ہماچل پردیش وچ سیاحت

**ہماچل پردیش وچ سیر-سپاٹہ،** بھارت دے راج ہماچل پردیش وچ سیر سپاٹا نال متعلق اے۔ ہماچل پردیش اپنے ہمالیائی لینڈسکیپ اتے مشہور پہاڑی سٹیشناں، سبھیاچار اتے پرمپراواں لئی مشہور اے۔ ہماچل پردیش وچ بہت ساریاں باہری سرگرمیاں جویں کہ چٹان چڑھنا، ماؤنٹن بائیکنگ، پیراگلائیڈنگ، آئیس سکیٹنگ، ٹریکنگ، راپھٹنگ اتے ہیلی-سکیئنگ مشہور سیلانی کھچّ ہن۔

بریٹیش راج توں پہلاں، ہماچل پردیش وچ سیر-سپاٹہ کجھ پہاڑیاں اتے کجھ روحانی منزلاں دے آس پاس محدود سی۔ بریٹیش نے اپنے راج دے ویلے پہاڑی سٹیشن ترقی یافتہ کیتے سن جیہناں وچوں اکّ شملہ سی جس نوں اوہ بھارت دی گرمی دا راجگڑھ کہندے سن۔ بریٹیش حکمرانی توں بعد، ہماچل پردیش وچ 1980 اتے 1990 دے دہاکے دے مدھ وچ سبھ توں ودھ سیلانی آؤن نال سیر-سپاٹہ ودھ رہا سی ۔

ہماچل دا راجگڑھ، شملہ سیلانیاں وچ بہت مشہور اے۔ کالکا-شملہ ریلوے اک پہاڑی ریلوے اے، جو یونیسکو دی عالمی وراثت والی جگہ اے۔ شملہ بھارت وچ اکّ مشہور سکیئنگ کشش وی اے۔ ہور مشہور پہاڑی سٹیشناں وچ منالی، کنور، کسول، پاروتی گھاٹی، چمبا، کلو، کنور کیلاش اتے کسولی شامل ہن۔

دھرم شالہ، دلائی لاما دا گھر، اس دے تبتی مٹھاں اتے بودھی مندراں لئی جانیا جاندا اے۔ اس دے نیڑے مکلوڈگنج اتے ہور علاقیاں وچ بہت ساریاں ٹریکنگ مہماں وی شروع ہندیاں ہن۔

شملہ رج اکّ وڈی سڑک اے جو کہ شملہ دیاں تہذیبی سرگرمیاں دا مرکز اے۔

## ٹوپوگرافی
ہمالیہ، ہماچل پردیش وچ پایا جاندا اے۔ شوالک پہاڑیاں اتے مدھ- ہمالیہ اتھے ملدے ہن۔ سبھ توں اچی چوٹی کنور وچ 6,816 میٹر دی اچائی دے نال ریؤ پرجیل اے۔ اس توں علاوہ، ہماچل پردیش وچ کجھ پانی بھنڈار اتے ندیاں جو کہ پانی دے بندرگاہ دیاں سرگرمیاں، ہندواں دی مقدس اہمیت، پنچھیاں دی نگرانی اتے اوہناں دے آس پاس صحت مرکزاں کارن سیر-سپاٹہ مرکز بنے ہوئے ہن۔ راج دیاں چار وڈیاں ندیاں راوی، چناب، ستلج اتے بیاس ہن۔ ستلج اتے بیاس دریا دیاں وادیاں وچ گرم چشمے جویں کہ تتپانی، منیکرن اتے وششٹ ہن۔

## بنسپتی اتے جانور
گریٹ ہمالیئن نیشنل پارک، ہماچل پردیش دے کلو ضلعیاں وچ پایا جاندا اے۔ اسدا رقبہ 620 مربع کلومیٹر اے اتے 1500 میٹر توں 4500 میٹر دی اچائی تک اے اتے ایہہ 1984 وچ بنایا گیا سی۔ اتھے جنگل دیاں کئی قسماں ملیاں جویں کہ دیوڈر، سلور فر، سپروس، اوک اتے الپائین چراگاہاں۔ گریٹ ہمالیئن نیشنل پارک وچ، اتھے کئی قسماں دے جانور ملدے ہن جویں کہ سنوء لیپرڈ، ہمالیائی یاک، ہمالیئن بلیک بیئر، ویسٹرن ٹریگوپن، مونال اتے مسک ہرن۔ ایہہ نیشنل پارک بہت سارے ہائیکراں اتے ٹریکرکاں لئی وی اکّ پگڈنڈی اے۔ اس توں علاوہ، اتھے پناہ گیراں ہن جو کہ سیر-سپاٹہ تھاں ہن جویں کہ بلاس پور   ضلعے وچ نینا دیوی سینچوری اتے اس دا رقبہ 120 مربع کلومیٹر اتے گوبند ساگر سینچوری 100 مربع کلومیٹر دے کھیتر وچ اے۔ اتھے بھارتی پورکپائین اتے جائنٹ فلائنگ سکئرل ورگے جانور ہن۔ گوبند ساگر جھیل وچ مچھی سپیسیز ہن جویں کہ مرگل، سلور کارپ، کٹلا، مہاسیر اتے روہُ اتھے پائیاں جاندیاں ہن۔ لگبھگ 8850 فٹ دی اچائی 'تے واقع نارکندا اس دے سیب دے بغیچیاں لئی جانیا جاندا اے۔ ایہہ گری اتے ستلج دریا دیاں وادیاں دے وچکار واقع اے۔

## میلے اتے تہوار
ہماچل پردیش دے مقامی لوک کئی طرحاں دے تہوار مناؤندے ہن جو دیوی-دیوتیاں دی پوجا کردے ہن۔ ہماچل پردیش وچ 2000 توں ودھ پنڈ ہن جو کہ کلو دسہرا، چمبا دا منجر، رینوکا جی میلہ، لوہڑی، ہلدا، پھگلی، لوسر اتے منڈی شوراتری ورگے تہوار مناؤندے ہن۔ ہماچل پردیش وچ لگبھگ 6000 مندر ہن جو اکّ جانیا جاندا اے بجلی مہادیو۔ مندر نوں 20 میٹر دے ڈھانچے دے روپ وچ دیکھیا جاندا اے جو پتھر وچ بنی اے، جو مقامی لوکاں دے مطابق، روشنی نوں متوجہ کرن لئی جانی جاندی اے۔ اوہ کہندے ہن کہ ایہہ اک طریقہ اے بھگوان اپنیاں اسیساں دکھاؤندے ہن۔

### پرمکھ کشش

* شملہ
* منالی
* کلو
* پالم پور
* جوگندرنگر
* سجان پور  
* سندرنگر؉  
* حمیرپور؉  
* بیجناتھ
* رامپور؉  
* کارسوگ
* سرکاگھاٹ
* ناگروٹا سوریئن
* ڈیہرا
* ڈلہوزی
* کانگڑا
* منڈی
* بلاس پور  
* تتپانی
* سپتی گھاٹی
* کسول
* ٹوش
* میکلوڈگنج
* دھرم شالہ
* کھیرگنگا ٹریک، پاروتی ویلی
* پیراگلائیڈنگ نظارہ (بیر بلنگ)
* چمبا
* تریونڈ

تصویر:Himalayan Queen.jpg|کالکا – شملہ ریلوے ہماچل پردیش وچ اک پہاڑی ریلوے ہے.
تصویر:Ridge, Shimla.JPG|دا رج، شملہ
تصویر:Skiing manali.jpg|منالی وچّ سکیئنگ
تصویر:Cloud Volcano.jpg|ہماچل پردیش وچ روہتانگ پاس


## حوالے

گٹھ:سیر سپاٹا
گٹھ:ہماچل پردیش