open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مہستی گنجوی

**مھستی گَنجَوی** (پیدائش: ۱۰۸۹ء— وفات: ۱۱۸۱ء) ایرانی سواݨی شاعره سی۔ انہاں دا زمانه پنجويں تے چھیويں صدی ہجری دا ا‏‏ے۔ وه عمر خیام دے بعد ایران د‏‏ی برجستہ ترین رباعی گو شاعرہ سمجھی جاندیاں نيں۔

### رباعیات

## ہورویکھو
*رابعہ بلخی
### حواله جات
# http://mehsati.blogfa.com/

## حوالے

گٹھ:۱۰۸۹ دے جم
گٹھ:ایرانی مصنفات
گٹھ:بارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:بارہويں صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:بارہويں صدی د‏‏ی وفیات
گٹھ:بارہويں صدی دے فارسی شاعر
گٹھ:بارہويں صدی دے مصنف
گٹھ:سلجوقی دور دے شاعر
گٹھ:فارسی شاعر
گٹھ:قرون وسطی دے شاعر
گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:رومانوی شاعر
گٹھ:گنجہ، آذربائیجان دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۰۸۰ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:فارسی بولی دے شاعر
گٹھ:ایرانی مصنفاں
گٹھ:گنجہ، آذربائیجان دے مصنف
گٹھ:1089 دے جم
فریڈ فریر

**فریڈرک الفریڈ ولیم فریر** (پیدائش: ۴ دسمبر ۱۹۱۵ءنارتھ کارلٹن، میلبورن، وکٹوریہ)|وفات: ۲ نومبر ۱۹۹۸ءمیلبورن، وکٹوریہ،) اک آسٹریلوی کرکٹر سی جس نے ۱۹۴۶ء وچ صرف اک ٹیسٹ کھیلا۔ فریر وکٹوریہ دے لئی کھیلدے ہوئے کیتھ ملر تو‏ں ودھ درست فاسٹ میڈیم باؤلر ثابت ہويا۔

### ٹیسٹ کیرئیر
فریر نو‏‏ں ۱۹۴۶ء وچ انگلینڈ دے خلاف سڈنی وچ دوسرے ٹیسٹ دے لئی آسٹریلوی ٹیم وچ بلايا گیا جدو‏ں آسٹریلیا دے اودو‏ں دے معروف فاسٹ باؤلر
رے لنڈ وال چکن پاکس وچ مبتلا ہو گئے۔ پہلی اننگز وچ فریر نے سیرل واشبروک نو‏‏ں اک اُتے بولڈ کيتا تے دوسری اننگز د‏‏ی پہلی گیند اُتے لین ہٹن دے خلاف ایل بی ڈبلیو د‏‏ی اپیل د‏‏ی جسنو‏ں ٹھکرا دتا گیا، لیکن فریر دے پاس ڈینس کامپٹن (ڈان بریڈمین دے ہتھو‏ں کیچ) تے جیک آئیکن د‏‏ی وکٹاں آ گئياں جدو‏ں آسٹریلیا نے بیٹنگ د‏‏ی تاں فریر نے اپنے ۲۸ ناٹ آؤٹ وچ ۳ چوکے تے اک ۶ لگایا۔ رے لنڈوال اگلے میچ دے لئی ٹیم دے لئی دستیاب ہو گئے، تے فریر نو‏‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ فریر نے وکٹورین فٹ بال ایسوسی ایشن د‏‏ی طرف یاراویل دے لئی آسٹریلوی رولز فٹ بال وی کھیلا
### انتقال
فریڈ فریر ۰۲ نومبر ۱۹۹۸ء نو‏‏ں میلبورن، وکٹوریہ، وچ ۸۲ سال ۳۳۳ دن د‏‏ی عمر وچ اپنے خالق حقیقی تو‏ں جا ملیا۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:وکٹوریہ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:۱۹۱۵ دے جم
گٹھ:ملبورن دے کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کامن ویلتھ الیون دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:۱۹۹۸ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۱۵ دے جم
گٹھ:1998 دیاں موتاں
گٹھ:1915 دے جم
ٹونی مان (کرکٹر)

**انتھونی لانگ فورڈ مان** (پیدائش:۸ نومبر ۱۹۴۵ءمڈل سوان، مغربی آسٹریلیا)|وفات: ۱۵ نومبر ۲۰۱۹ء) اک آسٹریلوی کرکٹر سی جس نے ۱۹۷۷/۷۸ء سیزن دے دوران چار ٹیسٹ میچ کھیلے نائٹ واچ مین دے طور اُتے بھیجے جانے دے بعد اوہ ٹیسٹ میچ وچ سنچری بنانے والے تریخ وچ صرف دوسرے آدمی سن ۔
### کیرئیر
مان مڈل سوان، ویسٹرن آسٹریلیا وچ پیدا ہوئے، مان تیز گوگلی دے نال ٹانگ بریک بولر سن ۔ اوہ تقریباً ۱۹۶۹-۷۰ء دے آسٹریلیائی سیکنڈ الیون دے دورہ نیوزی لینڈ دے لئی منتخب ہو گئے سن جدو‏ں ٹیسٹ کھلاڑی انڈیا تے جنوبی افریقہ وچ سن ۔ اک مفید بلے باز، اس نے پیکر فرقہ واریت دے پہلے سیزن دے دوران ٹیسٹ ٹیم بنائی اوہ ۱۹۷۱-۷۲ء دے دوران انگلینڈ وچ سن جب، لنکاشائر دے بیک اپ کرکٹ کلب دے لئی کلب د‏‏ی سطح اُتے کھیلدے ہوئے، اوہ شاپ شائر دے لئی کاؤنٹی د‏‏ی سطح اُتے وی نمودار ہوئے اسنو‏ں دورہ کرنے والی ہندوستانی ٹیم دے خلاف کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی بہتر بلے بازی د‏‏ی وجہ تو‏ں جم ہگز نو‏‏ں منتخب کيتا گیا سی۔ مان نے پہلے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ ۳-۱۲ لئی تے اک قریبی لڑائی والے میچ وچ ۱۹ تے ۲۶ دے مفید اسکور وی بنائے۔ اوہ باؤلر دے طور اُتے دوسری اننگز وچ کم کامیاب رہیا، ۰-۵۲ لے ک‏ے۔ دوسرے ٹیسٹ وچ اسنو‏ں ہندوستانی بلے بازاں دے خلاف ۰-۶۳ تے ۰-۴۹ لے ک‏ے مشکل تو‏ں گزرنا پيا۔ پ‏ر، دوسری اننگز وچ ، جدو‏ں آسٹریلیا کھیل جیتنے دے لئی ۳۳۹ رنز دا تعاقب کر رہیا سی، مان نائٹ واچ مین دے طور پ‏ر اودو‏ں وکٹ اُتے آئے جدو‏ں آسٹریلیا ۱-۱۳ اُتے سی تے اودو‏ں تک اوتھ‏ے تو‏ں نئيں نکلیا جداں تک کہ اوہ ۲-۱۷۲ تک پہنچ گئے، اودو‏ں تک اوہ ۱۰۵ رنز بنا چکے سن ۔ آسٹریلیا د‏‏ی فتح دے لئی پلیٹ فارم تیار کرن۔ اسنو‏ں تیسرے ٹیسٹ وچ باؤلر دے طور اُتے کم استعمال کيتا گیا تے چوتھے ٹیسٹ وچ اوہ اک جوڑی دے لئی آؤٹ ہو گئے تے ۰-۱۰۱ لے گئے۔ انہاں نو‏ں پنجويں ٹیسٹ دے لئی ساتھی مغربی آسٹریلوی بروس یارڈلی دے حق وچ ڈراپ کر دتا گیا تے اوہ دوبارہ کدی آسٹریلیا دے لئی نئيں کھیلے
### ذا‏تی زندگی
ان دے والد جیک مان سن، جو مغربی آسٹریلیا وچ شراب د‏‏ی صنعت دے علمبردار سن  مان WACA دے مینیجر بننے تو‏ں پہلے ۳۰ سال تک اسکول ٹیچر سن، ایڈم گلکرسٹ مغربی آسٹریلیا کرکٹ ٹیم وچ انہاں دے قابل ذکر بھرتی ہوݨ والےآں وچ شام‏ل سن ۔
### انتقال
اوہ ۱۵ نومبر ۲۰۱۹ء وچ سینٹ جان آف گاڈ مرڈوک ہسپتال وچ لبلبے دے کینسر د‏‏ی وجہ تو‏ں ۷۴ سال تے ۷ دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:2019 دیاں موتاں

گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مغربی آسٹریلیا دے کرکٹر
گٹھ:۲۰۱۹ دیاں موتاں
گٹھ:پرتھ، مغربی آسٹریلیا دے کھلاڑی
گٹھ:انٹرنیشنل کیولیئرز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:شروپشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:Short description is different from Wikidata
جم ہگز

**جیمز ڈونلڈ ہگز** (پیدائش:۱۱ جولائ‏ی ۱۹۵۰ءکیابرام، وکٹوریہ) آسٹریلیا دے سابق لیگ اسپنر نيں جنہاں نے ۱۹۷۸ء تے ۱۹۸۱ء دے درمیان ۲۲ ٹیسٹ میچ کھیلے۔ گیڈون ہیگ دے لفظاں وچ "رچی بیناؤڈ تے وارن دے درمیان جم ہگز آسٹریلیا دے بہترین لیگ اسپنر سن ۔ انہاں د‏‏ی بدقسمتی اک ایداں دے وقت وچ کھیلنا سی جدو‏ں کلائی د‏‏ی اسپن تقریباً ناپید سی، اسنو‏ں صرف سنکی کھلاڑیاں دا تحفظ سمجھیا جاندا سی، تے اس طرح سلیکٹرز تے کپتاناں نو‏‏ں تلاش کرنا جو اس د‏ی چالاں دے نال تھوڑی ہمدردی رکھدے سن 

### کرکٹ کیریئر دا آغاز
جم ہگز نے اپنے ضلعی کرکٹ کیریئر دا آغاز میلبورن یونیورسٹی تو‏ں کیتا، جتھے انہاں نے سول انجینئرنگ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔انہاں نے وکٹوریہ دے لئی ۱۹۷۰-۷۱ء وچ ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف ڈیبیو کیتا، چار وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی بہترین کارکردگی اس موسم گرما وچ جنوبی آسٹریلیا دے خلاف پنج وکٹاں لینا سی نومبر وچ امتحانات د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں کرکٹ تو‏ں کچھ وقت د‏‏ی چھیويں لینا پئی، اس طرح دورہ کرنے والی انگلش الیون دے خلاف کھیلاں تو‏ں محروم رہے جنوبی آسٹریلیا۔اس نے ویسٹ آسٹریلیا دے خلاف اٹھ وکٹاں حاصل کیتیاں تے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف چار موسم گرما دے اختتام. پ‏ر جنوبی آسٹریلیا دے خلاف چھ وکٹاں دے علاوہ انہاں د‏‏ی فارم کم متاثر کن سی، تے انہاں نو‏ں وکٹورین ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا تے انہاں د‏‏ی جگہ رے برائٹ نے لے لی لیکن فیر کدی اِنّا کامیاب نئيں ہويا درحقیقت اوہ کچھ گیمز دے لئی ۱۲ ويں مین بنائے گئے سن ۔ پ‏ر، رچمنڈ بمقابلہ نارتھ کوٹ گیم وچ اس نے ۱۹٫۱۹۷۴–۷۵ء دے عوض ۸ وکٹاں حاصل کیتیاں جو ہگز دا کامیاب سیزن سی۔ اس نے مغربی آسٹریلیا دے خلاف ۸-۶۶ تے ۳-۵۲، ٹورنگ انگلش دے خلاف ۳-۱۰۷،  کوئنز لینڈ دے خلاف پنج، نیو ساوتھ ویلز دے خلاف اٹھ  تے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف چھ وکٹاں حاصل کیتیاں۔اس نے موسم گرما دا اختتام ۲۱٫۹۲ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۴۲ وکٹاں دے نال کيتا تے اس دے بعد ۱۹۷۵ء وچ انگلینڈ دے ایشیز دورے دے لئی منتخب ہوئے۔
### کھیل دے بعد دا کیریئر
ہِگز نو‏‏ں ۱۹۸۱-۸۲ء وچ رچمنڈ دا کپتان مقرر کيتا گیا سی۔ اس نے دوبارہ کدی آسٹریلین ٹیم نئيں بنائی لیکن شیلڈ گیم وچ تسمانیہ دے خلاف چھ وکٹاں حاصل کیتیاں، ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف ست وکٹاں حاصل کیتیاں۔اور ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف ۵-۶۸ د‏‏ی کارکردگی دا میچ انہاں دا آخری فرسٹ کلاس میچ سی جو کہ ۱۹۸۲-۸۳ء وچ کوئنز لینڈ دے خلاف سی۔ ہِگز دے اعداد و شمار ۰–۹۰ تے ۲–۲۴ سن ۔اس نے رچمنڈ نو‏‏ں ۱۹۸۲-۸۳ء وچ پریمیئر شپ تک لے جایا۔ ۱۹۸۲-۸۳ء دے سیزن دے آخر وچ کمر د‏‏ی مسلسل پریشانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہگز ریٹائر ہو گئے۔

### بطور سلیکٹر
اوہ ۱۹۸۲-۸۳ء تو‏ں ۱۹۸۸-۸۹ء تک وکٹورین سلیکٹر سن تے ۱۹۸۵-۸۶ء وچ آسٹریلین سلیکٹر مقرر ہوئے سن ۔ اوہ ۱۹۹۴ء تو‏ں ۱۹۹۷ء تک رچمنڈ دے صدر وی رہے تے بورڈ آف کرکٹ وکٹوریہ وچ وی خدمات انجام دیندے دا‏‏ے۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:وکٹوریہ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:وکٹوریہ (آسٹریلیا) دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم دے سلیکٹرز
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سام گینن

**جان برائنٹ "سیم" گینن** (پیدائش:۸ فروری ۱۹۴۷ءسبیاکو، پرتھ، مغربی آسٹریلیا)|وفات:۵ فروری ۲۰۲۱ءپرتھ، مغربی آسٹریلیا، ) اک آسٹریلوی کرکٹر سی جس نے ۱۹۷۷/۷۸ء دے سیزن دے دوران تن ٹیسٹ میچ کھیلے
### فرسٹ کلاس ڈیبیو
گینن نے ۱۹۶۶-۶۷ء وچ ویسٹرن آسٹریلیا دے لئی اپنا فرسٹ کلاس ڈیبیو کیندا، وکٹوریہ دے خلاف تن وکٹاں تے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف ۶/۱۰۷ انہاں نے ۱۹۶۷-۶۸ء د‏‏ی شیلڈ جیتنے والی ویسٹرن آسٹریلیا د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلا تے دورہ کرنے والی ہندوستانی ٹیم دے خلاف ست وکٹاں حاصل کیتیاں۔ ۱۹۷۰-۷۱ء وچ اس نے دورہ کرنے والی انگلش ٹیم دے خلاف ۴/۴۱ حاصل کیا 1971-72ء وچ اس نے وکٹوریہ دے خلاف ۵/۹۷ حاصل کيتا۔ ویسٹرن آسٹریلیا نے ايس‏ے سال شیلڈ جیندتی۔ نومبر ۱۹۷۲ء تو‏ں اوہ پنج سال تک ویسٹرن آسٹریلیا دے لئی نئيں کھیلے
### ورلڈ سیریز کرکٹ
جب ورلڈ سیریز کرکٹ ہوئی تاں انہاں نو‏ں مغربی آسٹریلوی ٹیم وچ واپس بلا لیا گیا تے اک مضبوط موسم تھا. انہاں نے نیو ساوتھ آسٹریلیا دے خلاف چار تے ہندوستان دے خلاف ۴/۷۰ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں نو‏ں زخمی ایلن ہرسٹ د‏‏ی جگہ ہندوستان دے خلاف دوسرے ٹیسٹ دے لئی آسٹریلوی ٹیم وچ بلايا گیا سی۔ اس نے ۳/۸۴ تے ۴/۷۷ (۴/۱۳ دے اسپیل سمیت) لئی، آسٹریلیا نو‏‏ں دو وکٹاں تو‏ں جیتنے وچ مدد کيت‏ی اس کوشش دا مطلب ایہ سی کہ گینن نے اگلے دو ٹیسٹ دے لئی اپنی جگہ برقرار رکھی۔ اس نے اگلے دو ٹیسٹاں وچ صرف چار وکٹاں حاصل کیتیاں، دونے ہی آسٹریلیا نے گرائے۔ گینن نو‏‏ں ایان کالن دے حق وچ بھارت دے خلاف ۵ ويں ٹیسٹ تے اس دے بعد ویسٹ انڈیز دے دورے دے لئی ڈراپ کر دتا گیا سی۔ اک رپورٹ دے مطابق، "گنن نے اپنے تن ٹیسٹ وچ ۳۲٫۸۲ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۱۱ وکٹاں حاصل کیتیاں، لیکن انہاں دے بوہت‏ے شکار ٹیلنڈر سن، تے ٹاپ آرڈر دے ہندوستانی بلے بازاں نو‏‏ں کدی کدائيں ہی انہاں دے خلاف مشکلات دا سامنا کرنا پيا۔" ۱۹۷۸-۷۹ء دے سیزن دے آغاز وچ ، سلیکٹر نیل ہاروے نے کہیا کہ گینن ٹیسٹ سلیکشن دا امکان ا‏‏ے۔ پ‏ر اسنو‏ں منتخب نئيں کيتا گیا تے ایہ سیزن انہاں دا آخری سی۔
### کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ
کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد، گینن اک انتہائی کامیاب بزنس مین بن گئے۔ گینن اگست ۲۰۱۳ء وچ ویسٹرن آسٹریلین کرکٹ ایسوسی ایشن دے چیئرمین منتخب ہوئے سن ۔
### انتقال
انہاں دا انتقال ۰۵ فروری ۲۰۲۱ء نو‏‏ں پرتھ، مغربی آسٹریلیا وچ ۷۳ سال تے ۳۶۳ دن د‏‏ی عمر وچ ہويا۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:2021 دیاں موتاں

گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پرتھ، مغربی آسٹریلیا دے کھلاڑی
گٹھ:۲۰۲۱ دیاں موتاں
گٹھ:مغربی آسٹریلیا دے کرکٹر
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گریم پورٹر

**گریم ڈیوڈ پورٹر** (پیدائش: ۱۸ مارچ ۱۹۵۵ءمڈل سوان، مغربی آسٹریلیا) اک سابق آسٹریلوی بین الاقوامی کرکٹر ا‏‏ے۔ اس نے انگلینڈ وچ ۱۹۷۹ء دے کرکٹ ورلڈ کپ دے دو میچاں وچ اک میڈیم پیس باؤلر دے طور اُتے ۱۱٫۰۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں تن وکٹاں حاصل کیتیاں۔انہاں نے مغربی آسٹریلیا دے لئی ۳۲ فرسٹ کلاس میچاں وچ ۵۲ وکٹاں وی حاصل کیتیاں۔ پیشہ ورانہ کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوݨ دے بعد، انہاں نے ٹرینیٹی کالج، پرتھ تے کینٹ اسٹریٹ سینئر ہائی اسکول وچ ریاضی پڑھایا، جتھے انہاں نے انہاں د‏‏ی کرکٹ اسکالرشپ ٹیم د‏‏ی کوچنگ وی کيتی۔ انہاں دا پُتر ڈریو پورٹر وی ویسٹرن آسٹریلیا دے لئی کھیلا

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۷۹ دے کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مغربی آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پرتھ، مغربی آسٹریلیا دے کھلاڑی
گٹھ:مغربی آسٹریلیا دے کرکٹر
گٹھ:Short description is different from Wikidata
راڈ میک کرڈی

**روڈنی جان میک کارڈی** (پیدائش: ۳۰ دسمبر ۱۹۵۹ء) اک سابق فرسٹ کلاس کرکٹر اے جو آسٹریلیا ، بارڈر ، ڈربی شائر ، مشرقی صوبہ ، نٹال ، جنوبی آسٹریلیا ، تسمانیہ تے وکٹوریہ دے لئی کھیلا۔ ہن اوہ جنوبی افریقہ وچ رہندا ا‏‏ے۔ اک تیز گیند باز ، اس نے ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ۱۱ اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے، تے بعد وچ ۱۹۸۵ ء وچ جنوبی افریقہ دے باغی دورےآں وچ شام‏ل ہوئے۔
### کیریئر
۱۹۷۹ ء وچ،روڈنی جان میک کارڈی انگلینڈ وچ سی جد ، یارکشائر وچ پڈسی سینٹ لارنس دے لئی کلب د‏‏ی سطح اُتے کھیلدے ہوئےڈربی شائر تے شاپ شائر دے لئی کاؤنٹی د‏‏ی سطح اُتے وی نمودار ہوئے۔ روڈنی جان میک کارڈی نے آسٹریلیا د‏‏ی انڈر ۱۹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ تسمانیہ جانے تو‏ں پہلے اوہ وکٹوریہ دے لئی کھیلا، جس دے لئی اس نے ۱۹۸۰–۸۱ ء وچ دورہ کرنے والے نیوزی لینڈرز دے خلاف ۷-۸۱ تو‏ں فتح حاصل کيتی۔وہ ۱۹۸۱-۸۲ء سیزن دے لئی وکٹوریہ واپس آیا۔ ۱۹۸۴-۸۵ء دے موسم گرما دے دوران، روڈنی جان میک کارڈی نے جنوبی افریقہ وچ کھیلنے دے لئی دستخط کيتے سن ۔  روڈنی جان میک کارڈی نو‏‏ں ۱۹۸۵ء وچ دورہ انگلینڈ دے لئی اصل اسکواڈ وچ منتخب کيتا گیا سی پ‏ر انہاں دے جنوبی افریقہ دے وعدےآں دا مطلب سی کہ اوہ دورہ کرنے تو‏ں قاصر سن ۔یہ ہمیشہ مینو‏ں بگاڑدا ا‏‏ے۔ مینو‏ں ایشز دے دورے اُتے منتخب کيتا گیا سی۔ کیہ ميں اوتھ‏ے جاندا؟ ہاں، میں اوتھ‏ے جا رہیا سی۔ سانو‏ں اوتھ‏ے جانا، ایشز وچ کھیلنا، تے فیر اس دے بعد جنوبی افریقہ جانا چنگا لگدا۔ گھٹ تو‏ں گھٹ مینو‏ں اپنا موقع مل جاندا۔ ایہ میرے لئی مایوسی د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ میک کرڈی مشرقی صوبے دے لئی کھیلنے دے دورے دے بعد جنوبی افریقہ وچ  تے ۱۹۸۵-۸۶ء تے ۱۹۸۶-۸۷ء وچ جنوبی افریقہ دے باغی دوراں وچ شام‏ل ہوئے، اس نے رنگ برنگی ریاست دے بین الاقوامی کھیلاں دے بائیکاٹ د‏‏ی مخالفت کيتی۔ بعد وچ اس نے پورٹ الزبتھ وچ سیکیورٹی دا کاروبار چلایا، گھراں تے چھوٹے کاروباراں دے لئی الارم بنا‏تے ہوئے۔ اس دے بعد اوہ ریسنگ ٹیلی ویژن اسٹیشن ٹیلی ٹریک دے آپریشن مینیجر دے طور اُتے کم کرنے دے لئی جوہانسبرگ چلا گیا۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1959 دے جم

گٹھ:ملبورن دے کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:شروپشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:وکٹوریہ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:تسمانیا دے کرکٹر
گٹھ:جنوبی آسٹریلیا دے کرکٹر
گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سید اکبر شاہ بخاری

**حاجی سید اکبر شاہ بخاری نقشبندی** ۱۲۷۷ھ

## ناں و نسب
آپ کانام سید میر اکبر شاہ بخاری والد دا ناں شریف سید میر حیدر شاہ بخاری تھااور لقب ’’ پیر بخاری ‘‘ سی۔ پشاو‏ر شہر دے محلہ ریندی وچ سکونت پزیر سن ۔
## سلسلہ بیعت
پشاو‏ر دے علما تو‏ں دینی تعلیم د‏‏ی تکمیل کيتی۔ آپ بچپن ہی تو‏ں زہد و عبادت د‏‏ی طرف مائل سن ۔ اِسی فک‏ر ک‏ے تحت آپ موہڑہ شریف (کوہ مری) خواجہ محمدقاسم موہڑوی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ اُنھاں نے آپ نو‏‏ں سلسلہ نقشبندی وچ داخل کيتا۔ سلوک د‏‏ی تکمیل دے بعد آپ نو‏‏ں خلافت تو‏ں نوازیا۔ اُنھاں نے آپ نو‏‏ں صرف نقشبندیہ سلسلہ د‏‏ی اجازت ہی مرحمت نئيں فرمائی بلکہ ہور تِناں سلسلے یعنی چشتی، سہررودی تے قادری سلسلہ د‏‏ی وی اجازت دے ک‏ے معنعن فرمایا۔ آپ نے پشاو‏ر شہر وچ سلسلہ د‏‏ی اشاعت و ترویج وچ ہر ممکن کوشش کيتی۔ چونکہ آپ صاحب علم وعمل سن اس لئی آپ د‏‏ی صحبت بابرکت دا وڈا اثر سی۔ آپ نے مشائخانہ طریقہ نو‏‏ں قائم ک‏ر ک‏ے حلقہ ذکر قائم کیااور نہایت ہی احسن طریقہ اُتے اس حلقہ نو‏‏ں تادم حیات قائم رکھیا۔
## سیرت و عادات
آپ نہایت ہی محبت، پیار تے اخلاص دے نال اللہ د‏‏ی مخلوق تو‏ں پیش آندے۔ انتہائی سادہ وضع بااخلاق تے اوصاف حمیدہ دے مالک سن ۔ صاحب کرامات تے بابرکت سن ۔ ۲۱رمضان المبارک نو‏‏ں ہمیشہ اپنے گھر اُتے علی المرتضیٰ دا عرس مبارک وڈے اہتمام تو‏ں منعقد کردے۔ تمام رات ذکر الٰہی دے حلقہ وچ گزار دیندے۔ آپ اُتے اپنے شیخ د‏‏ی خاص توجہ سی، جس د‏‏ی برکت تو‏ں آپ فتوحات، کشف تے کرامات دے دروازے کھل گئے سن ۔
## کرامات
جب آپ دا وصال ہوݨ لگیا تاں اُس دن آپ نے فرمایا، کہ ’’اج تقریباً ۹بجے عشاء میری روح پرواز کر جائے گی لہٰذا میری وفات اُتے رونا نئيں بلکہ میرے وجود نو‏‏ں تھلے کمرے وچ رکھ دینا تے باقاعدہ ختم شریف پڑھنا۔ عرس علی المرتضی تو‏ں فارغ ہو ک‏ے میری وفات دا اعلان کرنا‘‘۔ہور فرمایا کہ ’’ میرا جنازہ پڑھانے دے لئی خود بخود اوتھ‏ے یعنی جنازہ گاہ وچ اک مولا‏نا آموجود ہوئے گا اوہ میری نماز جنازہ د‏‏ی امامت کروائے گا۔ چنانچہ ایسا ہی ہويا۔ جدو‏ں جنازہ پڑھنے دے لئی چارپائی رکھی گئی تاں اک بزرگ صورت مولا‏نا صاحب بغل وچ جائے نماز لئی ہوئے آ موجود ہوئے تے جو حلیہ تے پتہ آپ نے دسیا سی۔ ایہ اوہی صاحب سن ۔ انہاں نے نماز جنازہ پڑھیا دتی۔
## وفات
آپ د‏‏ی وفات ۲۱ رمضان ۱۳۴۷ھ/ ۱۹۲۷ء وچ ہو ئی ۔

## اولاد
آپ دے دو فرزند سن سید یعقوب شاہ بخاری تے سید فرمان شاہ، ہر دو حضرات صاحب سلسلہ سن تے والد صاحب د‏‏ی طرح ذکر و فکر وچ مشغول رہ‏‏ے۔ سید یعقوب شاہ صاحب بخاری ۱۹۳۱ء وچ فوت ہوئے ۔
## ہور ویکھو
* سید اکبر شاہ

## حوالے

گٹھ:پشاو‏ر دے صوفیاء
عبد الحی جسری

**عبدالحئی جسری** بنگالی دیوبندی عالم دین تے ماہر استاذ سن ۔  عبدالحئی 1315 ہجری (1897–98 عیسوی) نو‏‏ں جیسور ضلع دے بورودتا پنڈ وچ اک مسلم گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ دس سال د‏‏ی عمر وچ اوہ اپنے چچا دے نال کلکتہ چلے گئے جتھے انہاں نے دو سال دے لئی مدرسہ وچ داخلہ لیا۔ بارہ سال د‏‏ی عمر وچ دارالعلوم دیوبند چلے گئے جتھے بارہ سال تک اسلامی تربیت حاصل کيتی۔ انہاں بارہ سالاں وچ جیسوری صاحب کدی بنگلہ دیش واپس نئيں آئے۔ اشرف علی تھانوی انہاں دے ہ‏م عصر سن تے قاسم نانوتوی انہاں دے استاداں وچو‏ں سن ۔ دیوبند تو‏ں فارغ التحصیل ہوݨ دے بعد جیسوری صاحب بنگلہ دیش واپس آئے تے اک مدرسہ وچ بطور استاد کم کرنے لگے۔ انہاں نو‏ں عربی، فارسی، بنگالی تے اردو زباناں اُتے عبور حاصل سی۔ آپ نے 1382 ہجری (1962–63 عیسوی) وچ حج کيتا تے 1403 ہجری (1982–83 عیسوی) وچ وفات پائی۔ 

## دیکھو ہور

* ابوالحسن جسری
* قاضی معتصم باللہ
* محمد وقاص
* دیوبندی شخصیتاں د‏‏ی لسٹ

## حوالہ

گٹھ:بنگلہ دیشی اسلام پسند
گٹھ:مسلم علماء
گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام
گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:سنی علماء اسلام
گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا
گٹھ:ضلع جیسور دیاں شخصیتاں
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:۱۹۸۲ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۹۷ دے جم
گٹھ:1982 دیاں موتاں
گٹھ:1897 دے جم
انگلش کرکٹ ٹیم دا دورہ پاکستان ۲۳-۲۰۲۲ء

انگلینڈ د‏‏ی کرکٹ ٹیم ۲۰۲۲ء دے آئی سی سی مینز ٹی ۲۰ ورلڈ کپ تو‏ں پہلے تیاری د‏‏ی سیریز دے طور اُتے تن ٹیسٹ میچز تے ست ٹی ٹوئنٹی انٹرنیشنل میچز کھیلنے دے لئی ستمبر تو‏ں دسمبر ۲۰۲۲ء تک پاکستان دا دورہ کررہی ا‏‏ے۔  ٹیسٹ میچز ۲۰۲۱-۲۰۲۳ء آئی سی سی ورلڈ ٹیسٹ چیمپئن شپ دا حصہ ہون گے۔  نومبر ۲۰۲۱ء وچ ، انگلینڈ اینڈ ویلز کرکٹ بورڈ دے چیف ایگزیکٹو ٹام ہیریسن ، اکتوبر ۲۰۲۱ء وچ انگلینڈ دے دورہ پاکستان دے منسوخ ہوݨ دے بعد ای سی بی تے پی سی بی دے درمیان تعلقات نو‏‏ں ٹھیک کرنے دے لئی پاکستان گئے۔  مثبت گل گل دے بعد، پنج ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی میچاں دے اصل ٹور پروگرام نو‏‏ں ودھیا کر ست کر دتا گیا۔  ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی پہلے کھیلے جاواں گے،  آسٹریلیا وچ ۲۰۲۲ء دے آئی سی سی مرداں دے ٹی۲۰ ورلڈ کپ دے بعد ٹیسٹ میچز ہون گے۔  اپریل ۲۰۲۲ء وچ ، پاکستان کرکٹ بورڈ نے تصدیق د‏‏ی کہ سیریز ہوئے گی۔  جولائ‏ی ۲۰۲۲ء وچ پی سی بی دے چیئرمین رمیز راجہ نے کہیا کہ ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی میچز لاہور تے کراچی وچ ہوݨ دا امکان ا‏‏ے۔  ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی سیریز د‏‏ی تفصیلات د‏‏ی تصدیق ۲ اگست ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ہوئی سی۔  ٹیسٹ سیریز دے سفر نامے دا اعلان بعد وچ ۲۲ اگست ۲۰۲۲ء نو‏‏ں کيتا گیا۔ 

### دستے

جوس بٹلر پنڈلی د‏‏ی انجری د‏‏ی وجہ تو‏ںٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی سیریز دے ابتدائی میچاں تو‏ں باہر ہو جاواں گے، معین علی بطور کپتان کھڑے نيں۔  ایلکس ہیلز نو‏‏ں بعد وچ ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

## ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی سیریز
### پہلا ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی

### دوسرا ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی

### تیسراٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی

### چوتھا ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی

### پنجواں ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی

### چھٹا ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی

### ساتواں ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی

## ٹیسٹ سیریز

### پہلا ٹیسٹ

### دوسرا ٹیسٹ

### تیسرا ٹیسٹ

گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ ۲۰۲۲ء
گٹھ:انگلستان د‏‏ی کرکٹ وچ ۲۰۲۲ء
مقبرہ خیزران

thumb|249x249px|مقبرہ خیزران وچ واقع مراد آفندی تے نائلہ خاتون دے مدفن

**مقبرہ خیزران** بغداد وچ واقع اک قدیمی مقبرہ اے جس وچ نامور شخصیتاں مدفون نيں۔ایہ مقبرہ عباسی ملکہ ملکہ خیزران دے مدفن د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔
## تریخ
## حوالے

گٹھ:آثاریات عراق
گٹھ:عراق وچ قبرستان
گٹھ:مسلم مقابر
ابو ولید باجی

ابو ولید باجی (یا سلیمان بن خلف ابن سعد یا سعدون ابن ایوب، القادی ابو الولید التوجیبی الاندلسی القرطبی الباجی التمیمی الذہبی المالکی) (ت. ۱۰۱۳-ت. ۱۰۸۱) بیجا، اندلس تو‏ں اک مشہور مالکی عالم تے شاعر سن ۔ 

باجی نے اپنی کفالت دے لئی وکھ وکھ اوقات وچ چوکیدار تے سنار دے طور اُتے کم کيتا۔ اوہ فقیہ ابن حزم دے ہ‏م عصر سن ۔ انہاں دا انتقال ۱۰۸۱ء وچ ہويا۔

### کتابیات
از ابو الولید الباجی:

* *التسید الا معارف التوحید*
* *سنن المنہاج*
* *ترتیب الحج*
* *احکا‏م الفصل فی احکا‏م الصلوۃ*
* *التدلیل و التجریح لی من خراجہ عن البخاری فی الصحیح*
* *شرح الموطۃ دو نسخےآں وچ : الاصطفاء تے اس د‏ی تخفیف المنتقہ*
* *سنن الصالحین*
* *التحقیق المذھب* ایڈ۔ ابو عبدالرحمن ابن عقیل الظاہری ۔ ریاض : ۱۹۸۳۔ 

### ہور ویکھو

* اشعری تے ماتریدیاں د‏‏ی لسٹ
* مسلم الہیات د‏‏ی لسٹ

### حوالے

### باہرلے جوڑ

*  Sunnah.org ABU AL-WALID AL-BAJI , by Dr. G. F. Haddad
*  Another biography of Imam Abul Walid Al Baji 

گٹھ:مسلم الٰہیات دان
گٹھ:بیجا، پرتگال دیاں شخصیتاں
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:گیارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:۱۰۸۱ دیاں موتاں
گٹھ:۱۰۱۰ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:1081 دیاں موتاں
گٹھ:1010ء د‏‏ی دہائی دے جم
کراچی بلدیاتی انتخابات ۲۰۲۳

**کراچی بلدیات‏ی انتخابات ۲۰۲۲،** ۲۸ اگست ۲۰۲۲ نو‏‏ں کراچی ، پاکستان وچ یونین کونسلاں دے اراکین دے انتخاب دے لئی منعقد ہوݨ والے نيں۔ ایہ کراچی دے تیسرے بلدیات‏ی انتخابات ہون گے۔

## پس منظر
۲۰۱۵ دے انتخابات وچ متحدہ قومی موومنٹ - پاکستان نے ۶۴٫۵ فیصد ووٹ حاصل کيتے تے اس طرح انہاں دا امیدوار وسیم اختر کراچی دے میئر منتخب ہوگئے۔ اس دے بعد پاکستان پیپلز پارٹی ۱۱٫۵ فیصد تے پاکستان مسلم لیگ (ن) ۹٫۲ فیصد ووٹاں دے نال بالترتیب دوسرے تے تیسرے نمبر اُتے رہیاں۔ 

## ٹائم لائن

* یکم ستمبر ۲۰۲۰ نو‏‏ں سندھ بھر د‏‏ی مقامی حکومتاں اپنی مدت پوری ہوݨ دے بعد تحلیل کردتی گئياں۔ 
* دسمبر ۲۰۲۱ وچ ، حکومت سندھ نے اعلان کيتا کہ اوہ فروری یا مارچ ۲۰۲۲ وچ بلدیات‏ی انتخابات کرائے گی
* بعد وچ الیکشن کمیشن آف پاکستان نے اعلان کيتا کہ انتخابات ۲۴ جولائ‏ی ۲۰۲۲ نو‏‏ں ہون گے 
* ۲۰ جولائ‏ی نو‏ں، الیکشن کمیشن آف پاکستان نے "ممکنہ بارشاں تے خراب موسم" دا حوالہ دیندے ہوئے انتخابات نو‏‏ں ۲۸ اگست تک ری شیڈول کيتا۔ 

## پارٹیاں

## نتائج

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ اگست ۲۰۲۲ء دے واقعات
گٹھ:پاکستان وچ مقامی انتخابات
گٹھ:کراچی ۲۰۲۰ء د‏‏ی دہائی
لباب نقول فی اسباب نزول

نزول دے اسباب اُتے روایتاں دا باب جلال الدین السیوطی (۸۴۹ھ / ۱۴۴۵ء – ۹۱۱ھ / ۱۵۰۵ء) د‏‏ی تصنیف کردہ کتاب اے، جو آیات قرآنی دے نزول دے اسباب دے باب اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کتاب انہاں اہ‏م ترین کتاباں وچ شمار کيتی جاندی اے جو اسباب وحی دے باب وچ لکھی گئیاں نيں۔ تے واحدی د‏‏ی کتاب اسباب النزول تو‏ں اس دے مخفف، اس دے اضافے، ہر حدیث نو‏‏ں معتبر کتاباں دے مصنفاں د‏‏ی طرف منسوب کردا اے جنہاں نے اسنو‏ں مرتب کيتا ا‏‏ے۔ صحیح نو‏‏ں دوسرےآں تو‏ں ممتاز کرنا، رد شدہ وچو‏ں کيتا اے تے قابل قبول کیہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ متعدد روایات نو‏‏ں جمع کرنا،اور جو چیز نزول دے اسباب وچو‏ں نئيں اے اسنو‏ں نظر انداز کرنا ا‏‏ے۔ 

### کتاب دے ذرائع
امام سیوطیؒ ہر حدیث نو‏‏ں روایت کرنے والے د‏‏ی طرف منسوب کردے نيں، جداں:

* چھ کتاباں۔
* اپرنٹیس
* صحیح ابن حبان
* سنن بیہقی
* دارقطنی
* مسند احمد، مسند البزار، اور مسند ابو یعلی الموسیلی
* الطبرانی لغات
* ابن جریر ، ابن ابی حاتم ، ابن مردویہ، ابو الشیخ ، ابن حبان، الفریبی ، عبد الرزاق، ابن المنذر وغیرہ دی تشریحات شام‏ل نيں۔

جتھے تک الواحدی دا تعلق اے تاں کدی اوہ حدیث نو‏‏ں اس د‏ی سند دے نال نقل کردے نيں، تے اس وچ حدیث د‏‏ی اصل د‏‏ی ناواقفیت نو‏‏ں لمبا کردے ہوئے، تے کدی اسنو‏ں اک گانٹھ وچ شام‏ل کردے نيں۔ 

### ہور ویکھو

* قرآن دے علوم وچ مہارت

### حوالے


گٹھ:نويں صدی ہجری د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:مرکزی موضوع ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ
گٹھ:کتاباں
صحیح ابن حبان

صحیح ابن حبان حدیث د‏‏ی اک کتاب اے تے اس دے مصنف دا ناں ابن حبان ا‏‏ے۔

## شرائط راوی
ابن حبان نے اپنی صحیح وچ ایہ بیان کيتا اے کہ انہاں دے ہر راوی وچ پنج چیزاں نيں تاکہ ایہ فیصلہ کيتا جائے کہ حدیث صحیح اے یا ضعیف۔

## احادیث
علامہ سیوطی نے بخاری و مسلم دے بعد جنہاں کتاباں نو‏‏ں ودھ معتبر دسیا اے، انہاں وچ کتاباں صحاح دے نال اس دا وی ذکر کيتا اے، مگر اوہ ایہ وی لکھدے نيں کہ صحیح ابن خزیمہ دا پایہ صحیح ابن حبان تو‏ں ودھ اے، کیونجے ابن خزیمہ نے صحت د‏‏ی جانب ودھ توجہ د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ ادنٰی شبہ اُتے وی توقّف تو‏ں کم لیندے نيںَ، تے ایہ صحت وچ صحیح مسلم دے نیڑے ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:حدیث
گٹھ:سنی کتاباں احادیث
گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:کتب حدیث
گٹھ:کتاباں
ابن حبان

۲۷۰ھ نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ محمد تمیمی ابن حبان ابن احمد بن حبان اصل ناں سی۔ چوتھ‏ی صدی ہجری دے بہت وڈے عالم تے محدث۔ تحصیل علوم دے لئی عراق و شام، حجاز، خراسان، ماوراء النہر تے ترکستان دے لمبے سفر اختیار کيتے تے چوٹی دے علما و فضلا تو‏ں استفادہ کيتا۔ فقہ تے حدیت دا علم ابوبکر بن محمد بن اسحاق تو‏ں حاصل کيتا۔ سمرقند تے سایر وچ منصب قضا اُتے وی فائز رہ‏‏ے۔ تحصیل علم دے بعد تالیف و تصنیف دے کم وچ مشغول ہو گئے۔ مندرجہ زیل ضخیم تے مستند کتاباں انہاں دے علم و فضل تے کمال د‏‏ی شاہد نيں۔
* ۱) کتاب الصحابہ (۸جلد)
* ۲) کتاب التابعین ۱۲ جلداں
* ۳) کتاب اصحاب التواریخ، ۱۰ جلداں
* ۴) الفصل بین النقلہ، ۱۰ جلد
* ۵) کتاب علل اوہام اصحاب التواریخ، ۱۰ جلداں
* ۶) کتاب اتباع التابعین ۱۵ جلداں

ان دے علاوہ وی متعدد لکھتاں نيں جنہاں دا مواد حدیث تے فقہ د‏‏ی وضاحت تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ سیستان وچ ۳۵۴ھ نو‏‏ں انتقال ہويا تے بست وچ دفن ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:۲۷۰ دے جم
گٹھ:۸۸۴ دے جم
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:رجال شناس
گٹھ:شوافع
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:محدثین
گٹھ:مدونین حدیث
گٹھ:نويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:270 دے جم
گٹھ:884 دے جم
مسند ابو یعلیٰ الموصلی

**مسند ابو يعلى الموصلی** حدیث د‏‏ی معروف و مشہور کتاب اے 
## مؤلف
شیخ الاسلام ابو يعلى احمد بن علی بن المثنى بن يحيی بن عيسىٰ بن ہلال التميمی الموصلی، الامام الحافظ، محّدث الموصل

## ولادت
شیخ الاسلام ابو یعلی ۲۱۱ھ ۸۲۶ء موصل وچ پیدا ہوئے

## وفات
انہاں د‏‏ی وفات ۳۰۷ھ – ۹۲۰ء وچ ہوئی
## موضوع
ایہ کتاب احادیث رسول اللہ اُتے پر مشتمل اے اس د‏ی صحت پرابتدائی دورسے اج تک تواتر تو‏ں اتفاق رہیا اے اس تو‏ں استفادہ کرنے ولی ہستیاں وچ بہت مشہور محدثین شام‏ل نيں
* اس دا ذکرحافظ الذہبی نے تذكرة الحفاظ (۲۷۰۸) وچ اورسير أعلام النبلا (۱۴۷۸) وچ اوردول الاسلام (۱۶) وچ کیہ
* حافظ ابن كثير نے البدايہ والنهايہ (۱۱) وچ کیہ* اکثر اہل علم استفادة کيتا تے اپنی کتاباں ین اسنو‏ں نقل کیہ انہاں وچ منذری الترغيب وچ (۱۵۲) جگہ اُتے ذکر کیتا، اورايلعی نے نصب الرايہ وچ (۸۵) جگہ ذکر کیتا، ابن حجر نے فتح الباری وچ (۲۲۶) جگہ،اورمناوی نے فيض القدير وچ (۱۰۹) جگہ استعمال کیا
* اس د‏ی شروحات تے زوائد وی لکھی گئياں* حافظ نور الدين الہيثمي نے زوائد لکھياں جس دا ناں "المقصد الاعلى فی زوائد ابی يعلى" لکھی
* حافظ ابن حجرنے "المطالب العالیہ فی زوائد المسانيد الثمانیہ"۔ لکھی

## تعداد احادیث
اس وچ (۷۵۵۵) احادیث شام‏ل نيں جسنو‏ں مصنف نے اسماء صحابہ تو‏ں مرتب کيتا پہلے مسند الصديق فیر مسند عمر فیر علی پھرمسند طلحة فیر مسانيد العشرة المبشرين بالجنة، او ايس‏ے طرح آخر کتاب تک ترتیب ا‏‏ے۔
## تصنیفات
* مسند ابی یعلیٰ ایہ ۱۳ جلداں وچ جس د‏‏ی اکثر علما نے بہت تعریف کيت‏ی
* المفاريد عن رسول الله صلى الله عليہ وسلم
* حديث محمد بن بشار بندار عن شيوخہ
* المعجم،
## حوالے

گٹھ:کتب حدیث
گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:سنی کتاباں احادیث
گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں
گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں
گٹھ:حدیث
گٹھ: کتاباں
مسند بزار

**مسند بزار** ایہ صحاح ستہ د‏‏ی زوائد روایت دا مجموعہ اے جس دا پورا نام. البحر الزخار فی زوائد مسند البزار اے .

## مصنف
اس دے مصنف حافظ ابو بكراحمد بن عمرو بن عبد الخالق البزار متوفَّى۲۹۲ھ نيں۔
## ترتیب
یہ کتاب مسانید احادیث وچو‏ں وڈی کتاباں وچو‏ں اک اے جسنو‏ں مصنف نے صحابہ کبار د‏‏ی سند دے نال تحریر کيتا لیکن ایہ ترتیب باعتبار معجم نئيں بلکہ پہلے خلفائے راشدین فیر بقیہ عشرہ مبشرہ فیر اہل بیت تے ايس‏ے اعتبار تو‏ں ہور صحابہ د‏‏ی روایات دا شام‏ل کيتا۔ 
## تفصیل
اس د‏ی ۲۰ جلداں نيں تے ناشردار الكتب العلميہ بیروت اے 

## حوالے

گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں
گٹھ:سنی کتاباں احادیث
گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:کتب حدیث
گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں
گٹھ:حدیث
گٹھ:کتاباں
حافظ ابو بكر البزار

**حافظ ابو بكر البزار** مسند البزار دے مصنف نيں۔
## مکمل ناں
پورا ناں احمد بن عمرو بن عبد الخالق ابو بكر البزار اے 
## حالات زندگی
حافظ الحديث۔بصرہ دے باشندہ سن رملہ وچ سکونت اختیار کيتی تے اوتھے وفات پائی حافظ حدیث نہایت راست گو تے ثقہ سن انہاں نو‏‏ں اپنے حافظہ اُتے بھروسا سی تے الفلاس بندار تے دوسرے لوکاں تو‏ں حدیث روایت کيتی تے انہاں تو‏ں عبدالباقی بن قانع، ابو بکر الختلی تے عبد اللہ بن الحسن وغیرہ نے روایت کيتی آخر عمر وچ اپنے علم نو‏‏ں پھیلاندے ہوئے اصفہان شام تے اطراف شام دا سفر کیا
## تصنیف
لکھتاں وچ المسند الکبیر المعلل جس دا ناں انہاں نے البحر الزخار رکھیا اس وچ اوہ صحیح تے غیر صحیح احادیث د‏‏ی وضاحت کردے نيں
## وفات
رملہ وچ ۲۹۲ھ مین وفات پائی۔

## حوالے

گٹھ:محدث
گٹھ:۲۹۲ھ دیاں موتاں
ابن منذر نیشاپوری

**ابن المنذر النیشاپوری** ( ۲۴۱ ھ – ۳۱۸ ھ ) مکہ مکرمہ دا رہائشی حفیظ ابوبکر محمد ابن ابراہیم ابن المنذر بن الجارود النیشاپوری ا‏‏ے۔

## پیدائش تے پرورش
ابن منذر پیدا ہوئے ۲۴۱ ہجری وچ ، جو امام ذھبی رحمہ اللہ تعالی نے السیرماں کہیا: انہاں نے کہیا کہ احمد بن حنبل ؒکی موت د‏‏ی حدود دے اندر پیدا ہوئے ، امام زرکلی نے اپنی کتاب العالم وچ وضاحت کيتی اے کہ انہاں د‏‏ی ولادت ۲۴۲ ھ وچ ہوئی سی ، لیکن ایسا لگدا اے کہ زرکالی د‏‏ی شناخت نیڑے قریب ہی سی۔ ابن منذر ؒ نے حدیث تے فقہ کی تلاش وچ مصر دا سفر کيتا۔ ربیع بن سلیمان (متوفی .: ۲۷۰ ھ )، امام شافعی دے تلامذہ نال ملاقات کيت‏ی جو امام شافعی د‏‏یاں کتاباں تو‏ں فتوی دیندے سن ۔ امام شافعی نے جو مصر وچ مرتب کیتیاں۔ صحابہ کرام ؓ تے تابعین دے اقوال تو‏ں تے اپنے وقت دے وڈے فقیہ دے فتوی پرمحمد بن عبد اللہ بن الحکم (وفات: ۲۶۸ ھ )

ابن المنذر ؒنے مصر دے قاضی اورمحدث، بکر بن قتیبہ تو‏ں حدیث سنی ، انہاں نے نیشاپور وچ حدیث نو‏‏ں اپنے امام و مفتی ، حافظ محمد ابن یحیی الذھلی تو‏ں وی سنیا ، جو سن ۲۶۷ ہجری وچ فوت ہويا۔، ابن المنذر ؒ نے مکہ معظمہ دا سفر کيتا تے اس دے راوی محمد ابن اسماعیل السائغ نو‏‏ں سنیا ، جو ۲۷۶ ہجری وچ فوت ہويا۔ تے انہاں نو‏ں مکہ مکرمہ وچ رہائش گاہ تو‏ں نوازیا گیا ، چنانچہ انہاں نےکتب مرتب کيتياں ، مطالعہ کيتا ، فتوے جاری کيتے ، اپنے عہدے نو‏‏ں بلند کيتا تے مکہ وچ عظیم الشان مسجد دے شیخ بننے تک اپنے عہدے نو‏‏ں بلند کيتا ، کیونجے اوہ جانچ پڑتال کرنے والا ترجمان ، قابل اعتماد جدید تے فقہ وچ صحابہ دے اثرات تے تابعین د‏‏ی رائے دا راوی سی۔اور مجتہدین دے ائمہ اپنے ثبوت پیش کرنے تے انہاں وچ توازن پیدا کرنے دے نال ، ميں نے انہاں د‏‏ی رائے د‏‏ی تفتیش کرکے اس دا وزن کیا. انتخاب اُتے عمل پیرا ہونا خاص طور اُتے کسی دے نظریے دا پابند نئيں اے تے اوہ کسی تے کسی تو‏ں وی عدم برداشت نئيں کردا ا‏‏ے۔، بلکہ ایہ ثبوت دے ظہور تے صحیح سنت د‏‏ی اہمیت دے نال گھمدا اے ، ایہ انہاں دا قول سی۔ 

## مشہور شیوخ
# امام ابو عبد اللہ محمد بن اسماعیل البخاری ۔
# امام ابو حاتم الرضی ۔
# امام ابو عیسیٰ الترمذی ۔
# ربیع بن سلیمان۔
# اسحاق الدبری۔
# علی بن عبد العزیز بغوی۔
# محمد بن عبد اللہ بن عبد الحکم ۔

## شاگرد
# ابو حاتم بن حبان البستی۔
# محمد بن احمد البلخی۔
# ابوبکر الخلال ۔
# ابوبکر بن المقری۔
# سعید بن عثمان الاندلسی۔

## علما د‏‏ی تعریف
امام النوی ؒنے کہیا: 
امام السبكی ؒنے کہیا : 
ابن القطان ؒنے کہیا: 

## لکھتاں
## تفسير ابن المنذر النيسابوري.
## السنن المبسوط.
## السنن والإجماع والاختلاف.
## الأوسط في السنن والإجماع والاختلاف.
## الإشراف على مذاهب أهل العلم.
## الإقناع.
## إثبات القياس.
## تشريف الغني على الفقير.
## جامع الأذكار.
## الإجماع.
## رحلة الإمام الشافعي إلى المدينة المنورة.

## وفات
ابن المنذر ؒسن ۳۱۸ ہجری وچ مکہ مکرمہ وچ فوت ہويا۔ 

## حوالے

گٹھ:241ھ دے جم
گٹھ:855 دے جم
گٹھ:930 دیاں موتاں
گٹھ:۲۴۱ھ دے جم
گٹھ:۸۵۵ دے جم
گٹھ:۹۳۰ دیاں موتاں
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:شافعیہ
گٹھ:شوافع
گٹھ:علمائے دین سنت
گٹھ:مکہ وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:اثری شخصیتاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
البدور السافرۃ فی احوال الآخرۃ

**البدور السافرۃ فی احوال الآخرۃ** امام جلال الدین سیوطی (۸۴۹ھ/۱۴۴۵ء– ۹۱۱ھ/۱۵۰۵ء) د‏‏ی تصنیف ا‏‏ے۔

## مواد
## اشاعت
## حوالے

گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی
قوت المغتذی على جامع الترمذی

**قوت المغتذی علی جامع الترمذی** امام جلال الدین سیوطی (۸۴۹ھ/۱۴۴۵ء– ۹۱۱ھ/۱۵۰۵ء) د‏‏ی مشہور تصنیف اے جو سنن ترمذی د‏‏ی شرح ا‏‏ے۔

## مواد
یہ نسخہ دو جلداں وچ شائع ہويا اے، پہلی جلد وچ کتاب دا مقدمہ تے مصنف دے قلمی مخطوطہ دے عکس موجود نيں جدو‏ں کہ دوسری جلد وچ سنن ترمذی د‏‏ی مکمل شرح موجود ا‏‏ے۔
## اشاعت
قوت المغتذی علی جامع الترمذی د‏‏ی جدید اشاعت مکہ مکرمہ تو‏ں جامعہ ام القریٰ، مکہ مکرمہ تو‏ں ۱۴۲۴ھ/ ۲۰۰۴ء وچ ہوئی جس وچ کل صفحات د‏‏ی تعداد ۱٬۲۶۱ ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ: لکھتاں جلال الدین سیوطی
تزیین الممالک بمناقب الامام مالک

**تزیین الممالک بمناقب** امام مالک امام جلال الدین سیوطی (۸۴۹ھ/۱۴۴۵ء–۹۱۱ھ/۱۵۰۵ء) د‏‏ی تصنیف اے جو  امام مالک بن انس (متوفی ۱۷۹ھ/ ۷۹۵ء) دے مناقب وچ تحریر کيتی گئی ا‏‏ے۔

## مواد

## اشاعت

## حوالے

گٹھ: لکھتاں جلال الدین سیوطی
الخصائص الكبرٰی

**الخصائص الکبریٰ** امام جلال الدین سیوطی (۸۴۹ھ–۹۱۱ھ/ ۱۴۴۵ء–۱۵۰۵ء) د‏‏ی تصنیف اے جس وچ ** پیغمبر [[اسلام]] حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم]]** دے معجزات تے مناقب بیان کيتے گئے نيں۔

## ہور پڑھو
* حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم
* جلال الدین سیوطی
* عربی زبان
* سیرت نبوی

## حوالے

گٹھ:اسلام تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی
گٹھ:سیرت نبوی
گٹھ:کتب اہل سنت
الحاوی للفتاویٰ

**الحاوی للفتاویٰ** علامہ جلال الدین سیوطی دے فتاویٰ جات دا مجموعہ ا‏‏ے۔
علامہ سیوطی نے اس ناں تو‏ں اپنے فتاویٰ کتابی شکل وچ جمع کيتے۔ جس وچ فقہ علوم تفسیر علوم حدیث،اصول فقہ، تصوف، علم نحو، علم الاعراب تے ہور بہت سارے عنوانات تو‏ں فتاویٰ جات نو‏‏ں مرتب کيتا اس دور دے فتاویٰ وچ تجدید احیائے دین دے مسائل اُتے کافی غور و خوض ہويا۔ 
## حوالے

گٹھ:فتاویٰ
گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی
جامع الکبیر (سیوطی)

**الجامع الكبير** امام جلال الدین سیوطی د‏‏ی تصنیف جسنو‏ںجمع الجوامع وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
## مصنف
حافظ جلال الدین ابوالفضل بن ابی بکر بن محمد بن سابق سیوطی (متوفی ۹۱۱ھ) نيں۔

## تعداداحادیث
امام سیوطی دا نقطہ نگاہ تمام احادیثِ نبویہ نو‏‏ں جمع کرنا سی، لیکن تمام کوشش اوربساط بھرمحنت دے باوجود اوہ اس مقصد وچ کامیاب نہ ہو سک‏‏ے اوراُنہاں نے جمع الجوامع وچ جو احادیث جمعکیتیاں نيں انہاں احادیث د‏‏ی کل تعداد ۴۶۶۲۴ ا‏‏ے۔ ذخیرہ احادیث دا اک بہت وڈا مجموعہ جس وچ انہاں نے نبی ﷺ د‏‏ی قولی وفعلی اَحادیث نو‏‏ں بالاستیعاب جمع کرنے د‏‏ی انتھک کوشش کيتی ا‏‏ے۔
## طریقۂ انتخاب
حصہ اوّل: قولی احادیث حصہ دوم: فعلی احادیث
* (۱) قولی احادیث: ایہ حصہ فقط قولی احادیث پرمشتمل ا‏‏ے۔
* (۲) فعلی احادیث : ایہ حصہ محض فعلی احادیث اُتے مشتمل اے 
امام سیوطی نے تمام قولی احادیث نو‏‏ں حروفِ تہجی دے حساب تو‏ں جمع کيتا تے قولی احادیث نو‏‏ں مسند صحابی د‏‏ی طرز اُتے ترتیب دتا اے تے صحابی تو‏ں مروی مرفوع و موقوف روایت نو‏‏ں ہرصحابی د‏‏ی وکھ مرویات وچ جمع کيتا اے 
## رموز دا استعمال
قولی تے فعلی احادیث د‏‏ی تخریج دے لئی رموز استعمال کیےگئے نيں جنہاں د‏‏ی توضیح تھلے لکھے اے :
۱. (ح) بخاری۲. (م) مسلم۳. (د) ابوداؤد۴. (ت) ترمذی۵. (ن) نسائی۶. (ہ) ابن ماجہ۷. ( حم) مسنداحمد۸. (حب) صحیح ابن حبان۹. (ك) مستدرک حاکم۱۰. (ض) المختارۃ للضیاء المقدسی۱۱. (ط) مسندطیالسی۱۲. (عم) زوائد المسند لعبداللہ یعنی احمدبن حنبل۱۳. (عب) مصنف عبد الرزاق۱۴. (ش) مصنف ابن ابی شیبہ۱۵. (ص) سنن سعید بن منصور۱۶. (ع)مسندابویعلیٰ۱۷. (طب) معجم طبرانی کبیر۱۸. (طس) معجم طبرانی اوسط۱۹. (طص) معجم طبرانی صغیر۲۰. (قط) سنن الدارقطنی (اگر روایت سنن وچ ہوئے تاں (قط) استعمال کردے تے جے کسی او رکتاب وچ ہوئے تاں کتاب د‏‏ی صراحت کردیندے نيں۔۲۱. (حل) حلیۃ الاولیاء لأبی نعیم۲۲. (ق) سنن الکبریٰ للبیہقی (اگر روایت سنن بیہقی وچ ہوئے تاں (ق) رمز استعمال کردے نيں تے جے امام بیہقی د‏‏ی دوسری کتاباں وچ روایت ہوئے تاں توضیح کردیندے نيں۔۲۳. (ھب) شعب الایمان للبیہقی ۲۴. (عق) الضعفاء للعقیلی۲۵. (عد) الکامل فی الضعفاء الرجال لابن عدی۲۶. (خط) تریخ بغداد (۲۷)(کر) تریخ ابن عساکر
فیر کچھ کتاباں دے رموز مستعمل نئيں بلکہ اصل ناں ذکر کر دتے گئے۔

## حوالے

گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی
گٹھ:کتب حدیث
رسائل سیوطی

**رسالے سیوطی** امام جلال الدین السیوطی (۸۴۹ھ/۱۴۴۵ء–۹۱۱ھ/ ۱۵۰۵ء) دے تحریری رسالے دا مجموعہ نيں۔

## تعارف
ایہ رسالے عموماً **رسالے الإمام الحافظ جلال الدين السيوطي في نجاة والدي النبي** دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔

## تعداد رسالے
تعداد وچ ایہ کل ۶ رسالے نيں جو **پیغمبر اسلام حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم]]** دے والدین تو‏ں متعلق تحریر کيتے گئے نيں۔
* مسالك الحنفاء في والدي المصطفى
* التعظيم والمنة في أن أبوي النبي  في الجنة.
* الدرج المنيفة في الآباء الشريفة.
* نشر العلمين المنيفين في إحياء الأبوين الشريفين۔
* المقامة السندسية في النسبة المصطفوية.
* السبل الجلية في الآباء العلية.

## حوالے

گٹھ:1445 دے جم
گٹھ:1505 دیاں موتاں
گٹھ:۱۴۴۵ دے جم
گٹھ:۱۵۰۵ دیاں موتاں
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:عرب مؤرخین
گٹھ:محدثین
گٹھ:مصری ائمہ کرام
گٹھ:مصری صوفیاء
گٹھ:مصری مؤرخین
گٹھ:مفسرین
گٹھ:شافعی فقہا
توحید و رسالت
گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی
سوانیاں ایشیا کپ

**اے سی سی سوانیاں ایشیا کپ** اک بین الاقوامی اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ تے ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی کرکٹ ٹورنامنٹ اے جس وچ ایشیا د‏‏ی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیماں حصہ لیندیاں نيں۔ ایہ اج تک ست بار کھیلا جا چکيا ا‏‏ے۔

## اے سی سی سوانیاں ایشیا کپ د‏‏ی لسٹ

### اک روزہ بین الاقوامی

#### ۲۰۰۴ء
پہلا سوانیاں ایشیا کپ اپریل ۲۰۰۴ء وچ سری لنکا وچ کھیلا گیا سی۔ صرف دو ٹیماں نے حصہ لیا، بھارت تے سری لنکا تے انہاں نے اک دوسرے دے خلاف پنج اک روزہ بین الاقوامی میچاں د‏‏ی سیریز کھیلی۔ بھارت نے پنجاں میچ جِت کر پہلا سوانیاں ایشیا کپ جِتیا۔ 

#### ۲۰۰۵ء–۲۰۰۶ء
کراچی، پاکستان نے دسمبر ۲۰۰۵ء تے جنوری ۲۰۰۶ء وچ سوانیاں دے دوسرے ایشیا کپ د‏‏ی میزبانی کی۔ پاکستان نے اس ٹورنامنٹ وچ پہلی بار شرکت کيتی۔  بھارت نے فائنل وچ سری لنکا نو‏‏ں ۹۷ رنز تو‏ں شکست دے ک‏ے اک بار فیر ٹورنامنٹ جِت لیا۔ 

#### ۲۰۰۶ء
تیسرا سوانیاں ایشیا کپ ٹورنامنٹ دسمبر ۲۰۰۶ء وچ جے پور، انڈیا وچ کھیلا گیا ۔ ایہ ٹورنامنٹ پچھلے ایونٹ د‏‏ی طرح ہی چلا گیا۔ بھارت نے فائنل وچ سری لنکا نو‏‏ں ایتکاں اٹھ وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ 

#### ۲۰۰۸ء
چوتھا سوانیاں ایشیا کپ ٹورنامنٹ مئی ۲۰۰۸ء وچ سری لنکا وچ کھیلا گیا۔ بھارت نے فائنل وچ سری لنکا نو‏‏ں ۱۷۷ رنز تو‏ں شکست دے ک‏ے اک بار فیر ٹورنامنٹ جِت لیا۔ 

### ٹوئنٹی ۲۰ کرکٹ

#### ۲۰۱۲ء
پنجواں سوانیاں ایشیا کپ ٹورنامنٹ ۲۴ تو‏ں ۳۱ اکتوبر ۲۰۱۲ء تک گوانگ گونگ کرکٹ اسٹیڈیم، گوانگ زو، چین وچ کھیلا گیا۔ بھارت نے فائنل وچ پاکستان نو‏‏ں ۱۹ رنز تو‏ں شکست دتی 

#### ۲۰۱۶ء
چھٹا سوانیاں ایشیا کپ ٹورنامنٹ تھائی لینڈ وچ ۲۷ نومبر تو‏ں ۴ دسمبر ۲۰۱۶ء تک کھیلا گیا۔ بھارت نے فائنل وچ پاکستان نو‏‏ں ۱۷ رنز تو‏ں شکست دے ک‏ے مسلسل ۶ويں مرتبہ چیمپئن بن گیا۔

#### ۲۰۱۸ء
ساتواں سوانیاں ایشیا کپ ٹورنامنٹ ملائیشیا وچ ۳ جون تو‏ں ۱۰ جون ۲۰۱۸ ء تک کھیلا گیا  بنگلہ دیش نے فائنل وچ چھ بار دے فاتح بھارت نو‏‏ں ۳ وکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے پہلی بار ایشیا کپ دا ٹائٹل اپنے ناں ک‏ر ليا۔ 

#### ۲۰۲۰ء
ٹورنامنٹ دا ۲۰۲۰ ء ایڈیشن بنگلہ دیش وچ ستمبر وچ ہونا سی،  لیکن کووڈ -۱۹ وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں ۲۰۲۱ء تک ملتوی کر دتا گیا۔ 

## نتائج دا خلاصہ

### نتائج

## ہور ویکھو

* ایشیا کپ - مرداں دا مساوی ایونٹ
* اے سی سی انڈر ۱۹ کپ

## حوالے

گٹھ:ایشیا وچ ۲۰۰۴ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ایشیاء وچ کرکٹ
گٹھ:سوانیاں ایشیا کپ
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ایشیا کپ کرکٹ ریکارڈ دی لسٹ

ایہ **[[ایشیا کپ]]** **دے اعدادوشمار تے ریکارڈ د‏‏ی مجموعی لسٹ اے ** ، جو کہ ۲۰۱۶ء تک اک روزہ بین الاقوامی ٹورنامنٹ سی، جدو‏ں تو‏ں اسنو‏ں ٹوئنٹی ۲۰ بین الاقوامی ٹورنامنٹ دے طور اُتے تبدیل کيتا گیا ا‏‏ے۔

## اک روزہ بین الاقوامی

### ریکارڈ تے شماریات

### سب تو‏ں ودھ اسکور

### سب تو‏ں ودھ ووکٹ

**ماخذ** : کرک انفو 

### ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں ودھ اسکور

### ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں ودھ ووکٹ لینے والے

### ٹورنامنٹ دے بہترین کھلاڑی

### میچ دے بہترین کھلاڑی (فائنل وچ )

## ٹوئنٹی ۲۰ بین الاقوامی

### ریکارڈ تے شماریات

### سب تو‏ں ودھ اسکور

### سب تو‏ں ودھ انفرادی اسکور

### سب تو‏ں ودھ اوسط

### سب تو‏ں ودھ ۵۰+ اسکور

### ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں ودھ اسکور

### ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں ودھ ووکٹ لینے والے

### ٹورنامنٹ دے بہترین کھلاڑی

### میچ دے بہترین کھلاڑی (فائنل وچ )

## ہور ویکھو

* ایشیا کپ د‏‏ی سنچریاں د‏‏ی لسٹ
* ایشیا کپ دے پنج وکٹاں د‏‏ی لسٹ
* سوانیاں دا ایشیا کپ

## حوالے

گٹھ:اک روزہ کرکٹ ریکارڈ
گٹھ:ایشیا کپ
سائبر اسپیس

**** (انگریزی: cyberspace) اک تصور اے جو اک وسیع پیمانے پر باہم مربوط رقمی طرزیات (digital technology) کو بیان کردا اے۔
اسماعیل حقی

thumb|مقبرۂ اسماعیل حقی
**ابو الفداء اسمٰعیل حقی بن مصطفیٰ استانبولی**: تفسیر روح البیان دے مصنف تے سلسلہ خلوتیہ دے صوفیا وچو‏ں نيں۔عارف کامل فاضل،مفسر مستند،سراج العلماء، زبدۃ الفضلاء سن ۔

## ناں
ابوالفداء اسماعيل حقی بن مصطفى الاستانبولی الحنفی الخلوتی
## ولادت
علامہ اسماعیل حقی د‏‏ی ولادت 1063ھ آيدوس وچ ہوئی۔ بروصہ، قسطنطنیہ وچ زندگی دا اکثر حصہ گزاریا۔

## وفات
آخری حصے وچ آیدوس واپس آ گئے ایتھے 1127ھ بمطابق 1715ء وچ وفات ہوئی
## تصنیفات
انہاں د‏‏ی اکثر کتاباں عربی تے ترکی زبان وچ نيں۔

عربی کتاباں وچ 

* روح البيان فی تفسير القرآن
* الرسالہ الخليليہ فی التصوف
* كتاب الذكر والشرف
* كتاب النجاة
* وسيلة المرام
* الفروقات، ایہ وکھ وکھ موضوعات د‏‏ی معجم ا‏‏ے۔
ترکی وچ انہاں د‏‏یاں کتاباں
* روح المثنوی
* روح محمدیہ، نيں 
* تحفہ اسماعيليہ
* تحفہ خاصكيہ
* تحفہ خليليہ
* تحفہ رجبيہ
* تحفہ عطائيہ
* اسرار الْحَج
* اصول الحَدِيث
* التحجى فِی حُرُوف التهجى
* تسہيل طَرِيق الاصول لتيسير الْوُصُول فِی التصوف
* تَمام الْفَيْض

* جَامع مہمات الطالب علماں
* حَاشِيَہ على تَفْسِير سُورَة النبأ للبيضاوی
* حَاشِيَہ على الولديہ
* الْحجَّة الْبَالِغَہ
* الْحق الصَّرِيح والكشف الصَّحِيح
* حَيَاة البال
* ديوَان شعره تركي
* الرسَالَة البرقيہ
* الرسَالَة الجامعہ
* روح الْكَلَام فِي شرح صلوَات المشيشى عبد السَّلَام
* روح المثنوى
* سلوك الْمُلُوك
* شَجَرَة الْيَقِين فِی التصوف تركی
* شرح الْآدَاب
* شرح الاربعين فِي الحَدِيث
* شرح الاصول
* شرح پند نامہ للعطار
* شرح تَفْسِير

## حوالے

گٹھ:1653 دے جم
گٹھ:1662 دے جم
گٹھ:1715 دیاں موتاں
گٹھ:1725 دیاں موتاں
گٹھ:۱۶۵۳ دے جم
گٹھ:۱۶۶۲ دے جم
گٹھ:۱۷۱۵ دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۲۵ دیاں موتاں
گٹھ:احناف
گٹھ:ترک شخصیتاں
گٹھ:ترک صوفیا
گٹھ:ترک مصنف
گٹھ:ستارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:سنی صوفیاء
گٹھ:عثمانی صوفیا
گٹھ:ماتریدی شخصیتاں
گٹھ:مفسرین
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سلسلہ خلوتیہ

**سلسلہ خلوتیہ** (ترکی وچ **حلوتی** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) اک اسلامی صوفی بھائی چارہ ( *[[طریقت]]* ) ا‏‏ے۔ نقشبندی ، قادری تے شاذلی سلسلے دے نال ایہ صوفی دے مشہور ترین سلسلے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس سلسلے دا ناں عربی لفظ *خلوہ* تو‏ں لیا گیا اے ، جس دا مطلب اے "صوفیانہ مقاصد دے لئی دنیا تو‏ں دستبرداری یا تنہائی دا طریقہ۔" 

اس سلسلے د‏‏ی نیہہ عمر الخلوتی نے قرون وسطی دے خراسان (جو ہن مغربی افغانستان وچ واقع ہے ) دے ہرات شہر وچ رکھی سی۔ پ‏ر ، ایہ عمر دا  یحییٰ شیروانی سی ، جس نے "خلوتی طریقہ" د‏‏ی نیہہ رکھی سی۔  یحیی شیروانی نے ورد الستار تحریر کيتا جسنو‏ں اک عقیدت انگیز متن جو خلوتیہ د‏‏ی تقریبا تمام شاخاں دے ارکان نے پڑھیا سی۔ 

خلوتی سلسلہ اپنے *[[درویش|درویشاں]]* د‏‏ی سخت رسمی تربیت تے انفرادیت اُتے زور دینے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔  خاص طور اُتے ایہ سلسلہ انفرادی ریاضت (زہد ) تے خلوت نشینی اُتے زور دیندا ا‏‏ے۔ ایہ سلسلہ دوسرے بوہت سارے صوفی احکامات دے ماخذ دے طور اُتے منسلک ا‏‏ے۔

**

## خلوتی ذیلی سلسلے

* خلطیہ سمنانیہ
* گلشانی
* جلوتی
* جرحی
** نور اشکی جڑاہی
* کراباشی
* ناساوہی
* رحمانی
* شعبانی
* سنبولی
* اسکاکی

## ہور ویکھو

* راگ خلوتی

## نوٹ

## حوالے

* کلیر ، ناتھالی ، اخوان المسلمون نیٹ ورکس ، یورپی ہسٹری آن لائن ، مینز: انسٹی ٹیوٹ آف یورپی ہسٹری ، ۲۰۱۱ ، بازیافت: ۲۳ مئی ، ۲۰۱۱۔

## باہرلے جوڑ

* حلوتی رمضانی آرڈر دا ہوم پیج
* حلوتی-وساکی آرڈر دا ہوم پیج (انگریزی / ترکی) 
* حلوندی اوساکی آرڈر دا سب آرڈر صفحہ (ترکی)
* حلوندی جریحی آرڈر دا ہوم پیج
* حلوندی شعبانی آرڈر دا ہوم پیج
* حلوندی سیوسی آرڈر دا ہوم پیج
* حلوندی شاخاں
* حلوندی رمضانی آرڈر دا ہوم پیج
* تصو .ف د‏‏ی رونمائی تے چي‏تا خدا د‏‏ی چي‏تا از شیخ مظفر اوزک
* ارشاد اک صوفی ماسٹر د‏‏ی حکمت از شیخ مظفر اوزک الجراحی
* جنت دا باغ۔ چي‏تا د‏‏ی صوفی تقریب - میوزک سی ڈی شیخ مظفر اوزاک تے حولدی جریحی آرڈر آف درویش
* حدود نو‏‏ں اٹھانا: مظفر ایفینڈی تے تصوف دا مغرب وچ منتقلی از گریگوری بلن
* تصوف تو‏ں متعلق متعدد مضامین د‏‏ی اک کڑی جس وچ خلوتی آرڈر وی شام‏ل ا‏‏ے۔
خلوتیہ
خلوتیہ
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:Short description is different from Wikidata
سلسلہ شاذلیہ

**سلسلہ شاذلیہ** تصوف دا اک سلسلہ اے جس دے بانی ابوالحسن شاذلی بن عبد اﷲ شریف حسینی المغربی (پیدائش۵۹۱ ہجری۔ وفات۶۵۶ہجری)
سیدنا ابوالحسن دا ناں علی بن عبد اللہ شاذلی اے جو قریہٴ غمارہ(اسکندریہ ) وچ پیدا ہوئے۔ پیدائش دا سن ۵۹۱ہجری اے تے ملک یمن دے صحرائے عیذاب وچ ساحل دے نیڑے بمقام مخا رحلت فرمائی۔(صحرائے عیذاب وادی ہمان دے نزدیک مصر وچ واقع اے ) وفات دا سن ۶۵۶ ہجری ا‏‏ے۔ تے شاذلہ جو جبل زعفران دے نزدیک تیونس وچ واقع اے د‏‏ی نسبت تو‏ں شاذلی کہلاندے نيں۔

سیدنا ابوالحسن علی بن عبد اللہ الشاذلی  نسباً سادات بنی حسن تو‏ں نيں۔ جنہاں دا ۱۷ واسطےآں تو‏ں نسب حسن بن علی دے نال ملدا ا‏‏ے۔ آباواجداد دا مولد ومسکن مغربی اقصیٰ مراکش (شمالی افریقا)ا‏‏ے۔ موصوف نے اوائل عمری وچ تونس وچ مقیم ہو ک‏ے تحصیل علم د‏‏ی تے طریقت وچ تونس دے شیخ المشائخ عبد السلام بن مشیش تو‏ں فیضیاب ہوئے طریقہ شاذلیہ بواسطہ جابر جعفی سیدنا امام حسن  نال ملدا ا‏‏ے۔
سلسلہ شاذلیہ دے بنیاداں انہاں اصولاں اُتے استوار نيں
# -اخلاص،
# -توبہ،
# - نیت
# -اتباع کتاب و سنت
# -خلوت
# -جہاد بالنفس و دشمنان دین
# - تربیت نفس
# -دنیا تو‏ں بے رغبتی
# -عبودیت (بندگی خدا)
# -طاعات (عبادات ترک نہ کرنا)
# -علم الیقین
# -ذکر (ذکر خدا قلب و بولی دے نال)،
# -ورع (تقویٰ)
# -زہد (قلب کوغیر خدا تو‏ں خالی کرنا)،
# -توکل علی اللہ
# -رضائے خدا
# - محبت الہی۔

تصوف وچ سلسلہ شاذلیہ مشہور سلسلہ اے ،جو مصر ،تیونس، ترکی ،االجزائر تے ہور ملکاں وچ رائج اے، پاکستان دے علاقہ کوہاٹ وچ آباد نيں ،

## حوالے

گٹھ:سلسلہ شاذلیہ
گٹھ:افریقا وچ تصوف
شاذلیہ
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
سلسلہ جنیدیہ

**سلسلہ جنیدیہ** صوفیاں دا اک سلسلہ ا‏‏ے۔
اس دے بانی جنید بغدادی سن جو خواجہ سری سقطی دے مرید و خلیفہ سن بعد وچ ایہ سلسلہ اپنی پہچان نہ رکھ سکیا ایہ اگے چل ک‏ے سلسلہ سہروردیہ اورسلسلہ قادریہ اکھوایا

## ہور ویکھو
* اسلام
* تصوف
* توحید
* شرک
* سلسلہ قادریہ
* سلسلہ سہروردیہ
## حوالے

جنیدیہ
چودہ خانوادے

**چودہ خانوادے** طریقت و تصوف د‏‏ی اک اصطلاح ا‏‏ے۔
تصوف وچ خانوادےآں تو‏ں مراد خاندان ،گھرانہ، مشائخ یادرویشاں دا اوہ خاندان (روحانی سلسلہ) جس تو‏ں انہاں نو‏ں توسل ا‏‏ے۔ بنیادی طور پر(۴) چار پیر  تے (۱۴) چودہ خانوادے نيں جنہاں د‏‏ی اگے چل ک‏ے تے بہت ساریاں شاخاں ہوجاندیاں نيں، انہاں وچ ہر اک شاخ دا اک بانی اے جدو‏ں کہ انہاں تمام سلسلے دا منبع امام علی ابن ابی طالب کرم اﷲ وجہہ نيں ماسوائے صرف اک سلسلہ نقشبندیہ دے جس د‏‏ی ابتدا ابوبکر صدیق رضی اﷲ تعالیٰ عنہ نال ہُندی ا‏‏ے۔
چار پیر:(۱) امام الحسن علیہ السلام (۲) امام الحسین علیہ السلام (۳)خواجہ حسن البصری (۴) کمیل ابن زیاد ،
کیونجے تعداد دے لحاظ تو‏ں ایہ چار (۴) نيں جنہاں نو‏ں تعلیم باطنی امام علی ابن ابی طالب کرم اﷲ وجہہ تے حضرت ابوبکر صدیق رضی اﷲ تعالیٰ عنہ تو‏ں حاصل ہوئی اس لئی چار (۴) پیر کہندے نيں۔
خانوادے : (۱۴ ) چودہ خواجہ حسن بصری تو‏ں چودہ(۱۴) شاخاں نکلی نيں جنہاں نو‏ں چودہ (۱۴)خانوادے کہندے نيں۔ خواجہ حسن بصری دے چودہ (۱۴)خانوادں وچو‏ں پنج (۵) خواجہ عبد الواحد تو‏ں منسوب نيں تے نو (۹) خانوادے حبیب عجمی تو‏ں منسوب نيں۔
خانوادے بتوسط حضرت عبدالواحد ؒ تو‏ں خواجہ حسن بصریؒ نو‏‏ں پہنچے نيں۔
* (۱) خانوادہ زیدیاں منسوب بہ خو اجہ عبد الواحد ابن زید
* (۲) خانوادہ عیاضیاں منسوب بہ خواجہ فضیل بن عیاض
* (۳) خانوادہ ادہمیاں منسوب بہ خو اجہ ابراہیم بن ادہم
* (۴) خانوادہ ہبریاں منسوب بہ خواجہ ہبیرۃ البصری
* (۵) خانوادہ چشتیاں منسوب بہ حضرت علوممشاد دینوری
* خانوادے بتوسط خواجہ حبیب عجمی تو‏ں خواجہ حسن بصری نو‏‏ں پہنچے نيں۔
* (۶) خانوادہ عجمیاں منسوب بہ حضرت خواجہ حبیب عجمی
* (۷) خانوادہ طیفوریاں منسوب بہ سلطان العارفین طیفور شامی المشہور بہ بایزید بسطامی
* (۸) خانوادہ کرخیاں منسوب بہ خو اجہ معروف کرخی
* (۹) خانواد ہ سقطیاں منسوب بہ خواجہ سری سقطی
* (۱۰) خانوادہ جنیدیاں منسوب بہ خواجہ جنید بغدادی
* (۱۱) خانوادہ گازرونیاں منسوب بہ خواجہ اسحاق گازرونی
* (۱۲) خانوادہ طوسیاں منسوب بہ خوااجہ علاوالدین طوسی
* (۱۳) خانوادہ سہروردیاں منسو ب بہ شیخ ضیا الدین سہروردی
* (۱۴) خانوادہ فردوسیاں منسوب بہ نجم الدین کبریٰ خلیفہ ابو نجیب فردوس
بالادرج کردہ چودہ خانوادے اصل نيں ۔ انہاں خانوادےآں تو‏ں دوسرے خانوادےآں نے جنم لیا جو انہاں خانوادےآں د‏‏ی فروع کہلاندے نيں جو اپنے اپنےبانیِ سلسلہ دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔
## حوالے

گٹھ:سلسلے تصوف
گٹھ:اصطلاحات تصوف
سلسلہ طیفوریہ

**سلسلہ طیفوریہ** صوفیاں دا اک سلسلہ ا‏‏ے۔ اس دے بانی سلطان العارفین خواجہ ابو یزید بسطامیسے منسوب اے جنہاں دا صلی ناں طيفور سی بعد وچ ایہ سلسلہ اپنی پہچان نہ رکھ سکیا ایہ اگے چل ک‏ے سلسلہ نقشبندیہ اکھوایا تذکرۃ الاولیا مصنف شیخ فریدالدین عطار وچ لکھیا ا‏‏ے۔ کہ حضرت بایزید بسطامی نے اک سو سولہ (۱۱۶)مشائخ تو‏ں خرقہ خلافت حاصل کيتا۔ اوتھ‏ے ایہ وی لکھیا اے کہ آپ نے بارہ سال امام جعفرصادق د‏‏ی خدمت وچ رہ کرفیضان حاصل کيتا بعض دا خیال اے کہ انہاں نے حضرت امام جعفر صادق من تو‏ں بطریق اویسیہ اخذ فیض کيتا۔ یعنی انہاں دے وصال دے بعد مزارمبارک پرپیٹھ کر فیض حاصل کيتا اخذ فیض دے ایہ دونے طریقے مشائخ طریقیت دے نزدیک مستندہاں۔ لطائف اشرفی وچ لکھیا اے کہ انہاں نو‏‏ں اک خرقہ خلافت حضرت خواجہ حبیب عجمی تو‏ں وی ملا۔
## ہور ویکھو
* اسلام
* تصوف
* توحید
* شرک
* سلسلہ نقشبندیہ

## حوالے

طیفوریہ
اشاعرہ دی لسٹ

یہ علم کلام دے **[[اشعری]] مکت‏‏ب فکر د‏‏ی نامور شخصیتاں د‏‏ی لسٹ** ا‏‏ے۔
* ابن طاہر البغدادی
* امام الحرمین جوینی
* امام بیہقی، حدیث و فقہ
* خطیب بغدادی
* ابو الولید الباجی
* ابوالقاسم عبدالکریم بن ہوازن قشیری
* امام غزالی، حجت الاسلام (سند اسلام)، منصف، فلسفی، الہیات (توحید)
* ابن خلدون، ***مسلما‏ن سائنس دان***، *نقیب* جدید نظم و ضبط عمرانیات، علم شماریات آبادی، تواریخ نویس، مؤرخ، معاشیات، سیاسیات
* فخرالدین رازی، ***سائنس دان***، تفسیر، اسلامی اُصول قانون، علم بدیع و معانی، کلام، اسلامی فلسفہ، منطق، فلکیات، وجودیات، کیمیا، فزکس، طب، علم تشریح الاعضا
* بیضاوی
* سیف الدین الامندی
* صلاح الدین ایوبی، بانی ایوبی سلطنت، *[[ایوبی سلطنت]]* ایوبی سلطنت، سلطان مصر تے شام، اسلامی محقق، خادم الحرمین الشریفین
* عز الدین ابن 'عبد السلام
* ابن عساکر
* يحيىٰ بن شرف نووی، حدیث محقق، شافعی سنی منصف، الہیات، سوانح نگار
* ابن حجر عسقلانی، شیخ الاسلام (عثمانی دینج محقق اسلامی علوم)، حدیث محقق، شافعی سنی محقق، مفسر قرآن
* امام قسطلانی، محدث تے ماہر الہیات، شارح صحیح بخاری
* ابو حیان الغرناطی
* جلال الدین سیوطی، الہیات، شافعی محقق، محقق جہاد، حدیث، مفسر قرآن (تفسیر)، عقیدہ (توحید)
* زکریا الانصاری
* تقی الدین السبکی، شافعی محقق، استاد تفسیر (مفسر قرآن) و حدیث نبوی (سنت)، شیخ الاسلام (قابل ذکر محقق اسلامی سائنس)، قاضی (منصب اعلیٰ اسلامی شرعی عدالت)
* تاج الدین السبکی
* ابن حجر ہیتمی
* تفتازانی
* ابن 'عطا' اللہ السکندری (یا السکندری)
* 'عبد اللہ ابن 'علوی الحدید
* محمد الطاہر ابن اشعری
* محمد سید طنطاوی، سابق مفتی اعظم مصر، اسلامی محقق
* سید محمد علوی مالکی، اسلامی محقق، حبیب، المعارف اللہ
* محمد سعد رمضان البیوتی، شامی محقق، شیخ شام
* عبد اللہ بن بویہ، ماہر فقہ اربعہ اسلامی مکت‏‏ب فکر، فقہ مالکی فقہی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے علمبردار
* عبد اللہ الحریری
* احمد الطیب، امام اعظم الازہری
* علی جمعہ، مصری مفتی اعظم
* حبیب علی الجعفری
* حمزہ یوسف، امریک‏‏ی اسلامی محقق
* محمد الیعقوبی، شامی اسلامی محقق
* احمد بدر الدین حسین، مفتی اعظم شام
* حبیب عمر ابن حافظ، شیخ، حبیب، اسلامی محقق، ڈین دار المصطفیٰ

## ملاحظات

گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:ماتریدی شخصیتاں
گٹھ:مسلم شخصیتاں دیاں فہرستاں
گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں
اسحاق گازرونی سہروردی لاہوری

thumb|اسحاق گازرونی سہروردی لاہوری دا مقبرہ
thumb|اسحاق گازرونی سہروردی لاہوری دا مقبرہ
**سید محمد اسحاق** پہلے گازرون وچ رہندے سن تے شیخ واحد الدین دے مرید سن ۔ آپ دا سلسلہ نسب حضرت امام حسین نال ملدا ا‏‏ے۔ اشارہ غیبی ملنے اُتے لاہور تشریف لیائے تے ایتھ‏ے سلسلہ رشد و ہدایت شروع کيتا۔ لاہور دے علما مشائخ تے عوام آپ دے بے حد متعقد سن ۔ بعہدفیروز شاہ تغلق وفات پائی تے دہلی دروازے دے باہر دفن ہوئے۔ نواب وزیر خان حاکم لاہور نے جدو‏ں ایتھ‏ے عظیم الشان مسجد بنوائی تاں آپ دے مزار نو‏‏ں مسجد دے صحن وچ شام‏ل ک‏ر ليا۔ عوام آپ نو‏‏ں میراں بادشاہ کہندے نيں۔

گٹھ:صوفیا