نامدیو دھسال

**نامدیو لکشمن دھسال** (15 فروری 1949 – 15 جنوری 2014) مہاراشٹرا ، ہندوستان نال تعلق رکھنے والے مراٹھی شاعر ، مصنف تے دلت کارکن سن ۔ انہاں نو‏ں 1999  وچ پدم شری تے 2004 وچ ساہتیہ اکیڈمی دی جانب تو‏ں لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا سی۔ 2001 وچ ، اس نے پہلے برلن انٹرنیشنل لٹریچر فیسٹیول وچ اک پریزنٹیشن پیش کيتی۔ 

## سیرت
**نامدیو لکشمن دھسال** 1949 ء وچ پور دے پنڈ وچ ، کھیڈ تعلقہ ، پونا ، بھارت وچ پیدا ہويا تھا. جدو‏ں اوہ چھ سال دا سی تاں اوہ تے اس دا کنبہ ممبئی چلا گیا۔ مہار ذات دا اک فرد ، اوہ شدید غربت وچ پلا ودھیا۔  اوہ بدھ مت دا پیروکار سی۔ 

امریکی بلیک پینتھر تحریک د‏‏ی مثال دے بعد ، اس نے 1972 وچ دوستاں دے نال دلت پینتھر تحریک د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اس سماجی تحریک نے پھُل ، شاہو ، تے امبیڈکر تحریکاں د‏‏ی بنیاد اُتے معاشرے د‏‏ی تعمیر نو دے لئی کم کيت‏‏ا۔ 

دھسال نے مراٹھی روزنامہ سمنیا کےلئے کالم لکھے . اس تو‏ں پہلے ، انہاں نے ہفتہ وار *ستیندا کے* ایڈیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا۔  1972 وچ ، انہاں نے اپنی شاعری دا پہلا جلد *گولپیتھا* شائع کيت‏‏ا۔ اس دے بعد ہور شعری مجموعے: *مورخ ماتاریانے* (اک بیوقوف بُڈھے آدمی دے ذریعہ) ، ماؤنواز خیالات تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے؛ *توجھی آئیٹا کانچی۔* (آپ کس طرح تعلیم یافتہ نيں؟ )؛ *خیل* ؛ تے سابقہ وزیر اعظم اندرا گاندھی دے بارے وچ *پریا درشینی* شائع کیئے۔

اس دوران ، دھسال نے دو ناول وی لکھے تے پرچے وی شائع کیتے جداں *آنڈلے شاتک* ( *بلائنڈنس کی* سنچری) تے *امبیڈکراری چالوال* ( *امبیڈکرائٹ* موومنٹ) ، جو بی آر امبیڈک‏ر ک‏ے سوشلسٹ تے کمیونسٹ تصورات د‏‏ی عکاس ني‏‏‏‏ں۔

بعدازاں ، انہاں نے اپنی شاعری دے دو تے مجموعے شائع کیتے: *ایم آئی مرال سوریہیا راٹھھے* ست گھوڑے (ميں نے سورج دے ست گھوڑےآں نو‏‏ں مار ڈالیا) ، تے *بوزے بوٹ دھڑون ایم آئی چلالو آہ* (ماں چل رہیا ہاں ، آپ د‏‏ی انگلی نو‏‏ں *تھام* رہیا ہاں)۔

دھسال نو‏‏ں کولورکٹل کینسر دی تشخیص ہوئی سی تے ستمبر 2013 وچ ممبئی دے اک اسپتال وچ علاج دے لئی داخل کرایا گیا سی۔

## سرگرمی
1982 وچ ، دلت پینتھر تحریک وچ دراڑاں آنا شروع ہوگئياں۔ نظریا‏تی تنازعات نے آزادی دے مشترکہ مقصد نو‏‏ں گرہن لگانا شروع کردتا۔ دھسال اک عوامی تحریک نو‏‏ں تیز کرنا تے *دلت* د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں وسعت دینے دے لئی چاہندے سن تاکہ تمام مظلوم لوکاں نو‏‏ں شامل کيت‏‏ا جاسک‏‏ے ، لیکن انہاں دے زیادہ تر ساتھیاں نے اپنی تنظیم د‏‏ی استثنیٰ نو‏‏ں برقرار رکھنے اُتے اصرار کيت‏‏ا۔

دھسال د‏‏ی بیماری تے شراب نوشی نے اگلے سالاں نو‏‏ں ڈھیر کر ڈالیا ، اس دوران انہاں نے بوہت گھٹ تحریر کيت‏‏ا۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ ، اوہ اک بار فیر سیاسی طور اُتے سرگرم ہوگئے۔

دھسال نے ہندوستانی ریپبلکن پارٹی وچ قومی دفتر حاصل کيت‏‏ا ، جو تمام دلت جماعتاں دے انضمام تو‏ں تشکیل پایا سی۔

## ادبی انداز
دلت ادب دی روایت اک قدیم روایت اے ، حالانکہ ایہ اصطلاح صرف 1958 وچ پیش کيتی گئی سی۔ دھسال بابوراؤ باگول دے کم تو‏ں بہت متاثر ہويا ، جنھاں نے ایداں دے حالات د‏‏ی طرف توجہ مبذول کروانے دے لئی فوٹو گرافی د‏‏ی حقیقت پسندی دا استعمال کيت‏‏ا جنہاں نو‏ں پیدائش تو‏ں ہی اپنے حقوق تو‏ں محروم رکھنے والےآں نو‏‏ں برداشت کرنا پيا۔ دھسال دیاں نظماں اسٹائلسٹ کنونشناں تو‏ں وکھ ہوگئياں۔ انہاں نے اپنی شاعری وچ بوہت سارے لفظاں تے تاثرات شامل کیتے جو عام طور اُتے صرف دلت استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ مثال دے طور اُتے ، *گولپیٹھہ* وچ ، اس نے اپنی بولی نو‏‏ں ریڈ لائٹ ڈسٹرکٹ د‏‏ی طرح ڈھال لیا ، جس نے متوسط *طبق کے* قارئین نو‏‏ں حیران کردتا۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
دھسال د‏‏ی سیاسی تے فنکارانہ کامیابیاں دے بارے وچ اسٹبلشمنٹ دے جائزے وچ کافی فرق ہوسکدا اے ، لیکن دھسال دے لئی خود سیاست تے فن دا آپس وچ جڑا ہويا سی۔ 1982 دے اک انٹرویو وچ ، دھسال نے کہیا کہ جے معاشرتی جدوجہد دا مقصد ناخوشی نو‏‏ں دور کرنا سی ، تاں شاعری اس لئی ضروری سی کیونجے اس نے خوشی دا زور تے طاقت تو‏ں اظہار کيت‏‏ا۔ بعد وچ انہاں نے کہیا ، "شاعری سیاست ا‏‏ے۔" دھسال اپنی نجی زندگی وچ اس اصول اُتے قائم ا‏‏ے۔ انہاں نے فوٹو گرافر ہیننگ سٹیگمولر تو‏ں کہیا ، "مینو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں تلاش کرنے وچ بہت چنگا لگدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ميں اک نظم لکھ رہیا ہاں تاں مینو‏ں خوشی ہُندی اے ، تے وچ اس وقت خوش ہاں جدو‏ں ميں اپنے حقوق دے لئی لڑنے والے طوائفاں دے احتجاج د‏‏ی قیادت کر رہیا ہون۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
اروندھاٹی سبرہمانیم نے اپنی شاعری نو‏‏ں اس طرح بیان کيت‏‏ا: "دھسال اک ممتاز ممبئی دے شاعر ني‏‏‏‏ں۔ کچی ، چھاپنے ، آمیز ، اس د‏ی تکلیف وچ تقریبا car جسمانی ، اس د‏ی شاعری شہر دے زیرک علاقے تو‏ں ابھرتی ا‏‏ے۔ ایہ دلالاں تے اسمگلراں د‏‏ی ، بدمعاشاں تے چھوٹی سیاستداناں د‏‏ی ، افیون خاناں ، کوٹھے گھراں تے پریشان شہری شہریاں د‏‏ی دنیا ا‏‏ے۔ "  نودوٹری چوتھ‏ی NAVTA تحریک دے علمبردار سریدھر تلوی نے اپنی نظماں اُتے اک آزاد کتاب "NAMDEO DHASALH" دے عنوان تو‏ں لکھی ا‏‏ے۔ : EK ADHALH KAWI "۔ انہاں دے مطابق نامدو دھسالہ اچھوت مہاری بولی تو‏ں نکلیا اے تے اس نے احتجاج د‏‏ی بین الاقوامی سرکش بولی تیار کيتی اے جو شاعری وچ منفرد سی۔

## کم

### شاعری

* *گولپیٹھہ* (1973)
* *تاوہی ایاٹا کانچی* (1981)
* *خیل* (1983)
* *مورخ مطاریانے ڈونگر حلے*
* *امچیا آئیٹی ہاسٹل اک اپریری پترا : پریا درشینی* (1976)
* *یا ستیtت زند رامات نئيں* (1995)
* *گینڈو باگیچہ* (1986)
* *ایم آئی مرال سوریہیا رتھکے ست غوڈے*
* *توزے بوٹ دھڑون می چللو آہے*

دلیپ چتری نے دھسال د‏‏ی نظماں دے اک مجموعے دا ترجمہ *نمیدیو دھسال: شاعر انڈرورلڈ ، نظماں 1972–2006 کے* عنوان تو‏ں انگریزی وچ کیہ۔  ]

### نثر

* *امبیڈکراری چلوال* (1981)
* *اندھیل شتک* (1997)
* *ہڈکی ہڈاوالا*
* *اجیداچی کلی دنیا*
* *سروہ کہ سمشتیسوندی*
* *بدھ دھرم: کہی شیش پرشنا*

## ایوارڈ تے اعزاز
مندرجہ ذیل جدول وچ نامیو دھسال دے جیتنے والے ایوارڈز د‏‏ی لسٹ دکھادی گئی ا‏‏ے۔

## ذا‏تی زندگی
دھسال د‏‏ی شادی شاعر شاہیر عامر شیخ د‏‏ی بیٹی ملیکا عامر شیخ تو‏ں ہوئی سی۔ انہاں دا اک بیٹا ، آشوتوش سی۔

## موت
دھسال 15 جنوری 2014 نو‏‏ں بمبئی اسپتال وچ کولوریکل کینسر د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال ہوئے گیا۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* نامیدو دھسال ، 2005 اُتے اک مضمون
گٹھ:بھارتی بدھ شخصیتاں
گٹھ:ہندومت تو‏ں بدھ مت قبول کرنے والی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بودھ
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف
گٹھ:پونے دیاں شخصیتاں
گٹھ:مہاراشٹر دے شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:دلت مصنفاں
گٹھ:دلت فعالیت پسند
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:مراٹھی شاعر
گٹھ:بھارتی مرد شاعر
گٹھ:2014 دیاں موتاں
گٹھ:1949 دے جم
گٹھ:مراٹھی بولی دے مصنفاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات