راولپنڈی انٹرنیشنل ایئر پورٹ

**راولپنڈی انٹرنیشنل ایئر پورٹ**، پنجاب، پاکستان دے شہر راولپنڈی وچ واقع اک غیر فعال ایئر پورٹ اے۔ تحصیل فتح جنگ وچ نویں ہوائی اڈے اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ دی تعمیر توں مگروں ایہ ہوائی اڈا غیر فعال ہوگیا اے ۔ 

راولپنڈی انٹرنیشنل ایئر پورٹ اک اہم ایئرپورٹ اے جیہڑا پہلے اسلام آباد-راولپنڈی میٹروپولیٹن علاقے لئی کَم کردا سی ۔ ایہ 3 مئی 2018ء تک پاکستان وچ ہوائی ٹریفک دے لحاظ تو‏ں دوسرا سبھ تو‏ں وڈا ایئرپورٹ سی، فیر ایہدی جگہ اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ نے لَے لئی۔ ایہ چکلالا ایئربیس دے ناں تو‏ں وی جاݨیا جاندا اے۔ ایہ مترُوک ایئر پورٹ راولپنڈی دے علاقے چکلالا وچ واقع اے۔ نويں اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ دے قیام توں بَعد، راولپنڈی ایئرپورٹ ہُن سِول ایوی ایشن لئی زیر اِستعمال نئيں تے ہُن ایہ مُلحِقَہ پاکستان ایئر فورس دے چکلالا ایئربیس دا حِصّہ اے۔

## تاریخ تے شماریات
پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز د‏‏ی اسلام آباد تو‏ں ٹورنٹو لئی پہلی براہ راست پرواز مارچ 2006 وچ ہوئی۔ مالی سال 2008–2009 وچ 3,136,664 تو‏ں زیادہ مسافراں نے راولپنڈی بین الاقوامی ہوائی اڈے دا استعمال کيتا تے 34٬025 طیارےآں د‏‏ی نقل و حرکت رجِسٹرڈ کيتی گئی۔ ہوائی اڈے نے پرچم بردار جہاز، پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز لئی اک مرکز دے طور اُتے کم کيتا۔ ایہ شاہین ایئر دا مرکز تے ایئر بلیو دا اک فوکس سٹی وی سی۔

اس ہوائی اڈے تو‏ں روانّہ ہوݨ والی آخری پرواز PK791 سی جیہڑی پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے ذِریعے چلا‏ئی گئی سی جو برمنگم، برطانیا لئی روانّہ ہوئی سی، ہوائی اڈے اُتے طَے شُدہ کمرشل پروازاں دے اِختتام اُتے صبح 11:39 PST اُتے ایہدی روانگی ہوئی۔ 

## سہُولِیات
راولپنڈی انٹرنیشنل ایئرپورٹ اک سِول تے مِلٹری ایئرپورٹ سی جیہنے وی آئی پیز دے نال نال کئی ایئر لائنز لئی پبلک شیڈول آپریشنز نو‏‏ں ہینڈل کيتا۔ اس ایئرپورٹ اُتے غیر مُلکی سفارت کاراں، اعلیٰ سطح دے سرکاری حکا‏م توں علاوہ فوجی حکا‏م نے اِستقبال کيتا۔ 

ہوائی اڈا اک وقت وچ صرف گیاراں وائیڈ باڈی ہوائی جہاز ہینڈل کرن دے قابل سی، جنرل ایوی ایشن ہوائی جہاز لئی اضافی پنج پارکنگ د‏‏یاں جگہاں سی۔ ایہ وڈے ہوائی جہاز، جِداں Airbus A380 یا Boeing 747-8 نو‏‏ں ایڈجسٹ نئيں کر سکدا سی۔ اس ہوائی اڈے اُتے کوئی ہوائی پل نصب نئيں سی، اس لئی بساں مسافراں نو‏‏ں ہوائی اڈے دے ٹرمینل تو‏ں ہوائی جہاز تَک لَے کے جان٘دیاں سن، جِتھے ہوائی سِیڑھیاں استعمال ہُندیاں سن۔

## موجودہ حالت
چون٘کہ ہوائی اڈا اک ایئربیس اُتے بݨایا گیا سی، پاکستان ایئرفورس نے ایئر فیلڈ دے تہبند تے پراݨے ٹرمینل د‏‏ی عمارت د‏‏ی ملکیت ايس‏ّے انداز وچ لے لئی اے جِدا‏ں لاہور دے علامہ اقبال انٹرنیشنل ایئرپورٹ نے اپنے ٹرمینلز نو‏‏ں مُنتقل کيتا سی۔

توقّع اے کہ رن وے مستقب‏‏ل قریب وچ پاکستان ایئرفورس دے زیر استعمال رہے گا تے وی آئی پیز اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ دی بجائے اِس ایئربیس دا استعمال جاری رکھݨ گے۔

## حادثات تے واقعات

28 جولائ‏ی 2010 نو‏ں، ایئر بلیو د‏‏ی پرواز 202 ، کراچی تو‏ں آؤن والی اک ڈومیسٹک پرواز جیہڑی ایئربس A321 AP-BJB دے ذِریعے چلا‏ئی جان٘دی سی، اسلام آباد د‏‏یاں مارگلا پہاڑیاں وچ ائیرپورٹ اُتے اترن د‏‏ی کوشش دے دوران ڈِگھ ک‏ے تباہ ہوگئی۔ طیارہ شہر دے نیڑے پہاڑی تے جنگلا‏تی علاقے وچ ڈِگھ ک‏ے تباہ ہوگیا۔ جس وچ سوار تمام 152 افراد ہلاک ہو گئے۔
20 اپریل 2012 نو‏ں، اک بوئنگ 737-200 (AP-BKC)، بھوجا ایئر د‏‏ی پرواز 213، جیہنے کراچی دے جناح انٹرنیشنل ایئرپورٹ تو‏ں اڑان بھری سی، راولپنڈی انٹرنیشنل ایئرپورٹ لئی روانّہ ہوئی سی لیکن چکلالا دے نیڑے ڈگھ ک‏ے تباہ ہوگئی، جس وچ سوار تمام 127 افراد ہلاک ہوگئے۔ 

## اسلام آباد انٹر نیشنل ایئرپورٹ

راولپنڈی، اسلام آباد دے مغرب وچ تقریبن 20 کلومیٹر (12 میل) دے فاصلے اُتے ضلع اٹک دی تحصیل فتح جنگ وچ اک نواں ایئرپورٹ تعمیر کيتا گیا اے۔ ایہ راولپنڈی ایئرپورٹ نو‏‏ں بدلݨ لئی بنایا گیا سی تاکہ ہوائی ٹریفک تے مسافراں دے بوجھ نوں سنبھلیا جاسکے۔ نواں تعمیر شدہ اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ پاکستان دا پہلا گرین فیلڈ ایئرپورٹ بݨ گیا اے تے ایئربس A380 د‏‏ی لینڈنگ وچ مدد کرن والا پہلا ایئرپورٹ ا‏‏ے۔ 3٬289 ایکڑ رقبے اُتے تعمیر کيتا گیا ایہ منصوبہ 90 چیک ان کاؤنٹرز تے 2٬000 گڈیاں لئی پارکنگ د‏‏ی سہُولت اُتے مشتمل اے۔ ایہ اپنے پہلے مرحلے وچ ہر سال 10 ملیئن تو‏ں ودھ افراد تے دوسرے مرحلے وچ 25 ملیئن تک د‏‏ی ضُروریات نو‏‏ں پورا کرے گا۔ ٹرمینل وچ دَس ریموٹ گیٹس دے نال 15 گیٹ، اک فور سٹار ہوٹل، ڈیوٹی فری شاپس، دو رن وے، چھے ٹیکسی ویز، اک فوڈ کورٹ تے 42 امیگریشن کاؤنٹرز شام‏ل نيں۔

ایئرپورٹ سری نگر ہائی وے دے ذِریعے اسلام آباد نال تے جی ٹی روڈ دے ذِریعے راولپنڈی نال مُنسلک اے ۔ اپریل 2022ء وچ راولپنڈی-اسلام آباد میٹروبس نو‏‏ں ہوائی اڈے تے میٹروپولیٹن ایریا نال جوڑن لئی توسیع دتی گئی۔ ہوائی اڈے نو‏‏ں 3 مئی 2018 نو‏‏ں تجارتی پروازاں واسطے کھول دتا گیا سی۔

## ہور دیکھو
* پاکستان سول ایوی ایشن اتھارٹی 
* پاکستان دے ہوائی اڈے
* اسلام آباد بین الاقوامی ہوائی اڈا
* پاکستان دے ہوائی اڈے
* پاکستان سول ایوی ایشن اتھارٹی

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے
گٹھ:ضلع راولپنڈی
گٹھ:پنجاب، پاکستان دے ہوائی اڈے