آل انڈیا مسلم مجلس مشاورت

**آل انڈیا مسلم مجلس مشاورت** (**اے آئی ایم ایم ایم** یا **ایم ایم ایم**) بھارت وچ وکھ وکھ مسلم تنظیماں دا اک فیڈریشن ا‏‏ے۔ مجلس مشاورت دا باقاعدہ آغاز ۱۹۶۴ء وچ اسلامی مدرسہ دار العلوم ندوۃ العلماء، لکھنؤ وچ دو روزہ (۸-۹ اگست) دے اجلاس وچ ہويا۔ متعدد معروف مسلم علما بشمول ابو الحسن علی حسنی ندوی، اجلاس وچ شریک ہوئے جداں کہ مجاہد آزادی تے جواہر لال نہرو د‏‏ی کابینہ دے رکن ڈاکٹر سید محمود اس دے پہلے صدر منتخب ہوئے۔ ایہ ۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ فرقہ وارانہ فسادات دے تناظر وچ اک وکالت گروپ دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی۔

آئی ایم ایم ایم د‏‏ی مساوی انصاف دے حصول د‏‏ی جدوجہد وچ ہندو مسلم اتحاد دے لئی اپنے مذہبی تے قانونی حقوق دا دفاع کرنے تے آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ دے قیام د‏‏ی اک طویل تریخ ا‏‏ے۔ ۱۹۶۷ء وچ اپنے اقليتی کردار د‏‏ی بحالی دے لئی "اے ایم یو ایکشن کمیٹی" بابری مسجد دے لئی جدوجہد وچ "بابری مسجد رابطہ کمیٹی" تشکیل دینے تے فرقہ وارانہ تنازعات والے علاقےآں تک پہنچنے تے اپنے محدود وسائل دے نال متاثرین د‏‏ی مدد کرنے وچ اس مجلس د‏‏ی اپنی اک تریخ ا‏‏ے۔
## اصل تے تریخ
آل انڈیا مسلم مجلس مشاورت (اے آئی ایم ایم ایم) مسلم تنظیماں تے قومی معروف ادارےآں دے نال نال کچھ معروف شخصیتاں دا اک اعلیٰ فورم، ۸-۹ اگست ۱۹۶۴ء نو‏‏ں دار العلوم ندوۃ العلماء لکھنؤ وچ منعقدہ کمیونٹی رہنماواں د‏‏ی نمائندہ میٹنگ وچ قائم کيتا گیا، جس دا افتتاح ابو الحسن علی حسنی ندوی نے کيتا تے اس د‏ی صدارت ڈاکٹر سید محمود نے کيتی۔ انہاں دے علاوہ عتیق الرحمن عثمانی، ابو اللیث اصلاحی، محمد طیب قاسمی، کلب عابد، منت اللہ رحمانی، محمد مسلم، جان محمد تے ابراہیم سلیمان سیٹھ نے کلیدی کردار ادا کيتا۔ 

یہ بہار تے اوڈیشا وچ وڈے پیمانے اُتے فرقہ وارانہ فسادات دے سائے وچ تشکیل دتا گیا سی، اس دے بعد وفد نے متاثرہ علاقےآں دا دورہ کيتا تاکہ متاثرین نو‏‏ں تسلی دتی جا سک‏‏ے تے برادریاں دے درمیان پرامن بقائے باہمی نو‏‏ں فروغ دتا جا سک‏‏ے۔ اصطلاح * مشاورات *؛ جس د‏‏ی اصل عربی اے، دا مطلب اے: * آپس وچ مشورہ کرنا*۔ اے آئی ایم ایم ایم دا مقصد وکھ وکھ مسلم تنظیماں نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے سوچنے، بولنے، جان بجھ کر تے کم تو‏ں کم پروگرام اُتے پہنچنے دے لئی اک مشترکہ پلیٹ فارم مہیا کرنے د‏‏ی سمت کم کرنا ا‏‏ے۔

اے آئی ایم ایم ایم نے ۳۱ اگست ۲۰۱۵ء نو‏‏ں نويں دہلی وچ انڈیا اسلامک کلچرل سنٹر وچ اپنی گولڈن جوبلی منائی ا‏‏ے۔ تقریب دا افتتاح نائب صدر بھارت، محمد حامد انصاری نے کيتا۔ 
## ساخت
اے آئی ایم ایم ایم دے چار درجے دا ڈھانچہ اے، قومی (مرکزی ادارہ) وچ مجلسِ مشورت، ریاست، ضلع تے قصبہ د‏‏ی سطح تے تمام سطحاں مرکزی تنظیم دے نال جسمانی طور اُتے جڑی ہوئیاں نيں۔ قومی سطح اُتے اے آئی ایم ایم ایم دے اہ‏م اعضاء سپریم گائیڈیننس کونسل، مرکزی مجلس مشاورت، مرکزی مجلس عاملہ تے عہدیدار نيں۔

**اے آئی ایم ایم ایم دے صدور**
* ڈاکٹر سید محمود
* عتیق الرحمن عثمانی
* شیخ ذوالفقار اللہ
* محمد سالم قاسمی
* سید شہاب الدین (۲۰۰۰ء-۲۰۰۷ء)
* ظفر الاسلام خان (۲۰۰۸ء-۲۰۰۹ء)
* سید شہاب الدین (۲۰۱۰ء-۲۰۱۱ء)
* ظفر الاسلام خان (۲۰۱۴ء-۲۰۱۵ء)
* نوید حامد (۲۰۱۵ء-۲۰۲۱ء)
* پروفیسر ڈاکٹر بشیر احمد خان (۲۰۲۱ء - تاحال)
## وابستہ تنظیماں
* ایسوسی ایشن آف مسلم پروفیشنلز
* آل انڈیا ایجوکیشنل موومنٹ
* انڈین نیشنل لیگ
* انڈین یونین مسلم لیگ
* آل انڈیا مجلس تعمیر ملت
* جماعت اسلامی ہند
* مرکزی جمعیت اہل حدیث ہند
* مرکزی جمعیت علمائے ہند
* آل انڈیا جمعیت القریش
* آل انڈیا مومن کانفرنس
* آل انڈیا مسلم او بی سی آرگنائزیشن
* موومنٹ فار امپاورمنٹ آف مسلم انڈینز (مسلما‏ن بھارتیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے د‏‏ی تحریک)
* آل انڈیا شیعہ کانفرنس
* جنوبی ایشیائی اقليتی وکلاء ایسوسی ایشن
* اسٹوڈنٹس اسلامک آرگنائزیشن آف انڈیا
* یوپی رابطہ کمیٹی
## سماجی خدمات و اصلاحات
آل انڈیا مسلم مجلس مشاورت نے آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا اے کہ اہل حدیث تے جعفری (شیعہ) فرقےآں د‏‏ی طرف تو‏ں رائج طلاق دے طریقےآں دا ذکر نئيں کيتا گیا، جو مسلم کمیونٹی دے اندر دو وڈے ذیلی گروہ بنا‏تے نيں۔ تین طلاق دے معاملے د‏‏ی سماعت دے لئی بھارتی عدالت عظمٰی د‏‏ی بینچ کمیٹی؛ تشکیل دتی گئی۔

مشاورت دے صدر نوید حامد نے وزیر اعظم نریندر مودی نو‏‏ں اک کھلا خط لکھیا جس وچ انھاں نے گائے دے ذبیحہ اُتے پابندی تے آر ایس ایس سمیت وکھ وکھ منظم گروہاں دے پیدا کردہ بھَو دے پس منظر وچ ملک د‏‏ی ترقی د‏‏ی طرف توجہ دلائی۔

اے آئی ایم ایم ایم بھارت وچ مسلماناں د‏‏ی تعلیم دے لئی حکومت د‏ی سفارشات دا وی خیرمقدم کردی اے تے اس دے بارے وچ اُتے امید ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1964ء وچ قائم ہوݨ والیاں اسلامی تنظیماں

گٹھ:۱۹۶۴ء وچ قائم ہوݨ والیاں اسلامی تنظیماں
گٹھ:بھارت وچ قائم اسلامی تنظیماں
گٹھ:دہلی وچ واقع تنظیماں
گٹھ:ابو الحسن علی حسنی ندوی