ہیریٹ ٹبمین

**ہیریٹ ٹبمین** (۱۸۲۰ - ۱۰ مارچ ۱۹۱۳) اک افریقی امریکی سوانی سی جس نے غلاماں دی ازادی لئی کم کیتا۔ امریکی گھر دی لڑائی وچ اوس نے غلاماں لک چھپ کے ازاد کروایا تے یونیو فوج لئی جسوسی کیتی۔ 

اوہ میری لینڈ وچ جمی تے مرنویلے نیو یارک وچ سی۔

**ہیریٹ تبمین** (جم ارمنٹا روس؛ سی۔ ۱۸۲۲ – ۱۰ مارچ ۱۹۱۳) امریکی گھریلو لڑائی دے دوران اکّ امریکی غلامیوادی، انسان دوست اتے ریاست ہائے متحدہ دی فوج لئی اکّ ہتھیاربند سکوٹ اتے جاسوس سی۔  غلامی وچ جمی تبمن بچ گئی اتے بعد وچ انتکدھاری ریل روڈ دے ناں نال جانے جاندے اینٹیسلیو ورکرز اتے سرکھیت گھراں دے نیٹورک دی ورتوں کردے ہوئے لگبھگ ستر غلام پریواراں اتے دوستاں نوں بچاؤن لئی ۱۳ مسافراں دا پربندھ کیتا۔ بعد وچ اسنے ہارپر پھیری اُتے حملے دے بعد نوبت توں متاثر کرن والے جون براؤن دی مدد کیتی، اتے لڑائی توں بعد دے یگ وچ عورتاں دی آزادی لئی جدوجہد وچ اکّ سرگرم بھاگی دار؉ رہی۔

ڈورچیسٹر کاؤنٹی، میریلینڈ وچ اکّ غلام وجوں جم ہوئی، تبمن نوں اکّ بچے دے روپ وچ اس دے وکھ-وکھ ماسٹراں ولوں کٹیا گیا۔ زندگی دے مڈھلے ویلے وچ، اس دے سر وچ اکّ گمبھیر سٹّ وجی جدوں مالک کسے اکّ غلام نوکر نوں مارن دے ارادے نال بھاری دھات زور نال مارنی چاہی، پر اوہ دھات اس نوکر دی بجائے تبمن نوں جا وجی۔ سٹّ وجن کارن اس نوں چکر آؤنے، درد ہونا اتے بہت ادھک مقدار وچ نیند آؤنا (ہائیپرسومنیا)، جو اس دی پوری زندگی وچ اسے طرحاں چلدا رہا۔ اس گمبھیر سٹّ دے لگن توں بعد، ٹیوبمن نے عجیب دکھاں اتے کئی ترسہاں دے سپنیاں دا تجربہ کرنا شروع کیتا، جس نوں اس نے پرماتما ولوں دتیاں نصیحتاں منیا۔ ایہناں تزربیاں نے، اس دی میتھوڈسٹ نال مل کے، اس نوں مذہبی شردھاوان بنن دی اگوائی کرن وچ مدد کیتی۔

۱۸۴۹ وچ، تبمن پھلیڈیلپھیا بھجّ گئی، جلدی ہی اوہ میریلینڈ صرف اپنے پروار نوں بچاؤن لئی واپس پرت گئی۔ اکّ ویلے، اوہ اپنے نال اپنے رشتے داراں نوں راج توں باہر کڈھ کے لے گئی، اتے ہولی ہولی، اکّ گروہ وچ، اخیر وچ درجناں ہور نوکراں نوں آزاد کراؤن لئی اگوائی کیتی۔ رات نوں سفر کردیاں اتے بہت خفیہ روپ وچ، تببمن (جاں "موسیٰ"، جویں کہ اس نوں بلایا جاندا سی) "کدے کوئی یاتری نہیں گوایا۔" ۱۸۵۰ دا "بھگوڑا غلام ایکٹ" پاس ہون توں بعد، اس نے بھگوڑے لوکاں نوں اتر ول بریٹیش نورتھ امیرکا (کینیڈا) دی اگوائی کرن وچ مدد کیتی اتے نویں رہاء کیتے گئے غلاماں نوں کم لبھن وچ مدد کیتی۔ تبمن نے ۱۸۵۸ وچ جوہن براؤن نال ملاقات کیتی، اتے ہارپرز پھیری اُتے ۱۸۵۹ دے اپنے چھاپیماری لئی سپوٹراں دی سکیم بناؤن اتے اوہناں دی بھرتی کرن وچ مدد کیتی۔

جدوں سول لڑائی شروع ہویا، توبمن نے یونین آرمی لئی کم کیتا، پہلاں ککّ اتے نرس، اتے پھر اکّ ہتھیاربند سکاؤٹ اتے جاسوس وجوں کم کیتا۔ لڑائی وچ اکّ ہتھیاربند مہم دی اگوائی کرن والی پہلی عورت بنی، اس نے کمبوہے پھیری وکھے چھاپے دا رستہ فلسفہ کیتا، جس نے ۷۰۰ توں ودھ نوکراں نوں آزاد کروایا۔ لڑائی توں بعد، اوہ ۱۸۵۹ وچ نیویارک دے اؤبرن وچ اسے خاندانی جائیداد اُتے گھر واپس گئی، جتھے اس نے اپنے بڈھے ماپیاں دی دیکھ بھال کیتی۔ اوہ عورتاں دے بااثر تحریک وچ سرگرم رہی جد تک بیماری اس توں دور نہ ہوئی، اتے اس نوں بزرگ افریقی امریکناں لئی اکّ گھر وچ داخل ہونا پیا جس دی اس نے کئی سال پہلاں قائم کرن وچ مدد کیتی سی۔ ۱۹۱۳ وچ اس دی موت توں بعد، اوہ ہمت اتے آزادی دی پرتیک بن گئی۔

## جم
تبمن دا جم ارمنٹا "منٹی" روس دا جم غلام ماپیاں، ہیریٹ ("ریٹ") گرین اتے بین روس کول ہویا سی۔ ریٹ دی ملکیت میری پیٹیسن بروڈیس (اتے بعد وچ اس دا بیٹا ایڈورڈ) کول سی۔ بین نوں اینتھنی تھومسن کول رکھیا گیا سی، جو میری بروڈیس دا دوجا شوہر بنیا، اتے اس نے میریلینڈ دے ڈورچیسٹر کاؤنٹی دے میڈیسن کھیتر وچ "بلیک-واٹر ندی" دے کول وڈا مقدار وچ پودے لگائے سن۔ یونائیٹڈ سٹیٹ وچ بہت سارے غلاماں دی طرحاں، تبمن دے جم دا صحیح سال اتے نہ ہی تھاں دا پکا پتہ اے۔ کیٹ لارسن نے، اکّ دائی دی ادائیگی اتے اس دے اشتہار سمیت کئی ہور تریخی دستاویزاں دی بنیاد اُتے،سال ۱۸۲۲ دے طور اُتے ریکارڈ کیتا۔ جدوں کہ جین ہمیز کہندی اے "سبھ توں ودھیا موجودہ ثبوت ایہہ سجھاء دیندے ہن کہ تبمن دا جم ۱۸۲۰ وچ ہویا سی، جاں اس توں اکّ- دو سال بعد وی ہو سکدا اے۔" کیتھرین کلنٹن نے نوٹ کیتا کہ تبمن نے اس دے جم دا سال ۱۸۲۵ دسیا، جدوں کہ اس دی موت دے سرٹیفکیٹ وچ ۱۸۱۵ اتے اس دی قبر ۱۸۲۰ اے۔

## ایہہ وی ویکھو
* غلاماں دی لسٹ

## حوالے