قاضی محمد طاہر ہاشمی

پروفیسر علامہ قاضی محمد طاہر علی الہاشمی معروف علمی و روحانی شخصیت حضرت مولا‏نا قاضی چن پیر الہاشمی دے گھر سکول ریکارڈ دے مطابق ۹ جنوری ۱۹۵۳ء نو‏‏ں تحصیل حویلیاں دے پنڈ رجوعیہ وچ پیدا ہوئے۔۔آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے والدگرامی تے تایا جان مولا‏نا قاضی عبدالواحد صاحب (جو دارالعلوم دیوبند دے فاضل تے علامہ انور شاہ کشمیریؒ دے شاگرد رشید سن ) تو‏ں حاصل کيتی۔۔۱۹٦۳ء وچ جامعہ اسلامیہ بہاولپور دا قیام عمل وچ آیا جس دا باقاعدہ افتتاح ۹ /اکتوبر ۱۹٦۳ء نو‏‏ں فیلڈ مارشل محمد ایوب خان نے کیتا، آپ دے والد محترم نو‏‏ں تدریس دے لئی بلايا گیا تاں اوہ آپکو وی اپنے نال لے گئے، حالانکہ اس وقت آپ د‏‏ی عمر ۱۰سال سی۔۔وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے پہلے صدر علامہ شمس الحق افغانی اس یونیورسٹی وچ بحیثیت ’’شیخ التفسیر‘‘ تے علامہ احمد سعید کاظمی بحیثیت ’’شیخ الحدیث‘‘ جدو‏ں کہ جامعۃ الاسلامیہ علامہ بنوری ٹاؤن دے شیخ الحدیث مولا‏نا عبدالرشید نعمانی اس وقت نائب شیخ الحدیث دے فرائض انجام دے رہے سن ۔۔جامعہ اسلامیہ بہاولپور وچ ۹ سالہ قیام دے دوران آپ نے شہادت العالمیہ دا نصاب مکمل کيتا جس وچ تفسیر و اصول تفسیر، حدیث و فقہ، عربی ادب، انگریزی، معاشیات دے مضامین مستند علماء تو‏ں پڑھیاں۔۔آپ دتی قابلیت نو‏‏ں دیکھدے ہوئے حضرت علامہ شمس الحق افغانیؒ نے آپ نو‏‏ں ’’سند القرآن الکریم‘‘ تے علامہ احمد سعید کاظمی نے آپ نو‏‏ں ’’سند اجازۃ فی روایۃ الحدیث‘‘ د‏‏ی اضافی سندات تو‏ں نوازیا۔۔جامعہ اسلامیہ وچ قیام دے دوران آپ نے جنہاں گرامی قدر استاداں کرام تو‏ں استفادہ کيتا انہاں وچ علامہ شمس الحق افغانیؒ، علامہ احمد سعید کاظمی تے نائب شیخ الحدیث مولا‏نا عبدالرشید نعمانی دے علاوہ دے اسمائے گرامی ایہ نيں۔۔معروف مبلغ اسلام مولا‏نا محمد احمد صاحب بہاولپوری، ڈاکٹر الٰہی بخش جاراللہ، مولا‏نا لطافت الرحمن (فاضل دیوبند)، شیخ مولا‏نا سید حبیب اللہ شاہ بنوری (فاضل دیوبند) مولا‏نا حسن الدین ہاشمی (شیخ الفقہ) ، ڈاکٹر محمد حسن ازہری (شیخ الادب) ، ڈاکٹر شیخ عنایت اللہ (شیخ التریخ)، مولا‏نا شیخ کلیم اللہ، مولا‏نا محمد فرید، مولا‏نا محمد ناصر، پروفیسر چراغ عالم قریشی (صدر شعبہ انگریزی) پروفیسر محمد زبیر (شعبہ اکنامکس) وغیرہ۔۔

۱۹۳ء وچ مولا‏نا قاری فضل ربی صاحبؒ (مہتمم معہدالقرآن الکریم مانسہرہ) نے آپ نو‏‏ں سند القراءت والتجوید للفرقان الحمید علی روایۃ حفص د‏‏ی اعزازی سند عطا کيتی۔۔۱۹٦ء وچ آپ نے پشاو‏ر یونیورسٹی تو‏ں ایم اے اسلامیات دا امتحان پاس کيتا۔ ۔فیر مائیگریشن دے بعد ۱۹ء وچ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں عربی وچ ایم اے کيتا۔ ۔ جنوری ۱۹۸ء گورنمنٹ کالج سدہ (کرم ایجنسی) وچ اسلامیات دے ’’ایڈہاک لیکچرر‘‘ د‏‏ی حیثیت تو‏ں آپ د‏‏ی تقرری ہوئی۔۔مئی ۱۹۸ء وچ ’’پبلک سروس کمیشن صوبہ سرحد‘‘ د‏‏ی طرف تو‏ں وی عربی و اسلامیات دے لیکچرر د‏‏ی حیثیت تو‏ں باضابطہ طور اُتے نوٹیفکیشن جاری ہويا اس دے بعد آپ گورنمنٹ پوسٹ گریجویٹ کالج ایبٹ آباد، گورنمنٹ ڈگری کالج حویلیاں، گورنمنٹ کالج شیروان ایبٹ آباد وچ تدریسی خدمات سرانجام دیندے ہوئے بالآخر گورنمنٹ ڈگری کالج حویلیاں تو‏ں ۸ جنوری ۲۰۱۳ نو‏‏ں ویہويں گریڈ وچ سرکاری ملازمت تو‏ں سبکدوش ہوگئے۔۔۱۹۲ء وچ تحصیل علم دے بعد جدو‏ں آپ گھر واپس آئے تاں مرکزی جامع مسجد حویلیاں وچ اپنے والد گرامی دے نال نائب د‏‏ی حیثیت تو‏ں فرائض انجام دیندے رہے ایہ سلسلہ والد گرامی د‏‏ی وفات ۱۹۹۰ تک جاری رہیا۔۔اس مسجد د‏‏ی بنیاد آپ دے والد گرامی نے ۱۹۵٦ وچ رکھی سی۔۔آپ اک اچھے خطیب تے مقرر نيں۔۔۲٦ جولائ‏ی ۱۹۹۰ء نو‏‏ں آپ دے والد گرامی دا انتقال ہويا۔۔اگلے روز والد گرامی د‏‏ی نماز جنازہ تو‏ں پہلے علاقہ بھر دے جملہ اقوام و قبیلے دے شدید اصرار اُتے جمعیت العلماء اسلام دے مرکزی امیر مولا‏نا سمیع الحق صاحب دے دست مبارک تو‏ں آپ د‏‏ی دستار بندی کيتی گئی تے آپ نو‏‏ں اپنے والد گرامی مرحوم د‏‏ی جگہ مرکزی جامع مسجد حویلیاں دا محکمہ اوقاف صوبہ سرحد د‏‏ی طرف تو‏ں اعزازی طور اُتے خطیب مقرر کيتا گیا۔۔بحمداللہ ہن تک آپ ایہ ذمہ داری بحسن و خوبی سرانجام دے رہے نيں۔۔آپ ۱۹ء وچ حضرت مولا‏نا قاضی بشیر احمد پسروریؒ دے ہتھ اُتے بیعت ہوئے۔۔۱۸/اکتوبر ۱۹۸۲ء نو‏‏ں مولا‏نا انظر شاہ کشمیریؒ (فرزند جلیل علامہ محمد انور شاہ کشمیریؒ) ایبٹ آباد تشریف لیائے تاں حویلیاں د‏‏ی جامع مسجد وچ وی انہاں دا بیان رکھیا گیا۔۔جس دے بعد شاہ صاحبؒ دے نال بالاکوٹ دے سفر وچ شریک ہوئے تے شنکیاری ضلع مانسہرہ وچ حضرت دا درس ہويا جس وچ انہاں نے ہور علماء کرام دے نال آپ نو‏‏ں وی سندالاجازہ فی روایۃ الحدیث عطا فرمائی۔۔۱۹ء د‏‏ی تحریک ختم نبوت وچ آپ نے بھرپور حصہ لیا۔۔چیئرمین پروفیسر ڈاکٹر محمد سعد صدیقی تے بورڈ آف اسٹڈیز د‏‏ی باضابطہ منظوری تو‏ں اک طالب علم اظہر فرید رول نمبر ۱۳۱٦۳ نے ۲۵ مئی ۲۰۱۵ دے خط نمبر D/429-is دے تحت ایم اے دے مقالہ دے لئی ’’پروفیسر قاضی محمد طاہر علی الہاشمی_حیات و خدمات‘‘ اُتے مقالہ پیش کرکے کامیابی حاصل کيتی ا‏‏ے۔۔

## لکھتاں
پروفیسر علامہ قاضی محمد طاہر علی الہاشمی د‏‏ی علمی و تحقیقی لکھتاں حسب ذیل نيں۔۔

(۱) اصلاح معاشرہ

(۲) تحقیق نکاح سیدہ

(۳) اہل بیت رسول صلی اللہ علیہ وسلم کون؟

() فرقہ مسعودیہ نام نہاد جماعت المسلمین دا علمی محاسبہ

(۵) حدیث حوأب دا مصداق کون؟

(٦) حدیث کلاب حوأب دا تاریخی، تحقیقی تے علمی محاکمہ

() سرگزشت ہاشمی (سوانح قاضی چن پیر لہاشمی)

(۸) حج مبرور

(۹) کھلا خط بنام مولا‏نا اللہ وسایا

(۱۰) زلزلہ لولاک تے آفٹر شاکس

(۱۱) عمر عائشہ رضی اللہ عنہا اُتے تحقیقی نظر… اک تقابلی مطالعہ

(۱۲) شیعیت… تریخ و افکار

(۱۳) سقوط جامعہ سیدہ حفصہ رضی اللہ عنہا

(۱) تعارف سیدنا معاویہ رضی اللہ عنہ

(۱۵) تذکرہ سیدنا معاویہ رضی اللہ عنہ

(۱٦) سیدنا معاویہ رضی اللہ اُتے اعتراضات دا علمی تجزیہ

(۱) عقیدہ امامت و خلافت راشدہ

(۱۸) ملی یکجہت‏ی کونسل…اک تنقیدی جائزہ

(۱۹) سیدنا معاویہ رضی اللہ عنہ دے ناقدین

(۲۰) امام طبری کون؟ مؤرخ، مجتہد یا افسانہ ساز

(۲۱) سیدنا مروانؓ شخصیت تے کردار

(۲۲) توضیحات بسلسلہ امام طبری کون۔۔۔ مورخ، مجتہد یا افسانہ ساز۔۔؟؟---المعروف بہ کھلا خط بنام چیف ایڈیٹر روزنامہ اسلام

(۲۳) کتاب گلزار یوسف دا تنقیدی جائزہ(زیر طبع)

## وفات
۲۸ نومبر ۲۰۲۰ء نو‏‏ں وفات پاگئے

## حوالے

گٹھ:پنجابی شخصیتاں