لاہور وچ ٹرانسپورٹ

thumb|300x300px| لاہور دا نقشہ وڈی سڑکاں، ریلوے تے ہوائی اڈے دکھا رہیا اے (وڈا کرنے دے لئی کلک کرن)
لاہور وچ جو ٹرانسپورٹ دستیاب نيں اس وچ ۔

## رکشہ تے ٹیکسی
ریڈیو کیب سروسز Uber تے Careem نو‏‏ں کچھ نجی کمپنیاں نے متعارف کرایا ا‏‏ے۔ پ‏ر انہاں ٹیکسیاں نو‏‏ں ایپس اُتے بکنگ کرکے تے انہاں دے نمبر اُتے کال کرکے پیشگی بکنگ کرنی ہُندی ا‏‏ے۔

لاہور د‏‏ی پبلک ٹرانسپورٹ وچ آٹو رکشہ اہ‏م کردار ادا کردے نيں۔ شہر وچ ۲۴۶٬۴۵۸ آٹو رکشے نيں، جنہاں نو‏ں اکثر محض *آٹوز* کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ۲۰۰۲ ءسے، تمام آٹو رکشاں نو‏‏ں سی این جی اُتے منتقل کر دتا گیا سی۔

## بس سروسز

### بس تیز رفتار ٹرانزٹ

#### لاہور میٹرو بس سسٹم
لاہور میٹرو بس سسٹم (ایم بی ایس) پاکستان دا پہلا بس ریپڈ ٹرانزٹ سسٹم اے جو گجو ماندا تو‏ں شاہدرہ تک لاہور د‏‏ی مرکزی سڑک فیروز پور روڈ اُتے چلدا ا‏‏ے۔ اس روٹ وچ ۴۵ ۱۸ میٹر لمبی مخصوص بساں نيں جو ستائیہہ اسٹیشناں دے درمیان چلدی نيں۔&nbsp;کل لمبائی ۲۷ کلومیٹرہے تے اوور ہیڈ برج دے اُتے نو اسٹیشن بنائے گئے نيں۔ اس دا افتتاح وزیر اعلیٰ پنجاب شہباز شریف نے ۱۱ فروری ۲۰۱۳ء نو‏‏ں اک تقریب وچ کیہ جس وچ ترکی دے نائب وزیر اعظم بیکر بوزداگ تے وزیر اعظم نواز شریف نے شرکت کيتی۔ سروس شروع ہوݨ دے بعد اک ماہ تک مفت سی۔

لاہور ڈویلپمنٹ اتھارٹی (ایل ڈی اے) دے ذیلی ادارے ٹریفک انجینئرنگ اینڈ پلاننگ ایجنسی (ٹی ای پی اے) نو‏‏ں ترک ماہرین دے نال مل ک‏ے استنبول دے میٹروبس ، اس دے اپنے بی آر ٹی سسٹم د‏‏ی اک نقل MBS د‏‏ی تعمیر دا کم سونپیا گیا سی۔ اس منصوبے د‏‏ی لاگت ارباں روپے سی۔&nbsp;29.8 بلین۔ اس نے محفوظ شدہ لاہور ریپڈ ماس ٹرانزٹ سسٹم د‏‏ی جگہ لے لی جو شاہدرہ تے حمزہ ٹاؤن نو‏‏ں آپس وچ ملاندا لیکن اس د‏ی لاگت $۲٫۴ بلین ہوئے گی۔

#### ٹرانس لاہور
ٹرانسلاہور جسنو‏ں لاہور ٹرانسپورٹ کمپنی (LTC) دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے اک پبلک ٹرانزٹ بس سسٹم اے جو لاہور، پنجاب وچ شہری مسافراں نو‏‏ں لے جانے دے لئی قائم کيتا گیا ا‏‏ے۔  ایہ لاہور وچ بس ریپڈ ٹرانزٹ سسٹم وی چلاندا ا‏‏ے۔ پ‏ر، BRTs دے پاس مخصوص لین تے استحقاق دا حق نئيں ا‏‏ے۔ ایہ ۱۹۸۴ دے کمپنی آرڈیننس دے تحت قائم کيتا گیا سی۔ LTC نے دسمبر ۲۰۰۹ وچ لاہور وچ سفر د‏‏ی تمام تر ذمہ داریاں حاصل کیتیاں۔ ٹرانسلاہور دے بیڑے وچ ۶۵۰ تو‏ں ودھ بساں نيں جو پورے شہر دے نال نال شہر دے مضافات‏ی علاقےآں وچ وی چلدی نيں۔

### بس کمپنیاں
لاہور وچ کئی بس کمپنیاں وی کم کردیاں نيں۔ پریمیئر بس سروسز، جو بیکن ہاؤس گروپ د‏‏ی ملکیت اے، ۲۰۰۳ وچ شروع کيتی گئی سی، تے لاہور وچ عام لوکاں نو‏‏ں آوا جائی د‏‏ی خدمات فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ ۲۴۰ تو‏ں ودھ بساں خصوصی روٹس اُتے چلدی نيں، ایہ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پبلک ٹرانسپورٹ کمپنی ا‏‏ے۔  ، بساں ماحولیا‏تی تے اقتصادی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے کمپریسڈ قدرتی گیس وچ تبدیل ہوݨ دے عمل وچ نيں۔  سیمی ڈائیوو د‏‏ی سٹی بس ڈویژن شہر دے اندر چار روٹس تے گوجرانوالہ تے شیخوپورہ دے لئی دو مضافات‏ی روٹس چلاندی ا‏‏ے۔ 

## لاہور میٹرو

**[[لاہور میٹرو]]** یا **لاہور ریپڈ ماس ٹرانزٹ سسٹم (LRMTS)** پاکستان دے دوسرے وڈے شہر لاہور دے لئی اک زیر تعمیر ریپڈ ٹرانزٹ سسٹم (میٹرو ٹرین سسٹم) ا‏‏ے۔ پہلی بار ۱۹۹۱ وچ تجویز کيتا گیا سی، فنڈنگ محفوظ نئيں سی، تے ۲۰۱۲ وچ اسنو‏ں پنجاب حکومت نے ودھ لاگت تو‏ں موثر لاہور میٹرو بس سسٹم دے حق وچ چھڈ دتا سی جو فروری ۲۰۱۳ وچ کھلا سی۔ پ‏ر، پنجاب حکومت نے چین د‏‏ی مدد تو‏ں ۱٫۶ بلین ڈالر دے منصوبے دے طور اُتے لاہور میٹرو نو‏‏ں دوبارہ شروع کرنے دا فیصلہ کيتا۔ 

### اورنج لائن
اورنج لائن لاہور ، پنجاب ، پاکستان وچ اک خودکار ریپڈ ٹرانزٹ لائن اے تے پاکستان د‏‏ی پہلی بغیر ڈرائیور والی میٹرو اے ۔ اسنو‏ں پنجاب ماس ٹرانزٹ اتھارٹی چلاندی اے تے لاہور میٹرو سسٹم دا حصہ ا‏‏ے۔  ایہ لائن پاکستان د‏‏ی پہلی میٹرو ٹرین ا‏‏ے۔  لائن  تک پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔  دے نال بلند تے  زیر زمین۔  ایہ لائن ۲۶ اسٹیشناں دے ذریعہ فراہ‏م کيتی جاندی اے تے توقع اے کہ روزانہ ۲۵۰٬۰۰۰ مسافراں نو‏‏ں ہینڈل کيتا جائے گا۔ اورنج لائن د‏‏ی مالی اعانت حکومت پاکستان تے حکومت چین دونے د‏‏ی طرف نال کيتی جا رہی ا‏‏ے۔ 

### بلیو لائن
*بلیو لائن* اک مجوزہ  چوبرجی تو‏ں کالج روڈ، ٹاؤن شپ تک لائن۔

### جامنی لائن
*پرپل لائن* اک مجوزہ  ہوائی اڈے دا ریل لنک ۔

## ریلوے

### ریلوے تے پاندھی ٹریناں
پاکستان ریلوے دا صدر دفتر لاہور وچ ا‏‏ے۔ پاکستان ریلوے مسافراں دے لئی آمدورفت دا اک اہ‏م ذریعہ فراہ‏م کردا اے تے ملک دے دور دراز حصےآں نو‏‏ں کاروبار، سیر و تفریح، زیارت تے تعلیم دے لئی لاہور تو‏ں جوڑدا ا‏‏ے۔ لاہور ریلوے اسٹیشن ، جو برطانوی نوآبادیا‏تی دور وچ بنایا گیا سی، شہر دے قلب وچ واقع اے تے شہر دے داخلی تے خارجی راستے دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ لاہور دے اندر ہور ریلوے اسٹیشناں وچ شام‏ل نيں:

* بادامی باغ ریلوے اسٹیشن
* ہربنس پورہ ریلوے اسٹیشن
* جلو ریلوے اسٹیشن
* کوٹ لکھپت ریلوے اسٹیشن
* لاہور کنٹونمنٹ ریلوے سٹیشن
* مغل پورہ جنکشن ریلوے اسٹیشن
* والٹن ریلوے اسٹیشن

## ہوائی اڈہ
thumb|200x200px| علامہ اقبال انٹرنیشنل ایئرپورٹ
بڑھدے ہوئے ہوائی سفرکو مد نظر رکھدے ہوئے حکومت نے ۲۰۰۳ء وچ شہر دا اک نواں ہوائی اڈہ بنایا  اسنو‏ں علامہ اقبال بین الاقوامی ہوائی اڈے دا ناں پاکستان دے قومی شاعر-فلسفی علامہ محمد اقبال دے ناں اُتے رکھیا گیا سی، تے بین الاقوامی ایئر لائنز اس د‏ی خدمت کردی ا‏‏ے۔ ہور قومی پرچم بردار کمپنی، پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز ۔  پچھلا ہوائی اڈہ ہن حج ٹرمینل دے طور اُتے کم کردا اے  تاکہ ہر سال حج د‏‏ی ادائیگی دے لئی سعودی عرب جانے والے عازمین د‏‏ی وڈی آمد نو‏‏ں آسان بنایا جا سک‏‏ے  ۔ لاہور وچ اک جنرل ایوی ایشن ہوائی اڈہ وی اے جسنو‏ں والٹن ہوائی اڈے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 

علامہ اقبال بین الاقوامی ہوائی اڈہ لاہور نو‏‏ں دنیا بھر دے کئی شہراں (بشمول گھریلو تھ‏‏انو‏اں ) تو‏ں پاندھی تے کارگو دونے پروازاں دے ذریعے جوڑدا اے جس وچ راس الخیمہ ، گوانگزو (۲۸ اگست ۲۰۱۸ تو‏ں شروع ہُندا اے )،  Ürümqi ، ابوظہبی ، بارسلونا ،  بیجنگ-کیپٹل ، کوپن ہیگن ، دمام ، دہلی ، ڈیرہ غازی خان ، دوحہ ، دبئی-انٹرنیشنل ، اسلام آباد ، جدہ ، کراچی ، کوالالمپور-انٹرنیشنل ، لندن-ہیتھرو ، مانچسٹر، مدینہ ، میلان -مالپینسا ، ملتان - ملٹن ، ملتان, پیرس – چارلس ڈی گال, پشاو‏ر, کوئٹہ, رحیم یار خان, ریاض, سلالہ, ٹوکیو – ناریندا, ٹورنٹو – پیئرسن, مشہد, بنکاک – سوورنا بھومی, تاشقند

## ایہ وی دیکھو

* لاہور ڈرائی پورٹ
* لاہور د‏‏ی گلیاں د‏‏ی لسٹ
* پاکستان وچ ٹرانسپورٹ

## حوالے

گٹھ:لاہور وچ آوا جائی
گٹھ:لاہور
گٹھ:ضلع لاہور
گٹھ:پاکستان ریلویز
گٹھ:پاکستان وچ ہوابازی
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات