شتروگھن سنہا

**شتروگھن سنہا** جاں **شتروگھن پرساد سنہا** (جنم 9 دسمبر 1945) اک بھارتی فلمی اداکار اتے اک سیاستدان سی۔ 2009 وچّ انھا دی چون 15ویں لوک سبھا لئی کیتی گئی سی۔ 2016 وچّ شتروگھن دی سوے-جیونی "کجھ وی پر خاموش" رلیز کیتی گئی سی۔

**شتروگھن سنہا** (پیدائش **شتروگھن پرساد سنہا** 9 دسمبر 1945  ) اک بھارتی فلمی اداکار تے سیاستدان ني‏‏‏‏ں۔ دو بار لوک سبھا (2009–2014 ، 2014–2019) تے راجیہ سبھا کے رکن رہنے دے علاوہ ، اوہ اٹل بہاری واجپائی حکومت وچ صحت تے خاندانی بہبود دے مرکزی کابینہ (جنوری 2003 - مئی 2004) تے شپنگ (اگست 2004) منسٹر رہ‏‏ے۔ اوہ 2009ء وچ 15 واں لوک سبھا دے لئی منتخب ہوئے سن ۔  سن 2016ء وچ انہاں د‏‏ی سوانح حیات ، *اینی تھنگ بٹ خاموش* دے ناں تو‏ں شایع کيتی گئی سی۔

## مڈھلا جیون
سنہا پٹنہ ، بہار وچ بھونیشوری پرساد سنہا تے شیاما دیوی سنہا دے گھر پیدا ہوئے سن ۔  اوہ چار بھائیاں وچ سب تو‏ں چھوٹے ني‏‏‏‏ں۔ رام ، لکشمن ، بھرت تے خود (شتروگھن)۔ انہاں نے پٹنہ سائنس کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔  اوہ پونے دے فلم تے ٹیلی وژن انسٹی ٹیوٹ دے سابق طالب علم رہ چکے ني‏‏‏‏ں۔  اس وقت انسٹی ٹیوٹ وچ ڈپلومہ دے طلبا نو‏‏ں انہاں دے ناں اُتے اسکالرشپ دتا جارہیا ا‏‏ے۔  اوہ ممبئی منتقل ہوئے ، جتھ‏ے انہاں نے فلمی صنعت وچ اپنے کیریئر دا آغاز کیتا۔ انہاں د‏‏ی شادی سابق مس انڈیا پونم سنہا (چندرامانی) تو‏ں ہوئی ا‏‏ے۔

## کیریئر بطور اداکار
شتروگھن سنہا نو‏‏ں اداکاری دا پہلا موقع دیو آنند د‏‏ی فلم *پریم پجاری* وچ اک پاکستانی فوجی افسر دا کردار ادا کرنے دا ملا۔ اس دے بعد ، انھاں نے 1969 وچ موہن سہگل د‏‏ی فلم *ساجن* وچ پولیس انسپکٹر دا اک چھوٹا جہا کردار ادا کیتا۔ *پریم پجاری کی* ریلیز وچ تاخیر ہوئی ، لہذا انہاں د‏‏ی پہلی ریلیز فلم *ساجن* رہی۔ بعد وچ اوہ *پیار ہی پیار ، بن پھُل ، من موہن دیسائی د‏‏ی فلم رام پور دا لکشمن* ، *بھائی ہوئے تاں ایسا* ، سلطان احمد د‏‏ی فلم *ہیرا* تے وجئے آنند دے *بلیک میل* وچ ویلین دے کرداراں وچ نظر آئے۔ شتروگھن سنہا نے 1971 وچ گلزار د‏‏ی فلم *میرے اپنے* وچ مرکزی کردار ادا کرنے تو‏ں پہلے تک کئی فلماں وچ معاون کردار ادا کیتے سن ۔ انہاں نو‏ں اپنی مستقب‏‏ل د‏‏ی بیوی پونم سنہا دے نال فلم *سبق* (1973) وچ کاسٹ کیتا گیا ، اس وقت پونم سنہا فلماں وچ کومل دے ناں تو‏ں جانی جادیاں سن۔ شتروگھن سنہا نے اس دے بعد 1974 وچ *کھلونا* ، دلال گوہا د‏‏ی فلم *دوست* ، *آ گلے لگ جا* ، *جھیل دے اس پار* تے *گیمبلر* وچ معاون کردار ادا کیتا۔ انہاں نے امیتابھ بچن دے نال *راستے دا پتھر ، یار میری زندگی ، شان* تے *کالا پتھر ورگی* فلماں وچ کم کیتا ، جو فلاپ ہوئیاں تے بعدازاں *بمبئی ٹو گوا* ، *دوستانہ* تے *نصیب* وچ وی کم کیتا۔ 

1970 تے 1975 دے درمیان بطور مرکزی ہیرو انہاں د‏‏ی فلماں کامیاب نئيں ہوئیاں۔ بطور لیڈ ہیرو انہاں د‏‏ی پہلی کامیاب فلم 1976 وچ *کالی چرن* سی۔ سبھاش گھئی *کالی چرن* د‏‏ی کہانی دے نال این این سپّی دے پاس گئے سن تے کہیا سی کہ اوہ اپنی پہلی فلم ہدایت کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ این این سپی کچھ دناں دے بعد فلم بنانے دے لئی تیار ہوگئے ، لیکن اوہ صرف راجیش کھنہ نو‏‏ں *کالی چرن* دے مرکزی کردار وچ کاسٹ کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ فیر صرف جدو‏ں این این سپی نے راجیش کھنہ دے نال اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی کہ راجیش دے پاس 1976 تے 1977 د‏‏ی تاریخاں نئيں نيں ، سپی نے سبھاش گھئی نو‏‏ں اسکرپٹ دے نال اگے ودھنے تے شتروگھن سنہا نو‏‏ں لے ک‏ے *کالی چرن* د‏‏ی ہدایت دینے دے لئی کہیا۔

بطور مرکزی ہیرو انہاں د‏‏ی کچھ قابل ذکر فلماں وچ *اب کیتا ہوئے گا ، خان دوست ، یاراں دا یار ، دلگی ، وشواناتھ ، مقابلا* تے *جانی دوشمن* شامل سن ۔ اس دے بعد اوہ ايس‏ے د‏‏ی دہائی دے شروع تو‏ں نوے د‏‏ی دہائی دے وسط تک اک ایکشن ہیرو دے کردار وچ آنے لگے۔ انہاں سنجیو کمار دے نال فلم *بہرام ، ہتھکڈی، برا تے بدناں، چہرے پہ چہرہ، ہراست* تے *قتل* وچ اداکاری کيتی۔ انہاں نے ہریشکیش مکھرجی د‏‏ی *نرم گرم* ، برج د‏‏ی فلم *بمبئی 405 میل* تے *تقدیر* وچ اداکاری کيتی۔ انہاں نے 1981 وچ آر ڈی برمن د‏‏ی تشکیل کردہ فلم *نرم گرم* وچ گلوکارہ سشما بہترین دے نال مل ک‏ے گیت "اک گل سنی اے چاچاجی" وی گایا ا‏‏ے۔ اُتے ، جدو‏ں انہاں د‏‏ی فلماں وچ پرکاش مہرہ د‏‏ی فلم *جوالامکھی* ، امجد خان د‏‏ی فلم *چور پولیس* ، *امیر آدمی غریب آدمی* تے راج کھوسلا د‏‏ی فلم *میرا دوست میرا دشمن* ورگی بطور مرکزی ہیرو فلماں فلاپ ہوگئياں ، نقاداں د‏‏ی تعریف دے باوجود ، انہاں دے مرکزی کردار والی فلماں نو‏‏ں انہاں دے کیریئر دے لئی خطرہ قرار دتا گیا۔ انہاں نے کوئلہ کان دے کارکناں د‏‏ی زندگی اُتے مبنی فلم "کالکا" پروڈیوس د‏‏ی تے اس وچ اداکاری وی کی، جو سن 1983 وچ ریلیز ہوئی سی۔

اس دے بعد انہاں نے *دلِ نادان ، اج دا ایم ایل اے رام اوتار ، مقصاد* تے *پاپی پیٹ کا* *سوال اے * ورگی فلماں وچ راجیش کھنہ دے نال مرکزی ہیرو دے طور اُتے فلماں وچ واپس آئے۔ ايس‏ے د‏‏ی دہائی دے وسط وچ انہاں د‏‏ی ہور ہٹ فلماں وچ *جینے نئيں دواں گا ، بھوانی جنکشن ، آندھی طوفان ، رام کلی ، الزام* تے *اصلی نقلی* شامل سن ۔ اس دے بعد انہاں نے *ہوشیار، خود غرض ، رن بھومی* تے *ملزم وچ جیتیندر* دے نال کم کیتا۔ انہاں نے دھرمیندر دے نال دلم *انسانیت دے دشمن،* *لوہا* (1987)، *اگ ہی اگ* (1987)، *حوالات* تے *زلزلہ* وچ اداکاری کيتی۔ اوہ *ٹیلیفون* (1985) ، *شیرنی* (1988) ، *خون بھری* *منگ* (1988) تے *ادھرم* (1992) ورگی فلماں وچ وی سن ۔ انہاں نے راج کمار دے نال 1994 وچ *بے تاج بادشاہ* تے 1994 وچ *چاند دا ٹکڑا* وچ سلمان خان دے نال اداکاری کيتی۔

شترو گھن سنہا اپنی فلم کالی چرن حاصل کرنے تے 1980 د‏‏ی دہائی وچ بطور لیڈ ہیرو کیریئر د‏‏ی بحالی دا سہرا راجیش کھنہ نو‏‏ں دیندے نيں ، اُتے انہاں د‏‏ی دوستی اس وقت متاثر ہوئی جدو‏ں شتروگھن سنہا 1992 دے انتخابات وچ راجیش کھنہ دے خلاف بی جے پی امیدوار دے طور اُتے کھڑے ہوئے سن ۔ اگرچہ کانگریس دے امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں راجیش کھنہ نے شتروگھن سنہا نو‏‏ں 25000 ووٹاں دے فرق تو‏ں شکست دتی سی ، لیکن راجیش کھنہ نو‏‏ں انتخابات وچ انہاں دے خلاف شتروگھن سنہا دے کھڑا ہونے اُتے مایوسی ہوئی سی۔

شتروگھن سنہا نو‏‏ں ہندی سنیما دے غیر روايتی اداکاراں د‏‏ی لسٹ وچو‏ں اک دے طور اُتے ریڈف نے منتخب کیتا سی (ہور اداکاراں وچ اجے دیوگن ، امیتابھ بچن ، عرفان خان ، راجیش کھنہ ، رجنی کانت ، شاہ رخ خان تے سنیل شیٹی شامل سن )۔  2008 وچ ، اوہ اسٹار ون ٹی وی دے *گریٹ انڈین لافٹر چیلنج* شو ، سیزن 4 وچ جج بنے۔ 3 اکتوبر 2009 نو‏‏ں ، شتروگھن سنہا سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن ایشیا دے شو *[[10 دا دم|دس دا دم]]* سیزن 2 وچ اک خصوصی قسط دے میزبان دے طور اُتے نظر آئے۔ اوہ فی الحال مہووا چینل اُتے مقبول گیم شو *کون* بنےگا کروڑ پتی دے بھوجپوری ورژن د‏‏ی میزبانی ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

انہاں نے رام گوپال ورما د‏‏ی فلم *رکت چریتر* وچ وزیر اعلیٰ این ٹی راما راؤ دا کردار ادا کیتا۔ 

## سیاسی کیریئر
شتروگھن سنہا فی الحال انڈین نیشنل کانگریس پارٹی د‏‏ی ممبر نيں، جس وچ انہاں نے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے ذریعہ 2019 دے بھارت دے عام انتخابات دے لئے نشست نہ دتے جانے دے بعد شمولیت اختیار ورگی۔ اوہ راجیش کھنہ دے مدمقابل ضمنی انتخاب وچ حصہ لے ک‏ے سیاست وچ داخل ہوئے۔ سنہا نے اک انٹرویو دے حوالے تو‏ں دسیا کہ انہاں نو‏‏ں اپنی زندگی وچ سب تو‏ں وڈا افسوس، انہاں دے دوست راجیش کھنہ دے خلاف الیکشن لڑنا سی۔ راجیش کھنہ نے شتروگھن سنہا نو‏‏ں 25،000 ووٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی۔  اُتے ، انہاں نو‏ں اس گل تو‏ں تکلیف ہوئی تے اس دے بعد کدی شتروگھن سنہا تو‏ں گل نئيں کيتی۔ شتروگھن نے راجیش کھنہ دے نال اپنی دوستی نو‏‏ں دوبارہ بنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اُتے ، ایہ 2012 وچ راجیش کھنہ د‏‏ی موت تک وی ممکن نہ ہويا۔ 

انہاں نے 2009 دے بھارتی عام انتخابات دے دوران بہار وچ پٹنہ صاحب لوک سبھا حلقہ وچ کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں انتخابات وچ انہاں نے سینما د‏‏ی اک ہور مشہور شخصیت شیکھر سمن نو‏‏ں شکست دتی۔ رائے دہندگی دے کل 552،293 ووٹاں وچو‏ں ، شتروگھن سنہا نے 316،472 ووٹ حاصل کیتے۔ اس دے بعد سنہ 2014 دے بھارتی عام انتخابات وچ وی انہاں نے ايس‏ے نشست اُتے کامیابی حاصل کيتی۔

وہ 13 واں لوک سبھا تو‏ں واجپائی د‏‏ی تیسرے دورِ وزارت وچ کابینہ دے وزیر بنے ، جس وچ دو محکمے ، محکمہ صحت تے خاندانی بہبود (جنوری 2003 تا مئی 2004) ، تے محکمہ وزارت جہازرانی (اگست 2004) شامل سن ۔  مئی 2006 تک ، انہاں نو‏ں بی جے پی کلچر تے آرٹس ڈیپارٹمنٹ دا سربراہ مقرر کیتا گیا سی۔

6 اپریل 2019 نو‏‏ں ، شتروگھن سنہا کانگریس دے جنرل سکریٹری دے سی وینوگوپال تے رندیپ سرجے والا د‏‏ی موجودگی وچ انڈین نیشنل کانگریس دے رکن بن گئے۔  

## ایوارڈ
**فاتح**

* 1973 ء - بنگال فلم جرنلسٹ ایسوسی ایشن ایوارڈز - فلم 'تنہائی' دے لئی بہترین معاون اداکار۔
* 2003 - اسٹارڈسٹ ایوارڈ د‏‏ی جانب تو‏ں "پرائیڈ آف فلم انڈسٹری " اعزاز۔ 
* 2003 - لائف ٹائم اچیومنٹ دے لئی اسٹارڈسٹ ایوارڈ ۔ 
* 2007 - نیشنل کشور کمار سمّان .
* 2011 - لائف ٹائم اچیومنٹ دے لئی زی سنے ایوارڈ ۔ 
* 2011 - انڈین ٹیلی ویژن اکیڈمی ایوارڈ وچ کون نمے گا کروڑ پتی علاقائی بولی دے لئی "ITA اسکرول آف آنر"۔ 
* 2014 - آئیفا ایوارڈز وچ ہندوستانی سنیما وچ نمایاں شرکت دا اعزاز 

**نامزد** 

* بہترین معاون اداکار - *پارس* (1971) کےلیے فلم فیئر ایوارڈ 
* بہترین معاون اداکار - *دوست* (1974) کا فلم فیئر ایوارڈ 
* بہترین معاون اداکار کے لئے فلم فیئر ایوارڈ - *کالا پتھر* (1979) 
* فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین اداکار ۔ *دوستانہ* (1980) 

## فلماں د‏‏ی لسٹ
**بطور اداکار:** 

**بطور پلے بیک گلوکار:** 

* *نرم گرم* (1981) (پلے بیک گلوکار) 
* *جوالامکھی* (1980) (پلے بیک گلوکار) 
* *دوست* (1974) (پلے بیک گلوکار) (غیر رقم شدہ) 

 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* لوک سبھا ویب سائٹ وچ باضابطہ سوانحی خاکہ
* Shatrughan Sinha
گٹھ:پٹنہ دے مرد اداکار
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:سولہويں لوک سبھا دے اراکین
گٹھ:بہار تو‏ں لوک سبھا دے ارکان
گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار
گٹھ:پندرہويں لوک سبھا دے اراکین
گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:بہار تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:بہار تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان
گٹھ:بہار تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:پٹنہ دے سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1946 دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:بھارتی اداکارگٹھ:بھارتی فلمی جگتگٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں