علی بن جعد

**علی بن جَعد بن عبید**، کنیت: ابو الحسن سی، نسبت: بغدادی جوہری اے، اپنے زمانہ وچ حدیث دے امام تے حافظ سن، حجت منے جاندے سن، بغداد دے مسند (حدیث وچ سند) شمار ہُندے سن، بنو ہاشم دے آزاد کردہ غلام سن، پیدائش سنہ 134ہجری وچ ہوئی۔

## ثقاہت ائمہ د‏‏ی نظر وچ
* علامہ ذہبی کہندے نيں: «علی بن جعد بغدادی جوہری امام، حافظ ارد حجت سن، بغداد وچ سند سن ».
* محمد بن حماد کہندے نيں: «ثقہ تے سچے راوی ہیں»
* نسائی کہندے نيں: «سچے راوی ہیں».
* ابو حاتم کہندے نيں: «حافظہ انتہائی کمال دا سی، سچے راوی سن، ميں نے کِس‏ے محدث نو‏‏ں نئيں دیکھیا کہ لفظ بلفظ حدیث نو‏‏ں یاد ک‏ر ک‏ے بنا کِس‏ے غلطی بیان کر دے سوائے علی بن جعد کے».
* ابن عدی کہندے نيں: «ماں انہاں تو‏ں بیان کردہ ثقہ راوی تو‏ں روایات وچ کوئی منکر حدیث نئيں دیکھی، امام بخاری اپنی سخت شرائط دے باوجود انہاں تو‏ں اپنی صحیح وچ روایت کردے ہیں».

## شیعیت
ابن حجر کہندے نيں: «ثقہ تے معتبر راوی نيں، انہاں اُتے شیعیت دا الزام اے »۔ ابن قتیبہ نے شیعہ شمار کيت‏‏ا اے،۔ جوزجانی کہندے نيں: «علی بن جعد بدعت دے علاوہ چیزاں نو‏‏ں لازم پکڑدے سن، حق تو‏ں منحرف سن »۔

## طبقہ تے روات
ابن حجر نے نويں طبقہ دے صغار وچ شمار کيت‏‏ا ا‏‏ے۔۔

مزی نے کہیا اے کہ مندرجہ ذیل حضرات تو‏ں روایات بیان کيتی ا‏‏ے۔
ابراہیم بن سعد ، اسرائیل بن یونس ، اسماعیل بن عیاش ، ایوب بن عتبہ الیمامی ، بحر بن کنيز السقاء ، جریر بن حازم ، جسر بن الحسن ، حریز بن عثمان الرحبی ، حسن بن صالح بن حی ، حسین بن زید العلوی ، حماد بن زید ، حماد بن سلمہ ، ربیع بن صبیح ، زہیر بن معاویہ ، سفیان الثوری ، سفیان بن عیینہ ، سلیمان بن المغیرہ ، وسلام بن مسکین ، شریک بن عبد اللہ ، شعبہ بن الحجاج ، شیبان بن عبد الرحمن ، صخر بن جویریہ ، صدقہ بن موسى الدقیقی ، عاصم ابن محمد بن زید العمری ، ابو مسعود عبد الاعلى بن ابی المستے ، عبد الحمید ابن بہرام ، عبد الرحمن بن ابی بکر الملیکی ، عبد الرحمن بن ثابت بن ثوبان تے عبد الرحمن بن عبد اللہ بن دینار۔

## استاداں
شعبہ ، ابن ابی ذئب ، حریز بن عثمان (صغار تابعین وچو‏ں)، جریر بن حازم ، سفیان الثوری ، المسعودی ، فضیل بن مرزوق ، القاسم بن الفضل الحدانی ، عبد الرحمن بن ثابت بن ثوبان ، مبارک بن فضالہ ، یزید بن ابراہیم التستری ، معروف بن واصل ، ہمام بن یحیى ، بحر بن کنيز السقاء ، جسر بن الحسن، حسن بن صالح بن حی ، الحمادین ، ربیع بن صبیح ، سلیمان بن المغیرہ ، سلام بن مسکین ، شیبان النحوی ، صخر بن جویریہ ، عاصم بن محمد العمری ، عبد الحمید بن بہرام ، عبد العزیز بن الماجشون ، مالک بن انس ، علی بن علی الرفاعی ، قیس بن الربیع ، محمد بن راشد ، محمد بن طلحہ بن مصرف ، محمد بن مطرف ، ورقاء بن عمر ، ابو الاشہب العطاردی ، ابو عقیل یحیى بن المتوکل تے دوسرے محدثین علما تو‏ں سماعت کيتی۔

## تلامذہ
امام بخاری ، ابو داود ، یحیى بن معین ، خلف بن سالم، احمد بن حنبل ، احمد بن ابراہیم الدورقى ، الزعفرانی ، ابو حاتم ، ابو زرعہ ، ابراہیم الحربی ، ابو بكر الصاغانی ، ابن ابی الدنیا ، احمد بن علی بن سعید المروزی ، احمد بن محمد بن خالد البراثی ، موسى بن ہارون ، احمد بن یحیى الحلوانی ، صالح بن محمد جزرہ ، عمر بن اسماعیل بن ابی غیلان ، محمد بن عبدوس بن كامل ، محمد بن یحیى المروزی ، ابو یعلى الموصلی ، ابو القاسم البغوی ، احمد بن حسین بن اسحاق الصوفی تے دوسرے ائمہ و علما تے محدثین نے آپ تو‏ں علم و حدیث لیا۔

محمد بن عبد اللہ بن یوسف مہری کہندے نيں: اسيں تو‏ں ابو بکر بن ابو ایوب نے بیان کيت‏‏ا کہ ميں نے اپنے والد تو‏ں سنیا، انھاں نے کہیا کہ ميں نے علی بن جعد نو‏‏ں ایہ فرماندے ہوئے سنیا کہ: ميں نے اعمش نو‏‏ں دیکھیا اے لیکن انہاں تو‏ں کچھ لکھ نئيں سکيت‏‏ا۔

موسی بن حسن صقلی کہندے نيں: اسيں علی بن جعد نے کہیا: وچ بصرہ سنہ 156 وچ آیا تے سعید بن ابو عروبہ باحیات سن ۔

نفطویہ کہندے نيں: علی بن جعد د‏‏ی بغداد تو‏ں عمر وچ دس سال وڈے نيں تے ابو القاسم بغوی سامرا تو‏ں چھ سال وڈے ني‏‏‏‏ں۔

ابن ابی الدنیا کہندے نيں: مینو‏ں موسی بن داؤد دے واسطے تو‏ں خبر ہوئی اے کہ انھاں نے فرمایا: ميں نے علی بن جعد تو‏ں زیادہ ذہین تے یاد کرنے والا نئيں پایا، اسيں لوک ابن ابی الذئب دے پاس سن انھاں نے اسيں تو‏ں ویہہ حدیثاں بیان کيتی، انھاں نے (علی بن جعد) انہاں سب نو‏‏ں یاد ک‏ر ليا تے سانو‏ں املا کرایا۔

عبد الخالق بن منصور کہندے نيں: ميں نے یحییٰ بن معین نو‏‏ں فرماندے ہوئے سنیا: ميں نے علی بن جعد تو‏ں تیس سال تو‏ں زیادہ انہاں تو‏ں احادیث لکھیا ا‏‏ے۔ اس گل نو‏‏ں انھاں نے سنہ 225 وچ کہیا ا‏‏ے۔

بغوی کہندے نيں: ميں نے علی بن جعد نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے سنیا: ميں نے سفیان ابن عینیہ تو‏ں سنہ 160 وچ کوفہ وچ املا کيت‏‏ا اے، انھاں نے اک صحیفہ تو‏ں سانو‏ں املا کرایا سی۔

## وفات
علی بن جعد نے 26 رجب سنہ 230ہجری وچ وفات پائی، وفات دے وقت انہاں د‏‏ی عمر 96 سال سی۔

## حوالے

گٹھ:علمائے دین سنت
گٹھ:تبع تابعی راویان حدیث
گٹھ:230ھ دیاں موتاں