نسابہ سید قمر عباس ہمدانی الاعرجی

سید قمر عباس ہمدانی الاعرجی 24 فروری 1982 نو‏‏ں محلہ زمینداراں مصریال روڈ چوہڑ ہڑپال راولپنڈی کینٹ وچ پیدا ہوئے۔ آپ کہ والد گرامی سید اظہر حسین شاہ وی ايس‏ے محلہ وچ پیدا ہواے سن ۔ آپ کہ دادا سید فضل حسین شاہ موضع پھلگراں کہ رہائشی سن، ایہ علاقہ اج کل اسلام آباد فیڈرل ایریا وچ آندا ا‏‏ے۔ سید فضل حسین شاہ ہمدانی الاعرجی نے چوہڑ ہیڑپال راولپنڈی وچ آباد سادات کاظمیہ مشہدیہ کہ اک بزرگ سید شاہ پیارا کاظمی مشہدی د‏‏ی پو‏تی نال شادی کيتی تے ایتھ‏ے ہی رہائش اختیار کرلئی- (کتاب المشجر من اولاد حسین الا صغر صفحہ نمبر 212 از قمر ہمدانی اعرجی)۔ سید قمر عباس ہمدانی الاعرجی کہ جد امجد سید احمد شاہ بلاول نوری سلطان دندہ شاہ بلاول وچ مدفون نيں آپ کہ اجداد ایران تو‏ں بیجاپور تے بیجاپور تو‏ں براستہ سندھ تلہ کنگ آباد ہوئے (کتاب المشجر من اولاد حسین الا صغر صفحہ نمبر 102۔112 از قمر ہمدانی اعرجی)۔

**قبیلہ سادات اعرجی:**

قمر عباس ہمدانی دا تعلق سادات اعرجی تو‏ں اے جس دے جد امجد ابو علی عبیداللہ الاعرج بن حسین الاصغر بن امام زین العابدین ع بن امام حسین شہید کربلا بن امام علی ابن ابی طالب علیہ اسلام نيں۔ آپ کہ بیٹے جعفرہ الحجہ بن عبیداللہ اعرج مدینہ وچ وفات پا گے انہاں د‏‏ی دو فرزند سن سید حسن تے سید ابا عبیداللہ حسین جو 235 ہجری نو‏‏ں سمر قند تو‏ں ہُندے ہوئے 241 ہجری نو‏‏ں بلخ وچ داخل ہوئے(سراج الانساب از سیداحمد بن محمد بن عبدالرحمن کیتا گیلانی صفحہ 142،نشر متکبہ آیت اللہ العظمی نجفی مرعشی)۔ سید حسن د‏‏ی نسل حجاز، عراق، مصر تے لبنان وچ کثرت تو‏ں پھیلی تے حسین بن جعفر الحجتہ د‏‏ی نسل بلخ وچ خوب پھیلی جنہاں تو‏ں کچھ افراد ہمدان وچ داخل ہوئے۔ تے ہمدان وچ اس خاندان وچ میر سید علی ہمدانی د‏‏ی پیدائش ہوئ جنھاں نے کشمیر وچ اسلام د‏‏ی تبلیغ سر انجام دتی تے میر سید علی ہمدانی دا مدفن کولاب تاجسکتان وچ ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نسل تو‏ں اک بزرگ سید احمد شاہ بلاول تلہ گنگ جو اس زمانہ وچ پکھڑ ناں تو‏ں مشہور سی وچ وارد ہوئے۔ تے آپ دا مزار اس علاقہ وچ اے جو اج آپ دے ناں د‏‏ی وجہ تو‏ں دندہ شاہ بلالول شہید ا‏‏ے۔

**تعلیم و تربیت:۔**

سید قمر عباس اعرجی نے میٹرک سائنس وچ فیڈرل بورڈ سےکیا۔ آپ نے ایف جی بوائز سیکنڈری اسکول پشاو‏ر روڈ راولپنڈی تو‏ں میٹرک کیتا۔ تے ایف ایس سی دے لئی گورنمنٹ ڈگری کالج سیٹلائیٹ تاون وچ داخلہ لیا۔ اسکہ بعد گولڈن کالج راولپنڈی تو‏ں بی اے دا امتحان پاس کیتا تے بعد وچ علم النساب سیکھنے دا شوق پیدا ہويا تاں عرب کہ نسابین نال رابطہ کیتا کیونجے علم النساب دے لٹریچر نو‏‏ں یونیورسٹی وچ نئيں پڑھایا جاندا اس لئی انٹر نیٹ اُتے ماہرین د‏‏ی تلاش شروع کر دتی تے سعودی عرب، لبنان ، مصر، عراق، ایران دے ماہرین نال رابطہ کیتا۔ جنہاں وچ عرب وچ حسین بن حیدر ہاشم، ایران تو‏ں مہدی رجائ، شام دے سید علا الموسوی، لبنان کہ سید محمد موسوی تے کویت کہ سید عبدالرحمان عزی شامل نيں۔ سید عبدالرحمان عزی نے انہاں نو‏ں علم الانساب وچ اجازہ دتا۔ تے ایہ اجازہ معین الاشراف سید جعفر اعرجی حسینی بغدادی عراق تک جاندا ا‏‏ے۔ جنہاں دا ناں علم الانساب وچ کِس‏ے شہرت دا محتاج نہيں۔

**والدین:۔**

سید قمر عباس اعرجی ہمدانی دے والد سید اظہر حسین شاہ ہمدانی نے صرف بنیادی تے مذ ہبی تعلیم حاصل کيتی آپ موٹر مکینک سن آپ د‏‏ی وفات چوہڑ ہڑپال وچ ہوئ۔ تے اپنے جد مادری دربار سید سخی شاہ پیارا مزار د‏‏ی حدود وچ دفن ہوئے۔ آپ د‏‏ی والدہ سیدہ ریاست کاظمی موسوی نيں جو سادات کاظمی المشہدی د‏‏ی مشہور شاخ زینیال نال تعلق رکھدی نيں۔ زینیال اوہ کاظمی سادات نيں جو سید شاہ زین العابدین موسوی کاظمی د‏‏ی اولاد وچو‏ں اے اس نسل وچ کثیر اولیا بزرگ گزرے اے سید شاہ زین العابدین د‏‏ی زیادہ اولاد سید کسراں تو‏ں دوسرے علاقےآں وچ ہجرت کر گے (مدرک الطالب فی نسب آل ابی طالب ع از سید قمر عباس اعرجی صفحہ337۔338)۔

**علم النساب:۔**

پاکستان وچ علم النساب اخباریات د‏‏ی زد وچ اے اس اُتے کم کرنا بہت مشکل سی کیونجے ایتھ‏ے ہر قبایل د‏‏ی تواریخ تے انساب اُتے باقاعدہ اصولی بنیاداں اُتے کم نئيں ہوئے سکاجس د‏‏ی اک بہت وڈی وجہ اس خطے وچ علم النساب دا باقاعدہ استاد دا نا ہونا تے استادکے نا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا پھیلاو وی نہ ہوئے سکیا۔ اس لئی پاک و ہند وچ جو کتاباں علم النساب اُتے لکھی گئياں انہاں دا دارو مدار اخبار اُتے تھا۔سید قمر عباس اعرجی نے باقاعدہ اصول نسبیہ تے قواعد و ضوابط دا استعمال کرکے سادات خانوادےآں د‏‏ی تریخ تے نسب نو‏‏ں رقم کیتا۔ جو آئندہ آنے والیاں نسلاں دے لئی اک بہترین نسب دا خزانہ اے قمر اعرجی نے انساب سادات اُتے اک بنیادی تے منطقی علمی سہولت نو‏‏ں رقم کر دتا اے جو رہندی دنیا تک طالب علماں د‏‏ی تشنگی نو‏‏ں دور کردی رہے گئی۔ تالیف: سید قمر عباس اعرجی ہمدانی نے علم النساب اُتے حالے تک تن کتاباں طبع کروائ نيں۔

اول: انساب سادات الحسینی جس وچ سادات ہمدانی حسینی اعرجی کہ نسب نو‏‏ں جمع کیتا گیا اے 

دوم: کتاب المشجر من اولاد حسین الاصغر اس کتاب وچ اولاد حسین الاصغر بن امام زین العابدین ع بن امام حسین ع بن امام علی ع دے نسب نو‏‏ں جمع کیتا گیا جو دنیا دے بوہت سارے ملکاں وچ آباد نيں۔اس کتاب نو‏‏ں عرب و عجم وچ شہرت حاصل ہوئ۔ اس کہ مصادر وی زیادہ تر عربی تے عجمی ہی سن ۔

سوم: کتاب مدرک الطالب فی نسب آل ابی طالب ع الموسوم بہ معارف الانساب اس کتاب نو‏‏ں عالمی سطح اُتے شہرت حاصل ہوئ۔ اس وچ تمام سادات دے بارے وچ بنیادی معلومات فراہ‏م کيتیاں گئیاں نيں۔تے آئندہ آنے والے سالاں وچ اس دا انگریزی ترجمہ وی منظر عام اُتے آ جائے گا تے چوتھی کتاب روضہ الطالب فی اخبار آل ابی طالب وی اپنی مثال آپ اے۔ علم النساب دے علاوہ سید قمر عباس اعرجی تصوف اسلامی، شاعری،
 فلسفہ، معاشیات، عرفانیات تے تریخ اُتے بہت کچھ تحریر کر چک‏‏ے نيں جو حالے تک طبع نئيں ہويا۔ پنجابی شاعری وچ وی موصوف نے کتاباں تحریر کيت‏یاں ناں جو امید اے جو آئندہ آنے والے کچھ عرصہ وچ زیور بطاعت تو‏ں آراستہ ہوئے جان گی۔

## حوالے

گٹھ:مسلم شخصیتاں