تاجکستان سٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس

**تاجکستان اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس** تاجکستان وچ اعلیٰ پیشہ ورانہ تعلیم د‏‏ی یونیورسٹیاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

## مختصر معلومات
تاجکستان دا انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکنامکس ملک دے اعلیٰ تعلیم دے دو سرکردہ ادارےآں - انسٹی ٹیوٹ آف فنانس آف تاجکستان تے انسٹی ٹیوٹ آف اکنامکس آف تاجکستان دے انضمام د‏‏ی بنیاد اُتے اک ریاستی تعلیمی ادارے دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی۔ تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکنامکس نو‏‏ں تاجکستان د‏‏ی اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس وچ تبدیل کرنے تو‏ں متعلق نمبر ۱۶۹ دے تحت ۲۷ مارچ ۲۰۱۸ نو‏‏ں جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے فرمان دے ذریعے۔

## تریخ
پہلا مالیا‏تی تعلیمی ادارہ - مالیا‏تی تے کریڈٹ ٹیکنیکل اسکول ۱۹۴۲ وچ تاجکستان SSR د‏‏ی وزارت خزانہ دے تحت قائم ہويا تے ۱۹۵۶ تک چلدا رہیا۔ ایہ ٹیکنیکل اسکول ۱۹۴۰ د‏‏ی دہائی تک لینن آباد ( خوجنڈ ) شہر وچ کم کردا سی، تے ہر سال ۲۰۰ طلباء اوتھ‏ے پڑھدے سن ۔ جنگ دے دوران ٹیکنیکل اسکول د‏‏ی سرگرمی روک دتی گئی تے اس نے ۱۹۴۴ دے آخر وچ اسٹالن آباد ( دوشنبہ ) شہر وچ دوبارہ کم کرنا شروع کيتا۔ ۱۹۴۸ وچ ، ٹیکنیکل اسکول مکمل طور اُتے قابل استاداں تو‏ں لیس سی، اس وچ ۲۶۰ طلباء نے داخلہ لیا۔ ۱۹۵۷ وچ ، یونین فنانشل کرسپنڈنس ٹیکنیکل کالج د‏‏ی اک شاخ تاجک SSR وچ قائم کيتی گئی تے ۱۹۷۳ تک چلدی رہی۔ دوشنبہ دے مالیا‏تی تے اقتصادی کالج نو‏‏ں ۱۹۷۳ وچ جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی مرکزی کمیٹی دے فیصلے، ۲۲ اکتوبر ۱۹۶۹ نو‏‏ں جمہوریہ تاجکستان دے وزراء د‏‏ی کونسل تے جمہوریہ د‏‏ی وزارت تعلیم دے خط دے مطابق دوبارہ منظم کيتا گیا سی۔ تاجکستان د‏‏ی تریخ ۲۱ اگست ۱۹۷۲۔

مالیا‏تی تے کریڈٹ ٹیکنیکل اسکول د‏‏ی سرگرمیاں دے سالاں وچ ، جس وچ مستقب‏‏ل دے وزیر خزانہ جے ایل لافیزوف، جمہوریہ دے ریاستی انشورنس دے مستقب‏‏ل دے سربراہ ایوبوف این۔ ایچ۔ تے فنانشل اینڈ کریڈٹ ٹیکنیکل اسکول دے مستقب‏‏ل دے ڈائریکٹر نے بطور انسٹرکٹر کم کيتا۔ مختلف سالاں وچ ، اس ٹیکنیکل اسکول دے سربراہان ممتاز شخصیتاں دے پاس رہ‏ے، جنہاں وچ عزیز خوجاویچ کریموف ۱۹۷۳-۱۹۸۸، بختیور تیوچیوچ کوبیلوف - ۱۹۸۸–۲۰۰۸ تے کریم جون بوبوجونووچ حسینوف - ۲۰۰۸–۲۰۰۹ شام‏ل نيں۔ سال ۱۹۴۲–۱۹۵۶ وچ ، اس ٹیکنیکل کالج نے نوجوان قومی ماہرین دے اک وڈے گروپ نو‏‏ں تربیت دتی جنہاں نے جمہوریہ دے مالیات، اکاؤنٹنگ تے انشورنس حکا‏م د‏‏ی ہور ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ انہاں وچو‏ں اک ملک دے فنانس دے شعبے دے ممتاز سائنسدان ٹی نظروف نيں۔ ن تے اس نے مالیا‏تی سائنس د‏‏ی ہور ترقی تے میدان وچ اعلیٰ تعلیم یافتہ اہلکاراں د‏‏ی تربیت وچ بہت وڈا حصہ ڈالیا ا‏‏ے۔ ۱۶ مئی ۱۹۷۵ نو‏‏ں یو ایس ایس آر د‏‏ی وزراء کونسل د‏‏ی ہدایات تے ۲ جولائ‏ی ۱۹۷۵ نو‏‏ں یو ایس ایس آر د‏‏ی وزارت خزانہ دے حکم دے مطابق، دوشنبہ شہر دے فنانس اینڈ اکنامکس دے ٹیکنیکل کالج نو‏‏ں منتقل کر دتا گیا۔ USSR د‏‏ی وزارت خزانہ دا براہ راست اختیار۔ حکومت جمہوریہ تاجکستان دے ۳۰. اگست ۲۰۰۲ دے فیصلے د‏‏ی بنیاد پر، دوشنبہ دے مالیا‏تی تے اقتصادی کالج نو‏‏ں دوشنبہ دے مالیا‏تی تے اقتصادی کالج وچ تبدیل کر دتا گیا سی۔ ۱۸. جون ۲۰۰۹ تو‏ں جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے فرمان دے مطابق، دوشنبہ شہر دے کالج آف فنانس اینڈ اکنامکس نو‏‏ں تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف فنانس وچ تبدیل کر دتا گیا تے ۲۰۱۲ تک کم کيتا گیا، جس د‏‏ی سربراہی جناب محمد علی نے کيتی۔ وچ . ٹی، پروفیسر حسینوف کے۔ بی۔ ذمہ دار تھا.

تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکس اینڈ لاء نے ۱۶ جولائ‏ی ۱۹۹۶ نو‏‏ں جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے فیصلے د‏‏ی بنیاد اُتے دوشنبہ وچ "انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکس اینڈ لاء" دے قیام اُتے کم کرنا شروع کيتا۔ تھوڑی دیر بعد، ۲۵ جولائ‏ی ۱۹۹۶ نو‏‏ں جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے تحت ٹیکس کمیٹی دے حکم نامے اُتے دستخط کيتے گئے، جس وچ لکھیا سی: "حکومت جمہوریہ تاجکستان دے فیصلے دے مطابق" مورخہ ۱۶ جولائ‏ی ۱۹۹۶ نو‏‏ں ٹیکس تے قانون دے شعبے وچ اہل ماہرین نو‏‏ں تربیت دینے دا مقصد ٹیکس تے قانون دے انسٹی ٹیوٹ نو‏‏ں دن، رات تے جز وقتی تعلیم د‏‏ی شکلاں دے نال منظم کيتا جائے گا۔ انسٹی ٹیوٹ دے ڈھانچے وچ تعلیمی عمل نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی، قانون، کسٹم افیئرز، اکنامکس، مینجمنٹ دے نال نال ٹیکس تے قانون دے عملے د‏‏ی تربیت دے لئی فیکلٹیز قائم کيتی جانی چاہئاں جو انہاں لوکاں د‏‏ی قیمت اُتے حاصل کرنا چاہندے نيں۔ دوسری اعلیٰ تعلیم.

ٹیکس تے قانون دا ادارہ جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے تحت ٹیکس کمیٹی دے تحت قائم کيتا گیا سی تے ۲۰۰۶ تک اس کمیٹی دے حصے دے طور اُتے کم تے کم کردا سی۔ ۳ اکتوبر ۲۰۰۶ تو‏ں جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے فیصلے دے مطابق، جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے تحت ٹیکس کمیٹی دے انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکس اینڈ لاء نو‏‏ں اک ریاستی تعلیمی ادارے وچ تبدیل کر دتا گیا تے اسنو‏ں "اکنامک یونیورسٹی" دا ناں دتا گیا۔ تاجکستان"۔ تاجکستان دا اقتصادی ادارہ ۲۰۱۲ تک کم کردا رہیا۔ انسٹی ٹیوٹ دے قیام دے پہلے دناں تو‏ں ہی تعلیم دو حصےآں وچ کيتی جاندی سی - کل وقتی تے جز وقتی۔ ماہرین بنیادی طور اُتے بینکنگ، ٹیکس تے ٹیکسیشن وچ تربیت یافتہ سن ۔ انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی سرگرمی دے پہلے سالاں وچ ، تمام استاداں نو‏‏ں بنیادی طور اُتے تاجکستان د‏‏ی نیشنل یونیورسٹی تے تاجکستان کی اکیڈمی آف سائنسز دے ساتھیاں دے طور اُتے مدعو کيتا گیا سی۔ بعد وچ ، انہاں وچو‏ں اکثر اہ‏م ملازمین دے طور اُتے ادارے وچ چلے گئے تے اس تعلیمی ادارے دے پروفیسراں تے استاداں دے عملے د‏‏ی بنیاد رکھی۔ مختلف سالاں وچ ، جمہوریہ دے مشہور سائنسداناں، جداں کہ دینورشویف ایم. ڈی، رحیموف آر. کے.، رحیموف آر. آر.، پروفیسوران ممدنازاربیکوف ایم. ن.، سیدمرادوف ایل.جے.، کومیلوف ایس جے.، اسلاموف ایس. آئی.، بابائیف او.، عمروف کے. یو.، ایشبویف ا؛ی. ای.، ایرگاشیف ای. ای.، دوستبایف ش، سیدوف ن. ایس.، نوروزوف ایس. این.، کامیلوف.، عفوروف کے. جی.، کندیورووا ڈی. او.، هوتاموف این.، مختاروف ایس.، اموموف ش.، یاکوبوف یو.، زوکیروف ج.، مالکوف ایچ.، شریف زاده ا.، محمدامینوف ای.، اسوزودا ایچ.، قدیروف ق.ب.، نبیفا ایم.، قربانشوف ایس. ز.، ستاروف خ. س.، بابوئیف ق.ب.، قربانوف ا.ک.، میرزویف این. م.، توشیف او.، عبدالغفوروف ا.، شیرووا این.، سفروف این. ایس.، کوشونووا ایم. ر.، نادروف ن. ف.، اسماعیلوف ش. ایم حمیدوف ایچ.، عثمانوف این.، میرزواحمدوف ایف.، قربانوا ا. کی.، وحیدوف وی. وی.، اودیلوف این. او کم کيتا اے تے آپریشن کيتا اے، تے انہاں وچو‏ں کچھ اج وی کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ۱۱. مئی ۲۰۱۲ تو‏ں جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت دے فیصلے دے مطابق، تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف فنانس تے تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف اکنامکس د‏‏ی بنیاد پر، انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکانومی آف تاجکستان دا قیام عمل وچ آیا۔ اس اسکول دا بانی جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی وزارت خزانہ اے، تے اس د‏ی تنظیم دا مقصد، سب تو‏ں پہلے جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی مالیا‏تی پالیسی نو‏‏ں نافذ کرنا تے فنانس دے شعبے وچ ماہرین نو‏‏ں تربیت دینا ا‏‏ے۔ تے عالمی معیارات د‏‏ی ضروریات دے مطابق معاشیات۔

نويں تعلیمی ادارےآں نو‏‏ں ایداں دے شعبےآں وچ ماہرین د‏‏ی تربیت کرنی چاہیے جو اج دے حالات وچ وزارتاں تے ایجنسیاں تے مارکیٹ اکانومی تے عالمی لیبر مارکیٹ دے ہور مضامین د‏‏ی حقیقی تے واضح منگ وچ نيں، جو ساڈے ملک د‏‏ی معیشت دے لئی فائدہ مند ثابت ہون گے۔ تعاون دے تناظر وچ دو ادارےآں دا بنیادی مقصد - تاجکستان دا سابقہ انسٹی ٹیوٹ آف فنانس تے تاجکستان دا سابق انسٹی ٹیوٹ آف اکنامکس، تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکانومی دا قیام ايس‏ے دے بعد ا‏‏ے۔

تاجکستان دا انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکنامکس ۲۰۱۲ وچ دو اعلیٰ ادارےآں دے انضمام دے نتیجے وچ دوشنبہ شہر وچ قائم کيتا گیا سی - انسٹی ٹیوٹ آف اکنامکس آف تاجکستان تے انسٹی ٹیوٹ آف فنانس آف تاجکستان۔ ۲۰۱۸ وچ ، تاجکستان دا انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکانومی تاجکستان د‏‏ی اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکانومی بن گیا۔ معاشرے د‏‏ی ترقی دے جدید مرحلے وچ ، جتھے بازاری تعلقات غالب نيں، اعلیٰ پیشہ ورانہ تعلیم د‏‏ی اک متفقہ پالیسی نو‏‏ں نافذ کرنے، موجودہ قوتاں نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں استعمال کرنے تے ریاست دے اعلیٰ پیشہ ورانہ تعلیمی ادارےآں د‏‏ی مسابقت نو‏‏ں ودھانے دے لئی ضروری ا‏‏ے۔ ریاستی اعلیٰ تعلیمی ادارے

اج جمہوریہ تاجکستان د‏‏ی حکومت نے اک اچھے تکنیکی بنیاد د‏‏ی تشکیل، اہل ماہرین دے ضروری ذخائر تے سائنس تے تعلیم دے شعبے وچ ماہرین نو‏‏ں اعلیٰ سطح اُتے تربیت دینے دے مواقع اُتے خصوصی توجہ دتی ا‏‏ے۔ تاجکستان د‏‏ی اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس، اک یونیورسٹی دے طور اُتے فنانس، بینکنگ تے ہور شعبےآں وچ ماہرین نو‏‏ں تربیت فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ ساڈے ملک دا معاشی تنوع اس اُتے منحصر ا‏‏ے۔ تاجکستان د‏‏ی سٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس دے قیام دے بنیادی اہداف سابقہ ڈی آئی ٹی تے ڈی ایم ٹی دے مادی تے تکنیکی بنیاد تے انسانی وسائل نو‏‏ں مکمل تے مضبوط کرنا، لیبارٹریاں تے لیبارٹریاں د‏‏ی حالت نو‏‏ں منظم تے بہتر بنانا تے اس دے مطابق ڈھالنا ا‏‏ے۔ عالمی معیار دے تقاضاں دے مطابق تعلیمی عمل، ادارے د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں ادارے د‏‏ی سطح تک بلند کرنا، ڈھانچے نو‏‏ں بہتر بنانا، تعلیم دے نويں تے جدید طریقےآں دا استعمال، ایداں دے پروگراماں د‏‏ی ترقی جو عالمی معیارات دے تقاضاں نو‏‏ں پورا کردے نيں۔ تاجک اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس، فنانس تے اکنامکس دے شعبے وچ اعلیٰ تعلیم یافتہ ماہرین، سائنسی ماہرین تے فنانس تے اقتصادیات دے شعبے وچ ملازمین د‏‏ی پیشہ ورانہ ترقی د‏‏ی بنیاد رکھنے دے لئی؛ معاشرے د‏‏ی سائنسی سیاسی بیداری نو‏‏ں بڑھانا؛ جمہوریہ د‏‏ی مالیات تے معیشت دے مختلف شعبےآں وچ جدید ٹیکنالوجی نو‏‏ں جاننے تے استعمال کرنے د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں فروغ دینے دا مقصد معیشت د‏‏ی ترقی خصوصاً مالیا‏تی نظام تے معاشرے د‏‏ی زندگی دے ہور پہلوآں وچ اپنا حصہ بڑھانا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، عوامی مالیا‏تی انتظام د‏‏ی تجدید تے عوامی اخراجات دے درمیانی مدت دے پروگرام دے نفاذ دے لئی عالمی بینک دے پروگرام دے نفاذ وچ تعاون کرنا اک اہداف ا‏‏ے۔ تاجکستان اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس اک نواں قائم کردہ ادارہ اے پیشہ ورانہ تعلیم دا شعبہ (۱۹ - خصوصی شعبہ، ۷ - جنرل یونیورسٹی ڈیپارٹمنٹ) کم کردا ا‏‏ے۔ عبوری دور دیاں مشکلاں نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے، ڈی ڈی ایم آئی ٹی: - استاداں دے اہ‏م عملے نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کر سکدا اے تے ملک دے اقتصادی مواقع دے مطابق تعلیم د‏‏ی مادی تے تکنیکی بنیاد نو‏‏ں مضبوط بنا سکدا ا‏‏ے۔ - تعلیمی عمل وچ جدید ٹیکنالوجی تک زیادہ تو‏ں زیادہ رسائی فراہ‏م کرنا؛ - معاشرے د‏‏ی حقیقی ضروریات تے لیبر مارکیٹ د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے ماہرین تیار کرن۔ - بیرون ملک اعلیٰ اسکولاں تے سائنسی مراکز دے نال اپنے تعلقات نو‏‏ں وسعت دینا، غیر ملکی شہریاں دے استقبال تے تعلیم نو‏‏ں بحال تے بہتر بنانا۔

تاجک اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس انہاں تعلیمی ادارےآں وچو‏ں اک اے، جو طلباء نو‏‏ں بجٹ تے معاہدے دے ذریعے کور کردی ا‏‏ے۔ ایہ یونیورسٹی اک مضبوط مادی تے تکنیکی بنیاد رکھدی اے، تے اس دا بنیادی مقصد کاروباری پیشہ ور افراد نو‏‏ں تیار کرنا اے جو لیبر مارکیٹ وچ مسابقتی نيں۔

## انتظامیہ
انسٹی ٹیوٹ دا پہلا ریکٹر ایسوسی ایٹ پروفیسر گلمیرزوئیف ڈونا گلمیرزوویچ نو‏‏ں مقرر کيتا گیا۔ ۱۹۹۶–۲۰۰۵ وچ اس انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی ریکٹر شپ پروفیسر ڈی گلمرزوئیف دے پاس سی۔ جی۔ ذمہ دار تھا. ۲۰۰۶–۲۰۰۸ وچ ، پروفیسر کامیلوف ، ۲۰۰۸–۲۰۰۹ .، پروفیسر و. بابوئیف. ب.، 2008–2012 d.i.i.، پروفیسر بادروف ن. ایف۔ انچارج سن . تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکنامکس دے سربراہ اس دے قیام دے پہلے دناں تو‏ں دسمبر ۲۰۱۳ تک ایسوسی ایٹ پروفیسر میربوبوف آر۔ ایم۔ ذمہ دار تھا. ۲۰۱۳ تو‏ں ۲۰۱۷ تک، ایسوسی ایٹ پروفیسر سولیف اے۔ اے۔ انسٹی ٹیوٹ دے ریکٹر سن ۔ ۲۰۱۷ وچ تاجکستان دے انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکنامکس دے سربراہ انسٹی ٹیوٹ آف فنانس اینڈ اکنامکس دے سربراہ پروفیسر دولت زودہ قدرت قمبر سن ۔ ۲۰۱۸–۲۰۲۲ وچ تاجک اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکانومی دے قیام دے نال، اس یونیورسٹی دے ریکٹر خیرزادہ شکر اللو قربان علی سن ۔ ۲۱ فروری ۲۰۲۲ تو‏ں حکیمبیک عبد العیم زودا یونیورسٹی دے ریکٹر ہون گے۔

## نوٹ

## باہرلے جوڑ

* تاجکستان د‏‏ی اسٹیٹ یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس د‏‏ی ویب سائٹ 
*
گٹھ:تاجکستان وچ تعلیم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات