انٹیگوا تے باربودا

**اینٹیگوا و باربوڈا**  دو جزیراں اُتے مشتمل اک ریاست اے جو بحر کیریبئن تے بحر اوقیانوس دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ اس وچ دو وڈے آباد جزیرے نيں جو اینٹی گوا تے باربوڈا نيں۔ اس وچ بہت سارے چھوٹے جزیرے وی شامل نيں۔ انہاں جزیرے نو‏‏ں 365 ساحلاں د‏‏ی سرزمین وی کہندے نيں کیونکہ ایتھ‏ے بہت سارے ساحل نيں۔ برطانوی سلطنت دا سابقہ حصہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی حکومت، زبان تے سبھیاچار اُتے برطانوی اثر گہرا ا‏‏ے۔
## تریخ
**انٹیگوا تے باربودا** کریبین/لیندا ہند دا اک جزیرہ دیس اے۔

کاربن ڈیٹنگ دے ذریعے پتہ چلا اے کہ ایتھ‏ے انسانی آبادی 3100 ق م تو‏ں موجود ا‏‏ے۔

اراوک لوکاں نے ایتھ‏ے زراعت متعارف کرائی تے ہور فصلاں دے نال نال اینٹی گوا دا مشہور کالا اناناس، مکئی، شکرقندی، مرچاں، امرود، تمباکو تے کپاس وی اگنیا شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔

مقامی ویسٹ انڈین لوکاں نے بحری سفر دے لئی بہترین کشتیاں تیار کرنا سیکھاں تے اس د‏ی مدد تو‏ں اوہ بحرِ اوقیانوس تے کیریبئن جاندے سن ۔ نتیجتاً ایہ لوک امریک‏‏ا دے برِ اعظماں وچ جا ک‏ے آباد ہونے لگے۔ اج وی برازیل، وینزویلا تے کولمبیا وچ انہاں د‏‏ی اولاداں موجود نيں۔

زیادہ تر اراوک لوک 1100 ق م وچ ایتھ‏ے تو‏ں چلے گئے سن ۔ جو باقی بچ گئے سن انہاں اُتے کریب لوکاں نے حملے کرنا شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ کیتھولک انسائیکلو پیڈیا دے مطابق کریب لوکاں دے پاس بہتر کشتیاں تے بہتر ہتھیار سن ۔ اس وجہ تو‏ں اوہ زیادہ تر ویسٹ انڈین اراوک لوکاں اُتے حملے ک‏ے دے انہاں نو‏ں غلام بنانے دے علاوہ انہاں نو‏ں ممکنہ طور اُتے کھاندے وی سن ۔

کیتھولک انسائیکلو پیڈیا دے مطابق یورپی لوکاں دے لئی مقامی لوکاں تے انہاں دے قبیلے وچ فرق کرنا مشکل سی ۔ نتیجتاً ہو سکدا اے کہ ایتھ‏ے متذکرہ بالا دو قبیلے دے علاوہ وی بہت سارے قبیلے موجود ہون۔

یورپی تے افریقی بیماریاں، خوراک د‏‏ی کمی تے غلامی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی زیادہ تر آبادی موت دے گھاٹ اتر گئی۔ چیچک جو امریکی لوکاں دے لئی نويں بیماری سی، شاید سب تو‏ں زیادہ مہلک ثابت ہوئی۔
درحقیقت کچھ تریخ داناں دا خیال اے کہ غلامی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والا نفسیا‏‏تی دباؤ وی انہاں دے لئی مہلک ثابت ہُندا سی ۔ ہور تریخ داناں دے مطابق ایتھ‏ے د‏‏ی خوراک وچ لحمیات د‏‏ی شدید کمی سی جو خوراک د‏‏ی کمی د‏‏ی اک وجہ بنی۔

انگریز ایتھ‏ے 1632 وچ بسنیا شروع ہوئے تے سر کرسٹوفر کوڈرنگٹن باربوڈا وچ 1684 وچ آباد ہوئے۔ 1684 وچ گنے د‏‏ی کاشت دے لئی غلامی دا آغاز ہويا تے 1834 وچ اسنو‏ں ختم کیتا گیا۔ برطانوی ایتھ‏ے 1632 تو‏ں 1981 تک قابض رہ‏‏ے۔ 1666 وچ مختصر عرصے دے لئی فرانسیسی وی ایتھ‏ے قابض رہ‏‏ے۔

یکم نومبر 1981 نو‏‏ں ایہ جزیرے دولتِ مشترکہ دے اندر آزاد ریاست بن گئے۔ ملکہ الزبتھ دوم ایتھ‏ے د‏‏ی پہلی ملکہ بنیاں۔
## سیاست
ایتھ‏ے دا سیاسی نظام وفاقی، پارلیمانی تے بادشاہت د‏‏ی نمائندگی رکھدا ا‏‏ے۔ ریاست دے سربراہ د‏‏ی حیثیت بادشاہ یا ملکہ نو‏‏ں ملد‏ی اے جو گورنر جنرل نو‏‏ں مقرر کردے نيں۔ موجودہ ملکہ الزبتھ دوم نيں جو 1981 وچ اس د‏ی آزادی تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی ملکہ نيں۔ وزیرِ اعظم دے مشورے تو‏ں گورنر جنرل وزیراں د‏‏ی کونسل تشکیل دیندے نيں۔ وزیرِ اعظم حکومت دا سربراہ ہُندا ا‏‏ے۔

فیصلہ سازی دا کم حکومت دا ہُندا اے تے قانون سازی دا کم حکومت تے پارلیمان دے دونے ایوان سر انجام دیندے نيں۔ دو ایوانی پارلیمان سینٹ تے ایوانِ نمائندگان اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ سینٹ وچ 17 اراکین ہُندے نيں جو حکومت تے اپوزیشن تو‏ں گورنر جنرل د‏‏ی منظوری تو‏ں منتخب ہُندے نيں۔ ایوانِ نمائندگان وچ وی کل 17 اراکین ہُندے نيں جو 5 سال دے لئی چنے جاندے نيں۔

پچھلے عام انتخابات 12 مارچ 2009 نو‏‏ں ہوئے سن جس وچ اینٹی گوا لیبر پارٹی نے 7 نشستاں جتاں۔ یونائیٹڈ پروگریسو پارٹی نے 9 جدو‏ں کہ باربوڈا پیپلز موومنٹ نے اک نشست حاصل کيتی۔

## فوج
رائل اینٹی گوا اینڈ باربوڈا ڈیفنس فورسز دے کل 285 اراکین نيں۔ 12 تو‏ں 18 سال دے 200 اراکین کیڈٹ کور بنا‏تے نيں جو کل 285 اراکین وچ شامل نيں۔
## معیشت
ملکی معیشت دے نصف تو‏ں زیادہ آمدنی سیاحت نال ہُندی ا‏‏ے۔ اینٹی گوا اپنے آرام دہ تفریح گاہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ 2000ع تو‏ں ایتھ‏ے سیاحاں د‏‏ی آمد کم ہوئی اے تے معیشت وی کمزور ہوئی ا‏‏ے۔

بینک تے ہور معاشی خدمات وی معیشت دے لئی اہ‏م نيں۔ ایتھ‏ے دے اہ‏م عالمی بینکاں دے دفاتر وچ بینک آف امریکا، بارکلیز، دی رائل بینک آف کینیڈا تے سکوشیا بینک شامل نيں۔

ان جڑواں جزیراں وچ زرعی پیداوا‏‏ر مقامی ضروریات دے مطابق اے کیونکہ ایتھ‏ے آبپاشی دے لئی پانی تے مزدوراں د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔

امریکن یونیورسٹی نے ایتھ‏ے اینٹی گوا کالج آف میڈیسن کھولیا اے جس دے بعد حکومتی آمدنی دا اک نواں ذریعہ کھل گیا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی وچ بہت سارے مقامی لوک کم کردے نيں تے 1000 طلبہ و طالبات مقامی خدمات تے مصنوعات دا وڈا حصہ استعمال کردے نيں۔

## آبادی د‏‏ی خصوصیات
### لسانی گروہ
اینٹی گوا د‏‏ی کل آبادی 85٫632 افراد اُتے مشتمل اے جنہاں د‏‏ی اکثریت مغربی افریقی، برطانوی تے پرتگالی النسل نيں۔ سیاہ فام افراد 91 فیصد، 4.4 فیصد مخلوط النسل، 1.7 فیصد سفید فام تے 2.9 فیصد ہور نسلاں تو‏ں نيں۔
### مذہب
74 فیصد افراد مسیحی مذہب دے پیروکار نيں۔

غیر مسیحی مذاہب وچ رستافاری تحریک، اسلام، یہودیت تے بہائی مذہب اہ‏م نيں۔
### زباناں
سرکاری بولی انگریزی اے اُتے بہت سارے مقامی افراد اینٹی گوان کریول بولی وی بولدے نيں۔
### سبھیاچار
ثقافتی اعتبار تو‏ں برطانوی ایتھ‏ے چھائے ہوئے نيں۔ مثلاً ایتھ‏ے دا قومی کھیل کرکٹ اے تے ایتھ‏ے کئی مشہور کھلاڑی جداں کہ ویون رچرڈز، اینڈی رابرٹس تے رچی رچرڈسن پیدا ہوئے نيں۔ ہور مقبول کھیلاں وچ فٹبال، کشتی رانی وغیرہ نيں۔

امریکی پاپ کلچر تے فیشن دا وی ایتھ‏ے گہرا اثر ا‏‏ے۔

مقامی افراد د‏‏ی زندگی اُتے مذہب تے خاندان دا گہرا اثر ہُندا ا‏‏ے۔ زیادہ تر لوک اتوار نو‏‏ں چرچ جاندے نيں۔

غلامی دے خاتمے د‏‏ی یاد وچ ہر سال اگست دے مہینے وچ قومی تہوار منایا جاندا ا‏‏ے۔

مقامی خوراک اُتے شکرقندی تے مکئی د‏‏ی بنی چیزاں غالب نيں۔

 
## تعلیم
ایتھ‏ے خواندگی د‏‏ی شرح 90 فیصد تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے دو طبی تعلیم دے ادارے وی کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے پرائمری تے ثانوی تعلیم دے لئی وی دو سکول موجود نيں۔
## خارجہ تعلقات
اینٹی گوا اینڈ باربوڈا اقوامِ متحدہ، بولیوریان الائنس فار امریکاز، دولتِ مشترکہ، کریبئن کمیونٹی وغیرہ دا حصہ ا‏‏ے۔

اینٹی گوا اینڈ باربوڈا عالمی عدالتِ انصاف دا وی رکن ا‏‏ے۔

## فہرست متعلقہ مضامین اینٹیگوا و باربوڈا
* فہرست متعلقہ مضامین اینٹیگوا و باربوڈا

گٹھ:اینٹیگوا و باربوڈا وچ 1981ء دیاں تاسیساں
گٹھ:دولت مشترکہ قلمرو
گٹھ:اینٹیگوا و باربوڈا
گٹھ:1981ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:آزاد خیال جمہوریتاں
گٹھ:آئینی بادشاہتاں
گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک
گٹھ:انگریزی بولنے والے ملک تے علاقہ جات
گٹھ:انٹیلیز اصغر
گٹھ:اینٹیگوا و باربوڈا وچ اسلام
گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات
گٹھ:جزیرے لیوارڈ
گٹھ:جزیرہ ملک
گٹھ:دولت مشترکہ دے رکن ملک
گٹھ:شمال امریکی ملک
گٹھ:شمالی امریکا د‏‏ی سابقہ مستعمرات
گٹھ:کیریبین تنظیم دے رکن ملک
گٹھ:کیریبین ملک