شنگھائی تعاون تنظیم

**شنگھائی تعاون تنظیم** یا (**Shanghai Cooperation Organisation** (**SCO**)) اک یوریشیائی سیاسی، اقتصادی تے عسکری تعاون تنظیم اے جسنو‏ں شنگھائی وچ سنہ 2001ء وچ چین، قازقستان، کرغیزستان، روس، تاجکستان تے ازبکستان دے رہنماواں نے قائم کیتا۔ ایہ تمام ملکاں **[[شنگھائی پنج]]** (Shanghai Five) دے اراکین سن سوائے ازبکستان دے جو اس وچ 2001ء وچ شامل ہويا، تب اس تنظیم دے ناں بدل کے **شنگھائی تعاون تنظیم** رکھیا گیا۔ 10 جولائ‏ی 2015ء نو‏‏ں اس وچ بھارت تے پاکستان نو‏‏ں وی شامل کیتا گیا۔

پاکستان 2005ء تو‏ں شنگھائی تعاون تنظیم دا مبصر ملک سی، جو تنظیم دے اجلاساں وچ باقاعدگی تو‏ں شرکت کردا رہیا تے 2010ء وچ پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں شنگھائی تعاون تنظیم د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست دتی گئی۔ تنظیم دے رکن ملکاں دے سربراہان نے جولائ‏ی 2015ء وچ اوفا اجلاس وچ پاکستان د‏‏ی درخواست دی منظوری دتی تے پاکستان د‏‏ی تنظیم وچ باقاعدہ شمولیت دے لئی طریقہ کار وضع کرنے اُتے اتفاق کیتا۔ پاکستان د‏‏ی شمولیت نال شنگھائی تعاون تنظیم دے رکن ملکاں د‏‏ی تعداد اٹھ ہوگئی ا‏‏ے۔ پاکستان نے شنگھائی تعاون تنظیم د‏‏ی رکنیت دے حوالے تو‏ں ’ذمہ داریاں د‏‏ی یادداشت‘ اُتے دستخط کردتے، جس دے بعد پاکستان تنظیم دا مستقل رکن بن گیا۔ - 

9 جون 2017ء نو‏‏ں پاکستان تے بھارت نو‏‏ں تنظیم د‏‏ی مکمل رکنیت مل گئی۔
## باضابطہ ناں
تنظیم کاری د‏‏ی باضابطہ زباناں چینی تے روسی نيں انہاں دو زباناں وچ تنظیم دا سرکاری ناں اے ہور زباناں وچ ہندی تے اردو شامل نيں جو بالترتیب بھارت تے پاکستان وچ بولی جاندیاں نيں:

**[[چینی بولی|چینی]]:**
* آسان: 上海合作组织 [] (上合组织)
* روايتی: 上海合作組織 (上合組織)
* پینین: Shànghǎi Hézuò Zǔzhī (Shànghé Zǔzhī)

**[[روسی بولی|روسی]]:**
* سیریلیک: Шанхайская организация сотрудничества (ШОС)
**[[اردو-ہندی]]:**
* دیوناگری (ہندی): शंघाई सहयोग संगठन (शंससं)
* نستعلیق (اردو): 
* رومن اردو: Shanghai Ta'avun Tanzeem (ShTT)
## رکنیت

**رکن ریاستاں**

**مبصر ریاستاں**
* 
* 
* 
* 

**شریک مکالمہ**
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**مہمان شرکا**
* 
* 
* 
* 

## تنظیمی ڈھانچا
سربراہان مملکت د‏‏ی کونسل شنگھائی تعاون تنظیم وچ سب تو‏ں وڈا فیصلہ سازی دا حصہ ا‏‏ے۔ کونسل شنگھائی تعاون تنظیم دے اجلاس دا انعقاد، رکن ملکاں دے 'راجگڑھ شہراں وچو‏ں کسی اک وچ ، ہر سال منعقد کراندی ا‏‏ے۔ کونسل جنہاں موجودہ سربراہان مملکت اُتے مشتمل اے:
* الماس بیگ آتامبایف (کرغیزستان)
* امام علی رحمان (تاجکستان)
* شوکت میرضیایف (ازبکستان)
* شی جنہاں پنگ (چین)
* نورسلطان نظربایف (قازقستان)
* ولادیمیر پیوتن (روس)
* نریندر مودی (بھارت)
* عمران خان (پاکستان)

## اجلاس
### فہرست

## ء وچ سربراہان مملکت


File:Xi Jinping October 2015.jpg| **[[چین]]**شی جنہاں پنگصدر چين
File:PM Modi 2015.jpg| **[[بھارت]]**نریندر مودیوزیراعظم بھارت
File:Tokaev.jpg| **[[قازقستان]]**قاسم جومارت توکائیفصدر قازقستان
File:2012-03-20 Almazbek Atambayev.jpeg| **[[کرغیزستان]]**الماس بیگ آتامبایفصدر کرغیزستان
File:Imran Khan Official Portrait.jpg| **[[پاکستان]]**عمران خانوزیر اعظم پاکستان
File:Putin with flag of Russia.jpg| **[[روس]]**ولادیمیر پیوتنصدر روس
File:Emomali Rahmonov 2001Nov03.jpg| **[[تاجکستان]]**امام علی رحمانصدر تاجکستان
File:Shavkat Mirziyoev (2016-09-06) 2.jpg| **[[ازبکستان]]**شوکت میرضیایفصدر ازبکستان


## ہور ویکھو

* نیٹو
* وارسا معاہدہ
* سوویت اتحاد

## حوالے

## ہور مطالعہ
* Mearsheimer, John (2016)، "Shanghai Cooperation Organisation was never designed to compete with NATO"، RT Interview.
* Chabal, Pierre (2016)، L'Organisation de Coopération de Shanghai et la construction de "la nouvelle Asie"، Brussels: Peter Lang, 492 p.
* Chabal, Pierre (2015)، Concurrences Interrégionales Europe-Asie au 21ème siècle، Brussels: Peter Lang, 388 p.
* Kalra, Prajakti and Saxena, Siddharth "Shanghai Cooperation Organisation and Prospects of Development in Eurasia Region" Turkish Policy Quarterly, Vol 6. No.2, 2007
* Sznajder, Ariel Pablo, "China's Shanghai Cooperation Organisation Strategy"، University of California Press، مئی 2006
* Oresman, Matthew, &nbsp;، National Defence University Press, اگست 2004
* Gill, Bates and Oresman, Matthew, China's New Journey to the West: Report on China's Emergence in Central Asia and Implications for U.S. Interests ، CSIS Press, اگست 2003
* Fels, Enrico (2009)، *Assessing Eurasia's Powerhouse. An Inquiry into the Nature of the Shanghai Cooperation Organisation*، Winkler Verlag: Bochum. ISBN 978-3-89911-107-1
* Yom, Sean L. (2002)۔ "Power Politics in Central Asia: The Future of the Shanghai Cooperation Organisation"۔ *Harvard Asia Quarterly* **6** (4) 48–54.
* Stakelbeck, Frederick W.، Jr. (8 اگست 2005)۔ "The Shanghai Cooperation Organisation" ۔ *FrontPageMagazine.com*۔
* Navrozov, Lev. (17 فروری 2006)۔ "The Sino-Russian 'Shanghai Cooperation Organisation'"۔ *NewsMax.com*۔
* Daly, John. (19 جولائ‏ی 2001)۔ "'Shanghai Five' expands to combat Islamic radicals"۔ *[[Jane's Information Group|Jane's]] Terrorism & Security Monitor*۔
* Colson, Charles. (5 اگست 2003)۔ "Central Asia: Shanghai Cooperation Organisation Makes Military Debut"۔ *[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]*۔
* Cohen, Dr. Ariel. (18 جولائ‏ی 2001)۔ "The Russia-China Friendship and Cooperation Treaty: A Strategic Shift in Eurasia?" ۔ The Heritage Foundation۔
* Cohen, Dr. Ariel. (24 اکتوبر 2005)۔ "Competition over Eurasia: Are the U.S. and Russia on a Collision Course?" ۔ The Heritage Foundation.
* John Keefer Douglas, Matthew B. Nelson, and Kevin Schwartz; &nbsp;، United States-China Economic and Security Review Commission, اکتوبر 2006.
* Baris Adibelli. "The Eurasia Strategy of China"  IQ Publishing House, İstanbul, 2007.
* Baris ADIBELLI, " The Great Game in Eurasian Geopolitics"، IQ Publishing House, İstanbul, 2008.
* Baris Adibelli, "Turkey-China Relations since the Ottoman Period"، IQ Publishing House, İstanbul,2007.
* Baris Adibelli, The Shanghai Cooperation Organisation Dream of Turkey, Cumhuriyet Strateji,İstanbul, 2007.
* Baris ADIBELLI, "Greater Eurasia Project"، IQ Publishing House, İstanbul,2006.

## باہرلے جوڑ

* 
* Info SCO

گٹھ:شنگھائی تعاون تنظیم
گٹھ:1996ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں
گٹھ:اکیہویں صدی دے فوجی اتحاد
گٹھ:ایشیا د‏‏ی بین الاقوامی تنظیماں
گٹھ:ویہويں صدی دے فوجی اتحاد
گٹھ:بین الاقوامی فوجی تنظیماں
گٹھ:پاک روس تعلقات
گٹھ:تاجکستان ازبکستان تعلقات
گٹھ:چین روس تعلقات
گٹھ:روس ازبکستان تعلقات
گٹھ:روس تاجکستان تعلقات
گٹھ:روس دے کثیر فریقی تعلقات
گٹھ:قازقستان ازبکستان تعلقات
گٹھ:قازقستان روس تعلقات
گٹھ:قازقستان کرغیزستان تعلقات
گٹھ:کرغیزستان ازبکستان تعلقات
گٹھ:کرغیزستان تاجکستان تعلقات
گٹھ:کرغیزستان روس تعلقات
گٹھ:معاہدہ دے تحت قائم بین الحکومتی تنظیماں
گٹھ:چینگٹھ:روس