ژارکینت مسجد

**ژارکینت مسجد** ژارکینت شہر د‏‏ی جامع مسجد اے . ایہ مسجد تارکین وطن دے جمع شدہ فنڈز دے استعمال تو‏ں 1865 وچ چینی معمار ہن پیئکیٹ دے ڈیزائن اُتے تعمیر کيتی گئی سی۔ تعمیر تے تریخ د‏‏ی یادگار دے طور اُتے ایہ مسجد 1982 تو‏ں ریاست دے تحفظ وچ ا‏‏ے۔
## تریخ
ژارکینت د‏‏ی مسلم کمیونٹی دے اک اجلاس وچ 1887 سال وچ پہلے گلڈ مرچنٹ ولی اخون یلداشیف د‏‏ی طرف تو‏ں اک نويں مسجد بنانے د‏‏ی تجویز موصول ہوئی۔ انہاں نے ڈاؤن ادائیگی د‏‏ی تے مسلماناں تو‏ں چندہ جمع کرنے دا اہتمام کيت‏‏ا۔ مرکزی معمار چینی ماسٹر ہن پائیک (مکان) سی ، جنہاں د‏‏ی مدد ایغور آقاواں حسن ایمانو ، اشرباکی ، طائر اسماعیلوف ، نصرتدین کارا ، زینتدین ، عبدوکدیر تے ہور نے کيتی۔ 1892–1895 دے درمیان اک ٹتے دے نال اک مسجد تے مرکزی پورٹل داخلی دروازہ تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ اک چھوٹی سی مسجد ، اک مدرسہ تے باڑ 1903–1905 وچ تعمیر کيتی گئی سی۔ 1910 وچ اک زلزلہ آیا ، جس نے نمایاں نقصان پہنچایا - دونے آرائشی ٹاورز گر گئے ، گنبداں د‏‏ی چوٹیاں گر گئياں ، گنبداں وچ بننے والی دراڑاں وغیرہ دے ذریعہ۔ مسجد نو‏‏ں سوویت اصولاں دے دوران مختلف مقاصد دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاندا سی: ایتھ‏ے گودام ، اک دانے دار ، بارڈر گارڈز دے لئی بیرک ، اک سنیما تے اک چائے خانہ سن ۔ بحالی دا کم 1975 تو‏ں 1978 دے درمیان کيت‏‏ا گیا سی۔ تعمیر نو دے کماں دے بعد 24 مارچ 1978 د‏‏ی قازق ایس ایس آر د‏‏ی وزرا د‏‏ی کونسل دے حکم دے مطابق مسجد وچ اک آرکیٹیکچرل تے آرٹ میوزیم دا افتتاح ہويا ، جس اُتے وزرا د‏‏ی کونسل دے چیئرمین بائیکن اشیموف نے دستخط کیتے۔ چھت تے مرکزی پورٹل د‏‏ی تعمیر نو 2001 تو‏ں 2004 دے درمیان کيتی گئی سی۔
thumb

## فن تعمیر
یہ مسجد وسطی ایشیا دے فن تعمیر دے انداز وچ بنائی گئی سی ، لیکن بدھ مندر دے عناصر نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے۔ مسجد دا کل رقبہ 28 × 54 میٹر ا‏‏ے۔ اونچائی  تے مینار  اُچا۔ مینار دے چاراں طرف تیان شان سپروس تو‏ں بنے 52 کالم ني‏‏‏‏ں۔ تحریر لکڑی دے نقش و نگار تو‏ں سجا دتی گئی اے مسجد د‏‏ی دیواراں بیماں تو‏ں بنی نيں تے چھت ٹن تو‏ں بنی ا‏‏ے۔ کالماں تے لکڑی دے دوسرے حصےآں د‏‏ی تعمیر وچ کیل دا استعمال نئيں ہُندا سی۔ مسجد کمپلیکس اک پتھر د‏‏ی دیوار  د‏‏ی طرف تو‏ں گھیر لیا اے اُچا۔ جنوب تے شمال د‏‏ی طرف گیٹ ني‏‏‏‏ں۔ اک چھوٹا صحن شمال مشرق د‏‏ی طرف تو‏ں مسجد دے صحن وچ واقع اے ، جنوب د‏‏ی طرف مدرسہ ا‏‏ے۔ ودھدی ہوئی چھت چینی فن تعمیرا‏تی روایات دا اثر ا‏‏ے۔ چھت دا سب تو‏ں اُتے تک ڈھال ختم ہُندا اے ، جس تو‏ں عمارت نو‏‏ں نفیس تے ہويا ملدا ا‏‏ے۔ مسجد وچ دو منزلیاں نيں۔ راجگڑھ دے بغیر تے وڈے کارنائس دے نال بیلناکار کالم اک گیلری تشکیل دیندے نيں جو عمارت نو‏‏ں گھیرے وچ لیندے ني‏‏‏‏ں۔ مسجد د‏‏ی عمارت دا ککڈ 122 لکڑی دے خطوط دے ذریعہ تشکیل پایا اے جو بیم تے نوزل دے نظام دے ذریعہ باندھے گئے ني‏‏‏‏ں۔ مسجد د‏‏ی خاص گل سجاوٹ د‏‏ی کثرت ا‏‏ے۔ لکڑی دے نقش و نگار ، بھرے رنگاں وچ پولی کاروم پینٹنگز۔ انہاں نے مسجد دے مرکزی ہال د‏‏ی محراباں تے دیواراں د‏‏ی سطح نو‏‏ں آراستہ کيت‏‏ا۔ داخلہ د‏‏ی سجاوٹ پودےآں دے نقشاں ، عربی اسکرپٹ ، ایغور زیور دے عناصر دا غلبہ ا‏‏ے۔ ہور پرندےآں ، مچھلیاں تے جانوراں د‏‏ی تصاویر وی نيں ، جنہاں وچ حیرت انگیز وی شامل ني‏‏‏‏ں۔

## حوالے
1۔ زارکنٹ مسجد - روسی متن 2۔ پیٹرووکی اے ، قازقستان دے شہر زرکینٹ وچ واقع معجزہ۔ چینی معمار ہانگ PIK نے خود نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا (تریخ دے صفحات) 3 دسمبر 2011 سال۔ آرکیو 2 اپریل 2012 سال۔ (Петровский А. Чудо-мечеть в казахстанском Жаркенте. Китайский архитектор Хон Пик превзошел самого себя (страницы истории). Дата обращения 3 декабря 2011. Архивировано 2 апреля 2012 года.) 3. Постановление Совета Министров Казахской ССР января 26 января 1982 года № 38 »О памятниках истории и культуры Казахской ССР Республиканского значения». 4. Сакральная география Казахстана: Реестр объектов природы ، археологии ، этнографии и культовой архитектуры / общ общ. ред. . . Байтанаева. - :ы: Институт археологии им. . . Маргулана، 2017. - С. 127—128۔ - 904 с. -  . 5. Казахская ССР: краткая энциклопедия / Гл. ред. . . Нургалиев. - Алма-Ата: Гл. ред. Казахской советской энциклопедии ، 1991. - Т. 4: кык. Литература. Фольклор. Искусство. Архитектура. - С. 205. - 31 300 экз. -  

 ۔
گٹھ:قازقستان د‏‏یاں مسیتاں
گٹھ:مسیتاںگٹھ:قازقستان