open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ثناء جاوید (کرکٹ کھلاڑی)

**ثنا جاوید** (پیدائش: 27 مارچ 1983) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی اے ۔ اوہ 2005 تو‏ں 2009 دے درمیان پاکستان دے لئی20 سوانیاں اک روزہ بین الاقوامی (ون ڈے) میچ کھیل چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں نے بیٹنگ وچو‏ں تو‏ں زیادہ 32 سکور ا‏‏ے۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
گٹھ:پاکستان سوانیاں کرکٹ کپتان
گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1983 دے جم
ملیحہ حسین

**ملیحہ حسین** (پیدائش سن 1974) اک سابق پاکستانی کرکٹ کھلاڑی نيں۔  انہاں نے پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے بین الاقوامی کرکٹ کھیلنے دا آغاز 1997 وچ کیہ تے اپنے کیریئر وچ 8 سوانیاں ون ڈے انٹرنیشنل میچاں وچ حصہ لیا سی جنہاں دا دورانیہ محظ اک سال تک محدود سی۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:غیر موجود تریخ پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:سندھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1974 دے جم
جنوبی افریقا قومی خواتین کرکٹ ٹیم

**جنوبی افریقا سوانیاں قومی کرکٹ ٹیم** ، جسنو‏ں **پروٹیز** وی کہندے نيں ، بین الاقوامی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ وچ جنوبی افریقہ د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ جنوبی افریقا سوانیاں کرکٹ ٹیم آئی سی سی ویمن چیمپین شپ (کھیل د‏‏ی اعلیٰ سطح) وچ حصہ لینے والی اٹھ ٹیماں وچو‏ں اک ٹیم ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم کرکٹ جنوی افریقا (سی ایس اے) دے زیر انتظام اے تے بین الاقوامی کرکٹ کونسل (آئی سی سی) د‏‏ی اک مکمل رکن ا‏‏ے۔

جنوبی افریقہ نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دا آغاز 1960 وچ انگلینڈ دے خلاف کيتا سی ، تے اس سطح اُتے کھیلنے والی چوتھ‏ی ٹیم بنی ( آسٹریلیا ، انگلینڈ تے نیوزی لینڈ دے بعد )۔ جنوبی افریقہ تے ہور عوامل دے کھیلاں دے بائیکاٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ٹیم نے 1972 تو‏ں 1997 دے درمیان کوئی بین الاقوامی میچ نئيں کھیلا سی۔ جنوبی افریقہ اگست 1997 وچ آئرلینڈ دے خلاف ون ڈے انٹرنیشنل (ون ڈے) میچ وچ بین الاقوامی مقابلے وچ واپس ائی تے دوبارہ بین الاقوامی کرکٹ دا آغاز کيتا۔ بعد وچ اس نے سال 1997 وچ ہندوستان وچ ہونے والے ورلڈ کپ وچ حصہ لیا سی۔ اس ٹیم نے اس دے بعد تو‏ں ورلڈ کپ دے ہر ایڈیشن وچ حصہ لیا اے ، تے سن 2000 تے 2017 وچ ٹورنامنٹ دے سیمی فائنل وچ جگہ بنائی سی۔ جنوبی افریقہ نے ویمن ورلڈ ٹی ٹوئنٹی دے ہر ایڈیشن وچ وی ايس‏ے حصہ لیا اے تے بنگلہ دیش وچ کھیلے گئے 2014 ایڈیشن دا سیمی فائنل اپنے ناں کيتا ۔

## ریکارڈ

### ٹیسٹ کرکٹ
سب تو‏ں قدیم تے اصل وچ صرف سوانیاں د‏‏ی طرف تو‏ں بین الاقوامی سطح اُتے کھیل د‏‏ی جانے والی فارم دے باوجود ، جنوبی افریقہ نے صرف بارہ ٹیسٹ میچ کھیلے نيں (انہاں وچو‏ں ادھے صرف انگلینڈ دے خلاف) ، جنوبی افریقا نے حالیہ ٹیسٹ بھارت دے خلاف 2014 وچ کھیلا سی۔ ٹوئنٹی 20 کرکٹ نے اک بہت زیادہ نمایاں تے منافع بخش کردار ادا کيتا اے ، جس نے ٹیسٹ کرکٹ نو‏‏ں تقریبا سوانیاں دے کھیل تو‏ں مکمل طور اُتے ختم کردتا ا‏‏ے۔

**نتائج دا خلاصہ**

#### انفرادی ریکارڈ

##### زیادہ میچ

##### سب تو‏ں زیادہ رنز

### اک روزہ بین الاقوامی

**نتائج دا خلاصہ** 

#### انفرادی ریکارڈ

##### زیادہ میچ

### ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹ

**نتائج دا خلاصہ**

## ہور ویکھو

* جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم

## حوالے

## کتابیات

* 
* 
* 
* 
* 
گٹھ:جنوبی افریقا وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ
گٹھ:قومی سوانیاں کرکٹ ٹیماں
گٹھ:کرکٹ
تاریخ مغلیہ

تریخ مغلیہ برصغیر

= مغل =
----مغل اردو بولی وچ جنوبی ایشیا دے اک قبیلہ یا ذات دا ناں اے، (فارسی و عربی : مغول تے انگریزی:Mughal or Mogul)؛ بھارت، پاکستان، افغانستان تے بنگلہ دیش تو‏ں متعلق انہاں لوکاں د‏‏ی اک وڈی تعداد موجود اے جو مغلاں نے مختلف ادوار وچ وسط ایشیا تو‏ں حملےآں دے دوران آباد کیے- ہور قوماں جداں کہ ترک تے ایرانی تارکین وطن وی ایتھ‏ے آباد ہوئے۔

مغول دے لئی اس عنوان اُتے دکھبے!

## مختصر تریخ تے نژاد
تمام اوہ لوک جو مغل نسب دا دعویٰ کردے نيں، مختلف وسطی ایشیائی ترکی-مغول فوجاں د‏‏ی اولاداں نيں- چنگیز خان تو‏ں تیمور تے تیمور تو‏ں ظہیر الدین محمد بابر تک ایران تے جنوبی ایشیا اُتے حملے دے نتیجے وچ ایہ لوک ایتھ‏ے مقیم پزیر ہوئے-

لیکن مغل د‏‏ی اصطلاح اک وسیع معنی ہو گیا اے - Bernier، اک فرانسیسی مسافر جو مغل شہنشاہ اورنگزیب دے دور حکومت دے دوران ہندوستان دا دورہ کيتا سی دے مطابق

: " قرون وسطی دے زمانے وچ آل مغول نے مختلف فوجاں دے تحت جنوبی ایشیا فتح کيتا سی۔ مغل اصطلاح ایران، قزل باشی، ترکی تے تارکین وطن دے لئی وی استعمال کيتا جاندا سی۔"

17th صدی وچ مغل لفظ مختلف گروہاں د‏‏ی اک وڈی تعداد دا احاطہ کردا اے - عام طور پر، بھارت دے تمام مرکزی ایشیائی تارکین وطن، ازبک، چغتائی، تاجک، قپچاق، برلاس&lrm;، قازق، ترکمن، کرغزستان، اویغور یا افغاناں تے قفقاز دے تارکین وطن دے لئی وی استعمال کيتا جاندا تھا

## تقسیم

### ملکاں
یہوشو پراجیکٹ دے مطابق مغل قوم د‏‏ی تعداد مختلف ملکاں وچ مندرجہ ذیل اے ؛

* بھارت (1،476،000)
* بنگلہ دیش (39،000)
* افغانستان (200)
* پاکستان (1،150،000)
* نیپال (1،000)

### بھارتی ریاستاں وچ

* اتر پردیش (624،000)
* مہاراشٹر (176،000)
* کرناٹک (138،000)
* آندھرا پردیش (102،000)
* دہلی (93،000)
* گجرات (77،000)
* مدھیہ پردیش (61،000)
* تمل ناڈو (41،000)اور
* بہار (22،000)

### پاکستانی صوبےآں وچ

* پنجاب، (549،000)
* آزاد کشمیر (156،000)
* خیبر پختونخوا (140،000)
* سندھ (137،000)
* اسلام آباد (43،000) اور
* بلوچستان (900)

## معروف مغل شخصیتاں

* ((چنگیز خان))
* ((تولی خان))
* ((ہلاکو خان))
* (( منگو تیمور))
* (( توغریلچہ))
* (( سلطان محمداوزبیک خان))
* (( جانی بیگ))
* ((باقی محمد))
* ((ولی محمد خان))
* (( دین محمد))
* (( امام قلی خان))
* (( نادر خان))
* ((نور قلی خان))
* ((منگوں خان)))

گٹھ:قوم قبیلے
سعدیہ اقبال

**سعدیہ اقبال** (پیدائش 5 اگست 1995) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑیہے ۔  اکتوبر 2019 وچ ، انہاں نو‏ں بنگلہ دیش دے خلاف سیریز دے لئی پاکستانی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔  انہاں نے 26 اکتوبر 2019 کو بنگلہ دیش دے خلاف ، پاکستان سوانیاں دے ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20I) کیریئر د‏‏ی ابتدا کیتی۔  اس نے کیرئیر دا پہلا میچ سوانیاں اک روزہ بین الاقوامی (WODI) بنگلہ دیش دے خلاف 2 نومبر 2019 نو‏‏ں کھیلا۔  جنوری 2020 وچ انہاں نو‏ں آسٹریلیا وچ 2020ء آئی سی سی ٹوئنٹی20 ورلڈ کپ سوانیاںکے لئے پاکستانی سوانیاں کرکٹ ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1995 دے جم
گٹھ:۱۹۹۵ دے جم
تکہ

**تِکہ**، گوشت دے ٹُکڑےآں اُتے مشتمل ایسا پکوان اے جیہنو‏ں اَگ اُتے پکا کے تیار کیتا جاندا اے۔ جیہی ابتداء قدیم بابل توں مِلدی اے۔ 'تِکہ' دی اصطلاح مغل دور وچ دِتی گئی سی۔ تِکہ پُورے برصغیر پاک و ہند تے برطانیا وچ مقبُول اے۔ ۔ تِکہ گوشت دے ٹکڑےآں نو‏‏ں مصالحہ لا کے، دہیں وچ ڈبو کے کچھ دیر چھڈ دتا جان٘دا اے، مصالحے تے دہیں د‏‏ی آمیزش جدو‏ں گوشت وچ رَچ بَس جاوے تاں تندور یا کولیاں اُتے پکا لیا جان٘دا ا‏‏ے۔ تِکہ گوشت دے ٹکڑےآں توں علاوہ کدی کدائيں سبزیاں تو‏ں وی تیار کيتا جان٘دا ا‏‏ے۔ تکہ بہت سارے مُلکاں وچ پکایا تے کھادا جان٘دا اے۔ چِکن تکِہ برصغیر پاک و ہند وچ بہت مشہور ا‏‏ے۔ مغربی مُلکاں وچ پنیر تِکے نو‏‏ں پسند کيتا جان٘دا ا‏‏ے۔

## آغاز
اس پکوان دے آغاز دے بارے وچ یقینی معلومات میسر نئيں، گوشت نو‏‏ں مصالحیاں تے چٹنیاں دے نال پکا کے کھاݨ د‏‏ی ترکیب 1700 پہلے از مسیح مں بابلی رہتل وچ ملدی اے تے اس دا سہرا سمیری نسل نو‏‏ں جاندا ا‏‏ے۔ 

مغل دور حکومت وچ مغلاں نے بغیر ہڈیاں دے پکے ہوئے گوشت نو‏‏ں رواج دتا تے ایہنو‏ں تِکے دے ناں تو‏ں ہندوستان وچ مشہور کیتا، مغل دربار وچ ایہنو‏ں خاص اہمیت حاصل سی۔

## ترکیب تے اجزاء
تِکے د‏‏یاں بہت ساریاں قِسماں نيں، مگر سبھ قِسماں وچ گوشت یا سزیاں لازمی جزو نيں۔ مصالحے تے دہیں گوشت دے ٹکڑےآں نو‏‏ں لا کر تندور وچ پکا کے تیار کيتا جاند٘ا اے۔ ایہد‏ی تیاری وچ بہت سارے طریقے شامل نيں، جیہناں تو‏ں کئی قِسماں وجود وچ آئیاں۔ ایہناں وچ سبھ تو‏ں زیادہ مشہور چکن تِکہ مصالحہ اے۔

پنیر تکہ مصالحہ وچ گوشت دے ٹکڑےآں د‏‏ی جگہ سبزی تے پنیر دا استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ٹماٹر د‏‏ی چٹنی، لیماں دا عرق، املی ، ہرا دھنیا، ادرک، پیاز وی تکہ د‏‏ی تیاری وچ استعمال ہو سکدے نيں۔

پنیر تکہ نو‏‏ں دیر پا محفوظ کرن لئی ویکیوم پیکیجنگ دا استعمال کيتا جاندا اے تاکہ اوہ 1 دن تو‏ں 40 دن تک محفوظ رہ سک‏‏ے۔  چِکن تِکے نو‏‏ں ہور چٹخارے دار تے مزیدار بݨاؤن لئی نیمبُو دے رس تے ادرک دے عرق نو‏‏ں استعمال کيتا جان٘دا اے۔  چکن تکہ مصالحہ تے پنیر تکہ مصالحہ عام طور تے گوشت یا پنیر، دہیں، دھݨیا ، پیاز، ٹماٹر، سرخ مرچ، ہری مرچ، پپریکا، گرم مصالحہ، کریم، پنیر، ادرک، لسݨ، مکھݨ، چٹنی تو‏ں تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ الائچی پاؤڈر، مرچ پاؤڈر، زیرہ پاؤڈر، اجویݨ، کالی مرچ، ہری مرچ تے ہلدی وی تِکے دے اہ‏م اجزاء سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔ 

## چکن تکہ مصالحہ آغاز
چکن تکہ مصالحہ نو‏‏ں ہن گلاسگو تکہ مصالحہ دے ناں تو‏ں قانونی طور اُتے رجسٹر کراؤݨ دیاں کوششاں وی جاری نيں۔  لندن تے برمنگھم شہری نے گلاسگو دے اس موقف نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا تے اوہ چکن تکہ مصالحہ دے آغاز نو‏‏ں لندن تے برمنگھم تو‏ں جوڑدے نيں۔ 

## حوالے

گٹھ:گوشت دے پکوان
گٹھ:کھاݨ پیݨ
گٹھ:بنگالی پکوان
گٹھ:بھارتی پکوان
گٹھ:پاکستانی پکوان
گٹھ:پنجابی پکوان
عائشہ کپور

**عائشہ کپور**  (ولادت: 13 ستمبر 1994ء) اک بھارتی فلمی اداکارہ نيں جو بالی وڈ فلم بلیک وچ کم کرنے دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ عائشہ کپور نو‏‏ں "بہترین معاون اداکارہ" دے درجے وچ کئی ایوارڈ ملا۔

## ذا‏تی زندگی
عائشہ کپور د‏‏ی پیدائش 13 ستمبر 1994ء نو‏‏ں ہوئی۔ عائشہ کپور پدوچیری دے اوروویل وچ رہندیاں نيں۔ عائشہ کپور د‏‏ی والدہ، جیکولین جرمن نيں تے انہاں دے والد پنجابی کاروباری دلیپ کپور نيں۔ انہاں دا اک بھائی، میلان اے تے انہاں دے والد د‏‏ی پہلی شادی تو‏ں آکاش تے وکاس بیٹے نيں۔ عائشہ کپور اس وقت کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں بی اے د‏‏ی تعلیم حاصل کر رہیاں نيں۔

## پیشہ وارانہ زندگی
عائشہ کپور نے 2005ء وچ بننے والی فلم بلیک تو‏ں فلمی زندگی دا آغاز کیا، جس وچ انہاں نے اہ‏م کردار ادا کيتا سی۔ فلم بلیک وچ انہاں نے نوجوان مشیل میکنلی دا کردار ادا کيتا سی اس فلم وچ رانی مکھرجی تے امیتابھ بچن وی سن ۔ عائشہ کپور دے اس کردار نو‏‏ں سراہا گیا۔

## فلمو گرافی

## حوالے

گٹھ:1994 دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی اداکارہ بچیاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پدوچیری دیاں اداکاراواں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
معصومہ جنید

**معصومہ جنید** جنہاں نو‏ں عام طور اُتے **معصومہ جنید فاروقی** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی پیداش21 نومبر 1989 ہوئی۔ اوہ پاکستان نال تعلق رکھنے والی اک بین الاقوامی اے کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔

## کیریئر

### اک روزہ بین الاوامی
معصومہ نے 21 اپریل 2011 نو‏‏ں کولمبو وچ سری لنکا دے خلاف اپنا پہلا اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ میچ کھیلا۔

### ٹی/20 بین الاقوامی
معصومہ نو‏‏ں چین وچ منعقد ہونے واہے ایشیائی کھیل 2010ء وچ کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* کرک انفو
* کرکٹ آرکائیو

گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی
گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1989 دے جم
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
کھمبا تویبی

کھمبا تویبی 12 ويں صدی وچ موئی رینگ د‏‏ی قدیم سلطنت وچ کھمبا دے شہزادے کھمن تے مورینگ شہزادی تولیبی دے وچکار 12 وچ صدی د‏‏ی محبت د‏‏ی داستان اُتے مبنی میٹی بولی د‏‏ی اک مہاکاوی نظم ا‏‏ے۔  اس شاعری نو‏‏ں سمورو دے افسانوی لوک فنکار حجم انگنگھل نے ترتیب دتا تے اسنو‏ں منی پور د‏‏ی قومی مہاکاوی سمجھیا جاندا اے  ۔ میٹی ادب دے تمام مہاکاوی اشعار وچ اس د‏ی شاعری سب تو‏ں اعلیٰ اے جو 34000 اشعار اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس د‏ی طوالت رامائن تو‏ں وی زیادہ ا‏‏ے۔

مہاکاوی داستان منی پور دے دو عظیم ثقافتی ورثے ، تریخ "مویرنگ شیون" (مویرنگ اوتار) تے "مورنگ کانگلیرول" (قدیم مویرنگ اساطیر) دے مرکزی حصےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

میٹی سبھیاچار دا اک لوک رقص وی "کھمبا تویبی" دے ناں تو‏ں موجود اے، جس دے بارے وچ سمجھیا جاندا اے کہ کھمبا تے تویبی نے ، ابودھو تھانگ جنگ مندر وچ مویرنگ دے دیوت‏ا دے سامنے ایہ رقص پیش کيتا سی۔ 

## متنی تریخ
کھمبا تویبی شیرینگ د‏‏ی تخلیق سمورو دے شاعر حجم انگنگھل نے د‏‏ی اے  ۔ مہاکاوی نظم د‏‏ی تخلیق تو‏ں پہلے ، ایہ قصہ صرف مویرنگ د‏‏ی قدیم ریاست وچ لوک گیتاں تے زبانی لوک داستاناں د‏‏ی صورت وچ سنایا جاندا سی  ۔ پر، انگنگھل د‏‏ی جانب تو‏ں میٹی ادب وچ شاعرانہ شراکت دے بعد ، ایہ کہانی ریاست منی پور دے ذریعہ ہور علاقےآں وچ وی مقبول ہوئی۔

## تراجم
قدیم کھمبا تویبی لوک داستاناں دے اختصار دا پہلا انگریزی ترجمہ ٹی سی ہوڈسن نے سن 1908 وچ کتاب دتی میٹھیس وچ شائع کيتا ۔ [13]

سنہ 1963 وچ گورنمنٹ پریس، منی پور وچ "کھمبا تویبی تے منی پور اُتے نظماں" عنوان دے تحت ، کھمبا تویبی مہاکاوی شاعری دا انگریزی بولی وچ وملا رائنا نے ترجمہ کيتا۔ [14]

مہاکاوی نظم دا ترجمہ ڈاکٹر جودھا چندر سنسام نے 2017 وچ کیہ، جس دے لئی انھاں ممتاز نونگتھمبم کنجا موہن سنگھ ترجمہ ایوارڈ 2017 ملا۔ [15]

مہاکاوی "کھمبا تویبی" دا ترجمہ سری لویتونگبم کالاچند نے ہندی بولی وچ کیہ اے ، جو "ای پستاکالیہ" وچ شائع ہويا ا‏‏ے۔ [16]

## ہور ویکھو
نومت کاپا

میٹی ادب

میگھناد بدھ کاویا

## حوالے

گٹھ:بھارتی ادب
مہوش خان

**مہوش شاہد خان** (پیدائش: 12 اگست 1981) کراچی، پاکستان نال تعلق رکھنے والے پاکستانی کرکٹ کھلاڑی نيں۔  اوہ ہن پاکستان د‏‏ی اک بین الاقوامی کھلاڑی نيں جو ہن کینیڈا د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم  د‏‏ی نمائندگی کر رہ‏ی نيں تے اوہ پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم وچ وی کھیل چکيا‏‏ں نيں۔ اوہ تریخ دا سب تو‏ں زیادہ اسکور69 رنز رکھدی نيں جو انہاں نے نیدرلینڈ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ ٹیم دے خلاف بنایا سی۔

مئی 2019 وچ ، انھاں امریکا دے خلاف 2019 آئی سی سی ویمن کوالیفائر امریکن ٹورنامنٹ وچ کینیڈا د‏‏ی ٹیم د‏‏ی کپتان نامزد کيتا گیا سی۔  انہاں نے 17 مئی 2019 نو‏‏ں امریکا کوالیفائیر ٹورنامنٹ وچ ریاستہائے متحدہ دے خلاف کینیڈا دے لئی ٹی/20 میچاں دے کیریئر دا آغاز کيتا۔ ۔ 

## حوالے

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:سندھ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کینیڈا نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1981 دے جم
انیتا ہل

انيت‏‏ا فائے ہل (پیدائش 30 جولائ‏ی) اک امریک‏‏ی وکیل تے ماہر تعلیم نيں۔ اوہ برینڈیز یونیورسٹی وچ سماجی پالیسی، قانون تے سوانیاں تعلیم د‏‏ی پروفیسر نيں ۔وہ ہیلر اسکول برائے سماجی پالیسی تے انتظامیہ یونیورسٹی د‏‏ی تدریسی رکن نيں  ۔ اوہ 1991 وچ اس وقت قومی شخصیت بن گئياں جدو‏ں انہاں نے ریاستہائے متحدہ امریکا دے محکمہ تعلیم وچ اپنے انتظامی افسر کلرینس تھامس (امریک‏‏ی سپریم کورٹ دے لئی نامزد) اُتے جنسی ہراسگی دا الزام لگایا۔

## مڈھلا جیون
انيت‏‏ا ہل اوکلاہوما نال تعلق رکھنے والے اک کسان خاندان وچ پیدا ہوئیاں، اوہ اپنے والد البرٹ تے والدہ ارما ہل دے 13 بچےآں وچ سب تو‏ں چھوٹی نيں۔  انہاں دا کنبہ آرکنساس تو‏ں آیا سی جتھے انہاں دے دادا تے نانا غلامی د‏‏ی زندگی بسر کردے سن ۔ 

اوکلاہوما دے مورس ہائی اسکول تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد انہاں نے اوکلاہوما اسٹیٹ یونیورسٹی وچ داخلہ لیا تے 1977 وچ اعزاز دے نال نفسیات وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔

انہاں نے راس د‏ی واشنگٹن ڈی سی فرم دے نال بطور ایسوسی ایٹ اپنے قانونی کیریئر دا آغاز کيتا۔ 1981 وچ اوہ کلیرنس تھامس د‏‏ی وکیل د‏‏ی مشیر بن گئياں جو اس وقت امریک‏‏ی محکمہ تعلیم دے دفتر برائے شہری حقوق دے دفتر د‏‏ی اسسٹنٹ سکریٹری سن۔

جب تھامس 1982 وچ امریک‏‏ی روزگار مواقع کمیشن (ای ای او سی) دے چیئرمین بنے تاں انيت‏‏ا ہل نے 1983 وچ ملازمت چھڈ ک‏‏ے انہاں د‏‏ی معاون د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم شروع کر دتا ۔

## درس و تدریس
انيت‏‏ا ہل اس دے بعد اورنل رابرٹس یونیورسٹی ک وچ اسسٹنٹ پروفیسر بن گئياں جتھے انہاں نے 1983 تو‏ں 1986 تک تدریس دے فرائض سرانجام دیے۔

1986 وچ انہاں نے اوکلاہوما کالج آف لا یونیورسٹی دے استاداں وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے اوہ تجارتی قانون تے معاہدےآں د‏‏ی تدریس تو‏ں وابستہ رہیاں۔ 

## حوالے

گٹھ:1956 دے جم
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
گٹھ:امریک‏‏ی آپ بي‏تی نگار
گٹھ:امریک‏‏ی حامی حقوق نسواں
گٹھ:امرید‏‏یاں سوانیاں وکلا
گٹھ:امریک‏‏ی سیاسی سوانیاں
گٹھ:امریک‏‏ی سیاسی مصنفاں
گٹھ:اوکلاہوما دے ماہرین تعلیم
گٹھ:اوکلاہوما دے مصنف
گٹھ:اوکمولگی کاؤنٹی، اوکلاہوما دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی دے وکلاء
گٹھ:ییل لا اسکول دے فضلا
ناجیہ بنت ولید

**ناجیہ بنت ولید بن مغیرہ** (  ) محمد د‏‏ی اک صحابیہ ا‏‏ے۔ وہ ولید ابن مغیرہ د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔ ناجیہ انہاں سوانیاں وچ شامل سی جو اپنے شوہر دے مسلما‏ن ہونے تو‏ں پہلے ہی مسلما‏ن ہوگئياں۔ انہاں وچو‏ں کچھ سوانیاں نو‏‏ں ہجرت مدینہ تو‏ں روکیا گیا سی جدو‏ں کہ انہاں دے شوہر غیر مسلم سن ۔
## ہور ویکھو

* صحابہ

## باہرلے جوڑ

* متقون ڈاٹ کم 
گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:بنی مخزوم
گٹھ:صحابیات
سدرہ نواز

**سدرہ نواز بھٹی** (پیدائش: 14 مارچ 1994) لاہور، پاکستان نال تعلق رکھنے والی سواݨی وکٹ کیپر کرکٹ کھلاڑی نيں۔

## بین الاقوامی کیریئر
سدرہ نواز نے اک روزہ بین الاقوامی تے ٹوئنٹی20 بین الاقوامی میچاں وچ پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی نيں۔  اس نے 21 اگست 2014 نو‏‏ں سوانیاں ٹی/ 20 بین الاقوامی وچ آسٹریلیا دے خلاف بین الاقوامی کرکٹ دا آغاز کيتا۔ 

اکتوبر 2018 وچ انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2018 آئی سی سی سوانیاں ورلڈ ٹی ٹوئنٹی ٹورنامنٹ دے لئی پاکستان د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔  جنوری 2020 وچ ، انہاں نو‏ں آسٹریلیا وچ 2020ء آئی سی سی ٹوئنٹی20 ورلڈ کپ سوانیاں کےلئے پاکستانی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔ 

## حوالے

گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان
گٹھ:1994 دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
سیرن جارج

سیرن جارج اک ہندوستانی فیشن فوٹوگرافر تے ماڈل  نيں جو آزادانہ کم کردیاں نيں تے کسی ادارے یا کمپنی دے نال جڑی نئيں نيں۔ 

اوہ "اوزیئیل" دے ناں تو‏ں ملبوست تے اس تو‏ں جڑے لوازمات دا آن لائن کاروبار چلاندی نيں 

## تعلیم
جارج نے اپنی تعلیم کیرالہ دے علاقے کوٹایم تو‏ں مکمل کیتی۔ اس دے بعد انہاں نے کوٹایم دے امل جيو‏‏تی کالج آف انجینئرنگ تو‏ں انڈر گریجویٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ سیرن جارج کمپیوٹر سائنس وچ بی ٹیک ڈگری حاصل کيتی اے  ۔

## کیریئر
سیرن جارج نے ماڈلنگ د‏‏ی طرف رخ کرنے تو‏ں پہلے ٹیکنالوجی د‏‏ی اک وڈی کمپنی ہیولٹ پیکارڈ () وچ مختصر دورانئ‏‏ے دے لئی کم کيتا جس د‏‏ی تفصیلات نامعلوم نيں مگر شاید انہاں د‏‏ی دلچسپی کمپیوٹر تے ٹیکنالوجی تو‏ں زیادہ فنون لطیفہ وچ سی اس لئی اوہ مختصر وقت دے بعد ماڈلنگ دے شعبے د‏‏ی طرف چلی گئياں۔

2007 وچ انھاں نے نیوی کوئین مقابلہ وچ حصہ لیا  تے نیوی کوئین دا خطاب جیتنے وچ کامیاب رہیاں  جو کوچی دے مقام اُتے شمالی نیول کمانڈ دے زیر تحت منعقد ہويا۔

سیرن جارج نے فوٹو گرافر عبرید شائن دے نال کم وی کيتا تے اس د‏ی معاونت وی د‏‏ی  ۔ سیرن جارج نے مختلف برانڈ دے نال کم کيتا جنہاں وچ قابل ذکر بگ بازار، وائلڈکرافٹ، برانڈ فیکٹری، منٹرا ، موتھوٹ ، سسکو (Cisco) ، تے پارک ہوٹلزشامل نيں۔  سیرن جارج ماڈلنگ دے نال نال جسمانی صحت تے تندرستی د‏‏ی شوقین تے مبلغہ وی نيں  ۔

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش د‏‏یاں سوانیاں ماڈل
گٹھ:آندھرا پردیش دے فوٹوگرافر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلور د‏‏یاں سوانیاں ماڈل
گٹھ:بھارتی فوٹوگرافر سوانیاں
گٹھ:ماڈل (پیشہ)
کوٹو تحریک

**کوٹو تحریک**  جاپان وچ زیر دوران سوانیاں د‏‏ی تحریک دا ناں اے جو کم د‏‏ی جگہ اُتے اُچی ایڑی دے چپل تے سینڈل پہننے دے لزوم دے خلاف ا‏‏ے۔ ایہ ناں در حقیقت می ٹو تحریک تے جاپانی زبان دے لفظاں کُتْسُو (靴، "جوندے") تے کُتْسُٓو(苦痛، "درد") د‏‏ی آمیزش تو‏ں بنا اے، یعنی ایہ کم د‏‏ی جگہ اُتے عورتاں اُتے لمبی ایڑی دے سینڈل، چپل تے جوندے پہننے د‏‏ی زبر دستی تو‏ں نجات دلانے د‏‏ی تحریک ا‏‏ے۔ تے ایہ می ٹو تحریک د‏‏ی اک طرح تو‏ں زبر دستی دے ظلم خلاف تحریک ا‏‏ے۔

## خلاصہ تحریک
جاپان وچ سوانیاں دفاتر وچ اُچی ایڑی والے جوندے، چپل یا سینڈل پہننے دا پابند بنائے جانے دے خلاف میدان وچ آگئیاں نيں۔ 2019ء تو‏ں اس تحریک وچ سوانیاں ملازمین دے نمائندےآں نے حکومت دے ارباب مجاز تو‏ں التجا یا مطالبہ د‏‏ی اپیل دائر کر رکھی اے جس وچ انہاں نے کمپنیاں دے اُچی ایڑی والے پیر دے پہناوے دے حکم نو‏‏ں جنسی امتیاز تے جنسی تعصب دے مترادف ٹھہرا رکھیا ا‏‏ے۔ انہاں سوانیاں د‏‏ی سرکردگی وچ سر لسٹ جاپانی اداکارہ تے مصنفہ یومی اشیکاوا نے اپیل داخل کروائی جس وچ انہاں نے ایداں دے قوانین متعارف کروانے دا مطالبہ کيتا جنہاں دے تحت کمپنیاں نو‏‏ں منع کيتا جائے کہ اوہ سوانیاں ملازمین نو‏‏ں اُچی تے تکلیف دہ ایڑی والے جوندے سینڈل پہننے دا پابند نہ کرن۔

## ہور مسائل تے مشکلات

دنیا دے کئی ملکاں د‏‏ی طرح جاپان وچ وی سوانیاں جنسی ہراسانی تے جنسی نابرابری د‏‏ی شکار رہیاں نيں۔ اس دے علاوہ جاپان وچ کچھ کمپنیاں د‏‏ی جانب تو‏ں سوانیاں اُتے عینک پہننے د‏‏ی پابندی د‏‏ی اطلاعات دے بعد ہن انہاں دے لئی کم اُتے عینک پہننا اک حساس موضوع بن گیا اے ۔متعدد نیوز چینلاں دے مطابق جاپان د‏‏ی بعض کمپنیاں نے ایہ فیصلہ مختلف وجوہات د‏‏ی بنا اُتے لیا اے جنہاں وچو‏ں اک ایہ اے کہ عینک پہننے والی سوانیاں جو کسی دکان اُتے اسسٹنٹ دے طور اُتے جدو‏ں کم کردیاں نيں ’اک غیر دوستانہ تاثر‘ دیندی نيں۔ ایہ شرط مرد ملازمین اُتے نئيں لگائی گئی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* اُچی ایڑی د‏‏ی پالیسی
* جاپان وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:جاپان وچ تحریک نسواں
گٹھ:جاپان وچ سوانیاں
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
پیشے

انسانی معاشرے وچ وکھ وکھ قِسماں دے دھندے، پیشے تے کاروبار ہُندے نیں۔ ہَر دھندے یا پیشے دا خاص نام ہُندا اے ۔ ایہ پیشے یا روزگار علمی وی ہُندے نیں تے صنعت و حرفت دے متعلق وی ہُندے نیں ۔ عِلمی پیشے اختیار کرن توں پہلاں مخصوص تعلیم گاہاں وچ استاداں کوݪوں تعلیم لیݨی پیندی اے ۔ انڈسٹری یا صنعت و حرفت دے پیشےآں واسطے اس فن دے ماہرین کولوں تربیئت لیݨی پیندی اے ۔
ذیل وچ اوہناں پیشےآں تے تعھندےآں دی فہرست درج اے جیہڑے انسانی سماج تے خصوصن پنجاب وچ رائج نیں ۔

## تیاری مکانات
* راج
* خیمہ و چھتر سازی
* چھپر بندی و کھپریلی
* آراکشی
* نجاری
* سنگ تراشی
* پتھارا
* چونا تے سیمنٹ سازی
* بیلداری
* بندھانی

## تہذیب و آرائش عمارات
* رنگ ساز
* آرائش ساز
* چلمن ساز
* خرادیا
* سلاوٹ تے کھٹ بنا
* فراشی
* مشعلچی
* آب براری
* خاکروب

## تیاری لباس
* اونٹائی و دھنائی
* کتائی سوت
* تیاری اون
* سلائی بٹائی (ریشم)
* دھلائی پارچہ
* رنگائی و لیلاری
* پارچا بافی
* شال و کمبل بافی
* دری بافی
* قالین بافی
* سوئی سازی
* سلائی (خیاطی)
* رفو گری
* جولاہا

## تزئین لباس
* درزی
* للاری
* رفو گری
* اتو کاری
* چھیپ کاری
* سوزن کاری (کڑاہت)
* کندلا کشی
* تار کشی
* دبکئی
* بٹئی
* سلما سازی
* زر بافی (گوٹا سازی)
* زر دوزی

## تیاری جُتی
* رنگائی چرم
* جوتا سازی
* کُھسا سازی

## ظروف سازی
* ظروف سازی
* ٹوکری سازی
* کمہاری
* کپا سازی
* ڈھلئی کاری
* ٹھٹیرا گری

## ملمع کاری
* ورق یا پنی سازی
* کوفت کاری
* قلعی گری
* جلا کاری

## خوراکی پیشے
* مچھیرا
* چڑیمار
* شکاری
* قصائی
* گھوسی
* تیلی
* ایندھن برار
* دوجھی

## تیاری خوراک
* بھاڑ بھونجا
* نان بائی
* رکابدار
* باورچی 
* چاڑھا

## تکلفات خوراک
* تلنہار
* کھٹومر تے اچار ساز
* کھنسار (شکر ساز)
* حلوائی
* کبابچی

## سنگھار
* سنیارا
* نیاری
* منیار
* چتائی کار
* مرصع کار
* نگینہ گر
* بندھائی
* جڑائی و مینا کار
* پٹوہ گری (علاقہ بندی)
* منہیاری
* متعلقات سنگھار و سہاگ
* کن بدھائی
* آئینہ سازی
* کنگھی سازی
* اصلاح سازی
* نائی
* پھلیری
* پنواڑی
* مغلائی گری

## فنون لطیفہ
* مراسی
* باجے سازی
* سازندہ
* نقاش
* مصور
* مہر کنی
* صحافی
* کسابت، طباعت و صحافت
* قلم سازی
* روشنائی سازی
* کاغذ سازی
* محرری
* خوش نویس
* کاپی نویسی
* چھپائی (طباعت)
* جلد ساز

## سواری
* ٹانگا واݨ
* گُھڑ سوار
* زین ساز
* بیل بان
* نعل بندی
* شتر بان
* ہاتھی بان

## بار برداری
* گاڑی بان
* حمال

## کشتی رانی
* تیراکی
* غوطہ خور
* ملاح ، مانجھی (کشتی بانی)

## متفرق
* لوہار
* کمھار
* ترکھاݨ
* دھاتچی
* جوگی
* اداکار
* دائی
* جوگی
* پینجا
* راہک
* آجڑی
* سلوتری
* مالی

گٹھ:پیشے
گٹھ:کامے
میگان ایلیسن

**مارگریٹ ایلیزابیتھ ایلسن** (جم 31 جنوری، 1986) اک امریکی فلم پروڈیؤسر اتے ادمی اے۔ اوہ سال 2011 وچ قائم اناپورنا پکچرز دی بانی اے۔ اسنے زیرو ڈارک تھرٹی (2012)، ہر (2013)، امیریکن ہسٹل (2013) اتے پھینٹم تھریڈ (2017) ورگیاں فلماں دا اساری کیتا، جنہاں وچوں سبھ نے آسکر نامزدگیاں حاصل کیتیاں ہن۔ 2014 وچ اسنوں دنیا دے سبھ توں بااثر لوکاں دی ٹائم 100 دی سالانہ لسٹ وچ شامل کیتا گیا سی۔

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
ایلیسن دا جم کیلیفورنیا دے سینٹا کلارا کاؤنٹی وچ ہویا سی، اوہ اربپتی اوریکل کارپوریشن دے چیئرمین، لیری ایلیسن اتے اس دی سابقہ بیوی باربرا بوتھ ایلیسن دی دھی اے۔ اس دا پیؤ یہودی اتے اطالوی مول دا سی۔ اسدا اک بھرا فلم پروڈیؤسر ڈیوڈ ایلسن اے۔ ایلیسن نے 2004  وچ سیکرڈ ہارٹ پریپیٹری توں گریجوئیشن کیتی اتے اک سال لئی یونیورسٹی آف ساؤتھرن کیلیفورنیا وچ فلم سکول پڑھن چلی گئی۔

## شروعاتی کم
ایلیسن نے اپنی پہلی فلم دا سہرا 2005 دی مختصر فلم *وین آلّ ایلس پھیلز* نوں دتا، جو کہ اسدے بھرا ڈیوڈ ایلیسن ولوں لکھی اتے ڈاریکٹ کیتی گئی تھرلر فلم سی، اسنے اس وچ بوم اوپریٹر وجوں کم کیتا سی۔ ایلیسن نے پھر گھٹ بجٹ والیاں فلماں جویں کہ ویکنگ میڈیسن اتے پیشن پلے اُتے پیسہ لاؤنا شروع کر دتا سی۔ 2010 وچ کون بردرز دی ٹرو گرٹّ دی کامیابی نے، جس اُتے اسنے ایگزیکٹیو پروڈیؤسر وجوں کم کیتا، اسدے دھیان اتے بھروسیاہلیت وچ وادھا کیتا اتے اسنے اک پروڈیؤسر دے روپ وچ اپنے کریئر دی شروعات کیتی۔

## کریئر
ایلیسن نے فلم دے کاروبار دی شروعات 2006 وچ کیتی جدوں اسنے کیتھرین بروکس نال، لکھاری اتے لونگ اینابیلے دی ڈریکٹر، فلم پروڈیؤسر دی اگلی فلم وچ نویش کرن بارے رابطہ کیتا۔ اس جوڑی نے ایلیزابیتھ شو دی اداکاری والی ویکنگ میڈیسن لئی سکیماں بنائیاں، جس نے اک عورت دی کہانی سنا دتی جو اپنے آپ نوں 30 دناں تک بناں کھانے دے اک کمرے وچ بند کرکے اپنی ملٹیپل شخصیت وگاڑ نوں ٹھیک کرن دی کوشش کردی اے۔ ایلیسن نے اس فلم نوں مالی مدد دتی، جسدا بجٹ 20 لکھ ڈالر سی۔ پرنسپل فوٹوگرافی 2007 وچ ہوئی سی۔ ایہہ 2011 وچ نیوپورٹ بیچ فلم فیسٹیول وچ نمائش ہوئی سی اتے اسے سال جولائی وچ سدھا ڈی۔وی۔ڈی۔ وچ چلی گئی سی۔

## نجی زندگی
ایلیسن اوپنلی لیسبیئن اے۔ اوہ بہت ساریاں موٹرسائیکلاں دی مالک اے۔ ایلیسن نے انٹرویو دین توں انکار کر دتا۔ اوہ اک مقابلے باز گھوڑسوار اے، جسنے کیلیفورنیا دے وڈسائیڈ وچ وائیلڈ ترکی فارم وچ سکھلائی لئی سی اتے 2004 وچ نورتھ امیرکن ینگ رائیڈر چیمپیئن شپ وچ سوار ہوئی سی۔

## انپورنا پکچرز
سال 2011 وچ، ایلیسن نے پروڈکشن کمپنی اناپورنا پکچرز دا قیام کیتا، جسدا نام اناپورنا سرکٹ لئی رکھیا گیا سی جو اس نوں 2006 وچ نیپال وچ ملیا سی۔ اس نے مکھ فلماں سپائیک جونز دی ہر، کیتھرین بگیلو دی *[[زیرو ڈارک تھرٹی]]*، اتے ڈیوڈ او۔ رسل دی امیریکن ہسٹل دی اساری کیتا اے۔ فلم اساری متعلق ایلیسن دی پہنچ نوں سلیکان ویلی دے نظریات دی پالنا کرن والا منیا جاندا اے: وکاری ٹیماں وچ وڈی رقم دا پیسہ لگاؤنا جو جوکھم بھرپور کوشش کر رہی اے۔ کئی ایگزیکٹیو جنہاں وچ دو سالاں دے صدر مارک وینسٹوک شامل ہن، نے اناپورنا نوں 2018 وچ چھڈّ دتا سی۔  اناپورنا نوں ایلیسن دے اربپتی پیؤ ولوں حمایت حاصل اے۔

## عورت اتے فلم پروڈیؤسر
ایلیسن پہلی عورت پروڈیؤسر اے جسنے اسے سال سبتوں ودھیا پکچر لئی دو وکھ-وکھ اکیڈمی اوارڈاں دیاں نامزدگیاں حاصل کیتیاں۔  2018 وچ ایلیسن نے کانز سنگیت میلہ وچ وومن ان موشن اوارڈ جتیا سی۔

## حوالے

## باہری لنک

* 
گٹھ:ایلجیبیٹی پروڈیؤسر
گٹھ:امریکی اربپتی
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1986
سیمون ٹاٹا

**سمون نول ٹاٹا**، نی **دنوییر** ٹاٹا پروار نال متعلق اک سوس جنمی بھارتی وپاری عورت اے۔ 

سمون ٹاٹا جم اتے پرورش جنیوا، سوٹزرلینڈ وچ ہوئی سی اتے اسنے جنیوا یونیورسٹی توں گریجوئیٹ کیتی۔ اوہ 1953 وچ اک سیلانی وجوں بھارت گئی سی، جتھے اس نے نول ایچ۔ ٹاٹا نال ملاقات کیتی سی۔ اوہناں دا ویاہ 1955 وچ ہویا سی اتے سمون ممبئی وچ پکے طور اُتے رہن لگ گئی سی۔ سمون اتے نول نوئیل ٹاٹا دے ماپے ہن۔ سمون ٹاٹا گروہ چیئرمین رتن ٹاٹا دی متریئی ماں اے، جو نول دے سابقہ ویاہ توں اے۔

سمون ٹاٹا 1962 وچ لیکمے بورڈ وچ شامل ہوئی، جدوں ایہہ ٹاٹا آئل ملّ دی اک معمولی معاون کمپنی سی، 1961 وچ پربندھ ڈریکٹر دے طور اُتے رہی سمون 1982 وچ اسدی چیئرپرسن بن گئی اتے 30 اکتوبر 2006 تک ٹرینٹ لمٹڈ دے غیر-ایگزیکٹیو چیئرمین وجوں سیوا نبھائی۔

اسنوں 1989 وچ ٹاٹا انڈسٹریز دے بورڈ وچ نامزد کیتی گیا سی۔

رٹیل سیکٹر وچ وادھا ویکھدے ہوئے، 1996 وچ ٹاٹا نے لکشمی نوں ہندوستان لیور لمٹڈ (ایچ۔ایل۔ایل۔) نوں ویچ دتا سی۔ لکشمی دے سارے شعر دھارکاں نوں ٹرینٹ وچ برابر دے شعر دتے گئے سن۔ویسٹسائیڈ برانڈ اتے سٹور، ٹرینٹ نال متعلق ہن۔

## حوالے

گٹھ:جم 1930
گٹھ:ٹاٹا پروار
گٹھ:زندہ لوک
وکٹوریا امیلینا

**وکٹوریا امیلینا** () (جم 1986) اک یوکرینی ناول کار اے۔ اوہ دو کامیاب ناولاں اتے بچیاں دی اک کتاب دی لکھاری اے۔

## جیونی
وکٹوریا امیلینا دا جم 1986 وچ لویو وچ ہویا سی، اوہ اپنے پروار نال کینیڈا چلی گئی سی، پر بعد وچ اوہ یوکرین واپس آ گئی۔ کمپیوٹر سائنس وچ اپنی ڈگری پوری کرن توں بعد اسنے اپنے شبداں وچ، "تیرھاں سال" قومانتری ہائی-ٹیک کاروبار وچ اپنا کریئر بناؤن وچ بتایا۔ 2015 توں جدوں اس دی پہلی کتاب *omo листопаду، omo ہومو کمپیٹئنز* (د فعال سنڈروم: ہومو کمپیوٹیئنز بارے) شائع ہوئی، تاں اوہ اپنا سماں صرف لکھن لئی وقف کردی رہی۔ اسدا پہلا ناول سال 2014 وچ میدان وچ ہوئے سماگماں بارے دسدا اے اتے اس ناول دے کردار مشہور لکھاری جریج ازڈرک نے لکھی سی۔ ناول نوں کئی ساہتی انعام مل چکے ہن اتے اس دا نقاداں اتے مفکراں ولوں یوکرین اتے یورپ توں استقبال کیتا گیا سی۔

2016 وچ، امیلینا نے بچیاں لئی اک کتاب شائع کیتی جس نوں *Хтось، або водяне серце* (کوئی، جاں واٹر ہارٹ) کیہا جاندا اے۔

2017 وچ وکٹوریا امیلینا نے اک *سوویت کرنل دے پروار بارے اک ناول Дім для Дома* (ڈومز ڈریم کنگڈم) شائع کیتا جو 90 ویاں وچ یہودی مول دے مشہور پولش لکھاری سٹینسا لیم دے اپارٹمینٹ وچ رہندا سی۔

ناول *Дім для Дома*  وچ اک اگھے ساہتی انعام لٹ ایکسینٹ اتے سن 2019 وچ ساہت دا یوکرینی یونین انعام لئی نامزد کیتا گیا سی۔

امیلینا پین انٹرنیشنل دی میمبر اے۔ 2018 وچ اسنے یوکرین توں آئے ڈیلیگیٹ دے روپ وچ بھارت وچ 84 ویں ورلڈ پین کانگرس وچ حصہ لیا اتے روس وچ یوکرین دے سیاسی قیدی اولیگ سینتسوو اُتے بھاشن دتا۔

امیلینا ولوں ٹیکسٹ دا ترجمہ چیکّ، ڈچّ، پولش، جرمن اتے انگریزی بولیاں وچ کیتا گیا اے۔

## حوالے

## باہری لنک

* پین انٹرنیشنل (یوکرینی شاخاں) دی ویبسائیٹ تے وکٹوریا املینا دی جیونی 
* وکٹوریا املینا دے فعال سنڈروم ناول دی جائزہ یوکرینی-جرمنینی سلیوک سٹڈیز پروجیکٹ سائیٹ وچ 
* پوربی بھائیوالی ساہتی روِ Review میگزین چیک مفکر ٹیریزا کلالوو، پیئیچڈی ولوں وکٹوریا املینا دے ناول دی جائزہ 
* اپوپھینی ساہتی میگزین وچ وکٹوریا امیلینا ولوں ناول د فعال سنڈروم دا اک انش 
* بھارت دے پنے وکھے 84 ویں ورلڈ پین انٹرنیشنل کانگرس وکھے سیاسی قیدی اولیگ سینٹسوو اتے وکٹوریا املینا دا بھاشن 
* ڈونباس وچ روسی-یورپیئن لڑائی بارے وکٹوریا املینا دا کالم اسدے پروار نوں متاثر کردا اے 
* وکٹوریا املینا دا لیکھ، ہولوکاسٹ اتے ہولوڈومور سمیت یوکرین دے ناٹکی اتہاس نوں درساؤندا اے
* وکٹوریا املینا دا ناول ساہت دے یورپیئن یونین انعام لئی شارٹ-لسٹڈ اے 
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1986
گٹھ:یوکرینی ناول کار
ٹاٹا پروار

**ٹاٹا پروار** اک پرمکھ بھارتی وپاری پروار اے، جو ممبئی شہر وچ واقع اے۔مڈھلی کمپنی ٹاٹا سنز اے، جو ٹاٹا گروہ دی مکھ اُتے ہولڈنگ کمپنی اے، اتے ایہناں کمپنیاں وچ لگبھگ 65% سٹاک ٹاٹا چیریٹیبل ٹرسٹاں، مکھ طور اُتے رتن ٹاٹا ٹرسٹ اتے دوراب ٹاٹا ٹرسٹ دے ہن۔ لگبھگ 18% شعر پیلنجی مستری پروار کول ہن، اتے باقی شعر وکھ-وکھ ٹاٹا سنز ولوں ہن۔ ٹاٹا اک پارسی پروار اے جو اصل وچ گجرات راج دے نوساری توں ممبئی آیا سی۔ پروار دی قسمت دا بانی جمشیدجی ٹاٹا سی۔ ٹاٹا'ز ٹاٹا سنز دے اصل بانی ہن۔

ٹاٹا پروار پرمکھ پیٹٹ بیرونٹس نال متعلق اے، جو کہ سئلا ٹاٹا، جس نے سر دنشاؤ مینیکجی پیٹٹ، تیجا بیرونیٹ نال ویاہ کیتا، ولوں اک پارسی پروار اے۔

## پرمکھ میمبر

* جمشیدجی نسیرونجی ٹاٹا (3 مارچ 1839 – 19 مئی 1904)، جو بھارتی صنعت دے پرکھیاں وچوں اک وجوں جانیا جاندا اے۔
** دورابجی ٹاٹا (27 اگست 1859 – 3 جون 1932)، جمشیدجی دا وڈا پتر، بھارتی صنعت کار، پراپکاری اتے ٹاٹا گروہ دا دوجا چیئرمین اے۔ اس دی بیوی ،میہربائی ٹاٹا، ایٹمی سائنسدان ہومی جے۔ بھابھا دی دادی سی۔
** رتنجی ٹاٹا (20 جنوری 1871 – 5 ستمبر 1918)، جمشیدجی دا چھوٹا پتر، پراپکاری اتے غریبی مطالعہ دا موہری سی۔ رتنجی ٹاٹا دی موت توں بعد، اس دی بیوی، نواجبائی ٹاٹا نے اک یتیم، نول نوں گود لیا جو اس دی سسّ دا پڑ-بھتیجا سی، اتے اس نوں اس دا اپنا پتر بنایا۔
*** نول ٹاٹا، (30 اگست 1904 – 5 مئی 1989) نے نواجبی ٹاٹا دے پتر نوں گود لیا۔ اس دی سکی نانی گروپ دے بانی جمشیدجی ٹاٹا دی بیوی ہیرابائی ٹاٹا دی بھین سی۔ نال ہی، اس دے جیو-سائنسی پتا، ہارمسجی ٹاٹا، وڈا ٹاٹا پروار نال متعلق سن، اتے اس لئی نول جنم-حق ولوں "ٹاٹا" اپنام رکھدے سن۔ کئی ٹاٹا کمپنیاں دے ڈائریکٹر، آئی۔ایل۔او۔ میمبر، پدم بھوشن دے وصول کنندہ اے۔ اس نے دو وار ویاہ کروایا اتے اس دے تن پتر سن۔
*** سمون نول ٹاٹا، نول ٹاٹا دی دوسری بیوی، اک سوس عورت اتے اک کیتھولک سی۔ اس نے لیکمے نوں چلایا اتے ٹرینٹ دی چیئرپرسن وجوں کم کیتا۔
**** ٹاٹا گروپ دے 5ویں چیئرمین رتن ٹاٹا، اپنی پہلی بیوی سونی کمسرئیٹ ولوں نول ٹاٹا دا بیٹا اے۔
**** جمی ٹاٹا، اپنی پہلی بیوی سونی کمیوسرئیٹ ولوں نیول ٹاٹا دا بیٹا اے۔
**** نول ٹاٹا، ٹرینٹ دی چیئرپرسن، اپنی دوسری بیوی سمون ولوں نول ٹاٹا دا بیتا اے۔
* رتنجی دادابھوئے ٹاٹا (1856–1926)، ٹاٹا گروپ دی سیوا کرن والے مڈھلے سٹالوراں وچوں اک سی۔ اس دے پیؤ دادابھوئے اتے جیونبائی - جمشیدجی ٹاٹا دی ماں، بھین-بھرا سن۔ رتنجی وی جمشیدجی دا اک چچیرا بھرا سی اتے وڈا ٹاٹا پروار نال تعلق رکھدا سی۔ اس نے اک فرینچ کیتھولک سزان بریئر نال ویاہ کروا لیا، اتے اس دے پنج بچے وی سن:
** جے۔آر۔ڈی۔ ٹاٹا (29 جولائی 1904–29 نومبر 1993)، رتنجی ٹاٹا اتے سزن دا پتر سی۔ ٹاٹا گروہ دے چوتھے چیئرمین ہون دے ناطے، اس نے بھارتی ہوابازی دی شروعات کیتی اتے ٹاٹا ایئرلائنس دا قیام کیتا۔ (بعد وچ ایئر انڈیا وجوں جانی جاندی اے)
** سئلا ٹاٹا، رتنجی دادابھوئے دی دھی اتے جیارڈی دی وڈی بھین اے۔ اس دا ویاہ دنشا منیکجی پیٹٹ، تیسرا بیرونیٹ پیٹٹ نال ہویا سی۔ اس دی بھرجائی، رتنبائی پیٹٹ، دا ویاہ پاکستان دے بانی محمد علی جناح نال ہویا سی، اتے رتنبائی اتے جناح دی دھی، دینا جناح ، نیول واڈیا دی بیوی سی۔

## حوالے

## کتاب-لسٹ

*  At Tata Central Archives.
*

## باہری لنک

* Tata family tree، *Economic times*
* The most successful Tata  *Viral Panda*
گٹھ:ممبئی دے پارسی لوک
گٹھ:ٹاٹا پروار
گٹھ:گجراتی لوک
گٹھ:Pages with unreviewed translations
میہولی گھوش

**میہلی گھوش** (جم 20 نومبر 2000) اک بھارتی کھیڈ نشانیباز اے۔ اوہ دنیا بھر وچ انتر قومی جونیئر نشانیبازی چیمپیئن شپاں وچ بھارت دی نمائندگی کردی اے۔ 123 مقابلے بازاں وچ اوہ چیک لوکراج وچ منعقد 2018 جونیئر شوٹنگ مقابلے دے فائینل وچ پہنچن والی اکلوتی بھارتی نشانیباز اتھلیٹ سی۔ اوہ اتھے ستویں تھاں اُتے رہی۔ 2018 دوران گولڈ کوسٹ، آسٹریلیا وکھے منعقد دولت مشترکہ کھیڈاں وچ اسنے مارٹینا ویلوسو نال نشانیبازی توں بعد عورتاں دی 10 میٹر ایئر رائیپھل وچ چاندی دا تمغہ جتیا سی۔ انٹرنیشنل شوٹنگ سپورٹ فیڈریشن (آئی۔ایس۔ایس۔ایف) مطابق ایشیا وچ اسدی عالمی رینکنگ چھیویں اتے تیجی سی۔

## شروعاتی کریئر
میہلی 2014 وچ سرامپر رائیفل کلبّ وچ شامل ہوئی سی۔ اس اُتے کلبّ ولوں مشق دوران اچانک کسے انسان نوں کٹن کارن پابندی لگا دتی گئی سی۔ بعد وچ میہلی نوں مارگدرشک اتے سابقہ بھارتی اولمپک فائینلسٹ اتے ارجن انعام وجیتا جوآئیدیپ کرماکر نے کوچنگ دتی۔

اسنے اپنی سکھلائی جوآئیدیپ کرماکر شوٹنگ اکیڈمی وچ حاصل کیتی۔ 2016 وچ، اسنوں چنیا گیا سیپنے وچ منعقد انڈین نیشنل شوٹنگ چینپیئنشپاں لئی اسنے قومی چیمپیئن شپ وچ دو سونے دے تمغے اتے ستّ سلور میڈل حاصل کیتے۔ 2017 دی نیشنل چیمپیئن شپ وچ، میہلی نے اٹھ سونے اتے تن کانسی دے تمغے جتے، اتے اس نوں بیسٹ شوٹر منیا گیا۔ 

## قومانتری کریئر
left|thumb| 2018 دے ثمر یوتھ اولمپکس وچ کڑیاں دی 10 میٹر ایئر رائیپھل فائینل لئی اہلیت دوران میہلی گھوش۔
2017 وچ، اسنے چیک لوکراج وچ منعقد تیاری جونیئر نشانیبازی چیمپیئن شپ وچ حصہ لیا اتے اوہ ستویں تھاں اُتے رہی۔ اوہ جرمنی وچ ہوئی جونیئر ورلڈ شوٹنگ چیمپیئن شپ وچ 17 ویں تھاں اُتے رہی۔ میہلی جاپان دے واکو سٹی وچ 2017 دسمبر وچ ایشیئن چیمپین بنی اتے 420.1 دے سکور نال یوتھ اولمپکس 2018 دے کوٹے وچ تھاں حاصل کیتی۔ مارچ 2018 وچ اوہ میکسیکو وچ، آئی۔ایس۔ایس۔ایف۔ ورلڈ کپ وچ عالمی کپ دے دو میڈل جتن والی ہن تک دی سبھ توں گھٹ مقابلیبازاں وچوں اک بن گئی۔ اسنے جتن دے راہ اُتے اک جونیئر ورلڈ ریکارڈ بنایا۔ میہلی دولت مشترکہ کھیڈاں 2018 لئی کوالیفائی ہوئی۔ 2018 وچ گولڈ کوسٹ، آسٹریلیا وکھے منعقد دولت مشترکہ کھیڈاں وچ اسنے مارٹینا ویلوسو نال نشانیبازی توں بعد عورتاں دی 10 میٹر ایئر رائیفل وچ چاندی دا تمغہ جتیا۔

## حوالے

## باہری لنک

* Mehuli Ghosh at the International Shooting Sport Federation

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:جم 2000
گٹھ:بھارتی نشانیباز
ویشالی رمیش بابو

**ویشالی رمیشبابو** (جم 2001) چینئی توں اک بھارتی شطرنج کھڈاری اے۔

اسنے انڈر -14 اتے انڈر -12 وچ کڑیاں دی عالمی یوک شطرنج چیمپیئن شپ جتی اے۔ 2016 توں اوہ اک وومن انٹرنیشنل ماسٹر اے۔

اکتوبر 2016 تک اوہ بھارت وچ دوجے نمبر اُتے اتے دنیا بھر وچ نن۔ 12 لڑکی انڈر16-کھڈاری سی۔ اس ویلے اس دی ایلو ریٹنگ 2300 سی۔

اوہ 12 اگست 2018 نوں ریگا، لاتویا وچ ریگا ٹیکنیکل یونیورسٹی اوپن شطرنج ٹورنامینٹ وچ اپنا آخری آنظارہ پورا کرکے اوہ اک ومن گرینڈماسٹر (ڈبلیو۔جی۔ایم) بن گئی۔ 

اوہ اتہاس دی سبھ توں چھوٹی آئی۔ایم اتے اتہاس دی چوتھی چھوٹی جی۔ایمّ۔ پراگنانندھا آر دی بھین اے۔

## حوالے

## باہری لنک

* 
* 
* ویشالی نے بھارتی خواتین چنوتیاں نوں جتیا

گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 2001
گٹھ:بھارتی خواتین شطرنج کھڈاری
گٹھ:تملناڈو دے لوک
شیلی سنگھ

**شیلی سنگھ** (جم 7 جنوری 2004) اک بھارتی ایتھلیٹ اے جو لمبی چھال مقابلیاں وچ حصہ لیندی اے۔ اوہ عمر طبقہ دیاں کیٹیگریاں وچ جونیئر بھارتی قومی لونگ جمپ چیمپین اے اتے انڈر -18 گٹھ وچ دنیا دے چوٹی دے 20 لمبے جمپراں وچ شامل اے۔ اس نے انڈر -18 گٹھ وچ لمبی چھال لئی قومی ریکارڈ اپنے نام کیتا اے۔ اس نوں بھارتی لمبی جمپر انجو بوبی جارج اتے اس دے شوہر رابرٹ بوبی جارج ولوں سکھلائی دتی گئی اے۔

## نجی زندگی اتے پچھوکڑ
سنگھ دا جم 7 جنوری 2004 نوں بھارتی راج اتر پردیش دے جھانسی وچ ہویا سی۔ اسدا پالن پوسن ماں ونیتا سنگھ نے کیتا، جو تن بچیاں دی اکلی ماں اے۔ ونیتا سنگھ پیشے ولوں اک درزی اے۔

سنگھ انجو بوبی جارج سپورٹس فاؤنڈیشن وچ سکھلائی لئی 14 سال دی عمر وچ بنگلرو چلی گئی سی۔ سنگھ نے جورج جوڑی دی نگرانی ہیٹھ سکھلائی شروع کیتی۔

## پیشہ ور کامیابیاں
سنگھ نے 2018 وچ رانچی وچ جونیئر نیشنل ایتھلیٹکس چیمپیئن شپ وچ انڈر -16 کیٹیکری دی لمبی چھال وچ سون تمغہ جتیا، جتھے اسنے جونیئر لمبی چھال لئی قومی ریکارڈ وی توڑ دتا سی۔ اسنے 5.94 میٹر دی چھال ریکارڈ کیتی۔ سال 2019 وچ اسنے انڈر -18 وچ اپنے ریکارڈ نوں بہتر بنایا، جس نے آندھرا پردیش دے گنٹور وچ جونیئر نیشنل ایتھلیٹکس مقابلے وچ 6.15 میٹر دی چھلانگ لگا کے سون تمغہ جتیا سی۔ ایہہ 2020 وچ آئی۔اے۔اے۔ایف۔ انڈر -20 چیمپیئن شپ وچ حصہ لین لئی اہلیت حاصل کرن دے اگے سی۔ بھارت دے کھیڈ وزیر کرن رجیجو نے ٹویٹ کرکے اس نوں اسدی کامیابی تے ودھائی دتی سی۔

## میڈل

* انڈر 16 لمبی چھال کیٹیکری وچ نیشنل جونیئر اتھلیٹکس چیمپیئن شپ رانچی 2018 وچ سونے دا تمغہ۔
* انڈر 18 کیٹیگری وچ نیشنل جونیئر اتھلیٹکس چیمپیئن شپ، گنٹور، آندھرا پردیش وچ سونے دا تمغہ ۔

## حوالے

## باہری لنک

* 
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی اتھلیٹ
بھورا بائی

**بھوری بائی** اک بھارتی بھیل کلاکار اے۔ پٹول پنڈ وچ جمے، ایہہ مدھ پردیش اتے گجرات دی سرحد اُتے واقع اے پر پٹول مدھ پردیش دے جھابوآ ضلعے دا اک پنڈ اے، بھوری بائی بھارت دے سبھ توں وڈے قبیلے دے گروہ بھیل دے بھائیچارے نال متعلق ہن۔ اسنے بہت سارے انعام جتے ہن جنہاں وچ مدھ پردیش سرکار ولوں کلاکاراں نوں دتا گیا اعلیٰ ترین راج اعزاز، شکھر اعزاز وی شامل اے۔ اس نوں 2021 وچ بھارت دا چوتھا سب توں وڈا شہری انعام پدم شری نال نوازیا گیا۔

## مڈھلا جیون
اسدے ہم عصر جنگگڑھ سنگھ شیام دی طرحاں، بھوری بائی نوں بھوپال دے بھارت بھون دے جے سوامیناتھن نے مصوری بناؤن لئی ایکریلک رنگاں اتے کاغذاں دی ورتوں شروع کرن لئی مُتحرک کیتا۔ استوں پہلاں، اوہ، اپنے بھائیچارے دے ہورناں میمبراں وانگ، اپنے گھر دیاں کندھاں اُتے کلا پیدا کردی سی۔ بھوری پتھورا پینٹنگاں بناؤن وچ ماہر سی۔“پنڈ وچ، سانوں پودیاں اتے مٹی توں رنگ کڈھن لئی بہت محنت کرنی پئی اتے اتھے مینوں رنگ دے بہت سارے شیڈ اتے اک تیار برشّ دتا گیا سی! "

## سٹائل اتے تھیم
بھیل کلا نوں کجھ لوک بھارت دے قبائلی کلا روپاں وچوں سبھ توں پرانے مندے ہن۔ ایہہ آسٹریلیا دی آدواسی کلا نال ملدی جلدی اے، خاصکر اس دے بھوجناں وجوں بہو-رنگاں والیاں بندیاں دی ورتوں کیتی جاندی اے۔ بھوری بائی اپنی کمیونٹی دی پہلی کلاکار سی جسنے کاغذ اُتے پینٹنگ شروع کیتی سی۔ اسدے عامَ طور تے رنگین کینوس عامَ طور تے اساطیری تھیم، بکولک سین اتے منکھ-جانوراں دے آپسی تعقات نوں درساؤندے ہن، حالانکہ بعد دیاں رچناواں وچ ایئرپلین اتے سیلپھون ورگے جدید تتّ شامل کیتے گئے ہن۔

## نمائشاں

* 2017 سترنگی : بھل آرٹ، اوجس آرٹ، دلی 
* 2017 “دتی گئی طاقت: پرمپرا توں ہم عصر تکّ”، بلوپرنٹ 21 + نمائش320, دلی
* 2010–2011 "ورناکولر، ہم عصر"، دیوی آرٹ فاؤنڈیشن، بینگلرو
* 2010 “ہور ماسٹر آف انڈیا”، موسی ڈو کوئی برنلی، پیرس
* 2009 “ہن جدوں رکھ بولدے ہن”، پنڈول گیلری، ممبئی
* 2008 “آزادی”، سینٹر فار انٹرنیشنل ماڈرن آرٹ (سیائیئیمئے)، کولکاتہ

## انعام اتے اعزاز

* شکھر سمان، مدھ پردیش سرکار، 1986 
* اہلیا اعزاز، 1998
* رانی درگاوتی ایوارڈ، 2009
* پدم شری ایوارڈ، 2021

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:مدھ پردیش دے لوک
کالی فار وومین

**کالی فار وومین** بھارت وچ اک شروعاتی فیمینسٹ ناشر سی۔ اروشی بتالیا اتے رتو مینن نے 1984 وچ "کالی فار وومین" دا قیام کیتا سی، دلیل نال پہلا انڈین پبلشنگ ہاؤس اے جو عورتاں اُتے شائع نوں وقف سی۔ جدوں اوہناں نے ایہہ قدم چکن دا فیصلہ کیتا، تاں بتالیا نے آکسفورڈ یونیورسٹی پریس اتے زیڈ بکس وچ دلی وچ کم کیتا سی، جدونکھ رتو مینن اک مفکر سی۔ اوہناں نے بہت گھٹ پونجی نال اس پرکاشن دی شروعات کیتی پر اک گمبھیر بھاونا نال کہ اوہناں نوں بھارتی عورتاں دی آواز نوں اکادمک پرکاشن اتے کارجکرتا دیاں رچناواں، ترجمہ اتے فکشن ولوں سنیا جاوے۔ اوہناں توں بعد لنگ اتے سماجی مدعیاں جویں کہ بھٹکال اتے سین نال متعلق ہور بھارتی دباؤ وی شامل ہوئے جو عورت اتے سامیا اتے تلکا کتاباں دے اثر شائع کردے ہن۔

## پرکاشن
وراگو پریس نوں مکمل طور اُتے بھارت دے جواب وجوں منیا جاندا اے، کالی فار وومین نے کجھ مارگدرشک کتاباں شائع کیتیاں جس وچ ہندی کتاب دا حوالہ "*شیر کی جانکاری* " شامل اے۔ "*شیر کی جانکاری* " 75 پنڈ دیاں عورتاں ولوں لکھیاں گئیاں سی اتے اوہناں ولوں پنڈاں وچ خاص قیمت اُتے ویچی گئی سی۔ *شیر کی جانکاری* سیکس اتے عورتاں دے شریر بارے بہت واضع سی جس وچ ماہواری دی ورجنا ورگے موضوع شامل سن، جو ٹپنیاں کرن والیاں نوں حیران کر رہے سن۔ ادوں تک اکادمک پریساں نے سستے، وڈا ساہت لئی بازاراں نوں انگولیا کیتا سی۔

بتالیا اتے مینن پرکاشن ولوں سماجی تبدیلی لئی وچنبدھّ سی اتے لگبھگ اک اپ-اتپادک دے روپ وچ، اوہناں نے اپنیاں کتاباں تیار کرن اتے ویچن دے طریقیاں نوں نوینتا دتی۔

کالی فار وومین رادھا کمار دی "دِ ہسٹری آف ڈوئنگ"، واتاورنوادی وندنا شو دا اہم کم *سٹیئنگ الائیو*، اتے کمکم سنگاری اتے سدیش وید دی اہم کتاب *ریکاسٹنگ وومین: بئیسے ان کولونیئل ہسٹری* شائع کیتی۔

## کارپوریٹ ونڈ
2003 وچ، دووے بانی وکھ ہو گئے۔ بتالیا نے 2003 وچ زبان بکس دی قیام کیتی، جس وچ فیمینسٹ کتاباں توں علاوہ فکشن، عامَ دلچسپی والیاں کتاباں اتے بچیاں دے سرلیکھ وی شائع ہوئے۔ مینن نے ومین انلمیٹڈ دا قیام کیتا۔ سوویں فرماں سرگرم ہن۔

## اعزاز
سال 2011 وچ، اروشی بتالیا اتے رتو مینن نوں بھارت سرکار ولوں دیس وچ اوہناں دے یوگدان لئی سانجھے طور اُتے پدم شری انعام نال اعزازی کیتا گیا سی۔

## ایہہ وی دیکھو

* بھارت وچ عورتاں

## حوالے

## باہری لنک

* سپنپھیکس وکھے Womenرتاں لئی کالی 
* خواتین لامحدود
* زبان کتاباں
* پرتھم بکس وکھے کھاتہ
گٹھ:بھارت وچ 1984 دے قیام
گٹھ:بھارت دیاں کتاب ناشر کمپنیاں
گٹھ:فیمینسٹ کتاب ناشر کمپنیاں
گٹھ:دلی دے ادارے
گٹھ:Pages with unreviewed translations
ولادا رالکو

**ولادا رالکو** (  ) اک یوکرینی چترکار اے۔ کیو بیسڈ ولادا 1994 توں نیشنل یونین آف آرٹسٹس آف یوکرین  اتے سال 2019 وچ اقوام متحدہ خواتین ومن ان آرٹس اوارڈ دی جیتو رہی سی۔

## جیونی
ولادا رالکو دا جم 1969 وچ کیو، یوکرین وچ ہویا سی۔ 1987 وچ، اسنے ٹارس شیوچینکو رپبلکن آرٹ سکول توں گریجوئیشن کیتی اتے 1994 وچ اسنے نیشنل اکیڈمی آف وزوئل آرٹس اینڈ آرکیٹیکچر توں ڈگری حاصل کیتی۔

رالکو دی کلا نوں پورے یوکرین دیاں نمائشاں وچ نمائش کیتا گیا اے، جویں کہ میامی بیچ وچ ایس۔سی۔او۔پی۔ای۔ آرٹ شو ، نیویارک شہر وچ لنکن سینٹر، ڈلاس آرٹ فیئر اتے جرمنی اتے آسٹریا دیاں گیلریاں وچ  ۔

## اشاعتاں

* ورکس اون پیپر، کیو، 2007
* *[http://uartlib.org/downloads/RalkoKyivLviv2019_uartlib.org.pdf کیو ڈائری]*، لویو، 2019

## حوالے

گٹھ:جم 1969
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:یوکرینی کلاکار
بوآ دیوی

**بوآ دیوی** بہار دے مدھوبنی ضلعے دے جیتوارپر پنڈ دی اک متھلا پینٹنگ کلاکار اے۔ متھلا پینٹنگ اک پرانے لوک کلا اے جو اس خطے وچ اتپن ہوئی اے۔ ایہہ اک گنجھل دار جیومیٹرک اتے ریکھک پیٹرناں دی اک لڑی وجوں منیا جاندا اے جس نوں اک گھر دے اندرونی چیمبراں دیاں کندھاں اُتے پایا جاندا اے۔ بعد وچ اس نوں ہتھ نال بنے کاغذ اتے کینویساں وچ تبدیل کر دتا گیا۔ بوآ دیوی نے 1984 وچ قومی انعام جتیا اتے 2017 وچ پدم شری حاصل کیتا۔

## جیونی
بوآ دیوی لگبھگ 60 سالاں توں متھلا آرٹ فارم دا مشق کر رہی اے۔ اسنے 12 سال دی عمر وچ ویاہ کروا لیا سی، اتے اسدی سسّ ولوں اسنوں پینٹنگ نوں اگے ودھاؤن لئی مُتحرک کیتا گیا سی۔ سن 1966 وچ کپڑا وزارت دی اک صلاح کار ادارہ آل انڈیا ہینڈکراپھٹ بورڈ دے تتکالی ڈریکٹر پپل جیکر نے ممبئی کلاکار بھاسکر کلکرنی نوں کلا اتے کلاکاراں دی بھال لئی مدھوبنی بھیجیا۔ بوآ دیوی اک جوان سی جدوں اوہ کلکرنی نوں ملی سی اتے کلاکاراں دے گروہ وچوں سبھ توں چھوٹی سی جسنے متھلا کلا نوں رسمی طور اُتے کندھ توں تبدیل کر دتا، جتھے اس نوں روائتی طور' تے مشق کلا دے طور تے کاغذ وچ مشق کیتا جاندا سی۔ بھاسکر کلکرنی نے اپنیاں رچناواں اجائب گھراں وچ لے لئیاں اتے بعد وچ بوآ دیوی نوں قومی دست کاری عجائب گھر وچ آؤن لئی مُتحرک کیتا۔ پہلے سال اس نوں متعلق پینٹنگ لئی 1.50 روپئے دتے گئے سن جدوں اسنے کلکرنی لئی کم کیتا۔ اسدے کم توں بعد سپین، فرانس اتے جاپان دیاں گیلریاں اتے اجائب گھراں دا سفر کیتا گئی۔ سال 2015 وچ، اسدی اک پینٹنگ وزیر اعظم نرندر مودی نے ہینوور دے میئر سٹیپھن سکوسٹوک نوں اوہناں دی بھارت پھیری موقعے تحفے وجوں دتی سی۔

## سٹائل
پچھلے پنج دہاکیاں توں، مدھبنی کلا پرمکھتا نال تکنیک اے اتے بوآ دیوی دے کم دی تنقید کیتی - اوہ بھارت دی اکلوتی عورت کلاکار سی جس نے 1989 وچ سینٹر پومپیڈو وچ میگسیئن ڈی لا ٹیرے وچ کارکردگی کیتا۔ اسدا کم کاغذ دی اک چھوٹی جہی چادر توں لے کے 20 فٹ اچے کندھ-چتر تک اے۔ اسدیاں پینٹنگس بھگوان کرشن اتے رام اتے سیتا دیاں اساطیری کہانیاں دسدیاں ہن، جدکہ سیتا دی کہانی دے ذکر اتے زور دندی اے۔ بوآ دیوی اپنیاں پینٹنگاں لئی ہتھ نال بنے کاغذ اتے قدرتی رنگاں دی ورتوں کردی اے، مکھ طور تے اپنے پیلٹ وچ کالے، پیلے، لال اتے چٹے رنگاں دی ورتوں کردی اے۔

## ایوارڈ

* پدم شری، 2017
* قومی انعام، 1984 

## حوالے

گٹھ:بھارتی عورت چترکار
گٹھ:زندہ لوک
اولگا برومس

**اولگا برومس** (جم 6 مئی 1949, ہیرموپولس) یونان دی شاعرہ اے، جو ریاست ہائے متحدہ دی وسنیک اے۔

## جیونی
برومس دا جم اتے پرورش سیروس جزیرہ اُتے ہوئی، اسنے فلبرائٹ پروگرام مطالعہ تحت ریاست ہائے متحدہ امریکہ وچ پینسلوینیا یونیورسٹی توں پڑھائی کیتی۔ اتھے اسنے آرکیٹیکچر وچ اپنی بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی۔ بعد وچ اسنے اوریگن یونیورسٹی توں ماسٹر آف فائین آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی۔

اس ڈگری دے بعد برومس نے پھریہینڈ دی سہِ-قیام کیتی اتے اس وچ پڑھاؤن دا کم کیتا، ایہہ میسیچیوسیٹس دے انکورپوریٹڈ وچ پرووینسٹاؤن دا عورت لکھاریاں اتے کلاکاراں لئی اک سکول اے، جو سکول 1987 وچ بھنگ ہو گیا سی۔

برومس نے کئی یونیورسٹیاں وچ تخلیقی لیکھن پروگراماں وچ کم کیتا اے، جس وچ اڈہو یونیورسٹی اتے گوڈارڈ کالج شامل ہن۔ اس ویلے اوہ برانڈس یونیورسٹی وکھے پریکٹس آف انگلش دی پروفیسر ایمریٹا اے۔

## کم اتے کامیابیاں
اسلا پہلا کویتاواں دا مجموعہ، *بگننگ ود او* ، اس دے واضع لیسبیئن سیکسوئلتا نوں ظاہر کرن لئی اک پہل وجوں منیا جاندا سی۔ برومس نوں 1977 وچ ییل ینگر پوئٹس سیریز  لئی سٹینلے کنٹز ولوں چنیا گیا سی، اوہ ایہہ اوارڈ حاصل کرن والی انگریزی دی پہلی غیر-مول بھاشک شاعرہ سی۔ ہور سنماناں وچ گگنہائیم فیلوشپ اتے آرٹس لئی قومی اینڈومینٹ دی فیلوشپ شامل اے۔ اوہ 1995 توں برانڈس یونیورسٹی وکھے کوی-ان-ریزیڈینس اتے ڈائریکٹر کریئیٹو رائیٹنگ رہی اے۔

## کتابچہ

### مجموعہ

* بگننگ ود او (ییل، 1977) *نال شروع ہونا۔*
* *سوئی سوویج* ( کاپر کینین پریس، 1979)
* *پیسٹورل جیز* (کاپر کینین پریس، 1983)۔
* ود جین ملر : *بلیک ہولز، بلیک سٹوکنگز* (ویسلیئن، 1985)
* *پرپیٹوا* (کاپر کینین پریس، 1989)
* ود ٹی۔ بیلیگی : *سیپھو'ج جمنیزیئم* (کاپر کینین پریس، 1994)
* *ریو: پوئمج، 1975–1999* (کاپر کینین پریس، 1999)۔

### ترجمہ

* وٹ آئی لوَ: اوڈیسیئس ایلٹس ولوں چنیندا کویتاواں (کاپر کینین پریس، 1986)۔
* اوڈیسیئس ایلٹس ولوں *د لٹل مرینر* (کاپر کینین پریس، 1988)۔
* *ایروس، ایروس، ایروس* : اوڈیسیئس ایلٹس دواراچنیندا اتے آخری کویتاواں (کاپر کینین پریس، 1998)۔

## حوالے

گٹھ:امریکی عورت شاعر
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1949
گٹھ:ایلجیبیٹی لکھاری
نتالکا سنیادانکو

**نتالکا وولودئمریونا سنیادانکو** (یوکرینی Наталка Володимирівна Сняданко) اک یوکرینی لکھاری، صحافی اتے مترجم اے۔ اسنے 2011 وچ جوسیف کونراڈ کورزینیؤوسکی ساہتی انعام جتیا سی۔

نتالکا سنیادانکو دا جم لویو، یوکرین وچ ہویا سی، جتھے اوہ اس ویلے رہندی اے اتے اپنی زیادہتر زندگی جیؤندی رہی اے۔  سنیادانکو نے لویو یونیورسٹی توں یوکرینی بولی اتے ساہت دا مطالعہ کیتا اتے سلاوونی اتے فریبرگ یونیورسٹی توں رینیسینس سٹڈیز کیتی۔

اسدا پہلا ناول 'کولیکشن آف پیشن' (*Колекція пристрастей* ) 2001 وچ شائع ہویا سی۔ اسنے ستّ ناول لکھے ہن۔ اس دا ناول *پھراؤ مللر ڈز نوٹ وش ٹو پے مور*، بی۔بی۔سی۔ یوکرین دی کتاب 'آف د ایئر' لئی نامزد کیتا گیا سی۔ سنیادانکو دیاں رچناواں دا گیاراں بولیاں وچ ترجمہ کیتا گیا اے، جنہاں وچ انگریزی، سپینش، جرمن، پولش، ہنگریئن، چیکّ اتے روسی وغیرہ شامل ہن۔

اوہ ناول اتے تھئیٹر ناٹکاں دا جرمن اتے پولش توں یوکرینی وچ ترجمہ کردی اے۔ سنیادانکو نے ایہناں لکھاریاں دا کم وی ترجمہ کیتا اے-جویں- پھرانز کاپھکا، میکس گود، گنٹر گراس، جبگنیو ہربرٹ، چیسلا ملوس آدی۔

اک صحافی ہون دے ناطے، اسدا کم ساؤڈئیشچے زیتنگ وچ اتے د نیویارک ٹائیمز، د گارڈیئن، د نیو رپبلک اتے برکلن ریل وچ ترجمہ ہویا اے۔  نیو رپبلک وچ سنیادانکو نے میڈن دے ایورومیڈن دی شروعات بارے لکھیا سی۔

سنیادانکو ٹیلیوژن دستاویزی *مائتھوس گالیزیئن - ڈائ سچے نیچ ڈیر یوکرینسچین* آئیڈینٹٹ وچ وی دکھائی دتی سی۔

## زکریوگ کم

* *Колекція пристрастей* (2001) (کولیکشن آف پیشن)
** *د پیشن کلیکشن، جاں ایڈوینچرس اینڈ مسئیڈوینچرس آف ینگ یوکرینی لیڈی* (2010)، ترجمہ جینیفر کروپھٹ ولوں
* *Сезонний позпродаж блондинок* (2005) (سیزنل سیل آف بلوندز)
* *Синдром стерильності* (2006) (سنڈروم آف سٹیرلٹی)
* *Чебрець у молоці* (2007) (دتھیم ان ملک)
* *Комашина тарзанка* (2009) (انسیکٹ'ج بنگی)
* *Гербарій коханців* (2011) (ہربیریئم آف لورج)
* *2013 Мюллер не налаштована платити більше* (2013) (پھراؤ مللر ڈز نوٹ وش ٹو پے مور)
* *Охайні прописи ерцгерцога Вільгельма* (2017) (آرچڈوک ولہیلم'ج اورڈنری ایکسرسائز بکس)
* *Перше слідство імператриці* (2021) (د پھرسٹ انویسٹیگیشن آف د امپریس)

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1973
گٹھ:یوکرینی لکھاری
گٹھ:مترجم
گٹھ:یوکرینی ناول کار
مارگریٹ سیلسکا ریخ

**مارگٹ سیئیلسکا-ریخ** (یورپیئن Марія Сельська، جم 26 مئی 1900 کولومجا - 3 فروری 1980 لویو ) اک پولش-یوکرینی چترکار سی، جو لویو وچ کم کردی سی۔

اسنے لیونارڈ وچ فری آرکس اکیڈمی آف فائین آرٹس وکھے لیونارڈ پودھوروڈیکی، فیلکس مشیل وائیگرزائیوالسکی اتے ایڈورڈ پیٹس دے نال مصوری دا مطالعہ کرنا شروع کیتا سی۔ 1920 توں 1922 تک اس نے کراکو دی پھائن آرٹس اکادمی وچ اجنیسی پیئینکووسکی، ولائدسلا جاروکی اتے ہینرک کنجیک نال اپنی پڑھائی جاری رکھی۔ 1925 توں اسنے وئینا دی فائین آرٹس اکیڈمی وچ اتے پھر پیرس وچ فرنانڈ لیجر اتے امیڈی اوزینپھانٹ دے سٹوڈیؤ وچ پڑھائی کیتی۔ لیگر دے کماں نے خاص طور اُتے اسدی پینٹنگ نوں متاثر کیتا سی۔ پیرس وچ اسنے اپنے مستقبل دے شوہر، لویو پینٹر، رومن سئیلسکی نال ملاقات کیتی۔ 1929 وچ اوہ اس نال لویو پرط گئی۔ رومن نال اوہ کلاکاراں اتے ڈزائینراں "قلعواں" دی ایسوسی ایشن دی سہِ-بانی بنی۔ 1930 توں 1932 تک اوہناں نے لویو، ترنوپول، سٹینساواوا، وارسا، کراکوف اتے آڈا دیاں بارھاں نمائشاں وچ حصہ لیا۔

حقیقت پسندی دا اثر اسدیاں پینٹنگاں وچ ظاہر ہویا۔ اسنے کھبیپکھی مہیناوار "سگنے" نال تعاون کیتا۔ 1937 وچ اوہ پھر پیرس چلی گئی۔ اسنے دوجی عالمی لڑائی دا دور لویو وچ بتایا۔ 1942 وچ اس نوں اپنے پیؤ اتے بھرا اتے اس دی بیوی دے نال، گیسٹاپو ولوں گرفتار کر لیا گیا اتے لویو گیٹو لجایا گیا۔  اسنے پینٹر ساشا وائنیٹزکی دے سٹوڈیؤ وچ چھپ اپنے آپ نوں بچایا سی۔

لڑائی توں بعد اوہ اپنے شوہر نال لویو وچ رہی۔ اس دیاں زیادہ تر رچناواں لویو دے عجائب گھر اتے نجی مجموعہ وچ ہن۔

## حوالے

گٹھ:موت 1980
گٹھ:جم 1900
گٹھ:یوکرینی کلاکار