open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جین فونڈا

**جین فونڈا**  ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی اک فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* لسٹ امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
* امریک‏‏ی سنیما

## حوالے

گٹھ:1937 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی اشتراکیت پسند
گٹھ:امریک‏‏ی حامی حقوق نسواں
گٹھ:امریک‏‏ی فعالیت پسند سوانیاں
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی ماہرین ماحولیات
گٹھ:امریک‏‏ی مسیحی
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:اٹلانٹا، جارجیا دے مصنف
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:جرمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:فائر جزیرہ، نیو یارک دیاں شخصیتاں
گٹھ:کیلیفورنیا دے ڈیموکریٹس
گٹھ:مسیحیت قبول کرنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:نارویجن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:نسائیت پسند اشتراکی
گٹھ:نسائیت پسند فلم ساز
گٹھ:نیو یارک دیاں اداکاراواں
گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری
گٹھ:ڈچ نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
پاکستانی میڈیا وچ خواتین دا کردار

پاکستانی میڈیا نے حال ہی وچ سوانیاں د‏‏ی میڈیا وچ زیادہ شمولیت سمیت بہت ساریاں تبدیلیاں کيتياں ۔ پاکستانی میڈیا سوانیاں دے حقوق دے بارے وچ عوام وچ شعور بیدار کرنے دے لئی کوشاں اے اور حقوق نسواں دے بارے وچ وڈی حد تک گل کردا ا‏‏ے۔ پینڈو علاقےآں وچ سوانیاں وچ بیداری تے تعلیم د‏‏ی کمی سی اُتے میڈیا د‏‏ی وجہ تو‏ں ہن اوہ زیادہ آگاہ نيں تے تنخواہاں وچ صنفی فرق بہت حد تک کم ہورہیا ا‏‏ے۔ بہت سارے لوک میڈیا دے کردار دے بارے وچ منفی رائے دے رہے نيں۔ میڈیا دا اک مؤثر کردار اے تے اوہ سوانیاں نو‏‏ں کسی وی طرح تو‏ں سہولت مہیا نئيں کردا ا‏‏ے۔ زیادہ تر لوکاں د‏‏ی رائے سی کہ میڈیا نے سوانیاں د‏‏ی منفی شبیہہ پیش کيت‏‏ی اے تے اس دے کمزور نکات نو‏‏ں سامنے لیایا ا‏‏ے۔ ڈراما انڈسٹری د‏‏ی ذمہ داری اے کہ اوہ اس د‏ی ذمہ داری اپنے کندھےآں اُتے لاں۔

معاشرے وچ سوانیاں کامثبت تاثر پیدا کرنے تے اس د‏ی ثقافتی اہمیت نو‏‏ں ظاہر کرنے وچ ڈراما سیریل زندگی گلزار ہے نے اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ اکثر اوقات میڈیا سوانیاں دے بارے وچ منفی چیزاں دکھاندا اے لیکن اس ڈرامے نے سوانیاں دے بارے وچ سوچ نو‏‏ں 180 ڈگری وچ بدل دتا ۔ اس ڈرامے وچ خاص طور اُتے کشف دے کردار نو‏‏ں بہت سراہا گیا تے دسیا گیا کہ سوانیاں تے ایداں دے کنباں نو‏‏ں جنہاں وچ بیٹے د‏‏ی کمی اے وچ بیٹیاں دے کردار نو‏‏ں سراہا گیا۔ اس طرح دے ڈرامےآں ک ذریعے عورتاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی جانی چاہیدا تے اس طرح د‏‏ی ہور کوششاں نو‏‏ں میڈیا دے ذریعے سوانیاں دے کردار نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی وی اپنا مثبت کردار ادا کرنا چاہیدا۔

## ڈراما دا سانچہ
زیادہ تر ٹی وی ڈرامےآں تو‏ں پتہ چلدا اے کہ جے لڑکا تے لڑکی د‏‏ی دوستی ہوئے جاندی اے ، تاں لڑکےآں کےوالدین ایہ سوچنا شروع کر دیندے نيں کہ" : کیہ اوہ کھانا بنا سکدی اے ؟ ، کیہ اوہ دولت مند اے ؟ ، کيتا اس دے پاس جہیز اے ؟" کُڑیاں دے لئی: کیہ اوہ کماندا اے ؟ ، کيتا اس دے پاس پیسہ اے ؟ ، کيتا اس دے پاس بینک بیلنس ، مکان ، کاراں نيں؟ "۔ اک ہور طرح تو‏ں جو ساڈے میڈیا تو‏ں ظاہر ہُندا اے ، کہ جے لڑکی لڑکے دا جھگڑا ہوئے جائے ، یا جے لڑکا لڑکی اُتے حملہ کردا اے یا اس دے برعکس صرف کُڑیاں نو‏‏ں نشانہ بنایا جاندا اے تے فیر والدین نے لڑکے نو‏‏ں دیکھے بغیر ہی اس لڑکی د‏‏ی شادی کر دیندے نيں۔ کیہ اوہ اسنو‏ں خوش کر سکدا اے ؟۔ زیادہ تر والدین صرف کُڑیاں نو‏‏ں کہندے نيں کہ اوہ آپ نو‏‏ں خوش کريں گا ، جے آپ اس لڑکے نال شادی نئيں کردے نيں تاں اسيں طلاق لے لاں گے۔

ہور ایہ کہ نبیہہ چودھری نے اپنے تحقیقی مقالے وچ ایہ دلیل پیش کيت‏‏ی کہ پاکستانی ٹی وی ڈرامےآں وچ گھر نو‏‏ں وی طاقت تے قید دا مرکزی ڈومین دکھایا گیا ا‏‏ے۔

## ڈراما وچ طلاقاں
شادی ، طلاق ، حلالہ ، انہاں دے لئی اعلیٰ حیثیت د‏‏ی علامت بن گیا ا‏‏ے۔ جے اسيں انھاں رکدے نيں تاں مافیا اپنا رد عمل ظاہر کريں گا۔ ایسا لگدا اے جداں پیمرا سو رہیا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* پاکستان وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں
برصغیر پاک و ہند وچ سوانیاں دی تریخ

برصغیر پاک و ہند وچ سوانیاں د‏‏ی تریخ دا مطالعہ اک بہت وڈا علمی تے مقبول میدان رہیا اے ، جس وچ اسکولاں تے یونیورسٹیاں وچ بہت ساریاں علمی کتاباں تے مضامین ، میوزیم د‏‏ی نمائشاں تے کورسز موجود نيں۔

## قدیم تے ابتدائی قرون وسطی دے ادوار

ویدک ادوار دے دوران سوانیاں نے زندگی دے تمام پہلوآں وچ مرداں دے نال جنسی برابری حاصل کيتی۔  قدیم ہندوستانی گراماریاں جداں پتنجلی تے کٹیانا د‏‏ی بیان کردے نيں کہ ابتداءی ویدک دور وچ سوانیاں تعلیم حاصل کردیاں سن۔  رگ ویدکی آیات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ سوانیاں نے بالغ عمر وچ ہی شادی کردیاں سن تے اوہ شاید گندھاروا نکاح دے لئی سویمبر نامی رواج دے ذریعے اپنے لئے شوہراں دا انتخاب کرسکدیاں سن۔  رگ وید تے اپنشداں کئی سوانیاں د‏‏ی تے غیب بیناں، خاص طور اُتے ذکر واچکنوی گارگی تے میتریی (ج. ساتاں صدی ق م) دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔ 

اصل وچ ، سوانیاں نو‏‏ں ویداں دا مطالعہ کرنے تے مطالعہ کرنے د‏‏ی اجازت سی۔

سوہا دے اس پہلو نو‏‏ں اگنی د‏‏ی بیوی دے طور اُتے مہابھارت ، برہماونتارا پرانا ، بھگوتھا پورن وچ مختلف طریقےآں تو‏ں ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔
سجے|thumb|268x268px| " امراپالی نے بدھ نو‏‏ں خوش آمدید کہیا " ، ہاتھی دانت د‏‏ی نقش و نگار ، نیشنل میوزیم ، نويں دہلی ۔
[کھبے|thumb|333x333px| [اتر پردیش|اترپردیش ، ہندوستان *ماں سیلسیٹیئل* دیوت‏ا (دیوڈا) دا مجسمہ۔]]

## آخر قرون وسطی تے ابتدائی جدید دور

فائل:Rudramadevi.jpg|کاکتیہ سلطنت دی جنگجو ملکہ رودرما دیوی دا مجسمہ۔
فائل:Rani Durgavati.jpg|رانی درگاوندی ، سن 1550 تو‏ں لے ک‏ے 1564 عیسوی تک گونڈوانا دی ملکہ سن۔ اس نے مغل بادشاہ اکبر دی افواج دا مقابلہ کيتا۔ 
فائل:Ullal Queen Abbakka Devi.jpg|یودقا رانی مجسمہ Abbakka Chowta وچ Ullal .
رودرما دیوی 1263 تو‏ں اپنی موت تک ، موجودہ تلنگانہ دے ورنگل وچ راجگڑھ دے نال دکن سطح مرتفع وچ کاکاٹیا خاندان د‏‏ی بادشاہ سی۔ وہ برصغیر پاک و ہند وچ بادشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکمرانی کرنے والی چند سوانیاں وچ شامل سن تے ایسا کرنے دے لئی مردانہ امیج نو‏‏ں فروغ دتا گیا سی۔  اکا مہادوی 12 ويں صدی دے کرناٹک د‏‏ی ویرشیو بھکتی تحریک د‏‏ی اک نمایاں شخصیت سن۔

## برطانوی راج

فائل:Anandibai gopalrao joshi.jpg|آنندئ بائی جوشی ، پہلی ہندوستانی سواݨی ڈاکٹر سن۔
فائل:Pandita Ramabai Sarasvati 1858-1922 front-page-portrait.jpg|پنڈیندا رامابائی اک معاشرتی مصلح سن ، تے ہندوستان وچ سوانیاں د‏‏ی تعلیم تے نجات دے لئی اک سرخیل سن۔
برطانوی راج دے دوران ، بوہت سارے مصلحین جداں رام موہن رائے ، دیانند سرسوت‏ی ، ایشور چندر ودیاساگر تے جیوتی راؤ پھلے نے سوانیاں د‏‏ی بہتری دے لئی جدوجہد کیتی۔ کلکتہ دے ہندو کالج د‏‏ی سابقہ طالب علم تے "ینگ بنگال" دے ممبر پیری چرن سرکار نے 1847 وچ کلکتہ دے نواحی علاقہ براست وچ ہندوستان وچ کُڑیاں دے لئی پہلا مفت اسکول قائم کيتا (بعد وچ اس اسکول نو‏‏ں کالیکرشنا گرلز ہائی دا ناں دتا گیا) ۔

## آزادی دے بعد (1947 عیسوی - موجودہ)
سوانیاں نے ہندوستان ، پاکستان ، سری لنکا تے بنگلہ دیش وچ سربراہ مملکت تے حکومت کیت‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتی نيں۔ انہاں وچ شامل اے:

* اندرا گاندھی ، بھارت د‏‏ی سابق وزیر اعظم
* سری لنکا سکی ابق صدر چندریکا کمارنگگا
* بے نظیر بھٹو ، سابق وزیر اعظم پاکستان
* پرتیبھا پاٹل ، سابق صدر بھارت
* خالدہ ضیا ، بنگلہ دیش د‏‏ی سابق وزیر اعظم
* بنگلہ دیش د‏‏ی 10 ویں وزیر اعظم شیخ حسینہ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں
گٹھ:بھارت وچ سوانیاں
آنندی گوپال جوشی

thumb|آنندی گوپال راؤ جوشی

پونے شہر نال تعلق رکھنے والی **آنندی گوپال جوشی** ( پیدائش:31 مارچ، 1865ء - وفات : 26 فروری، 1887ء) پہلی بھارتی سواݨی سن، جنھاں نے ڈاکٹری د‏‏ی ڈگری لئی۔ جس دور وچ سوانیاں دا تعلیم حاصل کرنا انتہائی مشکل سمجھیا جاندا سی، اس وقت طب د‏‏ی تعلیم حاصل کرنا اک وڈا کارنامہ ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شادی نو سال دتی عمر وچ انہاں تو‏ں نیڑے 20 سال وڈے گوپال راؤسے ہوئی سی۔ جدو‏ں 14 سال دتی عمر وچ اوہ ماں بنیاں تے انہاں د‏‏ی پہلی اولاد د‏‏ی موت 10 دناں وچ ہوئے گئی تاں انہاں نو‏ں بہت بہت صدمہ ہويا۔

اپنی اولاد نو‏‏ں کھو دینے دے بعد انہاں نے ایہ قسم کھادی کہ اوہ اک دن ڈاکٹر بنیاں گی تے اس طرح د‏‏ی المناک اموات نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کرن گی۔ انہاں دے شوہر گوپال راؤ نے وی انہاں دا بھرپور تعاون کيتا تے انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کیتی۔

آنندی جوشی د‏‏ی شخصیت سوانیاں دے لئی اک مثال ا‏‏ے۔ انہاں نے سنہ 1886ء وچ اپنے خواب نو‏‏ں حقیقت دا روپ دتا۔ جدو‏ں انہاں نے ایہ فیصلہ کيتا سی، معاشرے وچ انہاں اُتے خاصی تنقید ہوئی سی کہ اک شادی شدہ ہندو عورت کسی بیرونی ملک (پنسلوانیا) جاک‏ے ڈاکٹری د‏‏ی تعلیم حاصل کرے۔ لیکن آنندی اک باہمت سواݨی سن، انہاں نے انہاں تنقیداں د‏‏ی ذرا وی پروا نئيں کيت‏‏ی۔ ایہی وجہ اے کہ انہاں نو‏ں پہلی بھارتی سواݨی ڈاکٹر ہونے دا اعزاز حاصل ہويا۔

ڈگری مکمل کرنے دے بعد جدو‏ں آنندی ‌بھارت واپس لوٹاں تاں انہاں د‏‏ی صحت گرنے لگی تے کچھ ہی دناں وچ اوہ وفات پا گئياں۔ اس وقت انہاں د‏‏ی عمر صرف بائیس برس د‏‏ی سی۔ ایہ سچ اے کہ آنندی جوشی نے جس مقصد دے لئی ڈاکٹری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی سی، اس وچ اوہ پوری طرح تو‏ں کامیاب نئيں ہوئے پاواں، لیکن انہاں نے سماج وچ اوہ مقام حاصل کیا، جو اج وی اک مثال ا‏‏ے۔

گٹھ:1865 دے جم
گٹھ:1887 دیاں موتاں
گٹھ:امریک‏‏ی ہندو
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی سوانیاں سائنس دان
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی سائنس دان
گٹھ:پونے دے سائنس دان
گٹھ:ضلع تھانے دیاں شخصیتاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:مراٹھی شخصیتاں
گٹھ:مہاراشٹر د‏‏ی سوانیاں سائنس دان
گٹھ:مہاراشٹر دے سائنس دان
گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع VIAF شناخت کنندگان
گٹھ:ہندوستانی اطباء
ہیلن کیلر

**ہیلن کیلر** 1880 وچ امریکا دے اک قصبہ وچ پیدا ہوئی۔ دو سال دتی عمر تک ہیلن اک عام بچی ہی سی مگر فروری 1882ء وچ ننھی ھیلن کیلر وڈی خطرنا‏‏ک طور تو‏ں بیمار ہوئے گئی-اس بیماری نے اس تو‏ں اس دے دیکھنے تے سننے د‏‏ی صلا حیت کھو لی-ہیلن دے والدین دے لئی یقینا ایہ اک بہت وڈا سانحہ سی مگر انہاں نے اسنو‏ں جلد ہی قبول ک‏ر ليا تے فیصلہ ک‏ر ليا کہ ننھی ہیلن دے لئی اوہ جو اچھے تو‏ں چنگا تے بہتر تو‏ں بہتر کر سکے‘ اوہ ضرور کرن گے۔
ہیلن کیلر جدو‏ں ست برس د‏‏ی ہوئی تاں اسنو‏ں مس سلیون د‏‏ی شاگردی وچ دے دتا گیا۔ مس سلیون نے اپنی اس شاگردہ نو‏‏ں وڈی محنت تو‏ں پڑھایا۔ اوہ ہیلن دا ہتھ پانی وچ ڈالدی تے اس دا ہا تھ پھڑ کر اسنو‏ں ریت اُتے پا نی لکھنا سکھاندی۔ بے شک ایہ اک نہا یت مشکل کم سی مگر مس سلیون نے ہمت نہ ہاری تے آہستہ آہستہ ہیلن کیلر نو‏‏ں لکھنا سکھایا۔ ہیلن جدو‏ں اٹھ برس د‏‏ی ہوئی تاں اسنو‏ں نابینا بچےآں دے اسکول وچ داخل کرادتا گیا۔ دو سال دتی عمر تو‏ں ہی بہری تے نا بینا ہوئے جا نے والی ہیلن کیلر اس وقت تک بولنا تقریبا بھُل ہی چک‏ی سی۔ نا بینا بچےآں دے لئی بنائے جانے والے اس اسکول وچ ہیلن د‏‏ی استانیاں نے اس اُتے وڈی محنت کیتی۔ اوہ اس دے ہتھ اس دے اپنے ہونٹاں اُتے رکھتاں تے فیر آہستہ آہستہ اسنو‏ں کوئی لفظ بولنا سکھایا جا تا۔ ہیلن نے اس تو‏ں ملدی جلدی کئی مشقاں کيتياں تے بالآخر تقریبا دس سال دتی عمر وچ اس نے فیر تو‏ں بولنا شروع کر دتا۔

## حوالے

گٹھ:1880 دے جم
گٹھ:1968 دیاں موتاں
گٹھ:الاباما دے فعالیت پسند
گٹھ:الاباما دے مصنف
گٹھ:امریکا د‏‏ی نابینا شخصیتاں
گٹھ:امریک‏‏ی اشتراکیت پسند
گٹھ:امریک‏‏ی حامی حق رائے دہی نسواں
گٹھ:امریک‏‏ی سوانیاں مضمون نگار
گٹھ:امریک‏‏ی سیاسی مصنفاں
گٹھ:امریک‏‏ی مضمون نگار
گٹھ:امریک‏‏ی معذور افراد
گٹھ:امریک‏‏ی یاداشت نگار
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنفاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنف
گٹھ:سوئس نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:نابینا مصنف
گٹھ:نسائیت پسند اشتراکی
گٹھ:نسائیت پسند مسیحی
گٹھ:ٹوسکومبیا، الاباما دیاں شخصیتاں
بچہ بازی

thumb|اک بچہ موسیقی اُتے ناچدے ہوئے

**بچہ بازی** (؛ ) افغانستان وچ وڈی عمر دے مرداں تے نوجواناں یا لڑکےآں جنسی تعلق رکھنے والی سرگرمیاں دے لئی ناشایستہ بولی وچ اک اصطلاح اے جو بچےآں دے جنسی استحصال دے زمرے وچ آندی ا‏‏ے۔
بچہ بازی دا وجود تاریخی طور اُتے اے، 
اور اس وقت افغانستان دے مختلف حصےآں وچ موجود ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ

* Joseph Goldstein, U.S. Soldiers Told to Ignore Afghan Allies’ Abuse of Boys، *نیو یارک ٹائمز* (ستمبر 2015)
* Confessions of an Afghan Boy Sex Slave، *Newsweek* (May 2015)
* Forgotten No More: Male Child Trafficking in Afghanistan، *Hagar International* (اپریل 2014)
* Kandahar Journal; Shh, It's an Open Secret: Warlords and Pedophilia، *نیو یارک ٹائمز* (فروری 2002)
* Transition Home for Orphan Boys in Afghanistan
* This is What Winning Looks Like

## حوالے

گٹھ:افغان اطفال
گٹھ:افغانستان وچ انسانی اسمگلنگ
گٹھ:افغانستان وچ تعسفات انسانی حقوق
گٹھ:افغانستان وچ جرائم
گٹھ:افغانستان وچ رقص
گٹھ:ایشیا وچ عصمت فروشی
گٹھ:ایشیا وچ مرداں دے خلاف تشدد بلحاظ
گٹھ:بچےآں دا جنسی استحصال
گٹھ:پشتون سبھیاچار
گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:جبری عصمت فروشی
گٹھ:جنسی استحصال طفل
گٹھ:جنسی غلامی
گٹھ:جنسی کارندے
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:مخالف لباسی
گٹھ:مرد شہوانی رقاص
گٹھ:وسط ایشیا
گریند-وہاب پورہ طیارہ سانحہ

**گریند-وہاب پورہ سانحہ طیارہ** اک ہوائی جہاز دے حادثے دا ناں اے جو وہاب پورہ-گریند د‏‏ی سڑک دے نزدیک گنائی محلہ گریند کلان وچ 27 فروری 2019 عیسوی نو‏‏ں بوقت صبح سوا دس بجے واقع ہويا۔

اس حادثہ وچ ہندوستان دے چھ آرمی جوان تے اک مقامی جوان بنام کفایت حسین گنائی ہلاک ہوئے۔ ایہ جہاز سرینگر د‏‏ی طرف جارہیا سی کہ رستے وچ ہی اچانک جل ک‏ے حادثے دا شکار ہوئے گیا۔ ایہ جہاز سرینگر دے ہوائی اڈے تو‏ں صرف چھے کلو میٹر دے فاصلے اُتے سی۔ ایہ آئی اے اف ایم آئی 17 طیارہ سی۔
## دوسری برسی
28 فروری 2021 عیسوی نو‏‏ں اس واقعے د‏‏ی دوسری برسی منائی گئی۔ اس جگہ اُتے پھُلاں د‏‏ی بارش کيتی گئی تے انہاں سب نو‏‏ں خراج تحسین پیش کيتا گیا۔
گٹھ:2019ء وچ فضائی حادثات و واقعات
گٹھ:بھارت وچ ہوائی حادثات و واقعات
مونالی ٹھاکر

**مونالی ٹھاکر** (ولادت:3 نومبر 1985ء) بھارتی گلوکارہ تے اداکارہ نيں۔ اوہ اک قومی فلم اعزازات، فلم فیئر اعزازات تے بہت سارے ایوارڈز حاصل کر چک‏ی نيں۔ ٹھاکر نے *فلم دم لگیا دے حیشا* (2015ء) دے گانے "موہ مو د‏‏ی دھاگے" دے لئی قومی فلم اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ تے فلم لوٹیرا "(2013ء) دے گانے "سنور لاں " دے لئی فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ جِتیا سی۔ اوہ زی ٹی وی دے سارے گا ما پا لیل چیمپینز 2014ء وچ جج سن۔ اوہ مسلسل دو سیزن تک *کلرز ٹی وی دے [[رائزنگ اسٹار]]* وچ وی جج سن۔ 

## زندگی تے کیریئر
ٹھاکر 3 نومبر 1985 کو کولکتہ دے اک بنگالی میوزک گھرانے وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں دے والد شکتی ٹھاکر بنگالی فلم انڈسٹری وچ اک پیشہ ور گلوکار تے اداکار سن تے انہاں د‏‏ی بہن مہولی ٹھاکر بنگال وچ پس پردہ گلوکارہ ا‏‏ے۔  اس نے ہپ ہاپ تے بھرتھاناتیم سیکھ لیا اے تے سالسا ڈانسر وی ا‏‏ے۔ 

کولکات‏ا دے سینٹ زیوئرس کالج د‏‏ی سابق طالب علم ٹھاکر نے اسکول تے کالج دے مقابلےآں وچ گانا شروع کيتا تے مقامی تقریبات وچ پرفارم کيتا ، تے سیریل *سری رام کرشنا کے* لئے آنندلوک ایوارڈ وچ بہترین پلے بیک گلوکار دا ایوارڈ ملیا جدو‏ں اوہ 14 سال دتیاں سن۔  *[[انڈین آئیڈل|انڈین آئیڈل 2]]* وچ نويں نمبر اُتے رکھنے دے بعد اوہ مقبولیت وچ شامل ہوگئياں۔ 

## ذا‏تی زندگی
مونالی ٹھاکر نے 2017ء وچ سویٹذرلینڈ وچ مقیم مائک ریکٹر نال شادی کيتی۔ ٹھاکر ریکٹر تو‏ں سویٹزرلینڈ وچ بیک پیکنگ سفر دے دوران ملی-مائک ریکٹر انہاں دے ایئر بی این بی میزبان سن ۔ ٹھاکر نے جون 2020ء وچ "دل دا فتور " جاری کرنے دے اپنی شادی نو‏‏ں عام کيتا سی، جس وچ مائک دے نال نظر آئی نيں۔ 

## اداکاری
بچپن وچ ، اوہ اک بنگالی ٹیلی ویژن شو، *آلوکیتو اک انڈو وچ نظر آئیاں*، جس وچ انہاں نے مرکزی کردار اندوبالا ادا کيتا سی۔  اس دے بعد دو ٹیلی فلماں ملی، بشمول سدشنا رائے د‏‏ی فگن اگن، جس وچ اوہ رومن *کے کردار وچ نظر آئیاں ۔*  انہاں نے راجہ سین د‏‏ی بنگالی فلم *کرشناکینٹر ول*،  تو‏ں اپنی اداکاری دا آغاز کيتا ، جس وچ انہاں نے بھرمور دا کردار ادا کيتا سی۔  2014ء وچ ، انہاں نے ناگیش کوکونور د‏‏ی *لکشمی تو‏ں* بالی ووڈ وچ قدم رکھیا۔  ایہ فلم انسانی بازارکاری تے بچےآں دے جسم فروشی دے بارے وچ اے تے ٹھاکر نے اک 15 سالہ لڑکی دا کردار ادا کيتا اے جو اس وچ پھنس جاندی ا‏‏ے۔  2014ء د‏‏ی فلم پی دے وچ اوہ بطور مہمان کشیدگی کشمیری لڑکی دے طور اُتے دیکھی گئياں۔ ٹھاکر نے 2017ء وچ ریلیز ہونے والی فلم سیکرٹ سپر اسٹار وچ وی کردار ادا کيتا۔ انہاں نےنمٹ داس دے *ہمراہ جنگل بیلز* دے ناں تو‏ں اک مختصر فلم وچ وی کم کيتا۔ ایہ فلم 2015ء دے کرسمس اُتے سامنے آئی سی۔ 

## ایوارڈز تے نامزدگی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:کولکات‏ا دیاں اداکاراواں
گٹھ:کلکتہ د‏‏یاں گلوکار شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:بنگالی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1985 دے جم
گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
گٹھ:مقالات مع رابطہ
نڡنیت آدتیا ڡئبا

**نڡنیت آدتیا ڡئبا**  (ولادت: ؟)بھارتی نیپالی زبان لوک گلوکارہ تے ہیرا دیوی وائیبا د‏‏ی بیٹی نيں۔ ہیرا دیوی وائیبا نیپالی لوک موسیقی د‏‏ی سرخیل سن۔

## مڈھلا جیون
نڡنیت آدتیا ڡیبا د‏‏ی والدہ ہیرا دیوی وائیبا تے والد رتن لال آدتیا دے ہاں پیدا ہوئیاں سن، تے انہاں د‏‏ی پرورش مغربی بنگال دے دارجلنگ دے پہاڑی قصبے کرسیونگ وچ ہوئی سی۔ نڡمیت تے انہاں دا بھائی ستیہ آدتیہ وئبا دونے اپنی والدہ تے دادا سری سنگھ مان سنگھ وائبا د‏‏ی وجہ تو‏ں اک موسیقی دے ماحول وچ پروان چڑھے۔ سری سنگھ مان سنگھ وائبا انہاں د‏‏ی والدہ دے موسیقی کوچ وی سن ۔

## تعلیم تے سابق کیریئر
نڡنیت آدتیا ڡیبا نے ہندوستان د‏‏ی مغربی بنگال دے نارتھ بنگال یونیورسٹی تو‏ں ماسٹر آف انگلش (ایم اے) د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ نونیت نے ہانگ کانگ د‏‏ی کیتھے پیسیفک ائیر ویز وچ سینئر فضائی میزبان د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردیاں سن۔

## موسیقی زندگی
### ٹیم
ستیا آدتیا ڡئبا، نونیت آدتیا ڡیبا دا بھائی کاٹھمنڈو دے کٹومبا (بینڈ) د‏‏ی موسیقی تیار کردا۔

### موسیقی دا سفر
2011ء وچ والدہ ہیرا دیوی وائیبا د‏‏ی وفات دے بعد، نونیت تے ستیہ نے مل ک‏ے مستند روايتی نیپالی لوک میوزک نو‏‏ں زندہ کرنے تے حفاظت تے مقبول بنانے دے لئی کم شروع کيتا۔ اس طرح انہاں دے خاندان د‏‏ی پرانی موسیقی د‏‏ی میراث نو‏‏ں زندہ رکھیا۔ انہاں دے گانےآں وچ زیادہ تر سوانیاں دے مسائل، تنازعات تے نیپالی معاشرے وچ مشکلات د‏‏ی عکاسی ہُندی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:تمنگ بولی دے گلوکار
گٹھ:دارجلنگ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ضلع دارجلنگ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مغربی بنگال دے گلوکار
گٹھ:نیپالی بولی دے گلوکار
کیتھے پیسیفک ائیر ویز

**کیتھے پیسیفک ائیر ویز** (انگریزی:Cathay Pacific Airways ) ہانگ کانگ د‏‏ی ہوائی کمپنی اے ۔ کیتھے پیسیفک ائیر ویز دا مرکزی دفتر ہانگ کانگ دے ائیر پورٹ ہانگ کانگ بین الاقوامی ہوائی اڈا اُتے واقع ا‏‏ے۔

## حوالے

## ہور ویکھو
* لسٹ ہانگ کانگ د‏‏ی ہوائی کمپنیاں

گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والی ہوائی کمپنیاں
گٹھ:انجمن بین الاقوامی ہوائی آوا جائی دے ارکان
گٹھ:پڑتال بین الویکی ربط
گٹھ:ہانک کانگ د‏‏یاں کمپنیاں
گٹھ:ہانگ کانگ د‏‏یاں ہوائی کمپنیاں
گٹھ:1946ء وچ قائم ہونے والی ہوائی کمپنیاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ہانگ کانگ وچ 1946ء دیاں تاسیساں
بیل فائٹر زنانیاں دی فہرست

اہیہ بیل فائٹرز زنانیاں دی اک فہرست اے جیڈہیاں حصہ لے رہیاں نیں ، یا ماضی وچ ، بیل فائٹنگ وچ حصہ لے چکیاں نے۔ زنانیاں وچ بیل فائٹنگ دی ابتداء دا سراغ سپین چوں ملیا اے 1700ء دے آخر تے 1800ء دے ابتداء دا دور سی۔ سب توں پہلے سپینش مصور فرانسسکو گویا دی پینٹنگ وچ زنانی نوں بیل نال لڑے وکھیا، کہ زنانی گھوڑے دی کنڈ تے بیھ کے بیل نال لڑ رہی سی۔

## بیل فائٹر زنانیاں

* جوکینا اریزہ جنیر (الجببیہ)
* ماریبل ایٹینزار
* اسابیل بینرز
* ٹریسا بولسی
* کونچیٹا سنٹرون
* نیکولاسا اسکیمیلا (لا پاجویلرا)
* ماری فورٹس روکا
* انجیلا ہرنینڈز
* ایلینا گیرال
* بلانکا ان میکا مونسالوی (Rosarillo de Colombia)
* ایلیسیا ٹامس

### امریکی بیل فائٹر زنانیاں

* بیٹ فورڈ
* پیٹریسیا میک کارمک

### فرانسیسی بیل فائٹر زنانیاں

* Léa Vicens
* ماری سارہ

### میکسیکن بیل فائٹر زنانیاں

* لوپیٹا لوپیز
* ہلڈا ٹینریو

### پرتگالی بیل فائٹر زنانیاں

* سنیا مٹیاس
* اسابیل راموس
* انا بتستا
* آنا ریٹا
* جوانا اینڈریڈ

### ہسپانوی بیل فائٹر

* کونچی ریوس
* کرسٹینا سانچز
* جوانا کروز
* ایلیسیا ٹومس جمنیز (1949-2021).

### سویڈش بیل فائٹر زنانیاں

* ایگنیس وان روزن

## تصاویر

فائل:Pajuelera.jpg|نیکولاسا اسکیمیلا
فائل:Teresabolsi.jpg|ٹریسا بولسی
فائل:CONCHITA CINTRON-MCRN.jpg|کونچیٹا سنٹرون
فائل:10 - Cristina Sánchez.jpg|کرسٹینا سانچز
فائل:HildaTenorioOvacion.jpg|ہلڈا ٹینریو


## حوالہ جات
ہو جمالو

" **ہو جمالو** " سندھی زبان دا اک لوک گیت اوروابستہ رقص اے جو خاص طور پرپورے پاکستان دی سندھی سبھیاچار، خاص طور اُتے سندھ وچ مقبول اے ۔ ایہ گیت تے رقص 19 ويں صدی دے مقامی لوک ہیرو جمالو کھوسو بلوچ دے حوالے تو‏ں ا‏‏ے۔ جدید دور وچ ، اس گیت نو‏‏ں 1947 دے بعد تو‏ں دوبارہ مقبول حاصل ہوئی ، عابدہ پروین نے سندھی وچ تے شازیہ خشک نے اردو بولی وچ اس گیت نو‏‏ں گایاا‏‏ے۔

زیادہ تر ایہ گانا تے ناچ پروگرام دے آخر وچ پیش کيتا جاندا اے جو سندھ د‏‏ی لڑائیاں تے افسانوی لوک داستاناں د‏‏ی ترجمانی کردا ا‏‏ے۔ ایہ تہوار تے جشن دے مواقع پرپیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مرکزی گلوکار جمالو د‏‏ی بہادری د‏‏ی تعریف کردے ہوئے بول گاندا اے ، تے ہرمصرعے دے نال رقاص "ہو جمالو!" دے نعرے وی لگاندے نيں، جو مرکزی گلوکار دے گرد گھمدے نيں۔ گانا اختتام د‏‏ی طرف پہنچدے ہوئے گیت وچ تیزی لیائی جاندی ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ ا س گیت تے رقص دے بعد سحر د‏‏ی سی کیفیت طاری ہوئے جا تی ا‏‏ے۔

## تریخ
جمالو شیدی برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی دی حکمرانی دے دور وچ سکھر وچ پیدا ہوئے جو اس وقت برطانوی مقبوضہ ہند دے بمبئی پریذیڈنسی دے تحت آندا سی، 2021 وچ سکھر پاکستان دے صوبہ سندھ دا حصہ اے ۔ جمالو نو‏‏ں سکھر وچ برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے افسر جان جیکب نے پھانسی د‏‏ی سزا سنائی سی ، اغلباََ سن 1889 وچ ۔ ايس‏ے سال دے آخر وچ جیکب فارس وچ تعینات ہونے تو‏ں پہلے مختصر مدت دے لئی سندھ دا قائم مقام کمشنر بنا سی۔ جمالو (جداں کہ اوہ روايتی طور اُتے اکھوایا جاندا اے ) سکھر پل دے نیڑے جیل وچ رکھیا گیا سی ، جسنو‏ں کچھ عرصہ پہلے ہی انگریزاں نے ٹریناں دے لئی تعمیر کيتا گیا سی ، لیکن حالے اس د‏ی جانچ نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔ مورخ رحیم داد خان مولائی شیدی نے اپنی کتاب "تریخ سکھر" وچ 1889 دے لگ بھگ سکھر تے روڑی نو‏‏ں ملانے دے لئی لئنسڈاؤن پل تعمیر کيتا گیا۔ 
حکومت سندھ نے اعلان کيتا کہ جو وی پل دے اس پار ٹرین چلیا ک‏ے لے جائے گا اسنو‏ں انعام دتا جائے گا۔ جمالو نے جیکب نو‏‏ں اک خط بھیجیا ، جس وچ ٹرین دے ذریعے پل عبور کرنے د‏‏ی پیش کش کيتی گئی ، اس شرط اُتے کہ اوہ جیل تو‏ں رہیا کر دتا جائے تے جے اوہ محفوظ طریقے تو‏ں پل پار کر لے تاں اس د‏ی سزا ختم کرکے اسنو‏ں آزاد کر دتا جائے۔ جمالو نے بحفاظت ٹرین وچ سوار ہوئے ک‏ے پل پار ک‏ر ليا جس اُتے ایسٹ انڈیا کمپنی دے گورنر سندھ نے انہاں نو‏ں انعام وی دتا۔

ان د‏‏ی اہلیہ نے اس استحصال دے بارے وچ "ہو جمالو" گانا تیار کيتا ، جس دے بعد تو‏ں ایہ گیت خطے وچ مشہور ہوگیا ۔ ۔

## ہور ویکھو

* سندھی سبھیاچار

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* "ہو جمالو"  دا مظاہرہ عابدہ پروین نے کيتا (آڈیو)
* "ہو جمالو"  شازیہ خوشک نے پیش کيتا (آڈیو)
گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی
گٹھ:سندھی لوک کہانیاں
گٹھ:سندھی موسیقی
گٹھ:سندھی گانے
گٹھ:سندھی لوک گیت
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
آئی ایس جوہر

**اندر سین جوہر** جنہاں نو‏ں فلمی دنیا وچ **آئی ایس جوہر**  دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے اک بھارتی اداکار، مصنف، فلم پروڈیوسر تے ہدایت کار سن ۔

وہ 16 فروری 1920ء نو‏‏ں برطانوی ہند دے شہر تلہ گنگ (اب پاکستان وچ ) وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ایل ایل بی مکمل کرنے تو‏ں پہلے معاشیات تے سیاست وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 
1947ء وچ تقسیم ہند دے دوران آئی ایس جوہر اپنے گھر والےآں دے نال شادی دے سلسلے وچ پٹیالہ گئے تے ايس‏ے دوران لاہور وچ ہنگامے پھوٹ پئے جس کہ وجہ تو‏ں اوہ واپس نہ جا سک‏‏ے۔
اس دے بعد اس نے کچھ دیر دے لئی جالندھر وچ کم کيتا جدو‏ں کہ انہاں دے اہل خانہ دہلی وچ ہی رہ‏ے،  آخر کار اوہ بمبئی منتقل ہوئے گئے۔
جہاں انہاں نے روپ دے شورے دے نال **اک سی لڑکی** (1949ء) تو‏ں اپنی اداکاری دا آغاز کيتا۔ 

آئی ایس جوہر کرن جوہر (کرن جوہر دے والد) دے وڈے بھائی سن ۔
## حوالے

گٹھ:1920 دے جم
گٹھ:1984 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد منظر نویس
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:ضلع چکوال دیاں شخصیتاں
گٹھ:فضلا فارمین کرسچین کالج
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:ممبئی دے فلم پروڈیوسر
گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
موتی لال (اداکار)

**موتی لال راجونش** (Motilal Rajvansh) بالی وڈ اک بھارتی فلم اداکار سی۔
 
**موتی لال** (4 دسمبر 1910 - 1965) ہندی سنمے دے پرسدھ ایکٹر سن۔ موتی لال نے اپنے جادو نال نائک اتے چرتر ایکٹر دے روپ وچّ دو دہاکیاں تکّ درشکاں دے دلاں اتے راج کیتا۔ اوہناں نے ہندی فلماں نوں میلوڈرامائی سنواد ادائیگی اتے اداکاری دیاں تنگ گلیاں چوں کڈھکے کھلے میدان دی تازی ہوا وچّ کھڑا کیتا۔ دیوداس (1955) اتے پرکھ (1960) فلماں چ کمال کم لئی اوہناں نوں سربوتم سہائک ایکٹر دا فلمفیئر اوارڈ ملیا۔ موتیلال راجونش نوں ہندی سنیما دے پہلے قدرتی اداکار منیا جاندا ہے۔

thumb

## باہرلے جوڑ
* 
* http://www.3to6.com/final_retro/legend-motilal.htm
* http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/A-trip-down-memory-lane-with-actor-Motilal/articleshow/47697183.cms

## حوالے

گٹھ:ہندی فلمی اداکار
گٹھ:جنم 1910
گٹھ:موت 1965
گٹھ:1910 دے جم
گٹھ:1965 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۶۵ دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:شملہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہماچل پردیش دے فلم ہدایت کار
گٹھ:ہماچل پردیش دے مرد اداکار
گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
نور محمد چارلی

**نور محمد** جو اپنے فلمی ناں **چارلی** تو‏ں مشہور اے بالی وڈ تے لالی وڈ دا اک مزاحیہ فلمی اداکار سی۔
## ہور ویکھو
* عبداللطیف چارلی
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* Palat Tera Dhyan Kidhar Hai YouTube

گٹھ:1911 دے جم
گٹھ:1983 دیاں موتاں
گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:میمن شخصیتاں
سوراشٹر

**سوراشٹر** (Saurashtra)
(، ) مغربی بھارت وچ اک علاقہ اے جو ریاست گجرات وچ بحیرہ عرب دے ساحل اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ ضلع راجکوٹ سمیت گجرات دے 11 ضلعے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
## تریخ
تریخ: سومناتھ دا مشہور ہیکل سوراشٹر ہی د‏‏ی شان و شوکت سی ۔ رویتکاپروت گرنار د‏‏ی حدود دا اک حصہ سی۔ اشوکا ، رودرامان تے گپتا شہنشاہ اسکندگپت دے زمانے دے اہ‏م ریکارڈ جوناگڑھ دے نیڑے اک چٹان اُتے لکھے گئے نيں ، جو قدیم زمانے وچ اس خطے د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں اجاگ‏ر کردا ا‏‏ے۔ رودرامان دے شلالیھ وچ سوراشٹر اُتے شکرا کشتراپس دے غلبے نو‏‏ں بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایسا لگدا اے کہ الکشیندر دے پنجاب اُتے چڑھائی دے وقت ، ذات پات جو 'کٹھ' سی جس نے یاون شہنشاہ دے دانت ذبح کردتے سن ، بعد وچ پنجاب چھڈ ک‏‏ے سوراشٹر وچ آباد ہوگئے ، جس نے اس ملک دا ناں کٹھیواڑ کردتا ۔ایہ وی ہوچکيا ا‏‏ے۔ بیشتر تریخ دے لئی ، سوراشٹرا اُتے گجرات دے بادشاہ دا راج سی تے اس د‏ی تقدیر گجرات د‏‏ی تریخ تو‏ں جڑی ہوئی ا‏‏ے۔

## دلچسپی دیاں تھانواں
* گر جنگل تے سنہا درشن
* سومناتھ جیوٹرلنگا
* دواریکاپوری
* پوربندر (سوڈاما مندر تے مہاتما گاندھی کيت‏ی جائے پیدائش)
* پربھاس (بھگوان کرشنا دا دہراگ مقام)
## جگہ
1953–1954 وچ ، جزیرہ گجرات دے کٹھیواڑ وچ بھدر ندی دے نیڑے واقع رنگ پور د‏‏ی کھدائی ۔ رنگناتھ راؤ نے کيتا ۔ ایتھ‏ے پری ہڑپان سبھیاچار د‏‏ی باقیات مل گئیاں نيں۔ ایتھ‏ے پائی جانے والی کچی اِٹاں دے قلعے ، نالے ، مٹی دے برتن ، تقسیم ، پتھر دے تختے وغیرہ اہ‏م نيں۔ چاول د‏‏ی چوک‏ر ک‏ے ڈھیر ایتھ‏ے پائے گئے۔ بعد وچ ہڑپہ سبھیاچار دے ثبوت د‏‏ی وی خاطر خواہ مقدار موجود ا‏‏ے۔

## سوراشٹر دے ناں
سانو‏ں تریخ وچ سوراشٹر دے کئی حصےآں دے ناں ملدے نيں۔

ہلار (شمال مغربی حصہ) ، سورٹھ-کاٹھیاواڈ (مغربی حصہ) ، گوہلواڈ (جنوب مشرقی حصہ) وغیرہ۔

## سوراشٹر دے ذیلی علاقے
ہلار ، گوہلواڈ ، گیڈ ، بردہ ، گر ، پربھاس ، سورٹھ ، جھلاور وغیرہ ، سوراشٹر دے ذیلی علاقے وچ کچھ خاص پھیلاؤ دے مقامی ناں نيں۔

## ہور
اس علاقے وچ ببر شیر یا شیر پایا جاندا اے ۔ سوراشٹرا دے بارے وچ اک قدیم قول مشہور ا‏‏ے۔ اس آیت وچ سوراشٹر د‏‏ی آیات Chand جداں چندرھاگھا ، بھدروندی ، پراچی سرسوت‏ی ، ششمتی ، ویتروندی ، پلوشیینی تے سوورناسکٹیا۔ گھوگھا وغیرہ خطےآں د‏‏ی خوبصورت کہانیاں ، عرب نسل دے خوبصورت گھوڑےآں ، تے سومناتھ تے کرشن دے سومنا ناتھ دے کرشن دواریکا تے کرشنا دے مندراں نو‏‏ں سوراشٹر دے جواہرات دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔

گٹھ:تاریخی ہندوستانی خطے
گٹھ:خلیج کامبات
گٹھ:گجرات (بھارت) دے خطے
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
عبداللطیف چارلی

عبد اللطیف چارلی - فلم تے ٹی وی دے معروف اداکار

(ولادت: 1936ء - وفات: 19 جولائ‏ی 2011ء)

ڈائریکٹر پرویز ملک دے نال متعدد فلماں وچ اداکاری دے جوہر دکھائے، سالگرہ، دوراہا تے اس دے علاوہ جمیل دہلوی د‏‏ی فلم جناح تے اسلم نتھا د‏‏ی نواں دور وچ اداکاری کی، انہاں نو‏ں فلم دوراہا وچ اداکاری اُتے ایوارڈ ملا، اس فلم وچ وحید مراد دے نال بطور موسیقار کردار نبھایا،
پی ٹی وی د‏‏ی ابتدائی اداکارہ معصومہ شاہ دے نال شادی دے بعد پی ٹی وی وچ وی کم کرنے لگے
فاطمہ ثریا بجیا دے ڈرامہ شمع، میرا ناں منگو تے تعبیر (تقسیم ہند تو‏ں متعلق، /ہدایت کار قاسم جلالی ) وچ نمایاں کم کیا، 1977ء وچ انہاں نو‏‏ں شمع اُتے نگار ایوارڈ ملیا،

لطیف چارلی اداکار نور محمد چارلی دے صاحبزادے سن، جو بھارتی فلم انڈسٹری نال وابستہ رہ‏ے،

لطیف چارلی نے چارلی آرٹس جداں ادارے نو‏‏ں چلایا تے کراچی وچ وائٹل سائنز دے کنسرٹ دا اہتمام وی کیا،

## حوالے
حوالے
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
قاسم جلالی

**قاسم جلالی** پاکستان ٹیلی ویژن دے کلاسیک دور دے اک مشہور اداکار ، ڈائریکٹر تے پروڈیوسر نیں ۔ اوہناں دا تعلق کراچی توں اے ۔ قاسم جلالی دے کیریئر دا آغاز 1974ء وچ ہِٹ سیریئل ’’پڑوسی‘‘ توں ہویا ۔ اس توں بعد ’’شمع‘‘ نے اوہناں نوں شہرت بخشی ۔ اوہناں دے سبھ توں کامیاب ڈرامے ’’با ادب باملاحظا ہوشیار‘‘ تے ’’ٹیپو سلطان‘‘ سی ، جیہناں نے کامیابی دے ریکارڈ قائم کیتے ۔ اس توں علاوا ’’کالی دیمک‘‘ ، ’’عروسا‘‘ سمیت ہور بہت سارے ڈرامے وی اوہناں دے کیریئر وچ شامل نیں ۔ اوہناں دی اک دھی ماریا جلالی نے وی پاکستان ٹیلی ویژن کراچی سینٹر دے ڈرامےآں وچ اداکاری کیتی اے ۔ 

## اعزازات
حکومت پاکستان نے قاسم جلالی دی خدمات دے اعتراف وچ 14 اگست 2010 نوں اوہناں نوں صدارتی تمغا حسن کارکردگی عطا کیتا ۔ 

گٹھ:پاکستانی لوک
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی اداکار
گٹھ:کراچی دے مرد اداکار
گٹھ:کراچی دے فنکار
گٹھ:پاکستانی ٹیلی وژن پروڈیوسرز
پرویز ملک

**پرویز ملک** (1937 - نومبر 18، 2008) اک پاکستانی فلم ڈائریکٹر سی۔ انہاں نے 20 تو‏ں ودھ فلماں (زیادہ تر اردو) د‏‏ی ہدایت د‏‏ی تے فلم ناقدین تے عوام دونے د‏‏ی طرف تو‏ں بہت پزیرائی ملی۔ انہاں نے **[[ہیرا تے پتھر (پاکستانی فلم)|ہیرا تے پتھر]]**، **ارمان**، **احسان**، **[[دوراہا (فلم)|دوراہا]]**، **پہچان**، **تلاش**، **پاکیزہ**، **انتخاب**، **ہم دونےوں**، **[[قربانی|دوراہا]]** تے **غریبوں کا بادشاہ** ورگی فلماں د‏‏ی ہدایت کاری کیتی۔

## مڈھلا جیون
جب پاکستان بنا تب پرویز نو سال دا سی۔ انہاں دے خاندان دا فوجی سروس وچ اک پس منظر سی، لیکن اوہ وحید مراد دے والد، نثار مراد - جو اک فلم ساز تے ڈسٹریبیوٹر سن تے *فلم آرٹس* دے مالک سن، تو‏ں متاثر سن ۔ وقت دے نال نال، دونے نے نثار مراد تے انہاں دے فلمی صنعت دے ساتھیاں تو‏ں فلم سازی تے فلم مارکیٹنگ دا فن سکھیا۔ گریجوایشن دے بعد، دونے نے امریکا وچ فلم سازی د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دا فیصلہ کی، لیکن وحید اپنے والدین د‏‏ی اکلوت‏ی اولاد سی، انہاں نے چار سال دے لئی امریکا جانے د‏‏ی اجازت نہ دی۔ وحید نے اپنے دوسرے وڈے شوق یعنی انگریزی ادب وچ مہارت حاصل کرنے دے لئی کراچی یونیورسٹی وچ داخلہ لے لیا جدو‏ں کہ پرویز اکیلے گئے لاس اینجلس، جنوبی کیلی فورنیا د‏‏ی یونیورسٹی وچ فلم سازی د‏‏ی ماسٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے تے 1963 وچ پاکستان واپس آئے۔

## فلم کیریئر
واپس پرتن دے بعد انہاں نے اسسٹنٹ ایڈیٹر دے طور اُتے ملک دے سب تو‏ں زیادہ وسیع پیمانے اُتے انگریزی میگزین *ایسٹرن فلم* وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس مدت دے دوران وحید مراد پہلے ہی اپنے والد د‏‏ی *فلم آرٹس* دے زیراہتمام اپنی دو فلماں نو‏‏ں بنا چکے سن ۔ پرویز نے وی اس وچ شمولیت اختیار کيتی تے نال مل ک‏ے **[[ہیرا تے پتھر (فلم)|ہیرا تے پتھر]]**، **[[ارمان (فلم)|ارمان]]** تے **[[احسان (فلم)|احسان]]** ورگی کامیاب فلماں بناواں۔ لیکن وحید مراد دے نال کچھ اختلافات د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں *فلم آرٹس* تو‏ں علاحدہ کرنے دا فیصلہ کيتا تے ہور نامور اداکار ندیم تے محمد علی دے نال فلماں شروع کرنے دا فیصلہ کيتا۔ 

پرویز د‏‏ی تن فلماں (**گمنام**، **کامیابی** تے **غریباں دا بادشاہ**) نو‏‏ں ٹیکس تو‏ں مستثنی قرار دے دتا گیا تے انہاں نو‏ں صدارتی تمغۂ حسنِ کارکردگی تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نے ایہ وی بہترین ڈائریکٹر تے لائف ٹائم اچیومنٹ دے زمرے وچ حاصل کيتا سی۔ پرویز نے مارشل لا ایڈمنسٹریٹر جنرل ضیاءالحق دے دور وچ فلم **انتخاب** بنائی، جس دے اک سین وچ فوجی آمریت اُتے شدید تنقید کيتی گئی ا‏‏ے۔ اک فوجی آمر دے دور وچ ایسی فلم بنانا بہت ہمت د‏‏ی گل سمجھی جاندی سی۔

## ہور ویکھو
*وحید مراد
*شبنم
*ندیم

## حوالے

گٹھ:1937 دے جم
گٹھ:2008 دیاں موتاں
گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ پاکستانی تارکین وطن
سوزن سیرینڈن

thumb|سوزن سیرینڈن
سوزن سیرینڈن امریک‏‏ی اداکارہ 4 اکتوبر 1946ء نو‏‏ں نیویارک وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ اپنے نو بہن بھائیاں وچ سب تو‏ں وڈی نيں۔ اوہ 1969ء تو‏ں فلماں تے ٹیلی وژن وچ اداکاری کر رہیاں نيں۔ اُنہاں د‏‏ی اداکاری دا آغاز 1969ء د‏‏ی فلم **جو** تو‏ں ہويا۔ اُنئيں 1995ء د‏‏ی فلم **ڈیڈ مین واکینگ** وچ بہترین اداکارہ دا آسکر انعام وی ملیا ا‏‏ے۔ اوہ اس تو‏ں پہلے وی اس انعام دے لئی چار بار نامز ہوئے چکیاں سن۔

گٹھ:1946 دے جم
گٹھ:آئرش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:اکیڈمی ایوارڈز اعزاز یافتگان برائے بہترین اداکارہ
گٹھ:امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی اشتراکیت پسند
گٹھ:امریک‏‏ی حامی حقوق نسواں
گٹھ:امریک‏‏ی صو‏‏تی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی فعالیت پسند سوانیاں
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:ایڈیسن، نیو جرسی دیاں شخصیتاں
گٹھ:اطالوی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:بافٹا اعزاز یافتگان (شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:سابقہ رومن کاتھولک
گٹھ:نسائیت پسند اشتراکی
گٹھ:نیو جرسی دیاں اداکاراواں
گٹھ:نیو جرسی دے فعالیت پسند
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ڈیموکریٹس
گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع BIBSYS شناخت کنندگان
گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع BNF شناخت کنندگان
گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع ISNI شناخت کنندگان
گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع LCCN شناخت کنندگان
گٹھ:ہالی وڈ اداکارہ
پیگمیلیئن ایفیکٹ

**پیگمیلیئن ایفیکٹ**  د‏‏ی تشریح کچھ ایويں ہوئے سکدی اے کہ جدو‏ں اسيں کسی نو‏‏ں اپنی توجہ دیندے نيں، انہاں دے کسی درست کم د‏‏ی تائید کردے نيں یا فیر اس دے کسی کم اُتے حوصلہ افزائی کردے نيں تاں اوہ اپنی بہترین صلاحیتاں دا مظاہرہ پیش کرنے دے قابل بن جاندا اے ۔اس دے برعکس جے آپ کسی نو‏‏ں رنگ، عمر یا ساخت د‏‏ی بنا اُتے عدم اعتماد دتیاں آپ کسی دے فن دا مذاق اڑاواں، کسی وی وجہ تو‏ں اس د‏ی گل نو‏‏ں اہمیت نہ داں، کسی د‏‏ی حوصلہ شکنی کرن تاں اوہ اپنا کم چھڈ دیندا اے، جس تو‏ں اس د‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں زنگ لگدا ا‏‏ے۔
## ہور ویکھو
*

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Pygmalion effect in banks, at school, and in the army 
* Pygmalion Effect Video

گٹھ:ادراکی ابہام
خورشید بانو

**خورشید بانو** جنہاں نو‏ں عام طور اُتے صرف **خورشید** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ہندوستانی سنیما د‏‏ی اک گلوکارہ تے اداکارہ سن۔ 1948ء وچ پاکستان ہجرت کرنے تو‏ں پہلے انہاں دا کیریئر 1930ء تے 1940ء د‏‏ی دہائیاں اُتے مشتمل سی۔ انہاں د‏‏ی پہلی فلم لیلی مجناں (1931ء) سی۔ انہاں نے ہندوستان وچ تِیہہ تو‏ں زیادہ فلماں وچ کم کيتا۔ اوہ اپنی فلم تان سین (1943ء) دے لئی مشہور نيں جس وچ انہاں دے مد مقابل اداکار کندن لال سہگل سن ۔ اس فلم دے کئی گانے بہت مشہور نيں۔

## مڈھلا جیون
خورشید بانو لاہور دے نیڑے ضلع قصور دے اک پنڈ وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا اصل ناں ارشاد بیگم سی۔ انہاں دا بچپن بھاٹی دروازہ دے علاقے وچ علامہ اقبال دے گھر دے نیڑے گزریا۔ 

## کیریئر
**[[عالم آرا]]** ہندوستان د‏‏ی پہلی باآواز فلم، جو 14 مارچ، 1931ء نو‏‏ں ممبئی دے میجسٹک تھیٹر وچ پیش کيت‏‏ی گئی۔ ايس‏ے سال خورشید بانو د‏‏ی پہلی فلم **لیلی مجناں** (1931ء) رلیز ہوئی۔ اس دے بعد انہاں دیاں فلماں **مفلس عاشق** (1932ء)، **نقلی ڈاکٹر** (1933ء)، **بم شیل** تے **مرزا صاحباں** (1935ء)، **کیمیاگر** (1936ء)، **ایمان فروش** (1937ء)، **مدھر ملن** (1938ء) تے **ستارہ** (1939ء) سن۔

1931ء تو‏ں 1942ء دے دوران انہاں نے کلکتہ تے لاہور دے اسٹوڈیوز د‏‏ی بنائی ہوئی فلماں وچ کم کیہ اوہ گلوکارہ-اداکارہ دے طور اُتے پہچانی جاندیاں سن اُتے اس دور د‏‏ی انہاں دیاں فلماں فلم بیناں اُتے کوئی خاص اثر نا چھڈ سکن۔ انہاں دے عروج دا دور اس وقت آیا جدو‏ں اوہ رنجیت مووی ٹون فلمز وچ کندن لال سہگل تے موتی لال دے مد مقابل کم دے لئی بمبئی منتقل ہوئے گئياں۔
کندن لال سہگل دے نال چتوربھوج دوشی د‏‏ی فلم **جگت سورداس** تے اس دے بعد **[[تان سین (فلم)|تان سین]]** وچ کم کرنے بعد اوہ اپنے عروج اُتے پہنچاں۔ انہاں نو‏ں "پہلی گلوکار ستارےآں د‏‏ی جوڑی" دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ 

## پاکستان نو‏‏ں نقل مکانی
پاکستان نو‏‏ں نقل مکانی کرنے تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی ہندوستان وچ آخری فلم **پپیہا رے** (1948ء) سی جو اک زبردست ہٹ فلم سی۔ 1948ء وچ اوہ اپنے شوہر دے نال پاکستان آ گئياں تے کراچی، سندھ وچ رہائش پذیر ہوئیاں۔ 
انہاں نے 1956ء وچ دو فلماں فنکار تے منڈی وچ کم کیا. **منڈی** خورشید بانو د‏‏ی آواز تے میوزک کمپوزر رفیق غزنوی د‏‏ی وجہ قابل ذکر سی لیکن فلم د‏‏ی ناقص ہینڈلنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں فلم باکس آفس اُتے کامیاب نئيں ہوسک‏ی۔ دوسری فلم **فنکار** سینٹ پال انگلش ہائی اسکول، کراچی وچ فزکس دے استاد رابرٹ ملک د‏‏ی تیار کردہ سی اُتے اس دا انجام وی پہلی فلم جداں ہی سی۔ 

## وفات
خورشید بانو 18 اپریل 2001ء نو‏‏ں اپنی 87 ويں سالگرہ دے چار دن بعد پاکستان دے شہر کراچی وچ انتقال کر گئياں۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* Rare Picture of Khursheed Bano

گٹھ:1914 دے جم
گٹھ:2001 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:ضلع قصور دیاں شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
عظمی حسن

**عظمی حسن** اک پاکستانی اداکارہ نيں جو اردو فلماں تے سیریل وچ کم کردیاں نيں۔ انہاں نے اپنی فلمی کیرئیر دا آغاز ۔ انہاں نے اپنی فلمی شروعات اک رومانٹک ڈرامہ فلم *ارتھ* (2018) تو‏ں کيتا ۔ اس فلم وچ اسنو‏ں لکس اسٹائل ایوارڈز وچ بہترین اداکارہ دے لئی تنقیدی پذیرائی ملی۔ 

## فلمی گرافی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:1979 دے جم
گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
موٹاپے دی نسوانیت

thumb|اک تصویر جس وچ دبلا مرد تے موٹی عورت اک نال دیکھے جا سکدے نيں۔
**موٹاپے د‏‏ی نسوانیت**  "جسم دے مثبت زاویے" نال تعلق رکھنے والا نظریہ ا‏‏ے۔ ایہ اک سماجی تحریک اے جو مساوات دے موضوع د‏‏ی ہر نسوانیت، سماجی انصاف تے ثقافتی تجزیے نو‏‏ں قبول کردی اے کِسے عورت دے وزن یا غیر مردوزن زمرے د‏‏ی نسوانیت شخصیت دے وزن د‏‏ی حسبہ اپنانے اُتے زور دیندی ا‏‏ے۔  نسوانیت د‏‏ی ایہ شاخ نفرت سوانیاں تے جنسی امتیاز نو‏‏ں کٹتی اے جس دے لئی موٹاپے تو‏ں امتیاز د‏‏ی مخالفت دا سہارا لیا جاندا ا‏‏ے۔ موٹاپے د‏‏ی نسوانیت پسنداں نے وزن اُتے زور دتے بغیر ہر شخص نو‏‏ں قبول کرنے اُتے زور دیندی نيں۔ 

## عوامی زندگی وچ موٹی عورتاں نو‏‏ں شرمندہ کرنے دیاں کوششاں
عوامی زندگی وچ موٹی عورتاں نو‏‏ں شرمندہ کرنے دیاں کوششاں دنیا بھر وچ دیکھی گئیاں نيں۔ متحدہ قومی موومنٹ، پاکستان د‏‏ی سابق رکن اسمبلی ثمن جعفری نے دسیا: ’ساڈے معاشرے وچ عورت چاہے سیاست دان کیو‏ں نہ بن جائے، اسنو‏ں باڈی شیمنگ دا سامنا کرنا پڑدا اے ۔‘ ثمن دا کہنا سی کہ پارلیمنٹ وچ دوسرے اراکین اکثر انہاں دے وزن اُتے تبصرے کردے سن ایتھ‏ے تک کہ سابقہ دورِ حکومت دے اپوزیشن لیڈر خورشید شاہ نے وی اک بار انہاں نو‏ں کھانا نکالنے اُتے ٹوکا تے کہیا: ’کتنا کھاؤ گی ثمن، موٹی ہوئے جاؤ گی۔‘ ایہ تے اس طرح دے واقعات جو عورتاں عام سماجی زندگی وچ دنیا بھر وچ جھیل چک‏ی نيں، موٹاپے د‏‏ی نسوانیت د‏‏ی تحریک دے آغاز دا سبب بنے نيں۔

## ہور ویکھو
* نسوانیت
* موٹاپا

## حوالے

گٹھ:امتیاز
گٹھ:نسائی نظریات
گٹھ:نسوانیت تے صحت
کمال محسود

وزیرستان دے مشہور پشتو گلوکار۔ جنوبی وزیرستان دے کڑمہ علاقے وچ پیدا ہوئے۔ کمال محسود وزیرستان آرٹس کونسل دے بانی صدر تے پشتو، اردو تے سرائیکی دے معروف اداکار وی رہ‏‏ے۔ کمال محسود پشتو لوک موسیقی وچ اک معتبر ناں نيں۔ اوہ پاکستان تے افغانستان وچ یکساں مقبول رہے تے انہاں نے سرائیکی تے اردو وچ وی کئی یادگار نغمے گائے۔ انہاں دا اک گیت تسيں چلے آؤ پہاڑاں د‏‏ی قسم بہت زیادہ مشہور ہويا۔ انہاں نے جنگ آزادی دے اہ‏م رہنما فقیر آف ایپی تو‏ں متعلق اک دستاویزی فلم وچ مرکزی کردار وی ادا کيتا سی۔ وزیرستان آپریشن دے بعد شدت پسنداں نے اپنا فن چھڈنے دے لئی کہیا تے ایسا نہ کرنے د‏‏ی صورت وچ جان تو‏ں ہلاک کرنے د‏‏ی دھمکی دتی۔ انہاں نو‏ں دھمکیو‏ں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنا آبائی علاقہ دو ہزار پنج تو‏ں چھڈنے اُتے مجبور ہوئے تے اسلام آباد وچ پناہ لئی۔ جتھے جنوری دو ہزار دس وچ انہاں دے کمرے وچ سوئی گیس دے اخراج تو‏ں انہاں دا انتقال ہويا۔

## حوالے

گٹھ:2010 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی لوک گلوکار
گٹھ:پشتو گلوکار
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی گائیک دے نامکمل مضامین
نیہا بھاسن

**نیہا بھاسن**  (ولادت: 18 نومبر 1982ء) ہندوستانی گلوکارہ تے نغمہ نگار نيں۔ نیہا بھاسن بالی وڈ، ٹالی وڈ، کالی وڈ وچ اپنے پس پردہ کم تے بھارتی پاپ تے پنجابی لوک موسیقی دے گانےآں دے لئی مشہور نيں۔ انہاں نے دو فلم فیئر اعزازات تے دو اسٹارڈسٹ ایوارڈز حاصل کيتا ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
نیہا بھاسن دہلی وچ اشوک بھاسن تے ریکھا بھاسن دے گھر پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں نے فرینک انتھونی پبلک اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے نیہا بھاسن نے اپنا پہلا گانے دا مقابلہ 9 سال دتی عمر وچ ماریہ کیری دا گانا ہیرو گا کر جِتیا۔ بچپن تو‏ں ہی اوہ اک پاپ اسٹار بننے د‏‏ی آرزو مند سی۔ انہاں نے رقص د‏‏ی مختلف شکلاں سیکھنے دے لئی شیامک داور د‏‏ی ڈانس اکیڈمی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ انہاں دے استاد غلام مصطفیٰ خان تو‏ں کلاسیکی تربیت وی حاصل کيتی۔

## ذا‏تی زندگی
نیہا بھاسن نے 23 اکتوبر 2016ء نو‏‏ں اطالیہ دے شہر تسکانہ وچ میوزک کمپوزر سمیرالدین نال شادی کيتی سی۔

## ایوارڈ

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 

## حوالے

گٹھ:1982 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں
گٹھ:دہلی دے گلوکار
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
مہیش آنند

**مہیش آنند** ہندی فلمی صنعت بالی وڈ دے بھارتی اداکار سن ۔ اوہ زیادہ تر ویلن دے کردار نبھانے دے لئی مشہور سن ۔

## فلمی سفر
مہیش آنند منفی کرداراں د‏‏ی اسکرین اُتے ادائیگی دے لئی شہرت رکھدے سن ۔ اوہ آخری بار جنوری 2018ء وچ جاری فلم رنگیلا راجا وچ دیکھے گئے سن جس وچ مشہور اداکار گووندا نے وی کم کيتا سی۔

## مشتبہ موت
مہیش آنند اپنے گھر اُتے مشتبہ حالت وچ اپنے گھر اُتے فروری 2019ء وچ مردہ پائے گئے سن ۔ انہاں د‏‏ی لاش کافی سڑی ہوئی سی۔ اوہ گھر اُتے اکیلے رہندے سن کیونجے انہاں د‏‏ی بیوی ماسکو وچ رہ رہی سی۔ تنہائی وچ اوہ شراب د‏‏ی لت تو‏ں وی بری طرح متاثر سن ۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی موت نو‏‏ں لے ک‏ے ایہ شبہ وی ظاہر کيتا گیا کہ انہاں نے خود کشی د‏‏ی سی۔

## حوالے

گٹھ:1961 دے جم
گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
گٹھ:2019 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
بیلا بکس

**بیلا بکس** پھلوریڈا دے ٹلاہاسی وچ بیسڈ لیسبیئن ساہت دا اک چھوٹا پریس ناشر اے۔

## اتہاس
کیلی سمتھّ نے ہور سرمایہ کاراں دے نال، مشیگن وچ کارپوریشن نوں 1999 وچ فرینڈل مشیگن وچ *اے وومین'س پریگریٹو بکسٹور* نال سمتھ دے لمے تعلقات دے ترقی دے روپ وچ بنایا۔ بیلا بکس دا نام جیک رسل ٹیریئر دے ناں اُتے رکھیا گیا سی جس نے کتاباں دی دوکان اُتے کورٹ قائم کیتا سی۔ 2004 وچ سمتھّ نے کمپنی چھڈّ دتی اتے اس دی جگہ موجودہ مکھ ایگزیکٹیو اہلکار لنڈا ہلّ نوں لے لیا گیا، جو سپنسٹر انک اتے بینپول بکس دی مکھ ایگزیکٹیو اہلکار وی اے۔ ہلّ 2005 وچ پریس نوں ٹلاہاسی لے گئی۔

2001 وچ اس دے پہلے سرلیکھ دے شائع ہون توں بعد، اس دا مڈھلا دھیان لیسبیئن فکشن اُتے رہا اے۔ پریس نے لیسبیئن رومانس، لیسبیئن رہسّ اتے لیسبیئن سٹیبازی فکشن ناول اتے لیسبیئن ایروٹکا چھوٹا-کہانی مجموعہ شائع کیتا۔ 2003 وچ اس نے نائڈ پریس دا بیکسٹوک خریدیا، جس وچ جین رول دی بہو گنتی لسٹ شامل سی۔ 2004 وچ، اس نے خراب ہوئے رائیزنگ ٹائڈ پریس دا بیکسٹوکس خریدیا۔ 2005 وچ اس نے نیو وکٹوریا پریس لئی ونڈ حق حاصل کیتے، جس وچ سارا ڈریہر دے کم وی شامل سن۔ 2008 وچ اس نے ایلین ہارٹ دے کم اتے مڑ-چھپائی دے حق حاصل کیتے۔ اک عامَ پیداوار سال وچ 24-30 ٹریڈ پیپربیک ریلز دے نال-نال کلاسک سرلیکھاں دے پرنٹج شامل ہندے ہن۔ پرنٹ وچ کل سرلیکھ 300 توں ودھ ہن۔

انگریزی بولن والے بازاراں وچ پہلاں پردرشت ہون والے سرلیکھاں دا ترجمہ فرانس ( کے۔ٹی۔ایم۔ ایڈیشناں، ایڈیشنز ڈینس ل'ایگرینیج )، جرمنی ( ورلاگ کرگّ)، سپین (ایگلز) اتے چیکّ گنراج (لیپریس) وچ ونڈن لئی کیتا گیا اے۔ کوالٹی پیپربیک بکّ کلبّ دی اک ونڈ، انسائیٹ آؤٹ بکّ کلبّ ولوں ہارڈکور ایڈیشناں لئی وی کجھ سرلیکھ حاصل کیتے گئے ہن۔

2012 تک کاروبار دا سبھ توں وڈا حصہ چھوٹے ناریوادی اتے ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ پرکاشکاں لئی ونڈ وچ سی۔

## اعزاز
اس دے سو توں ودھ کیٹالاگ سرلیکھاں نوں شارٹ لسٹ کیتا گیا اے جاں اوہ لمبڑا ساہتی انعام جاں گولڈن کراؤن لٹریری سوسائٹی اوارڈ جتے ہن، اتے 2004 وچ اس نے لامبڑا لٹریری فاؤنڈیشن دا *آزاد ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ پریس اوارڈ* جتیا۔

## اگھے لکھاری
اگھے لکھاریاں وچ شامل ہن:

* رہیانون ارگو 
* نکی بیکر
* جیسی چانڈلر
* جینے کورڈووا
* لیا ڈالے 
* کیتھرین وی۔ پھوریسٹ
* نینسی گارڈن
* راچیل گولڈ
* ایلن ہارٹ
* گیری ہلّ
* حیدر روز جونس
* کرن کیلمیکر
* روبی میککوئے
* کلیر میکناب
* کیتھرین میؤرسی
* زون پیسیٹّ
* ایما پریز
* ڈائنا سمنڈس

## حوالے

## سروت

* 

## ہور پڑھو

* 

## باہری لنک

* 
گٹھ:فیمینسٹ کتاب ناشر کمپنیاں
گٹھ:ایلجیبیٹی کتاب ناشر کمپنیاں
ایواں گارد

**ایواں گارد** (، "اڈوانس گارد" جاں "وینگارد" توں، مطلب "مہریل دستا") اوہناں ویکتیاں اتے رچناواں لئی ورتیا جاندا اے، جو خاص طور اتے کلا، سبھیاچار، اتے سیاست دے حوالہ وچ پریوگوادی اتے کاڈھکاری ہندے ہن۔
## ایواں گارد کلا تحریک

* امورت ابھوئکتیواد
* Angry Penguins
* Aleatoric music
* Asemic writing
* Cinema pur
* COBRA
* تجزیہ کلا
* رچناواد
* Creacionismo
* گھنواد
* ڈاڈاواد
* De Stijl
* ڈراپ کلا
* ایپک تھئیٹر
* ابھوئکتیواد
* Fauvism
* Fluxus
* بھوکھواد
* گریپھتی
* Gutai
* Happening
* Hungry generation
* Imaginism
* بمبواد
* اثر انداز
* Incoherents
* لینڈ کلا
* Lettrisme
* Les Nabis
* Lyrical Abstraction
* Mail کلا
* Minimal کلا
* Musique concrète
* Neoavanguardia
* نوَ-دادا
* نوواد
* Neue Slowenische Kunst
* Orphism
* پوپ کلا
* Postminimalism
* Prakalpana Movement
* Primitivism
* Rayonism
* Serialism
* Situationism
* Stridentism
* Superflat
* Superstroke
* Suprematism
* پڑیتھارتھواد
* پرتیکواد
* Tachisme
* آتنک دا تھئیٹر
* Universalismo Constructivo
* Viennese Actionism
* Vorticism

## حوالے

گٹھ:آرٹ
پی سی بھٹاچاریا

**پریش چندر بھٹاچاریا** او۔بی۔ای۔ (جم 1 مارچ 1903)  1 مارچ 1962 توں 30 جون 1967 تک ریزرو بینک آف انڈیا دے ستویں گورنر سی۔ اپنے پوروجاں توں الٹ اوہ انڈین آڈٹ اینڈ اکاؤنٹس سروس (آئی۔اے۔ اینڈ اے۔ایسّ۔) دا میمبر سی۔ اس نوں 1946 دے نویں سال دے آنرز وچ آرڈر آف د بریٹیش اینپائر (او۔بی۔آئی۔) دا افسر نیوکت کیتا گیا سی۔ گورنر وجوں تعیناتی توں پہلاں اس نے وتّ وزارت وچ سیکٹری اتے بعد وچ سٹیٹ بینک آف انڈیا دے چیئرمین وجوں سیوا نبھائی۔

آر۔بی۔آئی۔ گورنر ہون دے ناطے اس نے بھارت وچ نجی بینکاں دے راشٹریکرن  اوس ویلے دے نائب-وزیر اعظم مورارجی دیسائی نوں اک پتر لکھ کے بینکاں دے قومیانہ دیاں قیمتاں بارے چیتاونی دندے ہوئے کیہا کہ ایہہ لوڑیندا نہیں اے۔ اس دے کارجدور دوران، معاشی کارناں کرکے 5, 10 اتے 100 دے کرنسی نوٹاں دے سائز نوں گھٹ کیتا گیا سی۔

بھٹاچاریا دے کارجدور وچ 1964 وچ انڈسٹریئل ڈویلپمینٹ بینک آف انڈیا، 1963 وچ ایگریکلچرل ریپھائنینس کارپوریشن اتے 1964 وچ یونٹ ٹرسٹ آف انڈیا دی قیام ہوئی۔

پی۔ سی۔ بھٹاچاریا ولوں ہستاکھر کیتے گئے نوٹاں دی گرے مارکیٹ وچ اوہناں دی درلبھتا کارن بہت اچا وکری ملّ اے۔ بھٹاچاریا ولوں دستخط کیتے 10 روپئے دے نوٹ وچ اج 800 توں 1000 روپئے ملدے ہن۔ آر۔بی۔آئی۔ دے گورنر دے کارجدور دوران، 5, 10 اتے 100 روپئے دے نوٹاں دے سائز نوں گھٹا کے پیداوار دی لاگت گھٹا دتی گئی سی، جس نال ایہہ نوٹ کلیکٹراں دی مارکیٹ وچ بہت گھٹ ملدے ہن۔

## حوالے

گٹھ:جم 1903
گٹھ:بھارتی سول سورنٹ
گٹھ:بھارتی بینکر
گٹھ:بھارتی ریزرو بینک دے گورنر
ارونا چودھری

**ارونا چودھری**، اک بھارتی سیاستدان اتےبھارتی قومی کاگرس دی میمبر اے۔ اوہ پنجاب صوبائی اسمبلی دی میمبر (اسمبلی ممبر) اے اتے دینا نگر دی نمائندگی کردی اے۔ اوہ چار-وار اسمبلی ممبر رہے جےَ منی چودھری دی نونہہ اے۔ ہن دی کیپٹن وزارت وچ اوہ وزیر تعلیم اے۔

## نجی زندگی
ارنا چودھری دے شوہر دا نام اشوک چودھری اے۔

## سیاسی کیریئر
اوہ پہلی وار پنجاب صوبائی اسمبلی لئی2002 وچ دینا نگر توں چنی گئی سی۔ 2012 وچ، اوہ مڑ-دینا نگر توں چنی گئی۔ اوہ اوہناں 42 اسمبلی ممبراں وچوں اک اے جہناں نے بھارت دی سپریم کورٹ ولوں ستلج-یمنا لنک (ایس۔وائی۔ایل) دے پانی بارے پنجاب  دے فیصلے نوں غیر آئینی قرار دین دے روس وچ اپنے استعفے دتے سی۔

## ترقیاتی پروجیکٹ
ارنا ہلکے اتے اس دے آس-پاس دے ترقی وچ سرگرمی نال حصہ لے رہی اے اتے 85 کلومیٹر نویں لنک سڑکاں بناؤن اتے موجودہ سڑکاں دی مرمت کرن وچ اہم کردار نبھا رہی اے جدکہ بھارت-پاک قومانتری سرحد اُتے واقع اس ہلکے توں اسمبلی ممبر وجوں کارجدور دی سیوا کیتی جا رہی اے۔ پروانگی دی اگوائی کیتی اتے پنج سڑکاں دے پلاں اتے دو پینٹون برجاں لئی اساری مکمل کرواؤنا، لگبھگ سارے پنڈاں نوں پین یوگ پانی دی سپلائی، دھرمشالاواں دا اساری، اندرونی گلیاں، پنڈاں وچ نالیاں اتے کمیونٹی سینٹر وغیرہ دا اساری وغیرہ شامل کیتے گئے۔

## سماجی شمولیت
سماجی سرکھیا/بھلائی محکمےآں توں منظور یوگ بزرگ شہریاں، بیواواں اتے یتیم بچیاں نوں پینشن اتے ہور منظورشدہ فائدیاں دے کیس ملے ہن۔ سماج دے خاصکر نوجواناں، عورتاں، دبے-کچلے کمزور اتے سماج دے خاص حق حاصل طبقےآں دی بھلائی لئی جاری کم کردی اے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجاب، بھارت دی سیاست وچ عورتاں
گٹھ:پنجاب صوبائی اسمبلی دے میمبر
گٹھ:پنجابی سیاستدان
گرداس پور (لوک سبھا چون-حلقہ)

**گرداس پور (لوک سبھا چون-حلقہ)** پنجاب دے 13 لوک سبھا حلقیاں وچوں اک اے۔ اس وچ ووٹراں دی گنتی 1318968 اتے 1552 پولنگ سٹیشناں دی گنتی اے۔ لوک سبھا حلقہ 9 صوبائی اسمبلی حلقہ وچ ونڈیا ہویا اے جو ہیٹھ لکھو مطابق ہن۔
## صوبائی اسمبلی ہلکے
# پٹھان کوٹ
# دینا نگر
# قادیان
# بٹالا
# فتح گڑھ چوڑیاں
# ڈیرہ بابا نانک
# گرداس پور
# سجانپور
# بھوآ
## لوک سبھا دے میمبراں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:پنجاب (بھارت) دے لوک سبھا چون-حلقے
گٹھ:گرداس پور
ونود کھنا

**ونود کھنہ** (6 اکتوبر 1946 – 27 اپریل 2017) اک بھارتی اداکار اتے فلم پروڈیؤسر سن۔ اوہ اک اگھے سیاستدان وی سن۔ اوہ گرداس پور لوک سبھا حلقے توں پارلیمنٹ دے میمبر سن۔ ونود کھنہ 1968 توں 2013 دوران 141 فلماں وچ کم کر چکے سن۔ 27 اپریل 2017 نوں کینسر کارن اونھاں دی موت ہو گئی۔
## شروعاتی زندگی
کھنہ دا جم 6 اکتوبر 1946 نوں پشاور وکھے اک پنجابی پروار وچ ہویا سی۔ اسدے پیؤ دا نام کشنچند کھنہ اتے ماں دا نام کملا سی۔ اسدا پیؤ اک وپاری سی۔ اسدیاں تن بھیناں اتے اک بھرا اے۔ اسدے جم توں کجھ سماں بعد ہی بھارت دی ونڈ ہو گئی اتے ایہہ پروار پیشاور توں ممبئی آ گیا۔

کھنہ نے ممبئی دے سینٹ میری سکول وچ جانا شروع کیتا اتے پھر اوہ دلی دے سینٹ زیویئر ہائی سکول وچ داخل ہویا۔ 1957 وچ اونھاں دا پروار دلی چلا گیا اتے ونود کھنہ ہن متھرا روڈ والے دلی پبلک سکول وچ داخل ہویا۔ پھر دوبارہ پروار نوں 1960 وچ ممبئی جانا پیا اتے پھر اسنوں ناسک نیڑلے دیولالی وکھے بنے برنز سکول وچ داخل کروایا گیا۔ بورڈنگ سکول وچ پڑھدے ویلے کھنہ نے "سولواں سال" اتے "مغل-اے-آزمل" کرت ویکھے اتے اسنوں ایہہ بہت ہی چنگا لگیا۔ اوہ پھر موشن پکچرز ول روچی رکھن لگا۔ ونود کھنہ نے سڈنہم کالج، ممبئی توں کامرس وچ گریجوئیشن کیتی سی۔

## فلماں
 

## حوالے

## باہری کڑیاں

* 
* 

گٹھ:جم 1946
گٹھ:موت 2017
گٹھ:بھارتی اداکار
گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر
پرتاپ سنگھ باجوہ

**پرتاپ سنگھ باجوہ** اک بھارتی سیاستدان اے۔ ایہہ 2009 تو لے کے 2014 تک گرداس پور، پنجاب تو لوک سبھا دا میمبر رہیا۔ اس تو پہلاں اوہ پنجاب صوبائی اسمبلی دا میمبر سی۔ اسنے 1995 وچ کیبینیٹ وزیر دے طور اُتے سویٹزرلینڈ وکھے اقوام متحدہ وچ بھارت دی نمائندگی کیتی۔ مارچ 2016 نوں اوہ پنجاب توں بھارتی قومی کانگرس دے امیدوار وجوں راج سبھا دا مِمبر چݨیا گیا سی۔

## جیون
اوہ ستنام سنگھ دا پتر اے جیہڑا پنج وار پنجاب صوبائی اسمبلی دا مِمبر تے حکومت وچ وزیر رہِ چکیا سی۔ پرتاپ سنگھ باجوا نے اپݨی سیاست دی شروعات 1976 وچ طالب علم نیتا وجوں کیتی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1957
گٹھ:پنجاب، بھارت دے سیاستدان
گٹھ:بھارتی قومی کانگرس دے آگو
گٹھ:پنجابی سیاستدان