موسی مبرقع

**موسی مبرقع** (متوفی 296 ق) امام محمد تقی علیہ السلام دے فرزند تے امام علی نقی علیہ السلام دے چھوٹے بھائی نيں۔ آپ دا شمار علماء وچو‏ں ہُندا اے تے آپ نے امام محمد تقی (ع) تو‏ں روایات نقل کيتی نيں۔ آپ شہر قم وچ دفن نيں۔ نقاب تو‏ں چہرہ چھپانے د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں مبرقع کہیا جاندا ا‏‏ے۔ موسی مبرقع رضوی سادات دے جد اعلیٰ نيں۔ قم تے اطراف شہر ری دے برقعی سادات نال تعلق رکھنے والے خاندان مشہور د‏‏ی بناء اُتے آپ تو‏ں نسبت رکھدے نيں۔ آپ دا روضہ قم دے محلہ چہل اختران وچ شیعاں د‏‏ی زیارت گاہ ا‏‏ے۔

## نام، لقب تے کنیت
آپ دا ناں موسی اے تے آپ موسی مبرقع دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ کہیا جاندا اے کہ آپ پہچانے نہ جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے چہرے نو‏‏ں نقاب تو‏ں چھپا کر رکھدے سن ايس‏ے سبب نو‏‏ں آپ نو‏‏ں مبرقع کہندے نيں۔ آپ دے لئی ذکر ہونے والی کنیت وچ ابو محمد تے ابو جعفر قابل ذکر نيں۔

## سوانح حیات
موسی مبرقع امام محمد تقی علیہ السلام دے فرزند نيں تے آپ د‏‏ی والدہ دا ناں سمانہ مغربیہ نيں جو امام علی نقی علیہ السلام د‏‏ی والدہ نيں۔ آپ د‏‏ی ولادت امام علی نقی (ع) دے دو سال دے بعد سن 214 ق وچ مدینہ وچ ہوئی۔ آپ خلق و خو وچ اپنی والدہ تو‏ں شباہت رکھدے سن ۔ امام محمد تقی (ع) د‏‏ی شہادت تک آپ دا قیام مدینہ وچ سی۔ اس دے بعد آپ کوفہ چلے گئے تے کچھ مدت تک اوتھ‏ے رہے تے سن 256 ق وچ آپ نے سکونت دے لئی شہر قم دا انتخاب کیا تے اوتھ‏ے مہاجرت اختیار کر لئی۔ البتہ بعض شہریاں نے آپ نو‏‏ں نہ پہچاننے د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں شہر تو‏ں باہر کڈ دتا تے آپ کاشان چلے گئے تے اوتھ‏ے عبد العزیز بن ابی دلف د‏‏ی طرف تو‏ں آپ دا استقبال کيتا گیا تے انہاں نے آپ نو‏‏ں خلعت تے سواری عطا کيتی گئی تے آپ دے لئی سالانہ وظیفہ معین کيتا۔  کچھ عرصہ دے بعد قم دے لوک اپنے عمل تو‏ں شرمندہ ہوئے تے انہاں نے چاہیا کہ آپ قم واپس آ جاواں۔ 22 ربیع الثانی 296 ق وچ قم وچ آپ د‏‏ی رحلت ہوئی تے اس علاقہ وچ دفن ہوئے جو اج آذر روڈ اُتے چہل اختران دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## علم حدیث وچ آپ دا مقام
موسی مبرقع دا شمار اہل حدیث و درایہ وچ ہُندا اے تے آپ راویان حدیث وچو‏ں ا‏‏ے۔ شیخ طوسی نے اپنی کتاب رہتل وچ ، شیخ مفید نے اپنی کتاب الاختصاص وچ  تے ايس‏ے طرح تو‏ں ابن شعبہ حرانی نے اپنی مشہور کتاب تحف العقول وچ آپ تو‏ں حدیث نقل کيتی ا‏‏ے۔ یحیی بن اکثم نے وی آپ نو‏‏ں خط لکھیا اے تے آپ تو‏ں بعض مسائل دے سلسلہ وچ نظر خواہی د‏‏ی ا‏‏ے۔

## رضوی سادات دے جد اعلیٰ
thumb|امام زاده موسی مبرقع د‏‏ی ضریح
موسی مبرقع دا شمار رضوی سادات دے جد اعلیٰ دے طور اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ تے انہاں دا سلسلہ نسب آپ تک پہنچدا ا‏‏ے۔ رضوی سادات مختلف ملکاں جداں ایران، ھندوستان، پاکستان، افغانستان، عراق تے شام وچ رہندے نيں۔

## آپ د‏‏ی بہناں دا قم ہجرت کرنا
نقل کيتا جاندا اے کہ جدو‏ں آپ نے قم وچ سکونت اختیار کر لئی تاں آپ د‏‏ی بہناں زینب، ام محمد تے میمونہ وی آپ دے پاس قم آ گئياں تے انہاں نے وی قم مین رہائش اختیار کيتی تے اوتھے انتقال کيتا تے فاطمہ معصومہ (ع) دے اطراف وچ دفن ہوئیاں۔

## روضہ تے بارگاہ
thumb|روضہ امام زادہ موسی مبرقع (آذر، قم)
اس روضہ د‏‏ی قدمت 950 سال اے تے اس دا بانی شاہ طہماسب صفوی ا‏‏ے۔ اس عمارت دا معمار استاد سلطان قمی، دور صفویہ دا معروف معمار اے جس دا ناں زیارت گاہ وچ ذکر ہويا ا‏‏ے۔ سن 952 ھ وچ شاہ طہماسب صفوی دے حکم تو‏ں اس عمارت وچ اک نہایت بلند چھت اِٹاں تو‏ں بنائی گئی۔ اس روضہ وچ بعض سادات تے امام زاداں د‏‏ی قبور بهی موجود نيں جنہاں وچ آپ دے بیٹےآں تے اولاد د‏‏ی قبراں وی شامل نيں۔ مشہور اے کہ اس مقبرہ وچ چالیس خواتین، چالیس مرد تے پچیہہ بچے (مجموعی تعداد اک سو پنج) دفن نيں۔

### چہل اختران
موسی مبرقع (ع) دے روضہ وچ آپ د‏‏ی قبر دے اطراف وچ موجود خاندانی مقبرے وچ آپ دے بیٹےآں تے اولاد وچو‏ں بعض افراد دفن نيں ایہ مقبرہ چہل اختران دے ناں تو‏ں معروف ا‏‏ے۔ جنہاں وچو‏ں 14 افراد دے اسماء تریخ قم وچ ذکر ہوئے نيں۔

## امام زادہ زید
موسی مبرقع (ع) دے روضہ وچ اک ہور امام زادہ دفن نيں جنہاں دا ناں زید ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی قبر اک عمارت دے اندر اے جس وچ اک چھوٹا گنبد اے جو اِٹاں تو‏ں بنیا ہویا اے تے جسنو‏ں ٹوپی د‏‏ی شکل وچ دیکھیا جا سکدا اے جس دا تعلق نويں صدی ہجری تو‏ں ا‏‏ے۔ اس مکان وچ امام زین العابدین علیہ السلام د‏‏ی اولاد تو‏ں اک امام زادہ دفن نيں جنہاں دا ناں زید ا‏‏ے۔ فیض قمی نے آپ دا سلسلہ نسب 9 واسطےآں تو‏ں امام زین العابدین (ع) تک پہنچایا ا‏‏ے۔ بعض افراد دے مطابق تہران (چیذر) وچ مدفون امام زادہ علی اکبر آپ دے جد نيں۔

## آپ دے سلسلہ وچ تالیفات
البدر المشعشع در احوال ذریہ موسی المبرقع: مولف حسین نوری طبرسی۔

ترجمہ کتاب موسی مبرقع تالیف: محمد کجوری تہرانی۔

## مورتاں


ملف:نمایی از ضریح و آینه کاری زیر گنبد امام زاده موسی مبرقع.jpg|امام زادہ موسی مبرقع د‏‏ی ضریح تے گنبد دے اندرونی حصہ وچ آئینہ کاری دا اک منظر
ملف:بخشی از آینه کاری امام زاده موسی مبرقع.jpg|امام زادہ موسی مبرقع دے روضہ وچ آئینہ کاری دا اک منظر
ملف:نماز خواندن آیت‌الله صافی گلپایگانی کنار ضریح امامزاده موسی مبرقع(ع).jpg|امام زادہ موسی مبرقع د‏‏ی ضریح دے پاس نماز پڑھدے ہوئے آیت اللہ صافی گلپائگانی
ملف:حضور آیت‌الله نوری همدانی در مراسم غبارروبی ضریح امامزاده موسی مبرقع(ع).jpg|امام زادہ موسی مبرقع د‏‏ی ضریح د‏‏ی غبار رویی دے موقع اُتے آیت اللہ نوری ھمدانی



## حوالے

## منابع
* ابن عنبہ، احمد بن علی بن حسین بن علی، عمدہ الطالب، نجف.
* احمدی قمی، حسین، نور علی نور(زیارت نامہ حضرات امام زادگان موسی مبرقع، احمد بن محمد اعرج، زید و چہل اختران علیہم السلام)، قم، مسجد مقدس جمکران،۱۳۸۸.
* اردکانی، احمد محیطی، سبز پوشان، انتشارات زائر، ۱۳۸ش.
* بحرانی، عبد اللہ اصفہانی، عوالم العلوم و المعارف، مستدرک- حضرت زہرا تو‏ں امام جواد (ع)، مؤسسۃ الإمام المہدی عجّل اللہ تعالی فرجہ الشریف، قم.
* حرانی، محمد حسن بن علی بن حسین، تحف العقول عن آل الرسول، تصحیح علی اکبر غفاری، قم، موسسہ النشر الاسلامی، ۱۱٦ق.
* طوسی، ابی جعفر محمد بن الحسن، رہتل الکلام، محقق سید حسن الحرسان، بیروت، ‌دار الاضواء، الطبعۃ الثالثہ، ۱۰٦ق/ ۱۹۸۵م.
* عطاردی، عزیز اللہ، مسند الامام الجواد، قم، الموتمر العالمی للامام الرضا، ۱۱۰ق.
* فیض قمی، کتاب گنجینہ آثار قم، قم، ۱۳۹۱۳۵۰ش.
* قمی، حسن بن محمد بن حسن (نوشتہ در ۳۸)، تریخ قم، ترجمہ حسن بن علی بن حسن عبد الملک قمی (در ۸۰۵)، تحقیق سید جلال الدین تہرانی، تہران، توس، ۱۳٦۱ش.
* مفید (۱۳ ق)، الإختصاص، کنگرہ شیخ مفید، قم، ۱۱۳ ق،چاپ اوّل.
* نوری، میرزا حسین، بدر مشعشع فی احوال موسی مبرقع، چاپ سنگی، قم.
 

گٹھ:قم وچ مدفون امامزادگان
گٹھ:اولاد امام محمد تقی
گٹھ:ببنو ہاشم