اندرا جے سنگھ

**اندرا جے سنگھ** (پیدائش ۳ جون ۱۹۴۰ء)  اک بھارتی وکیل تے کارکن نيں۔ ۲۰۱۸ء وچ ، اوہ فارچیون میگزین دے ذریعہ دنیا دے ۵۰ عظیم ترین لیڈراں د‏‏ی لسٹ وچ ۲۰ ويں نمبر اُتے سی۔  اوہ *لائرز کلیکٹو وی چلاندی نيں،* جو اک غیر سرکاری تنظیم (این جی او ) اے، جس دا لائسنس وزارت داخلہ نے فارن کنٹری بیوشن ریگولیشن ایکٹ د‏‏ی خلاف ورزیاں اُتے مستقل طور اُتے منسوخ کر دتا سی۔ بھارت د‏‏ی مرکزی حکومت نے این جی او اُتے غیر ملکی چندے دا اس انداز وچ استعمال کرنے دا الزام لگایا جس دا ذکر این جی او دے مقاصد وچ نئيں ا‏‏ے۔ بمبئی عدالت عالیہ نے بعد وچ اس د‏ی این جی او دے گھریلو کھاتاں نو‏‏ں ڈی منجمد کرنے دا حکم دتا۔ ایہ کیس سپریم کورٹ آف انڈیا وچ جاری ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
اندرا جے سنگھ ممبئی وچ اک سندھی ہندو گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ اس نے سینٹ ٹریسا کانونٹ ہائی اسکول، سانٹا کروز، ممبئی ، بشپ کٹن گرلز اسکول ، بنگلور وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد اس نے بنگلور یونیورسٹی تو‏ں بیچلر آف آرٹس حاصل کيتا۔  ۱۹۶۲ء وچ بمبئی یونیورسٹی تو‏ں قانون وچ ماسٹر کيتا۔ 

۱۹۸۱ء وچ ، اندرا نے اپنے شوہر آنند گروور دے نال لائرز کلیکٹو د‏‏ی نیہہ رکھی۔ ایہ تنظیم حقوق نسواں تے کھبے بازو دے مقاصد دے لئی وقف سی۔ ۱۹۸۶ء وچ ، اوہ بمبئی عدالت عالیہ د‏‏ی طرف تو‏ں سینئر وکیل نامزد ہوݨ والی پہلی سواݨی بن گئياں۔ ۲۰۰۹ء وچ ، سونیا گاندھی نے اندرا نو‏‏ں بھارت د‏‏ی پہلی سواݨی ایڈیشنل سالیسٹر جنرل مقرر کيتا۔ اپنی قانونی زندگی دے آغاز تو‏ں، اس نے انسانی حقوق تے سواݨیاں دے حقوق دے تحفظ اُتے توجہ مرکوز رکھی اے ۔

## سواݨیاں دے لئی لڑائی
اندرا نے سواݨیاں دے نال امتیازی سلوک تو‏ں متعلق کئی مقدمات د‏‏ی دلیل دی، بشمول میری رائے دا کیس، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کیرالہ وچ شامی عیسائی سواݨیاں نو‏‏ں وراثت دے مساوی حقوق دتے گئے تے روپن دیول بجاج ، آئی اے ایس افسر جنہاں نے دے پی ایس گل دے خلاف اپنی شائستگی نو‏‏ں مجروح کرنے اُتے مقدمہ چلایا سی۔  ایہ جنسی ہراسانی دے پہلے مقدمات وچو‏ں اک سی جس اُتے کامیابی دے نال مقدمہ چلایا گیا۔ اندرا نے گیتھا ہری ہرن دے کیس د‏‏ی وی دلیل دی، جس وچ عدالت عظمیٰ نے فیصلہ کيتا کہ بچے اپنے والد دے علاوہ اپنی ماں دا ناں وی رکھ سکدے نيں۔ اندرا نے کیرالہ د‏‏ی عدالت عالیہ وچ بھارتی طلاق ایکٹ د‏‏ی امتیازی دفعات نو‏‏ں وی کامیابی دے نال چیلنج کیتا، اس طرح عیسائی سواݨیاں نو‏‏ں ظلم یا انحطاط د‏‏ی نیہہ اُتے طلاق حاصل کرنے دے قابل بنایا، ایہ حق جس تو‏ں انہاں تو‏ں انکار کيتا گیا سی۔ اس نے تیستا سیٹلواڈ دی وی نمائندگی د‏‏ی اے، اک ایداں دے معاملے وچ جتھے اسنو‏ں نشانہ بنایا گیا سی تے رقم غبن کرنے دا الزام لگایا گیا سی۔ 

۲۰۱۵ء وچ ، اندرا نے گرین پیس انڈیا کیس وچ پریا پلئی دے لئی کیس د‏‏ی دلیل دتی۔  ۲۰۱۶ء وچ ، اندرا جے سنگھ نے سینئر وکیلاں نو‏‏ں نامزد کرنے دے طریقہ کار نو‏‏ں عدالت عظمیٰ وچ چیلنج کيتا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* خاندان دے خلاف عورت - گھریلو تشدد ایکٹ د‏‏ی پہلی برسی اُتے اندرا جے سنگھ د‏‏ی طرف تو‏ں لکھیا گیا بلاگ
* '''توہین، موسم دا ذائقہ''' - اندرا جے سنگھ لکھدی نيں: ایڈوکیٹ پرشانت بھوشن دے خلاف اٹارنی جنرل تے مرکزی حکومت د‏ی توہین عدالت د‏‏ی درخواستاں برف اُتے کیو‏ں کھڑی نيں؟
گٹھ:بھارت دے سینئر وکلا
گٹھ:بھارتی عدالت عظمی دے وکلا
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی قانون دان
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی معلمات
گٹھ:اقوام متحدہ دے بھارتی اہلکار
گٹھ:مہاراشٹر دے معلمین
گٹھ:مہاراشٹر د‏‏یاں سواݨیاں سائنس دان
گٹھ:نسائیت پسند بھارتی
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:بھارتی تعلیمی نظریہ ساز سواݨیاں
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند سواݨیاں
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۴۰ دے جم
گٹھ:ممبئی دے اسکالر
گٹھ:1940 دے جم