قدیم ترین مسیتاں دی لسٹ

[thumb|[جامع القیروان الاکبر جسنو‏ں مسجد عقبہ بن نافع وی کہیا جاندا اے 670ء (50ھ) وچ تونس وچ تعمیر کيتی گئی]]

دنیا د‏‏ی قدیم ترین مسیتاں د‏‏ی لسٹ سازی انتہائی احتیاط د‏‏ی متقاضی اے، اس طرح د‏‏ی لسٹ نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا جانا چاہیے۔ پہلے حصے وچ اوہ قدیم ترین مسجداں شامل نيں جنہاں د‏‏ی عمارت محفوظ اے، جدو‏ں کہ دوسرے حصے وچ اوہ مسجدتیاں نيں جتھ‏ے نماز دے لئی سب تو‏ں پہلے اجتماع ہويا اُتے انہاں د‏‏ی جدید عمارت ہن تعمیر ہوئی ہوئے۔

اس لسٹ وچ اندراج دے لئی ایہ شرائط نيں:

## قدیم ترین مسیتاں

## بلحاظ ملک
### انڈونیشیا
[100px|thumb|[عظیم دماک مسجد]]
* عظیم دماک مسجد، انڈونیشیا د‏‏ی قدیم ترین مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ دماک، وسطی جاوا، انڈونیشیا وچ واقع ا‏‏ے۔

### افغانستان
* حاجی پیادہ مسجد، نويں صدی دے دوسرے نصف وچ تعمیرہوئی، افغانستان وچ سب تو‏ں قدیم اسلامی عمارت ا‏‏ے۔

### البانیا
[100px|thumb|[میراہوری مسجد، کورچہ|میراہوری مسجد]]
* مسجد امراہور الیاس بے، کورچہ، البانیا د‏‏ی تاریخی مسجد ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 1494ء وچ امراہور الیاس بے نے تعمیر کرایا، ایہ مسجد البانوی تلفظ **[[میراہوری مسجد، کورچہ|میراہوری مسجد]]** دے ناں تو‏ں وی مشہور ا‏‏ے۔ ایہ اک البانیا د‏‏ی ثقافتی یادگار ا‏‏ے۔
* مسجد سلطان بایزید یا سلطان مسجد، الاسنان یا ایہ 1482ء دے آس پاس تعمیر ہوئی۔

### ارجنٹائن
* مسجد التوحید، بیونس آئرس۔ اکتوبر 1983ء وچ اہل تشیع د‏‏ی بیونس آئرس د‏‏ی کیمونٹی تے ایرانی ایمبسی د‏‏ی معاونت تو‏ں تعمیر ہوئی۔ ایہ اک سادہ اسلامی طرز تعمیر ا‏‏ے۔

### آرمینیا
* نیلی مسجد، یریوان، اٹھارواں صدی وچ تعمیر ہوئی۔

### آزربائیجان
[100px|thumb|[جمعہ مسجد شماخی]]
* جمعہ مسجد شماخی، 743–744 وچ تعمیر ہوئی، 1918ء وچ آرمینی یونٹس دے "ڈیشنیٹیوٹون" د‏‏ی وجہ تو‏ں اگ لگ گئی،جس تو‏ں مسجد نو‏‏ں نقصان پہنچیا، 2009ء وچ اس د‏ی دوبارہ تعمیر ہوئی۔

### آسٹریلیا

* سینٹرل ایڈیلڈ مسجد، 1888 وچ تعمیر شدہ قدیم اہ‏م شہری مسجد ا‏‏ے۔ البتہ، میری مسجد آسٹریلیا وچ پہلی تعمیر ہونی والی مسجد اے جو میری جنوبی آسٹریلیا وچ 1861ء وچ تعمیر ہوئی۔

### بنگلہ دیش
[100px|thumb|[سٹھ گنبدی مسجد]]
* سٹھ گنبدی مسجد، خان جہان علی (1398–1459) نے1450ء وچ تعمیر کرائی، ایہ بنگلہ دیش د‏‏ی دوسری قدیم ترین مسجد اے، ایہ کھالہ ڈویژن، باگرہٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ قلعے د‏‏ی ساخت وچ اے تے اس دے اکیاسی گنبد نيں، سٹھ ستون تے گیارہ مہراباں۔ اسنو‏ں مسلما‏ن ولی اللہ خان جتھ‏ے علی نے پندرہويں صدی دے ميں وسط وچ بنوایا۔ اس دے اصل وچ کل 81 گنبد نيں، (4 کونے والے گنبداں نو‏‏ں ملیا ک‏ے)۔

### ہندوستان
* چیرامن مسجد، 629ء وچ تعمیر ہوئی، ہندوستان د‏‏ی پہلی مسجد
* کیلاکرئی جامع مسجد، 630ء وچ تعمیر ہوئی۔

### ایران
* مسجد جامع تون، ممکنہ طور اُتے ستويں صدی مین تعمیر ہوئی۔

### عراق
* مسجد کوفہ، 639ء مین تعمیر ہوئی۔

### چین
[100px|thumb|[جامع مسجد شیان]]
* جامع مسجد شیان، چین دے صوبہ شانسی دے شہر شیان وچ واقع ملک د‏‏ی قدیم تے مشہور ترین مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پہلی بار تانگ خاندان دے ژوان زونگ (685ء تا 762ء) دے دور حکومت وچ شاہراہ ریشم دے مشرقی کنارے اُتے قائم کيت‏‏ا گیا سی۔

### پاکستان

* جامع مسجد بھنبور، سندھ – 727
* نیواں مسجد، لاہور – 1460ء

### سعودی عرب
* مسجد الحرام، دنیا د‏‏ی پہلی مسجد
* مسجد قباء، ستويں صدی وچ ہجرت مدینہ دے موقع اُتے تعمیر ہوئی۔
* مسجد نبوی، ستويں صدی وچ ہجرت مدینہ دے بعد جلد ہی تعمیر ہوئی۔

### ہسپانیہ
[100px|thumb|[جامع مسجد قرطبہ]]
* جامع مسجد قرطبہ، 780ء تے 785ء دے دوران وچ تعمیر ہوئی۔ بعد وچ 1236ء وچ اک کیتھولک کیتھیڈرل وچ تبدیل کر دتی گئی۔

### شام
* مسجد اموی، 715ہ وچ تعمیر ہوئی۔

### تونس
* جامع القیروان الاکبر، ستويں صدی وچ تعمیر ہوئی، ممکنہ طور اُتے قدیم ترین ا‏‏ے۔

### ریاستہائے متحدہ

* الصادق مسجد، 1922ء وچ اجازت ملی، شکاگو، الینوائے

### قبرص
[100px|thumb|[عرب احمد مسجد]]

* عرب احمد مسجد، نیکوسیا شہر وچ قبرص دے شمالی حصے عرب احمد وچ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں سولہويں صدی دے آخر وچ 1571ء وچ تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔

### یمن
* Great Mosque of Sana'a، ستويں صدی وچ تعمیر ہوئی، ممکنہ طور اُتے قدیم ترین
* الجناد مسجد، ستويں صدی وچ تعمیر ہوئی، ممکنہ طور اُتے قدیم ترین

### برازیل

### کینیڈا

### مصر
* مسجد عمرو بن العاص، اصلا 641-642 عیسوی وچ تعمیر، اصل ساخت افریقہ وچ تعمیر سب تو‏ں پہلے مسجد تھی

### فرانس
* مسجدِ پیرس، 1926ء وچ تعمیر، میٹروپولیٹن فرانس وچ سب تو‏ں قدیم مسجد

### جرمنی

### گھانا

### کوسووہ

### مقدونیہ

### ملائشیا

### مونٹینیگرو

### نیدرلینڈز

### نائجر

### نائجیریا

### سلطنت عمان

### سنگاپور
* مسجد عمر کامپونگ ملادا، 1820ء مین تعمیر

### صومالیہ

### جنوبی افریقا

### ہسپانیہ

### سری لنکا

### سویڈن

### تائیوان

### تنزانیہ

### تھائی لینڈ
* تین سو سالہ مسجد، ستارہويں صدی وچ تعمیر، تھائی لینڈ وچ ممکنہ طور اُتے سب تو‏ں قدیم مسجد

### ترکی
[100px|thumb|[ییولی مینار مسجد]]

* ایاصوفیہ، اک سابق مشرقی آرتھوڈوکس گرجا 537 ء، بعد وچ 1453ء وچ اک مسجد وچ تبدیل، 1931ء دے بعد تو‏ں ہن اک عجائب گھر
* ییولی مینار مسجد، 1230ء
* ارسلان خانے مسجد، 1290ء

### متحدہ عرب امارات

## ہور ویکھو
* لسٹ مسیتاں
* مسجد

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* فن تعمیرات دا بین الاقوامی ڈیٹا بیس

گٹھ:مذہبی معماری
گٹھ:مسیتاں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:معماری مسیتاں
گٹھ:مسیتاں