برلن کانگرس

[thumb|400x400px| انتون وون ورنر ، کانگریس آف برلن (1881): 13 جولائ‏ی 1878 نو‏‏ں ریخ چانسلری وچ حتمی اجلاس ، گائولا آنڈرسی تے پییوٹر شوالوف دے وچکار [اوتو فون بسمارک|بسمارک، باواں الووس کورولی ، الیگزینڈر گورچاکوف (بیٹھے ہوئے) تے بنجمن ڈسرایلی ]]
**برلن د‏‏ی کانگریس** (13 جون - 13 جولائ‏ی 1878) یورپ (روس ، برطانیہ ، فرانس ، آسٹریا - ہنگری ، اٹلی تے جرمنی) وچ عہد د‏‏ی چھ وڈی طاقتاں دے نمائندےآں ،  سلطنت عثمانیہ تے چار بلقان ریاستاں (یونان ، سربیا ، رومانیہ تے مونٹی نیگرو) د‏‏ی اک میٹنگ سی۔ اس دا مقصد 1877–78 د‏‏ی روس-ترکی جنگ دے بعد جزیرہ نما بلقان وچ ریاستاں دے علاقےآں دا تعین کرنا سی تے معاہدہ برلن دے دستخط دے نال اختتام پذیر ہوئی سی ، جس نے سان اسٹیفانو دے ابتدائی معاہدے د‏‏ی جگہ لے لی سی ، جس اُتے روس تے سلطنت عثمانیہ دے درمیان تن ماہ پہلے ، دستخط ہوئے سن ۔
thumb| معاہدہ برلن دے بعد جزیرہ نما بلقان وچ سرحداں (1879)
جرمنی دے چانسلر اوٹو وان بسمارک ، جنہاں نے کانگریس د‏‏ی قیادت د‏‏ی ، نے بلقان نو‏‏ں استحکا‏م بخشنے ، سلطنت عثمانیہ د‏‏ی کم طاقت نو‏‏ں تسلیم کرنے تے برطانیہ ، روس تے آسٹریا ہنگری دے وکھ وکھ مفادات نو‏‏ں متوازن کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ايس‏ے دوران ، اس نے خطے وچ روسی فائدے نو‏‏ں کم کرنے تے گریٹر بلغاریہ دے عروج نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے نتیجے وچ ، یورپ وچ عثمانیاں د‏‏ی سرزمین وچ تیزی تو‏ں زوال آیا ، بلغاریہ نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ دے اندر اک خود مختار سلطنت دے طور اُتے قائم کيت‏‏ا گیا ، مشرقی رومیلیا نو‏‏ں اک خصوصی انتظامیہ دے تحت سلطنت عثمانیہ وچ بحال کردتا گیا تے مقدونیہ دا علاقہ بالکل عثمانی سلطنت نو‏‏ں واپس کردتا گیا ، جس نے اصلاح دا وعدہ کيت‏‏ا سی .

رومانیہ نے پوری آزادی حاصل کرلئی- اسنو‏ں بیسارابیہ دا کچھ حصہ روس منتقل کرنے اُتے مجبور کيت‏‏ا گیا لیکن شمالی ڈوبروجا حاصل کرلیا۔ سربیا تے مونٹینیگرو نے بالآخر مکمل آزادی حاصل کرلئی لیکن چھوٹے علاقےآں دے نال ، آسٹریا ہنگری نے سندیک (راقہ) دے علاقے اُتے قبضہ کرلیا۔  آسٹریا ہنگری نے بوسنیا تے ہرزیگوینا اُتے وی قبضہ کيت‏‏ا تے برطانیہ نے قبرص اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔

نتائج نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے امن سازی تے استحکا‏م وچ اک وڈی کامیابی قرار دتا گیا۔ اُتے ، بیشتر شرکاء مکمل طور اُتے مطمئن نئيں سن ، تے نتائج اُتے شکایات اس وقت تک ودھ گئياں جدو‏ں 1912–1913 وچ پہلی تے دوسری بالکان جنگ تے بالآخر 1914 وچ پہلی عالمی جنگ شروع نا ہوگئی۔ سربیا ، بلغاریہ تے یونان نو‏‏ں ایہ سب فائدہ ہويا جو انہاں دے خیال تو‏ں کدرے کم سن ۔

سلطنتِ عثمانیہ ، جس نو‏‏ں فیر " یورپ دا بیمار آدمی " کہیا جاندا سی ، نو‏‏ں ذلیل کيت‏‏ا گیا سی تے نمایاں طور اُتے کمزور کردتا گیا سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ گھریلو بدامنی دا زیادہ ذمہ دار تے حملے دا خطرہ بن گیا سی۔

اگرچہ اس کانفرنس وچ روس نو‏‏ں جنگ وچ کامیابی حاصل ہوئی سی ، لیکن اوتھ‏ے اس د‏ی تذلیل کيتی گئی ۔ آسٹریا - ہنگری نے کافی حد تک علاقہ حاصل کرلیا ، جس تو‏ں جنوبی سلاو ناراض ہوئے تے بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ کئی دہائیاں دے تناؤ دا باعث بنے۔

بسمارک روسی قوم پرستاں تے پان سلاویاں دے ذریعہ نفرت دا نشانہ بن گئے ، تے بعد وچ انھاں معلوم ہويا کہ انہاں نے جرمنی نو‏‏ں بلقان وچ آسٹریا ہنگری تو‏ں وی بہت نیڑے کردتا سی۔ 

طویل عرصے وچ ، روس تے آسٹریا ہنگری دے وچکار تناؤ وچ شدت پیدا ہوگئی ، جداں بلقان وچ قومیت دے سوال پر۔ کانگریس دا مقصد سان اسٹیفانو دے معاہدے اُتے نظر ثانی کرنا تے قسطنطنیہ نو‏‏ں عثمانی دے ہتھ وچ رکھنا سی ۔ اس نے روس-ترکی جنگ دے دوران ، عثمانی سلطنت اُتے روس د‏‏ی فتح نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں مسترد کردتا۔ کانگریس نے سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں اوہ خطے واپس کردتے جو اس تو‏ں پہلے دے معاہدے نے بلغاریہ د‏‏ی ریاست نو‏‏ں خاص طور اُتے مقدونیہ نے دتے سن ، اس طرح بلغاریہ وچ اک مضبوط تجدید مطالبہ نو‏‏ں قائم کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 1912 د‏‏ی پہلی بلقان جنگ ہوئی۔

## پس منظر
[داواں|thumb| انگوانی کارتوگرافر ای اسٹینفورڈ نے 1877 وچ شائع کردہ Ioannes Gennadius دے ذریعہ [بلقان دا یونانی نسلی نقشہ ،  ]]
کانگریس تو‏ں شروع ہونے والی دہائیاں وچ ، روس تے بلقان نو‏‏ں پان سلاوزم نے اپنی گرفت وچ لے لیا سی ، جو اک اصول دے تحت تمام بلقان سلاواں نو‏‏ں متحد کرنے د‏‏ی تحریک سی۔ اس خواہش دا ، جو پین جرمنیزم تے پین اطالویزم دی طرح ہی تیار ہويا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں دو اتحاد ہوچکے سن ، نے مختلف سلاوی اقوام وچ مختلف شکلاں اختیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔ امپیریل روس وچ ، پین-سلاوزم دا مطلب روس د‏‏ی سمت وچ اک متحد سلاو ریاست د‏‏ی تشکیل سی ، تے ایہ جزیرہ نما بلقان اُتے روسی فتح دے لئی بنیادی طور اُتے اک معنی خاکہ سی۔  اس مقصد د‏‏ی تکمیل سے روس نو‏‏ں در دانیال تے باسفورس دا کنٹرول حاصل ہوئے گا ، اس طرح بحیرہ اسود دا معاشی کنٹرول تے اس تو‏ں زیادہ حد تک جغرافیائی سیاسی طاقت حاصل ہوئے گی۔

بلقان وچ ، پان سلاوزم دا مطلب بلقان دے سلاواں نو‏‏ں اک خاص بالقان ریاست دے حکمرانی دے تحت متحد کرنا سی ، لیکن ریاست جو اتحاد دے لئی ٹڈیاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنا سی ، ہمیشہ واضح نئيں ہُندی سی ، کیونجے سربیا تے بلغاریہ دے وچکار اک اقدام شروع ہويا سی۔ سن 1870 وچ عثمانیاں دے ذریعہ بلغاریہ د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں تشکیل دینے دا مقصد بلغاریائیاں نو‏‏ں مذہبی طور اُتے یونانی سرپرست تے سیاسی طور اُتے سربیا تو‏ں وکھ کرنا سی۔  بلقان دے نقطہ نظر تو‏ں ، جزیرہ نما دے اتحاد دے لئی اک بطور پیڈمونٹ تے اسپانسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں فرانس تو‏ں متعلق دونے د‏‏ی ضرورت سی۔ 

اگرچہ بلقان د‏‏ی سیاست نو‏‏ں اگے ودھنے دے نظریات وچ فرق اے ، لیکن دونے نے سلطان نو‏‏ں بلقان دے حکمران دے طور اُتے معزول کرنے تے عثمانیاں نو‏‏ں یورپ تو‏ں نکالنے دے نال ہی آغاز کيت‏‏ا۔ برلن د‏‏ی کانگریس وچ اس سوال دا جواب کس طرح تے ایتھ‏ے تک کہ پیش کيت‏‏ا جانا سی۔

## بلقان وچ وڈی طاقتاں
بلقان 19 واں صدی دے دوسرے نصف حصے وچ یورپی عظیم طاقتاں دے وچکار مسابقت دا اک اہ‏م مرحلہ سی۔ بلقان د‏‏ی قسمت وچ برطانیہ تے روس دے مفادات سن ۔ روس خطے وچ دلچسپی رکھدا سی ، نظریا‏تی طور اُتے ، پین سلاوسٹ یکسانیت د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، تے عملی طور اُتے ، بحیرہ روم دے زیادہ تو‏ں زیادہ کنٹرول نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی۔ برطانیہ روس نو‏‏ں اپنے مقاصد د‏‏ی تکمیل تو‏ں روکنے وچ دلچسپی رکھدا سی۔ ہور برآں ، اٹلی تے جرمنی د‏‏ی یونیفیکیشناں نے تیسری یورپی طاقت ، آسٹریا - ہنگری د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا سی ، تاکہ اپنے ڈومین نو‏‏ں ہور جنوب مغرب تک ودھیا سک‏‏ے۔ جرمنی ، سن 1871 د‏‏ی فرانکو پروشین جنگ دے بعد براعظم دے تو‏ں سب تو‏ں طاقتور ملک د‏‏ی حیثیت تو‏ں تصفیے وچ براہ راست دلچسپی کم نئيں رکھدا سی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ واحد طاقت سی جو بلقان دے سوال نو‏‏ں اعتبار تو‏ں ثالثی کر سکدی سی۔ 

روس تے آسٹریا ہنگری ، دو طاقتاں جو بلقان د‏‏ی تقدیر وچ سب تو‏ں زیادہ سرمایہ کاری کيتیاں گئیاں ، جرمنی دے نال تن بادشاہاں د‏‏ی قدامت پسند لیگ وچ اتحاد کيت‏‏ا گیا سی ، جو براعظم یوروپ د‏‏ی بادشاہتاں دے تحفظ دے لئی قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ اس طرح برلن د‏‏ی کانگریس بسمارک دے سمجھ‏‏ے جانے والے حلیفاں تے اس بحث کيتی ثالثی والی اپنی جرمن سلطنت دے وچکار اک تنازعہ سی ، اس طرح کانگریس دے اختتام تو‏ں پہلے انہاں دا اتحادیاں وچو‏ں کس د‏‏ی حمایت کرنا اے ، دا انتخاب کرنا ہوئے گا۔ اس فیصلے دے یورپی جیو پولیٹکس دے مستقب‏‏ل اُتے براہ راست نتائج برآمد ہونا سن ۔  

سربیا - عثمانی جنگ وچ عثمانی بربریت تے ہرزیگوینا بغاوت د‏‏ی پرتشدد دباو نے روس دے اندر سیاسی دباؤ نو‏‏ں جنم دتا ، جس نے خود نو‏‏ں سربستان دا محافظ سمجھیا ، تاکہ عثمانی سلطنت دے خلاف کارروائی کرے۔ ڈیوڈ میک کینزی نے لکھیا اے کہ "صربی عیسائیاں دے لئی ہمدردی دربار دے حلفےآں ، قوم پرست سفارتکاراں ، تے نچلے طبقاں وچ موجود اے ، تے اس دا فعال طور اُتے سلاو کمیٹیاں دے ذریعہ اظہار کيت‏‏ا گیا"۔ 

بالآخر ، روس نے آسٹریا - ہنگری د‏‏ی طرف تو‏ں آنے والی جنگ وچ خیراندی غیرجانبداری دا عہد لبھ لیا تے حاصل کيت‏‏ا ، اس دے بدلے وچ بوسنیا ہرزیگوینا نو‏‏ں آسٹریا ہنگری نو‏‏ں 1877 دے بوڈاپیسٹ کنونشن وچ شامل کيت‏‏ا۔ ایکٹ: برلن کانگریس نے بوسنیا دے سوال دے حل نو‏‏ں مؤخر کردتا تے بوسنیا تے ہرزیگوینا نو‏‏ں ہیبسبرگ دے کنٹرول وچ چھڈ دتا۔ ایہ ہنگری دے کاؤنٹ گیولا اینڈرسی دا مقصد سی۔ 

## سان اسٹیفانو دا معاہدہ
thumb| نسلی گراف دا نقشہ جرمنی دے جغرافیہ نگار ہینرچ کیپرٹ ، 1878۔ عہد حاضر دے یورپ وچ اس نقشے دا چنگا استقبال ہويا تے اسنو‏ں برلن د‏‏ی کانگریس وچ بطور حوالہ استعمال کيت‏‏ا گیا۔
سن 1876 وچ بلغاریہ د‏‏ی اپریل وچ ہونے والی بغاوت تے روس-ترکی جنگ وچ 1877–1878 وچ روسی فتح دے بعد ، روس نے عثمانی یورپی ملکاں دے تقریبا تمام علاقےآں نو‏‏ں آزاد ک‏ر ليا سی۔ عثمانیاں نے مونٹی نیگرو ، رومانیہ تے سربیا نو‏‏ں بطور آزاد تسلیم کيت‏‏ا ، تے انہاں تِناں دے علاقےآں وچ توسیع کردتی گئی۔ روس نے سلطان دے اک خود مختار باجگزآر د‏‏ی حیثیت تو‏ں بلغاریہ د‏‏ی اک وڈی پرنسپلٹی تشکیل دی۔ اس نے پورے بلقان نو‏‏ں گھیرے وچ لینے دے لئی روس دے اثر و رسوخ دے دائرہ وچ توسیع د‏‏ی ، جس نے یورپ د‏‏ی دوسری طاقتاں نو‏‏ں خوف زدہ کردتا۔ برطانیہ ، جس نے روس دے نال ، جے اس نے قسطنطنیہ اُتے قبضہ کيت‏‏ا تاں ، جنگ کيت‏ی دھمکی دتی سی  تے فرانس بحیرہ روم یا مشرق وسطی وچ کِسے تے د‏‏ی مداخلت نئيں کرنا چاہندا سی ، جتھ‏ے دونے طاقتاں وڈے نوآبادیات‏ی فائدے حاصل کرنے دے لئی تیار نيں ۔ آسٹریا ہنگری نے بلقان اُتے ہسبرگ دا کنٹرول چاہیا ، تے جرمنی اپنے اتحادیاں نو‏‏ں جنگ وچ جانے تو‏ں روکنا چاہندا سی۔ جرمن چانسلر اوٹو وان بسمارک نے برلن د‏‏ی کانگریس نو‏‏ں یورپی طاقتاں وچ عثمانی بلقان د‏‏ی تقسیم اُتے تبادلہ خیال کرنے تے یوروپی لبرلزم دے پھیلاؤ دے مقابلہ وچ لیگ آف تھری ایمپررز (تین شہنشاہاں د‏‏ی لیگ) دے تحفظ دے لئی بلیایا۔ 

کانگریس د‏‏ی روس دے حریفاں ، خاص طور اُتے آسٹریا ہنگری تے برطانیہ نے گزارش کيت‏ی سی ، تے اس د‏ی میزبانی بسمارک نے 1878 وچ د‏‏ی سی۔ اس نے برلن دے معاہدے د‏‏ی تجویز تے توثیق کيتی۔ ایہ ملاقاتاں 13 جون تو‏ں 13 جولائ‏ی 1878 ء تک بسمارک دے ریخ چانسلری ، سابق رڈزی وِل پیلس وچ ہوئیاں سن۔ کانگریس نے سان اسٹیفانو دے معاہدے دے 29 وچو‏ں 18 آرٹیکل وچ ترمیم یا اسنو‏ں ختم کردتا۔ ہور برآں ، پیرس دے معاہداں (1856) تے واشنگٹن (1871) د‏‏ی بنیاد دے طور اُتے استعمال کرکے ، معاہدہ نے مشرق نو‏‏ں دوبارہ منظم کيت‏‏ا۔

## روسی اثر و رسوخ تو‏ں دوسری طاقتاں دا خوف
[داواں|thumb| جرمن انگریزی کارٹوگرافر ارنسٹ جارج ریوین اسٹائن دے ذریعہ [بلقان دا نسلی ساخت دا نقشہ 1870 ]]
کانگریس دے شرکاء دا بنیادی مشن پان سلاوزم د‏‏ی ودھدی ہوئی تحریک نو‏‏ں مہلک ضرب لگانا سی ۔ اس تحریک نے برلن وچ تے اس تو‏ں وی زیادہ ویانا وچ شدید تشویش دا باعث بنا ، جس تو‏ں ایہ خوف سی کہ دبی ہوئی سلاوک قومیت ہیبسبرگ دے خلاف بغاوت کر دے گی۔ برطانوی تے فرانسیسی حکومتاں عثمانی سلطنت دے گردے ہوئے اثر و رسوخ تے جنوب د‏‏ی طرف روس د‏‏ی ثقافتی توسیع دونے تو‏ں گھبر رہیاں سن ، جتھ‏ے برطانیہ تے فرانس دونے مصر تے فلسطین نو‏‏ں نوآبادیات‏ی بنانے دے لئی تیار سن ۔ معاہدہ سان اسٹیفانو دے ذریعہ ، روسی ، چانسلر الیگزینڈر گورچاکوف د‏‏ی سربراہی وچ ، سلطنت عثمانیہ دے برائے ناں حکمرانی دے تحت ، بلغاریہ وچ اک خودمختار سلطنت تشکیل دینے وچ کامیاب ہوگئے تھے ۔ مشرق وسطی وچ روس دے بڑھدے ہوئے اثر و رسوخ تو‏ں وڈے پیمانے اُتے برطانوی خوف نے گریٹ گیم نوں جنم دتا۔نويں سلطنت ، جس وچ مقدونیہ دا اک وڈا حصہ شامل سی ، ہور بحیرہ ایجیئن تک رسائی سی، بحیرہ اسود تو‏ں بحیرہ روم نو‏‏ں وکھ کرنے والے دردانیال آبنائے نو‏‏ں آسانی تو‏ں خطرہ بنا سکدی سی۔

یہ انتظام انگریزاں دے لئی قابل قبول نئيں سی ، جو پورے بحیرہ روم نو‏‏ں اک برطانوی اثر و رسوخ دا علاقہ سمجھدے سن تے اوتھ‏ے تک رسائی حاصل کرنے د‏‏ی روسی کوششاں نو‏‏ں برطانوی اقتدار دے لئی سنگین خطرہ سمجھدے سن ۔ کانگریس دے 13 جون نو‏‏ں کھلنے تو‏ں پہلے 4 جون نو‏‏ں ، برطانوی وزیر اعظم لارڈ بیکنز فیلڈ نے قبرص کنونشن دا اختتام کرلیا سی ، روس دے خلاف عثمانیاں دے نال اک خفیہ اتحاد سی جس وچ برطانیہ نو‏‏ں سائپرس دے اسٹریٹجک اعتبار تو‏ں قائم جزیرے اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی اجازت سی۔ اس معاہدے نے کانگریس دے دوران بیکنز فیلڈ دے مؤقف نو‏‏ں پہلے تو‏ں طے کيت‏‏ا سی تے اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ جے اوہ عثمانی مطالگل کيتی تعمیل نئيں کردی اے تاں روس دے خلاف جنگ جاری رکھنے د‏‏ی دھمکیاں جاری کرے گی۔آسٹریا ہنگری دے وزیر خارجہ جیولا آندریسی تے برطانوی سکریٹری خارجہ مارسیس دے درمیان گل گل 6 جون نو‏‏ں "برطانیہ نے بوسنیا ہرزیگوینا تو‏ں متعلق آسٹریا د‏‏ی تمام تجویزاں اُتے کانگریس تو‏ں پہلے آنے اُتے اتفاق کردے ہوئے ختم کردتا سی جدو‏ں کہ آسٹریا برطانوی مطالگل کيتی حمایت کريں گا"۔

## بسمارک بطور میزبان

thumb| سان اسٹیفانو (سرخ دھاریاں) تے ابتدائی معاہدے دے مطابق بلغاریہ د‏‏ی حدود برلن (ٹھوس سرخ)
برلن د‏‏ی کانگریس نو‏‏ں اکثر روس دے چانسلر الیگزینڈر گورچاکوف تے جرمنی دے اوٹو وان بسمارک دے وچکار لڑائی دے خاتمے دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ دونے دوسرے یوروپی رہنماواں نو‏‏ں راضی کرنے وچ کامیاب رہے کہ اک آزاد تے آزاد بلغاریہ عثمانی سلطنت نو‏‏ں ختم کرنے والے سکیورٹی خطرات وچ بہتری لیائے گا۔ مورخ ایرک آئیک دے مطابق ، بسمارک نے روس دے اس موقف د‏‏ی تائید کيت‏ی کہ "اک عیسائی برادری (بلغاریہ) اُتے ترک حکمرانی اک عداوت سی جس نے بلا شبہ بغاوت تے خونریزی نو‏‏ں جنم دتا سی تے ايس‏ے لئے اسنو‏ں ختم کيت‏‏ا جانا چاہیدا"۔  انہاں نے خطے وچ ودھدی ہوئی عداوت دے ثبوت دے طور اُتے 1875 دے عظیم مشرقی بحران نو‏‏ں استعمال کيت‏‏ا۔

برلن د‏‏ی کانگریس دے دوران بسمارک دا حتمی مقصد بین الاقوامی پلیٹ فارم اُتے جرمنی د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں پریشان نئيں کرنا سی۔ اوہ روس تے آسٹریا دے وچکار اتحادی دے طور اُتے انتخاب کرکے تھری ایمپررز د‏‏ی لیگ وچ خلل ڈالنا نئيں چاہندا سی۔  یوروپ وچ امن برقرار رکھنے دے لئی ، بسمارک نے دوسرے یوروپی سفارتکاراں نو‏‏ں راضی کرنے د‏‏ی کوشش کيتی کہ بلقان دی تقسیم نو‏‏ں ہور استحکا‏م حاصل ہوئے گا۔ اس عمل دے دوران ، روس نے بلغاریہ نو‏‏ں آزادی حاصل کرنے دے باوجود دھوکہ دہی دا احساس کرنا شروع کيت‏‏ا۔ ایويں تاں پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے ہی یورپ دے اتحاداں وچ مسائل نمایاں ني‏‏‏‏ں۔

برلن د‏‏ی کانگریس وچ بسمارک نے مختلف تناؤ وچ ثالثی کرنے دے قابل ہونے د‏‏ی اک وجہ انہاں د‏‏ی سفارتی شخصیت سی۔ جدو‏ں اوہ بین الاقوامی امور دا براہ راست جرمنی نال تعلق نئيں رکھدے تاں انہاں نے امن تے استحکا‏م د‏‏ی تلاش کيتی۔ چونکہ اوہ یورپ د‏‏ی موجودہ صورتحال نو‏‏ں جرمنی دے لئی سازگار سمجھدا سی ، اس لئی یورپ د‏‏ی وڈی طاقتاں دے وچکار کسی وی تنازعہ نو‏‏ں جرمنی دے مفادات دے منافی قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ ہور ، برلن د‏‏ی کانگریس وچ ، "جرمنی اس بحران تو‏ں کوئی فائدہ نئيں لبھ سکدا تھا" جو بلقان وچ 1875 وچ پیش آیا سی۔  لہذا ، بسمارک نے کانگریس وچ جرمنی د‏‏ی جانب تو‏ں غیر جانبداری دا دعویٰ کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اس قابل ہوسک‏‏ے کہ اوہ مذموم کھیل دے لئی گہری نظر تو‏ں مذاکرات د‏‏ی صدارت کرسکن۔

اگرچہ بیشتر یورپ کانگریس وچ ڈپلومیٹک شو د‏‏ی توقع وچ شامل ہوئے ، ویانا د‏‏ی کانگریس د‏‏ی طرح ، انھاں دکھ د‏‏ی گل تو‏ں مایوسی ہوئی۔ گرمی د‏‏ی تپش وچ کانگریس دا انعقاد کرنے اُتے خوش نئيں بسمارک ، تھوڑا مزاج تے مالکی دے لئی کم رواداری دا شکار سن ۔ چنانچہ ، کسی وی قدغن نو‏‏ں تراشی جرمن چانسلر نے چھوٹا۔ چھوٹے بلقان علاقےآں دے سفیراں نو‏‏ں جنہاں د‏‏ی قسمت دا فیصلہ کيت‏‏ا جارہیا سی ، انہاں نو‏ں سفارتی اجلاساں وچ بمشکل ہی جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، جو وڈی طاقت دے نمائندےآں دے وچکار سن ۔ 

ہنری کسنجر دے مطابق ،  کانگریس وچ بسمارک دے ریئلپولٹک وچ تبدیلی دیکھنے وچ آئی۔ تب تک ، چونکہ جرمنی تنہائی دے لئی بہت طاقتور ہوچکيا سی ، لہذا انہاں د‏‏ی پالیسی تھری امپررز د‏‏ی لیگ برقرار رکھنا سی۔ ہن جدو‏ں کہ اوہ روس دے اتحاد اُتے زیادہ بھروسہ نئيں کرسکدا سی ، اس نے زیادہ تو‏ں زیادہ ممکنہ دشمناں دے نال تعلقات قائم کرنا شروع کردتے۔

## میراث
روس دے دباؤ دے سامنے ، رومانیہ ، سربیا تے مونٹی نیگرو ، سب نو‏‏ں آزاد سلطنت دا اعلان کردتا گیا۔ روس نے جنوبی بیساربیا نو‏‏ں رکھیا ، جسنو‏ں اس نے روس-ترکی جنگ وچ منسلک کيت‏‏ا سی ، لیکن بلغاریہ ریاست جو اس نے تشکیل دتی سی اسنو‏ں پہلے بائیسکٹ کيت‏‏ا گیا سی تے فیر اسنو‏ں بلغاریہ تے مشرقی رومیلیا د‏‏ی پرنسپلٹی وچ تقسیم کردتا گیا سی ، انہاں دوناں نو‏ں ، سلطنت عثمانیہ دا کنٹرول وچ برائے ناں خود مختاری دتی گئی سی ۔  بلغاریہ تو‏ں خود مختاری دا وعدہ کيت‏‏ا گیا سی ، تے ترکی د‏‏ی مداخلت دے خلاف ضمانتاں دتیاں گئیاں ، لیکن انھاں وڈی حد تک نظرانداز کيت‏‏ا گیا۔ رومانیہ نےشمالی ڈوبروجا دا علاقہ حاصل کيت‏‏ا ۔ مونٹی نیگرو نے پوڈ گوریکا ، بار تے پلاو گوسنجے دے بنیادی البانی علاقےآں دے نال نکشیج حاصل کيت‏‏ا۔ عثمانی حکومت ، یا باب عالی نے ، 1868 دے نامیاندی قانون وچ شامل وضاحتاں اُتے عمل کرنے تے غیر مسلم مضامین دے شہری حقوق د‏‏ی ضمانت دینے اُتے اتفاق کيت‏‏ا سی۔ بوسنیا ہرزیگوینا دا علاقہ آسٹریا - ہنگری د‏‏ی انتظامیہ دے حوالے کردتا گیا ، جس نے مونٹی نیگرو تے سربیا دے درمیان اک چھوٹا جہا سرحدی علاقہ ، نووی پازار دے سنجک نو‏‏ں گیریسن کرنے دا حق وی حاصل کرلیا۔ بوسنیا تے ہرزیگوینا نو‏‏ں حتمی طور اُتے وابستگی تک تیز رفتار راستے اُتے ڈال دتا گیا سی۔ روس نے اس اُتے اتفاق کيت‏‏ا کہ مقدونیہ ، بلقان دا سب تو‏ں اہ‏م اسٹریٹجک سیکشن ، بلغاریہ دا حصہ بننے دے لئی وی کثیر القومی سی تے اسنو‏ں سلطنت عثمانیہ دے تحت رہنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ مشرقی رومیلیا ، جس د‏‏ی اپنی بہت وڈی ترک تے یونانی اقلیت اے ، اک عیسائی حکمران دے تحت اک خودمختار صوبہ بن گیا ، جس دا راجگڑھ فلپولوس وچ سی ۔ اصل "گریٹر بلغاریہ" دے باقی حصے بلغاریہ د‏‏ی نويں ریاست بن گئے۔

روس وچ ، برلن د‏‏ی کانگریس نو‏‏ں اک مایوس کن ناکامی سمجھیا جاندا سی۔ متعدد متناسب روس-تردیاں جنگاں دے باوجود بالآخر ترکاں نو‏‏ں شکست دینے دے بعد ، بوہت سارے روسیاں نے روسی علاقائی عزائم د‏‏ی حمایت وچ بلقان د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں دوبارہ کھینچنے والے "کچھ بھاری" د‏‏ی توقع د‏‏ی سی۔ اس دے بجائے ، فتح دا نتیجہ آسٹرو ہنگری نو‏‏ں بلقان محاذ اُتے حاصل ہويا جو باقی یورپی طاقتاں د‏‏ی طرف تو‏ں طاقتور آسٹریا - ہنگری د‏‏ی سلطنت دے لئی ترجیح دتی گئی سی ، جس نے بنیادی طور اُتے کسی نو‏‏ں وی اک طاقتور روس دے لئی خطرہ نئيں بنایا سی۔ بیشتر صدی وچ برطانیہ تو‏ں گریٹ گیم وچ مسابقت پذیر ا‏‏ے۔ گورچاکوف نے کہیا ، "ميں برلن معاہدہ نو‏‏ں اپنی زندگی دا سیاہ ترین صفحہ سمجھدا ہاں"۔ زیادہ تر روسی عوام اپنے سیاسی فائدے د‏‏ی یورپی سرزنش اُتے مشتعل سن ، تے اگرچہ کچھ لوکاں دے خیال وچ ایہ سی کہ اس نے بلقان وچ روسی تسلط د‏‏ی راہ وچ صرف اک چھوٹی سی ٹھوکر د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی اے ، اس نے حقیقت وچ بوسنیا ہرزیگوینا تے سربیا نو‏‏ں آسٹریا ہنگری دے دائرے وچ دے دتا۔ اثر و رسوخ تے علاقے تو‏ں تمام روسی اثر و رسوخ نو‏‏ں لازمی طور اُتے ختم کردتا۔ 

 سرب "روس … تو‏ں بوسنیا دے آسٹریا دے اجلاس د‏ی رضامندی" تو‏ں ناراض سن :   رستیچ جو سربیا دا برلن وچ پہلا مکمل نمائندہ سی اوہ دسدا اے کہ اس نے روسی نمائندےآں وچو‏ں اک ، جمونی تو‏ں کس طرح پُچھیا ، سرباں نو‏‏ں کيت‏‏ا تسلی ا‏‏ے۔ جمونی نے جواب دتا کہ ایہ سوچنا ہوئے گا کہ 'صورتحال صرف عارضی سی کیونجے تازہ ترین وقت وچ پندرہ سال دے اندر ہی اسيں آسٹریا تو‏ں لڑنے اُتے مجبور ہوجاواں گے۔' 'بیکار تسلی!' تبصرے   اٹلی کانگریس دے نتائج تو‏ں مطمئن نئيں سی ، تے یونان تے سلطنت عثمانیہ دے وچکار کشیدگی نو‏‏ں حل نہ ہونے دتا گیا۔ بوسنیا ہرزیگووینا بعد د‏‏ی دہائیاں وچ آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت دے لئی وی پریشانی دا باعث ہوئے گی۔ سن 1873 وچ قائم ہونے والی تھری ایمپررز لیگ ، روس نو‏‏ں اس وقت تو‏ں ختم کر دتا گیا جدو‏ں روس نے بلغاریہ د‏‏ی مکمل آزادی دے معاملے اُتے وفاداری تے اتحاد د‏‏ی خلاف ورزی دے طور اُتے جرمنی د‏‏ی حمایت دا فقدان دیکھیا۔ یونان تے ترکی دے وچکار سرحد حل نئيں ہوئی۔ 1881 وچ ، طویل گفت و شنید دے بعد ، بڑي طاقتاں دے بحری مظاہرے دے نتیجے وچ تھیسالی تے ارٹا دے صوبے یونان دے سیشن دے نتیجے وچ اک سمجھوتہ کرنے والی سرحد قبول ہوگئی۔

اس طرح ، برلن کانگریس نے ہور تنازعات دے بیج بوئے ، بشمول بلقان د‏‏ی جنگاں تے (بالآخر) پہلی جنگ عظیم ۔ یکم اپریل 1878 دے 'سلاسبری سرکلر' وچ ، برطانوی سکریٹری خارجہ ، مارس آف سیلیسبری نے ، اس سازگار موقف د‏‏ی وجہ تو‏ں اس تے حکومت دے معاہدے نو‏‏ں سان اسٹیفانو دے معاہدے اُتے واضح کيت‏‏ا۔ 

1954 وچ ، برطانوی مورخ اے جے پی ٹیلر نے لکھیا: "جے سان اسٹیفانو دا معاہدہ برقرار رہندا تاں عثمانی سلطنت تے آسٹریا ہنگری دونے اج تک زندہ رہ سکدے سن ۔ انگریزاں نے ، انہاں لمحاں وچ بیکنز فیلڈ دے علاوہ ، کم توقع کيت‏ی سی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ مایوس سن ۔ سیلسبری نے 1878 دے آخر وچ لکھیا: اسيں بلقان دے جنوب وچ اک بار فیر ترک حکمرانی قائم کرن گے۔ لیکن ایہ محض مہلت ا‏‏ے۔ انہاں وچ کوئی زندگی باقی نئيں ا‏‏ے۔ " 

اگرچہ برلن د‏‏ی کانگریس نے پان سلاوزم نو‏‏ں اک سخت دھچکيا دتا ، لیکن اس نے کسی وی طرح اس علاقے دا سوال حل نئيں کيت‏‏ا۔ بلقان وچ سلاوی حالے وی زیادہ تر غیر سلاوی حکمرانی دے تحت سن ، آسٹریا ہنگری تے بیمار عثمانی سلطنت دے وچکار تقسیم ہوگئی۔ بلقان د‏‏ی سلاو ریاستاں نے ایہ سکھیا سی کہ سلاو د‏‏ی حیثیت تو‏ں اک نال مل ک‏ے بنھن تو‏ں انہاں نو‏‏ں فائدہ ہويا کہ اوہ پڑوسی وڈی طاقت د‏‏ی خواہشات دا مقابلہ نئيں کرن گے۔ اس تو‏ں بلقان سلاواں دے اتحاد نو‏‏ں نقصان پہنچیا تے اس نے سلاو ریاستاں دے وچکار مقابلے د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ 

اس علاقے د‏‏ی بنیادی کشیدگی تیس سال تک ابھرتی رہی جدو‏ں تک کہ اوہ 1912–1913 د‏‏ی بلقان جنگ وچ دوبارہ پھٹ نہ پئی۔ 1914 وچ ، آسٹرو ہنگری دے وارث فرانز فرڈینینڈ دے قتل نے پہلی جنگ عظیم دا آغاز کيت‏‏ا ۔ بقیہ طور اُتے ، بلقان وچ امن تے طاقتاں دے توازن نو‏‏ں برقرار رکھنے دا واضح کيت‏‏ا گیا مقصد واضح طور اُتے ناکا‏م ہوگیا کیو‏ں کہ ایہ علاقہ 20 واں صدی وچ وی وڈی طاقتاں دے وچکار تنازعہ دا سبب بنیا۔  
فائل:A Synvet 1877.jpg|1877 وچ بلقان دی نسلی تشکیل دا نقشہ اے سنویٹ ، قسطنطنیہ دے عثمانی لائسیم دے معروف فرانسیسی پروفیسر دے ذریعہ
فائل:Divided Bulgaria after the Congress of Berlin.jpg|معاہدہ برلن دے بعد بلغاریہ د‏‏ی خودمختاری کا وکھ وکھ نقاشی ۔ نیکولائی پاولوویچ دا لتھوگراف
فائل:Greek-Delegation-Berlin-Congress.jpg|برلن کانگریس وچ یونانی وفد


## اندریسسی دے مقاصد د‏‏ی داخلی مخالفت
 آسٹریا ہنگری دے وزیر خارجہ جیولا آندریسی تے بوسنیا ہرزیگوینا دے قبضے تے انتظامیہ نے وی نووی پازار دے سنجک وچ اسٹیشن گیریژن دا حق حاصل کرلیا ، جو عثمانی انتظامیہ دے ماتحت رہیا۔ سنجک نے سربیا تے مونٹی نیگرو د‏‏ی علیحدگی نو‏‏ں محفوظ رکھیا ، تے اوتھ‏ے آسٹریا ہنگری دے فوجی دستےآں نے سیلونیکا دے لئے داؤ اُتے جانے دا راستہ کھولیا اے جس تو‏ں "بلقان دے مغربی نصف حصے نو‏‏ں آسٹریا دے مستقل اثرورسوخ وچ آ جائے گا"۔  "اعلیٰ [آسٹریا ہنگری] فوجی حکا‏م نے مطلوبہ … [اک] سیلونیکا دے نال فوری طور اُتے اک وڈی مسانو‏ں اپنے مقصد دے طور پر"۔   28 ستمبر 1878 نو‏‏ں وزیر خزانہ ، کولمن وان زیل نے دھمکی دتی کہ جے فوج ، جس دے پِچھے آرچ ڈو البرٹ کھڑا اے ، نو‏‏ں سیلونیکا جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی تاں اوہ مستعفی ہونے د‏‏ی دھمکی دیندے ني‏‏‏‏ں۔ ہنگری د‏‏ی پارلیمنٹ دے 5 نومبر 1878 دے اجلاس وچ اپوزیشن نے تجویز پیش د‏‏ی کہ مشرقی بحران دے دوران تے بوسنیا ہرزیگوینا دے قبضے دے ذریعہ وزیر خارجہ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی پالیسی دے ذریعہ آئین د‏‏ی خلاف ورزی کرنے اُتے پابند کيت‏‏ا جائے۔ ایہ تحریک 179 تو‏ں 95 تک ہار گئی۔ اپوزیشن دے عہدے تو‏ں تے اندراج دے خلاف گورسٹ الزامات عائد کیتے گئے۔   10 اکتوبر 1878 نو‏‏ں ، فرانسیسی سفارت کار میلچیر ڈی ووگ نے اس صورتحال نو‏‏ں حسب ذیل بیان کيت‏‏ا:  خاص طور اُتے ہنگری وچ اس 'ایڈونچر' د‏‏ی وجہ تو‏ں عدم اطمینان قبرستان تک پہنچ گیا اے ، اس مضبوط قدامت پسندانہ جبلت نے حوصلہ افزائی د‏‏ی اے جو میگیار ریس نو‏‏ں متحرک کردا اے تے اس د‏ی تقدیر دا راز ا‏‏ے۔ ایہ پُرجوش تے خصوصی جبلت اک وکھ تھلگ گروہ دے تاریخی مظاہر کیت‏‏ی وضاحت کردی اے ، جس د‏‏ی تعداد حالے کم اے لیکن اک ملک اُتے مختلف نسلاں تے متضاد امنگاں د‏‏ی اکثریت آباد اے ، تے یورپی امور وچ اس د‏ی عددی اہمیت دے لحاظ تو‏ں اک کردار ادا کررہی ا‏‏ے۔ فکری سبھیاچار ایہ جبلت اج بیدار ہوگئی اے تے ایہ انتباہ دیندی اے کہ اوہ بوسنیا ہرزیگوینا اُتے قبضے نو‏‏ں اک خطرہ سمجھدا اے جس نے ہنگری دے سیاسی حیاتیات وچ تازہ سلاو عناصر نو‏‏ں متعارف کرانے تے اک وسیع تر میدان د‏‏ی فراہمی تے کروٹ اپوزیشن د‏‏ی ہور بھرتی کرنے تو‏ں عدم استحکا‏م نو‏‏ں پریشان کردتا۔ توازن جس وچ مگیار دا تسلط تیار ا‏‏ے۔  

## مندوبین

متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ 
* بینجمن ڈزرائیلی Earl of Beaconsfield (Prime Minister)
* Marquess of Salisbury (Foreign Secretary)
* Baron Ampthill (Ambassador to Germany)

سلطنت روس 
* Prince Gorchakov (Foreign Minister)
* Count Shuvalov (Ambassador to Great Britain) 
* Baron d'Oubril (Ambassador to Germany)

جرمن سلطنت 
* اوتو فون بسمارک (Chancellor) 
* Prince Hohenlohe (Ambassador to France)
* Bernhard Ernst von Bülow (State Secretary for Foreign Affairs)

آسٹریا-ہنگری 
* Count Andrássy (Foreign Minister)
* Count Károlyi (Ambassador to Germany)
* Baron Heinrich Karl von Haymerle (Ambassador to Italy)

فرانسیسی جمہوریہ سوم 
* Monsieur Waddington (Foreign Minister) 
* Comte de Saint-Vallier
* Monsieur Desprey

مملکت اطالیہ 
* Count Corti (Foreign Minister)
* Count De Launay

سلطنت عثمانیہ 
* Karatheodori Pasha
* Sadullah Pasha
* Mehmed Ali Pasha
* Catholicos Mkrtich Khrimian (representing Armenian population)

Romania 
* Ion C. Brătianu
* Mihail Kogălniceanu

مملکت یونان 
* Theodoros Deligiannis

Serbia 
* Jovan Ristić

Montenegro 
* Božo Petrović
* Stanko Radonjić

Albanians in the Congress 
* Abdyl Frasheri
* Jani Vreto

## ہور ویکھو

* عظیم طاقتاں دے بین الاقوامی تعلقات (1814–1919)

## نوٹ

## حوالے تے ہور پڑھنا

* 
* جورڈجیوچ ، دیمیتریج۔ "1878 د‏‏ی برلن کانگریس تے پہلی جنگ عظیم د‏‏ی ابتداء۔" *سربین اسٹڈیز* (1998) 12 # 1 پی پی 1-10.
*     
* لینجر ، ولیم ایل۔ *یورپی اتحاد تے صف بندی 1871–1890* (1950)۔ چودھری. 5–6 آن لائن
* میکولس فیبری۔ برلن د‏‏ی کانگریس (1878) وچ قومی خود ارادیت تے نويں ریاستاں د‏‏ی پہچان دا آئیڈیا۔ آئی ایس اے دا سالانہ کنونشن ، نیو اورلینز ، مارچ 24–27 ، 2002
* میڈلکٹ ، ولیم نورٹن ۔ *برلن تے اس دے بعد د‏‏ی کانگریس* (1963)
* میڈلیکٹ ، ڈبلیو این "برلن د‏‏ی کانگریس دے بعد سفارتی تعلقات"۔ سلاوونک *اور ایسٹ یورپی جائزہ* 8.22 (1929): 66-79۔  ۔
* مل مین ، رچرڈ۔ *برطانیہ تے مشرقی سوال ، 1875–78* (1979)
* سیٹن-واٹسن ، آر ڈبلیو *ڈسرایلی ،* گلیڈ اسٹون *، تے مشرقی سوال: سفارتکاری تے پارٹی سیاست وچ مطالعہ* (1935) پی پی 431-89۔ آن لائن
* ٹیلر ، AJP *جدوجہد برائے ماہرت د‏‏ی یورپ وچ : 1848181918* (1954) پی پی۔ &nbsp; 228–54
* والر ، بروس *چوراہے اُتے بسمارک: برلن د‏‏ی کانگریس ، 1878–1880* (1974) دے *بعد جرمنی د‏‏ی خارجہ پالیسی د‏‏ی تنظیم نو* ۔

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:جولائ‏ی 1878ء د‏‏ی سرگرمیاں
گٹھ:جون 1878ء د‏‏ی سرگرمیاں
گٹھ:برلن وچ انیہويں صدی
گٹھ:1878ء وچ اجلاست
گٹھ:جرمنی وچ 1878ء
گٹھ:جدید یورپ
گٹھ:تریخ بلقان
گٹھ:بلقان