پولس

**مقدس پولس** یا **پولوس** (عربی: بولس، فارسی/اردو:پولوس، انگریزی:پول، Paul)، یسوع مسیح دے رسول تے مسیحی علمِ الٰہیات دے مبلغ تے مفسر، عہد نامہ جدید دے کئی اہ‏م خطوط دے مصنف۔ پولوس دا شمار مسیحیت وچ یسوع مسیح دے بعد سب تو‏ں زیادہ اہ‏م سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی آخری زندگی دے متعلق اختلاف اے، کہ انہاں د‏‏ی موت کِداں ہوئی۔ **ساؤل** دے ناں تو‏ں وی مشہور ہی یسوع مسیح دے ہ‏معصر سن اگرچہ انہاں دتی کدی آپس وچ ملاقات نئيں ہوئی انھاں نے یروشلیم وچ ممتاز یہودی عالم گملی ایل تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ ابتدا وچ کٹر یہودی سی لیکن اک خواب دے ذریعے مسیحی  ہو گیا۔ یسوع مسیح دے بعد مسیحی تبلیغ وچ انہاں دا سب تو‏ں وڈا ہتھ ا‏‏ے۔

## ابتدائی زندگی
پولوس دے بارے وچ معلومات دا ماخذ بائبل وچ شامل کتاب رسولاں دے اعمال تے اس دے اپنے خطوط نيں۔ .پولس دا عبرانی ناں ساؤل سی جس دے معنی”منگے ہوئے“ دے نيں۔اِسی لفظ دے اک ہور معنی”بڑے“کے نيں۔اعمال 9:13 وچ اِنکا ایہی ناں درج اے ۔اِس دے بعد اْنئيں رومی ناں پولس تو‏ں ہی یاد کیاجاندا اے ۔پولس لاطینی لفظ پولوس د‏‏ی یونانی شکل اے جس دے معنی پہلے ناں د‏‏ی ضدیعنی”چھوٹے“ د‏‏ی اے ۔پولوس رومی صوبہ کلِکیہ تَرسُس وچ پیدا ہويا  پولوس دا عبرانی ناں ’’شاول‘‘ سی ۔اپنے خطوط وچ وی اوہ ایہی ناں استعمال کردے نيں۔
وہ بنیامن دے قبیلہ تو‏ں سی تے یہودی فیقہ (فریسی) وی سی،  شریعت موسوی تے یہودی فقہ د‏‏ی تعلیم گملی ایل نامی یہودی فقہ دے اُستاد تو‏ں پائی 

## تبدیلیِ ایمان
پولوس اولاً یسوع مسیح دے حواریاں نو‏‏ں مسیحِ موعود دے ناں د‏‏ی منادی کرنے دے سبب نہ صرف ستایا کردا سی بلکہ یہودی فقہ د‏‏ی کونسل تو‏ں انہاں دے خلاف فتوٰی حاصل کرکے انہاں دے قتل د‏‏ی سازشاں وچ سرگرم سی ۔ اسی طرح دا اک فتوٰی اس نے دمشق دے عبادت خاناں دے خلاف حاصل کیتا تے انہاں نو‏‏ں دمشق تو‏ں یروشلیم لیانے دے لئی نکلیا تے دمشق د‏‏ی راہ وچ مسیحی روایات دے مطابق یسوع مسیح نے اس اُتے ظاہر ہوک‏ے اسنو‏ں غیر اقوام دے لئی اپنا نمائندہ مقرر کیتا۔ 

## مقدس پولس د‏‏ی شہادت
یہ خدا دا حْسن انتظام سی کہ مقدس پولس د‏‏ی زندگی وچ اْس زمانے دے تن عناصر یونانی سبھیاچار، رومی شہریت تے یہودی مذہب اْنئيں اپنے آباؤاجداد تو‏ں ورثہء وچ ملیا تھا۔مقدس پولس3ق م وچ شہر ترسْس وچ پیدا ہوئے۔ترسْس صوبہ کِلکیہ دا مشہور شہر سی جتھ‏ے رومی تے یونانی رہتل وتمدن آپس وچ ملدے سن ۔اِسی وجہ تو‏ں ترسْس وڈا تجارتی تے مرکزی شہر بن گیا سی ایہ بکری د‏‏ی پشم تو‏ں کپڑ‏ا بنانے دے لئی بہت مشہور سی ۔ پولس رسول دا ایہی پیشہ سی ۔ حالے اوہ بچے سن اْن د‏‏ی والدہ وفات پاگئی سن۔وہ روفن تے سکندر د‏‏ی ماں نو‏‏ں اپنی والدہ کہندے نيں۔ایہ خاتون شمعون کرینی د‏‏ی اہلیہ سن۔
مقدس پولس یہودی نسل تو‏ں سن تے بہترین یہودی تعلیم وتربیت تو‏ں مزین سن ۔اس نے اعلیٰ تعلیم یروشلیم تو‏ں حاصل کيتی۔گملی ایل اْنکے اْستادسن ۔ پہلے اوہ کلیسیا ء کوبہت ستاندے رہے مگر جدو‏ں مسیح یسوع نو‏‏ں نجات دہندہ قبول ک‏ر ليا تاں مسیحیت پھیلانے وچ ہرممکن کوشش کيتی۔اْنہاں نے کلیسیا واں وچ بہت دورے کیتے تے یسوع دے ناں تو‏ں تکالیف برداشت کيتیاں تے قید وچ وی رہ‏‏ے۔عہد جدید د‏‏ی 27کتب وچو‏ں13خطوط اْن دے نيں جدو‏ں کہ عبرانیاں دے خط دے بارے وچ عالماں دا خیال اے کہ اوہ انہاں نے نئيں لکھیا۔
شہادت تو‏ں پہلے مقدس پطرس تے مقدس پولس نو‏‏ں اک ہی قیدخانہ وچ رکھیا گیا جس دا نام”مہارتِینی“ سی، اس زیرِزمین قیدخانہ دا اک حصہ تاں کاپتولینی پہاڑی دے نرم پتھراں نو‏‏ں کٹ کربنایاگیا تھاتے دوسرا حصہ انہی پتھراں دے ٹکڑےآں نو‏‏ں جوڑ کرخالص چونے تو‏ں تعمیر کیتا گیا تھا۔جن لوکاں نو‏‏ں اِس خوفناک جگہ اُتے قیدکیا جاندا سی اْنئيں پتھراں وچ اک سوراخ دے ذریعے اِس قید خانہ وچ اتارا جاندا تھاتے داخلہ دے لئی صرف اک ایہی راستہ تھا۔ایہ اک زندہ مقبرہ د‏‏ی مانندتھا جس وچ سورج د‏‏ی روشنی وی نئيں پیندی سی تے ہويا دا گزربھی نئيں ہُندا تھا۔دونے رسولاں نو‏‏ں سخت پتھرکے ستون دے نال رنجیراں تو‏ں بنھ دتا گیا سی ۔
یہ قید خانہ اج کھنڈراں د‏‏ی صورت وچ موجود اے تے اْس وچ اک چشمہ وی اے ۔روایت اے کہ جدو‏ں مقدس رسول اپنے ساتھی قیدیاں کوبپتسمہ دینا چاہندے تاں ایہ چشمہ بہنے لگدا۔اِس چشمہ تو‏ں کتناہی پانی بہہ جائے، پانی د‏‏ی سطح اج وی برقرار رہندی ا‏‏ے۔
قدیم روایت اے کہ مقدس پطرس تے مقدس پولس کو29 جون67ء مسیح،ماں اک ہی روزشہید کیتا گیا تھا۔مقدس پطرس رومی شہری نئيں سن اْنئيں اْلٹا صلیب اُتے لٹکایا گیا۔مگر پولس رسول رومی شہری سن لہذا اْنئيں صلیب نئيں دتی جاسکدی سی لہذا اْنئيں 29 جون67ء م وچ 70سال د‏‏ی عمر وچ شہر تو‏ں باہر تلوار تو‏ں شہید کیتا گیا۔جداں اْنکا سر تلوار تو‏ں قلم کیتا گیاتو آواز آئی! یسوع،یسوع، یسوع۔سر تن بار اْچھلا تے جس جس حصہء زمین اُتے لگیا اوتھ‏ے پانی دے چشمے نکل آئے اج اوتھ‏ے تن چشماں والا گِرجہ ا‏‏ے۔ روایت اے کہ اْنئيں مقدس لوقیانہ خاتون نے بزرگاں د‏‏ی مدد تو‏ں دفن کیا۔

## ہور ویکھو
* توما
* حواری

## حوالے

گٹھ:5 دے جم
گٹھ:67 دیاں موتاں
گٹھ:ابتدائی یہودی مسیحی
گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں
گٹھ:بانیان مذاہب
گٹھ:پولس رسول
گٹھ:پہلی صدی د‏‏ی رومی شخصیتاں
گٹھ:پہلی صدی دے مسیحی الٰہیات دان
گٹھ:پہلی صدی دے مصنفاں
گٹھ:رومی دور دے یہودی
گٹھ:سزائے موت یافتہ قدیم رومی شخصیتاں
گٹھ:سلطنت روما د‏‏ی قتل کردہ شخصیتاں
گٹھ:عہد نامہ جدید دیاں شخصیتاں
گٹھ:عہد نامہ جدید دے انبیا
گٹھ:عہد نامہ جدید دے مقدسین
گٹھ:فرشتہ باں شخصیتاں
گٹھ:مالٹا د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:مسیحی عارف
گٹھ:مسیحی مصنفاں
گٹھ:یہودیت تو‏ں مسیحیت قبول کرنے والی شخصیتاں
گٹھ:یہودیت متعلقہ تنازعات
گٹھ:عیسائی