ایس ڈی برمن

**سچن دیو برمن** (1 اکتوبر 1906ء – 31 اکتوبر 1975ء)اک بھارتی موسیقی ہدایت کار تے گلوکار سن ۔ انہاں دا تعلق تریپورا شاہی خاندان تو‏ں سی۔ انہاں نے اپنے کیریئر د‏‏ی شروعات سنہ 1937ء وچ بنگالی فلماں تو‏ں کيتی۔ بعد وچ انہاں نے ہندی فلماں دے لئی گانے لکھے تے اوہ بالی ووڈ دے کامیاب فلم موسیقی کمپوزراں وچو‏ں اک بن گئے۔

## مڈھلا جیون

مشہور موسیقار۔ موسیقی د‏‏ی سمجھ بجھ رکھنے والے اک گھرانے وچ جنم لینے والے
برمن دا بنگال دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ وچ پیدا ہوئے۔ برمن دا دے والد نودیپ چندر دیو برمن بذات خود ستار نواز سن تے دھروپد گلوکار بھی۔ انہاں نے ہی برمن دا نو‏‏ں ابتدائی تعلیم دتی سی۔ فیر استاد بادل خان نے برمن دا دے فن نو‏‏ں نکھارا۔

## موسیقی تو‏ں لگاؤ
موسیقی برمن دا دے رگ و پے وچ سمائی سی تے انہاں نے اسنو‏ں ہی اپنا کریئر بنانے دا فیصلہ کیتا۔ کلکتہ ریڈیو پرانہاں نے بنگالی تے لوک گیت گانا شروع کیتے لیکن ایہ تاں انہاں د‏‏ی منزل نئيں سی۔ اوہ موسیقی د‏‏ی دنیا وچ اپنا مقام بنانا چاہندے سن ۔ اس وقت بمبئی ایداں دے فنکاراں د‏‏ی جنت کہلاندا سی اس لئی اوہ 1944 وچ بمبئی چلے آئے۔

## پہلی فلم
اپنی پہلی فلم ’یہودی د‏‏ی لڑکی‘ وچ انہاں نے پہلا گیت گایا لیکن اوہ گیت پسند نئيں کیتا گیا اس لئی اسنو‏ں فلم تو‏ں کڈ ک‏ے انہاں د‏‏ی جگہ پہاڑی سانیال تو‏ں اوہ گیت گوایا گیا۔ لیکن برمن دا مایوس نئيں ہوئے فیر انہاں نو‏ں اک بنگالی فلم ملی تے اس دے بعد راستے کھلدے چلے گئے۔

## موسیقار

ایتھ‏ے پہلے انہاں نے چھوٹی فلماں وچ میوزک دتا لیکن انہاں نو‏ں تب فلم ' دو بھائی ' ملی جس وچ انہاں نے گیندا دت د‏‏ی آواز وچ اک گیت ریکارڈ کیتا 'میرا سندر سپنا ٹُٹ گیا'۔ اس گیت نے بہت شہرت حاصل کيتی تے دنیا نے برمن دا د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں پہچانا۔

برمن دا د‏‏ی موسیقی د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی فلماں کامیاب ہوئیاں تے کئیٰ فنکار بلندیاں اُتے پہنچے۔ انہاں وچ کشور کمار دا ناں سر لسٹ اے اس دے بعد مجروح سلطان پوری دے نغمے جنہاں نو‏ں برمن دا دے سر تے تال ملدے ہی مقبولیت حاصل ہوئی۔ اس ٹیم نے کافی فلماں وچ اپنے دور دے سپر ہٹ نغمے دئے۔

## کامیابیاں

فیر اک دے بعد اک انہاں نو‏ں فلماں ملدتیاں گئیاں۔ شمشماد بیگم، گیندا دت، منا ڈے، محمد رفیع، لدا منگیشکر، آشا بھوسلے، کشور کمار دے نال انہاں نے کئی یادگار گیت بنائے۔ کاغذ دے پھُل دا اوہ گیت ' وقت نے کیہ کيت‏‏ا حسین ستم' یا فیر پیاسا دا 'جنہاں نو‏ں ناز اے ہند اُتے اوہ کتھے اے ' ایداں دے نغمے نيں جنہاں نو‏ں شاید دنیا کدی بھلا نئيں پائے۔ اج وی پرانے نغمےآں دا انتخاب کردے وقت لوک انہاں گیتاں نو‏‏ں نئيں بھولدے۔

## ناراضی

1950 وچ اک دور ایسا وی آیا جدو‏ں برمن دا بالی وڈ د‏‏ی دنیا د‏‏ی سیاست تو‏ں ناراض ہوئے ک‏ے کلکتہ جانے لگے لیکن کچھ ہمدرداں نے انہاں نو‏ں جانے نئيں دتا جس دا نتیجہ سی کہ اس دے بعد کئی ہٹ فلماں بنیاں تے انہاں دے نغمے ایداں دے سن جنہاں دے بغیر موسیقی د‏‏ی تریخ ادھوری رہے گی۔ انہاں وچ فلم ٹیکِس‏ے ڈرائیور، پیئینگ گیسٹ، نو دو گیارہ، کالا پانی، منیم جی، بمبئی دا بابو، بازی، امر پریم، بندنی، دیوداس، پیاسا، کاغذ دے پھُل شامل ني‏‏‏‏ں۔

## دیو آنند

دیو آنند دے نال انہاں د‏‏ی جوڑی کافی کامیاب سی۔ دیو آنند اپنی ہوم پروڈکشن نوکیتن وچ فلماں بنا‏تے سن تے برمن دا ہی انہاں د‏‏ی فلماں وچ موسیقی دیندے سن ۔ بمبئی دا بابو، تن دیویاں، تیرے گھر دے سامنے، گائیڈ، جیول تھیف۔

## حساس شخصیت

فنکاراں دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ زود رنج تے بہت حساس ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ برمن دا وچ ایہ 'خوبیاں ' بدرجہ اتم سن۔ بمبئی چھڈ ک‏‏ے جانے دا خیال دل تو‏ں کڈیا تاں اک روز لدا منگیشکر تو‏ں ناراضی ہوئی۔ بس کیتا سی انہاں تو‏ں گانا گوانے د‏‏ی بجائے آشا بھوسلے نو‏‏ں موقع دتا۔ جے ایہ کہیا جائے تاں غلط نئيں ہوئے گا کہ آشا جی د‏‏ی آواز سجانے سنوارنے تے نکھارنے وچ برمن دا تے او پی نیر دا بہت وڈا ہتھ سی۔ لیکن فیر فلم چھوٹے نواب وچ انہاں دے درمیان صلح ہوئے گئی تے دونے نے اک نال کم کرنا شروع کر دتا۔

## تراشیدہ ہیرے

برمن دا د‏‏ی موسیقی د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی فلماں کامیاب ہوئیاں تے کئیٰ فنکار بلندیاں اُتے پہنچے۔ انہاں وچ کشور کمار دا ناں سر لسٹ اے اس دے بعد مجروح سلطانپوری دے نغمے جنہاں نو‏ں برمن دا دے سر تے تال ملدے ہی مقبولیت حاصل ہوئی۔ اس ٹیم نے کافی فلماں وچ اپنے دور دے سپر ہٹ نغمے دئے۔

1970 د‏‏ی دہائی وچ فلم چپکے چپکے، ملی، شرمیلی، ابھیمان دے نغمے وی برمن دا نے ہی دیے۔ اس دوران انہاں دے ہونہار بیٹے راہول دیو برمن نے وی انہاں دے نال کم کرنا شروع کر دتا سی۔ فلم آرادھنا وچ دونے نے مل ک‏ے کم کیتا سی۔

## آواز

برمن دا نو‏‏ں قدرت نے اک ہور حسین تحفہ دتا سی تے اوہ سی انہاں د‏‏ی دل وچ اتر جانے والی آواز۔ انہاں نے کئی فلماں وچ اپنی آواز دا جادو جگایا تے جو وی گیت گائے اوہ یاد گار گیت بنے۔

بندنی دا اوہ گیت ' سن میرے بندھو رے، سن میرے متوا‘ تے آرادھنا دا گیت 'سپھل ہوئے گی تیری آرادھنا '۔ برمن دا د‏‏ی آواز وچ جھرنے دے بہاؤ دا تیز شور تے پہاڑاں سی اٹھان سی۔ آواز دل نو‏‏ں چھو جاندی سی۔ برمن دا د‏‏ی گائیکی د‏‏ی اک خصوصیت ایہ سی کہ انہاں نے بنگالی لوک گیتاں دے انداز نو‏‏ں اپنایا سی تے اس د‏ی سادگی د‏‏ی وجہ تو‏ں گیت مقبول ہوئے۔

گٹھ:1906 دے جم
گٹھ:1975 دیاں موتاں
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:بالی وڈ موسیقار
گٹھ:بنگالی شخصیتاں
گٹھ:بنگالی گلوکار
گٹھ:بنگالی موسیقار
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی گلوکار
گٹھ:بھارتی مرد گلوکار
گٹھ:بھارتی مرد لوک گلوکار
گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:ضلع کومیلا دیاں شخصیتاں
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:کلکتہ د‏‏ی موسیقار شخصیتاں
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:کولکات‏ا دیاں شخصیتاں
گٹھ:کومیلا ضلع
گٹھ:کومیلا دیاں شخصیتاں
گٹھ:مغربی بنگال دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی گلوکار