open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
الزبتھ مونرو

**الزبتھ مونرو** (30 جون 1768– 23 ستمبر 1830) امریکہ دے صدر جیمز مونرو دی ٹبری سی۔

**الزبتھ مونرو**  جیمز مونرو ریاستہائے متحدہ دے پنجويں صدر د‏‏ی اہلیہ دے طور اُتے 1817ء تو‏ں 1825ء تک ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی سواݨی اول سن۔
الزبتھ مونرو د‏‏ی صحت د‏‏ی نازک حالت د‏‏ی وجہ تو‏ں وائٹ ہاؤس د‏‏ی سرکاری میزبانی د‏‏ی بہت ساریاں ذمہ داریاں انہاں د‏‏ی وڈی بیٹی ایلیزا منرو ہئی نے سنبھالاں۔

## پیدائش، والدین تے بچپن
30 جون 1768ء نو‏‏ں نیو یارک شہر وچ پیدا ہونے والی الزبتھ لارنس کورٹرائٹ اک امیر تاجر، تے ہینا کورٹرائٹ د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی بیٹی  سی۔
الزبتھ مونرو دے پردادا، کورنیلیس جانسن کورٹرائٹ، ہولانت، نیدرلینڈز وچ 1645ء دے ميں پیدا ہوئے، تے 1663ء دے ميں نیو یارک شہر وچ ہجرت کر گئے۔ انہاں دے والد جان باسٹیاینسن وان کورٹریجک وی 1618ء وچ ہالینڈ، نیدرلینڈز وچ پیدا ہوئے تے اپنے بیٹے دے نال نیویارک چلے گئے۔ جان باسٹیاینسن دے والد، باسٹیئن وان کورٹریجک، 1586ء وچ بلجئیم، فلینڈرس دے شہر کورٹریجک وچ پیدا ہوئے، تے 1615ء دے ميں ہالینڈ، نیدرلینڈ ہجرت کر گئے۔ الزبتھ دے والد نیو یارک چیمبر آف کامرس دے بانیاں وچو‏ں اک سن ۔
انقلابی جنگ دے دوران، اوہ نیو یارک وچ کئی پرائیویٹ فوجیاں دے مالک سن، تے ایہ وی دستاویز کيتا گیا اے کہ اوہ گھٹ تو‏ں گھٹ چار غلاماں دا مالک سن ۔ 
انہاں نے ہن ڈیلاویئر کاؤنٹی، نیو یارک وچ اراضی دے ٹریکٹس خریدے تے اس زمین د‏‏ی فروخت تو‏ں کورٹرائٹ، نیو یارک دا قصبہ بنیا۔ الزبتھ نے چھوٹی عمر وچ ہی سماجی فضل تے خوبصورتی حاصل کر لئی سی۔ اوہ چار وڈے بہن بھائیاں دے نال اک گھر وچ پلی بڑھی: سارہ، ہیسٹر، جان تے مریم۔ 
تثلیث چرچ، نیویارک دے پیرش ریکارڈ دے مطابق، الزبتھ د‏‏ی والدہ، ہینا 6 یا 7 ستمبر، 1777ء نو‏‏ں 39 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔ موت د‏‏ی وجہ زچہ انفیکشن درج کيتی گئی سی۔ 
الزبتھ دا اک نامعلوم بہن بھائی، جس د‏‏ی عمر 13 ماہ سی، کچھ دناں بعد بخار د‏‏ی وجہ تو‏ں دم توڑ گئی۔ ماں تے شیر خوار دوناں نو‏ں نیو یارک دے سینٹ جارج چیپل وچ دفن کيتا گیا۔ 
ان د‏‏ی موت دے وقت الزبتھ د‏‏ی عمر نو سال سی۔ اس دے والد نے کدی دوسری شادی نئيں کيت‏‏ی۔

## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سوانیاں اول د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1768 دے جم
گٹھ:1830 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں امریکی سوانیاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں امرید‏‏یاں سوانیاں
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:جیمز مونرو
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سوانیاں اول
گٹھ:مونرو خاندان
گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ورجینیا د‏‏یاں سوانیاں یا مرد اول
گٹھ:ڈچ نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:۱۷۶۸ دے جم
گٹھ:۱۸۳۰ دیاں موتاں

گٹھ:امریک‏‏ی صدراں دیاں ٹبریاں
ایمیلی ڈونلسن

**ایمیلی ڈونلسن** (1 جون 1807– 19 دسمبر 1836) امریکہ دے صدر اینڈریو جیکسن دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
ارلیگ برک کلاس

**ارلیگ برک کلاس** امریکی ڈسٹروئراں دی اک کلاس اے۔ ارلیگ برک کلاس امریکہ دے پہلے سمندری لڑاکہ جہاز سن جیناں چ AEGIS ہوائی لڑائی سسٹم لگیا ہویا اے۔ اس کلاس دا ناں امریکی سمندری فوج دے ایڈمیرل ارلیگ برک دے ناں اتے رکھیا گیا سی جینے دوجی وڈی لڑائی چ امریکی نیوی چ ڈسٹروئر دی کمان کیتی سی۔ 

ارلیگ برک کلاس ڈسٹروئر کئی کم کرن واسطے بناۓ گۓ سن، ایناں چ طاقتور AEGIS ریڈار سسٹم اے تے ہوائی جہاز مارن لئی میزائل نیں۔ ایدے چ اک کیبل نال اک سونار بنیا ہوندا اے جیڑے ایدے پچھے پچھے آندا اے تے پن ڈبیاں نوں لبن واسطے ورتیا جاندا اے جیناں دے نال فیر ٹارپیڈواں نال لڑیا جاسکدا اے۔ پن ڈبیاں نال لڑن واسطے ایدے توں 2 ہیلاپٹر اڈ سکدے نیں جیڑے اپنے سونار نال پن ڈبیاں لب کے ٹارپیڈو مار سکدے نیں۔ لمبی دوری تک سمندری جہازاں نال لڑن واسطے ایدے چ ہارپون کروز میزائل نیں جیڑے 350 کلومیٹر تک مار کرسکدے نیں تے اس توں وی دور سمندری جہاز یا زمین تے حملہ کرن واسطے ٹوماہاک کروز میزائل نیں جیڑے 2500 کلومیٹر دور تک ایٹم بم تے عام بم لے جاسکدے نیں۔
## بارلے جوڑ

* انٹرپرائز
سارا جیکسن

**سارا جیکسن** (16 جولائ 1803– 23 اگست 1887) امریکہ دے صدر اینڈریو جیکسن دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
سمندری جہاز انٹرپرائز

**سمندری جہاز انٹرپرائز** جگ دا سب توں پہلا ایٹمی زور تے ٹرن آلا تے امریکی نیوی دا پہلا ایٹمی ایئرکرافٹ کیریئر اے۔ اے اک تیردا ہوائی اڈا اے جیدے توں 90 جعاز لڑ سکدے نیں۔ اینوں ٹورن لئی ایدے چ 8 ایٹمی ریایکٹر لگے ہوۓ نیں۔ امریکی نیوی چ اے 8واں سمندری جہاز اے جیدا ناں انٹرپرائز رکھیا گیا اے۔ اے جگ چ ہلے سب توں لمبا سمندری جہاز اے۔ انٹرپرائز اتے 4،600 بندے ہیگے نیں۔

## بارلے جوڑ

* انٹرپرائز
مارتھا جیفرسن رانڈلف

**مارتھا جیفرسن رانڈلف** (27 ستمبر 1772 –10 اکتوبر ) امریکہ دے صدر تھامس جیفرسن دی ٹبری سی۔

**مارتھا جیفرسن رینڈولف**  ریاستہائے متحدہ دے تیسرے صدرتھامس جیفرسن تے انہاں د‏‏ی اہلیہ مارتھا جیفرسن د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بیٹی سن۔
وہ مونٹیسیلو وچ شارلوٹزویل، ورجینیا دے نیڑے پیدا ہوئیاں۔

ان د‏‏ی والدہ دا انتقال اس وقت ہويا جدو‏ں اوہ 10 سال د‏‏ی سن، جدو‏ں اس دے پنج بہن بھائیاں وچو‏ں صرف دو زندہ سن ۔ 1804ء تک اوہ زندہ رہنے والی اکیلی اولاد سن۔ مارتھا جیفرسن رینڈولف اپنے بڑھاپے وچ اپنے والد دے بہت نیڑے سن۔ اوہ انہاں د‏‏ی بیوی مارتھا جیفرسن دے نال انہاں دے بچےآں وچو‏ں اکلوت‏ی سی جو 25 سال د‏‏ی عمر وچ زندہ رہ‏‏ے۔ اوہ چار زباناں بولدی سی تے فرانسیسی اشرافیہ د‏‏ی بیٹیاں دے نال پیرس دے کانونٹ اسکول وچ حاصل کيتی گئی تعلیم تو‏ں بہت متاثر سی۔

انہاں نے تھامس مین رینڈولف جونیئر نال شادی کيتی، جو وفاقی تے ریاستی سطح اُتے اک سیاست دان سن تے ورجینیا دے گورنر (1819ء-1822ء) دے طور اُتے منتخب ہوئے، جس نے انہاں نو‏ں ورجینیا د‏‏ی سواݨی اول بنا دتا۔ انہاں دے بارہ بچے سن ۔ جدو‏ں اس دے رنڈوے والد امریک‏‏ی صدر سن، اوہ کدی کدائيں انہاں دے نال وائٹ ہاؤس وچ رہدیاں سن، انہاں د‏‏ی میزبان تے غیر رسمی سواݨی اول دے طور اُتے خدمات انجام دیدیاں سن۔

## مڈھلا جیون
مارتھا جیفرسن رینڈولف 27 ستمبر 1772ء،  نو‏‏ں مونٹیسیلو وچ پیدا ہوئیاں، جو ورجینیا وچ اس دے والد د‏‏ی جائداد سی (تب برطانوی امریکا وچ )۔ انہاں دے والد تھامس جیفرسن تے ولادہ مارتھا جیفرسن سن۔ 
اس دے دادا دادی پیٹر جیفرسن، اک پلانٹر تے سرویئر، تے جین رینڈولف سن ۔ 
اس دے نانا جان وائلز (1715ء–1773ء) تے انہاں د‏‏ی پہلی بیوی، مارتھا ایپس (1712ء–1748ء) سن ۔ ویلز اک وکیل، غلاماں دے تاجر، برسٹل وچ مقیم تاجراں فیرل اینڈ جونز تے خوشحال پلانٹر دے لئی کاروباری ایجنٹ سن ۔ 

اس د‏ی والدہ مارتھا جیفرسن 6 ستمبر 1782ے نو‏‏ں تھامس جیفرسن دے آخری بچے د‏‏ی پیدائش دے چار ماہ بعد 33 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔
اس نے بعد وچ اس دور تے اپنے والد دے غم دے بارے وچ لکھیا، "ان اداسیاں وچ ميں اس د‏ی مستقل ساتھی سی، بوہت سارے پرتشدد غماں د‏‏ی تنہا گواہ سی۔" 
پاٹسی د‏‏ی عمر 10 سال سی جدو‏ں اس د‏ی ماں دا انتقال ہو گیا۔ 

## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سوانیاں اول د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1772 دے جم
گٹھ:1836 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں امریکی سوانیاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں مسیحی شخصیتاں
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں امرید‏‏یاں سوانیاں
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں مسیحی شخصیتاں
گٹھ:تھامس جیفرسن د‏‏ی اولاد
گٹھ:جیفرسن خاندان
گٹھ:ورجینیا د‏‏یاں سوانیاں یا مرد اول
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قائم مقام سوانیاں اول
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدور د‏‏ی اولاد

گٹھ:امریک‏‏ی صدراں دیاں ٹبریاں
انجیلیکا وان بورن

**انجیلیکا وان بورن** ( 13 فروری 1818– 29 دسمبر 1877) امریکہ دے صدر مارٹن وان بورن دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
اینا ہیریسن

**اینا ہیریسن** (25 جولائ 1775– 25 فروری 1864 ) امریکہ دے صدر ولیم ہنری ہیریسن دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
پنجابی کھوج گڑھ

**پنجابی کھوج گڑھ** (انگریزی: Punjabi research center)، پنجابی زبان، پنجابی ادب، پنجابی رہتل، پنجاب دی تریخ تے پنجاب دے فنون دی کھوج پرکھ، اشاعت تے فروغ دا گڑھ اے۔ ایہدا مُڈھ اک پنجابی لکھاری، پنجابی سیوک اقبال قیصر نے 10 مارچ 2001ء نوں پنجاب، پاکستان وچ لہور تے قصور دے درمیان اک تھاں للیانی وچ رکھیا۔ ایہ چھے ایکڑ رقبے اُتے پھیلیا ہویا اے۔ 

## اغراض و مقاصد
* پنجابی رہتل، پنجابی وِرثے تے پنجابی ادب نوں سانبھݨا تے ودھاؤݨا۔
* پنجابی سلیکھ، پنجابی رہتل، پنجابی آرٹس، پنجابی موسیقی، پنجاب دی تریخ نوں لوکائی تک پہنچاؤݨا۔ 
* پنجابیئت دے متعلق مُختلف موضوعات اُتے معیاری کتاباں تے مواد نوں اکٹھا کرنا۔
* پنجابی زبان و ادب، پنجابی تہذیب و ثقافت، پنجاب دی تریخ، پنجاب دے فنون بارے کھوجکاری کرنا تے چھاپݨا۔ 
* پنجابیئت بارے کم کرن واݪے کھوجکاراں تے پڑھیاراں نوں معاونت فراہم کرنا۔

## ہور دیکھو
* پنجابی ادبی بورڈ
* پنجابی بال ادبی بورڈ
* پاکستان پنجابی ادبی بورڈ
* مہکاں پنجابی ادبی بورڈ
* پنجابی سائنس بورڈ
* سچیت کتاب گھر
* کتاب ترنجن

## باہرلے جوڑ
* پنجابی کھوج گڑھ (ویب سائیٹ)  
* پنجابی کھوج گڑھ (فیس بُک پیج) 

## حوالے

گٹھ:پنجابی
گٹھ:پنجابی زبان
گٹھ:پنجابی ادب
گٹھ:پنجابی ادارے
جین ہیریسن

**جین ہیریسن** (23 جولائ 1804–11 مئ 1846) امریکہ دے صدر ولیم ہنری ہیریسن دی ٹبری سی۔ او 23 جولائ 1804 نوں پنسلوانیا امریکہ وچ جمی سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
لیٹیٹیا ٹائلر

**لیٹیٹیا ٹائلر** (12 نومبر 1790 – 10 ستمبر 1842) امریکہ دے صدر جان ٹائلر دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
سارہ پولک

**سارہ پولک** (4 ستمبر 1803 – 14 اگست 1891 ) امریکہ دے صدر جیمز کے پولک دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
مارگیرٹ ٹیلر

**مارگیرٹ ٹیلر** (21 ستمبر 1788 – 14 اگست 1852) امریکہ دے صدر زچاری ٹیلر دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
ایبیگیل فلمور

**ایبیگیل فلمور** (13 مارچ 1798 – 30 مارچ 1853) امریکہ دے صدر میلارڈ فلمور دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
ہیرئیٹ لین

**ہیرئیٹ لین**  (9 مئ 1830 – 3 جولائ 1903 ) امریکہ دے صدر جیمز بکانن دی ٹبری سی۔
میری لنکن

**میری لنکن** (13 دسمبر 1818 – 16 جولائ 1882) امریکہ دے صدر ابراہام لنکن دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
الیزہ جانسن

**الیزہ جانسن** (4 اکتوبر 1810 – 15 جولائ 1876) امریکہ دے صدر اینڈریو جانسن دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
پریسکیلا ٹائلر

**پریسکیلا ٹائلر**  ( نومبر 1744– 28 اکتوبر 1818) امریکہ دے صدر جان ٹائلر دی ٹبری سی۔
جولیا ٹائلر

**جولیا ٹائلر** (4 مئ، 1820 یا 29 جولائ 1820 – 10 جولائ 1889) امریکہ دے صدر جان ٹائلر دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
جولیا گرانٹ

**جولیا گرانٹ** (26 جنوری 1826 – 14 دسمبر 1902) امریکہ دے صدر اولیسس ایس گرانٹ دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
لوسی ہیز

**لوسی ہیز** (28 اگست 1831 – 25 جون 1889) امریکہ دے صدر ردرفورڈ بی ہیز دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
لکریٹیا گارفیلڈ

**لکریٹیا گارفیلڈ** (19 اپریل 1832 – 14 مارچ 1918) امریکہ دے صدر جیمز گارفیلڈ دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
میری ہیریسن

**میری ہیریسن** (3 اپریل 1858 – 28 اکتوبر 1930) امریکہ دے صدر بنجمن ہیریسن دی دھی سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
ایڈتھ روزویلٹ

**ایڈتھ روزویلٹ** (6 اگست 1861 – 30 ستمبر 1948) امریکہ دے صدر تھیوڈور روزویلٹ دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
ہان چینی

**ہان چینی** چین دی سب توں وڈی نسلی ٹولی دا ناں اے۔ ایہ چین دی لوک گنتی دا 92٪، تائیوان دے لوکاں دا 98% تے سنگاپور دے لوکاں دا 74% تے پوری دنیا دے لوکاں دا ٪20 بندے نیں۔ اینج ایہ دنیا دی سب توں وذی نسلی ٹولی اے۔ ہان چینی چین توں باہر وی کئی دیسں وچ ہوندے نیں۔

**ہان چینی** ( چینی : 汉族 , ہانجو جاں ہانرین ) چین دی اک جاتی اتے سمدائے ہے ۔ آبادی دے حساب توں ایہہ سنسار دی سبھ نال وڈی منکھ جاتی ہے ۔ کل ملاکے دنیا وچّ 1 ، 31 ، 01 ، 58 ، 851 ہان جاتی دے لوک ہن ، یعنی سنّ 2010 وچّ سنسار دے لگبھگّ 20 ٪ زندہ منکھ ہان جاتی دے سن ۔ چین کیتی جنسنکھیا دے 92 ٪ لوک ہان نسل دے ہن ۔ اسدے علاوہ ہان لوک تائوان وچّ 98 ٪ اتے سنگاپور وچّ 78 ٪ ہون دے ناطے اوہناں دیشاں وچّ وی بہتانت وچّ ہن ۔ ہزاراں سال دے اتہاس وچّ بہت ساریاں ہور ذاتیاں اتے قبیلے سماں دے نال ہان جاتی وچّ ملدے چلے گئے جس توں ورتمان ہان سمدائے وچّ بہت سانسکرتیک ، ساماجک اتے آنونشکی ( یعنی جنٹک ) وودھتاوانہن ۔ 

ہان شبد چین دے اتہاسک ہان راجونش توں آیا ہے ، جو چن راجونش دے بعد ستا وچّ آئے ۔ چن راجونش نے چین دے کجھ بھاگ نوں جوڑکے اک سامراج وچّ باندھا اتے ہان راجونش دے پہلے سمراٹ نے اپنے آپ نوں ہان جونگ دا راجا کیتی اپادھ دتی ۔ اسوچّ ہان شبد پراچین چینی بھاشا وچّ کشیرمارگ ( ساڈی آکاش گنگا ) لئی اک شبد ہویا کردا سی ، جنوں پراچین چین دے لوک سورگ کیتی ندی ( 天河 , تییان ہے ) بلایا کردے سن ۔ ہان راجونش دے بعد بہت سارے چینی لوک اپنے آپ نوں ہان دے لوک ( 漢人 ) جاں ہان دے بیٹے بلان لگے اتے ایہی نام اج تکّ چلدا آیا ہے ۔ 

پترونش سموہ او کیتی او3 ( O3 ) شاکھا لگبھگّ 50 ٪ ہان چینی پرشاں وچّ پائی جاتی ہے اتے ہانو دے کجھ سمدایاں وچّ تاں ایہہ حصہ ودھ دے 80 ٪ تکّ ملدا ہے ۔ [ 3 ] چین وچّ ملے اتی - پراچین شووں وچّ وی ایہہ پترونش سموہ پایا گیا ہے ۔ پترونش وچّ اس برابری توں الٹیا ماترونش سموہ وچّ اتری چین اتے دکھن چین وچّ انتر پایا جاندا ہے ، جس توں لگدا ہے کہ اتہاس دے کسے موڑ اتے اتری چین توں پرشاں نے وڈی ماترا وچّ آکے دکھن چین کیتی سطریاں دے نال ویاہ اتے سنتانے پیدا کیتی سن ۔
## حوالے

## بارلے جوڑ
* ہان چینی کیویں دنیادی سب توں وڈی ٹولی بنی
## اتہ پتہ
ہیلن ٹافٹ

** ہیلن ٹافٹ**  (6 اگست 1861 – 30 ستمبر 1948) امریکہ دے صدر ولیم ہاورڈ ٹافٹ دی ٹبری سی۔
ٹام کروز

**تھامس کروز ماپوتھر**(3 جون 1962 پیدائش) اک امریکی اداکار تے پروڈیوسر اے جیڑا ٹام کروز دے ناں توں جانیا جاندا اے۔ ٹام کروز ہالی وڈ دے سب توں وڈے اداکاراں چوں اک اے۔ اودیاں مشہور فلماں دی ٹاپ گن (1986)، بورن اون دی فورتھ آف جولائی(1989)، جیری میگوائر(1996)، مشن امپاسبل (1996)، مائناریٹی ریپورٹ (2001)، دی لاسٹ سیمورائی (2003) تے والکری (2008) نیں۔
فرانکس کلیولینڈ

**فرانکس کلیولینڈ** (21 جولائ 1864 – 29 اکتوبر 1947) امریکہ دے صدر گروور کلیولینڈ دی ٹبری سی۔

گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
کیرولین ہیریسن

**کیرولین ہیریسن**  (1 اکتوبر 1832 – 25 اکتوبر 1892) امریکہ دے صدر بنجمن ہیریسن دی ٹبری سی۔
تھامس ایکنز

**تھامس کاؤپرتوائیٹ ایکنز** اک امریکی منیا پرمنیا پینٹر سی۔

تھامس ایکنز 25 جولائی 1844 نوں فلاڈیلفیا امریکہ وچ جمیا۔ 1870 توں لے کےے 1910 تک اوہنے اپنے شہر دی زندگی آلے دوالے دے لوکاں بارے پینٹنگنز بنایاں۔ پینٹنگنز بنان دے نال اوہ آرٹ دا استاد وی سی۔
25 جون 1916 نوں فلاڈیلفیا وچ اوہدی موت ہوئی۔

گٹھ:پینٹر
گٹھ:مصور
رالف رانڈلس سٹیورٹ

**رالف رانڈلس سٹیورٹ** اک امریکی بوٹا گرو تے گورڈن کالج راولپنڈی دا پرنسپل سی۔

رالف رانڈلس سٹیورٹ 15 اپریل 1890 نوں نیو یارک شہر امریکہ وچ جمیا۔کولمبیا یونیوسٹی نیویارک توں پی ایچ ڈی کیتی۔ یوپی گرجا ہندستان دے بلاوے 1911 نوں گورڈن کالج راولپنڈی وچ باٹنی تے زوالوجی پڑھان ل‏ئی آیا۔ اوہ ایتھے باٹنی دا پروفیسر (1917–1960) تے گورڈن کالج راولپنڈی دا پرنسپل (1934–1954) ریا۔ (1960–1981) دےوریاں وچ اوہ امریکہ وچ یونیورسٹی آف مشیگن دے بوٹی گڑھ وچ ہندستان کشمیر تے ایران توں کٹھیاں کیتیاں ہویاں 30,000 بوٹیاں دیاں ونڈاں تے کم کردا ریا۔

## بارلے جوڑ
* پاکستانی بوٹی پربندھ
* یونیورسٹی آف مشیگن بوٹی گڑھ 
* گل بات 

گٹھ:امریکی شخصیتاں
قومی بوٹی گڑھ اسلام آباد

**قومی بوٹی گڑھ** اک بوٹی گڑھ اے جیہڑا اسلام آباد پاکستان وچ اے۔ ایہ پاکستان دا سب توں وڈا بوٹی گڑھ اے
ایہ 1975 وج بنایا گیا سی۔ ایدا مڈ رالف رانڈلس سٹیورٹ دے اکٹھ تے سی۔ ایتھے اک لکھ بوٹیاں دا اکٹھ اے۔
صوبہ ارخانگائی

**ارخانگائی** منگولیا دے 21 صوبیاں چوں اک اے۔

گٹھ:منگولیا دے صوبے
صوبہ بایان اولگائی

**بایان اولگائی** منگولیا دے 21 صوبےآں چوں اک اے۔

گٹھ:منگولیا دے صوبے
صوبہ اومنوگوئی

**اومنوگوبی**منگولیا دے 21 صوبےآں چوں اک اے۔

ایہ صوبہ منگولیا دے دکھن چ گوبی صحرا چ  اے ۔ اسدا راجگڑھ دالانزادگاد شہر اے ۔ اس صوبے دی معیشت چ وڈا ہتھ  معدنی ذخیرےآں دا اے جنہاں چ سونا تے تانبا  وڈی مقدار چ اے ۔


Image:OmnogoviLandscape.jpg|Landscape in Ömnögovi Aimag
Image:Khulan.JPG|A Khulan (Mongolian Wild Ass) on a hill in the Gobi of the Ömnögovi, at sunset.
Image:OaseDal2.jpg|Growing vegetables in oasis Dal.


## مذہب

2009ء دے سروے مطابق اومنوگوبی چ , 73.5% بدھ مت, 2.9% عیسائی, 23.3% بغیر مذہبی شناخت , تے 0.3% دوجے دھرماں دے منن آلے وسدے نیں .

## باہرلے جوڑ

* Ömnögovi aimag official website  (منگولی بولی چ)

گٹھ:منگولیا دے صوبے
فلورینس ہارڈنگ

گٹھ:1860 دے جم
گٹھ:1924 دیاں موتاں
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
سٹیپ

سٹیپ اوس وڈی تھاں نوں کیندے نیں جتھے صرف کعا ہوۓ مگر کوئی رکھ نا ہوۓ(دریا یا جھیلاں دے نال رکھ ہو سکدے نیں)۔ سٹیپ صحرا چ وی ہو سکدا اے جتھے ایدے تے کعا اگی ہوۓ۔ سٹیپ وچ دن رات دے گرمی ناپ چ وی بوت فرق ہوندا اے، منگولیا چ دن دے ویلے گرمی ناپ 30 ڈگری سینٹی گریڈ ہوسکدا اے تے راتی اے 0 ڈگری توں وی بوت کٹ ہو جاندا اے۔ 

روس تے مڈلے ایشیاء چ اس تھاں نوں سٹیپ کیندے نیں، امریکہ چ پریئری، افریقہ چ سوانا تے تھلویں امریکہ چ پامپاس کیندے نیں۔
کورائل جزیرے

کورائل روس دے سخالین اوبلاست وچ پاۓ جان آلے جزیریاں دا اک جنڈ اے۔ اے جزیرے آتش فشانی نیں تے ایناں دی لمبائی تقریبا 1300 کلومیٹر اے۔ اے جپان دے جزیرے ہوکائڈو توں لے کے روس دے علاقے کاماچاٹکا تک پھیلے ہوۓ نیں۔ ایناں نوں ملا کے تھاں 15،600 مربع کلومیٹر بندی اے تے لوک گنتی 19،000 اے۔ ایناں تمام جزیریاں تے روس دی چلدی اے مگر جپان سب توں تھلویں دو وڈے تے دو نکے جزیریاں نوں اپنا کیندا اے جس دی وجہ توں دوناں دیساں چ پھڈا اے۔

گٹھ:روس
گٹھ:روس دا جغرافیہ
الطائی

**الطائی** وشکارلے ایشیاء وچ اک پربت دھارا اے۔ روس، چین، منگولیا تے قازقستان اس پربت دھارا تے آ کے ملدے نیں تے ایدیاں برفاں توں دریاۓ اوب تے دریاۓ ارتش وی بیندے نیں۔ الطائی پعاڑاں دے لوکاں دی بولی ترکی بولیاں دے ٹبر دی ماں اے۔ اتلے چڑدے پاسے دی طرف اے پربت دھارا سایان پربت دھارے نال رل جاندا اے تے تھلویں لیندے پاسے تھلے ہو کے گوبی روہی نال رل جاندا اے۔ ترک تے منگولی بولیاں دے ٹبر چ الطائی دا مطلب *سونے دا پعاڑ* اے۔ 

گٹھ:روس
گٹھ:روس دے علاقے
بیلوخا

بیلوخا روس چ الطے پعاڑی سلسلے دا سب توں اچا پعاڑ اے۔ اے 4،506 میٹر (14،783 فٹ) اچا اے۔ اے روس تے قازقستان دے باڈر اتے اے۔ بیلوخا دے اتے سب توں پعلی وار 1914 چ ٹرونوو پائی چڑے سن۔
ورخویانسک سلسلہ

ورخویانسک چڑدے سائیبیریا چ اک پربت دھارا اے جیڑا یاکوتیا وچ تقریبا 1000 کلومیٹراں تے پھیلیا ہویا اے۔ لیندے پاسے ایدے دریاۓ لینا تے دریاۓ الدان نیں تے چڑدے پاسے دریاۓ یانا۔ تھلویں طرف ایدے اچائی 2،480 میٹر (8،150 فٹ) ہو جاندی اے۔ ورخویانسک وچ کوئلہ، چاندی، سیسہ تے زنک دیاں کاناں نیں۔ جگ چ سب توں تھوڑا گرمی ناپ وی ایتھے ناپیا گیا اے تے ورے دے کافی ویلے تک ایتھے برف ای جمی ریندی اے۔
کمچٹکا جزیریورگا

کمچٹکا روس دے چڑدے پاسے چزرییورگی تھاں اے جیڑا 270،000 مربع کلومیٹراں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدے چڑدے پاسے وڈا سمندر اوقیانوس اے تے اخوٹسک دا سمندر لیندے پاسے اے۔ کمچٹکا دے چڑدے پاسے دے ساحل دے نال ای سمندر چ 10،500 میٹر گہرا کھڈا اے، ایناں گہرا اے کے جگ دا سب توں اچا پعاڑ ایدے چ ڈوبیا چا سکدا اے۔ اس کھڈے دا ناں کورل-کامچٹکا کھڈا اے۔ 

روس چ کمچٹکا جزیریورگا، کمانڈر جزیرے تے کاراگنسسکائی جزیرہ کمچاٹکا کرائی بناندے نیں۔ اس تھاں چ 322،079 لوک ریندے نیں۔ 

گٹھ:روس
گٹھ:روس دا جغرافیہ
کلایوچوسکایا سوپکا

کلایوچوسکایا سوپکا کمچٹکا جزیریورگا، روس دا سب توں اچا پعاڑ اے۔ اے اک وڈا آتش فشاں اے۔ اے زمین توں 4،750 میٹر (15،584 فٹ) اچا اے۔ 1697 چ پہلی واری ایدے پھٹن نوں ریکارڑ کیتا گیا۔ اینوں 1788 چ ڈینیئل گاس تے دو ہور بندیاں نے پہلی واری چڑیا۔ ایدی چوٹی سمندر توں صرف 100 کلومیٹر دور اے۔
مارٹینیک

**مارٹینیک** کریبین وچ اک جزیرہ دیس اے۔ ایہ 1,128 مربع کلومیٹر (436 مربع میل) تھاں تے پھیلیا اے تے ایدی لوک گنتی 397,730 اے ایہ فرانس دا اک ضلع اے۔
مایوٹ

**مایوٹ** وڈا سمندر ہند وچ اک جزیرہ دیس اے۔ ایہ 374 مربع کلومیٹر (144 مربع میل) تھاں تے پھیلیا اے تے ایدی لوک گنتی 194,000 اے ایہ فرانس دا اک ضلع اے۔ماموڈزو راجگڑھ اے۔
فرانسیسی گیانا

**فرانسیسی گیانا** دکھنی امریکہ دے اتر وچ اک فرانسیسی صوبہ اے۔ ایہ 83,534 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے ایتھے 236,250 لوک وسدے نیں۔

گٹھ:فرانس
گٹھ:فرانسیسی بادشاہتاں
ہیوجیناٹ

**ہیوجیناٹ** سائیاں دے پروٹسٹنٹ فرقے دی 16ویں تے 17ویں صدی وچ فرانس وچ اک ٹولی سی۔ اوہ جان کیلون نوں مندے سن۔ 17ویں صدی دے انت تک 2 لکھ دے نیڑے ہیوجیناٹ  انگلینڈ پرشیا ڈینمارک تے ہور پروٹسٹنٹ دیساں ول نس گۓ سن۔

ہیوجیناٹ کیتھولک چرچ وچ کیڑے کڈدے سن۔ گرجیاں وچ ہون والیاں رسماں موت تے موت بارے ہر ویلے سوچدے رہنا ٹھیک نئیں۔ مورتاں پیر زیارتاں دعاواں تے کیتھولک چرچ دے لوک توانوں نجات نہیں دلا سکدے۔ اوہناں دی سوچ وچ اک سائی دا جیون خدا تے ایمان دا سادھ جیون اے تے نجات لئی صرف خدا کافی اے گرجے دے کاغذاں تے رسماں دی لوڑ نئیں۔

1572 وچ 30 ہزار دے نیڑے ہیوجیناٹ قتل کردتے گۓ۔ اکتوبر 1985 وچ فرکنس دے صدر نے ہیوجیناٹ کولوں معافی منگی۔
شیتیو ڈی شیمبورڈ

**شیتیو ڈی شیمبورڈ** فرانس دے صوبہ سنٹر دے ضلع لوآره شر دی تھاں شیمبورڈ وچ اک ‍قلعہ محل اے۔ایہنوں فرانس دے بادشاہ فرانکوئیز I نے (1519–1547) وچ بنایا۔ 

2007 وچ ایہنوں 7 لکھ لوکاں نے ویکھیا۔

## اتہ پتہ
میوزی پکاسو

**میوزی پکاسو** پیرس فرانس وچ اک آرٹ گیلری اے جتھے پیبلو پکاسو دیاں مورتاں رکھیاں ہویاں نیں۔

گٹھ:پیرس دے میوزیم
گٹھ:پیرس
اوٹ کونگزبورگ

**اوٹ کونگزبورگ** السائس، فرانس وچ اک قلعہ اے

* ویب سائٹ

گٹھ:فرانس دے قلعے
گٹھ:فرانس
پائی ڈی ڈوم

thumbnail
**پائی ڈی ڈوم** فرانس دے صوبے اوورن دے ضلع پائی ڈی ڈوم وچ اک وڈا لاوے نال بنیا گمبد اے۔ ایہ1.465  میٹر اچا اے۔
سٹی ڈی کارکسن

**سٹی ڈی کارکسن** فرانس دے صوبے لانگدوک-روسیون دے ضلع اود وچ اک پرانا تریخی قلعہ شہر اے۔

گٹھ:فرانس
شنگھائی ورلڈ فائنینشیل سنٹر

## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ

گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
لوئی XVI

**لوئی XVI** فرانس دا بادشاہ سی۔ انقلاب فرانس وچ اوہنوں 21 جنوری 1793 وچ قتل کردتا گیا۔

گٹھ:فرانسیسی انقلاب
گٹھ:فرانس دے بادشاہ
زیفنگ ٹاور

**زیفنگ ٹاور** چین دے شھر نانجنگ وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 450 میٹر (1,480 فٹ) اے۔ اے 2009 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 89 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ

گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
ولیز ٹاور

**ولیز ٹاور** امریکہ دے شھر شکاگو وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 442 میٹر (1,450 فٹ) اے۔ اے 1973 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 108 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ
کنگکی 100

**کنگکی 100** چین دے شھر شینژین وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 441.8 میٹر (1,449 فٹ) اے۔ اے 2011 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 100 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
2 انٹرنیشنل فنانس سنٹر

**2 انٹرنیشنل فنانس سنٹر** چین دے صوبے ہانگ کانگ وچ اک عمارت اے۔ ایہدی اچائی 412 میٹر (1,351.7 فٹ) اے۔ اے 2003 وچ بننا پوری ہوئی تے ایہدیاں 88 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں
## بارلے جوڑ

گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
الحمرا فردوس ٹاور

**الحمرا فردوس ٹاور** کویت شہر وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 412.6 میٹر (1,354 فٹ) اے۔ اے 2011 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 77 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ
23 مرینہ

**23 مرینہ** متحدہ عرب امارات دے شھر دبئی وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 392.8 میٹر (1,289 فٹ) اے۔ اے 2012 وچ بننا پوری ہوئ تے ایدیاں 89 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ
ٹنٹیکس سکائی ٹاور

**ٹنٹیکس سکائی ٹاور** تائیوان دے شھر کاؤہزنگ وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 347.5 میٹر (1,140 فٹ) اے۔ اے 1997 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 85 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ
سینٹرل پلازا

**سینٹرل پلازا** چین دے شھر ہانگ کانگ وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 373.9 میٹر (1,227 فٹ) اے۔ اے 1992 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 78 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ

گٹھ:اچیاں عمارتاں
گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
ایون سنٹر

**ایون سنٹر** امریکہ دے شھر شکاگو وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 346 میٹر (1,136 فٹ) اے۔ اے 1974 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 83 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ
چٹا سمندر

**چٹا سمندر** () روس دے اتر-لہندے ساحلل اتے واقع بیرنٹس سمندر دی دکھنی بِھیڑی(تنگ) کھاڑی ہے۔ اس دیاں حداں لہندے ولّ کریلیا، اتر ولّ کولا جزیرہ نما اتے اتر-لہندے ولّ کانن جزیرہ نما نال لگدیاں ہن۔ سارے دا سارا چٹا سمندر روسی خدمختیاری ہیٹھ ہے اتے روس دے اندرونی پانیاں دا حصہ منیا جاندا ہے۔ انتظامی طور اتے ایہہ آرخینگلسک اتے مورمنسک اوبلاستاں اتے کریلیا لوکراج وچکار ونڈیا ہویا ہے۔

چٹا سمندر یورپی روس دا اک سمندر اے جیڑا اتلے لیندے روس چ بیرنٹس سمندر دے تھلے اے۔ سارے دا سارا چٹا سمندر روس دے کول اے تے اے روس دے اندر آلے پانیاں چ گنیا جاندا اے۔ روس دی اک بہت خاص بندرگاہ ارخانگلسک چٹے سمندر تے اے۔ اے بندرگاہ روس واسطے تجارت دا سب توں وڈا راہ سی تے سوویت یونین تے اج کل دے ویلے چ اے اک اہم نیوی تے پنڈبیاں(آبدوزاں) دا اڈا اے۔ 

چٹا سمندر چار سمندراں چوں اک اے جیناں دا ناں انگریزی چ رنگاں تے ناں تے رکھیا گیا اے۔
## کجھ جھلکیاں

File:Severodvinsk Yagry Island Beach.jpg|سویرودونسک وچّ چٹے سمندر دا ساحل
File:Кандалакшский залив.jpg|کندالاکشا علاقہ
File:Kiy-island Russia.jpg|چٹے سمندر وچّ کی جزیرہ تے


## حوالے

گٹھ:بحر منجمد شمالی
گٹھ:سمندر
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی

گٹھ:روس
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
کارا سمندر

**کارا سمندر** روس دے اتے وڈا سمندر آرکٹک دا اک حصہ اے۔ ایدے لیندے پاسے اک پتلہ لمبا جزیرہ اے جس دے مگروں بیرنٹس سمندر شروع ہو جاندا اے۔ کارا سمندر نیڑے تریڑے 1،450 کلومیٹر لمبا اے تے 970 کلومیٹر چوڑا اے تے ایہ 880،000 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا تے اس مدری ڈونگائی 110 میٹر اے۔ کارا سمندر بیرنٹس سمندر دے مقابلے تے بوت ٹھنڈا ہوندا اے تے اک ورے چ 9 مہینے جمیا ریندا اے۔ اس دی وجہ وڈا سمندر اوقیانوس توں آن آلے گرم پانی نیں جیڑے بیرنٹس سمندر تک ٹر آندے نیں پر اگے نئیں جاندے۔ 

کارا سمندر چ بوت سارے دریا ڈگدے نے اس وجہ توں ایدے چ نمک کٹ ہوندا اے۔ 

## حوالے

گٹھ:بحر منجمد شمالی
گٹھ:سمندر
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی

گٹھ:روس
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
لیپٹف سمندر

لیپٹف سمندر وڈا سمندر آرکٹک دا اک سمندر اے۔ اے روس دے اتے 700،000 مربع کلومیٹر دی تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ اے انتہائی ٹھنڈا سمندر اے تے سال چ 9 مہینےآں تک جمیا ریندا اے۔ اس سمندر تے ایدے نال دی تھاں چ تھوڑی بوتی مچھیاں پھڑیاں جاندیاں نیں اس توں علاوہ ایدے نال دے علاقے توں معدنیات وی کڈیاں جاندیاں نیں۔

گٹھ:روس
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
چڑھدا سائبیریائی سمندر

چڑھدا سائبیریائی سمندر وڈا سمندر آرکٹک چ اک سمندر اے۔ ایدے لیندے پاسے لیپٹف سمندر اے تے چڑدے پاسے چکچی سمندر اے۔ وڈا سمندر آرکٹک دے سارے سمندراں چ سب توں کٹ جانیا گیا سمندر اے سمندر اے۔ ایدا موسم شدید ہوندا اے، پانی چ نمک کٹ، ایدے ارد گرد آبادی بوت کٹ اے، بوٹے دے جانور وی کٹ نیں، اس دی گہرائی وی بوت کٹ اے زیادہ تر 20 میٹر توں وی کٹ، گرمیاں دے موسم چ بار بار دھند ہوندی اے۔ اس دے ساحلاں تے صدیاں توں پرانے لوک ریندے سن۔ 

گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
گٹھ:روس
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
چکچی سمندر

چکچی سمندر روس دے چڑدے-اتلے کونے تے وڈا سمندر آرکٹک دا سمندر اے۔ ایدے اک پاسے روس اے تے دوجے پاسے امریکہ دا صوبہ الاسکا اے۔ اس سمندر دے وشکار توں جگ دی ویلہ لیک لنگدی اے جس دے اک پار اگلا دن ہوندا اے۔ 

گٹھ:روس
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
بیرنگ سمندر

**بیرنگ سمندر** اتلے وڈا سمندر اوقیانوس دا اک سمندر اے جیڑا روس تے امریکہ دے وشکار اے۔ اے سمندر کافی گہرا اے تے آہستہ آہستہ اتے آندا جاندا اے۔ اے 20 لکھ مربع کلومیٹر اتے پھیلیا ہویا اے۔ اس سمندر دا ناں ڈينمارک دے اک گرو دے ناں تے رکھیا گیا سی جینے 1728 چ اینوں کھوجیا۔ 

گٹھ:روس
گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ
گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
گل احمد ٹیکسٹائل ملز لیمیٹڈ

**گل احمد ٹیکسٹائل ملز لیمیٹڈ** کراچي پاکستان وچ اک کپڑا بنان دی مل اے۔ ایدا مڈ 1 اپریل 1953 نوں رکھیا گیا سی۔ 1972 وچ ایہ کراچی سٹاک ایکسچینج وچ لکھی گئی۔ 

گٹھ:پاکستانی کمپنیاں
لاسکو

**لاسکو** فرانس دے ضلع دوردون وچ غاراں نیں جناں وچ 17,300 ورے پرانیاں مورتاں بنیاں ہویاں نیں۔ ایے پتھر ویلے دے انسان دیاں بنایاں ہویاں نیں۔

ایہ غار 12 ستمبر 1940 نوں 4 منڈیاں نے لبے۔ 1948 وچ لوکاں لئی ایہ کھولے گے پر 1963 وچ بند کردتا گیا۔

غار وچ 2000 مورتاں نیں۔ ایناں نوں تن انگاں وچ ونڈیا جاسکدا اے:جانور انسان تے ابسٹریکٹ۔

## بارلے جوڑ
ورسنجترکس

**ورسنجترکس** آرورنی قبیلے دا سردار سی جینے گال دے لوکاں نوں رومیاں دے برخلاف کھڑا کیتا پر اوہ اپنی بغاوت وچ ہار گیا۔ 52 م پ وچ اوہنے اک فوج کٹھی کیتی تے بادشاہ بنن دا ہوکا دتا۔ نال اوہنے ہور گال قبیلیاں نوں وی رلایاالیزیا دی لڑائی وچ اوہنوں ہار ہوندی اے بندی بنایا جاندا اے روم وچ اوہدی نمیش لگدی اے تے فیر ماردتا جاندا اے۔

گٹھ:فرانس
تولوز

**تولوز** فرانس دا اک شہر اے جیہڑا ایدے دکھن لیندے وچ وشکارلا پیرینیز دے ضلع اوت گارون وچ اے۔ 2008 دی گنتی باجوں ایدی لوک گنتی 1,202,889 اے تے
لیون (فرانس)

**لیون** فرانس دا اک شہر اے جیہڑا فرانس دے چڑھدے دکھن ول رون-الپ صوبے وچ اے۔ ایدی لوک گنتی  (2019) 483,181 اے۔
ضلع الپس ماریٹائم

**الپس ماریٹائم** فرانس دا اک ضلع (departmnt) اے۔

گٹھ:فرانس دے ضلعے
شیلونز این شیمپائن

**شیلونز این شیمپائن** فرانس دا اک شہر اے۔ ایہ صوبہ شیمپین-اردن تے ضلع ماغنے دا راجگڑھ اے۔ ایدی لوک گنتی 47,339 اے۔

گٹھ:فرانس دے شہر
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
فرانسیسی پولینیشیا

**فرانسیسی پولینیشیا** فرانس دا اک سمندر پار تھاں اے۔ ایہ کئی پولینیشیائی جزیریاں نال رل کے بندا اے ٹاہیٹی ایناں جزیریاں وجوں سب توں مشہور اے جیہڑا سوسائیٹی جزیریاں وچ اے۔ ٹاہیٹی تے ای فرانسیسی پولینیشیا دا راجگڑھ پاپیٹی اے۔ ایہ 4,167 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا اے تے 267,000 ایدی لوک گنتی اے۔ 

گٹھ:فرانس
گٹھ:فرانسیسی بادشاہتاں
کلپرٹن جزیرہ

**کلپرٹن جزیرہ** فرانس دا اک سمندرپار جزیرہ اے۔ ایتھے کوئی بندہ نئیں وسدا۔ ایہ 6 مربع کلومیٹر تھاں تے ایہ بے ایہ چڑھدے بحرالکاہل وچ کوسٹاریکا توں لیندے ول اے۔
پاپیٹی

**پاپیٹی** فرانسیسی پولینیشیا دا راجگڑھ تے ٹاہیٹی جزیرے تے اے۔ ایدی لوک گنتی 26,017 اے۔ ایہ فرانس دا اک سمندر پار تھاں اے۔

گٹھ:فرانس
گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
ٹاہیٹی

**ٹاہیٹی** فرانسیسی پولینیشیا دا اک جزیرہ اے۔ ایدی لوک گنتی 178,133  تے تھاں 1,045 مربع کلومیٹر اے۔
سوسائٹی جزیرے

**سوسائٹی جزیرے** فرانسیسی پولینیشیا وچ جزیریاں دا اک جٹ اے۔ ایہ 1,590 موبع کلومیٹر تھاں تے پھیلے نیں۔ 227,807 لوک گنتی اے تے پاپیٹی وڈا شہر اے تے ٹاہیٹی وڈا جزیرہ اے۔
سنٹ مارٹن

**سنٹ مارٹن** کریبین وچ فرانس دا اک جزیرہ اے۔ ایدا تھاں 53.2 مربع کلومیٹر اے تے لوک گنتی 36,661 اے۔
سینٹ پیرے تے مائکلیون

**سینٹ پیرے تے مائکلیون** لیندے وڈا سمندر اوقیانوس وچ کینیڈا توں چڑھدے ول فرانس دے جزیرے نیں۔ ایہ 242 مربع کلومیٹر تے پھیلے نیں تے لوک گنتی 5,888 اے۔
راولا منڈی

**راولا منڈی** بھارت دے راجستھان صوبے دے ضلع سری گنگانگر وچ اک قصبا اے ۔ راولا منڈی تے دے آلے دوا لے دی معیشت کھیتی باڑی تے جپسم تے دارومدار کر دی اے ۔ 

گٹھ:راجستھان
الیگزنڈر ڈوما

**الیگزنڈر ڈوما** اک منیا پرمنیا فرانسیسی لکھاری سی۔ اوہ اپنے تریخی ناولاں توں پچھانیا جاندا اے۔

الیگزنڈر ڈوما 24 جولائی 1802 نوں پکارڈی فرانس وچ جمیا۔ اوہدہ دادا فرانسیسی تے دادی ٹاہیٹی دی زنانی سی۔ اوہ 20 وریاں دا سی جدوں پیرس آیا میگزیناں لئی لکھن لگ گیا۔ تھیٹر لئی ڈرامے لکھے۔ ڈرامیاں مگروں اوہ ناول ول آیا۔ اوہدے ودیا ناول ایہ نیں:

* The Count of Monte Cristo
* The Three Musketeers
5 دسمبر 1870 نوں اوہدی موت ہوئی۔
ایمل زولا

ایمل زولا (2 اپریل 1840 – 29 ستمبر 1902)اک فرانسیسی لکھاری سی۔ 2 اپریل 1840 نوں پیرس وچ جمیا۔ فرانس دی سیاسی ازادی لئی اوہنے بڑا کم کیتا۔
## کم
* *Contes á Ninon*, (1864)
* *La Confession de Claude* (1865)
* *Thérèse Raquin* (1867)
* *Madeleine Férat* (1868)
* *Le Roman Experimental* (1880)

* *Les Rougon-Macquart*
** *La Fortune des Rougon* (1871)
** *La Curée* (1871–72)
** *Le Ventre de Paris* (1873)
** *La Conquête de Plassans* (1874)
** *La Faute de l'Abbé Mouret* (1875)
** *Son Excellence Eugène Rougon* (1876)
** *L'Assommoir* (1877)
** *Une Page d'amour* (1878)
** *Nana* (1880)
** *Pot-Bouille* (1882)
** *Au Bonheur des Dames* (1883)
** *La Joie de vivre* (1884)
** *Germinal* (1885)
** *L'Œuvre* (1886)
** *La Terre* (1887)
** *Le Rêve* (1888)
** *La Bête humaine* (1890)
** *L'Argent* (1891)
** *La Débâcle* (1892)
** *Le Docteur Pascal* (1893)

* *Les Trois Villes*
** *Lourdes* (1894)
** *Rome* (1896)
** *Paris* (1898)

* *Les Quatre Evangiles*
** *Fécondité* (1899)
** *Travail* (1901)
اونرے دا بالزاک

اونرے دا بالزاک ( 20 مئ 1799 – 18 اگست 1850) اک فرانسیسی لکھاری سی۔ اوہ ڈرامہ تے ناول لکھاری سی La Comédie humaine. اوہدی مشہور کتاب اے۔

گٹھ:فرانسیسی لکھاری
گائی ڈی موپساں

**گائی ڈی موپساں** ( 5 اگست 1850 – 6 جولائي 1893) 19ویں صدی دا اک فرانسیسی لکھاری سی۔ اوہ نکیاں کہانیاں لکھن وچ منیا پر منیا سی۔

## کہانیاں
*The Necklace
مونٹیسکیو

**مونٹیسکیو** (جنوری 18, 1689 – فروری 10, 1755) فرانس دا اک سیاسی سوجھوان تے سماج تے نویں ول نال سوچن والا سی۔ اوہنے پہلی واری ایہ سوچ دتی جے قنون بنانوالے قنون لاگو کرن والے تے عدالتاں وکھو وکھ ہونیاں چاہیدیاں نیں۔
نکولس مالبرانش

**نکولس مالبرانش** (6 اگست 1638 – 13 اکتوبر 1715)  اک فرانسیسی عقلی فلسفی سی۔ اوہنے سینٹ آگسٹائن تے ڈیکارٹ دے سوچاں نوں رلا کے دسیا تاں جے خدا دے ہتھ نوں دنیا دے ہر کم وچ دسیا جا سکے۔
ڈیوڈ ہیوم

**ڈیوڈ ہیوم** (7 مئی 1711 – 25 اگست 1776) اک سکاٹ فلسفی تے تریخ لکھاری سی۔ اوہنے ایس گل تے زور دتا جے عقل خواہش دی غلام اے تے ہر بندہ خواہش تے چلدا اے۔ اوہنے ایہ گل وی آکھی جے بندہ سکھن نال تے کرن نال اوہدے پلے کج پیندا اوہ مڈوں یا ماں دے ٹڈوں ای سکھ کے نئیں آیا ہوندا،
جارج برکلے

**جارج برکلے** (12 مارچ 1685 – 14 جنوری 1753) اک انگریز آئری فلسفی سی۔
مائن دی بیراں

مائن دی بیراں (نومبر 29, 1766 – جولائی 20, 1824 ) اک فرانسیسی فلسفی سی۔ انقلاب فرانس اوہدیاں اکھاں اگوں لنگیا۔
لوئس لاول

لوئس لاول (جولائی 15, 1883, – ستمبر 1, 1951) اک فرانسیسی فلسفی سی۔ اوہ 20ویں صدی دا اک منیا پرمنیا فلسفی اے۔
شینل

**شینل** ودیا فیشن دا اک فرانسیسی گھر اے جتھے ہر بندے دی مرضی دا، تیار پان نوں کپڑے، مینگیاں چیزاں تے فیشن دی لوڑ دیاں چیزاں بناندا اے۔ گیبریل بونہور شینل نے 1909 وچ ایدی نیو رکھی۔

کوکو شینل نے فیشن دا ول پلٹ جھڈیا. اوہدہ تیان عورت ول سی. اوہنے پرانے مینگے تے پارے کپڑیاں دی تھاں ساھ کپڑے دے گینے دا رواج پایا۔ ایدی خشبو شینل نمبر 5، کالی کرتی تے شین سوٹ ایدے مشہور مارکے نیں۔

کوکو شینل نے 1909 وچ پیرس وچ ٹوپیاں دی ہٹی کھولی اپنے اک بیلی ایٹائن بلسان دے کوٹھے دے تھلے اوتھے اوہدی ملنی کھاندے پیندے جنیاں زنانیں نال ہوگئی تے اوہدی ہٹی جل پئی۔ ایتھے ای اوہدی ملنی بلسان دے بیلی بواۓ کیپل نال ہوئی۔ نے اوہدے وچ کاروباری گن ویکھ کے اوہنوں 1910 وچ اک ہور تھاں تے دکان لیدتی۔1913 وچ کوکو زنانیاں دے کھیڈن والے کپڑے ویچن لگ گئی۔ 1915 تک شینل دے نویکلے ڈیزائن دے کپڑے پورے فرانس وچ مشہور ہوگۓ۔ 1921 وچ اوہنے شینل سوٹ ویچن لئی ہٹی تے رکھیا۔ اوہدے نال اوہنے اک کیمسٹ ارنسٹ بیو کولوں اک خشبو بنوائی جیدا ناں شینل نمبر 5 رکھیا گیا تے ایہ اوہنے اپنے گاہکاں نوں کپڑیاں نال مفت دتی۔ لوکاں نوں ایہ خشبو بڑی چنگی لگی۔ 1922 وچ ایہ وی اوہنے اپنی ہٹی تے رکھ لئی۔ اپنے کپڑیاں دی مانتا تے اوہنے اک گل بات وچ ہارپر بازار میگزین وچکیا:"سوہنپ دی روح سادگی اے۔"

## ہور ویکھو
* ارنسٹ بیو
* شینل نمبر 5
* کوکو شینل

## بارلے جوڑ

*ویب سائٹ

گٹھ:فیشن
شینل نمبر 5

شینل پیرس دی فیشن ڈیزائنر گیبریایل کوکو شینل دی پہلی پرفیوم سی۔ اس پرفیوم نوں روسی-فرانسیسی کیمسٹری گرو ارنسٹ بیو نے بنایا سی۔ اے اونیں 1921 دی کرسمس چ اپنی کمپنی دے 100 پرانے گاہکاں نوں تحفے دے طور تے دتی سی۔ اے پرفیوم سارے لوکاں نوں بڑی پسند آئی تے اونیں اینوں ویچن واسطے کم کرنا شرو کرتا۔ اونے بوتیکاں بنائیاں تے امریکہ چ ویچن دا وی بندوبست کیتا۔ 1922 دے مڈ توں اونیں ویچنا شروع کرتا۔

گٹھ:فرانس
کوکو شینل

**کوکو شینل** (19 اگست 1883 – 10 جنوری 1971) اک فرانسیسی فیشن شیواں بنان والی تے اک وڈے فیشن گھر شینل دی موڈی سی۔ ٹائم میگزین نے اوہنوں 20یں صدی دے 100 چنویں لوکاں وچ گنیا۔

کوکو شینل اک توبن تے ریڑھی والے دی دھی سی۔ جوانی وچ اوہ دن نوں کپڑے سیندی سی تے رات نوں اک کلب وچ گاندی سی۔ پیرس تے ڈیول وچ ہٹیاں چلان مگروں اوہ 1919 وچ منی پرمنی کپڑیاں دی ڈیزائنر بنجاندی اے۔ اوہدے بنے ہوۓ کپڑے سادے چنگے پر مینگے ہوندے سن۔ اوہدے سوہنے کپڑے اوس ویلے وی عورتاں تے پھبدے سن تے ہن تک پسند کیتے جاندے نیں۔ اوہنے پرس نوں فیتہ لا کے موڈے تے ٹنگ دتا تے اینج عورتاں دے ہتھ ویلے ہوگۓ۔ 1922 شینل نمبر 5 اک خشبو مارکیٹ وچ لیاندی جیہڑی ہجے وی چل رئی اے۔
کوکو شینل دی کئی لوکاں نال یاری سی پر اوہنے کسے نال ویاہ ناں کیتا۔ برطانیہ دا ڈیوک آف ویسٹ منسٹر وی اوہدے نال ویاہ کرنا چاندا سی پر اوہنے ایہ کہ کے ناں کردتی جے "ڈچز اف ویسٹمنسٹر کئی ہون گیاں پر کوکو شینل اک ای اے۔" اوہنے 30 ورے توں اپر پیرس  دے رٹز ہوٹل وچ جیون لنگایا۔ دوجی وڈی لڑائی وچ اوہدے تے جرمناں لئی کم کرن دا الزام لگا۔ برطانی ںنے اوہدی ایس رپھڑ توں جان چھڑائی۔ اوہ سوئٹزرلینڈ چلی گئی تے فیشن نوں چھڈ دتا۔ 1954 وچ واپس پیرس دی فیشن دنیا وچ آئی۔ اوہدی مانتا اوہدیاں بنائیاں چیزاں وچ نئیں بلکہ اوہدے توں سکھ کے ہور لوکاں نے جیہڑیاں فیشن دیاں چیزاں بنایاں اوہناں تے وی اے۔

## ہور ویکھو
* شینل
* شینل نمبر 5
* ارنسٹ بیو
## کوکو دیاں گلاں

* سوہنپ دی روح سادگی اے۔
* فیشن آرکیٹیکچر اے۔ ایہ پدھر دی سہنپ اے۔

## بارلے جوڑ

*
ملک ریاض حسین

**ملک ریاض حسین** اک پاکستانی ٹھیکیدار تے بحریہ ٹاؤن دا موڈی اے۔

ملک ریاض حسین 8 فروری 1954 نوں راولپنڈی، پاکستان وچ جمیا۔ 19 وریاں دا سی جدوں فوج دے اک محکمے ایم ای ایس وچ کلرک لگ گیا۔ کلرکی توں اوہ ٹھیکیداری ول تے گھر بنان دے کاروبار ول آیا۔ راولپنڈی اسلام آباد دے اک وڈۓ گھر بنان دے پربندھ بحریہ ٹاؤن دا موڈی بنیا۔ ایہ اک پاکستان دا وڈا گھر بنان دا ویونت اے۔

ملک ریاض حسین نوں پاکستان دے 12 امیر لوکاں وچ گنیا جاندا اے تے اوہدے کول 800 ملین ڈالر دی جیداد ہے۔ملک ریاض تے عدالتاں وچ لوکاں دیاں زمیناں تے مل مارن، ٹیکس چوری کرن تے عدالتاں نوں اپنے حق وچ فیصلے کران لئی پیسے لان تے مقد
مے چل رۓ نیں۔

## اتہ پتہ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:زندہ لوک
کرسچن ڈیور

کرسچن ڈیور ودیا تے مینگیاں شیواں بنان والی اک فرانسیسی کمپنی اے۔ایدی نیو 1946 وچ کرسچن ڈیور نے رکھی۔ ایہ سلے کپڑے، چمڑے دیا چیزاں، کڑیاں، گینے، خشبواں میک اپ دا سمان بناندی اے۔
گوچی

**گوچی** اک اطالوی کمپنی ایہ جیہڑی فیشن تے چمڑے دیاں چیزاں بناندی اے۔ گچیو گوچی نے نے فلورنس وچ 1921 وچ ایس کمپنی دا مڈ رکھیا۔
چارلس مارٹل

**چارلس مارٹل** (23 اگست 686 – 22 اکتوبر 741) اک فرینک سیاسی تے فوجی سردار سی۔ اوہ شارلمین دا دادا سی۔ اوہنے ٹورز دی لڑائی وچ بنو امیہ دیاں عرب اسلامی فوجاں نوں ہرایا تے اینج اوہناں نوں فرانس تے مل مارن توں روک دتا۔

گٹھ:فرانس
گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
ہیسٹنگز دی لڑائی

**ہیسٹنگز دی لڑائی** 14 اکتوبر 1066 نوں نارمنڈی دے ڈیوک ولیم تے انگلینڈ دے بادشاہ ہیرلڈ  دے وشکار ہوئی۔ ایس لڑائی وچ نارمن فرانسیسی فوجاں نوں جت تے انگریزی فوجاں نوں ہار ہوئی انگریزی باشاہ ہیرلڈ ماریا گیا۔ ولیم انگلینڈ دا بادشاہ بن جاندا اے۔
فرانس دے سوہنے پنڈ

**فرانس دے سوہنے پنڈ** (فرانسیسی:Les Plus Beaux Villages de France) اک آزاد سنگت اے جیہڑی 1982 وچ فرانس دے نکے تے سوہنے پنڈاں دی وراثت دی سانبھ تے مشہوری ل‏ی بنائی گئی سی۔ 2008 تک 152 پنڈاں نوں سوہنا پنڈ دا ناں دتا گیا۔ ایس سنگت وچ لیان ل‏ئی کج شرطاں وی رکھیاں گیاں نیں جیہڑیاں ایہ نیں:

* پنڈ دی لوک گنتی 2000 توں ود نئیں ہونی چائیدی۔
* اوس پنڈ وچ دو ایسے بچاۓ ہوۓ تھاں ہونے چائیدے نیں اوہ تریخی، سوہنے یا سائینسی ہوسکدے نیں۔ 
 
کسے پنڈ نوں سوہنا ٹاؤن کونسل آکھ سکدی اے۔ ایسے پنڈ نوں اکھ تھلے رکھیا جاندا اے تے اوہدی ویکھ چاک کیتی جاندی اے۔

## فرانس دے سوہنے پنڈاں دی لسٹ

### [[السائس]]

* ہنزپاخ
* مٹلبرگہائم
* اگیویزہائم
* ہناوہر
* رکوہر

### [[اکیتین]]
* بیلوس
* بناک اٹ کازناک
* کیسٹلناڈ لا شیپل
* ڈومے
* لاروک گاگیک
* لموئل
* مونپازیر
* سینٹ لیون سر وزیرے
* سینٹ امانڈ ڈی کولی
* سینٹ جین ڈی کولی
* مونفلینکوئن
* اینہوا
* لا بسٹائیڈ کلیرنس
* سارے

### [[لوائیر وادی]]
* مونٹنسورياو

### [[اوورن]]
* شاروکس
* سالرز
* ٹورنمائر
* ارلمپڈس
* بلیسل
* لاواڈیو
* پراڈلے
* مونٹپیروکس
* سینٹ فلوریٹ
* اسون
### [[برگنڈی]]
* شتونیوف

گٹھ:فرانس دے سوہنے پنڈ
ہنزپاخ

**ہنزپاخ** فرانس دے صوبے السائس دے ضلعے بیس رہائن دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔

## ہور ویکھو
* فرانس دے سوہنے پنڈ
اڈیالا

**اڈیالا** پنجاب دے ضلع راولپنڈی وچ راولپنڈی شہر دا اک علاقا اے ۔ ایہ راولپنڈی شہر توں لمے پاسے 379 میٹر دی اچائی تے دریاۓ سواں دے کنڈھے تے وس رہیا اے ۔
اڈیالا تے نال دیاں تھاں واں چونترہ تے خصالا کولوں پتھر ویلے دے اوزار لبھے نیں ۔

* http://punjabijanta.com/lok-virsa/history-of-greater-punjab/msg734961/?PHPSESSID=0fgfrvrnnjr06had838shsh677#msg734961

گٹھ:ضلع راولپنڈی
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں
شتو

**شتو** (فرانسیسی:château) فرانس وچ شہروں باہر بنے کسے وڈے بندے دے وڈے گھر نون کیندے نیں۔ ایہ قلعہ وی ہوسکدا اے تے نئیں وی۔ شتو لاطینی چوں فرانسیسی وچ آیا اے لاطینی وچ ایدا مطلب اے قلعہ۔ فرانسیسی وچ اگر ایہ قلعہ ہووے تے فیر نال شبد فورٹ اسکدا اے۔ ایدے نال ایدی الے دوالے تھان وی ہوندی اے تے اینج اپنے آپ تے چلدا اے۔ ایدے الے دوالے کند وی ہوسکدی اے۔

## شتو لسٹ
* شتو مونٹنسورياو
* شتو ایمبوئس
* شتو شیمبورڈ
* شتو ولانڈری
* شتو سلی سر لوائر
* شتو ٹالکی
* شتو بلو‏ئس
* شتو شیورنی
* شتو شاؤمونٹ
* شتو ولانڈری
* شتو سلی سر لوائر
* شتو ٹالکی
* شتو شینن
* شتو پلیسس بوری
* شتو شاؤمور
* شتو برڈیزیر
* شتو اینگرز
* شتو ازے لیرڈو
* شتو اسے
* شتو کانڈی
* شتو شنونسو
* شتو ولانکے
* شتو لوشیس
* شتو شتوڈن
* شتو لی ریواؤ
* شتو مونٹریول بیلی
* شتو اویرون
* شتو آرگی

گٹھ:فرانس دے شتو
گٹھ:فرانس
شتو ایمبوئس

**شتو ایمبوئس** فرانس دی لوائر وادی دے صوبے سنٹر دے ضلعے اندرے لوئر وچ اک شتو اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:لوائر وادی دے شتو
گٹھ:فرانس دے شتو
لوائر وادی

**لوائر وادی** وشکارلے فرانس وچ لوائر دریا دے وشکارلے راہ وچ 280 کلومیٹر (170 میل) تے پھیلی اک تھاں اے۔

## لوائر وادی دے [[شتو]]
* شتو مونٹنسورياو
* شتو ایمبوئس
* شتو ولانڈری
* شتو سلی سر لوائر
* شتو ٹالکی
* شتو بلو‏ئس
* شتو شیورنی
* شتو شاؤمونٹ
* شتو ولانڈری
* شتو سلی سر لوائر
* شتو ٹالکی
* شتو شینن
* شتو پلیسس بوری
* شتو شاؤمور
* شتو مونٹنسورياو
* شتو برڈیزیر
* شتو اینگرز
* شتو ازے لیرڈو
* شتو اسے
* شتو کانڈی
* شتو شنونسو
* شتو ولانکے
* شتو لوشیس
* شتو شتوڈن
* شتو لی ریواؤ
* شتو مونٹریول بیلی
* شتو اویرون
* شتو آرگی

## بارلے جوڑ

گٹھ:فرانس
2012 اولمپک کھیڈاں

**لندن اولمپکس 2012** لندن برطانیہ وچ 27 جولائی نوں شروع ہوئے تے 12 اگست تک چلے۔

## ہور ویکھو
* زیادھ اولمپک میڈل جتن والے

## بارلے جوڑ

گٹھ:اولمپک کھیڈاں
دکھن عرب وفاق

دکھن عرب وفاق (عربی بولی چ اتحاد الجنوب العربي) عرب چ یمن دے علاقے چ برطانیہ دے تحفظ ہیٹھ نکی نکی ریاستاں دا اک اکٹھ سی ، جہڑا مگروں دکھن یمن بنیا ۔ اس دی نیہہ 4 اپریل 1962ء چ دکھن دیاں عرب امارتاں دے وفاق دیاں 15 برطانوی تحفظ ہیٹھ ریاستاں نال رکھی گئی ۔ 18 جنوری 1963ء چ اس چ برطانوی کالونی عدن وی شامل کر دتی گئی ۔ جون 1964ء چ اتلی علاقی سلطنت وی اس چ شامل ہو گئی اینج اینہاں ریاستاں دی گنتی 17 ہو گئی ۔ ایہہ وفاق اوس ویلے مک گیا جدوں اسنے دکھن عرب پروٹیکٹوریٹ نال 30 نومبر 1967ء چ آزادی حاصل کیتی تے ، دکھن یمن عوامی لوکراج دی تشکیل ہوئی ۔
## وفاق دیاں ریاستاں

*عدن
*علاوی(شیخت)
*عقرابی
*اوضالی
*بیہان امارت
*داثینا
*ضالا امارت
*فضلی سلطنت
*حوشابی
*لاہیج سلطنت
*تھلواں علاقی
*تھلواں یافا
*مفلاہی
*شیعب
*اتلی علاقی شیخت
*اتلی علاقی سلطنت
*وحیدی بالحاف
## وفاق دے لیڈر
## ہائی کمشنرز
*سر چارلس ہپبرن جانسٹن(1963ء)
*سر گیرالڈ کینیڈی نکولس تریواسکس (1964ء-1963ء)
*سر رچرڈ گورڈن ٹرنبل (1967ء-1964ء)
*سر ہمفرے ٹریولیان (1967ء)

## وزرائے اعلی

*حسن علی بایومی (1963ء)
*زین عبدو باہارون (1965-1963)
*عبدالقوی حسن مکاوی (1965)
*علی موسی الباباکر (1966-1965)
*صالح العوادی (1967-1966)
## ڈاک ٹکٹاں

1963ء توں 1966ء تک وفاق نے اپنیاں داک ٹکٹاں جاری کیتیاں ۔

## ہور ویکھو
*اقوام متحدہ دی سیکورٹی کونسل دی قرارداد نمبر 188
## ہور پڑھو
* Paul Dresch. *A History of Modern Yemen*. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2000.
* R.J. Gavin. *Aden Under British Rule: 1839-1967*. London: C. Hurst & Company, 1975.
* Tom Little. *South Arabia: Arena of Conflict*. London: Pall Mall Press, 1968.

## باہرلے جوڑ

*دکھن عرب تے یمن 1945ء توں 1995ء 

گٹھ:یمن
گٹھ:یمن دی تریخ
گٹھ:عرب
گٹھ:عرب دی تریخ
گٹھ:سابق دیس
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
فرانسس موڈی

**سر رابرٹ فرانسس موڈی** (اگست 24, 1890 – ستمبر 15, 1976) اک انگریز سرکاری افسر تے انڈین سول سروس دا سنگی سی۔اوہ سند تے پاکستانی پنجاب دا گورنر ریا۔

## جم پل
فرانسس موڈی 24 اگست 1890 نون سکاٹ لینڈ وچ جمی۔ ایڈنبرا تے کنگز کالج، کیمبرج توں پڑھائی کیتی۔ کج چر اوہنے سکول ماسٹری کیتی پر چھیتی اوہنوں سمج لک گئی جے ایہ اودے وس دا کم نئیں۔ 1914 وچ انڈین سول سروس دا امتحان پاس کرکے 1915 وج ہندستان آیا۔

## ہندستان وچ
پہلی وڈی لڑائی ہورئی سی جدوں اوہ ہہندستان آیا لڑائی دے انت تک اوہ فوجی سکھلائی لئی فوجیاں نال ای ریا۔ لڑائی مکن تے اوہنے یوپی دے صوبے وچ لادتا گیا۔

* جھانسی - اسسٹنٹ مجسٹریٹ
* بنارس - جوائنٹ میجسٹریٹ
* ڈیرہ دون - انکم ٹیکس آفیسر
* آگرہ - ڈسٹرکٹ اسسٹنٹ مجسٹریٹ
* سلطانپور - ڈپٹی کمشنر
* پرتاپ گڑھ - سیٹلمنٹ آفیسر
* فرخ آباد - کلکٹر
* آگرہ - سیٹلمنٹ آفیسر 1926–1929
* 1930-31 وچ موڈی چھٹی تے لندن وچ سی تے اوہنوں 1930-31 لندن گول میز کانفرنس دے سکرٹریاں وچ جنیا گیا۔
* الہ آباد - کلکٹر (کانفرنس مگروں)
* کانپور - کلکٹر 1932-36
* یو پی سرکار - ریونیو سیکرٹری
* صوبہ بہار - گورنر 1943-1944
* صوبہ سند - گورنر 15 جنوری 1946 توں 13 اگست 1947
* پاکستان بنن تے موڈی نوں جناح نے پاکستانی پنجاب دا گورنر بنادتا تے اوہ 15 اگست 1947 توں 2 اگست 1949 تک گورنر ریا۔

## اگلے کم
پاکستانی پنجاب دی گورنری توں 1949 وچ لین مگروں موڈی انگلینڈ چلا گیاجتھے اوہنے سرکاری ول نال کئی کم کیتے۔

## ویاہ تے مرنا
فرانسس موڈی نے دو ویاہ کیتے 1919 وچ میری سپنسر جس توں اوہدی اک تی ہوئی اوہ 1960 وچ مرگئی تے اوسے ورے اوہنے میری الزبتھ ایبرکرومبی نال ویاہ کرلیا 15 ستمبر 1976 نوں اوہ 87 وریاں دی سی اوہدی سکاٹلینڈ وچ موت ہوئی۔

* گورنر پاکستانی پنجاب

## اتہ پتہ

گٹھ:گورنر پاکستانی پنجاب
فضلی سلطنت

**فضلی سلطنت** (عربی چ السلطنة الفضلية) جزیرے ورگا عرب دے دکھنی کنڈے اتے اک آزاد سلطنت سی ، جہڑی 15ویں صدی عیسوی توں 1967ء تک رہی ۔ ایہہ اوہناں پہلیاں 9 ریاستاں چوں اک سی جسنے 20ویں صدی عیسوی دے مڈ چ برطانیہ نال بچاؤ دا معاہدہ کیتا تے برطانوی عدن پروٹیکٹوریٹ دا حصہ بن گئی ۔
ایہہ 1959ء چ بنن والی آلے دکھن عرب دیاں ریاستاں دے اتحاد تے اسدے مگروں 1963ء چ بنن آلے دکھن عرب وفاق دی مڈھ رکھویں سنگی سی ۔
اسدے آخری سلطان ناصر بن عبداللہ بن حسین بن احمد الفضلی نوں 1967ء چ ریاست دے مکن تے لا دتا گیا تے ایہہ دکھن یمن عوامی لوکراج دا حصہ بن گئی ، جہڑا ہن یمن چ رلیا اے ۔

گٹھ:یمن
گٹھ:یمن دی تریخ
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گورنمنٹ وقارالنساء کالج راولپنڈی

**گورنمنٹ وقارالنساء کالج** راولپنڈی, پنجاب پاکستان وچ کُڑیاں دا اک کالج اے ۔ ایہ 26 ایکڑ رقبے تے پھیلیا ہویا اے ۔ ایتھے انٹر تے بی اے تک پڑھائی ہوندی اے۔ ایتھے 130 دے نیڑے لیکچرر پروفیسر نیں تے 7000 دے نیڑے پڑھیارناں نیں ۔

ایہدی نیوں 29 اپریل 1954 وچ رکھی گئی سی ۔ ایہ پہلاں سکول سی ۔ ایہ کالج اگے ودھدا ہویا ایم اے دی پدھر تک اپڑیا ۔ 

## باہرلے جوڑ

گٹھ:پنجاب دے کالج
شن ہنگ سکوائر

**شن ہنگ سکوائر** چین دے شھر شینژین وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 384 میٹر (1,260 فٹ) اے۔ اے 1996 وچ بننی پوری ہوئی تے ایدیاں 69 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ

گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
عبد الرب نشتر

**سردار عبد الرب نشتر** (13 جون 1899 - 14 فروری 1958) اک پکستانی مسلم لیگی آگو پاکستان بنان وچ کم کرن والا تے پاکستانی پنجاب دا گورنر سی۔

## جم پل
سردار عبد الرب نشتر 13 جون 1899 نوں پشاور وچ جمیا۔ مڈلی پڑھائی مشن سکول توں تے فیر سناتن دھرم ہائی سکول ممبئی توں کیتی۔ ایڈورڈ کالج پشاور تے پنجاب یونیورسٹی وچ پڑھیا تے گریجویشن کیتی۔ 1925 وچ علیگڑھ یونیورسٹی توں وکالت دا امتحان پاس کیتا۔

## سیاست وچ
عبد الرب نشتر انڈین نیشنل کانگرس دا 1927-31 سنگی ریا۔ 1929 توں 1938 تک پشاور مینسپل کمیٹی دا میونسپل کمشنر چنیا جاندا ریا۔ مسلم لیگ دی سنگت وچ آیا۔ 1937 توں 1945 تک سوبہ سرحد دی قنون بنان والی اسمبلی دا سنگی ریا۔ 1943 توں 1945 تک صوبہ سرجد دا فنانس منسٹر ریا۔ مسلم لیگ دی ورکنگ کمیٹی دا سنگی ہوندیاں ہویاں 1946 دی شملہ کانفرنس وچ ملنی کیتی۔

اوہ 1927 تو‏ں 1931 تک آل انڈیا کانگریس دے رکن رہے تے 1929 تو‏ں 1938 تک پشاو‏ر میونسپل کمیٹی دے کمشنر رہ‏‏ے۔ بعد وچ اۤپ نے آل انڈیا مسلم لیگ وچ شمولیت اختیار کيتی تے 1932 وچ آل انڈیا مسلم لیگ د‏‏ی کونسل دے رکن بنے۔ آزادی دے بعد پاکستان د‏‏ی پہلی کابینہ وچ آپ بطور وزیر مواصلات شامل ہوئے۔ بعد وچ آپ نو‏‏ں صوبہ پنجاب دا گورنر مقرر کيتا گیا آپ سیاست وچ اصولاں دے پابند سن ۔ تے قانون د‏‏ی عملداری آپ دا پسندیدہ اصول سی۔ آپ کواسلام تو‏ں بہت زیادہ محبت سی۔ ہندوواں د‏‏ی جانب تو‏ں شدھی تے سنگھٹن د‏‏ی تحریکاں دے مقابلے وچ آپ نے اداراہ تبلیغ اسلام بنایا۔ شاہی قلعہ لاہور دا دروازہ انگریزاں نے عوام دے لئی بند رکھیا ہويا سی۔ جدو‏ں آپ گورنر بنے تاں آپ نے اسلامی فن تعمیر دے اس عظیم شاہکار نو‏‏ں عوام دے کھول دتا۔ وفات دے بعد محترمہ فاطمہ جناح د‏‏ی اجازت تو‏ں مزار قائد دے احاطے وچ خان لیاقت علی خان تے بابائے قوم دے نال سپرد خاک ہوئے۔

پاکستان بنن تے اوہنوں پاکستان دا وزیر بنایا گیا تے 1949 وچ پاکستانی پنجاب دا گورنر۔ اوہ پہلا پاکستانی گورنر سی اوس ویلے تک۔ اوہ 1951 تک دو ورے تک پنجاب دا گورنر ریا۔خواجہ ناظم الدین دی سرکار مکن تے اوہدی اڑ پھس گورنر جرنل غلام محمد نال ہوگئی۔ نشتر نوں مسلم لیگ دا صدر بنایا جاندا اے۔

عبد الرب نشتر 14 فروری 1958 نوں مرجاندا اے۔ نشتر میڈیکل کالج ملتان اوہدے ناں تے اے۔
 
## ہور یکھو
* گورنر پاکستانی پنجاب
## حوالے

## بارلے جوڑ
* Sardar Abdur Rab Nishtar, ازادی دے موڈھی
* صفہ 
* سردا عبدالرب نشتر 
* اوورسیز پاکستانی فاؤنڈیشن دا صفحہ
* سردار عبد الرب نشتر

 
|-

گٹھ:1899 دے جم
گٹھ:1958 دیاں موتاں
گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1947ء تو‏ں 1954ء
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے گورنر
گٹھ:پنجاب، پاکستان دے گورنر
گٹھ:پہلی پاکستانی کابینہ
گٹھ:تحریک پاکستان دے شمال مغربی سرحدی صوبہ تو‏ں کارکنان
گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین
گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم
گٹھ:خیبر پختونخوا دے سیاستدان
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:ایڈورڈز کالج، پیشاور دے فضلا

گٹھ:گورنر پاکستانی پنجاب
الیٹ ریزیڈنس

**الیٹ ریزیڈنس** متحدہ عرب امارات دے شھر دبئی وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 380.1 میٹر (1247 فٹ) اے۔ اے 1996 وچ بننی پوری ہوئی تے ایدیاں 91 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ
بینک آف چائینہ ٹاور

**بینک آف چائینہ ٹاور** چین دے شھر ہانگ کانگ وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 367.4 میٹر (1,205.4 فٹ) اے۔ اے 1996 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 70 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ

گٹھ:اچیاں عمارتاں
گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
شتو ولانڈری

**شتو ولانڈری** فرانس دی لوائر وادی دے صوبے سنٹر دے ضلعے اندرے لوئر وچ اک شتو اے۔ 
## بارلے جوڑ

گٹھ:لوائر وادی دے شتو
گٹھ:فرانس دے شتو
روز ٹاور

**روز ٹاور** متحدہ عرب امارات دے شھر دبئی وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 333 میٹر (1,093 فٹ) اے۔ اے 2007 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 72 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ

گٹھ:چین
گٹھ:چین دیاں عمارتاں
شتونیوف

**شتونیوف** فرانس دے صوبے برگنڈی دے ضلعے کوٹے ڈی اور دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
## ہور ویکھو
* فرانس دے سوہنے پنڈ

گٹھ:فرانس دے سوہنے پنڈ
ریوگیونگ ھوٹل

**ریوگیونگ ھوٹل** اتلا کوریا دے شھر پیانگ یانگ وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 330.02 میٹر (1,082.7 فٹ) اے۔ اے 2012 وچ بننی پوری ہوئی تے ایدیاں 105 منزلاں نیں۔
## ہور ویکھو
* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ
ابراہیم اسماعیل چندریگر

thumb|ابراہیم اسماعیل چندریگر
**ابراہیم اسماعیل چندریگر** (15 اپریل 1898 - 26 ستمبر 1960 ) پاکستان دا وزیراعظم تے پنجاب دا گورنر سی۔

## جم پل
ابراہیم اسماعیل چندریگر 15 اپریل 1898 نوں احمدآباد ہندستان وج جمیا تے بمبئی یونیورسٹی تو پزھیا۔

## سیاست وچ
محمد علی جناح دے آکھن تے بمبئی آے تے 1937 وچ بمبئی صوبائی مسلم لیگ دے صدر چنے گۓ تے 1946 تک چنے جاندے رۓ۔ برطانوی راج دے مکن توں پہلے جیہڑی سرکار بنی اوہدے وچ چندریگر کامرس دے وزیر سن۔ 1947 وچ پاکستان بنن مگروں پاکستان دی پہلی کابینہ وچ اوہ کامرس تے کاروبار دا وزیر بنایا گیا۔ ایس مگروں اوہ افغانستان وچ سفیر، صوبہ سرحد دا گورنر، صوبہ پنجاب دا گورنر تے قنون دا وزیر ریا۔ اکتوبر 1957 وچ اوہنوں پاکستان دا وزیراعظم بنایا گیا پر اسکندر مرزا نے دو مہینیاں مگروں ای لادتا۔ 

26 ستمبر 1960 نون لندن وچ اوہدی موت اوئی۔

## ہور یکھو
* گورنر پاکستانی پنجاب

## بارلے جوڑ

## اتہ پتہ
حبیب ابراہیم رحمت اللہ

**حبیب ابراہیم رحمت اللہ** (مارچ 10, 1912 - جنوری 2, 1991) اک پاکستانی سیاستدان تے سفارتکار سی۔ اوہ 26 ستمبر 1954 توں 26 نومبر 1954 تک پنجاب دا گورنر ریا۔ اوہ برطانیہ وچ پاکستان دا پہلا سفیر سی۔ اوہ سندھ دا گورنر، فرانس وچ پاکستان دا سفیر، کامرس دا پاکستانی وزیر پاکستانی ریڈکراس دا چیرمین سی۔ اوہ کئی کمپنیاں دے بورڈاں دا ڈریکٹر وی ریا۔

## ہور یکھو
* گورنر پاکستانی پنجاب

گٹھ:گورنر پاکستانی پنجاب
مشتاق احمد گرمانی

**مشتاق احمد گرمانی** ((1905–1981)) اک پاکستانی سیاستدان سی۔ اوہ 27 نومبر 1954 توں 14 اکتوبر 1955 تک پنجاب دا گورنر ریا۔ اوہ 1951 توں 1954 تک پاکستان دا وزیر داخلہ وی ریا۔ 1955 وچ جدوں گورنر پنجاب دا عہدہ مکا دتا گیا تے اوہ لیندے پاکستان دا پہلا گورنر بنایا گیا۔

## ہور یکھو
* گورنر پاکستانی پنجاب