سلطان محمد بہادر علی شاہ

شہبازِ عارفاں حضرت سلطان سیّد محمد بہادر علی شاہ صاحب رحمۃ اللہ علیہ کاظمی سیّد نيں تے آپ (رح)کا سلسلہ نسب حضرت علی کرم اللہ وجہہ د‏‏ی اولاد وچو‏ں حضرت امام موسیٰ کاظم (رض) تو‏ں جا ملدا اے - آپ(رح) دا تعلق حضرت سیّد عبد الطیف شاہ صاحب (رح) المعروف امام برّی رحمتہ اللہ علیہ دے خاندان تو‏ں اے - آپ(رح) دے بزرگ ضلع جھنگ د‏‏ی تحصیل شورکوٹ تشریف لیائے تاں شور کوٹ دے شمال مغرب وچ تقر یباًچار میل دے فاصلے اُتے واقع اک گائاں حسّو والی وچ قیام پذیر ہوئے گئے -اُس وقت ایہ علاقہ اَن پڑھ ، غیر مسلماں تو‏ں بھریا ہويا تھا،آپ (رح) دے بزرگاں نے ایتھ‏ے اُتے دینِ اسلام د‏‏ی تعلیمات لوکاں تک پہنچاواں تے لوکاں کومشرفِ اسلام - (رح) ۷۱۲۱ہجری بمطابق 1801عیسوی اِسی قصبہ وچ حضرت سلطان سیّد محمد بہادر علی شاہ(رح) د‏‏ی وِلادت باسعادت ہوئی- آپ(رح) دے والد ِمحترم سیّد فتح محمد شاہ المشہدی الکاظمی درویش صفت انسان سن - اکثر اوقات دربار حضرت سلطان باھُو رحمۃ اللہ علیہ اُتے حاضری دے لئی تشریف لے جاندے جس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ آپ حضرت سلطان محمد باھُو رحمۃ اللہ علیہ (رح)کے عقیدت منداں تے فیض یافتہ سن -

## آباؤ اجداد

سلطان سیّد محمد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ دا سلسلۂ نسب حضرت علی کرم اللہ وجہہ الکریم د‏‏ی اولاد وچو‏ں حضرت اِمام موسیٰ کاظم(رض) تو‏ں جاملدا اے - حضرت سیّد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ دا شجرہ نسب ایويں درج اے :

سیّد بہادر شاہ ولدسیّد فتح شاہ ولدسیّد شرف ولد سیّد کمال ولدسیّد گل محمد ولدسیّد کریم ولدسیّد فتح محمد ولدسیّدمالی شاہ ولدسیّد سجاد ولدسیّد ملہیوشاہ ولد سیّد حبیب اللہ ولدسیّد غالب ولدسیّد عبدالرحمٰن ولدسیّد محمد یوسف ولدسیّد محمد فاروق ولدسیّد ریاض الدین ولد سیّد شہاب الدّین ولدسیّد محمد فخرالدّین ولدسیّد سلطان غیاث الدّین شاہ ولدسیّد ابو القاسم حسین ولد سیّد محمد امیر ولدسیّد عبدالرحمٰن ولد سیّد محمد شانی ولدسیّد اسحاق ثانی ولدسیّد موسیٰ زاہد اَبی الحسن ولد سیّد شاہ عالم اَبی الحسن ولدسیّد قاسم علیہم الرحمہ ولدسیّد محمداوّل ابو عبداللہ ولد سیّد اسحاق موافق(رض) ولد سیّد اِمام موسیٰ کاظم (رض) ولدسیّد اِمام جعفر صادق ولدسیّد اِمام محمد باقر (رض) ولدسیّد نا اِمام عالی مقام اِمام حسین (رض) ولد حضرت علی المرتضی(رض) شیرِ خدا-

شہبازِ عارفاں سلطان الاو لیائ محبوبِ سلطانی حضر ت سخی سیّد سلطان محمد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ دا شجرہ حضرت اِمام موسیٰ کاظم (رض) تو‏ں ملدا اے اوراُنہاں د‏‏ی رہائش ایران دے شہر مشہد وچ سی اِسی نسبت تو‏ں حضور پیر صاحب کاظمی المشہدی سیّد نيں آپ دا شجرۂ نسب ۶۳ پشت وچ حضرت علی (رض) تو‏ں جاکرملدا اے -

آپ (رض) دے آباؤ اَجداد ایران تو‏ں برصغیر پاک وہند وچ تشریف لیائے اُس وقت برصغیر پاک وہند وچ اَمیر تیمور دا زمانہ سی۔ آپ رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں ۱۲ پشت اوپرسیّد ابولقاسم اوہ بزرگ سن جو سب تو‏ں پہلے ایران تو‏ں برصغیر وچ تشریف لیائے - آپ د‏‏ی اولاد نے ملتان ،چکوال تے جہلم دے اَضلاع وچ رہائش رکھی جنہاں علاقےآں وچ آپ دے آباؤ اَجداد نے رہائش رکھی انہاں وچ ڈنگی ڈہری ، کرسُیال سید قصراںاور ڈہری سیداں مشہور بستیاں نيں- جتھے اج وی آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی اولاد رہائش پذیر اے -شہبازِ عارفاں محبوبِ سلطانی سخی سید محمد بہادر علی شاہ دے آبائو اَجداد وچو‏ں بعض ڈیرہ غازی خان وچ وی رہائش پذیر نيں اُنہاں دے مزارات اج وی دریائے سندھ دے درمیان وچ واقع نيں تے دریاان مزارات دے آس کولو‏‏ں گزر رہیا اے -آپ رحمۃ اللہ علیہ دے آبائو اجداد وچو‏ں پندرہ پشت اوپر’’ شیر محمد شاہ ‘‘ تلہ گنگ تو‏ں ڈہری سیداں اُتے تشریف لیائے جو کہ تحصیل چوآ سیّدن شاہ ضلع چکوال دا علاقہ اے - آپ د‏‏ی وفات دے بعد ایہ علاقہ ڈہری سیداں تو‏ں مشہور ہوا-اس دے بعد ڈہری سیداں تو‏ں سیّد عظیم شاہ دے دوبیٹےآں گل محمد شاہ تے بڈھے شاہ صاحب نے ستارھواں صدی عیسوی وچ موضع حسو والی تحصیل شور کوٹ ضلع جھنگ وچ ہجرت کی-

بعض روایات دے مطابق آپ دے بزرگاں وچ سیّد گل محمد شاہ رحمۃ اللہ علیہ اُس وقت سرکاری فوج وچ ملازم سن تے اپنے لشکر تو‏ں واپس اپنے گھر ڈہر ی سیداں جارہے سن - راستے وچ شام ڈھلنے اُتے حسّو والی دے سیالاں دے پاس رات رہنے دے لئی رک گئے ،اس وقت سیال قوم د‏‏ی کٹھیہ قوم تو‏ں لڑائی چل رہی سی - سیال قوم نے درخواست کيتی کہ جے آپ رحمۃ اللہ علیہ مستقل ساڈے پاس رہائش رکھ لاں تاں کٹھیہ قوم اسيں اُتے حملہ آور نہ ہوئے گی - چنانچہ سیالاں د‏‏ی ایہ درخواست آپ رحمۃ اللہ علیہ دے بزرگ گل محمد شاہ نے قبول کرلئی تے ڈہری سیداں تو‏ں اَپنے بچے لے ک‏ے موضع حسّو والی وچ رہائش رکھ لی-اج وی موضع حسّو والی وچ آپ دا خاندان آباد اے - آپ رحمۃ اللہ علیہ دے والد محترم سید فتح محمد شاہ او ر آپ رحمۃ اللہ علیہ دے بھائی حافظ محمد عالم رحمۃ اللہ علیہ دے مزارات تحصیل شور کوٹ ضلع جھنگ دے پیر لعلن شاہ والے قبرستان وچ واقع نيں -

## والدین

شہبازِ عارفاں محبوب ِسلطانی سخی سلطان سیّد محمد بہادرعلی شاہ صاحب رحمۃ اللہ علیہ دے والد گرامی دا ناں سیّد فتح شاہ صاحب اے - آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی پیدائش موضع حسّووالی وچ ہوئی- آپ رحمۃ اللہ علیہ دے والد محترم اِنتہائی نیک پار سا اورصوفی با صفاعالم سن -شریعت محمدی ﷺ د‏‏ی پابندی فرماندے - اپنے پڑوسیاں دے حقوق دا خاص خیال رکھدے - اک روایت دے مطابق آپ دے والد محترم سید فتح شاہ صاحب د‏‏ی اک بھینس رسی تڑوا کر پڑوسیاں دا چارا کھا گئی-شام نو‏‏ں جدو‏ں آپ نو‏‏ں اس دا علم ہوئے تاں آپ نے اپنی بھینس دا دُدھ ایہ کہہ ک‏ے پڑوسیاں دے گھر بھجوا دتا کہ بھینس نے چارا آپ دا کھایا اے اِس لئے اِس دُدھ اُتے وی آپ دا حق اے تے ایہ دُدھ میرے بچےآں اُتے جائز نئيں اے - یعنی آپ دے والد گرامی نے آپ د‏‏ی پرورش ایداں دے فرمائی کہ اس وچ کِسے دوسرے دا مال یا حق شامل نہ سی۔

آپ دے والد محترم ملتان دے مولا‏نا عبیداللہ ملتانی دے مرید سن -آپ نے اپنے بچےآں نو‏‏ں رائج الوقت اعلیٰ تعلیم دِلوائی جس تو‏ں ایہ اَندازہ وی لگایا جا سکدا اے کہ آپ رحمۃ اللہ علیہ دے والدِ محترم نو‏‏ں علم واَدب تو‏ں کافی لگائو سی۔ آپ دے والدِ محترم اکثر مزارات پربھی باطنی علم دے حصول دے لئی تشریف لے جاندے -آپ رحمۃ اللہ علیہ دے والد ِمحترم کھیت‏‏ی باڑی وی کردے تے آپ نو‏‏ں مطالعہ ِ کتاباں دا وی شوق سی -دربار سلطان العارفین اُتے حاضری وی باقاعدگی تو‏ں دیندے سن - آپ رحمۃ اللہ علیہ دا مزار مبارک پیر لعلن شاہ والے قبر ستان شور کوٹ وچ اے -

## پیدائش

شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان سیّد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی پیدائش موضع حسّو والی ہوئی -بعض روایا ت وچ ۹۰۸۱ ئ تے بعض روایات وچ ۱۰۸۱ ئ درج اے لیکن سب آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی تاریخِ وفات اُتے متفق نيں، سینہ بہ سینہ چلدی روایات دے پیشِ نظر آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی عمر مبارک اک سو تیس سال تو‏ں زیادہ دسی جاندی اے جے تاں انہاں روایات نو‏‏ں جو سینہ بہ سینہ چلی آرہیاں نيں دے مطابق آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی پیدائش ۱۰۸۱ئ بندی اے -

## ابتدائی تعلیم

شہبازِ عارفا ں محبوبِ سلطانی سخی سلطان محمد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ اک علمی گھرانہ وچ پیدا ہوئے -آپ رحمۃ اللہ علیہ دے والد ِمحترم نے آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی تربیت خا لصتاً مذہبی بنیاداں اُتے د‏‏ی -شہبازِ عارفاں سخی سلطان بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ نو‏‏ں گھر وچ نہایت دِینی تے پاکیزہ ماحول ملیا -اس ماحول تے بزرگاں د‏‏ی محبت د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ رحمۃ اللہ علیہ دا رُجحان شروع ہی تو‏ں دِین د‏‏ی طرف ہوگیا تے آپ رحمۃ اللہ علیہ نو‏‏ں آپ دے والددِینی علوم سکھانے دے لئی اپنے مرشد سیّد مولا‏نا محمد عبید اللہ شاہ دے مدرسہ جو کہ ملتان وچ واقع سی -مدرسہ وچ چھڈنے دے لئی گھر تو‏ں روانہ ہوئے، ایتھ‏ے اس گل دا ذکر وی کردا جاؤں کہ ُاس وقت یعنی اُنیسواں ﴿۹۱﴾صدی دے شروع دا دَور سی تے معاشرے وچ فاضل تے عالم نو‏‏ں قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا جاندا سی۔آپ رحمۃ اللہ علیہ دے وڈے بھائی جنہاں دا ناں سیّد محمد عالم شاہ سی اوہ وی اس مدرس‏ے وچ زیرِ تعلیم سن - اُس وقت آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی عمرِ مبارک تقریباست سال سی، بعض حوالےآں تو‏ں پتا چلدا اے کہ آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی عمراُس وقت ۲۱ سال سی - چونکہ اُس وقت دے ماحول دے مطابق لوک پنج سال د‏‏ی عمر وچ ہی اپنے بچےآں نو‏‏ں قرآن پاک د‏‏ی تعلیم دِلوانا شروع کردیندے سن -

آپ رحمۃ اللہ علیہ دے والد ِمحترم نو‏‏ں دربار پُر اَنوار سلطان العافین حضرت سخی سلطان باھُو رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں خاص عقیدت رکھدے سن تے آپ رحمۃ اللہ علیہ اکثر ملتان آندے جاندے حضرت سخی سلطان باھُو رحمۃ اللہ علیہ دے مزار اُتے حاضری دیندے سن -اِسی لئے جدو‏ں آپ رحمۃ اللہ علیہ دے والد ِمحترم سیّد فتح شاہ آپ رحمۃ اللہ علیہ نو‏‏ں لے ک‏ے ملتان جارہے سن تاں آپ رحمۃ اللہ علیہ نے دربارعالیہ حضرت سخی سلطان باھورحمۃ اللہ علیہ اُتے وی قیام کيتا تے بارگاہِ سلطان العارفین وچ اپنے بیٹے د‏‏ی تعلیم دے بارے وچ وی عرض کی- بعض حوالےآں تے سینہ بہ سینہ روایات دے مطابق آپ شہبازِ عارفاں سخی سلطان بہادر علی شاہ صاحب نے اپنے والد محترم دے نال ایتھ‏ے اُتے ست روز قیام فرمایا-اور اِنہاں ست روزہ قیام وچ آپ حضوربادشاہ کریم دے درِ اَقدس اُتے حاضر ہوئے تے اپنے لئے دعا کردے رہے-

اِس دے بعد آپ دے والد ِمحترم آپ رحمۃ اللہ علیہ نو‏‏ں لے ک‏ے ملتان د‏‏ی طرف روانہ ہوگئے- مولاناسیّد محمد عبید اللہ شاہ دے مدرس‏ے وچ پہنچے، عبیداللہ صاحب نے آنے د‏‏ی وجہ پوچھی- توآپ دے والد ِمحترم نے اُنہاں نو‏‏ں آپ د‏‏ی تعلیم دے حوالے تو‏ں عرض کيتی اورشاہ صاحب د‏‏ی مصروفیت دا بتایا- مگر ایہ فرمایا کہ وچ اِس کویعنی شہبازِ عارفاںحضرت سخی سلطان بہادر علی شاہ صاحب نو‏‏ں وی اپنے پاس بلايا تے ابتدائی طور اُتے بسم اللہ الرحمن الرحیم پڑھانا شروع د‏‏ی تاں شہباز ِعارفاں محبوبِ سلطانی سخی سلطان بہادر علی شاہ نے پورا قاعدہ پڑھ کر سنیا دیا-مولا‏نا سمجھ‏‏ے کہ شاید آپ نے ایہ قاعدہ پہلے گھر وچ ہی پڑ ھ لیاہو-تو قرآن مجید دا پہلا پارہ آپ دے سامنے رکھاجو فوراً ہی آپ نے اُستادِ محترم نو‏‏ں سنیا دتا،آپ دے اُستادِ محترم نے دو سراپارہ آپ دے سامنے رکھیا اوہ وی آپ نے پڑھ کر سنیا دیافیر تیسرا پارہ آ پ دے سامنے رکھیا اوہ وی آپ نے پڑھ کر سنیا دتا، اِس دے بعد مولا‏نا صاحب قرآن دے پارے آپ دے سامنے رکھدے گئے تے آپ اُنہاں نو‏‏ں سنا‏تے گئے -اِس طرح شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان بہادر علی شاہ صاحب نے مولا‏نا صاحب نو‏‏ں پورا قرآن پاک سنیا دیا-قرآن مجید سننے اُتے مولا‏نا صاحب سمجھ‏‏ے کہ آپ نے پورا قرآن پاک پڑھیا ہوئے ا اے، اِس دے بعد اوہ آپ نو‏‏ں درسِ نظا می د‏‏یاں کتاباں پڑھانے لگے لیکن اوہ جو وی کتاب آپ دے سامنے رکھدے اوہ آپ پڑھ کر سنیا دیندے - اِس طرح تقریباً ستاراں دِناں وچ آپ نے مولا‏نا صاحب کودرسِ نظامی د‏‏ی تمام کتاباں سنیا دتی -

جب آپ رحمۃ اللہ علیہ شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان بہادر علی شاہ صاحب نے درس ِنظامی د‏‏ی تمام کتاباں وی اُنہاں نو‏‏ں سنادی تاں اوہ وڈے حیران ہوئے تے آپ رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں سارا ماجرا پُچھیا کہ آپ نے اِنّی کم عمر وچ ایہ تمام کتاباں کِداں تے کتھے تو‏ں پڑھی نيں؟ تاں آپ نے اپنے استادِ محترم نو‏‏ں دسیا کہ آپ دے پا س آنے تو‏ں پہلے میرے والد ِمحترم مینو‏ں دربار پُر اَنوار سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھو رحمۃ اللہ علیہ لے ک‏ے گئے - اوتھ‏ے اُتے مینو‏ں ایہ تمام علوم تے کتاباں سلطان الفقر سلطان العارفین عارفاں دے بادشاہ حضرت سخی سلطان باھوصاحب رحمۃ اللہ علیہ نے عطا فرمائے تے مجھ اُتے کرم فرما کر مینو‏ں علمِ لدّنی عطاکیا جس تو‏ں ميں تمام علوم تو‏ں واقف ہوئے گیا تے زمین تے آسمان دے درمیان پائی جانے والی ہر چیز دے بارے مینو‏ں علم ہوئے گیا-اِسی لئے اپنے کلام وچ فرمایا اے :-

سبحان اللہ سلطان صاحب دا محل مقدس وادی

ھُوا للہ تے یا ھُو دی ہے سدا ندا منادی

وِجدانی عرفانی دا ہے قبلہ روز اَزل دا عادی

بخشے لکھ ہا گنج الٰہی خاص جمعیت شادی

اَکسیر نظر تے قلزم رَحمت تعریف ہے اُس رہنمادی

سن فریاد نمانے دی یا اَکمل مرشد ہادی

ایہ سارا ماجرا سُن کر آپ دے اُستاد مولا‏نا عبیدا للہ صاحب نے آپ دے والد گرامی سیّد فتح محمد شاہ صاحب نو‏‏ں خط لکھیا کہ آپ دے بیٹے شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان بہادر علی شاہ نے اپنی تعلیم مکمل کرلئی اے، آپ آک‏ے اِنئيں لے جاواں -مولا‏نا صاحب کاخط جدو‏ں آپ دے والد ِمحترم نو‏‏ں ملیا تاں خط پڑھ کر بہت رنجیدہ ہوئے کیونجے اوہ آپ نو‏‏ں عالم تے فاضل بنانا چاہندے سن مگر ایہ خط پڑھ کر اُنہاں نو‏‏ں اپنا خواب چکنا چور ہُندا نظر آرہیا سی۔ اوہ سوچنے لگے کہ شاید میرا بیٹا اُستادِ محترم دے معیار اُتے پورا نہیںاُترا- اِس لئے استادِ محترم اُس نو‏‏ں واپس بھیجنا چاہندے نيں -یہ خیالات لے ک‏ے آپ مولا‏نا عبیداللہ صاحب دے مدرس‏ے وچ پہنچے تے مولا‏نا صاحب د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے ک‏ے جدو‏ں شہبازِ عارفاں سخی سلطان سیّد بہادر علی شاہ د‏‏ی تعلیم دے حوالے تو‏ں عرض کيتی ،تو مولا‏نا صاحب نے فرمایا کہ تواڈے بیٹے نو‏‏ں تمام علوم دا علم اے اورمَاں نے اِس تو‏ں تمام کتاباں تے قرآن پاک سُنا اے -اِس وچ اوہ عالم فاضل اے، جس اُتے آپ دے والد محترم بہت حیران ہوئے- جس اُتے مولا‏نا عبیدا للہ صاحب نے شہبازِ عارفاں محبوب سلطانی نو‏‏ں بلايا اورسیّد فتح محمدشاہ صاحب دے سامنے تمام درس ِنظامی د‏‏یاں کتاباں تے قرآن پاک سُنا - اِس دے بعد اُستادِ محترم نے دریافت کيتا کہ آپ نے ایہ تمام کتاباں کتھے تو‏ں پڑھی نيں ؟جس اُتے حضور پیر سیّد بہادر علی شاہ نے فرمایا کہ آپ دے ہاں آنے تو‏ں پہلے میرے والدِمحترم سید فتح محمد شاہ مینو‏ں دربار سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو رحمۃ اللہ علیہ اُتے لے گئے سن - جتھے اُتے اساں ست راتاں گزاری ، انہاں دِناں وچ سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو سرکار نے مجھ اُتے کرم فرمایا تے مینو‏ں اِنہاں علوم بلکہ زمین وآسمان دے درمیان موجود تمام رازِ الٰہی تے علوم سکھا دتے تے مینو‏ں علمِ لدّنی عطا فرما دیا- ایہ تمام گلاں سننے دے بعد آپ دے والد ِمحترم نو‏‏ں مولا‏نا عبیداللہ صاحب نے فرمایا کہ اِنہاں نو‏‏ں واپس دربار پُر اَنوار سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو اُتے پہنچاؤجتھو‏ں اِنہاں نو‏‏ں ایہ سارا خزانہ ملیا اے چنانچہ آپ دے والد ِمحترم آپ نو‏‏ں واپس دربارِعالیہ حضرت سخی سلطان باھُو لے آئے جدو‏ں آپ دے والدِ محترم آپ نو‏‏ں دربار سلطان العارفین اُتے لے ک‏ے پہنچے تاں حضرت سخی سلطان باھُو سرکار نے فرمایاکہ سیّد بہادر علی شاہ نو‏‏ں ایتھے اُتے چھڈ ک‏‏ے واپس چلے جاواں -چنانچہ آ پ دے والد ِمحترم آپ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے اپنے گھر حسّو والی واپس تشریف لے گئے -

آپ رحمۃ اللہ علیہ نے اک طویل عرصہ دربار پُر اَنوار اُتے گزارا-اِس طویل عرصہ وچ حضور بادشا ہ کریم نے آپ د‏‏ی باطنی تربیت فرمائی اورآپ کوخزانۂ فقر منتقل کرنے دے لئی قبول فرمالیا-شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان سیّد بہادرعلی شاہ صاحب نے کافی عرصہ دربار پُراَ نوار اُتے آنے والے حاضرین دے لئی وضو کاپانی بھرنے د‏‏ی ڈیوٹی سرانجام دتی - اِس دے بعد جدو‏ں باطنی منازل طے ہوچک‏ی اوروقت اُمت محمدی ﷺ د‏‏ی ہدایت کاآیا توسلطان العارفین نے حکم دتا کہ آپ پیر عبدالغفور شاہ صاحب تو‏ں ظاہری بیعت کرلاں جوکہ دربار پُراَنوار حضرت سخی سلطان باھُو رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں فیض یافتہ خلیفہ پیر سیّد عبداللہ شاہ بخاری جو کہ مدینہ شریف تو‏ں ہجرت کرکے آئے سن دے ہتھ اُتے بیعت یافتہ اورفقرِ سلطانی دے وی امین سن -

جب سلطان العارفین نے حکم فرمادتا توشہبازِ عارفاں حضرت سیّدبہادر علی شاہ صاحب پیر عبدالغفور شاہ صاحب دے مرید ہوگئے تے امانتِ فقر بادشاہ حضور تو‏ں براہِ راست تے بلا واسطہ حضور پیر صاحب نو‏‏ں منتقل ہوئی سی- سلطان العارفین نے شہبازِ عارفاں پیر سیّد بہادر علی شاہ صاحب نو‏‏ں حکم فرمایا کہ میرا ایہ خزانۂ فقر آپ دے پاس بطورِامانت اے جو آپ نے میری اولاد وچ لوٹانا اے -شہبازِ عارفاں پیرسیّدبہادر علی شاہ صاحب نے فرمایا کہ میرے لئی آپ د‏‏ی تمام اُولاد برابر اے - مَاں کس نو‏‏ں ایہ خزانہ فقر واپس داں گا تاں سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو رحمۃ اللہ علیہ نے آپ نو‏‏ں اُس شہنشاہِ ولایت شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز صاحب دے والد ِمحترم کانام دسیا کہ حضرت سخی سلطان فتح محمد دے ہاں اک فرزند ختنہ شدہ پیدا ہوئے گا ،اوراُس کانام سلطان محمد عبدالعزیز صاحب ہوگا-آپ نے میرا فقر کایہ خزانہ اُنہاں تک پہچانیا اے تاں پیرسیّدبہادر علی شاہ صاحب اُس دن کاانتظار کرنے لگے کہ جدو‏ں اوہ شہنشاہ ہستی پاک اِس دُنیا وچ آئے گی روایات تو‏ں اِس گل دا پتا وی چلدا اے کہ اِس سلسلے وچ دو مرتبہ حضور پیر صاحب رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی عمر مبارک سلطان العارفین حضرت سخی سلطان باھُو د‏‏ی بارگاہ تو‏ں ودھائی گئی -

آخر اوہ دن وی آگیا جدو‏ں سلطان محمد عبدالعزیزصاحب اِس دُنیا وچ تشریف لیائے تاں آپ نے اکھاں نہ کھولیںکیونجے عموماً بچے پیدائش دے اک یادو دن بعد اکھاں کھولدے نيں مگر جدو‏ں حضرت سلطان محمد عبدالعزیز صاحب نے تیسرے دن وی اکھاں نہ کھولاں تاں آپ دے والد جو کہ خود وی صاحبِ حال سن تے اِس تو‏ں وی واقف سن کہ اُنہاں دے ہاں پیدا ہونے والا بچہ حضور بادشاہ کریم دے خزانۂ فقر ا وارث ہوئے گا چنانچہ انہاں حضور بادشاہ کریم دے محبوب خلیفہ تے اِس امانت فقر دے حامل حضرت سلطان سیّد محمد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی خدمت وچ عرض کيتی کہ اوہ آک‏ے بچے نو‏‏ں دَم کر دیؤ کیونجے اُس وقت پورا خانوادہ حضرت سلطان باھُو اس گل تو‏ں بخوبی واقف سی کہ بادشاہ کریم سلطان العارفین کاخزانۂ فقر حضور پیر صاحب دے پاس اے تے اکثر اولادِ سلطان العارفین اپنے لئی حضور پیر صاحب تو‏ں دعا دے لئی عرض کردے - جدو‏ں حضور پیر سیّد محمد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ نو‏‏ں اِس گل کيتی خبر ہوئی تاں آپ چونکہ ايس‏ے انتظار وچ سن کہ امانتِ فقر جس ہستی نو‏‏ں منتقل کرنی اے ، اُس دے والدِ محترم دا ناں مبارک حضرت سلطان فتح محمد ہوگا- تاں آپ اوتھ‏ے تشریف لے گئے تے حضرت سلطان محمد عبدالعزیز صاحب نو‏‏ں اپنی گود وچ لیا تے پیار کيتا تاں حضرت سلطان محمد عبدالعزیز صاحب نے اپنی اکھاں کھول داں تے اپنی پہلی نظر حضور پیر سیّد محمد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ دے چہرہ مبارک د‏‏ی طرف اٹھائی تے حضرت سلطان سیّد محمد بہادر علی شاہ رحمۃ اللہ علیہ وی جان گئے کہ اوہ ہستی پاک تشریف لا چک‏ی اے جس دا مدت تو‏ں انتظار سی -

وقت گزردا گیا حتٰی کہ حضرت سلطان محمد عبدالعزیز صاحب د‏‏ی عمرمبارک ویہہ سال ہوئی توآپ وی دربار پُرانوار اُتے حاضری دینے جاندے توسلطان العارفین د‏‏ی بارگاہ وچ اپنے حصے دے خزانے د‏‏ی اورمرشد د‏‏ی بیعت کيتی عرض کردے -تو محل پاک تو‏ں حکم ہويا کہ آپ میرے خزانۂ فقر دے مالک ہون گے اورآپ کویہ خزانۂ فقر میرے محبوب خلیفہ حضرت سیّد محمدبہادر علی شاہ دے دَر تو‏ں ملے گا ، آپ اُنہاں دے پاس تشریف لے جاواں اوہ آپ دے انتظار وچ نيں لیکن آپ بضد سن کہ مَاں ایہ خزانہ آپ تو‏ں لاں گا تاں حضرت سلطان باھُو سرکار نے اک دن پیر سیّد بہادرعلی شاہ صاحب تو‏ں فرمایا-

کہ اج جدو‏ں حضرت سخی سلطان محمد عبدا لعزیزصاحب محل پاک اُتے حاضری دے لئی تشریف لاواں تاں آپ رحمۃ اللہ علیہ وی آجانا- چنانچہ ایسا ہی ہويا،اور اِس طرح محل پاک دے اندرحضرت پیر سیّد بہادر علی شاہ صاحب نے اوہ خزانۂ فقر بادشاہ کریم دے سامنے شہبازِ عارفاں سخی سلطان محمد عبدالعزیز صاحب نو‏‏ں پیش کردیااور بیعت وی فرمائی-

اِس دے بعد حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز صاحب نے پیر صاحب دے نال اَیسا رشتہ قائم کيتا کہ اج تک کوئی ایہ نئيں سمجھ پایا کہ آپ رحمۃ اللہ علیہ وچو‏ں عاشق کون سی تے معشوق کیہڑی؟ شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز صاحب اپنے مرشد د‏‏ی بارگاہ وچ اِنتہائی عاجزی دے نال حاضر ہُندے - کدی چارپائی اُتے نہ سوندے، اُچی آواز وچ کدی گل نہ فرماندے بلکہ ایتھ‏ے تک فرما دیاکہ اج دے بعد کوئی طالب مولیٰ آئے تے اوہ ایہ چاہے کہ اوہ بارگاہِ خداوندی وچ حاضری کر سک‏‏ے تاں اُس دے لئی ایہ لازم اے کہ اوہ میرے مرشد کریم حضرت پیر سیّد بہادر علی شاہ د‏‏ی چوکھٹ اُتے حاضری دے- پیر سیّد بہادر علی شاہ صاحب د‏‏ی اپنی کوئی اُولاد نئيں سی اِس لئے حضور پیر سیّد بہادر علی شاہ صاحب نے آپ نو‏‏ں اپنا سجادہ نشین بنانے دا وی فرمایا مگر آپ رحمۃ اللہ علیہ نے ایہ کہہ ک‏ے اِنکار کر دتا کہ مَاں تے میری اُولاد ایتھ‏ے پیر نئيں فقیر بن دے آیا کرن گے- حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز جدو‏ں تک حضرت پیر سید بہادر علی شاہ صاحب زندہ رہے آپ رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی خدمت وچ رہے تے اکٹھے سفر وی فرماندے رہے-شہبازِ عارفاں حضرت سخی سلطان محمد بہادر علی شاہ (رح)(رح)، حضور پیر عبدالغفور شاہ قریشی رحمۃ اللہ علیہ د‏‏ی بیعت کرنے دے بعد جدو‏ں گھر تشریف لے گئے تودِن نو‏‏ں حسّو والی تے رات نو‏‏ں دربار پُر اَنوار اُتے حاضری دینے پہنچ جاتے-

آپ نے اپنی عمر دے ابتدائی پنجاہ سال حسّو والی وچ گزارے-اِس دے نال نال آپ کھیت‏‏ی باڑی وی کردے - اِس سلسلے وچ آپ رحمۃ اللہ علیہ علاقہ رَاوی د‏‏ی طرف وی گئے تے اوتھ‏ے اُتے وی کھیت‏‏ی باڑی کردے رہے مگراس وچ دربار پُر اَنوار حضرت سخی سلطان باھُو صاحب تو‏ں دُور ہوئے گئے جو کہ آپ نو‏‏ں قطعاً چنگا نئيں لگااور فیر بحکمِ سلطان العارفین واپس قاسم آباد﴿موجودہ﴾ماں تشریف لے آئے- اُس وقت ایہ علاقہ جنگل تے ویران سی جدو‏ں آپ نے ایتھ‏ے اُتے قیام فرمایا تاں ایہ جگہ’’ پیر دتی بھینی‘‘ دے ناں تو‏ں مشہور ہوگئی- آپ نے ایتھ‏ے اُتے اک مسجد وی تعمیر کروائی تے اہل ِعلاقہ نو‏‏ں اِسلام د‏‏ی تعلیمات تو‏ں رُوشناس کرنا شروع کردتا -ایتھ‏ے ایہ گل وی کردا چلاں کہ آپ نے ایتھ‏ے مسجد تعمیر کروائی-آپ نے اپنے مزار د‏‏ی جگہ وی منتخب فرمادی بعد اَزاں آپ د‏‏ی حیات‏ی وچ ہی آپ دے رشتہ دارں نے اِس جگہ اُتے کسی تے نو‏‏ں دفن کردیا- جس دا آپ نو‏‏ں بہت رنج ہويا تے آپ نے اِس جگہ نو‏‏ں چھڈنے دا اِرادہ کرلیا مگر حضرت سخی سلطان محمد عبدالعزیز صاحب دے اصرار کرنے تے فیر سلطان باھُوصاحب نے آپ دے مزار مبارک دے لئی موجودہ جگہ منتخب فرمائی - آپ نے ایتھ‏ے اُتے رہائش رکھی -شہبازِ عارفاں حضرت سلطان سیّد محمدبہادر علی شاہ صاحب نے وہاڑی، عبد الحکیم ، تلمبہ،خانیوال ،راوی تے وادیٔ سون سکیسر دے علاقےآں وچ سفر کيتے اِنہاں سفراں وچ سلطان محمد عبدالعزیز صاحب وی نال ہُندے سن -

## خلفاء

شہباز ِعارفاں حضرت سلطان سیّدمحمدبہادر علی شاہ صاحب دے سبھی مرید خاص ہُندے نيں- آپ رحمۃ اللہ علیہ نے بوہت گھٹ لوکاں نو‏‏ں بیعت فرمایالیکن جس نو‏‏ں وی بیعت فرمایااِس نو‏‏ں واصل باللہ دے مرتبہ ومقام تک پہنچایا -آپ رحمۃ اللہ علیہ دے خلفائ وچو‏ں سید محمد عبدالقادر شاہ صاحب ، حضور سید محمد قاسم علی شاہ صاحب ، شہبازِ عارفاںحضرت سخی سلطان محمدعبدالعزیز صاحب دے ناں نمایاں نيں-

## وصال

آپ دا وصال مبار ک ۷۲فروری ۴۳۹۱ھ نو‏‏ں ہويا تے آپ دا مزار مبارک تحصیل شور کوٹ اڈا قاسم آباد تو‏ں مشرق د‏‏ی جانب ڈیڑھ کلومیٹر دے فاصلے اُتے اے تے آپ دا عرس مبارک ۵۲،۶۲،۷۲فروری نو‏‏ں منعقدہندا اے -

حضرت سلطان سیّد محمد بہادر علی شاہ صاحب رحمۃ اللہ علیہ نے 133سال د‏‏ی عمر پائی تے 1934ئ وچ وصال فرمایا- آپ (رح)کا مزار مبارک شور کوٹ تو‏ں قریبی ’’قاسم آباد‘‘ وچ اے -

گٹھ:پنجابی شخصیتاں