واسکو ڈے گاما

**واسکو ڈے گاما** (1460 - 1524) پرتگال دا اک کھوجی سی جینے پہلی واری ہندستان تک سمندر دا سفر کیتا۔

**واسکو د گاما** (پرتگالی: Vasco da Gama) (لگبھگّ 1460 جاں 1469-24 دسمبر، 1524) اک پرتگالی  کھوجی، یوروپی کھوج یگ دے سبھتوں سفل کھوجکرتاواں وچوں اک، اتے یورپ ولوں بھارت سدھی یاترا کرن والے جہازاں دا کمانڈر سی، جو کیپ آف گڈ ہوپ، افریقہ دے دکھن کونے ولوں ہندے ہوئے بھارت اپڑیا۔ اوہ جہاز راہیں تنّ وار ہندستان آیا۔ اسدی جنم دی ٹھیک تاریخ تاں اگیات ہے لیکن ایہہ کیہا جاندا ہے دی اوہ 1490 دے دہاکے وچّ سائنس ، پرتگال وچّ جمیا سی۔

## مڈھلا جیون

واسکو د گاما دا جنم اندازا : 1460 وچّ جاں 1469 وچّ سائنس ، پرتگال دے دکھن -لہندے ساحل دے نزدیک ہویا سی۔ ایہناں دا گھر نوسا سینہورا داس سلاس دے گرجاگھر دے نزدیک واقع سی۔ تتکالین سائنس جو ہن الینتیجو تٹ دے کجھ بندرگاہاں وچوں اک ہے، تدّ کجھ سفید پتی، لال چھت والی مچھیریاں دیاں جھونپڑیاں دا سموہ بھر سی۔ واسکو د گامے دے پتا ایستیواؤ د گاما، 1460 وچّ ڈیوک آف وسیؤ، ڈام پھرنینڈو دے اتھے اک نائٹ سن۔ ڈام پھرنینڈو نے سائنس دا ناگر - راجپال نیوکت کیتا ہویا سی۔ اوہ تدّ سائنس دے کجھ صابن کارکھانیاں ولوں کر وصولدے سن۔ ایستیواؤ د گاما دا ویاہ ڈونا اسابیل سادرے ولوں ہویا سی۔ واسکو د گامے دے پروار دی آرنبھک جانکاری زیادہ گیات نہیں ہے۔ 
پورتگالی اتیہاسکار ٹیکسئیرا د اراگاؤ دسدے ہن، کہ ایوورا شہر وچّ واسکو د گاما دی سکھیا ہوئی، جتھے انھاننے شاید حساب اتے نووہن دا گیان ارجت کیتا ہووےگا۔ ایہہ وی گیات ہے کہ گاما نوں کھگولشاستر دا وی گیان سی، جو انھاننے سمبھوت: کھگولگء ابراہم جکیوتو ولوں لیا ہووےگا۔ 1492 وچّ پورتگال دے راجے جان دوسرا نے گاما نوں سیتبل بندرگاہ، لسبن دے دکھن وچّ بھیجیا۔ انھاننوں اتھے ولوں فرانسیسی جہازاں نوں پھڑ کر لیاؤن سی۔ ایہہ کارج واسکو نے کوشل اتے تتپرتا دے نال سارا کیتا۔ 
## یاترا

8 جولائی، 1497 دے دن چار جہاز ( ساؤ گیبرئیل، ساؤ راپھیل، بیریو، اتے اگیات نام دا اک اکتریکرن جہاز ) لسبن ولوں چل پئے، اتے اسدی پہلی بھارت یاترا شروع ہوئی۔ [ 6 ] استوں پہلاں کسے وی یوروپی نے انی دور دکھن افریقہ جاں استوں زیادہ یاترا نہیں کیتی سی، حالانکہ استوں پہلاں اک اتے پورتگالی کھوجکرتا، بارٹولومیؤ ڈیاس بس انی ہی دوری تکّ گیا سی۔ حالانکہ اوہ کرسمس دے آسپاس دا سماں سی، د گامے دے کرمیدل نے اک تٹ دا نام، جسدے نال ہوکے اوہ گزر رہے سن، نیٹال رکھیا۔ اسدا پورتگالی وچّ متلبّ ہے کرسمس، اتے اس ستھان دا ایہہ نام اج تکّ اوہی ہے۔

جنوری تکّ اوہ لوک اجوکے موجامبیک تکّ پہنچ گئے سن، جو پوروی افریقہ دا اک کناری کھیتر ہے جسپر عرب لوکاں نے ہند مہاساگر دے وپار نیٹورک دے اک بھاگ دے روپ وچّ قابو کر رکھیا سی۔ اوہناں دا پچھا اک گساور بھیڑ نے کیتا جنہاں نوں ایہہ پتہ چل گیا دی اوہ لوک مسلمان نہیں ہے، اتے اوہ اتھے ولوں کینیا دے ولّ چل پئے۔ اتھے اتے، مالنڈِ (3°13′25″S 40°7′47.8″E) وچّ، د گاما نے اک بھارتی مارگدرشک نوں کم اتے رکھیا، جنھے اگے دے رستے اتے پورتگالیاں دی اگوائی کیتی اتے انھاننوں 20 مئی، 1498 دے دن کالیکٹ ( اسدا ملیالی نام کوجیکوڈ ہے ) , کیرل لے آیا، جو بھارت دے دکھن پچھم والا تٹ اتے ستھت ہے۔ گاما نے کجھ پورتگالیاں نوں اتھے ہی چھڈّ دتا، اتے اس نگر دے شاسک نے اسنوں وی اپنا سبھ کجھ اتھے ہی چھڈّ کر چلے جان لئی کیہا، اتے اوہ اتھے ولوں بچّ نکلیا اتے ستمبر 1499 وچّ واپس پورتگال پرط گیا۔

اسدی اگلی یاترا 1503 وچّ ہوئی، جدوں اسنوں ایہہ گیات ہویا دی کالیکٹ دے لوکاں نے پچھے چھٹّ گئے سارے پورتگالیاں نوں مار پایا ہے۔ اپنی یاترا دے رستے وچّ پین والے سارے بھارتی اتے عرب جہازاں نوں اسنے دھوست کر دتا، اتے کالیکٹ اتے قابو کرن لئی اگے ودھ چلیا، اتے اسنے بہت سی دولت اتے ادھیکار کر لیا۔ استوں پورتگال دا راجا استوں بہت خوش ہویا۔

سنّ 1534 وچّ اوہ اپنی انتم بھارت یاترا اتے نکلیا۔ اس سمیں پورتگال دی بھارت وچّ اپنویش بستی دے وائسرائے ( راجپال ) دے روپ وچّ آیا، اتے اتھے پہنچن دے کجھ سماں بعد اسدی موت ہو گئی۔

 

## بارلے جوڑ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک