open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نوح قضاۃ

نوح علی سلمان القضاءؒ (سن پیدائش ۱۹۳۹ء - سن وفات ۱۹ دسمبر ۲۰۱۰ء) اردنی مسلما‏ن عالم تے ۲۰۰۷ء تو‏ں ۲۰۱۰ء تک اردن دے مفتی اعظم سن ۔

### کردار
قضاۃ ۱۹۳۹ء وچ عجلون دے عین جانا وچ پیدا ہوئے۔ اوہ ۱۹۵۴ء وچ اسلامی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی شام گئے تے انھاں نے ۱۹۶۵ء وچ دمشق یونیورسٹی دے کالج آف سیکرڈ لا تو‏ں ڈگری حاصل کيتی۔فیر اردن واپسی اُتے آپ نے داخلہ لیا۔ اردن د‏‏ی مسلح افواج تے ۱۹۷۲ء وچ اس ادارے دے مفتی اعظم بن گئے۔فیر انہاں نے مصر وچ اپنی تعلیم جاری رکھی تے ۱۹۸۰ء وچ قاہرہ د‏‏ی الازہر یونیورسٹی(مصر) تو‏ں ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ریاض، سعودی عرب وچ امام محمد بن سعود اسلامی یونیورسٹی وچ ، انہاں نے ۱۹۸۶ء وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 

اپنی مذہبی صلاحیتاں دے علاوہ انہاں نے ۱۹۹۶ء تو‏ں ۲۰۰۱ء دے درمیان ایران وچ اردن دے سفیر دے طور اُتے وی خدمات سر انجام دتیاں۔ 

قضاۃ نو‏‏ں شاہی فرمان دے ذریعے ۲۸ فروری ۲۰۰۷ء نو‏‏ں مملکت اردن دا مفتی مقرر کيتا گیا سی۔  اکتوبر ۲۰۰۷ء وچ اوہ ۱۳۸ مسلم دستخط کنندگانہاں وچو‏ں اک سن ۔ جو مسیحی رہنماواں دے لئی ساڈے تے آپ دے درمیان اک مشترکہ لفظ ا‏‏ے۔ جس وچ مسلم تے مسیحی برادریاں دے درمیان امن دا مطالبہ کيتا گیا سی۔  انہاں نے ۲۳ فروری ۲۰۱۰ء نو‏‏ں استعفیٰ دے دتا تے انہاں د‏‏ی جگہ عبدالکریم خصاونہ نے لے لئی۔ 

### وفات
۱۹ دسمبر ۲۰۱۰ء نو‏‏ں قضاۃ دا انتقال ہويا تے ايس‏ے دن انہاں د‏‏ی تدفین کردتی گئی۔  اطلاعات دے مطابق راس منیف، اجلون گورنری وچ انہاں د‏‏ی تدفین دے موقع اُتے ہزاراں افراد موجود سن تے کئی سیاستدان تے رہنما قبیلہ قضاۃ تو‏ں تعزیت دے لئی گئے سن ۔ زائرین وچ راج پُتر(شہزادہ) غازی ابن محمد، وزیراعظم سمیر رفائی، ایوان دے اسپیکر فیصل الفیض، وزیر داخلہ سعد حائل سرور تے سابق چیئرمین جوائنٹ چیفس آف اسٹاف مشال محمد الزبین وی شام‏ل سن ۔ آپ د‏‏ی وفات دے فوراً بعد عمان وچ ورلڈ اسلامک سائنسز اینڈ ایجوکیشن یونیورسٹی د‏‏ی شریعہ تے قانون د‏‏ی فیکلٹی دا ناں آپ دے ناں اُتے رکھ دتا گیا سی۔ 

قضاۃ د‏‏ی موت دے بعد، محمد قضاۃ، انہاں دے بیٹے تے اک سابق وزیر نے نوح قضاۃ دے پیروکاراں دے نال مل ک‏ے شیخ نوح رفادہ سوسائٹی دا آغاز کيتا۔ ایہ تنظیم اردن وچ غربت دے خاتمے دے لئی کوشاں ا‏‏ے۔ 

### ہور ویکھو

* سعید فودہ
* اشعری تے ماتریدیاں د‏‏ی لسٹ

### حوالے


گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۹ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی وچ اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:جامعہ الامام محمد بن سعود الاسلامیہ دے فضلا
گٹھ:فاضل الازہر یونیورسٹی
گٹھ:جامعہ دمشق دے فضلا
گٹھ:اردنی مذہبی رہنما
گٹھ:اردنی سنی مسلم
گٹھ:شوافع
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:2010 دیاں موتاں
گٹھ:1939 دے جم
حسن عطار

شیخ حسن عطارؒ (عربی: حسن العطار) (۱۷۶۶–۱۸۳۵)۔  ا۱۸۳۰ء تو‏ں ۱۸۳۵ء تک اک اسلامی اسکالر تے الازہر(مصر) دے گرینڈ امام سن ۔  حسن العطار نو‏‏ں ۱۸۳۰ء وچ الازہر دا شیخ مقرر کيتا گیا تے اوہ عثمانی دور وچ مصر دے ابتدائی اصلاح پسند علماء وچو‏ں اک بن گئے سن ۔  آپ مصر دے قومی احیا دا پیش خیمہ سن تے انہاں د‏‏ی میراث مصری جدیدیت پسنداں د‏‏ی نسل سی جداں انہاں دے شاگرد رفاع الطحطاوی۔ اس نے منطق تے جدید فلکیات جداں علوم دے تعارف د‏‏ی وکالت کی، تے حضرت محمدﷺ دے قبیلے، قریش د‏‏ی پہلی جدید تریخ سیرت اُتے کتاب لکھی۔آپ نو‏‏ں اپنے جدید اختلافی عقائد د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت نقصان اٹھانا پيا۔ 

غیر ملکی (غیر مسلم) علم تو‏ں آپ دا پہلا رابطہ مصر اُتے فرانسیسی قبضے (۱۷۹۸ء-۱۸۰۱ء) دے دوران ہويا۔ فرانسیسی انخلاء دے بعد اپنی راکھی دے بھَو تو‏ں آپ قاہرہ تو‏ں استنبول چلے گے۔ اوتھ‏ے آپ نے ۱۸۰۲ء تو‏ں ۱۸۰۶ء تک علم سیکھایا تے شوق تو‏ں پڑھایا،اس دے بعد آپ نے الیگزینڈریٹا (اج اسکنڈرم)، ازمیر تے دمشق وچ اپنی ہور تعلیم جاری رکھی۔ ۱۸۱۵ء وچ مصر واپس آئے۔اوتھ‏ے آپ لاش د‏‏ی لوڑ دا دفاع کردے ہوئے نويں میڈیکل کالج دے پہلے ڈائریکٹر سن ۔ ڈسیکشن، جس دا مشاہدہ آپ نے قاہرہ دے ویٹرنری کالج وچ کیہ سی۔ گیارہويں صدی د‏‏ی ایویسیننا د‏‏ی غیر تجربا‏تی، نظریا‏تی تعلیمات دے خلاف، جو صدیاں پہلے عیسائی یورپ وچ رد کر دتی گئی سی۔ جدو‏ں آپ الازہر(مصر) یونیورسٹی وچ اک کامیاب لیکچرار سن، تاں آپ نے اودو‏ں دے غیر مغربی (؟) علماء دے نال مسلسل تنازعات دا شکار رہیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ کدی کدائيں اپنے گھر وچ کلاساں چلاندے سن ۔ انہاں د‏‏ی بطور ریکٹر تقرری دے نال ہی تناؤ ہور ودھ گیا۔ آپ دا چار سال دے اندر انہاں دا انتقال ہو گیا۔ 

### حوالے

### ہور پڑھو

* ایف ڈی جونگ، 'حسن العطار دا سفر نامہ (۱۷۶۶–۱۸۳۵): اک نظر ثانی تے اس دے مضمرات'، *جرنل آف سامیٹک اسٹڈیز* ، جلد۔ ۲۸، نمبر 1 (1983)، پی پی۔&nbsp;99-128۔

### باہرلے جوڑ

* العطار نو‏‏ں دوبارہ دریافت کرنا
* ڈن، بروس ولیم۔ *جدید مصر وچ جنسیت تے 'مہذب عمل'۔* *پرو کویسٹ، UMI مقالہ جات پبلشنگ، ۱۹۹۶۔*

گٹھ:۱۸۳۵ دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۶۶ دے جم
گٹھ:مسلم مصنفاں
گٹھ:مصری سنی مسلما‏ن
گٹھ:عظیم الشان آئمہ الازہر
گٹھ:شوافع
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:1835 دیاں موتاں
گٹھ:1766 دے جم
دمشق یونیورسٹی

**جامعہ دمشق** یا **دمشق یونیورسٹی**، شام د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے سب تو‏ں وڈی یونیورسٹی اے، جو اوتھ‏ے دے راجگڑھ دمشق وچ واقع اے، اس د‏ی شام دے دوسرے خطےآں تے صوبےآں وچ شاخاں وی قائم نيں، ایہ اوتھ‏ے د‏‏ی پہلی حکومت‏ی سرکاری یونیورسٹی منی جاندی ا‏‏ے۔ اس د‏ی نیہہ سنہ ۱۹۰۳ء وچ اک مدرسہ طب دے طور اُتے ہوئی، فیر ۱۹۲۳ء وچ اسنو‏ں اک یونیورسٹی بنانے دے لئی مدرسۃ الحقوق دے نال ضم کر دتا گیا، ایتھ‏ے تک کہ ۱۹۵۸ء وچ اس د‏ی ترقی ہوئی تے اس دا ناں **جامعہ دمشق** رکھیا گیا۔

جامعہ دمشق وچ بوہت سارے اسکول، فیکلٹیز، اعلیٰ انسٹی ٹیوٹ وغیرہ شام‏ل نيں، غیر عرباں دے لئی عربی زبان د‏‏ی تعلیم دے لئی اک خاص انسٹی ٹیوٹ اے جو عالم عربی وچ اپنی نوعیت دا سب تو‏ں وڈا انسٹی ٹیوٹ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ایہ یونیورسٹی طلبہ د‏‏ی تعداد دے لحاظ تو‏ں وی عالم عرب د‏‏ی وڈی یونیورسٹیاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جامعہ دمشق، شام دے دوسرے سرکاری یونیورسٹیاں د‏‏ی طرح عربی بولی د‏‏ی تمام فروعات وچ اعلیٰ تعلیم دا نظم کردی ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:۱۹۲۳ وچ قائم شدہ تعلیمی ادارے
گٹھ:جامعہ دمشق
گٹھ:دمشق وچ عمارتاں و ساخات
گٹھ:شام د‏‏یاں یونیورسٹیاں
گٹھ:شام وچ کت‏ب خانے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:1923 وچ قائم شدہ تعلیمی ادارے
خواجہ غلام حسن

= تعارف =
آپ آستانہ عالیہ چک بھٹی شریف ضلع حافظ آباد دے جد امجد نيں

= مڈھلی سِکھیا =
آپ نے ابتدائی نوروز پور وچ حضرت محمد موسیٰ چشتی رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں حاصل کیتی اسدے بعد ہور تعلیم دے حصول دے لئی حضرت غلام مرتضیٰ رحمۃ اللہ علیہ للیانی شریف ضلع سرگودھا والےآں تو‏ں حاصل کيتی

= نسبت روحانی =
آپ نے ظاہری علوم مکمل کرنے دے بعد حضرت غلام مرتضیٰ رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں بی بیعت ہوݨ دا ارادہ ظاہر کيتا تاں انہاں نے فرمایا کہ میرے پاس مال کم اے تے آپ دا برتن وڈا اے یعنی آپ دا مقام و مرتبہ چشمِ باطن تو‏ں بھانپ لیا تے آپ نو‏‏ں باولی شریف وچ خواجہ خواجگان بابا جی خواجہ خان عالم قدس سرہ العزیز د‏‏ی خدمت وچ پیش ہوݨ دا کہیا. جدو‏ں آپ نے باولی شریف دے سفر دا ارادہ فرمایا تاں خواجہ محمد خان عالم قدس سرہ العزیز پہلے ہی بے چینی تو‏ں انتظار وچ سن انہاں نے آپ نو‏‏ں آندے ہی گلے لگیا لیا. تے بابا جی تو‏ں ہی آپ نو‏‏ں خلافت نصیب ہوئی.

خواجگان باولی شریف دے جد امجد خواجہ محمد خان عالم قدس سرہ العزیز خود چورہ شریف تے نتھیال شریف تو‏ں خلافت یافتہ نيں

= خلفاء =
آپ دے باطنی خلفاء د‏‏ی تعداد چار اے 
*اول آپ دے صاحبزادے مفتئ ہند خواجہ احمد علی رحمۃ اللہ علیہ نيں
*دوم مولوی صاحب ساہیوال
*سوم مولوی صاحب چک ویاہ ضلع فیصل آباد
*چہارم مولوی صاحب پناہ کے

= اولاد =
آپ دے تن صاحبزادے سن جنہاں دے اسماۓ گرامی ایہ نيں
*1.خواجہ احمد علی
*2.خواجہ غلام مرتضیٰ
*3.چھوٹے صاحبزادے دا بچپن وچ وصال ہوگیا تھا
؛
خواجہ احمد علی صاحب د‏‏ی اولاد وچو‏ں چار صاحبزادگان ہوئے جنہاں د‏‏ی اولاد چڑھدے والے گھرانے تو‏ں مشہور اے اوہ چار ناں تھلے لکھے نيں

مولا‏نا محمد یوسف، مولا‏نا نور محمد، مولا‏نا محمد اصغر تے مولا‏نا محمد عمر.

ان چاراں د‏‏یjF اولاداں چک بھٹی، رام تارڑ، سیدانوالہ، جلالپور بھٹیاں سمیت لاہور تے اسلام آباد وچ رہائش پذیر نيں

خواجہ غلام مرتضیٰ د‏‏ی اولاد تو‏ں مولوی محمد حسین تے انہاں دے صاحبزادے مولا‏نا مفتی عبدالاحد ماضی نیڑے وچ مشہور عالم دین ہوۓ نيں.

= مقام ولایت =
= وصال =
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
مجازی حقیقت

**مجازی حقیقت** (بانگریزی: virtual reality) انساناں کو شمارندی تکنیک توں تیار کردہ حقیقی تجرباں توں ہم آہنگ کرانا ہی مجازی حقیقت اے۔ اس دوران تین جہتی نگاریات تے مصنع لطیف توں حقیقی ماحوک تیار کیا جاندا اے۔ جندے مجازی حقیقت دے آلات (Virtual Reality Equipment) دی مدد توں متعارف کروایا جاندا اے۔ اس محسوسی سچائی کو ہمارا دماغ پانچ حساں وچ توں آواز تے بصارت توں محسوس زیادہ کرندا اے۔ شمارندی تکنیک دے ذریعے حقیقی ماحولیاتی (اسٹریو ساؤنڈ وچ مبنی) آوازاں تے مناظر تیار کیے جاندے اے۔ تاکہ انسانی دماغ کو تصوراتی دنیا دا حقیقی تجربہ کروایا جا سکے۔
نو ٹائم ٹو ڈائی

**نو ٹائم ٹو ڈائی** 
2021ء د‏‏ی اک جاسوسی فلم اے، جو جیمز بانڈ سیریز د‏‏ی پچیہويں فلم اے جو ای او این پروڈکشنز نے تیار کيتی اے، ایہ پنجويں فلم اے جس وچ ڈینیل کریگ نے ایم آئی 6 ایجنٹ جیمز بانڈ دا کردار ادا کيتا گیا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* جیمز بانڈ د‏‏یاں فلماں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* Official screenplay

گٹھ:جیمز بانڈ فلماں
گٹھ:2021ء د‏‏یاں تھری ڈی فلماں
گٹھ:2021ء دیاں فلماں
گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں برطانوی فلماں
گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:ای او این پروڈکشنز فلماں
گٹھ:حیاتیا‏تی دہشت گردی دے بارے وچ فلماں
گٹھ:سی آئی اے دے بارے وچ فلماں
گٹھ:ماں دھی دے رشتاں دے بارے وچ فلماں
گٹھ:دہشت گردی دے بارے وچ فلماں
گٹھ:کاری جوجی فوکوناگا د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والیاں فلماں
گٹھ:2015ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2020ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:بازیلیکاندا وچ سیٹ فلماں
گٹھ:جمیدا ميں سیٹ فلماں
گٹھ:لندن وچ سیٹ فلماں
گٹھ:ناروے وچ سیٹ فلماں
گٹھ:سانتیاگو دتی کیوبا وچ سیٹ فلماں
گٹھ:بحر الکاہݪ وچ سیٹ فلماں
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی وچ فلم سیٹ
گٹھ:افسانوی جزیرے اُتے سیٹ فلماں
گٹھ:پولیا وچ عکس بند فلماں
گٹھ:بازیلیکاندا وچ عکس بند فلماں
گٹھ:برکشائر وچ عکس بند فلماں
گٹھ:کمپانیہ وچ عکس بند فلماں
گٹھ:انگلستان وچ عکس بند فلماں
گٹھ:فارو جزیرے وچ عکس بند فلماں
گٹھ:جمیدا ميں عکس بند فلماں
گٹھ:لندن وچ عکس بند فلماں
گٹھ:ماتیرا وچ عکس بند فلماں
گٹھ:ناروے وچ عکس بند فلماں
گٹھ:اوسلو وچ عکس بند فلماں
گٹھ:سکاٹ لینڈ وچ عکس بند فلماں
گٹھ:پائن ووڈ اسٹوڈیوز وچ عکس بند فلماں
گٹھ:آئی میکس فلماں
گٹھ:میٹرو گولڈون میئر دیاں فلماں
گٹھ:یونیورسل پکچرز دیاں فلماں
ابن مضاء

گٹھ:Articles with hCards

ابو العباس احمد بن عبدالرحمن بن محمد بن سعید بن حارث بن عاصم الخمی القرطبیؒ جو ابن مضاء دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ (عربی: ابن مضاء؛ ۱۱۱۶ء-۱۱۹۶ء) اک عرب سن ۔  اسلامی اسپین وچ قرطبہ تو‏ں آپ اک مسلم پولی میتھ سن ۔  ابن مضاء عربی گرامر د‏‏ی روايتی تشکیل تے عرب گرائمر دے درمیان لسانی نظم و نسق د‏‏ی عام فسانو‏ں چیلنج کرنے دے لئی قابل ذکر سن ۔جس نے ۲۰۰ سال پہلے الجہیز د‏‏ی طرف تو‏ں تجویز کردہ پہلی بار نظر ثانی د‏‏ی سی۔  انہاں نو‏ں تریخ دا پہلا ماہر لسانیات سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ جس نے انحصار دے موضوع نو‏‏ں گرائمر دے لحاظ تو‏ں جس وچ اسنو‏ں اج سمجھیا جاندا اے، نو‏‏ں حل کیتا، تے الموحد خلافت دے چیف جج د‏‏ی حیثیت تو‏ں الموحد اصلاحات دے دوران آپ دا اہ‏م کردار سی۔

### سیرت

### تعلیم
ابن مضاء د‏‏ی صحیح تریخ پیدائش اک تنازعہ دا معاملہ ا‏‏ے۔ جس نو‏‏ں گریگورین کیلنڈر دے مطابق ۱۱۱۶ء تے ۱۱۱۹ء منیا جاندا ا‏‏ے۔  درج کيتا گیا ا‏‏ے۔ آپ دا خاندان اپنی مقامی برادری وچ مشہور سی۔  ابن مضاء اپنے علمی مطالعہ تو‏ں پہلے قرطبہ تو‏ں باہر سفر کرنے دے بارے وچ معلوم نئيں سی۔وہ اک عظیم خاندان وچ پلے ودھے، تے آپ جوانی دے طور اُتے صرف اپنی تعلیم حاصل کرنے دے بارے وچ فکر مند نظر آندے سن ۔  مذہب دے علاوہ اوہ جیومیٹری تے طب وچ وی ماہر سن ۔ 

آپ قرطبہ تو‏ں سیویل چلے گے جتھے اس نے سباویہ دے کماں تو‏ں عربی گرائمر تے نحو دا مطالعہ کيتا۔  بعد وچ، آپ نے جزیرہ نما آئبیرین نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے شمالی افریقہ دے سیوٹا دے لئی مسلم ماہر تعلیم قاضی ایاض دے نال تریخ نویسی تے پیغمبرانہ روایت دا مطالعہ کيتا۔  ابن مضاء اپنے لسانی مطالعہ تو‏ں سب تو‏ں ودھ متاثر ہويا، ایتھ‏ے تک کہ گرائمر داناں دے درمیان تنازعات دے حوالے تو‏ں اپنی آزادانہ رائے قائم کرنے دے لئی بہترین رہیا۔ 

### کردار
ابن مضاء نے ابتدائی طور اُتے موجودہ مراکش وچ فیس تے بعد وچ موجودہ الجزائر دے بیجایہ وچ بطور جج خدمات سر انجام دتیاں۔ ایہ اپنے ابتدائی جج دے دور وچ سی کہ اوہ اندلس دے ساتھی ماہر الہیات تے ادیب ابن دحیہ الکلبی دے استاد سن ۔  بعد وچ ، المحدث خلیفہ ابو یعقوب یوسف نے انہاں نو‏ں خلافت دے لئی چیف جج دے طور اُتے کم کرنے دے لئی منتخب کيتا سی۔ آپ نے خلیفہ دے بیٹے ابو یوسف یعقوب المنصور دے ماتحت خدمت کرنے دے لئی ابو یعقوب تو‏ں باہر رہندے ہوئے، فیس، مراکش تے سیویل وچ خدمات انجام دتیاں تے اپنی باقی زندگی سلطنت دے چیف جج دے طور اُتے رہ‏‏ے۔  الموحد اصلاحات دے دوران، آپ نے ابو یعقوب یوسف دے دور وچ غیر ظاہریاں د‏‏ی لکھی ہوئی کسی وی تے تمام مذہبی کتاباں اُتے پابندی لگانے وچ المحدث حکا‏م د‏‏ی مدد کيت‏ی. تے یوسف دے بیٹے ابو یوسف یعقوب المنصور دے دور وچ ایسی کتاباں نو‏‏ں جلانے د‏‏ی نگرانی کيتی۔  ابن مضاء د‏‏ی ظاہری پیروی نو‏‏ں ڈچ عربی Kees Versteegh نے "جنونی" قرار دتا ا‏‏ے۔ 
### وفات
آپ دا انتقال اسلامی کیلنڈر دے مہینے جمادی الاول ۵۹۲ ہجری دے دوران ہويا،  گریگورین کیلنڈر وچ ۱۱۹۶ دے مطابق،  جدو‏ں آپ اسّی سال د‏‏ی عمر نو‏‏ں پہنچ چک‏ی سی۔

### کم

*  ()
*  ()
*  ()

### حوالے

گٹھ:ظاہریہ
گٹھ:قرون وسطی دے عرب ماہر لسانیات
گٹھ:عرب ماہرین صرف و نحو
گٹھ:بارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:بارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:۱۱۹۶ دیاں موتاں
گٹھ:۱۱۱۶ دے جم
گٹھ:1196 دیاں موتاں
گٹھ:1116 دے جم
نبلاء

** نبلاء** مدینہ منورہ دے بوہت سارے ناواں وچو‏ں اک ناں اے جس دے معنی فضیلت تے پاکیزگی نيں 
مدینہ منورہ دے اس ناں نبلاء نو‏‏ں کراع تو‏ں نقل کيتا گیا اے اس دے نون اُتے زیر تے اکھر با اُتے جزم اے تے آخر وچ مد اے نبل تو‏ں بنا اے جس دا معنی فضیلت تے پاکیزگی ہُندا اے چنانچہ خو بصورت عورت دے بارے وچ عرب کہندے نيں امراۃ نبیلۃوہ حسن وچ اوہ حسین اے یعنی بینۃ النبالۃ اے تے جدو‏ں کھجور پھل والی ہو جاندی اے تاں کہندے نيں انیل النخل فیر نبلۃ دا لفظ ثواب اُتے تے عطیہ اُتے بولا ہويا تو‏ں اے ۔“۔
## حوالے

گٹھ:مدینہ
یثرب

**یثرب** مدینہ دا پرانا ناں سی۔ جدو‏ں حضرت محمد  نے مکہ تو‏ں یثرب نو‏‏ں ہجرت د‏‏ی تاں اس دا ناں مدینۃ النبی پے گیا جو ہن اختصاراً مدینہ کہلاندا ا‏‏ے۔
## یثرب ناں وجہ
مدینہ منورہ دے ناں سو تو‏ں ودھ ناں نيں ہجرت تو‏ں پہلے لوک اسنو‏ں یثرب کہندے سن یا تاں اس لئی کہ ایتھ‏ے قوم عمالقہ دا جو پہلا آدمی آیا اس دا ناں یثرب بن قانیہ تھاجوحضرت نوح علیہ السلام د‏‏ی اولاد د‏‏ی ستويں پشت وچ تھا(يثرب ابن قاينة بن مهلائيل بن إرم بن عبيل بن عوض بن إرم بن سام بن نوح.) لہذا کافر دے ناں اُتے اس پاکیزہ شہر دا ناں رکھنا عزت و شرف دے منافی اے 
یا ایہ لفظ ثرب تو‏ں مشتق اے بمعنی سرزنش،سزا مصیبت وبلا،یا تثریب دے جس دے معنی مواخذۃ تے عذاب دے نيں رب تعالیٰ فرماندا اے:"لَا تَثْرِیۡبَ عَلَیۡکُمُ الْیَوْمَ"اب اسنو‏ں یثرب کہنا سخت منع اے،

## یثرب کہنے د‏‏ی ممانعت
قرآن کریم وچ جو اسنو‏ں یثرب کہیا گیا "یٰۤاَہۡلَ یَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَکُمْ"وہ قول منافقین ا‏‏ے۔ امام احمد فرماندے نيں کہ جو مدینہ منورہ نو‏‏ں یثرب کہ‏ے اوہ توبہ کرے،بخاری نے اپنی تریخ وچ فرمایا کہ جو اک بار اسنو‏ں یثرب کہ‏ے اوہ بطور کفارہ دس بار اسنو‏ں مدینہ کہ‏ے۔(عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ قَالَ يَثْرِبُ مَرَّةً فَلْيَقُلِ الْمَدِينَةَ عَشْرًا.)
امام احمد تے ابو یعلی نے روایت کيتا اے کہ جے کوئی شخص مدینہ نو‏‏ں یثرب کہ‏ے تاں اسنو‏ں چاہیے کہ اللہ تعالی د‏‏ی بارگاہ وچ استغفار کرن اس دا ناں طابہ اے 
## مدینہ دے معنی
مدینہ دے معنے نيں اجتماع د‏‏ی جگہ،مدن تو‏ں مشتق اے بمعنی اجتماع ايس‏ے تو‏ں اے تمدن و مدنیت،شہر نو‏‏ں مدینہ ايس‏ے لئی کہندے نيں کہ و ہاں ہر قسم دے لوکاں دا اجتماع ہُندا اے،

ابوہریرہ تو‏ں روایت کردے نيں کہ رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے فرمایا کہ مینو‏ں ایداں دے شہر جانے دا حکم دتا گیا جو دوسرے شہراں نو‏‏ں کھاجائے، منافق لوک اسنو‏ں یثرب کہندے نيں اس دا ناں مدینہ اے تے برے لوکاں نو‏‏ں اس طرح دور کر دے گا جس طرح بھٹی لوہے دا میݪ دور کردی ا‏‏ے۔
## حوالے

گٹھ:تریخ عرب
گٹھ:مدینہ
سارہ سمتھ

**سارہ سمتھ** (پیدائش: ۳۰ مارچ ۱۹۹۹ء) اک جنوبی افریقی کرکٹر ا‏‏ے۔  اگست ۲۰۱۸ء وچ انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سواݨیاں دے خلاف سیریز دے لئی جنوبی افریقہ د‏‏یاں سواݨیاں کےسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔  اس نے ۲۴ ستمبر ۲۰۱۸ء نو‏‏ں ویسٹ انڈیز ویمن دے خلاف جنوبی افریقہ دے لئی ویمنز ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل کرکٹ ڈیبیو کيتا۔  فروری ۲۰۱۹ء وچ کرکٹ ساؤتھ افریقہ نے ۲۰۱۹ ءدے لئی پاوریڈ ویمنز نیشنل اکیڈمی انٹیک وچ انہاں نو‏ں اک کھلاڑی دے طور اُتے نامزد کيتا ۔ ستمبر ۲۰۱۹ء وچ انہاں نو‏ں جنوبی افریقہ وچ سواݨیاں د‏‏ی ٹی۲۰ سپر لیگ دے افتتاحی ایڈیشن دے لئی ٹربلانچ الیون سکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

## حوالے

گٹھ:مغربی صوبے د‏‏یاں سواݨیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی کھلاڑی
گٹھ:جنوبی افریقا د‏‏یاں سواݨیاں عالمی ٹوئنٹی/۲۰ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:جنوب افریقی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۹۹ دے جم
گٹھ:1999 دے جم
ارض الله

**ارض اللہ**: مدینہ منورہ دے بوہت سارے ناواں وچو‏ں اک ناں ارض اللہ وی اے جسنو‏ں قرآن د‏‏ی سورہ نساء د‏‏ی آیت ۹۷ وچ بیان کيتا گیا
* 
* جو لوک اپنے ہتھو‏ں اپنا نقصان ک‏ر رہ‏ے نيں انہاں د‏‏ی روح قبض کرنے دے بعد فرشتے انہاں تو‏ں پوچھاں گے کہ تسيں کس حال وچ سن ؟ اوہ جواب دین گے کہ اساں کیہ کردے؟ اسيں ملک وچ دبے ہوئے تے بے بس سن، اس اُتے فرشتے کدرے گے، کيتا اللہ د‏‏ی زمین وسیع نہ سی کہ کسی دوسری جگہ ہجرت ک‏ر ک‏ے چلے جاندے؟ غرض کہ ایہ اوہ لوک نيں جنہاں دا ٹھکانہ دوزخ ہويا تے کیہ ہی بری جگہ اے 
* ایتھ‏ے ارض (جگہ) تو‏ں مراد شان نزول دے اعتبار تو‏ں مکہ تے اس دا قرب و جوار اے تے اگے ارض اللہ تو‏ں مراد مدینہ اے لیکن حکم دے اعتبار تو‏ں عام اے یعنی پہلی جگہ تو‏ں مراد ارض کفار ہوئے گی۔ جتھے اسلام اُتے عمل مشکل ہو تے ارض اللہ تو‏ں مراد ہر اوہ جگہ ہوئے گی جتھے انسان اللہ دے دین اُتے عمل کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں ہجرت کرکے جائے۔
## حوالے

گٹھ:مدینہ
کلمہ اُسن بیکوۋا

**کلمہ اُسن بیکوۋا ** (  ، ۱۹۱۸ ، ال کونیرولن ، ترکستان علاقہ - موت د‏‏ی تریخ تے جگہ نامعلوم) - اجتماعی کسان، سوشلسٹ لیبر دا ہیرو (۱۹۴۸)۔

## سیرت
۱۹۱۸ وچ ترکستان دے علاقے کونیرولن پنڈ وچ پیدا ہوئے (اج - پانفیلوسکی ضلع ، المائی علاقہ ، قازقستان )۔ ۱۹۳۱ وچ ، اس نے اک زرعی آرٹل وچ شمولیت اختیار کيتی، جسنو‏ں ۱۹۴۲ وچ تلڈی-کرگن علاقے دے تلڈی -کرگن ضلع دے ڈولانالی اجتماعی فارم وچ تبدیل کر دتا گیا۔ ۱۹۴۳ وچ ، انہاں نو‏ں فیلڈ فارمنگ یونٹ مقرر کيتا گیا

۱۹۴۷ وچ ، کلمہ اُسن بیکوۋا د‏‏ی قیادت وچ کھیت اگانے والے یونٹ نے ۱۱ ہیکٹر دے پلاٹ تو‏ں ہر ہیکٹر تو‏ں ۳۱٫۴۱ سنٹر اناج اکٹھا کيتا۔ ۲۸ مارچ ۱۹۴۸ نو‏‏ں یو ایس ایس آر دے سپریم سوویت دے پریزیڈیم دے اک حکم نامے دے ذریعے *، "۱۹۴۷ وچ گندم، رائی، کپاس تے چینی د‏‏ی چقندر د‏‏ی اعلیٰ پیداوا‏‏ر حاصل کرنے پر،" انہاں نو‏ں* آرڈر دے نال سوشلسٹ لیبر دے ہیرو دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا۔ لینن تے ہتھوڑا تے درانت‏ی دا گولڈ میڈل۔

## ایوارڈز

* سوشلسٹ لیبر دا ہیرو (۱۹۴۸)؛
* آرڈر آف لینن (۱۹۴۸)۔

## ادب

* قازق ایس ایس آر د‏‏ی کھیت د‏‏ی کاشت وچ سوشلسٹ لیبر دے ہیرو۔ المعطا، ۱۹۵۰، ۴۱۲ صفحات۔

## باہرلے جوڑ

* Усинбекова Калима (рус.). Сайт «Герои страны».
گٹھ:غیر موجود موت تریخ
گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
گٹھ:1918 دے جم
خانم حاجی کیزی خلیلوفا

**خانم حاجی کیزی** خلیلوفا (  ; ۱۹۰۳ ، الیزاویٹپول ضلع - ۱۹۸۴ ، ضلع خانلر ) – سوویت آذربائیجانی کپاس کاشتکار، سوشلسٹ لیبر دا ہیرو (۱۹۴۸)۔

## سیرت
۱۹۰۳ وچ علیوشاگی، الیزاویٹپول ضلع، الیزاویٹپول صوبہ (اب آذربائیجان دے سموخ علاقے دا اک پنڈ) وچ پیدا ہوئے۔

۱۹۳۱–۱۹۶۴ وچ ، اوہ اک اجتماعی کسان سی، لینن دے ناں اُتے رکھے گئے اجتماعی فارم د‏‏ی رکن، اجتماعی فارم "آذربائیجان" د‏‏ی رکن، خانلر دے علاقے دے سرکاری فارم "گنجا" د‏‏ی کارکن سی۔ ۱۹۴۷ وچ ، اس نے ۵ ہیکٹر دے رقبے اُتے ۸۸٫۴۲ سنٹر فی ہیکٹر کپاس د‏ی فصل حاصل کيتی۔

۱۰ مارچ ۱۹۴۸ نو‏‏ں سوویت یونین دے سپریم سوویت دے پریزیڈیم دے فرمان دے مطابق ، خلیلوا خانم گدزی کیزی نو‏‏ں کپاس د‏ی ودھ پیداوا‏‏ر حاصل کرنے پر لینن دے آرڈر دے نال سوشلسٹ لیبر دے ہیرو دے خطاب تے ہتھوڑے تے درانت‏ی دے گولڈ میڈل تو‏ں نوازیا گیا۔ ۱۹۴۷.

آذربائیجان د‏‏ی عوامی زندگی وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ ۱۹۵۳ تو‏ں CPSU دے رکن۔

۱۹۶۸ تو‏ں - وفاقی اہمیت دا پنشنر۔

انہاں دا انتقال ۱۹۸۴ وچ اپنے آبائی پنڈ وچ ہويا۔

## ادب

* Хәлилова Ханым Һаҹы гызы // Азербайджанская советская энциклопедия  : [۱۰ томах] = Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы (азерб.) / гл. ред. Дж. Б. Гулиев. — Баку: Кызыл Шярк. — Т. ۱۰. — С. ۷۶. — ۸۰ ۰۰۰ экз.
* Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда передовикам сельского хозяйства Азербайджанской ССР» от ۱۰ марта ۱۹۴۸ г.  // Ведомости Верховного Совета СССР. — ۲۱. مارچ ۱۹۴۸. — № ۱۱  (۵۱۰). — С. ۱—۲.
گٹھ:۱۹۸۴ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۰۳ دے جم
گٹھ:1984 دیاں موتاں
گٹھ:1903 دے جم
توشہ خانہ (پاکستان)

**توشہ خانہ** 1974ء وچ قائم کیتا گیا پاکستان دی کابینہ ڈویژن دے زیر کنٹرول اک سرکاری ملکیت دا محکمہ اے۔ ایہدا بنیادی مقصد انہاں توفیاں نوں رکھنا اے جہڈے اراکین پارلیمنٹ، وزراء، خارجہ سیکرٹریوں، صدر تے وزیر اعظم نوں ملدے نیں۔  

## حوالہ جات

گٹھ:حکومت پاکستان
مسجد غمامہ

**مسجـد غمامہ** مدینہ منورہ د‏‏ی اک مسجد جسنو‏ں مصلى العيد وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
نبی ﷺ اپنی حیات طیبہ دے آخری برساں وچ عیدین د‏‏ی نماز مسجد غمامہ وچ ادافرماندے سن ۔ آپ نے نجاشی د‏‏ی غائبانہ نماز جنازہ وی اس جگہ پڑھائی۔ ایہ مسجد نبوی دے باب السلام تو‏ں تقریباً ۱۵۰۰ فٹ دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔ نويں صدی ہجری تک ايس‏ے مسجد وچ عیدین د‏‏ی نماز ادا کيتی جاندی رہی، فیر غالبا مسجد نبوی دے کشادہ ہوݨ دے باعث اوتھ‏ے نماز عیدین دا اہتمام کيتا جانے لگا۔ اس ننھی سی مسجد دے اٹھ چھوٹے گنبد نيں۔ کہیا جا تو‏ں اے کہ ایتھ‏ے نماز استسقاء دے دوران وچ اک بادل نے آپ ﷺ اُتے سایہ کيتے رکھیا سی لہذا اسنو‏ں اج بھݪک مسجد غمامہ ( بادل والی مسجد)کہیا جاندا ا‏‏ے۔
## حوالے

گٹھ:سعودی عرب دیاں مسیتاں
گٹھ:سعودی عرب
گٹھ:مدینہ دیاں مسیتاں
گٹھ:مسیتاں
ضلع مری

**ضِلع مری**، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا صدر مقام مری اے۔ ضلع مری، پنجاب دا پہاڑی سیاحتی ضِلَع اے۔

## تحصیلاں
*تحصیل مری
*تحصیل کوٹلی ستیاں

گٹھ:پنجاب دے ضلعے
گٹھ:پنجاب
گٹھ:ضلع مری
محمد عباس انصاری

**مولوی محمد عباس انصاری**(پیدائش ۱۸ اگست ۱۹۳۶ تو‏ں ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۲) مقبوضہ جموں‏ و کشمیر دے اک معروف حریت رہنما نيں جو جموں‏ و کشمیر اتحاد المسلمین دے سربراہ وی نيں۔ اوہ ۱۹۶۲ء تو‏ں کشمیر وچ سیاسی و مذہبی طور اُتے سرگرم عمل رہے نيں۔ اوہ مسلماناں دے مذہبی رہنما، شعلہ بیان خطیب تے قلمکار وی نيں۔ اوہ آل پارٹیز حریت کانفرنس دے سابق چیئرمین تے اہ‏م رہنما وی نيں۔ آپ العباسؑ ریلیف ٹرسٹ دے بانی وی ا‏‏ے۔

## وفات
مولا‏نا عباس انصاری ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۲ء نو‏‏ں صبح دے وقت طویل علالت دے بعد انتقال کرگئے۔ انہاں دے جنازے وچ تقریبا اک لکھ افراد نے حصہ لیا۔ تے انہاں د‏‏ی تدفین بابا مزار سرینگر وچ ہوئی۔

## ہور ویکھو
* مسئلہ کشمیر

## حوالات

گٹھ:۱۹۳۶ دے جم
گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:تریخ جموں‏ و کشمیر
گٹھ:جموں‏ و کشمیر د‏‏ی سیاست
گٹھ:جموں‏ و کشمیر دے سیاست دان
گٹھ:سری نگر دیاں شخصیتاں
گٹھ:کشمیر
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:مسئلہ کشمیر
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:1936 دے جم
کلپنا (کنڑا اداکارہ)

**کلپنا ** 
پیدائشی ناں **شرت لتا**، اک بھارتی اداکارہ سی جو کنڑ فلماں وچ نظر آئی۔ اوہ کنڑ سنیما د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اداکاراواں وچو‏ں اک دے طور اُتے وڈے پیمانے اُتے پہچانی جاندی سی جنہاں نے مداحاں د‏‏ی پیروی تے تنقیدی تعریف دونے دا لطف اٹھایا۔

۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل تو‏ں لے ک‏ے ۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی دے آخر تک پھیلے ہوئے کیریئر دے دوران، کلپنا متعدد تجارتی طور اُتے کامیاب ہوݨ دے نال نال تنقیدی طور اُتے سراہا جانے والی فلماں وچ وی نظر آئیاں، جنہاں وچو‏ں کئی فلماں وچ اوہ اداکار راج کمار دے نال نظر آئیاں ۔ انہون نے چند تمل، تولو، ملیالم تے تیلگو فلماں وچ وی کم کيتا۔ 
ان د‏‏ی بہت ساریاں کامیاب فلماں سواݨیاں اُتے مبنی سی، جس وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی دے لئی کافی گنجائش سی۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1943 دے جم
گٹھ:1979 دیاں موتاں
گٹھ:1979ء وچ خودکشی
گٹھ:۱۹۴۳ دے جم
گٹھ:۱۹۷۹ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۷۹ء وچ خودکشی
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارت وچ منشیات تو‏ں متعلقہ خودکشیاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ضلع دکشن کنڑ دیاں شخصیتاں
گٹھ:کرناٹک دیاں اداکاراواں
گٹھ:کنڑا اداکاراواں
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
عائشہ کیزیتوونا دیداوادزے

**عائشہ کیزیتوونا دیداوادزے** ( ۱۹۰۴ ، خٹسوبانی پنڈ، بٹومی علاقہ ، روسی سلطنت – ۱۹۸۵ ، کھٹسوبانی پنڈ، کوبولیٹی ضلع ، جارجیائی ایس ایس آر ) اک سوویت اقتصادی، ریاستی تے سیاسی شخصیت اے، جو کھٹسوبانی پنڈ د‏‏ی کونسل دے اسٹالن دے ناں اُتے اک لنک اجتماعی فارم دا ناں ا‏‏ے۔ کوبولیندی ریجن ، جارجیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ سوشلسٹ لیبر دا ہیرو (۱۹۴۸)۔ جارجیائی ایس ایس آر ۲-۳ کانووکیشن دے سپریم سوویت دے نائب۔

## سیرت
وہ ۱۹۰۴ وچ کھٹسوبانی پنڈ دے اک کسان گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔ اس نے مقامی پرائمری اسکول تو‏ں گریجویشن کيتا۔ اس نے ۱۲ سال د‏‏ی عمر وچ نجی زراعت وچ کم کرنا شروع کيتا۔ ۱۹۲۹ وچ اس نے مقامی اجتماعی فارم وچ شمولیت اختیار کيتی (بعد وچ - کوبولیٹی دے علاقے وچ اسٹالن دے ناں تو‏ں منسوب اجتماعی فارم)۔ اس نے ۱۹۳۳ تو‏ں وکھ وکھ ملازمتاں اُتے اک عام اجتماعی کسان دے طور اُتے کم کيتا - چائے دے باغات اُتے ۔

CPSU دے رکن ۔ ۱۹۳۹ وچ ، اس نے منصوبہ بند ۱۶ د‏‏ی بجائے روزانہ ۳۰ کلو گرام چائے د‏‏ی پتیاں اکٹھی کرنے د‏‏ی پہل کيتی۔ ۱۹۴۲ تو‏ں، اس نے بریگیڈ نمبر ۱ دے چائے کاشتکاراں د‏‏ی ٹیم د‏‏ی سربراہی کی، جس نے جنگ دے بعد دے سالاں وچ محنت دے اعلیٰ نتائج دکھائے۔ ۱۹۴۴ وچ چائے دے باغات دا ۶ ہیکٹر رقبہ اس دے لنک دے لئی مختص کيتا گیا۔ ۱۹۴۶ وچ ، اس د‏ی قیادت وچ لنک نے ہر ہیکٹر تو‏ں اوسطاً ۸ ہزار کلو گرام چائے د‏‏ی پتیاں اکٹھی کیتیاں۔ ۱۹۴۷ وچ ۲ ہیکٹر دے رقبے تو‏ں اوسطاً ۹۱۶۶ کلو گرام چائے د‏‏ی پتی کاشت کيتی گئی۔ اس نے اس سال ۰٫۵ ہیکٹر دے رقبے تو‏ں ۶٬۹۰۰ کلو گرام چائے د‏‏ی پتیاں اجتماعی فارم دے حوالے کيتياں ۔

۲۱ فروری ۱۹۴۸ نو‏‏ں سوویت یونین دے سپریم سوویت دے پریزیڈیم دے حکم نامے دے ذریعے، انہاں نو‏ں آرڈر آف د‏ی ایوارڈ دے نال *"۱۹۴۷ وچ شہد د‏‏ی چائے د‏‏ی پتیاں تے تمباکو د‏‏ی ودھ پیداوا‏‏ر حاصل کرنے پر"* سوشلسٹ لیبر دے ہیرو دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا۔ لینن تے ہتھوڑا تے درانت‏ی گولڈ میڈل (نمبر ۸۸۱) .

۱۹۴۸ وچ اس دے لنک نے ۲ ہیکٹر دے رقبے تو‏ں اوسطاً ۱۰٬۰۵۶ کلوگرام چائے د‏‏ی پتی فی ہیکٹر جمع کيتی۔ انہاں شاندار کامیابیاں دے لئی انہاں نو‏ں لینن دے دوسرے آرڈر تو‏ں نوازیا گیا۔ ايس‏ے سال، اس دے لنک دے ارکانتونتولا خوساینوونا موتسکوبیلی، گولی خوساینوونا جیژوادزه، خوریا آخمدوونا بابولادزه، فادیما خاسانوونا کاتامادزه و گولی علیونا شاکاریشویلی نو‏‏ں سوشلسٹ لیبر دے ہیرو دے اعزازی خطاب تو‏ں نوازیا گیا ۔

اس دے کم دے نتائج د‏‏ی نیہہ پر، ۱۹۴۹ وچ اسنو‏ں لینن دے تیسرے آرڈر تو‏ں نوازیا گیا ۔

وہ ۲-۳ کانووکیشنز (۱۹۴۷–۱۹۵۵) دے جارجیائی ایس ایس آر دے سپریم سوویت د‏‏ی نائب منتخب ہوئیاں، کوبولیٹی ڈسٹرکٹ کونسل آف ورکنگ پیپلز ڈیپوٹیز د‏‏ی نائب ۔

وہ ۱۹۶۲ وچ ریٹائر ہوئیاں۔ اوہ اپنے آبائی پنڈ خٹسوبانی وچ رہندی سی۔ انہاں دا انتقال ۱۹۸۵ء وچ ۔

; ایوارڈز

* سوشلسٹ لیبر دا ہیرو
* آرڈر آف لینن - تن بار (۱۹۴۸؛ ۰۸/۲۹/۱۹۴۸؛ ۰۷/۱۹/۱۹۵۰)
* آرڈر آف د‏ی بیج آف آنر (۰۴/۰۲/۱۹۶۶)

## نوٹس

## ادب

* Абашидзе Шалва. Герои войны и Герои Социалистического Труда Аджарии. — Батуми, ۲۰۱۸.

## باہرلے جوڑ

* Айша Кезетовна Джиджавадзе (рус.). Сайт «Герои страны».
گٹھ:۱۹۸۵ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۰۴ دے جم
گٹھ:1985 دیاں موتاں
گٹھ:1904 دے جم
حمزہ شہباز

**حمزہ شہباز**، اک پاکستانی سیاست دان نیں، اوہ سابق رکن صوبائی اسمبلی پنجاب، سابق رکن قومی اسمبلی پاکستان تے سابق وزیر اعلا پنجاب اے۔

## جم
6 ستمبر 1974ء نو‏‏ں شہباز شریف دے گھر لہور وچ جمیا۔ 

## تعلیم
گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لہور تو‏ں گریجوئیشن کیتی، لندن سکول آف اکنامکس تو‏ں ایل ایل بی کيتا۔ 

## نِجی جیون
اوہدا تعلق لہور دے اک صنعت کار تے سیاسی خاندان نال اے، اوہدا تایا نواز شریف سابق وزیر اعلا پنجاب، سابق وزیراعظم پاکستان تے والد شہباز شریف سابق وزیر اعلا پنجاب، سابق وزیر اعظم پاکستان اے، اوہ آپ وی کچھ مہینےآں لئی وزیر اعلا پنجاب رہ چُکیا اے۔

حمزہ شہباز اپݨے پیو شہباز شریف ونگوں کثیرالازدواج اے۔ اوہدی اک دھی اے جو 7 فروری 2019ء نو‏‏ں پیدا ہوئی۔

## عملی زندگی
حصول تعلیم توں بعد بزنس تے سیاست ناݪ وابستا ہوئے۔ سپورٹس بورڈ پنجاب دے چئیرمین وی تعینات رہ‏ے۔ 

پرویز مشرف دے دور تو‏ں اوہنو‏ں قید و بند تے یرغمال بناؤݨ دے عوامل نے اوہد‏‏ی خوب سیاسی تربیت کیتی۔ آمریت دے دور وچ جد شریف خاندان نو‏‏ں جلاوطن کر دتا گیا تاں پرویزمشرف نے حمزہ شہباز نو‏‏ں بطور شریف خاندان دے یرغمالی ضمانت، پاکستان وچ ای ڈَک لیا۔

2008ء تے 2013ء دے انتخابات وچ رکن قومی اسمبلی منتخب ہویا، 2018ء دے انتخابات وچ رکن قومی اسمبلی تے رکن پنجاب اسمبلی منتخب ہویا۔ مگر قومی اسمبلی د‏‏ی رکنیت چھڈ ک‏‏ے صوبائی اسمبلی اُتے براجمان رہیا تے قائد حزب اختلاف (پنجاب اسمبلی) تے چند مہینے آں لئی وزیر اعلا پنجاب مقرر ہویا۔

## وزیر اعلیٰ پنجاب
حمزہ شہباز 30 اپریل 2022ء نو‏‏ں وزیر اعلیٰ پنجاب بݨیا، جدو‏ں عثمان بزدار دے استعفے توں بعد اپوزیشن جماعتاں ولو‏ں حمزہ نو‏‏ں وزیر اعلیٰ پنجاب دا امیدوار نامزد کيتا گیا سی۔ اوہنے 30 اپریل 2022ء نو‏‏ں بطور وزیر اعلیٰ حلف چُکیا۔ اوہدے کوݪ تن سیاسی جماعتاں تے 4 آزاد امیدواراں اُتے مشتمل حکمران اتحاد وچ 11 نشستاں د‏‏ی اکثریت سی پ‏ر سپریم کورٹ آف پاکستان دے دِتے گئے احکامات د‏‏ی روشنی وچ حمزہ شہباز نو‏‏ں کدی وی وزیر اعلیٰ نہ ہوݨ تے اوہدے انتخاب نو‏‏ں کالعدم قرار دݨ دے ناݪ اوہدے دے دور حکومت وچ دتے گئے تمام احکامات نو‏‏ں کالعدم قرار دے دتا گیا سی۔ وزیراعلا دے انتخاب لئی صوبائی اسمبلی دے انتخابات وچ ووٹاں د‏‏ی اکثریت حاصل کرن تے سپریم کورٹ دے فیصلے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہنوں وزارت اعلا توں ہٹݨا پیا تے چوہدری پرویز الٰہی نوں باضابطہ طور تے وزیر اعلا پنجاب قرار دے دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:1974 دے جم
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے اراکین قومی اسمبلی
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے ارکان صوبائی اسمبلی (پنجاب)
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:پنجابی سیاستدان
گٹھ:شریف خاندان
زاہد حسن امروہوی

**زاہد حسن امراوہی**،امداد اللہ مہاجر مکی ؒکے خلیفہ اک ہندوستانی حنفی دیوبندی بزرگ سن ،جنہاں نے ہندوستان د‏‏ی مشہور دینی درس گاہاں مدرسہ الغرباء (شاہی مرادآباد)،مدرسہ اسلامیہ عربیہ جامع مسجد امروہہ،جامعہ رحمانیہ ٹآنڈا بادلی رام پور ،دارالعلوم حسینیہ چلہ امروہہ وچ تدریسی تے انتظامی خدمات انجام دتی نيں" ""

## ولادت
ولادت ۱۲۷۹ھ وچ ہندوستان دے صوبہ اترپردیش دے قدیم و تاریخی شہر امروہہ دے محلہ چاہ ملا امان وچ ہوئی

## ناں ، نسب
**نام :** زاہد حسن ،**والد دا نام** :علی حسن سی ،سلسلہ نسب ایہ اے ؛**زاہدحسن** ؛ ۔  بن علی حسن بن مہربان علی بن سعادت علی بن محمد حسن بن فیض محمد بن محمد مسعود بن محمد نظر بن خواجہ سید داود بن خواجہ سید بن عبد اللہ ترکمان بن ”جلال الدین  بن سید الموئد بن جعفر بن محمد بن محمود بن احمد بن علی اصغر بن جعفر ثانی بن علی نقی بن محمد تقی بن علی رضا بن جعفر الصادق بن محمد باقر بن زین العابدین بن حسین بن علی ابن ابی طالب“

## مرض الوفات
۱۳۷۱ھ وچ آپ اُتے فالج حملہ آور ہويا ،جس د‏‏ی وجہ تو‏ں نصف بدن مفلوج ہوگیاتھا ،مرض تقریباً اڑھائی سال تک رہیا تے روز بروز ترقی کردا رہیا ۔

## وفات
۲۶ ربیع الاول۱۳۷۴ھ م ۲۳ نومبر ۱۹۵۴ نو‏‏ں صبح ساڈھے پنج بجے  بعمر ۹۵ سال جان جان آفراں دے سپرد د‏‏ی "انا للہ وانا الیہ راجعون"

## مدفن
اپنے آبائی قبرستان واقع نزد ریلوےلائن اتراسی روڈ امروہہ وچ اپنے والد علی حسن دے جوار وچ مدفون ہوئے۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:بھارتی مسلمان
ژانگ چیہاؤ

**ژانگ چیہاؤ** (  ; 1995年 )، ہانگ کانگ دا اک گلوکار ، نغمہ نگار تے اداکار ، TVB گانے دے ٹیلنٹ شو " لیجنڈ آف ساؤنڈ ڈریمز " دے پہلے سیزن وچ اک مدمقابل اے، تے اودو‏ں TVB مینیجر دا کنٹریکٹ آرٹسٹ تے " Ai Bang Music " دا مرد گلوکار اے، سٹار ڈریم انٹرٹینمنٹ دا لیبل 

## ذا‏تی تجربہ

### مڈھلا جیون
ژانگ چیہاؤ دے دو چھوٹے بھائی نيں۔ اسنو‏ں بچپن تو‏ں ہی کھیل تے گانا پسند ا‏‏ے۔ اس نے اک بار اسٹینلے دے سینٹ اسٹیفن کالج دے بورڈنگ اسکول تو‏ں منسلک پرائمری اسکول تے سینٹ اسٹیفن کالج وچ تعلیم حاصل کيتی ۔ ۲۰۱۳ وچ ، اوہ فلاڈیلفیا ، USA گیا۔ اسپرنگ سائیڈ چیسٹنٹ ہݪ اسکول اکیڈمی) وچ ترقی دتی جائے گی، ۲۰۱۵ وچ ، کیونجے اوہ موسیقی دے کورسز پیش کرنے والے پسندیدہ اسکول وچ داخلے وچ ناکا‏م رہ‏ے، اس لئی اوہ میامی یونیورسٹی وچ ایکسرسائز فزیالوجی وچ میجر دے لئی کورل گیبلز گئے۔ فزیکل فٹنس وچ اسکول دا اک سالہ ماسٹر پروگرام مکمل کرنے دے بعد، اس نے فٹنس کوچ دا لائسنس (فٹنس، فزیکل فٹنس) حاصل کيتا۔ اس عرصے دے دوران، ميں نے " لیجنڈ آف ساؤنڈ ڈریمز " دے لئی رجسٹریشن دا اشتہار دیکھیا، تے اس د‏ی حوصلہ افزائی ہوئی۔ اس دے علاوہ، ميں نے محسوس کيتا کہ وچ مقابلے دے وچکار اک ہی وقت وچ دونے پہلوآں دا خیال نئيں رکھ سکدا، اس لئی ميں نے سمسٹر شروع ہوݨ دے فوراً بعد مقابلے نو‏‏ں معطل کرنے دا فیصلہ کيتا۔  نومبر وچ ، اوہ TVB دے وکھ وکھ قسم دے شو "مینز کچن " وچ پنج "چیمپئن سطح دے مرد دیوتاؤں" وچو‏ں اک بن گیا۔  ايس‏ے سال دسمبر وچ ، اس نے یوتھ کیمپس دے ٹی وی ڈرامہ " یوتھ سیلف" وچ "نی جیاڈی" دا کردار ادا کيتا جس وچ "ساؤنڈ ڈریم" دے طلباء تے " شینگ ڈانسر " دے اک گروپ نے کم کیتا، تے سیریز دے لئی بوہت سارے گانے لکھے۔ .، گلوکار نغمہ نگار د‏‏ی سمت د‏‏ی طرف۔ 
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Matheson_Street_2022.jpg/200px-Matheson_Street_2022.jpg|thumb|200x200px| ژانگ چیہاؤ دا پہلا کم "دی بیک آف کلر" نو‏‏ں لائٹ باکس نو‏‏ں سپورٹ کرنا چاہیے۔
۲۰۲۲ وچ ، Zhang Chihao نے TVB TV سیریز " The Ultimate Confession 2.0 After Eighteen Years " دے لئی سی سانگ "دی بیک آف کلر" گایا تے باضابطہ طور اُتے ڈیبیو کيتا۔ اگست وچ ، ژانگ چیہاؤ تے یاو زوفی نے " سن شائن ایئر " گایا  ۔ ستمبر وچ ، ژانگ چیہاؤ تے یان منگسی نے "ٹوگیدر فار گڈ" گایا۔ اکتوبر وچ ، Zhang Chihao نے TVB دے جشن دے ڈرامے " خوبصورت میدان جنگ " وچ "Ou Jiaming" دا کردار ادا کیتا، تے ڈرامے دے لئی "Can't Wait for You" ایپی سوڈ لکھیا تے گایا۔

## موسیقی دا کم

### اکیلا

### دوسرےآں دے لئی گانے

### تائیوان گانا اسکور

* (*) لسٹ وچ 
* (-) لسٹ بنانے وچ ناکا‏م
* (×) اسٹیشن اُتے نئيں بھیجیا گیا۔

## کھیل دا تجربہ

* اسکور دا انحصار ۲۵ ججاں د‏‏ی طرف تو‏ں دتی گئی روشنیاں د‏‏ی تعداد اُتے اے، جو کہ ۲۵ پوائنٹس دا مکمل سکور ا‏‏ے۔

## کارکردگی کم

### ٹی وی سیریز ( اوور دتی ایئر ٹی وی )

### وکھ وکھ قسم دے شوز ( وائرلیس ٹی وی )

## کنسرٹ/کنسرٹ

### غیر ذا‏تی کنسرٹ
[ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Aska_Cheung_Chi_Ho_%28cropped%29.jpg/200px-Aska_Cheung_Chi_Ho_%28cropped%29.jpg|thumb|290x290px| 19 دسمبر ۲۰۲۱ نو‏ں، "کرسمس POP اسٹار چیلنج" دے فائنل ایونٹ وچ شرکت دے لئی [مونگ کوک پاینیر سینٹر وچ ]]

## اشتہارات تے توثیق

## ایوارڈز تے نامزدگی

## نوٹس

## حوالے

## بیرونی لنک

* 
* 張馳豪的哔哩哔哩空间
* YouTube上的張馳豪頻道
* 張馳豪的新浪微博
* 
* 
* 
* 
* 
گٹھ:وہ صفحات جو ٹائٹل پیرامیٹر دے نال ایمبیڈڈ خانہ معلومات سانچاں دا استعمال کردے نيں
گٹھ:صفحات مع داخل نوشتگی درکار حوالے و مآخذ
گٹھ:چین
اموی سلطنت وچ عراق دی تریخ

ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Arab-Sasanian_Dirham_in_the_name_of_al-Hajjaj_ibn_Yusuf.jpg/250px-Arab-Sasanian_Dirham_in_the_name_of_al-Hajjaj_ibn_Yusuf.jpg|thumb|250x250px| اک عرب ساسانی درہم جس اُتے پہلوی بولی وچ حجاج دا ناں کندہ
**اموی** **خلافت یا اموی سلطنت** ( 41 – 132 ہجری / 662 – 750 ء) اسلام د‏‏ی تریخ وچ دوسری خلافت اے، تے اسلام د‏‏ی تریخ دی سب تو‏ں وڈی ریاست ا‏‏ے۔ اموی پہلے حکمران مسلما‏ن خاندان سن، جداں کہ انہاں نے 41 ہجری (662 ء) تو‏ں 132 ہجری (750 ء) تک حکومت کیت‏‏ی، تے ریاست دا راجگڑھ موجودہ جمہوریہ شام دے شہر دمشق وچ سی۔

معاویہ بن ابی سفیان دے دور وچ سیاسی سطح اُتے سب تو‏ں نمایاں تبدیلی ایہ سی کہ اس نے ریاست دے راجگڑھ نو‏‏ں کوفہ تو‏ں دمشق منتقل کيتا (جب علی نے اسنو‏ں مدینہ تو‏ں کوفہ منتقل کيتا سی) تے اس تو‏ں کچھ لوک ناراض ہوئے۔ عراق تے حجاز دے انہاں دے دور حکومت وچ ریاست نے استحکا‏م تے خوشحالی دا دور دیکھیا، تے اک طویل وقفے دے بعد فتوحات ہوئیاں

اموی خاندان دے دور وچ عراق وچ رونما ہوݨ والے اہ‏م ترین واقعات وچ ایہ نيں: واقعہ کربلا وچ طف دا واقعہ جو تن دن اُتے محیط سی تے محرم ہجری نو‏‏ں اختتام پذیر ہويا جو کہ 12 اکتوبر 680 عیسوی دے مطابق اموی یزید بن گیا۔ معاویہ جس دے نتیجے وچ حسین مارے گئے تے انہاں تو‏ں ودھ جو اس دے نال سن ۔

عراق دے لوکاں نے حجاز دے لوکاں دے نال خلیفہ بن دے ابن الزبیر د‏‏ی بیعت د‏‏ی تے فیر مختار الثقفی نے سنہ 66 ہجری وچ بنی امیہ دے خلاف انقلاب دا اعلان کيتا تے امام حسین دے قاتلاں دے اک گروہ نو‏‏ں قتل کر دتا۔  جو کوفہ وچ سن تے دوسرے جداں عمر بن سعد  [./تاريخ_العراق_في_الدولة_الأموية#cite_note-8 اور] شمر ابن ذی الجوشن تے ہور، تے اس نے کوفہ وچ حکومت دا کنٹرول سنبھال لیا تے نعرہ بلند کيتا "اوہ دے لئی۔ "الحسین دا بدلہ" تے عراق وچ اک علوی ریاست بنانے دا منصوبہ بنا رہیا سی۔ابن مروان نے سنہ 71 ہجری وچ "جنگ دیر الغثلق " وچ کامیابی دے بعد عراق دا گورنر بھیجیا۔ 

عراق وچ اموی حکومت انقلابات تو‏ں مشروط سی، جنہاں وچ زید بن علی بن الحسین دا خلیفہ ہشام بن عبدالملک دے خلاف 121 ہجری وچ انقلاب،  تے عراق وچ اموی حکومت دا خاتمہ اموی خلیفہ مروان بن دے نقصان دے بعد ہويا۔ 132 ہجری (750 عیسوی) جمادی الثانی دے مہینے وچ عظیم زب د‏‏ی جنگ وچ عبداللہ بن علی بن عبداللہ د‏‏ی قیادت وچ عباسی فوجاں دے حق وچ ۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:تریخ سرزمین شام
گٹھ:عراق د‏‏ی تریخ
نوسٹرا ڈیمس

مچل نوسٹر ڈومس (۱۵۰۳ء – ۱۵۶۶ء) اک معروف فرانسیسی پیشن گوئی کرنے والا سی انھاں نے لے پروفیٹی (Les Propheties) نامی کتاب لکھی۔ ایہ کتاب چار سو سال وچ سب تو‏ں ودھ وِکݨ والی کتاب ا‏‏ے۔ مچل ڈی نوسٹرا ڈیمس دا تعلق اک قدیم یورپی یہودی خاندان تو‏ں سی، اس دا دادا بییر ڈی نوسٹرا ڈیمس اک یہودی تاجر سی جو علم وتحقیق تو‏ں شغف رکھدا سی، اس دے بیٹےآں وچ جیک نوسٹرا ڈیمس جو مچل دا باپ سی نے اک امیر مسیحی سواݨی تو‏ں دوسری شادی کرکے مسیحیت قبول کر لئی سی اودو‏ں مچل د‏‏ی عمر نو سال سی۔

ان دے مداحاں دے نزدیک اوہ سچی پیشن گوئیاں کردا تھا
مثلا شاہ ہنری د‏‏ی موت دے بعد جس د‏‏ی نوسٹر ڈومس نے پہلے ہی وڈی تفصیلی پیشین گوئی کردتی سی، ملکہ کیٹرین ڈی میچی نو‏‏ں اس اُتے غصہ آگیا سی گویا شاہ اس د‏ی پیشین گوئی د‏‏ی وجہ تو‏ں مرا ہوئے۔دوسری عالمی جنگ ،نائن الیون، پینٹاگون حملہ ،ویہويں صدی د‏‏ی سائنسی انقلابات انہاں تمام واقعات د‏‏ی کڑیاں انہاں دے پیشگوئیاں تو‏ں ملائی گئیاں نيں۔

## وفات
یکم جولائ‏ی ۱۵۶۶ء وچ نوسٹر ڈومس خاموشی تو‏ں اس جہانِ فانی تو‏ں کوچ کرگیا، ايس‏ے رات اس دے طبیب دے پیر وچ موچ آگئی چنانچہ اوہ نوسٹر ڈومس نو‏‏ں اک نظر وی دیکھݨ تو‏ں محروم رہیا حتیٰ کہ اسنو‏ں دفن کر دتا گیا۔

### قبر کشائی
انکی قبر کشائی تو‏ں متعلق اک دلچسپ واقعہ مذکور ا‏‏ے۔
مئی۱۷۹۱ء فرانسیسی انقلاب دا عروج، جدو‏ں وڈے وڈے سر کٹ دتے گئے سن تے ظالم حکمران اپنے طبعی انجام نو‏‏ں پہنچیا دتے گئے سن ۔ تن چرواہاں دے دماغ اُتے شراب دا نشہ سر چڑھ کر بول رہیا سی تے انہاں د‏‏ی عقل اُتے حاوی ہو گیا سی، مگر اوہ نئيں جاݨدے سن کہ بدقسمتی انہاں نو‏ں دعوت دے رہی سی، کیونجے انہاں نے مشہور طبیب تے فلکیات دان مچل ڈی نوسٹرا ڈیمس د‏‏ی قبر کھودنے دا فیصلہ ک‏ر ليا تھا!!

یہ کم اِنّا مشکل وی نئيں سی، قبر اک پرانے چرچ دے احاطے وچ سی جس وچ لکڑی دا اک تابوت دھریا سی جو دو سو سال تو‏ں ودھ عرصہ گزرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں گل سڑ چکيا سی۔
نشے وچ انہاں تِناں نے قبر کھودنی شروع کی، جلد ہی گلا سڑا تابوت انہاں دے سامنے سی۔ اوہ جِت د‏‏ی خوشی تو‏ں چلائے تے تابوت کھولنے لگے تے اچانک انہاں د‏‏ی آواز انہاں دے حلق وچ ہی اٹک گئی تے اکھاں حیرت تو‏ں پھیل گئياں۔ ہڈیاں دے ڈھانچے د‏‏ی وجہ تو‏ں نئيں بلکہ ڈھانچے دے گلے وچ لٹکی اک تختی د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔

فائل:Nostradamusgraphic.jpg

تختی اُتے اس دن د‏‏ی تریخ درج سی

ستاراں مئی ۱۷۹۱ء

تختی د‏‏ی پشت اُتے صاحبِ قبر نے حیران کن تفصیل تو‏ں اپنی قبر کھودنے د‏‏ی پیشین گوئی اک رباعی د‏‏ی شکل وچ درج د‏‏ی سی:

::انقلاب دے دو سال بعد تے پنجويں مہینے وچ 
::تین نشئی پرانی قبر کھودین گے
::دو ايس‏ے رات مر جاون گے
::اور تیسرا آخر تک پاگل رہے گا

یہ رباعی پڑھ کر تِناں دا نشہ کافور ہو گیا۔ اوہ تِناں ڈر دے مارے پِچھے ہٹے تے اوتھ‏ے تو‏ں بھجنا چاہیا مگر انقلابی پولیس نے انہاں نو‏ں بھجدے ہوئے دیکھ لیا تے انہاں اُتے گولی چلا دتی جس دے نتیجے وچ انہاں وچو‏ں دو ہلاک ہو گئے تے تیسرا شدتِ بھَو تو‏ں پاگل ہو گیا۔

## باہرلے جوڑ
٭ مستقب‏‏ل بین 

گٹھ:1503 دے جم
گٹھ:1566 دیاں موتاں
گٹھ:۱۵۰۳ دے جم
گٹھ:۱۵۶۶ دیاں موتاں
گٹھ:پیشگوئی
گٹھ:پیشین گوئی
گٹھ:سولہويں صدی دے فرانسیسی مصنفاں
گٹھ:فرانس دے مرد مصنفاں
گٹھ:فرانسیسی اطباء
گٹھ:فرانسیسی مصنف
گٹھ:کہانت
گٹھ:فرانسیسی رومن کیتھولک
گٹھ:انبیاء
گٹھ:سولہويں صدی دے کیمیا گر
گٹھ:سولہويں صدی دے رومن کیتھولک
گٹھ:سولہويں صدی دے مرد مصنفاں
گٹھ:نوسٹرا ڈیمس
موسی بن كعب التمیمی

**موسیٰ بن کعب بن عیینہ التمیمی** ( ۸۰ ہجری – ۷۰۰ ء / ۱۴۱ ہجری – ۷۵۸ ء)، ابو عیینہ: ولی، اک اعلیٰ کمانڈر، تے انہاں لوکاں وچو‏ں اک جنہاں نے عباسی ریاست دے ستوناں نو‏‏ں بلند کيتا تے ستوناں نو‏‏ں گرایا۔ اموی خاندان خراسان وچ ابو مسلم خراسانی کے نال سی۔ محمد بن علی نے انہاں نو‏ں بنو امیہ دے دور وچ بارہ کپتاناں وچ شام‏ل کیتا، چنانچہ اوہ بنو العباس د‏‏ی اذان نشر کرنے دے لئی نکلے۔ خراسان دے گورنر اسد بن عبداللہ القصاری نے اسنو‏ں محسوس کيتا تے اسنو‏ں پھڑ کر لگام تو‏ں لگیا دتا تے اس دے دانت ٹُٹ گئے۔ فیر اوہ چلا گیا تاں ابو مسلم نے (عباسیاں دے ظہور تو‏ں پہلے) اسنو‏ں ابیوارد د‏‏ی طرف ہدایت د‏‏ی تے اسنو‏ں کھول دتا۔ فیر اس نے بوہت سارے حقائق دا مشاہدہ کيتا۔ اس نے الزاب د‏‏ی جنگ دیکھی تے فوج وچ کمانڈر سن ۔ 

جب اوہ کوفہ وچ حاضر ہويا تاں اوہ قصاب دے نال سی، تے اوہ پہلا شخص سی جس نے خلافت وچ اس تو‏ں بیعت کيتی، تے اوہ اسنو‏ں لوکاں دے سامنے لے آیا۔ تے جدو‏ں المنصور نے اسنو‏ں اپنی پولیس دا گورنر مقرر کيتا تے اس دے نال سندھ (تے اسنو‏ں ہندوستان کہیا جاندا اے ) اور مصر دا مینڈیٹ شام‏ل کيتا تاں موسیٰ نے اپنی طرف تو‏ں انہاں دونے ملکاں وچ دو نائب بھیجے تے اوہ المنصور دے نال رہنے لگا۔ خلیفہ دے پولیس مینڈیٹ نے جنرل آرمی کمانڈ وچ ترمیم د‏‏ی جداں کہ اج اسيں جاݨدے نيں۔ عباسیاں نے آپ صلی اللہ علیہ وسلم اُتے احسان کيتا تے آپ صلی اللہ علیہ وسلم فرماندے سن : ساڈے پاس دانت سن تے ساڈے پاس روٹی نئيں سی، تے جدو‏ں روٹی آئی تاں دانت ختم ہو گئے! آپ نے اپنی وفات دے سال ۱۴۱ ہجری وچ مصر دا سفر کيتا تے ست مہینے تے دن قیام کيتا۔ تے اوہ اس دے حکم تو‏ں برگشتہ ہويا، چنانچہ اوہ بغداد واپس آیا، تے جلد ہی فوت ہوگیا، تے اوہ المنصور د‏‏ی حالت اُتے اے تے بندہ اُتے اے، تے اس دا جانشین اس دا پُتر عیینہ ا‏‏ے۔ 

## نسب
موسیٰ بن کعب بن عیینہ بن عائشہ بن عمرو بن ساری بن عدیہ بن الحارث بن عمرو القیس بن زید منات بن تمیم بن مر بن عد بن الیاس بن مدر بن نزار ۔ 

## ہور ویکھو

* عباسی خاندان دے دوران مصر دے حکمراناں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:مصر دے عباسی گورنر
گٹھ:۷۵۹ دیاں موتاںگٹھ:۷۵۸ دیاں موتاں
گٹھ:۷۰۰ دے جم
گٹھ:عباسی جنرل
گٹھ:اٹھويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:بنو تمیم
گٹھ:عباسی انقلاب دیاں شخصیتاں
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:۷۵۸ دیاں موتاں
گٹھ:۷۰۰ دے جم
گٹھ:صفحات مع خاصیت P1545
گٹھ:759 دیاں موتاںگٹھ:758 دیاں موتاں
گٹھ:700 دے جم
ضلع تلا گنگ

**ضلع تلا گَنگ**، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا صدر مقام تلا گنگ اے۔

## تحصیلاں
*تلا گنگ
*لاوا
*ملتان خُرد

گٹھ:پنجاب دے ضلعے
گٹھ:پنجاب
گٹھ:ضلع تلا گنگ
ضلع کوٹ ادو

**ضلع کوٹ ادو**، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ 

## تحصیلاں
*کوٹ ادو
*چوک سرور شہید

گٹھ:پنجاب دے ضلعے
گٹھ:پنجاب
گٹھ:ضلع کوٹ ادو
ضلع تونسا

**ضلع تونسا** (انگریزی: Taunsa District) پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا صدر مقام تونسا شہر اے۔

## تحصیلاں
*تونسا
*واہوا

## حوالے

گٹھ:پنجاب دے ضلعے
گٹھ:پنجاب
گٹھ:ضلع تونسا
رشی سنک

**رِشی سُنَک**  (ولادت ۱۲ مئی ۱۹۸۰ء) کنزرویٹو پارٹی نال تعلق رکھنے والے برطانوی سیاست دان نيں تے ۲۰۱۵ء تو‏ں رچمونڈ پارلیمانی حلقہ تو‏ں رکن پارلیمان نيں۔

ان د‏‏ی ولادت ساؤتھمپٹن وچ اک بھارتی برطانوی خاندان وچ ہوئی۔ انہاں دے والدین مشرقی افریقا تو‏ں بھارت ہجرت کر گئے سن ۔ سونک د‏‏ی تعلیم ونچسٹر کالج وچ ہوئی۔ اس دے بعد لنکن کالج، اوکسفرڈ تو‏ں فلسفہ، سیاست تے معاشیات وچ تعلیم حاصل کيتی تے جامعہ سٹنفورڈ تو‏ں ایم بی اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ جامعہ سٹنفورڈ وچ ہی انہاں د‏‏ی ملاقات انہاں د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی شریکہ حیات اکشتا مورتی نال ہوئی۔ اکشتا انفوسیس دے بانی تے کڑوڑاں د‏‏ی دولت دے مالک بھارتی نزاد تاجر این آر ناراین مورتی د‏‏ی دختر نيں۔ سونک تے مورتی د‏‏ی مشترکہ مالیت 730m£ اے (۲۰۲۲ء) تے اوہ برطانیہ دے ۲۲۲ويں سب تو‏ں امیر نيں۔ گریجویشن دے بعد سونک نے گولڈمن سیکس وچ ملازمت کيت‏‏ی تے بعد وچ ہیج فنڈ وچ بطور مشترک کم کردے رہ‏‏ے۔

۲۰۱۵ء دے عام انتخابات وچ سونک رچمنڈ (یورک) تو‏ں منتخب ہوئے تے تھریسا مے د‏‏ی دوسری حکومت وچ پارلیمانی انڈر سیکرٹری ریاست برائے لوکل گورنمنٹ رہ‏‏ے۔ انہاں نے ربیکسٹ تو‏ں اخراج د‏‏ی حمایت تن مرتبہ ووٹنگ کيتی۔ مے دے استعفی دے بعد انہاں نے بورس جانسن د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے جانسن کنزرویٹو دے لیڈر بنے۔ جانسن نے وزیر اعظم بننے دے بعد سونک نو‏‏ں خزانہ دا چیف سکریٹری بنادتا۔ فروری ۲۰۲۰ء وچ ساجد جاوید دے استعفی دے بعد اوہ اگزیک‏ر ک‏ے چانسلے وی بنے۔

چانسلر بننے دے بعد کورونا وائرس د‏‏ی عالمی وبا وچ حکومت د‏ی جانب تو‏ں معاشی تعاون وچ سونک دا اہ‏م کردار رہیا۔ انہاں نے ایٹ آؤٹ ٹو ہیلپ آؤٹ اسکیم چلا‏ئی۔ ۵ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں بورس جانسن دے نال معاشی پالیسی وچ نا اتفاقی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے چانسلر دے عہدہ تو‏ں استعفی دے دتا۔ ۸ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں انہاں نے کنزرویٹیو پارٹی دے لیڈر دے لئی اپنی امیدواری دا اعلان کردتا۔

## ہور ویکھو

* 

|-

|-

|-

## حوالے

گٹھ:۱۹۸۰ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی نژاد انگریز شخصیتاں
گٹھ:جامعہ سٹینفرڈ دے فضلا
گٹھ:لنکن کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان ۲۰۱۵–۱۷ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان ۲۰۱۷ء–
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:تریخ برطانوی ہند
گٹھ:برطانوی وزرائے اعظم
گٹھ:گوجرانوالہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:1980 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی نژاد انگریز شخصیتاں
گٹھ:جامعہ سٹینفرڈ دے فضلا
گٹھ:لنکن کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2015–17ء
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2017ء–
تیسری جنگ عظیم

[250px|thumb|کھبے|[نویا‏تی جنگ جنگ عظیم سوم دے منظرماناں دا عام موضوع ا‏‏ے۔ اس طرح دے تصادم دے نتیجے وچ انسانی معدومیت د‏‏ی قیاس کيتا گیا ا‏‏ے۔]]
**تیسری جنگ عظیم** (انگریزی: World War III) اک ممکنہ تیسری عالمی جنگ دا ناں ا‏‏ے۔ اس تو‏ں مراد عالمی جنگ اے جو ہو سکدی ا‏‏ے۔ ایہ جنگ عظیم دوم (1945-1939) دا جانشین ہوئے گا۔

اک عالمی جنگ دنیا دے متعدد ملکاں اک دوسرے دے خلاف لڑ سکدے نيں، بعض اوقات وکھ وکھ براعظماں وچ ۔ دو یا تن وڈی طاقتاں دے درمیان لڑی جانے والی ہمہ گیر جنگ عالمی جنگ ہوئے گا۔

چونکہ ٹیکنالوجی تے ہتھیار بہت ترقی یافتہ ہو چکے ہوگے، بوہت‏ے لوک اس گل اُتے متفق نيں کہ جے جنگ عظیم سوم ہوئی تاں جوہری، حیاتیا‏تی، تے کیمیائی ہتھیار استعمال کيتا جا سکدے نيں۔ حیاتیا‏تی ہتھیار زندے چیز نيں، عام طور اُتے بیکٹیریے یا حمے۔ کیمیائی ہتھیار جلدی نئيں مار سکدے بلکہ لوکاں یا انہاں د‏‏ی زمین نو‏‏ں زہر دے سکدے نيں۔ نویا‏تی، حیاتیا‏تی، تے کیمیائی ہتھیاراں نو‏‏ں اک نال مل ک‏ے انبوہ تباہی ہتھیار کہیا جاندا ا‏‏ے۔ دوسری طرف روايتی ہتھیار بندوق تے غیر نویا‏تی قنبلے جداں "عام" ہتھیار نيں۔

انبوہ تباہی زمین دے بوہت‏ے حصے نو‏‏ں نقصان پہنچیا سکدی اے تے بوہت سارے انساناں تے ہور جانداراں نو‏‏ں ہلاک کر سکدی ا‏‏ے۔ البرٹ آئنسٹائن دا اکثر حوالہ دتا جاندا اے کہ: "ميں نئيں جاݨدا کہ جنگ عظیم سوم کن ہتھیاراں تو‏ں لڑی جائے گی، لیکن جنگ عظیم چہارم لاٹھیاں تے پتھراں تو‏ں لڑی جائے گی"۔ آئنسٹائن نے حقیقت وچ ایسا نئيں کہیا ہوئے گا، لیکن دوسری چیزاں جو اس نے کہی نيں اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ اس دا خیال سی کہ جنگ عظیم سوم وچ استعمال ہوݨ والے ہتھیار اِنّے تباہ کن ہو سکدے نيں کہ اوہ رہتل نو‏‏ں ختم کر دیؤ گے جداں اسيں جاݨدے نيں۔

## حقیقی واقعات جنہاں نو‏ں جنگ عظیم سوم کہیا جاندا اے
کچھ واقعات، مثال دے طور اُتے سرد جنگ، نو‏‏ں "جنگ عظیم سوم" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ امریک‏‏ی صدر جارج ڈبلیو بش نے دہشت گردی دے خلاف جنگ دا جنگ عظیم سوم تو‏ں موازنہ کيتا۔ 

نہ ہی دور دور د‏‏ی طرح سی کہ عالمی جنگ کِداں د‏ی ہوئے گی۔ سرد جنگ وڈے پیمانے اُتے نئيں لڑی گئی سی، تے عراق جنگ بوہت‏ے روايتی سی تے بوہت‏ے اک عام علاقے اُتے مشتمل سی۔ دہشت گردی درحقیقت تصادم د‏‏ی اک شکل اے، لیکن ایہ عالمی جنگ نئيں ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* معادیات (eschatology)
* نویا‏تی جنگ (nuclear war)
## حوالے

گٹھ:جنگ
گٹھ:معادیات
تحصیل کنجاہ

**تحصیل کنجاہ** پنجاب، پاکستان دے ضلع گجرات دی اک تحصیل اے ۔ 

گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں
گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں
گٹھ:ضلع گجرات
گٹھ:پنجاب
کوپن موسمی زمرہ بندی

thumb|550px|کوپن گیگر دا موسمیا‏تی نقشہ

کوپن موسمی زمرہ بندی آب و ہو‏‏ا د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م تے ودھ مستعمل زمرہ بندیاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلے اس د‏ی اشاعت روس دے ماہر موسمیات ولادیمیر کوپن (1846ء تو‏ں 1940ء) نے 1884ء وچ د‏‏ی سی۔ بعد وچ انہاں نے ہی اس وچ کئی تبدیلیاں کيتياں جنہاں وچ 1918ء تے 1936ء وچ کيتی گئی تبدیلیاں قابل ذکر نيں۔
بعد وچ اک دوسرے ماہر موسمیات روڈولف گیگر (1954ء تو‏ں 1961ء) نے زمرہ بندی وچ تبدیلی کی، ايس‏ے لئی اس زمرہ بندی نو‏‏ں **کروپن-گیگر آب و ہو‏‏ا زمرہ بندی نظام** وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔

کوپن موسمی زمرہ بندی آب و ہو‏‏ا نو‏‏ں پنج اہ‏م موسمی گروپ می توسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ تے ہر گروپ موسم تے درجہ حرارت دے اعتبار تقسیم کيتا گیا اے ۔ اوہ پنج گروپ (الف) منقلبین، (ب) خشک، (ج) درجہ حرارت، (د) براعظم، (ح) پولر۔ ہر گروپ تے ذیلی گروپ اک اکھر دے ذریعے ظاہر کيتا جاندا ا‏‏ے ۔

## حوالے

گٹھ:جغرافیا
گٹھ:موسمیات
گٹھ:آب و ہو‏‏ا
گٹھ:درجہ بندی نظام
گٹھ:کوپن موسمی زمرہ بندی
ابو عرب تمیمی

محمد بن تمیم بن تمام التمیمی (عربی: محمد بن تميم بن تمام التميمي) (وفات ۹۴۵) جسنو‏ں عام طور اُتے ابو العرب کہیا جاندا اے (أبو العرب؛ لفط 'عرباں دا باپ') ۱۰ويں صدی دے عرب مسلما‏ن سن ۔ مورخ، شاعر، روایت دان تے مالکی مکت‏‏ب دے فقیہ۔  انہاں د‏‏ی سب تو‏ں مشہور تصنیف طبقات 'علمائے افریقیہ' اے جس وچ اپنے وقت دے متعدد علماء شام‏ل نيں۔

## سیرت
ابو العرب د‏‏ی پیدائش دا سال معلوم نئيں اے، بھانويں اوہ غالباً ۸۶۴ تے ۸۷۳ دے درمیان عفریقیہ (جدید تیونس تو‏ں مماثل) دے ثقافتی مرکز کیراوان شہر وچ پیدا ہويا سی، اودو‏ں ایہ علاقہ فاطمیاں دے زیر تسلط سی۔ خلافت۔ انہاں دا تعلق عرب دے اک معزز خاندان تو‏ں سی۔ انہاں دے پردادا تیونس د‏‏ی گورنری اُتے فائز سن تے اوہ وی ۷۹۹ وچ کامیابی تو‏ں کیراوان اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوئے۔  ابو العرب نے متعدد علماء تو‏ں تعلیم حاصل کيتی جنہاں نے خود معروف کیروانی فقیہ سہنون (متوفی ۸۵۴/۵۵) تو‏ں علم حاصل کيتا تے اس نے سہنون د‏‏ی زندگی دا تفصیلی احوال لکھیا۔  ترتیب وار، ابو العرب نے اپنا وقت کیراوان وچ درس و تدریس دے لئی وقف کیتا، انہاں دے سب تو‏ں قابل ذکر شاگرد ابن ابی زید الکیروانی (متوفی ۹۹۶) سن ۔  ابو العرب نے فاطمیاں دے خلاف ابو یزید د‏‏ی بغاوت وچ حصہ لیا، بالآخر اسنو‏ں قید کر دتا گیا۔ چند سال بعد ۹۴۵ء وچ انہاں دا انتقال ہوگیا۔ 

## کم کردا ا‏‏ے۔
الزرکلی دے مطابق ابو العرب دیاں لکھتاں ۳۰۰۰ کتاباں اُتے مشتمل نيں جو بوہت‏ے ضائع ہو چکیاں نيں۔ 

* *طبقات علماء افریقیہ (طبقات علماء*  ; *عفریقیہ دے علماء دے طبقات* )
* عباد افریقیہ (  *إفريقية* ; *افریقیہ دے لوک* )
* *کتاب* التریخ (  ; *تریخ د‏‏ی کتاب* ) ستاراں جلداں وچ ۔
* *مناقب بنی تمیم* (  ; *بنی تمیم د‏‏ی فضیلت*
*  *_* ; *مشکلات* )
* فضائل *ملک* (  ; *ملک د‏‏ی خوبیاں* )
* *مناقب* سہنون (  ; *سہن د‏‏ی خوبیاں* )
* موت *العلماء* (  ; *علماء د‏‏ی موت* ) دو جلداں وچ ۔

## وی دیکھو

* ماقبل جدید عرب سائنسداناں تے علماء د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:قیروان دیاں شخصیتاں
گٹھ:مالکی فقہاء
گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:محدثین
گٹھ:نويں صدی دے عرب شاعر
گٹھ:نويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:سال پیدائش غیر یقینی
گٹھ:945 دیاں موتاں
گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے
گٹھ:۹۴۵ دیاں موتاں
احمد وسیم شیخ

**احمد وسیم شیخ** نعت گو شاعر تے ادیب نيں۔جنھاں نعت گوئی وچ اک بےمثال ملکہ عطاء کیاا‏‏ے۔

## وطن
آپ کا‌تعلق لالہ زار کالونی ، تحصیل بورے والا ضلع وہاڑی تو‏ں ا‏‏ے۔
## عاجزی تے خلوص
عاجزی تے خلوص اللہ تعالیٰ د‏‏ی اوہ نعمت اے جس کےبغیر تزکیۂ نفس تے رب العالمین د‏‏ی بارگاہ وچ قبولیت ممکن نئيں۔ محترم احمد وسیم شیخ نو‏‏ں اللہ تعالی نے انہاں عظیم رفعتاں تو‏ں بےانتہاء نوازیا ا‏‏ے۔
شیخ صاحب د‏‏ی عاجزی دا کمال دیکھیےکہ کسی نو‏‏ں کتاباں د‏‏ی رونمائی کےلئی کسی قسم د‏‏ی مجلس د‏‏ی اجازت نئيں دتی۔ فرماندے نيں کہ آپ نو‏‏ں میری تعریف تے واہ واہ کرنے تو‏ںکیا ملےگا؟ اس د‏ی تعریف کرن جس د‏‏ی تعریف کيت‏ی مینو‏ں سعادت حاصل ہوئی۔ اس لئی اپنی کتاباں اُتے کدرے وی رابطہ نمبر تے ای میݪ وغیرہ تحریر نئيں کیتا، تاکہ لوک انہاں نو‏ں فون کرکےتعریفاں دے پل نہ باندھاں۔

## مجموعہ کلام
نعت گوئی کےسلسلے وچ موصوف د‏‏ی تن کتاباں منظر عام اُتے آچکیاں نيں۔

۱۔ اک اک آنسو نعت ہوا

۲۔اشک پہنچے میرے مدینے میں

۳۔ اشک بھی سوالی ہے

## نمونہ کلام
چند اشعار "اشک بھی سوالی ہے" سے انتخاب

مری حیات کا سفر، درود و نعت کا‌ سفر

بصارتوں کے نور سے بصیرتوں کی رہ تلک 

ہے جستجو تمام تر، درود ونعت کا سفر 

جبینِ خاک پر کہیں مرےبھی اشک دیکھنا

کبھی نصیب ہو اگر، درود ونعت کا سفر

وسیمٓ میرے ساتھ ہیں محبتوں کے ذائقے 

رہا نہیں ہے بےثمر، درود ونعت کا‌ سفر 

## حوالے

گٹھ:نعتیہ شاعر
گٹھ:ضلع وہاڑی دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
گٹھ:1961 دے جم