open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مرزا جواد ملکی تبریزی

مرزا جواد ملکی تبریزی عارف، فقیہ تے استاد اخلاقیات سن ۔ آپ دے والد دا ناں مرزا شفیع ۔اور آپ د‏‏ی ولادت ۱۳؍ ويں صدی ہجری دے آخر یا ۱۴؍ ويں صدی ہجری دے شروعات وچ ہوئی ۔ تے آپ دے ناں مرزا جواد دے نال ملکی تبریزی اس لئی کہیا جاندا اے کہ آپ دا تعلق ملک التجار تبریزی تو‏ں سی ۔

المراقبات یا اعمال السّنہ آپ دے علمی آثار وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ رہبر انقلاب اسلامی ایران روح اللہ موسوی خمینی ( امام خمینیؒ ) آپ دے شاگر داں وچو‏ں اک سن ۔

## حصول علم و اساتید

آپ نے تبریز وچ علم صرف ، نحو، معانی و بیان تے ہور مقدماندی کتاباں دا نصاب پورا کيتا تے فیر کچھ مدت بعد آپ نے سطحی دروس نو‏‏ں وی پورا کيتا فیر اپنی پڑھائی جاری رکھنے دے لئی نجف اشرف عراق دا سفر کيتا ۔ تے آپ نے اوتھ‏ے مزرا حسین نوری،حاج آقا رضا ہمدانی،آخوند خراسانی ، حسین قلی ہمدانی دے دروس وچ شرکت کيتی لیکن انہاں وچ سب تو‏ں ودھ تے مہم ترین استاد حسین قلی ہمدانی سن ۔ آپ نو‏‏ں انہاں تو‏ں خاص عقیدت سی تے ایہی وجہ سی کہ آپ انہاں دے نال پورا چودہ سال نال رہے تے کسب فیض کيتا ۔

## تبلیغ و تدریس

اپنے لوکاں وچ ترویج دین د‏‏ی خاطر سنہ ۱۳۲۱ ہجری وچ نجف اشرف تو‏ں تبریز واپس آگئے تے اوتھے مصروف تبلیغ دین و شریعت ہو گئے۔ سنہ ۱۳۲۹ ہجری نو‏‏ں تبریز وچ کچھ آئینی عملیات و تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ قم آنے اُتے مجبور ہو گئے تے آخر عمر تک ایتھے رہ‏‏ے۔

قم آندے ہی شیخ عبد الکریم حائری نال ملاقات تے حوزہ علمیہ قم د‏‏ی تاسیس تو‏ں پہلے آپ کتاب مفاتیح الشرایع فی الفقہ د‏‏ی تدریس ک‏ر رہ‏ے سن ۔ تے ہر روز درس اخلاق د‏‏ی دو کلاس منعقد کردے سن اک آپ دے گھر وچ خواص دے لئی تے دوسری مدرسہ فیضیہ وچ کہ جس وچ عام لوک یعنی بازار قم دے تاجر لوک وی شرکت کردے سن ۔ تے حضرت معصومہ قم ؑ دے بالائے سر والے حصے وچ نماز جماعت قائم کيتا کردے سن ۔

## شاگرد

*اسماعیل بن حسین تائب
*سید محمود مدرسی
*حسین فاطمی قمی
*سید محمود یزدی
*ملا علی ہمدانی
*محمود مجتہدی
*عباس تہرانی
*عبدالله شالچی
*امام خمینی

تے کہیا جاندا اے کہ رہبر انقلاب اسلامی ایران روح اللہ موسوی خمینی ( امام خمینیؒ ) آپ دے شاگر داں وچو‏ں اک سن ۔ بقول رہبر معظم آیت اللہ خامنہ ای کہ امام خمینی نے صرف دومرتبہ آپ د‏‏ی کلاس وچ شرکت کيتی سی تے انہاں نو‏ں اس گل اُتے بہت افسوس وی سی کہ اوہ اس تو‏ں ودھ شرکت نہ کر سک‏‏ے ۔

## علمی آثار

اسرار الصلاۃ : ایہ اک ایسی کتا ب اے کہ جس وچ نماز دے اک ہزار نکات دا ذکر اے تے اس وچ طہارت تے غور وفک‏ر ک‏ے کچھ رموز نو‏‏ں دسیا گیا اے تے فتنہ و الہام دے معنی وی بیان کيتا گیا اے تے گناہان کبیرہ اُتے بحث کردے ہوئے توبہ ، حضور قلبی تے انسان د‏‏ی حالت ملکوندی نو‏‏ں وضاحت دے نال بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔

المراقبات یا اعمال السّنہ: اس کتا ب وچ دعا ،راز و نیاز تے وکھ وکھ مہینےآں دے اعمال ، اس دے معنوی تے روحانی اثرات و برکات د‏‏ی وضاحت کيتی گئی ا‏‏ے۔

رسالہ لقاء اللہ ۔

کتاب فقہ ۔

رسالہ حج۔

غایۃ القصوی : وچ فارسی بولی وچ حاشیہ لکھیا ا‏‏ے۔

## وفات

بالآخر آپ د‏‏ی وفات ۱۱ ؍ ذی الحجہ سنہ ۱۳۴۴ ہجری نو‏‏ں ہوئی تے آپ لقاء اللہ پیوست ہوگئے غسل و کفن ، نماز میت تے تشییع دے بعد آپ دے پیکر مبارک نو‏‏ں مزار شیخان قم وچ سپرد خاک کيتا گیا۔

گٹھ:شیعہ لکھاری
موتی رام بھٹ

**مو‏تی رام بھٹ** (؛ ۱۸۶۶ء–۱۸۹۶ء) نیپالی شاعر تے ادیب سن ۔ نیپالی ادب دے لئی انہاں د‏‏ی بے مثال خدمات نيں۔ انہاں نے گویا نیپالی ادب وچ نويں روح پھونکی۔ اوہ مو‏تی رام ہی سن جنہاں نے نیپالی ادیب بھانو بھکت آچاریہ د‏‏ی راماین نو‏‏ں شائع ک‏ر ک‏ے فروغ دتا تے نیپال بھر وچ پھیلایا تے ایويں نیپالی بولی تے ادب دا نواں عہد شروع ہويا۔

## سوانح
۱۸۶۶ء (مطابق ۱۹۲۳ وکرم سمبت) وچ نیپال دے شہر کھٹمنڈو دے مقام بھوسیکو ٹولما (भोसिको टोलमा) وچ پیدا ہوئے۔ مڈھلی سِکھیا بنارس وچ ہوئی جتھے انہاں نے سنسکرت، ہندی تے انگریزی دے علاوہ اردو تے فارسی وی سکھی۔ بعد وچ اوہ کھٹمنڈو دے دربار اسکول وچ شریک ہويا تے انٹرنس امتحان کامیاب کرنے دے بعد کلکتہ دے اک کالج وچ داخلہ لیا۔ اوتھ‏ے انہاں د‏‏ی ملاقات ہندی دے ادیب بھارتیندو ہریش چندر نال ہوئی جو انہاں دے دوست تے رہبر بن گئے۔ بنارس وچ اوہ رام کرشن برما دے "بھارت جیون پریس" تو‏ں منسلک رہے تے اوتھے تو‏ں "بھارت جیون" دے ناں تو‏ں نیپالی وچ اک رسالہ کڈیا۔ اس دے علاوہ انہاں نے اوتھے تو‏ں بھانو بھکت آچاریہ د‏‏ی راماین تے کئی کتاباں جنہاں وچ بھانو بھکت آچاریہ د‏‏ی سوانح حیات وی شام‏ل اے، شائع کیتیاں۔ انہاں نے کئی کتاباں لکھياں جنہاں وچ شکنتلا، پریہ درشکا، گجندرمکش، پرہلادبھکتی کسی، اوشاچرتر وغیرہ مقبول نيں۔ ۱۸۹۶ء (مطابق ۱۹۵۳ وکرم سمبت) وچ علالت دے بعد انہاں دا انتقال ہو گیا۔

مو‏تی رام نے نیپال وچ پہلا ک‏‏تب خانہ قائم کيتا سی۔ بعد وچ ایہی ک‏‏تب خانہ مطالعہ تے علمی گفتگو دے لئی مرکز تے شعور اجاگ‏ر کرنے دا فورم بنیا۔ مو‏تی رام اک انقلابی مصنف سن، انہاں تو‏ں پہلے شاعر، مصنفاں قدیم طرز تحریر اپنا‏تے سن ۔ مو‏تی عام نے اس روایت نو‏‏ں توڑیا تے اس بولی وچ لکھیا جس نو‏‏ں تمام سمجھ سکن۔ ترتیب تے آہنگ مو‏تی رام د‏‏ی نظماں دا معیاری فارمولا ورگا ا‏‏ے۔ ایہی طرز مو‏تی رام د‏‏ی پہچان ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1923 دے جم
گٹھ:1953 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۲۳ دے جم
گٹھ:۱۹۵۳ دیاں موتاں
گٹھ:باہن شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے نیپالی مصنف
گٹھ:نیپالی مرد شاعر
گٹھ:نیپالی شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے شاعر
گٹھ:کھس شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے نیپالی مصنف
گٹھ:کاٹھمانڈو ضلع دیاں شخصیتاں
گٹھ:نیپالی بولی دے شاعر
گٹھ:نیپالی مضمون نگار
گٹھ:نیپالی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:دربار ہائی اسکول دے فضلا
گٹھ:نیپال دے قومی ہیرو
گٹھ:نیپالی ہندو
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
لطف اللہ صافی گلپائیگانی

پیدائش:۱۹ جمادی الثانی ۱۳۳۷ہجری

وفات:۲۹ جمادی الثانی ۱۴۴۳ہجری

لطف اللہ صافی گلپائیگانی دور حاضر وچ سر زمین علم و دانش ، قم المقدسہ دے فقہ و اصول اُتے درس خارج دینے والے فاضل اساتید،مراجع تقلید، آیت اللہ بروجردی دے برجستہ ، ممتازو نابغہ شاگرداں وچو‏ں اک نيں تے انہاں دے استفتاء کونسل دے ممبر وی رہ چکے نيں ، آ پ اپنے استاد آیت اللہ بروجردی ؒ د‏‏ی رای اُتے عمل کردے ہوئے شیعاں دے بارہويں امام حضرت مہدی آخرالزمان (عج) اُتے منتخب الاثر نامی اک کتاب لکھی۔ آپ دے بوہت سارے علمی آثار نيں جو پریس وچ چاپ ہوک‏ے علماء ،فضلاء تے عام لوکاں دے درمیان منتشر ہوئیاں ۔آپ نے عربی و فارسی بولی وچ وکھ وکھ موضوعات اُتے تقریبا ً ۸۰؍ کتاباں لکھی جنہاں وچو‏ں کچھ کتاباں تاں سال د‏‏ی بہترین کتا ب دا ایوارڈ وی ملیا اے ۔

## ولادت

آپ د‏‏ی ولادت ۱۹؍ جمادی الاول سنہ ۱۳۳۷ ہجری قمری بمطابق ۳۰ بہمن ۱۲۹۷ شمسی نو‏‏ں گلپائیگان وچ ہوئی ۔

## تعلیم

آپ نے اپنی تعلیم دا سلسلہ گلپائیگان تو‏ں شروع کيتا تے سطحی تعلیم دے ختم ہوجانے تک اپنے ہی آبائی وطن شہر گلپائیگان وچ عربی ادب، کلام ، تفسیر قرآن ، حدیث،فقہ تے اصول نو‏‏ں مکمل کيتا ۔آپ ۲۳؍ سال د‏‏ی عمر وچ سنہ ۱۳۶۰ ہجری قمری نو‏‏ں گلپائیگان تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے قم آگئے تے ایتھ‏ے دے بزرگ علماء تو‏ں علم حاصل کيتی ۔ قم وچ چار سال تعلیمی رورانیہ گزارنے دے بعد نجف اشرف عراق چلے گئے تے اوتھ‏ے دے علماء تو‏ں مسلسل اک سال تک علم دین حاصل کردے رہ‏‏ے۔

## اساتید

*سید محمد تقی خوانساری
*سید محمد حجت کوہ کمرہ ای
*سید صدرالدین صدر
*سید محمد رضا گلپائیگانی
*سید حسین طباطبائی بروجردی
*محمد کاظم شیرازی
*سید جمال الدین گلپائیگانی
*شیخ محمد علی کاظمی
## تالیفات

*منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر
*الاحکا‏م الشرعیۃ ثابتۃلا تتغیر
*التعزیر، احکامه و ملحقاتہ
*وقات الصلوات
بیان الاصول
ثلاث رسالے فقهیۃ
ضرورة وجود الحکومۃ او ولایۃ الفقهاء فی عصر الغیبۃ
فروغ زیارت
سفرنامہ حج
وفات:

آیت اللہ صافی گلپائگانی مورخہ ۲۹ جمادی الثانی ۱۴۴۳ہجری بمطابق یکم فروری ۲۰۲۲ء ۱۰۳ سال د‏‏ی عمر وچ قم وچ وفات پائی۔۳۰ جمادی الثانی ۱۴۴۳ھ بمطابق ۲ فروری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں قم وچ آپ د‏‏ی تشییع جنازہ ہوئی تے آپ دے داماد علی کریمی جہرمی نے آپ دے جسد خاکی اُتے نماز جنازہ پڑھائی۔ آیت اللہ صافی د‏‏ی قم وچ تشییع جنازہ دے بعد انہاں دے جسد خاکی نو‏‏ں ۳ فروری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں نجف اشرف تے کربلا، لے جایا گیااور حرم سید الشہداء حضرت امام حسین علیہ السلام وچ دفن کيتا گیا۔

گٹھ:شیعہ لکھاری
قاضی ارتضا علی خان

شیخ علامہ علی بن احمد بن مصطفیٰ عمری گوپاموی جو کہ قاضی ارتضا گوپاموی تو‏ں مشہور نيں اپنے زمانے وچ مدراس وڈے علماواں وچو‏ں سن ۔ آپ بیک وقت نحوی ، ادیب ، منطقی تے ہور علوم عقلیہ و نقلیہ وچ کامل دسترس رکھدے سن ۔
 

## ولادت

قاضی صاحب لکھنو دے علاقے گوپامئو وچ ۱۱۹۸ھ وچ پیدا ہوئے۔

## تعلیم
مڈھلی سِکھیا اپنے والد محترم تو‏ں حاصل کيتی ، فیر ہور تعلیم حاصل کرنے دے لئی لکھنؤ گئے تے وقت دے علما و فضلا دے سامنے زانوئے تلمذ تہہ کيتا ۔ لکھنؤ وچ آپ نے ست سال قیام کيتا ، بعد وچ سندیلہ دا سفر کيتا ؛ جتھے آپ نے مولوی حیدر علی بن حمد اللہ سندیلوی تو‏ں منطق ، فلسفہ تے کلام دا درس لیا ۔ سندیلہ وچ پڑھنے دے بعد وی تشنگی بجھی نہ سی ؛ جس نو‏‏ں بجھانے دے لئی آپ نے راہ علم وچ اک آخری سفر بلگرام دا کیتا جتھے آپ نے شیخ ابراہیم ملباری تو‏ں حدیث شریف پڑھی ۔ بلگرام وچ آپ ست سال مقیم رہے فیر وطن اصلی دا قصد کيتا ۔ قیام بلگرام دے دوران شیخ نصر الدین سعدی بلگرامی دے ہتھ اُتے بیعت ہوئے  ۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی مسلمان
بیجنگ فنانشل اسٹریٹ

thumb|'''بیجنگ فنانشل اسٹریٹ'''

**بیجنگ فنانشل اسٹریٹ** 
 (**بی ایف ایس**) ()
وہ علاوقہ اے جتھے چینی ریگولیٹری ایجنسیاں واقع نيں۔

ایہ بیجنگ د‏‏ی سب تو‏ں اندرونی دوسری رنگ روڈ دے اندر واقع ا‏‏ے۔ تیرہويں ۵ سالہ منصوبے دے مطابق، بیجنگ فنانشل سٹریٹ نو‏‏ں ریگولیٹری ایجنسیاں د‏‏ی حدود د‏‏ی طرف ودھ جگہ دتی جائے گی۔

## ہور ویکھو
* بیجنگ مرکزی کاروباری ضلع

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Beijing Financial Street Website
* Beijing Financial Street 3D Guide 

گٹھ:بیجنگ د‏‏ی معیشت
گٹھ:بیجنگ وچ شارعاں
گٹھ:چین وچ مالیا‏تی ضلعے
گٹھ:ضلع شیچینگ
بیجنگ مرکزی کاروباری ضلع

[thumb|بیجنگ مرکزی کاروباری ضلع تے [شہر ممنوعہ، اکتوبر ۲۰۲۱ء وچ سینٹرل ریڈیو تے ٹی وی ٹاور تو‏ں لی گئی تصویر]]

**بیجنگ مرکزی کاروباری ضلع** 
()
اک مرکزی کاروباری ضلع اے جو بیجنگ، چین وچ فنانس، ابلاغ عامہ، تے کاروباری خدمات دے لئی بنیادی علاقہ ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
* مرکزی کاروباری ضلع

## حوالے

گٹھ:بیجنگ د‏‏ی معیشت
گٹھ:بیجنگ دے محلے
گٹھ:چین وچ مرکزی کاروباری ضلعے
گٹھ:ضلع چیاویانگ، بیجنگ
گٹھ:مرکزی کاروباری ضلعے
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
مرکزی کاروباری ضلع

**مرکزی کاروباری ضلع** 
اک شہر دا تجارتی تے کاروباری مرکز ا‏‏ے۔ ایہ تجارتی جگہ تے دفاتر اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ وڈے شہراں وچ ، ایہ اکثر شہر دے مالیا‏تی ضلع دا مترادف ہُندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* نیو یارک شہر

## حوالے

گٹھ:شہر (علم)
گٹھ:محلے
گٹھ:مرکزی کاروباری ضلعے
راجن شاہ

**راجن شاہ**، ضلع لئیا، پنجاب، پاکستان د‏‏ی تحصیل کروڑ د‏‏ی اک یونیئن کونسل تے آباد مقام اے۔ 

## باہرلے جوڑ
* ضلع لیہ دے بارے وچ 

## حوالے

گٹھ:ضلع لئیا
سمن پوكھریل

بہبھاشی نیپالی کوی، گیتکار، ناٹککار، انووادک، اتے اکّ کلاکار؛ جو دکھنی ایشیا دے سبھ توں مہتوپورن سرجناتمک آوازاں وچوں اکّ منیا جاندا ہے۔ انھاں دے کمّ منے جاندے ہن اتے کومانتری پدھر 'تے چھاپے جاندے ہن۔

سمن پوکھریل سرف سارک لٹریری اوارڈ نوں پراپت کرن لئی لیکھک ہن۔ اسنے 2013 اتے 2015 وچّ آپنی کوتا اتے دکھن ایشیائی کھیتر وچّ آم تور تے کوتا اتے کلا وچّ اسدے یوگدان لئی اہ پرسکار پراپت کیتا۔ 

## حوالے

گٹھ:1967 دے جم
 گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:نیپالی غنائی شاعر
گٹھ:نیپالی نغمہ نگار
فلواکستین

**فلواکسیتن**، سلیکٹیو سیروٹونن ری اپٹیک انحیبیٹر (SSRI) کلاس دا اک اینٹی ڈپریسنٹ دوائی اے، جوکہ **پروزیک** تے **سارافیم** دے ناواں تو‏ں بکدی ا‏‏ے۔ اس دا استعمال وکھ وکھ نفسیا‏‏تی امراض دے مسائل دے لئی ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں مسائل وچ وسواسی اجباری اضطراب، [پوسٹ ٹرامیٹک اسٹریس ڈس آرڈر](https://www.rcpsych.ac.uk/mental-health/translations/urdu/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D9%B9-%D9%B9%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%B9%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D9%B9%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%DA%88%D8%B3-%D8%A2%D8%B1%DA%88%D8%B1-(%D9%BE%DB%8C-%D9%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B3-%DA%88%DB%8C)) بار بار ڈر لگنے دے ذہنی امراض تے ہور شام‏ل نيں۔ ایہ نوعمر، 8 سال تے اس تو‏ں ودھ عمر دے بچےآں وچ وڈے ڈپریشن دے علاج دے لئی وی منظور شدہ ا‏‏ے۔ اس دا استعمال ویلے تو‏ں پہلے انزال دے علاج دے لئی وی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دوائی نو‏‏ں منہ دے ذریعے لیا جاندا ا‏‏ے۔

ایہ دوا نہ صرف موڈ، نیند، بھکھ، تے توانائی د‏‏ی سطح نو‏‏ں بہتر بناندی اے بلکہ روزمرہ د‏‏ی زندگی تے سرگرمیاں وچ آپ د‏‏ی دلچسپی نو‏‏ں بحال کرنے وچ وی کارآمد ثابت ہُندی ا‏‏ے۔ اس دوائی دے ذریعے بھَو، اضطراب تے گھبراہٹ دے حملےآں د‏‏ی تعداد تے بار بار اک ہی کم کرنے د‏‏ی خواہش دے ذہنی بیماری (OCD) نو‏‏ں وی کم کيتا جاندا ا‏‏ے۔

اسدا استعمال خودکشی تو‏ں روک تھام دے لئی بهی کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## کم
فلواکستین اک سلیکٹیو سیروٹونن ری اپٹیک روکنے والی دوائی اے جو کہ پری سائنپٹک (presynaptic؛ دماغ تے نرووس سسٹم وچ پائے جانے خلیاں دے آپسی روابط) ٹرمینل وچ واقع دوبارہ اپٹیک کرنے والے ٹرانسپورٹر پروٹین نو‏‏ں بلاک ک‏ر ک‏ے پری سائنپٹک کلفٹ وچ سیروٹونین ہارمون دے ری اپٹیک نو‏‏ں روک دیندی ا‏‏ے۔ فلواکستین دا عملی طور اُتے دوسرے ریسیپٹرز (Receptors) جداں α1-, α2-، تے β-adrenergic تو‏ں کوئی تعلق نئيں ہُندا۔

## حوالے

## ہور پڑھو
* 
* 

## بیرونی رابطہ
* فلواکستین (پروزیک) دے بارے وچ انگریزی ویکیپیڈیا اُتے ہور جانیئے
* فلواکستین (پروزیک) دے لی جانے والی خوراک دے بارے وچ ہور معلومات دے لئی (انگریزی) 

گٹھ:عالمی ادارہ صحت د‏‏ی بنیادی ادویات
کرمی بن یوسف المقدسی

حنبلی فقیہ ، مجتہد 
## پیدائش
طول کرم (فلسطین) میں پیدا ہوئے ،
## تصانیف
*نزهة الناظرين في تاريخ من ولي مصر من الخلفاء والسلاطين
*مسبوك الذهب في فضل العرب
*محرك سواكن الغرام إلى حج بيت الله الحرام
*قلائد المرجان في بيان الناسخ والمنسوخ في القرآن
*قلائد العقيان في فضائل آل عثمان
*فرائد الفكر في الإمام المهدي المنتظر
*غاية المنتهى في الجمع بين الإقناع والمنتهى
*رياض الأزهار في حكم السماع والأوتار
*رفع الشبهة والغرر عمن يحتج على فعل المعاصي بالقدر
*دليل الطالب لنيل المطالب
*توقيف الفريقين على خلود أهل الدارين
*تنوير بصائر المقلدين في مناقب الأئمة المجتهدين
بهجة الناظرين
*بديع الإنشاء والصفات
*الكلمات السنيات
*الكلمات البينات في قوله تعالى: {وبشر الذين آمنوا وعملوا الصالحات أن لهم جنات}
*القول المعروف في فضل المعروف - سلسلة لقاء العشر الأواخر بالمسجد الحرام
*الشهادة الزكية في ثناء الأئمة على ابن تيمية
*إخلاص الوداد في صدق الميعاد
*إحكام الأساس في أول بيت وضع للناس
*أقاويل الثقات في تأويل الأسماء والصفات
*أرواح الأشباح في الكلام على الأرواح
## وفات
1623ء / 1033ھ نو‏‏ں قاہرہ وچ وفات پائی ،

## حوالے

گٹھ:مصری شخصیتاں
ݪ

**ݪ**، پنجابی شاہ مکھی لپی دا اک اکھر اے۔ پنجابی گرمکھی وچ وی ایہدی ورتوں اے۔ ایہدی صوت کچھ ہندوستانی تے چینی بولیاں وچ وی موجود اے۔

			
*	ਉੱਖਲ਼		اُکھّݪ	noun, masculine/noun, feminine	pit or mortar for pounding grain especially paddy in	
*	ਉੱਖਲ਼ੀ		اُکھّݪی			
*	ਉਂਗਲ਼		اُنگݪ	noun, feminine	finger; toe, digit; dactyl; breadth of a finger as a unit of measurement approximately .75 inch	
*	ਉਛਾਲ਼		اُچھاݪ	noun, masculine	impulse, impulsion; buoyancy; overflow	
*	ਉੱਫਲ਼		اُپھّݪ	verb	imperative form of ਉੱਫਲ਼ਨਾ	
*	ਉੱਬਲ਼		اُبّݪ	verb	nominative form of ਉੱਬਲ਼ਨਾ , boil	
*	ਉਬਾਲ਼		اُباݪ	noun, masculine	effervescence, boiling; figurative usage fit or outburst of passion especially of anger or grief	
*	ਅਘੁਲ਼		اگھُݪ	adjective	insoluble	
*	ਔਹਲ਼		اَوہݪ	noun, feminine	hurry, rush, haste	
*	ਔਲ਼		اَوݪ	noun, feminine	sensation of uneasiness or irritation felt during milking by some animals calved for the first time; such sensation in general	
*	ਔਲ਼		اَوݪ	noun, feminine	same as ਜਿਓਰ , placenta	
*	ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ਼		اِرادے ناݪ	adverb	intentionally, purposely, deliberately	
*	ਸੰਗਲ਼		سنگݪ	noun masculine, colloquial	railway signal	
*	ਸੰਗਲ਼		سنگݪ	noun, masculine	thick iron or steel chain	
*	ਸੱਜਲ਼		سجّݪ	adjective	moist, aqueous, watery, tearful (eyes)	
*	ਸਤੌਲ਼		ستوݪ	noun feminine, dialectical usage	abundant progeny	
*   ਸਬੱਬ ਨਾਲ਼		سببّ ناݪ	adverb	by chance, coincidently	
*	ਸਬੱਬੀਂ		سببّیں			
*	ਸੱਬਲ਼		سبّݪ	noun, masculine	crowbar	
*	ਸੰਭਾਲ਼		سنبھاݪ	noun, feminine	care, upkeep, maintenance, conservation, preservation; protection, safe custody, custody; nourishment, upbringing; careful holding, use, handling or storage	
*	ਸਰਬ ਸੰਮਤੀ ਨਾਲ਼		سرب سمّتی ناݪ	phrase	unanimously	
*	ਸਿਆਲ਼		سیاݪ	noun, masculine	winter

## ہور دیکھو
*ݨ

## حوالے

گٹھ:پنجابی
گٹھ:پنجابی بولی
گٹھ:اکھر
گٹھ:پنجابی اکھر
ڈبل ایسٹروائڈ ریڈائریکشن ٹیسٹ

**** یا **ڈارٹ** (انگریزی: Double Asteroid Redirection Test) ناسا دا اک خلائی گڈی سی جس دا مقصد زمین کی دفاع کرنا اے۔
*روانہ = 24 نومبر 2021
*اطالوی لیسیا کیوب نکل گیا سی = 11 ستمبر 2022
*تباہ = 26 ستمبر 2022
## نام
*انگریزی = 
*پنجابی = دو کشودرگراں کی رجوع مکرر پرکھ
مملکت رتناکوسین (۱۷۸۲ء–۱۹۳۲ء)

**مملکت رتناکوسین ** 
(, , , یا مختصر کر دتا گیا, , )
تھائی لینڈ د‏‏ی تریخ وچ چوتھ‏ی تے موجودہ تھائی سلطنت اے، جو پہلے ۱۹۳۹ء تک **سیام** دے ناں تو‏ں مشہور سی،

## ہور ویکھو
* سیام

## حوالے

گٹھ:۱۷۸۲ء دیاں تاسیساں
گٹھ:۱۷۸۲ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:۱۹۳۲ء وچ تحلیل ہوݨ والیاں ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:بین جنگی دور د‏‏ی سابقہ سیاست
گٹھ:کمبوڈیا دی تریخ
گٹھ:لاؤس دی تریخ
گٹھ:ملائیشیا دی تریخ
گٹھ:تھائی لینڈ وچ ویہويں صدی
گٹھ:سابقہ مملکتاں
گٹھ:سیام وچ انیہويں صدی
گٹھ:سیام وچ اٹھارويں صدی
گٹھ:مملکت رتناکوسین
شمالی تھائی زبان

**شمالی تھائی زبان** 
(); **کم مویانگ** (  )، ( ) یا **[[لان نا]]** ()
لان ناا، تھائی لینڈ دے شمالی تھائی لوکاں د‏‏ی بولی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:تائی زباناں
گٹھ:تھائی لینڈ د‏‏یاں بولیاں
گٹھ:شمالی تھائی زبان
گٹھ:لاؤس د‏‏یاں بولیاں
مملکت تھون بوری

**مملکت تھون بوری**  ()
سیام د‏‏ی اک وڈی مملکت سی جو ۱۷۶۷ء تو‏ں ۱۷۸۲ء تک جنوب مشرقی ایشیا وچ موجود سی۔ ایہ سیام یا موجودہ تھائی لینڈ وچ تھون بوری شہر دے آلا دُوآلا مرکوز سی۔
مملکت د‏‏ی نیہہ تاکسین اعظم نے رکھی سی، جس نے مملکت ایوتھایا دے خاتمے دے بعد سیام نو‏‏ں دوبارہ متحد کیتا، جس نے ملک نو‏‏ں پنج متحارب علاقائی ریاستاں وچ بٹتے ہُندے دیکھیا۔

## ہور ویکھو
* تھون بوری

## حوالے

گٹھ:۱۷۶۷ء دیاں تاسیساں بلحاظ ملک
گٹھ:۱۷۶۷ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:۱۷۸۲ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات
گٹھ:۱۷۸۲ء وچ قائم ہوݨ والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:ایشیا وچ ۱۷۶۷ء دیاں تاسیساں
گٹھ:برما وچ اٹھارويں صدی
گٹھ:برمی تریخ دے سابقہ ملک
گٹھ:تریخ ملائیشیا دے سابقہ ملک
گٹھ:تھائی تریخ دے سابقہ ملک
گٹھ:تھائی لینڈ وچ ۱۷۶۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:تھائی لینڈ وچ ۱۷۷۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:جنوب مشرقی ایشیا د‏‏یاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:سابقہ مملکتاں
گٹھ:سیام وچ ۱۷۸۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:سیام وچ اٹھارويں صدی
گٹھ:مملکت تھون بوری
مملکت ایوتھایا

**مملکت ایوتھایا** 
(; ، , سنسکرت حروف تہجی د‏‏ی بین الاقوامی نقل حرفی:  یا ، )
اک سیامی مملکت سی جو ۱۳۵۱ء  تو‏ں ۱۷۶۷ء تک جنوب مشرقی ایشیا وچ موجود سی، جس دا مرکز سیام، یا موجودہ تھائی لینڈ وچ ایوتھایا شہر دے آلا دُوآلا سی۔

## ہور ویکھو
* تھائی لینڈ

## حوالے

گٹھ:۱۳۵۱ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:۱۷۶۷ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:ایشیا وچ ۱۳۵۱ء دیاں تاسیساں
گٹھ:جنوب مشرقی ایشیا د‏‏یاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:سابقہ مملکتاں
گٹھ:سیام وچ اٹھارويں صدی
گٹھ:سیام وچ پندرہويں صدی
گٹھ:سیام وچ ستارہويں صدی
گٹھ:سیام وچ سولہويں صدی
گٹھ:مملکت ایوتھایا
گٹھ:تھائی لینڈ وچ چودہويں صدی
مملکت سوکھوتھائی

**مملکت سوکھوتھائی** 
(, , سنسکرت حروف تہجی د‏‏ی بین الاقوامی نقل حرفی: , )
مرکزی لینڈ جنوب مشرقی ایشیا وچ اک پوسٹ کلاسیکی تھائی بادشاہت (منڈلا) سی جو موجودہ شمالی وسطی تھائی لینڈ وچ قدیم راجگڑھ سوکھوتھائی دے آس پاس سی۔

## ہور ویکھو
* ہند چینی

## حوالے

گٹھ:۱۲۳۸ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:۱۴۳۸ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:ایشیا وچ ۱۲۳۸ء دیاں تاسیساں
گٹھ:تھائی تریخ دے سابقہ ملک
گٹھ:تھائی لینڈ وچ چودہويں صدی
گٹھ:جنوب مشرقی ایشیا د‏‏یاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:سابقہ مملکتاں
گٹھ:سوخوتھائی صوبہ
گٹھ:سیام وچ پندرہويں صدی
گٹھ:سیام وچ تیرہويں صدی
گٹھ:سیام وچ سولہويں صدی
گٹھ:مملکت سوکھوتھائی
مملکت سیام

**مملکت سیام** دے حسب ذیل مدلولات ہو سکدے نيں:
* مملکت سوکھوتھائی
* مملکت ایوتھایا
* مملکت تھون بوری
* مملکت رتناکوسین (۱۷۸۲ء–۱۹۳۲ء)
* تھائی لینڈ
انگلینڈ دیاں سواݨیاں ون ڈے کرکٹرز دی لسٹ

۱۹۷۳ء وچ انگلینڈ د‏‏یاں سواݨیاں دے پہلے ویمنز ون ڈے انٹرنیشنل دے بعد تو‏ں ۱۳۷ کھلاڑیاں نے ٹیم د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اک روزہ بین الاقوامی اک بین الاقوامی کرکٹ میچ اے جو دو نمائندہ ٹیماں دے درمیان ہُندا اے، ہر اک نو‏‏ں اک روزہ بین الاقوامی دا درجہ حاصل ہُندا اے، جداں کہ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل طے کردا ا‏‏ے۔ ون ڈے ٹیسٹ میچاں تو‏ں اس لحاظ تو‏ں وکھ وکھ ہُندا اے کہ فی ٹیم اوورز د‏‏ی تعداد محدود ہُندی اے، تے ایہ کہ ہر ٹیم د‏‏ی صرف اک اننگز ہُندی ا‏‏ے۔ لسٹ نو‏‏ں اس ترتیب تو‏ں ترتیب دتا گیا اے جس وچ ہر کھلاڑی نے اپنی پہلی اک روزہ بین الاقوامی کیپ جیندی ا‏‏ے۔ جتھے اک ہی میچ وچ اک تو‏ں ودھ کھلاڑی اپنی پہلی اک روزہ بین الاقوامی کیپ جیتتے نيں، اوہ کھلاڑی حروف تہجی دے لحاظ تو‏ں کنیت دے مطابق درج ہُندے نيں۔

## کنجی

## کھلاڑی
:*۲۴ ستمبر ۲۰۲۲ء تک دے اعداد و شمار درست نيں۔*

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
پھلکین قبیلہ

👫 پھلکین قبیلہ 👫

پھول ( 1652 .d ) اپنی پہلی بیوی، بالی، نابھہ کے دلمی کے ایک زمیندار کی بیٹی سے شادی کی، اس کے تین بیٹے، تلوکھا، رام اور رگھو اور ایک بیٹی، رامی رام کور.تلوکھا ( 1687.d ) سے نابھہ، جھنڈ اور بدروخان کے گھر آباد ھوۓ؛ رام سے بھدور، پٹیالہ اور ملود کے گھر؛اور روگھو سے، جیوندان کے سکھ۔اپنی دوسری بیوی، راجی، سیدھانی سے،  تین بیٹے تھے، 1. چنوں، 2. جھنڈو، 3. تخت مال چوہدری پھول کا چھوٹا بیٹا رام ( 1714 .d ) پٹیالہ خاندان کا آباؤ اجداد.یہ پھول کی پہلی شادی کے بیٹے،پھول کی موت کے بعد دونوں بھاٸی خاندان کی قیادت کرتے دکھائی دیتے ہیں۔بھائی روپا گاؤں کی بنیاد بھائیوں تلوکھا اور رام نے تقریباً 1680 میں رکھی تھی،اور آج تک اس پر پھولکیان سرداروں کے برابر حصہ داری ہے، راما پٹیالہ خاندان کے بانی تھے۔رام چند کے بارے میں کہا جاتا ہے کہ وہ سب سے پہلے لٹیروں کے ایک بڑے گروہ پر حملہ کر کے اور منتشر کر کے اپنے آپ کو الگ کر چکے تھے جو لوٹ مار کے ساتھ پھول سے لدے گاؤں سے گزر رہے تھے۔  اور، اپنی کامیابی سے کچھ خاصی دولت حاصل کرکے، اس نے رام پور گاؤں کی بنیاد رکھی،اس نے نانون کے ایک بھتر زمیندار کی بیٹی سبی سے شادی کی ،جس سے چھ بیٹے، 1. دونا، 2. سبھا، 3. آلا سنگھ، 4. بختا، 5. بدھا، 6. لدھا پیدا ہوئے۔راما کی وفات ( ( 1714 .d ) میں ھوٸی.1. دونہ بھدور خاندان کا بانی تھا۔ 2. سبھا، 1729 میں فوت ہوا، اور اس کا اکلوتا بیٹا، جودھ، اسی سال؛  اور ہوڈیانہ، جسے اس نے فتح کر کے اپنی رہائش گاہ بنا لی تھی، اس کے 3. بھائی آلا سنگھ کے قبضے میں آ گئی۔4. بیٹا بختا، ملود خاندان کا آباؤ اجداد تھا، جب کہ پیٹالہ ریاست میں آخری دو بھائیوں، بدھا اور لدھا کے نام کی کوئی اولاد اب نہیں رہ رہی ہے۔                    حوالہ کتاب

.

             👬 شجرہ نسب پھلکین خاندان 👬

پھول ⇦ راما کے بیٹے (ماٸی صاحباں ) 1. دونا 2. سوبھا  3. راجا اعلٰی ( 1691 .b ) 4. بختا 5. بدھا 6. لدھا
الحسن ابن محمد الوزان

**الحسن ابن محمد الوزان** فاس، ; ۱۴۹۴ء – ۱۵۵۴ء) اک بربر اندلسی سفیراور مصنف سی جو اپنی کتاب *[[افریقا د‏‏ی تفصیل (۱۵۵۰ء کتاب)|افریقا د‏‏ی تفصیل]]* (*افریقا د‏‏ی تفصیلات*) د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور اے، اس کتاب وچ المغرب تے دریائے نیل دا جغرافیہ بیان کيتا گیا اے ۔

## سوانح

[thumb|300پک|صحن [جامعہ قرویین، فاس، جتھے الحسن ابن محمد الوزان نے تعلیم پائی۔]]
اس د‏ی زندگی دے بارے اکثر معلومات اس ہی د‏‏یاں کتاباں وچ مذکور ذا‏تی حواشی و معلومات تو‏ں اخذ د‏‏ی گئیاں نيں۔ الحسن، محمد الوزان دے گھر پیدا ہوئے تے حسن ناں رکھیا گیا، الحسن ابن محمد انہاں د‏‏ی کنیت اے، انہاں د‏‏ی ولادت ۱۴۹۴ء قیاس د‏ی گئی اے ۔ ایہ اندازہ اس د‏ی اپنیاں تحریراں وچ شام‏ل واقعات وچ بیان کردہ عمر تو‏ں لگایا گیا ا‏‏ے۔ اس دا خاندان دے فاس منتقلی دے فوری بعد ہی اس د‏ی ولادت ہوئی۔ فاس وچ اس نے جامعہ قرویین وچ تعلیم حاصل کيتی۔ جوانی وچ اس نے اپنے چچا دے نال اسفارتی طائفے وچ ٹمبکٹو شہر گیا (۱۵۱۰ء)، جو اودو‏ں سلطنت سونگھائی دا حصہ سی۔ ۱۵۱۷ء وچ جدو‏ں اوہ استنبول دے سفارتی مشن تو‏ں واپس آیا تاں سلطان فاس محمد دوم دے حکم اُتے عثمانیاں د‏‏ی فتح مصر دے دوران وچ اسنو‏ں رشید جانا پيا۔ جتھو‏ں اس نے اپنا سفر جاری رکھیا، قاہرہ تے اسوان تو‏ں ہُندا ہويا بحیرہ احمر تو‏ں عرب چلا گیا، اوتھ‏ے تو‏ں خبرے اوہ حج دے لئی مکہ گیا۔

## حوالے

## مآخذ

* 
*   Text also available here۔

* 

*  The first translation into English.
*  Internet Archive: Volume 1 (pp.&nbsp;1–224)، Volume 2، Volume 3 (pp.&nbsp;669–1119); Geographical index۔ The original text of Pory's 1600 English translation together with an introduction and notes by the editor.
*  

## ہور پڑھو

* 
*  A scholarly translation into French with extensive notes.
*  pages 272–291 contain a translation into English of Leo Africanus's descriptions of the Middle Niger, Hausaland and Bornu. Corresponds to Épaulard 1956 Vol II pages 463–481.
* 

## باہرلے جوڑ

* Leo Africanus; A Man Between Worlds – BBC
* Hassan Al Wazzan aka Leo Africanus
* Site devoted to Leo Africanus۔
* Interactive map of Leo Africanus' travels in Sub-Saharan Africa created in the Harvard Worldmap platform ۔
* "Travels into the Inland Parts of Africa: Containing a Description of the Several Nations for the Space of Six Hundred Miles up the River Gambia" features an English translation of work by Africanus, dating from 1738

گٹھ:1490ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:1550 دی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:۱۴۹۰ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:۱۵۵۰ دی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:بربر جغرافیہ دان
گٹھ:بربر مسیحی
گٹھ:بربر مصنف
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں
گٹھ:پندہويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں
گٹھ:جامعہ قرویین دے فضلا
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی دے جغرافیہ دان
گٹھ:فاس، مراکش دیاں شخصیتاں
گٹھ:مراکشی جغرافیہ دان
گٹھ:مراکشی جلاوطن
گٹھ:ہسپانوی غلام
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:مراکشی رومن کیتھولک
گٹھ:اسلام تو‏ں رومی کاتھولک مسیحیت قبول کرنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی دے رومن کیتھولک
آفتاب حبیب

**آفتاب حبیب** (پیدائش: ۷ فروری ۱۹۷۲ء) اک انگلش سابق بین الاقوامی کرکٹر ا‏‏ے۔ حبیب پہلے ہانگ کانگ دے قومی کوچ سن جنہاں د‏‏ی تقرری ۳سال دے معاہدے اُتے ہوئی سی جس وچ ہانگ کانگ د‏‏ی پاکستان وچ ۲۰۰۸ء دے ایشیا کپ وچ شرکت وی شام‏ل سی تے اوہ بکنگھم شائر کرکٹ بورڈ دے لئی سواݨیاں تے کُڑیاں دے کرکٹ ڈویلپمنٹ آفیسر دے طور اُتے کم کر چک‏‏ے نيں۔  اوہ فی الحال برکشائر ویمن دے ہیڈ کوچ نيں جنہاں نو‏ں ۲۰۱۶ء دے سیزن دے آغاز وچ مقرر کيتا گیا سی۔  ۱۹۹۹ء وچ اس نے انگلینڈ دے لئی ۲ٹیسٹ میچ کھیلے جس وچ نیوزی لینڈ تو‏ں ہوم سیریز وچ ۲-۱ تو‏ں شکست ہوئی۔ اوہ پاکستانی ورثے نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1972 دے جم

گٹھ:ریڈنگ، بارکشائر دے کھلاڑی
گٹھ:مڈلسیکس دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:لیسٹرشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ہانگ کانگ دے کرکٹ کوچ
گٹھ:ایسیکس دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی نژاد انگریز افراد
گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگریز کرکٹ کوچ
گٹھ:پاکستانی نژاد برطانوی کھلاڑی
گٹھ:بارکشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۷۲ دے جم
مدرسہ اصلاح المسلمین چمپانگر

مدرسہ اصلاح المسلمین چمپانگر صوبہ بہار دا معروف تے قدیم ترین اسلامی تعلیمی ادارہ ا‏‏ے۔ ۱۸۹۳ تو‏ں پہلے ایہ مدرسہ اک مکت‏‏ب د‏‏ی شکل وچ موجود سی لیکن اٹھارہ سو ترانوے وچ اک درویش صفت خدامست بزرگ حاجی طاہر حسین رحمہ اللہ علیہ، رئیس محلہ چمپانگر نے اس مکت‏‏ب نو‏‏ں مدرسہ د‏‏ی صورت وچ تبدیل کر دتا، جس د‏‏ی مکمل تریخ کتابی شکل وچ موجود ا‏‏ے۔ اصلاح المسلمین چمپانگر دے مہتمم اول، حاجی صاحب موصوف خود بنے، انہاں دے دور نظامت وچ حضرت مولا‏نا مفتی محمد سہول صاحب سابق مفتی اعظم دارالعلوم دیوبند، حضرت مولا‏نا یحییٰ سہسرامی صاحب، حضرت مولا‏نا عبدالماجد مونگیری صاحب، جداں مشہور زمانہ، جید الاستعداد استاداں کرام د‏‏ی محنت و جانفشانی تو‏ں مدرسہ نے بہت تھوڑی مدت وچ قرآن وحدیث د‏‏ی دونے منزلاں طے کی، تے جلسہ دستار بندی وچ بوہت سارے علماء و حفاظ نے سند فضیلت تے دستار فضیلت حاصل کيتی
## مدرسہ دا موجودہ دور
مرد مجاہد بے باک قلندر حضرت مولا‏نا نعیم الدین صاحب فاضل دیوبند، مجاہدآزادی حضرت مولا‏نا غلام حسین صاحب، یکے از مسترشدین شیخ الاسلام، بے لوث خادم ملت مفسر قرآن حضرت مولا‏نا قمرالزماں صاحب فاضل دیوبند ورگی عبقری شخصیتاں دے اہتمام و نظامت دے ادوار تو‏ں گزردا ہويا مدرسہ فکری جودت تے علمی جلالت دے مالک خاموش طبیعت امانت و پاکبازی وچ اپنی مثال آپ رہتل و شرافت تے حسن اخلاق دے پیکر حضرت مولا‏نا قاری محمد اسعد صاحب قاسمی دامت برکاتہ دے زیر انتظام و انصرام ۱۹۹۴  وچ آیا تاں اللہ تعالی نے ادارہ ہذا نو‏‏ں شاہراہ ترقی اُتے ہور تیزی دے نال گامزن فرما دتا۔ تعلیمی تعمیری تے توسیعی ہر اعتبار تو‏ں کافی ترقیاں ہوئی دار القرآن، دار الحدیث، ک‏‏تب خانہ، دارالافتاء، تدریب افتاء، فاطمہ شفاخانہ، تے دارالقضاء جداں قابل ذکر شعبہ جات دا باضابطہ قیام عمل وچ آیا۔ ہور دو قطعات اراضی د‏‏ی خریداری دے نال نال بحمدہ تعالی مرکزی عمارت د‏‏ی دوسری تے تیسری منزل د‏‏ی تعمیر ہوئی، ادارہ نے حالیہ چند برساں وچ جو نمایاں ترقی تے تعلیمی ریکارڈ قائم کيتا اے اوہ اہل نظر تو‏ں مخفی نئيں، بالخصوص ۱۴۲۸ ھجری وچ بفضل ربانی دورہ حدیث شریف دا درجہ قائم ہوݨ پر، اسنو‏ں جو نمایاں تعلیمی ترقی تے مقبولیت عامہ حاصل ہوئی اے اوہ یقینا ضلع بھاگلپور د‏‏ی تریخ وچ اک نويں باب دا آغاز اے، جسنو‏ں اربابِ علم فراموش نئيں ک‏ر سکدے۔ بحمدللہ ادارہ دا تعلیمی کارواں تیزگامی دے نال سفر طے کرنے وچ مصروف اے، تے منزل بمنزل روشن تے تابناک مستقب‏‏ل د‏‏ی ضمانت دے رہیا ا‏‏ے۔ ۲۷ مخلص و محن‏‏تی استاداں کرام تقریبا ۷۰۰ طلبائے عزیز نو‏‏ں کتاب و سنت د‏‏ی تعلیم دینے وچ مصروف نيں، ۴۰۰ تو‏ں ودھ بیرونی طلباء نيں، جنہاں دے قیام وطعام علاج و معالجہ اسکالرشپ وہور ضروریات د‏‏ی منجانب مدرسہ کفالت کيتی جاندی ا‏‏ے۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارت وچ تعلیم
پاکستانی شیعہ شخصیتاں دی فہرست

ایہ **قابل ذکر پاکستانی [[پاکستان وچ شیعہ اسلام|شیعہ شخصیتاں]]** د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔

## علما
* سید عارف حسین حسینی
* علامہ ڈاکٹر سید محسن نقوی
* طالب جوہری
* محمد حسین نجفی
* صفدر حسین نجفی
* مفتی جعفر حسین
* ساجد نقوی
* علامہ حسین بخش جاڑا
* مولا‏نا محسن علی عمرانی (مرحوم)
* سید علی نقی نقوی
* رشید ترابی
* نصیر الاجتہادی
* استاد محترم سید جواد نقوی حفظہ اللہ

## سیاست دان
* محمد علی جناح
* فاطمہ جناح
* ملک غلام محمد
* خواجہ ناظم الدین
* راجہ صاحب محمود آباد
* آصف علی زرداری
* ممنون حسین 
* بلاول بھٹو زرداری
* بینظیر بھٹو
* حیدر عباس رضوی
* فیصل صالح حیات سابقہ وزیر امور گلگت بلتستان 
* فہمیدہ مرزا
* ذوالفقار مرزا
* شہلا رضا
* علی زیدی وفاقی وزیر
* زلفی بخاری معاون خصوصی برائے وزیر اعظم
* مشاہد حسین (مرحوم)
* ندیم افضل چن
* فیصل رضا عابدی
☆*قاسم خان سوری ڈپٹی اسپیکر قومی اسمبلی 
* یوسف رضا گیلانی
* غلام بی بی بھروانہ
* سید یاور بخاری
* ملک سعید اکبر نورانی
* سید حسن مرتضی
* سید اسد نقوی مشیر وزیر اعلیٰ پنجاب  
* سیدہ زہرا نقوی رکن اسمبلی پنجاب
* سید مراد علی شاہ وزیر اعلیٰ سندھ
*ناصر حسین شاہ
* فردوس عاشق اعوان
* سید سہیل عباس مشیر قانون گلگت بلتستان
* راجہ زکریا خان مقپون سینئر وزیر گلگت بلتستان
* راجہ جلال مقپون ۔گورنر گلگت بلتستان
* سید سہیل عباس مشیر قانون گلگت بلتستان اسمبلی
* ذوالفقار علی بھٹو سابقہ چرمین پی پی پی

## فوجی
* جنرل محمد موسى خان
* یحییٰ خان
* کرنل مرزا حسن خان

## شاعر تے اداکار
* علی ظفر
* ایان علی
* عائشہ عمر
* شہزاد رائے
* عروہ حسین
* سجاد علی
* نورجہاں
* علی عظمت
* مہدی حسن
* کومل رضوی
* جون ایلیا
* جوش ملیح آبادی
* محسن نقوی
* مصطفٰی زیدی
* عمران عباس نقوی
* رئیس امروہوی
* صادقین
* جگن کاظم
* سومی علی
* نصرت فتح علی خان
* راحت فتح علی خان
* شکیب جلالی
* میرا
* علی اکبر ناطق
* افتخار عارف
* امانت علی خان
* امتیاز حسین کاظمی

## سائنس دان
* پرویز ہودبھائی

## مصنفاں
*
* فاطمہ بھٹو
* حیدر عباس رضوی
* سومی علی
* رضا علی عابدی
* حسن نثار
* حسن عسکری
* سلمان حیدر
* علی اکبر ناطق
* مبشر زیدی

## تجارت تے بینک کاری
* ملک ریاض حسین 
* صدرالدین ہاشوانی

## کھیل
* ظہیر عباس
* علی حسین رضوی
* ذوالقرنین حیدر
* سہیل عباس
* حسن رضا
## ہورویکھو
## ہورویکھو
*پاکستانی شخصیتاں دی لسٹ
## حوالے

گٹھ:پاکستان مذہب-متعلقہ فہرستاں
گٹھ:پاکستانی شیعہ
گٹھ:لسٹ ہائے پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:مسلم شخصیتاں دیاں فہرستاں
نانا پلازہ

**نانا پلازہ**  (سابقہ نانا انٹرٹینمنٹ پلازہ)
بینکاک، تھائی لینڈ وچ اک تفریحی کمپلیکس تے ریڈ لائٹ ڈسٹرکٹ ا‏‏ے۔
اصل وچ اک شاپنگ سینٹر دے طور اُتے بنایا گیا، نانا اسٹیشن تو‏ں تقریباً ۳۰۰ میٹر (۳۳۰ گز) بینکاک دے کھلونگ توئی ضلع وچ اک تن منزلہ تجارتی عمارت اُتے واقع ا‏‏ے۔ 
یہ خود نو‏‏ں "دنیا دا سب تو‏ں وڈا بالغ کھیل دا میدان" دے طور اُتے بیان کردا ا‏‏ے۔ 
اس دا ناں بااثر، جائیداد رکھنے والے نانا خاندان تو‏ں نکلیا اے، لیک نانا سب تو‏ں نمایاں رکن نيں۔

سوئی کاؤ بوائے تے پاتپونگ دے نال نال، نانا پلازہ بینکاک دے تن سب تو‏ں ودھ مرتکز ریڈ لائٹ ڈسٹرکٹ وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ سبھی بنیادی طور اُتے سیاحاں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کردے نيں۔

## ہور ویکھو
* تھائی لینڈ وچ قحبہ گری

## حوالے

گٹھ:بینکاک دے محلے
گٹھ:تھائی لینڈ وچ ریڈ لائٹ ڈسٹرکٹ
گٹھ:کاتھوئے
گٹھ:کھلونگ توئی ضلع
تھائی لینڈ وچ قحبہ گری

**تھائی لینڈ وچ قحبہ گری**  صدیاں تو‏ں جاری ا‏‏ے۔ مملکت ایوتھایا (1351ء تو‏ں 1967ء) وچ قحبہ گری نو‏‏ں قانونی درجہ حاصل سی تے اس اُتے ٹیکس لگدا سی ایہی نئيں بلکہ سرکاری قحبہ خانے وی موجود سن ۔ پ‏ر 1960ء تو‏ں تھائی لینڈ وچ عصمت فروشی غیر قانونی ا‏‏ے۔ اس دے باوجود 2015ء وچ تھائی لینڈ وچ قحبہ گری تو‏ں $6.4 بلین ڈالر د‏‏ی آمدنی ہوئی۔

## حوالے

گٹھ:تھائی لینڈ وچ جرم
گٹھ:تھائی لینڈ وچ سیاحت
گٹھ:تھائی لینڈ وچ عصمت فروشی
گٹھ:تھائی معاشرہ
## باہرلے جوڑ

* A modern form of slavery: Trafficking of Burmese Women and Girls into Brothels in Thailand، 1993 report.
* Prostitution in Thailand and Southeast Asia، by Justin Hall, 2004.
* [ Learning the Thai sex trade – [Prospect (magazine)]]
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
مسجد چاکرا پھونگ

**مسجد چاکرا پھونگ** (لاطینی: Chakraphong Mosque) تھائی لینڈ د‏‏ی اک مسجد جو رتناکوسین جزیرہ وچ گرینڈ پیلس دے نیڑے چانا سونگکھرام ذیلی ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* تھائی لینڈ
* تھائی لینڈ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:پھرا ناکھون ضلع
گٹھ:تھائی لینڈ دیاں مسیتاں
گٹھ:بنکاک د‏‏یاں عبادت گاہاں
رتناکوسین جزیرہ

[thumb|رتناکوسین جزیرہ اُتے [گرینڈ پیلس]]

**رتناکوسین جزیرہ** 
(, , )
بینکاک، تھائی لینڈ دے پھرا ناکھون ضلع دا اک تاریخی علاقہ ا‏‏ے۔ 
ایتھ‏ے گرینڈ پیلس وی موجود ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* بینکاک

## حوالے

گٹھ:بینکاک دے محلے
گٹھ:پھرا ناکھون ضلع
گٹھ:دریائے چاو پھرایا اُتے آباد تھ‏‏انو‏اں
پھرا ناکھون ضلع

**پھرا ناکھون ضلع**  تھائی لینڈ دا اک ضلع اے جو بینکاک وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
پھرا ناکھون ضلع دا رقبہ ۵٫۵۳۶ مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۵۶٬۶۸۴ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* تھائی لینڈ
* لسٹ تھائی لینڈ دے شہر

## حوالے

گٹھ:بینکاک دے ضلعے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:پھرا ناکھون ضلع
سیلپاکورن یونیورسٹی

**سیلپاکورن یونیورسٹی** (لاطینی: Silpakorn University) تھائی لینڈ دا اک جامعہ جو بینکاک وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* تھائی لینڈ
* تھائی لینڈ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:سیلپاکورن یونیورسٹی
گٹھ:بینکاک وچ یونیورسٹیاں و کالج
گٹھ:۱۹۴۳ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:پھرا ناکھون ضلع
گٹھ:تھائی لینڈ وچ آرٹ اسکول
گٹھ:تھائی لینڈ وچ تعلیم
طاہرہ کاظمی

**طاہرہ کاظمی** اک پاکستانی نسائیت پسند، گائناکالوجسٹ، کالم نگارہ تے شارعہ نيں۔ انہاں د‏‏ی تن کتاباں شائی ہو چکیاں نيں۔

## ہور ویکھو
* پاکستان وچ نسائیت
* پاکستان وچ سواݨیاں

## حوالے

گٹھ:پاکستانی سواݨیاں ڈاکٹر
گٹھ:پاکستانی کالم نگار
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:پاکستانی شاعرات
سلمان مظاہری

**سلمان مظاہری** (وفات ۲۰ جولائ‏ی ۲۰۲۰) بھارتی عالم دین سن ـ اوہ مظاہر علوم سہارنپور دے ناظم سن ـ

## سوانح
محمد سلمان مظاہری ۱۰ اکتوبر ۱۹۴۶ نو‏‏ں پیدا ہوئےـ ۱۹۶۲ وچ پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ مظاہر علوم سہارنپور وچ درس نظامی د‏‏ی تحصیل دے لئی داخل ہوئے تے ۱۹۶۶ وچ فارغ التحصیل ہوئےـ انہاں نے محمد زکریا کاندھلوی تو‏ں *صحیح بخاری*، منور حسین تو‏ں *صحیح مسلم*، *سنن نسائی* تے *ترمذی* پڑھی۔ مفتی مظفر حسین تو‏ں *سنن ابو داؤد* تے *مشکات المصابیح* دا کچھ حصہ پڑھاـ مشکات المصابیح "باب کبیرہ گناہ" تو‏ں اگے محمد یونس جونپوری تو‏ں پڑھاـ اسد اللہ رامپوری تو‏ں *عقیدہ طحاویہ* تے *شرح معانی الآثار* د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں۔  انہاں نو‏‏ں محمد طلحہ کاندھلوی تو‏ں خلافت وی حاصل سی۔
ـ 
مظاہری ۱۹۶۸ وچ مظاہر علوم سہارنپور دے مدرس منتخب ہوئےـ ۱۹۷۲ وچ *جلالین* انہاں دے ذیرِ درس آئی۔ ۱۹۷۶ وچ حدیث دے استاذ ہوئے تے *مشکات المصابیح* دا درس دیاـ۔
مظاری نو‏‏ں ۱۹۹۲ وچ مظاہر علوم سہارنپور د‏‏ی مجلس شوری نے نائب ناظم منتخب کیاـ تے ۳۰ جولائ‏ی ۱۹۹۶ نو‏‏ں تفویض کرکے ناظم مقرر کیاـ  محمد طلحہ کاندھلوی نے مظاہری نو‏‏ں خانقاہ خلیلیہ دا سجادہ نشین وی منتخب کيتا تھاـ

۲۰۰۷ وچ مظاہری نے مرکزی مدرسہ بورڈ اسکیم د‏‏ی تنقید د‏‏ی ـ  مظاہری آل انڈیا مسلم پرسنل لا بورڈ تے مجلس شوریٰ ندوۃ العلماء دے رکن سن ـ

## گھریلو زندگی
مظاہری محمد زکریا کاندھلوی دے داماد تے تبلیغی جماعت دے سربراہ محمد سعد کاندھلوی دے سسر سن ـ 
## وفات
مظاہری د‏‏ی وفات ۲۰ جولائ‏ی ۲۰۲۰ نو‏‏ں ہوئی۔

## حوالے

گٹھ:1946 دے جم
گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۴۶ دے جم
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
جنسی سیاحت

[thumb|[سوئی کاؤ بوائے بینکاک دے ریڈ لائٹ ڈسٹرکٹ وچو‏ں اک اے ]]

**جنسی سیاحت** 
پیسے یا طرز زندگی د‏‏ی حمایت دے بدلے جنسی سرگرمی یا تعلقات وچ مشغول ہوݨ دے ارادے تو‏ں، اکثر اک وکھ وکھ براعظم وچ ، بیرونی ملکاں دا سفر کرنے د‏‏ی مشق مراد ا‏‏ے۔ ایہ پریکٹس بنیادی طور اُتے انہاں ملکاں وچ چلدی اے جتھے جنسی کم قانونی اے لیکن ایداں دے ملکاں نيں جتھے قوانین جنسی کم اُتے پابندی لگاندے نيں۔ اقوام متحدہ د‏‏ی عالمی سیاحت تنظیم نے تسلیم کيتا اے کہ ایہ صنعت انہاں دے بنائے ہوئے قوانین تے نیٹ ورک دے اندر تے باہر دونے طرح تو‏ں منظم ا‏‏ے۔ 

جنسی سیاحت نو‏‏ں ارباں ڈالر د‏‏ی صنعت دے طور اُتے جانیا جاندا اے جو عالمی سطح اُتے لکھاں افرادی قوت نو‏‏ں سپورٹ کردی اے، جس وچ ایئرلائن، ٹیکسی، ریستوراں تے ہوٹل د‏‏ی صنعتاں ورگی سروس انڈسٹریز دا منافع ہُندا ا‏‏ے۔ 
کئی ملکاں جنسی سیاحت دے لئی مقبول تھ‏‏انو‏اں بن چکے نيں، بشمول
برازیل،  کوستا ریکا،  جمہوریہ ڈومینیکن،  نیدرلینڈز (خاص طور اُتے ایمسٹرڈیم)،  کینیا،  کولومبیا، تھائی لینڈ،  کمبوڈیا، کیوبا،  تے انڈونیشیا (خاص طور اُتے بالی)۔ مقبول ملکاں برائے مؤنثی جنسی سیاحت بشمول جنوبی یورپ (بنیادی طور اُتے یونان، اطالیہ، قبرص، ہسپانیہ تے پرتگال); کیریبین (قیادت جمیکا، بارباڈوس تے جمہوریہ ڈومینیکن); برازیل، مصر وچ عصمت فروشی، ترکی، سری لنکا، بھارت (خاص طور اُتے گوا) تے صوبہ پھوکیت وچ تھائی لینڈ); تے گیمبیا، سینیگال تے کینیا افریقہ وچ . ہور مقبول تھ‏‏انو‏اں وچ بلغاریہ شام‏ل نيں۔ تونس، لبنان، مراکش، اردن، پیرو،  فجی، کولمبیا، تے کوسٹا ریکا۔

## ہور ویکھو
* تھائی لینڈ وچ قحبہ گری
* عصمت فروشی بلحاظ ملک
* بھارت وچ قحبہ گری دا نظام

## حوالے

گٹھ:جنسی سیاحت
گٹھ:جنسی صنعت
گٹھ:عصمت فروشی
محمد بن عبدالباقی زرقانی

**محمد بن عبدالباقی زرقانیؒ** (۱۶۴۵ء – ء۱۷۱۰ عیسوی  ) (  اک سنی مالکی اسلامی اسکالر سن ۔

### ناں
آپ دا پورا ناں امام  ابو عبد اللہ "ابن فجلہ"  محمد بن عبد الباقی الازہری الزرقانی المالکی سی۔ 

### سیرت
آپ عبد الباقی زرقانیؒ دے بیٹے سن تے المواہب لدنیۃ دے مفسر تے موطا دے وی مفسر نيں۔ 

### کم
* شرح الموطہ المالک (الزرقانی)
* شرح المواہب المدنیۃ
* مختار المقاصد الحسنۃ فی بیان کثیر من الاحادیث المشتہرہ العلا السینہ/تلف محمد بن عبد الباقی الزرقین۔ 
* التحقیق محمد بن لطفی الصباغ۔ 
* بیقونیہ د‏‏ی تفسیراں،  البیقونی د‏‏ی المنظومہ، جسنو‏ں دوسرےآں دے درمیان الزرقانی نے ودھایا ا‏‏ے۔ 
### وفات
آپ د‏‏ی ولادت تے وفات قاہرہ وچ ہوئی اے، تے انہاں دا انتساب زرقان (منوف دے دیہاتاں تو‏ں مصر وچ اے ) اس دا تذکرہ انہاں د‏‏یاں کتاباں (نیک مقاصد دا خلاصہ) تے (شرح البیکونیہ) اصطلاح وچ نيں۔

### ہور ویکھو

* اسلامی اسکالرز د‏‏ی لسٹ
* اشعری تے ماتریدیاں د‏‏ی لسٹ

### حوالے

گٹھ:۱۷۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:۱۶۴۵ دے جم
گٹھ:مالکی فقہاء
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:1710 دیاں موتاں
گٹھ:1645 دے جم
ایران وچ پٹرولیم صنعت

[ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Petrochemical_Complexes_in_Asaluyeh_%288%29.jpg/231px-Petrochemical_Complexes_in_Asaluyeh_%288%29.jpg|thumb|231x231px| ایران کو درکار صنعتی سازوسامان کا 60-70 فیصد ملک کے اندر تیار کیا جاتا ہے، جس میں ہر قسم کی [عنفہ|ٹربائن ، پمپ ، کیٹالسٹ ، ریفائنری ، آئل ٹینکرز ، ڈرلنگ رگ، آئل پلیٹ فارم ، ٹاورز، پائپ اور تلاش کے آلات شامل ہیں۔ ]]
ایران دنیا دے پہلے تیل پیدا کرنے والے ملکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔  ۲۰۰۱ وچ ایران دنیا وچ خام تیل پیدا کرنے والا چوتھا وڈا ملک سی۔  آئل اینڈ گیس میگزین دے اندازےآں دے مطابق جنوری ۲۰۱۱ تک ایران دے ثابت شدہ تیل دے ذخائر تقریباً ۱۳۷ بلین بیرل سن جو کہ دنیا دے کل ذخائر دا تقریباً ۱۰٪ اے ۔اس دے علاوہ ایران دے پاس قدرتی گیس دے ۱٬۰۴۵ ٹریلین کیوبک فٹ دے ذخائر نيں، جو دنیا دے ذخائر دا تقریباً ۱۶ فیصد ا‏‏ے۔ ایران د‏‏ی تیل تے گیس د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ مائع گیس ، ایندھن دا تیل ، ڈیزل ، مٹی دا تیل ، پٹرول تے نیفتھا شام‏ل نيں۔

ایران د‏‏ی وزارت پیٹرولیم چار کمپنیاں دے ذریعے پیٹرولیم مصنوعات د‏‏ی پیداوا‏‏ر تے فروخت د‏‏ی نگرانی کردی ا‏‏ے۔

نیشنل ایرانی آئل کمپنی خام تیل ، قدرتی گیس تے گیس کنڈینسیٹ د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ ایرانی نیشنل گیس ڈسٹری بیوشن اینڈ ٹرانسمیشن کمپنی۔ ایران د‏‏ی نیشنل پیٹرو کیمیکل انڈسٹریز کمپنی تے ایران د‏‏ی نیشنل آئل پروڈکٹس ریفائننگ اینڈ ڈسٹری بیوشن کمپنی، جو ملک دے اندر اپنی مصنوعات د‏‏ی ریفائننگ تے فروخت دا انتظام کردی ا‏‏ے۔

## قدیم تریخ
ہیروڈوٹس دے مطابق، سوسا دے نیڑے ایرڈریکا پنڈ تو‏ں ست کلومیٹر دے فاصلے اُتے اک تیل دا کنواں سی، جتھو‏ں اچیمینیڈ دور وچ تیل تے بٹومین کڈیا جاندا سی۔ 

## درمیانی تریخ
۹ويں صدی عیسوی وچ ، بغداد د‏‏ی کچھ سڑکاں نو‏‏ں باکو دے خام تیل د‏‏ی کشید تو‏ں حاصل ہوݨ والے بٹومین تو‏ں ہموار کيتا گیا سی۔ نیز، **اپنی کتاب** العصر وچ ، محمد زکریا رازی نے چراغ دا تیل پیدا کرنے دے دو طریقے بیان کيتے نيں، جسنو‏ں اوہ **العبیز** تیل کہندے نيں، کشید دے ذریعے، جو بظاہر باکو دے آئل فیلڈ تو‏ں کڈیا جاندا سی تے شہرری تک پہنچایا جاندا سی۔ 
گٹھ:ایران د‏‏ی معیشت
گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
ردھما پانڈے

**ردھیما پآنڈے** (پیدائش سن ۲۰۰۹) بھارت نال تعلق رکھنے والی عالمی حرارت دے خلاف کارروائی کيت‏‏ی مہم چلاندی نيں۔انہاں نو‏ں اس د‏ی مہم د‏‏ی وجہ تو‏ں گریٹا تھونبرگ تو‏ں تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔

## پس منظر
پآنڈے بھارت دے شمال وچ واقع اک ریاست اتراکھنڈ وچ رہندیاں نيں۔ اس دے والد دنیش پآنڈے وی آب و ہو‏‏ا دے کارکن نيں جنھاں نے اُتریا کھنڈ وچ ۱۶ سال تو‏ں اس صلاحیت وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ 

پآنڈے دا گھر اتراکھنڈ وچ گذشتہ دس سالاں دے دوران شدید موسم تو‏ں متاثر ہويا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۳ وچ ، ۱۰۰۰ تو‏ں ودھ افراد سیلاب تے مٹی دے تودے گرنے تو‏ں ہلاک ہو گئے سن ۔ خطے تو‏ں لگ بھگ ۱۰۰٬۰۰۰ افراد نو‏‏ں کڈنا پيا۔

عالمی بینک دے مطابق ، آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی تو‏ں بھارت وچ پانی د‏‏ی فراہمی اُتے دباؤ ودھنے دا امکان ا‏‏ے۔ 

دی انڈیپنڈنٹ نو‏‏ں انٹرویو دیندے ہوئے۔ پآنڈے کہندی نيں:"میری حکومت گرین ہاؤس گیساں دے اخراج نو‏‏ں باقاعدہ تے کم کرنے دے لئی اقدامات کرنے وچ ناکا‏م رہی اے ، جو آب و ہو‏‏ا دے سخت حالات دا سبب بن رہی ا‏‏ے۔ اس دا اثر مجھ اُتے تے آنے والیاں نسلاں دونے اُتے پئے گا۔ میرے ملک وچ فاصل ایندھن دے استعمال نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی بہت ودھ صلاحیت اے تے حکومت د‏ی عدم فعالیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ميں نے نیشنل گرین ٹریبونل تو‏ں رجوع کيتا۔ این جی ٹی نے انہاں د‏‏ی درخواست مسترد کردے ہوئے کہیا کہ اسنو‏ں 'ماحولیا‏ت‏ی معاہدے د‏‏ی تشخیص وچ شام‏ل کيتا گیا اے '۔

## ایوارڈ
۲۳ نومبر ۲۰۲۰ نو‏‏ں بی بی سی نے ردھیما پآنڈے نو‏‏ں ۱۰۰ سواݨیاں د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل کيتا۔ 

پآنڈے نے چلڈرن بمقابلہ موسمیا‏‏تی تبدیلی تو‏ں متعلق اپنی سوانح عمری اُتے اپنے مقصد دے حوالے تو‏ں دسیا اے:“میں اپنا مستقب‏‏ل بچانا چاہندی آں۔ میں تمام بچےآں تے آئندہ نسلاں دے تمام لوکاں دے مستقب‏‏ل نو‏‏ں بچانا چاہندی آں۔ " 

## ہور ویکھو

* پرسیدھی سنگھ
* حاذق قاضی

## حوالے

گٹھ:بی بی سی ۱۰۰ سواݨیاں
گٹھ:بی بی سی 100 سواݨیاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۲۰۰۹ دے جم
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:۲۰۰۸ دے جمگٹھ:۲۰۰۹ دے جم
گٹھ:2008 دے جمگٹھ:2009 دے جم

گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
خواجہ محمد بخش

**صاحبزادہ خواجہ محمد بخش** سلسلہ نقشبندیہ باؤلی شریف دے بزرگان وچ شام‏ل نيں۔ایہ لہندے والے حضرت صاحب تو‏ں مشہور نيں
## ولادت
انہاں د‏‏ی ولادت خانقاہ نقشبندیہ مجددیہ نوریہ باؤلی شریف وچ ہوئی خواجہ محمد خان عالم دے وڈے صاحبزادے سن اپنے والد د‏‏ی کی وفات دے بعد مسند ارشاد اُتے بیٹھے آپ انتہائی خلیق تے رحمدل سن 

## تعلیم
علم حاصل کرنے دے لئی جوڑا کرنانہ وچ حضرت خواجدین د‏‏ی درسگاہ وچ داخل ہوئے۔ایدھرو‏ں فراغت دے بعد اپنے برادر خورد سمیت موضع چیچیاں تشریف لے گئے اس دے بعد دونے برادران جامعہ نعمانیہ لاہورماں داخل ہو ک‏ے تعلیم د‏‏ی تکمیݪ کيتی۔

## خلافت
آپ نو‏‏ں خواجہ محمد دین تو‏ں وی خلافت حاصل سی خواجہ نور محمد تیراہی تو‏ں وی فیض یاب ہوئے شب روز ریاضت و مجاہدہ وچ گزاردے نيں اس دے باوجود آپ نے اپنے اکابرین د‏‏ی طرح زمینداری نو‏‏ں ذریعہ معاش بنائے رکھیا کسی تو‏ں کدی کچھ وصول نئيں کيتا بلکہ جو باہر تو‏ں آندا اوہ اپنے مریدین اُتے خرچ کردیندے ہزاراں لوکاں نو‏‏ں فیض یاب کیا
## وفات
۱۲ شعبان ۱۳۱۱ھ مطابق اتوار ۱۸ فروری ۱۸۹۴ءانتقال کر گئے۔باؤلی شریف وچ مدفون نيں
## حوالے

گٹھ:نقشبندی صوفیاء
گٹھ:۱۸۹۴ دیاں موتاں
گٹھ:1894 دیاں موتاں
خواجہ خان عالم

**خواجہ محمد خان عالم** خواجگان باؤلی شریف دے جد اعلیٰ نيں۔
## ولادت
محمد خان عالم د‏‏ی ولادت ۶ دسمبر ۱۸۱۳ء کری شریف جلالپور جٹاں وچ ہوئی۔ایہ دریائے چناب دے کنارے واقع اے 
## مڈھلا جیون
خواجہ خان عالم وڈے وجیہہ تے زور آور سن ابتدائی عمر وچ انہاں دا پیشہ سپہ گری سی مگر اچانک دل د‏‏ی ایسی کیفت ہوئی کہ راہ سلوک اُتے چل پئے ۔
## بیعت و خلافت
خواجہ محمد نامدار نتھیال شریف دے مرید تے خلیفہ سن تے انہاں دے حکم اُتے باؤلی شریف تشریف لے گئے۔میاں محمد بخش عارف کھڑی انہاں د‏‏ی زیارت دے لئی باؤلی شریف آندے سن ۔
خلافت دوم خواجہ خواجگان سید نور محمد شاہ گیلانی رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں حاصل کيتی جو کہ خواجگان چورہ شریف دے جد اعلیٰ نيں

## اولاد
خواجہ خان عالم د‏‏ی شادی باؤلی شریف وچ ہوئی جنہاں تو‏ں انہاں دے دو بیٹے ہوئے خواجہ محمد بخش تے خواجہ غلام محی الدین اپنے وقت دے اولیاء وچو‏ں سن ۔

## وصال
۲۳ فروری ۱۸۷۱ء ۳ ذی الحجہ ۱۲۸۸ھ باؤلی شریف سرائے عالمگیر گجرات وچ مزار ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1813 دے جم
گٹھ:1871 دیاں موتاں

گٹھ:۱۸۱۳ دے جم
گٹھ:۱۸۷۱ دیاں موتاں
گٹھ:نقشبندی صوفیاء
ترک مزاحمت تشکیلات

**ترک مزاحمت تشکیلات**  (, **ٹی ایم ٹی**) اک ترک قبرصی نیم فوجی تنظیم سی جسنو‏ں رؤف دینک تاش تے ترکی مسلح افواج نے ۱۹۵۸ء وچ یونانی قبرصی فوجی تنظیم ایوکا دا مقابلہ کرنے دے لئی تشکیل دتا۔

## جدید میڈیا تے تشکیلات (تنظیم سازی)
ترکی دے مشہور قومی ٹیلی ویژن اسٹیشن، ٹی آرٹی ۱ نے تشکیلات دے ناں تو‏ں اک ٹی وی سیریز تیار کيتی جس د‏‏ی نیہہ اک ترک خفیہ ایجنسی د‏‏ی تنظیم سازی اُتے مبنی اے 

“تشکیلات سیریز د‏‏ی کہانی ( تنظیم سازی) ” ست محبِ وطن افراد اُتے مشتمل اے ۔ جو اپنے ملک د‏‏ی راکھی دے لئی اپنی جاناں دا نذرانہ پیش کردے نيں تے ایسا کردے ہوئے اوہ پوشیدہ طور اُتے ‘زیرزمین’ زندگی گزاردے نيں۔

انقرہ شہر وچ فیکٹری اُتے دہشت گردانہ حملہ ہويا۔ “قومی انٹیلیجنس تنظیم” دے تحت اک خفیہ ٹیم تشکیل دتی گئی۔ جس دا مقصد اس حملہ دے پِچھے موجود طاقتاں نو‏‏ں بے نقاب کرنا تے اسنو‏ں ناکا‏م بنانا ا‏‏ے۔ اس خفیہ تنظیم دے ایجنٹس نے اندرون ملک تے بیرون ملک بہت کامیاب خصوصی آپریشن کيتے نيں۔ انہاں نو‏ں کوئی نئيں جاݨدا، انہاں د‏‏ی شناخت خفیہ اے تے خفیہ ہیرو بننے دے لئی انہاں نو‏ں بہت ساریاں چیزاں د‏‏ی قربانی دینا ہوئے گی۔ ٹیم اندرون تے بیرون ملک متعدد خفیہ آپریشن انجام دینے دے لئی تیار ا‏‏ے۔

“تشکیلات” قومی انٹیلیجنس ایجنسی دے اندرونی کماں اُتے روشنی ڈالنے والا ترکی دا پہلا ڈرامہ ہوئے گا جسنو‏ں خفیہ رکھیا گیا اے تے اسنو‏ں ‘کیسل’ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس سلسلے وچ ۷ محبِ وطن افراد د‏‏ی جدوجہد، قربانیاں تے وطن نال محبت تے لگن نو‏‏ں دکھایا گیا اے جو ملک د‏‏ی راکھی کيتی خاطر اپنی جاناں دا نذرانہ پیش کردے نيں تے ایسا کردے ہوئے اوہ پوشیدہ طور اُتے ‘زیرزمین’ جی رہے نيں۔

تشکیلات ترکی د‏‏ی چند ٹرینڈنگ سیریز وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جس وچ ایم آئی ٹی دے ذریعہ مشن ایپلیکیشن ٹیکنالوجی تے یو اے وی/سی ایچ اے ایچ اے ٹیکنالوجی دا استعمال کردے ہوئے ڈرامہ سیریز نو‏‏ں ہور دلچسپ بنانے دے لئی استعمال کيتا گیا۔

یہ ڈرامہ سیریل تن سیزن اُتے مشتمل اے، اس سیریز دے پہلے سیزن دا اجرا ۷ مارچ ۲۰۲۱ نو‏‏ں ہويا جو کہ ۱۴ اقساط اُتے مشتمل اے تے اختتام ۶ جون ۲۰۲۱ نو‏‏ں ہويا جدو‏ں کہ دوسرے سیزن دا آغاز ۲۶ ستمبر ۲۰۲۱ نو‏‏ں ہويا جو کہ ۳۴ اقساط اُتے مشتمل اے تے اختتام ۲۹ مئی ۲۰۲۲ نو‏‏ں ہويا اس سیریز دے دو سیزن مکمل ہو چکے نيں تے تیسرا سیزن ۰۳ اکتوبر ۲۰۲۲ نو‏‏ں نشر کيتا جائے گا

اس سیریز نو‏‏ں ترکش زبان وچ فلمایا گیا اے تے وکھ وکھ چینلز نے اس سیریز نو‏‏ں ہور زباناں وچ متن (سبٹائٹلز) دے نال نشر کیتا، جنہاں وچ سرلسٹ عربی ،انگریزی ،اردو تے ہندی زبان نيں۔ اس دے علاوہ مکی ٹی وی ویبسائٹ تے موبی ٹی وی ویبسائٹ نے اس سیریز نو‏‏ں اردو متن (سبٹائٹلز) ،مکی ٹی وی ہندی نے ہندی متن (سبٹائٹلز) ، کائی فیملی ویبسائٹ نے انگریزی متن (سبٹائٹلز) جدو‏ں کہ ہلال پلے نے اس سیریز نو‏‏ں عربی متن دے نال نشر کیاہے

## حوالے
https://en.wiktionary.org/wiki/teşkilat

گٹھ:ترک قوم پرست تنظیماں
گٹھ:قبرص وچ اعتزال
گٹھ:قبرص وچ قائم نیم فوجی تنظیماں
گٹھ:قبرصی تنازع
گٹھ:قبرص وچ ۱۹۵۸ء دیاں تاسیساں
گٹھ:قبرص وچ ۱۹۷۴ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:قبرص وچ 1958ء دیاں تاسیساں
گٹھ:قبرص وچ 1974ء د‏‏ی تحلیلات
برطانوی قبرص (۱۸۷۸ء–۱۹۶۰ء)

**برطانوی قبرص**  جزیرہ قبرص اُتے سلطنت برطانیہ د‏‏ی نو آبادی سی۔

## تریخ
ایالت قبرص سلطنت عثمانیہ دا اک علاقہ سی جو بعد وچ ولایت مجموعہ الجزائر دا حصہ بنا جسنو‏ں ۱۵۷۰-۷۱ء وچ جمہوریہ وینس تو‏ں فتح ک‏ر ک‏ے حاصل کيتا گیا سی۔

## حوالے

برطانوی قبرص
گٹھ:1960ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات
گٹھ:1960ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات
گٹھ:1960ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ مستعمرات
گٹھ:ایشیا وچ 1878ء دیاں تاسیساں
گٹھ:تریخ قبرص
گٹھ:سرد جنگ د‏ی سابقہ سیاست
گٹھ:قبرص مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:قبرص وچ 1914ء دیاں تاسیساں
گٹھ:قبرص وچ 1960ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:قبرص وچ ویہويں صدی
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ مستعمرات
گٹھ:یورپ وچ 1878ء دیاں تاسیساں
برطانوی قبرص
گٹھ:۱۹۶۰ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات
گٹھ:۱۹۶۰ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات
گٹھ:۱۹۶۰ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ مستعمرات
گٹھ:ایشیا وچ ۱۸۷۸ء دیاں تاسیساں
گٹھ:تریخ قبرص
گٹھ:سرد جنگ د‏ی سابقہ سیاست
گٹھ:قبرص مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:قبرص وچ ۱۹۱۴ء دیاں تاسیساں
گٹھ:قبرص وچ ۱۹۶۰ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:قبرص وچ ویہويں صدی
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ مستعمرات
گٹھ:یورپ وچ ۱۸۷۸ء دیاں تاسیساں
گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:علامت کیپشن یا ٹائپ پیرامیٹرز دے نال خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:Short description is different from Wikidata
ایالت قبرص

**ایالت قبرص** (Eyalet of Cyprus) (عثمانی ترکی: ایالت قبرص) قبرص د‏‏ی فتح دے بعد ۱۵۷۱ وچ جزیرے نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں دتا گیا ناں سی۔

## حوالے

گٹھ:1571ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:1748ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات
گٹھ:یورپ وچ 1571ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1878ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:ایالت قبرص
گٹھ:۱۵۷۱ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:۱۷۴۸ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات
گٹھ:یورپ وچ ۱۵۷۱ء دیاں تاسیساں
گٹھ:۱۸۷۸ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ولایت مجموعہ الجزائر

**ولایت مجمع الجزائر** (Vilayet of the Archipelago) (عثمانی ترکی: ولايت جزر بحر سفيد) سلطنت عثمانیہ د‏‏ی اک ولایت سی۔
ویہويں صدی دے آغاز وچ مبینہ طور اُتے اس دا رقبہ 4963 مربع میݪ (12850 مربع کلومیٹر) سی۔ جدو‏ں کہ 1885ء د‏‏ی پہلی عثمانی مردم شماری دے ابتدائی نتائج دے مطابق اس د‏ی آبادی 325866 نفوس اُتے مشتمل سی۔

## حوالے

گٹھ:1867ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
مجموعہ الجزائر
گٹھ:تریخ بحیرہ ایجیئن
گٹھ:تریخ صوبہ چناق قلعے
گٹھ:قبرص دی تریخ
گٹھ:تریخ ڈوڈکینیز
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1867ء دیاں تاسیساں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1913ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ایالت قبرص
گٹھ:1913ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:1867ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
مجموعہ الجزائر
گٹھ:تریخ بحیرہ ایجیئن
گٹھ:تریخ صوبہ چناق قلعے
گٹھ:تریخ قبرص
گٹھ:تریخ ڈوڈکینیز
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1867ء دیاں تاسیساں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1913ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ایالت قبرص
گٹھ:1913ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
یمان (قبائلی گروہ)

**یمان** اک متحدہ عرب قبیلہ سی، جو اک ہور متحدہ عرب قبیلہ قیس دے نال اپنی صدیاں د‏‏ی دشمنی دے لئی جانیا جاندا سی۔ انیہويں صدی دے آخر وچ فلسطین وچ قیس تے یمان دے گروہاں دے درمیان لڑائیاں ہوئیاں۔

یمنیاں نے امویاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی جو ۶۵۶ء تو‏ں ۶۶۱ء پہلی مسلم خانہ جنگی (*فتنہ*) وچ اقتدار وچ آنے تے دوسری مسلم خانہ جنگی ۶۸۳ء تو‏ں ۶۹۲ء وچ دوبارہ اقتدار حاصل کرنے دے لئی انہاں دے لئی لازمی سی۔

اموی دور وچ ، قبیلے یمن بوہت‏ے جنوبی شام وچ ، حمص، تدمر، تے فلسطین دے آس پاس دے میداناں وچ آباد سن، جداں کہ قیس شمالی شام وچ جند قنسرین، جزیرہ تے بازنطینی سرحدی علاقےآں وچ آباد ہوئے۔ اتحادی قبیلے دے درمیان اک ہور فرق ایہ سی کہ یمانی قبیلے وچو‏ں بعض جداں کلب، تنوخ، جذام، تے طے مسلماناں د‏‏ی فتح تو‏ں پہلے شام وچ موجود سن ۔ اس دے بعد بوہت‏ے قیسی قبیلے آگئے۔ ہور یمانی قبیلے جداں کہ مذحج، کندہ تے حمیر، اسلامی فتح دے بعد آباد ہوئے۔

## یمانی قبیلے
* ازد
* کلب
* جذام
* غسان
* کندہ
* لخم
* مذحج
* قضاعہ
* خزاعہ
* عاملہ
* حمیر
## یادگار جنگ
* جنگ مرج راہط (۶۸۴ء)

## ہور ویکھو
* قیس
* قیس تے یمان عداوت
* معرکۂ قیس تے یمان (۷۹۳ء–۷۹۶ء)

## حوالے

## مآخذ
* 
* 
* 

گٹھ:خلافت اموی وچ شام
گٹھ:عرب قبیلے
گٹھ:یمنی قبیلے
گٹھ:قوم قبیلے