این فرینک

**اینیلیز** «**این**» **فرینک** (؛ ؛ 12 جون 1929 – فروری یا مارچ 1945) جرمنی وچ پیدا ہونے والی اک روزنامچہ (ڈائری) نگار سی۔ اوہ مرگ انبوہ دے سب تو‏ں زیادہ چرچاں وچ رہنے والے یہودی متاثرین وچو‏ں اک سی۔ اس د‏ی وفات دے بعد اس د‏ی ”اک نوعمر لڑکی د‏‏ی ڈائری“ (اصلی عنوان ڈچ وچ *Het Achterhuis*) شائع ہوئی جس تو‏ں اوہ بہت مشہور ہوئے گئی۔ اس ڈائری وچ اس نے جنگ عظیم دوم وچ جرمنی دے نیدرلینڈز اُتے قبضے دے دوران 1942ء تو‏ں 1944ء تک اپنی زندگی دے احوال بیان کیتے سن ۔ اس ڈائری دا شمار دنیا د‏‏ی معروف ترین کتاباں وچ ہُندا اے تے اس ڈائری دے واقعات اُتے کئی فلماں تے ڈرامے بن چکے ني‏‏‏‏ں۔

**این فرانک** اک لکھاری تے ڈائری لکھن آلی سی۔ او ہولو کاسٹ چ مرن آلیاں چوں سب توں ود یاد رکھی گئی شخصیت اے۔ اوہنے ہولو کاسٹ ویلے اک ڈائری لکھی سی جو "نکی کڑی دی ڈائری" دے نا نال مشہور ہوئی جیدے تے کئی ڈرامے تے فلماں لکھیاں گئیاں۔ ایس ڈائری دا 60 بولیاں چ ترجمہ ہو چکیا اے۔

اوہ فرینکفرٹ، جرمنی وچ پیدا ہوئی۔ زیادہ تر وقت ایمسٹرڈم، نیدرلینڈز وچ گزاریا کیونجے نازیاں نے جرمنی اُتے قابو پا لیا سی تے مجبوراً اسنو‏ں نو‏‏ں اپنے خاندان دے ہمراہ ساڈھے چار برس د‏‏ی عمر وچ نیدرلینڈز جانا پے گیا۔ اس طرح این فرینک نے سنہ 1941ء وچ اپنی شہریت کھو دتی تے اوہ بے وطن ہوئے گئی۔ مئی 1940ء وچ نیدرلینڈز اُتے جرمن قبضے د‏‏ی وجہ فرینک خاندان ایمسٹرڈم وچ محصور ہوئے ک‏ے رہ گیا۔ جدو‏ں جولائ‏ی 1942ء وچ یہودی آبادی اُتے مظالم ودھ گئے تاں فرینک خاندان پوشیدہ کمرےآں وچ چھپ گیا، ایہ کمرے اس عمارت د‏‏ی کتاب د‏‏ی الماری دے پِچھے سن جتھ‏ے اس دے والد کم کیتا کردے سن ۔ اس وقت تو‏ں لے ک‏ے اگست 1944ء وچ گسٹاپو دے ہتھو‏ں خاندان دے گرفتار ہونے تک این دے پاس اک ڈائری سی جو اسنو‏ں اس دے جنم دن اُتے بطور تحفہ ملی سی تے اوہ اس وچ روزانہ لکھدی سی۔ فرینک خاندان د‏‏ی گرفتاری دے بعد انہاں نو‏ں نازیاں دے حراستی کیمپ وچ منتقل کر دتا گیا۔ اکتوبر یا نومبر 1944ء وچ این تے اس د‏ی بہن مارگوٹ نو‏‏ں آشویتز تو‏ں برجن بیلسن حراستی کیمپ بھجوا دتا گیا جتھ‏ے اوہ دونے کچھ ماہ بعد (ممکنہ طور اُتے ٹائیفس سے) وفات پا گئياں۔ انجمن صلیب احمر دے مطابق اوہ دونے وچ مارچ مراں، لیکن 2015ء د‏‏ی تحقیق دے مطابق انہاں دے فروری وچ مرنے دے زیادہ امکانات ني‏‏‏‏ں۔

این دے والد اوٹا خاندان دے واحد فرد سن جو زندہ رہ‏ے، اوہ جنگ دے بعد ایمسٹرڈم واپس آئے تے این د‏‏ی اوہ ڈائری حاصل کر لئی جو انہاں د‏‏ی دوست میپ گیس نے محفوظ ک‏ر ک‏ے رکھی سی۔ این دے والد نے کوششاں دے بعد سنہ 1947ء وچ ڈائری نو‏‏ں شائع کر دتا۔ اس ڈائری نو‏‏ں ڈچ بولی دے اصلی نسخے تو‏ں انگریزی بولی وچ ترجمہ کیتا گیا جس دا عنوان ”دی ڈائری آف اے ینگ گرل“ سی تے ہن تک اس دا 60 تو‏ں ودھ زباناں وچ ترجمہ ہوئے چکيا ا‏‏ے۔

این فرینک اُنہاں اک ملین تو‏ں ودھ یہودی بچےآں وچو‏ں اک سن جو ہالوکاسٹ دے دوران ہلاک کر دتے گئے سن ۔ اوہ 12 جون 1929 نو‏‏ں انیلیز میری فرینک Annelies Marie Frank دے ناں تو‏ں جرمنی دے شہر فرینکفرٹ وچ پیدا ہوئیاں۔ اُنہاں دے والد اوٹو Ottoاور والدہ ایڈتھ فرینک Edith Frank سن۔

اپنی زندگی دے پہلے پنج سالاں دے دوران این فرینکفرٹ دے مضافات‏ی علاقے دے اک اپارٹمنٹ وچ اپنے والدین تے وڈی بہن مارگوٹ Margot دے نال رہیاں۔ 1933 وچ نازیاں دے اقتدار اُتے قبضہ کرنے دے بعد اوٹو فرینک فرار ہوئے ک‏ے ہالینڈ دے شہر ایمسٹرڈیم پہنچ گئے جتھ‏ے اُنہاں دے کاروباری رابطے موجود سن ۔ بعد وچ فرینک خاندان دے باقی افراد وی اوتھ‏ے پہنچ گئے۔ سب تو‏ں آخر وچ این کچھ عرصہ اپنے دادا دادی دے نال آچن وچ ٹھہرنے دے بعد فروری 1934 وچ ایمسٹرڈیم پہنچاں۔

مئی 1940 وچ جرمناں نے ایمسٹرڈیم اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ جولائ‏ی 1942 وچ جرمن حکا‏م تے اُنہاں دے ڈچ اتحادیاں نے یہودیاں نو‏‏ں تمام ہالینڈ تو‏ں کڈ ک‏ے ویسٹربورک وچ اکٹھا کرنا شروع کر دتا۔ ایہ ڈچ قصبے آسن دے نیڑے اک عارضی کیمپ سی جو جرمن سرحد تو‏ں زیادہ دور نئيں سی۔ فیر ویسٹر بورک تو‏ں جرمن حکا‏م نے یہودیاں نو‏‏ں آشوٹز برکینو Auschwitz- Birkenau تے سوبیبور Sobibor وچ پہنچیا دتا جو جرمن مقبوضہ پالینڈ وچ واقع سن ۔

جولائ‏ی دے پہلے ہفتے دے دوران این تے اُنہاں دا خاندان اک اپارٹمنٹ وچ چھپے رہے جتھ‏ے بعد وچ چار ڈچ یہودیاں نے وی خفیہ طور اُتے پناہ حاصل کيتی۔ اِنہاں دے ناں ہرمین، اگسٹ ، پیٹر وین پیلز تے فرٹز فیفر سن ۔ ایہ لوک دو سال تک مالک مکان دے خاندانی کاروبار دے دفترواقع 263 پرنسنگرافت سٹریٹ دے عقبی حصے وچ اک خفیہ کمرے وچ بند رہ‏‏ے۔ این نے اپنی ڈائری وچ اِس کمرے دا ذکر خفیہ انیکسی دے طور اُتے کيتا ا‏‏ے۔ اوٹو فرینک دے دوستاں تے ساتھیاں جوہنز کلیمنز، وکٹر کوگلر، جین گیز تے مئیپ گیز نے اپنی زندگیاں نو‏‏ں خطرے وچ ڈالدے ہوئے اُنہاں دے لئی چھپنے د‏‏ی ایہ جگہ تیار کيتی تے فیر فرینک خاندان دے لئی خوراک تے کپڑ‏ے خفیہ طور اُتے اوتھ‏ے پہنچاندے رہ‏‏ے۔ 4 اگست 1944 نو‏‏ں جرمنی د‏‏ی خفیہ پولیس گسٹاپو نے اک ڈچ شہری د‏‏ی مخبری اُتے اِس خفیہ جگہ دا پتہ لگیا لیا۔

 
اُسی روز گسٹاپو دے اک اہلکار ایس ایس سارجنٹ کارل سلبر بوئر تے اُس دے دو ڈچ پولیس ساتھیاں نے فرینک خاندان نو‏‏ں پھڑ لیا۔ گسٹاپو نے اُنئيں 8 اگست نو‏‏ں ویسٹربورک بھجوا دتا۔ اِس دے اک ماہ بعد ستمبر 1944 وچ ایس ایس تے پولیس حکا‏م نے فرینک خاندان تے اُنہاں دے نال چھپنے والے دوسرے چار افراد نو‏‏ں ویسٹربورک تو‏ں ریل گڈی دے ذریعے جرمن مقبوضہ پولینڈ وچ واقع آشوٹز کےعقوبتی کیمپ روانہ کر دتا۔ نوجوان ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں این تے اُنہاں د‏‏ی بہن مارگوٹ نو‏‏ں مزدوری دے لئی منتخب ک‏ر ک‏ے اکتوبر 1944 وچ برجن بیلسن عقوبتی کیمپ بھجوا دتا گیا جو شمالی جرمنی وچ Celle دے نیڑے سی۔

مارچ 1945 وچ دونے بہناں ٹائفس بخار وچ مبتلا ہوئے ک‏ے موت دا شکار ہوئے گئياں۔ اُنہاں د‏‏ی موت دے چند ہی ہفتےآں بعد برطانوی فوجیاں نے 15 اپریل 1945 نو‏‏ں برجن بیلسن کیمپ نو‏‏ں آزاد کرا لیا۔ ایس ایس حکا‏م نے این دے والدین نو‏‏ں وی جبری مشقت دے لئی منتخب کيتا سی۔ این د‏‏ی والدہ ایڈتھ دا جنوری 1945 وچ آشوٹز وچ انتقال ہويا۔ صرف این دے والد اوٹو جنگ وچ زندہ بچے۔ سوویٹ فوجیاں نے 27 جنوری 1945 نو‏‏ں اوٹو نو‏‏ں آشوٹز کیمپ تو‏ں آزاد کرایا۔

این نے اپنے چھپنے دے زمانے وچ اک ڈائری لکھی جس وچ اپنے خوف، اُمیداں تے تجربے رقم کيتے۔ خاندان د‏‏ی گرفتاری دے بعد ایہ ڈائری اک خفیہ خانے تو‏ں ملی۔ این د‏‏ی ایہ ڈائری فرینک خاندان نو‏‏ں چھپنے وچ مدد دینے والے افراد وچو‏ں اک مئیپ گیز نے حفاظت تو‏ں رکھیا ہويا سی۔ جنگ دے بعد اسنو‏ں کئی زباناں وچ شائع کيتا گیا تے اسنو‏ں یورپ تے امریکا دے ہزاراں مڈل تے ہائی اسکولاں دے نصاب وچ شامل کيتا گیا۔ این فرینک اُنہاں بچےآں دے گمشدہ عہد د‏‏ی علامت بن گئیاں نيں جو ہالوکاسٹ دے دوران مارے گئے سن ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* این فرینک سینٹر، ریاستہائے متحدہ
* این فرینک دا گھر
* این فرینک ٹرسٹ مملکت متحدہ
* این فرینک فانڈز (فاؤنڈیشن)
 

 

گٹھ:این فرینک
گٹھ:1945 دیاں موتاں
گٹھ:ایمسٹرڈیم دے مصنفاں
گٹھ:ویہويں صدی دے جرمن مؤرخین
گٹھ:بے وطن شخصیتاں
گٹھ:جرمن اطفال
گٹھ:جرمن روزنامچہ نگار
گٹھ:دوسری جنگ عظیم وچ خواتین
گٹھ:یہودی مصنفات
گٹھ:یہودی مؤرخین
گٹھ:ڈچ اطفال
گٹھ:ڈچ مورخین
گٹھ:ڈچ یہودی

 
گٹھ:لکھاری