open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
الکا گپتا

**الکا گپتا**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

**الکا گپتا ** (انگریزی :Ulka Gupta) (جم : 12 اپریل 1997 ممبئی مہاراشٹر  ) اک بھارتی اداکارہ اے۔ اس نے اپنے کیریئر دی شروعات بال کلاکار دے روپ وچ کیتی۔
 الکا نے زی ٹی۔وی دے ناٹک جھانسی کی رانی وچ کم کیتا اس ناٹک وچ الکا نے چھوٹی لکشمی بائی دی کردار نبھایا۔ الکا نے اپنے فلمی کیریئر دی شروعات ٹالیوڈّ فلم، اندھرا پوری، ‘چ مکھ کردار نبھایا۔ الکا نے 2015 دی تیلگو فلم، ردرادیوی، ‘چ وی کم کیتا۔

## جیون
الکا گپتا دا جنم 12 جنوری، 1997 ‘چ ممبئی وکھے ہویا۔ اس نے رستمجی انٹرنیشنل سکول، دہیسر، ممبئی وکھے پوری کیتی۔

## کیریئر
گپتا نے پہلاں ریشم ڈانکھ وچّ کیمرے دے ساہمنے کم کیتا، اتے پھر سات پھیرے وچّ، سلوری دی دھی ساوری دے روپ وچّ کم کیتا۔ اوہ جھانسی کی رانی وچّ منوں دے روپ وچّ اپنیے پر اثر کارگزاری لئی مشہور ہے۔ سیریل نوں بہت دلچسپ بناؤن لئی، اس نے سخت محنت کیتی اتے دو مہینیاں لئی گھوڑ سواری اتے تلوار نال لڑن دی سکھلائی لئی. اسنے سلوک پیش کرن لئی سنسکرت وی سکھی۔ اسنے زی ٹیوی تے ​​کھیتی ہے زنداگی آنکھ مچھولی وچ امی دا کردار نبھائیا۔ اسنے تیلگو فلم آندھرا پوری وچ کم کیتا، جو رمیش پرساد دوارا بنائی گئی سی، پوری جگن ناتھ دے پتر آکاش پوری دے ورودھ سی۔ ایہہ جون 2015 وچّ جاری کیتا گیا سی۔ اسنے ٹالیوڈّ فلم ردھرمادیوی وچّ مکھ بھومکا نبھائی سی۔ اسنے بنگالی بھاشا دی فلم سیرا بنگالی وچ مکھ کردار نبھایا، جسدی 2017 جاں 2018 وچّ رلیز ہون دی امید سی۔

## فلموگرافی

## ٹیلیوژن
* *[[جھانسی کی رانی (2009 ٹی.وی. سیریز)|جھانسی کی رانی]]* بطور منو/رانی/کالی
* *[[ویر شواجی]]*
* *[[سات پھیرے: سلونی کا سفر]]* بطور سلونیجی دی دھی
* *[[کھیلتی ہے زندگی آنکھ مچولی]]*
* *[[دیووں کے دیوَ...مہادیو]]* بطور دیوی کنیا کماری
* *[[فیئر فائلز]]*
* 2017 – *[[شکتیپیٹھ کے بھیرو]]* بطور دیوی پاروتی

## حوالے

شرینی:بھارتی عورتاں
شرینی:بھارتی اداکاراواں
شرینی:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
شرینی:جنم 1997
شرینی:زندہ لوک
شرینی:بنگالی سنیما وچ اداکاراواں
 

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1997 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ضلع سہرسہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
ڈاکٹر شہریار

**ڈاکٹر۔ شہریار** پنجابی اتے ہندی شاعر اتے ناٹک کار اے۔ اس دا پورا ناں شہریار (سنتوکھ سنگھ شہریار) اے۔ اوہ امرتسر وچ رہندا اے۔

## کتاباں
* قلعے سراواں تے مقبرے (شعری ناٹک)
* کنجکاں تے کڑیاں (شعری ناٹک)
* سیس دیا پر سررُ نہ دیا
* اچّ دا پیر تے حاجی چراغ شاہ
* بابا بیر سنگھ نورنگابدی
* گولے کبوتر (بال ناٹک)
* کون تھا ساحل پے (ہندی دا غزل مجموعہ)
* بھورے والا پورن
* پیرو پریمن (شعری ناٹک)
## اعزاز
پنجاب کلا کونسل تے پنجاب سنگیت ناٹک اکیڈمی نے اسنوں گرو انعام دتا اے۔

## حوالے

گٹھ:پنجابی شاعر
گٹھ:پنجابی ناٹک کار
اُشنا سہیل

**اُشنا سہیل** (پیدائش 26 جون 1993 لاہور ) پاکستان نال تعلق رکھنے والی اک سواݨی ٹینس کھلاڑی نيں۔اشنا 12 دسمبر 2016 نو‏‏ں عالمی نمبر 943 د‏‏ی سنگلز د‏‏ی بہترین رینکنگ وچ پہنچاں۔ 11 جولائ‏ی 2016 نو‏‏ں ، اوہ ڈبلز رینکنگ وچ دنیا وچ 864واں درجہ اُتے سن۔ فیڈ کپ وچ پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں کھیلدے ہوئے ، اشنا د‏‏ی ہار جِت د‏‏ی اوسط – 14-29 ا‏‏ے۔ 

## کیریئر
اوہ ٹینس وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں تے آئی ٹی ایف پرو سرکٹ ٹور وچ حصہ لیندی نيں۔ سنگلز تے مکس ڈبلز وچ اوہ جنوب ایشیائی کھیلاں وچ ڈبل برونز میڈلسٹ ، سنگلز تے ڈبلز وچ پاکستان د‏‏ی پہلی عالمی درجہ د‏‏ی سواݨی ٹینس کھلاڑی نيں۔ 

### 2014
ستمبر 2014 وچ ، سہیل سارہ منصورکے نال ایشین گیمز وچ حصہ لینے والی پہلی سوانیاں ٹینس کھلاڑی بن گئياں جدو‏ں انہاں نے جنوبی کوریا دے شہر انچیون وچ منعقدہ ایشین گیمز وچ حصہ لیا سی۔2015 وچ انہاں نے شرم الشیخ فیوچرز وچ تن مقابلےآں وچ حصہ لیا تے تِناں وچ سمی فائنل تک رسائی حاصل کيتی۔

## حوالے

*
*
*
*
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ شریک پاکستانی کھلاڑی
گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ پاکستانی کانسی تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیل، 2018ء وچ شریک ٹینس کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں ٹینس کھلاڑی
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1993 دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کینیڈا قومی خواتین کرکٹ ٹیم

**کینیڈا قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم**، اوہ ٹیم اے جو سوانیاں دے بین الاقوامی میچاں وچ کینیڈا د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ انہاں نے برمودا دے خلاف ون ڈے کھیلاں د‏‏ی تن میچاں د‏‏ی سیریز وچ ستمبر 2006 وچ بین الاقوامی سطح اُتے قدم رکھیا سی۔ ایہ فیصلہ کرنے دے لئی کہ 2007 وچ آئرلینڈ وچ ہونے والی ویمن کرکٹ ورلڈ کپ کوالیفائر وچ کیہڑی ٹیم امریکا دے علاقے د‏‏ی نمائندگی کرے گی۔ کینیڈا نے اچھی شروعات د‏‏ی ، پہلی جِت وچ پنج وکٹ تو‏ں کامیابی حاصل کيتی ، لیکن برمودا دوسرے نمبر اُتے 24 رن تو‏ں جِت دے نال واپس آگیا۔
2007 وچ کینیڈا نے ٹورنٹو ، اونٹاریو ، کینیڈا وچ منعقدہ افتتاحی آئی سی سی امریکن چیمپئن شپ جِتیا۔انہاں نے ارجنٹائن تے برمودا اُتے فتوحات ریکارڈ کاں۔انھاں نے ٹرینیڈاڈ تے ٹوبیگو دے تحت انڈر 17 دے خلاف اک نمائشی کھیل وی کھیلا۔
## ریکارڈ تے اعدادوشمار
**بین الاقوامی میچ دا خلاصہ&nbsp;— کینیڈا سوانیاں کرکٹ ٹیم**

### بین الاقوامی ٹی20

**ہور اقوام دے خلاف ٹی ٹونٹی ریکارڈ**

*مکمل ریکارڈ WT20I #660. آخری تازکاری 19 مئی 2019.*

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ کینیڈا
گٹھ:قومی سوانیاں کرکٹ ٹیماں
گٹھ:کرکٹ
ایچامپتی گائیتری

**ایچامپتی گائتری** (ناں گائتری ونشتھا شوبا)، مشہور "وینا گائتری" (جم 9 نومبر 1959) دے طور اُتے جانی جاندی اے۔ وینا روائتی کارناٹک سنگیت دا ساز اے۔ اس نوں تاملناڈو دی وزیر اعلیٰ جے۔ جیللتا نے نومبر، 2013 وچ تاملناڈو سنگیت اتے فائین آرٹس یونیورسٹی دی پہلی وائس-چانسلر نامزد کیتا گیا سی۔ 

2002 وچ ای۔ گائتری نوں سنگیت ناٹک اکادمی انعام ، ڈاکٹر۔ ایم۔جی۔آر ولوں "کلیمنی" انعام 1984 وچ تاملناڈو سرکار دی طرفوں اتے 2011 وچ روٹری کلبّ، مدراس ایسٹ توں لائیپھٹائیم اچیومینٹ انعام ملے ہن۔ تاملناڈو دی وزیر اعلیٰ جے۔ جیللتا نے ای۔ گائتری نوں تاملناڈو دے سرکاری سنگیت کالجاں دے چینئی، تھروائیارو، مدرے اتے کوئمبٹور وچ 2011 وچ آنریری ڈائریکٹر نامزد کیتا سی۔ ای۔گائتری نوں سال 2017 وچ عالمی تامل یونیورسٹی ولوں ڈاکٹریٹ نال اعزازی کیتا گیا اے۔

## کریئر
ای۔ گائتری دا جم 9 نومبر 1959 نوں کملا اسوتھاما، اک وینا ودشی اتے جی اسوتھاما، تیلگو فلم صنعت وچ فلم سنگیت ڈریکٹر دے گھر ہویا سی۔  اسدے پیؤ نے اسدا نام گائتری واسنتھا شوبا رکھیا سی۔ گائتری نے پہلاں اپنے ماتا-پتا اتے بعد وچ سنگیتا کلاندھی ٹی۔ایم۔ تیاگاراجن،  اک کارناٹک گلوکارہ اتے سنگیتکار توں سکھلائی حاصل کیتی سی۔

گائتری نے اپنے کریئر دی شروعات 9 سال دی عمر وچ کیتی سی جدوں شری پارتھاسارتھی مالک سبھا، ٹرپلکنے نے اسنوں 1968 وچ اپنے سنت تیاگاراجا میلہ وچ کارکردگی کرن لئی بلایا سی۔ گائتری نے بھارت اتے ودیساں دیاں ادارےآں توں انعام اتے سرلیکھ حاصل کیتے ہن۔ گائتری نے کئی ایلبماں جاری کیتیاں ہن۔ اس نوں تاملناڈو دے سرکاری سنگیت کالجاں (چینئی، تھروائیارو، مدرائی اتے کوئمبٹور وچ) دی آنریری ڈائریکٹر نامزد کیتا گیا سی۔ ای۔گائتری نوں ورلڈ تامل یونیورسٹی ولوں سال 2017 وچ ڈاکٹریٹ نال اعزازی کیتا گیا اے۔

ایہناں توں علاوہ، اسنے ودیساں وچ، ریاست ہائے متحدہ، برٹین، فرانس، جرمنی، سنگاپور اتے ملیشیا وچ وی کارکردگی کیتا اے۔ اوہ بھارت دے اوہناں بہت سارے جانے-پچھانے کلاکاراں وچوں اک سی جنہاں نوں سنگیتکار اے۔ آر۔ رحمٰن دے جن گن من گیت دے ٹریک وچ شامل کیتا گیا سی۔

## اوارڈ

* آل انڈیا ریڈیو ولوں 13 سال دی عمر وچ سینئر گریڈ-انعام؛ 1973 وچ، اگھیاں ٹیلنٹ دی پچھان وچ بناں آڈیشن دتے۔
* 'کلائیمامنی'، تاملناڈو راج انعام 1984 وچ ڈاکٹر۔ایم۔جی۔آر۔ ولوں۔
* 2002 وچ ڈاکٹر: عبدل کلام ولوں سنگیت ناٹک اکادمی انعام۔ 
* 1999 وچ مدھ پردیش سرکار ولوں 'کمارا گندھارو' انعام۔
* سنگیت کلاسیکھامنی، 2001 انڈین فائین آرٹس سوسائٹی، چینئی ولوں۔
* 'سنگیتا کلاسرتھی'، شریمتی پارتھاسارتھی مالک سبھا 2009 توں۔ 
* 2011 وچ روٹری ایسٹ چینئی دا 'لائیپھٹائیم اچیومینٹ' انعام آدی۔

## حوالے

## سروت

* 

## باہری لنک

* سنگیت دے ساز دی رانی دے ماتحت 
* تنم دا دن گایتھری لئی&#x5B; ** &#x5D;
* ای۔ گایتھری نوں تاملناڈو سنگیت اتے فائین آرٹس یونیورسٹی دے پہلے اپ-کلپتی وجوں نامزد کیتا گیا اے
گٹھ:20 ویں صدی دیاں بھارتی خاتون سنگیتکار
گٹھ:بھارتی خاتون کلاسیکل سنگیتکار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1959
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
لیوبوڡ یانوڡسکا

thumb| لیبوو یانووسکا
**لیبوو یانووکا**(Яновська Любов Олександрівна، 1861–1933) اک یوکرینی لکھاری اتے فیمینسٹ سی۔

اوہ روسی مول دے  لکھاری اولکسینڈر شچیرباچوو اتے یوکرینی ماں دی دھی سی۔ اوہ پوربی یوکرین وچ پیدا ہوئی سی، اسدا شروعاتی نام **لیبوو شچیرباچووا** سی۔ اسدی ماں دی آنٹی دا ویاہ پینٹیلیمون کلش نال ہویا سی۔ اس دے ماپے وکھو-وکھرے نسلی پچھوکڑ کارن ہوئے تناء کارن وکھ ہو گئے سن۔ 1881 وچ اسنے اک یوکرینی دانشور، وسیل یانووسکی نال ویاہ کروا لیا اتے اپنے آپ نوں یوکرین دے سبھیاچار، ساہت اتے اتہاس بارے جانو کروایا۔ اس دی پہلی چھوٹی کہانی 1897 وچ شائع ہوئی سی۔ اسنے ناول اتے ناٹک وی لکھے سن۔

1905 وچ یانووسکا کیو چلی گئی، جتھے اوہ ساہتی گروہاں اتے عورتاں دی لہر وچ شامل ہو گئی۔ 1916 توں بعد اوہ پہلے عالمی لڑائی کارن متاثر عورتاں اتے بچیاں دے غریب ہلاتاں دی مدد وچ رجھ گئی، جس کارن اس نوں لکھن دا وقت نہیں ملیا۔ 1923 وچ اس نوں ادھ رنگ دا دورہ پیا اتے دس سال بعد اسدی موت ہو گئی۔

اسدیاں رچناواں '*ان د ڈارک آف د نائیٹ*' (1998) اتے *وارم د چلڈرن، او سن* (1998) آدی دا انگریزی وچ ترجمہ کیتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:یوکرینی خاتون ناول کار
گٹھ:جم 1861
گٹھ:یوکرینی لکھاری
سُدھا بھاردواج

**سدھا بھاردواج** اک بھارتی ٹریڈ یونیئنسٹ اے، جو زمین ایکوائر دے خلاف اک شہری حقوق کارکن اے اتے ہال ہی وچ اک وکیل، جو ہن 29 سالاں توں چھتیسگڑھ وچ کم کر رہی اے اتے رہِ رہی اے۔ اوہ چھتیسگڑھ پیپلز یونین فار سول لبرٹیز (پی۔یو۔سی۔ایل۔) دی جنرل سیکٹری اے، اتے جنہت (اک وکیل اجتمائی) دی بانی وی اے اتے اوہ شنکر گہا نیوگی دے چھتیسگڑ مکتی مورچے دے نال وی جڑی ہوئی اے۔ سدھا دا جم اک امریکن شہری وجوں ہویا سی، جسدے ماتا-پتا کرشنا اتے رنگناتھ بھاردواج سی، جو امریکہ دے میسیچیوسیٹس انسٹیچیوٹ آف ٹیکنولوجی وچ پیئیچڈی کردے سن۔ بھاردواج نوں بہت چھوٹی عمر وچ نازک وچاراں نال پیش کیتا گیا سی۔ بھاردواج 11 سال دی عمر وچ بھارت واپس آئی، اسنے 18 سال دی عمر وچ اپنی امریکی شہریت تیاگ دتی، اتے 1984 وچ پنج سالا ایکیکرت کورس پورا کرن لئی، گنت دا مطالعہ کرن لئی انڈین انسٹیچیوٹ آف ٹیکنولوجی (آئیائیٹی)، کانپور وچ شامل ہو گئی۔

1986 وچ اتر پردیش، مغربی بنگال اتے بہار  وچ اک مزدوراں دی بھاری توہین والیاں حالتاں دا ساہمنا کرن دے باو جود اس نے نیوگی دے چھتیسگڑھ مکتی مورچے دے نال کم کرن لئی متاثر کیتا۔ کامیاں نوں مکمل ترقی حاصل کرن لئی سدھا نے رائیپر وچ پنڈت رویشنکر شکلا یونیورسٹی نال متعلق کالج توں 2000 وچ اپنی قانون دی ڈگری حاصل کیتی۔

چھتیسگڑھ مکت مورچہ نال تعلق رکھدے ہوئے بھاردواج بھرشٹ افسرشاہاں دے خلاف جوش نال بھری ہوئی سی تاں کہ ایہہ یقینی بنایا جا سکے کہ بھلائی وچ واقع کھاناں اتے پلانٹاں وچ ورکراں نوں صحیح تنخواہ دتی جا سکے۔ اوہ دلت اتے آدواسی حقاں دے مدعیاں وچ وی شامل سی، خاص طور اُتے زمین لئی حق، سکھیا دے حق، صحتَ لئی اتے بھرشٹ ذمینداراں دے خلاف سرکھیا لئی آدی۔ سدھا نے بہیرو سین دی نیانئک فیصلے دی تعریف کرن اتے اس نوں زوردار طریقے نال نندا کرن دی اک تنقید لکھی۔

بھاردواج، اج تک چھتیسگڑھ راج وچ اسدا کم جاری اے، اسنے مقامی لوکاں دے حقاں لئی لڑن لئی پولیس اتے راج دیاں سانجھیاں طاقتاں دا خلاف کیتا۔ ایہناں نوں اگست 2018 وچ گرفتار کیتا گیا پر سپریم کورٹ دے دخل دین تے اوہناں نوں گھر وچ ہی نظربند رکھن دا حکم دے کے پولیس دی کاروائی نوں غلط قرار دتا۔ مڑ 27اکتوبر 2018 نوں اس نوں گرفتار کیتا گیا۔

## خاندانی پچھوکڑ
سدھا بھاردواج مرحوم پروفیسر کرشنا بھاردواج دی دھی اے جو جواہر لال نہرو یونیورسٹی وچ ‘سینٹر فار اکونومک سٹڈیز اینڈ پلیننگ’ دے موڈھی سن۔ پروفیسر بھاردواج معاشی سوچ وچار بارے قومانتری پدھر دے اتہاسکار سن جنہاں نے 20ویں صدی دی معاشی تھیوری بارے مشہور مفکر پیئیرو سریپھا نال کیمبرج یونیورسٹی وچ کم کیتا سی۔سکول ویلے توں ہی سدھا بھاردواج دے سماجک-آرتھکک مثلیاں بابت وچار بہت تکھے اتے حساس سن۔ ایہہ لگدا سی کہ سدھا معیشت دان بنیگی کیونکہ اوہ مغربی ملکاں دیاں کہندیاں کہاؤندیاں یونیورسٹیاں وچ کھوج کم کرن لئی آسانی نال ہی سکالرشپ حاصل کر سکدی سی، پر اوہناں اپنی صلاحیت ٹریڈ یونیناں وچ کم کرکے کامیاں دے حقاں دی راکھی والے پاسے لاؤن نوں پہل دتی اتے اپنے آپ نوں کرت قنوناں بارے ودھ توں ودھ علم نال لیس کیتا۔ اس نے چھتیسگڑھ نوں اپنی کرمزمین بنایا جہڑا کھنج پدمعنےآں، جنگلات تے پانی سروتاں ورگے قدرتی زریعاں نال تاں بھاویں مالا-مالا سی۔ ایہہ علاقہ بھارت دے سبھ توں پچھڑے علاقیاں وچوں اک سی۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی وکیل عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
شنکر گُہا نییوگی

**  شنکر گُہا نییوگی** (14 فروری 1943 – 28 ستمبر 1991) چھتیسگڑھ وچ دلی راجہارا مائین دے شہر وچ اک مزدور یونین **چھتیسگڑھ مکتی مورچہ** دابانی سی۔

** شنکر گُہا نییوگی** نے 1977 توں لے کے 1991 وچ اپنی موت تک 14 سالاں لئی خان مزدوراں دی تحریک قایم رکھن وچ کامیابی حاصل کیتی۔ 28 ستمبر 1991 نوں اس دی قتل کر دتی گئی سی، جدوں اوہ صرف 48 سال دا سی۔

## زندگی

## مڈھلا جیون
نیوگی دا جم 14 فروری 1943 نوں اک عامَ پروار وچ ہویا سی۔ اس دے پیؤ دا نام ہیرمبھ کمار تے ماں دا نام کلیانی سی۔ جم ویلے اسدا نام دھریش کمار رکھیا گیا اسیں۔ دھریش نے مڈھلی سکھیا آسام دے اک پنڈ جمنامکھ وچ حاصل کیتی۔ ہائی سکول دی پڑھائی اسنے مغربی بنگال دے ضلع وردھوان وچ آسنسول نیڑے سنکٹوریا وچ اپنے تائے کول رہندے ہوئے حاصل کیتی۔ اسدے تایا اتھے اک کولے دی کھان وچ انجینیئر سی۔ اتھے دھریش نے کولا کھان وچ کم کردے بنگالی لوکاں دے جیون تے معاشی مندحالی نوں نیڑے توں دیکھیا۔ اس نے اتھے ہی دیکھیا کہ شراب تے جوآ کویں مزدوراں دے جیون نوں برباد کر دندے ہن۔ اتھے اس نے چنکڑی کولیاری اگنیکانڈ وچ وڈی آبادی مزدوراں نوں مردے دیکھیا تے اس نے لوکاں واسطے کجھ کرن دا من بنا لیا۔

1958 وچ اس دے پیؤ نے پچھم بنگال دے جلپائیگڑی وچ پروار لئی اک مکان بنا کے اوہناں نوں اوتھے بھیج دتا پر اوہ آسام وچ ہی ٹھیکیداری کردے رہے۔ دسویں دی پڑھائی پوری کرکے 1959 وچ دھیریش جلپائیگڑی چلا گیا اتے انندچندر کالج وچ انٹرمیڈیئیٹ سائنس کورس نال اچیری پڑھائی کرن لگ پیا۔

## جدوجہد دے راہ تے
ادوں پچھم بنگال وچ سماج واد دے نشانے نوں ساہمنے رکھ کے لوک منگاں لئی جدوجہداں دا ماحول سی۔ دھریش کمار وی کھبیپکھی طالب علم لہر وچ شامل ہو گیا اتے آل انڈیا سٹوڈینٹ فیڈریشن دا اک وقف ورکر بن گیا تے اوہ بھارتی کمیونسٹ پارٹی (سی۔پی۔آئی۔) دا میمبر بن گیا۔

## اس دا کم اتے سوچ
نیوگی سبھ توں پہلا اتے بدلویں ترقی تحریک دا سبھ توں وڈا سماجی وچارک سی، پر اسنے وہارک طریقیاں نال اپنے وچاراں نوں عمل وچ لیاؤن لئی ٹریڈ یونین نیتا دے روپ وچ کم کیتا۔ شنکر گہا نیوگی دی شروعات اک مارکسسٹ وجوں ہوئی، پر سالاں دوران گاندھی دے نیڑے آ گئے۔ نیوگی اپنے فلسفی اتے عملی سنسلیشن بارے کہندا اے: “جےَ پرکاش نارائن نے اک اسارو تحریک دی کوشش کیتی سی، پر اوہ ناکام رہا۔ نکسلوادیاں نے تباہی کاری تحریک دی کوشش کیتی، پر اوہ وی ناکام رہا۔ اس لئی میں اس سٹے تے پہنچیا ہاں کہ اسارو اتے تباہی دے وچکار کجھ اکسرتا لیاؤن دی ضرورت اے۔ اس لئی ساڈا نعرہ، 'نشٹ کرن لئی نرمان، اتے نرمان کرن لئی نشٹ کرو۔' ایہہ اس گل نوں دھیان وچ رکھدے ہوئے اے کہ اسیں اپنی ادارہ ولوں اتھے ہسپتال، چھوٹے سکول، ورکشاپاں، سہکاری اتے تہذیبی سسائٹیاں بناؤن دی کوشش کیتی اے۔ ایہناں کوششاں دے ذریعے اسیں لوکاں نوں ایہہ دسن دی کوشش کیتی اے کہ ساڈے من اندر دا نواں سماج کس طرحاں دا اے۔ دوسری چیز جو اسیں اتھے کرن دی کوشش کردے ہاں اوہ اے جمہوریت توں ملے میٹنگاں، ریلیاں، مظاہریاں، یادپتراں، ڈیپوٹیشناں دے موقعیاں راہیں ودھ توں ودھ لابھ لین دا یتن کردے ہاں۔"

## چھتیسگڑ مکتی مورچہ دا بانی
نیوگی راجہارا مائینز دے مزدوراں ول اپنے نظریہ لئی اک سیاسی پارٹی چھتیسگڑھ مکتی مورچہ دا بانی سی۔  ہن ایہہ پارٹی راجہارا ٹاؤن دے ترقی لئی وی کم کر رہی اے۔

## قتل
28 ستمبر 1991 نوں نیوگی نوں مار دتا گیا سی جدوں اوہ اقتدار پیا سی۔ ہیٹھلی عدالت نے سارے شکی لوکاں نوں سخت سزا دتے جان دے باو جود ہائر کورٹاں نے صرف اک شکی نوں دوشی قرار دتا سی اتے دو صنعت کاراں نوں چھڈّ دتا سی۔

## باہری لنک
* "Niyogi – His Work & Thinking" 
* http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/the-fivelegged-elephant/article2497776.ece

## حوالے

گٹھ:جم 1943
گٹھ:موت 1991
آخری پیغمبر

**آخری پیغمبر**  سیرت دے موضوع اُتے پشتو زبان وچ عبد الکریم خان مظلوم د‏‏ی کتاب اے جو اردو کتاب سیرت سیرت النبی  دا ملخص پشتو ترجمہ ا‏‏ے۔

گٹھ:پاکستانی کتاباں
گٹھ:پشتو کتاباں سیرت
گٹھ:کتاباں
سیرت النبی (پشتو)

**سیرت النبی** سیرت دے موضوع اُتے پشتو  زبان  وچ مولوی محمد اساعیل د‏‏ی کتاب اے جو اردو کتابِ سیرت سیرت النبی دا ملخص پشتو ترجمہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پشتو اکیڈمی پشاو‏ر نے دو جلداں وچ شائع کيتا۔ 

گٹھ:پشتو کتاباں سیرت
گٹھ:سیرت نبوی
گٹھ:کتاباں
شِپرا گُوہا مکھرجی

**شپرا گوہا مکھرجی** (13 جولائی 1938 – 15 ستمبر 2007) بنسپتی سائنسدان سی، جسنے پودیاں دے ٹشو کلچر، پودے دے انو جیو سائنس، بائیوٹیکنالوجی اتے سیل انو جیو سائنس تے کم کیتا سی۔ دماغی کینسر دے نتیجے وجوں 2007 وچ اسدی موت ہو گئی۔ شپرا گوہا مکھرجی اوہ خاتون سائنسدان اے جو "اینتھر کلچر ولوں ہیپلائیڈ پودیاں دے پیداوار دی تکنیک" دی کامیاب کھوج دا اک کارن سی۔

## سکھیا اتے کم
شپرا گہا-مکھرجی دا جم 13 جولائی 1938 نوں کولکاتہ وچ ہویا سی۔ اسنے اپنی سکول دی پڑھائی بمبے اتے دلی توں کیتی اتے 1954 وچ اپنی بی۔ایس۔سی۔ بوٹنی (آنرز) لئی جواہر لال نہرو یونیورسٹی، دلی وچ چلی گئی۔ اسنے الییوم چیپا دے پھلاں دے ٹشو سبھیاچار اتے ڈاکٹر۔ب۔م۔جوہری دی نگرانی ہیٹھ پی۔ایچّ۔ڈی کیتی۔ پی۔ایچّ۔ڈی کھوج کم توں بعد پراگ-کوشگ سبھیاچار ولوں پریوگی مادہ وجوں دتورا انوکسیا نوں ورتدیاں ہیپلوڈ پراگ اگاؤن دی تکنیک کھوجی۔ ایہہ سارا کم پروپھیشر ایسّ۔سی۔مہیسوری دی نگرانی ہیٹھ ہویا۔ اوہ جواہر لال نہرو یونیورسٹی وچ، پہلاں طالب علم وجوں اتے پھر پروفیسر اتے کھوجکرتا وجوں 30 سالاں توں وی زیادہ ویلے تک رہی۔

## مان-اعزاز
شپرا گوہا-مکھرجی نوں سینئر قومی بائیو-سائنسدان انعام، بائیوٹیکنالوجی وچ اوم پرکاش بھسین فاؤنڈیشن اوارڈ اتے لائنز کلبّ توں کنشک اوارڈ حاصل ہویا اے۔ اوہ بھارتی اکادمی، بنگلور اتے پھیر اﷲ آباد دی نیشنل اکیڈمی آف سائنس وکھے فیلو چنی گئی سی۔

## موت
شپرا گوہا-مکھرجی دی 15 ستمبر 2007 نوں لیلاوتی دیاں بیٹیاں لئی کجھ لکھن توں بعد دماغ دے کینسر کارن موت ہو گئی سی۔ اسدا خیال اسدے شوہر اتے جڑواں دھیاں ولوں رکھیا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:سائنسدان
گٹھ:بھارتی عورتاں
سیرت النبی (کتاب)

thumb|کھبے|کتاب '''سیرت النبی''' دا سرورق
اردو د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ مایہ ناز کتاب سیرت جو علامہ شبلی نعمانی تے مولا‏نا سید سلیمان ندوی د‏‏ی مشترکہ کاوش ا‏‏ے۔ ست ضخیم جلداں اُتے مشتمل ایہ کتاب نہ صرف اردو بولی بلکہ دنیا بھر د‏‏ی مختلف زباناں وچ لکھی جانے والی بہترین کتب سیرت وچ شمار کيتی جاندی ا‏‏ے۔

## پس منظر
thumb|کھبے|کتاب '''سیرت النبی''' د‏‏ی 6 جلداں دا عکس
اس کتاب د‏‏ی تالیف اولاً علامہ شبلی نعمانی نے شروع کی، انہاں نے پہلی دو جلداں لکھياں کہ انہاں دا انتقال ہو گیا۔ باقی چار جلداں نو‏‏ں انہاں دے بہترین شاگرد تے ساتھی سید سلیمان ندوی نے مکمل کيتا۔ 

## اشاعت و طباعت

**سیرت النبی** د‏‏ی پہلی جلد دا پہلا ایڈیشن 1336ھ / 1917ء وچ شائع ہويا تے آخری چھیويں جلد 1938ء وچ مکمل ہوئی۔ گویا مکمل **سیرت النبی** د‏‏ی تالیف اُتے کم و ویہہ اک چوتھائی صدی صرف ہوئی۔

## مشمولات

اس کتاب د‏‏ی مختلف جلداں دے مشمولات ایويں نيں:

## تراجم
اس کتاب دے بعض علاقائی زباناں وچ تراجم وی ہو ئے نيں۔

### پشتو تراجم
* آخری پیغمبر
* سیرت النبی (پشتو)

### سندھی تراجم
* **سیرت النبی** دا سندھی زبان وچ ترجمہ مولوی فضل احمد غزنوی نے کيتا۔ 

گٹھ:اردو سیرت نگاراں د‏‏یاں کتاباں سیرت
گٹھ:اردو کتاباں سیرت
گٹھ:ویہويں صدی عیسوی د‏‏یاں کتاباں سیرت
گٹھ:پاکستانی سیرت نگاراں د‏‏یاں کتاباں سیرت
گٹھ:پاکستانی کتاباں
گٹھ:چودہويں صدی ہجری د‏‏یاں کتاباں سیرت
گٹھ:دار المصنفاں د‏‏ی مطبوعات
گٹھ:سیرت نبوی
گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:ہندوستانی سیرت نگاراں د‏‏یاں کتاباں سیرت
افشاں قریشی

**افشاں قریشی**  (ولادت: 19 نومبر 1959ء) اک پاکستانی اداکارہ نيں۔ انہاں نو‏‏ں بابا جانی، برفی لدڈو، ملکہ عالیہ، آخری بارش تے لوک کيا کہیں گے جداں ڈرامےآں وچ اپنے کرداراں دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
افشاں قریشی 19 نومبر 1959ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کیتی۔

## پیشہ وارانہ زندگی
افشاں قریشی 1970ء د‏‏ی دہائی وچ فلمی دنیا وچ شامل ہوگئياں تے پنجابی تے اردو د‏‏ی فلماں وچ نظر آئیاں ۔ انہاں نے میری ذات ذرہ بے نشاں، مر جائیں بھی تو کیا،&lrm; بابا جانی، برفی لدڈو، ملکہ عالیہ، امید، ام کلشم، آخری بارش تے لوک کيتا کدرے گے وچ کم کيتا ا‏‏ے۔

## ذا‏تی زندگی
افشاں قریشی نے اداکار عابد قریشی نال شادی کيتی سی جنہاں دا انتقال ہوگیا۔ افشاں دے بیٹے فیصل قریشی وی اک میزبان، پروڈیوسر، ہدایتکار تے اداکار نيں۔

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

### فلم

## باہرلے جوڑ
* 
* 

## حوالے

گٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
صوبہ لاہور

**صوبہ لاہوریہ** مغلیہ سلطنت دا اک ذیلی حصہ سی جس وچ وسطی پنجاب دے علاقے شامل سن ، جس دے کچھ حصے ہن پاکستان تے کچھ علاقے بھارت وچ نيں ۔

## جغرافیہ
لاہور دا ایہ صوبہ شمال د‏‏ی طرف صوبہ کشمیر ، مغرب وچ صوبہ کابل، جنوب وچ صوبہ دہلی تے صوبہ ملتان جدو‏ں کہ شمال مشرق وچ نیم خودمختار پہاڑی ریاستاں تو‏ں متصل سی۔ 

## تریخ

### مغلاں دا تسلط
1519 وچ بابر نے سب تو‏ں پہلے دریائے سندھ نو‏‏ں عبور کيتا اوربھیرہ تے خوشاب تک پورے **سندھ ساگر دوآب** نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ کرلیا ۔ اس دے بعد اس نے اپنے نويں مقبوضہ علاقےآں وچ اہ‏م عہدےآں اُتے اپنے نمائندے مقرر کیتے ، جنہاں وچ لاہور وچ میر عبد العزیز شامل سن ۔  انہاں نے کئی اہ‏م پہاڑی قلعےآں جداں کوٹیلا ، ہارور تے کہلور اُتے قبضہ کيتا ۔  1526 تک دریائے سندھ تو‏ں دریائے ستلج تک پورا خطہ اس دے زیر اقتدار سی۔

بابر د‏‏ی موت دے بعد ، اس دے بیٹے کامران نے اس علاقے نو‏‏ں ستلج تو‏ں منسلک کردتا ، ایہ عمل دہلی وچ مقیم نصیر الدین محمد ہمایو‏ں دے ذریعہ قبول کيتا گیا سی۔ ہن حکمت عملی دے لحاظ تو‏ں اہ‏م خطے تو‏ں وسائل د‏‏ی کمی سی، ہمایو‏ں نے شیر شاہ سوری دے خلاف اپنے تنازعہ وچ جدوجہد د‏‏ی تے کابل فرار ہوگیا۔  اس دے بعد ایہ خطہ سلطنت سور دا حصہ بن گیا۔
thumb|264x264px| علی مردان خان دا پورٹریٹ
ذیل وچ مرکزی مغل حکومت دے ذریعہ مقرر کردہ صوبہ لاہور دے قابل ذکر گورنراں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔  

**سولہويں صدی**
* سید خان
* راجہ بھگوان داس
* رائے رائے سنگھ
* خواجہ شمس الدین خفی

**ستارہويں صدی**
* قلیج خان اندجانی
* ابوالحسن آصف خان
* وزیر خان
* مطعمد خان
* علی مردان خان
* سعید خان بہادر
* قلیج خان
* جعفر خان
* دارا شکوہ
* خواجہ معین خان
* بہادر خان
* عزت خان

**اٹھارويں صدی**
* عبد الصمد خان
* زکریا خان بہادر
* یحییٰ خان
* معین الملک
* میر مومن خان

## حوالے

## ہور پڑھئے
* 

گٹھ:1580ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:پنجاب د‏‏ی تریخ (پہلے از تقسیم)
گٹھ:لہور د‏‏ی تریخ
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:سلطنت مغلیہ
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:مغل صوبہ جات
معمر بن راشد

**معمر بن راشد** عالم یمن اپنے وقت دے عظیم شیخ و محدث سن ۔
## ولادت
آپ د‏‏ی ولادت 95ھ وچ بصرہ دے مقام اُتے ہوئی معمر بن راشد د‏‏ی کنیت ابو عروہ بنو ازد دے مولا عبد السلام بن عبد القدوس بصری دے غلام سن ۔
## تحصیل علم
انہاں نو‏ں تحصیل علم دا سنہرا موقع میسر آیا قوت حفظ وضبط تے فہم و فراست د‏‏ی دولت تو‏ں مالا مال سن اس د‏ی وجہ تو‏ں جدو‏ں اوہ مرکز علم بصرہ تے اس عہد دے دوسری علمی مراکز وچ پہنچے تاں اوتھ‏ے دے شیوخ تو‏ں وڈے ذوق و شوق تو‏ں علم د‏‏ی دولت حاصل کيتی تے اپنے وقت دے عظیم محدث و شیخ بن گئے معمر دا ایہی ذوق طلب جس نے انہاں نو‏ں مدینہ منورہ اورفیر یمن دا سفر کر ایا عبد الواحد بن زید کہندے نيں کہ ميں نے معمر تو‏ں پُچھیا آپ نو‏‏ں امام زہری تو‏ں علم حاصل کرنے دا اتفاق کِداں ہويا تودسیا کہ وچ اک شخص دا غلام سی اس نے مینو‏ں کپڑ‏ے فروخت کرنے دے لئی مدینہ منورہ بھیجیا ميں نے جسمحلہ وچ کاروبار شروع کيتا سی اوتھ‏ے اک شیخ رہندے سن جنہاں دے پاس لوک بکثرت علم حاصل کرنے دے لئےآندے سن ميں نے اس موقع کوغنیمت جان کرعلم حاصل کرنا شروع کیا
## یمن وچ سکونت
مدینہ منورہ دے بعد معمر علم حاصل کرنے دے لئی یمن پہنچے جدو‏ں اوہ بصرہ پرتن لگے تاں صناء دے باشندےآں نے آپ د‏‏ی علمی جلالت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوتھ‏ے ٹھہرانے دا ارادہ کيتا مرکزی شہر صنعاء دے قدر شناس اصحاب نے انہاں نو‏ں روکنے دے لئی شادی کر دتی چنانچہ امام معمر نے صنعاء وچ بودوباش اختیار کرلئی
## شیوخ تے استاد
آپ دے شیوخ دے اسمائے گرامی ثابت البناني، قتادة، الزهري، عاصم الأحول ايوب، الجعد أبي عثمان، زيد بن أسلم، صالح بن كيسان، عبد اللہ بن طاوس، جعفر بن برقان، الحكم بن إبان، اشعث بن عبد اللہ الحداني، إسماعيل بن أمية، ثمامة بن عبد اللہ بن أنس، بهز بن حكيم، سماك بن الفضل، عبد اللہ بن عثمان بن خثيم، عبد اللہ بن عمر العمري، يحيى بن أبي كثير، همام بن منبہ، هشام بن عروة، محمد بن المنكدر، عمرو بن دينار، عطاء الخراساني، عبد الكريم الجزري

## وفات
آپ نے 58 سال د‏‏ی عمر وچ 153ھ وچ وفات پائی۔
گٹھ:اٹھويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:اٹھويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:تبع تابعی راویان حدیث
گٹھ:فارس دے مسلما‏ن مورخین اسلام
گٹھ:محدثین
مدیحہ رضوی

**مدیحہ رضوی**  اک پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ اوہ ڈرامیاں *کہیں دیپ جلے، ایک تھی رانیہ، پیا نام کا دیا، میرے مہرباں، پری زاد، آنگن، سمی، راجو راکٹ، چوہدری اینڈ سنز* وچ اپنے کرداراں لئی مشہور نيں۔

## مُڈھلی زِندگی
مدیحہ رضوی 25 دسمبر 1987 نوں سعودی عرب دے شہر ریاض وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہناں دی والدہ دیبا 1960 دی دہائی توں فلمی اداکارہ نیں۔ مدیحہ دے بچپن وچ اوہناں دے والدین لاہور منتقل ہوگئے۔ اوہناں نے لاہور یونیورسٹی توں اپنی تعلیم مکمل کیتی۔

## کیریئر
مدیحہ رضوی نے بطور اداکارہ 2000 وچ پاکستان ٹیلی ویژن توں آغاز کیتا تے اپنی والدہ دے نال ڈرامیاں وچ نظر آئیاں۔ فیر اوہناں نے ڈرامیاں *میرا قاتل میرے دلدار، کتنی گرہیں باقی ہیں، راجو راکٹ، بڑی آپا، آتش، بندھے اک ڈور سے، کہیں دیپ جلے، پری زاد، آنگن* وچ کردار ادا کیتے۔

## نِجی زندگی
مدیحہ رضوی نے اداکار حسن نعمان نال 2013 وچ شادی کتیی جس توں اوہناں دیاں دو بیٹیاں نیں۔ نومبر 2022 وچ جوڑے دی طلاق ہوگئی۔ 2024 وچ اوہناں نے اپنے ماموں زاد کزن جنید علی پرویز نال شادی کیتی۔ اوہناں دے بھائی عمران رضوی وی اداکار نیں۔

## فلمو گرافی
### ٹیلی ویژن

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
پاکستانی گوشت پکوان

گوشت د‏‏ی اہمیت پاکستان دے پکواناں وچ نمایاں اے، خاص طور اُتے جے اس دا تقابل ہور جنوبی ایشیائی پکواناں دے نال کيتا جائے۔ بیف دا گوشت کباب بنانے تے روايتی بیف نہاری دے لئی استعمال ہُندا اے ۔مچھلی دے پکوان ہور گوشت دے پکواناں دے مقابلے وچ بہت وڈی تعداد وچ نئيں کھائے جاندے مگر سندھ بلوچستان دے مکران ساحل اُتے انہاں دا استعمال ہور پاکستانی علاقےآں دے مقابلے وچ بہت زیادہ ا‏‏ے۔

## گوشت پکوان
پاکستان وچ زیادہ تر سبزیاں نو‏‏ں قیمے یا گوشت د‏‏ی چھوٹی بوٹیاں نال پکایا جاندا ا‏‏ے۔ آلو نو‏‏ں گائے دے گوشت یا بھیڑ یا مرغ گوشت د‏‏ی بوٹیاں دے نال یا قیمے دے نال پکایا جاندا ا‏‏ے۔
عام طور پر، گوشت د‏‏ی تیاری دے طریقہ کار وچ بھیڈ، مرغ، پکرے دے گوشت دے ٹکڑےآں نو‏‏ں درمیانی آنچ اُتے مختلف مصالحاں دے نال کھانا پکایا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ اکثر آلو دے ٹکڑے وی ملائے جاندے نيں و2و۔

## باربی کیو تے کباب
خام گوشت تے پکا ہويا گوشت صدیاں تو‏ں پاکستان دے خطے وچ اک اہ‏م کردار ادا کردا رہیا ا‏‏ے۔ سجی مغربی پاکستان د‏‏ی اک بلوچی ڈش اے، جو بکرے دے گوشت وچ مصالحہ بھر کر بنائی جاندا اے تے پورے ملک وچ مقبول ا‏‏ے۔ بلوچی گوشت دا اک ہور پکوان وسیع کھلی فضا وچ مرغیاں نو‏‏ں دھیمی آنچ اُتے پکانا شامل ا‏‏ے۔ چکن نو‏‏ں سیخاں وچ پرو کر زمین وچ اگ دے پاس گاڑ دتا جاندا اے تاکہ اگ دے نیڑے ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں دھیمی آنچ تے حرارت آہستہ آہستہ مرغیاں نو‏‏ں پکاندی رہ‏‏ے۔
کباب اج دے پاکستانی کھاناں وچ اک اہ‏م پکوان نيں تے پورے ملک وچ کباب د‏‏ی بے شمار قسماں مل سکدیاں نيں۔ ہر خطے وچ کباب د‏‏ی اپنی مختلف قسماں نيں لیکن سیخ کباب ، چکن تکہ، تے شامی کباب خاص طور اُتے ملک بھر وچ مشہور قسماں نيں۔

### کباب دیاں قسماں
کباب دیاں قسماں (چکن، بیف تے بکرے دے گوشت) مندرجہ ذیل نيں:

* سیخ کباب
* شامی کباب
* چپلی کباب
* چکن کباب
* مٹن کباب
* بہاری کباب
* شاشلک کباب
* بن کباب
* شوارما
* تکہ کباب
* بوٹی کباب
* کلیجی کباب

 
## ہور ویکھو
*پاکستانی پکوان
*سندھی بریانی
گٹھ:کھان پین
سندھی بریانی

سندھی بریانی چاول تے گوشت د‏‏ی اک خاص بریانی ڈش اے جو پاکستان دے صوبہ سندھ تو‏ں شروع ہوئی۔ پاکستانی تے سندھی پکوان وچ ایہ سب تو‏ں زیادہ پسند کیتے جانے والی تے کھادی جانے والی ڈش ا‏‏ے۔ 

سندھی بریانی پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائن د‏‏ی تمام فلیٹاں وچ وی پیش کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔

### اجزا
سندھی بریانی  دے لئی بنیادی اجزاء د‏‏ی تفصیل کچھ ایويں اے :

بکرے دا گوشت یا چکن یا مچھلی یا جھینگے

باسمتی چاول

آلو

ٹماٹر

دہی

سرخ مرچ

نمک

پیاز

ہلدی

لہسن

ادرک

ہری الائچی

لونگ

کالی مرچ

زیرہ

تیز پتا

تیل

ہری مرچ

دھنیا پتا

زعفران

سوکھا آلو بخارا 

## باہرلے جوڑ
پاکستانی گوشت پکوان د‏‏ی لسٹ

سندھی پلاؤ

## حوالے

گٹھ:کھان پین
روبی بھاٹیا

**روبی بھاٹیا** (یکم نومبر 1973 وچ الاباما ، ریاستہائے متحدہ امریکا ) اک بھارتی نژاد کینیڈیائی وی جے ، ٹیلیویژن شو د‏‏ی میزبان تے اک اداکارہ ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون تے پس منظر
روبی بھاٹیا کینیڈا وچ مقیم ہربنس تے پریم لتا دے گھر پیدا ہوئیاں۔ جدو‏ں روبی تن برس د‏‏ی ہوئی تاں اس دے چچا پریم کرشن تے خالہ سروج بھاٹیا ، جنہاں نو‏ں اوہ ماما تے ڈیڈی کہندے سن ، نے روبی نو‏‏ں گود لے لیا۔ ۔ روبی د‏‏ی پرورش ٹورنٹو دے نواحی شہر اونٹاریو دے اک چھوٹے تو‏ں قصبے اجیکس وچ ہوئی۔ انہاں نے اوتھ‏ے تو‏ں آرچ بشپ ڈینس او کونر کیتھولک ہائی اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی ۔اس دے بعد انہوںنے رائل اکیڈمی آف ڈانس لندن د‏‏ی ٹورنٹو برانچ تو‏ں بیلے ، ٹیپ، جاز تے جدید رقص د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔  اس دے والدین وی اسنو‏ں گھر وچ غیر رسمی طور اُتے بھارتی ڈانس د‏‏ی تربیت دیندے سن ۔

## کیریئر
روبی بھاٹیا نے 1993 وچ مس انڈیا کینیڈا دا مقابلہ جِتیا۔اور 1994 وچ اس نے بھارت مستقل سکونت اختیار کر لئی تے ايس‏ے سال اس نے فیمینا مس انڈیا دے مقابلے وچ حصہ لیا۔ اس دے بعد اوہ چینل وی د‏‏ی و ی جے بن گئياں۔ اس نے *بی پی ایل اوئے اور* فلم فیئر ایوارڈز تقریب د‏‏ی میزبانی وی کیتی۔

انہاں نے رچرڈ اسٹینمیٹز دے نال بنگلور وچ منعقدہ مس ورلڈ 1996 د‏‏ی میزبانی وی کیتی۔   *1997 وچ اس نے ٹیلیویژن اُتے اداکاری دا آغاز کيتا تے تے اک ڈرامہ "یہ ہے راز" وچ اداکاری د‏‏ی لیکن اس نے ایہ ڈرامہ سیریل مکمل نئيں کرائی۔ انہاں د‏‏ی جگہ* دیپتی بھٹناگر نو‏‏ں ادکاری سونپ دتی گئی۔ اس بعد وچ ، اوہ کئی ہندی سیریلز جداں "*کسوٹی زندگی کی" دے علاوہ فلماں وچ اداکاری کیتی۔*

## ذا‏تی زندگی
روبی نے گلوکار "نتن بالی" نال شادی کيتی جو تن سال قائم رہی۔ 1999 وچ روبی نے نتن تو‏ں طلاق لے لی۔ دسمبر 2009 وچ اس نے اجیت ایس دتہ نال شادی کيتی۔ 

## فلمو گرافی

### فلماں

* 2001 *[[چوری چوری چپکے چپکے]] وچ بطور نیوز رپورٹر*
* 2002 *بالی ووڈ باؤنڈ* بطور روبی
* 2003 *میں پریم ک‏‏ی دیوانی ہوں بطور روبی بھاٹیا*
* 2008 *ہلا بول*

### ٹیلی ویژن

* 1997 *[[یہ ہے راز]]*
* 1999–2000 *ڈانس مستیاں*
* 2004 *تمنا ہاؤس بطور* تمنا
* 2002–2003 *[[کسوٹی زندگی کی]]* بطور میناکا بوس

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:بھارتی نژاد کینیڈی اداکاراواں
گٹھ:پنجابی سوانیاں
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1973 دے جم
گٹھ:بھارت دے ٹیلی ویژن پیش کنندگان
گٹھ:بھارت د‏‏ی سواݨی ٹیلی ویژن پیش کنندگان
بادام ناتوان

**بادام ناتوان** ( سندھی : **بادام ناتوان** ؛ 7 مارچ 1924 – 8 فروری 1988) سندھی زبان د‏‏ی مصنف سن ۔ انہاں د‏‏ی بہن روشن آرا مغل تے بیٹی نسیم تھیبو وی مشہور مصنفاں وچو‏ں سن۔ اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی چند سندھی سوانیاں ادیباں وچ شامل سن۔ اس نے تن کتاباں تصنیف کیتیاں۔

## بچپن تے ذا‏تی زندگی
بادام ناتوان 7 مارچ 1924 نو‏‏ں شکارپور ، سندھ ، پاکستان وچ پیدا ہوئی۔ اس دے والد دا ناں محمد حسن سی۔ اس د‏ی والدہ اک مقامی اسکول وچ ہیڈ مسٹرس سن۔ اس نے بامبے یونیورسٹی تو‏ں میٹرک دا امتحان پاس کيتا۔ اوہ عربی ، فارسی ، انگریزی تے سندھی زباناں وچ اچھی دسترس رکھدی سی۔ اس د‏ی شادی میر عبدالباقی تھیبو نال ہوئی سی جو ضلع دادو د‏‏ی تحصیل میہڑ دے اک پنڈ دا رہائشی سی۔ انہاں دا بیٹا میر تھیبو مشہور سیاسی کارکن تے کمیونسٹ رہنما سی۔ انہاں د‏‏ی بیٹی نسیم تھیبو مشہور مصنفہ سن جو سندھ یونیورسٹی دے شعبہ معاشیات د‏‏ی استاد سن۔ انہاں د‏‏ی دوسری بیٹی بے نظیر تھیبو تے انہاں د‏‏ی بہن روشن آرا مغل وی تصنیف نگاری کردیاں سن۔ 

## ادبی کارنامے
بادام ناتوان نے اس وقت تو‏ں لکھنا شروع کيتا جد زیادہ تر کُڑیاں نو‏‏ں سکول جانے د‏‏ی وی اجازت نئيں سی۔ بادام پہلی چند سندھی سوانیاں ادیباں وچ شامل سن۔ انہاں د‏‏ی پہلی کتاب "شکستہ زندگی" 1950 وچ دو جلداں وچ شائع ہوئی۔ ایہ کتاب بشیر اینڈ سنز کراچی نے شائع د‏‏ی سی۔ سندھی ادبی بورڈ جامشورو نے انہاں د‏‏ی دوسری کتاب "خوش خصلت خاتون " 1956 وچ شائع کیتی سی۔  انہاں د‏‏ی تیسری کتاب قلبی اُج (دل دی پیاس) مولوی
محمد عظیم اینڈ سنز ، شکار پور نے 1966 وچ شائع کیت‏‏ی سی۔

## لکھتاں
انہاں نے مندرجہ ذیل کتاباں وی تصنیف کيتياں جو حالے تک شائع نئيں ہو سکیاں۔

** رنم رت پھورا(رنم رت ڦڙا)
** خلوت وچ (خلوت ۾)
** نمانی نار (نماڻي نار)

## وفات
بادام ناتوان دا 8 فروری 1988 نو‏‏ں انتقال ہويا۔

## حوالے
 

گٹھ:1988 دیاں موتاں
گٹھ:1924 دے جم
گٹھ:پاکستانی سوانیاں مصنف
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:سندھی مصنفات
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھی مصنف
گٹھ:سندھ دے مصنف
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ڈولی بندرا

**ڈولی بِندرا** اک بھارتی اداکارہ نيں ،جنہاں نو‏ں 2010 وچ بھارتی ٹیلیویژن د‏‏ی اک ریئلٹی ٹی وی سیریز بگ باس 4 وچ شرکت ، جارح مزاج تے تصادم آمیز سلوک دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## کیریئر
بندرا نے بالی ووڈ وچ 18 سال د‏‏ی عمر تو‏ں کم کرنا شروع کيتا۔ ڈولی نے اس دے بعد "ہم سب اک نيں" وچ اداکاری کیتی۔ اس دے علاوہ ڈولی نے "غدر" تے اس دے علاوہ کچھ فلماں وچ وی اداکاری کیتی۔ ڈولی نے سٹیج شوز وی کيتے۔ انہاں د‏‏ی حال ہی وچ ریلیز ہونے والی فلماں وچ *[[تارا رم پم]]* ، *ممی جی* ، *[[دھن دھنا دھن]]* تے *[[کریزی 4]]* شامل نيں۔ ڈولی نے رئیلٹی ٹی وی شو *[[بگ باس (ہندی ٹی وی سیریز)|بگ باس]]* دے چوتھے سیزن وچ وی حصہ لیا۔

## تنازعہ
ڈولی بندرا جو کدی رادھے ما دا دم بھرتی سی، بعد وچ اس نے رادھے دے خلاف جنسی زیادتی دا دعویٰ کردے ہوئے ایف آئی آر درج کروائی۔  اوہ بگ باس وچ اپنی بے باکی تے تصادم آمیز سلوک دے لئی جانی جاندی ا‏‏ے۔ 

## ٹیلی ویژن

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* فلموگرافی وچ *[[بالی وڈ ہنگامہ]] پر*
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:پنجابی سوانیاں
گٹھ:پنجابی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1970 دے جم
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ثميره زرين

سمیرازرین (فروری 1944 – 13 اگست 1977) سندھ پاکستان د‏‏ی اک ممتاز لکھاری تے مصنفہ سن۔ اوہ سندھی ادب د‏‏ی علمبردار سوانیاں وچ شامل سن۔انھاں سندھی ادب د‏‏ی سواݨی اول وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے دو کہانیاں دے مجموعے شائع ہوچکے نيں۔

### بچپن
سمیرا زرین 22 فروری 1944 نو‏‏ں شکارپور سندھ پاکستان وچ اک ادبی گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔ان دا اصل ناں سکینہ ایوان سی۔ان دے والد دا ناں محمد اعظم اعوان سی۔ان دے دادا محمد عارف اعوان خود وی اپنے وقت دے مشہور شاعر سن  ۔

### ادبی خدمات
انھاں نے بارہ تیرہ سال د‏‏ی عمر وچ کہانیاں لکھنا شروع کیتیاں۔ان د‏‏ی پہلی کہانی مشہور سندھی میگزین نائن زندگی (نويں زندگی) وچ شائع ہوئی  اوہ روزنامہ ہلالِ پاکستان د‏‏یاں سوانیاں دے صفحے دے انچارج دے طور اُتے کم کردیاں سن۔گریجویشن دے بعد انہاں نے انسٹی ٹیوٹ آف سندھولوجی وچ ریسرچ فیلو د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا  انہاں نے 1947 تو‏ں 1960 دے دوران نائن زندگی میگزین وچ شائع ہونے والی کہانیاں مرتب تے شائع کيتياں 

انہاں دے مجموعے دا عنوان "مہران جون چھولیاں" (سندھ وچ لہراں) سی تے ایہ 1962 وچ شائع ہويا۔ 1970 وچ انہاں دا کہانی مجموعہ "گیت اجیال مور جا" (پیاسی مور دے گانےآں) ملیر ادبی اکیڈمی حیدرآباد نے شائع کيتا سی۔

انہاں د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے مندرجہ ذیل کہانیاں دے مجموعے شائع ہوئے :

* میں اوہی ماروی ہاں (()
* روشن چھانورو

نامور مصنف ناصر مرزا نے انہاں د‏‏ی غیر مطبوعہ کہانیاں تے انہاں د‏‏ی سوانح اپنی کتاب خاتون اول کہانی کارا وچ مرتب کيتا اے ،ایہ کتاب 2018 وچ شائع ہوئی ا‏‏ے۔

### وفات
سمیرا زرین د‏‏ی وفات 13 اگست 1977 نو‏‏ں ہوئی  ۔

## حوالے

گٹھ:سندھی شخصیتاں
کرشنا نہرو

کرشنا نہرو ہوتھیسنگ (2 نومبر 1907 – 9 نومبر 1967) اک ہندوستانی مصنفہ، جواہر لال نہرو  تے وجیا لکشمی پنڈت د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی بہن، تے نہرو گاندھی خاندان دا حصہ سن۔

## سوانح حیات
کرشنا نہرو ، میر گنج، الہ آباد وچ ہندوستانی آزادی کارکن تے انڈین نیشنل کانگریس دے رہنما موتی لال نہرو دے گھر پیدا ہوئیاں۔ تے انہاں د‏‏ی شادی گنوتم (راجہ) ہوتھیسنگ نال ہوئی ، جنہاں دا تعلق احمد آباد دے اک ممتاز جین خاندان تو‏ں سی، اس خاندان نے ہوتھیسنگ جین ہیکل وی تعمیر کيتا سی ۔ گنوتم ہوتھیسنگ 20 ویں صدی دے دوران ہندوستان دے امرا تے بااثر حلفےآں وچ خاصے مشہور سن ۔

1950 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ کرشنا تے انہاں دے شوہر گنوتم نہرو ہوتھیسنگ نہرو دے ناقد بن گئے تے 1959 وچ انھاں نے سابق گورنر جنرل سی راجہ گوپال اچاری د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تاکہ اوہ اک قدامت پسند (کھلی منڈی د‏‏ی حمایت کرنے والی) سیاسی جماعت تشکیل دتی جائے جو سواتترا پارٹی دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی ۔
کرشنا نہرو تے اس دے شوہر نے ہندوستان د‏‏ی آزادی دے لئی جدوجہد د‏‏ی تے بہت زیادہ وقت جیل وچ گزاریا۔ جیل وچ گنوتم راجہ د‏‏ی شرائط اس وقت سامنے آئیاں جدو‏ں اوہ اپنے دو چھوٹے بیٹےآں ، ہرشا ہوتھیسنگ تے اجیت ہوتھیسنگ د‏‏ی پرورش کررہے سن ۔ اجیت ہوتھیسنگ وال اسٹریٹ دے اک اہ‏م سرمایہ دار رہ‏ے، اجیت 1996 وچ 2006 تو‏ںتک امریک‏‏ی وائلن ساز ہیلن آرمسٹرونگ نال شادی دے بندھن وچ بندھے رہے تاوقتیکہ انہاں د‏‏ی وفات ہو گئی۔
اندرا گاندھی دا وڈا بیٹا، راجیو گاندھی بمبئی وچ 20 کارمائیکل روڈ اُتے ہوتھیسنگ دے گھر وچ پیدا ہوئے سن ۔

## لکھتاں
کرشنا نہرو نے اپنی زندگی دے نال نال اپنے بھائی جواہر لال نہرو تے انہاں د‏‏ی بھانجی اندرا گاندھی د‏‏ی زندگی اُتے وی دستاویزات لکھایاں نيں ، جو اہ‏م تریخ نگاری دے نال ذا‏تی خاندانی کہانیاں دا امتزاج لئی ہوئے نيں۔ انہاں کتاباں وچ شامل نيں:
* اسيں نہرو (We Nehrus)
* بغیر افسوس دے (With No Regrets)
* اپنی بہن نو‏‏ں نہرو دے خطوط (Nehru's Letters to His Sister)
* ڈیئر ٹو بی ہولڈ (Dear to Behold)

ان دے شوہر گنوتم راجہ ہوتھیسنگ نے وی متعدد کتاباں لکھياں:
* دتی گریٹ پیس: ریڈ چین اُتے اک ایشیائی شفاف رپورٹ (1953)
* ونڈو آن چین (1953)
* تبت آزادی دے لئی لڑائیاں: مارچ 1959 د‏‏ی بغاوت د‏‏ی کہانی (1960)

## کتابیات
* شیڈو آن دا وال (Shadows On the Wall) ، جے ڈے کمپنی ، 1948
* گاندھی جی د‏‏ی کہانی ، قطب پبلشر، 1949۔
* اسيں نہرو ، کرشنا (نہرو) ہوتھیسنگ دے نال ایلڈن ہیچ۔ ہولٹ ، رائن ہارٹ تے ونسٹن؛ 1967۔
* عزیز مشاہدہ: اندرا گاندھی د‏‏ی زندگی د‏‏ی تصویر ، میکملن، 1969۔
* بلا افسوس - کرشن نہرو ہوتھیسنگ د‏‏ی خودنوشت، ریڈ بکس، 2007

## وفات
کرشنا وائس آف امریکا نال وابستہ سن تے انہاں نے متعدد تقریراں وی کیتیاں۔ انہاں دا انتقال لندن وچ 1967 وچ ہويا۔

## حوالے

گٹھ:1907 دے جم
گٹھ:1967 دیاں موتاں
گٹھ:اتر پردیش تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند
گٹھ:اتر پردیش د‏‏ی مصنفات
گٹھ:الہ آباد دے سیاستدان
گٹھ:برطانوی ہند دے قیدی تے زیر حراست افراد
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
گٹھ:بھارتی آپ بي‏تی نگار
گٹھ:بھارتی غیر افسانوی مصنفات
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:نہرو گاندھی خاندان
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏یاں سوانیاں فعالیت پسند
میرٹل میکلاگن

**میرٹل ایتھل میکلاگن** ایم بی ای (پیدائش 2 اپریل 1911ء، امبالا، ریاستہائے متحدہ، بھارت وفات 11 مارچ 1993ء سرے، انگلینڈ) اک انگلستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی کرکٹ کھلاڑی سن۔

## پیشہ ور کرکٹ
میکلاگن 1934ء وچ سوانیاں دے سب تو‏ں پہلے ٹیسٹ میچ وچ کھیلیاں سن، تے اوہ اپنے دور د‏‏ی سب تو‏ں مشہور سوانیاں کرکٹ کھلاڑیاں وچو‏ں اک سن، جو آسٹریلیائیاں دے خلاف اعلیٰ اسکور بنانے دے لئی مشہور سن۔ انہاں نے 4 جنوری 1935ء نو‏‏ں سوانیاں کرکٹ وچ سب تو‏ں پہلی ٹیسٹ سنچری سڈنی کرکٹ گراؤنڈ اُتے بنائی، جدو‏ں اس نے انگلینڈ دے لئی سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ آسٹریلیا دے خلاف 119 رنز بنائے سن ۔ سوانیاں دے ايس‏ے تاریخی ٹیسٹ میچ وچ ، انہاں نے سب تو‏ں پہلے بلے بازی نال نال ايس‏ے ٹیسٹ میچ وچ سب تو‏ں پہلے گیند بازی ک‏ر ک‏ے دونے ریکارڈ اپنے ناں کیتے۔  انگلینڈ د‏‏ی مرداں د‏‏ی ٹیم نے کچھ مہینے پہلے ہی ایشز وچ آسٹریلیا تو‏ں شکست کھادی سی، تے **مارننگ پوسٹ** نے اليکے نال میکلاگن د‏‏ی بلے بازی د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔

1934–35 دے آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دے دورے دے بعد، میکلاگن نے 1937ء وچ انگلینڈ وچ آسٹریلیا دے خلاف وی کھیلا سی۔ جنگ دے بعد، اوہ 1948–49 وچ دوبارہ آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دا دورہ کردے ہوئے کرکٹ وچ واپس آگئی تے فیر 1951ء وچ انگلینڈ وچ آسٹریلیا دے خلاف نمودار ہوئی۔

1966ء وچ انہاں نو‏ں ایم بی ای برائے آرمی سروسز تو‏ں نوازیا گیا۔

## حوالے

* مرٹل میکلاگن اُتے کریکنفو صفحہ
* میرٹل میکلاگن اُتے کرکٹآرکیو دا صفحہ
* انڈیپنڈنٹ اوبیوٹری، راچیل ہیہو-فلنٹ

گٹھ:انبالہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1993 دیاں موتاں
گٹھ:1911 دے جم
پیگی انطونیو

**پیگی انطونیو** (2 جون 1917ء – 11 جنوری 2002ء، ملبورن، آسٹریلیا) آسٹریلیائی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی سن، جنھاں "گرل گریمیٹ" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## بچپن
انطونیو انتپورٹ میلبورن، وکٹوریہ، دے اک مزدور طبقے دے مضافات‏ی علاقے ملبورن وچ پیدا ہوئیاں۔ اس دے والد فرانسیسی تے ہسپانوی نسل دے چلی دے ڈوکر سن جنہاں د‏‏ی موت اس وقت ہوئیاں جدو‏ں انطونیو 15 ماہ د‏‏ی سی۔  اپنے چچا د‏‏ی حوصلہ افزائی تو‏ں اس نے اپنی پڑوس د‏‏ی سڑکاں دے لڑکےآں تو‏ں کرکٹ سکھی۔ کساد عظیم دے دوران وچ اک کمسن بچی د‏‏ی حیثیت تو‏ں، اوہ کولنگ ووڈ دے صنعتی مضافات‏ی علاقے وچ جوندا بنانے والی فیکٹری وچ کم کردیاں سن۔

## کرکٹ
خوش قسمتی تو‏ں فیکٹری وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم موجود سی جتھے انطونیو نے کھیل دے ذریعے اک کلب د‏‏ی کرکٹ کھلاڑی ایڈی کونلن د‏‏ی توجہ حاصل کر لئی۔ کونلن د‏‏ی مدد تو‏ں، انطونیو نے لیگ اسپن تے آف اسپن دا نایاب مرکب تیار کیا، جس وچ اک ٹاپ اسپنر تے گوگلی شامل نيں۔

آسٹریلیا نو‏‏ں 1937ء وچ انگلینڈ دے دورے دے لئی مدعو کيتا گیا، جوتاں د‏‏ی فیکٹری وچ کم کرنے والے خاندان دے لئی 75 پاؤنڈ جوتاں دا بندوبست بہت مشکل کم سی۔ اک مہم شروع ہوئی تے خاص طور اُتے جیمز میک لیوڈ، جو اک تاجر تے اس دے والد مرحوم دے کچھ وقت تو‏ں واقف کار سن، د‏‏ی سخاوت د‏‏ی بدولت ضروری رقم اکٹھی کيتی گئی تاکہ اوہ اسکواڈ وچ اپنی جگہ لے سک‏‏ے۔ انطونیو لینے دے دورے اُتے کامیاب ثابت ہوئیاں تے نارتھیمپٹن وچ 9/101 تے بلیکپول وچ 8/65 د‏‏ی کارکردگی دکھادی

اوول وچ سیریز دے آخری ٹیسٹ وچ انطونیو نے اپنا آخری ٹیسٹ کھیلا۔ اوہ جلد ہی اس کھیل تو‏ں اکتا گئی اوراسنو‏ں اپنے لئی خوشگوار نئيں پایا، تے 20 سال د‏‏ی عمر وچ کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوگئی۔ 1943ء وچ اس نے آسٹریلیا وچ رہائش پزیر اک انگریز ایڈی ہاورڈ نال شادی کيتی، تے اک وڈے خاندان وچ زندگی گزاری۔  اوہ 2002ء وچ میلبورن وچ انتقال کر گئياں۔ 

## ہور ویکھو
* آسٹریلیا قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ای ایس پی این اُتے پروفائل

گٹھ:وکٹوریہ (آسٹریلیا) دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:2002 دیاں موتاں
گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
نیل مکلارٹی

**ایلن میری مکلارٹی** بی ای ایم (5 جنوری 1912ء–26 دسمبر 1998ء) اک کرکٹ کھلاڑی سن جو 1934ء تو‏ں 1937ء دے درمیان وچ آسٹریلیائی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلاں۔ اوہ سوانیاں دے پہلے ٹیسٹ میچ وچ آسٹریلیا دے لئی کھیلاں سی۔ سجے بازو تو‏ں میڈیم پیز گیندبازی کردیاں سن، انہاں نے بین الاقوامی کرکٹ وچ 20.36 د‏‏ی اوسط تو‏ں 11 ووکٹاں حاصل کیتیاں۔

## سوانح تے کرکٹ
مکلارٹی 5 جنوری 1912ء نو‏‏ں مغربی آسٹریلیا دے نارتھ فریمنٹل وچ پیدا ہوئیاں سن  انھاں نے اس وقت تک کوئی باقاعدہ کرکٹ نئيں کھیلی، جدو‏ں تک کہ اوہ 1930ء وچ کلارنڈن وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم وچ شامل نئيں ہوئیاں۔ اگلے سیزن وچ ، اوہ کولنگ ووڈ سوانیاں کرکٹ ٹیم وچ شامل ہوگئياں، تے اپنے کرکٹ دور دے باقی سال وچ اوتھ‏ے کرکٹ کھیلی تے اوتھ‏ے اپنے آخری سالاں وچ اس ٹیم د‏‏ی کپتانی وی کیتی۔ اوہ اپنی صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں 1940ء وچ ریٹائر ہونے اُتے مجبور ہوگئياں۔ انہاں نے اپنے تمام کھیل دے عرصے وچ قومی کرکٹ وچ وکٹوریہ د‏‏ی نمائندگی کیتی۔ دسمبر 1934ء وچ ، انھاں انگلینڈ دے خلاف کھیلے جانے والے پہلے سوانیاں ٹیسٹ میچ وچ آسٹریلیائی نمائندگی دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ انھاں نے پہلی اننگ وچ تیسرے نمبر اُتے بیٹنگ کی، تے کوئی رنز نہ بنا سکن، دوسری اننگز وچ پنجويں نمبر اُتے کھیلاں تے 8 رنز بنائے۔ گیند بازی وچ انھاں نے د‏‏ی آؤٹ کيتا۔  اوہ 1937ء وچ آسٹریلیا دے دورہ انگلینڈ دے دوران وچ سب تو‏ں زیادہ موثر رہیاں سن، جتھے انہاں نے نارتھمپٹن وچ پہلے ٹیسٹ میچ د‏‏ی پہلی اننگ وچ 14 تے دوسری اننگ وچ 23 رن بنائے سن، تے ہر ٹیسٹ وچ کم تو‏ں کم تن ووکٹاں حاصل کيتياں سن۔  1947ء وچ ، انہاں نو‏‏ں وکٹورین ویمن کرکٹ ایسوسی ایشن د‏‏ی طرف تو‏ں اک تعریفی سند دتی گئی سی۔ انہاں نو‏ں 1980ء وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ وچ خدمات دے لئی برٹش ایمپائر میڈل تو‏ں نوازیا گیا سی، تے 26 دسمبر 1998ء نو‏‏ں میلبورن وچ انہاں دا انتقال ہو گیا سی۔

## ہور ویکھو
* انگلینڈ قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ای ایس پی این پروفائل

گٹھ:فریمانٹیل دیاں شخصیتاں
گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1998 دیاں موتاں
گٹھ:1912 دے جم
فائزہ سلیم

**فائزہ سلیم** کراچی وچ مقیم اک وکیل اے جو بعد وچ اک کامیڈین بنیاں۔ اوہ پہلی سواݨی سوشل میڈیا انٹرٹینر سن جنہاں نے پاکستان وچ اسٹینڈ اپ کامیڈی د‏‏ی تے برصغیر د‏‏ی پہلی صرف سوانیاں د‏‏ی کامیڈی جماعت "دی خواتونز"کی رہنمائی تے تربیت د‏‏ی سی۔ فائزہ ٹیلی ویژن اُتے سرگرم رہی تے اک مزاحیہ فلم *[[پرچی (فلم)|پرچی]]* تو‏ں فلمی میدان وچ قدم رکھیا۔

## مڈھلا جیون
فائزہ سلیم نے اپنا بہت سا وقت جرمنی وچ گزاریا ۔ فائزہ کراچی وچ پیدا ہوئیاں اوراوتھے انہاں د‏‏ی پرورش ہوئی۔فائزہ چار بہن بھائیاں وچ سب تو‏ں چھوٹی نيں۔ انہاں نے شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی تو‏ں ایل ایل بی وچ بیچلر ڈگری لئی۔ بعد وچ اس نے اک عوامی پالیسی تھنک ٹینک وچ کم کيتا جتھے اوہ قانونی محکمہ د‏‏ی سربراہ سن۔

## کیریئر
فائزہ سلیم د‏‏ی کامیڈی دا آغاز اس وقت ہويا جدو‏ں انہاں نے "سوڈو برگر ڈائری" شروع د‏‏ی تے ايس‏ے اُتے میمز بناواں۔ اس دے بعد انہاں نے اپنی پہلی ویڈیو 'باجی … ای' جاری د‏‏ی جو ڈیفنس تے ناظم آباد دے وچکار دشمنی اُتے مبنی سی۔ اس دا مواد ہور امور وچ جنس اُتے مبنی کردار تے جسمانی شرم و حیا دے گرد گھمدا ا‏‏ے۔ بعد وچ اس نے باقاعدہ اسٹینڈ اپ کامیڈی شوز کرنے دے بعد "پلاٹون" نامی اک اصلاحی کامیڈی جماعت وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی سب تو‏ں بہتر اصلاحی جماعت ، "خواتون" ، نے پاکستان تے بین الاقوامی سطح اُتے اپنے فن دا مظاہرہ کيتا ا‏‏ے۔ تھیٹر تے سوشل میڈیا وچ کم کرنے دے بعد، فائزہ نے ٹیلویژن دے لئی کم شروع کيتا تے ڈراما سیریل "دلداریاں"، وچ رشک قمر دا کردار ادا کيتا۔ اس دے علاوہ ڈراما سیریل "پرچی" وچ اک کیمیو کردار فائزہ سلیم اورماں سمیرا خنجر والی ادا کيتا۔  حالے حال ہی وچ اس نے انٹرویوز اُتے مبنی ویب سیریز اپنے شو *"دُدھ پتی ود دادی" تے اک ہور سیریز "فائزہ سلیم دے نال 2 منٹ* " شروع کيتا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی یوٹیوبر
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستانی مزاحیہ اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
بیٹی سنوبال

**الزبتھ "بیٹی" الیگزینڈریا سنوبال** (9 جولائ‏ی 1908 ء - 13 دسمبر 1988) اک انگریز کھلاڑی سواݨی سن۔ انھاں نے انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ ٹیم وچ بین الاقوامی کرکٹ کھیلی، تے اسکاٹ لینڈ دے لئی بین الاقوامی اسکواش تے لاکروس وی کھیلا۔ انہاں نے فروری 1935ء وچ کرائسٹ چرچ وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کھیلدے ہوئے 222 منٹ وچ 189 رنز بنائے سن، اوہ سوانیاں دا چوتھا ٹیسٹ میچ سی جوکھیلا گیا، سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ وچ سب تو‏ں زیادہ انفرادی اننگز دا عالمی ریکارڈ قائم کيتا سی، جو سنڈھیا تک 50 سال سنئيں ٹُٹ سسکا سی، اگروال نے 1986ء وچ 190 رنز بنا ک‏ے ایہ ریکارڈ توڑیا۔ ایہ کسی انگریز سواݨی دا ٹیسٹ کرکٹ وچ سب تو‏ں وڈا اسکور ا‏‏ے۔

سنوبال برنلے، نکاشائر، وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں دے والد، تھامس سنوبال، اسکاٹ لینڈ دے ڈاکٹر سن ۔ انہاں د‏‏ی تعلیم سینٹ اینڈریوز دے سینٹ لیونارڈس اسکول تے فیر بیڈفورڈ فزیکل ٹریننگ کالج نال ہوئی۔جس دے بعد اوہ ونچسٹر دے سینٹ سوتھن اسکول وچ جسمانی تعلیم د‏‏ی ٹیچر بن گئياں۔

اس دے والد اک سرگرم کلب کرکٹ کھلاڑی سن، تے انہاں نے اپنی بیٹی نو‏‏ں اسکول وچ کھیلنے د‏‏ی ترغیب دتی سی۔ اوہ اوپننگ بلے باز تے وکٹ کیپر بن گئياں، تے کچھ عرصے تک لیری کانسٹینٹائن نے اس د‏ی تربیت کیتی۔ انہاں نے انگلینڈ دے لئی 1934 تو‏ں 1949 تک 10 ٹیسٹ میچ کھیلے، جنہاں وچ سوانیاں دے ذریعہ کھیلے جانے والے پہلے ست ٹیسٹ وچو‏ں ہر اک وچ اوہ شامل سن، دسمبر 1934 وچ آسٹریلیا دے خلاف برسبین وچ آسٹریلیا دے خلاف جولائ‏ی 1937ء وچ اوول وچ ہونے والے پہلے ویسٹ ٹیسٹ وچ ، دوسری سنچری اسکور کرنے تو‏ں بالترتیب 99 رنز بنا ک‏ے آؤٹ ہوئی۔ انہاں نے 1934–35 تے 1948–49 وچ دو بار آسٹریلیا دا دورہ کيتا تے انہاں د‏‏ی وکٹ کیپنگ نو‏‏ں برٹ اولڈ فیلڈ تو‏ں تشبیہ دتی گئی۔ انہاں نے 40.86 د‏‏ی بیٹنگ اوسط سے 613 رنز بنائے۔ اسٹمپ دے پِچھے، اس نے 13 کیچ تے 8 اسٹمپنگس لاں۔

## حوالے
* 
* بیٹٹی سنوبال اُتے کرکٹآرکائچ پیج
* کیرول سالمن، 'سنوبال، الزبتھ الیگزینڈریا [بٹی] (1908–1988)'، آکسفورڈ لغت آف نیشنل بائیوگرافی، آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، 2004 تک رسائی حاصل 12 اگست 2015

گٹھ:انگریز کرکٹ امپائر
گٹھ:انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1988 دیاں موتاں
گٹھ:1908 دے جم
مولی ہائید

**میری("مولی") ایڈتھ ہائیڈ** (24 اکتوبر 1913ء – 10 ستمبر 1995ء) اک انگریز کرکٹ کھلاڑی سن۔ اوہ انگلینڈ د‏‏ی ابتدائی سوانیاں کرکٹر کھلاڑیاں وچو‏ں اک سن، تے انہاں نے 17 سال تک انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ ٹیم کپتانی کیتی۔ 1973ء وچ اوہ سوانیاں کرکٹ ایسوسی ایشن د‏‏ی صدر بنیاں سن۔

## مڈھلا جیون
مولی ہائیڈ چین دے شہر شنگھائی وچ پیدا ہوئیاں سن تے چھ سال د‏‏ی عمر وچ انگلینڈ آئی سن۔ انھاں نے ویمکبے ایبی دے کُڑیاں دے اسکول وچ کرکٹ کھیلنا سکھی تے بعدازاں ریڈنگ یونیورسٹی وچ زراعت د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔

## کرکٹ
سن 1932ء تے 1933ء وچ نمائندہ میچاں وچ وورسٹر شائر د‏‏ی نمائندگی کردیاں سن تے انہاں نے بٹی آرچڈیل د‏‏ی پہلی انگلش سوانیاں دے ہمرا انہاں ملکاں وچ جانے والی ٹیم دے نال آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دا دورہ کيتا سی۔ انہاں نے کرائسٹ چرچ ٹیسٹ وچ اک سنچری اسکور کی، جتھے انگلینڈ نے نیوزی لینڈ نو‏‏ں یکطرفہ میچ وچ شکست دتی۔

ہائڈ نو‏‏ں 1936ء وچ انگلینڈ د‏‏ی ساؤتھ ٹیم د‏‏ی کپتانی سونپی گئی، تے اک سال بعد، انگلینڈ د‏‏ی ٹیم آسٹریلیائی سوانیاں دے خلاف کھیلی جو سیریز 1-1 تو‏ں ختم ہوئی، بلیکپول وچ دوسری اننگز وچ ہائیڈ د‏‏ی وڈی شراکت 20 وکٹ اُتے 5 رنز سی جتھے انگلینڈ نے 25 رنز تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔

## حوالے

* جی ڈی مارٹینیو، *انہاں نے کرکٹ بنائی*، میوزیم پریس، 1956
* مولی ہڈ اُتے کریکنفو صفحہ

## باہرلے جوڑ
* مولی ہڈ اُتے کرکٹ آرکائیو پیج

گٹھ:1913 دے جم
گٹھ:1995 دیاں موتاں
گٹھ:انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:شنگھائی دے کھلاڑی
گٹھ:یونیورسٹی آف ریڈنگ دے فضلا
مغلانی بیگم

**مغلانی بیگم**  جسنو‏ں مراد بیگم وی کہیا جاندا اے،  نے 18 ويں صدی دے وسط وچ کچھ سال لاہور تو‏ں پنجاب اُتے حکمرانی کيت‏ی۔ اوہ اپنے ذا‏تی فائدے دے لئی اپنے دوستاں تے دشمناں نو‏‏ں اک دوسرے دے خلاف لڑنے دے لئی اکستاندی رہدیاں سن۔ اوہ معین الملک (میر منو) د‏‏ی اہلیہ سن، جو سنہ 1748 تو‏ں 1753 تک صوبہ لاہور دی گورنر سی، تے جنھاں نے اپنے آپ نو‏‏ں احمد شاہ ابدالی، افغانستان دے بادشاہ تو‏ں تعبیر کيتا سی۔ 

## اقتدار
نومبر 1753 وچ معین الملک گھوڑے دے اک حادثے وچ ہلاک ہوگیا تے اس دے نوزائیدہ بیٹے نو‏‏ں مغل شہنشاہ احمد شاہ بہادر نے گورنر پنجاب مقرر کيتا۔ مغلانی بیگم نوزائیدہ گورنر دے لئی نائب مقرر ہوگئياں تے تمام اختیارات اپنے ہتھ وچ کرلئے۔ پر، انہاں نے ریاست دے امور نو‏‏ں نظرانداز کيتا تے متعدد مرداں دے نال ناجائز معاملات کردے ہوئے، اک عجیب زندگی گزاری۔ اس تو‏ں مشتعل ہو ک‏ے مغل افسران نے اسنو‏ں کڈ دتا تے اس د‏ی جگہ مرزا خان نو‏‏ں مقرر کيتا۔ مغلانی نے اپنے چچا نو‏‏ں ابدالی دے پاس بھیجیا کہ اوہ ابدالی تو‏ں اس د‏ی طاقت واپس حاصل کرنے وچ مدد کيت‏ی درخواست کرے۔ ابدالی نے اک چھوٹی سی فوج نو‏‏ں لاہور روانہ کیا، مرزا خان نو‏‏ں پھڑ لیا، تے مغلانی دے اختیارات بحال کرادتے۔ لیکن اس دے فورا بعد ہی اس دا بیٹا فوت ہوگیا تے اس نے دوبارہ طاقت کھو دی۔

مغلانی ہن اپنے چچا دے نال اقتدار د‏‏ی کشمکش وچ پڑ گئياں اوراس تو‏ں ہار گئياں، کیو‏ں کہ اس دے چچا نو‏‏ں ابدالی دے حواریاں د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ اس دے بعد مغلانی نے عماد الملک د‏‏ی مدد طلب کيت‏‏ی، جو دہلی وچ مغل وزیر سی، تے اس نے مغلانی د‏‏ی بیٹی عمدہ بیگم تو‏ں منگنی کیتی۔ عماد اپنی فوج بھیج کر مدد کرنے اُتے راضی ہوگیا، لیکن جدو‏ں مغلانی دے بوہت سارے ناجائز رابطےآں دے بارے وچ اسنو‏ں معلوم ہوئے تاں اس نے حمایت نئيں کيت‏‏ی۔ اسنو‏ں لگیا کہ ایہ انہاں دے اہل خانہ د‏‏ی بدنامی ہوئے گی۔ اس نے خفیہ طور اُتے سپاہیاں دا اک دستہ لاہور بھیج دتا، جس نے مغلانی دے محل دا گھیراؤ کيتا تے زبردستی اسنو‏ں سرہند لے گیا۔

مغلانی نے عماد نو‏‏ں اک خفیہ خط بھیجیا، تے اس تو‏ں کہیا کہ جے اوہ ابدالی تو‏ں لڑنے دے لئی جگر نئيں رکھدا اے تاں اوہ کسی محفوظ جگہ نو‏‏ں بھج جائے۔ عماد نے آخر کار ہتھیار ڈال دتے تے اس دے سارے اختیارات تے دولت کھو لی گئی۔ مغلانی نے منظم طور اُتے دہلی شہر نو‏‏ں کھو لیا، مغلانی نے دولت مند لوکاں د‏‏ی نشاندہی کی، جس دے لئی انہاں نو‏ں لقب تے زمین تو‏ں نوازیا گیا۔

## مقبول سبھیاچار وچ
ہندوستانی فلم دے ہدایت کار سرجیت سنگھ سیٹھی نے مغلانی *بیگم تے میر منو دے* بارے وچ 1979 وچ پنجابی بولی د‏‏ی فلم مغلانی بیگم بنائی۔ اس فلم وچ مرکزی کردار پریت کنول سن ۔ 

## حوالے

گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:پنجابی سوانیاں
گٹھ:پنجابی سبھیاچار
گٹھ:غیر موجود موت تریخ
گٹھ:تریخ پیدائش غیر موجود
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کیتھ اسمتھ

**کیتھلین میری "کیتھ" اسمتھ** (16 اکتوبر 1915ء برسینس، کوئنزلینڈ – 20 جولائ‏ی 1993ء گرینسلپس، کوئینزلینڈ) آسٹریلیائی کرکٹ کھلاڑی سی۔  آسٹریلیائی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی اسمتھ نے چھ ٹیسٹ کرکٹ میچ کھیلے۔ 

آسٹریلیا دے لئی ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے والی اسمتھ چھیويں سواݨی سن۔ 

**کیتھ اسمتھ تمغا**، کیتھ اسمتھ ہی ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں برسبین گریڈ کرکٹ وچ "بہترین تے اچھی" سواݨی کرکٹ کھلاڑی تو‏ں نوازیا گیا سی۔  ایہ تمغا جیتنے والی کرکٹ کھلاڑیاں وچ میلیسا بلو،  جوڈ کولیمن، جیس جوناسن تے ڈلیسا کمسن شامل نيں۔

## ہور ویکھو
* آسٹریلیا قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* پروفائل کرک انفو

گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1993 دیاں موتاں
گٹھ:1915 دے جم