open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
میرا

**میرا** جیہدا اصل ناں **ارتضا رباب** اے ، اک پاکستانی ماڈل تے فلم اداکارہ اے ۔ میرا 12 مئی 1977 نوں شیخوپورا،پنجاب،پاکستان وچ جمی۔ میرا اج کل لہور وچ رہندی اے ۔

**ارتضی رباب** نوں ودھیرے میرا ناں توں جانیا جاندا اے جو اس دا سٹیجی ناں اے۔ میرا اک پاکستانی فلم اداکارہ، ٹیلیوژن پیشکار، ماڈل اتے سماج موہری اے۔ میرا نے اپنا کیریئر سٹیجی اداکارہ اتے ماڈل دے طور توں شروع کیتا مگر بعد وچ اسنے پاکستانی فلماں اتے ناٹکاں وچ کم کرنا شروع کر دتا۔

## کریئر
میرا نے اپنی فلم دی شروعات 1995 وچ کیتی سی، اتے 1999 وچ 'کھلونا' (1996–97) وچ اپنی مکھ کردار لئی دیش-ویاپی تنقید کیتی سی۔ اس نے 'کھلونا وچ اداکاری لئی اپنا پہلا نگار انعام جتیا، اتے اس دے کم لئی تعریف ملی۔ اتھے دی اک ہور گمبھیر اتے وپاری کامیابی دے حوالے نالحوالہ لوڑیندا، اس نے اپنی بریک-آؤٹک کارگزاری لئی سال دا سبتوں ودھیا اداکارہ دا لگاتار دوجا نگر انعام جتیا۔ 1990 دے اخیر وچ، اوہ لالیوڈّ دا اک اٹٹ انگ بن گئی۔ 2004 وچ، اس نے سلکھائن وچ اک پرمکھ کردار نبھائی جس نے اسدے چتر نوں قومانتری پدھر اُتے اچا کیتا۔ 2005 وچ، اس نے اک سانجھی بھارت-پاک فلم، نظر وچ کم کیتا جس نال اس نے بالیوڈّ وچ ڈیبیو کیتا سی۔ سال 2011 وچ اوہ اے-پلسّ ٹی۔وی۔ دے ڈرامہ 'بچھڑے تو احساس ہوا' وچ نظر آئی۔ سال 2014 وچ، اس نوں تیجے دلی قومانتری فلم فیسٹیول وچ سبتوں ودھیا اداکارہ دے انعام نال اعزازی کیتا گیا سی، اس دی نفسیات تھرلر فلم ہوٹل وچ 'آؤٹ آف باکس' سی۔ 2016 وچ، اس نے ڈائریکٹر وجوں اپنے پہلے پروجیکٹ دی اعلان کیتی، جسدا سرلیکھ آسکر سی۔ اسے سال اس نے ناٹک "میں سیتارا" وچ ٹیوی ون لئی نسیم دلروبا دی اک مشہور کردار نبھائی، جس نوں لکس سٹائل اوارڈز لئی نامزد کیتا گیا سی۔ اس توں علاوہ، اس نے ٹیلیوژن دی لڑی ناگن وچ اک مکھ کردار نبھائی۔ اوہ سال 2019 دی ڈرامہ فلم باجی وچ اک فلمی سٹار دے روپ وچ دکھائی دتی، جو باکس آفس اتے کامیاب ثابت ہوئی۔ 2019 وچ، اس نے اک پیٹیوی ہوم دے ابا نامی ڈرامے وچ کارکردگی کیتا جو کہ اجے وی بہت مشہور اے۔  

### بالیوڈّ کیریئر
میرا نے اپنی پہلی فلم بھارت وچ کیتی، جس دا نام 'نظر' سی، جس وچ اس نوں پہلی پاکستانی اداکارہ دے روپ وچ بھارت وچ بیگم پرا دی طرحاں ویکھیا گیا سی، اتے نال ہی ایہہ بھارت پاکستان امن وارتا دی شروعات سی۔ نظر سونی رزدان ولوں ڈاریکٹ فلم سی اتے ایہہ 50 سالاں وچ پہلی بھارت-پاک سانجھی فلم ادم سی۔ اس دی دوجی فلم 'کسک' سی جس وچ لکی علی ولوں ابھنیء کیتا گیا سی۔ حالانکہ کسک تنقیدی اتے وپاری پکھوں اکامیاب رہا، میرا پھر وی بالیوڈّ وچ کم کردی رہی۔ اس دی تیجی فلم 'پانچ گھنٹے میں پانچ کروڑ' باکس آفس اُتے اوسطاً کمائی کیتی گئی سی۔ فلم نوں پریس اتے نقاداں لئی نمائش نہیں کیتا گیا سی کیونکہ ڈریکٹر فیصل صیف فلم نوں سدھا ناظرین نوں دکھاؤنا چاہندے سن۔ فلم نے اس دے محدود رلیز دے نال ہی محدود رلیز دے نال 50% دی شاندار شروعات کیتی۔ حالانکہ، ٹائیمز آف انڈیا نے فلم نوں بالیوڈّ دی 2012 دیاں چوٹی دیاں 10 بولڈ فلماں دی گٹھ وچ درج کیتا۔

2015 وچ، اس نے اک ہور بھارتی فلم بمپر ڈراء وچ اک آئیٹم گانا پیش کیتا۔

## تمغا حسن کارکردگی
پاکستانی حکومت نے اوہنوں تمغا حسن کارکردگی دتا اے ۔

## باہرلے جوڑ
* میرا دا ایوارڈ
* میرا دیاں تصویراں

## حوالے

گٹھ:پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:جم 1977
گٹھ:اداکارہ
گٹھ:فلمی اداکارہ
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
چترال وژن

**چترال وژن**، پاکستان کے صوبہ سرحد دے  ضلع چترال دا  پہلا رنگین اخبار اے۔ اس اخبار دے ایڈیٹرز رحمت عزیز چترالی تے حمید الرحمان ہیں۔
اے اخبار کھوار اکیڈمی دے  زیراہتمام شائع ہوندا اے۔ 

چترال وژن دے کالم نویساں دی لسٹ
* رحمت عزیز چترالی
* حمید الرحمان
* محمد شفیع
* زاکر محمد زخمی
* محمد جاوید غزالی المعروف ایم جے غزالی
* فیاض حمیدی

## بیرونی روابط
*چترال وژن
*کھوار وکی نیوز
*کھوار خبریں
نابر کہانی

**نابر کہانی** سعید بھٹہ دی پنجابی وچ لکھی اک کتاب اے ۔
گٹھ:پنجابی کتاباں
گٹھ:پنجابی ناول
اللہ میاں تھلے آ

**<span style='color: Green'>
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ آ**
***دیکھ ﺷﯿﻌﮯ ﺗﮯ ﻭﮨﺎﺑﯽ ﻟﮍ ﭘﺌﮯ**
***ﺳﻨﯽ ڈﺍﻧﮕﺎﮞ ﻟﮯ ﮐﮯ ﭼﮍﮪ ﭘﺌﮯ**
***ﺍﮎ ﺩﻭﺟﮯ ﻧﻮﮞ ﻗﺘﻞ ﮐﺮﯾﻨﺪﮮ**
***ﺁﮐﮭݨ ﺳﺎڈﺍ ﺍﮎ ﺧﺪﺍ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***ﺗﯿﺮﮮ ﮔﮭﺮ ﻟﺌﯽ ﭼﻨﺪﮦ ﻣﻨﮕﺪﮮ**
***ڈﺭ ﺩﮮ ﻟﻮﮎ ﻧﮧ ﮐﻮﻟﻮﮞ ﻟﻨﮕﮭﺪﮮ**
***سبھ ﻧﻮﮞ ﮔﮭﺮ ﺗﮯ ﺩﮮ ﻧﮩﯿﮟ ﺳﮑﯿﺎ**
***ﺍﭘݨا ﮔﮭﺮ ﺗﮯ ﺁﭖ ﺑݨا**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***ﻧﯿﮏ ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺪﮬﺮ ﺟﺎﻭﮮ**
***ﺭﻭﭨﯽ ﺭﺯﻕ ﺣﻼﻝ ﮐﻤﺎﻭﮮ**
***ﺗﯿﺮﺍ ﺣﮑﻢ ﺗﮯ ﻃﯿﺐ ﺭﻭﺯﯼ ﺑݨ ﮔﯿﺎ**
***ﺍﻭﮨﺪﮮ ﮔﻞ ﺩا ﭘﮭﺎﮦ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***ﻟﮑﮭﺖ ﻣﻠﮯ ﺗﮯ ﻣﻼﮞ ﻟﯿﮑﮭﮯ**
***ﭘﻨﺞ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﭘﺎوݨ ﺑﮭﻠﯿﮑﮭﮯ**
***ﺩﮬﯽ ﺩﺍ ﮐﻮﻥ ﺣﻼلا دﯾﮑﮭﮯ**
***ﺍﭘﻨﮯ ﺟﺮﻡ ﺩﯼ ﺩﯾݨ ﺳﺰﺍ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***ﻣﻼﮞ ﻗﺎﺿﯽ ڈھڈﻭﮞ ﮐﮭﻮﭨﮯ**
***ﻭڈﮬﯽ ﮐﮭﺎ ﮐﮭﺎ ﮨﻮ ﮔﺌﮯ ﻣﻮﭨﮯ**
***ﺳﭻ ﺁﮐﮭﺎﮞ ﺗﮯ ﻣﺎﺭݨ ﺳﻮﭨﮯ**
***ﻣﮕﺮﻭﮞ ﺩﯾﻨﺪﮮ ﻓﺘﻮا ﻻ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***ﺍﮎ ﺩﻭﺟﮯ ﺗﮯ ﭘﺎوݨ ﻟﺌﯽ ﻏﻠﺒﮧ**
***ﮐﺮ چھڈﯾﺎ ﻧﯿﮟ ﮐﺎﺑﻞ ﻣﻠﺒﮧ**
***ﺑﻨﺪ ﺳﮑﻮﻝ ﺗﮯ ﻣﺮ ﮔﺌﮯ ﻃﻠبا**
***ﺍﯾﮩﻨﺎﮞ ﺗﻮﮞ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﭽﺎ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***ﮨﮯ ﺗﻮﮞ ﮨﺮ ﺗﮭﺎﮞ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺎﻇﺮ**
***ﻓﯿﺮ ﻭﯼ ﺗﮕﮍﮮ ﻓﺎﺳﻖ ﻓﺎﺟﺮ**
***ﮐﺌﯽ ﮐﺌﯽ ﻋﻤﺮﮮ ﮐﺮ ﮐﮯ ﺗﺎﺟﺮ**
***ﮐﯿﻮﯾﮟ ﻟﯿﻨﺪﮮ ﭨﯿﮑﺲ ﻟﮑﺎ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***ﺗﻮﮞ ﻭﺳﯿﮟ ﺷﮧ ﺭﮒ ﺗﻮﮞ ﻧﯿﮍﮮ**
***ﮐﯿﻮﮞ ﻧﯿﮟ ﺭﻧﮓ ﻧﺴﻞ ﺩﮮ ﺟﮭﯿﮍﮮ**
***ﻣﺬﮨﺒﺎﮞ ﮐﯿﻮﮞ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻧﮑﮭﯿﮍﮮ**
***خُش ﮐﯿﻮﮞ ﮨﻮﻧﺪﮮ ﻟﮩﻮ ﻭﮔﺎ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**
***فیر ﻭﯼ ﺗﯿﻨﻮﮞ ﺳﺠﺪﮮ ﮐﺮداﮞ**
***ﺍﺯﻣﺎﺋﺸﺎﮞ ﻟﺌﯽ ﺩﮐﮭﮍﮮ ﺟﺮ داﮞ**
***ﻣﻈﻠﻮﻣﺎﮞ ﻟﺌﯽ ﺟﯿﻮنداﮞ ﻣﺮداﮞ**
***ﻇﺎﻟﻢ ﻣﯿﺘﮭﻮﮞ ﺭﮨݨ ﺧﻔﺎ**
***ﺍﻟﻠﮧ ﻣﯿﺎﮞ ﺗﮭﻠﮯ ﺁ**<br />**

گٹھ:پنجابی کتاباں
گٹھ:پنجابی شاعری
گیگر ناپ

**گیگر ناپ** (Geiger counter) ریڈیایشن نوں ناپن دا اک اوزار اے۔ ایہنوں ہانز گیگر تے ردرفورڈ نے 1908 وچ بنایا 1928 وچ والتھر ملر نے اینوں ودیا کیتا۔
شروڈنگر دی بلی

**شروڈنگر دی بلی** سوچ دے اک تجربے دا ناں اے جینوں ارون شروڈنگر نے 1935 وچ دنیا اگے رکھیا۔ ایہ کوانٹم مکینکس بارے اے تے ایہ دسدا جے کیویں کوانٹم مکینکس بارے بے تکیاں سوچاں کدر لے جاندیاں نیں۔ ایس مسلے وچ اک بلی دسی گئی جےڑی جیوندی وی اے تے مری وی اے۔

ایہ کج اینج اے اک بلی ایسے کمرے وچ اے جیدے وچ اوہ بارلی دنیا توں کٹی ہوئی اے۔ اک گیگر ناپ تے کج ٹٹن والا عنصر وی اوتھے ہیگا اے۔ کج چر مگروں، اک کینٹہ لالو اوس ٹٹن والے عنصر دا اک ایٹم ٹٹدا اے یا اوہ نئیں ٹٹے گا۔ ایس گل نوں گیگر ناپ ناپے گا۔ اگر عنصر ٹٹدا اے تے ایہ زہریلی گیس کڈے گا تے بل مرجاۓ گی۔

سوال ایہ جے: کینٹے مگروں بلی جیوندی ہووے گی یا مرجائیگی ؟

شروڈنگر کیندا اے جے جدوں تک بوآ بند اے بلی یا تے جیوندی اے یا مرگئی اے۔ اسیں ایہ اودوں تک نئیں جان سکدے جدوں تک اسیں بوآ کھول کے ویکھ ناں لۓ۔ رپھڑ دی گل ایہ جے اگر بوآ کھلدا اے تے ایہ تجربے وچ روک ہووے گی۔

شروڈنگر دا ایہ کینا اے جے ایس توں ای۔ہ گل پتہ چلدی اے جے کج سوچاں بالکل یملیاں ہوندیاں نیں
## بارلے جوڑ

گٹھ:انجان
آیاپانیکو

**آیاپانیکو** (Nuumte Oote, سچی آواز) شمالی امریکی مہادیپ دے ملک میکسیکو دے علاقہ تباسکو وچ بولی جان والی اک زبان د نام اے - اے اک امریکی-انڈین بھاشا اے جو کہ مکس-زوک نام دے بولیاں دے خاندان نال تعلق رکھدی اے - پوری دنیا وچ آیاپانیکو بولن والے صرف دو انسان زندہ نے - انا دو باشندیاں دے ناں نے : اسیدرو ولاسکس (69) تے مانول سگوویا (75) - برطانیہ دے اخبار « د گارڈین » وچ 13 اپریل 2011 نو چھپی اک خبر دے مطابق یہ بولی ختم ھون دی حد تے اے -

میکسیکو دے « دیسی بولیاں دے قومی انسٹیٹیوٹ » نے آیاپانیکو دی حفاظت کرن وچ آپنی دلچسپی ظاہر کیتی اے - اس سرکاری انسٹیٹیوٹ نے آن والی نسل نو یہ بولی سکھاں لیی کئی قدم چکے نے - انہاں دے پلانا وچوں اک پلان آیاپانیکو دی کلاساں شروع کرن د اے جس وچ سگوویا صاحب تے ولاسکس صاحب باقی لوکاں نو آیاپانیکو سکھاں گے - پر پیسے دی دقت دی وجہ کارن کلاساں ہوں تک شروع نہی ہویاں ہن -

اس دے علاوہ امریکہ دی انڈیانا یونیورسٹی دے پروفیسر دانیل سسلک اس بولی دی پہلی لغت تیرا کر رہے ہن - انہاں دے کم دی سب توں وڈی مشکلاں وچوں اک مشکل یہ ہے کہولاسکس صاحب تے سگوویا صاحب کسے پرانی مسلہ دی وجہ نال آپس وچ گل بات کرن توں وی انکار کردے ہن - اس دے علاوہ ولاسکس صاحب تے سگوویا صاحب آیاپانیکو دی دو علیدہ ضلای بولیاں بولدے ہن - دانیل سسلک دی لغت وچ دونو شمار ھون گیاں -

## حوالہ


گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولی
گٹھ:دنیا دیاں بولیاں
گٹھ:لسانیات
گٹھ:زباناں
گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس
گٹھ:یورپ دیاں بولیاں
گٹھ:یورپی بولیاں
گٹھ:یورپی دیساں دیاں بولیاں
ضلع افشن

**ضلع افشن** ترکی دے صوبہ کہرامانمراش دا اک ضلع اے۔
## ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے

گٹھ:ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
رات

**رات** (انگریزی: Night)، سورج دے غروب ہوݨ توں طلوع ہوݨ دے درمیان دا ویلا ہُندا اے۔

گٹھ:ویلا
میانی دی لڑائی

**میانی دی لڑائی** سندیاں تے انگریزاں وشکار 7 فروری 1843 نوں لڑی گئی۔ ایس لڑائی وچ سندیاں نوں ہار ہوئی تے سند انگریزاں ہتھ لگ گیا۔ ایس لڑائی وچ آغا خان I نے انگریزاں دا ساتھ دتا۔

پنجاب وچ رنجیت سنگھ دے مرن مگروں انگریزاں دی لیندے ہندستان تے اجکل دے پاکستان تے مل مرن دی راہ اسان ہوگئی۔ 1840 دے دہاکے وچ سندھ تے تالپور ٹبر راج کرریا سی۔ 

1843 وچ انگریز جرنیل چارلس جیمز نیپیر نے بمبئی ولوں سندھ دے راجگڑھ حیدراباد تے ہلہ بولیا۔ سندھی فوج دا سردار میر ناصر خان تالپور سی جیدے کول 30 ہزار دے نیڑے فوج سی۔ انگڑیزی فوج 3 ہزار دے نیڑے سی۔

ودیا اسلحہ تے سکھلائی نے انکریزی فوج نوں جتوایا۔ آغا خان I جیہڑا پہلے افغانستان وچ انگریزاں ولوں افغانیاں نال لڑچکیا سی ہن سندیاں نال انکریزاں ولوں لڑیا۔ 

* ہوش محمد شیدی

* http://www.ismaili.net/Source/jerruk/1.html
ہوش محمد شیدی

**ہوش محمد شیدی** اک سندی جرنیل سی جیہڑا 1843 وچ میانی دی لڑائی تے ڈبو دی لڑائی وچ انگریزاں نال لڑیا۔ اوہ حیدرآیاد دے نیڑے اک تھاں ڈبو کول 1843 وج انگریزاں نال لڑدا ہویہ مارا گیا۔

ہوش محمد شیدی دے اک نعرے "سر دیسوں پر نسدھ ناں دیسوں" دی ہلے وی مانتا اے۔
چارلس جیمز نیپیر

**چارلس جیمز نیپیر** اک انگریز جرنیل سی اوہ 10 ستمبر 1782 وچ انگلینڈ وچ جمیا۔ انگریزی فوج وج پرتی ہوکے فرانس دے خلاف لڑیا۔ اوہنوں ہندستان وچ انگریزی فوجاں دا کمانڈر بنایا گیا۔ فروری 1843 نوں اوہنے میانی دی لڑائی وچ سندی فوج نوں ہرا کے سندھ تے مل ماریا۔

چارلس جیمز نیپیر 29 اگست 1853 نوں مریا۔
بیرتھ فیسٹیول تھیٹر

**بیرتھ فیسٹیول تھیٹر** جرمنی دے شہر بیرتھ وچ اک تھیٹر اے۔ ایہ تھیٹر جرمن موسیقار رجرڈ ویگنر دے اوپیرا کرن ل‏ئی اودے ہتھوں تے اودی صلاع نال بنیا سی۔ ویگنر کول کئی سوچاں سن جے کیویں اکاوپیرا چلنا چائیدا اے۔ اودی سوچ وچ اوس ویلے جرمنی وچ کوئی وی اوپیرا تھیٹر اینے جوگا نئیں سی جتھے اوہدے اوپیرا کیتے جاسکن۔

باویریا دا بادشاہ لڈوگ II ویگنر دی موسیقی نوں چاندا سی تے اوہنے ویگنر دیاں سوچاں تے چلن والے اک اوپیرا تھیٹر بنان لئی پیسے دتے تے اینج ایہ اوپیرا بیرتھ وچ لڈوگ II دیاں پیسیاں تے شوق تے ویگنر دی صلاع تے بنیا۔ 22 مئی 1872 نوں ویگنر دی سالگرہ دے دن ایس کم دی نیو رکھی گئی تے چار وریاں مگروں ایہ تیار ہوگیا۔ ایدے وچ 1925 بندے بیٹھ سکدے نیں۔ ایس تھیٹر دی خاص گل ایدے وچ ارکیسٹرا دی لکی ہوئی تھاں اے۔

## بارلے جوڑ

*بیرتھ فیسٹیول

گٹھ:لڈوگ II
گٹھ:جرمنی
زاخن تے راجگھر

**زاخن تے راجگھر** جرمن صوبے باویریا چ باویریا دے بادشاہ لڈوگ II دا قلعہ گھر اے۔۔ اینوں لڈوگ II نے 1869 تے 1872 دے وشکار بنوایا تے۔ اے۔ زاخن دے پعاڑ تے 1866 میٹر دی اچائی تے گارمش پارٹنکرخن توں 10 کلومیٹر دے پینڈے تے اے۔۔ ایس فلعہ گھر دی لڈوگ II دے بناۓ گۓ ہور تھاواں نال ایڈی مانتا نئیں اے۔۔

ایس نوں اوہ سالگرہ یا ہور ورے دے دیہاڑیاں لغی ورتدا سی۔ باروں تے اے سادہ جیا کوٹھا دسدا اے پر اندروں خاص طور تے اپر والا کمرہ ترک نمونے تے سجیا ہویا اے۔

ایس دی اک ہیکٹر تے پھیلی پھلواری وچ 1000 دے نیڑے ہمالیہ توں الپس تک کٹھے کیتے پعاڑی پھلاں دی پھلواری اے جینوں میونخ نمفنبرگ پھلواری نے لایا تے سانبیا ہویا اے۔۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ 
* زاخن پھلواری 
* نقشہ 
* ہور دساں

گٹھ:لڈوگ II
گٹھ:جرمنی
الپ جھیل

**الپ جھیل** (Alpsee) جرمنی دے دکھنی صوبے باویریا دے ضلعے اسٹلگاؤ وچ فسن توں 4 کلومیٹر دے پینڈے تے نیوشوانسٹائن تے ہوہنشوانگاؤ دے فلعیاں کول اک جھیل اے۔

چھیل دے کنڈے 5 کلومیٹر توں تھوڑے نیں تے ایہدی زیادھ توں زیادھ ڈونگائی 62 میٹر اے۔ ایس جھیل وج جنگلی راج ہنس ریندے نیں۔ ایس جھیل دے کنڈے تے چلن لئی اک راہ وی ہے تے اگر ہوہنشوانگاؤ ولوں اپر چڑھو تے دوجے پاسے آسٹریا ول آسٹریا دے اک پنڈ پنزوانگ اپڑ جاؤگے۔

## ناں
جھیل دا ایہ ناں ایدے دوالے الپس دے پربت دھارے توں پیا۔ جرمن وج پہاڑ نوں وی الپ کیندے نیں جیہڑے ایدے دوالے نیں۔
## حوالے

## بارلے جوڑ

* الپ جھیل دے دوالے راہ تے جھیل دیاں مورتاں
* ہور سوآں 

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:جرمنی دیاں جھیلاں
ساؤلنگ

**ساؤلنگ** دکھنی جرمنی وچ باویریا دے صوبے اندر الپس دے پعاڑی سلسلے دا 2047 میٹر اچا پعاڑ اے۔

* نیوشوانسٹائن
فالکنشٹائن

**فالکنشٹائن** جرمن صوبے باویریا چ اک قلعہ اے جینون باویریا دے بادشاہ نے 1270 تے 1280 دے وشکار بنوایا۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:جرمنی
گٹھ:لڈوگ II
ضلع گیبزے

**ضلع گیبزے** ترکی دے صوبہ کوجائلی دا اک ضلع اے۔
## ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے

گٹھ:ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ایڈورڈ رائڈل

**ایڈورڈ رائڈل** اک جرمن ارکیٹیکٹ تے مستری سی۔ لڈوگ دے آکھن تے اوہنے نیوشوانسٹائن دا قلعہ محل بنان وچ ہتھ ونڈایا۔

گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
جارج فان ڈولمان

**جارج فان ڈولمان** اک جرمن مستری تے ڈیزائینر سی۔ اوہنے لڈوک دے کئی قلغہ مجل بناۓ۔

گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
کرسچن جینک

کرسچن جینک (1833–1888) اک جرمن مورتاں بنان والا سی اوہنے نیوشوانسٹائن دا ڈیزائن بنایا سی۔

گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
بیرختسگاڈن الپس

**بیرختسگاڈن الپس** دکھنی جرمنی وچ اک پربت دھارا اے۔

* نیوشوانسٹائن
جھیل سٹارنبرگ

**جھیل سٹارنبرگ** باویریا جرمنی وچ میونخ توں 25 کلومیٹر دے پینڈے تے اک جھیل اے۔ باویریا دا بادشاہ لڈوگ II ایدے وچ ڈب کے مریا سی۔
گلابی جزیرہ

**گلابی جزیرہ** جھیل سٹارنبرگ وچ اک جزیرہ اے۔ ایہ جھیل باویریا جرمنی وچ میونخ توں 25 کلومیٹر دے پینڈے تے اے۔۔ باویریا دے بادشاہ لڈوگ II نون ایہ تھاں اچیچی پسند سی۔

ایہ 233 میٹر لمبا تے 176 میٹر جوڑا اے۔

* لڈوگ II

## بارلے جوڑ

* باویریا
واٹزمان

**واٹزمان** جرمنی دے صوبے باویریا وچ اک پہاڑ اے۔ ایہ 2713 میٹر اچا اے۔

## ہور ویکھو
* جرمنی دے پعاڑاں دی لسٹ

## بارلے جوڑ
کرائیسٹلیگر

**کرائیسٹلیگر** کونگسی جھیل، باویریا، جرمنی دے اک جزیرے دا ناں اے۔۔ ایہ 61 میٹر لماں تے 26 میٹر چوڑا اے۔ تے ایہ 1260 میٹر مربع میل تے پھیلیا ہویا اے۔
چڑھدا جرمنی

*چڑھدا جرمنی* (جرمن: Deutsche Demokratische Republik، انگریزی: West Germany) مئی 1949 ۃوں لے کے 1990 تک جرمنی دے لیندے انگ نوں کیا جاندا اے جیہڑا دوجی وڈی لڑائی مگروں اوہناں تھانواں تے بنیا جیہے فرانس، برطانیہ تے امریکہ کول سن۔

ایہ 108,333 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا سی تے ایدا راجگڑھ چڑھدا برلن سی۔۔ایہ 23 مئی 1949 توں لے کے 3 اکتوبر 1990 تک ریا تے فیر لیندے جرمنی نال رل کے اک جرمنی بن گیا۔

## ہور پڑھو
* لیندا جرمنی
* نازی جرمنی
* دوجی جنگ عظیم
* سرد جنگ

گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمنی دا جغرافیہ
چڑھدا برلن

**چڑھدا برلن** جرمنی دے راجگڑھ برلن دا چڑھدا پاسہ اے ایہ 1949 توں لے کے 1990 تک لہندے برلن توں وکھرا سی 1990 وچ ایہ لہندے برلن نال جوڑ دتا گیا تے اینج اے اکٹھا برلن بنیا۔

چڑھدا برلنچڑھدے جرمنی دا راجگڑھ سی۔

چڑھدا برلن  لہندے برلن توں برلن کندھ راہیں وکھ کیتا گیا سی تے 1990 وچ برلن کندھ دے ڈھائے جان نال ایہ دونے مڑ اکٹھے ہوکے اک برلن بن گئے۔

## ہور پڑھو
* چڑھدا جرمنی
* لیندا جرمنی
* لیندا برلن
* نازی جرمنی
* دوجی جنگ عظیم
* سرد جنگ
*برلن کند
گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمنی دا جغرافیہ
گٹھ:جرمنی دی تریخ
فرانز باویریا

**فرانز** وٹلزباخ ٹبر دا اک شہزادہ اے تے باویریا دے تخت دا دعویدار اے۔۔ اوہ 14 جولائی 1933 نوں میونخ وج جمیا۔

* لڈوگ II
شنیفرنرکوف

**شنیفرنرکوف** 2875 میٹر (9432 فٹ ) اچا الپس دے پربت دھارے وچ جرمنی دا اک پہاڑ اے۔

## ہور ویکھو
* جرمنی دے پعاڑاں دی لسٹ
ہوخوانر

ہوخوانر سوگسپتزے دے مگروں جرمنی دا دوجا اچا پہاڑ اے ۔ ایہدی اچائی 2744 میٹر (9,003 فٹ) اے۔۔۔  

## ہور ویکھو
* جرمنی دے پعاڑاں دی لسٹ
ہرمن بوہل

**ہرمن بوہل** آسٹریا دا اک پعاڑیا سی۔ اوہ انزبرک وچ 21 ستمبر 1924 نوں جمیا۔ اوہنوں پعاڑاں تے چڑھن دا چسکہ پیگیا۔ اوہ پہلا بندا سی جیہڑا نانگا پربت تے چڑھیا۔ اوہنے ایہ کم 3 جولائی 1953 نوں کیتا۔ 9 جون 1957 نوں اوہ بروڈ پیک تے چڑھیا۔ چوگولیزا تے 27 جون 1957 نوں اوہ چڑھدیاں ہویاں ڈگ کے مر گیا۔

* رائنہولڈ میسنر
## بارلے جوڑ
* مورتاں
گاجر

**گاجر** اک جڑ سبزی اے۔ ایہ چھتری ٹبر توں اے۔ جڑ گول تے لمی ہوندی اے۔۔ ایہ سبزی تے سلاد لئی کھادی جاندی اے۔ عام جڑ ای کھادی جاندی اے جد کہ پتے وی ورت لۓ جاندے نیں۔ 2011 وچ گاجراں تے گونگلو رلا کے دنیا وچ 35.658  ملین ٹن ہوۓ۔ نیڑے تریڑے ادھیاں چین وچ ہویاں۔

## وکھالہ
گاجر ہر ورے اگائی جانوالی سبزی اے۔ ایہ اک میٹر تک اچی ہوسکدی اے تے ایہ جون-اگست وچ پھل دیندی اے۔ پھل نکے تے اک چھتری بنے ہوندے نیں جیہڑے 3–7 سیٹی میٹر چوڑی ہوندی اے۔ رنگ پھلاں دا چٹا ہوندا اے تے پھل مکن تے چھتری پنچھیاں دے آلنے وانگوں ہوجاندی اے۔ 

## تریخ

گاجر دے جنگلی پرکھ ایران-افغانستان وج سن جتھے جنگلی گاجر (Daucus carota) ہن وی اگدی اے۔ اپنی پسند دی گاجراں نوں جن چن کے تے فیر اوہناں نوں ای اگے اگان وچ مٹھیاں، نکے کلے والیاں تے تھوڑی کڑتن والیاں گاجراں سامنے آیاں نیں۔ گاجر دا پہلی واری لکھتاں وچ ناں پہلی صدی وچ آیا۔ اجکل ورتی جانوالی گاجر 1100 ورے پہلے افغانستان وچ بنی۔ 10 ویں صدی وچ ایہدا رنگ کئی تھانواں تے جامنی سی۔ یورپ وچ ایہنوں عرباں نے 8ویں صدی وچ پہلی واری اگایا۔ 12ویں صدی دے عرب اندلسی لکھاری نے پیلیاں تے لال گاجراں دا لکھیا اے۔ سائمن سیٹھ نے وی 11ویں صدی وچ دونویں رنگاں دیاں گاجراں دا لکھیا اے۔ گاجراں دی اگائی 14ویں صدی وج چین وچ تے 18ویں صدی وچ جپان وچ ہوئی۔ مالٹئی رنگ دی گاجر نیدرلینڈز وچ 17ویں صدی وچ بنی۔ یورپی وسنیک گاجر نوں 17ویں صدی وچ امریکہ لے گۓ۔

## اگائی

گاجر نوں اگن لئی دھپ چاہیدی اے۔ 16 توں 21 °C دا گرمی ناپ ودھیا اے۔ سدھی گاجر اگان لئی نرم تے پتھراں توں صاف زمین دی لوڑ ہوندی اے۔ ایہ اچیاں کیتیاں گئیاں وٹاں وچ سوہنی اگدی اے۔ گاجر دا بی جیہڑا 1–3 ملی میٹر موٹا ہوندا اے۔ گاجر نوں پوری گاجر بنن وچ  مہینے لگدے نیں۔
 
## بارلے جوڑ

* گاجر میوزیم 
* گاجر پاکستان وچ 
## اتہ پتہ
جڑ والیاں سبزیاں

**جڑ والیاں سبزیاں** اوہ سبزیاں نیں جناں دیاں جڑاں سبزیاں لئی ورتیاں جاندیاں نیں۔

## ناں
* مولی
* گاجر
* گونگلو
* شکرقندی
* چقندر
* پیاز
* لسن
پتیاں والیاں سبزیاں

**پتیاں والیاں سبزیاں** اوہ سبزیاں نیں جیہناں دے پتے سبزیاں دے طور تے ورتے جاندے نیں۔

## ناں
* سلاد
* سرھوں

گٹھ:سبزیاں
بروکلی

**بروکلی** سروں دے ٹبر دی اک عام سبزی ہے جیہدا پھل والا انگ سبزی لئی ورتیا جاندا ہے۔ ایہہ ہرے رنگ دا ہوندا ہے۔ بروکلی اطالوی بولی دا شبد ہے جیہدا مطلب ہے گوبی دا پھل والا انگ۔ بروکلی دا یورپ دے اک جنگلی بوٹے توں نکلیا۔ 2000 ورھے توں ایہہ ورتیا جا رہیا ہے۔ رومی سلطنت دے ویلے توں ہی ایہنوں اطالوی کھان پین دے کھانیاں وچ مانتا ملی ہوئی سی۔ بروکلی نوں کینسر اَتے دل دے روگاں لئی ودھِیا منیا گیا ہے۔ ایہنوں کجا یا پاف دے کے کھادا جاندا ہے۔

## کھان دے فیدے

بروکلی وٹامن سی تے پھوک نال بھریا ہوندا ہے۔ ایہدے وچ ایہو جیہی شیواں وی ہوندیاں نیں جیہڑیاں کینسر نال لڑدیاں نیں۔ ایہنوں اگر ابالیا جاوے تے ایہدی کینسر نال لڑن دی طاقت گھٹ جاندی ہے۔

## اگائی
بروکلی ٹھنڈی رت دی فصل ہے جیہڑی گرمیاں نہیں سہ سکدی۔ ایہہ 18 توں 23 سینٹی گریڈ دے گرمی ناپ وچ ودھیا اُگدا ہے۔ ایہدا جدوں پھل دا سرا نکلدا ہے تاں اوہنوں کٹ کے ورتیا جاندا ہے۔ ایہنوں ایہدے پیلے پھل کھڑن توں پہلے ہی وڈھیا جاندا ہے۔

## پسار
بروکلی دا اصل دیس اناطولیہ سی جتھوں ایہہ اٹلی اپڑیا اَتے اوتھوں فرانس، یورپ اَتے فیر امریکہ اپڑیا۔ ایہدی سب توں چوکھی اگائی چین وچ ہوندی ہے۔ 
## مورتاں

* سیبزیاں دی لسٹ
## باہرلے جوڑ

*بروکلی دے فیدے

گٹھ:سبزیاں
گٹھ:سروں دا ٹبر
گٹھ:سرؤں دا ٹبر
رومی لوک راج

**رومی لوک راج** پرانی رومی رہتل دا اک ویلہ سی جدوں سرکار لوک راج وانگوں چلدی سی۔ رومی لوک راج 508 م پ وچ ٹری جدوں رومی بادشائی نوں ہٹادتا گیا تے ایدی تھان تے دو آکو لاۓ گۓ جینان نوں سیانیاں دی اک ٹولی جینوں سینیٹ کیندے سن اوناں نوں صلا دیندی سی۔

رومی لوک راج 27 م پ نوں مکیا جدوں آگسٹس نے اینون بادشائی وچ پلٹیا۔

## ہور ویکھو

* رومی سلطنت
* چڑھدی رومی سلطنت 
* لہندی رومی سلطنت
خلافت راشدہ

**خلافت راشدہ** کج تریخ لکھاریاں دی اک وچ عرب تریخ دا اک ویلہ اے جیہڑا پیغمبر اسلام **حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم]]** دے اس دنیا توں ظاہری پردے توں لے کے چوتھے خلیفہ راشد امیر المومینین امام علی ابن ابی طالب تک اے۔ اینج ایہ ویلہ 632 توں 661 تک بندا اے۔  خلیفہ عثمان دے مدینہ وچ قتل ہون تے ایدے قاتلاں  توں قصاص لین دے ناں تے معاویہ دی امام علی نال لڑائیاں تے امام علی دی شہادت دے بعد معاویہ دے حکومت اُتے قبضہ نے اس خلافت دا انت کیتا ۔ ایدا راج لیندے ایشیاء تے اتلے افریقہ تک سی۔

خلافت عربی بولی دا شبد اے۔

ایہ خلافت ابوبکر دے 632 وچ مدینہ وچ خلیفہ بنن تے ٹری اوہناں دا جوڑ عرب دے قبیلے قریش نال سی تے اوہ 13 ورے پہلے مدینہ وچ مکلہ توں دیس نکالہ لے کے اۓ سن۔ پیغمبر اسلام محمد دے مرن تے اوس ویلے بنن والی عرب اسلامی سرکار دی سرداری لئی مدینہ دے اصل لوک دے محمد دے ساک علی وی سوچ رکھدے سن پر گل بات کرکے ابوبکر نوں خلیفہ بنا لتا جاندا اے۔

ابوبکر دے فلیفہ بنن ویلے ایہ عرب دے کج نکراں تے تھانواں تے پھیلی سی اینوۂ ایدے مڈ توں ای رپھڑ ٹکرے پر ایہ تھوڑے جر وچ ای ایہدہ زور عرب تے فیر لیندے ایشیاء تے اتلے افریقہ تک اپڑیا۔ ایس سرکار دے منے پرمنے جرنیلاں خالد بن ولید ابوعبیدہ ابن الجراح تے عمرو ابن العاص نے روہی وج چلن والی ہنیری وانگوں لیندے ایشیاء نون اپنی لپیٹ لےلیا تے عرب تریخ دی پہلی وڈی سرکار وجود وچ آئی۔ ایس عرب سرکار دے وادے دا کم پہلے تن خلیفیاں ابوبکر، عمر تے عثمان ویلے ٹردا ریا۔ چوتھے خلیفہ علی ویلے کوئی وادھا نا ہویا ۔
گٹھ:عرب
الارک I

الارک I وسگوتھس دا 395 توں لے کے 410 تک اک بادشاھ سی۔ اونے 410 وچ روم تے مل ماریا۔
گٹھ:بادشاہگٹھ:جرمنی
سرفراز انور صفی

**سرفراز انور صفی** پنجابی دے اک سرکڈھویں شاعر، کالم لکھاری تے پنجابی سیوک نیں۔
ریڈیو پاکستان وچ اناؤنسر وی رہے نیں۔ 

## [[شاعری]]
*چیت وساکھ دے چن دا چانݨ، چڑھدے سورج دی اوہ لو  کچے بیراں ورگا جُثا، تِکھے ساہواں دی خشبو
*پنڈ وچ لگا پیر دا میلا آیا ویلا چھیل چھبیلا  ہاݨ نوں ہُندا ہاݨ پیارا سجݨا میرے ناݪ کھلو
*ہِجر تیرا اے رگ رگ اندر، شوکر مارے سپ دے وانگر  ساڑے پنڈا ایویں جیکر چلدی جیٹھ تے ہاڑھ دی لو
*پَپݪ تھلے بہہ کے جیہڑی گل سی مُکی تیری میری  تینوں اوسے گَل دی سون٘ھ میتھوں ہُݨ توں وکھ نہ ہو
*ناݪ سجݨ دے رل کے رہݨا، ہُݨ نئیں ہور وچھوڑا سہݨا  ایویں رس رس جِندڑی روݪی لیݨا اک نہ دیݨے دو

گٹھ:پنجابی شاعر
گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
دھݨیا

**دھنیا** ہرسال ہون والی اک بوٹی اے۔ ایہ کھان پکان وچ ایہدے پتے تے بی ورتے جاندے نیں۔ ایہ چھتری ٹبر توں اے۔ ایہ دکھنی یورپ توں لے کے دکھنی ایشیاء تک دی واسی اے۔

## وکھالہ
دھنیۓ دا بوٹا 50 سینٹی میٹر(20 انچ) تک لما ہوندا اے۔ پتے وکھالے وچ وکھرے ہوندے نیں۔ تھلیوں تنے دے مڈھ تے چوڑے ہوندے نیں تے اتے جیوں جیوں جاؤ پتلے ہوندے جاندے نیں۔ ایہدس بی گول، نکے تے 3–5 ملی میٹر موٹے ہوندے نیں تے مصالیاں وچ ورتے جاندے نیں۔

## ورتن
دھنیۓ دے پتے تے بی کھانیاں وچ ورتے جاندے نیں۔ دھنیا کھانیاں نوں سجرا رکھدا اے تے مسن نہیں دیندا۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:چھتری ٹبر
گٹھ:سبزیاں
لشکر طیبہ

**لشکر طیبہ** دکھنی ایشیاء دی اک لڑاکا مذہبی ٹولی اے۔ ایدے بارے کیا جاندا اے جے ایدی نیو حافظ محمد سعید تے ہور لوکاں نے 1990 وچ افغانستان وج رکھی۔ ایدا مشن کشمیر نوں ہندستان کولوں چھرانا اے۔ ایس ٹولی تے پاکستان سمیت سارے دیسان وچ روک لکی ہوئی اے۔

ایس ٹولی تے 2001 وچ ہندستانی پارلیمنٹ تے ہلے، 2008 وچ بمبئی تے ہلہ بولن دا الزام اے۔

## ہور دیکھو
*سپاہ صحابہ پاکستان
*لشکر جھنگوی
ضلع کلکت

**ضلع کلکت** ترکی دے صوبہ گوموشخانے دا اک ضلع اے۔
## ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے

گٹھ:ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چقندر

**چقندر** اک سبزی اے جیدے پتے تے جڑ پکاۓ تے سلاد لئی ورتے جاندے نیں۔ ایدی جڑ گونگلو وانگوں گول تے گوڑی گلابی ہوندی اے۔

## ہور ویکھو
* جڑ والیاں سبزیاں
پیاز

**پیاز** اک سبزی اے جیدے پتے تے گنڈ ورگی جڑ پکاۓ جاندے نیں۔ پیاز دے پتیاں نوں پوکاں کیندے نیں جیہڑیاں پھلیاں ہوندیاں نیں ایہناں دا رنگ نیلا ہرا ہوندا اے۔ جڑ وڈے دن ہون تے پھل جاندی اے۔ پت جھڑ وچ پتے سک جاندی نیں تے پیاز دی گنڈی دی اتلی پرت سک جاندی اے نرم ہوندی اے۔ فصل فیر ورتن لئی تیار ہوندی اے۔ پیاز نوں ساری دنیا وچ ورتیا جاندا اے۔

پیاز نوں پنجابی وچ گنڈھ یا گنڈے وی کیندے نیں۔

## وکھالہ
پیاز ہن جنگلاں وچ تے نہیں ملدا پر ایہنوں انسان پچھلے 7000 وریاں توں اگا ریا اے۔ ایہ سال وچ دو واری ہوندا اے پر لامت اکوواری اگاندے نیں۔ ایہ 15 توں 45 سینٹی میٹر  (6 توں 18 انچ) تک اچا جاندا اے۔ ایہدے پتے جنہاں نون پوکاں کیندے نیں سدھیاں لمیاں تے پھلیاں اندروں کھوکھلیاں ہوندیاں تے نیلے ہرے رنگ دیاں ہوندیاں نیں۔ ہر پتے دا مڈھ پدھرا ہوندا اے۔ بوٹے دے مڈھ توں کئی جڑاں زمین ول جاندیاں نیں۔ مڈھ ویلے نال موٹا ہوندا جاندا اے تے گول ہوندا جاندا اے۔ پت جھڑ وچ پتے سکن لگدے نیں تے گول جڑ تے پتلی چھلڑ بندی اے۔ اگر سیال وچ ایس پیاز نوں لگا رہن دتا جاوے تے اگلے ورے اوہ فیر پھٹدا اے تے اوہدے جوں اک لمی ڈنڈی اتے ول اندی اے تے اک نکے نکے پھلاں دی جھتری بناندی اے۔

## ہور ویکھو
* جڑ والیاں سبزیاں
## بارلے جوڑ
فوکس ویگن

**فوکس ویگن** جرمنی دی کاراں ویگناں تے ٹرک بنان والی کمپنی اے۔ فوکس ویگن جرمن بولی دا بول ایہ جیدا مطلب اے 'لوک گڈی'۔ ایس کمپنی دی نیو ہٹلر دے آکھن تے رکھی گئی۔ اوس ویلے بنن والیاں گڈیاں دا مل چوکھا سی تے عام لوک نئیں سی لےسکدے ایس ہٹلر نے فرڈیننڈ پورشے نوں کیا جے ایسی کڈی بنائی جاۓ جیہڑی سستی ہوۓ تاں جے عام لوک وی مل لے سکن۔ ایس کار دا انجن پچھے رکھیا گیا تے ایہ ہو نال ٹھنڈی ہوندی اے۔
ایپل I

**ایپل I** ایپل کمپنی دا بنیا پہلا کمپیوٹر اے جیہڑا 1976 وچ سٹیو وازنیاک نے ڈیزائن کیتا تے ہتھ نال بنایا۔ ایس نوں بنان ل‏‏ئی سٹیو جابز نے اپنی فوکس ویگن ویچ دتی تے سٹیو وازنیاک نے اپنا کیلکولیٹر ویچ دتا۔

## بارلے جوڑ

* ایپل I دے شقیناں دا کلب
سٹیو وازنیاک

**سٹیو وازنیاک** اک امریکی کمپیوٹر انجینیر اے۔ اوہ 11 اگست 1950 وچ سا ن جوز، کیلیفورنیا، امریکہ وچ جمیا۔ اوہنے سٹیو جابز نال رل کے ایپل کمپنی دی نیو رکھی۔

سٹیو وازنیاک نے ایپل I تے ایپل II کمپیوٹر ڈیزائن کیتے تے بناۓ۔

## بارلے جوڑ

* سٹیو وازنیاک دے انٹرویو
* سٹیو وازنیاک دی ویب سائیٹ

گٹھ:ایپل
کپرٹینو

**کپرٹینو** امریکہ دا اک شہر اے۔ ایہ امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دی کاؤنٹی سانتا کلارا وچ اے۔ ایتھے 58302 لوک وسدے نیں۔

کپرٹینو وچ ایپل کمپنی دا دفتر وی اے۔
پکسار

**پکسار** اک امریکی فلم سٹوڈیو اے۔ ایہ اپنیاں کارٹون فلماں توں مشہور اے۔ ایہ پہلے دی والٹ ڈزنی کمپنی دا سنگی سی تے ہن اوہدا انگ اے۔ ایدی نیو 1979 وچ رکھی گئی۔ سٹیو جابز نے ایہنوں 1986 وچ دس ملین ڈالر وج مل لیا۔

## فلماں
# *[[Toy Story]]* (1995)
# *[[A Bug's Life]]* (1998)
# *[[Toy Story 2]]* (1999)
# *[[Monsters, Inc.]]* (2001)
# *[[Finding Nemo]]* (2003)
# *[[The Incredibles]]* (2004)
# *[[Cars (Movie)|Cars]]* (2006)
# *[[Ratatouille (movie)|Ratatouille]]* (2007)
# *[[WALL-E]]* (2008)
# *[[Up (movie)|Up]]* (2009)
# *[[Toy Story 3]]* (2010)
# *[[Cars 2]]* (2011)
# *[[Brave (movie)|Brave]]* (2012)

http://www.pixar.com/
## بارلے جوڑ

گٹھ:امریکہ
جوزف ورتھ

جوزف ورتھ (1879-1956) جرمنی دا اک چانسلر ریا۔ اوہ 1921 توں 1922 تک جرمنی دا چانسلر ریا۔

گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
گٹھ:جرمن چانسلر
ولہلم کیونے

ولہلم کیونے (1876-1933) جرمنی دا اک چانسلر ریا۔ اوہ 1922 توں 1923 تک جرمنی دا چانسلر ریا۔
ہائینرش بروننگ

ہائینرش بروننگ (1885-1970) جرمنی دا اک چانسلر ریا۔ اوہ 1930 توں 1932 تک جرمنی دا چانسلر ریا۔
فرانز فان پاپن

فرانز فان پاپن (1879-1969) جرمنی دا اک چانسلر ریا۔ اوہ 1 جون توں 17 نومبر 1932 تک جرمنی دا چانسلر ریا۔
گیرہارڈ شروڈر

گیرہارڈ شروڈر (1944) جرمنی دا اک چانسلر ریا۔ اوہ 27 اکتوبر 1998 توں 22 نومبر 2005 تک جرمنی دا چانسلر ریا۔
ڈونلڈ ڈک

**ڈونلڈ ڈک** اک کارٹون کیریکٹر اے جینوں والٹ ڈزنی نے 1934 وچ بنایا سی۔ ایہ انسانی صفتاں تے بنیا اے۔ ایہ چٹس رنگ دا بطخا اے جیدی چنج لتاں تے پیر کھٹے رنگ دے نیں۔ اوھ ملاح ورگے کپڑے ٹوپی تے نکی ٹائی پاندا اے۔ اپنے یار مکی ماؤس وانگوں اوہ ڈزنی دے مشہور کیریکٹراں وچوں اے۔ڈزنی دیاں سب توں زیادہ فلمکں ڈونلڈ تے بنیاں۔ کارٹون کتاباں دے چھپن وچ اوہ پنجویں نمبر تے اے۔

9 جون 1934 نوں ڈونلڈ ڈک پہلی واری کسے فلم وچ آیا۔
مکی ماؤس

**مکی ماؤس** اک کارٹون کیریکٹر اے جینوں والٹ ڈزنی نے 1928 وچ بنایا سی۔ ایہ انسانی گناں تے بنیا اے۔ اینے لال کچھا، پیلے جتے تے چٹے دستانے پا‎ۓ ہوندے نیں۔ ایہ دنیا وچ سب توں زیادہ پچھانیا جان والا کارٹون اے تے دی والٹ ڈزنی کمپنی دا نشان اے۔

مکی ماؤس نومبر 1928 وچ پہلی واری اک فلم (Steamboat Willie) وچ آیا۔

* وکی ڈزنی صفہ
منی ماؤس

**منی ماؤس** اک کارٹون کیریکٹر اے جینوں والٹ ڈزنی نے 1928 وچ بنایا سی۔
انیوس جیدلک

**انیوس جیدلک** ہنگری دا پادری تے سینسدان سی۔ اوہنے 1828 وچ پہلی بجلی دی موٹر بنائی۔

گٹھ:موٹر
پلوٹو (ڈزنی)

**پلوٹو** اک کارٹون کیریکٹر اے جینوں والٹ ڈزنی نے 1930 وچ بنایا سی۔ ایہ اک وشکارلے ناپ دا پیلے رنگ دا پوائینٹر کتے ورگا اے۔ ایدے کن کالے ہوندے نیں۔
گوفی

**گوفی** اک کارٹون کیریکٹر اے جینوں آرٹ بیبٹ نے 1932 وچ دی والٹ ڈزنی کمپنی لئی بنایا سی۔ ایہ اک لماں انسانی گناں والا کتا اے جینے نیلی پینٹ جتے تے لمی ٹوپی پائی ہوندی اے۔
عزیز فاطمہ

**عزیز فاطما** پاکستان دی کڈھائی کڈھݨ والی اک ہُنرمند عورت اے ۔ اوہنوں پاکستانی حکومت نے تمغا امتیاز دتا اے ۔

* http://tribune.com.pk/story/189583/balochi-handcraft-fatima-wants-her-work-to-reach-the-entire-country/
* عزیز فاطما لوک ورثہ اسلام آباد وچ
* http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-13456-President-confers-189-civil-awards;-67-recipients-decorated-at-Aiwan-e-Sadr-%20-II

گٹھ:بلوچستان
گٹھ:پاکستانی لوک
یوہان جوزف لوخشمت

**یوہان جوزف لوخشمت** (1821 - 1895) آسٹریا دا اک سینسدان سی۔ اوہنے مالیکیولاں نوں پہلی واری ناپیا۔
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گیلوانومیٹر

**گیلوانومیٹر** کسے سرکٹ وچ بجلی ناپن دا اوزار اے۔ ایہ ایمیٹر وانگوں اے۔ ایدی کوائل وچوں کسے مقناطیسی ویہڑے چوں جدوں کرنٹ لنگدی اے تے ایدی سوئی ہلدی اے تے کرنٹ دا لنگنا دسدی اے۔ گیلوانومیٹر بجلی دی کرنٹ نوں ناپن والے پہلے اوزاراں وچوں سی۔ 

## تریخ
ہانز کرسچن اورسٹڈ نے 1820 وچ پہلی واری اک تار وچوں کرنٹ باجوں مقناطیسی اتر دس دی سوئی دا ہلنا  دسیا۔ ایہ کم ایہنوں ویکھن سمجھن لئی تے بجلی دی کرنٹ ناپن لئی وی کیتا گیا۔ یوہان شوائگر بارے کیا گیا اے جے اوہنے 16 ستمبر 1820 نوں ہال یونیورسٹی وچ پہلی واری گیلوانومیٹر بنایا۔ ایدا ناں اوہنے اطالوی سیسندان لیویگی گیلوانی دے ناں تے رکھیا جینے 1791 وچ ایھ دسیا جے بجلی دی کرنٹ اک ڈڈو دی لت نوں چٹکا دےسکدی اے۔ وولٹیج تے کرنٹ نوں ناپن نال جارج اوہم ایس قابل ہویا جے اوہم دا قنون بناسکے جیہڑا کیندا اے جے کسے تار وچ جنی بؤتی وولٹیج ہوویگی اونا بؤتا کرنٹ ہوویگا۔  

گیلوانومیٹر نوں ک‏ی سینسداناں نے مگروں ودیا کیتا تے ایدے کئی ماڈل بنے۔

## ہور ویکھو
* اوہم دا قنون
انوکا کاؤنٹی

**انوکا** امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:منسسوٹا دیاں کاؤنٹیاں
بیلٹرامی کاؤنٹی

**بیلٹرامی** امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:منسسوٹا دیاں کاؤنٹیاں
سٹرن گرلاخ تجربہ

**سٹرن گرلاخ تجربہ** کوانٹم مکینکس دا اک خاص تجربہ اے۔ ایہ دو سینسداناں اٹو سٹرن تے والتھر گرلاخ دے ناں تے اے جناں اینوں 1922 وچ کیتا۔ 
 
سٹرن گرلاخ تجربے وچ کج ذریاں دی لیک نوں اک مقناطیسی ویڑے وچوں گزاریا جاندا اے تے اوناں دے مڑن نوں ویکھیا جاندا اے۔ 1922 والے تجربے وچ ایہ ویکھیا گیا جے زرے کوانٹم خصوصیات نوں دسدے نیں۔
ماس سپیکٹرومیٹری

**ماس سپیکٹرومیٹری** نکے نکے زریاں دے جوکھ نوں ناپن دا ول یا کم اے۔ ایدے نال مالیکیولاں نوں ٹھیک ٹھیک ناپیا جاسکدا اے۔ ایہ ول سب توں پہلے جے جے تھامسن نے 1912 وچ کڈیا سی۔

گٹھ:سائنس
ہیڈرون

**ہیڈرون** اک مڈلہ ذرہ اے جیہڑہ کوارک نال بندا اے تے اینوں تکڑے زور نال کٹھا رکھیا جاندا اے۔ ہیڈرون دو ونڈاں وچ ہوندے نیں: بیریون تے میزون۔
میزون

میزون ایٹم دا اک نکا ہیڈرونی زرھ اے جیہڑا اک کوارک تے انٹی کوارک نال رل کے بندا اے۔
پیون

**پیون** ایٹم دا اک نکا انگ اے تے ایہ میزون دی اک ونڈ اے۔ ایہ کوارک تے اینٹی کوارک نال رل کے بندا اے۔ ایہ تھوڑے چر لئی ریندے نیں۔
بیریون

**بیریون** اک مڈلہ ذرہ اے جیہڑہ 3 کوارکاں نال بندا اے۔ میزون تے بیریون، ہیڈرون دی ونڈ نیں۔
کاؤن

**کاؤن** ایٹم دا اک نکا انگ اے تے ایہ خاص ونڈ دا میزون اے۔ ایہ اک اپ کوارک یا ڈاؤن کوارک تے سٹرینج کوارک نال بنیا ہوندا اے۔ ایہ پہلی واری 1947 وچ لبیا گیا سی۔
کوانٹم نمبر

**کوانٹم نمبر** (Quantum number) ایٹماں وچ الیکٹراناں دیاں طاقتاں نوں دسدا اے۔ ایہ ایٹم دے اندر الیکٹران دا پتہ دسدا اے۔ اک کوانٹم نمبر چار حصیاں تے ہوندا اے۔

* http://library.thinkquest.org/C006669/data/Chem/atomic/quantum.html 
* http://www.sciencedaily.com/articles/q/quantum_number.htm
سٹیل کاؤنٹی

**سٹیل** امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:منسسوٹا دیاں کاؤنٹیاں
بوسون

**بوسون** ایٹم دیاں زریاں دیاں دو مڈلیاں ٹولیاں وچوں اک اے۔ دوجی فرمیون اے۔ ایس ٹولی وچ فوٹون تے گلؤن آندے نیں۔ بوسون فرمیون توں الٹ ہوندے نیں۔
گلؤن

**گلؤن** یا **غرایہ** اوہ نیں جیہڑے کوارکاں نوں جوڑ کے رکھدے نیں تاں جے اوہ وڈے انگ بن سکن۔
یلو میڈیسن کاؤنٹی

**یلو میڈیسن** امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
## بارلے جوڑ
پالی اصول

**پالی اصول** نال ایہ گل پتہ چلدی اے جے کج ذرے اکو زور نال اک ای تھاں تے اک ای ویلے نئیں ہوسکدے۔صرف فرمیون پالی اصول تے چلدے نیں۔ نیوٹران پروٹان تے الیکٹران فرمیون وچوں نیں۔ بوسون فوٹون ایس اصول تے نئیں چلدے۔پالی اصول اینج وی اے جے اکو ونڈ دے فرمیون دا اکو کوانٹم نمبر نئیں ہوسکدا۔ ایس اصول نوں 1925 وچ ولفگانگ پالی نے لبیا۔
میون

**میون** مڈلا زرھ اے۔ الیکٹران وانگوں ایھدے تے منفی چارج اے۔ پر ایہ الیکٹران نالوں 200 گنا پعارا اے۔ ایہ یونانی اکھر (μ) نال دسیا جاندا اے۔ ایدا جیون 2۔2 مائکرو سکنٹ ہوسکدا اے۔

گٹھ:مڈلے ٹوٹے
گٹھ:کیمسٹری
انیون

**انیون** ایسے زرے جیہڑے ناں فرمیون نیں تے ناں ای بوسون نیں۔

*http://physics.aps.org/story/v16/st14
J/ψ میزون

**J/ψ میزون** ایٹم دا اک نکہ زرھ اے۔ ایہ اک جادو کوارک تے اک جادو انٹی کوارک نال رل کے بندا اے۔ ایدے J/ψ ناں وچ دو یونانی اکھر دو لباٹریاں دے دتے گۓ نیں جناں اینوں لبیا سی۔ ایدا جیون 7.21 × 1021 سکنٹ اے تے ایدا وزن 3096.6 Mev/c2 اے۔
وکھرا کوارک

**وکھرا کوارک** ایٹم دا اک نکا زرہ اے۔  ایہ اینا نکا اے جے ایہدے بارے کیا گیا اے جے اینوں ہور نئیں توڑیا جاسکدا ۔ ایہ کاؤن یا ہائپرن وچ لبدے نیں۔
جادو کوارک

**جادو کوارک** ایٹم دا اک نکا زرہ اے۔ ایہ چھ کوارکاں وچوں تیجا سب توں پعارا زرہ اے۔ سارے کوارکاں وانگوں ایہ ایناں نکا اے جے ایدے بارے کیا گیا اے جے اینوں ہور نئیں توڑیا جاسکدا۔ ایہ ہیڈرون وچ لبیا جاسکدا اے۔
اپ کوارک

**اپر کوارک** جوہر دا اک نکا زرھ اے جیہڑا کئی وڈیاں زریاں دا انگ اے۔ اولیہ اوناں چوں اک نیں۔
ڈاؤن کوارک

**ڈاؤن کوارک**، ایٹم دا اک نِکا ذرہ اے جیہڑا کئی وڈیاں ذریاں دا اَن٘گ اے۔ پروٹان تے نیوٹرون اوہناں وِچوں نیں۔

گٹھ:مڈلے ٹوٹے

گٹھ:کیمیا
ٹاؤ لپٹن

**ٹاؤ لپٹن** ایٹم دا اک نکا زرھ اے جیہڑا ایدا مڈلہ انگ اے تے الیکٹران وانگوں ایدے تے نیگیٹو چارج ہوندا اے۔ الیکٹران میون تے تن نیوٹرینو نال رل کے ایہ لیپٹن دی ٹولی دا سنگی بندا اے۔
گیلاپیگاس کھچوپڑا

**گیلاپیگاس کھچوپڑا** کھچوپڑیاں دی سب توں وڈی ونڈ اے۔ ایدا وزن 400 کلوگرام تک جاسکدا اے۔ ایہ 100 ورے تک کھلا تے 170 ورے تک راکھی اندر جی سکدا اے۔ گیلاپیگاس کھچوپڑا بحرالکاحل دے جزیریاں گیلاپیگاس بیہڑے ایکواڈور دا انگ نیں تے ہوندے نیں۔

## گیلاپیگاس کھچوپڑا

File:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG|
File:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
File:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG|
File:Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
File:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg|
File:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg|



## بارلے جوڑ
دریاۓ پیچورا

گٹھ:روس دے دریا
گٹھ:ایشیا دے دریا
گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دے دریا
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
گٹھ:دنیا دے دریا
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:روس
گٹھ:دریا
تھلا کوارک

**تھلا کوارک** ایٹم دا اک زرھ اے۔ ایہ کوارکاں وچوں دوجا سب توں پعارا زرہ اے۔
لیوس ماڈل

**لیوس ماڈل** ایٹم دا اک ماڈل اے جیہڑا امریکی ایٹمی سینسدان گلبرٹ لیوس نے 1902 وچ سوچیا تے 1916 وچ جھاپیا۔

ایس ماڈل وچ الیکٹراناں نوں اک بے قطبے ایٹم یا مالیکیول دے اک مکعب دے 8 کونیاں تے رکھیا جاندا اے
آئنی جوڑ

**آئنی جوڑ** اک ایسا کیمیائی جوڑ اے جیہڑا دو وکھرے چارج والے آئناں دے وشکار بندا اے۔
کوویلنٹ جوڑ

**کوویلنٹ جوڑ** اک ایسا کیمیائی جوڑ اے جیڑا ایٹماں دے جوڑیاں دے آپس وچ رلن نال بندا اے۔

گٹھ:کیمسٹری
پلانک نمبر

**پلانک نمبر** فزکس وج ورتیا جان والا اک پکا نمبر اے ایہ جرمن سینسدان میکس پلانک دے ناں تے ایہ جینے اینوں 1900 وچ دسیا۔ ایہ انرجی دا ناپ اے جیہڑا اک فوٹون رکھدا اے۔ پلانک نمبر 6.63x10−34 اے۔
پلانک ویلہ

**پلانک ویلہ** ویلے دی سب توں نکی ونڈ اے تے ایس توں ویلے دی نکی ونڈ نئیں ہوسکدی ۔ ایہ اوہ ویلہ اے جیہڑا اک فوٹون نوں اک پلانک لمبائی نوں چانن دی دوڑ نال پار کرن تے لگدا اے۔

گٹھ:فزکس
پلانک لمبائی

**پلانک لمبائی**، لمبائی دی سب توں نکی ونڈ اے تے ایس توں نکی ونڈ نئیں ہوسکدی۔ ایہ 1.6 x 10-35 میٹر دے برابر ہوندی اے۔
ایٹمی نیوکلیس

**ایٹمی نیوکلیس** ایٹم دے گڑھ وچ اک کناتھاں اے جتھے پروٹان تے نیوٹران ہوندے نیں۔ نیوکلیس نوں ارنسٹ ردرفورڈ نے 1911 وچ لبیا۔
نیوکلیائی طاقت

**نیوکلیائی طاقت** اوہ طاقت اے جیہڑی دو یا دو توں زیادہ نیوکلیون دے وشکار ہوندی اے۔ ایس طاقت باجوں پروٹان تے نیوٹران ایٹمی نیوکلیس وچ بجے ریندے نیں۔
دریاۓ وشیرا

دریاۓ وشیرا روس دا اک دریا اے۔

گٹھ:روس دے دریا
گٹھ:ایشیا دے دریا
گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دے دریا
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
گٹھ:دنیا دے دریا
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:روس
گٹھ:دریا
اولے رومر

**اولے رومر** ڈنمارک دا اک سینسدان سی جینے 1776 وچ پہلی واری چانن دی دوڑ ناپی سی۔
اولے رومر 1644 وچ جمیا تے 1710 وچ مریا۔

گٹھ:ڈنمارک
گٹھ:ڈنمارکی شخصیتاں
نیوکلیون

**ایٹم** دے اندر ہون والے نیوکلیس دے زریاں نوں نیوکلیون کیندے نیں۔ ہر ایٹمی نیوکلیس وچ اک یا زیادہ نیوکلیون ہوندے نیں۔ ایناں دے دوالے اک یا زیادہ الیکٹران چکر کٹدے نیں۔ نیوکلیون دو ونڈاں دے ہوندے نیں: نیوٹران تے پروٹان۔
ڈیوٹیریم

**ڈیوٹیریم** ہائیڈروجن دا اک آئسوٹوپ اے ڈیوٹیریم وچ اک پروٹان تے اک نیوٹران اے۔ ہائیڈروجن وچ نیوٹران نئیں ہوندا صرف اک پروٹان ہوندا اے۔ ٹریٹیم ہائیڈروجن دا اک ہور آئسوٹوپ اے جیدے وچ دو نیوٹران ہوندے نیں۔
ٹویوٹا کرولا

**ٹویوٹا کرولا** جپانی کار کمپنی ٹویوٹا دی بنی ہوئی تے شاری دنیا چ وکن والی کار اے۔ ایس ناں  دی کار دا پہلی واری مکھ وکھالہ اکتوبر 1966 وچ ہویا۔ ایس کار نے فوکس ویگن بیٹل دا سب توں زیادھ وکن دا رکارڈ توڑیا۔
ٹویوٹا ٹنڈرا

**ٹویوٹا ٹنڈرا** جپانی کار کمپنی ٹویوٹا دا بنیا ہویا اک پکاپ ٹرک اے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
*ٹویوٹا ٹنڈرا 2022 - تفصیلات (عربی)
فوکس ویگن بیٹل

**فوکس ویگن بیٹل** جرمن کار کمپنی فوکس ویگن دی بنی ہوی اک بچت کار اے جیہڑی 1938 توں 2003 تک 2 کروڑ 10 لکھ دی گنتی تک بنی۔ ایدا انجن گڈی دے پچھے تے ہوا نال ٹھنڈا ہوندا اے تے ایہ پچھلے پہیاں دے زور نال چلدی اے۔ فوکس ویگن بیٹل اک ڈیزائن تے بنن والی سب توں وڈی گڈی تے سب توں زیادہ چلن والی گڈی وی اے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
سمارٹ

**سمارٹ** جرمن کار کمپنی مرسیڈیز دی بنائی ہوئی اک نکی کار اے۔ 

## بارلے جوڑ

*ویب سائٹ
سٹرن 2 سی وی

**سٹرن 2 سی وی** فرانس دی کار کمپنی سٹرن دی بنائی ہوئی اک نکی کار اے۔ تکنیکی ول نال نویکلی تے اگے ودویں کار سی۔ اے 1948 توں لے کے 1990 تک بندی رئی تے تے ایس ماڈل دیاں 3,872,583 گڈیاں بنیاں۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:گڈیاں
گٹھ:کاروباری کمپنیاں
ٹویوٹا لینڈ کروزر

**ٹویوٹا لینڈ کروزر** جپان دی گڈیاں بنان والی کمپنی  ٹویوٹا دی بنائی ہوئی اک چار پہیاں دے زور نال چلن والی گڈی اے۔ ایہ 1951 توں لے کے ہن تک بن رئی اے۔ 

## بارلے جوڑ
اریتری سمندر

بحیرہ اریترا جاں اریتری سمندر (Erythraean Sea) قدیم نقشہ نگاری (cartography) چ موجود ناواں چوں اک نام اے۔

گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
کُھسا

**کُھسا** چمڑے ناݪ بݨی اک خاص قِسم دی جُتی اے۔ کُھسا پنجاب وچ بݨایا جاندا اے۔ کُھسے نوں منے پرمنے ماہر موچی بݨاؤندے نیں۔ کھسے دا اُتلا پاسا چمڑے یا کپڑے دا ہُندا اے جیہدے اُتے کڑھائی کیتی گئی ہُندی تے اُتے پتݪ دے کل کوکیاں، کوڑیاں، شیشے، موتیاں تے پھمناں ناݪ سجاوٹ کیتی گئی ہُندی اے۔ تلا کاٹن دے تعھاگے ناݪ اتلے انگ جڑیا ہُندا اے۔

پراݨے ویلیاں وچ امیر لوک ایہدے اُتے سونے چاندی دیاں تاراں ناݪ کڈھائی کراؤندے سن۔

گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:پہناوا
گٹھ:چیزاں
گٹھ:مصنوعات
ہالہ

**ہالہ** ضلع مٹیاری سندھ وچ اک شہر اے۔

گٹھ:سند دے شہر
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:سندھ دے شہر
گٹھ:سندھ دے آباد تھاں
لاہوری

لاہوری جاں لہوی بولی پنجابی دی اک بولی اے ، جہڑی کہ تھوڑے بوہتے فرق نال ماجھی ای اے ، مغل سلطنت دے شروع چ تے استوں پہلے پنجاب صوبہ لاہور تے صوبہ ملتان چ ونڈیا ہویا سی تے لہور دی بولی نوں لہوری تے ملتان دی بولی نوں ملتانی آکھیا جاندا سی ۔

## ہور پڑھو
*پنجابی دے لہجے
*لہندی تے چڑھدی پنجابی
*سٹینڈرڈ پنجابی
*ملتانی دا قندھاری لہجہ
*دیپالپور دا لہجہ
*شاہ پوری لہجہ
*سرائیکی
* پنجابی چ پہلی وار
* چوکھے ورتے جان والے پنجابی بول
* پنجابی اردو انگریزی بول

گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولی
گٹھ:دنیا دیاں بولیاں
گٹھ:لسانیات
گٹھ:زباناں
گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس
گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
مس ورلڈ

**مس ورلڈ** جگ وچ سہنپ دی اک بازی اے جیدے وج دنیا دیاں سوہنیاں سوانیاں جصہ لیندیاں نیں تے سب توں سوہنی منی جان والی سوانی نوں مس ورلڈ آکھیا جاندا اے۔ ایہ بازی ہر ورے برطانیہ دے شہر لندن وج لگدی اے تے 1951 توں ہورئی اے۔

 
## ہور ویکھو
* مس یونیورس

## بارلے جوڑ

*ویب سائٹ

گٹھ:مس ورلڈ
کائانے الڈورینو

**کائانے الڈورینو** اک جبرالٹری تے 2009 وچ  مس ورلڈ بنی۔

## بارلے جوڑ
* http://www.missworld.com/index.php?option=com_contestant&task=showcontestant&Itemid=84&cont_id=89&lang=en 
* کائانے الڈورینو دی ویب سائٹ
ماریا جولیا منٹلا

**ماریا جولیا منٹلا** پیرو دی سوانی اے تے 2004 وچ مس ورلڈ بنی۔

## بارلے جوڑ
* کائانے الڈورینو دی ویب سائٹ  

گٹھ:مس ورلڈ
کسینیہ سکھینوا

**کسینیہ سکھینوا** اک روسی سوانی اے  تے 2008 وچ  مس ورلڈ بنی۔

## بارلے جوڑ
* http://rbth.ru/articles/2009/04/02/020409_beauty.html
آفتاب اقبال شمیم

**آفتاب اقبال شمیم** اردو دے شاعر نیں۔ اوہ 16 فروری 1936 نوں جیلم برطانوی ہندستان وچ جمے۔ گورڈن کالج راولپنڈی تے بیجنگ یونیورسٹی وچ پڑھایا۔

## آفتاب اقبال شمیم دی غزل

نظر کے سامنے رہنا نظر نہیں آنا

ترے سوا یہ کسی کو ہنر نہیں آنا

یہ انتظار مگر اختیار میں بھی نہیں

پتہ تو ہے کہ اُسے عمر بھر نہیں آنا

یہ ہجرتیں ہیں زمین و زماں سے آگے کی

جو جا چکا ہے اُسے لوٹ کر نہیں آنا

ذرا سی غیب کی لکنت زباں میں لاؤ

بغیر اس کے سخن میں اثر نہیں آنا

ہر آنے والا نیا راستہ دکھاتا ہے

اسی لئے تو ہمیں راہ پر نہیں آنا

ذرا وہ دوسری کھڑکی بھی کھول کمرے کی

نہیں تو تازہ ہوا نے ادھر نہیں آنا

کروں مسافتیں ناآفریدہ راہوں کی

مجھ ایسا بعد میں آوارہ سر نہیں آنا

گٹھ:اردو شاعر
پاک فوج دے رینک

* جرنل/جرنیل
* لفٹیننٹ جرنل
* میجر جرنل
* برگیڈیر
* کرنل
* لفٹیننٹ کرنل
* میجر
* کپتان/کیپٹن
* لفٹیننٹ/لفٹین
* سیکنڈ لفٹیننٹ

* صوبیدار میجر
* صوبیدار
* نائب صوبیدار
* حوالدار
* نائک
* لانس نائک
* سپاہی

## ہور ویکھو
* پاکستان نیوی
* پاک فضائیہ دے رینک
* پاک فوج 

## بارلے جوڑ
* http://www.defence.pk/gallery/special2f-other-army/p3091-pakistan-army-ranks.html
پاک فضائیہ دے رینک

* ایئر چیف مارشل
* ایئر مارشل
* ایئر وائس مارشل
* ایئر کموڈور
* گروپ کیپٹن
* وِنگ کمانڈر
* سکواڈرن لیڈر
* فلائٹ لفٹیننٹ
* فلائنگ آفیسر
* پائلٹ آفیسر
* چیف وارنٹ آفیسر
* وارنٹ آفیسر
* اسسٹنٹ وارنٹ آفیسر
* چیف ٹیکنیشین
* سینیئر ٹیکنیشین
* کارپورل ٹیکنیشین
* جونیئر ٹیکنیشین
* سینیئر ایئرکرافٹمین
* لیڈنگ ایئرکرافٹمین
* ایئرکرافٹمین

## ہور دیکھو
* پاکستان ایئر فورس

گٹھ:پاک فوج
گٹھ:پاکستان ایئر فورس
گٹھ:فوجی عہدے
پاک سمندری فوج دے رینک

* ایڈمرل
* وائس ایڈمرل
* ریر ایڈمرل
* کموڈور
* کیپٹن
* کمانڈر
* لفٹیننٹ کمانڈر
* لفٹیننٹ
* سب لفٹیننٹ
* مڈشپمین

* ماسٹر چیف پیٹی افسر
* فلیٹ چیف پیٹی افسر
* چیف پیٹی افسر
* پیٹی افسر

## ہور ویکھو
* پاکستان نیوی
* پاک فضائیہ دے رینک
* پاک فوج دے رینک
جدول گنتی

اس جدول وچگنتی ان زبانان وچ درج اے جو عموماً عربی رسم الخط وچ لکھی جاندی ہیں۔

## مزید
* Table of Pakistani number scales

گٹھ:ابتدائی ریاضیات
گٹھ:لسانیات
رائٹ برادران

**رائٹ برادران** اورول تے ولبر دو امریکی بھرا سن جنہاں پہلی واری ہوائی جعاز بنایا۔ اوہناں پہلی واری 17 دسمبر 1903 نوں اوس جعاز نوں اڑایا۔ اوہ ایس کم تے کئی وریوں توں لگے ہوۓ سن تے گلائڈران نال اڈ چکے سن۔اوناں نے پہلی اڈاری کٹی ہاک, اتلا کیرولینا تے کیتی۔

## اورل رائٹ

اورل رائٹ 19 اگست 1971 وچ ڈیٹن اوہائیو وچ جمیا۔ 30 جنوری 1948 نوں ڈیٹن اوہائیو وچ مریا
## ولبر رائٹ

ولبر رائٹ 16 اپریل 1867 نوں انڈیانا وچ جمیا۔30 مئی 1912 نوں ڈیٹن اوہائیو وچ مریا۔

**رائٹ بھرا** (انگریجی: Wright brothers)، آرول (انگریجی: Orville, 19 اگست، 1871 – 30 جنوری، 1948) اتے ولبر (انگریجی: Wilbur, 16 اپریل، 1867 – 30 مئی، 1912)، دو امریکن بھرا سن جہناں نوں ہوائی جہاز دا کھوجی منیا جاندا اے۔ ایہناں نے 17 دسمبر 1903 نوں دنیا دی سبھتوں پہلی کامیاب انسانی ہوائی اڈان بھری جس وچ ہوا توں بھاری جہاز نوں نئنترت روپ نوں مقرر سماں تک سنچالت کیتا گیا۔ اس دے بعد دے دو سالاں وچ کئی تجربات دے بعد ایہناں نے دنیا دا پہلاں فائدہ مند درڑ - پنچھی جہاز تیار کیتا۔ ایہہ پرایوگک جہاز بناؤن ہور اڈاناں والے پہلاں کھوجی تاں نہیں سن، لیکن ایہناں نے ہوائی جہاز نوں نئنترت کرن دی جو ودھیاں کھوجیاں، اوہناں دے بناں اجوکا ہوائی جہاز ممکن نہیں سی۔

اس کھوج لئی ضروری یانترک کوشل ایہناں نوں کئی سالاں تک پرنٹنگ پریس، بائسکل، موٹر اتے ہور کئی مشیناں دے نال کم کردے کردے ملیا۔ بائسکل دے نال کم کردے کردے ایہناں نوں یعقین ہو گیا کہ ہوائی جہاز جویں امتوازن واہن نوں وی مشق دے نال متوازن اتے نئنترت کیتا جا سکدا اے۔ 1900 توں 1903 تک ایہناں نے گلائڈروں پر بہت تجربہ کیتے جسدے نال ایہناں دا پائلٹ کوشل ترقی یافتہ ہویا۔ ایہناں دے بائسکل دی دوکان دے اہلکار چارلی ٹیلر نے وی ایہناں دے نال بہت کم کیتا اتے ایہناں دے پہلے یان دا انجن بنایا۔ جتھے ہور کھوجی انجن دی طاقت ودھاؤن پر لگے رہے، اتھے ہی رائٹبندھواننے شروع توں ہی قابو دا نیم لبھن پر اپنا دھیان لگایا۔ ایہناں نے ہوا - سرنگ وچ بہت سارے تجربہ کیتے اتے ساودھانی توں جانکاری اکٹھے کیتی، جسدا تجربہ کر ایہناں نے پہلاں توں کتے زیادہ بااثر کھنبھ اتے پروپیلر خوجے۔ ایہناں دے پیٹینٹ (امریکن پیٹینٹ سں ۔ 821, 393) وچ دعویٰ کیتا گیا اے کہ ایہناں نے وایگتیکیئے قابو دی نویں نظام ترقی یافتہ کیتی اے جو جہاز دیاں ستہاں وچ بدلاو کردی اے۔

آرول اتے ولبر 1876 وچ کئی ہور آوشکارکوں نے وی ہوائی جہاز دے کھوج دا دعویٰ کیتا اے، لیکن اسوچ کوئی دو رائے نہیں کہ رائٹبندھواندی سبھتوں وڈی کامیابی سی تن - قطبی قابو دا کھوج، جسدی مدد توں ہی پائلٹ جہاز نوں متوازن رکھ سکدا اے ہور سمت - تبدیلی کر سکدا اے۔ قابو دا ایہہ تریکا سارے جہازاں لئی مانک بنّ گیا اتے اج وی سبھ طرحاں دے درڑ - پنچھی جہازاں لئی ایہی تریکا اپیکت ہندا اے۔

گٹھ:ہوائی جہاز

## بارلے جوڑ
الامانس کاؤنٹی

**الامانس** امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں
گٹھ:اتلا کیرولینا
فوکس ویگن نویں بیٹل

**فوکس ویگن نویں بیٹل** اک نکی کار اے جینوں فوکس ویگن نے 1990 توں 2010 تک بنایا۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
فوکس ویگن ٹرانسپورٹر

**فوکس ویگن ٹرانسپورٹر** اک ویگن اے جینوں فوکس ویگن نے 1950 توں لے کے ہن تک بنا رئی اے۔ 

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
لیکسس

**لیکسس** ٹویوٹا موٹر کمپنی جپان دی اک ودیا تے مینگی کار اے۔ ایہ 1989 وچ پہلی واری مارکیٹ وج آئی تے ہن ساری دنیا ج وکدی اے۔ ایہ ودیا کاراں وچ وکن وچ سب توں اگے اے۔ تے مارکیٹ مل پاروں اے جپان دے پہلے دس ناواں چ آندی اے۔
## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ

گٹھ:ٹویوٹا
سٹرن DS

**سٹرن DS** نوں فرانس دی کار بنان والی کمپنی سٹرن نے 1955 تے 1975 دے وشکار بنایا۔ ایہنوں ویویں صدی دی تیجے نمبر تے ودیا کار تے پہلے نمبر تے سب توں سوہنی کار کیا کیا اے تے ای 15 لکھ دی گنتی تک وک چکی اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:گڈیاں
گٹھ:سٹرن
ٹویوٹا وٹز

**ٹویوٹا وٹز** ٹویوٹا دی اک نکی کار اے جیہڑی 1998 توں بنن ٹری تے ہن تک بن رئی اے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
البرٹس میگنس

البرٹس میگنس اک جرمن کیتھولک سینٹ سی۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
کاربوریٹر

**کاربوریٹر** اک پرزہ اے جیہڑا ہوا تے بالن نوں انجن وچ بلن ل‏ئی رلاندا اے۔ کاربوریٹر نوں 1882 وچ انریکو برنارڈی نے پاڈوا یونیورسٹی وچ بنایا۔ کارل بینز ایہنوں ایجاد کرن والا سی۔ کاربوریٹر برنولی اصول تے چلدا اے۔
پسٹن

**پسٹن** اک پرزہ اے جیہڑا انجناں پمپاں تے ہور مشیناں وج ورتیا جاندا اے۔ ایہ اک تلکنے ڈنڈے وانگوں ہوندا اے جیہڑا اک سلنڈر وچ پھس کے لگیا ہوندا اے۔ ایدا کم سلنڈر دے اندر تھاں نوں بدلنا تے اوہدے اندر پانی سار تے زور لانا اے۔ 

## مورت نگری


image:piston.jpg|پسٹن
Image:Piston.gif|چلدا پسٹن.
کرینکشافٹ

**کرینکشافٹ** (Crankshaft) انجن دا اک انگ اے جیہڑا پسٹن دے اتے تھلے ہون نوں اک چکر وچ پلٹ دیندا اے۔

## بارلے جوڑ
فلائیویل

**فلائیویل** اک پعاری پلیٹ یا پہیہ ہوندا اے جیہڑا کرینکشافٹ نال جڑیا ہوندا اے۔

گٹھ:انجن
چار سٹروک انجن

**چار سٹروک انجن** اک ایسا انجن اے جیدے وچ چار کم ہوندے نیں: 1۔ رلے ہوۓ ہوا تے تیل یا بالن انجن وچ اک مگورے راہووں سلنڈر وچ آندے نیں۔ 2۔ اوہناں نوں دبایا جاندا اے 3۔ تماکہ ہوندا اے زور بندا اے تے 4۔ ہوا بار نکلدی اے۔
رابرٹ سٹرلنگ

**رابرٹ سٹرلنگ** اک سکاٹ پادری سی جینے سٹرلنگ انجن بنایا۔

گٹھ:انجن انجینیر
گٹھ:گڈیاں
سٹرلنگ انجن

**سٹرلنگ انجن** اک ایسا انجن اے جیہڑا گرمی دے زور نال چلدا اے۔ ایہ گرمی نوں پسٹن تے سلنڈر نال مکینکی ٹور وچ پلٹ دندا اے۔

سٹرلنگ انجن نوں اک سکاٹ سینسدان رابرٹ سٹرلنگ نے 1816 وچ بنایا سی۔

## بارلے جوڑ
مرسیڈیز جیلینک

**مرسیڈیز جیلینک** آسٹریا دے اک سفارتکار دی تعی سی۔ اوہدے ناں تے اک کار دا ناں مرسیڈیز رکھیا گیا۔

* مرسیڈیز 35 ایچ پی

گٹھ:مرسیڈیز
گٹھ:گڈیاں
فوکس ویگن کبلویگن

**فوکس ویگن کبلویگن** جرمن گڈیاں بنان والی کمپنی فوکس ویگن دی بنائی ہوئی جیپ اے۔
فرڈینینڈ پورشے

**فرڈینینڈ پورشے** اک آسٹرین انجینیر سی اوہنے فوکس ویگن بیٹل دا ڈیزائن بنایا تے پورشے کار کمپنی بنائی۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:گڈیاں
گٹھ:انجن انجینیر
ارنلف کارنتھیا

**ارنلف کارنتھیا** 887 توں چڑھدے فرانسیا دا، 894 توں اٹلی دا تے 896 توں مقدس رومی سلطنت  دا اپنے مرن توں پہلاں تک بادشاہ ریاسی۔

گٹھ:بادشاہ
لابھ جنجوعہ

**لابھ جنجوعہ** ہندستان دا پنجابی گانے گان والا سی۔

**لابھ جنجوآ** اکّ بھارتی بھنگڑا اتے ہپ ہوپ گلوکار اتے گیت کار اے، جو اپنے بھنگڑا گیت، "منڈیاں توں بچ کے" دے لئی جانیا جاندا اے۔ ایہہ 1998 وچ پنجابی ایم سی ولوں ریمکس کیتا گیا سی، اتے 2002 وچ مڑ-جاری کیتا۔  اس نے بہت سارے بالیوڈّ گیت وی گائے ہن جہناں وچ، "جی کردا"، 2008 والا گیت سنگھ از کنگ وی شامل ہن۔۔ اوہ 22 اکتوبر 2015 نوں بنگور نگر، گوریگاؤں، ممبئی' چ اپنی رہائش تے مریا ہویا پایا گیا سی۔

## حوالے

## باہری لنک
* 

گٹھ:بھارتی گلوکار
گٹھ:پنجابی گلوکار

## بارلے جوڑ
* جی کردا
* آرٹیکل 

گٹھ:پنجابی گائیک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:پنجابی سنگیت
کترینہ کیف

**کترینہ کیف** اک برطانوی ہندستانی اداکارہ تے ماڈل اے جیہڑی ہندی فلماں وچ کم کردی اے۔ اوہنے تلوگو تے ملیالم فلماں وچ وی کم کیتا اے۔ اوہدی سہنپ نوں دنیا تے منیا گیا اے۔
 
کترینہ کیف 15 جولائی 1984 وچ ہانگ کانگ وج جمی اوہدا پیو اک ہندستانی کشمیری محمد کیف اے تے ماں سوزانا ٹرکوٹ انگریز اے۔ اوہدیے ماپیاں وچ طلاق ہوگئی جدوں اوہ ہجے نکی جئی سی۔ کترینہ دا اک پعرا تے چھے پعیناں نیں۔ ممبئی ہندستان آن توں پہلے اوہ کئی دیساں وچ رئی 

کترینہ کیف 14 وریاں دی سی جدوں اوہنے ماڈلنگ شروع کیتی۔ 2003 وچ اوہنے اپنی پہلی فلم بوم وچ کم کیتا۔ سنگھ از کنگ، زندگی ناں ملیگی دوبارہ، تیس مار خان، نمستے لندن اوہدیاں اگلیاں فلماں سن۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:ہندستان
گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلم جگت
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
سلنڈر (انجن)

**سلنڈر** اک انجن دا وشکارلہ پرزہ اے، ایہ اوہ تھاں اے جتھے پسٹن چلدا اے۔
ڈیزل انجن

**ڈیزل انجن** ایسا انجن اے جینوں چلان تے اوہدا بالن بالن لئی دباؤ دی گرمی ورتی جاندی اے۔ ایہ سپارک پلگ توں چلن والے پٹرول انجن توں الٹ اے۔ ایہ انجن 1893 وچ روڈلف ڈیزل نے بنایا۔

اینوں پہلے پنڈبی کشتیاں تے سمندری جعازاں وچ ورتیا جاندا سی۔ اجکل کاراں، بساں، ٹرکاں تے ٹریکٹراں وچ وی ورتیا جاریا اے۔

## بارلے جوڑ
پٹرول انجن

**پٹرول انجن** ایسا انجن اے جیہڑا سپارک پلگ توں اگ پھڑ کے تے پٹرول نال چلدا اے۔ ایہنوں نکولس اٹو نے بنایا سی۔ زیادھ پٹرول انجناں وچ پٹرول نوں ہوا نال پہلے کاربوریٹر وچ رلایا جاندا اے تے فیر سلنڈر وچ کلیا جاندا اے۔ اینج ایہ ڈیزل انجن نالوں الٹ اے جیدے وچ پہلے ہوا نوں دبا کے گرم کیتا جاندا اے تے فیر اودے وچ بالن رلایا جاندا اے تے اوہ اپنے آٹ گرم ہوا نال جل پیندا اے۔

پٹرول انجن ڈیزل انجن دے مقابلے وچ تیز چلدے نیں کیوں جے اوہناں دے پسٹن، کنکٹنگ راڈ تے کرینکشافٹ ہلکے ہوندے نیں۔ پٹرول ڈیزل توں بلدا وی تیز اے۔
الکوین

**الکوین** یارک دا اک انگریز گرو، شاعر تے استاد سی۔

گٹھ:انگلینڈ
نسان لیف

**نسان لیف** جپان دی نسان کار کمپنی دی بنائی ہوئی 100٪ بجلی نال چلن والی کار اے۔ ایہ 2010 وچ بننا شروع ہوئی۔ ایس کار نے دنیا دے کئی وڈے انعام جتے نیں۔

نسان لیف اک واری بیٹری چارج ہون مگروں 160 کلومیٹر (100 میل) تک جاندی اے۔ نویں بیٹری 5 توں دس سال تک کڈدی اے۔ ایدا مل امریکہ وچ 35,200 ڈالر اے۔

## بارلے جوڑ

*ویب سائٹ 

گٹھ:نسان
گٹھ:گڈیاں
چڑی کار

چڑی کار (Myers Motors NmG) اک بندے لئی تن پہیاں تے بجلی نال چلن والی کار اے۔ اک واری بیٹری چارج ہون مگروں ایہ 32 توں 64 کلومیٹر تک 112 کلومیٹر /کینٹ دی دوڑ نال جاسکدی اے۔
بسکوٹر

بسکوٹر سپین دی بنی اک نکی کار اے۔

گٹھ:نکیاں کاراں
گٹھ:گڈیاں
سپارک پلگ

**سپارک پلگ** اک پرزہ اے جیہڑا بجلی دی کرنٹ نوں انجن وچ بالن دی بلن والی تھاں تک پچاندا اے تے اوتھے بالن تے ہوا رلی ہوندی اے کرنٹ نال ایہ اگ پھڑدی اے تے سلنڈر وچ زور جمدا اے۔
## بارلے جوڑ
میسرشمت کیبنسکوٹر

میسرشمت کیبنسکوٹر تن پہیاں تے دو بندیاں لئی اک نکی کار اے۔
نسان ہائیپرمنی

**نسان ہائیپرمنی** بجلی تے چلن والی نسان کمپنی دی اک نکی کار اے۔
جنرل موٹرز

**جنرل موٹرز** امریکہ دی گڈیاں بنان دی کمپنی اے ۔ ایدا گڑھ ڈیٹرائٹ مشیگن وچ اے۔ 2011 وچ اینے دنیا وچ سب توں چوکھیاں گڈیاں ویچیاں۔ ایتھے 202،000 لوک کم کردے نیں۔ ایس کمپنی دا کاروبار دنیا دے 157 دیساں نال اے تے ایہ 31 دیساں وچ ایہ کاراں تے ٹرک بناندی اے۔ بیوک، کیڈلک، شیورلیٹ، جی ایم سی، اوپل، ویکسال تے ہولڈن دے ناواں نال ایہ کمپنی کاراں ٹرک تے ہور ول دیاں گڈیاں بناندی اے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائیٹ
بیوک

**بیوک** امریکہ دی گڈیاں بنان والی کمپنی جنرل موٹرز دا اک انگ اے۔ بیوک دیاں گڈیاں کئی دیساں وچ وکدیاں نیں۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائیٹ