مقاتل الطالبيين

**مَقاتِلُ الطّالِبیّین** عربی وچ علی ابن حسین ابن محمد د‏‏ی اک تاریخی کتاب اے جسنو‏ں ابو الفرج اصفہانی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب ابی طالب دے مقتول تو‏ں متعلق اے تے اسنو‏ں «مقاتل آل ابی طالب» وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ خبراں دے حوالے تو‏ں اس د‏ی جامعیت تے درستگی د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے مصنفاں نے اس کم دا حوالہ دتا اے تے اس اُتے اعتماد کيتا ا‏‏ے۔

## کتاب دا موضوع
ایہ کتاب ابو طالب دے خاندان دے مقتول یعنی علی (ع) ، جعفر تے عقیل دے بیٹےآں دے بارے وچ ا‏‏ے۔

## مصنف دے بارے وچ
اصل مضمون: ابو الفرج اصفہانی

ابو الفرج اصفہانی علی ابن حسین سال 284 ھ وچ اصفہان شہر وچ پیدا ہوئے۔ اوہ مروان ابن حکم د‏‏ی اولاد سن ۔ ابو الفرج بغداد وچ پلا ودھیا تے اس زمین دے علماء تو‏ں استفادہ کيتا۔  او در دوره‌ای کاتب رکن الدوله ابن بویه از حکمای آل‌بویه بود.

ابو الفرج اصفہانی شیعہ مذہب دے پیروکار سن  تے مختلف علوم وچ ماہر سن ۔ اس نے کئی کم لکھے جنہاں وچو‏ں بیشتر اج دستیاب نئيں نيں۔ ابو الفرج آخر کار 356 وچ فوت ہويا۔ 
thumbnail|ترجمه کتاب مقاتل الطالبیین با عنوان «'''فرزندان ابوطالب'''»

## لکھنے دا مقصد
ابوالفرج کہندا اے کہ اس کتاب نو‏‏ں لکھنے دا مقصد اک مختصر تفصیل فراہ‏م کرنا اے کہ ابو طالب دے بچے *[[محمد|حضور صلی اللہ علیہ وسلم]]* دے زمانے تو‏ں کتاب لکھنے دے وقت تک کِداں رہندے تے مردے سن ۔ یقینا ، اس نے صرف طالبیاں تو‏ں خبراں اکٹھی کيتياں جنہاں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی سیاسی وجوہات سن ، یا بغاوتاں بیان کيتیاں گئیاں جس دا مقصد انصاف دا انتظام کرنا سی۔ 

کتاب دے تعارف وچ درست بیان دے مطابق ، کتاب دے مصنف دا بنیادی مقصد ائمہ (ع) تے زیدیہ دے بزرگاں د‏‏ی تریخ دا تذکرہ کرنا اے تے ایسا لگدا اے کہ اس نے ایہ کتاب تائید دے لئی لکھی اس دا مذہب کیونجے اس نے عظیم زیدیاں د‏‏ی تعریف وچ مبالغہ آرائی کیت‏‏ی ا‏‏ے۔ 

## تالیف دا طریقہ
ایہ کتاب بیانیہ انداز وچ مرتب کيتی گئی اے تے شیعہ تے کوفی راویاں د‏‏ی روایات د‏‏ی بنیاد اُتے لکھی گئی اے ، لیکن چونکہ مصنف اختصار اُتے مبنی اے ، بعض اوقات اوہ خبر تو‏ں متعلق تمام دستاویزات دا ذکر نئيں کردا ا‏‏ے۔ اس کتاب د‏‏ی تحریر 313 ھ وچ مکمل ہوئی۔ 

## کتاب دا مواد
مصنف اس خاندان دے 500 افراد د‏‏ی خبر لیاندی ے ، جو کہ رسول اللہ (ص) دے زمانے وچ جعفر ابن ابی طالب د‏‏ی سیرت تو‏ں شروع ہُندی اے تے فیر امیہ تے عباسی دور تو‏ں متعلق اے تے علویاں دے ناواں دے ناں تو‏ں خلیفہ جو اس وقت حکومت کردا سی۔ عبید اللہ ابن علی د‏‏ی زندگی دے نال اموی دور وچ لیایا تے ختم ہويا۔ مصنف پہلے اس شخص دا پورا ناں تے نسب لاندا اے تے بعض اوقات اپنی ماواں دے ناواں نو‏‏ں اعلیٰ ترین آباؤ اجداد دے حوالے کردا ا‏‏ے۔ روایتاں دے اختتام اُتے ، اوہ عام طور اُتے انہاں اشعار دا تذکرہ کردا اے جو اس شخص دے نوحہ یا حمد وچ مرتب ہُندے نيں ، جو بعض اوقات اک سو آیات تو‏ں تجاوز کرجاندا ا‏‏ے۔

ابو الفراج نے باباں نو‏‏ں حسین ابن علی (ع) ، اہل بیت تے انہاں دے ساتھیاں دے قتل تے انہاں دے خاندان د‏‏ی قید دے لئی وقف کيتا اے تے اوہ اس اُتے تفصیلی بحث کردے نيں۔

## کتاب دے منابع

کتاب مقاتل الطالبین دا ترجمہ "فرزندان ابوطالب" دے عنوان تو‏ں

اس کتاب دے ذرائع خاص اہمیت دے حامل نيں تے بیشتر مصنفاں نے ابولفراج دے حوالہ تو‏ں اس کتاب دے موضوع تو‏ں متعلق قیمتی کتاباں حاصل کيتی نيں ، لیکن ہن انہاں وچو‏ں کسی دا سراغ نئيں مل سکیا ا‏‏ے۔ 

سب تو‏ں زیادہ استعمال ہونے والا ذریعہ محمد بن عبداللہ د‏‏ی رخصتی د‏‏ی خبر اُتے اک کتاب اے ، جسنو‏ں ذکیہ تے اس دے بھائی ابراہیم دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، ابن شبہ د‏‏ی لکھی ہوئی کتاب ، محمد تے ابراہیم ابن عبداللہ ابن حسن دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ خبراں انہاں دے مذہبی جھکاؤ دے مطابق 

منصور عباسی دے دور وچ علوی بغاوت تو‏ں متعلق خبراں دے حوالے تو‏ں ابو الفراج دے ہور ذرائع وچ زبیر بن بکر ، ابن ابی خیثمہ ، واقدی تے محمد ابن علی ابن حمزہ علوی شام‏ل نيں۔ 

## کتاب د‏‏ی اہمیت تے مقام
مخالف د‏‏ی کتاب نو‏‏ں بعد وچ حوالہ دتا گیا تے بوہت سارے مصنفاں نے استعمال کيتا ، زیادہ تر اس د‏ی خبراں دے حوالے تو‏ں اس د‏ی جامعیت تے درستگی د‏‏ی وجہ تاں۔ شیخ مفید ، ابن صوفی تے ابن انبہ ہور زیدی مصنفاں تے مصنف دا فرقہ ، جنہاں نے اپنے اماماں تے بزرگاں دے بارے وچ خبراں جمع کرنے تے بیان کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، نے ہمیشہ مقاتل د‏‏ی کتاب نو‏‏ں بطور مرکزی ذریعہ ذکر کيتا ا‏‏ے۔ 

## نسخے تے تراجم
سید عبدالعزیز طباطبائی نے اپنی کتاب اہل بیت فی المکتبہ العربیہ وچ 20 نسخے تے 10 ایڈیشن شمار کیتے نيں ، جو کتاب د‏‏ی مقبولیت تے شہرت نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔  ترجمه دیگر این کتاب توسط سید هاشم رسولی محلاتی صورت گرفت که دفتر نشر فرهنگ اسلامی آن را منتشر کرد.

اس کتاب دا سب تو‏ں پہلے جواد فضیل نے «فرزندان ابوطالب» دے عنوان تو‏ں ترجمہ کيتا سی۔

## متعلقہ مضامین
* ایمان ابو طالب
* مناقب آل ابی طالب (کتاب)
* الفخری۔
## حاشیہ

## منابع
* اصفهانی، ابوالفرج، مقاتل الطالبیین، نجف، المکتبة الحیدریة، ۱۳۸۵ق.
* طباطبایی، عبدالعزیز، أهل البیت فی المکتبة العربیة، قم، آل البیت، ۱۱ق.
* مقاتل الطالبیین، کتابخانه دیجیتال نور، تریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۳۹۸ش.
* ابوالفرج اصفهانی و «ترجمه مقاتل الطالبیین»، کتاب ماه تریخ و جغرافیا، آذر ۱۳۸، شماره ۲.
* فرزندان ابوطالب، سامانه کتابخانه‌های دانشگاه تهران، تریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۳۹۸ش.
* ترجمه مقاتل الطالبیین، سایت آدینه‌بوک، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۳۹۸ش.

## بیرونی ربط
* ابوالفرج اصفهانی و «ترجمه مقاتل الطالبیین»

گٹھ:کتاباں