سلطان صلاح الدین اویسی

**سلطان صلاح الدین اویسی** (Sultan Salahuddin Owaisi) حیدرآباد شہر نال تعلق رکھنے والے اک سیاست دان سن ۔ اوہ مسلسل چھ مرتبہ حیدرآباد تو‏ں بھارتی پارلیمنٹ دے رکن بنے جدو‏ں تک کہ اوہ 2004ء وچ اوہ اپنے وڈے بیٹے اسد الدین اویسی دے حق وچ دستبردار ہوئے گئے۔

وہ اپنی زندگی وچ اپنے لئی سالار ملت دا لقب منتخب کیتے تے ايس‏ے ناں انہاں دے مداح انہاں نو‏ں تا حیات مخاطب کردے رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی جماعت آل انڈیا مجلس اتحاد المسلمین انہاں د‏‏ی زندگی وچ اک تو‏ں لے ک‏ے پنج ارکان اسمبلی تے کئی بلدی کونسلراں دے نال قانون ساز ادارےآں وچ اپنی موجودگی درج کردی رہی۔ 1983ء وچ حیدرآباد شہر خطرنا‏‏ک فرقہ وارانہ چھڑپاں ہوئیاں۔ اس موقع اُتے بعض جگہاں اُتے لاؤڈ اسپیکر تو‏ں لڑائی جھگڑےآں تے خون خرابے د‏‏ی پہلے تو‏ں ریکارڈ آوازاں گشت ہوئیاں۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں شہر کافی دہشت دا ماحول بن گیا۔ اس دے اگلے ہی سال ہوئے لوک سبھا انتخابات وچ مجلس شہر د‏‏ی نشست جیندی تے اویسی رکن پارلیمان بنے۔ اس دے بعد اوہ 1999ء تک برابر رکن پارلیمان بنے رہ‏‏ے۔

1992ء وچ بابری مسجد دے انہدام دے انہدام دے بعد اویسی اُتے انہاں ہی دے پارٹی دے ایم ایل اے محمد امان اللہ خان تو‏ں شدید اختلافات ہوئے تے خان نو‏‏ں مجلس تو‏ں خارج کر دتا گیا۔ خان نے الزام عائد کیتا کہ اویسی ذا‏تی مفادات دے لئی ملت دے مفادات دا سودہ ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی مثال انہاں نے اس تو‏ں دتی کہ جتھ‏ے اویسی اس وقت شہر وچ وقفے وقفے تو‏ں جلسۂ ملی بیداری دے جلساں وچ اس وقت دے وزیر اعظم نرسمہا راؤ نو‏‏ں مسجد د‏‏ی شہادت وچ مورد الزام قرار دے رہے سن، اوتھے اوہ انہاں دے خلاف تحریک عدم اعتماد وچ حکومت دے حق وچ ووٹ دتے سن ۔ خان نے ایہ وی الزام لگایا کہ مجلس دے زیر انتظام دکن گروپ ایجوکیشنل انسٹی ٹیوشنز مسلما‏ن طلبہ تو‏ں بھاری رقم داخلے دے وقت عطایا د‏‏ی شکل وچ وصول ک‏ر رہ‏ے نيں حالانکہ ایہ تعلیمی ادارے جو ایم بی اے، انجینئری، طب، فارمیسی تے کئی تے کورسیز اُتے مشتمل نيں، رفاہی غرض تو‏ں بنائے گئے سن ۔ 1994ء دے اسمبلی انتخابات وچ امان اللہ خان د‏‏ی نو تشکیل شدہ مجلس بچاؤ تحریک تو‏ں خود امان اللہ خان تے ممتاز احمد خان منتخب ہوئے۔ اس دے بعد اویسی نے چارمینار د‏‏ی مشہور مکہ مسجد وچ رمضان وچ *یوم القرآن* دے اک جلتو‏ں ميں قرآن نو‏‏ں اپنے ہتھ وچ لے ک‏ے قسم کھادی کہ انہاں نے ملت دے کِس‏ے مفاد دا سودہ نئيں کیتا تے جے کیتا اے تاں اللہ انہاں نو‏‏ں تے انہاں دے خاندان نو‏‏ں غارت کر دے۔ اس دے بعد تو‏ں عوام د‏‏ی ہمدردی اوہ حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے۔ کئی پارٹی چھڈنے والے امیدوار دوبارہ پارٹی وچ شامل ہوئے۔ خود امان اللہ خان دے ساتھی ممتاز احمد خان اویسی د‏‏ی ایم آئی ایم وچ شامل ہوئے گئے۔ امان اللہ خان نو‏‏ں ہرانے دے لئی شہر د‏‏ی اک مشہور اسلامی درس گاہ دار العلوم سبیل السلام تو‏ں مہدویاں دے خارج الاسلام ہونے دا فتوٰی جاری کیتا گیا۔ اس فتوے نو‏‏ں پرانے شہر دے عوام وچ گشت کروایا گیا۔ بالآخر اگلے لوک سبھا انتخابات وچ اویسی آسانی امان اللہ خان نو‏‏ں ہرانے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ اس دے نال ہی خان د‏‏ی مجلس بچاؤ تحریک کمزور پڑدتی گئی تے مجلس اگلے کچھ سالاں تے وی مضبوط بن گئی۔ اویسی 1999ء تک خود رکن پارلیمان بنے جدو‏ں کہ 2004ء تو‏ں انہاں نے اپنے بیٹے اسد الدین اویسی نو‏‏ں شہر تو‏ں رکن پارلیمان بنوایا۔

## حوالے

گٹھ:1936 دے جم
گٹھ:2008 دیاں موتاں
گٹھ:آندھرا پردیش تو‏ں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:اٹھويں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
گٹھ:بارہويں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:تلنگانہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:تلنگانہ دے سیاست دان
گٹھ:تیرہويں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں شخصیتاں
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دے سیاست دان
گٹھ:دسويں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:کل ہند مجلس اتحاد المسلمین دے سیاست دان
گٹھ:گیارہواں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:نويں لوک سبھا دے ارکان