ایوانِ زیريں

عام انتخابات دے نتیجے وچ وفاقی سطح اُتے قائم ہونے والا قانون ساز ادارہ جس دے اراکین براہ راست عوام د‏‏ی آراء تو‏ں منتخب ہُندے ني‏‏‏‏ں۔

## قومی اسمبلی د‏‏ی تشکیل
پاکستان وچ قومی اسمبلی 336 ارکان اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دے لئی نشستاں د‏‏ی تقسیم آبادی دے تناسب نال کيتی گئی ا‏‏ے۔

## شرائط رکنیت
قومی اسمبلی دے رکن دے لئی پاکستان دا شہری ہونا لازم اے اس د‏ی عمر پچیس سال تو‏ں کم نہ ہوئے ،نام بطور ووٹر اس حلقے وچ درج ہوئے جتھ‏ے تو‏ں اوہ انتخاب لڑ رہیا ہون۔ کسی سرکاری عہدہ اُتے فائز نہ ہوئے۔ دماغی طور اُتے دست ہوئے۔ کسی ملازمت تو‏ں بد عنوانی دے تحت کڈیا نہ گیا ہوئے۔ کسی اخلاقی جرم وچ دو سال تو‏ں کم سزا ہوئے۔ نظریہ پاکستان ،افواج پاکستان تے عدلیہ دے خلاف بیان نہ دتا ہوئے ۔

## شرائط رائے دہندہ
رائے دہندہ پاکستان دا شہری ہوئے۔ اس د‏ی عمر گھٹ تو‏ں گھٹ اٹھارہ سال ہو، اس دا ناں انتخابی لسٹ وچ ہوئے۔ دماغی طور اُتے مفلوج نہ ہوئے۔

## اراکین دا انتخاب
قومی اسمبلی دے اراکین دا انتخاب متعلقہ انتخابی حلقے دے ووٹرز براہ راست اپنے ووٹاں تو‏ں کردے ني‏‏‏‏ں۔

## واحد رکنیت د‏‏ی پابندی
جے کوئی عہد ےدار اک تو‏ں زیادہ حلفےآں وچ انتخاب جیت جاندا اے تاں اسنو‏ں اک نشست دے سواء باقی تمام نشستاں تو‏ں دستبردار ہونا پئے گا۔

## رکنیت دا خاتمہ
جے کوئی رکن مسلسل چالیس اجلاساں وچ غیر حاضر رہے تاں اس د‏ی رخنیت منسوخ ہوئے جائے گی۔ جے کوئی رکن اپنی رضا مندی تو‏ں اپنی رکنیت ختم کرنا چاہندا ہوئے تاں اوہ اسپیکر نو‏‏ں اپنا استعفیٰ دے سکدا ا‏‏ے۔
آئین وچ اٹھارہويں ترمیم دے بعد سیاسی جماعت دا سربراہ اپنی جماعت دے کسی وی رکن پارلیمینٹ نو‏‏ں جماعت د‏‏ی پالیسی د‏‏ی خلاف ورزی تے فیصلےآں نو‏‏ں تسلیم نہ کرنے اُتے انہاں د‏‏ی رکنیت ختم کر سکدا ا‏‏ے۔

## اجلاس د‏ی طلبی تے التوا
صدر مملکت یا خود وزیر اعظم دے مشورہ تو‏ں مشترکہ یا کسی ایوان دا اجلاس طلب کر سکدا اے تے خود ہی اسنو‏ں ملتوی کر سکدا ا‏‏ے۔ لیکن قومی اسمبلی دے گھٹ تو‏ں گھٹ سال وچ تن اجلاس ہونے چاہئاں جنہاں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 130 دن دا کم ہونا ضروری اے تے دو اجلاساں دے درمیان 120 دن دا وقفہ نئيں ہونا چاہیے۔ جے اسمبلی دے 1/4ارکان اجلاس بلیانا چاہن تاں اوہ اسپیکر تو‏ں درخواست کرسکدے نيں تے ایہ اجلاس سپیکر ہی ملتوی کردا ا‏‏ے۔ کیونجے اسمبلی دا اجلاس جے سپیکر بلائے تاں اوہ اجلاس دا مقام تے اس دے ملتوی کرنے دا اختیار رکھدا اے ۔

## اسمبلی د‏‏ی میعاد
آئین وچ اسمبلی د‏‏ی مدت پنج سال مقرر اے جو اس دے پہلے اجلاس تو‏ں شمار ہوئے گی۔ اس تو‏ں پہلے اسنو‏ں برخاست کیتا جاسکدا اے ۔
## کورم
اسمبلی دے کورم دے لئی اک چوتھائی ارکان د‏‏ی حاضری ضروری ا‏‏ے۔ جے کورم کم ہوئے تاں اسمبلی دا اجلاس ملتوی کیتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اسمبلی وچ تمام فیصلے حاضر ارکان د‏‏ی اکثریت تو‏ں کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔

## اسمبلی دا ہیڈ کوارٹر
قومی اسمبلی دے تمام اجلاساں د‏‏ی کارروائی دے لئی اک مستقل ہیڈ کوارٹر اسلام آباد وچ واقع اے جو پارلیمنٹ ہاؤس کہلاندا اے ۔

## قومی اسمبلی دے اراکین دے لئی مراعات
اسمبلی دے ارکان نو‏‏ں بہت ساریاں مراعات حاصل ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ اسمبلی وچ د‏‏ی ہوئی گل اُتے انہاں دے خلاف عدالدی چارہ جوئی نئيں ہوسکدی تے نہ ہی اس د‏ی اسمبلی د‏‏ی گل اُتے مقدمہ ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ ارکان اسمبلی نو‏‏ں اپنے خیالات دے اظہار د‏‏ی مکمل آزادی حاصل ا‏‏ے۔ ہر رکن نو‏‏ں مقررہ تنخواہ تے ہور الاؤنس ملدے ني‏‏‏‏ں۔ اسمبلی د‏‏ی کارروائی دے دوران ارکان نو‏‏ں گرفتار نئيں کیتا جاسکدا۔ جے گرفتار کرنا ضروری ہوئے تاں اسپیکر تو‏ں اجازت لینا ضروری اے ۔

## حلف
ہر رکن قومی اسمبلی دے لئی ضروری اے کہ حلف اٹھائے ورنہ اوہ اسمبلی د‏‏ی کارروائی وچ شامل نئيں ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ ایہ حلف مقرر شدہ اے جو آئین اں درج ا‏‏ے۔ اس حلف دے ذریعے اوہ ملک تو‏ں وفاداری دا عہد کردا اے ۔

گٹھ:قانون ساز ادارے