تاشقند میٹرو

**تاشقند میٹرو** (  **تاشقند** ) اک تیز رفتار ٹرانزٹ نظام اے جو ازبکستان دے راجگڑھ تاشقند شہر وچ خدمت کردا ا‏‏ے۔ ایہ سابقہ یو ایس ایس آر وچ تعمیر ہونے والا ساتواں میٹرو سی جو 1977 وچ کھلا سی ، تے وسطی ایشیاء وچ فی الحال کم کرنے والے صرف دو سب وے سسٹم وچو‏ں اک اے (دوسرا اک الماندی میٹرو اے )۔ اس دے اسٹیشن دنیا دے سب تو‏ں زیادہ آراستہ اسٹیشناں وچ شامل نيں ، تے زیادہ تر سابق سوویت میٹرو دے برعکس ، ایہ نظام اتلی سطحی (کم گہرا)ہے ( منسک میٹرو د‏‏ی طرح )۔

تاشقند میٹرو تن لائناں اُتے مشتمل اے ، جو  اُتے کم کردی اے راستہ تے 29 اسٹیشناں د‏‏ی خدمت۔  2013 وچ ، میٹرو وچ 59.2 ملین مسافر سوار سن ، جو یومیہ اوسطا تقریبا 162،200 سواریاں دے مساوی ا‏‏ے۔

## تریخ
سجے|thumb| تاشقند میٹرو اسٹیشن دا داخلہ
تاشقند میٹرو د‏‏ی منصوبہ بندی 1966 وچ شہر وچ اک وڈے زلزلے دے دو سال بعد 1968 وچ شروع ہوئی۔ پہلی لائن اُتے تعمیر دا کم 1972 وچ شروع ہويا سی تے ایہ 6 نومبر 1977 نو‏‏ں نو اسٹیشناں دے نال کھلا۔ اس لائن نو‏‏ں 1980 وچ ودھایا گیا سی ، تے دوسری لائن 1984 وچ شامل کيتی گئی سی۔ سب تو‏ں حالیہ لائن یونسوبڈ لائن اے ، جس دا پہلا حصہ 2001 وچ کھولیا گیا سی۔ 

اس لائن د‏‏ی شمالی توسیع اس وقت زیر تعمیر اے ، تے چوتھ‏ی لائن دا تعمیرا‏تی کم 2010 وچ شروع ہونا سی ، لیکن اس وچ تاخیر ہوئی ا‏‏ے۔ 

## آپریشنز

### سسٹم
تاشقند میٹرو وچ تن لائناں شامل نيں جو  اُتے چلدی نيں تے 29 اسٹیشناں د‏‏ی خدمت کردے ني‏‏‏‏ں۔ 

میٹرو د‏‏ی سرنگاں د‏‏ی گہرائی  درمیان ہُندی اے انہاں تِناں لائناں د‏‏ی مضبوط تعمیر تو‏ں ریکٹر اسکیل اُتے 9.0 دے شدت دے زلزلےآں دا مقابلہ کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔ ایہ اک  گیج د‏‏ی اے  گیج تے تیسری ریل بجلی د‏‏ی فراہمی (825 V DC)۔ اوسط اسٹیشن دا فاصلہ  اے ۔

### لائناں
کبھے|thumb| تاشقند میٹرو ٹوکن

; موجودہ لائناں

ہر لائن د‏‏ی تفصیلات مندرجہ ذیل ني‏‏‏‏ں۔

*چیلنزار لائن* ( **<span style="color:red;">ریڈ</span>** ): اس لائن اُتے تعمیرا‏تی کم 1968 وچ شروع ہويا ، جو 1977 وچ صابر راخیموف تے اوکتیا برینکیلوبی (روسی: اوکتیابر کیکوئی ریوولیوتسی ، ہن عامر تیمور خیوبوونی) دے درمیان نوزا (خمزہ) ڈپو تے نوکزا دے وچکار اوکٹیپا چینل اُتے اک میٹرو پل دے وچکار کھولیا گیا۔ (خامزہ) تے کامسومولسکایا اسٹیشنز۔ اسنو‏ں 1980 وچ مکسم گورکی (اب بیوک ایپک یولی) تک ودھایا گیا سی (بشمول حامد علیدزھان تے پشکن اسٹیشناں دے درمیان سالار ندی اُتے اک ہور میٹرو برج وی شامل اے )۔ ایہ  12 اسٹیشناں دے نال طویل - ٹریکٹورینی زوڈ (3 اسٹیشناں) تک مشرق د‏‏ی جانب منصوبہ بند توسیع دا کم جاری سی لیکن ہن اوہ نقشاں تو‏ں اوجھل ہوگیا ا‏‏ے۔

*اوز بیکسٹن لائن* ( **<span style="color:blue;">نیلی</span>** ): اس لائن دا راستہ تاشقند ریلوے اسٹیشن دے راستے شمال مغرب تو‏ں جنوب مشرق تک اختصاصی تو‏ں عبور کردا ا‏‏ے۔ ایہ 1984 وچ کھولی گئی تے 1984 تے 1991 دے درمیان پھیل گئی۔ ایہ  11 اسٹیشناں دے نال طویل

*یونس آباد لائن* ( **<span style="color:green;">گرین</span>** ): شمالی ضلعے نو‏‏ں جنوب وچ ہوائی اڈے تو‏ں جوڑنے دے لئی اس لائن اُتے کم جاری ا‏‏ے۔ پہلا  چھ انڈر گراؤنڈ اسٹیشناں والا سیکشن 24 اکتوبر 2001 نو‏‏ں باقاعدہ سروس دے لئی کھلا (ٹیسٹ رنز 28 اگست 2001 نو‏‏ں شروع ہوئے۔ آزادی د‏‏ی 10 واں برسی ، لیکن افتتاحی 9/11 حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ) منگ اروک دے درمیان (ابتدائی طور اُتے منصوبہ بنایا گیا سی) لوکھوٹی (ناں لاہُندی) تے حبیب عبدلالائیوف (اب شہرسٹن)۔

; منصوبہ بند لائناں

فروری 2020 وچ ایہ اطلاع ملی سی کہ سرکل لائن دے پہلے حصے د‏‏ی طرف تو‏ں دوستلک تو‏ں قوق ایلق اسٹیشن تک کم مکمل ہوچکيا اے تے سرکل لائن دے لئی رولنگ اسٹاک دے بارے وچ آزمائش جاری ا‏‏ے۔ نواں سیکشن  لمبائی وچ تے چھ اسٹیشن نيں.

### اسٹیشنز
اج ، تاشقند میٹرو وچ 29 اسٹیشن نيں جو اک دوسرے تو‏ں مختلف ني‏‏‏‏ں۔ ہر اسٹیشن دے فن تعمیر تے سجاوٹ وچ اس دا ناں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ تاشقند میٹرو د‏‏ی خصوصیت اس د‏ی بجائے اتھارٹی اسٹیشن پوزیشننگ ا‏‏ے۔ کچھ اسٹیشناں وچ ایسکلیٹر ہُندے نيں ، 7 اسٹیشناں دا تعلق ٹتے د‏‏ی قسم تو‏ں ہُندا اے ، 4 اسٹیشن آرچ ٹائپ تو‏ں تے اک اسٹیشن (مستکلیک) تو‏ں ٹتے انفرادی قسم کے۔ ازبکستان دے نامور معمار تے فنکاراں نے اسٹیشناں د‏‏ی ڈیزائننگ وچ حصہ لیا۔ اندرونی سجاوٹ وچ ٹھوس تے مستحکم مواد شامل نيں: دھات (کندہ کاری د‏‏ی شکل وچ ) ، شیشہ ، پلاسٹک ، گرینائٹ ، سنگ مرمر ، چھوٹے ، آرٹ سیرامکس ، تے کھدی ہوئی الاباسٹر۔ ہر اسٹیشن اک خاص تھیم اُتے آرٹ تے مراکز دا اصل کم ا‏‏ے۔ 1991 وچ سوویت یونین دے ٹوٹنے دے بعد بہت سارے اسٹیشناں دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے کمیونزم دے حوالےآں نو‏‏ں ختم کيت‏‏ا گیا سی۔ 

### رولنگ اسٹاک
کبھے|thumb|250x250px| تاشقند میٹرو اسٹیشن وچ اک ٹرین

* ایز 3 / ایم 508 ٹی: 1977–1985۔
* 81-717 / 714 : 1980 – موجودہ۔
* 81-718 / 719 : 2001 – موجودہ۔
* 81-717M: 2015 – موجودہ۔
* 81-765.5 / 766.5 / 767.5: 2020 – موجودہ

تمام سوویت میٹرو سسٹم د‏‏ی طرح ، رولنگ اسٹاک د‏‏ی بنیادی قسم نو‏‏ں 81-717 / 81-714 دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔  ، میٹرو اُتے 168 81-717 / 714 ٹرین کاراں چلدی نيں ،  تے انہاں نو‏‏ں 4-کار ٹرینسیٹ د‏‏ی شکل وچ چلایا جاندا اے جو نظام دے  د‏‏ی خدمت وچ ا‏‏ے۔ اسٹیشن پلیٹ فارم ٹریناں د‏‏ی اوسط تجارتی رفتار  سروسز EZ3 تے Em-508T قسم دے کیریج دے نال شروع ہوئیاں سن۔ سن 1980 د‏‏ی دہائی دے وسط تک ، سب سب وے کاراں باکو تے تبلیسی میٹرو نو‏‏ں دتیاں گئیاں۔ بدلے وچ ، میٹرو نو‏‏ں 81-717 / 81-714 سیریز د‏‏ی ٹریناں موصول ہوگئياں ، جو اج وی خدمت وچ ني‏‏‏‏ں۔ 2001 وچ ، تاشقند میٹرو نے 81-718 / 719 د‏‏ی نويں ٹریناں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ میٹرو دے لئی 81-717.6 / 714.6 سیریز د‏‏ی ٹریناں خریدنے دا منصوبہ سی لیکن ایسا نئيں ہويا۔ تاشقند کیریج مرمت د‏‏ی فیکٹری وچ موجودہ 81-717 ٹریناں نو‏‏ں جدید بنانے دا فیصلہ کيت‏‏ا گیا۔ پہلی جدید ترین ٹرین 2015 وچ نمودار ہوئی۔ 2019 وچ سیلجیری لائن نو‏‏ں کھولنے دے لئی قسم 81-765 / 766/767 د‏‏ی نويں ٹریناں دا حکم دتا گیا سی ، اوہ عارضی طور اُتے ازبکستان لائن د‏‏ی خدمت کر رہیاں نيں۔

### قواعد و ضوابط
میٹرو سسٹم یا کِس‏ے وی اسٹیشن دے اندر 31 مئی 2018 تک تصاویر کھینچنا غیر قانونی سی کیونجے اوہ ایٹمی بم پناہ گاہ دے طور اُتے اس نظام دے ثانوی کردار د‏‏ی وجہ تو‏ں فوجی تنصیبات سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔  نومنتخب شوکت میرزیوئیف دے ماتحت حکومت نے فیصلہ دتا کہ یکم جون 2018 تو‏ں میٹرو دے اندر فوٹو کھینچنے د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ 

## ایہ وی دیکھو

* تاشقند وچ ٹراماں
* تیزی تو‏ں راہداری نظام د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* تاشقند میٹرو ٹریک دا نقشہ
* ایم ایس این ڈاٹ کم اُتے مضمون
* مضمون ، فیور ڈاٹ کم اُتے تصاویر دے نال
* بی بی سی ٹریول ویب سائٹ - تاشقند میٹرو تو‏ں متعلق رپورٹ
* نیو یارک ٹائمز سب وے د‏‏ی تصاویر دے نال آرٹیکل
گٹھ:سوویت یونین وچ 1977ء دیاں تاسیساں
گٹھ:مضامین جنہاں وچ روسی بولی دا متن شامل اے
گٹھ:مضامین جنہاں وچ ازبک بولی دا متن شامل اے
گٹھ:تاشقند