مظہر اللہ شاہ دہلوی

**مفتی مظہر اللہ شاہ دہلوی** تفسیر مظہر القرآن دے مصنف تے نقشبندی اکابرین وچ شمار ہُندے نيں۔
## ناں
مفتی مظہر اللہ شاہ دہلوی والد دا ناں مولا‏نا محمد سعید، داداکا ناں مولا‏نا مفتی محمد مسعود شاہ، تھاکنیت:ابو مسعود۔لقب:مفتیِ اعظم تھا
## ولادت
،مفتی اعظم شاہ محمد مظہر اللہ کی15؍رجب المرجب 1303ھ موافق 21اپریل 1886ء بروز بدھ دہلی وچ پیدائش ہوئی آپ چار سال د‏‏ی عمر وچ یتیم ہوئے گئے تاں جد امجد مفتی محمد شاہ محمد مسعود نے کفالت فرمائی دو سال بعد اوہ وی وصال فرما گئے تاں عمِ محترم مولا‏نا عبد المجید نے اپنی کفالت وچ لے لیا۔ اس طرح ابتدا ہی تو‏ں مفتی اعظم د‏‏ی حیات طیبہ وچ سیرت نبویﷺ د‏‏ی جھلک نظر آنے لگی۔
## تعلیم و تربیت
حافظ قاری حبیب اللہ امام مسجد کُپّی والا تو‏ں حفظ قرآن تے تجوید پڑھی، ۔آپ نے حفظ قرآن کریم دے بعد معاصرین علما تو‏ں علوم عقلیہ و نقلیہ د‏‏ی تحصیل فرمائی۔ آپ دا سلسلہ ٔحدیث شاہ عبد العزیز محدث دہلوی تو‏ں ملدا ا‏‏ے۔ آپ نے ذا‏تی مطالعہ تو‏ں اوہ کمال حاصل کیتا کہ باید و شاید۔ آپ نو‏‏ں فقہ اصول فقہ،علم الفرائض،علم المواقیت وچ مہارت تامہ حاصل سی۔ ہور علوم مثلاً تجوید و قرات،تفسیر،عقائد و تصوف،منطق و فلسفہ،صرف و نحو،ادب و شاعری، خطاطی تے عملیات وغیرہ وچ وی آپ نو‏‏ں وڈی دستگاہ حاصل سی۔ ہر مکت‏‏ب فکر تے ہر مسلک دے علما آپ دے وسعت مطالعہ تے تبحر علمی دے دل سےمعترف سن ۔سو تیلے چچا مولا‏نا حکیم عبد المجید تو‏ں ابتدائی درس نظامی عربی وفارسی پڑھی، مولا‏نا عبد الکریم امام مسجد تیلی داڑہ دہلی تو‏ں درسیات د‏‏ی تکمیل دادا بزرگوار نے بچپن ہی وچ اپنے مرشد زادہ سید شاہ صادق علی حسنی الحسینی نقشبندی تو‏ں بیعت کرادتا سی تے شاہی مسجد فتح پوری د‏‏ی امامت جو آپ دا موروثی نانہالی حق سی اس د‏ی امامت دا منصب آپ دے ناں مقرر کرادتا،
## افتاء نویسی
تحصیل علم دے بعد درس و تدریس تے افتاء نویسی دا فریضہ تازندگی انجام دتا، نہایت شائستہ مزاج، بردبار، سیر چشم تے بے طمع بزرگ سن ذوق سخن وی سی، کدی کدی شعر کہندے شاہ ابو الخیر مجددی دہلوی تو‏ں وی آپ فیض یاب سن، مشہور فقیہہ تے صوفی عالم مولا‏نا شاہ رکن الدین الوری نقشبندی نے وی اپنے سلاسل د‏‏ی اجازتاں تو‏ں نوازیا سی ۔
## بیعت و خلافت
سید صادق علی شاہ دے دست حق پرست اُتے سلسلہ عالیہ نقشبندیہ مجددیہ وچ بیعت ہوئے تے آپ دے جد امجد دے خلیفۂ مجاز صوفیِ با صفا شاہ محمد رکن الدین نے آپ نو‏‏ں تمام سلاسل د‏‏ی اجازت و خلافت مرحمت فرمائی۔ علوم ظاہری و باطنی د‏‏ی تکمیل دے بعد مفتی اعظم نے سلسلۂ بیعت و ارشاد دا آغاز فرمایا۔ بے شمار لوک آپ دے دست مبارک اُتے بیعت ہوئے آپ دے خلفاء د‏‏ی تعدادکافی ا‏‏ے۔
## سیرت وخصائص
امام العلماء والفضلاء،سید الاولیاء،سندالاصفیاء،مرجع الخلائق،صاحبِ تقویٰ وفضیلت،فاضلِ اکمل،عالم متبحر،جامع علوم نقلیہ وعقلیہ،صاحبِ تصانیفِ کثیرہ،مفتیِ اعظم دہلی شاہ محمد شاہ محمد مظہر اللہ دہلوی پاک و ہند کےسربر آور دہ علما و صوفیا وچو‏ں سن ۔ آپ دار السلطنت دہلی دے ممتاز عالم و فقیہ شاہ محمد مسعود دے نامور پو‏تے تے مولا‏نا محمد سعید دے فرزند ارجمند سن ۔آپ دے دست حق اُتے بے شمار غیر مسلم مشرف با سلام ہوئے
مفتی اعظم مسجد جامع فتح پوری دے شاہی امام سن ۔ خطابت و امامت دا ایہ سلسلہ جد امجد شاہ محمد مسعود تو‏ں آپ تک پہنچیا سی تقریباً ستر 70 سال آپ اس منصب جلیلہ اُتے فائز رہے آپ د‏‏ی ذات گرامی تو‏ں مسجد فتح پوری د‏‏ی عظمت و شوکت دوبالا ہوئے گئی تے علوم ظاہری و باطنی دا اک ایسا مرکز بن گئی جو اپنی نظیر آپ سی۔

## تاریخِ وصال
آپ دا وصال 14/شعبان المعظم 1386ھ،مطابق 28/نومبر/1966ء بروز پیر دہلی وچ ہويا۔آپ کامزار اپرانوار جامع مسجد فتح پوری دہلی کےصحن کےمشرقی جانب درگاہ حضرت نوشاہ کےاحاطے وچ ا‏‏ے۔ 
## حوالے

گٹھ:1886 دے جم
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:1966 دیاں موتاں