open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خودکش حملہ

[thumb|کھبے|دوسری [جنگ عظیم دے دوران امریکی بحری جہاز اُتے جاپانی خودکش بمبار ہواباز (کامیکازی) دے حملے دے بعد اگ لگی ہوئی ا‏‏ے۔ مئی 1945ء]]
**خود کُش حملہ** ایداں دے حملہ نو‏‏ں کہندے نيں جس وچ حملہ آور دا مقصد دوسرےآں نو‏‏ں مارنا یا بہت نقصان کرنا ہُندا اے ایہ جاندے ہوئے کہ اوہ خود اس عمل وچ یقیناً یا غالب امکانی ہلاک ہوئے جائے گا۔

جدید تریخ وچ خود کُش حملہ د‏‏ی ابتدا مسیحی باغیاں نے اندلس حکومت دے خلاف کیتی، جس وچ جانثار قصداً کھلے عام تجدیف کردے تاکہ اندلسی قاضی سزا نافذ کرنے مجبور ہوئے تے بغاوت آبادی وچ تقویت پائے۔ جنگاں وچ وی سپاہی اس طرح دے حملے کردے نيں جس د‏‏ی مشہور مثال جاپانی کامیکازی ہوابازاں د‏‏ی ا‏‏ے۔ بری فوج وچ اس د‏‏یاں مثالاں تمام ملکاں د‏‏ی فوجاں وچ ملدی ا‏‏ے۔ کسی خودکش حملے تو‏ں پہلے سالار اپنے سپاہیاں تو‏ں رضاکار منگدا اے جنہاں نو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اس معرکہ وچ ہلاک ہونا انہاں دا مقدر ا‏‏ے۔ وڈے حریفاں دے خلاف جنگاں وچ کمانڈو مشن اکثر خودکش نوعیت دے ہُندے سن ۔

## اقتباس
*: "ساڈے وچو‏ں بوہت سارے لوک ایہ سمجھ نئيں پاندے کہ کوئی دہشت گرد کیو‏ں بندا اے خاص طور اُتے خودکش بمبار کیو‏ں بندا ا‏‏ے۔ ایہ امریکا دا مشرق وسطیٰ نو‏‏ں جبراً پامال کرنے دا نتیجہ ا‏‏ے۔ تصور کرن کہ آپ دا بچپن صرف اس لئی ضائع ہوئے گیا ہوئے کہ باہر نکلنے وچ امریکی ڈرون تو‏ں مارے جانے دا خطرہ سی۔ تصور کرن کہ آپ دے گھر والےآں نو‏‏ں ہنستے ہوئے فوجیاں نے ہلاک کر دتا ہوئے۔ ذرا تصور کرن کہ آپ د‏‏ی ساری امیداں تے خواہشاں پلک جھپکتے تباہ ہوئے گئی ہون۔ لیکن اج بوہت سارے لوکاں دے لئی ایہ تصور نئيں، سچ حقیقت اے "
:Many of us are baffled by why someone would become a terrorist, especially a suicide bomber. Again, this is the coercion the Middle East is smothered in by the USA. Imagine losing your childhood because you could not go outside because of the American drones. Imagine family members having been murdered by laughing soldiers. Imagine all your hopes and dreams bombed away in the blink of an eye. Again, this is the unfortunate reality for many people today.

## حوالے

گٹھ:دہشت گردی
گٹھ:خودکش دھماکے
گٹھ:خودکشی دے طریقے
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شامل اے
گٹھ:مضامین جنہاں وچ روايتی چینی بولی دا متن شامل اے
استصواب رائے برائے سویڈنی عام انتخابات، 2018ء

سویڈن دے عام انتخابات، جو 9 ستمبر، 2018ء نو‏‏ں ہونے والے نيں، جنہاں د‏‏ی جانچ و اہداف دے لئی تنظیماں نے استصواب رائے کیتے۔ جنہاں وچو‏ں کچھ ذیل وچ دکھائے گئے ني‏‏‏‏ں۔

ایہ نتائج پچھلے انتخابات (2014ء) تو‏ں ہن تک دے ني‏‏‏‏ں۔

## جغرافیائی خلاصہ

## نتیجہ
مندرجہ ذیل جدول وچ سویڈن د‏‏ی مختلف جماعتاں دے متعلق لوکاں د‏‏ی رائے پیش کيتی گئی ا‏‏ے۔

### سیاسی اتحاد
The figures under "Above threshold" disregard votes for parties that would not get enough votes (4%) to be represented in parliament.

Sweden
2018
ریڈ گرینز (سویڈن)

**ریڈ گرینز** () سویڈن دا اک وسط کھبے سیاسی اتحاد ا‏‏ے۔ ایہ اتحاد رکسداگ د‏‏ی 3 جماعتاں دے درمیان وچ 7 دسمبر، 2008ء نو‏‏ں شروع ہويا سی۔ 2014ء وچ ایہ اتحاد فیر تو‏ں بحال ہوئے گیا تے اس وچ اک نويں جماعت وی شامل ہوئے گئی۔

## حوالے

گٹھ:2008ء وچ سیاست
گٹھ:2010ء وچ تحلیل سیاسی جماعتاں
گٹھ:سویڈن
رکسداگ

**رکسداگ** یا **پارلیمان سویڈن** () سویڈن دا قانون ساز تے اعلیٰ ترین ایوان ا‏‏ے۔ سنہ 1971ء تو‏ں رکسداگ اک ایوانی مقننہ اے تے اس دے 349 ارکان نيں جو متناسب نمائندگی دے ذریعے منتخب ہُندے نيں تے انہاں ارکان د‏‏ی مدت چار سال ہُندی ا‏‏ے۔

## حوالے


گٹھ:رکسداگ
گٹھ:پارلیمان بلحاظ ملک
گٹھ:سویڈن د‏‏ی سیاست
گٹھ:قومی مقننہ
گٹھ:یک ایوانی مقننہ
لتا منگیشکر دے نغمےآں دی لسٹ

thumb|لدا منگیشکر

**[[لتا منگیشکر]]** بھارتی ریاست مدھیہ پردیش دے شہر اندور وچ 28 ستمبر 1929ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ بھارت رتن اعزاز یافتہ بھارت د‏‏ی نامور گلوکارہ لتا منگیشکر نے ہیما تو‏ں لتا منگیشکر تک دا سفر انتہائی محنت تے جانفشانی تو‏ں طے کردے ہوئے قومی ہی نئيں بلکہ بین الاقوامی شہرت حاصل کيتی۔ لدا دا بطور گلوکارہ تے اداکارہ فلماں وچ آغاز 1942ء وچ مراٹھی فلم ’’کیتی هسال‘‘ تو‏ں ہويا۔ لیکن بدقسمتی تو‏ں ایہ گیت فلم وچ شامل نئيں کيتا گیا۔ سال 1942ء وچ لدا منگیشک‏ر ک‏ے والد دینا ناتھ د‏‏ی دفات دے بعد لتا نے کچھ برساں تک ہندی تے مراٹھی فلماں وچ کم کيتا، جنہاں وچ انہاں د‏‏ی پہلی ہندی فلم آپ د‏‏ی سیوا وچ سی ہور اہ‏م فلماں وچ ’’ میرا بائی‘‘، ’’ پہیلی مگلاگور‘‘، ‘‘ماجھے بال‘‘، ’’ گجا بھاو‘‘، ’’ چھمكلا دنیا‘‘، ’’بڑی ماں‘‘، ’’زندگی سفر‘‘ تے ’’ چھترپتی شیواجی ‘‘ شامل ني‏‏‏‏ں۔ لیکن لتا د‏‏ی منزل تاں گانے تے موسیقی ہی سن ۔ بچپن ہی تو‏ں سنگیت دا شوق سی تے موسیقی وچ انہاں د‏‏ی دلچسپی سی۔ لدا نو‏‏ں وی سنیما د‏‏ی دنیا وچ کیریئر دے ابتدائی دناں وچ کافی جدوجہد کرنی پئی۔ انہاں د‏‏ی پتلی آواز د‏‏ی وجہ تو‏ں آغاز وچ موسیقار فلماں وچ انہاں نو‏‏ں گانے تو‏ں سے منع کر دیندے سن ۔ لیکن اپنی لگن دے زور اُتے اگرچہ آہستہ آہستہ انہاں نو‏ں کم تے شناخت دونے ملنے لگے۔

1947ء وچ منظر عام اُتے آنے والی فلم ’’ آپ د‏‏ی سیوا وچ ‘‘ وچ گائے گئے گیت تو‏ں لتا نو‏‏ں پہلی بار وڈی کامیابی ملی تے فیر انہاں نے پِچھے مڑ كر نئيں دیکھیا۔ 1949ء وچ گیت ’’ آئے گا آنے والا ‘‘، 1960ء وچ ’’ او سجنا برکھیا بہار آئی ‘‘، 1958ء وچ ’’ آجا رے پردیسی ‘‘، 1961ء وچ ’’ انتی نہ تو مجھ سے محبت بڑھا‘‘، ’’ اللہ تیرو نام ‘‘، ’’ احسان تیرا ہو گا مجھ پر‘‘ تے 1965ء وچ ’’یہ سماں، سماں اے ایہ پیار دا ‘‘ ورگے گیتاں دے نال انہاں دے پرستار تے انہاں د‏‏ی آواز دے چاہنے والےآں د‏‏ی تعداد مسلسل ودھدتی گئی۔ انہاں د‏‏ی بہن آشا بھوسلے نے وی گلوکاری وچ اہ‏م مقام حاصل کيتا تے اک وقت ایسا وی آیا کہ دونے بہناں د‏‏ی آوازاں بھارتی فلم انڈسٹری اُتے چھا گئياں۔

بھارتی فلم صنعت وچ دیدی دے ناں تو‏ں پہچانی جانے والی لتا منگیشکر نے اپنے کیریئر وچ مختلف زباناں وچ پنجاہ ہزار تو‏ں ودھ گانے گائے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ 1974ء تو‏ں 1991ء تک سب تو‏ں زیادہ گانے ریکارڈ کرانے اُتے انہاں دا ناں گنيز بک آف ورلڈ ریکارڈ وچ وی درج کيتا جا چکيا ا‏‏ے۔ اوہ محمد رفیع، کشور کمار تے مکیش سمیت اپنے دور دے تمام کامیاب گلوکاراں دے نال اپنی آواز دا جادو جگا چکياں نيں۔ لدا منگیشکر نو‏‏ں انہاں د‏‏ی گائیکی د‏‏ی بدولت متعدد وڈے اعزازات تو‏ں وی نوازیا جا چکيا ا‏‏ے۔ لیکن انہاں دا کہنا اے کہ انہاں دے لئی سب تو‏ں وڈا اعزاز انہاں دے گیتاں نو‏‏ں پسند کرنے والےآں د‏‏ی چاہت ا‏‏ے۔

مندرجہ ذیل لسٹ نامکمل اے، فی الحال انہاں وچ لدا دے مشہور گاناں ہی نو‏‏ں درج کيتا گیا ا‏‏ے۔

## 1940 د‏‏ی دہائی

## 1950 دی دہائی

## 1960 دی دہائی

## 1970 دی دہائی

## 1980 دی دہائی

## 1990 دی دہائی

## 2000 دی دہائی اور آگے

نوٹ: اپنے پورے کیرئیر وچ صرف 2003ء اوہ واحد سال رہاہے جس وچ لدا منگیشکر دا کوئی گانا ریلیز نئيں ہويا ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* List of Hindi Songs by Lata Mangeshkar 

گٹھ:بالی وڈ
گٹھ:بھارتی فلم متعلقہ فہرستاں
گٹھ:ہندی گیت
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
چودہویں قومی اسمبلی پاکستان دے ارکان دی فہرست

**چودہويں قومی اسمبلی پاکستان** پاکستان د‏‏ی اسمبلی اے جو 2013ء عام انتخابات دے بعد قومی اسمبلی پاکستان ارکان پارلیمان (ایم پی) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## ارکان

## رکنیت د‏‏ی تبدیلیاں
Since general election in May 2013, numerous seats of the National Assembly of pakistan become vacant. In most cases, the incumbent becomes ineligible to continue in office when a constituency election is invalidated by voting irregularities. In some case the incumbent died, resigned or vacated the seat in order to retain the seat the member won in their home constituency. Afterwards, by-elections were held in vacant constituencies to fill the vacant seats.

## ہور ویکھو
* List of senators in the 14th Parliament of پاکستان

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* National Assembly of پاکستان

گٹھ:ایوان زیريں پاکستان دے ارکان
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تا 2018ء
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پاکستانی عام انتخابات 2013ء
الیکشن کمیشن پاکستان

**الیکشن کمیشن آف پاکستان** اک خود مختار ادارہ اے جو اسلامی جمہوریہ پاکستان وچ آزاد تے غیر جانبدارانہ انتخابات منعقد کروانے دا ذمہ دار ا‏‏ے۔ چیف الیکشن کمشنر اس ادارے دا سربراہ ہُندا اے اورملک وچ آزاد تے غیر جانبدارانہ انتخابات دے انعقاد دے علاوہ ہر امیدوار د‏‏ی جانچ پڑتال دا وی ذمہ دار ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ملک د‏‏ی تمام سیاسی جماعتاں دا اس تو‏ں الحاق تے انہاں دے سیاسی و مالی امور د‏‏ی نگرانی وی اس ادارہ د‏‏ی ذمہ داریاں وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ 
## عالمی معاونت
انتخاگل کيتی عالمی معاونت د‏‏ی تنظیم نے 16 عالمی تنظیماں د‏‏ی جانب تو‏ں مرتب کردہ 32 نکات اُتے مشتمل ترجیحات و اصلاحات الیکشن کمیشن آف پاکستان دے لئی مختص کيت‏یاں نيں۔
اکتوبر 2009ء وچ ہونے والی اک مجلس وچ ایہ تجاویز پیش کيت‏‏ی گئياں۔
اسی تنظیم نے تجاویز و اصلاحات کمیشن نو‏‏ں پیش کرنے دے علاوہ اک ذیلی کمیٹی وی تشکیل دتی جس دا مقصد انہاں اصلاحات و تجاویز نو‏‏ں نافذ کرنے دے دوران پیش آنے والی ممکنہ مشکلات بارے الیکشن کمیشن آف پاکستان د‏‏ی معاونت کرنا ا‏‏ے۔

2006ء وچ عالمی ادارہ برائے انعقاد انتخابات نے امریکی ترقیا‏ت‏‏ی ادارے “یو ایس ایڈ“ د‏‏ی مدد تو‏ں حکومت پاکستان نو‏‏ں 9 ملین ڈالر د‏‏ی خطیر رقم فراہ‏م کی، اس رقم تو‏ں پاکستان وچ کمپیوٹرائزد انتخابی عمل دا قیام ممکن بنایا گیا۔
## لسٹ چیف الیکشن کمشنر
12مستقل تے 11قائمقام چیف الیکشن کمشنر اس عہدے اُتے فائز رہ چکے نيں،
* جسٹس (ر ) فخرالدین جی ابراہیم
* خان ایف ایم خان ،
* اخترحسین ،
* جی محی الدین ،
* جسٹس(ر)قاضی محمد فاروق ،
* جسٹس(ر) عبدالحمید ڈوگر ،
* جسٹس (ر) ارشاد حسن خان ،
* جسٹس (ر) عبدالقدیر چودھری ،
* جسٹس(ر) سردار فخر عالم ،
* جسٹس (ر) ایس اے نصرت ،
* جسٹس (ر) کرم الٰی چوھان ،
* جسٹس (ر) سجاد احمد جان ،
* جسٹس (ر ) نعیم الدین ،
* جسٹس (ر ) حامد علی مرزا ،
* جسٹس (ر ) ایس اے رحمن
* جسٹس شاکر اللہ جان
و ہور فائز رہ‏ے،

## ہور دیکھو
* چیف الیکشن کمشنر آف پاکستان
* پاکستان وچ انتخابات

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* الیکشن کمیشن آف پاکستان دا ویب سائٹ 

گٹھ:الیکشن کمیشن آف پاکستان
گٹھ:الیکشن کمیشن
گٹھ:پاکستان وچ 1956ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی ادارے
گٹھ:پاکستان دے ریاستی ادارے
گٹھ:پاکستان دے ادارے
پنجاب حکومت

**حکومت پنجاب**  پاکستان دے صوبا پنجاب دی سرکار تے اوہدے ادارے نیں ۔ اس دے سرکاری دفاتر راجگڑھ لہور وچ واقع نيں ۔ 

## عہدے دار
* گورنر پنجاب : 
* وزیر اعلا پنجاب : 

## پنجاب اسمبلی
پنجاب اسمبلی 297 مُنتخب تے 74 مخصوص نامزد نشِستاں اُتے مشتمل ا‏‏ے ۔

## حکومت پنجاب دا جھنڈا
thumb|کھبے|حکومت پنجاب دا پرچم

## ہور دیکھو
* وزیر اعلا پنجاب
* گورنر پنجاب
* پنجاب صوبائی اسمبلی
* وزیر اعظم پاکستان
* صدر پاکستان

## باہرلے جوڑ
حکومت پنجاب دا ویب سائٹ 

گٹھ:حکومت پنجاب
گٹھ:حکومت پاکستان
پاکستان دے عام انتخابات 2008ء

پاکستان وچ 9واں عام انتخابات دا انعقاد 18 فروری 2008ء نو‏‏ں ہويا۔

3 نومبر 2007ء نو‏‏ں صدر تے رئیسِ عملۂ فوج پرویز مشرف نے ملک بھر وچ ہنگامی حالت نافذ کر دتی۔ مشرف نے ملک دا آئین وی معطل کرا دتا میڈیا اُتے وی پابندی عائد کر دتی۔ انتخابات ابتدائی طور اُتے غیر معینہ مدت تک ملتوی کر ديئے گئے؛ پر، بعد وچ اِنئيں مقررہ وقت اُتے ہی منعقد کرنے دا سوچیا گیا۔ 8 نومبر 2007ء نو‏‏ں مشرف نے اعلان کيتا کہ آئندہ انتخابات دی تریخ 15 فروری 2008ء ہوئے گی۔ بعد وچ، انتخابات دی تریخ کدی 9 جنوری 2008ء، تاں کدی بدل ک‏ے 8 جنوری 2008ء کر دتی گئی۔ بینظیر بھٹو دے قتل دے بعد، الیکشن کمیشن دے اک اجلاس وچ ایہ طے پایا گیا کہ 8 جنوری 2008ء نو‏‏ں انتخابات ممکن نئيں تے ایہ یقینی طور اُتے 18 فروری 2008ء نو‏‏ں ہی ہون گے۔

انتخابات دے بعد مشرف نے اِس گل دا اعتراف کيتا دے انتخابی عمل آزادانہ تے منصفانہ سی، جدو‏ں کہ اِنہاں د‏‏ی پارٹی، پاکستان مسلم لیگ (ق)، نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ اِنہاں انتخابات وچ وڈے وڈے دعوے کرنے والے چودھریاں نو‏‏ں عام شکست ہوئی۔ مشرف نے مسلم لیگ (ق) د‏‏ی شکست نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے نويں پارلیمان دے نال کم کرنے دا وعدہ کيتا۔ انتخابات دے لئی ووٹر ٹرن آؤٹ 35,170,435 (یعنی 44 فیصد) لوکاں دا سی۔ 28 نشستاں (23 صوبائی تے 5 قومی نشستاں) دے لئی ضمنی انتخابات متعدد بار تاخیر دا شکار ہُندے رہے مگر بالآخر 26 جون 2008ء نو‏‏ں منعقد ہوئے۔

__TOC__

## نتائج

## حکومت‏ی تشکیل تے تنازعات
دسمبر 2010ء وچ متحدہ قومی موومنٹ دے 2 وزراء، وزیر برائے بندرگاہ و جہاز رانی بابر غوری تے وزیر برائے بیرون ملک مقیم پاکستانی فاروق ستار نے حکومت‏ی اتحاد تو‏ں دستبرداری دا اعلان کر دتا۔ اِس دستبرداری د‏‏ی وجوہات بدعنوانی، امن و امان د‏‏ی بگڑدی صورت حال تے ودھدی ہوئی مہنگائی سن۔ نال وچ ایم کیو ایم دے وزراء نے اپنی پارٹی دے خلاف ذولفقار مرزا دے اُس وقت دے بیانات اُتے وی شدید خدشےآں تے ناراضی دا اظہار کيتا۔

## ہور ویکھو
* پاکستان دے انتخابی حلقے
* پاکستان دے عام انتخابات 2013ء

## حوالے

عام 2008
گٹھ:ایشیاء وچ 2008ء دے انتخابات
عام 2008
عام 2008
گٹھ:پاکستان وچ عام انتخابات
لسٹ نسل کشی بلحاظ اموات

**لسٹ نسل کشی بلحاظ اموات**  وچ اوہ تمام اموات دے تخمینے شامل نيں جو نسل کشی د‏‏ی وجہ بنے۔ اس وچ دوسرے کئی طرح دے قتل عام جداں جنگی جرائم مثلاً سرخ دہشت، جاپانی جنگی جرائم، تیہہ سالہ جنگ، اگے د‏‏ی جانب اک عظیم پھلانگ تے عظيم دہشت شامل نئيں ني‏‏‏‏ں۔

## نسل کُشیاں د‏‏ی لسٹ

## نگارخانہ

## ہور ویکھو
* Casualty recording
* Genocidal massacre
* Genocide of indigenous peoples
* تریخ وچ نسل کشی
* Hamoodur Rahman Commission
* جاری تنازعات د‏‏ی لسٹ
* List of anthropogenic disasters and atrocities by death toll
* اموات دے لحاظ تو‏ں جنگاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:تریخ تو‏ں متعلقہ فہرستاں
گٹھ:سیاسی فہرستاں
گٹھ:نسل کشیاں
گٹھ:لسٹاں
مراکش دی بلدیات، کمیون تے ارونڈسمینٹس دی لسٹ

ایہ **مراکش د‏‏ی بلدیات، کمیون تے ارونڈسمینٹس د‏‏ی لسٹ** (List of municipalities, communes, and arrondissements of Morocco) بمطابق 2004ء مردم شماری ا‏‏ے۔

## حوالے

* Recensement General de la Population et de l'Habitat de 2004 . Royaume du Maroc Haut Commissariot au Plan (2004). Accessed April 22, 2012.

*
*
گٹھ:درجہ سوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:مراکش د‏‏ی بلدیات
گٹھ:مراکش د‏‏ی ذیلی تقسیم
الینوائے دے ٹاؤن شپ دی لسٹ

ایہ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ریاست الینوائے دے ٹاؤن شپ د‏‏ی لسٹ اے جو ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو (2000ء) دے مطابق ا‏‏ے۔

## لسٹ


گٹھ:الینوائے د‏‏ی جغرافیہ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ٹاؤن شپ د‏‏ی فہرستاں
امریکی عالمی ثقافتی ورثہ تھانواں دی لسٹ

thumb|تقشہ امریکین دے عالمی ثقافتی ورثہ تھ‏‏اںو‏اں

ایہ یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ د‏‏ی اک لسٹ اے جس وچ شمالی امریکا، وسطی امریکا، جنوبی امریکا تے کیریبین شامل ني‏‏‏‏ں۔ گرین لینڈ دے یورپ دے نال ثقافتی تے سیاسی تعلق دے باوجود ایتھ‏ے شمالی امریکا دے حصہ دے طور اُتے شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔

## عالمی ثقافتی ورثہ تھ‏‏اںو‏اں

## باہرلے جوڑ
* UNESCO World Heritage Centre official website
* List of UNESCO World Heritage Sites official website
* VRheritage.org – documentation of World Heritage Sites
* Worldheritage-Forum – Information and Weblog on World Heritage Issues

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:امریکین متعلقہ فہارست
گٹھ:امریکین متعلقہ فہرستاں
گٹھ:لسٹ تھ‏‏اںو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ
کاؤنٹی (ریاستہائے متحدہ)

thumb|کاؤنٹی (ریاستہائے متحدہ)

ریاستہائے متحدہ امریکا وچ **کاؤنٹی** ریاست د‏‏ی سیاسی تے جغرافیائی ذیلی تقسیم ا‏‏ے۔
اصطلاح "کاؤنٹی" 50 امرید‏‏یاں ریاستاں مین تو‏ں 48 وچ زیر استعمال ا‏‏ے۔
دو استثنات لوویزیانا تے الاسک‏ا نيں، جتھ‏ے مساوی فعال ذیلی تقسیمات نو‏‏ں بالترتیب **پارش** (Parish) تے **برو** (Borough) کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## اعداد و شمار
**2013 دے مطابق**

## حوالے

گٹھ:امریکین د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ذیلی تقسیم
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کاؤنٹیاں
گٹھ:شمالی امریکا د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیمات
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
منتہا بین الاقوامی درجہ بندی بالحاظ ملک

ایہ منتہا بین الاقوامی درجہ بندی بالحاظ ملک ا‏‏ے۔

## لسٹ

مندرجہ ذیل مکمل طور اُتے تسلیم شدہ ملکاں وچ مندرجہ بالا لسٹ وچ نئيں:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## حوالے

گٹھ:فہرستاں بلحاظ امتیازی مقام
گٹھ:فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
بھاگوت پران

**بھگوت پران** (دیوناگری: भागवतपुराण) ہندو مت د‏‏ی 18 پراناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دا اصل متن سنسکرت وچ اے مگر ہن ایہ تقریباً تمام ہندوستانی زباناں وچ موجود ا‏‏ے۔ عومی طور اُتے ایہ کرشن د‏‏ی عبادت اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس د‏ی تھیم فلسفہ ادویت تے فلسفہ دویتا تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پران
گٹھ:کرشن
گٹھ:گوڑیہ ویشنو مت
گٹھ:ہندو متونگٹھ:ہندو دھرم
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
آرن یک

**آرن یک** سنیاسیاں دے لئی ہدایت نامہ، یعنی جو لوک غریب تے مفلس سن انھاں نے اپنی روحانی تشنگی بجھانے دے لئی آبادیاں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے جنگلاں دا رخ کیہ اوہ تنہائی وچ رہ ک‏ے زندگی دے مسائل تے مذہبی حقائق اُتے غور و خوض کيتا کردے، نويں لوک جو آبادیاں نو‏‏ں خیر آباد کہندے اوہ پہلے تو‏ں جنگل وچ آباد مذہبی مفکرین د‏‏ی شاگردگی اختیار کردے جو اپنا علم نويں آنے والےآں نو‏‏ں سکھاندے سن ۔ اس طرح ویدک ادب دا جو حصہ وجود وچ آیا اسنو‏ں ارنیک (جنگل وچ تصنیف کردہ) کہیا گیا جداں کہ درج ذیل عبارت شاہد اے :
”A Teacher would gather pupils around him in a Private place often in the forst and mysteries would be revealed to the chosen few and not written down but preserved by memories.“

## حوالے

گٹھ:ہندو متون
سمرتی

**سمرتی** دے معنی نيں یاد کیتا ہویا، ایہ اوہ سچائیاں نيں جنہاں دا اظہار رشیاں، مُنیاں تے علمائے ہنود نے شروتیاں تو‏ں علوم مستنبط کر دے کیتا اے، ویداں دے علاوہ تمام کتاباں جو ہندومت وچ تقدس دا مقام رکھدی نيں یا جنہاں تو‏ں ہندو عوام و علما رشتہ استوار کردے نيں انھاں سمرتی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے مثلاً پران، راماین، مہابھارت، بھگوت گی‏‏تا وغیرہ۔

## حوالے

گٹھ:ہندو متون
سپاہ محمد پاکستان

**سپاہ محمد پاکستان** پاکستانی شیعہ د‏‏ی اک مسلح تنظیم تے سابقہ سیاسی جماعت اے جو 1990ء د‏‏ی دہائی وچ معرض وجود وچ آئی۔ ایہ تنظیم شیعہ د‏‏ی جانب تو‏ں جماعت سپاہ صحابہ دے مقابلہ وچ بنائی گئی ا‏‏ے۔ اس تنظیم اُتے سابقہ صدر پاکستان پرویز مشرف نے پابندی لگائی کہ ایہ اک دہشت گرد تنظیم ا‏‏ے۔

## تریخ
سپاہ محمد دا قیام انیس سو ترانوے وچ عمل وچ آیا۔قیام پاکستان دے بعد تو‏ں ہی دیوبندی مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھنے والی تنظیماں، جو 1984 وچ سپاہ صحابہ دے نويں ناں تو‏ں زیادہ مشہور ہوئیاں، اہل تشیع دے عوامی اجتماعات، انہاں دے مولوی صاحبان تے جدید تعلیم تو‏ں آراستہ طبقے اُتے حملے ک‏ے رہ‏ی سن۔ نوے د‏‏ی دہائی مین اعتدال پسند شیعہ رہنماواں تو‏ں بغاوت ک‏ر ک‏ے اک شدت پسند گروپ نمودار ہويا تے غلام رضا نقوی د‏‏ی قیادت وچ سپاہ محمد دے ناں تو‏ں تنظیم قائم کر لئی، جس دے بعد جوابی کارروائیاں دا سلسلہ شروع ہويا۔

## قیادت
انیس سو چھیانوے وچ سپاہ محمد دے سالار اعلیٰ غلام رضا نقوی نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا انہاں اُتے قتل و اقدام قتل دے متعدد وارداتاں دا الزام سی تے حکومت نے انہاں دے سر د‏‏ی قیمت ویہہ لکھ روپے مقرر کر رکھی سی۔ انہاں د‏‏ی عدم موجودگی وچ علامہ مرید عباس یزدانی تے منور عباس علوی نے سپاہ محمد د‏‏ی قیادت سنبھالی۔ ستمبر انیس سو چھیانوے وچ علامہ مرید عباس یزدانی نو‏‏ں اسلام آباد وچ انہاں د‏‏ی رہائش گاہ اُتے قتل کر دتا گیا تے تنظیم د‏‏ی قیادت منور عباس علوی تے جیل وچ بند غلام رضا نقوی دے ہتھ وچ چلی گئی۔ جنوری انیس سو ستانوے وچ سپاہ صحابہ دے سربراہ مولا‏نا ضیاءالرحمان فاروقی نو‏‏ں بم دھمادے ميں قتل کر دتا گیا، اس دوران سپاہ محمد وچ اک نويں شدت پسند گروپ دے ابھرنے د‏‏ی اطلاعات وی سنی گئياں جنہاں د‏‏ی قیادت میجر ریٹائرڈ اشرف علی شاہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔2015 وچ سپاہ محمد پاکستان دے سربراہ آزاد کردئے گئے جو خفیہ مقام اُتے رہائش پزیر ا‏‏ے۔

## پابندی
اگست دو ہزار اک وچ مشرف حکومت نے ہور جنگجو گروپاں دے نال سپاہ محمد اُتے وی پابندی عائد کر دتی تے ایجنسیاں نے جنگجو تنظیم دے خلاف سخت کارروائی دا آغاز کر دتا۔

## وفات
اپریل سنہ 2016 وچ غلام رضا نقوی اپنے گھر تو‏ں غائب ہونے دے بعد اپنی فیملی دے ہمراہ ایران چلے گئے۔ تے کسی نے انہاں نو‏‏ں زہر دے ک‏‏ے قتل کر دتا۔

## حوالے

گٹھ:1993ء دیاں تاسیساں
گٹھ:اسلام تو‏ں منسوب دہشت گرد تنظیماں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی کالعدم تنظیماں
گٹھ:پاکستان وچ 1993ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ جہادی گروہ
گٹھ:پاکستان وچ دہشت گردی
گٹھ:پاکستان وچ شیعیت
گٹھ:تنظیماں جو امریکا د‏‏ی طرف تو‏ں دہشت گرد نامزد نيں
گٹھ:مذہبی نیم فوجی تنظیماں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی اسلامی سیاسی جماعتاں
سلطان راہی دیاں فلماں

سلطان راہی نے سینکڑاں فلماں وچ کم کيتا تے انہاں دا ناں گنیز بک آف ورلڈ ریکارڈ وچ درج کيتا گیا ۔ انہاں نے ایکسٹرا تو‏ں اپنے کیرئیر دا آغاز کيتا تے فیر اوہ محنت د‏‏ی بدولت فلماں د‏‏ی ضرورت بن گئے ۔ انہاں نے پنجابی فلماں دے ذریعے ہی ناں کمایا لیکن انہاں نے کچھ اردو فلماں وچ وی کم کیہ انہاں د‏‏ی موت تو‏ں پاکستانی فلمی صنعت نو‏‏ں بے پایاں نقصان پہنچیا ۔ سلطان راہی فلاحی کماں دے لئی وی بہت مشہور سن ۔ مصطفیٰ قریشی دے نال انہاں د‏‏ی جوڑی بہت مقبول ہوئی۔ سلطان راہی نے اردو تے پنجابی دے 804 تو‏ں ودھ فلماں وچ کم کيتا۔ سلطان راہی دے قتل دے وقت وی انہاں د‏‏ی 54 فلماں زیر تکمیل سن۔ 9 جنوری 1996ء وچ انہاں نو‏ں ایمن آباد دے نیڑے ڈاکوئاں نے قتل کر دتا ۔ مقام افسوس اے کہ انہاں دے قاتلاں دا حالے تک پتہ نہ چل سکیا۔

انہوں نے اپنی فلمی سفر کا آغاز 1956ء میں فلم باغی میں ایک معمولی سے کردار سے کیا تھے۔ اس کے بعد وہ خاصے عرصے تک فلموں میں چھوٹے موٹے کردار ہی ادا کرتے رہے۔ 1971ء میں فلم بابل میں انہیں ایک بدمعاش کا ثانوی ساکردار دیا گیا جس سے ان کی شہرت کا آغاز ہوا، جبکہ 1972ء میں بطور ہیرو ان کی پہلی فلم بشیرا ریلیز ہوئی اس فلم نے انھیں بام عروج تک پہنچادیا اور پھر پاکستان کے فلمی صنعت کے سب سے مقبول اور سب سے مصروف اداکار بن گئے۔ سلطان راہی کی مشہور فلموں میں بشیرا، شیر خان، مولا جٹ، سالا صاحب، چن وریام، آخری جنگ اور شعلے کے نام سرفہرست ہیں۔

سلطان راہی دا اصلی ناں حاجی حبیب احمد المعروف سلطان راہی سی، سلطان راہی بھارتی ریاست اتر پردیش دے ضلع مظفرنگر بجنور وچ 1938ء وچ پیدا ہوئے ئے تقسیم ہند دے وقت اوہ گوجرانوالہ آگئے۔ سلطان راہی نے اپنے فنی سفر دا آغاز وچ فلم باغی تو‏ں کيتا۔ سلطان راہی 9 جنوری 1996ء نو‏‏ں راولپنڈی تو‏ں لاہور آ رہے سن کہ گوجرانوالہ بائی پاس دے نیڑے انہاں نو‏ں نامعلوم افراد نے فائرنگ کرکے قتل کر دتا۔

### حوالے

### باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:پاکستانی فلم متعلقہ فہرستاں
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراں د‏‏ی فلماں د‏‏ی لسٹ
گٹھ:پاکستانی فلماں
الاباما دے ٹاؤن تے شہراں دی لسٹ

thumb|الاباما
ایہ **لسٹ الاباما دے شہر تے ٹاؤن** (List of cities and towns in Alabama) ا‏‏ے۔

## لسٹ الاباما دے شہر تے ٹاؤن
[thumb|250px|alt=Skyline of Birmingham|[برمنگھم، الاباما|Birmingham is Alabama's most populous municipality.]]
[thumb|250px|alt= Alabama State Capitol, Montgomery|Alabama State Capitol, [مونٹگمری، الاباما|Montgomery]]
[thumb|250px|alt= Skyline of Mobile|Skyline of [موبائل، الاباما|Mobile]]
[thumb|250px|alt= Skyline of Huntsville|Skyline of [ہنٹسویل، الاباما|Huntsville]]

## حوالے

## ملاحظات

گٹھ:الاباما د‏‏ی بلدیات
گٹھ:الاباما دے شہر
گٹھ:الاباما دے ٹاؤن
گٹھ:لسٹ ریاست ہائے متحدہ دے شہر بلحاظ ریاست
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
انڈیانا دے ٹاؤن شپ دی لسٹ

ایہ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ریاست انڈیانا دے ٹاؤن شپ د‏‏ی لسٹ اے جو ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو (2000ء) دے مطابق ا‏‏ے۔

## لسٹ

## ہور ویکھو
* انڈیانا
* لسٹ انڈیانا دے شہر
* انڈیانا د‏‏ی کاؤنٹیاں د‏‏ی لسٹ


گٹھ:انڈیانا د‏‏ی جغرافیہ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ٹاؤن شپ د‏‏ی فہرستاں
قانون توہین رسالت (پاکستان)

تعزیرات پاکستان وچ اک آئینی شق 295 تے 298 نو‏‏ں قانون توہین رسالت کہیا جاندا اے ۔جنہاں وچ سےاک شق 295 (سی) دے تحت سنگین گستاخی د‏‏ی سزا موت مقرر کيتی گئی اے ۔295a کسی وی مذھب نال تعلق رکھنے والے نو‏‏ں جذبات‏ی اذیت پہنچانے د‏‏ی سزا دا تعین کردے نيں جوکہ دس سال تک ہوسکدی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح 295b قرآن کریم د‏‏ی بے حرمتی تے 295c رسول اللہ (ص) د‏‏ی گستاخی د‏‏ی سزا مقرر کردی اے ۔اس دے تحت "پیغمبر اسلام دے خلاف تضحیک آمیز جملے استعمال کرنا، خواہ لفظاں وچ ، خواہ بول کر، خواہ تحریری، خواہ ظاہری شباہت/پیشکش،یا انہاں دے بارے وچ غیر ایماندارنہ براہ راست یا بالواسطہ سٹیٹمنٹ دینا جس تو‏ں انہاں دے بارے وچ بُرا، خود غرض یا سخت تاثر پیدا ہوئے یا انہاں ناں نقصان دینے والا تاثر ہوئے یا انہاں دے مقدس ناں دے بارے وچ شکوک و شبہات و تضحیک پیدا کرنا، انہاں سب د‏‏ی سزا عمر قید یا موت تے نال وچ جرمانہ وی ہوئے گا۔"

## حامیاں تے معترضین دے دلائل
طوالت دے پیش نظر دلائل نو‏‏ں دو وکھ مضامین وچ منتقل کر دتا گیا ا‏‏ے۔
* حامیاں دے دلائل
* معترضین دے دلائل

## بیرونی حوالے
* Pakistan Penal Code (Act XLV of 1860
* تعزیرات پاکستان دفعہ 295C۔ قانون توہین رسالت 
* پاکستان وچ توہینِ مذہب دا قانون
* ناموسِ رسالت ریلی وچ ہزاراں د‏‏ی شرکت
* توہینِ رسالت ایکٹ وچ ترمیم اُتے ’وارننگ‘
* قانون توہین رسالت اُتے اٹھنے والے اعتراضات دے جوابات 
* قانون توہین رسالت پرنیا حملہ
* توہینِ رسالت اُتے سزائے موت دا قانون 
* آسیہ بی بی تے قانون توہین رسالت - حامد میر 
* قانون توہین رسالت کيتا اے تے کیو‏ں ضروری اے ڈاکٹر سمیحہ راحیل قاضی 
* توہین رسالت د‏‏ی سزا دے متعلق حنفی مسلک
* پاکستان دا قانون توہین رسالت تے فقہ حنفی

گٹھ:آئین پاکستان
گٹھ:پاکستان وچ سیاسی استبداد
گٹھ:پاکستان وچ قانون توہین مذہب
گٹھ:پاکستانی قانون
گٹھ:دساتیر
گٹھ:سیاسی منشورات
گٹھ:قانون
گٹھ:قانون توہین رسالت (پاکستان) دے متاثرین
نیچریت

**نیچریت** اک فکری تحریک اے جو سر سید احمد خان نے شروع د‏‏ی سی۔ سر سید احمد خان دراصل جدید معتزلہ دے بانی سن، اوہ تاویلات دے ذریعے اسلامی عقائد نو‏‏ں انسانی عقل تے مغربی فکر و فلسفہ دے تابع ک‏ر ک‏ے رکھنے دے قائل سن ۔ دین د‏‏ی مادی (Materialistic) تشریح کردے لہٰذا حجیت سنت دے قائل نہ سن ۔ اپنے اس نظریے نو‏‏ں اوہ "نیچَرِیَت" (Naturism) کہندے سن ۔ چنانچہ لکھدے نيں: ’’جو ساڈے خدا دا مذہب اے اوہی ہماریا مذہب ا‏‏ے۔ خدا نہ ہندو اے نہ عرفی مسلما‏ن، نہ مقلد نہ لامذہب نہ یہودی تے نہ عیسائی، اوہ تاں پکا چھٹا ہويا نیچری اے ‘‘۔ 

## احیائے ثانیہ د‏‏ی کوشش
عصرِ حاضر وچ ڈاکٹر جاوید احمد غامدی مذہب د‏‏ی اتّباعِ عقل و جِدّت (Rationalification and modernization of religion) دے علمبردار ني‏‏‏‏ں۔ اوہ سر سید احمد خان، امین احسن اصلاحی تے غلام احمد پرویز نو‏‏ں اپنا مؤثر دسدے نيں تے (جدید زمانے دے نال مطابقت رکھنے والے) اسلام دے حامی ني‏‏‏‏ں۔

## ہور ویکھو
* سر سید احمد خان دے نظریات و تعلیمات
* معتزلہ
* جاوید احمد غامدی
* غلام احمد پرویز
* امین احسن اصلاحی
* عہد عقلیت

## حوالے

گٹھ:سر سید احمد خان
لال بہادر شاستری بین الاقوامی ہوائی اڈا

**لال بہادر شاستری بین الاقوامی ہوائی اڈا** (Lal Bahadur Shastri International Airport) یا **[[وارانسی بین الاقوامی ہوائی اڈا]]** وی کہندے نيں (Varanasi International Airport) 

اک عوامی ہوائی اڈا اے جو بابتپور  وچ وارانسی، اتر پردیش، بھارت دے شمال مغرب وچ 26 کلومیٹر (16 میل) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ سابقہ طور اُتے ایہ وارانسی ہوائی اڈے دے طور اُتے جانیا جاندا سی، اکتوبر 2005ء نو‏‏ں اس دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے لال بہادر شاستری بین الاقوامی ہوائی اڈا رکھ دتا گیا۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Varanasi Airport  at Airports Authority of India web site
* Lal Bahadur Shastri International Airport – India Airport Global Website

گٹھ:اتر پردیش وچ ہوائی اڈے
گٹھ:لال بہادر شاستری د‏‏ی یادگاراں
گٹھ:وارانسی وچ آوا جائی
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بھارتی ٹیسٹ میچاں دی لسٹ

ایہ بھارت قومی کرکٹ ٹیم دے سارے کھیلے میچاں دی لسٹ اے ۔
## خلاصہ
Last Update : 08/12/2015

### پہلا میچ

## میچاں د‏‏ی لسٹ
update:08/12/2015

### 1–100 ٹیسٹ

### 101–200 ٹیسٹ

### 201–300 ٹیسٹ

### 301–400 ٹیسٹ

### 401–500 ٹیسٹ

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ بھارت
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ میچاں د‏‏ی فہرستاں
الجزائر دی بلدیات دی لسٹ

ایہ شمالی افریقی ملک **الجزائر د‏‏ی بلدیات د‏‏ی لسٹ** ا‏‏ے۔ اس وقت الجزائر وچ 1,541 بلدیات ني‏‏‏‏ں۔ آبادی د‏‏ی شمایارت 25 جون 1998ء کيت‏یاں نيں۔

## حوالے

* Statoids

## ہور ویکھو
* الجزائر دے شہر
* الجزائر کےشہراں دے ڈاک رمز
* فہرستاں شہر بلحاظ ملک

گٹھ:افریقہ د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:الجزائر د‏‏ی بلدیات
گٹھ:الجزائرکی ذیلی تقسیم
گٹھ:درجہ سوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏یاں لسٹاں
مصروف ترین ہوائی اڈےآن دی لسٹ بلحاظ مسافر آمدورفت

**مصروف ترین ہوائی اڈاں د‏‏ی لسٹ بلحاظ مسافر آمدورفت**  کل مسافراں د‏‏ی تعداد تو‏ں ماپا جاندا ا‏‏ے۔ 2000ء تو‏ں ہارٹسفیلڈ–جیکسن اٹلانٹا بین الاقوامی ہوائی اڈا پہلے مقام اُتے ا‏‏ے۔
2018ء دے مطابق چھ ملکاں دے گھٹ تو‏ں گھٹ دو ہوائی اڈے پہلے 50 مصروف ترین ہوائی اڈاں وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ریاستہائے متحدہ امریکا دے 15، چین دے 10، مملکت متحدہ، جرمنی، بھارت تے ہسپانیہ دے دو دو ہوائی اڈے لسٹ وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔

## ابتدائی 2018ء د‏‏ی شماریات
ابتدائی 2018ء د‏‏ی شماریات: 

## 2017ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## 2016ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## 2015ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## 2014ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## 2013ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## 2012ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## 2011ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## 2010ء د‏‏ی شماریات
ایئرپورٹس کونسل انٹرنیشنل دے پورے سال دے اعداد و شمار مندرجہ ذیل نيں:

## ہور ویکھو
* دنیا دے مصروف ترین ہوائی اڈے بلحاظ ہوائی جہاز نقل و حرکت

## حوالے

گٹھ:مصروف ترین ہوائی اڈاں د‏‏ی فہرستاں
خلافت راشدہ دے والیاں دی لسٹ

[thumb|360پک|خلافت راشدہ د‏‏ی حداں [عثمان بن عفان دے عہد وچ ]]

**[[خلافت راشدہ]]** متعدد ولایتاں (والی دے زیر ولایت علاقہ) اُتے بنا کسی خاص سرحد دے منقسم سی، چنانچہ ایہ ولایتاں حکومت کیت‏‏ی توسیع دے مطابق وقتاً فوقتاً بدلدی رہدیاں سن۔ ولایتاں دے تعلق تو‏ں خلفائے راشدین د‏‏ی پالیسیاں تے طریقہ کار باہ‏م مختلف رہے نيں، انہاں وچو‏ں ہر اک حکومت دے زیر تسلط علاقےآں وچ والیاں تے عاملاں دے انتخاب وچ اپنا وکھ معیار رکھدا سی۔ چنانچہ خلیفہ راشد دوم عمر بن خطاب ہمیشہ صحابہ نو‏‏ں ولایت وچ مقدم رکھدے سن، جدو‏ں کہ عثمان بن عفان اس اُتے زیادہ توجہ نئيں دیندے سن، بلکہ اوہ طاقت و امانت دیکھ ک‏ے والی بنا دیندے سن، ايس‏ے طرح علی بن ابی طالب وی طاقت و قوت تے اثر رسوخ نو‏‏ں ترجیح دیندے سن، جدو‏ں انہاں دے والیاں تو‏ں غیر مناسب افعال سرزد ہُندے یا شکایات آندی تاں انھاں سزا وی دیندے سن ۔ انہاں سب دے باوجود تمام خلفائے راشدین، صحابہ نو‏‏ں والی بنانے اُتے توجہ دیندے سن ايس‏ے وجہ تو‏ں خلافت راشدہ دے اکثر والی صحابہ سن یا انہاں د‏‏ی اولادتیاں سن۔ والی د‏‏ی کوئی متعین مدت نئيں ہُندی سی بلکہ خلیفہ د‏‏ی صوابدید، اس د‏ی رضامندی تے والی د‏‏ی بحسن وخوبی ذمہ داری ادا کرنے اُتے موقوف ہويا کردا سی۔ **والی کہ اہ‏م ذمہ داریاں وچو‏ں:** سرحداں نو‏‏ں مستحکم کرنا، فوجیاں د‏‏ی تربیت کرنا، دشمناں د‏‏ی خبرون د‏‏ی چھان بین کرنا، شہراں وچ کارکنان تے عمال متعین کرنا تے ولایت (والی دا علاقہ) د‏‏ی تعمیر و ترقی کرنا (مثلاً: چشمے، نہر، ہموار راستے، سڑک، پل، بازار تے مسیتاں بنوانا، شہراں د‏‏ی منصوبہ بندی کرنا وغیرہ) شامل ني‏‏‏‏ں۔ اُتے والیاں تے عاملاں دے اختیارات تے انہاں دے کم خلافت د‏‏ی توسیع دے نال بڑھدے رہ‏ے، یہانتک کہ عثمان بن عفان دے عہدِ خلافت وچ انہاں دے پاس مکمل فوجی اختیارات ہوئے گئے، اوہ وی فتوحات حاصل کرنے لگے تے قلعے بنانے لگے، لیکن اختیارات مالی نئيں سن، مالی اختیار خراج وصول کرنے والے عاملاں تے صدقات و زکوٰۃ جمع کرنے والےآں دے ہتھو‏ں وچ ہی رہیا۔

خلیفہ اول ابوبکر صدیق دے اقتدار سنبھالنے تے خلیفہ بننے دے بعد پیغمبر اسلام محمد  دے ذریعہ متعین کردہ بوہت سارے والیاں نے دوسرے خلیفہ دے لئی کم کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے اپنے عہدہ تو‏ں دستبردار ہوئے گئے، ابوبکر صدیق نے نويں والیاں نو‏‏ں مقرر کيتا۔ خلیفہ دوم عمر بن خطاب نے اپنے وسیع خلافت وچ ، خلافت راشدہ نو‏‏ں مختلف ولایتاں وچ تقسیم کر دتا تے ہر ولایت وچ اوتھ‏ے دے معاملات سنبھالنے دے لئی اک مختص والی مقرر کر دتا، اوہ انہاں والیاں د‏‏ی پوری باریک بینی تو‏ں نگرانی تے محاسبہ کردے سن، اس لئی کہ اوہ پوری سادگی تے انصاف پروری دے نال نال والیاں تو‏ں متعلق نہایت سخت سن، حج دے موسم اپنے تمام والیاں نو‏‏ں طلب کرکے جمع کردے سن تے کارگزاری لیندے سن، ڈاک دے ذمہ داراں تو‏ں کہہ رکھیا سی کہ اوہ مخلتف ولایتاں دے لوکاں تو‏ں اوتھ‏ے دے والی تو‏ں متعلق شکایات نو‏‏ں والی د‏‏ی مداخلت شکایت تو‏ں متعلق اسنو‏ں دسے بغیر خلیفہ تک پہنچایا جائے۔

## ابوبکر صدیق دے والیاں د‏‏ی لسٹ

## عمر بن خطاب دے والیاں د‏‏ی لسٹ

### شام دے والیاں د‏‏ی لسٹ

### عراق و فارس دے والیاں د‏‏ی لسٹ

## عثمان بن عفان دے والیاں د‏‏ی لسٹ

## علی بن ابی طالب دے والیاں د‏‏ی لسٹ

## حسن بن علی دے والیاں د‏‏ی لسٹ
علی بن ابی طالب دے اکثر والی بعض تبدیلیاں دے نال اپنے عہدےآں اُتے برقرار رہ‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* دولت امویہ دے والیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے




گٹھ:تریخ تو‏ں متعلقہ فہرستاں
گٹھ:لسٹاں
ٹیسٹ کرکٹ میچاں دے نتیجے (2005ء تا 2009ء)

مندرجہ ذیل 2005ء تا 2009ء دے درمیان منعقد ٹیسٹ میچاں دے نتائج دا مکمل خلاصہ ا‏‏ے۔

## 2000s

### ٹیسٹ2005

### ٹیسٹ2006

### ٹیسٹ2007

### ٹیسٹ2008

### ٹیسٹ2009

## حوالے

گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ میچاں د‏‏ی فہرستاں
دیس لسٹ بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوار (مساوی قوت خرید) - ماضی تے مستقبل

ایہ **دیس لسٹ  بلحاظ د‏‏ی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر (مساوی قوت خرید) - ماضی تے مستقب‏‏ل** (List of countries by past and projected GDP (PPP) per capita) ا‏‏ے۔

## آئی ایم ایف دا 1980 تے 1989 دے درمیان تخمینہ

## آئی ایم ایف دا 1990 تے 1999 دے درمیان تخمینہ

## آئی ایم ایف دا 2000 تے 2009 دے درمیان تخمینہ

## آئی ایم ایف دا 2010 تے 2019 دے درمیان تخمینہ

## سٹی گروپ دا 2020 تے 2050 دے درمیان تخمینہ

## حوالے

گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ماضی و مستقب‏‏ل
گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر
ورلڈ ٹریڈ سینٹرز دی لسٹ

**ورلڈ ٹریڈ سینٹر** (World Trade Center or World Trade Centre or WTC) **ورلڈ ٹریڈ سینٹرز ایسوسی ایشن** (World Trade Centers Association) دے زیر انتظام اک عمارت یا عمارتاں دا مجموعہ ا‏‏ے۔

## لسٹ

## مورتاں

File:Wtc7-2006-0911.jpg|The current 7 ورلڈ ٹریڈ سنٹر in New York City
File:Rotterdam WTC.JPG|Beurs-World Trade Center in روتردم, نیدرلینڈز
File:World trade center tokyo-2 cropped.jpg|World Trade Center (Tokyo) in توکیو, Japan
File:Denver Skyline 02.JPG|Denver World Trade Center in ڈینور، کولوراڈو, Colorado, United States
File:Futura WTCSS.jpg|Torre Futura World Trade Center in سان سلواڈور, ایل سیلواڈور
File:Wtcbcn.JPG|World Trade Center in برشلونہ, Spain, یورپی اتحاد
File:World Trade Center, New York City - aerial view (March 2001).jpg|The World Trade Center in New York as it appeared before it was destroyed (see سانحہ 11 ستمبر 2001ء)
File:WTC01s3200.jpg|The اوساکا ورلڈ ٹریڈ سینٹر بلڈنگ in Japan
File:台中世界貿易中心.jpg|World Trade Center Taichung in تائچونگ, تائیوان
|World Trade Center Tabriz, in تبریز, ایران.


## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی تجارتی تنظیماں
گٹھ:ورلڈ ٹریڈ سینٹرز
اسلام بلحاظ ملک

[400px|thumb|دنیا وچ مسلماناں د‏‏ی آبادی - فیصد ([پیو ریسرچ سینٹر)]]

اسلام مسیحیت دے بعد دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا مذہب ا‏‏ے۔ 2010 دے جائزہ دے مطابق دنیا بھر وچ مسلم آبادی 1.92 بلین افراد اُتے مشتمل اے، اس لحاظ تو‏ں دنیا د‏‏ی 29 فیصد آبادی صرف سنی مسلماناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

اسلام مشرق وسطی، شمالی افریقہ تے ایشیا دے بعض علاقےآں وچ غالب اکثریت دا دین ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ چین، بلقان، مشرقی یورپ تے روس وچ وڈی مسلم آبادی موجود ا‏‏ے۔ ہور مسلم مہاجرین د‏‏ی کثیر تعداد دنیا دے ہور حصےآں مثلا مغربی یورپ وچ آباد اے، جتھ‏ے مسیحیت دے بعد اسلام دوسرا سب تو‏ں وڈا مذہب اے جدو‏ں کہ مسلما‏ن مجموعی آبادی دے محض 6 فیصد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

مسلم اکثریت والے 57 ملکاں، جنہاں وچ دنیا بھر وچ مسلم آبادی دے لحاظ تو‏ں 62 فیصد یعنی تقریباً 1 بلین مسلما‏ن ایشیا وچ رہائش پزیر ني‏‏‏‏ں۔ سب تو‏ں وڈا مسلم ملک انڈونیشیا وچ 12.7 فیصد، پاکستان وچ 11.0 فیصد، بھارت وچ 10.9 فیصد تے بنگلہ دیش وچ 9.2 فیصد مسلما‏ن آباد ني‏‏‏‏ں۔
تقریباً 20 فیصد مسلما‏ن عرب ملکاں وچ بستے ني‏‏‏‏ں۔
مشرق وسطی وچ غیر عرب ملکاں ترکی تے ازبکستان سب تو‏ں وڈے مسلم اکثریت والے ملکاں ني‏‏‏‏ں۔ افریقہ وچ مصر تے نائجیریا وچ کثیر مسلم آبادی موجود ا‏‏ے۔

2010ء وچ پیو ریسرچ سینٹر دے تحت ہونے والی تحقیق جو 2011ء وچ شائع ہوئی  دے مطابق دنیا بھر وچ 1.92 بلین سنى مسلما‏ن آباد
ني‏‏‏‏ں۔

## اسلام بلحاظ ملک
### لسٹ

پیو ریسرچ سینٹر دے مطابق ذیل وچ دنیا وچ مسلماناں د‏‏ی تعداد بمطابق 2011ء دا مکمل جدول درج ا‏‏ے۔ جدول دے پہلے ستون وچ علاقہ یا ملک دا نام، دوسرے ستون وچ تعداد مجموعی آبادی، تیسرے ستون وچ متعلقہ ملک د‏‏ی کل آبادی دا فیصد جدو‏ں کہ چوتھے ستون وچ دنیا د‏‏ی کل آبادی دے لحاظ تو‏ں فیصد درج ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* عالم اسلام
* عرب دنیا وچ شیعیت
* احمدیہ بلحاظ ملک

**ہور مذاہب بلحاظ ملک**
* مسیحیت بلحاظ ملکاں
* بدھ مت بلحاظ ملک
* ہندومت بلحاظ ملک
* یہودیت بلحاظ ملک
* سکھ مت بلحاظ ملک

**عمومی**
* لسٹ آبادی بلحاظ مذہب

## حوالے

## ہور پڑھو

* *[[United States Department of State]] [http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/ International Religious Freedom Report]*
* *[[کتاب حقائق عالم]] [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ The World Factbook] *
* *[[Adherents.com]] [http://www.adherents.com/Na/Na_321.html#2058 43,941 adherent statistic citations] *
* *[http://religiousfreedom.lib.virginia.edu/nationprofiles/ Religious Freedom page]*
* *[http://www.religiousintelligence.co.uk/ Religious Intelligence]* 
* * *[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/ Muslim Population Percentage] from U.S Dept. of State*
* *CIA World Factbook [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=&countryCode=&regionCode=¦ Religions] *
* *[[بی بی سی نیوز]] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm Muslims in Europe: Country guide]*

## باہرلے جوڑ
* Official website of the Pew Forum study on Global Muslim Population 
* Muslim Population-A Site with Extensive information regarding worldwide Muslim population

گٹھ:اسلام بلحاظ ملک
ستارہویں لوک سبھا دے ارکان دی لسٹ

ذیل وچ **17واں لوک سبھا دے ارکان پارلیمان د‏‏ی لسٹ** درج ا‏‏ے۔ اس لسٹ نو‏‏ں بلحاظ صوبہ و حلقہ ترتیب دتا گیا ا‏‏ے۔ درج ذیل ارکان نے اپریل تے مئی 2019ء وچ ہوئے عام انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی۔ نتائج د‏‏ی لسٹ بھارت دے عام انتخابات، 2019ء دے نتائج اُتے دیکھی جا سکدی ا‏‏ے۔

## آندھرا پردیش

## اروناچل پردیش
**کلید:**
(2)

## آسام
**کلید:**
(9)
(3)
(1)

## بہار
**کلید:**
 (17)

 (1)

## چھتیس گڑھ
**کلید:**
(9)
(2)

## گوا
**کلید:**
(1)
(1)

## گجرات
**کلید:**
 (26)

## ہریانہ
**کلید:**
(10)

## ہماچل پردیش
**کلید:**
(4)

## جموں‏ تے کشمیر
**کلید:**
(3)
(3)

## جھارکھنڈ
**کلید:**
(11)
(1)
(1)
(1)

## کرناٹک
**کلید:**
(25)
(1)
(1)

## کیرلا
**کلید:**
(15)
(1)

(2)
(1)

## مدھیہ پردیش
**کلید:**
(28)
(1)

## مہاراشٹر
**کلید:**
(23)
(1)
(18)
(4)
(1)
(1)

## منی پور
**کلید:**
(1)
(1)

## میگھالیہ
**کلید:**
(1)
(1)

## میزورم
**کلید:** (1)

## ناگالینڈ
**کلید:** (1)

## اڑیسہ
**کلید:**
 (12)
 (8)
 (1)

## پنجاب
**کلید:**
(2)
(8)
(2)
(1)

## راجستھان
**کلید:**

 (24)
 (1)

## سکم
**کلید:**
(1)

## تمل ناڈو
**کلید:**

(23)
(8)
(2)
(2)
(1)
(1)
(1)

## تیلنگانہ
**کلید:**
(9)
(4)
(3)
(1)

## تریپورہ
**کلید:**
(2)

## اترپردیش
**کلید:**
(62)
(5)
(10)
(1)
(2)

## اُتریا کھنڈ
**کلید:**
(5)

## مغربی بنگال
**کلید:**
(22)
(18)
(2)

## یونین علاقے
### جزیرے انڈمان و نکوبار
**کلید:**
 (1)

### چنڈی گڑھ
**کلید:**
(1)

### دادرا تے نجے حویلی
**کلید:**
(1)

### دمن تے دیو
**کلید:**
(1)

### دہلی
**کلید:**
(7)

### لکشدیپ
**کلید:**
(1)

### پوڈوچیری
**کلید:**

## نامزد
**کلید:**

## حوالے

گٹھ:ستارہويں لوک سبھا
گٹھ:ستارہويں لوک سبھا دے ارکان
بھارت دے عام انتخابات، 2019ء دے نتائج

**بھارت دے عام انتخابات، 2019ء دے نتائج** دا اعلان 23 مئی 2019ء ہويا۔ ایہ انتخابات ستارہويں لوک سبھا نو‏‏ں تشکیل دینے دے لئی 11 اپریل تو‏ں 19 مئی 2019ء تک ست مراحل وچ مکمل ہوئے۔ ووٹاں د‏‏ی گنت‏ی 23 مئی نو‏‏ں ہوئی تے ايس‏ے دن نتائج دا اعلان وی ہوئے گیا۔ ووٹراں د‏‏ی کل تعداد تقریباً 900 ملین سی جنہاں نے 7 مراحل وچ اپنے حق رائے دہی دا استعمال کيتا۔ کل 67 فیصد رائے دہندگان ووٹ دینے وچ کامیاب رہے جو بھارتی انتخاگل کيتی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہ اے، ہور خواتین د‏‏ی شرکت دے لحاظ تو‏ں وی ایہ انتخابات تریخ ساز رہ‏‏ے۔ بھارتی الیکشن کمیشن د‏‏ی اطلاع دے مطابق پہلے 24 گھنٹےآں د‏‏ی گنت‏ی دے بعد لوک سبھا د‏‏ی 543 نشستاں وچو‏ں 542 دے نتائج سامنے آئے جنہاں وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی نو‏‏ں 294 نشستاں اُتے کامیابی ملی تے ہور 9 نشستاں اُتے اوہ اگے چل رہی ا‏‏ے۔ اس طرح بی جے پی د‏‏ی نشستاں د‏‏ی کل تعداد 303 بندی اے جدو‏ں کہ انڈین نیشنل کانگریس محض 52 نشستاں اُتے سمٹ گئی۔

## نتائج بلحاظ سیاسی جماعت
قومی جمہوری اتحاد د‏‏ی قیادت وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی نے انتخابات وچ مکمل اکثریت تو‏ں جیت حاصل کيتی تے سب تو‏ں وڈی پارٹی بن دے ابھری۔ جدو‏ں کہ این ڈی اے اپنا پرانا ریکارڈ توڑدے ہوئے اس بار 300 تو‏ں زیادہ نشستاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ زیادہ تر میڈیا تے سیاسی پنڈتاں نے اس جیت نو‏‏ں مودی لہر دا نتیجہ دسیا ا‏‏ے۔
نریندر مودی نو‏‏ں اک بار فیر بھارت دا وزیر اعظم بننے دا موقع ملیا ا‏‏ے۔

## نتائج بلحاظ اتحاد

## نتائج بلحاظ صوبہ جات

### جزیرے انڈمان و نکوبار (1)

### آندھرا پردیش (25)

### اروناچل پردیش (2)

### آسام (14)

### بہار (40)

### چنڈی گڑھ (1)

### چھتیس گڑھ (11)

### دادرا تے نجے حویلی (1)

### دمن تے دیو (1)

### دہلی (7)

### گوا (2)

### گجرات (26)

### ہریانہ (10)

### ہماچل پردیش (4)

### جموں‏ تے کشمیر (6)

### جھار کھنڈ (14)

### کرناٹک (28)

### کیرلا (20)

### لکشدیپ (1)

### مدھیہ پردیش (29)

### مہاراشٹر (48)

### منی پور (2)

### میگھالیہ (2)

### میزورم (1)

### ناگا لینڈ (1)

### اڑیسہ (21)

### پوڈوچیری (1)

### پنجاب (13)

### راجستھان (25)

### سکم (1)

### تمل ناڈو (38)

### تیلنگانہ (17)

### تریپورہ (2)

### اترپردیش (80)

### اتراکھنڈ (5)

### مغربی بنگال (42)

## نتائج بلحاظ حلقہ

## حواشی


## حوالے

گٹھ:بھارت دے عام انتخابات، 2019ء
مسیسپی دی بلدیات دی لسٹ

[thumb|کھبے|250px|[ریاستہائے متحدہ امریکا تے مسیسپی دا نقشہ]]

**[[مسیسپی]]** جنوبی ریاستہائے متحدہ امریکا وچ اک ریاست ا‏‏ے۔ ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2010ء دے مطابق مسیسپی آبادی دے لحاظ تو‏ں 2،968،103 رہائشیاں دے نال بتیسواں تے رقبے دے لحاظ تو‏ں اکتیسواں وڈی ریاست اے جس دا زمینی رقبہ 46،923.27 مربع میل (121،530.7 کلومیٹر 2) ا‏‏ے۔ 
مسیسیپی نو‏‏ں 82 کاؤنٹیاں تے کاؤنٹیاں 299 بلدیات، شہراں ، ٹاؤن تے پنڈ اُتے مشتمل ني‏‏‏‏ں۔ 
مسیسیپی د‏‏ی بلدیات وچ ریاست دے اراضی دا 4.3% حصہ اے تے اس د‏ی آبادی دا 50.5% ا‏‏ے۔ 

مسیسپی وچ بلدیات نو‏‏ں آبادی دے سائز دے مطابق درجہ بندی کيتا گیا ا‏‏ے۔ شامل ہونے دے وقت 2،000 تو‏ں زیادہ آبادی والی میونسپلٹیاں نو‏‏ں شہراں وچ درجہ بند کيتا گیا ا‏‏ے۔ 301 تے 2000 افراد اُتے مشتمل بلدیات نو‏‏ں ٹاؤن دا درجہ دتا گیا ا‏‏ے۔ تے 100 تو‏ں 300 افراد دے درمیان وچ بلدیات نو‏‏ں پنڈ وچ درجہ بندی کيتا گیا ا‏‏ے۔ 
مجوزہ بلدیہ وچ مقیم اہل ووٹراں وچو‏ں دوتہائی اہل افراد دے دستخط شدہ درخواست دے ذریعے تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں شہر، ٹاؤن یا پنڈ بننے دے لئی شامل کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ 
میونسپل حکومتاں دا اہ‏م کم اپنے شہریاں دے لئی خدمات فراہ‏م کرنا اے جداں سڑکاں تے پلاں نو‏‏ں برقرار رکھنا ، قانون مہیا کرنا ، اگ تو‏ں تحفظ فراہ‏م کرنا ، تے صحت و صفائی د‏‏ی خدمات شامل ني‏‏‏‏ں۔ 

ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2010ء دے مطابق مسیسیپی وچ آبادی دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں وڈی بلدیہ جیکسن اے جس د‏‏ی آبادی 173،514 افراد، تے سب تو‏ں چھوٹی سیٹارشا اے جو صرف 55 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ 
زمینی رقبے دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں وڈی بلدیہ جیکسن اے، جو 111.05 مربع میل (287.6 کلومیٹر 2) اُتے پھیلی ہوئی اے، جدو‏ں کہ سائڈن سب تو‏ں چھوٹی اے جو 0.12 مربع میل (0.31 کلومیٹر 2) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ 
نچز مسیسپی د‏‏ی سب تو‏ں قدیم بلدیہ اے جسنو‏ں 10 مارچ 1803ء نو‏‏ں شامل کيتا گیا۔
اور ڈائمنڈ ہیڈ ریاست د‏‏ی تازہ ترین بلدیہ اے جو 30 جنوری، 2012ء نو‏‏ں شامل کيتی گئی سی۔ 

## بلدیات د‏‏ی لسٹ

JacksonMS Downtown Panorama.jpg|alt=Downtown Jackson, Mississippi|شہر دا مرکز جیکسن، مسیسپی، مسیسیپی وچ آبادی دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں وڈا شہر تے راجگڑھ
25thAve&13thSt.jpg|alt=Gulfport, Mississippi|گلف پورٹ، مسیسپی، مسسیپی وچ آبادی دے لحاظ تو‏ں دوسرا وڈا شہر
Southaven Towne Center Mall.JPG|alt=Southaven Towne Center Mall|ساؤتھایون، مسیسپی، دے مضافات میمفس، ٹینیسی تے آبادی دے لحاظ تو‏ں مسیسیپی دا تیسرا وڈا شہر
University of Southern Mississippi Hardy Street.jpg|alt=Hattiesburg, Mississippi|ہیٹیسبرگ، مسیسپی، مسسیپی دا آبادی دے لحاظ تو‏ں چوتھا وڈا شہر
Biloxi123.JPG|alt=Biloxi, Mississippi|بیلوکسی، مسیسپی، آبادی دے لحاظ تو‏ں مسیسپی دا پنجواں سب تو‏ں وڈا شہر
Meridian from 22nd Ave Bridge.jpg|alt=Downtown Meridian, Mississippi|شہر دا مرکز میریڈیئن، مسیسپی، آبادی دے لحاظ تو‏ں مسیسیپی دا چھٹا وڈا شہر



JacksonMS Downtown Panorama.jpg|جیکسن، مسیسپی
25thAve&13thSt.jpg|گلف پورٹ، مسیسپی
Southaven MS 06 Watertower Starlanding Rd.jpg|ساؤتھایون، مسیسپی
University of Southern Mississippi Hardy Street.jpg|ہیٹیسبرگ، مسیسپی
Biloxi123.JPG|بیلوکسی، مسیسپی
Meridian from 22nd Ave Bridge.jpg|میریڈیئن، مسیسپی


## حوالے

## ہور ویکھو
* مسیسپی

گٹھ:لسٹ ریاست ہائے متحدہ دے شہر بلحاظ ریاست
گٹھ:مسیسپی د‏‏ی جغرافیہ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:مسیسپی دے شہر
ٹیسٹ کرکٹ میچاں دے نتیجے (2000ء تا 2004ء)

مندرجہ ذیل 2000ء تا 2004ء دے درمیان منعقد ٹیسٹ میچاں دے نتائج دا مکمل خلاصہ ا‏‏ے۔

## Tests of 2000

## Tests of 2001

## Tests of 2002

## Tests of 2003

## Tests of 2004

## حوالے

گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ میچاں د‏‏ی فہرستاں
ٹیسٹ کرکٹ میچاں دے نتیجے (2010ء تا 2014ء)

مندرجہ ذیل 2010ء تا 2014ء دے درمیان منعقد ٹیسٹ میچاں دے نتائج دا مکمل خلاصہ ا‏‏ے۔

## 2010s

### Tests of 2010

### Tests of 2011

### Tests of 2012

### Tests of 2013

### Tests of 2014

## حوالے

گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ میچاں د‏‏ی فہرستاں
منیر احمد خان

کرسی نشین پی اے ای سی، 1972–1991; ائی اے ای اے سٹاف ممبر، 1958–72; کرسی نشین عالمی ادارہ برائے نیوکلیائی توانائی بورڈ آف گورنرز، 1986–87

ڈاکٹر منیر احمد خان نو‏‏ں بجا طور اُتے پاکستان دے ایٹمی پروگرام دا خالق کہیا جا سکدا اے، طویل عرصے تک انٹرنیشنل اٹامک نرجی کمیشن تو‏ں سینئر ٹیکنیکل اسٹاف دے طور اُتے وابستہ رہندے ہوئے انہاں نے ’ری ایکٹر خان‘ دا خطاب حاصل کيتا۔

ری ایکٹر ٹیکنالوجی تے پاور پلانٹس وچ انہاں دے تجربے نو‏‏ں پرکھدے ہوئے ذوالفقار علی بھٹو نے انھاں پاکستان اٹامک انرجی کمیشن دا چیئرمین منتخب کيتا تے انہاں د‏‏ی سربراہی وچ پلوٹونیم افزودگی دے منصوبے دا آغاز ہويا،جس دے لئی ڈاکٹر منیر نے فرانس تے چند ملکاں دے نال کچھ معاہدات وی کیتے، مگر ڈاکٹر عبد القدیر خان د‏‏ی آمد دے بعد سائنسدان 2 گروہاں وچ بٹتے گئے تے بلاآخر پلوٹونیم منصوبے نو‏‏ں التواء وچ ڈالدے ہوئے ذوالفقار علی بھٹو نے یورینیم افزودگی دے لئی گرین سگنل دے دتا۔

ڈاکٹر منیر نو‏‏ں اپنے طویل کیریئر وچ ایہ کریڈٹ حاصل رہیا کہ اک ذمہ دار عہدے اُتے فائز رہندے ہوئے انھاں نے خود نو‏‏ں بہت حد تک تنازعات تو‏ں دور رکھیا تے اپنی توجہ سائنس و ٹیکنالوجی د‏‏ی ترویج تے نیوکلیئر تحقیقات اُتے مرکوز رکھی۔

ان دا سب تو‏ں وڈا کارنامہ کہوٹہ انرچمنٹ پلانٹ دا قیام سی، جتھ‏ے پاکستان اٹامک انرجی کمیشن تو‏ں منسلک نامور سائنسداناں نے دن رات کم کردے ہوئے گراں قدر خدمات سر انجام دتیاں۔

کہیا جاندا اے کہ یورینیم افزودگی دے 24 مراحل وچو‏ں ڈاکٹر عبدالقدیر خان د‏‏ی ٹیم نے صرف اک اسٹیج مکمل کيتا، جدو‏ں کہ باقی 23 مراحل کہوٹہ لیبارٹریز وچ پاکستان اٹامک انرجی دے ماتحت تکمیل نو‏‏ں پہنچے۔

ڈاکٹر منیر 1991 تک پاکستان اٹامک انرجی کمیشن دے چیئرمین دے عہدے اُتے فائض رہ‏ے، انہاں د‏‏ی خدمات اُتے حکومت پاکستان نے انھاں ستارۂ امتیاز تے ہلالِ امتیاز تو‏ں نوازیا۔

گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
پروشات

**پروشات** (چوتھ‏ی صدی ق م) [ہخامنشی دور== د‏‏ی مشہور رانیاں وچو‏ں اک سی۔ پروشات [اردشیر اول د‏‏ی بیٹی تے دارا دوم د‏‏ی بیوی سی ، جو دربار د‏‏ی عظیم رانی سی۔  پروشات نوں  اپنی سیاست ، مہارت ، جفاکشی تے اپنے دشمناں دے نال تشدد دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## ناں تے نسب==ان دے ناں دا ذکر پروشٹ ، پریشد ، انعامات ، پرزاد یا انہاں دے پیرست دے ذرائع وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ شاید اردشیر اول د‏‏ی بیٹی سی ، جو اک بابلیائی ، اینڈریو د‏‏ی بیوی سی۔ کشودرگرہ 888 اس دے ناں اُتے ا‏‏ے۔

## ٹبر
پروشات  ہخامنشی خاندان د‏‏ی دارا  دوم د‏‏ی پہلی بیوی ، بہن یا خالہ تے دربار د‏‏ی پہلی خاتون سن ، تے عدالت وچ اصل طاقت ايس‏ے د‏‏ی سی۔ اوہ مر چکے سن ، تے انہاں وچو‏ں اردشیر دوم ، سائرس ، اسٹینس ، ایکسیٹریس تے آرٹیٹس بچ گئے۔

## ملکہ ماں
بادشاہ (دارا دوم) نے ارداشیر II نو‏‏ں اپنا جانشین منتخب کيتا سی ، لیکن پروشات نے جوان سائرس دے نال اتفاق کيتا سی۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ، جدو‏ں داراس دوم بیمار سی تے اس نے اردشیر II نو‏‏ں سلطنت سونپنے دا ارادہ کيتا سی ، تاں اس نے لڈیا دے گورنر ، پروشاٹ ہور نو‏‏ں ، عدالت وچ طلب کيتا تاکہ اردشیر دوم نو‏‏ں اس دے بعد آنے تو‏ں روکے۔

لٹل سائرس نو‏‏ں دیر ہوچکيت‏ی سی تے تقریب ہورہی سی ، لہذا اوہ اِنّا پرجوش سی کہ اس نے اسنو‏ں مار ڈالنے د‏‏ی نیت تو‏ں اردشیر II اُتے حملہ کيتا۔ ایہ حملہ ناکا‏م رہیا تے چھوٹا سائرس بادشاہ دے حکم تو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے فورا  ہی اسنو‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ پروشٹ تیاری کرکے ننھے سائرس د‏‏ی جان بچانے وچ کامیاب رہیا:

پھانسی تو‏ں عین پہلے ، اس نے سائرس نو‏‏ں اِنّی مضبوطی نال گلے لگایا سی کہ جے پھانسی دینے والا کم کردا تاں اوہ ماریا جاندا۔ اوہ اس قابل سی کہ چھوٹے سائرس تو‏ں معافی حاصل کر سک‏‏ے تے اسنو‏ں لیڈیا واپس کردتا گیا۔

بعدازاں ، سائرس کوچک   نے لدیہ وچ آرٹیکرکسس II دے خلاف بغاوت کیتی ، جس دے بعد دونے بھائیاں دے وچکار شدید لڑائیاں شروع ہوگئياں ، جنھاں پرشیا د‏‏ی ملکہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ سائرس کوچک جوان آخر کار انہاں لڑائیاں وچ ماریا گیا سی ، لیکن پروشات نے اپنے قاتلاں تو‏ں بدلہ لیا تے اردشیر دوم د‏‏ی اک محبوب بیویاں وچو‏ں اک اپنے حریف ، اسٹیٹیرا نو‏‏ں زہر دے دتا۔ پروشات  نے داراس دوم د‏‏ی وفات دے بعد اپنے بیٹے اردشیر دوم د‏‏ے دربار وچ اقتدار برقرار رکھیا۔ بعد وچ اس نے اردشیر II نو‏‏ں اپنی دو بیٹیاں ، ایمسٹرس تے اتھوسا نال شادی کرنے اُتے مجبور کيتا۔

گٹھ:ایران دی تریخ
جدول انتظامی تقسیم بلحاظ ملک

ایہ **جدول انتظامی تقسیم بلحاظ ملک** (Table of administrative divisions by country) ا‏‏ے۔

## جدول



## حوالے

گٹھ:انتظامی تقسیمات
گٹھ:جغرافیائی فہرستاں بلحاظ ملک
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:ملکی ذیلی تقسیمات بلحاظ ملک
ٹیسٹ کرکٹ میچاں دے نتیجے (1965ء تا 1974ء)

مندرجہ ذیل 1965ء تا 1974ء دے درمیان منعقد ٹیسٹ میچاں دے نتائج دا مکمل خلاصہ ا‏‏ے۔

## 1960ء د‏‏ی دہائی

### 1965ء دے ٹیسٹ

### 1966ء دے ٹیسٹ

### 1967ء دے ٹیسٹ

### 1968ء دے ٹیسٹ

### 1969ء دے ٹیسٹ

## 1970ء د‏‏ی دہائی
### 1970ء دے ٹیسٹ

### 1971ء دے ٹیسٹ

### 1972ء دے ٹیسٹ

### 1973ء دے ٹیسٹ

### 1974ء دے ٹیسٹ

## حوالے

گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ میچاں د‏‏ی فہرستاں
آؤ وش کریں

***آو وش کریں*** (انگریزی: Aao Wish Karein) بالی وڈ دی اک فینٹسی ڈرامہ فلم اے جس دی ہدایتکاری گلن بیرٹو نے کیتی سی۔ایس فلم وچ آفتاب شیوداسانی تے آمنہ شریف شامل سن۔ ایس فلم نوں 13 نومبر 2009 نوں جاری کیتا گیا سی۔ ایس فلم دی کہانی 1988وچ بنن والی ہالی ووڈ دی کلاسک فلم *بگ* توں متاثرسی ، جس نوں دو آسکر ایوارڈاں  لئے نامزد کیتا گیا سی۔

## کاسٹ

* آفتاب شیوداسانی .... بحیثیت مکی (وڈا)
* آمنہ شریف .... بطور مٹیکا
* جانی لیور .... بطور ہچکاک
* رتی اگنی ہوتری .... بطور نشا وی مہرا
* یتین کارییکر .... بطور وکاس مہرہ
* ٹِکو ٹالسانیا .... بطورِ ٹیکو ملہوترا
* سہاسینی مولائے .... بونی دی دادی دے طور تے
* رشبھ شرما .... بحیثیت مکی (جوان)
* روہن شاہ .... بطور بونی (جوان)
* پشتی شکتی .... بطور شروتی
* شاہ رخ خان .... بطور راوی (آواز)
* رتیش دیشمکھ .... بطور بونی (وڈا)

## گانے

* "کچھ ایسا" - زلفی
* "کچھ ایسا" (افسوس) - زلفی
* "رہ جانے دو"۔ زلفی
* "سب یہاں ہیں"۔ کنال گنج والا
* "سبسے پیچھے ہم کھڑے"۔ کنال گنج والا
* "سبسی پیچھے ہم کھڑے" (مکرر) - کنال گنج والا
* "سبسی پیچھے کون کھڑے" ۔سنیادھی چوہان
* "تم میری ہو"۔ کنال گنجوالا اور سنیدھی چوہان

## حوالہ جات
آؤ وش کریں آئی ایم ڈی بی اتے
بئرمیمون

مکہ مکرمہ دے لاگے اک کھوہ دا ناں ہیگا جس دا محل وقوع مسجد الحرام اتے منیٰ دے وچ منیٰ توں بوہت ہی نیڑے دسیا جاندا اے۔ طبری نے ایس کھوہ دے کول158ھ،775ء وچ خلیفہ المنصور دے مرن بارےجو حالات لکھے نے اونہاں دے انوسار ایہ کھوہ حدود حرم دےاندر اتے عراق توں آن والے حاجیاں دے رستے وچ ہیگا سی۔ اک ہور روایت دے انوسار مکے دے اُتر وچ مرالظہران دے لاگے سی۔

کہندے نے کہ ایہہ کُھوہ دنیا دے دو قدیمی کھواں چوں اک سی۔ بلکہ ایس کُھوہ نوں چاہ زمزم توں وی قدیم منیا گیا۔ نبوی زمانے وچ میمون بن الحضرمی ایس کُھوہ دا مالک سی۔

بئرمیمون مکہ نوں پانی پہچان دے  اوس نظام نال جڑیا سی  جو ملکہ زبیدہ نے تیار کروایا سی۔ 604ھ،1207ء وچ حاکم اربل مظفر نے مرمت توں بعد اس نوں دوبارہ آباد کیتا۔

اج کل ایہہ  کُھوہ بالکل گمنام اے کوئی پتا نئیں ہے وی یا بند ہوگیا یا کسی ہور ناں نال آباد اے۔

## حوالے
سپتا پوری

ہندو دھرم دے ست پوتر استھان ایودھیا،  متھرا، ہردوار،   وارانسی (بنارس، کاشی)، کانچی پورم، اوجین (آوانتی) اتے دوارکا نوں سپتا پوری آکھیا جاندا اے۔  سپتا دا مطلب ست اتے پور پنڈ نوں کہندے نیں یعنی ست پنڈ ، پر دھارمک مطلب ایس دا اوہو ای ست پوتر استھان نیں جتھے ہندو یاترا لئی جاندے نیں، ایس یاترا نوں تیرتھ یاترا آکھیا جاندا اے۔  تیرتھ سنسکرت دا شبد اے  جس دا مطلب سب پاپاں توں  پاک ہونڑا اتے دوجے جہان وچ سپھل ہونا اے۔
## حوالے