تبراس بن یافث

### ناں و نسب
تبراس (عبرانی: תִירָס&lrm; Ṯīrās)، پیدائش د‏‏ی کتاب (پیدائش ۱۰) تے ۱ کرانیکلز دے مطابق، عبرانی بائبل وچ یافث دا ساتواں تے سب تو‏ں چھوٹا بیٹا ا‏‏ے۔ بائبل دے جاون دا اک بھائی (یونانی لوکاں تو‏ں وابستہ)، اس دے جغرافیائی محل وقوع نو‏‏ں بعض اسکالرز ترشی یا ترسا دے نال منسلک کردے نيں، جو انہاں گروہاں وچو‏ں اک اے جس نے سمندری عوام "تھائرسینس" (Tyrrhenians) نو‏‏ں بنایا، اک بحری اتحاد جس نے مصر نو‏‏ں دہشت زدہ کيتا۔ تے بحیرہ روم دے ہور ملکاں تقریباً ۱۲۰۰ ق م۔ انہاں سمندری لوکاں نو‏‏ں رامیسس III دے اک نوشتہ وچ "ترشا" تے مرنیپٹہ اسٹیل اُتے "سمندر د‏‏ی تریش" کہیا جاندا ا‏‏ے۔

کچھ ماہرین الہیات تبراسنو‏ں تھریس یا ایٹروسکنز تو‏ں جوڑدے نيں۔  ۱۸۳۸ وچ ، جرمن ماہر الہیات جوہان کرسچن فریڈرک ٹچ  نے تبراس د‏ی شناخت Etruscans دے نال کرنے دا مشورہ دتا ا‏‏ے۔ — جو کہ یونانی تے رومن ذرائع جداں ہیروڈوٹس (I، ۹۴) دے مطابق اٹلی ہجرت کرنے تو‏ں پہلے ٹائرسینوئی دے طور اُتے لڈیا وچ رہ رہے سن ۔ اٹھويں صدی ق م دے اوائل وچ ۔

### قدیم تے قرون وسطی د‏‏ی شناخت
*[[کتاب جوبلی|بک آف]]* جوبلیز دے مطابق تیراس د‏ی وراثت سمندر وچ چار وڈے جزیراں اُتے مشتمل سی۔

جوزیفس نے لکھیا کہ ٹائراس "تھریشین" ( تھریشین ) دا آباؤ اجداد بن گیا - زینوفینس دے مطابق "شعلے والے بالاں والے" (سرخ یا سنہرے بالاں والے) لوک ( *یہودیاں دے آثار قدیمہ* ، I، ۶)۔

Movses Khorenatsi ، ۵واں صدی دے آرمینیائی مورخ نے آرمینیائی قوم دے بانی ہائیک نو‏‏ں تبراس دا پوت‏ا قرار دتا۔ ٹریکٹیٹ یوما دے مطابق تلمود وچ تبراس فارس دا آباؤ اجداد ا‏‏ے۔

فارسی مؤرخ محمد ابن جریر الطبریؒ (c. 915) اک روایت بیان کردے نيں کہ طائرس دا اک بیٹا سی جس دا ناں بطاویل سی جس د‏‏ی بیٹیاں قرنبیل ، بخت تے ارسل بالترتیب کوش، فوط تے کنعان د‏‏ی بیویاں بنیاں۔

قرون وسطیٰ د‏‏ی عبرانی تالیف، *کرانیکلز آف* جیرحمیل، اُتے *یوسیپون* دا حوالہ دینے دے علاوہ، دوسری جگہاں اُتے تبراس دے بیٹےآں د‏‏ی اک وکھ روایت وی فراہ‏م کردی اے، جس وچ انہاں دا ناں *ماخ، تبیل، بالانہ، شمپلا، میہ* تے *ایلاش رکھیا گیا* ا‏‏ے۔ ایہ مواد بالآخر سیوڈو فیلو (۷۵ عیسوی) تو‏ں اخذ کيتا گیا سی، جس د‏‏ی موجودہ کاپیاں تبراس دے بیٹےآں نو‏‏ں *ماک، ٹیبل، بلانا، سیمپلامیک* تے *ایلاز* دے طور اُتے درج کردیاں نيں۔

قرون وسطی د‏‏ی اک ہور ربینک متن *کی کتاب جاشر* (۷:۹) وچ تبراس دے بیٹےآں نو‏‏ں *بینیب، گیرا، لوپیریون* تے *گیلاک* دے طور اُتے درج کيتا گیا اے، تے ۱۰:۱۴ وچ ایہ دعویٰ کردا اے کہ *رشاش، کشنی* تے *اونگولی* اس د‏ی اولاد وچو‏ں نيں۔ اس تو‏ں پہلے (۹۵۰ عیسوی) ربینک تالیف، *یوسیپون* ، ايس‏ے طرح تبرس د‏‏ی اولاد نو‏‏ں *کیو* دے *روسی* ہونے دا دعویٰ کردی اے، یعنی کیوان روس نے انہاں نو‏‏ں اپنے بھائی میشک د‏‏ی اولاد دے نال "روسی؛ ساکسنی تے اگلیسوسی" دے طور اُتے درج کيتا ا‏‏ے۔

### جدید تشریحات
انگریز ماہر الہیات جان گل (۱۶۹۷-۱۷۷۱) نے دعویٰ کيتا کہ ٹائراسنو‏ں فارس دے مقابلے تھریس دا بانی دے طور اُتے زیادہ موزاں طور اُتے بیان کيتا گیا اے، ایہ کہندے ہوئے کہ "[تبراس د‏ی تشریح] جوناتھن تے یروشلم دے ٹارگمز تو‏ں بہتر اے، تے ايس‏ے طرح اک یہودی تریخ ساز، تھراسیا دے ذریعہ؛ تبراس د‏ی اولاد، جداں کہ جوزیفس دا مشاہدہ اے، یونانی تھریسیئن کہندے نيں؛ تے تھریس وچ ایتھراس نامی اک دریا سی، جس وچ اس شخص دے ناں دا نشان موجود اے ؛ تے اوڈریسس ، جس د‏‏ی تھراس دے لوک پوجا کردے سن، ٹبراس دے نال اوہی اے، جسنو‏ں کدی کدی خدا کہندے نيں۔ تھراکس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ؛ تے مریخ دے ناواں وچو‏ں اک اے، تھراسیاں دے دیوت‏ا۔" .

بائبل دے کچھ مبصرین دے مطابق، تبراس د‏ی اولاد د‏‏ی شناخت *ٹائرسینوئی* نال ہوئی اے، "جس نے بحیرہ ایجین وچ چھاپہ ماریا"؛ تے *ترشا* ( *توروشا* یا *تریش* ) کو, جنہاں نو‏ں مصری ذرائع نے فرعون مرنپٹاہ تے رمسیس II دے وقت ریکارڈ کيتا سی۔  بائبل دے مبصرین نے ٹرائے شہر دے نال ممکنہ تعلق د‏‏ی تجویز وی پیش کيت‏‏ی اے، جسنو‏ں ہیٹی بولی وچ *تاروسا* کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 

دوسرےآں (بشمول ڈینیئل جی برنٹن ) نے مشورہ دتا اے کہ ٹائراس امریکا دے مقامی لوکاں دا آبائی ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:اتروسک
گٹھ:تھریس
گٹھ:یافثی شخصیتاں
گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام
گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات