ابن بشکوال

**ابو قاسم خلف انصاری خزرجی ابن عبد الملک اندلسی قرطبی،** آپ اندلس دے اک مشہور و معروف قاضی تے مؤرخ سن، آپ د‏‏ی پیدائش 3 ذی الحجہ بروز سوموار 494ھ بمطابق 30 ستمبر 1101ء وچ قرطبہ وچ ہوئی تے آپ نے بروز بدھ 8 رمضان المبارک 578ھ بمطابق 5 جنوری 1183ء وچ قرطبہ وچ وفات پائی۔ 
## حالات زندگی
آپ د‏‏ی پیدائش قرطبہ وچ ہوئی تے اوتھے مقیم سن تے اوتھے وفات پائی۔آپ بہت وڈے مصنف سن آپ د‏‏ی پنجاہ تو‏ں ودھ کتاباں نيں، جنہاں وچ سب تو‏ں ودھ مشہور کتاب الصلہ اے، جس وچ آپ نے اندلس دے نامور شخصیتاں د‏‏ی سوانح حیات جمع کی، انہاں دے ناں حروف تہجی تو‏ں ترتیب دتے ۔ آپ دے شیخاں وچ ابو ولید بن رشد، ابو بحر اسدی تے ابو بکر بن عربی شام‏ل نيں۔ ابن الابار نے اپنی بعض کتاباں وچ ابن بشکوال دے ہور کماں دا ذکر کيتا اے، جداں مثل الاخبار قرطبہ "، كتاب الفائدے المنتخبة والحكايات المستغربة " منتخب فائدے د‏‏ی کتاب تے حیران کن کہانیاں، جو تریخ د‏‏ی کتاب تو‏ں منتخب فائدے د‏‏ی کتاب دا خلاصہ ا‏‏ے۔ مختصر لكتاب المنتخب من تاريخ الرؤساء والفقهاء والقضاة بطليطلة" ایہ ابو جعفر بن مطاہر د‏‏ی تریخ صدور، فقہا تے قاضی الطیطلہ" تو‏ں کتاب المخطاب دا خلاصہ اے تے بہت ساریاں دوسری کتاباں جنہاں وچو‏ں اسيں صرف انہاں دے ناں جاݨدے نيں۔۔ اس نے اپنے ملک وچ حالات نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی قاضی دا انتخاب کيتا تے اس نے اشبیلیہ دے کچھ علاقےآں وچ قاضی ابوبکر بن العربی دے لئی عدلیہ دا انتظام سنبھالیا، لیکن اس د‏ی بوہت‏ے توجہ علم حاصل کرنے تے خطوط تے کتاباں لکھݨ اُتے مرکوز سی

### کتاب الصلہ
یہ اندلس د‏‏ی تریخ دے سلسلے وچو‏ں اک دوسری قسط د‏‏ی نمائندگی کردی اے، جو کہ (ابن الرضی دا سلسلہ) اے، جو 403ھ وچ فوت ہوئے، کتاب (تاريخ علماء الأندلس) دے مصنف سن ۔ جس اُتے ابن بشکوال نے اپنی کتاب (الصلہ) نو‏‏ں ضمیمہ بنایا، اس دے بعد ابن الابار نے 658ھ وچ وفات پائی تے اس نے اپنی کتاب (تكملة الصلة) تے مرقشی لکھی۔ انہاں د‏‏ی وفات سنہ 703ھ وچ ہوئی، چنانچہ اس نے اپنی کتاب (الذيل والتكملة على الموصول والصلة) لکھی۔ ابن بشکوال نے 534ھ وچ الصلہ لکھنا مکمل کیا: ابن بشکوال نے وکھ وکھ اصناف وچ پنجاہ لکھتاں لکھياں جنہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م کتاب الصلہ سی تے اس د‏ی صنعت دے لوک اس وچ اکیلے انہاں تو‏ں جھگڑا نئيں کردے سن تے نہ ہی اس دے اگے ہوݨ د‏‏ی فضیلت دا انکار کردے سن، بلکہ اس تو‏ں استفادہ کرنے وچ عدل رکھدے سن ۔ اس د‏ی طرف تو‏ں، تے اوہ اپنے شیخاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا اے، اس نے اس وچ اپنی دلچسپی نو‏‏ں اہلِ اندلس تو‏ں فقہ تے حدیث د‏‏ی تلاش وچ مرکوز کیتا، جو اس وچ رہندے سن، یا اسنو‏ں چھڈ چکے سن ۔ انہاں د‏‏ی کتاب وچ انہاں د‏‏ی خبراں دے کئی قصے شام‏ل سن ۔ 

### ''لکھتاں''
ابن بشکوال اک مشہور مصنف سن ۔ آپ نے بوہت سارے کتاباں مرتب کيتياں تے انہاں وچو‏ں کچھ اسيں تک نئيں پہنچے نيں تے انہاں وچو‏ں کچھ موجود نيں لیکن شائع نئيں ہوئیاں نيں۔:

# الصلة في علماء الأندلس.
# الحكايات المستغربة (بیس جلداں) جنہاں وچو‏ں صرف چند ہی گراناڈا لائبریری تو‏ں لوٹے جانے دے بعد بچ پائے، تے اس کتاب د‏‏ی صرف اک کاپی ویٹیکن وچ موجود اے .
# غوامض الأسماء المبهمة (عشرة أجزاء)
# كتاب معرفة العلماء الأفاضل (واحدٌ وعشرون جزء)
# طرق حديث المغفر (ثلاثة أجزاء)
# القربة إلى الله بالصلاة على نبيه (جزء واحد كبير)
# من روى الموطأ عن مالك (جزئان)
# اختصار تاريخ أبي بكر القشي (تسعة أجزاء)
# أخبار سفيان بن عيينة (جزء واحد كبير)
# أخبار ابن المبارك (جزئان)
# أخبار الأعمش (ثلاثة أجزاء)
# أخبار النسائي (جزء)
# أخبار زيادة بن شبطون (جزء)
# أخبار المحاسبي (جزء)
# أخبار أبي القاسم (جزء)
# أخبار إسماعيل القاضي (جزء)
# أخبار ابن وهب (جزء)
# أخبار أبي المطرف عبردالرحمن بن مرزوق القنازعي (جزء)
# قضاة المغرب (ثلاثة أجزاء)
# طرق من كذب علي (جزء)
# معجم الشيوخ
# المحاسن والفضائل في معرفة العلماء الأفاضل (واحد وعشرين جزءاً)
# زهاد الأندلس وأئمتها
# التنبيه والتعيين لمن دخل الأندلس من التابعين
# قضاة قرطبة (ثلاثة أجزاء)
# اختصار تاريخ أبي بكر القُبَّشي (تسعة أجزاء)
# شيوخ الفقيه الحافظ أبي عُمر بن عبد البَرّ النَّمَري
# تسمية شيوخ الشّارِقي
# الاختلاف في اسم أبي هريرة رضي الله عنه (جزء)
# مناقب يزيد بن هارون
# مناقب عبد الرزاق الصَّنْعان
# مناقب أبي عُبيد القاسم بن سَلاّم
# مناقب ابن مَعين
# أخبار المُحَاسِبي (جزء)
# أخبار أبي دواد السِّجِسْتان
# أخبار أبي بكر بن أبي خَيْثمة
# أخبار أبي عيسى التِّرمذي
# أخبار إبراهيم الحَرْبي
# أخبار أبي وَهْب الزاهد (جزء)
# أخبار أبي المُطَرِّف القَنَازِعي (جزء)
# المسلسلات (جزء)
# طُرُق حديث المِغْفَر (ثلاثة أجزاء)
# كتاب المستغيثين با الله تعالى عند المهمات والحاجات والمُتَضَرِّعين إليه سبحانه بالرغبات والدعوات وما يسّر الله الكريمُ لهم من الإجابات والكرامات
# الآثار المَرْوِيّة في فضل الأطعمة السَّرِيّة والآلات العِطْرِيّة
# الذيل على جزء بقِيّ بن مَخْلد في الحَوْض والكَوْثَر
# الزيادات على كتاب الاستدراك على أبي عُمر بن عبد البَر الحافظ في كتابه الاستيعاب في الصحابة رضي الله عنهم أجمعين لابن الأمين القُرْطُب
### وفات
آپ نے 8 رمضان المبارک بروز بدھ 578ھ بمطابق 5 جنوری 1183ء وچ قرطبہ وچ وفات پائی۔
### حوالے

گٹھ:1183 دیاں موتاں
گٹھ:بارہويں صدی دے مؤرخین
گٹھ:اسلام دے مؤرخین
گٹھ:اندلس دے مورخین
گٹھ:مسلم قاموس نگار شخصیتاں
گٹھ:قرطبہ وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں
گٹھ:1101 دے جم
گٹھ:بارہويں صدی دے عرب مصنفاں
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:محدثین
گٹھ:بارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:قرطبہ، اندلس دیاں شخصیتاں
گٹھ:اشبیلیہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اندلسی شخصیتاں
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان
گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت
گٹھ:29 ستمبر د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:494ھ دے جم
گٹھ:578ھ دیاں موتاں
گٹھ:قرطبہ د‏‏ی وفیات