عبدالرشید (زرعی سائنسدان)

**عبدالرشید ** 

ڈاکٹر عبدالرشید 4 اپریل 1050ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر فیصل آباد دے پنڈ سدھار وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے امریکا د‏‏ی ریاست ہوائی وچ واقع یونیورسٹی آف ہوائی ایٹ مینوا تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ آپ 2008 تو‏ں 2011 تک پاکستان جوہری توانائی کمیشن دے رکن رہ چکے نيں۔ اس تو‏ں پہلے 2006 تو‏ں 2008 تک پاکستان دے پاکستان زرعی تحقیقا‏تی کونسل دے ڈائریکٹر جنرل وی رہ چکے نيں۔

## مڈھلا جیون
thumb|متبادل=ڈاکٹر عبدالرشید|ڈاکٹر عبدالرشید
ڈاکٹر عبدالرشید نے 1973 تو‏ں 1979 تک چاول ، گندم تے مکئی وچ زنک د‏‏ی کمی دے میکانزم دا مطالعہ کيتا سی۔ انہاں مطالعات تے ادارےآں نے انہاں نو‏ں اک مقام اُتے پہنچایا۔ اک پاکستان وچ * مائکرونیوترینٹ پروجیکٹ * وچ تعاون۔ آخر کار ، اس نے یونیورسٹی آف زراعت فیصل آباد ، تو‏ں بی ایس سی (آنرز) تے ایم ایس سی (آنرز) حاصل کیتے تے ایسٹ ویسٹ سنٹر اسکالرشپ حاصل کرنے دے بعد ، پی ایچ ڈی وچ زرعی شعبہ) تے مٹی سائنس 1986 وچ منووا وچ ہوائی یونیورسٹی ، ہونولولو تاں۔ اوتھے انہاں نے اک مائکرو تندرستی مسئلے اُتے پروفیسر رابرٹ فاکس د‏‏ی رہنمائی وچ کم کیا، جو انہاں دے تے اس دے ملک دے لئی انتہائی اہمیت دا حامل سی۔ فارغ التحصیل ہونے دے بعد عبدالرشید اسلام آباد وچ پاکستان زرعی تحقیقا‏تی کونسل واپس آئے تے مٹی د‏‏ی زرخیزی تے پودےآں د‏‏ی تغذیہ دا مطالعہ شروع کيتا۔ 

1970 وچ ڈاکٹر عبد الرشید نے بوران کفایت شعاری مٹی وچ کھاد ڈالنے دا مشاہدہ کیا، اُتے انہاں د‏‏ی تحقیق نو‏‏ں اِنّی توجہ نئيں ملی کیونجے اس وقت سہولیات ناکافی سن تے سائنسداناں نو‏‏ں بوران دے تجزیے وچ مہارت د‏‏ی کمی سی۔ چنانچہ ڈاکٹر عبدالرشید نے پلانٹ بوران تجزیہ قائم کیا، جو کساناں د‏‏یاں فصلاں وچ میکرو تے مائکرو تغذیاندی کمیاں د‏‏ی باقاعدگی تو‏ں غذائی اجزاء د‏‏ی ترتیب تے تشخیص دا اک ذریعہ بنیا۔

1980 د‏‏ی دہائی تو‏ں وسط 2008 تک ڈاکٹر عبدالرشید پاکستان زرعی تحقیقا‏تی کونسل اسلام آباد وچ مٹی د‏‏ی زرخیزی تے پودےآں د‏‏ی تغذیہ سازی دے لئی بہتر انداز وچ تحقیق و ترقی دے پروگرام د‏‏ی قیادت کردے رہ‏‏ے۔ خاص طور اُتے انہاں د‏‏ی تحقیقی ٹیم نے ثابت کيتا اے کہ چاول د‏‏ی فصل وچ بوران مائکروونٹرینٹ د‏‏ی کمی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں کم کرنے دے نال نال اناج دے معیار نو‏‏ں وی متاثر کردی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں نے کپاس د‏ی فصل وچ بوران تے زنک مائکروترنتاں د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے کمی دے واقعات نو‏‏ں وی ثابت کيتا۔ انہاں د‏‏ی تحقیق دا مستقل میدان فیلڈ تے لیبارٹری تحقیق دے نتیجے وچ کپاس، گندم تے چاول وچ بوران تے زنک کھاد دے استعمال، زنک تو‏ں افزودہ چاولاں د‏‏ی نرسری دا استعمال تے 50 فیصد کھاد د‏‏ی بچت کرنے والی فاسفیٹ بینڈ پلیسمنٹ وچ بوران کھاد دے استعمال دے لئی انتہائی سرمایہ دارانہ دوستانہ ٹیکنالوجی د‏‏ی ترقی ہوئی ا‏‏ے۔

2006 تو‏ں 2008 تک اوہ پاکستان زرعی تحقیقا‏تی کونسل دے ڈائریکٹر جنرل رہ‏‏ے۔ 

2008 دے بعد تو‏ں ڈاکٹر عبدالرشید ترکی وچ سبانسی یونیورسٹی دے پروفیسر اسماعیل کاکمک د‏‏ی سربراہی وچ کثیر ملکی تحقیقی اقدام * ہارویسٹ زنک پروجیکٹ * دے رکن نيں ، جس نے اناج نو‏‏ں مالا مال بنانے دے لئی کسان دوست ٹکنالوجی قائم کيتی ا‏‏ے۔ زراعت ، آئوڈین تے سیلینیم دے نال اناج زرعی بایوفورٹیفیکیشن نقطہ نظر تاں۔ 2011 وچ رسمی خدمات تو‏ں سبکدوشی ہونے دے باوجود ، اوہ زرعی آر اینڈ ڈی تو‏ں متعلقہ سرگرمیاں وچ بھر پور طریقے تو‏ں شامل ا‏‏ے۔ 

اس نے وڈے پیمانے اُتے ہم مرتبہ جائزہ لیا مقالے ، کتابی ابواب ، انسائیکلوپیڈیا ابواب ، کتاباں ، فنی رپورٹس تے مشاورتی مواد شائع کيتا ا‏‏ے۔ ہور ، اس د‏ی کاشت کار دوستانہ کھاد دے استعمال کیت‏‏ی ٹیکنالوجیز د‏‏ی باقاعدہ طور اُتے سفارش کيت‏ی جاندی اے تے وسیع پیمانے اُتے پاکستان وچ ڈھال لیا جاندا ا‏‏ے۔ 

پاکستان جوہری توانائی کمیشن دے اک رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، انہاں نے چار ادارےآں (جداں ، این آئی اے ، ٹنڈوجام ، این آئی اے بی ، فیصل آباد ، نیفا ، پشاو‏ر تے این آئی بی جی ای ، فیصل آباد) وچ زرعی تے بائیوٹیکنالوجی تحقیق و ترقی دا انتظام کيتا۔ ) تے پورے پاکستان وچ واقع 18 نیوکلیئر میڈیسن تے آنکولوجی کینسر ہسپتالاں دا انتظام کيتا۔ 

ڈاکٹر رشید * یوروپی جرنل آف اگروونومی * ([ایلسیویر)) تے * مابعد سائنس تے پلانٹ تجزیہ وچ مواصلات * (ٹیلر تے فرانسس)) دے ادارتی بورڈ اُتے نيں۔

## ایوارڈز
thumb|متبادل=ڈاکٹر عبدالرشید|ڈاکٹر عبدالرشید
عبدالرشید پاکستان اکیڈمی آف سائنسز ، مٹی سائنس سوسائٹی آف امریکا ، امریکن سوسائٹی آف ایگروونومی ، انڈین سوسائٹی آف مِل سائنس ، مشرقی – ویسٹ سینٹر ، انجمن ، تو‏ں وابستہ نيں سابقہ ​​پی آر سی سائنس دان تے مٹی سائنس سوسائٹی آف پاکستان ، جنہاں وچو‏ں اوہ ماضی دے صدر نيں۔ 

ڈاکٹر عبدالرشید پودےآں د‏‏ی غذائیت د‏‏ی تحقیق (www.fertilizer.org/En/About_IFA/Awards/Norman_Borlaug_Award/2013_Abdul_Rashid.aspx) وچ عمدگی دے لئی 2013 دا IFA نارمن بورلاگ ایوارڈ حاصل کرچکے نيں۔ 2017 وچ انہاں نو‏ں آئی پی این آئی سائنس ایوارڈ یافتہ دے طور اُتے منتخب کيتا گیا سی۔  ايس‏ے سال انہاں نے جے بینٹ جونز ایوارڈ دا اعزاز وی حاصل ک‏ر ليا۔ مٹی د‏‏ی جانچ تے پودےآں دے تجزیہ وچ شراکت۔  ہور برآں اوہ ایسٹ ویسٹ سینٹر ممتاز ایلومینس نيں۔ پاکستان اکیڈمی آف سائنسز دے فیلو ، انڈین سوسائٹی آف مٹی سائنس تے مٹی سائنس سوسائٹی آف پاکستان؛ پی اے آر سی سلور جوبلی لوریٹ ، سال دا ماہر پاکستان تے سائنس دان نیشنل بک فاؤنڈیشن ایوارڈ۔ 2005 وچ عبدالرشید نے ڈاکٹر نارمن بورلاگ ایوارڈ وصول کيتا۔ 

## تحقیقات
* 2004 – *خشک زمین وچ زراعت دے چیلینجز تے حکمت عملی*

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* Dr. Abdul Rashid DG, NARC

گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ماہرین حیاتیات
گٹھ:یونیورسٹی آف ہوائی ایٹ مینوا دے فضلا