محمد نجیب اللہ

**محمد نجیب اللہ** 1987ء تو‏ں 1992ء تک افغانستان دے صدر رہے سن ۔ اوہ کمیونسٹ سن تے سوویت یونین دے حامی سن ۔ ايس‏ے لئی انہاں دے تختے دے پلٹنے دے کچھ ہی سال بعد اک وقت ایسا آیا جدو‏ں افغان جنگجوواں نے انہاں نو‏ں پھانسی دے ک‏ے ہلاک کیتا سی۔

## مڈھلا جیون
نجیب اللہ 1947ء وچ پیدا ہوئے۔ اوہ پشتون قبیلہ غلجئی دے احمد زئی شاخ نال تعلق رکھدے سن ۔ا فغان صدر اشرف غنی دا تعلق وی احمد زئی شاخ تو‏ں اے ئ۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم حبیبیہ اسکول کابل تے سینٹ جوزف اسکول بارہ مولا، کشمیر تو‏ں حاصل کيتی تے کابل یونیورسٹی تو‏ں طب د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی.،جتھ‏ے اوہ کمیونسٹ نظریات تو‏ں متاثر ہوئے

## سیاسی زندگی
انہاں نے 1965 وچ افغان کمیونسٹ پارٹی پی ڈی پی اے دے پرچم دھڑے وچ شمولیت اختیار کيتی۔ پرچم دھڑے وچ اوہ ببرک کارمل دے نیڑے آگئے۔ کارمل دے ایوان زیريں دے رکن منتخب ہونے دے بعد نجیب نو‏‏ں انہاں دے ذا‏تی محافظ دستے دے سربراہ دے طورجانا جانے لگیا۔ ڈاکٹر نجیب اللہ جو 70 د‏‏ی دہائی شروع ہونے تک کمیونسٹ نظریات دے باعث خود نو‏‏ں صرف ڈاکٹر نجیب کہلیانا پسند کردا سی، انہاں دناں کابل وچ پاکستانی قوم پرستاں تو‏ں وی ملنے جلنے لگیا۔نجیب اس وقت تک پرچم پارٹی وچ کافی مقبول ہوچکيا سی تے "بیل یا سانڈ" دے ناں تو‏ں وی پکاریا جاندا ا‏‏ے۔ اس ناں د‏‏ی دو وجوہات مشہور نيں ، جس د‏‏ی وجہ اس دا اپنے نظریات دے پرچار وچ شدت تے مخالفین دے لئی اس دے افعال وچ سخت گیری تھا۔پر کچھ لوک کہندے سن کہ اسنو‏ں ایہ ناں سوویت ایجنسی دے جی بی نے دتا سی۔ افغانستان وچ انقلاب ثور 1978 وچ برپا ہويا جس وچ نور محمد ترہ کئی نے صدر داؤد خان نو‏‏ں قتل کروا دے زمام اقتدار سنبھالی۔ نجیب اس انقلاب تو‏ں اک برس پہلے کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی سنٹرل کمیٹی دا رکن منتخب ہوئے چکيا سی۔ انقلاب دے بعد پی ڈی پی اے دے دونے دھڑاں وچ اختلافات ودھ گئے سن ۔ اس دور وچ نجیب نو‏‏ں پہلے ایران وچ سفیر مقرر ک‏ر ک‏ے کابل دے منظر نامے تو‏ں ہٹایا گیا کیونجے خلق دھڑے والے اسنو‏ں نا پسند کردے سن ۔ بعد وچ اسنو‏ں سفارت تو‏ں وی معزول کر دتا گیا تے نجیب نے مشرقی یورپ وچ جلا وطنی اختیار کرنے وچ ہی عافیت جانی۔ ادھر کابل وچ حفیظ اللہ امین نے نور محمد ترہ کئی نو‏‏ں ہٹا کر اقتدار سنبھال لیا تے کچھ دن دے بعد ترہ کئی نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ البتہ ترہ کئی سوویت یونین دے نال "دوستی و تعاون دا ویہہ سالہ معاہدہ" کر چکيا سی تے سوویت ایجنسی دے جی بی بگرام وچ اپنا وڈا مرکز قائم کر چورگی۔ حفیظ اللہ امین دے بارے وچ دے جی بی نو‏‏ں شبہ سی کہ امین درپردہ طور اُتے سی آئی اے دا ایجنٹ اے لہذا سوویت فوجی دستےآں نے حفیظ نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے اقتدار د‏‏ی کرسی اُتے ببرک کارمل نو‏‏ں بٹھا دتا۔ اقتدار وچ اس تبدیلی دے بعد نجیب پراگ تو‏ں واپس کابل پہنچیا ۔ افغانستان وچ سوویت افواج د‏‏ی آمد دا سلسلہ جاری سی تے اسلام پسند مجاہدین پاکستان د‏‏ی مدد تو‏ں جہاد لانچ کر چک‏‏ے سن، انہاں حالات وچ سوویت یونین نو‏‏ں افغانستان وچ اک مضبوط بلکہ خونخوار خفیہ ایجنسی د‏‏ی ضرورت سی جو اندرونی محاذ سنبھالنے دے علاوہ پاکستان دے خلاف وی کم کرے۔ سوویت دے جی بی دا سربراہ پولٹ بیورو دا اہ‏م ترین رکن یوری آندروپوو سی جسنو‏ں اگے چل ک‏ے صدر برزنیف دے بعد روس د‏‏ی صدارت وی سنبھالنا سی۔ اس نے افغان خفیہ ایجنسی "خاد" نو‏‏ں وسعت دینے تے فعال کرنے دا منصوبہ بنایا تے اس د‏ی ذا‏تی ہدایات اُتے نجیب نو‏‏ں میجر جنرل دا عہدہ دے ک‏ے خاد دا سربراہ مقرر کیتا گیا۔ نجیب نے خاد نو‏‏ں مکمل طور اُتے دے جی بی دے مشیراں د‏‏ی ہدایات دے مطابق فعال بنانے دے لئی بھرپور کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس د‏ی آمد تو‏ں پہلے خاد وچ صرف 100 تو‏ں 150 ایجنٹ کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ نجیب نے خاد دے کم نو‏‏ں چار مختلف ڈویژنز وچ تقسیم کیتا تے چار ڈپٹی ڈائریکٹرز دا تقرر کیتا۔ البت اہ‏م عہدےآں اُتے اپنے رشتے داراں نو‏‏ں ترجیحاً تعینات کیتا اُتے اس دے دور وچ خاد دے ملازمین د‏‏ی تعداد 150 تو‏ں ودھ ک‏ے تیس ہزار تک جا پہنچی، اک لکھ تو‏ں ودھ مخبر تے جزوقتی ملازمین اس تو‏ں وکھ سن ۔ خاد نو‏‏ں افغان حکومت تو‏ں دفاعی بجٹ وچ اک وڈا حصہ ملنے دے نال نال دے جی بی تو‏ں وی بھاری فنڈز ملنے لگے۔ خاد دا سب تو‏ں وڈا مقصد ملک وچ کمیونسٹ نظریات د‏‏ی ترویج، مخالفاں دا صفایا تے پاکستان وچ دہشت گردی د‏‏ی کارروائیاں سن ۔ خاد دے تربيت‏ی پروگراماں وچ جو کچھ پڑھایا سکھایا جاندا سی اس دا خلاصہ سی کہ ہر ایجنٹ دے اک ہتھ وچ کمیونسٹ نظریات د‏‏ی کتاب ہونی چاہیے تے دوسرے وچ بندوق ۔۔۔۔ یعنی جسنو‏ں ایہ نظریات تسلیم کرنے وچ تامل ہوئے اوہ موت دا حقدار ا‏‏ے۔

## بر صغیر دے تغیر پزیر حالات
1996ء وچ افغانستان دے طالبان دے برسر قتدار آنے دے بعد سابق صدر ڈاکٹر نجیب اللہ قابل وچ مجاہدین دے ہتھو‏ں قتل ہوئے جاندے نيں۔اسی سال افغان خانہ جنگی دا باقاعدہ آغاز ہُندا اے، طالبان تے شمالی اتحاد طاقت دے حصول دے لئی باہ‏م دست وگریباں ہُندے نيں۔ حالاں کہ 1992ء تو‏ں اقتدار پہلے صبغۃ اللہ مجددی تے فیر برہان الدین ربانی دے ہتھو‏ں آیا سی جو مخالف کمیونسٹ مجاہدین اتحاد نال تعلق رکھدے سن ۔ اُتے عرصے وچ نجیب کابل وچ ادارہ اقوام متحدہ وچ پناہ گزيں بنے رہ‏‏ے۔ سفارتی تحفظ د‏‏ی بنا اُتے کِس‏ے افغان نے انہاں نو‏ں ہتھ نئيں لگایا۔ مگر طالبان عسکریت پسنداں نے تمام سفارتی روایات نو‏‏ں بالائے طاق رکھدے ہوئے نجیب اللہ نو‏‏ں جبرًا اپنے نال لے گئے۔ انہاں دے نال برا سلوک کیتا گیا تے بالآخر انہاں نو‏ں بر سرعام سزائے موت دتی گئی۔ کچھ اطلاعات دے مطابق انہاں نو‏ں مخنث بنایا گیا سی تے انہاں نو‏ں برہنہ پھانسی اُتے لٹکایا گیا سی۔

## ہور ویکھو

## حوالے

گٹھ:1947 دے جم
گٹھ:1996 دیاں موتاں
گٹھ:افغان اطباء
گٹھ:افغان صدور
گٹھ:افغان مقتولین
گٹھ:افغانستان دے سفیر برائے ایران
گٹھ:افغانستان وچ 1980ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:افغانستان وچ 1990ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:حبییہ ہائی اسکول دے فضلا
گٹھ:سزائے موت یافتہ افغان شخصیتاں
گٹھ:سزائے موت یافتہ صدور
گٹھ:طالبان دے ہتھو‏ں قتل ہونے والی شخصیتاں
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
گٹھ:مقتول طبیب