرٹس (1924 توں بعد، کیو آرٹ انسٹیچیوٹ، ہن نیشنل اکیڈمی آف وزوئل آرٹس اینڈ آرکیٹیکچر) وکھے زیلوگراپھی ورکشاپ دی مکھی بن گئی۔ اوہ 1929 تک اتھے رہی۔

1936 وچ اسنوں اتے اسدے پتی نوں جاسوسی اتے جوابی کاروائیاں دے الزام وچ گرفتار کیتا گیا سی۔ اگلے سال اوہناں نوں ترتیب وار دسمبر اتے جولائی وچ پھائرنگ ٹکڑی ولوں مار دتا گیا۔

اسدا زیادہ تر کم کتاب دے تمثیلی لئی لکڑ دیاں اکریاں کلاکرتیاں دے روپ وچ سی، جس وچ تارس شیوچینکو، دمتری مامن-سبیریاک اتے سٹیفن واسلچینکو دا کم شامل اے۔ آزادی دے لڑائی دوران، اسنے کاغذ دے پیسے اتے سرکاری پرتیبھوتیاں لئی ڈزائین تیار کیتے۔ اوہناں دی نمائش 1932 وچ پردرشت کیتی گئی سی، پر کدے نہیں ورتی گئی۔

1988 وچ اسدا بحالی کیتا گیا۔ 1996 وچ نیشنل اکیڈمی وکھے منمینٹ آف ریپریسڈ آرٹسٹ' دے یادگار اتے لکھے چالی ناواں وچوں اسدا نام اک سی۔

## حوالے

## ہور پڑھن لئی

* ایم۔ایف۔ دمترییانکو؛ Налепинська-Бойчук Софія Олександрівна
* سرہی بلوکن؛ Смерть Софії Налепінської-Бойчук

## باہری لنک

* جیونی  @ آرٹہائیو
* فوٹوگراف اتے مختصر جیونی @ یوکرینی آرٹ لائبریری
* "میکھائیلو بوئیچک دے طالب علم" @ *دن*
گٹھ:موت 1937
گٹھ:یوکرینی کلاکار
پنجاب اتے ہریانہ ہائیکورٹ

**پنجاب اتے ہریانہ ہائیکورٹ** چنڈی گڑھ وچ واقع اے اس دا حق کھیتر پنجاب، ہریانہ اتے چنڈی گڑھ اے۔ انصاف دا خواتین کیہا جان والے اس عمارت دا نقشہ ل کاربوزیئے نے تیار کیتا۔ 2015 دے ویلے اس ہائیکورٹ وکھے 55 ججّ، 45 مستقل اتے 10 ہور وادھو ججّ کم کر رہے ہن
।
## اتہاس
پنجاب اتے ہریانہ ہائیکورٹ نوں 21 مارچ، 1919 نوں لاہور وکھے قائم کیتا گیا سی۔ اس دا حق کھیتر ان ونڈیا پنجاب، بریٹیش بھارت اتے دلی سی۔ 15 اگست 1947 نوں بھارت دی آزادی دے بعد، پنجاب دے لئی وکھری ہماچل پردیش ہائیکورٹ شملہ وکھے بنائی گئی۔ اس دا حق کھیتر ہن پنجاب، ہریانہ اتے دلی سی۔ 15 اگست 1948 نوں ہماچل پردیش دی رچنا جڈیشیئل کمیشنر دی اک وکھری کورٹ بن گئی اتے 17 جنوری 1955 نوں اس دا تھاں موجودہ چنڈی گڑھ ہو گیا۔ پنجاب اتے ہریانہ ہائیکورٹ دے 1 نومبر 1966 توں چل رہا اے۔
## حوالے

گٹھ:قانون
گٹھ:بھارتی آئین
چارول ملک

**چارول ملک** بھارت دی اک پرمکھ ہندی-لسانی نیوز اینکر اتے صحافی اے، جو ہن اینکر اتے ایگزیکٹیو پروڈیؤسر دے روپ وچ انڈیا ٹیوی وچ شامل ہوئی اے۔ اس توں پہلاں اسنے اج تک نال ممبئی وچ شراکت دار اڈیٹر اتے اینکر وجوں کم کیتا سی۔ 

## مڈھلا جیون
فریدآباد (ہریانہ) توں آئے ملک پروار وچ دلی وکھے جنمی، چارول دے ماں پیؤ اسدے جم توں ترنت بعد ہی چنڈی گڑھ چلے گئے سی۔ اس دے پیؤ جی۔ایس۔ ملک پنجاب اتے ہریانہ ہائی کورٹ وچ اگھے وکیل ہن اتے ماں آشا ملک چنڈی گڑھ وچ استاد ہن۔ اس دی اک جڑواں بھین اے جس دا نام پارول اے اتے اک چھوٹا بھرا گرو ملک اے۔ 

دسویں جماعت توں بعد اسنے کلا وچ بارہویں جماعت کیتی اتے پھر ایل۔ایل۔بی۔ نال اپنی بی۔اے۔ (اون'ج') پوری کیتی۔ اوہ موجودہ مثلیاں نال متعلق کورس کرنا چاہندی سی۔ جویں کہ اس دے پتا، خود اک وکیل ہن، جنہاں نے اس نوں ایل۔ایل۔بی۔ کرن دی صلاحَ دتی۔

چارول نے کیہا کہ اسنے بچپن دے زیادہ تر دناں دوران اپنے پروار نال ٹیلی وژن ویکھیا اے۔ انہیں دنیں دوردرشن اکلوتا ٹیوی چینل سی اتے سلما سلطان اتے نلنی سنگھ اس دے رول ماڈل سن۔

## کریئر
چارول ملک نے اپنے کریئر دی شروعات جین ٹیوی نیوز چینل دی اک کھلی انٹرویو ذریعے کیتی اتے وڈا وستار کرن والے صنعت وچ سبھ توں ودھ خبراں پڑھن والی بن گئی۔ مشہور ٹیوی ہستیاں پرنئے رائے اتے ونود دعا نے وی اک توں ودھ وار اس دے بھاشن دے چنگے پرواہ دی تعریف کیتی اے۔ چارول کہندی اے، "اوہناں دی تعریفاں نے مینوں ودھیرے آتم یعقین اتے پریرنا دتی اے۔" 

چارول نے سٹار نیوز ہن ایبیپی نیوز وچ کم کرن توں پہلاں سہارا سمی نال کم کیتا اے، جتھے اوہ پرمکھ اینکراں وچوں اک سی، جو 2006 توں نیمت طور اُتے خبراں دندی رہی اے۔

چارول کول پترکاری اتے نیوز اینکرنگ وچ 16 سالاں توں ودھ دا وڈا تجربہ اے۔ اوہ سیاست، منورنجن، کھیڈاں، کاروبار ورگے سارے موضوعاں وچ ماہر رہی اے اتے اسنے کئی ٹاک شو لئی کم کیتا اے اتے جیون دے وکھ وکھ کھیتراں نال متعلق لوکاں دی انٹرویو لئی اے۔

## اوارڈ اتے مانتا
چارول دنیا دی اکلوتی اجیہی اینکر رہی اے جس نے سکیٹس اُتے لائیو انٹرویو لئی اے اتے اس نوں لمکا کتاب دے ریکارڈ ولوں پروانت کیتا گیا اے۔

چارول نوں ہال ہی وچ "د بیسٹ نیوز اینکر اینٹرٹینمینٹ" لئی نامور نیوز ٹیلیوژن اوارڈ نال نوازیا گیا گیا اے۔

چارول نے سال 2014/15 لئی سبتوں ودھیا منورنجن نیوز اینکر لئی 'مائی سٹی' انعام وی جتیا اے۔

چارول نوں وکاری اینکر اے۔ٹی۔ٹی۔اے۔ (ایشیئن ویوئرز ٹیلیوژن اوارڈز) نال وی نامزد کیتا گیا سی، جتھے اوہ آخری دور وچ این۔ڈی۔ٹی۔وی۔ دے برکھا دتّ توں تھوڑھے جہے فرق نال ہار گئی سی۔ 

## حوالے

گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی صحافی
گٹھ:بھارتی عورت صحافی
ویورن

thumb| چیشائر، انگلینڈ وچ چیسٹر کیتھیڈرل دے کوئر سٹالاں اُتے اک اکری ہوئی ویورن، سی۔ 1380
thumb| نیشنل لائبریری آف ویلز، ایبیرستوائیتھ وچ چودھویں صدی دے کھرڑے توں اک ویورن : اس اداہرن دی پوچھ دے انت وچ دوسرا سر اے۔
اک ویورن ( /W aɪ V ər n / ، کئی وار لکھیا اے وائیورن**)** اک اے مہان بپیڈل پنکھ والا اجگر عامَ طور اُتے، اک پوچھ نوں اک ہیرے جاں تیر-کرد نوک نال درسایا گیا۔ 

اس دے وکھو وکھرے روپاں وچ وئنگا ہیرلڈری اہم ہندا اے، اکثر سکول اتے ایتھلیٹک ٹیماں (مکھ طور تے یونائیٹڈ سٹیٹ، یونائیٹڈ کنگڈم، اتے کینیڈا وچ) دے شیشے دے روپ وچ دکھائی دندا اے۔ ایہہ یورپیئن ساہت، ویڈیو گیماں اتے جدید سوچ وچ اک مشہور پرانی اے۔ ہیرلڈری اتے لوک-کہانی وچ چار پیر والے اجگر دے الٹ وئنگی بہت ہی گھٹ اگّ دے ساہ نال ہندی اے۔

## ووکیبولری
موجودہ سپیلنگ *ویورن* نوں ستارھویں صدی توں پہلاں "کھمبھے والے دو پیر والے اجگر" وجوں مصدقہ نہیں کیتا گیا اے۔ آکسفورڈ انگلش ڈکشنری دے مطابق، اس دی اک تبدیلی اے مڈل انگریزی وائیویر(تھاپ صدی تسدیکشدا)، تک انگریز-French *wivre* (cf. فرینچ *گائیورے* اتے *وایوورے* )، جو کہ لاطینی *ویپیرا* توں اتپن *ہندے ہن*، جسدا مطلب اے " *وپر* "، " *ایڈپر* " جاں "ایسپی"۔ اس دے الٹ، مدھیگیوادی ولیئم سائرز اس پد دے لئی ودھیرے گنجھل دار مول دا تجویز دندے ہن۔ اوہ نوٹ کردا اے کہ اینگلو-پھرینچ *گورے* اتے اس دے مڈل انگلش ڈیریویٹو نے مدھکالی لیٹن وچ دوبارہ پیش کیتے جان توں بعد، "زہریلے سپّ" دی اصل بھاونا نوں برقرار رکھنا بند کر دتا، اتے اوہناں نوں وکلپک مطلب *کڈھن* لئی آزاد کر دتا۔   ویورن (اس وار اولڈ انگریزی) اتے *،* "چانن جیولن" دا اک ہور مطلب چل رہا اے،  اتے سائز اتے جیولن اتے سپّ دی شکل دے وچکار انشک برابری لگی،  پلسّ نوں بعد مدھکالی یگ دی ودھ رہی ورتن بھاری کوچ اتے ہلکے جیولی دی گھٹدی ورتوں بارے، اس نے تجویز دتا کہ “زہریلے سپّ” اتے “ہلکے جیولن” دیاں دھارناواں اک نویں اجگر دے اڈن والے سپّ دی پہلاں دی انپچھاتی دھارنا لئی اک نواں شبد تیار کرن لئی ملا دتیاں گئیاں سن۔ 

## حوالے

گٹھ:اساطیر
شیتل مورجاریا

**شیتل مورجاریا** اک بھارتی صحافی اتے فلمساز اے۔ اس نے فلم 'آل آئی وانٹ از ایوریتھنگ' توں شروعات کیتی، جو 2013 وچ رلیز ہوئی سی۔ اس توں پہلاں اسنے کجھ دستاویزی فلماں بنائیاں سن۔ اوہ ٹیوی 9 دی ایگزیکٹیو پروڈیؤسر وی اے۔ 2008 وچ اسنے اپنے شو ناوینا لئی 'د رامناتھ گوئنکا ایکسیلینس ان جرنلزم اوارڈ' حاصل کیتا سی۔

## کریئر
مورجاریا نے اپنے کریئر دی شروعات نیوز ویو نامک اک ٹیلیوژن شو دی نیوز پیشکاری وجوں کیتی۔ اگلے 15 سالاں لئی اسنے پرنٹ اتے وزوئل میڈیا دے ہور کھیتراں وچ کم کیتا۔ مورجاریا نوں اس دے پروگرام ناوینا دی پترکاری لئی بھارت وچ سروؤچّ انعام، رامناتھ گوئنکا اوارڈ نال نوازیا گیا گیا سی۔ شو وچ بھارتی عورتاں نوں درپیش مدعیاں اُتے مرتکز کیتا گیا اے۔ سال 2013 وچ اسنے فلم 'آل آئی وانٹ از ایوریتھنگ' نال وڈے پردے دے اپنے ڈریکشن دی شروعات کیتی۔

## کم

### فلماں

### ہور کم

* *نیوز ویو* (ڈیڈی میٹرو II تے، اک نیوز رپورٹر وجوں)
* *ناوینا* 

## اوارڈ

* رامناتھ گوئنکا ایکسیلینس ان جرنلزم (2007) 

## حوالے

## باہری لنک

* 
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی عورت صحافی
شفق ناز

**شفق ناز** (جم 7 فروری 1993) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے اتے کتھک ڈانسر دی سکھلائی حاصل اے، جسنوں مہابھارت وچ کنتی اتے چڑیا گھر وچ میوری دے چترن لئی جانیا جاندا اے۔ 

## ٹیلیوژن

## فلماں / ویبسیریز

* شیری انایا دے دوست وجوں 2017 گیسٹ ان لنڈن
* اپھزا سعید (لیڈ) وجوں 2019 حلالہ وچ
* 2019 مشکل
* 2020 الزام وچ راگینی (لیڈ) وجوں
* 2020 چٹھی وچ سونیا دے طور اُتے

## حوالے

## باہری لنک

* 
* فیس بک پیج
گٹھ:جم 1975
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
تیجشوینی گوڑا

**تیجشونی گوڑا** (جم 11 نومبر 1966)، کانگرس پارٹی دی نمائندگی والی کرناٹک (بھارت) دے کنکاپرا توں 14 ویں لوک سبھا (2004–2009) دی میمبر سی۔ ایہہ سیٹ بنگلور (دہاتی) سیٹ وچ بدل گئی اتے اسنے 2009 وچ نویں سیٹ توں چون لڑی، جدوں اوہ تیجے نمبر اُتے رہی۔ مارچ 2014 وچ اسنے آئی۔این۔سی چھڈّ کے بھاجپا وچ شامل ہو گئی۔

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
تیجشونی دا جم 11 نومبر 1966 نوں بنگلور دہاتی ضلعے دے دودارایپنہیلی وکھے مئنجپا اتے منیتھیاما وچ ہویا سی۔ اسنے سیاست شاستر وچ ماسٹر دی ڈگری اتے وویکندا لاء کالج، بنگلور توں قانون دی بیچلر ڈگری حاصل کیتی۔ اوہ بنگلور یونیورسٹی توں فلسفی ڈاکٹر وی اے۔ اسنے 12 مئی 2000 نوں شریرامیش نال ویاہ کروا لیا۔ اس دا اک بیٹا اتے اک بیٹی اے۔

## صحافی وجوں زندگی
سیاست وچ آؤن توں پہلاں تیجشونی اک کھوج مفکر سی اتے زندگی اتے سماج دے وکھ وکھ پہلوآں تے لکھدی سی۔ اوہ چھتیسگڑ اتے بستر دے قبائلی پچھم وچ ٹیلیوژن دستاویز تیار کرن لئی وی گئی اے۔

اس نے چارٹ شو  ( کنڑ اسدا مطلب ساہمنا کرنا) دی میزبانی کرنی شروع کیتی، اس توں بعد لوکاں وچ اسنوں جانیا جان لگا۔ اس نے کئی سیاسی شخصیتاں دے انٹرویو لئے، جس توں بعد اس دی مشہوری ہور وی ودھنی شروع ہو گئی۔ اس دا چیٹ شو اپنی سامان دے کارن مشہوری نوں ودھاؤن دے یوگ سی، جس وچ راجلیڈراں دی انتر-پارٹی جھگڑے اتے بھرشٹاچار نال جڑے پرشن پچھے جاندے سن۔

## چون مظاہرہ
اپنی لوکپراتا دا فائدہ اٹھاؤندیاں 2004 وچ 14 ویں لوک سبھا چوناں توں پہلاں تیجشونی بھارتی قومی کانگرس وچ شامل ہو گئی۔ نامزدگیاں دے آخری دن اس نوں کانگرس پارٹی ولوں ٹکٹ دتی گئی سی۔ اوہ اک لکھ توں ودھ ووٹاں دے فرق نال جت حاصل کرن وچ کامیاب رہی، جس وچ بھارتی جنتا پارٹی دے نیتا رام چندر گوڑا اتے سابقہ وزیر اعظم دیویگوڑا جو کہ کنکپرا وچ تیجے نمبر تے رہا، پر اوہ دوسری سیٹ (حسن) توں جت گیا، جس تے اسنے چون لڑی سی۔ اوہ عامَ چوناں 2009 وچ بنگلور دہاتی ہلکے توں آئی۔این۔سی۔ دی امیدوار سی اتے اوہ جنتا دل (ایس) اتے بھاجپا امیدواراں توں تیجے نمبر تے رہی سی۔

## ایہہ وی ویکھو

* چودویں لوک سبھا دے میمبر

## حوالہ اتے نوٹ

## باہری لنک

* تیجسونی رمیش نال انٹرویو، پارلیمنٹ وچ ینگ چیمپیئنز ایجوکیشن: ایجکیشن ورلڈ میگزین۔https://web.archive.org/web/20060215193028/http://www.educationworldonline.net/eduworld/article.php?choice=prev_art&article_id=250&issueid=24
* بھارت دی ویبسائیٹ دی پارلیمنٹ دا مکھ پنہ
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1966
گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر
پرینکا چترویدی

**پرینکا وکرم چترویدی** (جم 19 نومبر 1979) اک بھارتی سیاستدان اے جو پارلیمنٹ میمبر، مہاراشٹر توں راج سبھا اتے شو فوج دے اپ نیتا وجوں سیوا نبھا رہی اے۔ اس توں پہلاں، اوہ اک میمبر اتے انڈین نیشنل کانگرس دی قومی بلاریاں وچوں اک سی۔ 

اوہ *[[تہلکہ]]*،  *روزانہ نیو*ز *اتے تجزیہ*  اتے پھسٹپوسٹ دی کالم لکھاری وی رہی اے۔  دو اینجیؤز دی ٹرسٹی ہون دے ناطے، اوہ بچیاں دی سکھیا، عورتاں دے سشکتیکرن اتے صحتَ نوں مُتحرک کرن لئی کم کردی اے۔ اوہ اک کتاب تجزیہ بلاگّ وی چلاؤندی اے جو بھارت وچ کتاباں دے چوٹی دے دس ویبلوگاں وچوں اک اے۔ 

## نجی زندگی
چترویدی دا جم 19 نومبر 1979 نوں ہویا سی اتے اسدا پالن- پوشن ممبئی وچ ہویا۔ اس دا پروار اتر پردیش توں آیا سی۔   اسنے 1995 وچ سینٹ جوسیپھ ہائی سکول، جہو توں پڑھائی کیتی، اسنے 1999 وچ نرسی مونجی کالج آف کامرس اتے اکنامکس ولے پارلے توں کامرس وچ گریجوئیشن کیتی۔  اوہ شادیشدا اے اتے اسدے دو بچے ہن۔  اوہ اک اتسک پاٹھک اتے بلوگر اے۔ 

## کیریئر
چترویدی نے اپنے کیریئر دی شروعات ایمپیور کنسلٹینٹس، اک میڈیا، پیار اتے ایوینٹ مینیجمینٹ کمپنی دے ڈائریکٹر وجوں کیتی۔ اوہ پریاس چیریٹیبل ٹرسٹ دی ٹرسٹی اے جو 200 توں وی گھٹ سرکاری بچیاں نوں سکھیا حاصل کرن لئی دو سکول چلاؤندی اے۔ 2010 وچ،  اس نوں آئیئیسبی دے 10,000 ادمی عورتاں دے سرٹیفکیٹ پروگرام وچ حصہ لین لئی چنیا گیا، اک گلوبل ادمی عورتاں لئی گولڈمین سیچ فاؤنڈیشن ولوں شراکت دار اک زمین پہل قدمی سی۔  

## سیاست

### انڈین نیشنل کانگرس
اوہ 2010 وچ کانگرس وچ شامل ہوئی سی اتے 2012 وچ اتر-مغربی ممبئی توں انڈین یوتھ کانگرس دی جنرل سیکٹری بنی سی۔

چترویدی دی سوشل میڈیا وچ اہم موجودگی اے اتے اوہ ٹوٹر اُتے مخالف کانگرس پارٹی دیاں پالیسیاں دا بچاء کرن لئی جانی جاندی اے۔ اس نے سری متی سمرتی ایرانی نوں جھوٹھ بولن اتے اس دے تعلیمی نشان پتراں دا جھوٹھا حلف نامہ دائر کرن لئی نہ بلاؤن لئی نرندر مودی دی الوچنا کیتی۔ اس توں علاوہ، اسنے ایرانی دے پچھلے ٹیوی سیریل کیؤنکِ ساس بھی کبھی بہو تھی دے تھیم نوں "کیؤنکی منتر بھی کبھی گریجوئیٹ تھی" وجوں وئنگاتمک گا کے ایرانی ول وئنگاتمک ٹپنی کیتی۔ 

17 اپریل 2019 نوں، اسنے یو پی سی سی (اتر پردیش کانگرس کمیٹی) بارے اپنی نراشا ظاہر کرن لئی ٹوٹر اُتے پوسٹ کیتا کہ کجھ پارٹی ورکراں نوں مڑ توں بحال کیتا گیا جنہاں نوں پہلاں اسدے نال بے وقوفا ووہار کرکے معطل کیتا گیا سی۔

### شیو سینا
19 اپریل 2019 نوں شیو دھو ٹھاکرے اتے آدتیا ٹھاکرے دی موجودگی وچ اوہ شیو سینا وچ شامل ہوئی۔ شو فوج وچ شامل ہون ویلے اسنے ادھو ٹھاکرے دی اگوائی وچ اک عامَ شو فوجی وجوں کم کرن دا اظہار کیتا۔

## غیرملکی رجھیویاں
سال 2015 وچ، یوکے ہائی کمیشن اتے دولت مشترکہ پارلیمانی ایسوسی ایشن یو کے ولوں چنے گئے سیاسی لیڈراں دے اک وفد دے میمبر وجوں، اوہ لندن دا دورہ کرکے اوہناں دے جمہوریت دا مطالعہ کرن اتے سمجھن لئی گئی سی۔ اسنے اسے سال آبزرور رسرچ فاؤنڈیشن اتے زیٹ سٹپھنگ ولوں سانجھے طور اُتے منعقد "ایشیئن فورم آن گلوبل گورنینس" پروگرام وچ وی حصہ لیا۔ 

فروری 2017 وچ، پرینکا نے سابقہ وزیر منڈل صلاح کار سری نتن گپتا دی میزبانی وچ اک پروگرام وچ آسٹریلیا دے میلبورن وچ “ بھارتی معاشی نظام اتے اثر پردرشن” موضوع تے گل کیتی سی۔ پرینکا اپنی میلبورن سفر دوران ایلبرٹ پارک واقع اسکان مندر اتے رچمنڈ فٹ بال کلبّ وی گئی سی۔ 

## عہدے رکھے گئے

* 2019 : شو فوج دے اپ نیتا وجوں نیوکت کیتا 
* 2020: مہاراشٹر توں راج سبھا، پارلیمنٹ میمبر وجوں چنیا گیا 

## حوالے

گٹھ:مہارشٹر دے سیاستدان
گٹھ:جم 1979
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:Pages with unreviewed translations
گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
گیتا مہتا

**گیتا مہتہ** (جم **پٹہیرو** ; جم 1943) اک بھارتی لکھاری اتے دستاویزی فلممیکر اے۔

## جیونی
اڑیا دے اک مشہور پروار وچ دلی وکھے جنمی، اوہ بیجو پٹہیرو دی دھی اے، جو اک بھارتی آزادی کارکن اتے آزادی توں بعد اڈیسا وچ وزیر اعلیٰ اے، جس نوں اڑیسہ کیہا جاندا اے۔ گیتا دا چھوٹے بھرا نوین پٹہیرو سال 2000 توں اڑیسہ دے وزیر اعلیٰ وجوں سیوا نبھاء رہا اے۔ گیتا نے اپنی پڑھائی بھارت وچ اتے یونائیٹڈ کنگڈم، کیمبرج یونیورسٹی وچ پوری کیتی۔ اس نوں 2019 وچ بھارت دے چوتھے سبھ توں اچّ شہری انعام پدم شری لئی چنیا گیا سی، جسنوں اسنے سیاسی کارناں کرکے ٹھکرا دتا سی۔

اسنے یوکے، یورپیئن اتے یو۔ایس۔ نیٹورک لئی 14 ٹیلیوژن دستاویز تیار کیتے جاں ڈاریکٹ کیتے ہن۔ 1970–1971 دے سالاں دوران اوہ یو۔ایس۔ دے ٹیلیوژن نیٹورک اینبیسی دی ٹیلیوژن لڑائی صحافی سی۔ بنگلہ دیس انقلاب نال متعلق اس دا فلم سنکلن، ڈیٹلائین بنگلہ دیش، بھارت اتے ودیساں وچ سنیما گھراں وچ دکھایا گیا سی۔

اوہ سونی مہتہ دی بیواہ اے، جو کہ ایلپھریڈ اے۔ نوپھپھ پبلشنگ ہاؤس دا سابقہ مکھی اے، جس نال اسنے 1965 وچ ویاہ کروایا سی۔ اس دیاں کتاباں دا 21 بولیاں وچ ترجمہ ہو چکا اے اتے اوہ یورپ، امریکہ اتے بھارت وچ بیسٹ-سیلر سوچیاں وچ رہی اے۔ اس دی فکشن اتے غیر-فکشن خاص طور اُتے بھارت دے سبھیاچار اتے اتہاس اتے اس دی مغربی دھارنا اُتے مرتکز اے۔ اس دیاں رچناواں اسدی پترکاری اتے سیاسی پچھوکڑ راہیں حاصل کیتی سوجھ نوں درساؤندیاں ہن۔

مہتہ اپنا سماں نیویارک شہر، لنڈن اتے نویں دلی وچکار ونڈدی اے۔

## کم

* کرما کولا ۔ سائیمن اینڈ شسٹر، 1979.
* راج، 1989
* *اے ریور سوتر* (نکیاں کہانیاں)، 1993
* سنیکس اینڈ لیڈرج: گلمپس آف ماڈرن انڈیا، لنڈن: سیکر اینڈ واربرگ، 1997.  
* *اٹرنل گنیشا: فرام برتھ ٹو ریبرتھ*، ٹیمز اتے ہڈسن، 2006 

## حوالے

* شرما، بھاشا شکلا۔ 'اے ریور سوتر' راہیں سبھیاچار دی میپنگ کرنا: قبائلی کہانیاں، سنوادواد، اتے پوسٹکولونیکل سوچ وچ میٹا-ذکر"، *یونیورسل جرنل آف ایجوکیشن اینڈ جنرل سٹڈیز* 1 (2)، 17-27, 2012

## باہری لنک

* پینگئن انڈیا وکھے گیتا مہتہ
* Works by Gita Mehta
*   بائیو-بابیوگراپھک جانکاری
* 
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:بھارتی دستاویزی فلم پروڈیؤسر
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1943
شجاع حیدر

**شجاع حیدر**  پاکستانی گلوکار، نغمہ نگار، نغمہ ساز، موسیقی ہدایت کار تے ریکارڈ پروڈیوسر نيں۔ شجاع حیدر فلماں خدا کے لئے (2007ء) تے بول (2011ء) وچ پس پردہ گلوکار دے طور اُتے مشہور نيں۔ انہاں نے اک ہندوستانی فلم رو با رو (2008ء) وچ اک گانا لکھیا تے پیش کيتا تے دو سال تک لکس اسٹائل اعزاز دے میوزک ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتا۔

حیدر نے ٹیلی ویژن ڈراما سیریل تم میرا ہی رہنا (2014ء)، مقدس(2015ء)، صحرا میں سفر (2015ء) تے من مائل (2016ء) وچ بطور موسیقار تے گلوکار کم کيتا۔  انہاں نے تن نغمے "تیرا وہ پیار"، "بانوارے" تے "نوازشیں" وی جاری کيتا۔ 2016ء وچ ، انہاں نے کوک اسٹوڈیو وچ بطور میوزک ڈائریکٹر قدم رکھیا۔

## پیشہ وارانہ زندگی

## ڈسکوگرافی

### فلم

* *[[:en:Khuda Kay Liye|Khuda Kay Liye]]* (2007ء)
* *[[:en:Ru Ba Ru|Ru Ba Ru]]* (2008ء)
* *[[:en:Bol (film)|Bol]]* (2011ء)
* Verna (2017ء)
* Parwaaz Hai Junoon (2018ء)
* The Donkey King

### ٹیلی ویژن

* *[[:en:Tum Mere Ho|Tum Mere Hi Rehna]]* (2014ء)
* *[[:en:Muqaddas (TV series)|Muqaddas]]* (2015ء)
* *[[:en:Sehra Main Safar|Sehra Main Safar]]* (2015ء)
* *[[:en:Mann Mayal|Mann Mayal]]* (2016ء)
* *[[:en:Sanam (TV series)|Sanam]]* (2016ء)
* *[[:en:Tau Dil Ka Kia Hua|Tau Dil Ka Kia Hua]]* (2017ء)
* *[[:en:Baaghi (TV series)|Baaghi]]* (2017ء)
* *Zard Zamano Ka Sawera* (2017ء)
* *[[:en:Kam Zarf|Kam Zarf]]* (2019ء)
* *سنہری تتلیاں* (2019ء)
* پکار  (2018ء)
* Mein Na Janoo (2019ء)
* الیف (2019ء)

### کوک اسٹوڈیو

* کوک اسٹوڈیو (پاکستانی سیزن 9) (2016ء)

*
*
* کوک اسٹوڈیو (پاکستانی سیزن 10) (2017ء)

* کوک اسٹوڈیو (پاکستانی سیزن 11) (2018ء)

*
* کوک اسٹوڈیو (پاکستانی سیزن 12) (2019ء)

* کوک اسٹوڈیو (پاکستانی سیزن 13) 2020ء

*
*
*

## فلمی گرافی

### ٹیلی ویژن

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مرد گلوکار
گٹھ:پاکستانی نغمہ ساز
گٹھ:پاکستانی نغمہ نگار
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
اشگی لامیا

**اشگی لامیا** اک بھارتی کلاکار، بھارتی ٹیلیوژن پیشکار، سکرینرائیٹر، فوٹوگرافر اتے اداکارہ اے۔ اسنے درشنا ٹیوی (بزنس سٹار) لئی بہت سارے انٹرویو لئے ہن۔ اوہ اک جانی-پچھانی فوٹوگرافر وی اے جس لئی اسنے بہت سارے اوارڈ جتے ہن۔

## سکھیا
لامیا نے اپنی سکولی پڑھائی کیرل دے تھیلسیری دے میمبرم انگلش میڈیئم سکول توں کیتی۔ بچپن وچ سنگیت، ڈانس، فوٹوگراپھی اتے ڈرامے وچ چنگی ہون کرکے، لامیا نے اس نوں میموریال کالج آف آرٹس اینڈ سائنس (یو۔او۔ایم۔) توں بی۔ایس۔ (وزوئل کمیونیکیشن) اتے پیریئر یونیورسٹی توں ایم۔اے۔ (ماس کمیونیکیشن اتے جرنلزم) حاصل کرکے اس نوں پیشہ ور دا احساس دتا۔ اس دناں دوران جدوں آسن میموریال کالج آف آرٹس اینڈ سائنس وچ سی، اسنے بال مزدوری اتے بال بھیکھ منگن تے نیشنل فوٹوگراپھی پرتیاہلیت انعام حاصل کیتا اتے نیشنل چائیلڈ ڈویلپمینٹ کونسل دے کیرلا کھیتر ولوں منعقد کیتی گئی اک چھوٹی جہی فلم 'ٹوگیدر پھورئیور' وچ سہِ-ابھنی کیتا، جو رشتے وچ اعام ایرکھا نوں درساؤدی سی۔

## کم
اسنے اداکارہ وجوں وی بہت ساریاں مختصر فلماں وچ کم کیتا اے۔ بہت ہی تھوڑے ویلے وچ لامیا نے ٹیوی پروگراماں نوں اینکر کرن، اخباراں دا اڈیٹنگ کرن، سکرپٹاں اتے سکرینپلے لکھن اتے ڈاریکٹ کرن، کاروباری شخصیتاں دا انٹرویو لین اتے ہفتہ واری اومان ڈیلی ابزرور دے سٹی ٹاک حصہ وچ یوگدان پاؤن توں لے کے وکھ وکھ کارجاں اتے کم کیتا اے۔ اس دیاں رچناواں گھٹو گھٹ شبداں اتے کریاواں نال سندیش نوں حاصل کرن لئی جانیاں جاندیاں ہن۔

لامیا گلوبل معاملیاں اُتے پترکاری ولوں نیمت طور اُتے اپنی چنتا سانجھی کردی اے جس وچ قدرتی سروتاں دے غیر زمیوارانا پربندھن توں پیدا ہوئے موسم وچ تبدیلی شامل اے، "۔.۔ جنی تیزی نال قدرت اسنوں مڑ توں بھر سکدی اے، اسیں اس توں ودھ تیزی نال پانی دی ورتو کر رہے ہاں" اتے دھن-دولت دا اواضع ڈھنگ نال ودھنا وی ساڈے بدلدے ورتارے نوں درساؤندا اے۔

اس نے قومی دیس بھگتی اُتے اک عوامی سیوا پاورپوائنٹ پیش کیتا اتے سمرتھی آیرکر لمٹڈ، کلیکٹ دے مینیجنگ ڈائریکٹر شری کے موہانن نائر دی وپاری چیلنج اتے کلیکٹ دے آلے-دوآلے دے ترقی واد بارے انٹرویو لئی۔

لامیا دے کجھ کماں وچ نشتپیٹا کننیر دی سکرپٹ اتے پٹکہانی لکھاری اتے ڈریکٹر، 'وینگینس ڈیمن'، 'ٹیلیچیری پھورٹ' اُتے دستاویزی اتے **بائیوڈاٹا** لئی سکرینپلے اتے ڈائلوگ آدی شامل اے**،** بائیوڈاٹا اک مختصر فلم اے، جس نوں یوٹیوب اُتے 1.6 لکھ توں وی ودھ ویو ملے سن۔

## حوالے

## باہری لنک

گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1989
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
ہاتون قاضی

**ہاتون قاضی** (  سعودی عرب دی مزاحیہ اداکارہ تے سماجی کارکن نيں۔ اوہ معروف یوٹیوبر نيں۔یوٹیوب اُتے وہ نون النسواں کامیڈی شو د‏‏ی میزبانی کردیاں نيں ۔  اوہ عورت دے نقطہ نظر تو‏ں معاشرتی تصورات پیش کردیاں نيں انہاں دے پروگرام بہت زیادہ طنزیہ ہُندے نيں۔وہ اپنے پروگرام وچ مسائل دا حل تلاش کرنے د‏‏ی کوشش کیتے بغیر بغیر بس اپنی رائے پیش کردیاں نيں۔ اوہ سوانیاں تے خاندانی امور دے بارے وچ طنزیہ ویڈیوز دے لئی جانی جاندی اے جو اکثر سعودی عرب وچ روزمرہ د‏‏ی زندگی دے مسائل نو‏‏ں اجاگ‏ر کردیاں نيں۔ یوٹیوب ڈاکٹر سواݨی قاضی نے مزاحیہ پروگرام تب شروع کيتا جدو‏ں اسنو‏ں &nbsp;یہ معلوم ہويا کہ سعودی عرب وچ انٹرنیٹ اُتے بوہت سارے مزاح نگار موجود نيں ، لیکن اس میدان وچ سوانیاں د‏‏ی کمی اے۔  2014 وچ ، انھاں بی بی سی دی *100 بااثر سوانیاں وچ * شامل کيتا گیا ۔

### تعلیم تے تدریس
اوہ اوہ جدہ وچ واقع دار الحکما یونیورسٹی ، اسکول آف بزنس اینڈ لا وچ جز وقتی لیکچر دیندی نيں۔۔ 2009 وچ ، انھاں نے لنکاسٹر یونیورسٹی تو‏ں انفارمیشن ٹیکنالوجی ، تنظیم و انتظام وچ گریجویشن د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی  ۔ 2016 وچ انھاں نے شیفیلڈ یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 

ہاتون قاضی دو بچےآں د‏‏ی والدہ نيں ،  تے عرب نیوز دے لئی ہفتہ وار کالم لکھدی نيں۔

### سماجی خدمات
دسمبر 2016 وچ ، انہاں دا تعلق خلیج فارس دے خطے وچ سوشل میڈیا اُتے اثر انداز ہونے والےآں ایداں دے گروپ تو‏ں سی جس نے اردن وچ شامی مہاجرین د‏‏ی حمایت دے لئی پرزور مہم چلا‏ئی۔ انہاں دا مقصد اردن وچ شامی مہاجرین نو‏‏ں درپیش مسائل دے بارے وچ شعور بیدار کرنا تے انہاں د‏‏ی مالی مدد نو‏‏ں یقینی بنانا سی۔ انہاں دے گروپ نے شامی پناہ گزین کیمپاں دے دوراں دے بارے وچ تحریری تے فلمی کہانیاں شائع کيتياں ، جس تو‏ں پناہ گزیناں د‏‏ی تکالیف تے مصائب د‏‏ی طرف اقوام عالم د‏‏ی توجہ کرائی جا سکی۔

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* نون النساء یوٹیوب چینل
* ٹویٹر اُتے ہاتون قاضی

گٹھ:بی بی سی 100 سوانیاں
گٹھ:یونیورسٹی آف شیفیلڈ دے فضلا
گٹھ:سعودی سوانیاں صحافی
گٹھ:سعودی صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:سعودی شخصیتاں
بیگم کلثوم سیف اللہ خان

**بیگم کلثوم سیف اللہ خان** (7 دسمبر 1924–26 جنوری 2015) اک پاکستانی کاروباری ، سیاستدان ، صنعتکار تے اک سماجی کارکن سن۔ انہاں دا تعلق صوبہ خیبر پختونخوا ، پاکستان تو‏ں سی۔ 1964 تو‏ں 1990 تک سیف گروپ آف کمپہور د‏‏ی چیئرپرسن رہی۔ 1970 تے 1980 د‏‏ی دہائی وچ بیگم کلثوم پاکستان وچ پارلیمنٹیرین تے وفاقی وزیر رہیاں۔ 

## مڈھلا جیون تے کیریئر
کلثوم 1924 وچ کوہاٹ کےقریب کرک وچ اک پشتون گھرانے وچ پیدا ہوئیاں سن۔ اوہ اس علاقے دے دو نامور پاکستانی سیاستداناں محمد اسلم خان خٹک تے یوسف خٹک دی بہن سن۔  کلثوم نے غزنی لکی مروت د‏‏ی اک معروف کاروباری شخصیت *خان سیف اللہ خان تو‏ں* شادی کيتی سی ۔ خان دا تعلق مروت قبیلے تو‏ں سی۔ خان تو‏ں انہاں دے پنج بیٹے سن : انور سیف اللہ خان ، سلیم سیف اللہ خان ، ہمایو‏ں سیف اللہ خان ، جاوید سیف اللہ خان تے مشہور ماہر امراض قلب اقبال سیف اللہ خان۔ انہاں نے اپنے مرحوم شوہر دے کاروبار نو‏‏ں اس حد تک ترقی دتی کہ 2017 وچ ایہ ٹیکسٹائل ، بجلی د‏‏ی پیداوا‏‏ر ، تیل تے گیس د‏‏ی کھوج تے ٹیلی مواصلات د‏‏ی صنعتاں دے شعبےآں وچ پاکستان د‏‏ی اک اہ‏م کاروباری صنعت بن گئی ۔

ان نو‏‏ں محمد ضیاء الحق دے دور حکومت وچ جیل وچ بند وی کيتا گیا۔ 

## ایوارڈ ، موت تے میراث

* 2008 وچ صدر پاکستان پرویز مشرف نے ہلالِ امتیاز تو‏ں نوازیا 
* بیگم کلثوم نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی تریخ د‏‏ی پہلی سواݨی وفاقی وزیر ہونے دا اعزاز حاصل سی۔ وہ پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دی ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ 
* جدو‏ں انہاں دے شوہر *سیف اللہ خان* 49 اپریل د‏‏ی عمر وچ 4 اپریل 1964 نو‏‏ں اچانک انتقال کر گئے تاں ، اس نے باقاعدہ کاروبار د‏‏ی تربیت نہ ہونے تے اپنے کنبہ د‏‏ی پرورش کرنے د‏‏ی ذمہ داریاں دے باوجود اپنا کاروبار سنبھالنے دے لئی قدم ودھایا تے بعدازاں اس نے اپنے کاروباری انتظام تے کاروبار تو‏ں متعلق اک کتاب "میری تنہا پرواز" (میری سولو پرواز) دے ناں تو‏ں 2011 وچ شائع کیتی۔ 
* پاکستان وچ ، اوہ معاشرتی طور اُتے وی بہت سرگرم سن۔ بیگم کلثوم 1947 تو‏ں آل پاکستان ویمن ایسوسی ایشن (اے پی ڈبلیو اے) د‏‏ی بانی ممبر سن۔ اس نے 1951 تک اے پی ڈبلیو اے د‏‏ی بانی ، بیگم رانا لیاقت علی خان دے نال قریبی طور اُتے کم کیا

## موت

* اوہ 26 جنوری 2015 نو‏‏ں 90 برس د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔ 

## حوالے

گٹھ:پاکستانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی وفاقی وزرا سوانیاں
گٹھ:ایوان زیريں پاکستان دے ارکان
گٹھ:خٹک خاندان
گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام
گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:وفاقی وزرائے پاکستان
گٹھ:کاروبار وچ پاکستانی سوانیاں
گٹھ:سیف اللہ خاندان
گٹھ:2015 دیاں موتاں
گٹھ:1924 دے جم
یوسف خٹک

**محمد یوسف خان خٹک** (18 نومبر 1917ء – 29 جولائ‏ی 1991ء) تحریک پاکستان دے فعال کارکن سن ۔ آپ حالیہ پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخوا دے مشہور و معروف خاندان دے چشم و چراغ سن، آپ دے والد دا ناں خان بہادر قلی خان خٹک سی، جو سابق گورنر اسلم خان خٹک، لیفٹینٹ جنرل حبیب اللہ خان تے کلثوم سیف اللہ خان دے بھائی سن ۔ یوسف خٹک صوبہ سرحد (برطانوی سامراج) وچ ڈاکٹر خان صاحب د‏‏ی سربراہی وچ قائم گانگریسی حکومت دے خلاف تحریک پاکستان دے انتہائی فعال کارکن رہ‏‏ے۔ خان لیاقت علی خان دے نال دیرینہ تعلقات د‏‏ی بنا اُتے آپ نو‏‏ں تقسیم ہند دے بعد مسلم لیگ دا سیکرٹری جنرل نامزد کيتا گیا۔ اُتے انہاں دے صوبہ خیبر پختونخوا دے وزیر اعلیٰ عبدالقیوم خان دے نال اختلافات د‏‏ی وجہ تو‏ں پارٹی عہدہ تو‏ں مستعفیٰ ہوئے گئے۔ عبد القیوم خان نے منظم طور اُتے یوسف خٹک تے انہاں دے حمای‏تی بیرسٹر سیف اللہ خان دے خلاف پارٹی وچ تحریک چلا‏ئی۔
1949ء وچ یوسف خٹک نو‏‏ں پارٹی دا صوبائی جنرل سیکرٹری نامزد کيتا گیا تے بعد وچ آپ خان لیاقت علی خان دے وزیر اعظم منتخب ہونے دے بعد مرکز وچ آل پاکستان مسلم لیگ دے دوسرے سیکرٹری جنرل نامزد ہوئے۔
آپ پاکستان دے قیام دے بعد زیادہ تر عرصہ حزب اختلاف وچ رہے تے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے قائد حزب اختلاف وی منتخب کیتے گئے۔ فیلڈ مارشل ایوب خان دے خلاف محترمہ فاطمہ جناح د‏‏ی انتخابی تحریک وچ آپ نے ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔
خان عبدالغفار خان دے نال شدید نظریا‏تی اختلافات د‏‏ی بنا اُتے آپ نے عوامی نیشنل پارٹی دے اس موقف کہ اوہ پشتوناں د‏‏ی نمائندہ جماعت اے، ہمیشہ سخت مخالفت کيتی۔
1971ء وچ قیوم خان دے نال مفاہمت دے نتیجے وچ پاکستان مسلم لیگ (قیوم) وچ شمولیت اختیار کيتی تے قیوم خان د‏‏ی جانب تو‏ں خالی د‏‏ی جانے والی پشاو‏ر د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی نشست اُتے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی۔
پاکستان مسلم لیگ (قیوم) د‏‏ی پاکستان پیپلز پارٹی دے نال حکومت وچ شراکت داری اُتے یوسف خٹک نو‏‏ں وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو د‏‏ی کابینہ وچ وفاقی وزیر برائے ایندھن، توانائی تے قدرتی وسائل تعینات کيتا گیا۔ 1977ء وچ قیوم خان دے نال اختلافات تے پارٹی تو‏ں علیحدگی دے باوجود آپ نے پشاو‏ر تو‏ں انتخابات وچ بھرپور کامیابی حاصل کيتی۔
1990ء وچ حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں یوسف خٹک نو‏‏ں سیاست دے میدان وچ گراں قدر خدمات دے صلے وچ تمغا تو‏ں نوازیا تے پاکستان پوسٹ دے انہاں دے ناں اُتے اعزازی ڈاک ٹکٹ جاری کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* اسلم خٹک
* عبدالقیوم خان
* لیاقت علی خان

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* محمد یوسف خان خٹک ...اک بیٹی دا خراج تحسین(زینت جہاں)
* پاکستان پوسٹ

گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:1991 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:تحریک پاکستان
گٹھ:جامعہ اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:خیبر پختونخوا دے سیاستدان
گٹھ:خٹک خاندان
گٹھ:فضلا ایچیسن کالج
گٹھ:فضلا گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور
گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان
گٹھ:تحریک پاکستان دے شمال مغربی سرحدی صوبہ تو‏ں کارکنان