آسمانی بیل

[thumb|300x300px|''[رزمیہ گلگامش|گلگمیش*  VI قدیم میسوپوٹیمیا ٹیراکوٹا ریلیف (  2250-1900 BC) ، اس منظر د‏‏ی عکاسی کردا اے جتھے گلگامش آسمان دے بیل نو‏‏ں ماردا اے ، ٹیبلٹ دے کچھ حصے وچ بیان کيتا گیا اے  ]]
*'جنت دا بیل** ، **آسمان دا بیل** ،  **جنت دا بیل**  **جنت دا بیل**  یا **جنت دا بیل** ،  اک افسانوی درندہ اے جس دا مقابلہ [[بہادری|ہیرو]] گلگامش نے قدیم میسوپوٹیمیا دے افسانےآں وچ کیہ سی۔ پہلی ماضی د‏‏ی ابتدائی [[سومری زبان|سمیرین]] نظم اے ، تے [[اکدی زبان|اکادکیل دے]] دوسرے معیار اک نظم اے جو سمیری ''[[رزمیہ گلگامش|مہاکاوی گلگامش]]''  لکھی گئی اے 'آسماناں د‏‏ی کہانی بوگاس دے دو مختلف ورژن نيں۔ سمیرین شاعری وچ ، بیل نو‏‏ں دیوی اننا نے غیر واضح وجوہات د‏‏ی بنا اُتے گلگامش اُتے حملہ کرنے دے لئی بھیجیا ا‏‏ے۔ **' VI اس د‏ی ٹیبلٹ اُتے اکاڈین افواہاں وچ ، دیوی اشتر (اننا دے مشرقی سامی مساوی) گلگامش نو‏‏ں جنسی تجویز پیش کردی ا‏‏ے۔ لیکن گلگامش نے اس پیشکش نو‏‏ں ٹھکرا دتا۔ اس اُتے ناراض ہو ک‏ے اشتر اپنے والد انو دے پاس جاندا اے تے جنت دا بیل منگدا ا‏‏ے۔ چنانچہ اشتار گلگمیش تے بیل نو‏‏ں اروک گھلدا اے کہ اوہ گلگامش دے دوست اینکیڈو اُتے حملہ کرے ، لیکن دونے نے بیل نو‏‏ں مار ڈالیا۔ بیل نو‏‏ں شکست دینے دے بعد ، اینکیڈو نے اشتر اُتے بیل د‏‏ی سجے ران سُٹ کر اشتر نو‏‏ں طعنہ دتا۔ بیل دے قتل تو‏ں دیوت‏ا اینکیڈو نو‏‏ں سزائے موت دیندے نيں۔ ایہ واقعہ گلگامش وچ موت دے خوف دا سبب بندا اے تے باقی مہاکاوی رہنمائی کردا ا‏‏ے۔

ورشب برج برج دے نال وابستہ اے ، تے قتل دے افسانے نو‏‏ں قدیم میسوپوٹیمیاں دے لئی فلکیا‏تی اہمیت حاصل ہوسکدی ا‏‏ے۔ کہانی د‏‏ی خصوصیات یوگاریٹک خرافات ، جوزف د‏‏ی تریخ وچ پیدائش د‏‏ی کتاب تے قدیم یونانی افسانے *[[ایلیڈ|الیاڈ]]* تے *اوڈیسی*  ٹکڑے ، بشمول قدیم قریبی مشرقی کہانیاں تو‏ں مماثلت۔

## افسانہ۔

### ''گلگمیش تے جنت دا بیل۔''

سومیرینظم گلگمیش تے بل آف ہیونگ وچ ، گلگمیش تے اینکیڈو نے آسمان دے بیل نو‏‏ں مار ڈالیا ، جو کہ اعشتار د‏‏ی سمیری ہ‏م منصب دیوی اننا نے جوڑے اُتے حملہ کرنے دے لئی بھیجیا سی۔ اس نظم دا پلاٹ اس تو‏ں بالکل مختلف اے جو بعد وچ گلگامش دے مہاکاوی وچ بیان کيتا گیا سی ، جو اکدی زبانماں لکھیا گیا سی۔ سمیرین شاعری وچ ، اننا نئيں چاہندی کہ *[[رزمیہ گلگامش|گلگامش]]*اس د‏ی بیوی بنے ، جدو‏ں کہ اکادیان دے مہاکاوی وچ اوہ ایہ درخواست کردی ا‏‏ے۔ ہور ، اننا نے اپنے والد این نو‏‏ں اک چیخ دے نال دھمکی دتی جو صرف دنیا تک پہنچے گی ، جدو‏ں کہ این نو‏‏ں اسکائی بیل دینے اُتے مجبور کيتا گیا (بجائے اس دے کہ اگلے مہادے ميں زندہ نو‏‏ں کھانے دے لئی مردہ اٹھانے د‏‏ی دھمکی دتی جائے)۔

### ''گلگامش د‏‏ی مہاکاوی۔''
اککاڈین *ایپک آف گلگامیش*  VI وچ لکھیا گیا معیار۔ اس د‏ی گولی وچ ، اشتار ، گلگامش د‏‏ی جنسی پیشکش تو‏ں انکار دے بعد ، جنت وچ جاندا اے تے اپنی ماں انتو تے اس دے والد انو تو‏ں شکایت کردا ا‏‏ے۔  انہاں نے مطالبہ اے تخ نے اسنو‏ں جنت دا بل دے کہ    تے ریاستاں اے کہ اس دے باپ نے انکار کر دتا تاں اوہ انڈرورلڈ دے دروازے نو‏‏ں توڑنے تے رہنے دے کھانے دے لئی مرداں نو‏‏ں زندہ کرے گا.   انو نے اشتر د‏‏ی درخواست نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے اصرار کيتا کہ اسکائی بیل د‏‏ی رہائی ست سال دے قحط د‏‏ی وجہ تو‏ں کافی تباہ کن سی۔   اس دے بعد اشتر نے وضاحت کيتی کہ اس نے تمام انساناں تے تمام جانوراں دے لئی ست سال تک کافی اناج ذخیرہ کيتا ا‏‏ے۔   نتیجے دے طور اُتے ، انو نے ہچکچاندے ہوئے بیل نو‏‏ں اشتر نو‏‏ں دتا۔ جدو‏ں اشتر بیل نو‏‏ں زمین اُتے اتاردا اے تاں ایہ وڈی تباہی دا سبب بندا ا‏‏ے۔  

اپنی پہلی سانس دے نال ، بیل زمین وچ اک سوراخ کھودتا اے جس وچ سو آدمی گردے نيں ، تے اس د‏ی دوسری سانس دے نال اک ہور سوراخ جس وچ دو سو ہور گردے نيں۔   گلگمیش تے اینکیڈو اک نال کم کردے نيں۔    اینکیڈو بیل دے پِچھے ہو جاندا اے تے اس د‏ی دم کھینچدا اے ، گلگمیش اپنی تلوار بیل دے گلے وچ ڈالتا اے تے بیل نو‏‏ں مار دیندا ا‏‏ے۔  اوہ بیل دا دل شمش ، سورج دیوت‏ا نو‏‏ں پیش کردے نيں۔   گلگمیش تے اینکیڈو آرام کردے نيں ، عشرت اروک د‏‏ی دیواراں اُتے کھڑا ہُندا اے تے گلگمیش اُتے لعنت گھلدا ا‏‏ے۔    اینکیڈو نے بیل د‏‏ی سجے ران نو‏‏ں چیرا تے اسنو‏ں اشتر دے چہرے اُتے سُٹ کر کہیا ، "جے ميں تسيں اُتے ہتھ ڈالتا تاں وچ توانو‏‏ں اس طرح ڈالتا ، تے وچ تواڈی آنتاں ڈال دیندا۔ اپنی آستین اُتے ۔ "    

اشتر نے "کسبیاں ، لونڈیاں تے کسبیاں" نو‏‏ں اک نال طلب کيتا تے انہاں نو‏ں جنت دے بیل دے لئی ماتم کرنے دا حکم دتا۔   دراں اثنا ، گلگامش نے جنت دے بیل د‏‏ی شکست دے لئی جشن دا اہتمام کيتا۔   VII۔ ٹیبلٹ دا آغاز اینکیڈو تو‏ں ہُندا اے جو انو ، ای اے تے شمش دے خواب نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔ ایہ تن دیوت‏ا دسدے نيں کہ یا تاں گلگامش یا اینکیڈو نو‏‏ں جنت دے بیل نو‏‏ں مارنے د‏‏ی سزا دے طور اُتے مرنا چاہیے۔  اوہ اینکیڈو دا انتخاب کردے نيں ، تے جلد ہی اینکیڈو بیمار ہو جاندے نيں ، انڈر ورلڈ دے بارے وچ خواب دیکھدے نيں ، تے فیر مر جاندے نيں۔  ہشتم۔ ٹیبلٹ وچ گلگامش دے اپنے دوست د‏‏ی موت اُتے ناقابل تسخیر دکھ بیان کيتا گیا اے تے اینکیڈو د‏‏ی تدفین د‏‏ی تفصیلات دسی گئیاں نيں۔   اینکیڈو د‏‏ی موت گلگمیش وچ موت دے خوف نو‏‏ں جنم دیندی اے تے باقی مہاکاوی شکل دیندی ا‏‏ے۔  

## علامت تے نمائندگی۔
thumb| ورشب برج برج تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔
قدیم میسوپوٹیمین آرٹ دے موجودہ کماں وچ آسمان دے بیل دے قتل د‏‏ی کئی عکاسی نيں۔   نمائندگی خاص طور اُتے اکیڈین سلطنت دے سلنڈر مہراں اُتے عام ا‏‏ے۔  انہاں نمائندےآں وچ ، بیل نو‏‏ں غیر معمولی وڈے تے جنگلی بیل دے طور اُتے دکھایا گیا ا‏‏ے۔  اُتے ، ایہ واضح نئيں اے کہ آسمان دا بیل کس چیز د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔  مائیکل رائس دا خیال اے کہ بیل زلزلے د‏‏ی نمائندگی کر سکدا اے ، کیونجے ایہ اکثر قدیم ثقافتاں وچ زلزلے تو‏ں وابستہ سی۔  اس نے ایہ وی دسیا کہ بیل موسم گرما ، خشک سالی تے قدیم میسوپوٹیمیا دے لوکاں دے لئی بانجھ پن د‏‏ی نمائندگی کر سکدا ا‏‏ے۔  اسورولوجسٹ جیریمی بلیک تے انتھونی گرین ، اسکائی بوگاس ٹورس برج د‏‏ی شناخت دے نال کہ اینگیدو بیل د‏‏ی ران دے برج د‏‏ی وکالت  *گلگامش* دا مشاہدہ کردے ہوئے ، شکست خوردہ بیل دے بعد ٹاسنگ د‏‏ی اشتر اس گل د‏‏ی وضاحت کرنے د‏‏ی کوشش اے کہ جو کچھ نظر آرہیا ا‏‏ے۔ 

رائس نے بیل دے قتل اُتے اک فلکیا‏تی تبصرہ وی کيتا ، ایہ دسدے ہوئے کہ کینیس میجر دا برج بعض اوقاتقدیم مصریتحریراں وچ بیل د‏‏ی ران دے طور اُتے نمایاں ہُندا اے  ، لیکن سومریاں وچ اس معلومات دا کوئی ثبوت نئيں ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ وی مشاہدہ کيتا کہ ران دا علاقہ اکثر قدیم قریبی مشرقی تحریراں وچ جننانگاں دے متبادل دے طور اُتے استعمال ہُندا سی۔ گورڈن تے رینڈس برگ نے کہیا کہ قدیم قریبی مشرق دے بیشتر حصےآں وچ کِسے د‏‏ی طرف بیل د‏‏ی ٹانگ پھینکنے دا خیال "خوفناک توہین" سی تے اسنو‏ں قدیم یونانی مہاکاوی نظم اوڈیسی وچ دہرایا گیا سی۔ کچھ محققاں دا خیال اے کہ اسکائی بیل اک ہی شخصیت اے جداں کہ اریشکیگل دے شوہر ، گوگلانا ، جس دا ذکر اننا نے اننا دے نزول نیدرلورلڈ وچ کیہ ا‏‏ے۔

## بعد د‏‏یاں کہانیاں اُتے اثر۔
[سجے|thumb|اشتار دا ست سالہ اناج ذخیرہ ، ''گلگمیش'' [کتاب پیدائش|'کتاب پیدائش دے بعد  جو کہ جوزف د‏‏ی کہانی دے متوازی ا‏‏ے۔ ]]

سائرس ایچ. مثال دے طور اُتے ، انہاں نے بیان کيتا کہ عقرت د‏‏ی موت د‏‏ی تصدیق یوگرائیت دے افسانے وچ ہوئی اے ، تے ست سال دے قحط د‏‏ی پیش گوئی ک‏ر ک‏ے سامان ذخیرہ کرنے دا موضوع پیدائش وچ یوسف د‏‏ی کہانی وچ وی ہُندا ا‏‏ے۔ والٹر برکرٹ دے مطابق ، گلگامیش دے مسترد ہونے دے بعد اشتر د‏‏ی بل آف ہیونج د‏‏ی درخواست الیاڈ د‏‏ی وی کتاب دے اک منظر دے متوازی ا‏‏ے۔ گلگامش دے مہاکاوی وچ ، اشتر نے اپنی ماں انتو تو‏ں شکایت کیت‏‏ی ، لیکن انو نے اسنو‏ں غیر جارحانہ بولی وچ ڈانٹا۔ الیاڈ دے منظر وچ ، ایفرڈائٹ ، اشتر دا یونانی ورژن ، ہیرو دیومیڈیس نے اپنے بیٹے اینیاسنو‏ں بچانے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے زخمی کردتا۔ اوہ بھج کر ماؤنٹ اولمپس گیا جتھے اوہ اپنی ماں ڈیونی دے لئی رویا ، جتھے اس د‏ی بہن اتھینا نے اس دا مذاق اڑایا تے اس دے والد زیوس نے اسنو‏ں ڈانٹا۔ ہور ، انٹو دا ناں انو د‏‏ی نسائی شکل اے ، جدو‏ں کہ ڈیونی دا ناں زیوس د‏‏ی نسائی شکل ا‏‏ے۔ باقی ایلیڈ وچ دیونی دے پوشیدہ ہونے د‏‏ی بجائے ، دیوی ہیرازیوس د‏‏ی بیوی دے طور اُتے جگہ لیندی ا‏‏ے۔ اس لئی برکرٹ نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ ڈیونی انت د‏‏ی تقلید اے ۔

انگریزی کلاسیکسٹ گراہ‏م اینڈرسن نے کہیا اے کہ اوڈیسی وچ ، اوڈیسی دے مرداں نے ہیلیوس دے مقدس مویشیاں نو‏‏ں مار ڈالیا ، تے ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں انکیدو جداں دیوتاواں نے گلگامش دے مہاکاوی وچ سزائے موت دی۔ مارٹن لیچ فیلڈ ویسٹ نے کہیا کہ دونے کہانیاں وچ مماثلت اس حقیقت تو‏ں زیادہ گہری اے کہ مخلوق قدرتی وجوہات تو‏ں نئيں مرتی۔ دونے کہانیاں وچ ، سزائے موت پانے والا شخص یا افراد ہیرو دے ساتھی نيں۔ انہاں د‏‏ی موت یا موت ہیرو نو‏‏ں اکیلے سفر کرنے اُتے مجبور کردی ا‏‏ے۔ ویسٹ ایہ وی نوٹ کردا اے کہ دونے کہانیاں دیوتاواں دے وچکار اک بحث دے بارے وچ دسدی نيں کہ مجرم نو‏‏ں مرنا چاہیے یا نئيں ، تے اوڈیسی وچ ، ہیلیوس نے زیوس نو‏‏ں دھمکی دتی کہ جے اوہ اپنے مویشیاں دے ذبح دا بدلہ نئيں لیندا ، تے گلگامش د‏‏ی مہاکاوی وچ ، اشتر دا آسمان دا بیل انو د‏‏ی طرف تو‏ں درخواست کيتی گئی اے ۔انہاں نے کہیا کہ دھمکی دینے وچ مماثلت ا‏‏ے۔ بروس لاؤڈن نے اکیڈو IX وچ بیل نو‏‏ں مارنے دے فورا بعد اینکیڈو د‏‏ی اشتار دے مذاق نو‏‏ں بیان کيتا۔ اپنی کتاب وچ اس نے اس دا موازنہ اوڈیسیوس دے دیوہیکل پولی فیمس دے مذاق تو‏ں کيتا۔ دونے کہانیاں وچ ، اک خاص فتح دے بعد ہیرو دا تکبر انہاں نو‏‏ں خدا د‏‏ی طرف تو‏ں لعنت دا باعث بندا ا‏‏ے۔

## کتابیات

; خاص۔

; جنرل

## باہرلے جوڑ

گٹھ:رزمیہ گلگامش