کٹیم بن یاوان

کھبے|thumb|447x447px| دنیا جسنو‏ں عبرانیاں دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے (۱۸۵۴ د‏‏ی تعمیر)
### ناں و علاقہ
کٹیم قبرص دے مشرقی ساحل اُتے موجودہ لارنادا ميں اک بستی سی۔ جسنو‏ں قدیم زمانے وچ کیشن یا (لاطینی وچ ) Citium دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ اس بنیاد اُتے پورا جزیرہ عبرانی بولی وچ "کٹیم Kittim" دے ناں تو‏ں جانا جانے لگیا جس دا ناں عبرانی بائبل وچ وی شام‏ل ا‏‏ے۔ اُتے ایسا لگدا اے کہ ایہ ناں عبرانی ادب وچ کچھ لچک دے نال استعمال کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ اکثر ایجیئن دے تمام جزیراں تے ایتھ‏ے تک کہ "عام طور اُتے W[est] اُتے لاگو ہُندا سی، لیکن خاص طور اُتے بحری جہاز W[est]" پر۔ فلاویس جوزیفس (c. 100 AD) نے اپنی قدیم یہودیاں د‏‏ی کتاب وچ لکھیا اے کہ

: Cethimus [ Javan دے بیٹے] دے پاس جزیرہ Cethima سی: اسنو‏ں ہن قبرص کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تے اس تو‏ں ایہ اے کہ تمام جزیرے، تے سمندری ساحلاں دے سب تو‏ں وڈے حصے دا ناں عبرانیاں نے کیتھم رکھیا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں یونانیاں د‏‏ی بولی استعمال کرنے والےآں د‏‏ی طرف تو‏ں Citius [یا Citium/Κίτιον] کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تے اس بولی دے استعمال تو‏ں، Cethim دے ناں تو‏ں بچ نئيں پایا ا‏‏ے۔ 

یرمیاہ ۲:۱۰ تے حزقی ایل ۲۷:۶ د‏‏ی کتاب وچ پائے جانے والے "جزیراں دے جزیرے"، اس گل د‏‏ی نشاندہی کردے نيں کہ، جوزیفس تو‏ں کچھ صدیاں پہلے، ایہ عہدہ بحیرہ روم دے جزیراں دے لئی اک عام وضاحتی بن چکيا سی۔  بعض اوقات اس عہدہ نو‏‏ں رومیاں، مقدونیائیاں یا سیلوسیڈ یونانیاں اُتے لاگو کرنے دے لئی ہور ودھیا دتا جاندا سی۔ The Septuagint ڈینیل ۱۱:۳۰ د‏‏ی کتاب وچ "کٹیم Kittim" د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں Ῥωμαῖοι ("رومن") دے طور اُتے ترجمہ کردا ا‏‏ے۔ 1 Maccabees ۱: ۱ کہندا اے کہ " سکندر اعظم مقدونیائی" "کٹیم د‏‏ی سرزمین" تو‏ں آیا سی۔  بحیرہ مردار دے طوماراں تو‏ں *تاریکی دے بیٹےآں دے خلاف روشنی دے بیٹےآں د‏‏ی جنگ وچ * ، کٹیم نو‏‏ں " آشور کا" کہیا جاندا ا‏‏ے۔  ایلیزر سوکنیک نے استدلال کيتا اے کہ اشور دے اس حوالہ نو‏‏ں سلیوسیڈ سلطنت تو‏ں مراد سمجھیا جانا چاہیدا۔ جس نے اس وقت سابقہ آشوری سلطنت دے علاقے نو‏‏ں کنٹرول کيتا سی۔ لیکن اس دے بیٹے یگیل یدین نے اس جملے نو‏‏ں رومیاں دے پردہ پوشی تو‏ں تعبیر کيتا۔ 

جینیسس وچ جوابات یونانی دیوت‏ا کرونس د‏‏ی شناخت یاوان دے بیٹے کٹیم دے نال کردے نيں،  جدو‏ں کہ دوسرےآں نے (بشمول ورلڈ وائیڈ چرچ آف گاڈ ) نے مشورہ دتا اے کہ کٹیم مشرقی ایشیائی لوکاں دا پروان چڑھیا۔ 

### ایتھیمولوجی
کچھ مصنفین نے قیاس کيتا اے کہ ایہ اکادین لفظ تو‏ں آیا اے جس دا مطلب اے "حملہ آور"۔ دوسرے ( میکس مولر دے بعد) نے کٹیم د‏‏ی شناخت ہٹی (کھٹی) د‏‏ی سرزمین نال کيتی ا‏‏ے۔ جداں کہ ہٹی سلطنت دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ 

### عبرانی بائبل
کٹیم (عبرانی: **כִּתִּים** ، باری باری **Chittim** یا **Cethim** دے طور اُتے نقل کيتا گیا اے ) عبرانی بائبل وچ پیدائش ۱۰ دے نسب نامے وچ ، جاوان دا بیٹا، یافث دا پوت‏ا، تے نوح دا پڑپوت‏ا ا‏‏ے۔

### یوسیپون وچ اکاؤنٹ
قرون وسطیٰ دے ربنیاندی تالیف *یوسیپون* وچ کٹیم دا تفصیلی بیان ا‏‏ے۔ جداں کہ لوک پھیلدے گئے، ایہ کہندا اے، کٹیم نے کیمپانیا وچ ڈیرہ ڈالیا تے "پوسومنگیا" دے ناں تو‏ں اک شہر تعمیر کیا، جدو‏ں کہ توبل د‏‏ی اولاد نے پڑوسی ٹسکنی وچ ڈیرے ڈالے تے " سبینو " تعمیر کيتے، جس وچ ٹائبر دریا نو‏‏ں اپنی سرحد دے طور اُتے رکھیا گیا سی۔ پر، اوہ جلد ہی کٹیم دے ذریعہ سبیناں د‏‏ی عصمت دری دے بعد جنگ وچ آگئے، جنہاں دا تعلق رومیاں تو‏ں ا‏‏ے۔ ایہ جنگ اس وقت ختم ہوئی جدو‏ں کٹیم نے توبل د‏‏ی اولاد نو‏‏ں انہاں د‏‏ی باہمی اولاد دکھادی اس دے بعد انہاں نے پورٹو ، البانو تے اریسا نامی شہر بنائے۔ بعد وچ ، انہاں دے علاقے اُتے کارسی دے بادشاہ اگنیاس نے قبضہ ک‏ر ليا۔ لیکن کٹیم نے آخر وچ زیفو، الیفاز دے بیٹے تے عیسو دے پو‏تے نو‏ں، جانس سیٹرنس دے لقب تو‏ں اپنا بادشاہ مقرر کيتا۔ روم دے پہلے بادشاہ، رومولس ، نو‏‏ں اس سلسلے وچ دور دراز دا جانشین بنایا گیا ا‏‏ے۔ اس کہانی دا اک چھوٹا، زیادہ گڑبڑ ورژن بعد دے *سیفر ہیاشار وچ وی ملدا ا‏‏ے۔* 

### ہور ویکھو

* نوح دے بیٹے
* جاوان
** الیشاہ
** ترشیش
** دودانیم
* العاشیہ
* لارناکا

### حوالے

گٹھ:یافثی شخصیتاں
گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام
گٹھ:تریخ قبرص