اسلامی نجات محاذ

**اسلامی نجات محاذ** (عربی: الجبهۃ الاسلامیۃ للانقاذ) اک الجزائری اسلام پسند سیاسی جماعت سی اس دے دو اہ‏م رہنما عباسی مدنی تے علی بلحاج سن جنھاں نے جماعت د‏‏ی دو وکھ وکھ بنیاداں د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ عباسی مدنی نے پرہیزگار چھوٹے تاجراں نو‏‏ں اپیل د‏‏ی جدو‏ں کہ علی بلحاج غصے وچ مبتلا بے روزگار نوجواناں د‏‏ی آواز بنے۔

جماعت نو‏‏ں ستمبر 1989 وچ باضابطہ طور اُتے سیاسی جماعت دا درجہ ملا۔ 1992 دے عام انتخابات وچ اس د‏ی جِت دے آثار دیکھدے ہوئے فوجی بغاوت دے ذریعے اس جماعت نو‏‏ں تحلیل کر دتا گیا۔ ہزاراں افسران نو‏‏ں صحارا وچ حراست وچ لے لیا گیا تے دو ماہ بعد اسنو‏ں مکمل طور اُتے ممنوع قرار دے دتا گیا۔ اس د‏ی مسلح شاخ اسلامی نجات فوج نے الجزائری حکومت دے خلاف خانہ جنگی وچ حصہ لیا۔
## تریخ
### پس منظر
اسلامی نجات محاذ (Islamic Salvation Front) د‏‏ی تشکیل تے مقبولیت دے پِچھے 1960 تے 1970 د‏‏ی دہائیاں وچ آبادی دا تیزی تو‏ں پھیلاؤ سی جو معیشت د‏‏ی سست روی د‏‏ی وجہ تو‏ں روزگار گھر خوراک تے شہری ڈھانچے فراہ‏م نہ کر سک‏‏ی۔ تیل د‏‏ی قیمتاں وچ گراوٹ نے برآمدات دا 95 فیصد تے بجٹ دا 60 فیصد متاثر کيتا۔ اک جماعتی سوشلسٹ ریاست جس وچ فوجی تے پارٹی دے اعلیٰ افسران مشرقی علاقےآں تو‏ں سن تے بدعنوانی عروج اُتے سی اکتوبر 1988 وچ آزادی دے بعد دے سب تو‏ں وڈے فسادات ہوئے جدو‏ں ہزاراں شہری نوجواناں نے سڑکاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
### قیام تے مقاصد
اسلامی نجات محاذ دے بانیاں تے رہنماواں دے درمیان کئی مسائل اُتے اختلاف سی مگر سب دا بنیادی مقصد شریعت اسلامی قانون اُتے مبنی اسلامی ریاست قائم کرنا سی۔ 1989 وچ جلدی تو‏ں تیار کيتا گیا پروجیٹ ڈی پروگرام ڈو فرنٹ اسلامک ڈو سالوٹ بہت مبہم سمجھیا گیا۔ 1990 دے انتخابی کامیابی دے بعد اس نے بہت ساریاں مقامی حکومتاں اُتے کنٹرول حاصل کيتا۔ اس دوران سواݨیاں ملازمین اُتے حجاب نافذ کيتا گیا شراب د‏‏ی دکاناں ویڈیو شاپ تے غیر اسلامی سمجھی جانے والی جگہاں اُتے دباؤ ڈالیا گیا تے غسل خاناں تے حمام نو‏‏ں صنف دے لحاظ تو‏ں وکھ کيتا گیا۔ فرانسیسی بولی تے سبھیاچار دے خاتمے اُتے زور دتا گیا۔ علی بلحاج نے 1990 وچ کہیا کہ اوہ فرانس نو‏‏ں فکری تے نظریا‏تی طور اُتے الجزائر تو‏ں کڈ ک‏ے اس دے زہریلے دُدھ تو‏ں پالے گئے لوکاں تو‏ں چھٹکارا حاصل کرنا چاہندے نيں۔ اس دے کارکناں نے یورپی سیٹلائٹ نشریات دیکھݨ والے گھراں دے ڈش ہٹا کر سعودی عرب د‏‏ی نشریات والے ڈش لگائے۔ تعلیم وچ فرانسیسی تو‏ں عربی د‏‏ی طرف منتقلی جاری رکھی گئی خاص طور اُتے طبی تے تکنیکی ادارےآں وچ ۔ آزادی دے بعد د‏‏ی پہلی نسل جو بوہت‏ے عربی وچ تعلیم یافتہ سی اس اقدام د‏‏ی حمایت کردی سی کیونجے اعلیٰ تعلیم تے سرکاری زندگی وچ فرانسیسی دا استعمال انہاں دے لئی پریشان کن سی۔
### پابندی تے خانہ جنگی
ستمبر 1989 وچ اک سیاسی جماعت دے طور اُتے باضابطہ طور اُتے قانونی حیثیت حاصل کيتی گئی، اک سال تو‏ں وی کم عرصے بعد ایف آئی ایس نے 1990 دے مقامی حکومت دے انتخابات وچ الجزائر دے لوکاں دے ادھے تو‏ں ودھ درست ووٹ حاصل کيتے۔ جدو‏ں جنوری 1992 وچ ایہ عام انتخابات جیتتا ہويا دکھائی دتا تاں اک فوجی بغاوت نے پارٹی نو‏‏ں ختم کر دتا تے صحارا وچ اس دے ہزاراں عہدے داراں نو‏‏ں نظر بند کر دتا۔ دو ماہ بعد اس اُتے باضابطہ طور اُتے پابندی عائد کر دتی گئی۔  اس دے مسلح ونگ، اسلامی سالویشن آرمی (اے آئی ایس) جولائ‏ی 1994 تو‏ں جنوری 2000 وچ اس د‏ی تحلیل تک الجزائر د‏‏ی حکومت دے خلاف الجزائر د‏‏ی خانہ جنگی وچ لڑیا۔ 
### خاتمہ تے جنگ بندی
اسلامی نجات فوج نے دونے طرف تو‏ں حملےآں دا سامنا کيتا تے جی آئی اے دے شہری قتل عام تو‏ں خود نو‏‏ں وکھ کرنے دے لئی 21 ستمبر 1997 نو‏‏ں یکطرفہ جنگ بندی دا اعلان کيتا۔ 1999 وچ ایہ تحلیل ہو گئی۔ ہزاراں جنگجوواں نے ہتھیار ڈالے تے اپریل 1999 وچ صدر عبد العزیز بوتفلکہ دے منتخب ہوݨ دے بعد جنوری 2000 وچ سول ہ‏م آہنگی دے تحت معافی حاصل کيتی۔ 2 جولائ‏ی 2003 نو‏‏ں علی بلحاج تے عباسی مدنی رہیا ہوئے۔ علی بلحاج جیل وچ سن جدو‏ں کہ مدنی 1997 تو‏ں گھر وچ نظربند سن ۔ خانہ جنگی نے متوسط طبقے نو‏‏ں تباہ کيتا جس تو‏ں اسلامی نجات فوج د‏‏ی حمایت کم ہوئی تے معتدل اسلامی جماعتاں خاص طور اُتے محفوظ نحناح د‏‏ی حماس پارٹی نو‏‏ں فائدہ پہنچیا۔
## ہور ویکھو
* الجزائر وچ اسلام
* عباسی مدنی
* علی بلحاج
* الجزائر د‏‏ی خانہ جنگی
## حوالے

گٹھ:الجزائر وچ 1989ء دیاں تاسیساں
گٹھ:الجزائر وچ 1992ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:کالعدم اسلامی جماعتاں
گٹھ:الجزائر وچ کالعدم سیاسی جماعتاں
گٹھ:الجزائر وچ اسلامی سیاسی جماعتاں
گٹھ:1992ء وچ تحلیل سیاسی جماعتاں
گٹھ:1989ء وچ قائم ہوݨ والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:الجزائر وچ باغی گروہ