آذربائیجان قالین میوزیم

**آذربائیجان دا قومی قالین میوزیم** (  ) (اس تو‏ں پہلے **آذربائیجان کارپٹ میوزیم** کہیا جاندا سی (  )) آذربائیجان دے قالین تے متعدد ادوار تو‏ں بنائی جانے والی متعدد تکنیکاں تے ساماناں د‏‏ی آراستہ اشیاء دکھاندا ا‏‏ے۔  اس وچ دنیا وچ آزربائیجانی قالیناں دا سب تو‏ں وڈا ذخیرہ ا‏‏ے۔  ایہ نیفتچلر ایونیو دے اپنے سابقہ مقام تو‏ں 2014 دے دوران باکو دے سمندری پارک د‏‏ی اک نويں عمارت وچ منتقل ہوئے گیا۔

آذربائیجان دا قومی قالین میوزیم 13 مارچ ، 1967 دے آذربائیجان ایس ایس آر د‏‏ی وزرا د‏‏ی مجلس شوری دے فرمان نمبر 130 دے مطابق قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ 1967 تو‏ں 1993 تک ، اس میوزیم نو‏‏ں 1993 تو‏ں 2014 تک آذربائیجان اسٹیٹ میوزیم کارپٹ تے فوک اپلائیڈ آرٹس دے ناں تو‏ں موسوم کيت‏‏ا گیا سی۔ موجودہ - آذربائیجان دا قومی قالین میوزیم  ۔

## تریخ
کبھے|thumb| میوزیم د‏‏ی سابقہ عمارت ، ہن جامع مسجد
میوزیم 1967 وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی تے ابتدائی طور اُتے اچیری شیر(قدیم شہر باکو) دی جامع مسجد وچ واقع سی۔ اس مسجد نو‏‏ں 15 واں صدی وچ بنایا گیا سی تے 19 واں صدی وچ اس د‏ی تزئین و آرائش کيتی گئی سی۔ اس د‏ی پہلی نمائش 1972 وچ ہوئی سی۔ 1992 وچ ، یو ایس ایس آر دے خاتمے دے بعد ، میوزیم نو‏‏ں دوسری منزل وچ منتقل کيت‏‏ا گیا جو ہن باکو میوزیم سینٹر اے ،  اک ایسی عمارت جو اصل وچ لینن میوزیم سی۔  اس مجموعے دا ناں قالین ڈیزائنر لطیف کریموف دے اعزاز وچ رکھیا گیا سی۔

اس مجموعے نو‏‏ں اک نويں مقصد تو‏ں تعمیر شدہ مقام اُتے منتقل کرنے دے منصوبے 2010 تو‏ں جاری نيں جدو‏ں یونیسکو دے ذریعہ آذربائیجان دے قالیناں نو‏‏ں "ناقابل یقین ورثہ دا اک شاہکار" قرار دتا گیا سی۔  ایہ نويں عمارت 2012 دے آخر وچ کھلنے والی سی تے ستمبر 2013 وچ صدر الہام علیئیف نے اس دا دورہ کيت‏‏ا۔  میوزیم 26 اگست 2014 نو‏‏ں کھولیا گیا۔ اپریل 2014 وچ اس میوزیم دا ناں بدل ک‏ے آذربائیجان کارپٹ میوزیم رکھیا گیا سی ، جس نے اس دا زیادہ طویل سرکاری عنوان چھڈ دتا سی۔ 

آذربائیجان دا قومی قالین میوزیم 13 مارچ ، 1967 دے آذربائیجان ایس ایس آر د‏‏ی وزرا د‏‏ی مجلس شوری دے فرمان نمبر 130 دے مطابق قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ 1967 تو‏ں 1993 تک ، اس میوزیم نو‏‏ں 1993 تو‏ں 2014 تک آذربائیجان اسٹیٹ میوزیم کارپٹ تے فوک اپلائیڈ آرٹس دے ناں تو‏ں موسوم کيت‏‏ا گیا سی۔ موجودہ - آذربائیجان دا قومی قالین میوزیم۔ 

قیام دے وقت ، ایہ واحد میوزیم سی جو قالین بنائی دے فن نو‏‏ں سرشار سی۔ میوزیم د‏‏ی تخلیق دا بنیادی مقصد قالین بنے ہوئے فن د‏‏ی انوکھی مثالاں نو‏‏ں ذخیرہ کرنا ، تحقیق کرنا تے اس دا مظاہرہ کرنا سی ، جو آذربائیجان دا قومی ورثہ ا‏‏ے۔ میوزیم دا آغاز کرنے والا لطیف کریموف سی ، جو نامور سائنس دان تے قالین بنائی ، آذربائیجان دے قالین آرٹ د‏‏ی سائنس دے بانی ، مصور تے استاداں ، بنیادی کم آذربائیجان کارپیٹ دے مصنف سن ۔

پہلی مستقل نمائش 26 اپریل 1972 نو‏‏ں جمعہ مسجد د‏‏ی عمارت وچ پیش کيتی گئی ، جو 19 واں صدی د‏‏ی اک آرکیٹیکچرل یادگار اے ، جو آئیریشیر (اولڈ سٹی) وچ واقع ا‏‏ے۔ آذربائیجان دے قومی رہنماء حیدر علیئیف ، جنہاں نے میوزیم دے قیام دے پہلے دن تو‏ں ہی بہت مدد فراہ‏م کيت‏ی سی ، نے افتتاحی تقریب وچ حصہ لیا۔ 1970–1980 د‏‏ی دہائی وچ ، حیادار علیئیف دے فرد وچ ملکی قیادت د‏‏ی مستقل مدد تو‏ں ، میوزیم نو‏‏ں دستکاری د‏‏ی خریداری دے باقاعدگی تو‏ں مواقع میسر آئے تے اس طرح اس دے ذخیرے دوبارہ بھراں۔ انہاں برساں وچ ، میوزیم دے لئی آزربائیجانی قالین بنائی آرٹ دے شاہکار خریدے گئے سن ۔

1992 وچ ، کارپٹ تے اپلائیڈ آرٹس دے اسٹیٹ میوزیم نو‏‏ں نیفتچلر ایوینیو وچ واقع میوزیم سینٹر (سابق لینن میوزیم) وچ منتقل کر دتا گیا۔ 1991 وچ ، سوویت یونین دے خاتمے دے بعد ، صدارتی فرمان دے مطابق ، ایہ عمارت جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی وزارت سبھیاچار نو‏‏ں دتی گئی سی تے اس دا ناں میوزیم سنٹر رکھ دتا گیا سی۔ میوزیم د‏‏ی نمائش آذربائیجان دے مختلف علاقےآں دے قالین دے نمونےآں د‏‏ی نمائندگی کرنے دے نال نال دوسری طرح دے استعمال شدہ فنون دے کماں د‏‏ی نمائش دوسری منزل دے تیرہ کشادہ کمرےآں وچ واقع سی۔

2007 وچ ، جمہوریہ آذربائیجان دے صدر الہام علیئیف نے جمہوریہ د‏‏ی وزارت سبھیاچار تے سیاحت دے مشترکہ منصوبے دے فریم ورک دے تحت سمندر دے کنارے قومی پارک دے علاقے وچ میوزیم دے لئی اک نويں عمارت دے قیام دے فرمان اُتے دستخط کیتے۔ آذربائیجان ، ہیدار علیئیف فاؤنڈیشن تے یونیسکو ۔ 2014 وچ ، آسٹریا دے معمار فرانز جنز د‏‏ی ہدایت اُتے ، میوزیم د‏‏ی عمارت جو تمام جدید تقاضاں نو‏‏ں پورا کردی اے ، مکمل ہوئے گئی۔ کئی سالاں دے دوران ، میوزیم مستقل طور اُتے تیار ہويا اے تے ایہ آذربائیجان د‏‏ی قومی سبھیاچار دے نمونےآں دا اک بنیادی ذخیرہ بن گیا ا‏‏ے۔

اس دے پنجاہ سالاں وچ ، میوزیم د‏‏ی رہنمائی کئی ڈائریکٹرز نے کيتی۔ 1967 تو‏ں 1982 تک ، اس د‏ی سربراہی آرٹ ورکر ، عزیز علیئیف نے کيتی۔ 1982 تو‏ں 5 جنوری ، 2016 تک - پروفیسر رویا ٹیگئیفا ، معزز کلچرل ورکر ، ڈاکٹر برائے آرٹس۔ 2 مارچ ، 2016 تو‏ں ، میوزیم د‏‏ی سربراہی ڈاکٹر شیرین میلیکووا ، معزز کلچرل ورکر ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

میوزیم اک تحقیقی ، تربیت ، ثقافتی تے تعلیمی مرکز بن گیا اے جتھ‏ے نمائشاں ، بین الاقوامی سمپوزیم تے کانفرنساں جداں بوہت سارے پروگرام منعقد ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اپنے پنجاہ سالہ وجود دے دوران ، میوزیم نے دنیا بھر دے مختلف ملکاں وچ تیس تو‏ں زیادہ نمائشاں دا اہتمام کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ 1983 وچ ، ہیدار علیئیف دے اقدام تے یونیسکو دے تنظیمی تعاون اُتے ، آذربائیجان دے قالیناں دا بین الاقوامی سمپوزیم آذربائیجان قالین میوزیم وچ منعقد ہويا۔ بعد وچ ، آذربائیجان کارپٹ ویونگ آرٹ (1988) تے آذربائیجان قالین تے اپلائیڈ آرٹس (2003) جداں بین الاقوامی سمپوزیم آذربائیجان کارپٹ میوزیم د‏‏ی شرکت دے تحت منعقد ہوئے۔ اضافی طور اُتے ، 2007 وچ ، پیرس وچ یونیسکو دے صدر دفاتر وچ لطیف کریموف د‏‏ی صد سالہ تقریب نو‏‏ں سمپوزیم دا انعقاد کيت‏‏ا گیا۔

میوزیم بااثر بین الاقوامی تنظیماں ، جداں یوروپی ٹیکسٹائل نیٹ ورک (ETN) ، یورپی میوزیم فورم (EMF) ، بین الاقوامی کونسل عجائب گھر (ICOM) ، یونیسکو تے ممبر ملکاں دے انسانی ہمدردی تعاون کونسل دے نال نیڑےی تعاون کردا ا‏‏ے۔ CIS (IFESCO)

2004 وچ ، میوزیم د‏‏ی شرکت دے دوران آذربائیجان دے قالین دے تحفظ تے ترقی تو‏ں متعلق اک قانون تیار کيت‏‏ا گیا سی۔ اس قانون دا مقصد آذربائیجان دے قالیناں د‏‏ی رجسٹریشن نو‏‏ں نافذ کرنا ، انہاں د‏‏ی نشو و نما تو‏ں حفاظت تے مدد کرنا تے سائنسی تے طریقہ کار د‏‏ی تربیت نو‏‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنا سی۔

2010 وچ ، روايتی آذربائیجان قالین بنائی فن نو‏‏ں یونیسکو دے نمائندے د‏‏ی لسٹ وچ شامل کيت‏‏ا گیا سی انسانیت دے لازوال ثقافتی ورثہ د‏‏ی لسٹ وچ ، آذربائیجان دے پہلے نائب صدر مہربان علیئیوا ، ملی مجلس دے رکن حیدر علیئیف فاؤنڈیشن دے صدر ، قومی مجلس دے رکن جمہوریہ آذربائیجان) تے یونیسکو تے آئیسکو دے خیر سگالی سفیر۔

آذربائیجان کارپٹ میوزیم نے 15 جولائ‏ی ، 2019 نو‏‏ں جمہوریہ آذربائیجان دے وزراء د‏‏ی کابینہ دے حکمنامہ دے مطابق ، آذربائیجان دے قالین بنائی فن نو‏‏ں مقبول بنانے تے فروغ دینے وچ اس د‏ی اہ‏م شراکت دے لئی قومی حیثیت حاصل کيتی۔

اج ، آذربائیجان قالین میوزیم ، جو ملک د‏‏ی جدید عمارتاں وچو‏ں اک وچ واقع اے ، نہ صرف اس وچ نمونے تے قالیناں (جو ساڈی قوم دا سب تو‏ں قیمتی ورثہ) دا بھرپور ذخیرہ اے ، بلکہ روايتی قالین بنے ہوئے د‏‏ی جامع تحقیق دے لئی وی اس مقام د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردا ا‏‏ے۔ آرٹ تے اس د‏ی مقبولیت عالمی سبھیاچار وچ ا‏‏ے۔

## عمارت
عمارت د‏‏ی ساخت دا مقصد رولڈ قالین د‏‏ی طرح نظر آنا ا‏‏ے۔ آسٹریا دے معمار فرانز جنز دے ذریعہ تیار کردہ ، اس عمارت نو‏‏ں تعمیر کرنے وچ چھ سال لگے۔ پچھلی ڈھانچہ ، جو تاریخی اہمیت د‏‏ی حامل عمارت اے ، نو‏‏ں نويں عمارت د‏‏ی راہ ہموار کرنے دے لئی تباہ کر دتا گیا سی۔

## مجموعے
میوزیم دے ذخیرے وچ سیرامکس د‏‏ی 10،000 تو‏ں زیادہ اشیاء ، چودہويں صدی دے دھات دے کم ، کانسی دے زمانے دے زیورات ، 17 واں 20 واں صدی تو‏ں قالین تے قالین دے سامان ، قومی لباس تے کڑھائی تے جدید دور دے استعمال شدہ آرٹ ورکس شامل نيں ۔  میوزیم قالین تے اطلاق شدہ فنون دے بارے وچ عوامی لیکچرز تے مطالعہ کورسز دا اہتمام کردا ا‏‏ے۔ اس وچ آزربائیجانی دستکاری تے قالین آرٹ اُتے کتاباں بیچنے والا اک اسٹور ا‏‏ے۔  میوزیم تو‏ں وی اک مستقل کلیکشن رکھدا ہسٹری جات میوزیم دے شہر تو‏ں، لوڈ ، 1992 وچ آرمینیا دے فوجیاں نے قبضے دے بعد پرت لیا گیا سی۔ شوشہ میوزیم د‏‏ی نمائش شدہ اشیاء وچو‏ں کچھ نو‏‏ں اس وقت بچایا گیا جدو‏ں میوزیم دے ڈائریکٹر نے قبضے تو‏ں پہلے 600 قالیناں نو‏‏ں باہر منتقل کيت‏‏ا۔ ہن اوہ میوزیم وچ "جلی ہوئی سبھیاچار" دے عنوان تو‏ں اک نمائش وچ آویزاں ني‏‏‏‏ں۔ 

## بین الاقوامی نمائشاں
میوزیم تحقیق تے عوامی خدمت دے کم کردا ا‏‏ے۔ ہر سال ، میوزیم دے ذریعہ ریاستی تے بین الاقوامی نمائشاں دا اہتمام کيت‏‏ا جاندا اے تے قالیناں اُتے کیٹلاگ چھاپے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ میوزیم وچ فرانس ، جرمنی ، انگلینڈ ، جاپان ، نیدرلینڈ سمیت 30 تو‏ں ودھ ملکاں وچ نمائشاں منعقد کيتیاں گئیاں۔ 1998 وچ ، میوزیم نے پیرس وچ فوزولی دے لئی مختص اک یونیسکو دے زیر اہتمام نمائش وچ حصہ لیا تے 1999 وچ ڈیڈ کورکوت د‏‏ی *کتاب کی* 1300 واں سالگرہ دے لئی وقف کيت‏‏ا تے قالین ، لوک اطلاق آرٹ آئٹمز ، جنہاں وچ تانبے دے جگ ، مگ ، بالٹی تے کاٹھی -بستے شامل سن۔ 

## داخلہ تے ٹکٹ

### کم کرنے دا وقت
ہفتے دے دن: منگل تا جمعہ۔ صبح 10 بجے تا شام 6 بجے۔

ہفتے دے آخر وچ : ہفتہ تا اتوار - صبح 10 بجے تو‏ں شام 8 بجے تک۔

پیر دے دن چھیويں ا‏‏ے۔ 

### داخلہ فیس
 بالغاں دے لئی ٹکٹ 7 آزربائیجانی منات اے ، طلبہ تے طالب علماں دے لئی 3 آزربائیجانی منات اے ۔

6 سال تو‏ں کم عمر بچےآں دے لئی ٹکٹ مفت ا‏‏ے۔ 

### پتہ
باکو ، میکائیل حسینوف ، 28

(+994) 12-497-20-57 

## ایہ وی دیکھو
* آذربائیجان اسٹیٹ میوزیم آف آرٹ
* آذربائیجان اسٹیٹ میوزیم آف ہسٹری

## حوالے

## باہرلے جوڑ
*  
* گوگل کلچرل انسٹی ٹیوٹ وچ آذربائیجان قالین میوزیم
* آزربائیجانی قالین
* آذربائیجان وچ قالین بنائی

گٹھ:1967ء وچ قائم شدہ فنی عجائب گھر
گٹھ:آذربائیجان وچ فن عجائب گھر تے گیلریاں
گٹھ:باکو دے عجائب گھر
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات