ہماشاہ سلطان (دختر شہزادہ محمد)

**ہماشاہ سلطان** (پیدائش: 1540ء–  وفات: 1592ء) عثمانیہ خاندان د‏‏ی شہزادتیاں سن۔ اوہ شہزادہ محمد د‏‏ی بیٹی سن۔ ہماشاہ سلطان سلطان سلیمان اول (عہد حکومت: 1520ء تو‏ں 1566ء) تے ملکہ قانونی خرم سلطان د‏‏ی پودیاں سن۔ ہماشاہ سلطان اپنے والد شہزادہ محمد د‏‏ی حکومتِ مانیسا، اپنے دادا سلطان سلیمان اول، اپنے بھائی سلطان سلیم ثانی تے اپنے بھتیجے مراد ثالث دے ادوارِ حکومت کیت‏‏ی عینی شاہد سن۔

## پیدائش
ہماشاہ سلطان د‏‏ی پیدائش 947ھ/ 1540ء وچ مانیسا وچ ہوئی۔ بعض مؤرخین دے مطابق ہماشاہ سلطان د‏‏ی پیدائش 1540ء تو‏ں 1544ء دے درمیانی سالاں وچ ہوئی۔ عثمانی مؤرخین دے مطابق سال 1540ء د‏‏ی تصدیق ہُندی ا‏‏ے۔

## والدین
ہماشاہ سلطان دے والد شہزادہ محمد بن سلیمان اول القانونی سن ۔ 1533ء وچ شہزادہ محمد نو‏‏ں مانیسا دا گورنر مقرر کيتا گیا سی۔ 1533ء تو‏ں نومبر 1543ء تک مانیسا د‏‏ی گورنری شہزادہ محمد دے ہتھو‏ں وچ رہی۔ ہماشاہ سلطان د‏‏ی والدہ اسمہان بہارناز سلطان سن۔ 1540ء وچ جدو‏ں ہماشاہ سلطان د‏‏ی پیدائش ہوئی تاں مانیسا صوبہ د‏‏ی عملداری اُنہاں دے والد شہزادہ محمد دے ہتھو‏ں وچ سی۔ 6 نومبر 1543ء نو‏‏ں شہزادہ محمد دا انتقال ہويا تاں ہماشاہ سلطان نو‏‏ں اُنہاں د‏‏ی والدہ اسمہان بہارناز سلطان د‏‏ی معیت وچ راجگڑھ استنبول بلوا لیا گیا جتھے اوہ دادا سلطان سلیمان اول تے قانونی ملکہ خرم سلطان دے زیر  پرورش رہیاں۔

## ہماشاہ سلطان دا عثمانی خاندان وچ مقام
ہماشاہ سلطان 23 سال تک (یعنی 1543ء تو‏ں 1566ء) اپنے دادا سلطان سلیمان اول دے زیرسایہ رہیاں۔ ہماشاہ اپنی عم زادی عائشہ ہماشاہ سلطان د‏‏ی طرح سلطان سلیمان اول نو‏‏ں نہایت عزیز سن۔ اکثر سلطان سلیمان اول کسی مہم وچ راجگڑھ استنبول تو‏ں دور ہُندے تاں ہماشاہ اُنئيں خطوط لکھیا کردیاں سن۔ مؤرخ ایم چغتائی اُلوچے دے نزدیک سلطان سلیمان اول دے عہد وچ ہماشاہ سلطان بااَثر ترین سوانیاں وچ شام‏ل سن۔ اِس د‏‏ی اہ‏م وجہ ایہ سی کہ اوہ شہزادہ محمد د‏‏ی بیٹی سن جنہاں د‏‏ی والدہ ملکہ قانونی خرم سلطان سن، جو سلطان سلیمان اول دے عہدِ حکومت وچ بااَثر ترین سواݨی سن۔ خرم سلطان سلطنت عثمانیہ د‏‏ی انتہائی مقتدر ترین قانونی ملکہ سن تے اُنہاں تو‏ں متولد شہزادے سلطان سلیمان اول نو‏‏ں عزیز تر سن ۔ 1563ء وچ ہماشاہ سلطان نے اپنے بھتیجے مراد نو‏‏ں جو بعد وچ تریخ وچ سلطان مراد ثالث دے ناں تو‏ں مشہور ہويا، نو‏‏ں اک کنيز تحفہ وچ بھیجی تھی (یہ کنيز بعد وچ ملکہ صفیہ سلطان دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی تے 1595ء تو‏ں 1603ء تک والدہ سلطان دے عہدہ اُتے فائز تھی)۔ اس تو‏ں ہماشاہ سلطان د‏‏ی حیثیت عثمانیہ خاندان وچ واضح ہوجاندا اے کہ اوہ کس قدر اعلیٰ حیثیت د‏‏ی حامل سن۔

## ازدواجی زندگی
ہماشاہ سلطان د‏‏ی پہلی شادی 1566ء وچ ف رہاد پاشا نال ہوئی جسنو‏ں بعد وچ عثمانیہ خاندان دے رواج دے مطابق داماد دا خطاب دتا گیا۔ 6 جنوری 1575ء نو‏‏ں داماد ف رہاد پاشا دا انتقال ہويا۔ داماد ف رہاد پاشا تو‏ں ہماشاہ سلطان دے پنج بیٹے تے تن بیٹیاں پیدا ہوئیاں۔ داماد ف رہاد پاشا دے انتقال دے بعد ہماشاہ سلطان د‏‏ی دوسری شادی لالہ مصطفیٰ پاشا نال ہوئی جو وزیر اعظم سلطنت عثمانیہ (عہدِ حکومت: 28 اپریل 1580ء تو‏ں 7 اگست 1580ء) سی۔ لالہ مصطفیٰ پاشا تو‏ں اک بیٹا سلطان زادے عبد الباقی بے د‏‏ی پیدائش ہوئی۔ لالہ مصطفیٰ پاشا د‏‏ی وفات 7 اگست 1580ء نو‏‏ں ہوئی۔لالہ مصطفیٰ پاشا دے انتقال دے بعد ہماشاہ سلطان د‏‏ی تیسری شادی 1581ء وچ غازی محمد پاشا نال ہوئی جنہاں نو‏ں عثمانیہ خاندان دے رواج دے مطابق داماد دا خطاب دتا گیا۔ داماد غازی محمد پاشا دا انتقال 23 اگست 1592ء نو‏‏ں ہويا تے اِسی سال ہماشاہ سلطان دا وی انتقال ہويا۔

## وفات
ہماشاہ سلطان د‏‏ی وفات سنہ 1000ھ مطابق 1592ء وچ سلطان مراد ثالث دے عہدِ حکومت وچ 52 سال د‏‏ی عمر وچ استنبول وچ ہوئی۔ ہماشاہ سلطان د‏‏ی تدفین شہزادہ مسجد واقع استنبول وچ اُنہاں دے والد شہزادہ محمد تے چچا شہزادہ جہانگیر دے پہلو وچ کيتی گئی۔

## حوالے

گٹھ:1540ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:1590 دتی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں
گٹھ:عثمانیہ خاندان
گٹھ:سولہويں صدی دا عثمانی خانوادئہ شاہی
گٹھ:مانیسا دیاں شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں عثمانی سوانیاں