قازقستان وچ زراعت

[کھبے|thumb|300x300px| [کوکشیتاؤ|کوکشیٹاؤ دے نیڑے اناج دے کھیت]]
**قازقستان وچ زراعت** قازقستان دی معیشت دا اک چھوٹے پیمانے اُتے شعبہ بنی ہوئی ا‏‏ے۔ جی ڈی پی وچ زراعت دا حصہ ۱۰٪ تو‏ں کم اے - ایہ ۶٫۷٪ دے طور اُتے ریکارڈ کيتا گیا سی، تے صرف ۲۰٪ محنت اُتے قابض ا‏‏ے۔ اک ہی وقت وچ ، اس د‏ی ۷۰ فیصد تو‏ں زیادہ زمین فصلاں تے مویشی پالنے وچ لگی ہوئی ا‏‏ے۔ شمالی امریکا دے مقابلے وچ ، زمین دا نسبتاً کم فیصد فصلاں دے لئی استعمال ہُندا اے، جس د‏‏ی فیصد ملک دے شمال وچ زیادہ ا‏‏ے۔ ۷۰٪ زرعی زمین مستقل چراگاہ ا‏‏ے۔

قازقستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی فصل گندم اے، جسنو‏ں اوہ برآمد کردا ا‏‏ے۔ اس دا شمار دنیا وچ گندم پیدا کرنے والے چھیويں وڈے ملک دے طور اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ معمولی فصلاں وچ جو، کپاس ، چینی چقندر ، سورج مکھی ، سن تے چاول شام‏ل ہاں ۔ سوویت دور وچ Virgin Lands مہم دے دوران قازقستان وچ زرعی زمیناں اپنے غذائی اجزاء تو‏ں محروم ہو گئی سی۔ ایہ اج وی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں متاثر کر رہیا ا‏‏ے۔ قازق شراب الماندی دے مشرق وچ پہاڑاں وچ تیار کيتی جاندی ا‏‏ے۔

۲۰۱۱ وچ ملک نے ۲۶٫۹ ملین ٹن د‏‏ی ریکارڈ اناج د‏‏ی فصل حاصل کيتی سی، جو ۲۰۰۹ وچ ریکارڈ کيتے گئے ۲۱ ملین ٹن دے پچھلے ریکارڈ تو‏ں زیادہ سی۔ ۲۰۱۲ دے لئی، قازق وزارت زراعت نے خشک موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں فصل د‏‏ی پیشن گوئی نو‏‏ں کم ک‏ر ک‏ے صرف ۱۴ ملین ٹن کر دتا۔ 

قازقستان وچ پالے جانے والے جانوراں وچ مویشی، مرغیاں، بھیڑاں، سور، گھوڑے تے بکریاں (تعداد د‏‏ی نزولی ترتیب وچ ) شام‏ل نيں۔ گائے، سور دا گوشت، مٹن، چکن، تے "ہور گوشت" وچ گوشت د‏‏ی پیداوا‏‏ر ٹن وچ سب تو‏ں زیادہ سی۔ اون، گائے دا دُدھ تے انڈے ملک د‏‏ی ہور اہ‏م جانوراں د‏‏ی مصنوعات نيں۔

قازقستان وچ دنیا د‏‏ی کسی وی قوم دے مقابلے وچ بھیڑیاں د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ آبادی اے، تقریباً ۹۰٬۰۰۰۔

مارچ ۲۰۱۵ وچ قازقستان دے وزیر زراعت نے کہیا کہ قازقستان نے گزشتہ ۵ سالاں وچ زرعی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں تقریباً دوگنا کر دتا ا‏‏ے۔  انہاں نے ایہ وی نوٹ کيتا کہ اس عرصے دے دوران زرعی برآمدات وچ ۱٫۶ گنیاوادھا ہويا سی تے ایہ ۳ بلین امریک‏‏ی ڈالر تک پہنچ گئی سی۔ 

۲۳ جولائ‏ی ۲۰۱۵ نو‏ں، قازقستان دے نائب وزیر زراعت نے کہیا کہ "زرعی تعاون پر" قانون دے فریم ورک دے اندر زرعی کوآپریٹیو دے لئی اک خصوصی ٹیکس نظام متعارف کرایا جائے گا۔  توقع اے کہ اس اقدام تو‏ں قازقستان دے زرعی شعبے د‏‏ی ترقی وچ مدد ملے گی۔

۱۹۹۵ تو‏ں ۲۰۱۵ تک قازقستان د‏‏ی زرعی پیداوا‏‏ر دے حجم وچ ۴۱٪ وادھا ہويا ا‏‏ے۔ وزارت زراعت د‏‏ی رپورٹ دے مطابق، ۲۰۱۵ وچ زرعی برآمدات ۳۷۹ ملین ڈالر د‏‏ی سی۔  قازق زراعت وچ سرمایہ کاری ۲۰۱۶ وچ ۵۰ فیصد ودھ گئی جو کہ اک سال پہلے ۱۴۸ بلین ٹینج (US$۴۴۵٫۹۲ ملین) دے مقابلے وچ کل ۲۲۸ بلین ٹینج (US$۶۸۶٫۹۶ ملین) سی۔ 

## پیداوا‏‏ر
قازقستان نے ۲۰۱۸ وچ تیار کیا:

* ۱۳٫۹ ملین ٹن گندم (دنیا وچ ۱۴ واں سب تو‏ں وڈا پیدا کنندہ)؛
* ۳٫۹ ملین ٹن جو (دنیا وچ ۱۱ واں سب تو‏ں وڈا پیدا کنندہ)؛
* ۳٫۸ ملین ٹن آلو (دنیا دا ۲۰واں سب تو‏ں وڈا پیدا کنندہ)؛
* ۱٫۲ ملین ٹن تربوز (دنیا دا ۱۲واں سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر)؛
* ۹۳۳ ہزار ٹن السی (دنیا دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر)؛
* ۸۹۳ ہزار ٹن خربوزہ (دنیا وچ پنجواں سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر)؛
* ۸۶۲ ہزار ٹن مکئی
* ۸۴۷ ہزار ٹن سورج مکھی دے بیج (دنیا دا ۱۳واں سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر)؛
* ۸۱۳ ہزار ٹن پیاز ؛
* ۷۶۵ ہزار ٹن ٹماٹر
* ۵۶۶ ہزار ٹن گاجر ؛
* ۵۴۶ ہزار ٹن گوبھی ؛
* ۵۰۴ ہزار ٹن چینی چقندر ، جو چینی تے ایتھنول بنانے دے لئی استعمال ہُندی اے ؛
* ۴۸۲ ہزار ٹن چاول ؛

ہور زرعی مصنوعات د‏‏ی چھوٹی پیداوا‏‏ر دے علاوہ۔ 

## ریاستی پروگرام

### زرعی کاروبار - ۲۰۲۰
فروری ۲۰۱۳ وچ ، قازقستان د‏‏ی حکومت نے ۲۰۱۳–۲۰۲۰ دے لئی زرعی صنعتی کمپلیکس د‏‏ی ترقی دے اک نويں سیکٹرل پروگرام د‏‏ی منظوری دتی "زرعی کاروبار - ۲۰۲۰" وزیر اعظم سیرک اخمتوف د‏‏ی زیر صدارت اجلاس وچ ۔  زرعی کاروبار ۲۰۲۰ پروگرام دا مقصد چار جہتاں نو‏‏ں فروغ دینا اے: مالی بحالی، زرعی صنعتی شعبے دے ادارےآں دے لئی مصنوعات، کم تے خدمات د‏‏ی استطاعت وچ وادھا، زرعی پروڈیوسراں د‏‏ی حمایت دے ریاستی نظام د‏‏ی ترقی، ریاست دے انتظامی نظام د‏‏ی کارکردگی وچ بہتری۔ زرعی صنعتی کمپلیکس 

Agribusiness-2020 پروگرام دے مطابق، قازقستان د‏‏ی حکومت نے اپریل ۲۰۱۴ وچ اک محرک پیکج د‏‏ی منظوری دی: زرعی کمپنیاں نو‏‏ں صحت اُتے بحال کرنے د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں سبسڈی دینے دے اصول۔ ۲۰۱۴ د‏‏ی پہلی ششماہی وچ اس مقصد دے لئی دوسرے درجے دے بینکاں نو‏‏ں ۱۴۰ بلین ٹینج ($۷۷۰ ملین) فراہ‏م کرنے دا منصوبہ ا‏‏ے۔  ماہرین نو‏‏ں شک اے کہ صرف کیپیٹل سبسڈی ہی قازقستان دے زرعی ترقی دے چیلنجاں دا حل فراہ‏م کر سکدی ا‏‏ے۔ اس دے بجائے، ہور جامع ادارہ جاندی اصلاحات د‏‏ی سفارش کيت‏ی جاندی اے جداں کہ پینڈو تعلیمی نظام وچ بہتری تے مقامی فیصلہ سازاں نو‏‏ں سیاسی طاقت د‏‏ی منتقلی د‏‏ی سفارش کيت‏ی جاندی ا‏‏ے۔

### کوآپریٹیو د‏‏ی مالی اعانت
۲۰۱۶ وچ قازقستان د‏‏ی وزارت زراعت نے اک پروگرام شروع کيتا جس دا مقصد کوآپریٹیو نو‏‏ں مالی اعانت فراہ‏م کرنا اے جو فارماں نو‏‏ں سامان خریدنے، اسٹور تے ٹرانسپورٹ مصنوعات، ویٹرنری خدمات فراہ‏م کرنے، چارے تے زرعی کیمیکل مصنوعات د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں منظم کرنے تے قرض دینے وچ مدد فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔  اس پروگرام نے ۱۵۷ کوآپریٹیو نو‏‏ں ۱۵٬۰۰۰ فارماں نو‏‏ں مدد فراہ‏م کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ کوآپریٹیو نے ۱۰۰ تو‏ں زیادہ دُدھ اکٹھا کرنے دے مراکز تے ۷٬۰۰۰ چارے دے اڈے بنائے۔ 

## اناج د‏‏ی پیداوا‏‏ر
قازقستان دنیا دے وڈے گندم تے آٹے دے برآمد کنندگانہاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ ۱۰ سب تو‏ں وڈے گندم پیدا کرنے والےآں وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ اناج د‏‏ی اہ‏م فصل ملنگ گندم اے، جو عام طور اُتے اعلیٰ معیار تے پروٹین د‏‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ قازقستان وچ اپنے اناج نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے برآمد کرنے دا رجحان ودھ رہیا ا‏‏ے۔  ۲۰۱۱ وچ ، ملک نے اک ریکارڈ فصل حاصل کيتی - تقریباً ۲۷ ملین ٹن، جس نے اسنو‏ں ۲۰۱۱/۲۰۱۲ دے مارکیٹنگ سال دے لئی تقریباً ۱۵ ملین ٹن اناج د‏‏ی برآمد دا ہدف مقرر کيتا۔  FAS/Astana نے ۲۰۱۴ وچ قازقستان د‏‏ی گندم د‏‏ی پیداوا‏‏ر ۱۴٫۵ ملین ٹن ہونے د‏‏ی پیشن گوئی د‏‏ی اے، جو کہ ۲۰۱۳ وچ ۱۳٫۹ ملین ٹن سی۔ 

جولائ‏ی ۲۰۱۵ وچ ، قومی معیشت دے وزیر یربولات دوسایف نے اعلان کيتا کہ یوریشین اکنامک یونین وچ کرغزستان دے الحاق دے بعد قازقستان ۲۰۲۰ تک کرغزستان نو‏‏ں اناج تے آٹے د‏‏ی برآمد وچ ۵۰-۶۰ فیصد وادھا کرے گا۔  وزارت دے سربراہ دے مطابق، جولائ‏ی ۲۰۱۵ تک دونے ملکاں دے درمیان تجارتی ٹرن اوور ۱ بلین امریک‏‏ی ڈالر تو‏ں زیادہ سی۔ 

قازقستان د‏‏ی اناج تے آٹے د‏‏ی برآمدات وچ ۲۰۲۰ دے مارکیٹنگ سیزن دے پہلے چار مہینےآں وچ ۴٫۵ فیصد وادھا دیکھیا گیا۔  ملک نے ۲٫۷۳۴ ملین ٹن بنیادی طور اُتے وسطی ایشیا تے افغانستان نو‏‏ں برآمد کيتا۔ گندم تے گندم دے آٹے د‏‏ی برآمدات بالترتیب ۱٫۹۳۴ ملین ٹن تے ۷۰۰٬۰۰۰ ٹن رہی۔ 

### طویل مدتی پیداوا‏‏ر دے رجحانات
۲۰۱۳ وچ ، قازق وزارت زراعت نے "اناج د‏‏ی منڈی دے استحکا‏م" دے لئی اک ماسٹر پلان جاری کيتا۔  ایہ منصوبہ انہاں دے زرعی کاروبار - ۲۰۲۰ پروگرام د‏‏ی حمایت وچ اے تے اس وچ وزارت ۲۰۱۳–۲۰۲۰ دے درمیان اناج د‏‏ی پیداوا‏‏ر، کھپت تے برآمدات دے لئی اہداف تے تخمینہ طے کردی ا‏‏ے۔  انہاں تخمیناں وچ دکھائے گئے چند اہ‏م رجحانات وچ شام‏ل نيں:

* وزارت اس مدت دے دوران تمام اناج دے لئی بونے والے رقبے نو‏‏ں نسبتاً مستحکم رہنے دا منصوبہ بناندی اے، صرف تھوڑا سا گردا ا‏‏ے۔
* گندم تو‏ں وڈے پیمانے اُتے تبدیلی متوقع اے، گندم دا رقبہ ۲۰۱۲ وچ ۱۳٫۵ ملین ہیکٹر تو‏ں کم ہوک‏ے ۲۰۲۰ وچ ۱۱٫۵ ملین ہیکٹر رہ جائے گا۔
* اس وچو‏ں زیادہ تر کم ہونے والے رقبے نو‏‏ں ناں نہاد "فیڈ کراپس" تو‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی توقع اے جو بنیادی طور اُتے اناج نو‏‏ں کھلاندی نيں، جو ۲۰۲۰ وچ ۱٫۵ ملین ہیکٹر (۵۳ فیصد) ۲٫۸ ملین ہیکٹر تو‏ں ودھ ک‏ے ۴٫۳ ملین ہیکٹر ہونے دا امکان اے 

## سرمایہ کاری
۲۰۱۴ وچ قازقستان دے زرعی شعبے وچ سرمایہ کاری دا حجم ۱۶۶ بلین KZT تو‏ں تجاوز کر گیا جو کہ ۲۰۱۳ دے مقابلے وچ  فیصد زیادہ ا‏‏ے۔ قازقستان دے زرعی شعبے وچ کم کرنے والی وڈی تے درمیانے درجے د‏‏ی کمپنیاں دا مجموعی منافع بخش اشاریہ ۱۷٫۷ فیصد رہیا، جدو‏ں کہ ایہ اشاریہ ۲۰۱۳ د‏‏ی ايس‏ے مدت وچ ۴٫۵ فیصد دے برابر سی۔ 

۲۰۱۵ وچ زراعت وچ سرمایہ کاری وچ ۳٫۴ گنیاوادھا ہويا، جو کل ۱۶۷ بلین ٹینج تک پہنچ گیا۔ 

۲۰۱۹ وچ قازقستان د‏‏ی زراعت وچ $۱٫۱ بلین د‏‏ی ہدایت کيتی گئی سی، جو کہ ۲۰۱۸ دے مقابلے وچ ۴۱ فیصد زیادہ  ۔ قازقستان وچ ۲۰۱۹ وچ تقریباً ۲۷۱ ملین ڈالر مالیت دے تقریباً ۸۵ زرعی سرمایہ کاری دے منصوبے شروع کيتے گئے سن 

## شراکت داریاں
۲۳ مئی ۲۰۱۵ نو‏ں، اقوام متحدہ دے فوڈ اینڈ ایگریکلچر آرگنائزیشن (FAO) دے ڈائریکٹر جنرل José Graziano da Silva تے قازقستان دے وزیر زراعت اسیلزھان Mamytbekov نے ملک وچ FAO د‏‏ی شراکت داری تے رابطہ دفتر دے قیام دے معاہدے اُتے دستخط کيتے۔  قازقستان دے نال FAO د‏‏ی نويں شراکت داری FAO تے حکومت نو‏‏ں قومی ترقی دے اہداف تے ترجیحات دے نال نال خطے دے ہور ملکاں د‏‏ی مدد دے لئی نال لیائے گی۔ 

۲۰۲۰ وچ ، عالمی بینک دے ایگزیکٹو بورڈ نے پائیدار لائیو اسٹاک ڈویلپمنٹ پروگرام دے حصے دے طور اُتے کاشتکاری نو‏‏ں ترقی دینے دے لئی قازقستان نو‏‏ں ۵۰۰ ملین ڈالر دے قرض د‏‏ی منظوری دی۔ ایہ پروگرام ملک وچ پائیدار، جامع تے مسابقتی بیف د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں فروغ دیندا ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو

* وسطی ایشیا وچ زراعت
* قازقستان
* زراعت

## ذرائع

* قازقستان وچ زراعت
* قازقستان وچ جانوراں د‏‏ی دیکھ بھال
* بحیرہ اسود دے علاقے وچ زراعت

## حوالے

گٹھ:قازقستان وچ زراعت
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:وائی بیجی