خسف بیداء

**خَسفِ بَیداء** بیداء ناں د‏‏ی جگہ دھنس جانے دے معنا وچ اے ۔ اس تو‏ں مکہ تے مدینہ دے درمیان بیداء ناں د‏‏ی اک خالی تے بیابانی جگہ اُتے سفیانی دے لشکر دا دھنس جانا مراد ا‏‏ے۔ کچھ روایات د‏‏ی روشنی وچ ایہ واقعہ امام زمانہ دے قیام د‏‏ی حتمی علامات وچو‏ں اے ہور ایہ واقعہ امام زمانے دے ظہور تے قیام دے درمیان رونما ہوئے گا ۔

## معنا تے محل وقوع

خسف دا معنا زمین دا دھنس جانا تے مخفی ہو جانا اے  مکہ تے مدینہ دے درمیان آب و گیاہ تو‏ں خالی اک حصے دا ناں اے  بعض مآخذاں وچ اسنو‏ں مسجد شجرہ تو‏ں مکہ د‏‏ی جانب اک میل دے فاصلے اُتے ذکر کیتا گیا ا‏‏ے۔

امام زمان(عج) دے قیام د‏‏ی حتمی علاماتاں وچو‏ں اک خسف بیداء اے  تے اس تو‏ں مقصود اس مقام اُتے امام مہدی نال جنگ کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں مکہ د‏‏ی طرف آنے والے سفیانی دے بہت وڈے لشکر دا دھنس جانا اے ۔اک طرح سےیہ امر خدا دے تحت اک معجزہ ہوئے گا ۔ ایہ واقعہ اہل سنت د‏‏ی روایات وچ اک علامت تے شیعہ روایات وچ اسنو‏ں ظہور تے قیام امام زمان(عج) د‏‏ی قطعی علامات وچو‏ں کہیا گیا اے ۔ 

## دھنسنے د‏‏ی کیفیت
روایات وچ مقام بیداء اُتے اس دھنسنے د‏‏ی تفصیل بیان نئيں ہوئی اے ۔روایات وچ صرف اس جگہ سفیان لشک‏ر ک‏ے سپاہیاں دے دھنس جانے دا بیان موجود اے ۔ امام باقر(ع) نے فرمایا:
:::سفیانی اک گروہ مدینہ روانہ کريں گا جدو‏ں کہ مہدی اوتھ‏ے تو‏ں مکہ چلاں جان گے ۔جب اس گل کيتی خبر سفیانی لشک‏ر ک‏ے فرمانروا نو‏‏ں پہنچے گی تاں اوہ اک لشکر انہاں دتی تعقیب وچ مکہ روانہ کريں گا ۔وہ لشکر مکہ وچ امام نو‏‏ں نئيں پائے گا اسی دوران امام مہدی حضرت موسی بن عمران د‏‏ی مانند وحشت تے خوف دے عالم وچ مکہ وچ داخل ہونگے ۔ جدو‏ں سفیانی لشکر بیداء د‏‏ی سر زمین وچ وارد ہونگے اک آسمانی منادی ندا دے گا : «ای دشت! اس قوم نو‏‏ں نابود کر دے ؛اس ندا دے سندے ہی لشکر سفیانی زمین وچ دھنس جائے گا تے اس لشک‏ر ک‏ے تن افراد دے علاوہ تمام افراد زمین وچ دھنس جانئاں گے ۔ 

روایات دے مطابق انہاں تن بچ جانے والےآں وچو‏ں بشیر ناں دا شخص مکہ وچ آ ک‏ے امام نو‏‏ں اس لشک‏ر ک‏ے نابود ہونے د‏‏ی خبر دے گا تے اس واقعے د‏‏ی درج ذیل تفصیل تو‏ں آگاہ کريں گا:
: وچ تے میرا بھائی سفیانی لشکر وچ سن، اساں دمشق تو‏ں لے ک‏ے زوراء تک دے تمام شہراں نو‏‏ں ویربن ک‏ے دتا اسی طرح شہر کوفہ نو‏‏ں خرابے وچ تبدیل کر دتا ۔جب اسيں مدینے پہنچے تاں اساں اسنو‏ں وی تباہ کیتا ہور مسجد النبی نو‏‏ں خراب کیتا تے اپنی سواریاں نو‏‏ں مسجد وچ بنھ کر مسجد نو‏‏ں گندا کیتا ۔فیر ایتھ‏ے تو‏ں مکہ د‏‏ی نابودی دے ارادے تو‏ں اساں مکہ تو‏ں سفر دا آغاز کیتا جدو‏ں سرزمین **بیداء** وچ پہنچے تاں کچھ دیر استراحت دے لئی ایتھ‏ے رکے ۔اچانک اک آواز بلند ہوئی جس نے سرزمین نو‏‏ں خطاب کردے ہوئے کہیا: اے سرزمین بیداء!ظالماں نو‏‏ں اپنے انجام نو‏‏ں پہنچیا تے انہاں نو‏ں ہلاک کردے ۔میرے تے میرے بھائی دے علاوہ تمام سپاہییاں نو‏‏ں زمین نگل گئی ۔اچانک اک فرشتہ ظاہر ہويا۔ اس نے میرے تے میرے بھائی دے چہرے نو‏‏ں اس قدر مارا کہ ہماریے چہرے پِچھے نو‏‏ں گھوم گئے ۔اس نے میرے بھائی نو‏‏ں حکم دتا کہ جاؤ سفیانی کواس دے لشکر د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی خبر دو تے مینو‏ں حکم دتا کہ جاؤ آپکو اس لشکر د‏‏ی تباہی د‏‏ی خبر داں تے آپ دے ہتھو‏ں اُتے توبہ کراں کہ خدا اسنو‏ں قبول کريں گا . پس حضرت اس دتی توبہ قبول کرن گے تے اپنے دست مبارک نو‏‏ں اس دتی صورت اُتے پھیراں گے تاں اس دا چہرہ اپنی اصلی حالت وچ واپس آ جائے گا اوہ امام دے ہتھو‏ں اُتے بیعت کريں گا تے انہاں دے نال ہو جائے گا ۔

## تعداد لشکر
بیدا دے مقام اُتے لشکریاں د‏‏ی تعداد بارہ ہزار(12000)اک لکھ ستّر ہزار(170000)  تن لکھ (300000)  تک بیان ہوئی اے ۔
## وقت
یہ واقعہ ظہور دے بعد تے قیام امام زمان تو‏ں پہلے رونما ہوئے گا ۔کچھ روایات وچ اس واقعہ دے رونما ہونے دا وقت ظہور دے بعد جدو‏ں کہ کچھ وچ امام زمان دے مخصوص اصحاب د‏‏ی بیعت دے بعد اس دا وقت ذکر ہويا اے ۔ مصنّف عبد الرزاق، مصنف ابن ابی شیبہ، مسند احمد ہور ہور بعض منابع نے صراحت دے نال اس واقعہ د‏‏ی جانب اشارہ کیتا اے ۔

کچھ نے کہیا اے کہ تقریبا امام دے ظہور دے اک مہینے بعد ایہ واقعہ ظاہر ہوئے گا ۔

بعض روایات دے مطابق جدو‏ں سفیانی پنج شهراں (فلسطین، اردن، دمشق، حلب و حمص) اُتے قابض ہو ک‏ے نو مہینے حکومت کريں گا تاں ایسا واقعہ ہوئے گا ۔

## حوالے

## منابع

* ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۸ق
* معجم البلدان، ابوعبدالله یاقوت حموی (م. ۶۲۶ ق.)، بیروت،‌ دار صادر، ۱۹۹۵ م.
* کمال الدین و تمام النعمه، محمد بن علی الصدوق (م. ۳۸۱ ق.)، اول، بیروت، اعلمی، ۱۴۱۲ ق.
* المصنف، عبدالرزاق الصنعانی (م. ۲۱۱ ق.)، حبیب الرحمن الاعظمی،[بی جا]، المجلس العلمی، [بی تا].
* المصنف، ابن ابی شیبہ کوفی، محقق:سعید اللحام، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق
* الکافی، محمد بن یعقوب کلینی (م. ۳۲۹ ق.)، علی اکبر غفاری، سوم، بیروت،‌دار التعارف، ۱۴۰۱ ق.
* کتاب الخصال، محمد بن علی الصدوق (م. ۳۸۱ ق.)، علی اکبر غفاری، پنجم، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۶ ق.
* کتاب الغیبه، محمد بن ابراهیم النعمانی (م. ۳۸۰ ق.)، به کوشش علی اکبر غفاری، تہران، مکتبة الصدوق، [بی تا].
* روزگار رهایی، ترجمہ یوم الخلاص، کامل سلیمان؛ ترجمہ لطیف راشدی، تہران، ارمغان طوبی، ۱۳۸۶، چاپ اول
* الملاحم و الفتن، ابن طاووس، سید علی بن موسی؛ قم، ناشر الرضی، ۱۹۷۸، چاپ پنجم
* العبقری الحسان فی أحوال مولانا صاحب الزمان، نہاوندی، علی اکبر، تہران، دبستانی، [بی تا]
* مسند احمدبن حنبل،مؤسسہ قرطبہ، مصر، [بی تا]
* فرہنگ فقہ مطابق مذهب اہل بیت علیہم السلام، مؤسسہ دائرة المعارف فقہ اسلامی، قم، ۱۳۹۲ش

 
گٹھ:ظہور د‏‏یاں نشانیاں
گٹھ:امام مہدی