open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دوربین

thumb|نیوٹنی دوربین دا آریکھ

دوربین اک آلہ ہندا ہے جسدا پریوگ دور واقع شیواں  اتے ودیوتچمبکی وکرن پنج نوں دیکھن لئی کیتا جاندا ہے۔ دوربین توں عامَ طور تے لوک پرکاشی دوردرشی دا ارتھ لیندے ہن، پر ایہہ ودیوتچمبکی ورنکرم دے ہور بھاگاں وچّ وی کم کردی ہے جویں X - نی دوردرشی جو کہ X - نی دے پرتی سنویدنشیل ہندا ہے، ریڈیو دوربین جو کہ زیادہ wavelength دی بجلئی چمبکی ترنگاں گرہن کردی ہے۔

گٹھ:دوربین
گٹھ:آلے
گٹھ:سائنس
مکر چدرا

** مکر چدرا ** — میکسم گورکی دی 1892 وچّ پرکاشت نکی کہانی ہے۔ ایہہ گورکی دی پہلی کامیابی ثابت ہوئی۔ 
## کہانی سار
thumb|تبلسی (جارجیا) وچّ گورکی دے گھر دا یادگاری پٹڑا،جس تے ایہہ کہانی لکھی گئی
مکر چدرا اک جپسی گھوڑا چور جوبار دے رادا نال عشقَ دے دوآلے گھمدی ہے۔ دونوں اک دوجے نوں رجّ کے چاہندے ہن پر اپنی اپنی آزادی دے وی دیوانے ہن۔ سگوں عشقَ توں وی اچا درجہ دندے ہن۔ جدوں رادا جوبار نوں اسنوں پاؤن دی شرط وجوں جھکن لئی کہندی ہے تاں اوہ اسنوں خنجر کھوبھ دندا ہے۔ اس تے رادا دا باپ جابر نوں مار دندا ہے۔ اک بڈھا جپسی مکر چدرا گورکی دیاں پہلیاں لکھتاں دے تھیم بارے چرچہ کردا ایہہ کہانی سناؤندا ہے۔ اسے کہانی تے 1975 وچّ رلیج ہوئی سوویت فلم ونجارا بیگم بنی سی، جس دے نردیشک ایمل لوتینو ہن۔

 

گٹھ:گورکی دیاں کہانیاں
 گٹھ:ساہت
گٹھ:روسی ساہت
ونجارا بیگم

***ونجارا بیگم*** (،لفظی مطلب:امبراں نوں جاندا ونجارا ٹبر)؛ (اردو: ***بستی ایک ونجاروں کی*** انگریزی:**Queen of the Gypsies** اتے اک ہور نام: The gypsy camp goes to heaven) 1975 وچّ رلیز ہوئی سوویت فلم ہے جس دے ڈاریکٹرایمل لوتینو ہن، اتے ایہہ میکسم گورکی دی کہانی *[[مکر چدرا]]* () اتے آدھارت ہے۔ 20ویں صدی دے آرنبھ سمیں آسٹریا-ہنگری وچّ واپر رہی اس فلم دی کہانی ونجارا سندری رادا اتے گھوڑا چور زوبار دے عشقَ دے دوآلے گھمدی ہے۔

گٹھ:سوویت فلماں
گٹھ:روسی فلماں
 گٹھ:فلماں
تنّ جنے

تنّ جنے (Трое "تنّ") میکسم گورکی دا 1901 وچّ لکھیا ناول ہے

گٹھ:روسی ساہت
گٹھ:میکسم گورکی
گٹھ:روس
یاسنایا پولیانا

**یاسنایا پولیانا** (، مطلب: "دھپیلا جنگلی میدان") ٹالسٹائی دا گھر سی، جتھے اوہ پیدا ہویا سی، 'جنگ تے امن** (1865-69) اتے **انا کرانینا''' (1875-77) ورگے ناول لکھے۔ اتھے ہی اوہ دفن ہے۔ تالستائے یاسنایا پولیانا نوں اپنا "درگم ساہتک گڑ" کیہا کردا سی۔ ایہہ روس دے دکھن پچھم وچّ تولا توں ایہہ 12 کلومیٹر (7.5 میل) اتے ماسکو توں 200 کلومیٹر (120 میل) دور واقع ہے۔


File:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|تالستائے پارک وچّ، مئی 1908 وچّ پروکودن-گورسکی دوارا لئی فوٹو، ایہہ روس وچ بنی پہلی رنگین فوٹو پورٹریٹ سی۔
File:Tolstoy room.jpg|تالستائے دا سادہ بیڈروم، جویں ایہہ ادوں سی جد اس نے 1910 وچ آخری وار گھر چھڈّ دتا۔
File:Yasnaya Polyana Large Pond.JPG|وڈا چھپڑ جتھے تالستائے گرمیاں وچ اشنان اتے سردیاں وچّ آئیس-سکیٹنگ کردا ہندا سی۔


## حوالے

 
گٹھ:لیو ٹالسٹائی
گٹھ:تولا اوبلاست
گٹھ:روس
جنگ تے امن

**جنگ تے امن** (روسی: Война и миръ، ووئنا ای میر) روسی لکھاری ٹالسٹائی دا لکھیا اک ناول ہے جو پہلی وار 1869 وچّ چھپیا۔ اسنوں سنسار ساہت دیاں سبھ توں مہتوپورن رچناواں وچوں اک منیا جاندا ہے۔ ایہہ سدھارن ناول نہ ہو کے حیرانی جنک ایپکتا نال اوتپوت ہے۔ اس وچّ 500 توں ودھ جؤندے جاگدے پاتر ہن۔ اسے سمگر ایپکتا کرکے لینن نے تالستائے نوں 'روسی انقلاب دا شیشہ' کیہا سی۔ اسنوں ٹالسٹائی دی دوجی رچنا *[[انا کرینینا]]* (1873–1877) سمیت سبھ توں ودھیا پراپتی منیا جاندا ہے۔

*جنگ تے امن* وچّ  حملے نال جڑیاں گھٹناواں، اتے جارشاہی سماج اتے نیپولنی دور دے اثراں نوں، پنج روسی کلین گھرانیاں دی درشٹی توں نکے نکے ویرویاں تکّ چتریا گیا ہے۔ اس ناول دے اک پہلاں والے ورسن ، جسدا نام ادوں *د ییئر 1805* سی،
دے کجھ حصے 1865 اتے 1867 دے درمیان روسی میگزین، د رسیئن میسنجر وچّ لڑیوار چھپے سن۔ پورا ناول پہلی وار 1869 وچّ چھپیا سی۔ *[[Newsweek]]* in 2009 ranked it first in its list of the *Top 100 Books*. 2003 وچّ، بی بی سی دے سروے د بگّ ریڈ نے اس ناول نوں 20ویں نمبر تے اپنی سوچی وچّ درج کیتا۔ 

## حوالے

گٹھ:روسی ناول
گٹھ:ٹالسٹائی دے ناول
 گٹھ:روسی ساہت
جرم تے سزا

*** ‎ جرم اتے سزا*** ( *Prestupleniye i nakazaniye*) روسی ناول کار دوستووسکی دا اک ناول ہے۔ ایہہ پہلی وار 1865-66 وچّ روسی ساہتک رسالے 'د رسیئن میسینجر' وچّ لڑیوار باراں ماسک قسطاں وچّ چھپیا۔ بعد وچّ ایہہ اک جلد وچّ چھپیا۔ دس سال سائبیریا وچّ جلاوطنی کٹّ کے آؤن توں بعد ایہہ دوستووسکی دا دوسرا وڈے آکار والا ناول سی۔ 'اپرادھ اتے دنڈ' اوہدی لیکھنی دے پروڈھ پڑائ دا پہلا مہان ناول ہے۔ 1958 وچّ نرماتا-نردیشک رمیش سہگل دی ہندوستانی فلم *[[پھر صبح ہوگی]]* لئی اس ناول نوں ادھار بنایا گیا سی۔
## سرجنا
دوستووسکی نے 1865 دیاں گرمیاں دوران اپرادھ اتے دنڈ دا وچار گھڑنا شروع کر دتا سی۔ اس توں پہلاں اوہ اپنے بہت سارے پیسے جوئے وچّ روڑھ چکا سی۔ اس کر کے، اس نوں اپنے بل بھگتان کرنا اسمبھو سی۔ روٹی وی دبھر ہو گئی سی۔ اس نے قرض چڑھی وڈی رقم اتارنی سی، اتے اوہ اپنے بھرا مکھائل دے پریوار دی مدد کرن دی وی کوشش کر رہا سی۔ مکھائل دی 1864 دے شروع وچّ موت ہو گئی سی۔ اس نے 'شرابی' سرلیکھ دے ادھین اس نوں لکھنا شروع کر دتا۔ اوہ "شراب دی چلنت سمسیا" بارے لکھنا چاہندا سی۔ پر، جدوں دوستووسکی نے راسکولنیکوو دے اپرادھ بارے لکھنا شروع کیتا، تاں شراب دی بجائے اپرادھ اتے دنڈ اس دے مکھ تھیم بن گئے۔

## حوالے

گٹھ:روسی ناول
گٹھ:داستووسکی دے ناول
الیگزینڈر ہرجن

**الیگزینڈر اوانووچ ہرجن** (؛  &ndash؛ ) روسی لیکھک اتے چنتک سی جسنوں  "روسی سماج واد دا پتا" اتے نرودواد، سماج وادی انقلابیاں، ترودووکس اتے امریکی لوکوادی پارٹی دے وچاردھارک موڈھی ہون کرکے  کسانی لوکواد دے مکھ جنکاں وچوں اک کیہا جاندا ہے۔

گٹھ:روسی لکھاری
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:روسی ناول کار
کرامازوف بھائی

**برادرز کرامازوف** (، *Brat'ya Karamazovy*)، اچارن ) روسی ناول کار فیودر دوستووسکی دا آخری ناول ہے۔ ایہہ د رسیئن میسینجر وچّ لڑیوار چھپیا سی اتے 1880 وچّ مکمل ہویا سی۔ دوستووسکی اسنوں اپنی مہاکاوک گاتھا *مہانپاپی دی زندگی* دا پہلا بھاگ بناؤنا چاہندا سی، پر ایہدی پرکاشنا نوں اجے چار مہینے وی پورے نہیں ہوئے سن کہ اس دی موت ہو گئی۔
## سار
*پہلی کتاب: *اک نکا جیہا سوہنا پریوار''
کرماجوو پروار اک چھوٹے جہے قصبے وچّ رہندا ہے۔ پتا – کرماجوو، سنکی اتے کامی بڈھا – مسخرہ ہے۔ اس دے پریوار دی پچھلی اتے حالَ دی کہانی دسی ہے۔ پھیودر دے دو ویاہاں دے ویروے دے نال نال اس دا اپنے تنّ بچے دے پالن پوشن پرتی انگولے رہنا دسیا ہے۔ برتانتکار تنّ بھراواں دیاں بہت بھنّ بھنّ شخصیتاں دا خاکہ الیکدا ہے اتے فیودر دے شہر اوہناں دی واپسی دے حالات ستھاپت کردا ہے۔ پہلی کتاب عیسائی بزرگاں دی اس رہسمئی دھارمک سمپردا دا ویروا دے کے سماپت ہندی ہے، جس پرتی الیوشا سمرپت ہو گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:داستووسکی دے ناول
گٹھ:روسی ناول
بدھو (ناول)

**بدھو** ( روسی: Идиот؛ ایڈیئٹ) 19ویں صدی دے روسی لکھاری فیودر دوستووسکی دا لکھیا اک ناول ہے۔ ایہہ پہلی وار 1868 اتے 1869 وچّ روسی *میسینجر* وچّ لڑیوار چھپیا۔ ایڈیئٹ نوں دوستووسکی دیاں کجھ ہور رچناواں دے نال روسی ساہت دے سنہری جگّ دیاں سبھ توں شاندار ساہتک اپلبدھیاں وچوں اک منیا گیا ہے۔ انگریزی وچّ اسنوں  20ویں صدی دے چڑھن تکّ نہیں سی چھاپیا گیا۔
## کتھانک
26 سالا پرنس لیو نکولائیوچ مشکن (بدھو) مرگی دے علاج لئی سوٹزرلینڈ دے اک سینیٹوریئم وچّ کئی سال لاؤن توں بعد وطن واپس جا رہا ہے۔ بھاویں اوہ مانسک بیماری توں پوری طرحاں تندرست نہیں، پر پاٹھک نوں سہرد اتے معصوم انسان نظر آؤندا ہے۔ ریل یاترا دوران اس نوں پارپھیون سیمیونووچ روگوزن نام دا اک بندہ ملدا ہے۔
## پاتر
*لیو نکولائیوچ مشکن (Лев Никола&#833؛евич Мы&#833؛шкин)
*ناستاسیا پھلیپوونا باراشکووا (Наста&#833؛сья Фили&#833؛пповна Бара&#833؛шкова)
*پارپھیون سیمیونووچ روگوجن (Парфён Семёнович Рого&#833؛жин)

 

گٹھ:روسی ناول
گٹھ:داستووسکی دے ناول
الیگزینڈر سولزینتسن

**الیگزینڈر اسائیوچّ سولزینتسن** (روسی: Александр Исаевич Солженицын، اچارن [ ɐl ʲ ɪksandr ɪsaɪv ʲ ɪtɕ səlʐɨn ʲ itsɨn]، 11 دسمبر 1918 - 3 اگست 2008) اک روسی، باغی، لیکھک اتے اندولنکاری سی۔ اسنے 1918 توں 1956 تکّ گلاگ اتے سوویت سنگھ وچّ جبری وگار شور پرنالی بارے جاگروکتا نوں ودھاؤن وچّ مدد کیتی۔ حالانکہ اس دیاں لکھتاں نوں اکثر دبا دتا گیا، اوہنے انیک کتاباں لکھیاں جہناں وچوں دو - *[[اعوان دینیسووچّ دے جیون وچّ اک دن]]*، اتے *[[گلاگ دیپسموہ]]*- اس دیاں دو سبھ توں پرسدھ رچناواں ہن۔ "جس نیتک بل نال اسنے روسی ساہت دیاں بنیادی پرمپراواں نوں قایم رکھن دی کوشش کیتی ہے اس لئی "  سولزینتسن نوں 1970 وچّ ساہت دے کھیتر وچّ نوبل انعام نال سنمانت کیتا گیا۔ اس نوں 1974 وچّ سوویت سنگھ توں باہر کڈھ دتا گیا سی لیکن سوویت پرنالی ڈھیہہ جان دے بعد 1994 وچّ اوہ روس پرط آیا سی۔

گلاگ آرکیپیلاگو سنسار پرسدھ ناول ہے جس نے روس دیاں جیلاں دی اصل دردناک حالت پیش کیتی ہوئی سی۔ ایہہ ناول تنّ جلداں وچّ 1958 اتے 1968 دے سمیں وچّ لکھیا گیا اتے 1973 وچّ پچھم وچّ چھپایا گیا۔
## حوالے

گٹھ:روسی لکھاری
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:روسی ناول کار
گٹھ:نوبل انعام جیتو ساہتکار
 گٹھ:نوبل انعام جیتو
دنیا دے خاتمے تک اے برما

**گبا ما چے** (مطلب: دنیا دے خاتمے تک اے برما, برمی: , انگریزی: Kaba Ma Kyei) میانمار (سابق ناں: برما) دا دیسی گؤن ہے۔ اس دے بول تے لہہ دونوں سایا تین دی طرفوں لکھے گئے ہن۔ 1947 وچ  برما دا دیسی گؤن چنیا گیا۔ 2008 دے میانماری آئین دے تحت 'گبا ما چے' دے پہلےبھاگ روایتی برمی موسیقی دے نال تے دوسرے حصے نو مغربی انداز وچ گایا جاندا ہے.برما وچ رواج ہے کہ دیسی گؤن گان والے اس نو مکمل کرن تو بعد کمر چُکا کے اس دے لئی احترام دکھاندے نیں.

## بول

## حوالے

گٹھ:ترانے
گٹھ:ایشیائی ترانے
آسان چینی حروف

**آسان چینی حروف** (Simplified Chinese characters) (آسان چینی: 简体字، روایتی چینی: 简体字؛ پنین: Jiǎntǐzì)  چین چ استعمال لئی معیاری چینی حروف فیں۔ روایتی چینی حروف دے نال ایہ چینی تحریری زبان دی دو معیاری حروف تہجی وچوں اک اے۔  چین چ چینی حکومت خواندگی چ وادھے دی کوشش چ 1950 تے 1960 دہاکےآں  چ چھپائی چ استعمال لئی اس نوں فروغ دتا اے۔ 
ایہ اکھر سرکاری طور اتے چین تے سنگاپور چ ورتے جاندے نیں۔

## حوالے

گٹھ:لپیاں
گٹھ:چینی حروف
گٹھ:لپی
گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولی
گٹھ:دنیا دیاں بولیاں
گٹھ:لسانیات
گٹھ:زباناں
گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس
گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
روایتی چینی

**روایتی چینی حروف** (Traditional Chinese characters) (روایتی چینی: 正 体 字 / 繁体字، آسان چینی: 正 体 字 / 繁体字؛ پنین: Zhèngtǐzì ​​/ Fántĭzì) اوہ حروف جاں اکھر نیں جنہاں چ 1946 دی اصلاحات دے بعد دے حروف شامل نہیں نیں۔ ایہ ہانگ کانگ، مکاؤ تے تائیوان چ زیادہ عام ورتوں دے اکھر نیں۔

## حوالے

گٹھ:لپیاں
گٹھ:چینی حروف
گٹھ:لپی
گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولی
گٹھ:دنیا دیاں بولیاں
گٹھ:لسانیات
گٹھ:زباناں
گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس
گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
او کینیڈا

کینیڈا دے قومی ترانے نوں **او کینیڈا** کہیا جاندا اے ۔ ایہ ترانا کیوبک دے گورنر نے 1880ء وچ تیار کروایا، سی ۔ ایہ فرانسیسی بولی وچ اے ۔ ایہدا انگریزی وچ بولی وٹاندرا وچ 1906ء وچ ہویا سی۔

## [[پنجابی]] [[بولی وٹاندرا]]

گٹھ:قومی ترانے
گٹھ:ترانے
عاش المليكہ

thumb|سعودی عرب دادیسی گؤن

**عاش الملیکہ** (شاہی سلام) سعودی عرب دا دیسی گؤن ہے۔ ایہ اللہ تعالٰی دی حمد بیان کردا ہے ت سعودی عرب دے بادشاہ دی درازی عمر دی دعا کردا ہے۔

## شاعر
سعودی دیسی گؤن دے الفاظ ابراہیم خفجی نے(پیدائش 1935ء) لکھے ہَن ت اس نو 1984ء چ ترانہ دے طور ت اپنایا گیا۔

## موسیقار
اس دی موسیقی مصری موسیقار عبدالرحمن (پیدائش 1923ء) نے ترتیب دِتی سی۔

## ترانے دے بول

## باہرلے جوڑ
* سعودی عرب دے قومی ترانہ دے الفاظ
* سعودی قومی ترانہ سنن واسطے ایتھے کلک کرو

## حوالے

گٹھ:سعودی عرب دیاں قومی علامتاں
گٹھ:ایشیائی ترانے
گٹھ:سعودی موسیقی
گٹھ:قومی ترانے
گٹھ:سعودی عرب
الیگزینڈر بلوک

**الیگزینڈر الیگزینڈرووچّ بلوک** (؛ 28 نومبر 1880 - 7 اگست 1921) اک روسی کوی سی۔
## زندگی
thumb|الیگزینڈرا ایندریونا بلوک — بلوک دی ماں، وارسا، 1880
بلوک اک پربھاوشالی اتے بودھک پروار وچّ، سینٹ پیٹرسبرگ وچّ پیدا ہویا سی۔ اس دے رشتے داراں وچوں کجھ ساہتک پرش سن۔ اس دے پتا جی وارسا وچّ قنون دے پروفیسر اتے نانا جی سینٹ پیٹرسبرگ راج یونیورسٹی دے ریکٹر سن۔ ماتا پتا دے توڑ وچھوڑے دے بعد بلوک، اپنے امیر رشتے داراں دے نال ماسکو دے نزدیک منور سکھماتووو رہا، جتھے ولادمیر سولوویوو دے درشن، اتے ادوں انگولے 19ویں صدی دے کویاں فیودر تیوتچیف اتے افناسی پھیت دی کویتا نال اوہدا واہ پیا۔ اسنے اس دیاں ارمبھک پرکاشناواں نوں پربھاوت کیتا، جو بعد نوں *پہُ-پھٹالے توں پہلاں* نام ہیٹھ کتابی روپ وچّ پرکاشت ہوئیاں۔

1903 وچّ اسنے پرسدھ رسائن وگیانی دمتری مینڈلیو دی دھی لیوبوو (لیوبا) دمتریئیونا مینڈلیوا نال ویاہ کر لیا۔ بعد وچّ، لیوبا نے اس نوں اپنے ساتھی پرتیکوادی آندریئی بیلی نال جٹل پیار-نپھرت سبندھاں وچّ الجھا لیا۔ لیوبا نوں اسنے اک کاوَ-سنگریہہ (حسین عورت بارے کویتاواں، 1904) سمرپت کیتا۔ اس نال اسنوں خوب پرسدھی ملی۔

اپنی زندگی دے آخری عرصے دے دوران، بلوک نے سیاسی رچیاں تے زور دتا۔ اوہ دیش دی مسیحا قسمت بارے سوچدا (Vozmezdie، 1910-21؛ Rodina، 1907-16؛ Skify، 1918)۔ سولوویوو دے علم توں پربھاوت، اوہ اسپشٹ دھارمک کھدشے پالی بیٹھا سی اتے اکثر امید اتے نراشا دے وچکار ڈولدا رہندا۔ "مینوں لگدا ہے کہ اک وڈی گھٹنا واپرن والی سی، پر ایہہ ٹھیک ٹھیک ہے کی مینوں سپشٹ نہیں سی"، اس نے 1917 دیاں گرمیاں دوران اپنی ڈائری وچ لکھیا۔ اس دے بہتے پرشنسکاں دے لئی بڑی اچمبھے بھری گلّ سی کہ اس نے اپنے  دھارمک کھدشیاں دے آخری حلّ دے طور تے اکتوبر انقلاب نوں سویکار کر لیا۔

مئی 1917 وچ بلوک نوں سابقہ سرکاری منتریاں دیاں غیر قانونی کاروائیاں دی پڑتال کرن لئی اتے گرگوری راسپوتن نوں جاندے لوکاں دی پچھگچھّ نوں لکھت روپ دین لئی اک اسدھارن کمیشن دا سٹینوگرافر تھاپ دتا گیا۔  اورلانڈو پھگیس انوسار  پچھگچھّ دوران صرف اوہی موجود سی۔ 

1921 تکّ بلوک روسی انقلاب توں نراش ہو گیا سی۔ اس نے تنّ سال کوئی وی کویتا نہیں لکھی۔ بلوک نے گورکی نوں شکایت بھیجی کہ اس دا "منکھتا دی سوجھ-سمجھ وچّ نہچا" ختم ہو گیا سی۔ اس نے اپنے دوست نوں کورنی چوکووسکی نوں دسیا کہ اوہ ہن کویتا کیوں نہیں لکھ سکدا سی: "سبھ آوازاں بند ہو گئیاں ہن۔ کی توں نہیں سن رہا ہن اتھے کوئی وی آواز نہیں سی۔" کجھ دن دے اندر-اندر بلوک بیمار ہو گیا۔ اس دے ڈاکٹر ن بینتی کیتی ہے کہ ڈاکٹری علاج لئی اس نوں ودیش بھیجیا جاوے، پر اس نوں دیش چھڈّ جان دی اجازت نہیں سی۔ گورکی نے اسدے ویزا لئی بینتی کیتی۔ 29 مئی 1921 نوں  اس نے اناتولی لوناچارسکی نوں لکھیا: "بلوک روس دا سبھ توں ودھیا کوی ہے۔ جے تسیں اس نوں ودیش جان روکدے ہو، اتے اوہ  مر جاندا ہے، تاں تسیں اتے تہاڈے کامریڈ اس دی موت دا دوشی ہوویگے۔"۔  صرف 10 اگست نوں اجازت دتی گئی سی، پر استوں پہلاں ہی بلوک دی موت ہو گئی سی۔ 

## حوالے

گٹھ:روسی لکھاری
گٹھ:روسی شاعر

گٹھ :روسی شخصیتاں
ایدوآرد نکولائیوچ اسپینسکی

**ایدوآرد نکولائیوچّ اسپینسکی** (؛ جنم 22 دسمبر 1937) روسی لیکھک ہے اتے اسنے بچیاں لئی بہت ساریاں کتاباں لکھیاں ہن۔ اس دے سبھ توں من پسند پاتراں وچّ *[انکل پھیودر]، اوہدا کتا اتے اوہدی بلی* وچلا گمبھیر اتے ساہسی منڈا انکل پھیودر (Дядя Фёдор)؛ اتے دو جانور دوستاں دے کارنامیاں بارے بال ناول وچّ جینا مگرمچھ (Крокодил Гена) اتے چیبوراشکا (Чебурашка) دی مانویکرت جوڑی ہن۔ 
## جیون

## حوالے

گٹھ:روسی لکھاری
 گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:روسی لوک
سرگیئی اوانووچ چپرینن

**سرگیئی اوانووچ چُپرینن** روسی ساہت مفکر، تنقیدنگار، ٹیکاکار اتے انیویں-ویہویں صدی دے لیکھکاں دیاں رچناواں دے سنکلنکرتا اتے سنسکرتی دے واہک ہن۔
سیرگیئے چپرینن دا جنم 1947 وچّ آرخینگلسک اوبلاست دے ویلسک نگر وچّ ہویا۔ 1971 وچّ رستوو یونیورسٹی دے بھاشا وبھاگ توں ایم اے کرن دے بعد ایہناں نے سوویت سائنس اکادمی دے سنسار ساہت سنستھان توں 1976 وچّ پی ایچ ڈی کیتی اتے پھر 1993 وچّ بھاشاشاستر وچّ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی۔ 1999 توں سیرگیئے چپرینن پروفیسر ہن۔

گٹھ:روسی لکھاری
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:1947ء دے جم
فیودر تیوتچیف

**فیودر اوانووچّ تیوتچیو** (روسی: Фёдор Ива́нович Тю́тчев؛ 5 دسمبر 1803 - 27 جولائی 1873) روس دے آخری تنّ رمانٹک شاعراں وچوں آخری سی۔ پہلے دو سن: پُشکن اتے میخائل لرمنتوف۔

## جیون
فیودر تیوتچیف  دا جنم بریانسک کول اووستگ وچّ اک کلین پریوار وچّ ہویا۔ اس دے بچپن دے بہتے سال ماسکووچّ بیتے۔ اتھے اسنے تیراں سال دی عمر وچّ پروفیسر **میرزیاکوو** دے ساہتک دائرے وچّ شامل ہو گیا۔

گٹھ:روسی لکھاری
گٹھ:روسی شاعر
 گٹھ:روسی لوک
گٹھ:روسی شخصیتاں
ابوگیدا

**آبوگیدا** اجہیاں لپیاں نوں کیہا جاندا ہے جہناں وچّ سوَر اتے وئنجن اک اکائی وجوں لکھے جاندے ہن: ہر اکائی وئنجن اتے آدھارت ہندی ہے اتے سور(واول) سنکیتی چنہ دا اہمیت دوجے ستھان دا ہندا ہے۔ ایہہ پورن ورن مالا توں وکھ ہے جس وچّ سور اتے وئنجن دا برابر دا ستھان ہندا ہے اتے ابجد توں وی وکھ ہے جس وچّ سور سنکیتی چنھاں دی ورتوں نہیں کیتی جاندی(لازمی نہیں)۔

گٹھ:آبوگیدا لپیاں
 گٹھ:لپیاں
گٹھ:لپی
گٹھ:بھارت دیاں بولیاں
عِلّت

فونیٹکس وچ **واول** یا **عِلّت اوہناں** آوازاں یا اکھراں نوں کہیا جاندا اے جو بغیر کِسے ہور دھنیاں دی سہائتا دے اچاریاں جا سکدیاں نیں ۔ ایہناں دے اچارن وچّ ساہ چھڈدے سمیں کوئی روک نہیں پیندی۔ ایہناں دے الٹ وئنجن دھنیاں اویں نہیں اچاریاں جا سکدیاں۔
پنجابی وچ دس علّتاں ہوندِیاں نیں۔
## پنجابی وچ
پنجابی وچ دس ‎ '''واول'''  نیں ۔ ایہہ دھنیاں ہن :

اُ - اُ، اُو، او ↵

اَ - اَ، آ، اَے، اَو

اِ - اِ، اِی، اے

## حوالے
* https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/app/salah-ud-din_query.py?qs=%D8%B9%D9%90%D9%84%D9%91%D8%AA&searchhws=yes&matchtype=exact

گٹھ:بولی
گٹھ:گریمر
گٹھ:اکھر
گٹھ:پنجابی گریمر
حروف صحیح

**حروف صحیح** یا **علت اکھر** اجیہے اکھراں نوں کہیا جاندا اے جیہناں دے اچارن ویلے پھپھڑیاں توں باہر آؤندی ہوا نوں منہ پول وچّ کسے نہ کسے جگہ اتے پورن جاں اپورن روپ وچ روکیا جاندا اے۔ اداہرن دے طور تے /پ/ دھنی دے اچارن لئی ہوا نوں بلاں ولوں روک کے چھڈیا جاندا اے۔

## حوالے

 گٹھ:بولی
گٹھ:گریمر
گٹھ:اکھر
تامل لپی

**تمل لپی** () اک ابوگیدا لپی ہے جو بھارت، سری لنکا اتے ملیشیا وچّ تمل لوکاں دوارا تمل بھاشا لکھن لئی ورتی جاندی ہے۔ اس دی ورتوں پوجا دی بھاشا سنسکرت نوں لکھن لئی وی کیتی جاندی ہے جس لئی اس وچّ کجھ وشیش ورناں اتے دھناتمک چنھاں دی ورتوں کیتی جاندی ہے۔ ہور چھوٹیاں بھاشاواں جویں کہ سوراشٹر، بڈگ، ارلا اتے پانیا وی اس لپی وچّ لکھیاں جاندیاں ہن۔

## مڈھلی جانکاری

تمل بھاشا وچّ وئنجن دا کرم برہمی لپی توں اپجی اس دی نزدیکی بھاشاواں دے نال ملجی-جلدی ہے۔
تمل لپی وچّ 12 سور اکھر  **' تے 18 وئنجن ( **' تے اک اکھر انیتام **  () جو کی نہ ہی سور اکھر ہے نہ ہی اوہ وئنجن ہے۔

## وئنجن

## تمل سور اکھر

## سنیوکت شیلی (ماتراواں)

## تمل اکھراں دا سنیوکت ٹیبل

سور اکھراں تے وئنجناں دے میل نال بنے ایہہ تمل سنیوکت اکھراں نوں اس ٹیبل وچّ پرستت کتا گیا ہے۔

## سنکھیاسوچک تے چنہ

سنکھیاسوچک (0-9) توں علاوہ، تمل دے 10، 100، 1000 لئی وی سنکھیاسوچک ہے۔ تے دن، مہینہ، سال، ادھار، وصولی لئی وی چنہ موجود ہے۔

## تمل بھاشا دا یونیکوڈ

## حوالے

 

گٹھ:لپی
گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولی
گٹھ:دنیا دیاں بولیاں
گٹھ:لسانیات
گٹھ:زباناں
گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس
گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
 گٹھ:بھارت دیاں بولیاں
گٹھ:لپیاں
تھیورٹیکل فزکس

تھیورٹیکل فزکس (نظری فزکس)  فزکسدی اوہ شاخ ہے جو طبعی شیواں اتے سسٹماں نوں سدھ کرن لئی، سمجھاؤن لئی اتے قدرتی گھٹناواں دی بھَوِکھبانی (پیشگوئی)کرن لئی ایہناں چیزاں دے گنتک ماڈل اتے سنکھیپتاواں نیوکت کردی ہے۔ ایہہ پریوگک بھوتک وگیان توں الٹ ہے، جو ایہی گھٹناواں دے انومان لئی پریوگک اوزار (ٹول) ورتدی ہے۔

عامَ طور تے وگیان دا وکاس پریوگک ادھٔین اتے تھیوری درمیان پرسپر کریا اتے نربھر کردا ہے۔ کجھ ماملاں وچّ، سدھانتک بھوتک وگیان پریوگاں اتے نریکھناں نوں کجھ وزن دین ویلے گنتک سخت انساشن دے میاراں دی پالنا کردی ہے۔ اداہرن دے طور تے، سپیشل رلیٹیوٹی نوں وکست کردے وقت، البرٹ آئینسٹائین دا واسطہ لورنٹز ٹرانسفورمیشناں نال پیا جہناں نے میکسویلّ دیاں اکئیشناں نوں ستھر کیتا، پر آئینسٹائین سپشٹ طور تے مائیکلسن-مورلے پریوگ پرتِ دلچسپی نہیں رکھدا سی۔ جو دھرتی دی کسے چمکدار ایتھر راہیں گزرن دے وشے اتے سی۔ دوجے پاسے، آئینسٹائین نوں پھوٹوئلیکٹرک پربھاو سمجھاؤن کارن نوبل پرسکار ملیا، جو پہلاں اک پریوگک نتیجہ سی۔ جس وچّ سدھانتک فارمولا بنتر دی کمی سی۔۔

گٹھ:فزکس
بھارت دے صوبےآں دے گورنراں دی لسٹ

بھارت دے وکھ وکھ پرانتاں اتے کیندرشاست پردیشاں دے انوشاسکاں اتے راجپالاں دی لسٹ

 

## کیندرشاست پردیشاں دے اپ-راجپال اتے پرشاسک

## حوالے

گٹھ:بھارت
پنجند دریا

**پنجند دریا** (انگریزی: Panjnad River) (پنج + ند = پنجند)، پنجاب دے بہاول پور ضلعے دے اخیر وچّ اک دریا اے جو پنجاب دے پنج دریاواں دے سنگم توں بݨدا اے۔ دریائے جہلم تے راوی، چناب وچّ مِݪدے نیں تے چناب، ستلج وچّ مِݪدا اے فیر اُچ دے کوݪ پنجند بݨدا اے۔ پنجند جنوب مغرب وَل لگ بھگ 45 میل وَگدا ہویا مٹھن کوٹ دے کوݪ دریائے انڈس وچّ شامل ہوجاندا اے۔ انڈس دریا عرب سمندر وچّ شامل ہوکے ختم ہوجاندا اے۔ پنجند اُتے پنجند بند بݨیا ہویا اے جِتھوں رحیم یار خاں تے صادق آباد نوں آبپاشی واسطے پاݨی فراہم کیتا جاندا اے۔ 

 
گٹھ:پاکستان دے دریا
چارلس میٹکاف

**چارلس تھیوپلس میٹکاف** (Charles Theophilus Metcalfe) جسنوں **سر چارلس میٹکاف** وی کہیا جاندا اے1822 تے 1845 دے درمیان اک برطانوی نوآبادیاتی منتظم سی۔  اوہ بطور  قائم مقام  گورنر جنرل ہند، گورنر جمیکا تے گورنر جنرل صوبہ کینیڈا دے عہدےآں اتے فائز رہیا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

*Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online''
*

گٹھ:1846ء دیاں موتاں
گٹھ:گورنر جنرل ہند
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:برطانوی سلطنت
مراثن

‏**مراثن** اک پاکستانی پنجابی فلم اے۔

‏== ستارے ==
‏* ارباز خان
‏* معمر رانا
‏* صایمہ خان
‏* سدرہ نور

‏گٹھ:پاکستانی فلماں
بیلارس دا قومی ترانہ

**میرا بیلاروس**، بیلاروس دا قومی ترانہ۔

## متن رسمی

## مورتیاں

File:My Belarusy 1.png|
File:My Belarusy 2.png|
File:My Belarusy instr.jpg|
File:My Belarusy instr2.jpg|


## حوالے

گٹھ:بیلاروس
گٹھ:قومی ترانے
تھائی لینڈ دا قومی ترانہ

**[[تھائی لینڈ]] دا [[قومی ترانہ|دیسی گؤن]]** 10 دسمبر 1939 نو منظور کر لیا گیا.میلوڈی جرمن موسیقار دی طرفوں تیار کیتی گئی ہی پھرا  چَینڈِیُورِیَینگ (پیٹر فِیاٹ) تے الفاظ لُوانگ سَرَنُپراپھَن دی طرفوں نیں. *پھلینگ چَیٹ* (), لفظی مطلب "دیسی گؤن" دے نیں , دیسی گؤن دے لئی ایک عام لفظ ہے. *پھلینگ چیٹ تھائی* (), تھائی لینڈ دا دیسی گؤن، وِی اس مخصوص گیت دا حوالہ دیندے  ہوئے استعمال کیتا جاندا ہے.
1932 تو پہلے، سیزوئِن پھرا برمِی (رائل گؤن) سیام دے دیسی گؤن دے طور اُتے استعمال کیتا جاندا ہی.

## الفاظ

### تھائی الفاظ تے نقل حرفی

### پنجابی  [[ترجمہ|بولِوَٹاندر]]
معمر رانا

معمر رانا اک پاکستانی‎ ‎فلم تے ٹیلی ویژن اداکار نيں۔ اوہناں نے 1996 وچ فلم اداکاری شروع کیتی۔

## خاندانی پچھوکڑ
‏اوہ کرکٹ خاندان نال تعلق رکھدے نيں: اس دے پتا شفقت رانا نے پاکستان لئی کچھ ٹیسٹ میچ کھیلے نيں تے دو وار قومی چون کار وجوں سیوا نبھائی اے، اس دے چاچا عظمت رانا اک مشہور ایمپائر سن، اوہناں دے دو پتراں منصور تے مقصود دے کچھ ون ڈے میچ کھیلے سن، جدکہ اک ہور چاچا سلطان رانا کرکٹ دے منتظم بنڻ توں پہلاں، فرسٹ کلاس میچ کھیلدے سن۔

مُعمّر رانا مشہور پاکستانی اداکار تے ڈائریکٹر نيں۔ اوہناں نے کئی پاکستانی فلماں وچّ کم کیتا اے تے فلماں توں علاوہ سوپ اوپیرا وچّ وی کم کیتا اے۔ اوہناں دیاں سبھ توں مشہور فلماں وچّ کڑیوں کو ڈالے دانا، دیوانے تیرے پیار کے، فائر، جھمر، کوئی تجھ سا کہاں تے چنا سچی مچی شامل نيں۔

اوہ بھارت وی گئے تے دو بالی وڈّ فلماں دوبارا (2004) تے ایک سیکنڈ جو زندگی بدل دے وچّ نظر آئے، پر اوہناں دا بھارتی کریئر کامیاب نہیں ہویا۔

## اہم فلماں
‏* مراثن
‏* چوڑیاں 
‏* آزادی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
*

گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
بازیگر

‏**بازیگر** اک پاکستانی پنجابی فلم اے۔

‏گٹھ:پاکستانی فلماں
گھونگٹ (1996 فلم)

**گھونگٹ** اک پاکستانی اردو فلم اے۔ فلم دے ہدایتکار سید نور تے پروڈیوسر شہزاد رفیق سن۔

‏گٹھ:پاکستانی فلماں
‏گٹھ:اردو فلماں
عظیم انڈونیشیا

**عظیم انڈونیشیا** (انڈونیشیائی: *Indonesia Raya*) انڈونیشیا دا قومی ترانہ اے۔ ایپنوں موسیقار واگَے  رُڈآلف  سُوپَرتمَن نے 1924ء وچ بنایا سی تے ایہنوں سَبھ توں پہلے 28 اکتوبر، 1928ء نوں جکارتا وچ منعقدہ اک نیشنل یوتھ کانفرنس وچ پیش کیتا گیا سی۔
*انڈونیشیا رایا * دے پہلے چند مِصرعیاں نوں قومی ترانے طور تے منتخب کیتا گیا جدوں انڈونیشیا نے 17 اگست، 1945ء نوں اپنی آزادی دا اعلان کیتا۔

## قومی ترانے دے بول  ([[انڈونیشیائی زبان|انڈونیشیائی]] وچ)
**Indonesia Raya**

:Indonesia, tanah airku, tanah tumpah darahku
:Di sanalah aku berdiri, jadi pandu ibuku
:Indonesia, kebangsaanku, bangsa dan tanah airku
:Marilah kita berseru, "Indonesia bersatu!"

:Hiduplah tanahku, hiduplah negeriku,
:Bangsaku, rakyatku, semuanya
:Bangunlah jiwanya, bangunlah badannya
:Untuk Indonesia Raya!

:Indonesia Raya, merdeka, merdeka!
:Tanahku, negeriku yang kucinta
:Indonesia Raya, merdeka, merdeka!
:Hiduplah Indonesia Raya!

:Indonesia Raya, merdeka, merdeka!
:Tanahku, negeriku yang kucinta
:Indonesia Raya, merdeka, merdeka!
:Hiduplah Indonesia Raya!

## پنجابی ترجمہ
انڈونیشیا، میری بنیادی زمین، اوہ زمین جِتھے میں خون خرابے کیتے
اوتھَے ہی، میں کھلَوتا واں، اپنی مادر وطن دا سپاہی بن کے
انڈونیشیا، میری قومیت، میرا ملک تے میرا مادر وطن
آؤ اعلان کریئے، "اک انڈونیشیائی"

میری زمین حیات رہے، میرا ملک حیات رہے
میرا ملک، میرے لوک، سبھ نیں
اس روح تو پیدا، ایہدا جسم بنایا
عظیم انڈونیشیا دےواسطے

عظیم انڈونیشیا، آزاد تے خودمختار!
میری زمین، میرا ملک جس نال مینُوں محبت اے
عظیم انڈونیشیا، آزاد تے خودمختار!
انڈونیشیا حیات رہے!

عظیم انڈونیشیا، آزاد تے خودمختار!
میری زمین، میرا ملک جس نال مینُوں محبت اے
عظیم انڈونیشیا، آزاد تے خودمختار!
انڈونیشیا حیات رہے!

گٹھ:انڈونیشیا
گٹھ:قومی ترانے
پنجابی سکیچس

**پنجابی سکیچز** (انگریزی:Punjabi Sketches), انگریزی بولی وچّ پنجاب بارے لکھی اک دستاویزی قسم دی کتاب اے۔ جیڑی 1890 وچ چھپی سی۔ اس کتاب وچ اسدے چھپن ویلے دے نیڑے تیڑے دے کال دی پنجابی جیون تے رہتل دا سچتر بیاں کیتا گیا اے۔ایہہ کتاب ہن ڈجیٹل روپ وچ سافٹ کاپی وچوں انٹرنیٹ تے ایس لنک تے مہیا اے:
#https://archive.org/details/panjabisketches00twofiala  
## کتاب وچوں فوٹواں

File:Image of Golden Temple, the Sikh Shrine in 1999.jpg|1890 وچّ سری ہرمندر صاحب

File:Sikh-peasants.jpg|سکھ کسان
File:Rustic-sugar-press.jpg|گھلاڑی اتے گڑ بناؤن دا درش
File:Punjabi Potter in 1899.jpg|گھمیار
File:Punjabi lifestyle in old Punjab.jpg|پرانے پنجاب دی پنجابی جیون سٹائل
File:Punjabi life in old Punjab.jpg|پرانے پنجاب دی پنجابی جیون سٹائل


## حوالے

گٹھ:پنجاب بارے ڈجیٹل کتاباں
گٹھ:کتاباں
سکھونت کور مان

**سکھونت کور مان** (19 جنوری 1937- 5 جون 2016) اک پنجابی کہانی کار سی۔
## جمن
جدید پنجابی کہانی دی قائم کہانی کار سکھونت کور مان دا جم 19 جنوری 1937 نوں معناں والا بار،ضلع شیخوپورا (پاکستان) وچّ کرتار کور ورک تے پیؤ کشن سنگھ مان دے گھر ہویا۔

سکھونت کور مان (جم 19 جنوری 1937-3 جون 2016) جدید پنجابی کہانی دی قائم کہانی کار ہن ۔ اوہناں دا جم معناں والا بار، ضلع سیکھوپرا (پاکستان) وچّ کرتار کور ورک تے پیؤ کشن سنگھ مان دے گھر ہویا۔ دیس دی ونڈ تو بعد اوہ لدھیانہ آ گئے،جتھے انھا نے گیانی دی پڑھائی کیتی۔ انھا نے پتر وہار سکھیا ڈیپارٹمنٹ پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ توں پنجابی دی ایم۔اے کیتی۔ اوہناں دیاں رچناواں ہن; کہانی مجموعہ: چادر ہیٹھلا بندہ، رتّ، محرومیاں، بھکھڑے دے پھلّ، تریڑ، اس دے باو جود، موہ مٹی، من متیاں; ناول: جزیرے; ناولٹ: اوہ نہیں آؤنگے، پیراں ہیٹھلے انگیار; گلپ-شعری: وہڑھا، ڈیوڑی; بال-ساہت: سونے دا رکھ، بھرما دے گھوڑ، سنو کہانی، نانک نکیاں لئی، لنگڑی تتلی، اک سی کالو، جنگل وچ سکول، ستّ کتورے شملے چلے، ٹاہلی ٹنگیا آلھنا اتے پمپ پمپ پمپی ۔
## جیون
دیس دی ونڈ تو بعد اوہ لدھیانہ آ گئے،جتھے انھا نے گیانی دی پڑھائی کیتی۔ انھا نے پتر وہار سکھیا ڈیپارٹمنٹ پنجاب یونیورسٹی، پٹیالہ توں پنجابی دی ایم۔اے کیتا۔ سکھونت کور مان دا اپنا کم 1964 وچ شروع ہندا اے۔ جنوری 1965 وچ انھا دی پہلی کہانی ‘گھر والی’ آرسی رسالے وچ چھپی۔

## کہانی مجموعہ
* *چادر ہیٹھلا بندہ* (2001)http://www.dkagencies.com/doc/from/1123/to/1123/bkId/DK912321716276105811091191/details.html
* *رتّ* (2013http://www.dkagencies.com/doc/from/1123/to/1123/bkId/DK46452335393638770379731371/details.html)
* *محرومیاں*
* *بھکھڑے دے پھلّ* (1982)
* *تریڑ* (1984)
* *اس دے باو جود* (1985)
* *موہ مٹی* (1999)
* *من متیاں*
## ناول
* *جزیرے* (1982)
## ناولٹ
* *اوہ نہیں آؤنگے* (1978)
* *پیراں ہیٹھلے انگئار* (1984)

## گلپ-شعری
* *وہڑھا* (2002)
* *ڈیوڑی* (2001)

## بال-ساہت
* *سونے دا رکھ*
* *بھرما دے گھوڑے*
* *سنو کہانی*
* *نانک نکیا لئی*
* *لگڑی تتلی*
* *اک سی کالو*
* *جنگل وچ سکول*
* *ستّ کتورے شملے چلے*
* *ٹاہلی ٹنگیا آلھنا*
* *پمپ پمپ پمپی*

## حوالے

## حوالے

گٹھ:پنجابی  لکھاریگٹھ:پنجابی ساہت

گٹھ:پنجابی کہانی کار

گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی لکھاری
ویکیپیڈیا:چاخانہ/سوال

چاخانہ وچ سوال پیش کرو، تے ساڈے نال شامل ہو جاؤ ــ


----





----

## السلام و علیکم!
ویکیپیڈیا:چاخانہ
اے چاخانہ میں لکھیا وا تے میں ہُڑں تانو خوشآمدید کہندا واں ــ--مجتبیٰ (گل بات • کم) 17:15, 5 جون 2016 (PKT)
انٹل

**انٹل** اک امریکی ملٹینیشنل ٹیکنالوجی کمپنی اے۔ انٹل کمپیوٹر دے پروسیسر تے ہور سیمیکنڈکٹر چپاں بنان آلی جگ توں سب وڈی کمپنیاں چوں اک اے۔ اس کمپنی نیں *x86* ٹبر دے مائیکروپروسیسر ایجاد کیتے سن جیڑے اج کل دے بوتے نجی کمپیوٹراں چ لگے ہوندے نیں۔ انٹل ایپل، سیمسنگ، ڈیل، ایچ پی جئی کمپیوٹر بنان آلیاں کمپنیاں نوں پراسیسر بنا کہ دیندا اے۔ انٹل مدربورڈ چپسیٹ، نیٹورک کنٹرولر چپ، آی سی بورڈ تے ہور کمپیوٹر دے پرزے وی بناندا اے۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:کمپنیاں
2016ء یورپی سیلاب

2016ء دے مئی دے آخر چ اور جون دے شروع چ، مسلسل تیز بارشاں دی وجہ توں ایہ ہڑ یورپ چ آیا، زیادہ تر جرمنی تے فرانس میں، لیکن آسٹریا، بیلجیئم، رومانیہ، تے مالدووا چ سیلاب آیا۔ ہور ، جرمنی دی ریاستاں باواریا، ہیسے، رائنلینڈ-پالاتینات، بادن-وورتمبرگ تے نورڈرائن ویسٹ فالن متاثرہ علاقےآں چ شامل نیں۔ فرانس چ وی شدید سیلاب سی۔ دریا نککر توں شروع ہویا، تے ڈینیوب، رائن، سین تے انہاں دے معاون دریاواں تے بنداں دے نال رال اگے ودھیا۔ ہڑ توں متاثر ہوئے لوکاں دی ہلاکت دی تصدیق ہن تک ہو چکی اے۔

## نقصان

## رد عمل
*جرمنی دی چانسلر اینجلا مرکل نے متاثر ہوئے لوکاں دے رشتہ داراں نال دکھ تے تعزیت دا اظہار کیتا۔
*باواریا دے  وزیر داخلہ، یہویاکیم ہرمن نے متاثرین لئی مالی امداد دا اعلان کیتا اے۔

## حوالے

گٹھ:آسٹریا چ 2016ء
گٹھ:جرمنی چ 2016ء
گٹھ:فرانس چ 2016ء
گٹھ:بیلجیم چ 2016ء
گٹھ:رومانیہ چ 2016ء
گٹھ:مالدووا چ 2016ء
گٹھ:دریائے ڈینیوب
گٹھ:دریائے رائن
سی شارپ

**سی شارپ** اک کمپیوٹر دی پروگرامنگ بولی اے۔ ایہ اک ہر کم کرن آلی تے آبجیکٹ-اوریئٹڈ بولی اے۔ اینوں مائیکروسافٹ نیں اپنے .NET فریمورک نال نال بنایا تے بہتر کیتا۔
اسلامی فوجی اتحاد

**اسلامی فوجی اتحاد** جاں **مسلم دیساں دا فوجی اتحاد**  35 مسلم دیساں دا  بین الحکومتی   فوجی اتحاد اے جس دی تشکیل 14 دسمبر 2015ء نوں سعودی عرب دی اگوائی چ  ہوئی۔ اتحاد دے مطابق اس دا مقصد ایہ ہے کہ "مذہب تے ناں توں قطع نظر ہر قسم دی دہشت گردی دے خلاف مزاحمت تے جنگ دا محاذ قائم کیتا جائے"۔

اس فوجی اتحاد چ 35 مسلم دیس شامل نیں، جدوںکہ 10 توں ودھ ہور مسلم ملکاں نے اپنے تعاون دا اعلان کیتا اے، جنہاں چ انڈونیشیا وی شامل اے جو دنیا دا سب توں وڈا مسلم آبادی والا ملک اے تے آذربائیجان وی اس اتحاد چ شامل ہون اتے غور کر رہیا اے۔
 اس تنظیم دا صدر دفتر سعودی عرب دا دار الحکومت ریاض ہوۓگا، تےاس فوجی اتحاد دی تشکیل دا اعلان سعودی وزیر دفاع محمد بن سلمان السعود نے 14 دسمبر 2015ء نوں کیتا۔

## ممبر دیس
تھلے انہاں دیساں دی لسٹ اے جو اس اتحاد چ بطور رکن شامل نیں، ایہ کل 35 دیس نیں جنھاں نے مشترکہ طور اتے اس دا اعلان کیتا اے۔

: انہاں ملکاں  نے ضرورت ویلے عسکری تعاون دی پیشکش کیتی  اے۔

## ممکنہ ممبر

## ٹیچے
اس فوجی اتحاد دے مقاصد ایہ نیں:
* مذہب تے مسلک توں قطع نظر  اسلامی دیساں  چ موجود جملہ دہشت گرد جماعتاں خلاف مزاحمت تے انہاں دے خلاف جنگ۔
* فکری، نظریاتی تے ابلاغی سطح اتے دہشت گردی دے خلاف بھرپور جنگ۔

## رد عمل
### تنظیماں
*تنظیم تعاون اسلامی: نے اپنے اک بیان چ اس فوجی اتحاد نوں سراہیا۔
* جامع ازہر: نے وی اس اتحاد دا استقبال کیتا جس دا مطالبہ اک عرصہ توں شیخ الازہر اپنے انٹرویوز تے کانفرنساں چ کر رہیا  سی۔
* 40px رابطہ عالم اسلامی: مکہ مکرمہ چ واقع رابطہ عالم اسلامی دے جنرل سیکریٹریٹ نے وی 35 دیساں دے اس فوجی اتحاد دا خیر مقدم کیتا۔
* 25px مجلس حکماء المسلمین: نے شیخ الازہر احمد الطیب دی قیادت چ اس اتحاد دی پر زور تائید تے خیر مقدم کیتا۔
### ہور
: نے دہشت گردی دے خلاف سعودی عرب   ولوں اس فوجی اتحاد دی تشکیل تے اس دے اہداف تے مقاصد دے اتے اپنے شک دا اظہار کیتا ، تے لبنان دا اس اتحاد چ شامل ہون توں انکار کر دتا اے۔

### دیس
### حامی
### غیر جانبدار
### مخالف

## حوالے

گٹھ:ضد دہشتگردی
گٹھ:عراق تے شام میں اسلامی ریاست دیاں جنگاں
گٹھ:سعودی عرب دی فوجی تریخ
گٹھ:تنظیماں
گٹھ:2015ء چ قائم ہون والیاں تنظیماں
گٹھ:ریاض چ واقع تنظیماں
گٹھ:21ویں صدی دے فوجی اتحاد
شالیمار باغ ، سری نگر

شالیمار باغ (ہندی: शालीमार बाग़; اردو: شالیمار باغ‎) بھارت دے جموں اتے کشمیر دے سری نگر راج وچّ واقع اک مغل بنتر دا باغ اے۔ایہہ باغ مغل بادشاہ جہانگیر نے اپنی بیگم نور جہاں لئی خاص طور تے بنوایا سی جو اجکل عوامی پارک اے

## حوالے

گٹھ:مغلیہ سلطنت
گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ
گٹھ:کشمیر
گٹھ:باغ
گٹھ:بھارت
آستر

**آستر** (; تلفظ: ; ) ایک خدا پرست یہودی خاتون سی جسنوں ایران دی ملکہ بنن دا شرف حاصل ہویا۔ آستر دے چاچا موردکی نے آستر نوں پالیا پوسیا سی تے اُس دی تربیت کیتی سی۔ہامان ناں دا بندہ بادشاہ دا مشیر سی پر اوہ یہودیاں دا جانی دشمن سی۔ اُس نے بادشاہ کولوں یہودیاں دے قتل عام دا فرمان حاصل کر کے سارے صوبےآں چ گھل دتا۔ موردکی نوں اس سازش دا علم ہوئیا تے اُس نے ملکہ آستر دی مدد نال یہودیاں نوں ہامان دی سازش توں بچا لیا۔ ہامان بادشاہ دی نظر چ گر گیا تے پھانسی دی سزا پائی۔موردکی نوں ہامان دی جگہ بادشاہ دا مشیر خاص مقرر کیتا گیا تے اپنی بھتیجی ملکہ آستر دی مدد نال یہودیاں دے قتل عام نوں رکوان چ کامیاب ہوئیا۔
آستر دے ناں نال کتاب مقدس دے عہد نامہ قدیم چ اک کتاب آستر وی اے۔

## ہور ویکھو
*کتاب آستر

## حوالے

گٹھ:آستر
گٹھ:عبرانی بائبل چ مذکور خواتین
گٹھ:ایرانی یہودی
گٹھ:عبرانی بائبل چ انبیاء
گٹھ:شخصیتاں کتاب مقدس
گٹھ:شخصیتاں عہد قدیم
گٹھ:مشہور زنانیاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:یہودی شخصیتاں
گٹھ:یہودی
گٹھ:ایرانی شخصیتاں
نگاراكو

**نگاراکو** (میرا ملک) (ملائیشیائی وچ: Negaraku) ملائیشیا دا قومی ترانا اے ۔

اس ترانے وچ فارسی دے اثرات نیں (فارسی چ عربی قرضی حروف) ایہدے وچ تخت ، صحت تے سلامتی  عربی لفظ نیں ۔

## متن

گٹھ:ایشیائی ترانے
گٹھ:ملائیشیائی ملی نغمے
گٹھ:ملائشیا دیاں قومی علامتاں
گٹھ:ترانے
گٹھ:قومی ترانے
چڑھدے، دکھنی تے دکھن چڑھدے ایشیا چ قومی راجگڑھاں دی لسٹ

ایہ چڑھدا ایشیا، دکھنی ایشیا اور دکھن چڑھدا ایشیا چ قومی دارالحکومتاں دی لسٹ اے۔

## چڑھدا ایشیا

### کدی کدی شامل

## دکھنی ایشیا

### کدی کدی شامل

## دکھن چڑھدا ایشیا

### کدی کدی شامل

گٹھ:لسٹاں ایشیا دے شہر
گٹھ:ایشیا دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں

گٹھ:جغرافیہ جنوبی ایشیا
گٹھ:ایشیائی دارالحکومت
گٹھ:لسٹ راجگڑھ
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
سدرہ نور

سدرہ نور اک پاکستانی مشہور اداکارہ اے۔

‏گٹھ:اداکارہ
‏گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
ویکیپیڈیا:چاخانہ

السلام و علیکم!

تانوں چاخانہ تے جی آیاں نوں!

اگر تُسی کوئی سوال پیش کرنا چوندے ہو تے تُسی تھلے دِتے لنک تے جاؤ⬇



اِس صفحہ تے سوال پیش کرو◀
جغرافیۃ الباز الاشہب

**جغرافیۃ الباز الاشہب** شیخ عبدالقادر جیلانی ؒ دی سيرت كريمہ اتےلکھی گئی جناب فضيلة الشيخ ڈاکٹر سید جمال الدين الكيلاني صاحب دى لکھی  كتاب  اے ۔جغرافية الباز الأشهب دا  أردو ترجمہ ، سید وحید القادری عارفؔ نے کیتا ۔ اس کتاب  چ انہاں نے متعدد فقہی مسائل اتے اپنی قیمتی آراء دا اظہار کیتا اے۔ اس کتاب چ اک مخصوص انداز چ نماز، .، روزہ، حج، زکوۃ، اذکار و ادعیہ تے فضائل اعمال وغیرہ اتے روشنی پائی گئی اے۔
 
## سوانح حیات

تساں   دی پیدائش شب اول رمضان 470ھ بمطابق 17 مارچ 1078عیسوی وچ ایران دے صوبہ کرمانشاہ دے شہر مغربی گیلان وچ ہوئی، جس نوں   کیلان وی کہیا جاتاہے تے اسی لئی تساں   دا اک اورنام شیخ عبد القادر کیلانی وی ماخوذ اے۔
**کہیا جاندا اے اوہ [[بغداد]] دے جنوب وچ 40 کیلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع عراقي** تاریخی شہر مدائن دے قریبی شہر مغربی گیلان وچ جاں اس دے قریب عراقی گاؤں «جيل» وچ پیدا ہوئے سن۔ تاریخی کتب نیز بغداد وچ رہائش پزیر گیلانی خاندان اس بات دی تائید کر دے نیں  ۔
شیخ عبد القادر جیلانی کاتعلق جنید بغدادی دے روحانی سلسلے توں ملدا اے۔ شیخ عبد القادر جیلانی دی خدمات و افکارکی وجہ توں شیخ عبد القادر جیلانی نوں   مسلم دنیا وچ غوثِ اعظم دستگیر کاخطاب دتا گیا اے۔

کتاب چار حصےآں اُتے مشتمل اے تے موضوع نوں   مزید منظم کرنے دے لئی ہر حصہ وچ متعدد ابواب تے فصلاں قائم کیتی گئی نیں  ۔ یوں کل 21 ابواب نیں  ، جو مزید 143 فصول وچ منقسم نیں  ۔

## تریخِ ولادت حضور غوث الاعظمؓ

مؤرخ عراقي ڈاکٹرجمال الدين فالح گيلاني فرماندے نیں کہ مشہور اے کہ حضرت شیخ عبدالقادر جیلانی ۱۱ؓربیع الثانی ۴۷۰؁ ہجری مطابق ۱۰۷۷؁عیسوی نوں   جیل وچ تولد ہوئے جو عراق وچ بغداد توں جنوب دی جانب مدائن توں قریب اک قریہ اے.

## فرمودات غوث اعظم
# اے انسان، اگر تیناں   محد توں لے کر لحد تک دی زندگی دی جائے تے تجھ توں کہیا جائے کہ اپنی محنت، عبادت و ریاضت توں اس دل وچ اللہ دا ناں بسا لے تو رب تعالٰی دی عزت و جلال دی قسم ایہ ممکن نئيں، اُس وقت تک کہ جدوں تک تیناں   اللہ دے کسے کامل بندے دی نسبت وصحبت میسر نہ آجائے۔
# اہل دل دی صحبت اختیار کر تاکہ تو وی صاحب دل ہو جائے۔
# میرا مرید اوہ اے جو اللہ دا ذاکر اے تے ذاکر وچ اُس نوں   ماندا آں، جس دا دل اللہ دا ذکر کرے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* عراقی سرکاری ویب سائیٹ 

* 
* عراق برائے فروخت۔ یو ٹیوب

گٹھ:کتب فقہ
گٹھ:کتب عبدالقادر جیلانی
 
گٹھ: کتاباں
گٹھ:عربی کتاباں
گٹھ:کتب فقہ حنفی
گٹھ:انسانی حقوق
گٹھ:اردو کتاباں
گٹھ:اسلامی کتاباں
گٹھ:منہاج القرآن
سایانائیڈ دا طریقہ

سایانائیڈ دے طریقہ (Cyanide process) نوں Macarthur-forrest Process وی کہندے نیں۔ ایہ طریقہ کچ دھات توں سونا چاندی الگ کرن لئی استعمال کیتا جاندا اے۔

* اس طریقے چ سب توں پہلے کچ دھات نوں باریک پیس کے سوڈیئم سایانائیڈ یا پوٹاشیئم سایانائیڈ دے آبی محلول چ ڈال دتا جاندا اے۔
* سایانائیڈ دا آبی محلول آکسیجن دی موجودگی چ مٹی چ موجود سونے تے چاندی نوں اپنے اندر حل کر لیندا اے۔ محلول نوں چھان کے الگ کر لیا جاندا اے۔
* پھیر اس محلول چ زنک دھات (جست) دا سفوف ملایا جاندا اے جس نال سونا چاندی سفوف دی شکل چ تہہ چ بیٹھ  جاندی اے۔

سوڈیئم سایانائیڈ تے پوٹاشیئم سایانائیڈ انتہائی زہریلے مرکب نیں اس لئی  انہاں دے استعمال چ سخت احتیاط دی ضرورت ہوندی اے۔ انہاں دا محلول جے تیزابی ہوۓ  تے  اس  وچوں ہائیڈروجن سایانائیڈ ناں دی  زہریلی گیس نکلدی اے اس لئی  محلول چ چونا ملایا جاندا اے تاکہ محلول توں زہریلی گیس نہ نکلے۔

## ہور ویکھو
* دھاتاں دا حصول
* دھاتاں دی عمل پذیری
* دھاتاں دیاں قیمتاں
* دھاتاں دی تریخ
* پارکیز دا طریقہ۔ سیسے توں چاندی الگ کرنا
* ملر دا طریقہ۔ سونے نوں خالص بنانا
* املغم
* کٹھالی دا طریقہ۔ سونے چاندی توںملاوٹ الگ کرنا
* سونے توں چاندی الگ کرنا

## حوالے


گٹھ:سونا
گٹھ:دھاتاں
گٹھ:دھات کاری
گٹھ:عناصر
گٹھ:کیمیائی عوامل
گٹھ:صنعتی عوامل
گٹھ:چاندی
گٹھ:سائنس
دھاتاں دیاں قیمتاں

مختلف **دھاتاں دیاں قیمتاں** ہر دن چڑھدیاں  اتردیاں رہندیاں نیں۔ 22 فروری 2013 نوں کجھ دھاتاں دیاں قیمتاں لگ بھگ ایہ سن ۔

## ہور ویکھو
* دھاتاں دا حصول
* دھاتاں دی تریخ
*سونے دیاں منڈیاں
*کسوٹی
*دھاتاں دی عاملیت

## حوالہ
*http://www.kitco.com/market/ 
*http://www.metalprices.com/p/CadmiumFreeChart/ 
*http://www.infomine.com/investment/metal-prices/rhodium/
*http://www.goldpreciousmetals.com/fixspot.asp 
*http://www.mineralprices.com/
*http://en.wikipedia.org/wiki/2000s_commodities_boom

گٹھ:دھاتاں
گٹھ:عناصر
گٹھ:کیمیائی عناصر
گٹھ:قیمتی معدنیات
لسٹ پاکستان دے دریا

thumb|پاکستان دے اہم دریا تے جھیلاں
thumb|پنجاب دے دریا

jیہ پاکستان دے دریاواں دی کلی یا جزوی طور اتے دی اک لسٹ اے۔

پاکستان دا سب توں لمبا تے سب توں وڈا دریا دریائے سندھ اے۔ 

## بحیرہ عرب ول وگن والے دریا
* دریائے دشت
* دریائے کیچ
* دریائے باسو
* دریائے ہنگول
** دریائے نال
* دریائے پرولی
* دریائے حب
* اورنگی نالہ
* ملیر ندی
* لیاری ندی
** گجر نالہ

### دریائے سندھ طاس
* دریائے سندھ
** دریائے پنجند
** دریائے چناب
** دریائے راوی
** دریائے جہلم
*** دریائے پونچھ
*** دریائے کنہار
*** دریائے نیلم
** دریائے توی
** دریائے ستلج
** دریائے گومل
*** دریائے کندار
*** دریائے ژوب
** دریائے کرم
*** دریائے ٹوچی
** دریائے سون
*** لنگ نالہ
** دریائے ہارو
** دریائے کابل
*** دریائے سوات
**** دریائے جندی
**** دریائے پنجکورہ
*** دریائے باڑہ
*** دریائے چترال
** دریائے استور
*** دریائے روپل
** دریائے گلگت
*** دریائے ہنزہ
**** دریائے ہسپر
** دریائے شگر
*** برالڑو ندی
** دریائے شیوک
** دریائے سرو
*** دراس ندی
*** دریائے شنگھو

### ہورطاس
* دریائے ڈوری
* دریائے گھگر
* بولان ندی
* دریائے لورالائی

## حوالے

گٹھ:لسٹاں دریا بلحاظ ملک
گٹھ:پاکستان دے دریا
گٹھ:لسٹاں
دریائے شیوک

**دریائے شیوک** (انگریزی: Shyok River)، دریائے انڈس دا اک معاون دریا اے جو شمالی لداخ توں بلتستان وچ داخل ہُندا اے، تقریبن 550 کلومیٹر (340 میل) اُتے پھیلیا ہویا اے۔

دریائے شیوک، ریمو گلیشیئر توں نِکݪدا اے۔ ایہدی سیدھ بہت ای غیر معمولی اے۔ ایہ جنوب مشرقی سمت وچ وَگدا اے تے پینگونگ رینج وچ شامل ہُندے ہوئے ایہ شمال مغربی موڑ لیندا اے، اپݨے پِچھلے رستے دے متوازی وگدا اے۔ وادی شیوک، دریائے نبرا دے سنگم اُتے چوڑی ہُندی اے لیکن بلتستان وچ داخل ہوݨ توں پہلاں بوگڈانگ، ترتوک تے تیاکشی توں ہُندی ہوئی یاگلونگ (34.77°N 77.14°E) دے قریب اچانک اک تنگ گھاٹی وچ بدل جاندی اے۔ گھرسے دے مقام اُتے دریائے سالتورو دے سنگم کوݪ وادی فیر توں چوڑی ہو جاندی اے۔ دریا سکردو دے مشرق وچ کیریس دے مقام اُتے دریائے انڈس وچ جا مِݪدا اے۔

سیاچن گلیشیئر توں نکݪن واݪے دریائے نبرا وی شیوک دی طرحاں برتاؤ کردا اے۔ ڈسکیٹ توں پہلاں، جنوب مشرق دی طرف وَگدا ہویا دریائے نُبرا، دریائے شیوک ناݪ مِݪݨ لئی شمال مغربی موڑ لیندا اے۔ ایہناں اہم دریاواں دے رستےآں وچ مماثلت شاید دریاواں دے بالائی رستےآں نوں محدود کرن وچ شمال مغرب، جنوب مشرق دی طرف رجحان کرن واݪیاں پیلیولتھک فالٹ لائناں دی اک سیریز دی نشاندہی کردی اے۔

## حوالے

گٹھ:گلگت بلتستان دے دریا
گٹھ:بلتستان
گٹھ:پاکستان دے دریا
لسٹ پاکستان دے جزیرے

ایہ پاکستان دے جزیرےآں دی لسٹ اے۔

## بلوچستان ساحل اتے جزیرے
* جزیرہ ہفت تلار
* جزیرہ مالان

## سندھ ساحل اتے جزیرے
* جزیرہ بابا بھٹ
* جزیرہ بدو
* جزیرہ بندل
* جزیرہ چرنا
* کلفٹن صدفہ چٹاناں
* جزیرہ خپریانوالہ
* جزیرہ منوڑا
* جزیرہ شمس پیر

گٹھ:لسٹ جزیرے بلحاظ ملک
گٹھ:پاکستان دے جزیرے
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:جزیرے بلحاظ دیس
لسٹ پاکستان دیاں مسجداں

## ہور ویکھو

* لاہور دیاں مسجداں
* اسلام آباد دیاں مسجداں
* ملتان دیاں مسجداں
 
گٹھ:لسٹ مساجد
گٹھ:لسٹ پاکستان دیاں عمارات تے ساخات
مسجداں
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:ایشیا دیاں مسجداں
گٹھ:مسیتاں
اک ٹھگ دے اعترافات (ناول)

سید امیر علی اک ناول "ایک ٹھگ دے اعترافات" (Confessions of a Thug) دا  مرکزی کردار اے۔ ایہ ناول 1839ء چ کیپٹن فلپ میڈوز ٹیلر نے انگریزی زبان چ لکھیا سی۔ اپنے زمانے دا ایہ سب توں ودھ بکن  والا ناول رہیا اے۔  ملکہ برطانیہ نے وی اس ناول چ بوہت دلچسپی لئی سی۔

## سید امیر علی تے فرنگیا
اگرچہ بے شمار مصنفان نے **فرنگیا**  نوں سید امیر علی دا  دوسرا ناں دسیا اے مگر حقیقت ایہ ہے کہ فرنگیا اک دوسرا ٹھگ سی جو عمر چ امیر علی توں لگ بھگ دس سال چھوٹا سی۔
فرنگیا وی امیر علی وانگ ٹھگاں دا اک مشہور لیڈر سی تے اوہ وی گرفتاری دے بعد سلطانی گواہ بن گیا سی۔

تصغیر|left|400px|ہندو ٹھگ

## مصنف
فلپ میڈوز ٹیلر لیورپول، انگلینڈ چ 1808 چ پیدا ہویا۔16 سال دی عمر چ اوہ کم سیکھن دی غرض توں کسے تاجر دے نال بمبئی آیا۔لیکن جدوں اس دی فرم دیوالیہ ہو گئی تاں اوہ نظام دکن دی فوج چ بطور لفٹننٹ شامل ہو گیا جتھے اس نے ہندی تے فارسی سیکھی۔ اسنوں دکن دے جنوب مغربی ضلعےآں دا پولیس سپریٹنڈنٹ بنایا گیا جتھے اسنوں ٹھگاں دے خلاف مہم چ کم کرن دا موقع ملیا۔1841 توں 1853 تک اوہ لندن ٹائمز دا نمائیندہ وی رہا۔ 1860 چ اوہ واپس انگلینڈ چلا گیا۔ اس نے ہندوستان  متعلق کئی ہور کتاباں وی لکھیاں نیں۔

## مزید دیکھیے
*ٹھگ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
*Imperial deceivers, *[[دی گارڈین]]*
*Scanned book at Google Books
* 
* 

گٹھ:بھارتی افسانوی شخصیات
گٹھ:1839ء کے ناول
گٹھ:برطانوی ناول
گٹھ:انگریزی ناول
گٹھ:کتاباں
گٹھ:ناول
پہلی وڈی لڑائی دا ویلہ جدول

## [[پہلی جنگ عظیم ]]
{| width=100% class="wikitable"
! %style="background-color:#F0DC82" width=10.% | تریخ
! %style="background-color:#F0DC82" width=25.% | واقعے
! %style="background-color:#F0DC82" width=25.% | تفصیلاں
|-
| 28 جون 1914ء 
|align="center"|    
| align="center"|  28 جون 1914ء نوں آسٹریا دے ولی عہد آرچ ڈیوک فرانز فرڈیننڈ نوں اُسدی بیوی سوفی دے ہمراہ سربیا دے شہر سراجیوو چ اک سرب باغی گیورِیلو پرینسیپ نے گولی مار کے ہلاک کردتا سی۔ بوقت قتل اوہ اک کھلی شاہی بگھی چ سوار سن۔

|-
| 5 جولائی 1914ء 
|align="center"|    
| align="center"|   آسٹریا-ہنگری نے جرمنی توں سربیا دے خلاف جنگ لئی حمایت طلب کیتی تاکہ روس دی ودھدی ہوئی ریشہ دوانیاں روکیاں جاسکن۔  جرمنی نے آسٹریا-ہنگری لئی اپنی حمایت دا اعلان کیتا۔
|-
| 23 جولائی 1914ء 
|align="center"|    
| align="center"|  آسٹریا-ہنگری نے جرمنی توں سربیا دے خلاف جنگ لئی حمایت طلب کیتی تاکہ روس دی ودھدی ہوئی ریشہ دوانیاں روکیاں جاسکن۔ 
|-

گٹھ:پہلی وڈی لڑائی
پروگرامر

کمپیوٹر **پروگرامر** اوہ بندا ہوندا اے جو کمپیوٹر بولی نال کمپیوٹر پروگرام بناندا اے۔ پروگرامراں نوں سافٹویئر ڈویلپر، کوڈر تے ہیکر وی کیندے نیں۔ پروگرامر دا پہلا کم پروگرام دا کوڈ لکھنا، اونوں ویکھنا کہ اوہ ٹھیک کم کردا اے تے اودے چوں مسئلے مکانا ہوندا اے۔ پروگرامر ایہ کم کرن لئی کج سوفٹویئر ورتدے نیں جنج لکھائی سافٹویئر تے آئی ڈی ای (*Integrated Development Enviornment*) ایناں نال پروگرامراں دا کم سوکھا ہوندا اے۔

پروگرامر اک خاص دھندہ اے کیونجہ پروگرامر اپنا کم جگ چ کدرے وی بیہ کہ کر سکدا اے اونوں بس اک کمپیوٹر تے انٹرنیٹ دی لوڑ ہوندی اے۔ کج پروگرامر کافی مشہور وی ہوندے نیں کیونجہ اوناں دا سافٹویئر بوت لوک ورتدے نیں جنج لائنس ٹوروالڈز جینے لنکس سسٹم دا اک ضروری انگ لکھیا سی۔

پروگرامنگ کئی بولیاں چ کیتی جاسکدی اے جنج سی++، سی شارپ تے جاوا۔ کمپیوٹر بولیاں اک دوجے توں وکھریاں لگدیاں نیں مگر کم اکو کردیاں نیں۔ کج بولیاں کسے خاص کم واسطے چنگیاں ہوندیاں نیں تہ کج کسے ہور کم لئی۔ 

* اک سادہ جی آیاں نوں دنیا پروگرام ویکھو۔
نوآبادیاتی ہندوستان

**نوآبادیاتی ہندوستان** یا **[[استعماری ہندوستان]]** (Colonial India) تجارت تے فتح دے ذریعے یورپی نوآبادیاتی طاقتاں دے دائرہ کار دے تحت جنوبی ایشیا دا حصہ سی۔

## باہرلے جوڑ
* List of archaeological remains of Dutch, Danish and Portuguese India settlements 
* gateway.for.india: British history

## جنگاں

* اینگلو میسور جنگاں
** پہلی اینگلو میسور جنگ
** دوسری اینگلو میسور جنگ
** تیسری اینگلو میسور جنگ
** چوتھی اینگلو میسور جنگ
* پہلی اینگلو مرہٹہ جنگ
* دوسری اینگلو مرہٹہ جنگ
* تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ
* پہلی اینگلو سکھ جنگ
* دوسری اینگلو سکھ جنگ
* گھورکھا جنگ
* برما جنگ
* پہلی افیمی جنگ
* دوسری افیمی جنگ
* پہلی انگریز افغان جنگ
* دوسری انگریز افغان جنگ
* تیسری انگریز افغان جنگ
* پہلی جنگ عظیم
* دوسری جنگ عظیم

## ہور ویکھو
* مرہٹہ سلطنت
* سکھ سلطنت
* ہندوستان دیاں نوابی ریاستاں
* مملکت آصفیہ(ریاست حیدرآباد)
* راجپوتانہ
* ساموتیری
* سلطنت خداداد میسور
* تراونکور
* برطانوی راج

گٹھ:نوآبادیاتی ہندوستان
گٹھ:ایشیا چ یورپی استعماریت
گٹھ:برصغیر
گٹھ:ہندستان دی تریخ
گٹھ:تریخ ہندستان
گٹھ:ہندوستان دی تریخ
گٹھ:ہندستان
بنگال صوبہ

**بنگال صوبہ** (Bengal Subah) یا **مغلیہ بنگال** مغلیہ سلطنت دی اک ریاست سی جو سولہویں صدی تے اٹھارویں صدی دے درمیان موجودہ بنگلہ دیش تے بھارت دیاں ریاستاں مغربی بنگال، بہار تے اڑیسہ اتے مشتمل سی۔ 

## مغلیہ بنگال دیاں مورتاں

A weaver.jpg|
Renaldis muslin woman.jpg|
De handelsloge van de VOC in Hougly in Bengalen Rijksmuseum SK-A-4282.jpeg|
Dutch VOC ships in Chittagong or Arakan.jpg|
Royal Peacock Barge LACMA M.82.154.jpg|
Fort William, Calcutta, 1735.jpg|


## حکومت
### فہرست وائسرائے
 
 
 
  

### فہرست نواب

## حوالے

گٹھ:مغلیہ سلطنت 
گٹھ:تریخ بنگال
گٹھ:بنگلہ دیش دی تریخ 
گٹھ:ہندوستان دی تریخ 
گٹھ:نواب بنگال
گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ
گٹھ:برصغیر
کمپیوٹر پروگرام

**کمپیوٹر پروگرام** ہدایتاں دی اک لسٹ ہوندی اے جیدے نال کمپیوٹر کم کردا اے۔ کمپیوٹر جو کج وی کردا اے اوہ کمپیوٹر پروگرام نوں پڑھ کہ ای کردا اے۔ کمپیوٹر پروگرام کمپیوٹر بولی چ لکھے جاندے نیں۔ کمپیوٹر پروگرام فائل دی مورت چ کمپیوٹر دی ہارڈ ڈرائیوو یا کسے ہور کمپیوٹر یاد وچ پیا ہوندا اے۔ جدوں ایہ پروگرام ٹوریا جاندا اے، اینوں کمپیوٹر پڑھدا اے تے پروسیسر اس فائل دے اندر دیاں ہدایتاں پھرولدا اے تہ کمپیوٹر اوناں چ جنج دسیا ہوندا اے اپنا کم کردا اے۔

کمپیوٹر آپ صرف بائنری سمجدا تے پڑھ سکدا اے مگر کمپیوٹر پروگرام نوں بائنری چ لکھنا بوت اوکھا ہوندا اے۔ اس لئی ایہ کم سوکھا کرن لئی کمپیوٹر بولیاں بنائیاں گئیاں جیڑیاں انساناں دی بولی توں شبد لیندیاں نیں تہ ایناں نوں لکھنا تے سمجنہ سوکھا ہوندا اے۔ کمپیوٹر پروگرام اک پروگرامر لکھدا اے، اس توں بعد اک کمپیوٹر پروگرام جینوں کمپائلر کیندے نیں اوہ اس لکھائی نوں کمپیوٹر دی اپنی بولی چ بدل دیندا اے جس دے بعد کمپیوٹر اینوں پڑھ لیندا اے۔ 

عام ورتن دے کمپیوٹر پروگرام:
* ویب براؤزر جنج گوگل کروم
* دفتری سافٹویئر جنج مائیکروسافٹ ورڈ
* ویڈیو کھیڈ وی کمپیوٹر پروگرام ہوندے نیں
* کمپیوٹر دے وائرس وی پروگرام ہوندے نیں تے بس اوہ چنگا کم نئیں کردے
سافٹ ویئر

کمپیوٹر **سافٹ ویئر** یا **مصنع لطیف** اک یا اک توں بوہتے کمپیوٹر پروگراماں نال مݪ کے بݨیا ہُندا اے۔ کدی ایہنوں صرف اک پروگرام دے بارے گل کرن لئی ورتیا جاند اے تے کدی کمپیوٹر دے سارے پروگراماں دی گل کرن لئی۔ سافٹ ویئر ہارڈ ویئر دا الٹ ہُندا اے، جے ہارڈویئر دی مثال موسیقی دے ساز دی اے تے سافٹ ویئر موسیقی اے۔

سافٹ وئیر تو‏ں مراد کمپیوٹر دا اوہ حِصا اے جس تو‏ں ایہ ہارڈ وئیر نو‏‏ں مخصوص ہدایات دیندا اے مثلاً ورڈ پراسیسنگ اک سافٹ وئیر اے اس د‏ی مدد تو‏ں اسيں آسانی تو‏ں ٹیکسٹ لکھ سکدے نيں تے اس وچ ترمیم ک‏ر سکدے نيں۔مائیکروسافٹ تے گوگل دو وڈے ادارے نيں۔

#### شمارندی مُصنّع لطیف د‏‏یاں مثالاں
* اطلاقی مَصنُوعِ لطیف (application software) وچ شمارندی صارف الآخر اطلاقیات (end-user applications) جداں کہ لفظ نگارات (word processors) یا منظری لعبہ جات (video games) وغیرہ شامل نيں۔
* وسط مصنع (middleware) توزیعی نظامات (distributed systems) د‏‏ی تضبیط تے تنسیق کردا ا‏‏ے۔
* برنامہ کاری لسانات (programming languages) شمارندی پروگرام جات د‏‏ی نحو (syntax) تے معنیات (semantics) وضع کردے نيں۔
* نظامی مَصنُوعِ لطیف (system software) وچ تشغیلی نظامات (operating systems) شامل نيں جو شمارندی وسائل نو‏‏ں بروئے کار لاندے نيں۔
* ازمائش مصنع (testware) اک ایسا سافٹ ویئر جو مصنوع کثیف یا کسی مصنوع لطیفی بستہ (software package) نو‏‏ں آزمانے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
* مصنوع ثابت (firmware) اک ادنیٰ درجہ (low-level) دا مصنوعِ لطیف جو برقیاً قابلِ برنامہ کاری یاداشتی اختراعات (electronically programmable memory devices) اُتے ذخیرہ شدہ ہُندا ا‏‏ے۔ اِس نو‏‏ں ایہ ناں اِس لئی دتا گیا اے کیونجے اِسنو‏ں مصنوعِ کثیف منیا جاندا اے تے دوسرے مصنوع لطیفی برنامہ جات دے ذریعے چلایا جاندا ا‏‏ے۔
* اختراعی قیادکارات (device drivers) کچھ شمارندی حصّے مثلاً قرص کثیفی قیادات (CD drives)، طابعات، قرص قیادات (disk drives) تے شمارندی مراقبات (computer monitors) وغیرہ د‏‏ی تضبیط کردے نيں۔

## ہور ویکھو
* ہارڈویئر (hardware)
* مصنع خبیث (malware)

سافٹ ویئر
کمپائلر

**کمپائلر** اک کمپیوٹر پروگرام نوں کیندے نیں جیڑا اک پروگرامنگ بولی دے کوڈ نوں دوجی بولی دے کوڈ چ بدلدا اے جیڑی عام طور تہ کمپیوٹر دی اپنی مشین بولی ہوندی اے۔ کمپائلر سب توں پہلاں کوڈ پڑھدا اے تہ اودے چوں غلطیاں کڈدا اے تہ پروگرامر نوں دسن دی کوشش کردا اے فیر اوہ اس کوڈ نوں ہور چنگا کردا اے تے اس توں بعد اینوں دوجی بولی چ بدل دیندا اے۔
پائیتھن (کمپیوٹر بولی)

**پائیتھن** اک کھلے سورس آلی کمپیوٹر بولی اے تے سوہنی لکھائی تے سوکھیاں سمجنا ایدیاں اچیچیاں گلاں نيں۔ 1991 وچ پروگرامر گوئیڈو وان روسم نیں اینوں بنایا سی۔ پائیتھن اک انٹرپرٹڈ بولی اے۔ انٹرپرٹ ہون آلیاں بولیاں نوں ٹورن لئی کمپائلر دی لوڑ نئیں ہوندی۔ اک پروگرام جینوں انٹرپریٹر کیندے نیں پائیتھن دے کوڈ نوں کسے وی کمپیوٹر اتے ٹور سکدا اے جیدے تہ اوہ آپ چلدا ہوۓ۔ اس نال اگر پروگرامر نوں کوڈ وچ کوئی تبدیلی کرنی ہوۓ اوہ دستی پروگرام ٹور کہ ویکھ سکدا اے کہ کم ہوگیا کہ نئیں۔ مگر اس دا اک نقصان ایہ وے کہ پائیتھن کمپائل ہون آلیاں بولیاں توں آہستہ ٹردی اے کیونجہ ایہ مشین بولی چ تبدیل نئیں ہوندی بلکہ پہلاں اک ہور کمپیوٹر بولی چ بدلی جاندی اے۔ 

پائیتھن سکھنا آسان اے اس لئی اینوں کمپیوٹر بولیاں سکھن لئی سب توں پہلاں پڑھیا جاندا اے۔ ایہ اک اتلی کمپیوٹر بولی اے جس دا مطلب ایہ کہ پروگرامر نوں بس ایہ گل سوچنی پیندی اے کہ کم کی کرنا اے نا کہ کم کنج کرنا اے۔ دوجی کمپیوٹر بولیاں دے مقابلے تے پائیتھن چ پروگرام لکھن تے کٹ ویلا لگدا اے۔
شیطانی سمندر

**شیطانی مثلث جاں شیطانی سمندر** جسےنوں اژدہا مثلث (ڈریگن ٹرائی اینگل)  وی کہندے نیں دراصل برمودا تکون  وانگ اک پراسرار تھاں اے جو بحرالکاہل چ جاپان تے فلپائن دے نزدیک واقع اے۔ا یہ جاپان دے ساحلی شہر یوکوہاما، ماریانا جزیرےتے فلپائن دے جزیرے گوام دے درمیان واقع اے۔ اس سمندر نوں جاپانی لوگ مانواومی مانو اومی کہندے نیں جس دے معنی شیطان دا سمندر  اے۔ برمودا تکون تے شیطانی سمندر اتے تحقیق کرن والےآں چ اک بوہت مشہور ناں چارلس برلٹز دا اے۔ اوہ اپنی کتاب "دی ڈریگن ٹرائینگل" چ لکھدا اے: 1952 توں 1954 جاپان نے اپنے پنچ وڈے فوجی جہاز اس علاقے چ گوائے نیں۔ تے گواچے لوکاں  دی گنتی 700 توں اوپر اے۔ اس معمہ دا راز جانن  لئی جاپانی حکومت نے اک جہاز اتے 100 توں ودھ سائنسداناں نوں سوار کیتا۔ پر شیطانی سمندر د ا معمہ حل کرن والے خود معمہ بن گئے۔ اس دے بعد جاپان نے اس علاقے نوں خطرناک علاقہ قرار دے دتا۔ایہ علاقہ بوہت خطرناک اے ۔ 

گٹھ:جاپان دا جغرافیہ

گٹھ:فلپائن
گٹھ:فلپائن دا جغرافیہ
گٹھ:معمے