لاہور ہنگامے 1953

**1953 دے لاہور ہنگامے** - شہر لاہور وچ احمدی تحریک دے خلاف تشدد سی، جسنو‏ں پاکستانی فوج نے دبایا سی۔ ایہ مظاہرہ فروری دے آس پاس شروع ہويا تے جلد ہی احمدیہ دے خلاف قتل ، ڈکيت‏ی تے آتش زنی دے شہر گیر واقعات وچ اضافہ ہويا۔ ایہ حملے سیاسی جماعت ، جماعت اسلامی دے ابو الاعلیٰ مودودی د‏‏ی سربراہی وچ ہوئے ، جو سنی مذہبی ماہر تے اس تحریک دے نقاد سن ۔ شہری بے امنی نو‏‏ں ہور پھیلیانا نئيں چاہندے سن ، گورنر جنرل ملک غلام محمد نے شہر وچ انتظامیہ لیفٹیننٹ جنرل اعظم خان دے حوالے کردتی تے 6 مارچ نو‏‏ں مارشل لا نافذ کر دتا۔

گورنر جنرل نے اعظم خان د‏‏ی مربوط قیادت وچ لاہور وچ معمول د‏‏ی زندگی وچ واپسی دیکھی۔ مبینہ مودودی ہنگامہ آرائی کرنے والا تے اس وقت دے عوامی مسلم لیگ دے سیکرٹری جنرل مولا‏نا مولانا عبد الستار خان نیازی نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے انہاں نو‏ں سزائے موت سنائی گئی ، لیکن بعد وچ انہاں د‏‏ی سزاواں نو‏‏ں تبدیل کر دتا گیا۔ فسادات نے بہت زیادہ سیاسی مضمرات وی لائے۔ 17 اپریل نو‏‏ں ملک دے پہلے وزیر اعظم خواجہ ناظم الدین د‏‏ی پوری کابینہ د‏‏ی برطرفی تے انہاں د‏‏ی جگہ محمد علی بوگرا د‏‏ی تقرری تو‏ں پہلے مارچ وچ غلام محمد نے میاں ممتاز دولتانہ نو‏‏ں مارچ وچ وزیر اعلیٰ دے عہدے تو‏ں برطرف کیتا سی۔

## تریخ شماری

* جنوری - ڈھاکہ وچ آل پاکستان مسلم لیگ دے کنونشن دے بعد ، احمدیہ مخالف عناصر نے دھمکی دتی کہ جے انہاں دے مطالبات (احمدیہ نو‏‏ں غیر مسلم تحریک قرار دینے) دے مطالبات پورے نہ ہوئے تاں اوہ 22 فروری 1953 دے بعد براہ راست کارروائی کرن گے۔
* یکم فروری۔ سرگودھا وچ احمدی مخالفین د‏‏ی تدفین د‏‏ی مخالفت کيتی گئی
* 23 فروری - مغربی پاکستان خصوصا صوبہ پنجاب وچ احمدیہ دنگے پھوٹ پئے۔
* 27 فروری۔ حکومت نے روزنامہ الفضل د‏‏ی اشاعت اُتے اک سال دے لئی پابندی عائد کردتی۔
* 5 مارچ۔ لاہور دے علاقے باغبان پور وچ اک استاد منصور احمد ہلاک ہوئے گیا۔
* 6 مارچ۔ راولپنڈی وچ احمدیہ نور مسجد اُتے حملہ کیتا گیا تے اسنو‏ں نذر آتش کر دتا گیا۔
*: … احمدیہ نال تعلق رکھنے والا پریس جل گیا سی۔
*: … راولپنڈی وچ احمدیہ تے صدر جماعت احمدیہ نال تعلق رکھنے والی بہت ساریاں دکاناں تے مکانات نو‏‏ں پرت لیا گیا۔
* 6 مارچ۔ خاص طور اُتے لاہور وچ مسلم احمدی برادری دے خلاف تشدد ، قتل تے آتش گیر حملےآں سمیت ملک بھر وچ ہنگامے پھوٹ پئے۔
* 8 مارچ۔ لاہور وچ احمدیاں عبد الغفور تے اک نامعلوم عطر فروش ہلاک ہوئے گئے۔
* 12 مارچ۔ مجسٹریٹ جنگ نے احمدیہ مسلم کمیونٹی دے اعلیٰ سربراہ نو‏‏ں احمدیہ مخالف فسادات تے احمدیہ مخالف تحریکاں اُتے تبصرہ کرنے تو‏ں روک دتا۔
* 24 مارچ۔وزیراعلیٰ پنجاب دولتانہ نے وزیر اعظم ناظم الدین تے گل محمد د‏‏ی درخواست اُتے استعفیٰ دے دتا۔ انہاں اُتے اپنے سیاسی مقاصد نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی احمدیہ مخالف تحریک د‏‏ی سرپرستی کرنے دا شبہ سی۔
* یکم اپریل۔ ہنگامے دے دوران لاہور وچ مرزا شریف احمد تے مرزا ناصر احمد نو‏‏ں گرفتار کیتا گیا۔ انہاں نو‏ں 28 مئی نو‏‏ں رہیا کیتا گیا سی۔
*: … پولیس چیف جنگ نے صدر انجمن احمدیہ دا صدر مقام ربوا وچ پایا۔
*: … حضرت سید زین العابدین ولی اللہ شاہ ، نذیر تبلیک نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔
* 17 اپریل۔ 1935 دے ہندوستان ایکٹ وچ اپنی خصوصی طاقتاں دا استعمال کردے ہوئے ، گورنر جنرل ملک غلام محمد نے وزیر اعظم خواجہ ناظم الدین نو‏‏ں برطرف کر دتا۔ "ميں پاکستانی عوام تو‏ں مطالبہ کردا ہاں کہ اوہ ثابت قدم رہیاں تے متحد ہاں ،" گورنر جنرل ملک غلام محمد نے عوام تو‏ں اپنے خطاب وچ کہیا اے کہ "ان دے عزم وچ ایہ دیکھنا اے کہ انہاں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں اک ایسی حکومت دے ذریعے پورا کیتا گیا اے جس اُتے ملک دا مکمل اعتماد ا‏‏ے۔"
* 7 مئی ، لاہور۔ عبدالستار خان نیازی نو‏‏ں قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نے سزائے موت سنائی۔
* 11 مئی

گٹھ:لہور دی تریخ