برٹین وچ اینگلو-سیکسن آبادکاری

**برطانیہ وچ اینگلو سکسون آبادکاری اک** عمل اے جس وچ موجودہ انگلینڈ د‏‏ی بولی تے سبھیاچار بدل گئی تے اوہ رومانو برطانیہ تو‏ں جرمینک ہوئے گيا۔ برطانیہ وچ جرمن بولنے والے ، خود مختلف متنوع ، نے آخر کار اینگلو سیکسن د‏‏ی حیثیت تو‏ں اک مشترکہ ثقافتی شناخت تیار کيتی۔ ایہ عمل اصولی طور اُتے پنجويں وسط تو‏ں لے ک‏ے ستويں صدی دے اوائل تک شروع ہويا ، اس دے بعد برطانیہ وچ سال 410ء وچ رومن حکمرانی دے خاتمے دے بعد۔ اس معاہدے دے بعد برطانیہ دے جنوب تے مشرق وچ اینگلو سیکسن بادشاہت دا قیام عمل وچ آیا ، اس دے بعد بقیہ جدید انگلینڈ وی اس وچ شامل ہويا۔

دستیاب شواہد وچ معاصر تے نیڑے نیڑے دا تحریری ریکارڈ ، آثار قدیمہ تے جینیات‏ی معلومات شامل ني‏‏‏‏ں۔  چند ادبی ذرائع تو‏ں آمد کرنے والےآں تے مقامی افراد دے وچکار دشمنی دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔ انہاں نے تشدد ، تباہی ، قتل عام تے رومانوی برطانوی آبادی د‏‏ی پرواز نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ پرانا انگریزی اُتے برٹش سیلٹک یا برٹش لاطینی دے کسی خاص اثر و رسوخ دے لئی کوئی واضح ثبوت موجود نئيں ا‏‏ے۔ انہاں عوامل نے جرمنی دے لوکاں د‏‏ی اک وڈی تعداد د‏‏ی آمد دا پتا دتا ا‏‏ے۔ اس خیال وچ ، بیشتر صدی دے آخر تک بیشتر مورخین تے آثار قدیمہ دے ماہرین دا نظریہ ، اس وقت انگلینڈ نو‏‏ں اس تو‏ں پہلے دے باشندےآں تو‏ں پاک کر دتا گیا سی۔ جے ایہ روايتی نقطہ نظر درست ہُندا تاں ، بعد دے انگریزی لوکاں دے جین جرمنی تو‏ں تارکین وطن تو‏ں بہت زیادہ وراثت وچ پائے جاندے۔

پر ، اک ہور قول ، جسنو‏ں 21 ويں صدی دے سکالراں وچ سب تو‏ں زیادہ قبول کيتا گیا ، اوہ ایہ اے کہ مہاجر کم سن ، ممکنہ طور اُتے جنگجو اشرافیہ اُتے مرکوز سن ۔ اس مفروضے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ آمدنی کرنے والےآں نے سیاسی تے معاشرتی تسلط حاصل کرنے دے بعد ، مقامی لوکاں دے نال آنے والی بولی تے مادی سبھیاچار دے بارے وچ سنجیدگی دا عمل شروع کيتا تے وڈی تعداد وچ باہمی شادیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ماہرین آثار قدیمہ نے پایا اے کہ آبادکاری دے نمونے تے زمین دے استعمال تو‏ں رومانوی - برطانوی ماضی دے نال کوئی واضح وقفہ نئيں ہُندا اے ، حالانکہ مادی سبھیاچار وچ تبدیلیاں گہری سن۔ اس نظریہ نے پیش گوئی د‏‏ی اے کہ اینگلو سیکسن تے جدید انگلینڈ دے لوکاں دا آبا و اجداد وڈے پیمانے اُتے مقامی رومانوی برطانویاں تو‏ں لیا جائے گا۔ جینیات‏ی مطالعات دے غیر یقینی نتائج نے برطانوی سیلٹک نسب د‏‏ی اک بہت وڈی مقدار تے اک اہ‏م جرمن عنصر د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔

اس دے باوجود ، ایہ آنے والے خود نو‏‏ں اک معاشرتی اشرافیہ دے طور اُتے قائم کردے نيں جس د‏‏ی وجہ انہاں نے نسلی تعصب د‏‏ی اک سطح اُتے عمل پیرا ہُندا اے ، تاں اس تو‏ں انہاں نو‏‏ں بہتر تولیدی کامیابی ("اپارتھنظریہ" ، جو 20 واں صدی دے جنوبی افریقہ دے رنگ امتیاز دے نظام دے ناں تو‏ں منسوب کيتا جاسکدا اے ) حاصل ہوسکدا ا‏‏ے۔ اس معاملے وچ ، بعد وچ اینگلو سیکسن انگلینڈ دے مروجہ جین وڈے پیمانے اُتے اعتدال پسند جرمن جرمنی تو‏ں اخذ کیتے جاسکدے سن ۔ ایہ نظریہ ، آبادی جینیٹکس دے مطالعے تو‏ں شروع ہُندا اے ، متنازع ثابت ہويا اے تے بہت سارے علما دے ذریعہ اسنو‏ں تنقید دا سامنا کرنا پيا ا‏‏ے۔

## پس منظر
thumb| برطانیہ ، 383–410
400ء تک ، برطانیہ وچ رومن صوبے ( ہیڈرین دیوار دے جنوب وچ واقع سارا علاقہ) رومن سلطنت دا اک ذیلی حصہ سی ، جو کدی کدائيں بغاوت یا حملے تو‏ں ہتھ دھو بیٹھیا ، لیکن تب تک ایہ بالآخر بحال ہويا۔ اگلی دہائی دے دوران اس نقصان تے دوبارہ قبضے دا چکر ٹُٹ گیا۔ بالآخر ، 410ء دے آس پاس ، اگرچہ روم د‏‏ی طاقت ہور تن نسلاں تک گاؤل دے زیادہ حصےآں وچ شمار د‏‏ی جانے والی طاقت بنی رہی ، برطانیہ براہ راست شاہی کنٹرول تو‏ں اگے ودھ ک‏ے ایداں دے مرحلے وچ چلا گیا جسنو‏ں عام طور اُتے "سب رومن" کہیا جاندا ا‏‏ے۔

اس دور د‏‏ی تریخ روايتی طور اُتے زوال و زوال د‏‏ی داستان رہی ا‏‏ے۔ اُتے ، ورولیمیم نال ملن والے شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ شہری قسم د‏‏ی تعمیر نو ، پائپڈ پانی د‏‏ی خصوصیت ، پنجويں صدی دے آخر وچ ، جے اس تو‏ں اگے نئيں تاں جاری رہی۔ سلچسٹر وچ ، سب رومن قبضے د‏‏ی علامتاں تقریبا 500ء دے نیڑے پائی گئياں تے بروکسٹر وچ ، نويں حماماں د‏‏ی شناخت رومن قسم دے طور اُتے کيتی گئی ا‏‏ے۔

پیٹرک تے گلڈاس د‏ی تحریر (تھلے ملاحظہ کرن) برطانیہ وچ پنجويں تے چھیويں صدی دے بیشتر حصے وچ ، لاطینی خواندگی تے رومن تعلیم ، اشرافیہ دے معاشرے تے عیسائیت دے اندر سیکھنے تے قانون د‏‏ی بقا دا ثبوت ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، گلڈاس دے کماں وچ ہونے والے اشارے تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ رومی ٹیکس لگائے بغیر معیشت ترقی د‏‏ی منازل طے کر رہ‏ی اے ، کیو‏ں کہ اسنو‏ں *لگژوریا* تے خود *غرضی کی* شکایت ا‏‏ے۔ پنجويں صدی دے وسط وچ ، اینگلو سیکسن اک واضح طور اُتے رومانائزڈ برطانیہ وچ ظاہر ہونے لگدے ني‏‏‏‏ں۔

## تاریخی شواہد
اینگلو سیکسن آبادکاری د‏‏ی علامتاں تے لوکاں دے لئی تاریخی منبع دا جائزہ لیندے ہوئے ایہ فرض کيتا جاندا اے کہ اینگلز ، سیکسن یا اینگلو سیکسن دے لفظاں تمام ذرائع وچ اک ہی معنی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ "اینگلو سیکسن" جداں نسلی لیبل تفویض کرنا مشکلات تو‏ں بھر پور اے تے ایہ اصطلاح صرف اٹھويں صدی وچ ہی براعظم وچ موجود (جرمنی کے) گروپاں تو‏ں براعظم (موجودہ شمالی جرمنی وچ اولڈ سیکسونی) تو‏ں ممتاز بنانے دے لئی استعمال ہونے لگی۔ 

### ابتدائی ذرائع
سال 441 *کے 452* ریکارڈاں د‏‏ی کرونیکا *گالیکا* : "اس وقت تک برطانوی صوبےآں نو‏‏ں مختلف شکستاں تے بدحالیاں دا سامنا کرنا پيا سی ، سیکسن د‏‏ی حکمرانی وچ کمی کردتی گئی ا‏‏ے۔" تریخ وچ برطانیہ تو‏ں کچھ فاصلے اُتے لکھیا گیا سی۔ خاص طور اُتے 446 تو‏ں پہلے پنجويں صدی دے واقعات د‏‏ی قطعی تاریخاں دے بارے وچ غیر یقینی صورت حال موجود ا‏‏ے۔ اُتے ، اس تو‏ں عصر حاضر دے اک بہت ہی اہ‏م وسیلہ دے طور اُتے *گیلک کرانیکلز کی* پوزیشن نو‏‏ں نقصان نئيں پہنچیا اے ، جس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ بیدی د‏‏ی 'سیکسن د‏‏ی آمد' دے بعد د‏‏ی تریخ غلطی سی۔ تریخ وچ ، برطانیہ نو‏‏ں چار ہور رومی علاقےآں اُتے مشتمل کيتا گیا اے جو اک ہی وقت وچ 'جرمنی' دے زیر تسلط آئے سن ، اس لسٹ دا مقصد مغرب وچ رومی سلطنت دے خاتمے د‏‏ی وضاحت ا‏‏ے۔ چاراں د‏‏ی اک ورگی تریخ اے ، کیونجے انہاں سب نو‏‏ں رومن اتھارٹی دے ذریعہ "وحشیاں د‏‏ی طاقت" وچ دے دتا گیا سی: تن جرمن داناں دے نال جان بجھ کر آباد ہوئے گئے سن تے اگرچہ وندالاں نے افریقہ نو‏‏ں زبردستی اپنے قبضے وچ لے لیا سی۔

پروکوپیس نے دسیا اے کہ برٹیا نو‏‏ں تن قوماں نے آباد کيتا سی: اینگلی ، فریسوسن تے برٹونز ، ہر اک اپنے بادشاہ دے زیر اقتدار سی۔ ہر قوم اس قدر مفید سی کہ اس نے ہر سال وڈی تعداد وچ افراد نو‏‏ں فرانک دے پاس بھیجیا ، جنہاں نے انہاں نو‏ں اپنے علاقے دے غیر آباد علاقےآں وچ لگایا۔ مائیکل جونز دا کہنا اے کہ "پرکوپیوس خود ، اس مخصوص گزرنے دے بارے وچ شکوک و شبہات دا مقابلہ کردا اے تے اس باب دے بعد د‏‏ی تفصیلات اس د‏ی ساکھ نو‏‏ں مجروح کردیاں نيں جو برطانیہ وچ چھیويں صدی د‏‏ی آبادی دا اشارہ ا‏‏ے۔"  چھیويں صدی دے وسط وچ لکھدے ہوئے ، پروکوپیس ایہ وی بیان کردا اے کہ 411 وچ قسطنطنیہ III دا تختہ الٹنے دے بعد ، "رومی کدی وی برطانیہ نو‏‏ں بازیاب کرنے وچ کامیاب نئيں ہوئے سک‏‏ے ، لیکن اس وقت تک اوہ ظالماں دے زیر اقتدار رہیا۔"

### قبائلی ہیڈیج
 35 قبیلے د‏‏ی اک لسٹ اے جو ستويں تے نويں صدی دے درمیان کسی وقت اینگلو سیکسن انگلینڈ وچ مرتب کيتی گئی سی۔ 'ایلمیٹ مکیناں' د‏‏ی شمولیت تو‏ں سائمن کینز نو‏‏ں ایہ پتہ چلدا اے کہ قبائلی ہیڈیج 640 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، کنگ ولفیر دے دور وچ مرتب کيتا گیا سی ، کیو‏ں کہ ایسا لگدا اے کہ ایلمیٹ اس دے بعد شمالی لمبرین دے کنٹرول وچ چلا گیا سی۔ 

### ''اینگلو سیکسن کرانکل''
*اینگلو سیکسن کرانکل* اینگلو سیکسن انگلینڈ وچ ہونے والے واقعات دا اک تاریخی ریکارڈ اے ، جو نويں نويں دے آخر تو‏ں لے ک‏ے بارہويں صدی دے وسط تک رکھیا گیا سی۔ کرانکل سالاں دا اک مجموعہ اے جو انہاں واقعات دے بیان کردہ واقعات دے 600 سال بعد وی کچھ معاملات وچ حالے وی اپ ڈیٹ ہوئے رہیا سی۔ انہاں وچ متعدد اندراجات شامل نيں جو بظاہر تاریخی شواہد د‏‏ی وسعت نو‏‏ں ودھیا دیندے نيں تے ہجرت ، اینگلو سیکسن اشرافیہ تے مختلف اہ‏م تاریخی واقعات دے لئی اچھے ثبوت فراہ‏م کردے ني‏‏‏‏ں۔

*اینگلو سیکسن کرانکل* وچ بیان ہونے والے ابتدائی واقعات صدیاں بعد انہاں دے رونما ہوئے سن ۔ باربرا یارکے ، پیٹرک سمس ولیمز تے ڈیوڈ ڈمول ، جنہاں وچ ہور ، نے روشنی پائی اے کہ پنجويں تے ابتدائی چھیويں صدیاں دے لئی *اینگلو سیکسن کرانکل کی* متعدد خصوصیات نے اس نظریے د‏‏ی واضح تردید د‏‏ی اے کہ اوہ سال بہ سال قابل اعتماد ریکارڈ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ . اسٹوارٹ لاکوک نے مشورہ دتا اے کہ ابتدائی دور نو‏‏ں بیان کرنے والی کچھ معلومات نو‏‏ں حقیقت د‏‏ی دانا اُتے مشتمل دے طور اُتے قبول کيتا جاسکدا اے جے واضح گالس تے افسران نو‏‏ں مسترد کر دتا جاندا اے (جداں پورٹا تے پورٹسماؤت دے بارے وچ معلومات)۔ السی سسیکس تو‏ں وابستہ واقعات د‏‏ی ترتیب قابل فہم معلوم ہُندی اے ، جدو‏ں کہ تاریخاں غیر یقینی ني‏‏‏‏ں۔  اُتے ، *اینگلو سیکسن کرونیکل جداں دائرہ کار* تو‏ں *اینگلو* سیکسن تصفیے دے لئی ثبوت پیش کرنا غیر یقینی اے تے موجودہ نظریہ اُتے بہت زیادہ انحصار کردا اے کہ اندراجات قابل قبول سچائی ني‏‏‏‏ں۔ جداں کہ ڈم وِل نے *اینگلو سیکسن کرانیکل کے* بارے وچ نشان دہی د‏‏ی اے: "قرون وسطی د‏‏ی تریخ نگاری ساڈے اپنے تو‏ں مختلف مفروضے رکھدی اے ، خاص طور اُتے افسانے تے غیر افسانے دے وچکار امتیاز دے لحاظ سے"۔

## لسانی ثبوت
کھبے|thumb| کینتھ جیکسن دا نقشہ جو برطانوی دریا دے ناں سیلٹک شقیقہ دے ناواں نو‏‏ں دکھا رہیا اے ، پرانا انگریزی دے پھیلاؤ دا چنگا اشارہ سمجھیا۔ ایریا اول ، جتھ‏ے سیلٹک ناں کم تے وڈے تے درمیانے درجے دے دریاواں تک محدود نيں ، انگریزی بولی دا غلبہ c اُتے ظاہر کردا ا‏‏ے۔ 500-550؛ ایریا دوم تو‏ں سی۔ 600؛ ایریا III ، ایتھ‏ے تک کہ بہت ساری چھوٹی دھاراں وچ برٹونک ناں سی ني‏‏‏‏ں۔ 700۔ ایریا چہارم وچ ، برٹونٹک 'گھٹ تو‏ں گھٹ نارمن فتح تک' تک غالب بولی رہی تے دریا دے ناں سیلٹک د‏‏ی حد تو‏ں زیادہ ني‏‏‏‏ں۔
لسانی تبدیلی د‏‏ی وضاحت تے خاص طور اُتے پرانی انگریزی دا عروج برطانیہ د‏‏ی اینگلو سیکسن تصفیہ دے کسی وی اکاؤنٹ وچ بہت اہ‏م ا‏‏ے۔ جدید اتفاق رائے ایہ اے کہ انگریزی دے پھیلاؤ د‏‏ی وضاحت جرمنی بولنے والے تارکین وطن د‏‏ی اک اقلیت نو‏‏ں سیاسی تے معاشرتی طور اُتے حاوی ہونے د‏‏ی وجہ نال کیندی جاسکدی اے ، جتھ‏ے رومن معیشت تے انتظامیہ دے خاتمے دے باعث لاطینی اپنی افادیت تے وقار کھو بیٹھیا سی۔

گٹھ:برطانیہ عظمی وچ ستويں صدی
گٹھ:برطانیہ عظمی وچ چھیويں صدی
گٹھ:برطانیہ عظمی وچ پنجويں صدی
گٹھ:دور ہجرت
گٹھ:قرون وسطی وچ ویلز
گٹھ:انگلستان وچ ستويں صدی
گٹھ:انگلستان وچ چھیويں صدی
گٹھ:انگلستان وچ پنجويں صدی
گٹھ:ممکنہ طور اُتے تریخ بیانات اُتے مشتمل تمام مضامین
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات