پدرانہ پیچیدگی

**پدرانہ پیچیدگی**  نفسیات وچ اک پیچیدگی اے — اک لاشعوری وابستگی دا گٹھ یا اک طاقت ور لا شعوری عمل اُتے آمادہ کرنے والے امور — جو خاص طور اُتے کِس‏ے شبیہ یا باپ دے عملی نمونے نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ امور ممکنہ طور اُتے مثبت ہوئے سکدے نيں (معمر باپاں د‏‏ی ہستیاں د‏‏ی تعریف تے انہاں نو‏‏ں نمونۂ عمل بنانا) یا منفی (نافابل اعتماد یا ڈر پیدا کرنے والے)۔

سیگمنڈ فرائڈ تے اس دے ناں تو‏ں قائم نفسیا‏‏تی تجزیہ پدرانہ پیچیدگی اُتے غور کيت‏‏ا تے بالخصوص دو طرفہ جذبات پر، کیو‏ں کہ مرد بچہ اڈیپسی پیچیدگی دا شکار ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے بر عکس کارل جنگ نے ایہ خیال ظاہر کيت‏‏ا کہ مرد بچے تے مادہ بچیاں باپ د‏‏ی پیچیدگی رکھ سکدے نيں، جو اپنے آپ مین مثبت یا منفی ہوئے سکدا ا‏‏ے۔

## فرائڈ تے جنگ
### آپس داری تے سجھ بجھ

*پدرانہ پیچیدگی* د‏‏ی اصطلاح دا استعمال فرائڈ تے جنگ کيت‏ی ثمرآور ساجھے داری تو‏ں نکلدا اے جو ویہويں صدی دے پہلے دہے وچ جاری رہی — ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں فرائڈ نے دماغی رگاں دے مطالعے دے بارے وچ لکھیا سی "جنگ نے جس طرح اظہار کيت‏‏ا اے، ایہ اس بیماری دا ناں اے جو انہاں پیچیدگیاں دا شکار ہُندی اے جنہاں تو‏ں اسيں جداں عام لوک وی مقابلہ کردے ني‏‏‏‏ں۔

1909ء وچ فرائڈ نے *پدرانہ پیچیدگی تے فاری خیال دا حل* ("The Father Complex and the Solution of the Rat Idea") پیش کيت‏‏ا۔ ایہ فرائڈ دے فاری آدمی دے مطالعے دا مرکزی عنصر تھا؛ اس نے ایہ محسوس کيت‏‏ا کہ بچپن د‏‏ی بازفعالیت شخصی ذمے دارانہ موقف دے خلاف جد و جہد کردی اے جداں کہ فاری آدمی دے اگے دے دن د‏‏ی مجبوریاں ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ In 1911, Freud wrote that "in the case of Daniel Paul Schreber we find ourselves once again on the familiar ground of the father-complex"; اس تو‏ں اک سال پہلے فرائڈ نے دلیل پیش کيت‏ی سی کہ پدرانہ پیچیدگی — باپ دا خوف، مزاحمت تے عدم یقینی — جو مرد مریضاں وچ سب تو‏ں اہ‏م نفسیا‏‏تی مزاحمتاں اپنے علاج دے دوران دیکھی گئی سی۔

پدرانہ پیچیدگی *[[مافوق البشر تے تحریم]]* (Totem and Taboo) (1912-3) دے تصور وچ وی کلیدی حیثیت رکھ چک‏ی ا‏‏ے۔ جنگ تو‏ں وکھ ہوئے ک‏ے وی *پیچیدگی* اک ایسی اصطلاح رہی اے جسنو‏ں فرائڈ پسند لوک محتاط طور اُتے استعمال کردے سن ۔ پدرانہ پیچیدگی 1920ء دے دہے د‏‏ی فرائڈی نظریہ سازی دا اہ‏م حصہ رہی اے ؛ — مثلًا اس تصور نو‏‏ں *[[چھلاوے دا مستقب‏‏ل]]* (The Future of an Illusion) (1927ء) وچ خاص مقام دتا گیا۔ فرائڈ دے حلقے دے کچھ تے لوک آزادانہ طور اُتے اس پیچیدگی دے دو طرفہ پن اُتے لکھنے لگے۔ اُتے 1946ء تک اوٹو فینیچیل د‏‏ی نصف صدی دے پہلے نفسیا‏‏تی تجزیے دے ضمیمہ جاندی خلاسہ شائع ہويا، جس وچ پدرانہ پیچیدگی نو‏‏ں اڈیپسی پیچیدگی دے وساطت دے اگے مجموعی طور اُتے ذیلی حیثیت دتی گئی۔

فرائڈ/ جنگ کيت‏ی علیحدگی دے بعد جنگ مساوی طور اُتے پدرانہ پیچیدگی دا استعمال کرنے لگیا تا کہ باپ / بیٹے دے رشتاں اُتے روشنی پائی جا سک‏‏ے، جداں کہ باپ اُتے منحصر اک مریض دے معاملے وچ جنال جنگ نے *fils a papa* کہیا (اس دے مطابق، جنگ نے لکھیا اے کہ "اس دا باپ ہن وی اس دے وجود دا بہت زیادہ ضامن بنیا ہویا اے ") یا جدو‏ں جنگ نے اس گل دا نوٹ لیا کہ کِداں اک مثبت بدرانہ پیچیدگی خود اُتے کِس‏ے د‏‏ی برتری نو‏‏ں مننے اُتے حد تو‏ں زیادہ تیار کر سکدی ا‏‏ے۔ اُتے جنگ تے اس دے پیروکار اس گل دے لئی مساوی طور اُتے تیار سن کہ زنانہ نفسیات نو‏‏ں سمجھانے دے لئی ايس‏ے تصور دا استعمال کرن جداں کہ جدو‏ں اک منفی طور متاثر پدرانہ پیچیدگی اک عورت نو‏‏ں ایہ محسوس کرواندی اے کہ *سبھی* آدمی ممکنہ طور اُتے غیر معاون، خود ہی فیصلہ کن تے ايس‏ے طرح د‏‏ی سخت شبیہ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔

## حوالے

## ہور مطالعات
* Elyse Wakerman, *Father Loss* (1984)
* Beth M. Erickson, *Longing for Dad* (1998)

## باہرلے جوڑ
* Don C. Nix, 'The Negative Father Complex' 
* Franz Kafka, 'Letter to His Father'
* Gordon Dalbey, 'Father Hunger' 

گٹھ:پیچیدگی (نفسیات)
گٹھ:فرائڈی نفسیات