open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بدر الدین اجمل

**بدر الدین اجمل**  دی ولادت 12 فروری 1950ء نو‏ں ہوئی۔ اوہ بھارت دے سیاست دان نيں تے دھوبری تاں‏ں رکن پارلیمان وی نيں۔ انہوں نے آسام یونائیٹیڈ ڈیموکریٹک فرنٹ دے ناں توں اک سیاست جماعت دی بنیاد رکھی۔ فیر اس دا ناں بدل ک‏ے آل اںڈیا یونائیٹیڈ ڈیموکریٹک فرنٹ کر دتا۔ انہوں نے بھارت تے خصوصا آسام دی سیاست وچ اپنی اک پہچان بنائی۔ اوہ صوبہ آسام دے جمعیت علمائے ہند دے صدر وی نيں۔
## سماجی فعالیت
مولانا بدر الدین اجمل دار العلوم دیوبند دے فارغ نيں۔ اوہ اک عالم دین، تاجر، صنعت کار تے سماجی کارکن نيں۔
انہوں نے حاجی عبد المجید میموریل ٹرسٹ دی بنیاد رکھی جس دے تحت ہوجائی، آسام وچ اک ہسپتال تے ریسرچ سینٹر چل رہیا ا‏ے۔
## سیاسی سرگرمی
2006ء وچ انہوں نے آسام اسمبلی انتخابات وچ دو جگہاں توں قسمت آزمائی تے دوناں جگہ انہاںوں کامیابی ملی۔ تے جِت دا فرق وی کافی نمایاں سی۔ انہاںوں اے یو ڈی ایف دا صدر منتخب کيتا گیا تے پارٹی نے اپنے پہلے ہی الیکشن وچ 10 نشستیں جِت لیاں۔
آسام اسمبلی انتخابات، 2011ء وچ پارٹی نے 18 نشستاں اُتے کامیابی حاصل کيتی تے آسام دی سب توں وڈی حزب مخالف پارٹی بن گئی۔
آسام فسادات، 2012ء دے بعد کئی لوکاں نے انہاں اُتے اشتعال انگیز بیان دا الزام لگایا۔
حالے مولانا اجمل رکن پارلیمان نيں۔ دھوبری توں اوہ لگاتار تیسری مرتبہ (2009ء، 2014ء تے 2019ء) جِت چکے نيں۔
## تعلیمی سرگرمی
مولانا اجمل آسام ساہتیہ سبھا دی ہوجائی سیشن کمیٹی دے صدر نشین سن ۔ اوہ جیا نگر مدرسہ دے دارالحدیث دے وی صدر سن ۔

## حوالے

گٹھ:1950ء دے جم
گٹھ:آسام توں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی کاروباری افراد
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پندرہويں لوک سبھا دے اراکین
گٹھ:ستارہويں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:سولہويں لوک سبھا دے اراکین
گٹھ:ضلع دھوبری دیاں شخصیتاں
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
نوح دی قبر

مجموعی طور اُتے مختلف ملکاں وچ گھٹ توں گھٹ پنج تھانواں نيں جنہاں دے بارے وچ دعویٰ کيتا جاندا اے کہ نوح دی قبر ا‏ے۔

گٹھ:نوح
گٹھ:تریخی عمارتاں
دس اوتار

**دس اوتار** (سنسکرت: **दशावतार**)   ہندو مت وچ اوہ دس اوتار نيں جنہاں نو‏ں وشنو دے دس مختلف انسانی روپ وچ بطور دیوت‌ا لائق پرستش شمار کيتا جاتا اے جنہوں نے مختلف اَدوار وچ انسانی روپ وچ جنم لیا تے انسانیت دی بھلائی کیتی۔ ہندو مت وچ وشنو نو‏ں ایہ درجہ حاصل اے کہ اوہ انسانیت دی بھلائی دی خاطر کسی وی دور وچ انسانی روپ وچ جنم لے ک‏ے کِسے خاص مقصد دی تکمیل کردا رہیا ا‏ے۔ وشنو دے اِنہاں دس اوتاروں وچو‏ں 9 اوتار اِس دنیاء وچ اپنے دور وچ گزر چکے نيں جدو‏ں کہ آخری کلکی اوتار اے جو ہندو مت دے مطابق کل یگ دے آخری زمانہ وچ ظاہر ہوئے گا ۔ہندو مت دا ایہ عقیدہ عقیدۂ تجسیم دی مانند اے جس وچ وشنو کِسے وی انسانی روپ وچ خود نو‏ں ظاہر کردا ا‏ے۔ لفظ ’’دس اوتار سنسکرت بولی دے دو اَلفاظ دا مرکب اے یعنی: دس تے اوتار۔ 
دس اوتار دی لسٹ ہندو مت دے بنیادی ماخذوں وچ تفصیلاً ملدی ا‏ے۔ہندو مت دے مختلف گروہ تے عقائد و خیالات دے حامل لوک مقامی دیوتاؤں نو‏ں وی اِس لسٹ وچ شمار کرلیتے نيں جداں کہ کرشن دے بھائی بلرام تے مہاتما گوتم بدھ ۔  بھانویں دس اوتاروں دی ایہ لسٹ متنازع نئيں لیکن کرشن تے مہاتما گوتم بدھ دے متعلق اِختلاف پایا جاتا اے کہ آیا اوہ وشنو دے اوتار نيں یا نئيں؟۔دس اوتاروں دی غیر متنازع لسٹ وچ متسیہ، کورم، وراہ، نرسنگھ، وامن، پرشو رام، رام چندر، کرشن، بلرام تے گوتم بدھ شام‌ل نيں ۔ کلکی اوتار دے متعلق ہندو مت دے تمام عقائد  وچ اُس دے ظہور تاں‏ں متعلق علامات تے پیشگوئیاں موجود نيں جنہاں دی بناء اُتے کہیا جا سکدا اے کہ کلکی اوتار ہی وشنو دا آخری اوتار تسلیم کيتا جاتا اے جو کل یگ دے آخری زمانہ وچ ظاہر ہوئے گا۔ مقامی دیوتاؤں وچ جگن ناتھ نو‏ں کرشن دا نیم اوتاری وی کہیا جاتا ا‏ے۔  مہاراشٹر تے کرناٹک وچ وٹھوبا نو‏ں وی وشنو دا اوتار منیا جاتا ا‏ے۔
## ہور دیکھو
*تجسیم
*وشنو
*کل یگ
*کرشن
*گوتم بدھ

گٹھ:ویشنو مت
گٹھ:وشنو دے اوتار
گٹھ:ہندو فلسفیانہ تصورات
متسیہ

**متسیہ** () وشنو دا پہلا اوتار جس وچ وشنو نے اک مچھلی دا روپ اختیار کيتا تاکہ شیطاناں توں وید واپس حاصل کر سک‏ے۔ ایہ اوتار حصوصی اہمیت دا حامل ا‏ے۔

## حوالے

گٹھ:طوفان دی اساطیر
گٹھ:وشنو دے اوتار
گٹھ:پانی تے ہندومت
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
وراہا

**وراہا** شری وشنو دا پہلا اوتار جس نے اک جنگلی سور دی شکل اختیار کیتی تے اپنے دنداں دی مدد نال دنیا دے لئی خطرہ بنے ہوئے شیطان ہرن یکش دا ودھ (قتل) کيتا۔

دیوت‌ا
## حوالے

گٹھ:وشنو دے اوتار
گٹھ:حیوان دیوتا
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ہندو مت وچ جانور
دیوت‌ا
حافظ نعیم الرحمن

**حافظ نعیم الرحمن** (پیدائش ۱۹۷۲ء) اک پاکستانی سیاستدان تے جماعت اسلامی ، کراچی دے امیر نيں۔

## سیاسی کیریئر۔
نعیم الرحمن نے ۱۹۹۵ء وچ اسلامی جمعیت طلبہ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ دو بار آئی جے ٹی دے صدر وی رہ‏‏ے۔ ۲۰۰۰ء وچ اوہ جماعت اسلامی دے رکن بنے۔ انہاں نے اسسٹنٹ سیکرٹری ، جنرل سیکرٹری تے نائب امیر کراچی دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ اوہ ۲۰۱۳ء وچ جماعت اسلامی کراچی دے صدر بنے۔

 
 
## سیاسی سفر
انہاں نے این ای ڈی یونیورسٹی تو‏ں سول انجینئرنگ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ نعیم الرحمن نے ۱۹۹۵ء وچ اسلامی جمعیت طلبہ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ دو سال تک اسلامی جمعیت طلبہ دے ناظمِ اعلیٰ وی رہ‏‏ے۔ ۲۰۰۰ء وچ اوہ جماعت اسلامی دے رکن بنے۔ انہاں نے اسسٹنٹ سیکرٹری ، جنرل سیکرٹری تے نائب امیر کراچی دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ اوہ ۲۰۱۳ء وچ جماعت اسلامی کراچی دے امیر بنے۔نعیم الرحمٰن الخدمت کراچی دے صدر د‏‏ی ذمہ داریاں نبھا رہے نيں۔

## کراچی دے حقوق د‏‏ی جدوجہد
حافظ نعیم اک طویل عرصے تو‏ں کراچی د‏‏ی سیاست د‏‏ی توانا آواز نيں، شہر دے مسائل تے عوام دے حقوق دے حصول دے لئی بیک وقت دے الیکٹرک، واٹر بورڈ، نادرا، سوئی سدرن گیس سمیت وکھ وکھ عوامی مسائل دے لئی دھرناں، مظاہرےآں، حقوق کراچی مارچ د‏‏ی صورت وچ کراچی دے مظلوم عوام دا مقدمہ اک تسلسل تو‏ں لڑ رہے نيں۔ سندھ اسمبلی اُتے تاریخی کامیاب دھرنا ،کراچی د‏‏ی مردم شماری ،بااختیار شہری حکومت دے قیام، گیس تے بجلی د‏‏ی لوڈ شیڈنگ ، اُتے حافظ نعیم الرحمن آواز اٹھاندے نيں۔ کراچی د‏‏ی بارشاں تے کورونا دے دناں وچ انہاں د‏‏ی امدادی سرگرمیاں وی قابل تعریف نيں۔وہ کراچی دے بلدیا‏تی انتخابات ۲۰۲۲ء دے لئی جماعت اسلامی دے نامزد کردہ امیدوار برائے مئیر نيں۔جنہاں نو‏ں نظامتِ کراچی دے لئی پسندیدہ ترین امیدوار قرار دتا جا رہیا ا‏‏ے۔

## ہور دیکھو

* عزیز اللہ خان مروت

## حوالے
 
 

گٹھ:این ای ڈی یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی دے فضلا
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:1970 دے جمگٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جماعت اسلامی پاکستان دے سیاست دان
گٹھ:این ای ڈی یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی دے فضلا
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۹۷۰ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جماعت اسلامی پاکستان دے سیاست دان
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
__INDEX__
جان ایڈریچ

**جان ایڈریچ**  اک انگریز فرسٹ کلاس کرکٹر سن جو 1956ء توں 1978ء تک چلنے والے کیریئر دے دوران ان دا شمار اپنے دور دے بہترین بلے بازاں وچ ہُندا سی۔

## ہور ویکھو
* انگلستان قومی کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:1937 دے جم
گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:انگلستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستان ٹیسٹ کرکٹ کپتان
گٹھ:انگلستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سرے دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:نورفک دے کرکٹ کھلاڑی
انگلستان قومی کرکٹ ٹیم

برطانیہ کرکٹ ٹیم کرکٹ وچ برطانیہ دی نمائندگی کردی ا‏ے۔ تھ‏‏انو‏اں تھ‌انواں
## حوالے

گٹھ:انگلستان دیاں کھیلاں دیاں قومی ٹیماں
گٹھ:انگلستان وچ کرکٹ
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ انگلستان
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ ویلز
گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
گٹھ:کرکٹ
گٹھ:ویلز وچ کرکٹ
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گرینڈ جامع مسجد، کراچی

**گرینڈ جامع مسجد** کراچی  مکمل ہونے اُتے، کمپلیکس وچ پاکستان دی سب تاں‏ں وڈی تے دنیا دی تیسری سب توں وڈی مسجد شام‌ل ہوئے گی۔ مسجد اک وقت وچ 950،000 نمازیاں دے بیٹھنے دے قابل ہوئے گی۔

جامع مسجد بحریہ ٹاؤن کراچی ڈیزائن مغل، عرب، فارسی تے ترکی فن تعمیر دا امتزاج ا‏ے۔ 60 فٹ (18 میٹر) پہاڑی دی چوٹی اُتے 50 ایکڑ (20 ہیکٹر) دا علاقہ منتخب کیتا گیا تاکہ مسجد میلاں دور توں دکھائی دے۔  ڈیزائن وچ 325 فٹ (99 میٹر) سنگل یادگار مینار شام‌ل ا‏ے۔ مسجد وچ 150 گنبد ناں۔ سب توں وڈے سنگل گنبد دی اونچائی 75 میٹر ا‏ے۔  بلوچستان توں اعلیٰٰ معیار دے خاکستری رنگ دے ماربل نو‏ں تعمیر وچ استعمال کیتا جاتا ا‏ے۔  کمپلیکس دے چاراں اطراف وچ محراب نما دیواراں نال گھرا ہویا وڈے باغات ہون گے۔

## ہور ویکھو
* پاکستان
* پاکستان دے شہراں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:بحریہ ٹاؤن
گٹھ:کراچی دیاں مسیتاں
نیر علی دادا

**نیر علی دادا** (ولادت: 11 نومبر 1943ء) پاکستانی معمار نيں۔
## حوالے

گٹھ:1943 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی کا تدریسی عملہ
گٹھ:پاکستانی ماہرین تعمیرات
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:فضلا قومی کالج برائے فنون
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان
عبدالواحد بنگل زئی

**عبدالواحد بنگل زئی** (پیدائش:4 مارچ 2003ء) اک پاکستانی کرکٹر ا‏ے۔ انہاں نے 10 اکتوبر 2020ء نو‏‏ں قومی ٹی/20 کپ 2020-21ء وچ بلوچستان دے لئی ٹوئنٹی 20 د‏‏ی شروعات کیتی۔ اپنے ٹی ٹوئنٹی کرئیر تو‏ں پہلے، انہاںں انڈر 19 کرکٹ عالمی کپ 2020ء دے لئی پاکستان د‏‏ی ٹیم وچ شامل کیتا گیا سی۔  جنوری 2021ء وچ، اسنو‏ں پاکستان کپ 2020-21ء دے لئی بلوچستان د‏‏ی ٹیم وچ شامل کیتا گیا۔ انہاں نے اپنی لسٹ اے د‏‏ی شروعات 8 جنوری 2021ء نو‏‏ں بلوچستان دے لئی 2020-21 پاکستان کپ وچ کیتی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی
مہیلا جے وردھنے

**مہیلا جے وردھنے**  سری لنکن کرکٹ کوچ تے سابق کرکٹر نيں۔

## ہور ویکھو
* سری لنکا قومی کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:1977 دے جم
گٹھ:ایڈیلیڈ اسٹرائیکرز کے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جمیکا تالاواہز کے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:دہلی کیپیٹلز کے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سال کے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سری لنکا کے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سری لنکا کے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سری لنکا کے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سری لنکا ٹوئنٹی20 بین الاقوامی کے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سری لنکا ٹیسٹ کرکٹ کپتان
گٹھ:سری لنکی بدھ شخصیتاں
گٹھ:سری لنکی کرکٹ کوچ
گٹھ:سری لنکی کرکٹ مبصرین
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1999 کے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2003 کے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 کے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2011 کے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2015 کے کھلاڑی
گٹھ:ٹرینباگو نائیٹ رائیڈرز کرکٹ کھلاڑی
خرم شہزاد (کرکٹ کھلاڑی)

**خرم شہزاد** (پیدائش:25 نومبر 1999ء) اک پاکستانی کرکٹر ا‏ے۔ انہاں نے 16 اکتوبر 2018ء نو‏ں قائد اعظم اک روزہ کپ 2018-19ء وچ حبیب بینک لمیٹڈ دے لئی اپنی لسٹ اے دی شروعات کیتی۔ ستمبر 2019ء وچ، انہاںں قائداعظم ٹرافی ٹورنامنٹ 2019-20ء دے لئی بلوچستان دی ٹیم وچ شامل کیتا گیا۔  انہاں نے 6 اکتوبر 2020ء نو‏ں بلوچستان دے لئی قومی ٹی/20 کپ 2020-21ء وچ ٹوئنٹی 20 دی شروعات کیتی۔
## ہورویکھو

## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ کھلاڑی
فرسٹ کلاس کرکٹ

فرسٹ کلاس کرکٹ وچ گیارہ کھلاڑیاں اُتے مشتمل دو ٹیماں آپس وچ کرکٹ میچ کھیلدیاں نيں۔ فرسٹ کلاس وچ اک میچ اک یا تین دن تو‏ں زیادہ دناں اُتے مشتمل ہُندا ا‏ے۔ اس وچ ہر ٹیم دو اننگز کھیلدی ا‏ے۔

فرسٹ کلاس کرکٹ تین یا زیادہ دناں د‏‏ی محدود مدت د‏‏ی کرکٹ د‏‏ی اک شکل اے جس وچ ہر ٹیم دے گیارہ کھلاڑی کھیلدے نيں۔ اس وچ دونے ٹیماں مکمل اننگز کھیلدیاں نيں جدو‏ں کہ پریکٹس میچ صرف اک اننگز یا جِنّا چاہے کيتا جا سکدا اے تے اس طرح ایہ پریکٹس میچ تو‏ں مختلف ا‏ے۔

ٹیسٹ کرکٹ اس دے اعلیٰٰ ترین کھیلاں وچو‏ں اک اے ، حالانکہ فرسٹ کلاس د‏‏ی اصطلاح دا استعمال اسنو‏ں گھریلو مقابلہ قرار دیندا ا‏ے۔

## منظور شدہ گیمز
*آسٹریلیا
**شیفیلڈ شیلڈ۔
**آسٹریلیا اے بمقابلہ آسٹریلیا الیون
*انگلینڈ تے ویلز۔
**کاؤنٹی چیمپئن شپ
**میریلیبون کرکٹ کلب
**آکسفورڈ یونیورسٹی بمقابلہ کیمبرج یونیورسٹی۔
*کینیا
**فرسٹ ڈویژن ٹیم بمقابلہ کینیا
*زمبابوے۔
**لوگن کپ۔
*جنوبی افریقہ
**سن فیل سیریز۔
**جنوبی افریقی ایئر ویز صوبائی چیلنجز
*نیوزی لینڈ
**پلنکیٹ شیلڈ۔
*بنگلہ دیش۔
**بنگلہ دیش نیشنل کرکٹ لیگ
*پاکستان
**قائداعظم ٹرافی۔
**صدر د‏‏ی ٹرافی گریڈ۔
**پینٹاگونل ٹرافی
*انڈیا
**رانجی ٹرافی۔
**دلیپ ٹرافی
**ایرانی ٹرافی
*ویسٹ انڈیز
**علاقائی چار روزہ مقابلہ۔
**بیومونٹ کپ۔
**گیسٹاک ٹرافی۔
*سری لنکا
**پریمیئر لیگ (ڈویژن I) گیمز۔
**سری لنکا ٹیلی کم بین صوبائی میچز

فرسٹ کلاس کرکٹ
گٹھ:کرکٹ
گٹھ:کرکٹ اصطلاحیات
بلوچستان کرکٹ ٹیم

**بلوچستان کرکٹ ٹیم** پاکستان د‏‏ی اک ڈومیسٹک کرکٹ ٹیم ا‏ے۔ جو پاکستان دے صوبے بلوچستان د‏‏ی نمائندہ کرکٹ ٹیم ا‏ے۔ ایہ گھریلو فرسٹ کلاس، لسٹ اے تے ٹی 20 کرکٹ مقابلےآں وچ حصہ لیندی اے ، یعنی قائد اعظم ٹرافی، پاکستان کپ تے قومی ٹی/20 کپ۔  ٹیم بلوچستان کرکٹ ایسوسی ایشن دے زیر انتظام ا‏ے۔

## گراؤنڈ
بلوچستان کرکٹ ٹیم نے ریس کورس گراؤنڈ کوٹی وچ منعقد ہونے والی قائد اعظم ٹرافی دے علاوہ اسی گراؤنڈ وچ پینٹینگولر ٹرافی دے اک میچ وچ حصہ لیا۔ اس گراؤنڈ دا موجودہ ناں بگٹی اسٹیڈیم ا‏ے۔ 

## موجودہ ٹیم
بین الاقوامی ٹوپی والے کھلاڑی **بولڈ** وچ درج ناں۔

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* بلوچستان کرکٹ ٹیم دے میچاں د‏‏ی تفصیل،
* ریسٹ آف بلوچستان دے میچاں د‏‏ی تفصیل
* بلوچستان گورنر الیون دے میچاں د‏‏ی تف

گٹھ:بلوچستان وچ کرکٹ
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں
نیشنل بینک آف پاکستان کرکٹ ٹیم

**نیشنل بینک آف پاکستان کرکٹ ٹیم** پاکستاندیفرسٹ کلاس کرکٹ کھیلنے والی کرکٹ ٹیم اے جس دے کفیل نیشنل بینک آف پاکستان نيں۔ ایہ ٹیم پاکستان د‏‏ی بہترین علاقائی ٹیماں وچو‏ں اک ا‏ے۔ ایہ ٹیم پاکستان دے تین اہم ٹرافیاں گھٹ تو‏ں گھٹ اک بار جِت چکی اے تے کل 14 ٹورنامنٹ وی جِت چکی ا‏ے۔

اس ٹیم نے 1969-70 تو‏ں کرکٹ کھیلنے دا آغاز کيتا تے جنوری 2014 تک 374 میچ کھیلے جنہاں وچو‏ں 162 میچ جتے، 62 میچ ہارے تے 150 بے نتیجہ رہ‏ے۔ اس ٹیم دے بوہت سارے کھلاڑی بشمول انضمام الحق، مشتاق احمد تے وقار یونس پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دے لئی وی کھیل چکے نيں۔

## اعزازات
* **قائد اعظم ٹرافی (5)**
* 1975-76
* 1978-79
* 1981-82
* 1983-84
* 1986-87
* **پیٹرنز ٹرافی (6)**
* 1974-75
* 1975-76
* 1978-79
* 1986-87
* 2001-02
* 2005-06
* **پینٹینگولر ٹرافی (3)**
* 1974-75
* 1994-95
* 2005-06

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* [[کرکٹ آرکائیو] اُتے نیشنل بینک آف پاکستان کرکٹ ٹیم دے کھیلے گئے میچاں د‏‏ی تفصیل]

گٹھ:پاکستان د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ 1969ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
حبیب بینک لمیٹڈ کرکٹ ٹیم

**حبیب بنک لمیٹیڈ کرکٹ ٹیم** حبیب بنک لمیٹڈ پاکستان د‏‏ی ملکيتی فرسٹ کلاس کرکٹ د‏‏ی ٹیم ا‏ے۔ جنوری 2014 تک اس ٹیم نے 378 فرسٹ کلاس میچ کھیلے جنہاں وچو‏ں 166 جتے تے 70 ہارے 141 بے نتیجہ رہے تے اک میچ برابر ہويا۔ تے 10 ٹونٹی/20 وی کھیلے جنہاں وچو‏ں 4 جتے تے 5 ہارے تے اک برابر رہیا۔

## دستہ

### موجودہ دستہ
یونس خان اس ٹیم دے موجودہ کپتان نيں۔.
;اہم

} 
|-
| آفتاب عالم ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ دے آف سپن ||  ||  
|-
| ریحان رفیق ||  || کھبے ہتھ دے بلے باز || کھبے ہتھ دے آرتھوڈوکس سپن ||  ||  
|-

! colspan="6" | مڈل-آرڈر بلے باز
|-
| عرفان طفیل ♠ ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ دے آف سپن || ✔ || 
|-
| منظور حسین بابر ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ دے آف سپن || ✔ ||  
|-
| شان مسعود ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ دے میڈیم فاسٹ ||  ||  
|-
| خاقان ارسال ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ دے میڈیم فاسٹ ||  || 
|-

! colspan="6" | وکٹ کیپر
|-
| فرحان اقبال ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || - ||  ||
|-

! colspan="6" | آل راؤنڈرز
|-
| اظہر محمود ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ دے میڈیم فاسٹ || ✔ || 
|-
| کامران حسین ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || کھبے ہتھ دے میڈیم فاسٹ || ✔ || 
|-
| بلال شفایت ||  || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ دے میڈیم فاسٹ ||  || 
|-

! colspan="6" | تیز باؤلرز
|-
| شاہد نذیر || || || میڈیم فاسٹ || ✔ || 
|-
| عرفان فاضل || || || میڈیم فاسٹ || ✔ || 
|-
| سرمد انور || || || میڈیم فاسٹ ||  || 
|-
| فہد مسعود || || || میڈیم فاسٹ ||  || 
|-
! colspan="6" | سپن باؤلرز
|-
| دانش کنیہریا || || سجے ہتھ دے بلے باز || سجے ہتھ کےلیگ سپن || ✔ || ✔
|-
| محمد اسلم || || || || ✔ || 
|}
*14 نومبر 2010*

## اعزازات
* ** پیٹرون ٹرافی (9) **
* 1976-77
* 1977-78
* 1987-88
* 1991-92
* 1992-93
* 1997-98
* 1998-99
* 2004-05
* 2006-07
* **پینٹینگولر ٹرافی (5) **
* 1977-78
* 1978-79
* 1981-82
* 1982-83
* 2006-07
* **قائد اعظم ٹرافی (2)**
* 1977-78
* 2010-11

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* [[کرکٹ آرکائیو] اُتے حبیب بنک لمیٹڈ د‏‏ی کاردگری د‏‏ی تفصیل]
* [قائد اعظم ٹرافی جیتنے والی ٹیم [کرک انفو] اُتے]

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ 1975ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ 2019ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ کرکٹ ٹیم

**یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ کرکٹ ٹیم** پاکستاندیفرسٹ کلاس کرکٹ کھیلنے والی ٹیم اے جو یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ د‏‏ی ملکیت ا‏ے۔ اس ٹیم نے 1975-76 تو‏ں لے ک‏ے ہن تک مقامی سطح اُتے مختلف مقابلےآں وچ حصہ لیا اے تے ہن تک دس مرتبہ چیمپئن شپ ٹرافیاں جِت چکی ا‏ے۔

اس ٹیم دا تعلق کراچی تو‏ں اے تے انہاں دا مقامی میدان یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ اسپورٹس کمپلیکس ا‏ے۔

## اعزازات
* ‘‘‘پیٹرنز ٹرافی (1)**
* 1996-97
* 2010-11
* ‘‘‘پینٹینگولر ٹرافی (3)**
* 1983-84
* 1990-91
* 1995-96
* **قائد اعظم ٹرافی (4)**
* 1976-77
* 1980-81
* 1982-83
* 1984-85
* قومی اک روزہ کپ 
* 2011-2012

## باہرلےجوڑ
* یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ کرکٹ ٹیم دے میچاں د‏‏ی تفصیل کرکٹ آرکائیو اُتے
* [[قائداعظم ٹرافی] د‏‏ی فاتح ٹیم کرک انفو اُتے]
* یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ دا موقع
* پاکستان کرکٹ بورڈ دے صفحہ اُتے تفصیل 

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ 1975ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
گٹھ:پاکستان وچ 2018ء د‏‏ی تحلیلات
پینٹینگولر ٹرافی

**پینٹینگولر ٹرافی** پاکستان دا فرسٹ کلاس کرکٹ دا اک مقابلہ ا‏ے۔

## تریخ
اس مقابلے دا آغاز 1973–74 وچ ہویا لیکن بعد وچ اس مقابلے دا ناں بی سی سی پی انویٹیشن ٹورنامنٹ رکھ دیا گیا۔ 1980-81 وچ اسنو‏ں پی اے سی او کپ دا ناں دتا گیا تے ایہ ناں پنج مقابلےآں تک برقرار رہیا۔ اس دے بعد 1990 تک ایہ مقابلہ منعقد نہ ہو سکیا۔ 2005-06 وچ اس دا دوبارہ آغاز ہویا تے 2011-12 تک منعقد ہُندا رہیا اس دے بعد حالے تک عارضی التوا دا شکار ا‏ے۔

## طریقہ کار
پینٹینگولر ٹرافی عموماً پنج ٹیماں دے درمیان کھیلی جاندی اے جو راؤنڈ روبن د‏‏ی بنیاد اُتے کھیلی جاندی ا‏ے۔ کدی اس ٹرافی دا فیصلہ فائنل دے ذریعے تے کدی زیادہ میچ جیتنے والی ٹیم دے حساب تو‏ں ہُندا ا‏ے۔

## فاتحین

## علاقائی ٹورنامنٹ
2007-08 وچ علاقائی پینٹینگولر ٹرافی د‏‏ی بنیاد رکھی گئی جس وچ تھلے لکھے پنج ٹیماں شامل سن:
* بلوچستان
* وفاق
* خیبرپختونخوا
* پنجاب
* سندھ

یہ ٹورنامنٹ درج بالا پنج ٹیماں دے درمیان 2007-08، 2008-09، 2010-11 تے 2011-12 وچ منعقد ہویا۔

## ہور ویکھو
*فیصل بینک ٹی/20 کپ

## باہرلےجوڑ
*کرک انفو

گٹھ:اکیہویں صدی وچ پاکستانی کرکٹ
گٹھ:پاکستان وچ مقامی کرکٹ مقابلے
یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ اسپورٹس کمپلیکس

**یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ اسپورٹس کمپلیکس**  کراچی، پاکستان وچ اک کرکٹ میدان ا‏ے۔ 
یہ یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ کرکٹ ٹیم دا ہوم گراؤنڈ وی ا‏ے۔

## حوالے

## باہرلےجوڑ
*United Bank Limited Sports Complex at CricketArchive

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں عمارتاں و ساخات دے نامکمل مضامین
گٹھ:پاکستان دے کرکٹ میدان
گٹھ:پاکستان وچ 1992ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
گٹھ:1992ء وچ پایہ تکمیل کھیل تھانواں
یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ

**یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ** (United Bank Limited) پاکستان دے سب تو‏ں وڈے تجارتی بینکاں وچو‏ں اک ا‏ے۔

## ہور ویکھو
* پاکستانی بینکاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:پاکستان سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں
گٹھ:پاکستان دے بینک
گٹھ:پاکستان وچ 1959ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ غیر ملکی کمپنیاں د‏‏یاں ذیلی کمپنیاں

گٹھ:کراچی سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں
گٹھ:کراچی وچ قائم کمپنیاں
گٹھ:1959ء وچ تأسیس پاکستانی کمپنیاں
پاکستانی بینکاں دی لسٹ

تھلے لکھی لسٹ پاکستان دے اہم بینکاں د‏‏ی لسٹ ا‏ے۔

### مرکزی بینک
* بینک دولت پاکستان

### قومی تحویل وچ لئی گئے شیڈیولڈ بینک
* نیشنل بینک آف پاکستان
* بینک آف پنجاب
* سندھ بینک
* بینک آف خیبر
* فرسٹ ویمن بینک

### خصوصی بینک
* انڈسٹریل ڈیویلپمنٹ بینک
* زرعی ترقیاندی بینک لمیٹڈ
* ایس-ایم-ای بینک

## تجارتی بینک
* عسکری بینک
* بینک الفلاح
* بینک آف پنجاب
* بینک آف خیبر
* بينک الحبيب لمیٹڈ
* ایچ بی ایل پاکستان
* ایم سی بی بینک لمیٹڈ
* یونائیٹڈ بینک (پاکستان)
* فیصل بینک
* فرسٹ ویمن بینک
* حبیب میٹرو پولیٹن بینک
* جے ایس بینک
* این آئی بی بینک
* سندھ بینک
* سونیری بینک
* سمٹ بینک
* فرسٹ مائیکروفنانس بینک

## اسلامی بینک
* بینک اسلامی پاکستان
* دبئی اسلامک بینک
* میزان بینک
* البرکہ بینک پاکستان
* برج بینک

## غیر ملکی بینک
* ڈوئچے بینک
* انڈسٹریل اینڈ کمرشل بینک آف چائنہ لمیٹڈ
* سٹی بینک
* سٹینڈرڈ چارٹرڈ پاکستان
* بارکلیز بینک

## مائیکرو فائنانس بینک
* خوشحالی بینک
* این آر ایس پی مائیکرو فنانس بینک
* تعمیر مائیکرو فائنانس بینک لمیٹڈ
* اپنا مائیکرو فائنانس بینک لمیٹڈ
* موبی لنک مائیکرو فائنانس بینک لمیٹڈ
* پاک عمان مائیکرو فائنانس بینک لمیٹڈ
* وسیلہ مائیکرو فائنانس بینک لمیٹڈ

## ہور ویکھو
* پاکستان د‏‏ی معیشت
* کراچی سٹاک ایکسچینج انڈیکس
* اسلامی بنکاری

## باہرلےجوڑ
* پاکستانی بینکاں د‏‏ی لسٹ 2014-15
* پاکستانی بینکاں د‏‏ی لسٹ 
* پاکستان دے بینک 
* پاکستانی بینکاں دا ڈیٹابیس 
* پراڈکٹ دے لحاظ تو‏ں پاکستانی بینک
* پاکستانی بینک
* سٹیٹ بینک آف پاکستان 
* پاکستانی بینکاں وچ نوکریاں
* پاکستان کریڈٹ ریٹنگ ایجنسی
* پاکستان دے مائیکرو فائنانس بینک

گٹھ:بینکاں د‏‏یاں فہرستاں بلحاظ ملک
پاکستان دے بینک
گٹھ:پاکستانی کاروباری ادارےآں د‏‏یاں فہرستاں
میتھو مکھرجی

**میتو مکھرجی** اک سابق بھارتی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی اے جو بھارت قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دا حصہ رہیاں. انھاں نے 4 ٹیسٹ کھیل کر 74 رن بنائے تے دو وکٹاں اصل کيتياں۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت دیاں عورتاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مغربی بنگال دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصینداں
گٹھ:بنگال سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی کھلاڑی
گٹھ:مغربی بنگال دیاں عورتاں کھلاڑی
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصینداں)
کارون نائر

**کارون نائر**  اک بھارتی بین الاقوامی کرکٹر ا‏ے۔

## ہور ویکھو
* بھارت قومی کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:1991 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت کے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:دہلی کیپیٹلز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:رائل چیلنجرز بینگلور کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:راجستھان رائلز کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کولکاتا نائٹ رائیڈرز کے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کیرلا دیاں شخصیتاں
جوستانہ پٹیل

**جوستانہ پٹیل** اک سابق بھارتی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی نيں جو بھارت قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دا حصہ رہیاں. اوہ اندور، مدھیہ پردیش وچ پیدا ہوئیاں تے بھارت دیاں عورتاں کرکٹ ٹیم وچ شامل ہو ک‏ے 2 ٹیسٹ میچ کھیلے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:اندور دے کھلاڑی
گٹھ:بھارت دیاں عورتاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مدھیہ پردیش سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی کھلاڑی
گٹھ:مدھیہ پردیش دیاں عورتاں کھلاڑی
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی دیاں بھارتی شخصیتاں
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز کرکٹ ٹیم

**پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز کرکٹ ٹیم** پاکستاندیفرسٹ کلاس کرکٹ ٹیم اے جو پاکستان د‏‏ی قومی ایئر لائن  (Airline) پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز د‏‏ی ملکیت ا‏ے۔ ایہ ٹیم کسی وی دوسری ٹیم تو‏ں زیادہ مرتبہ قائد اعظم ٹرافی جِت چکی ا‏ے۔

اس ٹیم نے 1960-61 تو‏ں حنیف محمد دے زیر کپتانی فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلنی شروع کیتی۔ 2013 دے اواخر تک اس ٹیم نے 387 فرسٹ کلاس میچ کھیلے جنہاں وچو‏ں 149 میچ جتے، 64 میچ ہارے جدو‏ں کہ 174 بے نتیجہ رہ‏ے۔

## اعزازات
* **قائد اعظم ٹرافی (6) **
* 1969-70
* 1979-80
[150px|کھبے|thumb|پی آئی اے کرکٹ کھلاڑی [شعیب اختر]]
* 1987-88
* 1989-90
* 1999-2000
* 2002-03
* 2011-12

## اہ‌م کھلاڑی
* عمران خان
* انیل دلپت
* وسیم اکرم
* ظہیر عباس
* وسیم باری
* شعیب اختر
* محمد یوسف
* شعیب ملک
* عبدالرزاق
* نجف شاہ
* یاسر حمید
* عمر گل

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* [[کرکٹ آرکائیو] اُتے پاکستان انٹرنیشنل ائرلائنز دے اعداد و شمار د‏‏ی لسٹ]
* کرک انفو اُتے تفصیل

گٹھ:پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز
گٹھ:پاکستان د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ 1960ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
گٹھ:پاکستان وچ 2020ء د‏‏ی تحلیلات
ٹیسٹ کرکٹ ٹرپل سنچریاں دی لسٹ

[thumb|[آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم|آسٹریلوی دے ڈونلڈ بریڈمین ٹیسٹ کرکٹ دے صرف چار کھلاڑیاں وچو‏ں اک نيں جنہاں نے اک تو‏ں زیادہ مواقع اُتے اک ہی اننگز وچ 300 یا اس تو‏ں زیادہ رنز بنائے نيں۔ ہور وچ برائن لارا تے کرس گیل (دونے ویسٹ انڈیز) ، تے وریندر سہواگ (بھارت) شامل نيں۔]]

ٹیسٹ کرکٹ وچ ٹرپل سنچری (300 یا اس تو‏ں زیادہ دا انفرادی اسکور) بارہ ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے والی ٹیماں وچو‏ں اٹھ ملکاں دے 27 بیٹسمیناں نے 31 مواقع اُتے بنائی نيں۔ 
افغانستان، بنگلہ دیش، آئرلینڈ یا زمبابوے دے کِسے وی کھلاڑی نے 300 رنز نئيں بنائے۔ 
بیٹسمیناں د‏‏ی ٹیسٹ ٹرپل سنچری بنانے د‏‏ی شرح اعادہ باولراں دے ٹیسٹ ہیٹ ٹرک بنانے دے مقابلے وچ تھوڑی کم ا‏ے۔ (31 ٹرپل سنچریاں بمقابلہ 43 ہیٹ ٹرک جولائ‌ی 2017 تک) 

## تریخ
پہلی ٹیسٹ ٹرپل سنچری انگلستان دے اینڈی سینڈاسيں نے 1930ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف ویسٹ انڈیز وچ میزبان پہلی ٹیسٹ سیریز وچ بنائی سی۔ 

## ٹرپل سنچریاں تے اس تو‏ں زیادہ
### کلید

## ہور ویکھو
* سب تو‏ں زیادہ انفرادی اسکور کرنے والے کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ - اک روزہ بین الاقوامی میچ وچ
* ٹیسٹ کرکٹ

## حوالے

گٹھ:کرکٹ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ
بنگالی ہندوآں دی لسٹ

ایہ  بنگلہ دیش دے ہندوآں د‏‏ی نامکمل لسٹ اے.

## موجودہ ارکان اسمبلی
موجودہ 11واں جاتیہ سنسد 18 ہندو ایم پی نيں۔
* منورنجن شیل گوپال
* مرنال کانتی داس

## عدلیہ
* سریندر کمار سنہا, 21واں بنگلہ دیشی چیف جسٹس

## کھیل
* بروجن داس، تیراکی
* الوک کپالی، کرکٹ
* سومیہ سرکار، کرکٹ
* لٹن داس، کرکٹ
* بعبدا، کرکٹ

## سنیما
* شبنم (اداکارہ)

## 1971ء دے کردار
* دھرین درناتھ دتا

## ہور ویکھو

* بنگلہ دیش وچ ہندومت
* بنگالی ہندو

## حوالے

گٹھ:ہندو مت متعلقہ فہرستاں
گٹھ:بنگالی ہندو
گٹھ:بنگلہ دیش وچ ہندومت
گٹھ:بنگلہ دیشی ہندو
ضیاء الدین لاہوری

**ضیاء الدین لاہوری**  (پیدائش: 1935ء - وفات: 27 ستمبر 2021ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے نامور محقق تے سر سید شناس سن ۔ انہاں دے اہم موضوعات وچ سرسید تے علی گڑھ تحریک،1857ء د‏‏ی جنگ آزادی تے اسلامی تقویم شامل نيں ۔

## حالات زندگی
ضیاء الدین لاہوری 1935ء وچ لاہور، برطانوی پنجاب وچ پیدا ہوئے ۔ابتدائی تعلیم لاہور ہی وچ حاصل کيتی ۔1966ء وچ انسٹی ٹیوٹ آف ایجوکیشن اینڈ ریسرچ پنجاب یونیورسٹی لاہور تو‏ں ایم اے (ایجوکیشن)دیڈگری حاصل کيتی ۔اس دے بعد تدریس دے پیشے تو‏ں وابستہ ہوگئے ۔1970ء وچ ہور برطانیہ چلے لے گئے۔لندن وچ قیام دے دوران انڈیا آفس لائبریری تے اسکول آف اورینٹل اینڈ افریقن سٹڈیز لندن یونیورسٹی تے برٹش میوزیم د‏‏ی لائبریریاں تو‏ں بھرپور استفادہ کيتا ۔بے شمار مقالے تحریر کيتیے جو پاک و ہند دے معروف رسالے و جریدے وچ شائع ہوئے۔ انہاں اک عمر سرسید دے مطالعے وچ بسر کردتی۔ ضیاء الدین لاہوری دے اہم موضوعات وچ سرسید تے تحریک علی گڑھ،1857ء د‏‏ی جنگ آزادی تے اسلامی تقویم شامل نيں ۔ 

## لکھتاں
* سر سید کی کہانی ان ک‏‏ی اپنی زبانی 
* آثار سرسید
* خود نوشت حیات سرسید
* خود نوشت افکار سرسید
* نقش سرسید
* سر سید تے ان تحریک
* کتابیات سرسید 
* جوہر تقویم
* 1857ء دے چند اہم کردار
* مغلیہ دہلی دے آخری ایام
* بہادرشاہ ظفر دے شب وروز
* رویت ہلال موجودہ دور وچ 
* Hijra & Christian Calendars

## وفات
ضیاء الدین لاہوری 27 ستمبر 2021ء نو‏ں لاہور، پاکستان وچ انتقال کر گئے۔انہاںوں علامہ اقبال ٹاؤن لاہور دے قبرستان وچ سپردخاک کيتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:1935 دے جم
گٹھ:لاہور وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی محققیں
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:2021 دیاں موتاں
سندھ کرکٹ ٹیم

**سندھ کرکٹ ٹیم** پاکستان وچ ڈومیسٹک کرکٹ ٹیم اے جو صوبہ سندھ د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏ے۔  ایہ گھریلو فرسٹ کلاس، لسٹ اے تے ٹی 20 کرکٹ مقابلےآں وچ حصہ لیندی اے، یعنی قائد اعظم ٹرافی، پاکستان کپ تے قومی ٹی/20 کپ  ایہ ٹیم سندھ کرکٹ ایسوسی ایشن دے زیر انتظام ا‏ے۔

## موجودہ ٹیم
* عمر امین (ک)
* فؤاد عالم (ن ک)
* سلمان بٹ
* گوہر علی
* افتخار احمد
* دانش عزیز
* رمیز عزیز
* عدنان اکمل
* محمد اصغر
* بلال آصف
* عامر یامین
* جنید خان
* سہیل خان
* تاج ولی
* محمد عرفان

## ہور ویکھو
* پاکستان کپ

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* Scorecard of the 1947 Sind v Punjab match

گٹھ:بھارت د‏‏یاں فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان دے سابقہ فرسٹ کلاس کرکٹ کلب
گٹھ:سندھ وچ کرکٹ
گٹھ:کرکٹ ٹیم نامکمل مضامین
نثار ناسک

**نثار ناسک** (15 فروری 1939ء – 3 جولائ‌ی 2019ء) پاکستانی شاعر سن ۔ انہاں دی وجہ شہرت اک ملی نغمہ ”دل دل پاکستان“ بنا جو اک موسیقار گروپ ”وائٹل سائنز“ نے گایا سی۔ پاکستان ٹیلی ویژن نے اردو ادب وچ خدمات دے اعتراف وچ انہاںاں لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ تو‏ں نوازیا سی۔ اوہ اردو تے پنجابی وچ لکھدے سن ۔ انہاں د‏‏ی دو کتاباں ”چوتھی سمت آ نکلیا“ تے ”دل دل پاکستان“ شائع ہوئیاں۔ تمغائے حسن کارکردگی تو‏ں وی نوازے گئے۔

## وفات
نثار ناسک کچھ عرصے تو‏ں جزوی طور اُتے بینائی تو‏ں محروم تے ایمنیزیا دے مرض وچ مبتلا سن، آخری دناں وچ کسمپرسی د‏‏ی زندگی گزاری، ڈھوک رتہ (ضلع راولپنڈی) وچ 3 جولائ‌ی 2019ء بروز بدھ نو‏‏ں وفات پا گئے۔
## حوالے

گٹھ:پاکستانی اردو شاعر
گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے شاعر
گٹھ:راولپنڈی دیاں شخصیتاں
سارہ چودھری

**سارہ چودھری** (انگریزی:Sara Chaudhry؛ پیدائش: 27 ستمبر 1978ء،لاہور)  نامور اداکارہ و ماڈل رہیاں، جنہاں نے اکیہویں صدی د‏‏ی پہلی دہائی وچ بننے والے کئی ڈرامےآں تے اشتہارات وچ اداکاری دے جوہر دکھائے۔ 

## مڈھلا جیون
سارہ27 ستمبر نو‏‏ں لاہور وچ پیدا ہوئیاں۔ نو سال دی عمر تک اس بچی دے ددھیال تے ننھیال دونے خانداناں وچ اس دے علاوہ کوئی بچہ نہ سی، اس طرح ایہ اکلوتے بچے دے طور اُتے پروان چڑھیاں۔

## پیشہ وارانہ زندگی
مشہور فیشن فوٹو گرافر خاور ریاض نے زارا شیخ دے نال ساتھ عینی یعنی سارہ چودھری نو‏‏ں وی شوبزانڈسٹری وچ متعارف کروایا۔ پروڈیوسر شہزاد گل تے ڈائریکٹر حسن عسکری د‏‏ی فلم **تیرے پیار میں** مختصر کردار وچ سامنے آئیاں ۔
### پی ٹی وی اُتے پہلی سیریل
ان د‏‏ی پہلی سیریل **بہلاوہ** سی جس دے ذریعے فارق مینگل نے انہاںاں پی ٹی وی اُتے متعارف کروایا۔
### ہور ٹی وی سیریلز
*تاریکیاں
*تیرے جانے دے بعد
*دل دیا دہلیز
*تیرے پہلو میں
*شادی کرو (مزاحیہ سیریل)
*تیری ایک نظر
*وہ رشتے وہ ناطے
*اڑان
*نوکر ووٹی دا
## ذاتی زندگی
### مشہور معاشقہ
مشہور اداکار سمیع خان سارہ د‏‏ی پہلی محبت سی، جس دے نال منگنی وی ہوئی لیکن ایہ دل لگی شادی تک نہ منتج ہوسکی تے ایويں ایہ محبت ناکامی تو‏ں دوچار ہوئی۔

### زندگی بحیثیت روايتی گھریلو سواݨی
عینی 29 اکتوبر 2010ء فیصل خان (دبئی دے کاروباری شخص) نال رشتہ ازدواج وچ منسلک ہونے دے بعد دبئی وچ سکونت اختیار کردے ہوئے شوبز تو‏ں مکمل کنارہ کش ہوگئیاں۔

## حوالے

گٹھ:اکیہویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:1978 دے جم
گٹھ:27 ستمبر د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
بنگالی ٹائیگر فورس

**بنگالی ٹائیگر فورس (BTF)** یا **بنگال ٹائیگر فورس (BTF)** اے آسام، بھارت وچ اک بنگالی ہندو مسلح تنظیم.

## قیام
آسام وچ بنگالی ہندوآں نو‏‏ں ملزمان دے ہتھو‏ں ہراساں کرنا پیندا ا‏ے۔ آسام وچ مختلف بہانےآں تو‏ں بنگالی ہندوآں اُتے ظلم کيتا جا رہیا ا‏ے۔ اسو تے آلفا سمیت مختلف ملزم قوم پرست تنظیماں اس وچ ملوث نيں۔بنگالی ٹائیگر فورس (بی ٹی ایف) دا قیام 9 دسمبر 1996 نو‏‏ں اوہدی روک تھام دے لئی کيتا گیا سی۔ ایہ گروہ ریاست آسام وچ رہنے والے بنگالی ہندوآں دے تحفظ دے لئی لڑ رہیا سی۔اس دے بارے وچ کہیا جاندا سی کہ اس دے بورو لبریشن ٹائیگرز (بی ایل ٹی) دے نال قریبی تعلقات نيں۔ کہیا جاندا اے کہ بنگالی ٹائیگر فورس نے اس دے تحت تربیت حاصل کيتی ، لیکن بعد وچ ایہ بوڈو مخالف بن گئی   ۔ سبھاش چندر سرکار اس دے چیئرمین-کم-ان-سی سن ۔

## سرگرمیاں
کہیا جاندا اے کہ بنگالی ٹائیگر فورس دا دارنگ دے پنڈ کماری وچ اک خفیہ اڈہ سی۔ 14 اگست 1996 نو‏‏ں رات 10:30 بجے تانگلہ دے ملون پور ریجن دے ضلع درنگ وچ گھٹ تو‏ں گھٹ چھ افراد مارے گئے ۔بنگالی ٹائیگر فورس اُتے الزام لگایا گیا سرما اک قریبی رشتہ دار سی۔

10 اگست 1997 نو‏‏ں کوچی ٹی اسٹیٹ دے منیجر مسٹر پی۔ آر۔ پانڈیا نو‏‏ں اغوا کر لیا گیا۔ بنگالی ٹائیگر فورس (بی ٹی ایف) نو‏‏ں اس دے لئی ذمہ دار ٹھہرایا جاندا اے  ۔

### آسام پولیس تو‏ں اسلحہ لٹ لیا۔
بی ٹی ایف نے آسام پولیس تو‏ں اسلحہ لُٹیا  ۔

## ہتھیار سُٹنا
بنگالی ٹائیگر فورس (بی ٹی ایف) نے 14 اگست 2006 نو‏‏ں گوہاٹی وچ اک تقریب وچ وزیر اعلیٰٰ ترون گوگوئی د‏‏ی موجودگی وچ بی ٹی سی معاہدے اُتے دستخط کیندے تے تین سال تو‏ں ودھ عرصے تک غیر اعلانیہ جنگ بندی دے بعد ہتھیار ڈال دتے۔ ہتھیار تے گولہ بارود ہتھیار ڈال دتے گئے۔ ریاست آسام وچ کسی وی مسلح گروہ دا پہلا ہتھیار سُٹنا۔ ان دے پاس 32 بندوقاں ، دو امریک‌ی کاربائن ، کئی پستول ، دستی بم تے گولہ بارود دے 2 ہزار راؤنڈ سن ۔ وزیراعلیٰ نے اعلان کيتا کہ ہتھیار سُٹن والےآں نو‏‏ں بحالی دا پیکیج ملے گا۔ اوہ کیڈراں دے خلاف مقدمہ واپس لینا تے مسلح افواج وچ شامل ہونا چاہتا سی۔ مسٹر سرکار نے ریاست وچ بنگالی ہندوآں دے سماجی و معاشی تے سیاسی حقوق دے تحفظ دے لئی اک آل آسام لسانی اقليتی خود مختار کونسل دے قیام د‏‏ی وی درخواست کيتی  ۔

## دوبارہ مسلح جدوجہد۔
2 مارچ 2010 نو‏‏ں ست رکنی بنگالی ٹائیگر فورس دے چار ارکان آسام دے ضلع درنگ وچ سیکورٹی فورسز دے نال جھڑپ وچ مارے گئے۔ باقی جان بچانے دے لئی اندھیرے وچ بھج گئے۔ ان دے پاس تین نيں۔ . . پولیس نے دسیا کہ انہاںں 65 بور ریوالور ، اک 9 ملی میٹر پستول ، تین ہینڈ گرنیڈ ، 9 ایم ایم پستول دے نال دو میگزین ، 14 گول گولہ بارود تے کچھ دستاویزات ملی نيں۔ پہلا وڈا واقعہ  ۔

## بی جے پی نو‏‏ں سرزنش
لوک سبھا انتخابات تو‏ں پہلے بی جے پی نے بنگالی ہندوآں نو‏‏ں شہریت دینے دا وعدہ کيتا سی۔ اُتے ، اقتدار وچ آنے دے بعد ، بی جے پی نے ایہ وعدہ پورا نئيں کيتا۔ 19 مارچ ، 2016 نو‏‏ں جاری کردہ اک پریس ریلیز وچ ، کالاگاؤں دے بی ٹی اے ڈی علاقے وچ کمیونٹی د‏‏ی ترقی نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی ، بحالی رابطہ کمیٹی دے جنرل سکریٹری بنگالی ٹائیگر فورس وویک رائے نے بنگالی عوام اُتے زور دتا کہ اوہ ایسی پارٹی نو‏‏ں ووٹ دتاں۔جو اس کمیونٹی د‏‏ی فلاح و بہبود د‏‏ی حمایت وچ ا‏ے۔ جدو‏ں تک بی جے پی اپنے وعدے نو‏‏ں پورا کرنے دا اعلان نئيں کردی ، بنگالی عوام نو‏‏ں اگلے انتخابات وچ پارٹی دا بائیکاٹ کرنا چاہیے۔

## حوالے
 

گٹھ:آسام
گٹھ:بنگالی ہندو
گٹھ:بنگلہ دیش وچ ہندومت
راٹھی

راٹھی گجر یا راٹھی خیل گجر تریخ د‏‏ی آئین وچ 

راٹھی گجر  چلوکیہ گجر د‏‏ی شاخ اے ۔ جوکہ حکومت موریہ دے عروج تو‏ں پہلے وسط ہندوستان دکن وچ سی ۔ 

گرجر 5 دے مطابق خاندان راٹھی  چوتھ‌ی صدی ق م وچ موریہ خاندان دے زمانے وچ موجود برار(دکن ) دے علاقہ  وچ اک ہور خاندان گرجر دا پتہ چلدا اے ۔ جس دے راجگان دے ناں ایہ نيں ۔ 

راجہ سہج ۔ راجہ دہری تنگ ۔ راجہ شت یا ہر جت ۔ راجہ جت سمجھ ۔ راجہ ہری سکھ ۔ راجہ ہری سکھ مہاراجہ اشوک دا اسيں سفر سی ۔ مہاراجہ اشوک نے 197 ق م وچ دکن اُتے فوج کشی د‏‏ی تاں ایہ خاندان بظور ساونت( یا جگزار ہوگیا) اشوک دے زمانے وچ راٹھی خاندان دے اسناد دے لئی ملاخطہ ہو ۔ 
 

راٹھی گجر قوم دا گوت اے ۔ ملاخط ہو شاہانہ گجر ۔ 

چندر گپت موریہ دے زمانے وچ چانکیہ نے اپنی کتاب( ارتھ شاستری ) لکھی ۔
اس کتاب وی راٹھی گجر خاندان دا ذکر موجود پے ۔ اک ہور جگہ لکھیا اے اس راٹھی گجر خاندان نے چوتھ‌ی صدی ق م وچ علاقہ برار دکن اُتے حکومت کیت‌ی جو ( 320 ق م ) قائم رہی ۔ 
             (   راٹھی گجر قبیلہ دے  گجر  راجے  ۔)

بھاٹی گجر راجے ۔ راجہ سررسین عرف بنجھے راو ۔
راجہ گھوررائے  ۔ راجہ مانک رائے ۔

راجہ دورے رائے  عرف منگل راو ۔  

راجہ مونجھے راو ۔  راجہ کہسیر رائے ۔ راجہ تنور رائے ۔ 

راجہ بجے رائے دیو راج بھاٹیہ ۔  راجہ مونڈ رائے ۔
راجہ وچراج راول ۔ راجہ دوساج راول ۔ راجہ بجے ثانی ۔ 

راجہ کھوج دیو ۔ راجہ جیل رائے شامل نيں ۔ 

شارٹ ہسٹری آف گجر باپ 3 وچ رانا صاحب لکھدے نيں ۔ کھر اُتے تے راٹھی الہ آباد دے کتاباںےآں تے کوٹلیہ د‏‏ی ارتھ شاستری وچ دو کھشتری قبیلےآں دا ذکر کيتا اے ۔ 

جنہاں نے چوتھ‌ی صدی ق م  وچ چندر گپت موریا نے فتح کيتا اے ۔
یہ دونے قبیلے گرجر قوم نال تعلق رکھدےسن ۔ کھر اُتے نو‏‏ں اج کل کھاپریا کھیپڑ بولا جاندا اے ۔
راٹھی گجراں دے سہارنپور وچ بارہ پنڈ اے ۔ 
جہلم وچ وی راٹھیاں پنڈ  اے ۔ 
## حوالے

گٹھ:قوم قبیلے
اشفاق ندیم احمد

لیفٹیننٹ جنرل **اشفاق ندیم احمد** (اردو: **اشفاق ندیم احمد** وفات 24 ستمبر 2021  ) HI (ایم) ، اک پاکستانی فوجی جنرل سن جنھاں نے پاک فوج د‏‏ی II کور د‏‏ی کمان سنبھالی سی۔تے ملٹری آپریشنز دے ڈائریکٹر جنرل دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
احمد دا تعلق نیلہ، چکوال تو‏ں سی تے اوہ احمد خان قریشی دے ہاں پیدا ہوئے، جو ریڈیو پاکستان وچ انجینئر سن ۔ احمد نے اپنی رسمی تعلیم راولپنڈی دے سینٹ میری کیمبرج سکول تو‏ں حاصل کيتی۔ احمد نے سٹاف کالج کیمبرلے تو‏ں وی تعلیم حاصل کيتی سی۔

## عسکری خدمات
بطور لیفٹیننٹ کرنل، احمد دو سال تک آپریشنز ڈائریکٹوریٹ وچ رہے بریگیڈیئر دے عہدے اُتے ترقی پانے دے بعد احمد نو‏‏ں اول کور دے چیف اسٹاف رہے وزیرستان وچ وی خدمات انجام دتیاں۔ 
انہاںاں مئی 2009ء وچ میجر جنرل دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔ میجر جنرل دے طور اُتے اپنے دور وچ، انہاں نے آپریشن راہ راست وچ بطور]] جنرل آفیسر کمانڈر قیادت د‏‏ی جتھے انہاںاں اگست 2009ء وچ تعینات کيتا گیا سی۔   

بطور میجر جنرل، انھاں 2011ء وچ ملٹری آپریشنز دے ڈائریکٹر جنرل دے طور اُتے ذمہ داری سونپی گئی جس اُتے انہاں نے 2013ء تک خدمات انجام دتیاں تے ڈائریکٹر جنرل دے عہدے دے دوران وچ پاک فوج د‏‏ی مہم آپریشن ضرب عضب دا منصوبہ وی بنایا۔   انہاںاں اگست 2011ء وچ ہلال امتیاز (ملٹری) تو‏ں نوازیا گیا۔

احمد نو‏‏ں اگست 2013ء وچ لیفٹیننٹ جنرل دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔ انہاںاں وائس چیف آف جنرل سٹاف مقرر کيتا گیا تے کچھ عرصے بعد چیف آف جنرل سٹاف مقرر کيتا گیا۔

راحیل شریف دے 15 ويں چیف آف آرمی سٹاف دے طور اُتے عہدہ سنبھالنے دے فوری بعد نومبر 2013ء وچ انہاںاں 31 واں چیف آف جنرل سٹاف مقرر کيتا گیا۔

احمد دا تعلق 34 آزاد کشمیر رجمنٹ تو‏ں سی جتھے انہاںاں اپریل 2014ء وچ کرنل کمانڈنٹ دے طور اُتے بھیجیا گیا سی۔

احمد اپریل 2015ء وچ ملتان وچ II کور کمانڈر دے طور اُتے تعینات ہوئے انھاں نے مشینی کور د‏‏ی قیادت وی کيتی۔

وہ JCB-1 (جونیئر کیڈٹ بٹالین، پی ایم اے) تے فیر پاکستان ملٹری اکیڈمی دے 62 لانگ کورس دا حصہ سن ۔

## ہور عہدے
احمد نے بعد وچ 26 جنوری 2017ء نو‏‏ں ماڑی پٹرولیم کمپنی لمیٹڈ وچ بطور منیجنگ ڈائریکٹر/سی ای او رہ‏ے۔

## حوالے
 
گٹھ:سال پیدائش غیر موجود
گٹھ:ضلع چکوال دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:پاکستانی جرنیل
گٹھ:2021 دیاں موتاں
انعام الحق (بنگلہ دیشی کرکٹ کھلاڑی)

**انعام الحق ** اک بنگلہ دیشی کرکٹر ا‏ے۔ اوہ وکٹ کیپر تے اوپننگ سجے ہتھ دے بلے باز نيں۔

## ہور ویکھو
* بنگلہ دیش قومی کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:1992 دے جم
گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیل، 2014ء وچ شریک کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلہ دیش دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بنگلہ دیش دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:چٹاگانگ وائکنگز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2015 دے کھلاڑی
گٹھ:کوئٹہ گلیڈی ایٹرز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کومیلا وکٹورینز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کھلنا دیاں شخصیتاں
گٹھ:ڈھاکہ ڈائنامائٹس دے کرکٹ کھلاڑی
محمد اسلم (جج)

thumb| لاہور ہائی کورٹ
**سردار محمد اسلم** (10 مارچ 1947 - 20 جولائی 2020) اک پاکستانی قانون دان، وکیل، تے لاہور ہائی کورٹ دے ممبر جسٹس سن ۔ اوہ سپریم کورٹ آف پاکستان دے جسٹس تے اسلام‌آباد ہائی کورٹ دے سابق چیف جسٹس وی سن ۔ اُتے ، سپریم کورٹ آف پاکستان وچ آئین پٹیشن نمبر 09 2009 تے آئین پٹیشن نمبر 08 دے نتیجے دے طور اُتے ، 31 جولائی 2009 نو‏‏ں عدالت نے سپریم کورٹ وچ ان د‏‏ی ترقی نو‏‏ں غیر آئینی ، کالعدم تے غیرقانونی قرار دتا۔ اثر  ايس‏ے فیصلے دے علاوہ ، اسلام‌آباد ہائی کورٹ دا ادارہ غیر آئینی قرار دتا گیا سی تے اس دا کوئی قانونی اثر نئيں سی۔  

## تعلیم
اسلم نے آرٹس وچ ماسٹر ڈگری (ایم اے) تے قانون وچ بیچلر (ایل ایل بی) کيتا۔

## کیریئر
اسلم نے 1973 وچ بطور وکیل اپنی قانونی پریکٹس شروع کيتی۔ انہاں نے 1976 وچ ہائی کورٹ دے سامنے بطور وکیل داخلہ لیا تے 1982 وچ سپریم کورٹ دے سامنے بطور ایڈووکیٹ داخلہ لیا۔ انہاںاں 2001 وچ ڈپٹی اٹارنی جنرل مقرر کيتا گیا۔

## وفات
محمد اسلم 20جولائ‌ی 2020 نو‏ں کوویڈ 19 د‏‏ی وجہ تو‏ں اک کچھ عرصہ بیمار رہنے دے بعد انتقال کر گیا۔ 

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* سپریم کورٹ آف پاکستان
* لاہور ہائی کورٹ 
* اسلام‌آباد ہائی کورٹ د‏‏ی آفیشل سائٹ 

گٹھ:1947 دے جم
گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی قاضی
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا تو‏ں اموات
گٹھ:عدالت عالیہ اسلام‌آباد دے جج
گٹھ:عدالت عالیہ اسلام‌آباد دے چیف جسٹس
گٹھ:عدالت عالیہ لاہور دے جج
گٹھ:عدالت عظمیٰ پاکستان دے منصفین
مولانا محمد سلطان ادروی

خلیفۂ مفتی اعظم ہند مولانا محمد سلطان صاحب ادروی علیہ الرحمه اپنے استاذ مولانا مفتی ظہیر حسن قادری ادروی علیہ الرحمه (ولادت: ١٩٣٧ء - وصال: ٢٠٢٠ء) تو‏ں کچھ سال چھُٹے سن ۔ آپ ضلع اعظم گڑھ د‏‏ی اک مشہور آبادی "ادری" وچ پیدا ہوئے، جو موجودہ دور وچ ضلع مئو دا اک قصبہ اے، 

## تعلیم
آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے قصبہ ادری وچ مفتی مجیب الاسلام نسیم اعظمی علیہ الرحمہ دے قائم کرده ادارہ مدرسہ عربیہ رضویہ ضیاء العلوم وچ حاصل کيتی، اگے د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی آپ دارالعلوم اشرفیہ مبارک پور وچ داخل ہوئے، اشرفیہ دے بعد آپ دارالعلوم مظہر اسلام بریلی شریف پہنچے، تے مظہر اسلام وچ علوم و فنون د‏‏ی تحصیل و تکمیل کرکے دستار فضیلت و سند فراغت حاصل کيتی۔

## استاداں
آپ دے چند نامور استاداں دے ناں تھلے لکھے نيں:

             ● حافظ ملت علامہ شاہ عبدالعزیز محدث مرادآبادی، ● شیخ الحدیث علامہ عبدالرؤف بلیاوی، ● شارح بخاری مفتی شریف الحق امجدی اعظمی، ● مفتی مجیب الاسلام نسیم اعظمی علیہم الرحمه۔

## بیعت وخلافت
سلسلۂ عالیہ قادریہ برکاتیہ رضویہ وچ آپ حضور مفتی اعظم ہند علامہ مصطفیٰٰ رضا خاں بریلوی علیہ الرحمہ تو‏ں بیعت سن، ہور مفتی اعظم ہند نے آپ نو‏‏ں اجازت و خلافت وی عنایت فرمائی۔

## درس و تدریس
فراغت دے بعد آپ مسند تدریس اُتے رونق افروز ہوئے، آپ نے جنہاں مدارس اسلامیہ وچ تدریسی خدمات انجام دتیاں ان مدارس دے ناں ایہ نيں:

             ● مدرسہ عربیہ رضویہ ضیاء العلوم ادری ضلع مئو، ● مدرسہ فیض العلوم محمد آباد ضلع مئو، ● مدرسہ اشرفیہ ضیاء العلوم خیرآباد ضلع مئو، ● مدرسہ منظر حق ٹانڈہ، ● مدرسہ عربیہ اظہار العلوم جہانگیر گنج، ● مدرسہ عربیہ سلطان پور۔

## تلامذہ
آپ دے چند شاگرداں دے ناں تھلے لکھے نيں:

             ● صدر العلماء علامہ محمد احمد مصباحی، ● مولانا محمد جعفر صادق اعظمی، ● مولانا عرش محمد برکاتی، ● مولانا اظہار المصطفیٰ، ● مولانا بدر عالم مصباحی، ● مولانا شکیل احمد برکاتی، ● مولانا اختر کمال قادری۔

## مجموعہ اعمال شریف
چند روز پہلے مولانا سلطان صاحب دے کمرے وچ فقیر نو‏‏ں ایہ (مجموعہ اعمال شریف) غیر مطبوعہ کتاب دیکھنے نو‏‏ں ملی۔ مولانا سلطان دے پوت‏ے مولانا حسان اس کتاب دے بارے وچ بتا رہےسن کہ میرے دادا نے ایہ کتاب اک رات وچ تحریر فرمائی۔ ایہ کتاب ٢١١ صفحات اُتے مشتمل ا‏ے۔ اس کتاب دا اصل قلمی نسخہ غالباً مولانا سلطان صاحب اپنے پیر و مرشد مفتی اعظم ہند علیہ الرحمه نو‏‏ں دکھانے گئےسن یا انہاںاں نو‏‏ں دے ک‏ے چلے آئے۔

## وصال
١١ صفر سنہ ١۴٣٩ھ/ یکم نومبر سنہ ٢٠١٧ء نو‏‏ں مولانا سلطان صاحب رضوی ادروی علیہ الرحمه دا وصال ہويا۔ آپ د‏‏ی تدفین ادری وچ مفتی مجیب الاسلام نسیم اعظمی علیہ الرحمه د‏‏ی مزار شریف تو‏ں تقریبا ١٠٠ قدم د‏‏ی دوری اُتے مغرب - شمال د‏‏ی جانب ہوئی۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:مسلم شخصیتاں
اینا فرائیڈ

اینا فرائیڈ برطانوی نفسیاتی ماہر سن۔و1و انہاں د‏‏ی پیدائش ویگن وچ ہوئی۔ اوہ سگمنڈ فرائیڈ تے مارتھا برنیز د‏‏ی چھیويں تے سب تو‏ں چھوٹی بیٹی سن۔ انھاں  نے اپنے والد دے نقشِ قدم اُتے چلدے ہوئے نفسیات نو‏‏ں اپنا مضمون چنا۔وہ نفسیاتی بچےآں د‏‏ی بانی سمجھی جاندیاں نيں۔ و2و

جدو‏ں فرائیڈ خاندان نو‏‏ں 1938 وچ آسٹریا وچ نازی حکومت دی آمد دے نال ویانا چھڈنے اُتے مجبور کيتا گیا تاں انھاں نے لندن وچ اپنی نفسیاتی مشق تے چائلڈ سائیکالوجی وچ اپنا اہم کم دوبارہ شروع کيتا ۔ انھاں نے 1952 وچ ہیمپسٹ چائلڈ تھراپی کورس کيتا تے بعد وچ  کلینک قائم کيتا ۔
## زندگی تے کیریئر
اینا فرائیڈ 3 دسمبر 1895 نو‏‏ں ویانا  آسٹریا ہنگری وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ سگمنڈ فرائیڈ تے مارتھا برنیز د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی بیٹی سن و4و  ان د‏‏ی پرورش بہت اُتے سکون ماحول وچ ہوئی۔و6و بچپن وچ اوہ ڈپریشن دا شکار ہوئیاں  جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے  کھانے دے اوقات کار وچ وی خرابی رہی۔و10و اینا تے اس دے والد دے درمیان قریبی رشتہ انہاں دے باقی خاندان تو‏ں مختلف سی۔ اوہ اک زندہ دل بچی سی جس د‏‏ی وجہ شہرت شرارت سی۔ فرائیڈ نے 1899 وچ اپنے دوست ولیم فلیس نو‏‏ں لکھیا: "اینا شرارت دے ساتھ ساتھ خوبصورت بھی  ہو گئی ہے۔" و12و  جوانی وچ اس نے اپنے والد دے کم وچ انتہائی دلچسپی لی ۔

گٹھ:آسٹریا
پروتاغوراث

framepx|thumb|کھبے|پروتاگورس
نفسیاندی ذاندی برقیاتی 
فروتاغورث یا **پروتاغوراث** (Protagoras)۔ (; ; c. 490 – c. 420 BC یونانی فلسفی تے سوفسطائی 481 ق م وچ تھریس وچ پیدا ہويا۔ جوانی وچ ایتھنز چلا گیا جتھے پیری کلیز نے اسنو‏ں نواں ضابطہ قوانین مرتب کرنے دے کم اُتے مأمور کيتا۔ ایہ پہلا یونانی فلسفی سی جس نے سوفسطائیت اختیار د‏‏ی تے معاوضہ لے ک‏ے درس دتا۔ اس دا خیال سی کہ خیروشر دے کوئی مطلق یا مجرد معیار نئيں نيں۔ بلکہ لوکاں د‏‏ی رائے جو معاشرتی طرز عمل معین کر دیندی اے، اوہی خیر یا شر دا پیمانہ اے، اس لئی عوامی رائے دا احترام کرنا چاہیے۔ مذہب دے معاملے وچ لاادریت دا قائل سی۔ اس نے اپنی اک کتاب وچ لکھیا




چنانچہ اس اُتے کفر و الحاد دا الزام لگیا کر جلاوطن کر دتا گیا۔ سسلی جاندے ہوئے راستے وچ انتقال ہويا۔

گٹھ:420 ق م
گٹھ:420 ق م د‏‏ی دہائی د‏‏ی وفیات
گٹھ:490 ق م
گٹھ:490ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:پنجويں صدی ق م د‏‏یاں یونانی شخصیتاں
گٹھ:پہلے سقراطی فلسفی
گٹھ:قدیم یونانی فلسفی
گٹھ:فلاسفہ عقل
گٹھ:490 ق م د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:ملحد فلسفی
گٹھ:معاشرتی فلاسفہ
گٹھ:قدیم یونانی ماہرین مابعد الطبیعیات
گٹھ:ماہرین مابعد الطبیعیات
گٹھ:ماہرین وجودیات
گٹھ:اخلاقیات دے فلسفی
گٹھ:ماہرین منطق
گٹھ:ماہرین علمیات
گٹھ:فن دے فلسفی
گٹھ:مذہب دے فلاسفہ
گٹھ:مذاہب دے نقاد
گٹھ:قانون دے فلسفی
گٹھ:تریخ مذاہب
گٹھ:تریخ فلسفہ
گٹھ:ثقافتی ناقدین
گٹھ:مصنفیں فلسفہ
گٹھ:سائنس دی تریخ
گٹھ:تعلیم دے فلسفی
گٹھ:منطق د‏‏ی تریخ
گٹھ:معاشرتی ناقدین
رائنستان

thumb|  رائنستان دےسپاہ دا جھنڈا
** رائنستان** (, ) دا ناں عام طور اُتے مغربی جرمنی دے  دریا رائن ,دے دونے اطراف  دے  علاقےآں خصوصاً اس درمیانی حصے دے لئی استعمال ہُندا ا‏ے۔  
thumb| 1830ء  تاریخی رائنستان دا علاقہ موجودہ سرحداں اُتے (سبز) تو‏ں ظاہر کيتا گیا اے.
## حوالے

گٹھ:جرمنی
مجلہ الداعی

## دار العلوم دیوبند تے عربی صحافت

## مقاصد رسالہ
اس میگزین دے مقاصد ایويں تاں کئی نيں، انہاں وچو‏ں کچھ تھلے لکھے نيں :
*مسلماناں دے دلاں وچ اسلامی بیداری پیدا کرنا
*عرب مسلماناں نو‏‏ں عجمی مسلماناں دے مسائل تو‏ں آگاہ کرنا
*اسلامی سبھیاچار تے دعوت نو‏‏ں شکوک و شبہات تو‏ں منزہ انداز وچ پیش کرنا
*

## حوالے

گٹھ:اخبار
گٹھ:رسالے
کمیانہ

ایہ سیالاں د‏‏ی اک شاخ اے، بعض خود نو‏‏ں جٹ کہندے نيں، اپنے ناں دے نال میاں لکھدے نيں، ضلع جھنگ وچ آباد نيں،
## ہور ویکھو
سیال
گٹھ:قوم قبیلے
گٹھ:پنجاب دی اقوام
لندن شہر کارپوریشن

**لندن شہر کارپوریشن**  سرکاری تے قانونی طور اُتے **میئر تے کامنالٹی تے لندن شہر دے شہری۔**  لندن شہر د‏‏ی میونسپل گورننگ باڈی اے، لندن دا تاریخی مرکز تے برطانیہ دے مالیاتی شعبے دا زیادہ تر مقام۔

## ہور ویکھو
* لندن

## حوالے

گٹھ:لندن شہر
سیما ڈیسائی

**سیما ڈیسائی** (9 جنوری 1965ء – 14 جون 2013ء) اک سابق بھارتی کرکٹ کھلاڑی سی جس نے بھارت کرکٹ ٹیم د‏‏ی طرف تو‏ں ٹیسٹ کرکٹ کھیلی۔  

## حوالے

## باہرلےجوڑ
* 

گٹھ:1965 دے جم
گٹھ:2013 دیاں موتاں
گٹھ:بھارت دیاں عورتاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
مگھیانہ

اک ذات جو ضلع جھنگ وچ آباد اے، سیال د‏‏ی شاخ اے تے ناں دے نال مہر لکھدے نيں،
گٹھ:قوم قبیلے

گٹھ:پنجاب دی اقوام
شاہ جلال بخاری

شاہ جلال بخاری رائے سیال دے پیر سن جنہاں دے کہنے اُتے رائے سیال نے جھنگ شہر د‏‏ی بنیاد رکھی.
ایہ شہر صدیاں تک آپ دے مرید رائے سیال دے نسل د‏‏ی ملکیت رہیا.فیر 1822 وچ سکھاں نے جھنگ اُتے قبضہ کر لیا

گٹھ:پنجابی لوک
جادوئی حقیقت پسندی

**جادوئی حقیقت پسندی**  اک ادبی اصطلاح اے جس تو‏ں مطابق ادبی تخلیق یا متن دے حقیقت پسند حصےآں وچ جان بجھ کر ایداں دے واقعات نو‏‏ں داخل کيتا جاندا اے جو ناممکن تے نا قابل تشریح ہُندے نيں۔ لاطینی امریکا دے ادیباں نے اس تکنیک نو‏‏ں زیادہ تر اپنیاں تحریراں وچ استعمال کيتا اے خصوصاً گیبریئل گارسیا مارکیز، کارلوس فوینتیس، حوزے ساراماگو تے اوکتایو پاز نے اپنے ناولاں د‏‏ی تشکیل و تخلیق اس تکنیک دے مطابق کيتی۔ اس دے علاوہ جاپانی ناول نگار یوکو اوگاوا نے وی اپنے ناولاں وچ اس تکنیک دا استعمال کيتا ا‏ے۔

## حوالے

گٹھ:اصناف فن
گٹھ:فلم اصناف
گٹھ:فنطاسی اصناف
حوزے ساراماگو

**حوزے سارا ماگو**  اک پرتگالی ادیب، ناول نگار تے شاعر سن جنہاں نو‏ں 1998ء وچ ادب دا نوبل انعام ملیا۔ انہاں دا ناول اندھے لوک انہاں د‏‏ی وجہ شہرت ا‏ے۔

**ہوزے ساراماگو** پرتگال دا اک ادبی تے 1998 اچ ادب اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔

## حالات زندگی
حوزے ساراماگو 16 نومبر 1922ء نو‏‏ں پرتگال دے اک نکے جہے پنڈ دے غریب گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ غربت وچ زندگی بسر کرنے دے نال انہاں ناں اسکول  د‏‏ی تعلیم دے فوراً بعدگاڑیاں د‏‏ی مرمت دے ورکشاپ وچ دو سال کم کرنا پيا۔مختلف شعبےآں مزدوری تے  نوکریاں دے بعد اک اشاعتی ادارے تو‏ں وابستہ ہو گئے لیکن نومبر 1975ء وچ سیاسی بحران  د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ ملازمت وی چھڈ دتی۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 1969ء وچ کمیونسٹ پارٹی وچ شامل شمولیت اختیار کر چک‏ے  سن ۔ انہاں نے سیاست وچ باضابطہ حصہ لیا لیکن اوہ واضح تے دوٹوک سیاسی رائے رکھدےسن جس دا کٹ دار اظہار اپنی مختلف تحریری وچ کردے رہ‏ے۔ ساراگوما دا پہلا ناول 1947ء وچ شائع ہويا مگر اس دے بعد اوہ ادبی طور اُتے خاموش ہو گئے۔ 1966ء وچ ان د‏‏ی نظماں دا مجموعہ شائع ہويا۔ اس دے بعد ادبی و تنقیدی مضامین، اخباری کالم تے دوسری زباناں دے معاصر ادب دے تراجم دا اک سلسلہ چل پيا جس نے انہاں ناں بے حد فعال ادبی شخصیت بنا دتا۔ 1995ء وچ انہاں دا ناول دا شہرہ آفاق ناول **اندھے لوک** شائع ہويا۔ 1998ء وچ انہاںاں ادب دے نوبیل انعام تو‏ں نوازیا گیا۔ اس تو‏ں پہلے اوہ اک شدید تنازع دا شکار ہو گئے، جدو‏ں حضرت عیسٰی د‏‏ی زندگی اُتے مبنی ناول نو‏‏ں پرتگال ی حکومت نے ادبی انعام دے لئی نامزد ہونے تو‏ں روک دتا۔ ساراگوما اس دے بعد افریقہ دے ساحل جے نیڑے واقع کینری جزیرے وچ رہائش پذیر ہو گئے تے اسی جزیرے  وچ 18 جون 2010ء نو‏‏ں  87 برس د‏‏ی عمر وچ وفات پا گئے۔ 

اسدیاں کتاباں دیاں 20 لکھ توں ودھ کاپیاں صرف پرتگال وچ وک چکیاں نیں تے اسدیاں لکھتان دا 25 بولیاں وچ ترجمہ ہو چوکیا اے۔  

 

## ہور ویکھو
* نوبل ادب انعام

* اندھے لوک
## حوالے

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک

گٹھ:1922 دے جم
گٹھ:2010 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:ادب وچ نوبل انعام یافتگان
گٹھ:اکیہویں صدی دے ملحدین
گٹھ:اکیہویں صدی دے ناول نگار
گٹھ:اموات بسبب سرطان خون
گٹھ:ویہويں صدی دے ملحدین
گٹھ:ویہويں صدی دے ناول نگار
گٹھ:پرتگالی اشتراکیت پسند
گٹھ:پرتگالی کمیونسٹ
گٹھ:پرتگالی مرد ناول نگار
گٹھ:پرتگالی ملحدین
گٹھ:پرتگالی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:پرتگالی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:پرتگیزی بولی دے مصنفاں
گٹھ:ہسپانیہ وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:ویہويں صدی دے ڈراما نگار تے ڈراما نویس
یوکو اوگاوا

## پسِ منظر تے تعلیم
اوگاوا،یوکو اوگاوا دا خاندانی ناں ا‏ے۔ اوہ  وہ اوکویامہ،اوکویامہ پریفیکچر جاپان وچ پیدا ہوئیاں۔وسیڈا جامعہ تو‏ں گریجوئشن کيتا۔اشیئا ہیوگو وچ اپنے شوہر تے اک بیٹے دے نال  رہندیاں نيں۔
## کیرئیر
1988 تو‏ں اوگاوا چالیس تو‏ں ودھ فکشن تے فکشن دے علاوہ دوسری تحریری چھپی نيں۔2006 وچ انھاں نے اک ہور مصنف مساہکو فجی وارا دے نال مل ک‏ے اعداد د‏‏ی بے حد خوبصورتی دے بارے وچ اک گفتگو د‏‏ی صورت وچ "دنیا د‏‏ی سب سے خوبصورت ریاضی دا ایک تعارف"(An Introduction to the World's Most Elegant Mathematics) دے ناں تو‏ں اک کتاب لکھی۔

کینزابیرو اوئے دے بقول:"یوکو اوگاوا نثر وچ انسانی نفسیات دے سب تو‏ں زیادہ ٹھیک کماں دا اظہار کرنے وچ کامیاب اے جو حالے تک دھیما چبھنے والا ا‏ے۔

اپنیاں تحریراں دے حوالے تو‏ں اوہ جاپان وچ جادوئی حقیقت پسندی د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔اُنہاں دے پہلے ناول ک انگریزی ترجمہ وی ہوچکا اے۔"دا ہاؤس کیپر اینڈ دا پروفیسر"(The Housekeeper and the Professor)مہربان لوکاں دے عمر رسیدہ بزرگاں دے نال شریفانہ رویاں پہ لکھیا گیا اک ناول ا‏ے۔ اُنہاں دیاں کتاباں وچ امید تے اخلاق دا پہلو نمایاں ا‏ے۔

## نمایاں ایوارڈز
1۔ 1988: کیئن لٹریری ایوارڈ (Benesse) برائے Agehacho ga kowareru toki) The Breaking of the Butterfly)

2۔ 1990: اکوتاگاوا پرائز (Akutagawa Prize) برائے (Pregnancy Diary)
(Ninshin karendaa)

3۔ 2004: یومی آوری پرائز بک سیلرز ایوارڈ (Hakase no aishita sushiki) برائے The Professor's Beloved Equation
4۔ 2004: ازومی کیوکا پرائز Izumi Kyōka Prize برائے Burafuman no maisō

5۔ 2006: تانی زاکی پرائز Tanizaki Prize برائے Meena's مارچ (Mīna no kōshin

6۔ 2008: شرلے جیکسن ایوارڈ Shirley Jackson Award برائے The Diving Pool

7۔ 2014: آزادانہ فارن پرائز شارٹ لسٹ Independent Foreign Fiction Prize shortlist برائے Revenge: Eleven Dark Tales (Japanese; trans. Stephen Snyder)

## حوالے

1۔ :en:Yōko Ogawaاخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018

2۔ https://japaneselit.net/tag/yoko-ogawa/اخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018

3۔ https://www.japantimes.co.jp/tag/yoko-ogawa/اخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018

4۔ http://www.booksfromjapan.jp/authors/item/521-yoko-ogawaاخذ  شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018

5۔ https://japaneselit.net/tag/yoko-ogawa/اخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018

6۔ https://us.macmillan.com/author/yokoogawa/اخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018

گٹھ:1962 دے جم
گٹھ:اوکایاما دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جاپانی سوانیاں ناول نگار