عمر واڈیلو

**شیخ عمر واڈیلو** (یا **شیخ عمر ابراہیم واڈیلو**) جدید اسلامی طلائی دینار دے دوبارہ احیاء دے بانی اے۔ آپ دیاں کوششاں تو‏ں سن 2010ء وچ ملائیشیا دے صوبے کیلانتن نے جدید اسلامی طلائی دینار دا اجرا کیتا۔ آپ اسلامی اقتصادی نظام دے ماہر اے۔ آپ مرابطون عالمی تحریک دے اک سرگرم رکن اے۔ آپ عالمی اسلامی ادارہ برائے تجارت دے بانی اے، جو ملکی تے بین الاقوامی تجارت دے اسلامی اصولاں نو‏‏ں اجاگر کردی اے۔ آپ عالمی اسلامی ٹکسال دے بانی اے، جو پوری دنیا وچ اسلامی طلائی دینار تے نقرئی درہم دے معیارات دا تعین کردی اے۔ اس دے علاوہ آپ نے ای- دینار(e-dinar) نامی اک آن لائن سونے دی ادائیگی تے مخزن نظام متعارف کرایا، جس وچ آپ سونے دے سکّاں دے اکاونٹھ کھلوا سکدے اے تے اک اکاونٹھ تو‏ں دوسرے اکاونٹھ وچ رقم منتقل کر سکدے نيں۔

## سوانح عمری

عمرواڈیلو 1964ء وچ وٹوری، ہسپانیہ وچ پیدا ہويا۔ اوہ اپنے اسکول دی تعلیم مکمل کرنے دے بعد وچ اگستین کالج وچ داخل ہويا۔ آپ نے بعد وچ میڈرڈ یونیورسٹی، ہسپانیہ وچ داخلہ لیا۔ جس تو‏ں آپ نے زراعت وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کيتی . 1985 ء وچ مرابطون عالمی تحریک دے بانی عبدالقادر الصوفی دے نال ملاقات دے بعد انہاں نے اسلام قبول کر لیا۔

## طلائی دینار دا دوبارہ تعارف

قیمتی سکّاں دے اک ماہر دے طور پرآپ دی کوشش تے تکنیکی مددسے ملائیشیا دی ریاست کیلانتن نے اگست، 2010 وچ طلائی دینار تے چاندی درہم دا بطور زر آغازکیتا۔ تے اسنو‏ں ملائیشیا دے رنگٹ نال نال قانونی زر دی حیثیت دتی گئی۔ ہن کیلانتن وچ تمام ریاستی کمپنیاں طلائی دینار قبول کردے نيں، اوتھ‏ے پانی، بجلی تے تمام ہور سہولیات دے بل درہم و دینارماں ادا کر سکدے نيں۔ وچ ، تمام ریاستی ملازمین دی تنخواہاں دا 25 فیصد سونے دے دینار وچ حاصل کر رہے نيں۔ تے ریاستی اسمبلی دے ارکان دی تنخواہاں دا 50 فیصد طلائی دینار وچ حاصل کر رہے نيں۔ 1،500 دکاناں کیلانتن وچ طلائی دینار تے چاندی دے درہم قبول کردے نيں . انہاں نے 2000ء وچ ملائیشیا دے سابق صدر ڈاکٹر مہاتیر محمد نو‏‏ں اس گل اُتے آمادہ کیتا کھ اوہ طلائی دینار دے اجرا دی حمایت کرے۔ اس دن تو‏ں مسٹر مہاتھر طلائی دینار دے تحریک دے اک سرگرم رکن بن گئے۔ انہاں نے کہیا کہ مسلم ملکاں نو‏‏ں تیل کاغذ دے بدلے (یعنی امریکی ڈالر) وچ فروخت نئيں کرنی چاہیے کیونکہ اوہ صرف اک کاغذ دا ٹکڑا نيں۔

## آزاد بازار(سوق) دا دوبارہ قیام
عمرواڈیلو نے آزاد بازار(سوق) نو‏‏ں دوبارہ متعارف کرایا۔ جتھ‏ے طلائی دینار تے چاندی دے درہم نو‏‏ں بطورِزراستعمال کیتا گیا۔ انہاں دے مطابق، ایہ جدید بینکاری نظام دے کردار نو‏‏ں کم کرےگا۔

## سود، کاغذی کرنسی تے جدید بینکی نظام دا ناقد

جناب عمرواڈیلوسود اُتے مبنی سرمایہ دارانہ اقتصادی نظام دا سخت ناقد اے۔ انہاں دے مطابق سود اُتے مبنی اقتصادی نظام نے امیر تے غریب دے درمیان خلیج نو‏‏ں وسیع کر دتا نيں۔ لھذا مسلماناں کوعالمی سرمایہ داری نظام نو‏‏ں چھڈ دینا چاہیے تے انہاں کواسلامی اقتصادی نظام دی طرف دوبارہ لوٹنا چاہیے۔ اوہ کاغذی اوربرقی پیسے (زرِفرمان) دا شدید ناقدبھی اے۔ اس دے مطابق کرنسی سونے تے چاندی دی ہونی چاہیے۔ انہاں نے اپنی کتاب *کاغذی کرنسی اُتے فتویٰ* وچ اس نے ایہ گل ثابت کرنے دی کوشش کيتی اے کہ کاغذی کرنسی دا استعمال اسلام وچ حرام اے تے مسلماناں نو‏‏ں واپس طلائی دینار دی طرف لوٹنا چاہیے، جو شریعی کرنسی اے . اوہ ہور کہندا اے کہ مرکزی بینک عوامی آگاہی دے بغیر کاغذ ی پیسے نو‏‏ں ضرورت تو‏ں زیادہ چھاپتا اے، جس دی وجہ تو‏ں کرنسی دی قدر کم ہو جاندی اے۔ انہاں نے کہیا کہ خساراندی تمویل اپنی اچھی صورت وچ اک مخفی ٹیکس تے بد ترین صورت وچ ڈکیندی دے مترادف اے۔
ہور برآں، اوہ جدید بینکی نظام دا اک شدید ناقد وی اے۔ جس وچ سود، کاغذی کرنسی (زرِفرمان)، اثاثہ جات دے تحفظ دا جزوی نظام، دھوکا دہی، سٹے بازی تے جوا جداں حرام طریقے استعمال ہو تے نيں۔ انہاں نے اپنی کتاب *بینکی نظام دے خلاف فتویٰ* وچ اس نے ایہ گل ثابت کرنے دی کوشش کيتی اے کہ موجودہ اسلامی بینکاری وی اسلام وچ حرام اے، کیونکہ ایہ شرعی اصولاں دا لحاظ نئيں رکھدت‏ی۔ یہ۔ کاغذی کرنسی (زرِفرمان) تے اثاثہ جات دے تحفظ دے جزوی نظام دا استعمال کردی اے، جو اسلام وچ حرام نيں۔

## لکھتاں
### کتاباں
آپ کئی کتاباں دے مصنّف وی نيں۔ جنہاں وچ چند اک مندرجہ ذیل نيں۔
* معاشیات دا اختتام (1990) (The End of Economics) 
* کاغذی کرنسی اُتے فتویٰ' (1992) (Fatwa on Paper Money) 
* طلائی دینار دی دوبار آمد (1999) (The Return of the Gold Dinar) 
* اسلامی تجارت دا رسالہ (2001) (Manual of Islamic Trading)
* اسلام وچ باطنی انحراف (2003) (The Esoteric Deviation in Islam) 
* بینکی نظام دے خلاف فتویٰ (2007) (Fatwa on Banking) 
* شریعت کرنسی دا استعمال کردے ہوئے زکوة دی صحیح ادائیگی دے حق وچ فتویٰ (2009)
* Una Critica Islamica de la Economia (ہسپانوی بولی وچ ) (1989)
* معاملات دی کتاب (زیرِتحریر)

### تحقیقی مقالے
کتاباں دے علاوہ آپ دے کئی تحقیقی مقالے شائع ہو چکے نيں۔
* طلائی دینار دی تطبیق دا لائحہ ِعمل (Gold Dinar: the road map of its implementation)
* دینار تے درہم دا استعمال کردے ہوئے زکوة دی ادائیگی دا فتویٰ (Fatwa on the payment of Zakat using Dinar & Dirham) 
* اسلامی بینکاری دے مغالطے (Fallacy of the Islamic Banking) 
* فلوس، حصّہ اوّل (Fulus: part 1) 
* اعلیٰ معیارکے سکّاں دی ضرورت تے حرفتاں ( Guilds) وچ وڈے پیمانے اُتے پیداوار

## ہور ویکھو
* عبدالقادر الصوفی
* دینار
* کاغذی کرنسی
* اشرفی
* درہم

## حوالے




گٹھ:1964 دے جم
گٹھ:اسلامی بینکاری
گٹھ:دینار
گٹھ:زر مبادلہ
گٹھ:سنی صوفیاء
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:ملائشیا دی کرنسیاں
گٹھ:نومسلمین
گٹھ:ہسپانوی مسلم