عبد اللہ بن عمرو بن العاص

**عبد اللہ بن عمرو بن العاص** (وفات65

ھ) صحابی تے راوی حدیث سن ۔

## سیرت
صحابی عبد اللہ بن عمرو بن العاص بن وائل سہمی قرشی نے سنہ 7ھ دے بعد اسلام قبول کيت‏‏ا تے مدینہ ہجرت کيتی۔ انہاں نے والد صحابی عمرو بن العاص تو‏ں پہلے اسلام قبول کيت‏‏ا، جو قریش دے سرداراں وچو‏ں اک سن ۔ انہاں دتی والدہ ریطہ بنت منبہ بن حجاج سہمیہ قرشیہ سن۔ عبد اللہ اپنے والد عَمروْ تو‏ں فقط 12 سال چھوٹے سن ۔ قبول اسلام دے بعد عبد اللہ کچھ غزوات وچ شریک ہوئے۔ مؤرخین نے انہاں دتی مختلف کنتاں لکھایاں نيں، ابو محمد، ابو عبد الرحمن تے ابو نصیر۔ کہیا جاندا اے کہ جدو‏ں پیدا ہوئے تاں انہاں دا ناں العاص رکھیا گیا تے رسول اللہ  نے تبدیل ک‏ر ک‏ے عبد اللہ رکھیا۔

عبد اللہ دے بقول رسول اللہ د‏‏ی ہجرت دے بعد انہاں نے انہاں تو‏ں کئی احادیث اک صحیفے وچ نقل کیتیاں جسنو‏ں انہاں نے «صحیفہ صادقہ» دا ناں دتا۔ ایہ سلسلہ انہاں نے وچکار روکیا مگر رسول اللہ دے حکم «لکھیا کرو، قسم اس ذات د‏‏ی جس دے ہتھ وچ میری جان اے اس تو‏ں حق گل دے سوا کچھ نئيں نکلتا» دے بعد دوبارہ شروع کيت‏‏ا۔ عبد اللہ قرآن دے قاری تے ماہر سن تے اوہ تورات پڑھ سکدے سن تے اس دے عالم سن ۔ انہاں نے کئی احادیث منتقل کيت‏یاں، ایويں اوہ وڈے عالم ہوگئے تے اوہ عبادات وچ مجتہد سن ۔

رسول اللہ د‏‏ی وفات دے بعد عبد اللہ نے شام د‏‏ی فتح وچ حصہ لیا تے جنگ یرموک وچ والد دے ہمراہ وی دیکھے گئے۔ عبد اللہ جنگ صفین وچ اپنے والد عمرو دے حکم دینے اُتے معاویہ بن ابی سفیان شریک ہوئے تے اوہ میمنہ اُتے سن ۔ پر، انہاں نے جنگ والے دن شرکت نئيں کيت‏‏ی تے بعد وچ شرکت کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔

عبد اللہ بن عمرو د‏‏ی وفات د‏‏ی جگہ تے تریخ دے متعلق مختلف روایات نيں: کہیا جاندا اے کہ مصر وچ سنہ 63ھ یا سنہ 65ھ، مصر وچ سنہ 69ھ وچ وفات پائی مگر تدفین آبائی وطن وچ ہوئی، سنہ 67ھ وچ مکہ، سنہ 57ھ وچ طائف وچ ، 68ھ وچ ، 73ھ وچ ۔ کہندے نيں کہ اوہ وفات دے وقت 72 برس دے سن بعض کہندے نيں کہ 92 برس دے سن ۔ کہیا جاندا اے کہ سنہ 65ھ وچ شام وچ وفات پائی تے عمر 72 برس سی۔ انہاں دا چہرہ لمبا سرخ مائل، لمبی لتاں، تندرست سن ایتھ‏ے تک کہ توند نکلی سی تے عمر دے آخری حصے وچ اَنھّا پن ہوگیا سی۔

## روایت حدیث
* **روى عن**: النبی محمد وعمر بن الخطاب وابو الدرداء ومعاذ بن جبل وعبد الرحمن بن عوف و والد عمرو بن العاص وابو بکر صدیق وسراقہ بن مالک وابو مویہبہ مولىٰ رسول اللہ.
* **روى عنہ**: عبد اللہ بن عمر وابو امامہ بن سہل بن حنیف والمسور بن مخرمہ وسائب بن یزید وابو الطفیل وسعید بن مسیب وعروہ بن زبیر وطاووس بن کیسان وابو العباس سائب بن فروخ وعطاء بن یسار وعکرمہ مولیٰ ابن عباس ویوسف بن ماہک ومسروق بن الاجدع وعامر الشعبی وابو زرعہ بن عمرو وابو عبد الرحمن البجلی وابو ایوب المراغی وابو الخیر مرثد بن عبد اللہ الیزنی ومولاہ ابو قابوس ومولاہ اسماعیل ومولاہ سالم و پو‏تے شعیب بن محمد وانس بن مالک وجبیر بن نفیر وابو سلمہ بن عبد الرحمن بن عوف وزر بن حبیش وحمید بن عبد الرحمن بن عوف وخیثمہ بن عبد الرحمن وسائب بن زید ثقفی وقاسم بن محمد بن ابی بکر وعطاء بن ابی رباح ومجاہد بن جبر ویزید بن عبد اللہ بن الشخیر وابو الملیح بن اسامہ الہذلی وحسن بصری وابو الجوزاء اوس بن عبد اللہ الربعی وعیسی بن طلحہ بن عبید اللہ وابن اخیہ ابراہیم بن محمد بن طلحہ وبشر بن شغاف وجنادہ بن ابی امیہ وربیعہ بن سیف المعافری وریحان بن یزید العامری وسالم بن ابی الجعد وابو السفر سعید بن یحمد ممدانی وسلمان الاغر وشفعہ السمعی وشفی بن ماتع اصبحی وشہر بن حوشب وطلق بن حبیب عنزی وعبد اللہ بن باباہ وعبد اللہ بن بریدہ وعبد اللہ بن رباح انصاری وعبد اللہ بن صفوان وابن ابی ملیکہ وعبد اللہ بن فیروز الدیلمی وابو عبد الرحمن عبد اللہ بن یزید حلبی وعبد الرحمن بن جبیر بن نفیر وعبد الرحمن بن حجیرہ خولانی وعبد الرحمن بن رافع تنوخی قاضی افریقیہ وعبد الرحمن بن شماسہ مہری وعبد الرحمن بن عبد رب لکعبہ وعطاء عامری وعقبہ بن اوس وعقبہ بن مسلم تجیبی وعمارہ بن عمرو بن حزم انصاری وعمر بن حکم بن رافع انصاری وابو عیاش عمرو بن الاسود العنسی وعمرو بن اوس ثقفی وعمرو بن حریش زبیدی وعمرو بن دینار وعمرو بن میمون وعمران بن عبد المعافری وعیسی بن ہلال الصدفی والقاسم بن ربیعہ غطفانی وقاسم بن مخیمرہ وقزعہ بن یحیى وکثیر بن مرہ ومحمد بن ہدیہ صدفی ومسافع بن شیبہ حجبی وابو یحیى مصدع وناعم مولیٰ ام سلمہ ونافع بن عاصم بن عروہ بن مسعود الطائفی واخوہ یعقوب وابو العریان الہیثم بن الاسود النخعی وولید بن عبدہ مصری مولیٰ عمرو بن العاص تے اس دا لڑکا عمرو بن ولید بن عبدہ ووہب بن جابر خیوانی ووہب بن منبہ ویحیى بن حکیم بن صفوان بن امیہ وابو بردہ بن ابو موسى اشعری وابو حرب بن ابی الاسود وابو راشد احبرانی وابو الزبیر مکی وابو زرعہ بن عمرو بن جریر وابو سالم جیشانی وابو فراس مولیٰ عمرو بن العاص وابو قبیل معافری وابو کبشہ سلولی وابو کثیر زبیدی وبجیر بن ابی بجیر وابو عبد اللہ بشیر بن مسلم کندی وبکر بن سوادہ جذامی وثابت بن عیاض الاحنف وجابان وحبان بن ابی جبلہ وحبان بن زید شرعبی وحنان بن خارجہ ذکوانی وحنظلہ بن خویلد وخالد بن حویرث مخزومی وزیاد الاعجم وصہیب الحذاء مولیٰ ابن عامر وعاصم بن سفیان بن عبد اللہ ثقفی وعباس بن جلید حجری وعبد اللہ بن حارث بن نوفل وعبد اللہ بن ابی الہذیل عتری وعبد الرحمن بن عامر مکی وعبدہ بن ابی لبابہ وعروہ بن عیاض بارقی وعریان بن ہیثم بن اسود نخعی وعمر بن حکم بن ثوبان وعون بن عبد اللہ بن عتبہ وعیسی بن طلحہ بن عبید اللہ ومحمد بن ایاس بن بکیر لیثی ومغیث بن سمی اوزاعی وابو حسان الاعرج وابو الشعثاء محاربی وابو طعمہ وابو العنبس ثقفی وابو موسىٰ الحذاء۔
* **جرح و تعدیل**: مروی احادیث د‏‏ی تعداد 700 اے، بخاری و مسلم د‏‏ی متفقہ احادیث 7 ني‏‏‏‏ں۔ بخاری وچ انہاں تو‏ں اٹھ تے مسلم وچ 12 منفرد روایات ني‏‏‏‏ں۔ تے انہاں تو‏ں جماعت نے روایت کيت‏‏ا۔

## حوالے

گٹھ:680 دیاں موتاں
گٹھ:684 دیاں موتاں
گٹھ:ستويں صدی د‏‏یاں عرب شخصیتاں
گٹھ:صحابہ
گٹھ:مصر دے اموی گورنر