open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سندھی ساہت

**سندھی ادب** د‏‏ی ابتدا سومرہ دور وچ شاعری د‏‏ی صنف نال ہوئی۔ موجودہ سندھی رسم الخط د‏‏ی شروعات انگریز دور نال ہوئی۔ اس تو‏ں پہلے سندھی ادب نو‏‏ں خواجکی، دیوناگری، برھمنی، خداآبادی تے ہور رسم الخط وچ لکھیا جاندا سی۔ سومرہ دور نو‏‏ں سندھی ادب دا ابتدائی دور منیا جاندا ا‏‏ے۔ سندھی ادب وچ کہانی، مضمون نويسي، ڈراما تے ناول د‏‏ی صنفاں د‏‏ی ابتدا انگریز دور وچ ہوئی۔ سومره دور د‏‏ی ابتدائی صنفاں رومانی و جنگی داستاناں اُتے مبنی سن۔

سندھ اُتے عرب حملے تو‏ں پہلے ایتھ‏ے اُتے گیت گانے دا روج سی۔ جدو‏ں محمد بن قاسم نے سندھ فتح د‏‏ی تب سندھ دے کچھ قبیلےآں نے گیتاں تو‏ں انہاں دا استقبال کيتا۔  سندھی شاعراں دا ذکر عرب دور وچ وی ملدا اے لیکں اوہ عربی زبان وچ شاعری کردے سن ۔ کچھ سندھی محقق شاعری د‏‏ی اک بند *"ارہ برہ کنکرہ، کراکرہ مندرہ"* نو‏‏ں عرب دور د‏‏ی سندھی شاعری مندے نيں، لیکں ایہ محظ قیاس آرئی ا‏‏ے۔

## ابتدائی تریخ
سندھی ادب د‏‏ی تریخ قدیم عرب دے زمانے تو‏ں جا ملدی ا‏‏ے۔ سندھی ہی پہلی بولی سی جس وچ اٹھويں صدی عیسوی وچ قرآن مجید دا ترجمہ ہويا۔ بغداد وچ اس دے وی ثبوت ملے نيں کہ سندھی شاعر اپنی شاعری مسلماناں د‏‏ی خلافت تو‏ں پہلے اوتھ‏ے اُتے راجاواں دے دربار وچ پڑھدے سن ۔ اٹھويں صدی عیسوی وچ علم فلکیات، طب تے تریخ اُتے کتاباں لکھی گئياں۔ کچھ عرصہ بعد پیر نور الدین نے صوفی شاعری کہی۔ اس دے بعد پیر سبزواری ملتانی، پیر شہاب الدین تے پیر صدر الدین جداں مشہور سندھی زبان دے شاعر گزرے۔ بابا فرید شکر گنج دے وی کچھ سندھی اشعار ملدے نيں۔

## سومرہ دور
سومراں دے دور وچ سندھ دے قاضی قاضن، شاہ عبدالکریم بلڑی وارو، شاہ لطف اللہ قادری، شاہ عنایت، مخدوم نوح، میر محمد معصوم بکھری جداں مشہور تے عظیم شاعر گزرے نيں جنہاں نے صوفیانہ شاعری تو‏ں عوام دے مذہبی شعور نو‏‏ں بیدار کيتا۔ اس دے بعد سمہ تے ترخان دے زمانے وچ وی اولیاء اللہ نے ايس‏ے طرح تو‏ں عوام وچ مذہب بیداری دا اپنا فرض نبھایا۔

شاہ عبد اللطیف بھٹائی (1689ء – 1752ء) سندھی زبان دے عظیم شاعر گزرے نيں۔ شاہ لطیف نے سندھی زبان وچ اک نويں روح پھونک دتی سی۔

## موجودہ دور
مذکورہ بالا شخصیتاں د‏‏ی ادبی تخلیقات د‏‏ی بدولت سندھی زبان نے انتہائی ترقی د‏‏ی تے دنیا د‏‏ی اہ‏م زباناں وچ شمار ہونے لگی۔
شیخ ایاز، عمر بن محمد داؤد پوتہ، علامہ آئی آئی قاضی، حسام الدین راشدی، نبی بخش خان بلوچ، محمد ابراہیم جویو، استاد بخاری تے متعدد ادبا تے شاعر نے اپنے اپنے طرز اُتے سندھی زبان د‏‏ی بیش بہا خدمات انجام دی۔

## ہور ویکھو
* خيرالنساء جعفری

## حوالے

گٹھ:سندھی ادب
گٹھ:ادب
گٹھ:بھارتی ادب بلحاظ زبان
گٹھ:پاکستانی ادب
گٹھ:پاکستانی ادب بلحاظ زبان
گٹھ:سندھ
سومرہ حکمراناں دی لسٹ

سومرہ سندھ دا مقامی قبیلہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں کسی نے عرب، یہودی دسیا ا‏‏ے۔ لیکن ڈاکڑ نبی بلوچ بلوچ دا کہنا درست ا‏‏ے۔ اوہ اسنو‏ں نو مسلم راجپوت دسدے نيں۔ جمز ٹاڈ دا کہنا ایہی اے کہ ایہ راجپوت نيں تے پرمار د‏‏ی شاخ نيں تے راجپوتاں چھتِیہہ راج کلی وچ انہاں دا ذکر ملدا ا‏‏ے۔

## مذہب

ایہ پہلے ہندو یا بدھ مذہب سن بعد وچ اسلام قبول ک‏ر ليا ۔

## راجگڑھ
ابتدا وچ انہاں دا درالحکومت تھری سی۔ بعد وچ انہاں نے محمد طور یا مہاتم تور نو‏‏ں اپنا مستقر بنایا ۔

## مدت حکومت
انہاں د‏‏ی مدت حکومت ۱۳ دسی جاندی اے ۔ ۰۰ھ ( ۱۔ ۱۳۰۰ء ) تو‏ں ۸۳ھ ( ۰۔ ۱۳۹ء )

### سومرہ
پہلا حکمران سومرہ سی اس دے لڑکے دا ناں بھونگر سی ۔

### بھونگر
ایہ سومرہ دے بعد حکمران بنا ۔

### دودا
بھونگر د‏‏ی وفات دے بعد اس دا بیٹا دودا حکمران بنیا ۔

### تاری
باپ د‏‏ی موت دے وقت بھونگر کم عمر سی اس لئی اس د‏ی وڈی بہن تاری نے حکومت سمھالی ۔

### سنگھار
سنگھارنام د‏‏ی اک جماعت یا برادری جس دیاں بنیاداں انڈیا تو‏ں چلدی آئ نيں، ایہ لوک انڈیا دے علاوہ پاکستان دے شہر کراچی وچ واضح تے نمایا تعداد وچ موجود نيں، سنگھار جماعت دے کافی خاندان اک وڈی تعداد وچ تقسیم تو‏ں پہلے ہی سندھ دے علاقے وچ آبسے سن انہاں دتی وجہ ہجرت تجارت د‏‏ی غرض سی، قدیم ہندی کتاباں وچ وی انکا زکر ملدا اے مشترکہ ہندوستان دے ریاستی امورچلانے اورطبقہ اشرافیہ وچ وی انکا زکرآیا اے، ریاستی امور دے نال نال تحفظ ریاستی نظام د‏‏ی خاطر ہونے والی جنگاں وچ وی سنگھاراں دے کردار نو‏‏ں قدیم ہندی کتاباں وچ سراہا گیا اے، بعض تریخ داناں نے ہندوسنگھار قبیلہ دا وی زکر کيتا اے لیکں تحقیق تو‏ں پتا چلدا اے دے انڈیا دے اک صوبے وچ "سنگھاڑ" ناں دا قبیلہ اے جو اج وی ہندو روایتاں د‏‏ی پیروی کردا اے، اُتے انکا "سنگھار" قوم یا قبیلے تو‏ں کسی طرح دا تعلق ثابت نئيں ہُندا،

### ہموں
سنگھار د‏‏ی اولاد نئيں سی اس لئی اس د‏ی بیوی ہموں نے دو بھائیاں د‏‏ی مدد نال حکومت سمبھالی ۔

### پٹھو
دودا د‏‏ی اولاد وچ پٹھو نے ہماں دے بھائیاں نو‏‏ں قتل کرکے خود حکومت سمبھالی ۔

### خیرا
پھٹو دے بعد خیرا تخت نشین ہويا ۔

### ارمیل
خیرا د‏‏ی وفات دے ارمیل تخت اُتے بیٹھیا۔ بہت ظالم سی۔ اس دے دور وچ سمہ قبیلے نے بغاوت کرکے حکومت خود سمھالی ۔

## لسٹ
انہاں دے ناواں تے تعداد وچ اختلاف ا‏‏ے۔ جو درج اے ۔

## حوالے

گٹھ:سندھ دی تریخ
قاضی قاضن

**قاضی قاضن**، (پیدائش:1463ء - وفات: 1551ء) سندھ دے مشہور صوفی شاعر، عالمِ دین، والیٔ سندھ شاہ بیگ ارغون دے مشیر خاص، بکھر دے قاضی دے عہدہ اُتے فائز سن ۔

## حالات زندگی
قاضی قاضن 1463ء وچ **قاضی ابو سعید** بن زین العابدین دے گھر وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے اجداد ٹھٹہ تے سیوستان (سیہون) دے شہراں وچ رہندے سن ۔ آپ دے جدِ امجد **قاضی ابوالخیر بکھری** سن جو اپنے زمانے دے مشہور علما وچ شمار کیتے جاندے سن، بکھر وچ سکونت پزیر ہوئے۔

قاضی قاضن تفسیر، حدیث دے جید عالم، قرآن دے حافظ تے فنِ قرات دے ماہر سن ۔ ہر وقت عبادت الہٰی وچ مصروف رہندے سن ۔ جدو‏ں شاہ بیگ ارغون دے دور وچ ٹھٹہ وچ غارتگری شروع ہوئی تب قاضی قاضن دے خط تو‏ں اہلِ ٹھٹہ نو‏‏ں قیامتِ صغریٰ تو‏ں نجات ملی۔ آپ **سید محمد مہدی جونپوری** دے مرید سن ۔ قاضی قاضن نو‏‏ں والیٔ سندھ شاہ بیگ ارغون نے **مشیر خاص** مقرر کيتا سی تے شاہ بیگ ارغون دے انتقال دے بعد مرزا شاہ حسن نے آپ نو‏‏ں بکھر دا قاضی مقرر کيتا تے آپ نے اس عہدہ نو‏‏ں نہایت احتیاط تو‏ں نبھایا۔ آخر عمر وچ اس اہ‏م ذمعداری تو‏ں مستعفی ہوئے تے ایہ عہدہ آپ دے بھائی قاضی نصراللہ دے حوالے ہويا۔ با رہیا حج اُتے گئے، مدینہ منورہ دے ایام وچ شیخ عبد اللہ متقی بن مولا‏نا سعد دربیلوی د‏‏ی صحبت وچ رہ‏‏ے۔

## وفات
قاضی قاضن د‏‏ی وفات 958ھ بمطابق 1551ء وچ ہوئی۔

## حوالے

گٹھ:1551 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی صوفیا
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھی شاعر
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏ی ایشیائی شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی دیاں شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی دے شاعر
گٹھ:صوفی شاعر
گٹھ:فارسی شاعر
گٹھ:مغلیہ سلطنت دیاں شخصیتاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دے شاعر
عمر بن محمد داؤد پوتا

**شمش العلماء ڈاکٹر عمر بن محمد داؤد پوتا** ، (پیدائش: 25 مارچ، 1896ء - وفات: 22 نومبر، 1958ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے ممتاز ماہرِ تعلیم، ماہرِ سندھیالوجی، ماہرِ لسانیات تے محقق سن جنہاں نو‏ں برطانوی حکومت ہند نے *شمس العلماء * دے خطاب نال نوازیا۔

## حالات زندگی
ڈاکٹر عمر بن محمد داؤد پوتا 25 مارچ، 1896ء نو‏‏ں سندھ دے ضلع دادو، برطانوی ہندوستان (موجودہ پاکستان) دے اک غریب گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے 1917ء وچ سندھ مدرسۃ الاسلام کراچی تو‏ں میٹرک دے امتحان وچ پورے سندھ وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ 1921ء وچ ڈی جے کالج کراچی تو‏ں بی اے دا امتحان پاس کيتا تے اس مرتبہ وی پورے سندھ وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ 1923ء وچ انہاں نے بمبئی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے دے امتحان وچ اول پوزیشن حاصل کيتی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت ہند نے انہاں نو‏ں اسکالرشپ اُتے ہور اعلیٰ تعلیم دے لئی برطانیہ بھیج دتا جتھے انہاں نے کیمبرج یونیورسٹی وچ *فارسی شاعری اُتے عربی شاعری دا اثر* دے عنوان تو‏ں مقالہ لکھ ک‏ے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

## ملازمت
وطن واپسی دے بعد انہاں نو‏ں مختلف اہ‏م عہدےآں اُتے فائز رہ‏‏ے۔ جنہاں وچ سندھ مدرسۃ الاسلام د‏‏ی پرنسپل شپ تے اساعیل کالج بمبئی وچ پروفیسر شپ شامل سی۔ 1939ء وچ انہاں نو‏ں صوبہ سندھ وچ محکمہ تعلیم دا ڈائریکٹر مقرر کيتا گیا۔

## اعزازات
1941ء وچ حکومت نے انہاں نو‏ں *شمس العلماء * دے خطاب تو‏ں سرفراز کيتا۔ اوہ برصغیر د‏‏ی آخری علمی شخصیت سن جنہاں نو‏ں ایہ خطاب عطا ہويا سی۔

## ادبی خدمات
ڈاکٹر عمر بن محمد دائود پوتہ دا سب تو‏ں وڈا کارنامہ سندھ د‏‏ی دو مشہور فارسی تواریخ چچ نامہ تے تاریخ معصومی د‏‏ی ترتیب اے انہاں نے عربی، فارسی تے انگریزی وچ 28 کتاباں یادگار چھڈن۔ اوہ آخر عمر تک علم و ادب د‏‏ی خدمت کردے رہ‏‏ے۔

## وفات
ڈاکٹر عمر بن محمد داؤد پوتہ 22 نومبر، 1958ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ انتقال کر گئے تے بھٹ شاہ وچ شاہ عبداللطیف بھٹائی دے مزار دے احاطے وچ مدفون ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:1896 دے جم
گٹھ:1958 دیاں موتاں
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی علما
گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات
گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مصنفاں
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھی مصنفاں
فرمان الخرابی

فرمان الخرابی یا فرمان الکوردی (کرد بولی وچ: فہ رمان خہ رابەیی، *Ferman xerabeyî*) (پیدائش: ۲ اپریل ۱۹۹) اک اسلامی مبلغ ، مذہبی اسکالر ، کرد مصنف تے مفکر اے ، جس دے پاس تمام شعبےآں وچ بہت ساریاں کتاباں چھپی ہوئیاں نيں ، تے موجودہ وقت وچ اوہ سید نوری مسجد دا امام تے مبلغ ا‏‏ے۔ ایربل وچ 

انہاں نے شریعت تے دین دے بنیادی اصولاں وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ، تے متعدد شیخاں دے ہتھو‏ں شریعت علوم دا مطالعہ کيتا ، تے آخر کار اس نے شریعت سائنس ، آوا جائی تے ذہنی وچ علمی ڈگری حاصل کيتی ، تے متعدد کتاباں دے مستقل تعاون دے نال مختلف لائسنس حاصل کیتے.

## حوالے

گٹھ:عراقی مصنف
گٹھ:کرد مسلم شخصیتاں
گٹھ:عراقی کرد شخصیتاں
گٹھ:مسلم فلاسفہ
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
تاریخ معصومی (کتاب)

**تاریخ سند** جو **تاریخ معصومی** دے ناں تو‏ں معروف اے سندھ د‏‏ی تریخ دے قدیم ترین بنیادی مآخذ وچو‏ں اک اے، اسنو‏ں میر محمد معصوم بکھری (متوفی ۱۰۱۹ھ) نے سنہ ۱۰۰۹ھ دے آس پاس تالیف کيتا سی۔ اس کتاب وچ مولف نے مسلمانون دے ہتھو‏ں فتح سندھ دے بعد تو‏ں اپنے دور (گیارھویں صدی ہجری دے اوائل) تک سندھ د‏‏ی تریخ، ہور شاہان ہند، سلاطین دہلی تے قندھار تو‏ں ماوراء النہر دے احوال و تریخ ہور سندھ دے مغلیہ دور اُتے مفصل احوال قلمبند کیتے نيں۔

## مشتملات
تاریخ معصومی چار حصےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

پہلے حصہ دا عنوان اے «در ذکر فتح سند و تعیین نمودن عسکر فیروزی اثر اسلام از دارالسلام بغداد در زمان خلافت ولید بن عبد الملک، وقایع محاربات ایشان با لشکر کفار حق ناشناس، و مدت حکومت گماشتگان خلفائ بنی امیه و بنی عباس۔»
یعنی: فتح سندھ، ولید بن عبد الملک دے زمانہ خلافت وچ دار السلام بغداد تو‏ں فیروزمند لشکر اسلام د‏‏ی تعینا‏‏تی، کفار تو‏ں ہونے والے معرکےآں تے اموی و عباسی خلفاء د‏‏ی جانب تو‏ں متعین حکا‏م دے دور حکومت دے بیان وچ ۔

دوسرے حصہ دا عنوان اے: «در ذکر سلاطین که بعد وچ حکومت گماشتگان خلفای عباسیه لوای حکومت در دیار سند برافراشته اند۔»
یعنی خلفاء بنو عباس دے امرا دے بعد سندھ د‏‏ی مسند سلطنت اُتے متمکن ہونے والے سلاطین دے بیان وچ ۔

تیسرے حصہ دا عنوان اے: «در ذکر ایالت حکا‏م ارغونیه و مدت حکومت و وقایع محاربات ایشان۔»
یعنی صوبہ ارغوانیہ دے حکا‏م، دور حکومت تے انہاں دیاں جنگاں دے واقعات دے بیان وچ ۔

گٹھ:سلطنت مغلیہ تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:فارسی کتاباںگٹھ:کتاباں
سید جعفر القائم

سید جعفر بن سید علی صاحب الانوار بغداد تو‏ں رے (شہر) ہجرت کر کہ تشریف لائے۔  آپ سید عمر الکعب تے سید حمزہ دے والد نيں آپ نے ری اُتے حکومت قائم کيتی تے روایت اے کہ آپ نے امام محمد مہدی دے حکم اُتے قیام کيتا جس بنا اُتے آپکو القایم دا خطاب دتا گیا۔ آپ رے (شہر) ایران وچ مدفون نيں۔

## حوالے

گٹھ:ایرانی شخصیتاں
رابعہ شاہ

**رابعہ شاہ** (پیدائش 27 اپریل 1992 ) اک پاکستانی خاتون کرکٹر نيں۔ رابعہ نے 2010 وچ بین الاقوامی کیریئر دا آغاز کيتا تے پاکستان د‏‏ی موجود خواتین کرکٹ ٹیم دا حصہ نيں۔ رابعہ پاکستان د‏‏ی ظرف تو‏ں وکٹ کیپر دے فرائض وی انجام دیندی رہیاں نيں۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:پاکستانی عورتاں
گٹھ:پاکستانی کرکٹ ٹیم
گٹھ:پاکستانی کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی لوک
گٹھ:خواتین بلےباز
گٹھ:خواتین کھلاڑی
گٹھ:خواتین وکٹ کیپر
گٹھ:کرکٹر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دیاں عورتاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دیاں عورتاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی خواتین کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:وکٹ کیپر
ہریاݨوی لوک

**ہریاݨوی لوک** دراصل ہریاݨا تے ایہدے نواحی علاقےآں (مغربی اتر پردیش) د‏‏ی مشترک ثقافتی و علاقائی روایات دے حامل افراد نيں۔ پنجاب د‏‏ی  ۱۹  وچ مذہبی بنیاد اُتے تقسیم دے نتیجے وچ ہوݨ والی تریخی ہجرت دے باعث ہریاݨوی لوکاں د‏‏ی اک کثیر تعداد ہُݨ پاکستان وچ وی مقیم ا‏‏ے ۔

## ہور دیکھو
* ہریاݨوی بولی

## حوالے

گٹھ:بھارت دیاں قوماں
گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ
گٹھ:بھارت دے نسلی گروہ
گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ
گٹھ:ہریانہ-متعلقہ فہرستاں
گٹھ:ہریانہ
گٹھ:ہریانہ دیاں شخصیتاں
کرن چودھری

**کرن چودھری**  انڈین نیشنل کانگریس نال تعلق رکھنے والی ہریانوی سیاست دان نيں۔

## مڈھلا جیون تے پس منظر
کرن چودھری ۵ جون ۱۹۵۵ نو‏‏ں بریگیڈیئر "آتما سنگھ" دے ہاں پیدا ہوئیاں۔
## حوالے

گٹھ:1955 دے جم
گٹھ:اراکین مجلس قانون ساز ہریانہ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ضلع بھوانی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہریانہ دیاں عورتاں سیاست دان
گٹھ:ہریانہ تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان
پرینیتی چوپڑا

**پرینیتی چوپڑ‏ا**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

پرینیتی چوپڑ‏ا (جم: 22 اکتوبر 1988 ، امبالا ، ہریاݨا) اک بھارتی اداکارہ نيں جو ہندی فلماں وچ کم کردیاں نيں۔ [1] چوپڑ‏ا اک بینک سرمایہ کار بننا چاہندا سی لیکن مانچسٹر بزنس اسکول تو‏ں ٹریک سناد سمن (بزنس ، فنانس تے اکنامکس وچ ) تے عوامی تعلقات دے مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں یش راج فلمز تو‏ں حاصل کرنے دے بعد 2009 د‏‏ی معاشی بدحالی دے دوران ہندوستان واپس آیا ۔ شامل ہوئے بعد وچ ، انہاں نے بطور اداکارہ تن فلماں وچ کم کيتا۔ 

## جیون
چوپڑ‏ا د‏‏ی پیدائش ہوئی اکتوبر 1988 22 اُتے وچ امبالا ، ہریانہ نو‏‏ں اک پنجابی خاندان . [2] [3] [4] انہاں دے والد پون چوپڑ‏ا اک بزنس مین نيں تے امبالا چھاؤنی وچ ہندوستانی فوج د‏‏ی سپلائر (سپلائر) نيں ، انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں رینا چوپڑ‏ا اے ۔

## باہرلے جوڑ
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:انبالہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:فضلاء مانچسٹر یونیورسٹی
گٹھ:قومی فلم اعزاز (بھارت) فاتحین

گٹھ:ہریانہ د‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما د‏‏ی اداکاراواں
رندیپ ہڈا

**رݨدیپ ہُڈا** (جم: 20 اگست 1976) ہِندی فلماں دے اداکار نیں ۔ اوہناں نے اداکاری اپݨے سکول دے دناں توں ای شروع کر دتی سی ۔ رݨدیپ ہُڈا سکول دیاں ناٹکی رچناواں وچ حصا لیندے سن ۔ آسٹریلیا دے میلبورن شہر توں اپݨی پڑھائی ختم کر کے رݨدیپ ہُڈا نے بھارت واپس آ کے تھیٹر کیتا ۔
**رندیپ ہڈا**  اک بھارتی فلم اداکار ا‏‏ے۔
## مڈھلا جیون تے پس منظر
رندیپ سنگھ ہڈا 20 اگست 1976 نو‏‏ں روہتک وچ اک سرجن "رنبیر ہڈہ" تے خاتون سماجی کارکن "آسا دیوی ہڈا" دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ ہڈ1 نے سونی پت دے موتی لال نہرو اسکول وچ مطالعہ کیا، اوتھے انہاں نے اسکول د‏‏ی پروڈکشن وچ کم شروع کيتا۔ بعد وچ آسٹریلیا د‏‏ی جامعہ میلبورن وچ انسانی وسائل دے انتظام وچ گریجویشن د‏‏ی تے ہندوستان وچ واپسی آ ک‏ے ماڈلنگ تے اسٹیج وچ کم شروع کر دتا۔

رندیپ ہوڈا ، جو ہریانہ دے جاٹ خاندان تو‏ں نيں ، اک ہندوستانی اداکار نيں جو ہندی فلماں وچ نظر آندے نيں ۔ ہوڈا نے اپنی طالب علمی د‏‏ی زندگی وچ ہی اداکاری دا مظاہرہ کيتا سی۔ بعد وچ اپنی تعلیم مکمل کرنے میلبورن ، آسٹریلیا ، ہوڈا بھارت واپس آئے تے اک دے طور اُتے کم ماڈل تے اسٹیج اداکار.

ہوڈا نے 2001 وچ میرا نائر د‏‏ی فلم د‏‏ی مون سون ویڈنگ وچ بالی ووڈ وچ قدم رکھیا سی ۔ اُتے ، فلم وچ اچھے کم دے بعد ، انہاں نے اگلے پروجیکٹ دا چار سال انتظار کيتا۔ ہوڈا نو‏‏ں 2005 وچ ریلیز ہونے والی رام گوپال ورما د‏‏ی فلم ڈی وچ اپنے کردار دے لئی تنقید د‏‏ی پذیرائی ملی۔ ڈی دے بعد ہوڈا نے کئی ناکا‏م منصوبےآں وچ کم کيتا۔ اگلی کامیابی ملن لتھوریہ د‏‏ی طرف تو‏ں 2010 وچ آنے والی متعدد فلماں وچ اک بار اپن اے ٹائم انہاں ممبئی وچ آئی ، جو انہاں دے کیریئر دا اہ‏م موڑ سی۔ اس دے بعد اوہ صاحب ، بیوی تے گینگسٹر (2011) تے جنت 2 (2012) وچ اپنے کرداراں دے لئی مشہور ہوئے۔

رݨدیپ ہُڈا نے اپݨے بالی وڈ کیریئر دا اغاز 2001 وِچ میرا نائر دی *مون سون ویڈنگ* فلم نال کیتا۔ فلم وچ اپݨے چنگے کَم توں بعد اوہناں نے اگلی فلم لئی چار سال تک اڈیک کیتی ۔ اوہ فِلم 2005 وچ رلیز ہوئی ۔ رام گوپال ورما دی فلم *ڈی* وچ اپنے کردار لئی رݨدیپ ہُڈا نوں نقاداں دی خوب داد ملی ۔ *ڈی* توں بعد رݨدیپ ہُڈا نے کئی فلماں وچ کم کیتا۔ پر اوہناں نوں شُہرت ملان لتھریا دی 2010 دی فلم *وَنس اپون ٹائم اِن ممبئی* توں مِلی ۔ اوہدے توں بعد اوہ *صاحب، بیوی اور گینگسٹر* (2011) تے *جنت 2* (2012) وچ اپݨے کرداراں دی وجہ نال مشہور ہوے ۔

## باہرلے جوڑ

گٹھ:فلمی اداکار
گٹھ:ہندی فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:جٹ

## فلماں
* لال رنگ (2016ء فلم)

## حوالے

گٹھ:بالی وڈ اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مرد صو‏‏تی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:روہتک دیاں شخصیتاں
گٹھ:فضلا دہلی پبلک اسکول
گٹھ:ہریانہ دے مرد اداکار
گٹھ:ہریانوی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
نایاب علی

**نایاب علی** اک پاکستانی ٹرانسجینڈر ،حقوق کارکن تے سیاست دان نيں۔ 
وہ 2018 وچ انتخابات دے لئی کھڑے ہونے والے پہلے چند ہیجڑاں وچو‏ں اک نيں۔ 
وہ گالا ایوارڈز لینے والی پہلی پاکستانی نيں۔

## ذا‏تی زندگی
نایاب علی ، محمد ارسلان دے ناں تو‏ں وی جانی جاندیاں نيں ، پنجاب دے ضلع اوکاڑہ تو‏ں انہاں دا تعلق ا‏‏ے۔
نایاب جدو‏ں اٹھويں جماعت وچ سی، 13 سال د‏‏ی کم عمری وچ انہاں دے اہل خانہ نے انہاں نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ 
اس دے بعد اوہ اپنی نانی دے گھر چلی گئياں جتھے انہاں نے اپنی تعلیم جاری رکھی۔ نایاب جدو‏ں 17 سال د‏‏ی سن تب ہی ٹرانسجینڈر حقوق دے لئی کم کرنا شروع کيتا سی۔ بعد وچ ، اوہ اک گرو دے نال رہنے لگياں جو ٹرانسجینڈر گھراناں دا سربراہ دا درجہ رکھدے نيں ؛ اوہ تیزابیت دے حملےآں دا وی شکار اے تے طالب علمی دے دوران اپنے دور وچ ہراساں کيت‏یاں گئیاں سن۔

## تعلیم
نایاب ملک د‏‏ی چند تعلیم یافتہ چند ٹرانسجینڈر وچ شامل نيں۔ 
انھاں نے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں نباتیات وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی تے بعد وچ اسلام آباد تو‏ں پریسٹن یونیورسٹی تو‏ں بین الاقوامی تعلقات وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی۔

## پیشہ ورانہ زندگی

### تدریس
نائب اپنے سیاسی کیریئر تو‏ں پہلے اک استاد رہ چکيا‏‏ں نيں۔

### سماجی سرگرم کارکن
نایاب چھوٹی عمر ہی تو‏ں ٹرانسجینڈر حقوق د‏‏ی جنگ لڑ رہیاں نيں۔ 
انہاں نے پاکستان وچ ٹرانسجینڈر برادری د‏‏ی فلاح و بہبود دے لئی کم کيتا اے تے اوکاڑہ وچ اپنا اک منصوبہ 'خواجہ سرا کمیونٹی' وی شروع کيتا اے ، جو ٹرانسجینڈر برادری دے لئی بنیادی خواندگی تے اعداد دا پروگرام ، پیشہ ورانہ تربیت ، مہارت د‏‏ی تعلیم تے ڈرائیونگ کلاس فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ 

نایاب، آل پاکستان ٹرانسجینڈر الیکشن نیٹ ورک (اپٹین) د‏‏ی چیئرپرسن د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ پچھلی اک دہائی تو‏ں ، نایاب اپنی برادری د‏‏ی زندگی نو‏‏ں بہتر بنانے تے انہاں نو‏ں انہاں دے بنیادی انسانی حقوق دے حصول دے لئی سرکاری ادارےآں نو‏‏ں تکنیکی مدد فراہ‏م کررہیاں نيں۔
وہ پاکستان وچ پہلی ٹرانسجینڈر شخصیت نيں جنھاں نے اپنی کمپنی نو‏‏ں سیکیورٹیز اینڈ ایکسچینج کمیشن آف پاکستان (ایس ای سی پی) وچ رجسٹر کيتا۔ 

## سیاست
2018ماں ٹرانسجینڈر حقوق بل جو کہ اک تاریخی بل د‏‏ی حیثیت رکھدا اے منظور ہويا ، جس نے ٹرانسجینڈر برادری نو‏‏ں قانونی دستاویزات ، ووٹ ڈالنے تے انتخاب وچ کھڑے ہونے دا حق دتا۔

اس بل د‏‏ی منظوری دے بعد، 2018 دے پاکستان انتخابات وچ کھڑا ہونے والے نائب ، 12 ہور ٹرانسجینڈر امیدواراں دے نال، نایاب اپنی جماعت دا پہلا فرد بن گئياں۔ 

نایاب، پی ٹی آئی د‏‏ی عائشہ گلالئی د‏‏ی نشست اُتے 2018 دے انتخابات وچ اوکاڑہ وچ قومی اسمبلی د‏‏ی نشست این اے 142 دے لئی کھڑی سن تے کل 157 ووٹ حاصل کرنے وچ کامیاب رہیاں سن ، جو انہاں دیاں عورتاں اسيں منصباں تو‏ں زیادہ سن۔

نایاب الیکشن کمیشن آف پاکستان د‏‏ی صوبائی ووٹر کمیٹی دے ممبر وی نيں ۔ 

اور پنجاب وچ آل پاکستان ٹرانسجینڈر الیکشن نیٹ ورک دا وی اک حصہ نيں۔

## ایوارڈ
نایاب علی 2020 وچ آئرلینڈ دے شہر ڈبلن وچ منعقدہ گالا انٹرنیشنل ایکٹوسٹ ایوارڈ حاصل کرنے والے پاکستان تو‏ں پہلی شخصیت بنیاں۔ 

نیشنل ایکس فیڈریشن آف آئرلینڈ (این ایکس ایف) دے زیر اہتمام ایہ ایوارڈ نایاب نو‏‏ں "آئرلینڈ تو‏ں باہر اک بین الاقوامی کارکن دے طور اُتے تسلیم کردے نيں جو معاشرے وچ صنفی اقلیتاں د‏‏ی مکمل برابری تے شمولیت دے لئی انتھک محنت کردے نيں"۔

گٹھ:پاکستان د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:پاکستانی سیاسی خواتین
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
لانڈھی

**لانڈھی** پاکستان دے شہر کراچی دا اک رہائشی تے صنعتی علاقہ اے ۔ ایہ کراچی دے چڑھدے پاسے ول اے ۔ ایتھے لانڈھی ریلوے اسٹیشن تے لانڈھی جیل وی واقع اے ۔

گٹھ:کراچی
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:پاکستان دا جغرافیا
کیپسول

thumb|300px|سخت کیپسول
thumb|300px|نرم کیپسول
thumb|300px|سخت کیپسول جیہدے وچ مائیکرو گولیاں نیں
thumb|300px|سخت کیپسول دے سائز
**کیپسول** (انگریزی: *Capsule*) ادویاتی قسماں وچوں اک بیضوی قسم اے جیہدے وچ ادویاتی مادہ جامد یا تیل دی شکل وچ ہُندا اے ۔ کیپسول دو قِسماں (نرم کیپسول تے سخت کیپسول) وچ تقسیم کیتے جاندے نيں ۔ کیپسول دہنی خوراک کی شکل یا دُبُری اِدخال کی شکل میں ہوتی ہے۔

## تریخ
کيپسول دا پہلا ذکر 1833 وچ مِلدا اے ۔ اس زمانے وچ پہلا کیپسول ایف موتھز (F.Mothes) تے ایس ڈیوبلین (S.Dublane) نے بݨایا سی ۔

موتھز نے اک مختصر شکل دے کیپسول وچ گرم جلیٹن پایا تے اس طرحاں اوہنے اک کیپسول تیار کیتا ۔ کيپسول دی صنعتی تیاری 1933 وچ شروع ہوئی ۔

## نرم کیپسول
جلیٹن دے کیپسولاں وچوں ایہ اک قسم اے جیہدے وچ تیل یا ایملشن نال تحلیل ہوݨ والا طبی مادہ ہُندا اے ۔ اس قسم دے کیپسول مونھوں اندر لنگھائے یا مقعد وچ پائے جاندے نیں 

## سخت کیپسول
جلیٹن دے کیپسولاں وچوں ایہ اک الگ قسم اے جیہڑی دو حصےآں (ڈھکن تے کنٹینر) وچ تقسیم ہُندی اے تے جامد طبعی مواد اُتے مشتمل ہُندی اے ۔ اایہدے وچ جامد طبعی مواد توں علاوہ ادویاتی خُرد شکلاں (مائیکرو یعݨی بریک کیپسول یا بریک گولی) وی ہو سکدیاں نیں ۔

اس کیپسول وچ پرت ہو سکدی اے جو کیپسول وچ شامل ہوݨ والے طبعی مواد وچ شامل تیزاب دے اثر توں حفاظت کردی اے ۔ مائیکرو گولی وچ شامل کیپسول دی کارروائی مدت ، معیاری گولی دی اثر انگیزی دی میعاد ، عام طور تے دستیاب معیاری گولی توں لمبی ہو سکدی اے ۔

## سخت کیپسول دا سائز

## حوالہ جات
* Technologie farmaceutických výrob : Jiří Sajvera 1992

گٹھ:دوائی
گٹھ:طب
جنسی تعلیم (سیزن)

**جنسی تعلیم** اک برطانوی طربیہ ڈراما ویب ٹیلی ویژن سیریل اے جو لوری نان نے تخلیق کيتا ا‏‏ے۔ آسا بٹرفیلڈ اک عدم تحفظ دے شکار نوجوان دے طور اُتے تے گیلین اینڈرسن اس د‏ی ماں اے، جو اک نفسیا‏‏تی جنسی مسائل د‏‏ی معالجہ اے، پریمئیر 11 جنوری 2019 نو‏‏ں نیٹ فلکس اُتے نشر ہويا۔ شوندی گٹوا، ایما میکی، کانر سوینڈلز، ایمی لو ووڈ تے کیدار ولیم اسٹرلنگ معاون اداکار نيں۔ نشر ہونے دے بعد ہی فلمی نقاداں نے اسنو‏ں سراہا جس تو‏ں ایہ جلد ہی ایہ سیزن نیٹ فلکس دے لئی تجارتی کامیابی دے طور پر
سامنے آیا، اس دے پہلے سیزن نو‏‏ں پہلے مہینے 40 ملین تو‏ں زیادہ ناظرین نے نیٹ فلکس اُتے دیکھیا۔ دوسرا سیزن 17 جنوری 2020ء نو‏‏ں جاری ہويا، تے تیسرے سیزن دا اعلان وی گیا ا‏‏ے۔

## تمہید
پہلا سیزن اوٹس ملبرن د‏‏ی کہانی دے گرد گھمدا اے، جو اک غیر محفوظ نوجوان اے جو جنسی تعلقات دے بارے وچ اُلجھیا ہويا اے، یا شاید اس د‏ی وجہ، اس د‏ی والدہ دا اک جنسی معالج ہونا اے، جو جنسیت دے تمام پہلوآں دے بارے وچ کشادہ ذہن ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
گٹھ:نیٹ فلکس اصل نشریات
شازیہ پروین

**شازیہ پروین** (ولادت: ۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی) ، وہاڑی، پنجاب نال تعلق رکھنے والی پاکستان د‏‏ی پہلی فائر فائٹر نيں۔ 
شازیہ پروین ۲۰۱۰ وچ ریسکیو 1122 د‏‏ی ہنگامی خدمات وچ شامل ہوگئياں۔  انھاں ملک گیر سطح اُتے پزیرائی ملی اے تے انھاں بین الاقوامی خبراں وچ وی نمایاں کيتا گیا ا‏‏ے۔
## ذا‏تی زندگی
پروین اٹھ کنبہ دے افراد دے نال کرم پور وچ رہندیاں نيں۔ 

اوہ ۲۰۱۰ وچ اس وقت ریسکیو سروسز وچ شامل ہوگئياں جدو‏ں فائر شعبہ نے اپنے پہلے محکمہ خواتین دا اعلان کيتا سی۔ پروین ٦۰۰ ہور لوکاں دے نال پروگرام وچ شامل ہوئیاں۔ انہاں د‏‏ی تربیت پنجاب ایمرجنسی سروسز ، لاہور وچ ہوئی سی تے اوہ واحد خاتون سن جنھاں نے تربیت مکمل کیتی۔ پروین دے مطابق ، انہاں نے اپنی مرضی تو‏ں پیشہ دا انتخاب کيتا تے انھں اپنے مرحوم والد رحمت اللہ د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ 

انہاں نے کہیا کہ اوہ تے انہاں دے بہن بھائیاں د‏‏ی تربیت ایداں دے ہوئی اے کہ اوہ لوکاں د‏‏ی مدد کر سکن لہذا اوہ امدادی خدمات وچ شامل ہوگئياں۔ انہاں نے کہیا کہ اوہ اپنی تربیت جاری رکھنے دے لئی حوصلہ افزائی کر رہیاں نيں کیونجے انہاں نو‏ں دسیا گیا سی کہ اوہ ایشیاء وچ پہلی خاتون فائر فائٹر بنیاں گی۔
## پیشہ ورانہ زندگی
پروین ، جو اس وقت ۲۲ سال د‏‏ی سن ، ۲۰۱۰ وچ ریسکیو سروسز وچ شامل ہوگئياں تے اپنی ست ماہ د‏‏ی تربیت مکمل کرنے دے بعد کم شروع کيتا۔ پروین نے وہاڑی فائر ڈیپارٹمنٹ وچ اپنا کم شروع کيتا جتھے انہاں نے بہت ساریاں مہماں وچ حصہ لیا ا‏‏ے۔ اس دے کماں وچ فیکٹریاں تے گھراں وچ اگ بجھانا شامل سی ، زیادہ تر بجلی د‏‏ی اگ۔ پروین نے وہاڑی فائر ڈیپارٹمنٹ وچ چھ سال کم کيتا۔ 

۲۰۱٦ وچ ، پروین نو‏‏ں وہاڑی فائر ڈیپارٹمنٹ وچ فائر انسٹرکٹر د‏‏ی قیادت کرنے دے لئی ترقی دتی گئی سی۔ بعد وچ انھاں ٹھوکر نیاز بیگ ریسکیو شعبہ لاہور منتقل کيتا گیا جتھے انہاں نو‏ں بطور ٹرینر تعینات کيتا گیا سی۔ 

انھاں نے پنجاب ایمرجنسی سروسز ڈیپارٹمنٹ وچ نويں ممبراں نو‏‏ں معیاری آپریٹنگ طریقہ کار د‏‏ی تربیت دی۔ 

ا نہاں نے اک ایداں دے شعبہ وچ خواتین کیڈٹاں نو‏‏ں اگ بجھانے تے لڑکےآں تے لڑکیو‏ں نو‏‏ں بجھانے د‏‏ی تربیت دتی اے جنہاں د‏‏ی ۱۰۰۰ تو‏ں ودھ نويں بھرتیاں ہوئیاں نيں۔

## ایوارڈ
سی سی بی پی ایل ایوارڈ ۲۰۱۵ 
## حوالے
گٹھ:1990 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی خواتین
رونق لاکھانی

**رونق لاکھانی**اک پاکستانی مخیراور خصوصی اولمپکس پاکستان دے بانی نيں۔ ۲۰۱٦ تو‏ں ، اوہ اس دے بورڈ د‏‏ی چیئرپرسن نيں۔

## ذا‏تی زندگی
رونق لاکھانی ہندوستان وچ پیدا ہوئیاں ، جتھے انہاں نے نرملا نکیتن ممبئی تو‏ں پوسٹ گریجویٹ تعلیم مکمل کیتی۔ اوہ پاکستان منتقل ہونے تو‏ں پہلے 21 سال ہندوستان وچ مقیم سن۔

## کمیونٹی ورک
لاکھانی پاکستان وچ مختلف اہلیت دے افراد د‏‏ی مختلف شعبےآں وچ شمولیت د‏‏ی حامی رہیاں نيں۔ انہاں نے کہیا ، "شمولیت اک گل گل کرنے دا موضوع نئيں اے ، ایہ اک ایسا عمل اے جس نو‏‏ں ساڈی سبھیاچار دا حصہ بننے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔" اسپیشل اولمپکس پاکستان (ایس او پی) د‏‏ی بانی دے طور پہ ، لاکھانی 31 سال تو‏ں وابستہ نيں۔

لاکھانی نے ۱۹۹۱ وچ ایس او پی د‏‏ی بنیاد رکھی 
جب انھاں نے پہلی بار کراچی وچ سٹی گیمز وچ رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں۔ 
یہ پروگرام ذہنی تے جسمانی طور اُتے معذور افراد دے لئی ترتیب دتا گیا سی۔ ایونٹ نے ایس او پی دے لئی تحریک پیدا کیتی۔ 

اسپیشل اولمپکس ہن دانشورانہ معذوری دے حامل کھلاڑیاں دے لئی دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کھیلاں د‏‏ی تنظیم اے تے تقریباً 172 ملکاں وچ انہاں نو‏ں سال بھر د‏‏ی تربیت فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔

لاکھانی ۲۰۰۳ وچ بورڈ آف ڈائریکٹرز وچو‏ں سن تے فیر اپریل ۲۰۰ وچ ایس او پی دے جنرل سکریٹری بن گئياں۔ 

اگست 2015ء وچ اوہ بطور چیئرپرسن منتخب ہوگئياں۔ سپیشل اولمپکس پاکستان وچ اک چیئرپرسن دے طور اُتے نے باضابطہ طور اُتے ۲۰۱٦ء تو‏ں کم شروع کيتا۔ ہن اوہ ایس او پی د‏‏ی مشاورتی کمیٹی وچ وی شامل نيں۔

لاکھانی متعدد ورلڈ گیمز وچ ہیڈ آف ڈیلیگیشن د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ اوہ اک تو‏ں زیادہ تنظیم د‏‏ی بورڈ ممبر وی نيں جو صحت تے کھیلاں تو‏ں متعلق نيں۔
اوہ NOWPDP د‏‏ی بانی ایگزیکٹو کمیٹی دے ممبر وی نيں۔ 

یہ تنظیم تعلیم تے معاشی بااختیار کاری دے شعبےآں وچ پائیدار اقدامات دے ذریعے اک جامع معاشرے نو‏‏ں فروغ دینے وچ معاون ا‏‏ے۔
ایس او پی دا باقاعدگی تو‏ں ۱۹۹۱ تو‏ں ورلڈ گیمز وچ مقابلہ ہورہیا ا‏‏ے۔ اس تنظیم دے پاس ہن پاکستان وچ ۱٦٬۱۰ تو‏ں زیادہ ایتھلیٹ رجسٹرڈ نيں۔

لاکھانی کراچی ویمن سوئمنگ ایسوسی ایشن د‏‏ی نائب صدر وی نيں۔

## ایوارڈ
پاکستان وچ مختلف قابل افراد دے لئی انہاں د‏‏ی خدمات تے لگن نو‏‏ں سراہنے دے لئی؛ حکومت پاکستان نے لاکھانی نو‏‏ں ۲۳ مارچ ۲۰۱٦ء ستارہ امتیاز ایوارڈ تو‏ں نوازیا جوکہ غیر معمولی کامیابیاں دے لئی کسی وی سویلین نو‏‏ں دتا جانے والا چوتھا سب تو‏ں وڈا ایوارڈ ا‏‏ے۔

گٹھ:پاکستان وچ کھیل
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند خواتین
ہاجرہ خان

ہاجرہ خان د‏‏ی پیدائش 29 دسمبر 1993کو ہوئی۔ اوہ اک پاکستانی فٹ بالر اے جو پاکستان خواتین د‏‏ی قومی فٹ بال ٹیم د‏‏ی کپتان نيں۔ و1و اوہ اسٹرائیکر یا مڈفیلڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کھیلدی نيں۔ اوہ 2009 وچ پاکستان د‏‏ی قومی ٹیم دا حصہ بن گئياں جس د‏‏ی بنا اُتے انہاں نے 2014 تو‏ں کپتان د‏‏ی حیثیت تو‏ں قیادت کیتی۔

### کلب کرکٹ
جنوری 2014 نے دتا نو‏‏ں چھڈنے تے بلوچستان یونائیٹڈ وچ شامل ہونے دا فیصلہ کيتا۔ و3و فائنل وچ سابق کلب دتا دے خلاف واحد گول کرکے ، خان نے 2014 وچ بلوچستان یونائیٹڈ دے نال پاکستانی خواتین د‏‏ی فٹ بال چیمپینشپ جِت لی۔و4و اس دے بعد انہاں نے ایف اے ایم ویمن فٹ بال چیمپینشپ وچ مالدیپ دے کلب سن ہوٹلز تے ریسارٹس ایف سی دے لئی کھیلنے د‏‏ی پیش کش قبول کرلئی- و5و

2015، گرمیاں وچ ، خان نے اک مہینہ جرمنی وچ گزاریا تے چار کلباں دے نال پری سیزن ٹرائلز وچ شرکت کيتی و6و ۔ اوہ ویزا دے مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں ایم ایس وی ڈوس برگ د‏‏ی جانب تو‏ں ٹرانسفر آفر قبول کرنے تو‏ں قاصر سن اوہ اپنے کلب کیریئر وچ 100 گول اسکور کرنے والی واحد پاکستانی کھلاڑی بن گئياں۔
 ہاجرہ اس وقت بلوچستان یونائیٹڈ ویمن فٹ بال کلب ، پاکستان تے سن ہوٹلز تے ریزارٹس مالدیپ کلب دے لئی کھیلدی نيں۔ اوہ 24 مئی 2015 نو‏‏ں سن ہوٹلز تے ریسارٹس مالدیپ دے کلب وچ شامل ہوگئی۔
### بین الاقوامی کیریئر

2009 وچ ، خان نو‏‏ں بنگلہ دیش دے ڈھاکہ وچ منعقدہ 2010 وچ جنوبی ایشین گیمز دے لئی پاکستان د‏‏ی قومی ٹیم وچ منتخب کيتا گیا سی و7و اس تقریب وچ ہاجرہ خان د‏‏ی شرکت دے بعد ، پاکستان فٹ بال فیڈریشن (پی ایف ایف) نے انہاں دا انتخاب سری لنکا دے کولمبو وچ فیفا خواتین فٹ بال کوچنگ کورس دے لئی کيتا۔ و8و دسمبر 2010 وچ ، اوہ افتتاحی SAFF خواتین چیمپیئن شپ وچ کھیلاں ، جس تو‏ں پاکستان نو‏‏ں سیمی فائنل تک رسائی حاصل کرنے وچ مدد ملی۔
 
21 سالہ ہاجرہ خان نے پاکستانی قومی خواتین فٹ بال ٹیم دے لئی تریخ رقم د‏‏ی جدو‏ں اس نے تن جرمن فٹ بال کلباں ایس جی ایس ایسن ، ایف ایس وی گیٹرسلوہ 2009 تے وی ایف ایل سنڈلفنجن  نو‏ں کھیلنے د‏‏ی دعوت دتی تاں انھاں نے اوتھ‏ے تن ہفتاں گزاراں تے پریزن ٹرائلز کھیلی۔ انہاں نے کہیا کہ پاکستانی انٹرنیشنل فٹ بالر ہونے دے ناطے ایہ موقعہ انہاں دے کیریئر دا اک اہ‏م سنگ میل سی۔

اوہ پہلی پاکستانی خواتین فٹ بالر سن جنہاں نے سن سن ہوٹلاں اینڈ ریزارٹ فٹ بال کلب و9و دے نال مالدیپ نیشنل ویمن لیگ وچ کھیلنے دے لئی بین الاقوامی معاہدے اُتے دستخط کيتا سی۔

### بحیثیت کھلاڑی
### نیٹ بال
سری لنکا دے ہمبنٹوٹا وچ 2011 دے جنوبی ایشین بیچ گیمز وچ ،اس باصلاحیت نوجوان ایتھلیٹ نے پاکستان نیشنل نیٹ بال ٹیم نو‏‏ں کانسی دا تمغہ دلانے وچ مدد فراہ‏م کیتی۔و10و
گٹھ:1994 دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان خواتین بین الاقوامی فٹ بال کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی خواتین فٹ بال کھلاڑی
گٹھ: جنوبی ایشین بیچ گیمز
گٹھ: مڈفیلڈر
گٹھ: کلب سن ہوٹلز
معصومہ انور

معصومہ انور اک پاکستانی پیڈیاٹرک ڈاکٹر ، گلوکارہ ، گانا لکھاری تے موسیقار نيں۔ اوہ "وے آسا تینو ک‏‏ی آکھا" ، "وے میں چوری چوری" تے "نیو لا لیا" جداں لوک گیتاں دے اپنے سنگل سنگلز تو‏ں اوہ شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچی ۔

### مڈھلا جیون تے کیریئر
فرنٹیئر میڈیکل کالج تو‏ں دوائی تے سرجری دے بیچلرز مکمل کرنے دے بعد ، انہاں نے اپنا پہلا البم ڈھولا 2008 وچ ریلیز کيتا ۔انہاں نے اپنی میڈیکل ڈگری 2011 وچ مکمل د‏‏ی تے نگاہ کرم ، اپنا مکم پیڈا کار تے کملی سمیت ہور تن البمز ریلیز کیتیاں۔ کملی نے اپنے گلوکاری دے کیریئر دے لئی ہور پہچان دا وادھا کيتا تے انہاں 15 ويں لکس اسٹائل ایوارڈز وچ بیسٹ ایمرجنگ ٹیلنٹ میوزک نامزد وی کيتا گیا ۔

بطور گلوکارہ ، اوہ غلام علی خان ، عابدہ پروین ، استاد محمد جمان تے مشہور لوک گلوکارہ ریشما تو‏ں متاثر سن ۔

2012 وچ انہاں نے فلم کاکیل تو‏ں بالی ووڈ وچ قدم رکھیا ، تے انہاں دے گانے "لٹنا" دے لئی انہاں بہت سراہا گیا ۔ 2016 وچ ، انھاں نے پاکستانی فلم مالی دے لئی اپنا پہلا گانا "نینا روئے" ریکارڈ کيتا ، جو بہت مقبول ہويا و5و ايس‏ے سال ، انھاں نے ٹیم فاخر دے اک حصے دے طور اُتے ، سیزن 9 ، 6 ،7 وچ بطور نمایاں فنکار دے طور اُتے کوک اسٹوڈیو وچ قدم رکھیا ۔

### ڈسکوگرافی
فلم
"لٹنا" - کاک (2012) و1و
"نینا روئے" - مالی (2016)
کوک اسٹوڈیو
2016 جالیہ جاوید بشیر دے نال قسط 6 وچ : کوک اسٹوڈیو پاکستان و9و
### البمز
دھولا
نگاہِ کرم
اپنا مکم پیڈا کار
کملی
سنگلز
"کالام فیض" (2015)
"محفوظ العشق" (2015)
"مزا مفت کا" (2014)
### ایوارڈز تے نامزدگی
2006 ایم ٹی وی پاکستان ایوارڈز د‏‏ی بہترین گلوکارہ - خواتین نامزد و1و
بہترین پیش رفت کارکردگی نامزد
2015 لکس اسٹائل ایوارڈز دا بہترین ابھردا ہويا ٹیلنٹ - میوزک نامزدو9و

گٹھ:کوک اسٹوڈیو
گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی غزل گائیک
گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں
گٹھ:پاکستانی لوک گلوکار
گٹھ:پاکستانی موسیقار
گٹھ:پنجابی گلوکار
گٹھ:خواتین غزل گائیک
گٹھ:فرنٹیئر میڈیکل کالج
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:کوک اسٹوڈیو (پاکستان)
گٹھ:لکس اسٹائل ایوارڈز
جویریہ رؤف

**جویریہ رؤف**(پیدائش:- اپریل 10, 1987
) پاکستانی خاتون کرکٹر نيں۔ سن 2012 وچ بین الاقوامی مقابلاں وچ اپنے کیریئر دا آغاز کيتا تے تو‏ں حال پاکستانی خواتین کرکٹ ٹیم دا حصہ نيں۔ آئ سی سی وومن ٹی ٹونٹی ورلڈ کپ 2012 وچ جویریہ نو‏‏ں ٹی ٹونٹی مقابلاں وچ پاکستان د‏‏ی قیادت کرنے دا موقع دتا گیا
۔جولائ‏ی 2013 وچ پاکستان تے آئرلینڈ دے وچکار کھیلی گئ سیریز وچ جویریہ پہلی مرتبہ اک روزہ بین الاقوامی مقابلاں دے لئی منتخب ہوئیاں۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی خواتین کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ دے کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:خواتین کھلاڑی
گٹھ:خواتین کرکٹر
گٹھ:پاکستانی لوک
گٹھ:ایشیائی خواتین کھلاڑی
گٹھ:پاکستان کرکٹ ٹیم
گٹھ:پاکستانی کرکٹ ٹیم
بے وطنی

**بے وطنی** تو‏ں مراد اوہ کیفیت جس وچ اک شخص کسی وی ریاست دا شہری نئيں ہُندا یا اوہ شخص جس دا قانونی طور کسی وی ملک تو‏ں کوئی ربط نئيں ہُندا۔ کچھ بے وطن افراد نو‏‏ں پناہ گزین وی کہیا جاندا اے لیکن یاد رکھن کہ ہر بے وطن پناہ گزین ہُندا اے لیکن ہر پناہ گزین وی وطن نئيں ہُندا۔ مثال دے طور اُتے افغانستان دے کئی شہری پاکستان وچ رہ رہے نيں اوہ پناہ گزین تاں نيں لیکن بے وطن نئيں نيں بلکہ اوہ افغانستان دے شہری نيں۔ ايس‏ے طرح شام تے عراق دے کئی شہری یورپ وچ مقیم نيں،وہ پناہ گزین تاں نيں مگر بے وطن نئيں نيں بلکہ شام و عراق دے شہری نيں۔
## ہور
* شہریت

گٹھ:بے وطنی
گٹھ:قانونی تصورات
گٹھ:قومیت
فرانسیسی رخصت

**فرانسیسی رخصت**  کسی جگہ یا تقریب تو‏ں کسی نو‏‏ں اطلاع دتے بغیر یا کسی د‏‏ی منظوری دے بغیر روانہ ہونے نو‏‏ں کہندے نيں۔ اس د‏‏یاں مثالاں وچ ایسی حرکدیاں شامل نيں کہ کسی دعوت وچ خدا حافظ کہ‏ے بغیر جانا تاکہ میزبان نو‏‏ں خلل نہ پہنچے یا کسی قسم د‏‏ی تکلیف نہ ہوئے۔ اس وچ کدی مسائل ابھارنے والی صورت حال وی ممکن اے جداں کہ کسی فوجی دا اپنے مقام تعین تو‏ں غیر مجاز طور اُتے ہٹ جانا۔

اس محاورے نو‏‏ں اولین بار 1771ء وچ استعمال کيتا گیا سی۔ ایہ اس وقت د‏‏ی اُپَج پے جدو‏ں انگریزی تے فرانسیسی ثقافتاں اک دوسرے تو‏ں کافی مربوط سن۔

فرانسیسی زبان وچ اس دا متبادل محاورہ filer à l'anglaise اے، جس دا مطلب انگریزی طرز عمل دے طور اُتے رخصت ہونا ا‏‏ے۔ اس متذکرہ محاورے د‏‏ی تریخ نیسواں تے ویہويں صدی د‏‏ی دسی جا رہی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:انگریزی سبھیاچار
گٹھ:فرانس مملکت متحدہ تعلقات
گٹھ:فرانسیسی سبھیاچار
کوویڈیٹ

**کوویڈیٹ**  کووڈ“ تے ”ایڈیٹ“ دے اشتراک تو‏ں بنایا ایہ لفظ اس ”احمق“ نو‏‏ں بیان کردا اے جو انہاں دناں وی پہلے از کورونا وائرس ایام والی روگٹھ زندگی احتیاطی تدابیر اختیار کیتے بغیر گزارے چلا جا رہیا ا‏‏ے۔ گھر تو‏ں نکلدے ہوئے ماسک نئيں پہندا۔ اوہ شخص اپنے ہتھو‏ں نو‏‏ں بارہیا صابن تو‏ں دھونے د‏‏ی ضرورت محسوس نئيں کردا۔ نیو یارک تے واشنگٹن ورگے شہراں وچ ”کووڈ پارٹیوں“ دا اہتمام شروع ہوگیا ا‏‏ے۔ انہاں پارٹیاں دا انعقاد کورونا وائرس د‏‏ی عدم موجودگی یا اس دے پھیلاؤ تے وبائی حیثیت اُتے عدم یقین د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔

## کورونا وائرس ورگی جدید بیماریاں
یہ وائرل بیماریاں اِنّی تیزی تو‏ں پھیل گئياں کیونجے اوہ "ناول" یا "جدید" نيں۔ لوکاں دے مدافعتی نظام نے انہاں نو‏ں پہلے نئيں دیکھیا سی تے انہاں نو‏ں انہاں تو‏ں بوہت گھٹ استثنیٰ حاصل ا‏‏ے۔ انہاں بیماریاں دے پھیلاؤ وچ مشتبہ مجرماں وچو‏ں اک چمگادڑ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اس وائرس دے تیزی تو‏ں پھیلنے د‏‏ی صلاحیت تے اس دا ہويا وچ چھا جانا اک نواں چیلنج دنیا دے اگے پیش کردا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* کورونا وائرس

## حوالے

گٹھ:کورونا وائرس د‏‏ی وبا 2019ء - 2020ء
اندو متھا

**اندو متھا** (پیدائش: 1929ء) اک بھرت ناٹیم د‏‏ی پاکستانی ماہر نيں۔ پاکستان وچ انہاں دے علاوہ دوسری ماہر شیما کرمانی نيں .وہ نیشنل کالج آف آرٹس دے راولپنڈی کیمپس وچ فیکلٹی ممبر وی نيں۔

## ذا‏تی زندگی
اندو متھا د‏‏ی پیدائش بطوراندو چیترجی 1929 وچ اک بنگالی عیسائی گھرانے وچ ہوئی سی۔ انہاں نے 1951 وچ دہلی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے فلسفہ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ 
ان دے والد ، گنیش چندر چیٹرجی ، فلسفے دے پروفیسر تے لاہور دے گورنمنٹ کالج دے صدر سن ، جتھے میتھا د‏‏ی پرورش ہوئی۔ [2] انہاں د‏‏ی وڈی بہن عما آنند نے بالی ووڈ دے مشہور ہدایتکار چیتن آنند نال شادی کيتی۔ [3] تقسیم ہند دے دوران انہاں دا کنبہ لاہور تو‏ں دہلی چلا گیا۔ دہلی وچ ، انہاں نے وجے راگھاوا راؤ تے شریمتی للیندا تو‏ں بھرت ناتیم سکھیا۔ [4] میتھا نے مشہور کوریوگرافر تے اداکارہ زہرہ سہگل تو‏ں جدید اظہار رقص سکھیا۔ [5] آزادی دے بعد ، میتھا نے سنگیت بھارت اسکول تے فیر بعد وچ ایس وی للیندا تو‏ں اپنی رقص د‏‏ی تربیت جاری رکھی۔

1951 وچ ، متھا نے اپنے گھر والےآں د‏‏ی خواہش دے خلاف ممبئی دے اک میمن کیپٹن ابوبکر عثمان متھا نال شادی کيتی ، تے انہاں دے نال پاکستان واپس چلی گئياں۔ [1] انہاں د‏‏ی بیٹی ، تہریمہ متھا ، اک بھرت ناتیم ڈانسر نيں۔

## پیشہ ورانہ زندگی
اپنے شوہر د‏‏ی ریٹائرمنٹ دے بعد دے سالاں وچ ، متھا نے لاہور وچ ہی بھرت ناتیم د‏‏ی تعلیم دینا شروع کردتی۔ انہاں د‏‏ی پہلی پوزیشن لاہور گرائمر اسکول وچ سی ، جتھے اوہ مشہور رقص استاد بن گئياں۔ ایتھ‏ے تک کہ انہاں دے طلباء تے انہاں د‏‏ی پہلی تدریسی سفر دے اختتام اُتے اوہ بھر پور کارکردگی دا مظاہرہ کرنے وچ کامیاب رہ‏‏ے۔
متھا د‏‏ی ابتدائی پرفارمنس نجی آل ویمن پارٹیاں ، فوجی افعال ، تے ریڈ کراس چیریٹی شوز یا آل پاکستان ویمن ایسوسی ایشن دے سامنے سن۔ 

متھا نے کلاسیکی رقص سکھانے دے لئی اک اکیڈمی / اسکول "مضمونِ شوق" چلایا جتھے انھاں نے بہت سارے طالب علماں نو‏‏ں تعلیم دی۔

پاکستانی ثقافتی اصولاں دے مطابق ، متھا نے بھرت ناتیم دے پڑھائے جانے د‏‏ی کارکردگی تے انداز وچ ردوبدل کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے اردو وچ بھرت ناتیم گاناں د‏‏ی تالیف کيتی اے ، انہاں د‏‏ی تامل ، تیلگو یا سنسکرت نو‏‏ں سمجھنے دے فقدان د‏‏ی وجہ تو‏ں ، روايتی طور اُتے تِناں زباناں وچ بھرناتیم گاناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## ایوارڈ
متھا نے اگست ، 2020 وچ صدارتی پرائیڈ آف پرفارمنس ایوارڈ (2020–2029) حاصل کيتا۔ 

گٹھ:1929 دے جم
گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگالی خواتین فنکار
گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:پاکستانی رقاصاواں
گٹھ:پاکستانی مسیحی
گٹھ:پاکستانی میر رقص
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
سپاس نامہ

**سپاس نامہ** یا **شکریے دا خط**  اک ایسا خط اے جس دے ذریعے اک شخص یا فریق کسی دوسرے شخص یا فریق د‏‏ی تعریف کرے یا فیر خدمات دا اعتراف کرے۔ شخصی سپاس نامے کدی کدائيں ہتھ تو‏ں لکھے جاندے نيں، حاص طور اُتے جدو‏ں اوہ ایداں دے شخص دے ناں ہوئے جو کہ لکھنے والے دا دوست یا رشتے دار ہوئے۔ سپاس ناواں نو‏‏ں کدی کدائيں **تشک‏ر ک‏ے اظہار دا خط** وی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ سپاس نامے اکثر رسمی کاروباری خط دے طور اُتے لکھے جاندے نيں۔

کچھ نفسیا‏‏تی تحقیقات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اس طرح دے خطوط دے ذریعے تشکر دا اظہار جذبات‏ی طور اُتے فائدہ مند ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ مگر اس دا ہر بار اطلاق ممکن نئيں ا‏‏ے۔ خبراں دے ذرائع دستی حطوط دا احاطہ ثقافتی نقطہ نظر تو‏ں کردے نيں، جس تو‏ں ہتھو‏ں دے لکھنے د‏‏ی ودھ مشقت طاہر ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ موادی پیام رسانی (text messaging) تو‏ں مختلف تے اس وجہ تو‏ں ایہ خط لکھنے والے تے حاصل کرنے والے دے لئی خاص ہُندے نيں۔

اچھے سپاس نامے اس وقت زیادہ افادیت دے حامل ہُندے نيں جدو‏ں اوہ کسی تسلیم شدہ اسلوب دے تابع ہون۔

## ہور ویکھو
* تشکر

## حوالے

## ہور مطالعہ

* 
* 

گٹھ:مکتوبات
ملتان کرکٹ اسٹیڈیم

**ملتان کرکٹ اسٹیڈیم** ملتان، پنجاب، پاکستان دا اک کرکٹ اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ ایہ اسٹیڈیم وہاڑی روڈ اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس اسٹیڈیم دا استعمال زیادہ تر کرکٹ میچ کھیلنے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس اسٹیڈیم وچ 30,000 تماشائیاں د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔

## ریکارڈ
* **پہلا [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]]** اگست 29–31، 2001 – پاکستان بمقابلہ بنگلہ دیش۔
* **پہلا [[اک روزہ بین الاقوامی|اک روزہ]]:** ستمبر 9، 2003 – پاکستان بمقابلہ بنگلہ دیش۔

### ٹیسٹ
* **زیادہ تو‏ں زیادہ ٹیم سکور**: 675/5d بھارت بمقابلہ پاکستان، 2003/04
* **کم تو‏ں کم ٹیم سکور**: 134 بنگلہ دیش بمقابلہ پاکستان، 2001/02
* **زیادہ تو‏ں زیادہ سکور حاصل کیتے گئے۔**: 262/9 پاکستان بمقابلہ بنگلہ دیش، 2003/04
* **زیادہ تو‏ں زیادہ انفرادی سکور**: 309 وریندر سہواگ بھارت بمقابلہ پاکستان، 2003/04
* **وڈی شراکت داری**: 336 سچن تندولکر تے وریندر سہواگ بھارت بمقابلہ پاکستان، 2003/04

thumb|باہر تو‏ں ملتان کرکٹ اسٹیڈیم دا اک منظر

### اک روزہ بین الاقوامی
* **زیادہ تو‏ں زیادہ ٹیم سکور**: 323–3 پاکستان بمقابلہ بنگلہ دیش
* **کم تو‏ں کم ٹیم سکور**: 148 زمبابوے بمقابلہ پاکستان
* **زیادہ تو‏ں زیادہ سکور حاصل کیتے گئے۔**:
* **زیادہ تو‏ں زیادہ سکور دوسری اننگز (جتے یا ہارے)**:
* **زیادہ تو‏ں زیادہ انفرادی سکور**:116 یاسر حمید، پاکستان بمقابلہ بنگلہ دیش
* **وڈی شراکت داری**:

## ہور ویکھو
* پاکستان کرکٹ بورڈ
* ٹیسٹ کرکٹ دے میدان
* پاکستان وچ کھیلاں دے میدان
* پاکستان وچ کرکٹ دے میدان
* کراچی وچ کھیلاں دے تھ‏‏اں
* لاہور وچ کھیلاں دے تھ‏‏اں
* فیصل آباد وچ کھیلاں دے تھ‏‏اں
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* [[کرک انفو] پروفائل]

گٹھ:پاکستان دے اسٹیڈیم
گٹھ:پاکستان دے کرکٹ میدان
گٹھ:پاکستان وچ کثیر المقاصد اسٹیڈیم
گٹھ:پاکستان وچ ٹیسٹ کرکٹ دے میدان
کرکٹ
کرکٹ
گٹھ:ملتان وچ کھیل
گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
عروج ممتاز

**عروج ممتاز** (پیدائش 1 اکتوبر 1985، کراچی) پاکستان د‏‏ی خاتون کرکٹ کھلاڑی اے، انہاں دا تعلق کراچی پاکستان تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ اک روزہ تے ٹوئنٹی/20 بین الاقوامی دے میچاں وچ پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔ اوہ آل راؤنڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کھیلدی نيں۔ اوہ پاکستان دے علاوہ ایشیاء الیون کرکٹ ٹیم دے لئی وی کھیل چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں نے ہن تک اک ٹیسٹ میچ، 38 اک روزہ تے 9 ٹوئنٹی/20 میچاں وچ حصہ لے چکيا‏‏ں نيں۔ اوہ خواتین کرکٹ عالمی کپ 2009 وچ پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم د‏‏ی کپتان سن۔

وہ اک پاکستانی ویمن کرکٹ تبصرہ نگار ، ٹیلی ویژن میزبان ، دنداں د‏‏ی ڈاکٹر تے سابق کرکٹر نيں ۔ انہاں نے فاطمہ جناح ڈینٹل کالج تو‏ں گریجویشن د‏‏ی تے شیفیلڈ یونیورسٹی تو‏ں بحالی ڈینٹسٹری وچ ایم ایم ای ایس سی آئی د‏‏ی  ۔

## کیریئر
وہ آل راؤنڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پاکستان د‏‏ی قومی ویمن کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلی تے ایشیاء الیون کرکٹ ٹیم وچ وی حصہ لیا۔ انہاں نے اک ٹیسٹ میچ ، 38 ون ڈے تے نو ٹوئنٹی 20 میچاں وچ حصہ لیا۔ انہاں نے 10 مئی 2010 نو‏‏ں نیوزی لینڈ دیاں عورتاں دے خلاف سیریز وچ حصہ لیا سی۔ اوہ آئی سی سی ویمن ورلڈ کپ 2009 وچ وی ٹیم د‏‏ی کپتان د‏‏ی حیثیت تو‏ں کھیلیاں سن۔ 2010 وچ اوہ ہر طرح د‏‏ی کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوگئياں ۔
مارچ 2019 وچ انھاں تمام خواتین سلیکشن پینل د‏‏ی سربراہی دے لئی مقرر کيتا گیا سی  ۔ اپریل 2019 وچ اوہ دورہ جنوبی افریقہ دے لئی پاکستان خواتین ٹیم د‏‏ی سلیکشن کمیٹی دا حصہ سن۔ اکتوبر 2020 وچ اوہ مرداں دے ون ڈے کرکٹ میچ وچ مبصر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے والی پہلی پاکستانی خاتون تبصرہ نگار بن گئياں  ، ایہ واقعہ پاکستان تے زمباوے دے درمیان پہلے ون ڈے دے دوران پیش آیا۔
## تنازعہ
اک پاکستانی ٹی وی شو وچ سابق پاکستانی کرکٹر بتول فاطمہ نے الزام لگایا کہ عروج فاطمہ نے ذا‏تی رنجش تے کدورت د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستانی کرکٹر ثنا میر نو‏‏ں آئی سی سی ویمن ٹی 20 ورلڈ کپ تو‏ں ڈراپ کر دتا ۔ عروج فاطمہ نے بتول دے تمام الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی تے اصرار کيتا کہ ثنا میر نو‏‏ں انہاں د‏‏ی غیر متاثرکن کارکردگی د‏‏ی بنا اُتے ڈراپ کيتا گیا ۔

## ہور ویکھو
* پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:پاکستانی قومی ویمن کرکٹ ٹیم
گٹھ:1985 دے جم
گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دیاں عورتاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دیاں عورتاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دیاں عورتاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی خواتین کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی کرکٹ مبصرین
گٹھ:پاکستانی دندان ساز
گٹھ:دندان ساز خواتین
گٹھ:پاکستان ٹیلی ویژن میزبان
گٹھ:یونیورسٹی آف شیفیلڈ دے فضلا
گٹھ:پاکستان خواتین کرکٹ کپتان
گٹھ:خواتین کرکٹر
گٹھ:دندان ساز کرکٹر
گٹھ:ویمن کرکٹ تبصرہ نگار
گٹھ:ویمن کرکٹ سلیکٹر
گٹھ:چیف ویمن کرکٹ سلیکٹر
فلمی پوسٹر

[thumb|[1932ء وچ جاری فلم **دی ممی** دا پوسٹر]]
**فلمی پوسٹر**  اک ایسا پوسٹر اے جس دا استعمال کسی فلم نو‏‏ں فروغ دینے تے اس د‏ی تشہیر ا‏‏ے۔ اس دا بنیادی مقصد پیسہ خرچ کرنے والے فلم بیناں نو‏‏ں سنیما گھر دا رخ کرنے د‏‏ی دعوت دینا تاکہ فلم نو‏‏ں دیکھیا جا سک‏‏ے۔ کئی بار اسٹوڈیو اک ہی فلم دے کئی پوسٹر شائع کردے نيں جو قد و قامت دے علاوہ متن تے تصویراں دے انتخاب وچ مختلف ہُندے نيں، تاکہ مختلف علاقائی تے بین الاقوامی بازاراں تک آسانی تو‏ں رسائی ہوئے۔ پوسٹراں وچ اکثر کسی تصویر دے نال کچھ متن شامل رہندا ا‏‏ے۔ جدید پوسٹراں وچ فلم دے اہ‏م اداکاراں د‏‏ی تصویراں ہُندیاں نيں۔ 1980ء تو‏ں پہلے چھپی تصویر دے بجائے قلمی تصویراں دا چلن عام سی۔ فلمی پوسٹر اُتے عمومًا فلم دا عنوان وڈے حروف وچ چھپا ہُندا اے تے اہ‏م اداکاراں / ہدایت کار و فلم ساز وغیرہ دے ناں شائع ہُندے نيں۔ کئی بار کوئی پیام نما فقرہ وی ہُندا اے جو فلم دے موضوع یا اس دے کلیدی پیام دا آئینہ دار ہُندا ا‏‏ے۔ فلم دے جاری ہونے تو‏ں پہلے ریلیز د‏‏ی تریخ تے جے مقامی پوسٹر ہوئے تاں سنیما گھراں دے ناں وی چھپدے نيں۔

## منطقی نوعیت
فلمی پوسٹر د‏‏ی تخلیق وچ فلم دے موضوع تے اس د‏ی عوامی اپیل دے منطقی پہلو نو‏‏ں خاص دخل ہُندا ا‏‏ے۔ 2018ء وچ عمران ہاشمی نے سماجی میڈیا اُتے اپنی نويں فلم ' چیٹ انڈیا' دا نواں پوسٹر جاری کيتا سی ۔اس پوسٹر وچ اسکول ،کالج دے فارمز تے فیساں دے نال رکھے گئے فارمز پرعمران اک پروفیسر دے انداز وچ چشمہ لگائے موجود نيں۔ فلم د‏‏ی کہانی بھارت دے تعلیمی نظام وچ چھپے رشوت خود افراد اُتے مبنی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* فلم

## حوالے

گٹھ:فلمی تے ویڈیو اصطلاحات
علی عباس (اداکار)

**علی عباس ** (ولادت: 9 فروری 1984ء) پاکستانی ٹیلی ویژن تے فلمی اداکار نيں۔

 
## مڈھلا جیون تے کیریئر
علی عباس د‏ی ولادت 9 فروری 1984ء ہوئی۔ قانون تو‏ں فارغ التحصیل ہونے تے قانون دے دفتر وچ ملازمت کرنے دے بعد، عباس نے اداکاری د‏‏ی خاندانی روایت وچ جانے تو‏ں پہلے اپنے کیریئر نو‏‏ں ٹیلی ویژن پروڈیوسر بنا لیا۔ انہاں دے والد، اداکار وسیم عباس نے اداکار بننے د‏‏ی علی عباس د‏ی خواہش د‏‏ی سختی تو‏ں مخالفت کيتی، علی عباس نے اپنے مشہور ناں اُتے سرمایہ کاری نہ کرنے کی، تے علی عباس نے اس اُتے (اپنے ٹیلی ویژن کرداراں وچ بہت زیادہ وزن کم کرنے دے لئی) سخت محنت کرنے دا فیصلہ کيتا۔  پاکستانی ٹیلی وژن ڈرامہ سیریز وچ انہاں دا اک کردار جیو ٹی وی اُتے لاڈےآں وچ پلی وچ بطور افران سی۔ بعد وچ اسنو‏ں بھارت وچ زندگی ٹی وی اُتے سب د‏‏ی لاڈلی... لاریب دے عنوان تو‏ں دکھایا گیا سی۔

علی عباس دے بعد دے کرداراں وچ امیر جمال اے ایہ ڈرامہ سیریز کسے چاہاں وچ شامل کيتا گیا، جو 3 فروری 2016ء نو‏‏ں پاکستان دے ہم ٹی وی اُتے نشر ہويا۔ اس دے بعد علی عباسنو‏ں ڈرامہ تم کون پيا وچ بطور زریاب کاسٹ کيتا گیا۔

## ذاتی زندگی
عباس کی والدہ صبا حمید ایک پاکستانی اداکارہ ہیں، جو سابقہ ​​شادی سے اداکار گلوکارہ فریس شفیع اور اداکارہ گلوکارہ میشا شفیع کی والدہ بھی ہیں۔ صبا حمید کالم نگار حمید اختر کی بیٹی بھی ہیں۔ علی عباس کے والد وسیم عباس ہیں جو عنایت حسین بھٹی صاحبزادے ہیں۔ علی عباس کے کزن آغا علی اور علی سکندر بھی اداکار ہیں۔
 

## حوالے

گٹھ:1984 دے جم
گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:کراچی دے مرد اداکار
صاحبزادہ فاروق علی

**صاحبزادہ فاروق علی** (انگریزی: Sahibzada Farooq Ali؛ ولادت: 5 ستمبر 1931ء - وفات: 29 نومبر 2020ء) پاکستانی سیاستدان سن جو قومی اسمبلی دے نويں قائد حزب اختلاف سن ۔

## مڈھلا جیون
فاروق علی 5 ستمبر 1931ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ اس دا تعلق تور قبیلے تو‏ں سی تے اوہ پاکستان دے وزیر آباد وچ واقع گکھڑ منڈی دے نیڑے پنڈ وایانولی دے رہنے والے سن ۔

## پیشہ وارانہ زندگی
صاحبزادہ فاروق علی خان (9 اگست 1973ء تو‏ں 27 مارچ 1977ء) پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے نويں اسپیکر صاحبزادہ فاروق علی خان 5 ستمبر 1931ء نو‏‏ں گکھڑ منڈی وچ پیدا ہوئے۔ اوہ 9 اگست 1973ء نو‏‏ں قومی اسمبلی دے اسپیکر منتخب ہوئے تے 27 مارچ 1977ء تک اس عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ صاحبزادہ فاروق علی خان د‏‏ی خودنوشت سوانح عمری جمہوریت صبر طلب دے ناں تو‏ں اشاعت پذیر ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔

## وفات
29 نومبر 2020ء نو‏‏ں ملتان وچ وفات پاگئے۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ شاہی عیدگاہ وچ ادا کيتی گئی تے لوکاں د‏‏ی کثیر تعداد نے شرکت کيتی۔
*

## حوالے

گٹھ:1931 دے جم
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1972ء تو‏ں 1977ء
گٹھ:پاکستانی سیاست داناں تو‏ں متعلق نامکمل مضامین
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دے اسپیکر
گٹھ:ملتان دے سیاستدان
گٹھ:29 نومبر د‏‏ی وفیات
گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:ملتان وچ وفات پانے والی شخصیتاں
اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان

اسپیکر پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی (Speaker of the National Assembly of Pakistan) دا سب تو‏ں اعلیٰ عہدہ ا‏‏ے۔ اسپیکر عوام دے منتخب نمائندگان اُتے مشتمل اجلاس د‏ی صدارت کردا ا‏‏ے۔ اسپیکر صدر د‏‏ی جانشینی د‏‏ی لسٹ وچ دوسرے درجے اُتے ہُندا اے یعنی صدر د‏‏ی غیر موجودگی وچ اوہ قائم مقام د‏‏ی حیثيت تو‏ں صدارت سنبھالدا اے جدو‏ں کہ رتبے دے اعتبار تو‏ں صدر، وزیر اعظم تے ایوان بالا (سینیٹ) دے چیئرمین دے بعد چوتھے درجے اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ ہور برآں اسپیکر بیرون ملکاں وچ ایوان زیريں دا ترجمان ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ غیر جانب دار ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ قومی اسمبلی نو‏‏ں تحلیل کیتے جانے دے بعد اگلے اسپیک‏ر ک‏ے انتخاب تک ذمہ داریاں نبھاندا ا‏‏ے۔
## لسٹ اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان
پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے اسپیکرز تے صدور د‏‏ی لسٹ درج ذیل اے:

## متعلقہ مضامین
* نائب اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان
* قومی اسمبلی پاکستان
## باہرلے جوڑ
* قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی ویب سائٹ اُتے اسپیکراں د‏‏ی لسٹ

گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دے اسپیکر
گٹھ:ایوان زیريں پاکستان
گٹھ:مکلمین مجالس قانون ساز
نائب اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان

کھبے|thumb|250px
نائب اسپیکر پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دا سب تو‏ں دوسرا اعلیٰ ترین عہدہ ا‏‏ے۔

ڈپٹی سپیکر قومی اسمبلی ڈپٹی چیئرمین قومی اسمبلی اے ، پاکستان دے قومی اسمبلی دے صدر د‏‏ی عدم موجودگی وچ ، اوہ ایوان د‏‏ی کارروائی کردے نيں۔ اوہ ایوان دے ممبران دے ذریعے منتخب ہُندے نيں۔

ڈپٹی سپیکر قومی اسمبلی اسمبلی جدو‏ں وی سپیکر غائب یا اس دا یا اس دے فرائض انجام دینے دے لئی دے قابل نئيں اے د‏‏ی صدارت. اس دفتر د‏‏ی جڑاں 1947 وچ جدو‏ں ڈپٹی اسپیکر نو‏‏ں قانون ساز اسمبلی دے نائب صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خطاب کيتیاں گئیاں۔ 1973 دے آئین پاکستان د‏‏ی توثیق دے بعد ، دفتر دوبارہ قائم کيتا گیا۔ اس تو‏ں پہلے ڈپٹی اسپیکر قاسم سوری سن جو 15 اگست 2018 نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے ذریعہ اس اسپیک‏ر ک‏ے نال منتخب ہوئے سن جو اسد قیصر نيں ۔

## کردار تے ذمہ داریاں
قومی اسمبلی دے ڈپٹی اسپیکر دا دفتر آئین پاکستان دے حصہ III وچ باب 2 دے آرٹیکل 53 دے ذریعہ تشکیل دتا گیا ا‏‏ے۔ ڈپٹی اسپیکر مواقع اُتے اسپیکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردا اے جدو‏ں اسپیکر ایسا کرنے تو‏ں قاصر ہُندا ا‏‏ے۔ جے اسپیکر تے ڈپٹی اسپیکر دونے کردار ادا کرنے تو‏ں قاصر نيں تاں ، اک ہور فرد نو‏‏ں عارضی طور اُتے اسپیکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے دے لئی مقرر کيتا گیا ا‏‏ے۔ [1]

## لسٹ نائب اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان
پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے نائب اسپیکرز تے صدور د‏‏ی لسٹ درج ذیل اے:

## متعلقہ مضامین
* اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان
* قومی اسمبلی پاکستان
## باہرلے جوڑ
* قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی ویب سائٹ اُتے نائب اسپیکراں د‏‏ی لسٹ

گٹھ:ایوان زیريں پاکستان
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دے نائب اسپیکر
حامد ناصر چٹھا

**حامد ناصر چٹھا**  اک پاکستانی سیاست دان نيں۔
حامد ناصر چٹھا اک پاکستانی سیاستدان تے پاکستان اسمبلی دے سابق ممبر سن ۔ اوہ 31 مئی 1986 ء تو‏ں 3 دسمبر 1988 ء دے درمیان پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے صدر دے عہدے اُتے مقرر ہوئے۔ صدر پاکستان سول کونسل آف پاکستان دا دفتراک آئینی عہدہ اے جو آئین پاکستان دے ذریعہ قائم کيتا گیا اے ، جو پاکستان اسمبلی دا چیئرمین تے بانی ا‏‏ے۔

حامد ناصر چٹھا وزیرآباد ، پنجاب ، پاکستان نال تعلق رکھنے والے سیاستدان نيں ۔ اوہ 15 نومبر 1944 نو‏‏ں لہور وچ پیدا ہوئے سن ۔ حامد ناصر چٹھہ اس وقت پنجاب اسمبلی دے ممبر نيں ، [1] [2] پاکستان دے 2008 دے قومی اسمبلی دے انتخابات وچ شکست دے بعد ۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 1985 ، 1990 ، 1993 ، تے 2002 وچ اپنے حلقہ گوجرانوالہ تو‏ں ایم این اے منتخب ہوئے سن ۔ شادی شدہ ، اوہ دو بیٹے تے دو بیٹیاں دا باپ ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون تے کنبا
حامد ناصر چٹھا چوہدری صلاح الدین چٹھا دا پُت ا‏‏ے ۔ اوہدے دو بیٹے فیاض چٹھا تے احمد چٹھا نيں ۔ [3]

## تعلیم تے کیریئر
حامد ناصر چٹھا نے لہور دے ایچی سن کالج وچ تعلیم حاصل کيتی ۔ اوہنے 1966 وچ گورنمنٹ کالج لہور تو‏ں پولیٹیکل سائنس وچ بیچلر تے ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ، اس توں بعد لنکن ان، لندن تو‏ں بار-ایٹ-لا ۔ اوہ اپنے والد د‏‏ی موت د‏‏ی وجہ تو‏ں بار وچ لاء دا امتحان مکمل نئيں کر سک‏‏ے ۔ [4]

## بعد وچ کیریئر
1981–1985 دے درمیان حامد ناصر چٹھا صحت تے تعلیم دا قلمدان رکھنے والے صوبائی وزیر پنجاب د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے سن ۔ اس دے بعد انہاں نے 1986 تو‏ں 1988 تک قومی اسمبلی دے اسپیکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ۔

بحیثیت وفاقی وزیر ، اوہنے 1985–1986ء دے دوران انفارمیشن اینڈ براڈکاسٹنگ اینڈ سائنس اینڈ ٹکنالوجی دے پورٹ فولیو تے بعد وچ 1990، 1991، 1993 دے دوران منصوبا بندی دا قلمدان سنبھال لیا۔ اوہ وفاقی وزیر دا درجا رکھن والی کشمیر د‏‏ی خصوصی کمیٹی دے چیئرمین سن ۔ جدو‏ں انہاں د‏‏ی پارٹی پیپلز پارٹی-پی دے نال اتحادی پارٹنر سی ، اس وقت پنجاب دے دو وزرائے اعلیٰ تے اک وزیر خارجہ رہ چکے نيں۔ حامد ناصر نے 1985 وچ ہونے والے پارٹی انتخابات وچ پنجاب د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کامیابی حاصل کيتی سی۔

اوہنے 2016 وچ پی ٹی آئی وچ شمولیت اختیار کيتی سی تے اوہ تحریک انصاف دے اندر کھبے بازو دے رہنما سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔

## حوالے

گٹھ:1944 دے جم
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دے اسپیکر
گٹھ:پاکستانی سیاستدان
گٹھ:وزیر آباد دیاں شخصیتاں