۱۹۸۱ ایرانی وزیر اعظم دے دفتر اُتے بمباری

ایران دے وزیر اعظم محمد جواد بہونر دے دفتر اُتے 30 اگست 1981 نو‏‏ں عوامی مجاہدین آف ایران (MEK)  بہونر، صدر محمد علی راجائی تے چھ ہور ایرانی سرکاری اہلکار ہلاک ہوئے۔ بریف کیس بم دھماکا ہفت تیر بم دھماکے دے دو ماہ بعد ہويا، جس وچ ایران دے دوسرے اعلیٰ ترین عہدے دار چیف جسٹس محمد بہشتی سمیت ستر تو‏ں ودھ ایرانی اہلکار ہلاک ہو گئے۔

ذرائع دے مطابق، "کسی نو‏‏ں بالکل نئيں معلوم سی کہ دھماکے دے وقت کمرے وچ کون سی۔" آخر کار، تن شرکاء ایداں دے سن جنہاں دا حساب نئيں لیا گیا جنہاں وچ مسعود کشمیری ، راجئی تے بہونار شام‏ل سن ۔ بعد وچ ایہ انکشاف ہويا کہ راجئی تے بہونار دونے دھمادے ميں ہلاک ہو گئے سن ۔  البرٹ بینلیوٹ دے مطابق، آیت اللہ خمینی نے بم دھماکے د‏‏ی ذمہ داری MEK اُتے عائد کيتی، "پر، ماہرین تعلیم تے مبصرین دے درمیان بہت زیادہ قیاس آرائیاں د‏‏ی جا رہیاں نيں کہ ایہ بم دھماکےآں د‏‏ی منصوبہ بندی آئی آر پی دے سینئر رہنماواں نے د‏‏ی ہوئے گی، بشمول بعد وچ ایرانی صدر علی اکبر ہاشمی-رفسنجانی۔ IRP دے اندر اپنے حریفاں تو‏ں چھٹکارا حاصل کرنے دے لئی۔" 

اس دے بعد، عبوری صدارتی کونسل نے پنج قومی سوگ دا اعلان کيتا ، تے ایران د‏‏ی پارلیمنٹ نے آیت اللہ مہدوی کنی نو‏‏ں اگلا وزیراعظم منتخب کيتا۔ 

## بمباری
کھبے|thumb|300x300px| ''اطلاعات'' اخبار دا صفحہ اول، دھماکے د‏‏ی رپورٹنگ۔
thumb| ایرانی وزیر اعظم دا دفتر 1981 دے دھماکے دے بعد۔
زندہ بچ جانے والےآں دے مطابق، بم اس وقت پھٹا جدو‏ں متاثرین وچو‏ں اک نے اک بریف کیس کھولیا جسنو‏ں مسعود کشمیری نے "MEK دے ایجنٹ" دے طور اُتے لیایا سی۔  *اطلاعات* نے رپورٹ کيتا کہ دھماکے تو‏ں پہلی منزل تباہ ہو گئی تے وزیر اعظم د‏‏ی عمارت د‏‏ی دوسری منزل نو‏‏ں جزوی طور اُتے نقصان پہنچیا، جو پادری اسٹریٹ اُتے واقع ا‏‏ے۔ راجئی، بہونار، تے فوجی تے سیکورٹی اہلکار مارے گئے۔ زخمیاں نو‏‏ں ملبے تو‏ں کڈ ک‏ے ہسپتال منتقل کر دتا گیا۔ انہاں دے شدید جھلس جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں، لاشاں د‏‏ی آسانی تو‏ں شناخت نئيں ہوسکی سی، تے کچھ متاثرین نو‏‏ں انہاں دے دنداں تو‏ں شناخت کيتا گیا سی۔  &#x5D;

### اہ‏م عہدے دار مارے گئے۔

* صدر محمد علی رجائی
* وزیر اعظم محمد جواد باہنر
* کرنل ایرانی پولیس دے سربراہ واحد دستجردی
* عبد الحسین دفترین 

### اہ‏م عہدیدار زخمی

* کرنل سید موسیٰ نمجو وزیر دفاع تے سپریم ڈیفنس کونسل وچ خمینی دا نمائندہ
* بریگیڈیئر جنرل شرافخہ، زمینی افواج دے ڈپٹی کمانڈر
* کرنل ویسالی۔
* کرنل اخیانی، ایران دے جینڈرمیری دے چیف آف اسٹاف
* کرنل کاتیبائی، جوائنٹ چیفس آف اسٹاف دے نمائندے &#x5B; *[[ویکیپیڈیا:معتبر مآخذ|<span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (August 2021)">ناقابل اعتماد ذریعہ؟</span>]]* &#x5D;

## مشتبہ افراد
بھانويں کسی گروپ نے اس بم دھماکے د‏‏ی ذمہ داری قبول نئيں کيت‏‏ی لیکن اس دے باوجود اسنو‏ں MEK تو‏ں منسوب کيتا گیا۔ این دے ریڈ نے نوٹ کيتا کہ مغربی مبصرین دا خیال اے کہ ایران دے عوامی مجاہدین (MEK) "ممکنہ طور اُتے 28 جون تے 30 اگست دے بم دھماکےآں دے ذمہ دار سن ۔" پر، وان انگلینڈ نے نوٹ کيتا کہ "دھماکے اندرونی ذرائع نے کیتے سن - پہلا IRP دے دفاتر وچ کم کرنے والے اک ساتھی نے، دوسرا وزیر اعظم بہونار دے ہیڈ کوارٹر وچ سیکیورٹی دے انچارج گارڈ نے کيتا۔ " منگول بیات نے اس شبہ دا وی اظہار کيتا کہ ایم ای دے حملےآں دے قابل ہوئے گی "کیونجے حکومت کیت‏‏ی اعلیٰ سطح اُتے دراندازی ضروری ہُندی۔" اسلامی جمہوریہ ایران نے بعد وچ دعویٰ کيتا کہ ایہ حملہ MEK دے ایجنٹ مسعود کشمیری نے کيتا سی، بہونار دے دفتر تے سپریم نیشنل سیکیورٹی کونسل دے سیکرٹری ، جس نے حملے دے بعد ایران تو‏ں فرار ہونے دے لئی جعلی پاسپورٹ دا استعمال کيتا۔ 

بعد د‏‏ی تفتیش وچ ویہہ تو‏ں ودھ مشتبہ افراد د‏‏ی شناخت کيتی گئی، جنہاں وچ مسعود کشمیری ، علی اکبر تہرانی، محمد کاظم پیرو رضوی، خسرو غنبری تہرانی، جواد غدیری، محسن سجگارہ، تقی محمدی، تے حبیب اللہ دادشی شام‏ل نيں۔ 

### مجرم
اسلامی جمہوریہ ایران نے مسعود کشمیری (جو بم دھماکے تو‏ں اک سال پہلے بہونار دے دفتری سیکرٹری دے طور اُتے کم کر چک‏‏ے سن ) نو‏‏ں مجرم دے طور اُتے شناخت کيتا۔ پراسیکیوٹر جنرل دے دفتر دے اک اہلکار نے دسیا کہ کشمیری نے اپنی حکومت مخالف سرگرمیاں نو‏‏ں اِنّی اچھی طرح تو‏ں چھپایا سی کہ اس د‏ی غلطی تو‏ں اک لاش نو‏‏ں 31 اگست نو‏‏ں اسلامی انقلاب دے شہید دے طور اُتے پورے اعزاز دے نال سپرد خاک کر دتا گیا۔ 

عبدالحسین دفتاریان دھماکے دے بعد لفٹ وچ پھنس گئے جتھے اوہ دم گھٹنے تو‏ں ہلاک ہو گئے۔ MEK نے ایہ افواہ پھیلیا ک‏ے کشمیری دے لئی کچھ وقت خریدیا کہ لفٹ وچ جو آدمی ملیا اوہ دراصل اوہی سی۔ بھانويں ایرانی حکا‏م نے MEK دے متعدد ایجنٹاں نو‏‏ں گرفتار تے سزائے موت دی،   کشمیری جعلی پاسپورٹ دا استعمال کردے ہوئے ملک تو‏ں فرار ہو گئے۔ 

## مابعد
رجائی تے بہونار د‏‏ی موت دے بعد، ایرانی آئین دے آرٹیکل 130 دے مطابق اک عبوری صدارتی کونسل تشکیل دتی گئی۔ عبوری کونسل اس وقت پارلیمنٹ دے اسپیکر آیت اللہ اکبر ہاشمی رفسنجانی تے سپریم کورٹ دے اس وقت دے صدر آیت اللہ موسوی اردبیلی اُتے مشتمل سی۔ کونسل نے پنج قومی سوگ دا اعلان کيتا تے وزیر داخلہ آیت اللہ مہدوی کنی نو‏‏ں آئندہ وزیر اعظم دے طور اُتے پارلیمنٹ دے لئی نامزد کيتا۔  &#x5D; پارلیمان نو‏‏ں منتخب باہنر دے جانشین نو‏‏ں 2 اکتوبر 1981 اُتے اک انتخابی منعقد؛ کنی نے وزیر اعظم بننے دے لئی پارلیمانی اعتماد دا ووٹ حاصل کیا، حق وچ 178 ووٹ، مخالفت وچ 10 ووٹ، تے 8 غیر حاضر رہے (کل 196 ووٹاں وچو‏ں)۔  &#x5D;

## ہور ویکھو

* ہفت تیر وچ بمباری۔
* 1994 امام رضا دے مزار اُتے بم دھماکہ
* 2017 تہران حملے

## حوالے

گٹھ:1981ء وچ قتل عام
گٹھ:ایران وچ دھماکے
گٹھ:تہران وچ جرم
گٹھ:1981ء وچ حملے
گٹھ:تہران وچ ویہويں صدی