کلپنا چاولا

۔
کلپنا چاولہ اک پنجابی ہندو سوانی سی جیڑی خلا چ گئی۔ 
***کلپنا چاولا***      ( 1 جولائی ،  1961  -  1 فروری 2003 )  ،اک بھارتی امریکی  اتے پلاڑیاتری شٹل مشن ماہر سی ۔  اوہ کولمبیا خلائی شٹل حادثے وچّ مارے گئے ستّ  لوکاں وچوں اک سی۔
## شروعاتی  جیون

کلپنا چاولا  کرنال ،  ہریانہ ، بھارتوچّ اک ہندو  پنجابی-بھارتیی ٹبر وچّ پیدا ہوئے سی۔  اوہناں دی اڈان وچّ دلچسپی جہانگیر رتنجی دادابھائی ٹاٹا ،  ولوں پریرت سی جو اک آگوُ بھارتی جہاز چالک اتے ادیوگپتی سن ۔ اوہناں دا جنم1 جولائی سنّ 1961 وچّ اک بھارتی ٹبر وچّ ہویا سی ۔ 
## سکھیا

کلپنا چاولا  نے ارمبھ(شروع) دی  سکھیا(تعلیم) ٹیگور  پبلک سکول کرنال توں پراپت(حاصل) کیتی ۔  اگے دی سکھیا ویمانک ابھیانترکی وچّ پنجاب انجنئرنگ کالج ، چنڈی گڑھ  ، بھارت توں کردے ہوئے 1982 وچّ  بیچلر آف اجنیئرنگ دی ڈیگری پراپت کیتی ۔  اوہ امریکہ 1982 وچّ چلے گئے اتے ویمانک ابھیانترکی(ایورناٹیکل) وچّ ایم ایس دی  ڈیگری ٹیکساس یونیورسٹی آرلنگٹن توں پراپت کیتی  ( 1984 )  ۔  کلپنا جی  نے 1986 وچّ دوجی  ایم ایس دی اپادھ پائی اتے 1988 وچّ کولوراڈو یونیورسٹی بولڈر توں ویمانک ابھئنترکی وچّ پی ایچ ڈی  دی اپادھ لئی ۔  کلپنا جی  نوں ہوائیجہاجاں ،  گلائڈراں اتے وئوسائک ومانچالن  دے لائسینساں لئی پرمانت  اڈان ادھیاپک دا درجہ حاصل سی ۔  انھاننوں ایکل اتے بہو انجن واییاناں لئی وئوسائک ومانچالک  دے لائسینس وی پراپت سن ۔  انترکش پاندھی بننوں پہلاں اوہ اک سپرسدھّ [ناسا] دے وگیانی سی ۔ 
==اینمس انو سندھان کیندر==

1988  دے انت وچّ انھاننے ناسے دے اینمس انو سندھان کیندر لئی اوویرسیٹ میتھڈس انک  دے اپ-پردھان  دے روپ وچّ کم کرنا شروع کیتا ،  انھاننے اتھے وی / ایسٹیؤئیل وچّ سیئیپھڈی اتے انو سندھان کیتا ۔   
==ناسا کارجکال==
==سپیسشٹل سمیولیٹر وچّ چاولا==

کلپنا   مارچ 1995 وچّ ناسے دے ایسٹرونوٹ کور وچّ شامل ہوئے اتے انھاننوں  1998 وچّ اپنی پہلی اڈان لئی چنیا گیا سی ۔  اوہناں دا پہلا آکاش مشن 19 نومبر ،  1997 نوں چھ  میمبری ایسٹرونوٹ دل  دے حصے  دے روپ وچّ آکاش شٹل کولمبیا دی اڈان ایسٹیئیس - 87 توں شروع ہویا ۔  کلپنا   آکاش وچّ اڈن والی پہلاں بھارت وچّ جنمے مہلا سن اتے آکاش وچّ اڈاناں والی بھارتی مول دی دوجی ویکتی سن ۔  [راکیش شرما  نے 1984 وچّ سووئت آکاش یان وچّ اک اڈان بھری سی ۔  کلپنا جی  اپنے پہلاں مشن وچّ 1. 04 کروڑ میل  دا سفر طے کرکے دھرتی دی 252پرکرماوانکیتی ،  اتے آکاش وچّ 360  توں زیادہ گھنٹے بتائے ۔  ایسٹیئیس - 87  دے دوران سپارٹن اپگرہ نوں تینات کرن لئی وی ذمہ دار سن ،  اس خراب ہوئے اپگرہ نوں پھڑن لئی ونسٹن سکاٹ اتے تکاؤ دوئی نوں آکاش وچّ چلنا پیا سی ۔  پنج مہینے دی تفتیش  دے بعد ناسا نے کلپنا چاولا  نوں اس معاملے وچّ پورا دوشمکت پایا ،  ترٹیاں تنترانش انتراپرشٹھوں اتے یان کرمچاریاں اتے زمینی نئنترکوں لئی پربھاشت ودھیاں وچّ ملیاں ۔ 

ایسٹیئیس - 87 دی اڑانوپرانت گتیودھیاں  دے پورے ہون اتے کلپنا جی  نے آکاش پاندھی دفتر وچّ ،  تکنیکی پداں اتے کم کیتا ،  اوہناں  دے  اتھے  دے کاریاکلاپ نوں اوہناں  دے  ساتھیاں نے وشیش انعام  دے  دے سنمانت کیتا ۔ 

2000 وچّ انھاننوں ایسٹیئیس - 107 وچّ اپنی دوجی اڈان  دے کرمچاری  دے طور اتے چنیا گیا ۔  ایہہ ابھیان لگاتار پچھے کھسکدا رہا ،  کیونکہ وکھرا کماں  دے نیوجت سماں وچّ ٹکراؤ ہندا رہا اتے کجھ تکنیکی سمسیاواں وی آئیاں ،  جویں کہ شٹل انجن وہاء استراں وچّ دراراں ۔ 16 جنوری 2003 نوں کلپنا جی  نے ماڑی قسمت والے   ایسٹیئیس - 107 مشن دا شروع کیتا ۔  اوہناں دی ذمہ داریاں وچّ شامل سن سپیسہیب  / پھریسٹار لگھگرتو پریوگ جسدے لئی کرمچاری دل نے 80 پریوگ کیتے ،  جنہاں  دے جرئے دھرتی اتے آکاش وگیان ،  انت تکنیک وکاس اتے ایسٹرونوٹ صحتَ اتے سرکھیا دے بارے جانکاری حاصل ہوئی ۔   
## نجی جیون

1983 وچّ اوہ اک اڈان ادھیاپک اتے ومانن لیکھک ،  زین پئرے ہیریسن نوں ملے اتے ویاہ کیتا ،  اتے 1990 وچّ اک  سنیوکت راج امریکہ دی ناگرک بنے۔ 

بھارت لئی چاولا دی آخری یاترا 1991-1992  دے نویں سال دی چھٹی  دے دوران سی جدوں اوہ اتے اوہناں  دے  پتی ،  پروار  دے نال سماں گزارنے آئے سن ۔ 
## انعام

مرنوپرانت : 

٭ کانگریشنل آکاش پدک  دے سنمان
٭ناسا آکاش اڈان پدک
٭ ناسا وشیش سیوا پدک

## کلپنا دی یاد وچّ

*ٹیکساس یونیورسٹی ایل پاساں  ( یوٹیئیپی )  وچّ بھارتی ودیارتھی سنگھ  ( آئییسئے )  دوارا 2005 وچّ میدھاوی ودیارتھیاں نوں درجیدار  دے لئی . کلپنا چاولا  یادگار وظیفہ پروگرام ستھاپت کیتا گیا
*چھوٹا تارہ 51826 Kalpanachawla  ،  اک ستّ پرسنساپتر  دے نام نال کولمبیا  ( Columbia ) چالک دلاں ۔ 
*5 فروری ،  2003 نوں ،  بھارت  دے پردھانمنتری نے اعلان کیتا کہ اپگرہاں  دے موسم لڑی ،  METSAT  ، کلپنا  .   دے ناں نال جانی جائیگی  ،  دا پہلا اپگرہ METSAT - 1  ( METSAT - 1 )  ،  بھارت دوارا12 ستمبر  ،  2002 نوں کلپنا - 1  ( KALPANA - 1 )  .   دے روپ وچّ شروع کیتا جاویگا کلپنا - 2  ( KALPANA - 2 ) 2007 ولوں شروع ہون دی انمید ہے .  [
*نیویارک شہر وچّ جیکسن ہائٹس کوینس  ( Queens )   دے 74 .  سٹریٹ  دے نام نوں 74 .  سٹریٹ کلپنا چاولا  دا راستاکے روپ وچّ پھیر نامکرن کیتا گیا ہے
*ٹیکساس یونیورسٹی  دے Arlington  ( University of Texas at Arlington )   ( جہاں چاولا  نے ایئروسپیس انجینئرنگ وچّ ماسٹر وگیان دی ڈگری1984 وچّ پراپت دی )  وچّ اسدے سنمان وچّ اک شئناگار  ( dormitory )  ،  کلپنا چاولا  حالَ ،  دے نام ولوں 2004 وچّ رکھیا گیا
*کلپنا چاولا  انعام کرناٹک سرکار  دے دوارے انعام  دے روپ وچّ 2004 وچّ جوان تیویں وگیانیاں لئی   ستھاپت کیتا گیا
*پنجاب انجینئرنگ کالج ، وچّ لڈکیاں دا بورڈنگ کلپنا چاولا   دے ناں اتے ہے . اسدے علاوہ ،  INR  ( INR )  دے لئی پنجھی ہزار ،  اک پدک ،  اتے ایئروناٹکل انجینئرنگ وبھاگ  دے سبتوں اتم ودیارتھی لئی پرمان پتر اتے انعام نوں ستھاپت کیتا گیا ہے  
*ناسا نے کلپنا  دے نام نال اک سپر کمپیوٹر سمرپت کیتا ہے .   
*پھلوریڈا تکنیکی سنستھان  ( Florida Institute of Technology )  دے کولمبیا گرام سوٹ  دے اک ودیارتھی اپارٹمینٹ پرسر ،  وچّ چاولا سہت ہر اک آکاش پاندھی  دے نام اتے حالَ ہے . 
*ناسے دے مارس ایکسپلوریشن روور مشن ستّ سکھراں  دے لڑی دی ہلس  دے نام نال ہے کولمبیا ہلس  ( Columbia Hills )   دے نام اتے کلپنا چاولا  سمیت ستّ آکاش پاندھی جو کولمبیا شٹل آپدا بعد کھوہ گیا اوہناں  دے  نام ولوں چاولا پہاڑی ہے  ،  . 
*سٹیو مورس  ( Steve Morse ) نے کولمبیا تراسدی دی یاد وچّ گہریں جامنی  ( Deep Purple )  بینڈ ولوں اک گانا بنایا ۔
*اسدا بھرا ،  سنجے چاولا ،  نے ٹپنی دی میرے لئی میری بھین مری نہیں ،  ہے . اوہ امر ہے .اوہ اکاش وچّ اک ستھائی ستارہ ہے . اوہ ہمیشہ اتے وکھے جانگے جتھے س اوہ سنبندھت ہے  
*اپنیاسکار پیٹر داؤد  ( Peter David )  نے اوہناں دی 2007 وچّ آکاش پاندھی  دے بعد چاولا دا ناں shuttlecraft  ( shuttlecraft )  دے روپ وچّ دتا ہے ،  سٹار ٹریک  ( Star Trek )  اپنیاس سٹار ٹریک :  اگلی پیڑھی :  استوں پہلاں بے عزتی .  
*Jyotisar  ( Jyotisar )  ، کرکشیتر   وچّ ہریانہ سرکار نے تارامنڈل بنایا ہے جو تارامنڈل کلپنا چاولا   دے نام پر رکھیا گیا ہے۔
## باہری جوڑ

* کلپنا چاولا ٹبر فاؤنڈیشن 
* کلپنا چاولا دے جیون دا جشن
* کلپنا چاولا انعام 2012