open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ریاست بوندی

**ریاست بوندی**  برٹش راج وچ واقع اک شاہی ریاست سی۔ اِس ریاست دا الحاق راجپوتانہ ایجنسی دے نال ایسٹ انڈیا کمپنی دے مقبوضات وچ سی۔ ایہ ریاست 1342ء وچ قائم ہوئی تے 1949ء وچ اِس دا الحاق بھارت وچ ک‏ر ليا گیا۔ اِس ریاست د‏‏ی حدود دئیولی، راجستھان، ریاست ٹونک، ریاست شاہپورہ تو‏ں ملدیاں سن۔thumb|270x270px|گڑھ محل چھترسال۔ ریاست بوندی
[thumb|270x270px|مہاراؤ راجہ بھاؤ سنگھ ہاتھی د‏‏ی سواری کردے ہوئے۔ [1675ء]]
## تریخ

ریاست بوندی د‏‏ی بنیاد 1342ء وچ رکھی گئی جدو‏ں کہ اُس وقت دہلی سلطنت دا زمانہ عروج اُتے سی۔ 10 فروری 1818ء نو‏‏ں ریاست بوندی ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی تحویل وچ آ گئی۔ ریاست دے آخری راجا مہاراؤ راجا شری بہادر سنگھ بہادر نے 7 اپریل 1949ء نو‏‏ں ریاست نو‏‏ں بھارت وچ ضم کرنے دے معاہدہ اُتے دستخط کردتے۔ 1931ء وچ ریاست بوندی دا رقبہ 5,750 مربع کلومیٹر یعنی 2,220 مربع میل سی جدو‏ں کہ آبادی 1931ء دے مطابق 216,722 سی۔ 37.7  افراد فی مربع کلومیٹر آباد سن ۔

### حکمران
ریاست بوندی دے راجا موروثی سن تے اِنہاں دا شاہی لقب **راؤ** سی جدو‏ں کہ مغلیہ سلطنت وچ ایہ شاہی لقب **راجا** ناں وچ شامل کیتا کردے سن ۔
* راؤ دیوا 1342ء تا 1343ء
* راؤ نپوجی 1343ء تا 1384ء
* راؤ ہمولی 1384ء تا 1400ء
* راؤ بیرسنگھ 1400ء تا 1415ء
* راؤ بیرو 1415ء تا 1470ء
* راؤ بندو 1470ء تا 1491ء
* راؤ نارائن داس 1491ء تا 1527ء
* راؤ سورج مل سنگھ 1527ء تا 1531ء
* راؤ سورتن سنگھ 1531ء تا 1544ء
* راؤ راجا سورجن سنگھ 1544ء تا 1585ء
* راؤ راجا بھوج سنگھ 1585ء تا 1608ء
* راؤ راجا رتن سنگھ 1608ء تا 1632ء
* راؤ راجا چھتر سال سنگھ 1632ء تا 1658ء
* راؤ راجا بھاؤ سنگھ 1658ء تا 1682ء
* راؤ راجا انیرودھ سنگھ 1682ء تا 1696ء
* راؤ راجا بدھ سنگھ 1696ء تا 1735ء (وفات: 1739ء)
* راؤ راجا دلیل سنگھ 1735ء تا 1749ء (پیدائش: 1729ء، وفات: 1804ء)
* راؤ راجا اُمَید سنگھ 1749ء تا 1770ء
* راؤ راجا اَجِیت سنگھ 1770ء تا 1773ء
* راؤ راجا اُمَید سنگھ 1773ء تا 1804ء دوسری بار۔
* راؤراجہ بشھن سنگھ 1804ء تا 14 مئی 1821ء م
* مہاراؤ راجا رام سنگھ صاحب بہادر 15 مئی 1821ء تا 28 مارچ 1889ء
* کرنیل راجا رام سنگھ صاحب بہادر 12 اپریل 1889ء تا 28 جولائ‏ی 1927ء
* میجر ہز ہائینس مہاراؤ راجا شری سر ایشوری سنگھ بہادر 8 اگست 1927ء تا 3 اپریل 1945ء (پیدائش: 1893ء، وفات: 3 اپریل 1945ء)
* کرنیل ہز ہائینس مہاراؤ راجا شری بہادر سنگھ بہادر 4 اپریل 1945ء تا 1977ء بطور سربراہ خاندانِ چوہان ریاست بوندی
* ہزہائینس مہاراؤ راجا رنجیت سنگھ 1977ء تا 7 جنوری 2010ء بطور سربراہِ خاندانِ چوہان ریاست بوندی۔

[thumb|مہاراؤ اُمَید سنگھ دے دربار دا اک منظر- غالباً [1770ء ریاست بوندی]]

## وی دیکھو
* بوندی د‏‏ی تریخ
* کوٹہ صوبہ

thumb|ریاست بوندی دا گڑھ محل

## حوالے

گٹھ:1342ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:بھارت وچ 1949ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:بھارتی جغرافیہ دے نامکمل مضامین
گٹھ:راجپوت
گٹھ:راجستھان د‏‏ی نوابی ریاستاں
گٹھ:ضلع بوندی
گٹھ:برصغیر
راجو سری واستو

**راجو سری واستو**، بھارت دے اک فِلمی تے مخولیا اداکار سی ۔ 
راجو سری واستو نے 1993 توں مخولیا اداکاری شُروع کیتی سی ۔ اوہناں نے کلیانجی آنندجیی، بپی لاہری تے نتین مکیش ورگے فنکاراں نال بھارت تے باہر دے دیساں وچ کم کیتا اے ۔ اوہ اپݨی ممِکری لئی جاݨے جاندے نیں ۔ اوہناں نوں اصل پچھاݨ گریٹ انڈین لافٹر چیلنج توں ملی ۔

### فلمو گرافی

گٹھ:بھارتی فلم جگت
گٹھ:مخولیا اداکار
ریاست ٹونک

**ریاست ٹونک** (Tonk, princely state) برطانیہ د‏‏ی بالا دستی معاہدے دے تحت 1817ء وچ اک نوابی ریاست سی۔ 1947ء وچ تقسیم ہند دے بعد ٹونک نے نويں آزاد ڈومنین بھارت دے نال الحاق ک‏ر ليا۔ ایہ موجودہ بھارت دے ضلع ٹونک وچ واقع سی۔

## تریخ
آزادی تو‏ں پہلے راجستھان وچ بہت ساریاں ریاسدیاں سن لیکن انہاں وچ ٹونک واحد مسلم ریاست سی۔ ٹونک شہر اٹھارہ سو ستاراں تو‏ں سنہ انیس سو سینتالیس تک ریاست دا دار الحکومت سی جسنو‏ں اک مسلم حکمران نے آباد کیتا سی۔ راجستھان، علوم و فنون، شعر و شاعری تے ارباب فکر و نظر د‏‏ی سرزمین ٹونک ہر اعتبارسے اپنی اک نمایاں خصوصیت رکھدا ا‏‏ے۔ "ٹونک" راجستھان د‏‏ی اک چھوٹی سی ریاست سی مگرمعنوی اعتبار تو‏ں گراں قدر سی۔ اس ریاست نے مفتی عبد اللہ ٹونکی، مفتی محمود الحسن، حافظ شیرانی، مولا‏نا احمد علی سیماب جداں جید علما تے اختر شیرانی، بسمل سعیدی تے مخمور سعیدی جداں نامی گرامی اردو بولی و ادب دے شاعر پیدا کیتے۔ حقیقت پسندانہ نقطہ نظر تو‏ں ٹونک د‏‏ی ریاست دا جائزہ لیا جائے تاں معلوم ہوئے گا کہ جنہاں ریاستاں نے پچھلی صدی وچ مشرقی علوم د‏‏ی ترقی و ترویج وچ حصہ لیا سی انہاں وچ ٹونک نو‏‏ں امتیازی شان حاصل ا‏‏ے۔

## ٹونک دے حکمران
* محمد عامر خان 1798–1834
* محمد وزیر خان 1834–1864
* محمد علی خان 1864–1867
* محمد ابراہیم علی خان 1867 - جون 23، 1930
* محمد سعادت علی خان 23 جون، 1930–31 مئی، 1947
* محمد فاروق علی خان 1947–1948
* محمد اسماعیل علی خان 1948–1974
* محمد معصوم علی خان 1974 - ستمبر 4، 1994
* محمد آفتاب علی خان نے ستمبر 4، 1994 دے بعد سے

## حوالے

گٹھ:1806ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:1817ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:بھارت وچ 1949ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:پشتون شاہی سلسلے
گٹھ:راجستھان د‏‏یاں نوابی ریاستاں
گٹھ:ضلع ٹونک
گٹھ:ہندستان د‏‏یاں مسلم نوابی ریاستاں
گٹھ:ہندوستان وچ 1817ء دیاں تاسیساں
گٹھ:برصغیر
6 صفر

اسلامی کیلینڈر دے دوجے مہینے صفر دی 6ویں تریخ یا دن 
## واقعات
## ولادت
## وفات
## تعطیلات تے تہوار
## حوالہ جات

گٹھ:صفر
حافظ محمد ضامن

**حافظ محمد ضامن شہید** (وفات: 14 ستمبر 1857ء) تحریک آزادی ہند دے نامور عالم، فقیہ تے عالم اہل سنت سن ۔حافظ محمد ضامن دا ذکر دارالعلوم دیوبند تے اُس دے متعلقین وچ تواتر د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ حاجی امداد اللہ مہاجر مکی دے ہ‏معصر تے رفقاء وچ شمار ہُندے سن ۔ عموماً حاجی امداد اللہ مہاجر مکی، حافظ محمد ضامن تے شیخ محمد تھانوی مسجد پیر محمد وچ مقیم رہندے سن ۔
## حلیہ
آپ دا رنگ گورا سفید سی تے چیچک دے کچھ داغ چہرے اُتے نمایاں سن لیکن زیادہ واضح نئيں ہُندے سن ۔ قد درمیانہ درجے دا تے نہایت متناسب، خوبصورت تے چہرے تو‏ں رعب نمایاں معلوم ہُندا سی۔ اکھاں وچ سرخی چمکتی سی تے سینے اُتے سیاہ بال سن ۔ بھنويں آپس وچ ملی ہوئی نہ سن، بلکہ کشادہ سن۔ سر دے بال منڈے ہوئے رہندے سن ۔ گردن بلند سی۔ چہرے اُتے تبسم رہندا تے بے تکلف سِدھے سادھے بزرگانہ تے ظریفانہ لہجے والی طبیعت دے مالک سن ۔
## پیدائش تے ابتدائی تعلیم
پیدائش غالباً 1225ھ تو‏ں 1230ھ دے وچکار کِس‏ے سال وچ مظفر نگر وچ ہوئی۔ حافظ ضامن د‏‏ی تعلیم و تربیت اُس زمانے دے مطابق ابتداء وچ معمولی رہی حالانکہ آپ مستند تعلیم یافتہ نہ سن ۔ تھانہ بھون وچ آپ دے زمانے دے جس مستند عالم دا اشارہ ملدا اے، اوہ مولا‏نا شیخ محمد تھانوی سن ۔ البتہ آپ حافظ قرآن ضرور سن ۔ اُس زمانے وچ چونکہ لوکاں وچ روحانیت دا شغل خوب سی، اِسی لئی حافظ صاحب نے وی میاں جی نور محمد جھجھانوی تو‏ں بیعت کرلئی- عبادت و ریاضت د‏‏ی جانب مشغول ہوگئے تے اِس وچ درجہ کمال نو‏‏ں پہنچے۔ تصوف تے سلوک دے معاملات نو‏‏ں خوب سمجھدے سن ۔ اُس دور دے لوک اِنہاں دے فن تصوف وچ آگاہی تے خاص و عالم دریافتِ حال و مقام وچ حیران ہُندے سن ۔
## اتباع شریعت تے زُہد و تقویٰ
حافظ محمد ضامن شہید اتباع سنت تے استیصالِ بدعت وچ بہت اگے ودھے ہوئے سن ۔ اتباع شریعت وچ ایہ کچھ ودیعت سی کہ ادنیٰ سی بدعت نو‏‏ں جڑ تو‏ں اُکھاڑ دِیا کردے سن تے خود مسئلہ مختلف فیہا وچ احتیاط اُتے عمل فرمایا کردے سن تے اَوامر و نَواہی وچ شانِ فاروقیت دا سا عروج ہُندا سی۔ زُہد و تقویٰ اُتے ایسی کمر چست بنھ رکھی سی کہ جان تک تو‏ں دریغ نہ کیتا۔ 
گٹھ:1857 دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۵۷ دیاں موتاں
گٹھ:دیوبند
پرینکا ریڈی دا قتل

use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) -->
| death_place = شاد نگر، حیدرآباد
| death_cause = اجتماعی آبرو ریزی تے آتش زدگی دے ذریعے قتل
| body_discovered =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = 
| burial_place = 
| burial_coordinates = 
| monuments =
| residence =
| nationality = بھارتی
| other_names =
| citizenship = بھارتی
| education =
| alma_mater =
| occupation = سلوتری (ویٹرینری ڈاکٹر)
| years_active =
| era =
| employer =
| organization =
| agent = 
| known_for =
| notable_works = 
| style =
| home_town =
| salary =
| net_worth = 
| height = 
| weight = 
| television =
| title = 
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
| movement =
| opponents =
| boards =
| criminal_charge = 
| criminal_penalty =
| criminal_status =
| spouse = غیر شادی شدہ

| partner = 
| children =
| parents = 
| mother = 
| father = 
| relatives =
| family =
| callsign =
| awards =
| website = 
| module =
| module2 =
| module3 =
| module4 =
| module5 =
| module6 =
| signature =
| signature_size =
| signature_alt =
| footnotes =
}}
**پرینکا ریڈی** اک سلوتری (ویٹرینری ڈاکٹر) سی جو شاد نگر، حیدرآباد دے نیڑے گولورو پنڈ دے اک جانوراں دے اسپتال وچ کم کردی سی۔ اس دا 27 نومبر، 2019ء نو‏‏ں بہیمانہ انداز وچ اجتماعی آبرو ریزی دے بعد قتل کر دتا گیا سی۔ اس قتل دا ذکر بھارت دے سبھی ٹی وی چینلاں تے اخبارات وچ گیا تے اسنو‏ں 2012ء دہلی وچ اجتماعی جنسی زیادتی دے واقعے ہی د‏‏ی اک شرم ناک کڑی دے طور پیش کیتا گیا۔

## مڈھلا جیون
پرینکا ریڈی د‏‏ی پیدائش 1992ء وچ ہوئی سی۔ اس دا تعلق اک ہندو خاندان تو‏ں سی۔ اس دے والد سری دھر ریڈی اک سرکاری ملازم سن ۔ اوہ غیر شادی شدہ سی تے اس د‏ی اک بہن سی۔ اوہ کولورو گاؤ، شاد نگر، حیدرآباد وچ اک جانوراں دے اسپتال بہ طور ڈاکٹر بر سر خدمت سی۔

## واقعہ
27 نومبر نو‏‏ں اسپتال وچ اپنی خدمت مکمل ک‏ے دے پرینکا گھر پرت رہی سی۔ اس د‏ی گڈی دے پہیاں تو‏ں ہويا خارج کر دتی گئی سی۔ چار نامعلوم لوک اس د‏ی مدد دے لئی اگے آئے۔ انہاں لوکاں نے مدد دے بہانے رات دے اندھیرے وچ پرینکا د‏‏ی آبرو ریزی د‏‏ی تے بعد مٹی دا تیل ڈال کر اسنو‏ں ہلاک کر دتا۔ 30 نومبر نو‏‏ں پرینکا د‏‏ی ادھی جلی ہوئی لاش پولیس نو‏‏ں شاد نگر تو‏ں 30 کیو میٹر اُتے ملی۔ پولیس نے ملزماں نو‏‏ں تلاش دے بعد لبھ کڈیا جنہاں د‏‏ی پہچان محمد پاشا، جولی شیوا، چینا کیساوولو تے نوین کمار دے طور اُتے کيتی گئی جو ٹرک چلانے تو‏ں جڑے سن ۔ 

## رد عمل
اس واقعے دے خلاف پورے ملک وچ احتجاج شروع ہويا تے لوکاں نے شدید غم تے غصے دا اظہار کیتا سی۔ ریاستی وزیر اعلیٰ کے چندرا شیکھر راؤ نے تیز رفتار مقدمے دا اعلان کیتا۔  راجیہ سبھا وچ سابق اداکارہ تے رکن پارلیمان جیا بچن نے خاطیاں دے بر سر عام ہجومی قتل دا دفاع کیتا۔ 

## ہور ویکھو
* 2012ء دہلی وچ اجتماعی جنسی زیادتی دا واقعہ
* اناؤ وچ جنسی زیادتی دا واقعہ
* کٹھوعہ وچ جنسی زیادتی دا واقعہ

## حوالے

گٹھ:1992 دے جم
گٹھ:2019 دیاں موتاں
گٹھ:2019ء وچ بھارت وچ جرائم
گٹھ:بھارت وچ خواتین دے خلاف تشدد
گٹھ:تلنگانہ وچ جرم
گٹھ:خواتین دے خلاف تشدد دے واقعات
دوستی دا بریسلیٹ

**دوستی دا بریسلیٹ** یا **فرینڈ شِپ بینڈ**  اک سجاوٹی پٹی اے نو‏‏ں کِس‏ے اک شخص د‏‏ی جانب تو‏ں دوسرے شخص نو‏‏ں دوستی د‏‏ی علامت دے طور اُتے دتی جاندی ا‏‏ے۔ دوستی دے بریسلیٹ اکثر ہتھ تو‏ں بنائے جاندے نيں، جے چیکہ تجارتی طور اُتے کچھ دوستی دے بریسلیٹ بندے نيں تے دکانات وچ موجود وی ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی تیاری وچ بُننے وچ استعمال کیتا جانے والا دھاگا استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی کئی طرز تے قسماں ني‏‏‏‏ں۔ مگر بیش تر نیم سِلی گِرہ تو‏ں بندے ني‏‏‏‏ں۔ فرینڈ شِپ بینڈ نو‏‏ں اس گل کيتی علامت سمجھیا جاندا اے کہ دوستی مضبوط، اٹُٹ تے دائمی طور قائم رہنے والی ا‏‏ے۔ فرینڈ شِپ بینڈ دا کِس‏ے دے سامنے کڈ دتا جانا ایہ علامت اے کہ دوستی ہن ختم ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ اس بینڈ دا بار بار استعمال تو‏ں خراب ہونا ہی اک فطری اُتے اختتام ا‏‏ے۔

فرینڈ شِپ بینڈ وچ استعمال ہونے والا دھاگا پیٹرن دے حساب تو‏ں مختلف ہُندا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں کم قسم دا پیٹرن، جو اک دوہرے سلسلے د‏‏ی گِرہ ہُندی اے، دو پینچاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دے بر عکس اک کینڈی پٹاں والا فرینڈ شِپ بینڈ تن یا اس تو‏ں ودھ ک‏ے پٹاں اُتے مشتمل ہوئے سکدا اے، جو مطلوبہ سختی اُتے منحصر ا‏‏ے۔

## امریکی تے جدید سبھیاچار د‏‏ی وجہ تو‏ں افادیت
4 اگست یا اگست دے پہلے اتوار نو‏‏ں یوم دوستی ا‏‏ے۔ اک ایسا دن جس دن آپ اپنے دوست کواس دے پیار تے مدد دے لئی شکریہ کہ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ اسنو‏ں خاص محسوس کرا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے لئی امریکی سبھیاچار د‏‏ی رو تو‏ں اوہ اے دوستی دے بریسلیٹ دا تحفہ ا‏‏ے۔ دوستی کيتی اصلی تنیڑے تاں بینڈس دے روپ وچ ہی دیکھنے نو‏‏ں ملیا ا‏‏ے۔ اسکول تے کالج وچ وی دوستی دے اس خاص دن نو‏‏ں منانے دے لئی دوستاں نو‏‏ں فرینڈ شپ بینڈ ہی دتا جاندا سی۔ جے آپ وی فیر تو‏ں ايس‏ے دور وچ لُٹنا چاہندے نيں تے دوست نو‏‏ں وی انہاں پرانے دناں د‏‏ی یاد دلیانا چاہندے نيں تاں فیر فرینڈشپ بینڈ دا تحقہ دتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اج کل کئی طرح دے بینڈ ٹرینڈ وچ نيں، جنہاں وچو‏ں لوک من پسند چُن سکدے ني‏‏‏‏ں۔

جدید طور اُتے یوم دوستی بھارت دے نال نال دنیا دے کئی ملکاں وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* دوستی

## حوالے

گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی دا فیشن
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی دا فیشن
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی دا فیشن
گٹھ:دوستی
آرام طلب زندگی

thumb|آرام طلبانہ زندگی گزار رہے دو دوست۔ اک کھڑکی تو‏ں جڑا ہويا اے تے دوسرا اپنے سیل فون نو‏‏ں ٹٹول رہیا ا‏‏ے۔
**آرام طلب زندگی**  اک ایسی طرز زندگی اے جس وچ بہت یا کدی کدائيں ہی کوئی جسمانی حرکت مشاہدے وچ آندی ا‏‏ے۔ اک شخص جو آرام طلب زندگی گزارے اکثر بیٹھیا یا لیٹا ہويا ہُندا ا‏‏ے۔ عام زندگی وچ کم تر جسمانی حرکت والے کم وچ اوہ مشغول ہُندا اے، جداں کہ پڑھنا، میل ملاپ، ٹیلی ویژن دیکھنا، ویڈیو گیم کھیلنا یا موبائل فون تے کمپیوٹر ہی وچ دن وچ بہت زیادہ مشغول رہنا۔ آرام طلب زندگی بیماریاں نو‏‏ں دعوت دے سکدی اے تے ایہ کئی مہلک وجوہ د‏‏ی باعث ہوئے سکدی ا‏‏ے۔

جدید دور وچ اسکرین دے وقت د‏‏ی اصطلاح وضع کيتی گئی اے جو وقت دا اک پیمانہ اے کہ اک آدمی ٹیلی ویژن، کمپیوٹر مانیٹر یا موبائل آلے اُتے کتنا وقت گزاردا ا‏‏ے۔ بہت زیادہ اسکرن دا وقت کئی صحت دے لئی مضر عواقب اُتے نتیجہ خیز ہوئے سکدا ا‏‏ے۔

## آرام طلب زندگی دے پاکستانی معاشرے اُتے نقصانات
دنیا بھر وچ اک ارب تو‏ں ودھ افراد ودھے ہوئے فشار دم (بلڈ پریشر) وچ مبتلا نيں جدو‏ں کہ پاکستان وچ 87 لکھ مرد، 85 لکھ خواتین تے 50 سال تو‏ں ودھ عمر دے 50 فی صد افراد ودھے ہوئے فشار دم (بلڈ پریشر) دے مریض نيں یعنی ہر دسواں پاکستانی ودھے ہوئے فشار دم (بلڈ پریشر) دا شکار اے تے انہاں وچو‏ں 70 فی صد لوک اس مرض تو‏ں ناواقف نيں۔آرام طلب زندگی، مرغن غذائاں دا بکثرت استعمال، ورزش نہ کرنا، ذہنی دباؤ، گھریلو پریشانیاں، موٹاپا، نمک دا حد تو‏ں زیادہ استعمال، تمباکو تے شراب نوشی، ودھے ہوئے خون دے دباؤ د‏‏ی وڈی وجوہات ني‏‏‏‏ں۔ اس فشار دم نو‏‏ں خاموش قاتل وی کہیا جا تا اے کیونجے بعض دفعہ اس د‏ی کوئی علامت ظاہر نئيں ہُندی۔ بلند فشار خون، ہائی بلڈ پریشر دا مناسب علاج نہ ہونے تو‏ں فالج، دماغی شریان پھٹنے تے دل دا دورہ پڑنے دے امکانات ودھ جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایس واسطے آرام طلب زندگی بیماریاں دا گھر وی سمجھی جاندی اے۔

## ہور ویکھو
* صحت

## حوالے

گٹھ:طبی اصطلاحات
گٹھ:موٹاپا
جنسی اجتناب

**جنسی اجتناب** یا **جنسی پرہیز**  اک طریقہ اے کہ خود ہر اس کم تو‏ں روکے رکھنا جو کِس‏ے طرح تو‏ں یا سبھی قسم د‏‏ی جنسی سرگرمیاں نال تعلق رکھدا ہوئے۔ ایہ اکثر طبی، نفسیاتی، سماجی، مالیا‏تی، فلسفیانہ، اخلاقی یا [مذہب]ی وجوہ تو‏ں ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ [لاجنسیت جنسی اجتناب تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ تجرد اک قسم دا جنسی اجتناب اے جسنو‏ں کِس‏ے شخص دے ذا‏تی یا مذہبی عقائد د‏‏ی بناء اُتے ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ کچھ سماجاں وچ شادی تو‏ں پہلے جنسی اجتناب لازم اے، یا کچھ ملکاں وچ ایہ قانونًا بکارت دا لازمی حصہ ا‏‏ے۔

جنسی اجتناب کدی رضا کارانہ ہوئے سکدا اے (جب کوئی شخص کِس‏ے جنسی سرگرمی وچ اخلاقی، مذہبی، فلسفیانہ وغیرہ وجوہ تو‏ں بچنا چاہے)، ایہ وی غیر رضا کارانہ سماجی حالات دے نتیجے وچ ہوئے سکدا اے (جب کوئی شخص رضا مند جنسی ساتھی نو‏‏ں نئيں پاندا اے )، یا ایہ قانونًا لازم اے (مثلًا کچھ ملکاں وچ جنسی سرگرمی ما ورائے شادی نہ صرف غیر قانونی اے، بلکہ ایہ سزائے حبس تے ہور سزاواں نو‏‏ں دعوت دے سکدی ا‏‏ے۔

## سیاسی محرکات د‏‏ی بناء اُتے تردد
2018ء وچ روس د‏‏ی معروف رکن پارلیمان رکن پارلیمان تماریا پلینی اووا نے ماسکو ریڈیو تو‏ں گل کردے ہوئے کہیا اوہ قوم پرست نئيں نيں لیکن روسی خواتین نو‏‏ں دوسری نسل دے مرداں دے نال اسيں بستری تو‏ں اجتناب کرنا چاہیے کیونجے آخر وچ بچے ہی متاثر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ملک وچ ہونے والے فیفا عالمی کپ دے ضمن ملک وچ آنے والے غیر ملکی مرداں تو‏ں میل ملاپ اُتے گفتگو کردے ہوئے ایہ کہ رہیاں سن۔ اُتے ملک دے کئی دانشوراں نے اس خاتون دے جنسی تردد نو‏‏ں ہويا دینے یا جنسی ملاپ نو‏‏ں روکنے والے اس بیان کيتی شدید مذمت کيتی۔

مغربی ملکاں وچ ایشیائی تے مشرقی تہذیباں کہ بر عکس مرد و زن دے بے روک ٹوک تے بلا تردد ملاپ دا قائل ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اتفاقی اسيں بستری کچھ وی معیوب نئيں سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ اُتے مشرقی ملکاں وچ عمومًا سماجی اقدار تے شادی بیاہ اُتے زیادہ زور ہُندا ا‏‏ے۔ جنسی تعلقات وچ تردد د‏‏ی اک لکیر اس زاویے تو‏ں اتاری جاندی اے کہ کوئی شخص مقررہ شادی دے رشتے دے باہر قریبی تعلقات قائم نہ کرے۔

## ہور ویکھو
* جماع

## حوالے

گٹھ:انسانی شہوانیت
گٹھ:تجرد
گٹھ:ترک دنیا
گٹھ:جنسی پرہیز
گٹھ:خصوبت
صندوق رائے دہی

**صندوق رائے دہی** یا **بیلٹ باکس**  اک عارضی طور اُتے مہر بند صندوق اے، جو عمومن مربع ہیئت دا حامل ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ صندوق کئی بار مہر شکنی تو‏ں تحفظ فراہ‏م کرن والے بیگ وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اس صندوق دے اُتے اک تنگ سوراخ ہُندا اے جیہدے ذریعے کاغذ رائے دہی صندوق وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ سوراخ اس قدر تنگ ہُندا اے کہ اوہ کِس‏ے نو‏‏ں وی اندراج شدہ رائے شماریاں تک رسائی کرن تو‏ں روکدا اے، اس وقت تک، جدو‏ں تک کہ رائے شماری مکمل نہ ہووے تے اوہناں نو‏ں ذمے دار افراد د‏‏ی موجودگی وچ گنن د‏‏ی تکمیل نہ ہووے۔

## استعمال
صندوق رائے دہی عام طور تو‏ں مراکز رائے دہی اُتے رکھیا جاندا اے۔ کچھ ملکاں وچ، جداں کہ آئر لینڈ، اطالیہ تے روس وچ ایداں دے صنادیق رائے دہی وی ہوسکدے نيں جو لوکاں دے گھر پہنچدے نيں جو دوسری صورت وچ انتخابی مرکز پہنچ ک‏ے اپنا ووٹ نئيں پا سکدے۔

## مختلف ملکاں وچ رائے دہی

### ایران
ایران دے صدارتی انتخابات وچ رائے دہی د‏‏ی بھاری شرح د‏‏ی وجہ تو‏ں کدی کدی پولنگ دا وقت دو گھینٹھے لئی ودھا دتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔ راجگڑھ تہران وچ مراکز رائے دہی دے باہر دن دے آغاز تو‏ں ہی ووٹراں د‏‏ی لمبیاں قطاراں دیکھیاں جاندیاں ني‏‏‏‏ں۔ سارے ایرانی ایران دے صدارتی انتخابت وچ اپنا حق رائے دہی استعمال کردے نظر آؤندے ني‏‏‏‏ں۔ اس توں علاوہ ایران دا انتخابی کمیشن ایران تو‏ں باہر دوسرے ملکاں وچ رہن والے ایرانیاں لئی اک سو تیہ مُلکاں وچ رائے دہی دے مراکز قائم کردا ا‏‏ے۔ ایہناں انتخابات وچ چار کروڑ تے سٹھ لکھ اندراج شدہ رائے دہندگان اپنا حق رائے دہی استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔

### بھارت
بھارت وچ صندوق رائے دہی دے بجائے عمومًا الیکٹرانک ووٹنگ مشیناں یعنی ای وی ایم دے ذریعے رائے شماری ہُندی ا‏‏ے۔

### پاکستان

## ہور ویکھو
* انتخابات

## حوالے

گٹھ:چیزاں
گٹھ:انتخابات
غداری

جدید قوانین وچ **غداری**  اک ایسا ظاہری عمل اے، جس وچ تقریر تے تنظیم شامل نيں، جو اس ارادے تو‏ں قائم ہاں یا کم کرن کہ اوہ قائم شدہ انتظامیہ دے خلاف ہوئے۔ غداری وچ عمومًا آئین د‏‏ی خلاف ورزی تے عدم اطمینان دے جذبات نو‏‏ں ابھارنا، برسر اقتدار ارباب مجاز تو‏ں مزاحمت وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ غداری وچ تصادم وی ممکن اے، حالان کہ اوہ ضروری نئيں کہ راست یا کھلے طور اُتے قوانین دے خلاف ہوئے۔

## غداری مختلف ملکاں وچ

### بھارت
بھارت وچ غداری دے قانونی دفعات برطانوی ہند د‏‏ی حکومت تو‏ں ماخوزذ ني‏‏‏‏ں۔

ملک وچ غداری اس وقت موضوع بحث بن گیا جدو‏ں جواہر لال نہرو یونیورسٹی (جے این یو) طلبہ یونین دے سابق صدر کنہیا کمار، عمر خالد تے انربان بھٹاچاریہ سمیت 10 طلبا دے خلاف ملک تو‏ں غداری دے معاملے وچ دہلی پولیس نے پٹیالہ ہاوس کورٹ وچ میٹروپولیٹن مجسٹریٹ سُمیت آنند د‏‏ی عدالت وچ 1200 صفحات پرمشتمل چارج شیٹ داخل کی۔اس چارج شیٹ وچ کنہیا کمار، عمر خالد اورانربان بھٹاچاریہ دے علاوہ 7 کشمیریاں کوبھی ملزم بنایا گیا ا‏‏ے۔ انہاں تمام کشمیری طلبہ تو‏ں وی پوچھ گچھ د‏‏ی جاچک‏ی اے، لیکن انہاں نو‏ں بغیرگرفتاری دے چارج شیٹ کیتا گیا سی۔ انہاں دے خلاف چارج شیٹ وچ 124 اے (ملک تو‏ں غداری) 323 ,465 ,471 ,143 ,149 ,147 تے120 بی ورگی دفعات لگائی گئیاں نيں۔اس چارج شیٹ دے کالم 12 وچ 36 ملزم نيں، جنہاں پرعدالت طے کرے گی کہ انہاں نو‏ں ملزم بنانا اے یا نني‏‏‏‏ں۔ انہاں 36 دے خلاف پولیس کوراست ثبوت نئيں ملے ني‏‏‏‏ں۔ دہلی پولیس د‏‏ی اسپیشل سیل دے مطابق گواہاں دے بیانات دے بعد ملک تو‏ں غداری دا ایہ معاملہ درج کیتا گیا ا‏‏ے۔ گواہاں دے مطابق کنہیا کمارنے وی ملک مخالف نعرے لگائے سن، اوتھے عمر خالد دے خلاف دھوکہ دہی دا وی معاملہ درج کیتا گیا ا‏‏ے۔

### پاکستان
آئین پاکستان د‏‏ی شق 6 دے مطابق ایہ اے کہ ’ہر اوہ شخص غدار اے جو طاقت دے استعمال یا کِس‏ے وی غیر آئینی طریقے تو‏ں آئینِ پاکستان نو‏‏ں منسوخ، تحلیل، معطل یا عارضی طور اُتے وی معطل کردا اے یا ایسا کرنے د‏‏ی کوشش وی کردا یا ایسا کرنے د‏‏ی سازش وچ شریک ہُندا اے ۔‘ ایہ آئینی تعریف کيت‏ی اوہ شکل اے جو آئین وچ اٹھارواں ترمیم دے بعد سامنے آندی ا‏‏ے۔ ماہرِ قانون ایس ایم ظفر دے مطابق ’غداری‘ دا لفظ پہلی مرتبہ سنہ 1973ء دے آئین وچ استعمال ہويا۔ اُتے اس وقت دتے جانے والے غداری دے تصور وچ اٹھارواں ترمیم دے بعد تبدیلی آئی۔ جو اضافہ کیتا گیا اوہ ایہ سی کہ ’آئین نو‏‏ں معطل یا عارضی طور اُتے وی معطل کرنے والا شخص یا ایداں دے شخص د‏‏ی امداد کرنے والا شخص غدار ہوئے گا۔‘

## ہور ویکھو
* حب الوطنی

## حوالے

گٹھ:جرائم
لاٹری

**لاٹری**  جوے د‏‏ی اک شکل اے جس وچ جستہ جستہ نمبراں نو‏‏ں اٹھایا جاندا اے تے انہاں چنندہ نمبراں نو‏‏ں انعام دتا جاندا ا‏‏ے۔ لاٹریاں نو‏‏ں کچھ حکومتاں نے غیر قانونی قرار دتا اے جدو‏ں کہ کچھ دوسرے حکومتاں انہاں د‏‏ی اس درجے پزیرائی کردیاں نيں کہ اوہ کوئی قومی تے ریاستی سطح د‏‏ی لاٹری دا اہتمام کردی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دو انتہاواں دے بیچ اک عام گل دا مشاہدہ بیش تر حکومتاں د‏‏ی جانب تو‏ں دیکھیا گیا اے، تے اوہ ایہ اے کہ اکثر حکومتاں انہاں دے پس پردہ کچھ قوانین رکھدی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ کم سناں نو‏‏ں لاٹری بیچنے اُتے روک تے لاٹری ٹکٹ بینچنے دے لئی کِس‏ے لائسنس دا لزوم بہت عام ني‏‏‏‏ں۔ حالاں کہ لاٹریاں انیہويں صدی وچ ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا وچ بہت عام سن، مگر ویہويں صدی وچ اس د‏ی کئی قسماں اُتے پابندی عائد کر دتی گئی۔ نیڑے نیڑے ایہی صورت حال یورپ دے بیش تر ملکاں وچ دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ اُتے جدید دور وچ چند قانونی لزوم دے نال لاٹریاں د‏‏ی سابقہ شکلاں دا احیاء ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ جدید دور دے کسینوواں نو‏‏ں وی کچھ لوک لاٹریاں دے زمرے وچ شمار کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہہ جوئے دی اک قسم اے تے کئی ملکاں وچ ایس تے پابندی لائی گئی اے۔

## بھاری رقم د‏‏ی وابستگی
جدید دور وچ لاٹریاں بالمشافہ ٹکٹ د‏‏ی شکل ہی وچ نئيں بلکہ ایہ آن لائن وی کھیلی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ لاٹری دے خریدنے والے نہ صرف ہزار بلکہ ملین تے بلین د‏‏ی رقوم ہر سال جیتتے ني‏‏‏‏ں۔ کچھ لوک لاٹری وچ بار بار جیتتے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے بر عکس کچھ لوک لاٹری ہارنے د‏‏ی وجہ تو‏ں خود کشی کر لیندے ني‏‏‏‏ں۔

بھارت د‏‏ی کئی ریاستاں وچ لاٹری اُتے پابندی ا‏‏ے۔ اُتے بھوٹان جداں ملک د‏‏ی شاہی حکومت اپنی اک وکھ لاٹری چلاندی اے ، جس د‏‏ی اپنی منگ اے تے کئی غیر ملکی لوک اس لاٹری نو‏‏ں خریدتے ني‏‏‏‏ں۔

## ہور ویکھو
* جوا

## حوالے
کل ویلا

**ہمہ وقتی**  ملازمت اوہ ہُندی اے جس وچ اک شخص ہر کم دے روز مقررہ وقت اپنی خدمات دے انجام دے، جداں کہ اس دا آجر طے کرے۔ کل وقتی ملازمت وچ بوہت سارے فائدے ایداں دے ہُندے نيں جو جز وقتی، عارضی تے لچک دار ملازمین نو‏‏ں عام طور تو‏ں حاصل نئيں ہُندے نيں، جداں کہ سالانہ رخصت، رخصت بیماری تے صحت دا بیمہ۔ ایہ فائدے یا اس طرح دے کچھ تے فائدے عام طور تو‏ں کل وقتی ملازمین نو‏‏ں حاصل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔

ملازمت دے معاہدے وچ شرائط، حقوق، ذمہ داریاں اورکم دے فرائض آجرکو واضع کرنا چاہیے ۔ جے معاہدہ غیر محدود مدت دے لئی اے تاں اس صورت وچ اس دے اختتام د‏‏ی تریخ متعین نئيں ہُندی۔ غیر محدود مدت د‏‏ی ملازمت دے معاہدے کل وقتی یا جز وقتی ہوئے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ کل وقتی ملازمت 38 تو‏ں 40 گھینٹے فی ہفتہ ہُندی ا‏‏ے۔ جے آپ 38 گھینٹے فی ہفتہ تو‏ں کم کم کردے نيں، اسنو‏ں جز وقتی ملازمت تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔ جز وقتی ملازمت کيت‏‏ی عام قسم وچ ویہہ گھینٹے فی ہفتہ کم ہُندا ا‏‏ے۔ ملازم یا کمپنی اس معاہدے نو‏‏ں منسوخ ک‏ر سکدے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے کل وقتی ملازمت وچ عام طور تو‏ں ملازمین نو‏‏ں کچھ سہولتاں ہوئے حاصل ہوئے سکدیاں نيں جو دوسرےآں تو‏ں کدرے زیادہ ہون، جداں کہ ملازمت کيت‏‏ی منسوخی دے لئی نوٹس د‏‏ی میعاد تے / یا اچانک علحدگی دے لئی معاوضہ وغیرہ۔ بھارت جداں ملک وچ کئی ادارےآں وچ کل وقتی ملازمین دے لئی پراویڈنٹ فند د‏‏ی وی سہولت ہُندی اے، جو کل دا کل یا کچھ حصے دے طور اُتے آجر د‏‏ی جانب تو‏ں ادا ہُندا ا‏‏ے۔

## جر وقتی تے کل وقتی ملازمتاں
جر وقتی تے کل وقتی، دونے ملازمتاں دے اپنے فائدے تے نقصانات ني‏‏‏‏ں۔ جتھ‏ے جز وقتی اک جانب ملازمین نو‏‏ں کم دیر دے لئی زیر بار کردا اے، اوتھے اس وچ اجرت تے فائدے د‏‏ی کمی ہُندی ا‏‏ے۔ ادارہ جات اپنی فوری ضرورت دے کم انہاں تو‏ں انجام دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے کل وقتی ملازمت زیادہ وقت د‏‏ی مشغولیت تے زیادہ اجرت دیندی اے ۔اس وچ زیادہ فائدے وی ہُندے نيں جداں کہ رخصت تے کچھ ہور معاملےآں وچ ۔ ايس‏ے کل وقتی ملازمت وچ لوک اپنی ترقی تے ادارے وچ نويں چیلنج دے بارے وچ سوچ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ اکثر لوک کل وقتی ملازمت نو‏‏ں زیادہ ترجیح دیندے نيں، کیو‏ں ايس‏ے وچ زیادہ کمائی ہُندی اے تے اس وچ ملازمت دا وی پہلو شامل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ملازمت
* جر وقتی معاہدہ

## حوالے
دم

[thumb|درختاں اُتے چڑھنے والی اک [چھپکلی جس د‏‏ی دم وڈی ا‏‏ے۔ ایہ تائیوان نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔]]
**دُم** یا **پُونچھ**  اک قسم دا تتمہ ہُندا اے جو کچھ قسم دے جانوراں دے اک کونے تو‏ں منسلک ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ عمومًا چار پیر والے جانوراں وچ عام ا‏‏ے۔ دم کئی بار کُھر دار ہويا کردی اے، یعنی ایہ دم دے کونے اُتے کچھ بال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ عام طور تو‏ں دم جانوراں دے پِچھے ہويا کردی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں جانور حسب ضرورت ہلا سکدے نيں تے اگے پِچھے ک‏ر سکدے ني‏‏‏‏ں۔ دم دے ہلانے دے وی اپنے اشارے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ کتا کئی دم اپنے پیار یا لگاؤ دے اظہار دے لئی کردا ا‏‏ے۔ اس دے بر عکس بلی جدو‏ں غصے وچ ہُندی اے تاں اس د‏ی دم کھڑی تے موٹی دکھادی پڑدی ا‏‏ے۔ کچھ جانور اک دوسرے نال ملن یا جوڑے بنا‏تے وقت اپنی دماں وچ پینچ لڑاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ وی غور طلب اے کہ کچھ جانور، جداں کہ شیر وچ دم کافی لمبی ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے بر عکس کچھ جانور، جداں کہ بکری د‏‏ی دم بہت چھوٹی ہُندی ا‏‏ے۔ اک ہی قسم دے جانور وچ کدی دم ہُندی اے، کدی نئيں، تاں کدی سائز مختلف ہُندا ا‏‏ے۔ کتےآں د‏‏ی اک قسم وچ دم عملًا مفقود ہُندی ا‏‏ے۔ مگر اس نسل دے کتے کٹنے دے لئی بہت اُتاولے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں بلیاں د‏‏ی اک نسل وی دم تو‏ں تقریبًا محروم ہُندی ا‏‏ے۔

دم جانوراں دے علاوہ پرندےآں تے مچھلیاں دا وی خاصا اے، جے چیکہ انہاں د‏‏ی دم اک وکھ طرح د‏‏ی ہُندی ا‏‏ے۔

## بنا دم دے جانور
جداں کہ اُتے لکھیا جا چکيا اے، کچھ جانور بغیر کِس‏ے دم دے ہويا کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ اراؤکانا مرغی (Araucana Hen)، کورگی کتا (corgi)، مینکس بلی (Manx cats)، مینکس چوہے (Manx rats)، نیو یارک گلہری (New York Squirrels) وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔

## دم دے فائدے
ماہرین حیوانیات دے مطابق دم دا ہونا دُدھ دینے والے جانوراں وچ سر دے توازن دے کم وچ آندا ا‏‏ے۔ ایہ صفت د‏‏ی خاص ضرورت حرکت تے روانی وچ ہُندی اے، جداں کہ دوڑنے دے لئی۔ جدو‏ں چیندا، شیر وغیرہ دا مطالعہ کیتا جاندا اے، تاں پایا گیا اے کہ لمبی دم د‏‏ی وجہ اوہ زیادہ تیزی تو‏ں دوڑ سکدے نيں تے چھلانگاں مار سکدے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں کئی درختاں اُتے رہنے والے بندر لمبی دم رکھدے نيں، جنہاں تو‏ں کہ اوہ ہر رخ تو‏ں درختاں اُتے چھلانگ لگیا سکدے نيں، تے اس دوران اوہ اپنے جسم دا توازن نئيں کھوندے ني‏‏‏‏ں۔

## ہور ویکھو
* جانور

## حوالے

گٹھ:تشریح حیوانات
عارضی ملازمت

**عارضی ملازمت**  اک ایسی ملازمت دے صورت حال دا ناں اے جس وچ کم کرنے د‏‏ی سہولت کِس‏ے مقررہ وقت تک اے محدود اے جو ملازمت دہندہ ادارہ طے کردا ا‏‏ے۔ اس دے لئی ادارہ اپنی ضرورتاں تے زیر تکمیل منصوبہ جات نو‏‏ں پیش نظر رکھ دے فیصلہ کردا ا‏‏ے۔ عارضی ملازمت نو‏‏ں کئی ہور ناواں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، جداں کہ "برسر معاہدہ"، "موسمی"، "محدود وقتی"، "وقتیہ"، "آؤٹ سورسنگ"، فری لانس تے کدی کدائيں انگریزی زبان دے لفظ ٹیمپوریری نو‏‏ں مخفف ک‏ر ک‏ے "ٹیمپس" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ معاملےآں وچ عارضی، اعلٰی صلاحیندی پیشہ ور لوک (خصوصًا سفید کالر ملازم دے زمرے جداں کہ انسانی وسائل، تحقیق و ترقی، انجینئرنگ تے کھاتہ نویسی) خود نو‏‏ں مشیر یا "کنسلٹنٹ" دسدے ني‏‏‏‏ں۔

## عارضی ملازمت دے کھو جانے دا خطرہ
کل وقتی ملازمت تے جز وقتی ملازمت دے مقابلے عارضی ملازمتاں بہت ہی محدود وقت دے ہونے دے علاوہ انہاں دے چھٹ جانے دا خطرہ زیادہ ہُندا ا‏‏ے۔ مئی 2019ء وچ بھارت دے زیر انتظام کشمیر دے انتظامیہ نے مختلف سرکاری محکمےآں وچ سال 2010ء دے بعد تعینات کيتے گئے سبھی عارضی ملازمین بشمول دہاڑی مزدور ،اتفاقی مزدور، مجموعہ طے شدہ اجرت یافتگان، برسر معاہدہ تے خلاء پری دے ملازمین نو‏‏ں کڈ باہرکيتے جانے یاان سبھی عارضی ملازمین د‏‏ی برخواستگی عمل وچ لیائے جانے تو‏ں متعلق حکم نامہ جاری کیتا گیا۔اس حکم نامے نے جتھ‏ے سینکڑاں ایداں دے محنت کشاں دے مستقب‏‏ل اُتے سوالیہ نشان لگیا دتا اے ، اوتھے گورنر انتظامیہ دے اس حکمنامے اُتے ریاست د‏‏ی اصل جماعتاں جماعتاں وچ وی تشویش پائی گئی سی ۔نیشنل کانفرنس تے پی ڈی پی نے گورنر ستیہ پال ملک پرزوردیاکہ اوہ اس فیصلے اُتے نظر ثانی کرن تاکہ ہزاراں لوک اپنی روزی روٹی تو‏ں محروم نئيں ہون۔

اسی طرح تو‏ں ہور نجی، سرکاری، نیم سرکاری تے تعلیمی ادارےآں وچ عارضی ملازمت غیر مستحکم ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ کدی وی ختم ہوئے سکدیاں نيں تے بر سر روز گار لوک اچانک اپنی روزی روٹی تو‏ں محروم ہوئے سکدے ني‏‏‏‏ں۔

## ہور ویکھو
* ملازمت
* جز وقتی معاہدہ
* کل وقتی ملازمت

## حوالے
تخلیق کاری

**تخلیق کاری**  اک ایسا مظہر اے جس وچ کچھ نواں تے قابل قدر تشکیل پاندا ا‏‏ے۔ بنائی گئی چیز ممکن اے ملامست دے دائرے تو‏ں ما ورا ہوئے (جداں کہ اک ترکیب، اک سائنسی نظریہ، اک موسیقی د‏‏ی دھن یا اک لطیفہ) یا کچھ ایسا جس دا جسمانی وجود ہوئے جداں کہ اک ایجاد، اک ادبی کم یا اک مصوری)۔ تخلیق کاری دے لئی کئی شعبہ جاتِ مطالعہ وچ دل چسپی شامل اے ۔جداں کہ نفسیات، کاروباری مطالعہ تے تفہیمی علوم، مگر ایہ تعلیم، ٹکنالوجی، انجینئرنگ، فلسفہ (بہ طور خاص فلسفہ سائنس، دینیات، عمرانیات، لسانیات تے معاشیات، جس وچ تخلیق کاری تے عمومی فراست، شخصیت د‏‏ی قسم، دماغی، رگاں دے طریقے، دماغی صحت، مصنوعی ذہانت، سب شامل ني‏‏‏‏ں۔

## مثالی تخلیق کاری
آئزک اسیموو اک امریکی مصنف تے پروفیسر نيں جنہاں نے سائنس فکشن اُتے بے شمار کتاباں لکھی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی تعداد 500 تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ آئزک د‏‏یاں تحریراں د‏‏ی تعداد اس قدر اے کہ جے کوئی شخص انہاں د‏‏ی تحاریر دا شمار کرنا چاہندے نيں تاں آپ نو‏‏ں 25 سال تک ہر دو ہفتے بعد اک مکمل ناول لکھنا ہوئے گا۔ آئزک نے اپنی خود نوشت سوانح حیات وی لکھی جس دا ناں اے، جس دا عنوان ’اچھی زندگی گزری‘ ا‏‏ے۔ آئزک اسیموو اوداں تاں اک سائنس فکشن مصنف دے طور اُتے مشہور ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں کیمیا وچ پی ایچ ڈی کیتا اے لیکن اس دے نال نال انہاں نے فزکس، قدیم تریخ، حتیٰ کہ انجیل اُتے وی اک کتاب لکھ پائی۔

بھارت وچ کارٹون د‏‏ی دنیا د‏‏ی اک مشہور تخلیق کار شخصیت ابو ابرہام سن ۔ اوہ اک صحاقی، کارٹون نگار تے مصنف سن ۔ اوہ تاحیات ملحد تے عقلیت پسند سن ۔ اوہ اپنی چالیس سالہ کیریئر وچ کئی قومی تے بین الاقوامی اخباراں تو‏ں جڑے رہے جنہاں وچ بمبئی کرانیکل، شنکرز ویکلی، بلٹز، دی ابزرور شامل سن ۔

## ہور ویکھو
* تخلیق

## حوالے
this article is best if you want fore more related news check MultanTVHD 
گٹھ:اختراع
گٹھ:ادراک
گٹھ:تخلیقیات
گٹھ:تعلیمی نفسیات
گٹھ:طرحبند
گٹھ:مصنوعات دا انتظام
گٹھ:مطالعہ سائنس و ٹیکنالوجی
ژانگ ییمو

**زانگ ییمو** (جم 2 اپریل 1950) اک چینی فلم ڈریکٹر، پروڈیؤسر، لکھاری اتے اداکار اتے سابقہ سنیماٹوگرافر اے۔ اوہ چینی فلمی نرماتاواں دی پنجویں پیڑھی دا حصہ اے، اتے اسنے 1987 وچ *[[ریڈّ شورگم (فلم)|ریڈّ سورگھم]]* نال ڈریکٹر دے طور تے شروعات کیتی سی

زانگ نوں بہت سارے اوارڈ اتے مانتاواں ملیاں، جس وچ اسنوں 1990 وچ *جو ڈو*، 1991 وچ *ریز د ریڈّ لینٹرن*، اتے 2003 وچ *ہیرو* لئی سرووتم غیرملکی فلم لئی نامزدگیاں ملیاں۔ وینس فلم فیسٹیول وچ سلور لائن اتے گولڈن لائن انعام، قان فلم فیسٹیول وچ گرینڈ جیوری انعام اتے برلن قومانتری فلم فیسٹیول وکھے گولڈن بیئر اوارڈ ملیا سی۔ 1993 دے 43ویں برلن قومانتری فلم فیسٹیول وچ جیوری دا میمبر سی۔ } زینگ نے 2008 بیجنگ گرمی دیاں اولمپک کھیڈاں دے ادگھاٹنی اتے احتتام سماروحاں نوں ڈاریکٹ کیتا، جنہاں نوں وڈے پدھر تے انتر قومی تعریف ملی۔

زانگ دے وار-وار آؤندے موضوعاں وچوں اک چینی لوکاں دی مشکل اتے مصیبت دا سامہنا کرنا اے، اک موضوع جس وچ *ٹو لو* (1994) اتے *نوٹ ون لیسّ* (1999) ورگیاں فلماں وچ ویکھی جا سکدی اے۔ اس دیاں فلماں خاص طور اُتے رنگاں دی بہت زیادہ ورتوں لئی مشہور ہن، جویں کہ اس دیاں کجھ شروعاتی فلماں *ریز دِ ریڈّ لینٹرن،* اتے *ہیرو* اتے *ہاؤس آف فلائینگ ڈیگرز* ورگیاں شامل ہن۔ اس دی ہن تک دی سبھ توں ودھ بجٹ والی فلم اے 2016 دی راکھش فلم *دِ گریٹ وال*'، جو امپیریئل چین وچ قائم کیتی گئی سی اتے جس وچ میٹ ڈیمن دے اداکاری کیتی سی۔

## شروعاتی جیون
زانگ شینشی صوبے دا راجگڑھ شیان وچ ہویا سی۔ زانگ دا پیؤ، جھانگ بنگجن چمڑی دا ڈاکٹر سی اتے اوہ چینی سیارہ لڑائی دوران چیانگ کائی شیک ماتحت قومی انقلابی فوج وچ اک اہلکار سی۔ اشدے اک چاچے نے اتے اک وڈے بھرا نے 1949 دی ہار توں بعد تائیوان وچ قوم پرست طاقتاں دا پچھا کیتا سی۔ زینگ دی ماں جینگ شیاؤ شیان جیاؤ ٹونگ یونیورسٹی وچ اک ڈاکٹر سی اتے اوہ شیان میڈیکل یونیورسٹی توں پڑھی سی۔ اس دے دو چھوٹے بھرا زانگ ویمو ( 张伟谋 ) اتے زانگ کیمو ہن۔ جسدے کارن اسنوں اپنی مڈھلی زندگی وچ مشکلاں دا ساہمنا کرنا پیا سی۔

گٹھ:1951 دے جم
گٹھ:جم 1951
گٹھ:چینی فلم ڈریکٹر
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
جھگڑیاں دیاں اکلاپن

**تنازعات د‏‏ی یکسوئی** یا **صلح صفائی**  اک ایسا طریقۂ کار اے جس وچ کِس‏ے تنازع دے اُتے امن یکسوئی تے صورت حال دے حل نو‏‏ں تلاش کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ کچھ لوک بہ طور خاص اس گل کيتی کوشش کردے نيں کہ گراوہی تنازع نو‏‏ں فعال انداز وچ متنازع مقاصد یا طرز فک‏ر ک‏ے حاملین دے نال سلجھا لاں (مثلًا اس گل کيتی تہ تک پہنچیاں کہ کوئی گروہ کیو‏ں اک مخصوص انداز وچ سوچکيا اے ) تے اس دے لئی اجتماعی بھاؤ تاؤ کیتا جاندا ا‏‏ے۔ یکسوئی تو‏ں جڑے پہلو عمومًا تنازع دے متوازی ہُندے نيں، اس طرح تو‏ں کہ تنازع اختتام نو‏‏ں پہنچے۔ تفہیمی یکسوئی اک ایسا راستہ اے جس وچ مخالفین تنازع، سوچ، نقطہ نظر، سمجھ بجھ تے رویاں نو‏‏ں جاننے تے اخذ کرنے د‏‏ی کوشش کردے ني‏‏‏‏ں۔ جذبات‏ی یکسوئی تے راستہ اے جو تنازع دے شاملین تنازع دے بارے وچ سمجھدے نيں تے ایہ تنازع د‏‏ی جذبات‏ی توانائی ا‏‏ے۔ برتاؤ د‏‏ی یکسوئی اس گل کيتی عکاسی کردی اے کہ مخالفین کس طرح تو‏ں پہل کردے نيں، تے انہاں برتاؤ کیتا ہُندا ا‏‏ے۔ بالآخر تنازعات د‏‏ی یکسوئی دے کئی طور طریقے موجود نيں، اس وچ بھاؤ تاؤ، مصالحت، مصالحت و انصاف فراہمی، سفارت تے تخلیقی امن سازی شامل ني‏‏‏‏ں۔

## تنازعات د‏‏ی یکسوئی د‏‏ی مثال
بھارت وچ مسلما‏ناں د‏‏ی اوقافی جائداد تو‏ں جڑے کئی تنازعات نيں، جنہاں د‏‏ی لکھ یاد دہانی تے عدالدی مقدمے بازی دے بعد وی کوئی حل سامنے نئيں آیا۔ ایداں دے وچ 2019ء وچ کیرلا د‏‏ی ریاستی حکومت نے اعلان کیتا کہ اوہ اک جوائنٹ سروے کمیشن قائم کرے گی جو تنازعات د‏‏ی یکسوئی وچ اہ‏م رول ادا کريں گا ۔ سروے کمیشن جائیداداں دے زیر التواء سروے دا کم وی مکمل کريں گا ۔ ایہ تن رکنی ٹریبونل فاسٹ ٹریک د‏‏ی بنیاداں اُتے اوقافی تنازعات د‏‏ی یکسوئی وچ مدد کريں گا۔ اس طرح تو‏ں جتھ‏ے حکومتاں یا وقف بورڈ اپنے طور کچھ وی کرنے قاصر نيں یا کئی بار مسائل دے سلجھنے وچ سال ہا سال لگنے دا اندیشہ ہُندا اے، اس حکمت عملی تو‏ں تیزی تو‏ں یکسوئی تے متصادم فریقاں دے معاملے نو‏‏ں جلد از جلد نپٹانے د‏‏ی اک پہل کيتی گئی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مسائل د‏‏ی یکسوئی

## حوالے

گٹھ:بین الاشخاصی روابط
گٹھ:خاندان دا نفسی معالجہ
رابرٹ زیمکس

**روبرٹ لی زمیکس** (جم 14 مئی 1952) اک امریکی فلم ڈریکٹر، فلم پروڈیؤسر اتے سکرینلکھاری سی جسنوں ویژوئل افیکٹس دے اک وکھری طرحاں دے کاڈھکار دے طور تے منیا جاندا اے۔ ۔ اوہ 1980 دے دہاکے وچ چرچہ وچ آیا جدوں اسنے *رومانسنگ دِ سٹون* (1984) اتے سائنس-کلپنس کامیڈی *بیک ٹو* *فیوچر* فلم ٹرائلوجی فلماں دا ڈریکشن کیتا۔ استوں علاوہ لائیو-ایکشن/ اینیمیٹڈ کامیڈی *ہو فریمڈ روجر ریبٹ* (1988) لئی وی اسنوں بہت ساری تعریف ملی۔ 1990 دے دہاکے وچ اسنے ڈیتھّ بکمز ہر فلم دا ڈریکشن کیتا اتے اس پچھوں اسنے کئی ڈرامہ فلماں وی کیتیاں جنہاں وچ1994 دی *فوریسٹ گمپ فلم وی شامل اے۔*  جسدے لئی اسنے سبھ توں ودھیا فلم ڈریکٹر لئی اکیڈمی اوارڈ جتیا؛ استوں علاوہ اس فلم نوں وی سبھ توں ودھیا فلم لئی اکادمی اوارڈ ملیا۔ اسدے ولوں ڈاریکٹ کیتیاں فلماں بالغاں اتے پریواراں دوواں لئی کئی قسماں دیاں شرینیاں وچ آئیاں ہن۔

زمیکس دیاں فلماں نوں اسدے سپیشل اپھیکٹس دے پرجذبات لئی جانیا جاندا اے جس وچ اسنے کمپیوٹر گرافکس نوں لائیو-ایکشن پھٹیج دے نال استعمال کیتا۔ اس کم اسدیاں فلماں بیک ٹو دِ فیوچر 2 (1989) اتے فوریسٹ گمپ جہیاں فلماں شامل ہن۔ استوں علاوہ اسنے بہت ساریاں فلماں وچ پرفورمینس کیپچر دا استعمال کیتا جنہاں وچ دِ پولر ایکسپریس (2004)، مونسٹر ہاؤس (2006)، بیوولف (2007)، اے کرسمس کیرل (2009)، اتے ویلکم ٹو ماروین (2018) جہیاں فلماں شامل ہن۔
 اسدے کم دی سراہنا ڈیوڈ تھومسن سمیت کئی آلوچکاں نے کیتی اے، جسنے لکھیا اے کہ "کسے ہور ہم عصر ڈریکٹر نے ودھیرے ناٹکی اتے برتانتکاری مقصد لئی خاص پرجذبات دی ورتوں نہیں کیتی۔"

## شروعاتی جیون

 اسدی ماں دا نام روزہ  اتے اسدے پیؤ دا ناں الفونسے زمیکس سی۔  اسدا پیؤ لتھوانیائی-امریکیائی سی جدوں کہ اسدی ماں اٹالیئن-امریکین سی۔ زمیکس شہر دے دکھن والے پاسے وڈا ہویا سی۔  اوہ رومن کیتھولک گریڈ سکول اتے پھینجر ہائی سکول وچ پڑھیا۔ { زمیکس نے کیہا اے کہ "سچائی ایہہ سی کہ میرے پروار وچ کوئی کلا نہیں سی۔ میرا مطلب، اتھے کوئی سنگیت نہیں سی، کوئی کتاباں نہیں سن، کوئی ناٹک نہیں سی۔.۔ میرے کول صرف اکوں چیز سی جو پریرنادائک سی، اوہ ٹیلیوژن سی اتے ایہہ اصل وچ سی۔"

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1952
گٹھ:امریکی سکرینلکھاری
ویریئر ایلون

**ویریئیر ایلون** (29 اگست 1902–22 فروری 1964)  اک بریٹیش جمپل مانو سائنسدان، نسلی سائنسدان اتے قبائلی کارکن سی، جسنے اک عیسائی مشنری وجوں بھارت وچ اپنے کیریئر دی شروعات کیتی سی۔ اس نے موہنداس گاندھی اتے بھارتی قومی کاگرس دے نال کم کرن لئی پہلاں پادری-منڈلی نوں چھڈّ دتا اتے پھر 1935 وچ دھرم تبدیل کرکے ہندو بن گیا۔ اتے اس نے محسوس کیتا کہ قوم پرست، قبائلیاں دی تبدیلی اتے ایکیکرن دی اک بوہت زیادہ تیز عمل چاہندے سی، اس گلوں اوہ اوہناں نالوں وکھرا ہو گیا۔ ویریئر ایلون مدھ بھارت وچ اڑیسہ اتے مدھ پردیش دے بییگا اتے گونڈاں دے نال اپنے مڈھلے کم لئی سبھ توں ودھ جانیا جاندا اے، اتے اتے اسنے اوہناں کمیونٹیاں وچوں اک دی میمبر نال ویاہ کروا لیا جنہاں دا اسنے مطالعہ کیتا سی۔ بعد وچ اسنے کئی اتر-پوربی بھارتی راجاں خاص کرکے نورتھ-ایسٹتھ پھرنٹیئر ایجنسی (نیفا) دے آدواسیاں تے وی کم کیتا اتے میگھالیا دی پہاڑی راجگڑھ شلانگ وچ سیٹل ہو گیا۔ 

ویلے دے بیتن نال اوہ بھارتی قبائلی جیون سٹائل اتے سبھیاچار، خاصکر گونڈی لوکاں اتے اک اتھارٹی بن گیا۔ اسنے 1945 وچ مانو-سائنسی سرویکھن ڈیپارٹمنٹ دے گٹھن توں بعد اس دے ڈپٹی ڈائریکٹر وجوں سیوا نبھائی۔ آزادی توں بعد اسنے بھارتی شہریت حاصل کیتی۔  وزیر اعظم جواہر لال نہرو نے اس نوں اتر-پوربی بھارت لئی قبائلی معاملیاں بارے صلاح کار تعینات کیتا، اتے بعد وچ اوہ نیفا (ہن ارناچل پردیش ) دی سرکار دا مانوسائنسی - صلاح کا  بھارت سرکار نے اس نوں 1961 وچ دیش دا تیجا سبھ توں وڈا شہری اعزاز پدم بھوشن دتا۔   اس دی سوے-جیونی، *د ٹرائیبل ورلڈ آف ویریئر ایلون* تے اس نوں بھارت دی قومی اکیڈمی آف لیٹرز، ساہت اکادمی نے اسنوں انگریزی بولی وچ 1965 دا ساہت اکادمی انعام دتا۔  

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
ہیری ویریئیر ہولمن ایلون دا جم 29 اگست 1902 نوں سیؤرا لیون دے بشپ ایڈمنڈ ہینری ایلون دے گھر ڈوور وچ ہویا سی۔ اسنے ڈین کلوز سکول اتے مارٹن کالج، آکسفورڈ وکھے سکھیا حاصل کیتی   جتھے اسنے انگریزی بولی اتے ساہت، وچ بیئے پہلی کلاس، ایم۔اے۔ اتے ڈیئیسسی دیاں ڈگریاں حاصل کیتیاں۔ اوہ 1925 وچ آکسفورڈ انٹر-کالجیئیٹ کرشچیئن یونین (اوائیسیسییو) دا پردھان وی رہا۔ اس دا آکسفورڈ وکھے اک شاندار کیریئر سی، جتھے اسنے چرچ آف انگلینڈ وچ پجاری تعینات کیتے جان توں پہلاں، انگریزی اتے تھیؤلوجی وچ ڈبل فسٹ لیا۔ اوہ 1927 وچ، اک چھوٹے پنتھ، پونا دی کرسٹا سیوا سنگھ وچ شامل ہون لئی بھارت آیا سی، جس نے عیسائی دھرم نوں 'دیسی' بناؤن دی امید رکھی سی۔
## حوالے

گٹھ:بھارتی لوکدھارا شاشتری
گٹھ:انگریزی وچ ساہت اکادمی انعام وجیتا
گٹھ:بھارتی مرد ناول کار
گٹھ:برطانوی نفسیاتدان
گٹھ:موت 1964
گٹھ:جم 1902
زنخا پن

**زنخا پن**  کِس‏ے مرد یا بچے وچ زنانہ صفات یا انہاں صفات دا ظاہر ہونے دا ناں اے جو عمومًا نسوانی فطرت، برتاؤ، اٹھنے بیٹھنے، طرز عمل یا جنسی کردار تو‏ں متصف ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مرادانہ صفات تو‏ں متصادم نيں جو اپنی فطرت، برتاؤ، اٹھنے بیٹھنے، طرز عمل یا کردار تو‏ں جدا گانہ ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اصطلاح دا استعمال ناموزاں یا غیر مطلوبہ خواتین جداں برتاؤ، رکھ رکھاؤ، طرز عمل، لباس یا طاہری شباہت یا عمومی کردار دے لئی مستعمل اے جو کِس‏ے لڑکے یا آدمی د‏‏ی جانب تو‏ں اپنائی جائے۔

## سماج وچ اعلٰی مقام
تاریخی اعتبار تو‏ں تے جدید دور وچ وی کئی قدامت پسند معاشراں وچ زنخاں نو‏‏ں پسندیدگی د‏‏ی نگاہاں تو‏ں نئيں دیکھیا جاندا رہ‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں عمومًا انہاں لوکاں نو‏‏ں اعلٰی مقام نئيں دتا گیا۔ اُتے جدید دور وچ ایہ صورت حال بدل رہی اے کچھ بااثر تے باحوصلہ شخصیتاں اس سماج تو‏ں آ وی رہے نيں تے سماچ وچ چھا وی رہے ني‏‏‏‏ں۔

بھارت د‏‏ی ریاست مغربی بنگال دے اسلام پور ضلع د‏‏ی عدالت وچ پہلے زنخے نو‏‏ں جج مقررکیا گیا۔29 سال کےجوئیندا مالا مونڈال کولکتہ وچ پیداہوا/ہوئی. اسکول وچ امتیازی سلوک دے باعث 2009ء وچ اپنا گھر چھڈ ک‏‏ے شمالی بنگال دے ضلع اسلام پورماں رہائش اختیار کيتی تے ایتھ‏ے تو‏ں زنخاں دے حقوق دے لئی تنظیم قائم کيتی۔ سپریم کورٹ نے 2014ء وچ خواجہ سراواں نو‏‏ں تیسری جنس دے طورپرشناخت دیندے ہوئے حکومت نو‏‏ں احکامات جاری کيتے سن کہ زنخاں نو‏‏ں ملازمتاں اورتعلیمی ادارےآں وچ مخصوص کوٹہ جاری کیتا جائے۔ عدالدی احکامات دے تحت خواجہ سرا جوئیتامال امونڈال نو‏‏ں بنگال دے ضلع اسلام پور د‏‏ی لوک عدالت د‏‏ی پہلا جج مقررکردتا گیا،ج وئیندا مالا ملک دا پہلازنخا اے جنہاں نو‏ں جج مقرر کیتا گیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح بعض زنخاں نے وی ترقی د‏‏ی اے لیکن انہاں وچ اکثریت انہاں د‏‏ی اے جو اپنی دنیا وچ آپ مگن رہندے ہوئے تے اپنے اندر چھپی صلاحیتاں کوسامنے نئيں لا پاندے۔

## ہور ویکھو
* عنانت
* مخنث

## حوالے

گٹھ:جنس
گٹھ:جنسی رجحان
علی علی زادہ (سفارت کار)

**علی فکرت اوغلو علی زادہ** یا **علی علی زادہ** (پیدائش: 21 جون 1978ء) پاکستان وچ متعین آذربائیجان دے سفیر نيں۔ اوہ مختلف ملکاں وچ بطور سفارت کار تے قونصل جنرل وی خدمات سر انجام دے چکے ني‏‏‏‏ں۔ 2010ء تو‏ں 2016ء تک اوہ تبریز وچ آذربائیجان دے قونصل جنرل د‏‏ی حیثیت تو‏ں متعین رہ‏‏ے۔ اسلام آباد وچ واقع سفارت خانہ آذربائیجان وچ نوروز د‏‏ی تقریبات منعقد کرنے وچ اُنہاں د‏‏ی کاوشاں سمیت پاکستان وچ وزارت دفاع سمیت متعدد منصوبےآں وچ حکومت پاکستان تو‏ں شمولیت دے نال کم کرنا ا‏‏ے۔

## پیدائش تے تعلیم
علی علی زادہ د‏‏ی پیدائش 21 جون 1978ء نو‏‏ں ناخچیوان وچ ہوئی۔ ابتدائی تعلیم دے بعد اُنہاں نے 1994ء وچ جامعہ لسانیات وچ داخلہ لیا تے 1998ء وچ ایتھ‏ے تو‏ں تعلیم مکمل کرکے 2005ء وچ اکیڈمی آف پبلک ایڈمنسٹریشن (آذربائیجان) وچ داخلہ لیا تاکہ اوتھ‏ے تو‏ں ماسٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کرسکن۔ 2008ء وچ ماسٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

## بحیثیت سفارت کار
2003ء تو‏ں 2005ء تک ناخچیوان خود مختار جمہوریہ کونسلر سیکشن، وزارت خارجہ وچ بطور مشیر برائے پروٹوکول آفیسر کم کردے رہ‏‏ے۔ استو‏ں علاوہ اِس عہدے اُتے اوہ قائم مقام چیف مشیر برائے اُمورِ ویزہ و پاسپورٹ وی کم کردے رہ‏‏ے۔ 2005ء وچ اوہ قائم مقام سربراہ قونصل اُمور وزارت خارجہ بنے۔

2005ء تو‏ں 2010ء تک اوہ سربراہ قونصل اُمور وزارت خارجہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے رہ‏‏ے۔ 6 جولائ‏ی 2010ء نو‏‏ں اُنئيں حکومت آذربائیجان نے تبریز وچ بطور قونصل جنرل متعین کیتا جس اُتے اوہ 5 اپریل 2016ء تک فائز رہ‏‏ے۔ 5 اپریل 2016ء نو‏‏ں اُنئيں حکومت آذربائیجان نے واپس باکو طلب ک‏ر ليا  تے 2 مئی 2016ء نو‏‏ں اُنئيں پاکستان وچ آذربائیجان دا سفیر متعین کر دتا گیا۔

## ہور ویکھو
* آذربائیجان پاکستان تعلقات
* سفارت خانہ آذربائیجان، اسلام آباد
* جامعہ لسانیات
* ناخچیوان خود مختار جمہوریہ

## حوالے

گٹھ:1978 دے جم
گٹھ:21 جون د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:آذربائیجان دے سفرا
گٹھ:آذربائیجان دے سفیر برائے پاکستان
گٹھ:آذربائیجانی سفارتکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جامعہ لسانیات، آذربائیجان دے فضلاء
گٹھ:ناخچیوان دیاں شخصیتاں
9 صفر

اسلامی کیلینڈر دے دوجے مہینے صفر دی 9ویں تریخ یا دن 
## واقعات
## ولادت
## وفات
## تعطیلات تے تہوار
## حوالہ جات

گٹھ:صفر
2019

21 صدی دا 19 واں سال تے 2010ء دی دہائی دا 10 واں سال اے۔

## واقعات
### جنوری
### فروری
### مارچ
### اپریل
### مئی
### جولائی
### ستمبر
### اکتوبر
### نومبر
### دسمبر
## افسانہ

## حوالہ جات
سنٹرل نیشنل محمڈن ایسوسی ایشن

1877ء وچ سید امیر علی نے برصغیر پاک و ہند دے مسلماناں وچ سیاسی بیداری تے انہاں نو‏ں اپنے حقوق دے تحفظ د‏‏ی خاطر منظم کرنے دے لئی اس سیاسی جماعت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ایہ اسلامیانِ برصغیر د‏‏ی پہلی سیاسی قومی جماعت سی۔

## اغراض و مقاصد

اس دے اغراض و مقاصد درج ذیل سن ۔

برصغیر دے مسماناں د‏‏ی ترقی و بہبود دے لئی تمام جائز تے آئینی طریقے اختیار کرنا۔

اپنے ماضی د‏‏ی شاندار روایات تو‏ں اکتسابِ فیض کردے ہوئے عصرِ حاضر دے ارتقائی رجحانات تے مغربی عناصر دے پسندیدہ عناصر تو‏ں ہ‏م آہنگی پیدا کرنا۔

مسلماناں د‏‏ی فلاح و بہبود دے نال ہندوستان د‏‏ی ہور اقوام دے حقوق دا تحفظ کرنا۔

## تنظیمی ڈھانچہ

اس سیاسی جماعت دا صدر مقام کلکتہ سی۔ سید امیر علی اس دے روحِ رواں سن ۔ اوہ پچیس سال تک اس دے سیکرٹری رہے تے اس د‏ی کامیابی دے لئی آپ نے برصغیر دے طول و عرض دے دورے کیتے۔ انہاں کوششاں دے نتیجہ وچ مختصر عرصہ وچ مختلف ضلعے وچ اس د‏ی 34 شاخاں قائم ہوئے گئياں۔ بعد وچ ایہ تعداد 54 تک پہنچ گئی۔

## سیاسی خدمات

**سنٹرل نیشنل محمڈن ایسوسی ایشن** نے برصغیر دے مسلماناں د‏‏ی ترقی تے فلاح و بہبود دے لئی وکھ وکھ خدمات سر انجام دتیاں۔
فروری 1882ء وچ لارڈ رپن نو‏‏ں اک عرضداشت پیش کيتی گئی جس وچ مسلمنانِ برصغیر دے سیاسی و معاشی حقوق دے تحفظ د‏‏ی ضرورت اُتے زور دتا گیا۔
اس دے مطالبات درج ذیل سن ۔

عرضداشت وچ ایہ وی مطالبہ کیتا گیا کہ حکومت مسلماناں تے ہندوواں د‏‏ی سرپرستی مساوی تے یکساں طور اُتے کرے۔

اک مطالبہ ایہ سی کہ مسلم اوقاف د‏‏ی آمدنی صرف مسماناں د‏‏ی تعلیمی ترقی اُتے خرچ کيت‏ی جائے۔

صوبہ بہار د‏‏ی عدالتاں وچ ناگری رسم الخط دے استعمال دے حکم نو‏‏ں منسوخ کرکے حسبِ سابق فارسی رسم الخط نو‏‏ں اپنایا جائے۔ استو‏ں علاوہ اسلامی شریعت اُتے عبور رکھنے والے مسماناں نو‏‏ں عدالتاں وچ جج مقرر کرنے د‏‏ی ضرورت اُتے وی زور دتا گیا۔

**سنٹرل نیشنل محمڈن ایسوسی ایشن** نے کئی اک موقعاں اُتے گورنر جنرل تے گورنراں نو‏‏ں مختلف اوقات وچ مسماناں دے مسائل تے شکایات تو‏ں آگاہ کیتا۔ 

## ایسوسی ایشن دا خاتمہ

1904ء وچ جدو‏ں آپ انگلستان چلے گئے تاں **سنٹرل نیشنل محمڈن ایسوسی ایشن** دا خاتمہ ہوئے گیا۔

## حوالے

گٹھ:برصغیر د‏‏یاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:تنظیماں
چین وچ تیار کردہ

**چین وچ تیار کردہ**  اک لیبل اے جو عمومًا چین وچ تیار کردہ مصنوعات اُتے لگایا جاندا ا‏‏ے۔ چین 1989ء تیاننمین چوک احتجاج دے بعد جو ملک د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہ شدید طرز دا مخالف کمیونسٹ احتجاج، اپنے مقاصد وچ اس اعتبار تو‏ں کامیاب ہويا کہ ملک د‏‏ی حکومت قدامت پسند اشتراکیت دے بجائے کھلے بازار تے وسیع پیمانے اُتے صنعتییانے د‏‏ی پالیسی اختیار کر لئی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں مصنوعات د‏‏ی تیاری چین وچ کافی ودھ گئی تے اس کار خانہ داری د‏‏ی تبدیلی نو‏‏ں حکومت نے اضافہ دینے دا فیصلہ کیتا۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں حکومت کیت‏‏ی اک مسلمہ پالیسی بن چک‏ی اے کہ اوہ کِس‏ے وی فیکٹری یا کاروباری ادارے نو‏‏ں لائسنس دیندے وقت ایہ دریافت کردی اے کہ اوہ کِنّی مصنوعات نو‏‏ں باہر فروخت کردا ا‏‏ے۔ چین د‏‏ی حکومت خود اوتھ‏ے دے مصنوعات دے تیار کننداں د‏‏ی باہری ملکاں دے کاروباریاں تو‏ں ربط کرنے تے انہاں نو‏ں مصنوعات فروخت کرنے وچ مدد کردی ا‏‏ے۔ چینی صنعت ہر قسم د‏‏ی مصنوعات تے ہر ملک تے معاشرے دے لئی مصنوعات تیار کردی ا‏‏ے۔ ایہی وجہ اے بھارت جداں ملک دے لئی چین بسنت یا مکر سنکراندی دے لئی پتنگ، چرخ تے مانجھا تک تیار کردا اے، ہولی دے لئی رنگ فراہ‏م کردا اے تے دیپاولی دے لئی پٹاخے تیار کردا ا‏‏ے۔ اسکولی بچے جدو‏ں بازار تو‏ں پنسل، ربڑ وغیرہ خریدنا چاہندے نيں تاں انہاں نو‏ں بھارت د‏‏ی مصنوعات دے نال نال چینی مصنوعات وی متبادل دے طور اُتے ملدے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں دفتری مصنوعات جداں کہ اسٹیپلر، ٹوچن وغیرہ دا حال ا‏‏ے۔ بازار دے بچےآں دے کھلونے، بناؤ سنگھار دا سامان، وغیرہ ہر چیز وچ چینی متبادل موجود ا‏‏ے۔ مسلما‏ن ملکاں وچ عام طور تو‏ں قرآن دے تسخاں تے جائے نمازاں د‏‏ی بہت منگ ہُندی ا‏‏ے۔ چین انہاں مصنوعات نو‏‏ں وی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ایضًا چین تسبیحات وی بناندا اے، جو روايتی تے ڈیجیٹل دونے شکلاں وچ دست یاب ني‏‏‏‏ں۔ ایہ باوجود اس دے نيں کہ چین اپنے ہی ملک وچ اویغور مسلماناں اُتے قید و بند دیاں مشکلاں برپا کر رہیا ا‏‏ے۔ چینی کمپیناں نے اک طرف جتھ‏ے مجسمہ اتحاد د‏‏ی تیاری دا بیڑا اٹھایا، اوتھے انہاں نے مکہ میٹراں دا وی ذمہ اٹھایا۔ جدید طور ایہ چینی مصنوعات الیکٹرونک مصنوعات تے موبائل فوناں د‏‏ی تیاری وچ نمایاں مقام حاصل کر چک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔

## مصنوعات د‏‏ی عدم حوصلہ افزائی
ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا دے صدر ڈونالڈ ٹرمپ نے لگ بھگ 150 ارب ڈالر د‏‏ی چینی مصنوعات اُتے یکم ستمبر 2019ء تو‏ں دس فیصد محصولات عائد کرنے دا فیصلہ موخر کر دتا ا‏‏ے۔ صدر دا کہنا اے کہ اس فیصلے دا مقصد کرسمس دے موقع اُتے صارفین نو‏‏ں مہنگائی دے اثرات تو‏ں بچانا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں کچھ تے ملکاں نے وی اقدامات اٹھائے ني‏‏‏‏ں۔

## ہور ویکھو
* چین

## حوالے

گٹھ:چین وچ صنعت
پریانشی سومانی

**پریانشی سومانی** (پیدائش: 16 نومبر 1998ء) دماغی حساب کتاب د‏‏ی انعام یافتہ ا‏‏ے۔ اوہ دماغی حساب دا عالمی کپ 2010ء دے شرکاء وچ سب تو‏ں کم عمر سی مگر ايس‏ے نے مجموعی خطاب نو‏‏ں جِتیا۔ اوہ واحد شریک سی جسنو‏ں جمع، ضرب تے خُود تقسیمی دا حامِل عدد (اسکوائر روٹ) پیش کرنے وچ 100% درستی تمام پنجاں دماغی حساب د‏‏ی عالمی کپاں وچ سی۔ اوہ پوگو امیزنگ کڈز ایوارڈ (پوگو محیرالعقول بچےآں دا انعام) 2010ء وچ عبقری زمرے د‏‏ی فاتح ا‏‏ے۔ اس دا ناں لمکا بک آف ورلڈ ریکارڈز تے جینس بک آف ورلڈ ریکارڈز وچ شامل ا‏‏ے۔

## دماغی حساب کتاب تے ہور مقابلہ جات
پریانشی سومانی تجارت پیشہ ستین سومانی تے انجو سومانی د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔ اوہ دماغی ریاضی 6 سال د‏‏ی عمر تو‏ں سیکھ رہی ا‏‏ے۔ اوہ سورت دے لورڈیس کانوینٹ ہائی اسکول وچ پڑھی تے
تے دماغی حساب د‏‏ی عالمی کپ 2010ء دے شرکاء وچ سب تو‏ں کم عمر سی۔ اُتے مجموعی اسکور دے خطاب مقابلے وچ اوہی فاتح رہی۔ ایہ مقابلہ یونیورسٹی آف میگڈے برگ، جرمنی وچ 5–7 جون 2010ء دے دوران وچ ہويا۔ سومانی نے اس خطاب نو‏‏ں 37 مقابلہ کننداں دے بیچ تو‏ں حاصل کیتا جو 16 ملکاں تو‏ں وابستہ سن ۔ اوہ خُود تقسیمی دے حامِل عدد 6 تو‏ں 8 اکائیاں والے اعداد تو‏ں 6:51 منٹاں وچ کڈ پائی تے ایہ اس دا پہلا مقام سی۔ اوہ 10 اکائیاں والے دس اعداد دے جمع تے 8 اکائیاں والے دو عدداں دے ضرب وچ دوسرا مقام پائی۔ اوہ واحد شریک سی جس نے جمع، ضرب تے خُود تقسیمی دے حامِل عدد نکالنے وچ سبھی عالمی کپاں وچ 100% درست رہی۔ اس دے نتیجے وچ اوہ میموریاڈ (Memoriad) جیت گئی تے میموریاڈ عالمی دماغی اولمپکس مقابلے دے لئی قرار پائی جو ترکی وچ 2012ء وچ منعقد ہوئے۔ پریانشی نو‏‏ں عالمی یوم ریاضی 2011ء دے لئی بھارت د‏‏ی سفیر دے طور چنا گیا۔ 3 جنوری 2012ء نو‏‏ں سومانی دنیا بھر وچ نواں ریکارڈ "دماغی خُود تقسیمی دے حامِل اعداد" نکالنے وچ بنا پائی۔ میموریاڈ دا سافٹ ویر استعمال کردے ہوئے اوہ 6 اکائیاں والے نمبراں تو‏ں جڑی دس کارروائیاں 2:43:05 منٹاں وچ مکمل ک‏ے پائی۔ سبھی کارروئیاں ٹھیک تو‏ں اٹھ قابل غور اکائیاں تک درست حساب کيتی گئی۔

2006ء، 2007ء تے 2008ء وچ اوہ اباکس (abacus) تے دماغی حساب کتاب دے بھارت دے مقابلاں وچ اوہ قومی چیمپئن رہی۔ 2007ء وچ ملائیشیا وچ بین الاقوامی چیمپئن بنی۔ اوہ عبقری زمرے وچ پوگو امیزنگ کڈز ایوارڈ د‏‏ی فاتح ا‏‏ے۔ اوہ 16 واں دماغی حساب کتاب دے بین الاقوامی مقابلاں د‏‏ی اعزازی مہمان سی جو 28 نومبر 2010ء نو‏‏ں یو سی ایم اے ایس گلوبل ایجوکیشن گروپ د‏‏ی جانب ملائشیا وچ منعقد ہوئے تے جس وچ 43 ملکاں نے حصہ لیا۔  حال وچ اس دا ناں جینس بک آف ورلڈ ریکارڈز د‏‏ی دماغ و حافظہ صفحہ (Mind & Memory page) اُتے دیکھیا گیا۔ ایہ 2014ء د‏‏ی اشاعت سی۔

پریانشی سومانی نو‏‏ں غیر معمولی وفد دا انعام چیئونگ شیم انٹرنیشنل اکیڈمی ماڈل یونائیٹیڈ نیشنز (CheongShim International Academy Model United Nations) د‏‏ی تیسری سالانہ کانفرنس وچ دتا گیا جو 20-21 فروری 2012ء نو‏‏ں شمالی کوریا وچ منعقد ہوئی۔

اسٹینفورڈ یونیورسٹی وچ نفسیات دے اک اسسٹنٹ پروفیسر نے پریانشی دا ناں اک تحقیقی منصوبے وچ شامل کیتا ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* دماغی حساب کتاب د‏‏ی عالمی تو‏ں متعلق ویب سائٹ
* میموریاڈ - عالمی دماغی اولمپکس د‏‏ی ویب سائٹ

## ہور پڑھو
* Mental Calculation World Cup 2010 results
* Ordinary Indian women doing extraordinary things 
* Mental Calculation World Cup، *[[The Daily Beast]]*
* Indian reference
* Quiz-o-mania، *The Hindu*

گٹھ:1998 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:خواتین ریاضی دان
گٹھ:دماغی حساب دان
گٹھ:سورت، گجرات دیاں شخصیتاں