گردیال سنگھ

گردیال سنگھ (10 جنوری 1933-16 اگست 2016) اک اگھے پنجابی ناول کار، کہانی کار اتے لکھاری سن ۔ اوہناں دا جم اوہناں دے نانکے پنڈ بھینی فتاح (برنالہ ضلع) وکھے پیؤ جگت سنگھ اتے ماں نہال کور دے پروار وچّ ہویا۔ اوہناں دا دادکا پنڈ جیتو اے اتے بچپن توں ہن تکّ اوتھے ہی رہندے ہن۔گھریلو کارناں کرکے بچپن وچّ سکول چھڈّ کے اٹھ سال ترکھانا کم کیتا۔ دسویں پاس کرکے پرائیویٹ سکول وچّ ماسٹری کیتی پھر اچیری تعلیم لے کے سرکاری نوکری حاصل کیتی اتے پندراں ورھیاں بعد پٹیالہ یونیورسٹی وچّ ریڈر بنے اتے 1995 وچّ پروفیسری توں ریٹائرڈ ہوئے۔اوہناں دے دو ناولاں مڑھی دا دیوا اتے انھے گھوڑے دا دان دیاں کہانیاں اُتے فلماں وی بن چکیاں ہن۔مڑھی دا دیوا اُتے بنی فلم نے بیسٹ ریزنل فلم اوارڈ 1989 حاصل کیتا۔ اوہناں دیاں رچناواں ہن; کہانی مجموعہ: سگی پھلّ، چن دا بوٹا، اوپرا گھر، کتا اُتے آدمی، مستی بوتا، رکھے مسے بندے، بیگانہ پنڈ، پکا ٹکانا، کریر دی ڈھنگری، میری پرتندھ رچنا; ناول: مڑھی دا دیوا، انہوئے، ریتے دی اک مٹھی، کویلا، ادھ چاننی رات، آتھن اگن، انھے گھوڑے دا دان، پہُ پھٹالے توں پہلاں، پرسا، آہن; ناٹک:فریدہ راتیں وڈیاں، ودائگی توں پچھوں، نکی موٹی گلّ; گد: پنجاب دے میلے اُتے تہوار، دکھیا داس کبیر اے، نیان متیاں (آتم کتھا-1)، دوجی دیہی (آتم کتھا-2)، ستجگ دے آؤن تکّ، ڈگمگ چھاڈ رے من بؤرا; بچیاں لئی:بقلم خود، ٹکّ کھوہ لئے کاواں، لکھتم بابا خیمہ، گپیاں دا پیو، مہامبھارت، دھرت سہاوی، تنّ قدم دھرتی، کھٹے مٹھے لوک، جیون داسی گنگا، کالو کوتکی ۔ اوہناں نوں پدم سری، گیانپیٹھ اتے ساہت اکادمی اوارڈ توں علاوہ وی کئی انعام مل چکے ہن ۔ 'مڑھی دا دیوا' اُتے بنی فلم نے بیسٹ ریزنل فلم اوارڈ 1989 حاصل کیتا 

***گردیال سنگھ*** (جنم 10 جنوری 1933) اک اگھاے پنجابی ناول کار، کہانی کار اتے لکھاری اے۔

 اسنے نے اپنی پہلی کہانی *بھاگاں والے* توں اک کہانی کار دے طور ’تے شروعات کیتی جو 1957 وچّ پروفیسر موہن سنگھ دے رسالے **پنج دریا** وچّ چھپی۔ اوہناں دی آمد نال پنجابی ناول دا مہاندرا تبدیل ہونا شروع ہویا۔

سنگھ دے ناول *ادھ چاننی رات* اتے *مڑھی دا دیوا* ساریاں بھارتی بولیاں وچّ ترجمہ ہویا۔ اوہناں دے دو ناولاں مڑھی دا دیوا اتے *انھے گھوڑے دا دان* دیاں کہانیاں ’تے فلماں وی بن چکیاں ہن۔ مڑھی دا دیوا ’تے بنی فلم نے بیسٹ ریزنل فلم اوارڈ 1989 حاصل کیتا۔

## زندگی

گردیال سنگھ دا جم 10 جنوری 1933 نوں اوہناں دے نانکا پنڈ بھینی فتاح (ضلع برنالہ) وکھے  جگت سنگھ اتے  نہال کور دے پروار وچّ ہویا۔ اسدا دا دادکا پنڈ جیتو اے اتے بچپن توں ہن تکّ اوتھے ہی رہندا اے۔ اسدے دے تنّ بھرا تے اک بھین اے۔

گھریلو کارناں کرکے بچپن وچّ سکول چھڈّ کے اٹھ سال ترکھاناں دا کم کیتا۔ دسویں پاس کرکے پرائیویٹ سکول وچّ ماسٹری کیتی پھر گھالنا گھال کے اچیری تعلیم لے کے سرکاری نوکری (لیکچررشپ) حاصل کیتی اتے پندراں ورھیاں بعد پٹیالے یونیورسٹی وچّ ریڈر بنے اتے 1995 وچّ پروفیسری توں سیوا مکت ہوئے۔

بلونت کور نال اوہناں دا ویاہ ہویا اتے اوہناں دے گھر اک لڑکا اتے دو لڑکیاں دا جم ہویا۔

## رچناواں

### ناول
* *[[مڑھی دا دیوا]]* (1964)
* *[[انہوئے]]*
**[[ریتے دی اک مٹھی]]*
* *[[کویلا]]*
* *[[ادھ چاننی رات]]*
* *[[آتھن اگن]]*
* *[[انھے گھوڑے دا دان]]*
* *[[پہُ پھٹالے توں پہلاں]]*
**[[پرسا]] (1992)* 
* *[[آہن]] (2009)
*

### نکی کہانی مجموعے
* *[[سگی پھلّ]]*
* *[[چن دا بوٹا]]*
* *[[اوپرا گھر]]*
* *[[کتا ’تے آدمی]]*
* *[[مستی بوتا]]*
* *[[رکھے مسے بندے]]*
* *[[بیگانہ پنڈ]]*
* *[[چونویاں کہانیاں]]*
* *[[پکا ٹکانا]]*
* *[[کریر دی ڈھنگری]]*
* *[[میری پرتندھ رچنا]]* (پنجابی یونیورسٹی)

### ناٹک
* *[[فریدہ راتیں وڈیاں]]*
* *[[ودائگی توں پچھوں]]*
* *[[نکی موٹی گلّ]]*

### گد
* پنجاب دے میلے ’تے تیوہار
* دکھیا داس کبیر ہے
* نیان متیاں (آتم کتھا-1)
* دوجی دیہی (آتم کتھا-2)
* ستجگ دے آؤن تکّ
* ڈگمگ چھاڈ رے من بؤرا

### بچیاں لئی
* بقلم خود
* ٹکّ کھوہ لئے کاواں
* لکھتم بابا خیمہ
* گپیاں دا پیو
* مہامبھارت
* دھرت سہاوی
* تنّ قدم دھرتی
* کھٹے مٹھے لوک
* جیون داسی گنگا
* کالو کوتکی

## انعام

گردیال سنگھ نے 1998 وچّ بھارتی صدر ولوں پدم شری اوارڈ حاصل کیتا۔ اس توں بناں 1999 وچّ گیانپیٹھ اوارڈ، بھارتی ساہت اکادمی اوارڈ (1975)، نانک سنگھ ناولسٹ اوارڈ (1975)، سوویت نہرو اوارڈ (1986)، پنجابی ساہت اکاڈمی ولوں اتے بولی ڈیپارٹمنٹ دے کئی اتے ہور انیک مان سنمان حاصل کیتے۔
ناول کار س. گردیال سنگھ نام 2015 وچ 'لمکا بکّ آف ریکارڈ' 'چ درج کیتا گیا |
ناول مڑھی دا دیوا ’تے بنی فلم نے بیسٹ ریزنل فلم اوارڈ 1989 حاصل کیتا۔

## حوالے