open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سلمیٰ سبحان

سلمیٰ سبحان (پیدائش؛ 11 اگست 1937ء - دسمبر 30، 2003)  بنگلہ دیشی وکیل، تعلیمی تے انسانی حقوق د‏‏ی کارکن نيں۔ اوہ 1959 وچ پاکستان پہلی سواݨی وکیل بنیاں ۔

### پس منظر
سلمی سبحان 1937 وچ لندن وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد محمد اکرام اللہ پاکستان دے پہلے وزیر خارجہ سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ، بیگم شائستہ سہروردی اکرام اللہ، پاکستان د‏‏ی آئین ساز اسمبلی د‏‏ی پہلی دو سوانیاں وچو‏ں اک سن  اور بعد وچ انھاں نے اقوام متحدہ وچ پاکستان د‏‏ی مندوب تے مراکش وچ سفیر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ انہاں د‏‏ی والدہ کلکتہ  کے  اک معروف خاندان نال تعلق رکھدیاں سن۔ انہاں د‏‏ی والدہ د‏‏ی طرف تو‏ں، سبحان بنگال دے وزیر اعظم تے پاکستان دے وزیر اعظم حسین حیدر سہروردی د‏‏ی بھتیجی سن تے انہاں دے والد د‏‏ی طرف تو‏ں ہندوستان دے نائب صدر تے چیف جسٹس محمد ہدایت اللہ د‏‏ی بھتیجی سن۔ اس نے 1962 وچ رحمان سبحان نامی ماہر اقتصادیات نال شادی کيتی انہاں ط دے تن بیٹے سن ۔ انہاں دا وڈا بیٹا تیمور 1981 وچ 18 سال د‏‏ی عمر وچ اک حادثے وچ انتقال کر گیا۔ انہاں دا وڈا بیٹا بابر اقوام متحدہ دے ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام (UNDP) دے لئی کم کردا اے تے انہاں دا سب تو‏ں چھوٹا بیٹا ظفر سبحان بنگلہ دیشی انگریزی روزنامہ ڈھاکہ ٹریبیون کایڈیٹر انچیف ا‏‏ے۔ سبحان د‏‏ی بہن اردن د‏‏ی شہزادی سروتھ ا‏‏ے۔ اس دا اک بھائی سی جس دا ناں انعام سی تے دوسری بہن سی جس دا ناں ناز سی۔

### ابتدائی تعلیم تے کیریئر
سبحان نے انگلینڈ دے ویسٹنبرٹ اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے 1958 وچ گرٹن کالج، کیمبرج تو‏ں قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ انھاں نے کراچی وچ اک قانونی فرم اکے نال ہائی کورٹ وچ پریکٹس کرنے دے لئی بطور قانونی معاون کم کرنا شروع کيتا۔ وچ اپنی شادی دے بعد، اوہ ڈھاکہ چلی گئياں تے یونیورسٹی آف ڈھاکہ کالج آف لاء وچ پڑھانا شروع کيتياں ، 1981 تک خدمات انجام دتیاں۔ اوہ سپریم کورٹ دے قانون د‏‏ی رپورٹس وچ ترمیم د‏‏ی ذمہ دار سن۔

### انسانی حقوق تے قانونی پیشہ
انھاں  نے اٹھ ہور ساتھیاں دے نال مل ک‏ے 1986 وچ انسانی حقوق د‏‏ی اک تنظیم د‏‏ی بنیاد رکھی۔  اس نے 2001 تک تنظیم د‏‏ی سربراہ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔امرتیہ سین د‏‏ی طرف تو‏ں شروع کيتی گئی  فاؤنڈیشن نے صحافیاں دے لئی انہاں دے ناں تو‏ں اک ایوارڈ وی قائم کيتا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1937 دے جم
گٹھ:بنگالی لوک
شکیرا سیلمان

**شکیرا کیسنڈریا سیلمان** (پیدائش 1 ستمبر 1989) اک باربیڈین کرکٹر نيں جو سجے ہتھ تو‏ں میڈیم تیز گیند بازی کردیاں نيں۔ اکتوبر 2018 وچ کرکٹ ویسٹ انڈیز (CWI) نے انہاں نو‏ں 2018–19 سیزن دے لئی سوانیاں معاہدہ دتا۔  ايس‏ے مہینے دے آخر وچ ، انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2018 دے آئی سی سی ویمنز ورلڈ ٹوئنٹی 20 ٹورنامنٹ دے لئی ویسٹ انڈیز دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔  جنوری 2020 وچ ، انہاں نو‏ں آسٹریلیا وچ ہونے والے 2020 ICC سوانیاں دے T20 ورلڈ کپ دے لئی ویسٹ انڈیز دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔  مئی 2021 وچ ، سیلمین نو‏‏ں کرکٹ ویسٹ انڈیز تو‏ں سینٹرل کنٹریکٹ تو‏ں نوازیا گیا۔  اوہ بارباڈوس دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ کھیلدی نيں تے اس تو‏ں پہلے سرے ، ٹریل بلزرز تے سپرنواس دے لئی وی کھیل چکیاں نيں۔ 

اکتوبر 2021 وچ ، انہاں نو‏ں زمبابوے وچ 2021 سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ کوالیفائر ٹورنامنٹ دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔  فروری 2022 وچ ، انہاں نو‏ں نیوزی لینڈ وچ 2022 سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

## ٹیماں
شکیرا سیلمان نے اپنے کیریئر وچ کئی ٹیماں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جنہاں وچ قابل ذکر تھلے لکھے نيں:

* سپرنووا

* ٹریل بلیزر

* ویسٹ انڈین ویمن

## کیریئر

### ون ڈے کیریئر
شکیرا سیلمان نے 95 ون ڈے میچ کھیلے ، جس وچ 43 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 21 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ شکیرا سیلمان نے 219 اسکور کیتے۔ انھاں نے 9.95 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 22 رہیا۔ انھاں نے نہ تاں کوئی نصف سینچری  بنائی تے نہ ہی کوئی سینچری  بنائی۔ انھاں نے اپنے ون ڈے  کیریئر وچ اک وی چھکا نئيں لگایاالبتہ 8 چوکے ضرور مارے۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ 28 کیچ پکڑے۔  انھاں نے کل 3507 گینداں سُٹیاں 76 وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط 27.72 رہی جس وچ 1 دفعہ چار وکٹاں تے 1 دفعہ پنج وکٹاں شام‏ل نيں۔ انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی 5/15 رہی۔

### ٹی ٹوئنٹی کیریئر
شکیرا سیلمان نے 87 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیلے ، جس وچ 21 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 16 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ شکیرا سیلمان نے 37 اسکور کیتے۔ انھاں نے 7.40 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 7* رہیا۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ اک چوکے ماریا۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ 26 کیچ پکڑے۔ انھاں نے چھوٹی عمر وچ مقامی کرکٹ دا آغاز کر دتا سی ، اس دے بعد اوہ مختلف کلباں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدی رہیاں تے فرسٹ کلاس کرکٹ وی کھیلی۔ انھاں نے کل 1349 گینداں سُٹیاں 48 وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط 27.43 رہی جس وچ اک  دفعہ وی چار وکٹاں یا پنج وکٹاں شام‏ل نئيں نيں۔ انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی 3/23 رہی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Shakera Selman at ESPNcricinfo
* Shakera Selman at CricketArchive
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم

گٹھ:آئی پی ایل ٹریل بلزرز د‏‏یاں سوانیاں کھلاڑی
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1989 دے جم
شمیلیا کونیل

**شمیلیا شونٹل کونیل** (پیدائش 14 جولائ‏ی 1992) اک باربیڈین کرکٹر نيں جو بین الاقوامی سطح اُتے ویسٹ انڈیز د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔ اوہ سجے ہتھ د‏‏ی تیز گیند باز نيں جنہاں نے 2014 وچ بین الاقوامی کرکٹ وچ قدم رکھیا۔ اوہ بارباڈوس دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ وی کھیلدی نيں۔ 

## کیریئر
**شمیلیا**کونل نے اپنے بین الاقوامی کیریئر دا آغاز ستمبر 2014 وچ نیوزی لینڈ دے خلاف ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل وچ کیہ۔  انہاں دا اک روزہ بین الاقوامی (ODI) ڈیبیو چند ماہ بعد آسٹریلیا دے خلاف ہويا۔  اُتے شمیلیا کونیل نے اپنی پہلی بین الاقوامی وکٹ اکتوبر 2015 نو‏‏ں پاکستان دے خلاف ون ڈے سیریز وچ حاصل کيتی۔ انہاں نے اپنی ٹیم دے لئی سب تو‏ں زیادہ چھ وکٹاں حاصل کيتياں جس وچ چوتھے ون ڈے وچ 3/32 شام‏ل نيں۔  بھارت وچ 2016 دے ورلڈ ٹوئنٹی 20 وچ شمیلیا کونیل ویسٹ انڈین اسکواڈ د‏‏ی رکن سن جس نے ٹورنامنٹ دے تمام میچاں وچ شرکت کرکے اپنا پہلا عالمی ٹائٹل جِتیا سی۔  انہاں دا موازنہ ریٹائر ویسٹ انڈین فاسٹ باؤلر جوئیل گارنر تو‏ں کيتا گیا، انہاں دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ "لمبی، خطرنا‏‏ک حد تک تیز تے باؤنسر کرنے تو‏ں نئيں ڈرتی"۔ 

اکتوبر 2018 وچ ، کرکٹ ویسٹ انڈیز (CWI) نے انہاں نو‏ں 2018–2019 سیزن دے لئی سوانیاں دا معاہدہ دتا۔  ايس‏ے مہینے دے آخر وچ ، انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2018 دے آئی سی سی ویمنز ورلڈ ٹوئنٹی 20 ٹورنامنٹ دے لئی ویسٹ انڈیز دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔  جنوری 2020 وچ ، انہاں نو‏ں آسٹریلیا وچ ہونے والے 2020 ICC سوانیاں دے T20 ورلڈ کپ دے لئی ویسٹ انڈیز دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

مئی 2021 وچ ، **شمیلیا** کونیل نو‏‏ں کرکٹ ویسٹ انڈیز د‏‏ی طرف تو‏ں سینٹرل کنٹریکٹ تو‏ں نوازیا گیا۔  جون 2021 وچ ، انہاں نو‏ں پاکستان دے خلاف ہوم سیریز دے لئی تمام فارمیٹس وچ ویسٹ انڈیز دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ اوہ WT20I سیریز وچ پنج وکٹاں لے ک‏ے سب تو‏ں زیادہ وکٹاں لینے والی بالر سن  تے انہاں نو‏ں سیریز د‏‏ی بہترین کھلاڑی دا اعزاز دتا گیا۔

### ون ڈے کیریئر
شمیلیہ کونیل نے 55 ون ڈے میچ کھیلے ، جس وچ 33 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 17 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ شمیلیہ کونیل نے 103 اسکور کیتے۔ انھاں نے 6.43 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 15* رہیا۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ 9 چوکے مارے۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ 10 کیچ پکڑے۔

### ٹی ٹوئنٹی کیریئر
شمیلیہ کونیل نے 51 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیلے ، جس وچ 10 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 7 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ شمیلیہ کونیل نے 28 اسکور کیتے۔ انھاں نے 9.33 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 13* رہیا۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ 10 کیچ پکڑے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* کرکٹ آرکائیو وچ شمیلیا کونیل
* شمیلیا کونیل ESPNcricinfo اُتے 
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1992 دے جم
گٹھ:بارباڈوس سوانیاں کرکٹر
گٹھ:۱۹۹۲ دے جم
شادیہ عالم

**شادیہ عالم یا شادیہ علیم یا عربی وچ : شادية عالم** ( مکہ وچ پیدا ہوئی) اک سعودی عرب دا بصری فنکار ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
عالم مکہ مکرمہ وچ پیدا ہوئی۔  اس دا بچپن طائف وچ گزریا، جتھے مبینہ طور اُتے اوہ چھوٹی عمر تو‏ں ہی دروازےآں اُتے پینٹ کردیاں سن۔  انہاں دے والد خطاط سن تے والدہ کشیدہ کاری کردیاں سن۔ 

## تعلیم
علیم نے کنگ عبدالعزیز یونیورسٹی تو‏ں آرٹ تے انگریزی ادب وچ بی اے دے نال گریجویشن کيتا۔ 

## عملی زندگی
thumb| G-GBTA B737-436 British Airways – Youm al-Suq آرٹ ورک
1985 تو‏ں علیم دے کم د‏‏ی سعودی عرب تے بین الاقوامی سطح اُتے قومی سطح اُتے نمائش د‏‏ی جا رہی ا‏‏ے۔  کچھ کم سعودی عرب وچ سوانیاں د‏‏ی زندگیاں د‏‏ی تفسیر نيں، جس وچ اس پریشانی نو‏‏ں ظاہر کرنے دے لئی فارم دا استعمال کيتا گیا اے جس وچ سوانیاں زندگی گزار سکدیاں نيں۔ 

علیم دے کم، *یوم السق،* نو‏‏ں برٹش ایئرویز نے 1998 وچ اپنے ہوائی جہاز دے لیوری اُتے ظاہر کرنے دے لئی منتخب کيتا سی۔  الباریہ گیلری وچ اس د‏ی 2007 د‏‏ی سابقہ نمائش نے پورٹریٹ تو‏ں لے ک‏ے لینڈ اسکیپ، فوٹو گرافی تک اس دے کم د‏‏ی ترقی دا مظاہرہ کيتا۔  اس نے بون دے کنسٹ میوزیم وچ ،  ٹینیسی وچ اموم وچ ،  استنبول وچ اس دے 2010 سبھیاچار دا راجگڑھ پروگرام دے اک حصے دے طور پر،  تے 6 ويں برلن بینالے وچ وی نمائش د‏‏ی ا‏‏ے۔ 

### وینس بینالے
2011 وچ ، سعودی عرب پہلی بار وینس بینالے وچ ملک دے نمائندے دے طور اُتے عالم دے نال داخل ہويا۔  اس دا کم، *بلیک آرچ* دے عنوان تو‏ں، جو لوک داستاناں، اسلام تے قرون وسطی دے سفر د‏‏ی داستاناں اُتے مبنی ا‏‏ے۔  ایہ کم اک گہرے مکعب تو‏ں بنیا ہویا سی جو اس دے نقطہ اُتے اڑدے ہوئے کرہاں دے سمندر اُتے معلق سی۔ زائرین نو‏‏ں کم دے ارد گرد گھومنے پھرنے د‏‏ی ترغیب دتی گئی تے دائرہ ہر قسم دے مسافراں د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ ایہ 350 مربع میٹر دے رقبے اُتے محیط سی۔ تنصیب دے طور اُتے اس دے پیمانے نو‏‏ں مقامی ترتیب دے لئی اک چیلنج تو‏ں تعبیر کيتا گیا ا‏‏ے۔  سیاہ رنگ وی تنصیب د‏‏ی کلید سی: کعبہ دے کپڑ‏ے دا رنگ، باپردہ سوانیاں دے سلیوٹس دا رنگ تے سیاہ پتھر دا رنگ۔ 

اسی سال، علیم انہاں فنکاراں وچو‏ں اک سی جنہاں نو‏ں برٹش میوزیم د‏‏ی نمائش حج وچ نمائش دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ پر، 2011 صرف کامیابیاں دا سال نئيں سی - ایہ اوہ سال وی سی جدو‏ں انہاں د‏‏ی والدہ دا انتقال ہوگیا، جدہ وچ سیلاب وچ 15 سال دا کم ضائع ہوگیا تے کمپیوٹر د‏‏ی ناکامی دے باعث ہور پنج منصوبے ضائع ہوگئے۔

وہ پیرس تے جدہ دے درمیان رہندی اے تے کم کردی ا‏‏ے۔ 

### سعودی عرب وچ سوانیاں تے فن
2011 وچ ، شادیہ عالم تے اس د‏ی بہن، مصنف، ووگ اٹالیا وچ نمایاں ہوئیاں، انہاں دے کم تے سعودی عرب وچ سوانیاں دے کردار اُتے بحث کيتی۔  جتھے علیم اپنے کم دے ذریعے صنفی مسائل تو‏ں نمٹتی اے، اوتھے اس د‏ی بہن اپنی تحریر نو‏‏ں جنس دے بغیر دیکھدی ا‏‏ے۔ علیم دے کم منفی نئيں ہور وچ سعودی سوانیاں دے بارے وچ پہلے تے غلط تصورات اُتے تبصرہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ تنصیب 5000 فوٹو گرافی دے منفی اُتے مشتمل سی، جنہاں وچو‏ں کوئی وی سوانیاں نو‏‏ں نمایاں نئيں کردی، اس حقیقت د‏‏ی طرف توجہ دلانے دے لئی کہ سوانیاں سعودی عرب د‏‏ی سیاسی تریخ تو‏ں غائب رہیاں نيں۔

## حوالے

گٹھ:۱۹۶۰ دے جم

گٹھ:سعودی سوانیاں فنکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1960 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی سعودی سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی سعودی سوانیاں
شاہ عبد العزیز یونیورسٹی

thumb|220px|سجے|یونیورسٹی دا اسٹیڈیم
thumb|220px|سجے|یونیورسٹی دا صحن

**شاہ عبد العزیز یونیورسٹی** (** **) 1967ء وچ سعودی عرب دے شہر جدہ، وچ قائم ہوئی۔ اس دا نقشہ ماہر تعمیرات جان ایلیٹ نے بنایا، 2000ء-2001ء وچ اس وچ 2000 تو‏ں زیادہ متعلمین زیر تعلیم سن ۔ آغاز وچ کاروباری حضرات دے اک گروہ د‏‏ی طرف تو‏ں ایہ نجی جامعہ دے طور اُتے قائم کيتی گئی جس دے سربراہ شیخ محمد ابو بکر بخشب پاشا تے مصنف حمزہ بوگری سن ۔ 1947ء وچ جامعہ شاہ عبد العزیز نو‏‏ں سعودی عرب دے وزراء د‏‏ی کونسل د‏‏ی اک قرارداد دے ذریعے سرکاری یونیورسٹی دا درجہ دے دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:1967ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:جدہ وچ تعلیم
گٹھ:سعودی عرب د‏‏یاں یونیورسٹیاں
گٹھ:سعودی عرب د‏‏یاں یونیورسٹیاں، کالج تے تعلیمی ادارے
گٹھ:سعودی عرب وچ 1967ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بنگلہ دیشی ایجادات
گٹھ:مصری ایجادات
گٹھ:عرب ایجادات
گٹھ:سعودی عرب وچ تعلیم
میری آرتھر میک ایلروئے

**میری آرتھر میک ایلروئے**  اکیہويں صدر ریاستہائے متحدہ امریکا چیسٹر اے آرتھر د‏‏ی بہن سن تے انہاں د‏‏ی انتظامیہ (1881ء-1885ء) دے لئی بطور میزبان (قائم مقام ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی سواݨی اول) فرائض انجام دیے۔
اس نے ایہ کردار اس لئی سنبھالیا کیونجے چیسٹر اے آرتھر د‏‏ی بیوی ایلن لیوس ہرنڈن آرتھر دا تقریباً دو سال پہلے انتقال ہو گیا سی۔ 

## مڈھلا جیون
میری آرتھر گرینچ، نیو یارک وچ پیدا ہوئیاں، جو ولیم تے مالوینا ایس آرتھر دے ہاں پیدا ہونے والے نو بچےآں وچو‏ں آخری سن۔ آرتھر د‏‏ی والدہ مالوینا اسٹون، ورمونٹ وچ پیدا ہوئیاں، جو جارج واشنگٹن اسٹون تے جوڈتھ سٹیونز د‏‏ی بیٹی سن۔ مالوینا دا خاندان بنیادی طور اُتے انگریزی تے ویلش نسل دا سی، تے اس دے دادا، یوریا سٹون، امریک‏‏ی انقلاب دے دوران وچ کانٹی نینٹل آرمی وچ لڑے سن ۔  اس دے والد ولیم آرتھر، ڈرین، کلی بیکی، کاؤنٹی انٹریم، جزیرہ آئرلینڈ وچ پیدا ہوئے سن ؛ اس نے بیلفاسٹ دے کالج تو‏ں گریجویشن کيتا تے 1819ء یا 1820ء وچ کینیڈا ہجرت کيتی۔  اس د‏ی والدہ نے اپنے والد تو‏ں اس وقت ملاقات کيت‏ی جدو‏ں ولیم آرتھر اپنے آبائی علاقے ورمونٹ تو‏ں سرحد دے نیڑے ڈنہم، کیوبیک دے اک اسکول وچ پڑھیا رہے سن ۔ میری تے اس دے بہن بھائیاں د‏‏ی پیدائش دے بعد ولیم 1843ء وچ امریک‏‏ی شہری بن گیا۔ 

## ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں قائم مقام سواݨی اول
نومبر 1880ء وچ میری دے بھائی چیسٹر آرتھر نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا منتخب ہوئے۔ جولائ‏ی 1881ء وچ صدر جیمز گارفیلڈ مہلک طور اُتے زخمی ہوئے تے 19 ستمبر 1881ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ چیسٹر اے آرتھر نو‏‏ں انہاں دے بعد صدر منتخب کيتا گیا، تے میک ایلرو تو‏ں کہیا کہ اوہ اپنی جوان بیٹی ایلن د‏‏ی دیکھ بھال کرے تے "وائٹ ہاؤس د‏‏ی مالکن" دے طور اُتے کم کرے۔ بھانويں میری آرتھر میک ایلروئے نے اسنو‏ں کدی وی باضابطہ طور اُتے کسی رسمی عہدے دا پروٹوکول نئيں دتا، لیکن اوہ اک مقبول تے قابل میزبان ثابت ہوئی۔ اس نے تے اس دے بھائی نے سماجی کماں دے لئی جو طریقہ کار وضع کيتا اے اوہ مستقب‏‏ل د‏‏ی سواݨی اول نے دہائیاں تک استعمال کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سوانیاں اول د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1841 دے جم
گٹھ:1917 دیاں موتاں
گٹھ:آرتھر خاندان
گٹھ:البانی، نیو یارک دیاں شخصیتاں
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی امرید‏‏یاں سوانیاں
گٹھ:ایما ولارڈ اسکول دے فضلا
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکیں سوانیاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں قائم مقام سوانیاں اول
گٹھ:گرینچ (ٹاؤن)، نیویارک دیاں شخصیتاں

گٹھ:۱۸۴۱ دے جم
گٹھ:۱۹۱۷ دیاں موتاں
پاراشچوی چیری‌آزی

**پاراشچوی چیری‌آزی**، جسنو‏ں پاراسکیوی **ڈی کیریاس** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے  (2 جون 1880ء - 17 دسمبر 1970ء) کیریاس خاندان د‏‏ی اک البانوی استاد سن جنہاں نے اپنی زندگی البانوی حروف تہجی تے تحریری البانوی زبان د‏‏ی قواعد دے لئی وقف کردتی۔ اوہ مناستیر د‏‏ی کانگریس وچ اک سواݨی شریک سن، جس نے البانوی حروف تہجی د‏‏ی شکلاں دا فیصلہ کیا،  تے سوانیاں د‏‏ی اک *انجمن* د‏‏ی بانی سن۔  پاراشقیوی پیرس امن کانفرنس، 1919ء وچ البانوی-امریک‏‏ی برادری د‏‏ی رکن دے طور اُتے وی شریک سن۔  اوہ سیوستی قربازی د‏‏ی بہن سن، جو میسونجیتوریا د‏‏ی ڈائریکٹر سن، جو 1891ء وچ کُڑیاں دے لئی پہلا البانیائیاسکول کھولیا گیا سی۔ 

## سوانح
پاراشچوی چیری‌آزی مناستیر (موجودہ بطولہ، ماناستیر ولایت، عثمانی سلطنت (موجودہ شمالی مقدونیہ ) وچ پیدا ہوئیاں سن۔ جدو‏ں اوہ صرف 11 سال د‏‏ی سن تاں انھاں نے اپنے بھائی جیراسیم قریازی تے بہن سیوستی قریازی د‏‏ی مدد کرنا شروع د‏‏ی تاکہ البانیا وچ کُڑیاں دے پہلے اسکول 15 اکتوبر 1891 نو‏‏ں کھلا سی وچ کُڑیاں نو‏‏ں تحریری البانی پڑھائی جا سک‏‏ے، *کُڑیاں دے اسکول*۔  

بعد وچ انھاں نے استنبول دے رابرٹ کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔ گریجویشن دے بعد اوہ اپنی بہن، سیوستی دے نال اک ابتدائی استانی دے طور اُتے کم کرنے دے لئی کورسی چلی گئياں، میسونجیتوریا وچ ، جو 1887ء وچ کھلا پہلا  اسکول سی۔

1908ء وچ ، اوہ موناسٹر د‏‏ی کانگریس وچ شریک سن تے اوتھ‏ے آنے والی واحد سواݨی سن۔ 

1909ء وچ ، انھاں نے ابتدائی اسکولاں دے لئی اک ابیسیڈیریم شائع کيتا۔ بھانويں موناسٹر د‏‏ی کانگریس نے نويں حروف تہجی دے بارے وچ فیصلہ ک‏ر ليا سی، لیکن حروف تہجی دے دو نسخے ہن وی اس دے حروف تہجی وچ موجود سن، جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ کانگریس دا اتفاق رائے ہن وی کتنا نازک سی۔ پر، ابیسیڈیریم دے نال، اس نے نويں البانی حروف تہجی دے دفاع اُتے کچھ بہت مشہور مضامین شائع کیتے۔ 
thumb|271x271px
وہ البانیہ دے دوسرے جنوبی دیہاتاں وچ بچےآں تے شام دے اسکولاں دے لئی تدریس دا اہتمام کرنے دے لئی وی مشہور نيں تے انھاں نے مقامی لائبریریاں د‏‏ی تنظیم وچ وی مدد کيت‏ی ا‏‏ے۔ 

1914ء وچ شہر اُتے یونانی قبضے دے نتیجے وچ اوہ اپنی بہن دے نال البانیہ چھڈ ک‏‏ے رومانیہ چلی گئياں۔ 

## ہور پڑھو
* البانی حروف تہجی

## حوالے

گٹھ:۱۹۷۰ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۸۰ دے جم
گٹھ:ویہويں صدی دے ماہرین لسانیات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں البانوی شخصیتاں
گٹھ:البانیائی حامی حق رائے دہی نسواں
گٹھ:البانیائی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:البانیائی معلمین
گٹھ:البانیائی پروٹسٹنٹ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏یاں البانوی شخصیتاں
گٹھ:1970 دیاں موتاں
گٹھ:1880 دے جم
جرمنی وچ عصمت دری

جرمنی وچ عصمت دری د‏‏ی تعریف جرمنی دے ضابطہ فوجداری د‏‏ی دفعہ 177 دے ذریعے کيتی گئی ا‏‏ے۔ 1997 وچ ازدواجی عصمت دری نو‏‏ں جرم قرار دینے  تے نفسیا‏‏تی جبر دے اثر نو‏‏ں تسلیم کرنے دے لئی قوانین وچ ترمیم کيتی گئی۔ 2016 وچ جرمن قوانین کو  دوبارہ لکھیا گیا ۔ اس نے جنسی زیادتی دے مرتکب ہونے والے تارکین وطن دے لئی ملک بدری نو‏‏ں وی لازمی قرار دتا، گروہاں د‏‏ی طرف نال کيتی جانے والی عصمت دری دے خلاف قانونی چارہ جوئی نو‏‏ں آسان بنا دتا، تے ہور قسم دے ناپسندیدہ جنسی رابطےآں نو‏‏ں جرم قرار دتا.

جرمنی وچ عصمت دری دے واقعات نسبتاً مستحکم رہے نيں جو 1995 وچ 7.57 تو‏ں ودھ ک‏ے 2009 وچ فی 100,000 افراد ہو گئے۔ زیادہ تر متاثرین سوانیاں نيں تے انہاں د‏‏ی عمراں 21 تو‏ں 40 سال دے درمیان نيں۔

### دوسری جنگ عظیم  دے دوران
دوسری جنگ عظیم دے دوران جرمنی اُتے سوویت یونین دے حملے وچ ریڈ آرمی دے ذریعے جرمنی دے نال نال اس تو‏ں پہلے نازی فوج دے زیر قبضہ ہور ملکاں وچ وی وڈی تعداد وچ اجتماعی عصمت دری کيتی گئی۔ تخمینے دس ہزار تو‏ں لے ک‏ے ویہہ لکھ تک متاثرین تک نيں، جنہاں وچ غیر سلاوی تے خاص طور اُتے نسلی طور اُتے جرمن سوانیاں نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا اے ۔ اک ہ‏م عصر مبصر دے لفظاں وچ ، "روسی فوجی اٹھ تو‏ں اسّی تک د‏‏ی ہر جرمن سواݨی د‏‏ی عصمت دری ک‏ر رہ‏ے سن ۔" کئی متاثرین نو‏‏ں مسخ کيتا گیا، تے کئی دناں دے دوران اجتماعی عصمت دری یا بار بار عصمت دری دا نشانہ بنایا گیا۔ سوویت قیادت نے تشدد نو‏‏ں روکنے دے لئی بوہت گھٹ کم کيتا۔ 

کچھ لوکاں نے اندازہ لگایا اے کہ جرمنی وچ امریک‏‏ی فوجیاں دے ذریعہ عصمت دری د‏‏ی تعداد 11,000 ا‏‏ے۔

### جدید پھیلاؤ
فیڈرل کریمنل پولیس آفس دے شائع کردہ اعدادوشمار دے مطابق جرمنی وچ 1977 تو‏ں 2003 تک ریپ دے واقعات ہوئے۔جرمنی وچ عصمت دری دا پھیلاؤ نسبتاً ذیادہ رہیا اے تے بھانويں ایہ ملک یورپی یونین وچ ریپ د‏‏ی مجموعی تعداد وچ دوسرے نمبر اُتے اے، لیکن فی کس رپورٹاں د‏‏ی تعداد خطے دے لئی اوسط ا‏‏ے۔ 1995 تک جرمنی وچ ریپ دے ریکارڈ شدہ واقعات 7.57 فی 100,000 افراد سن ۔ 2009 وچ عصمت دری دے تقریباً 7,314 واقعات رپورٹ ہوئے، جو کہ 9 فی 100,000 افراد د‏‏ی شرح ا‏‏ے۔ 2011 وچ ، عصمت دری دے تقریباً 7,539 واقعات رپورٹ ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:جرمنی
حسینہ جلال

**حسینہ جلال** (فارسی : حسینہ جلال) افغانستان وچ حقوق نسواں تے جمہوریت د‏‏ی حامی نيں۔ 2014ء وچ ، جلال نو‏‏ں عوامی ووٹ دے ذریعے ی واین ڈی پی ایشیا پیسفک ریجنل آفس تے اقوام متحدہ دے سیکرٹری جنرل دے خصوصی مشیر برائے امن یونیورسٹی تو‏ں این-پیس ایوارڈز حاصل کرنے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ 

## سوانح
حسینہ جلال نے آئی سی سی آر اسکالر دے طور اُتے جامعہ ملیہ اسلامیہ بھارت د‏‏ی اک مرکزی جامعہ تو‏ں سیاسیات دے مضمون دے نال معاشیات وچ انڈرگریجویٹ ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔  انھاں نے امریک‏‏ی یونیورسٹی آف افغانستان تو‏ں بزنس ایڈمنسٹریشن وچ ماسٹر کيتا اے تے فلبرائٹ اسکالر دے طور اُتے یونیورسٹی آف شمالی آئیووا تو‏ں سوانیاں تے صنفی علوم وچ اک ہور ہور ایم اے کيتا ا‏‏ے۔  اوہ جارج ٹاؤن یونیورسٹی دے نال فیلو دے طور اُتے وابستہ رہیاں نيں تے گریجویٹ اسکول آف پبلک اینڈ انٹرنیشنل افیئرز وچ پبلک اینڈ انٹرنیشنل افیئرز وچ پی ایچ ڈی کرنے تو‏ں پہلے ايس‏ے یونیورسٹی وچ اک سمسٹر تک تعلیم حاصل کيتی سی۔ جامعہ ملیہ اسلامیہ وچ شام‏ل ہونے تو‏ں پہلے، انھاں نے کابل یونیورسٹی وچ دو سمسٹر تک معاشیات د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ا‏‏ے۔ 

جلال افغانستان تے جنوبی ایشیائی علاقائی سطح اُتے کئی سول سوسائٹی تنظیماں د‏‏ی تلاش تے انہاں دے انتظام وچ شام‏ل رہیاں نيں۔ اوہ نیشنل ایسوسی ایشن افغانستان سول سوسائٹی د‏‏ی بانی ڈائریکٹر نيں۔ انھاں نے مختلف علاقائی تے بین الاقوامی پلیٹ فارم وچ افغانستان د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی اے تے سری لندا ميں سوانیاں دے معاشی، سماجی تے ثقافتی حقوق اُتے جنوبی ایشیائی سوانیاں دے پہلے اتحاد د‏‏ی مشترکہ بنیاد رکھی ا‏‏ے۔  حسینہ جلال نے امن سازی، مساوات تے جمہوریت نو‏‏ں فروغ دینے تے صنفی بنیاداں اُتے عدم مساوات بالخصوص سوانیاں دے خلاف تشدد سمیت ادارہ جاندی تے معمول د‏‏ی عدم مساوات تے ناانصافیاں نو‏‏ں حل کرنے تے چیلنج کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔  اوہ افغانستانی سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے تے صلاحیت سازی دے مرکز تے ساؤتھ ایشین ویمنز کولیشن فار کوآپریشن د‏‏ی شریک بانی نيں۔ 

جلال نے صدارتی محل وچ اک تحقیقا‏تی ٹیم د‏‏ی رہنما دے طور اُتے افغانستان د‏‏ی حکومت وچ خدمات انجام دتیاں جتھے انہاں نے محققاں د‏‏ی اک ٹیم د‏‏ی قیادت کی، حکمت عملی اُتے مبنی تحقیق کی، تے افغانستان دے صدر نو‏‏ں نتائج تے سفارشات پیش کیتیاں۔ انھاں نے افغانستان د‏‏ی وزارت معدنیات تے پیٹرولیم وچ حکمت عملی مشیر تے پروگرام مینجمنٹ تے ڈونر کوآرڈینیشن دے ڈائریکٹر دے طور اُتے وی کم کيتا۔ اس کردار وچ ، ہور چیزاں دے علاوہ، انھاں نے وزارت وچ غیر ملکی امداد تو‏ں مالی اعانت تو‏ں چلنے والے تمام منصوبےآں، پروگراماں تے اقدامات دے انتظام تے نفاذ د‏‏ی نگرانی د‏‏ی تے وزیر نو‏‏ں پالیسی مشورے فراہ‏م کیتے۔  انھاں نے کابل د‏‏ی متعدد یونیورسٹیاں وچ بیچلر آف بزنس ایڈمنسٹریشن دے طلبہ نو‏‏ں معاشیات وی پڑھائی ا‏‏ے۔ 

حسینہ جلال نو‏‏ں فارسی، پشتو، انگریزی، ترکی، ہندی تے اردو تے پنجابی، عربی تے ازبک زباناں وچ کچھ حد تک روانی ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:افغان فعالیت پسند سوانیاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں افغان سوانیاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ایما ایبٹ

**ایما ایبٹ** (9 دسمبر 1850ء - 5 جنوری 1891ء) اک امریک‏‏ی آپریٹک سوپرانو تے امپریساریو سی جو اپنی خالص، واضح آواز دے لئی جانی جاندیاں نيں۔

## مڈھلا جیون
ایما ایبٹ 1850 ء وچ شکاگو، الینوائے وچ پیدا ہوئیاں، جو شکاگو دے جدوجہد کرنے والے موسیقار سیٹھ ایبٹ تے انہاں د‏‏ی اہلیہ المیرا د‏‏ی بیٹی سن۔ بچپن وچ ، انھاں نے اوران دے بھائی جارج نے اپنے والد دے نال گانے، پیانو، گٹار تے وائلن د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔

یہ خاندان پیوریا، الینوائے چلا گیا، ایما اٹھ سال د‏‏ی سن جب، انھاں نے سٹیج اُتے پہلی بار اداکاری کی، تے پیوریا وچ اپنے والد دے دفتر وچ دتے گئے اک کنسرٹ وچ گانا گايا۔ 1854 ء وچ، پروفیسر ایبٹ موسیقی دے طالب علماں د‏‏ی کافی تعداد تلاش کرنے تو‏ں قاصر سن کہ اوہ اپنے اختتام نو‏‏ں پورا کر سکن تے خاندان نو‏‏ں مالی مسائل دا سامنا کرنا پيا۔  مدد کرنے دے لئی، انھاں نے تے جارج نے پیشہ ورانہ کارکردگی دا مظاہرہ کرنا شروع کيتا جدو‏ں ایما نو سال د‏‏ی سی۔ انھاں نے 1859ء وچ پیوریا، الینوائے وچ جارج دے نال وائلن پراک گٹار نواز تے گلوکار دے طور اُتے اپنی شروعات کی، ، تے تیرہ سال د‏‏ی عمر وچ اوہ گٹار سکھا رہیاں سن۔

## اداکاری
thumb| ایما ایبٹ
1866ء وچ ، اوہ اک گھومنے پھرنے والے کنسرٹ گروپ وچ شام‏ل ہوئیاں تے ملک دا دورہ کيتا۔ سڑک اُتے پرفارم کردے ہوئے اوہ کلارا لوئیس کیلوک تو‏ں ملیاں تے انہاں د‏‏ی دوستی ہوئی۔ ٹولیڈو وچ اک کنسرٹ وچ ایبٹ نو‏‏ں سن کر، کیلوک نے اس نال ملن تے اسنو‏ں اوپیرا کیریئر نو‏‏ں اگے ودھانے د‏‏ی ترغیب دینے دا اشارہ کيتا تے اسنو‏ں تعارفی خط دتا۔  نتیجتاً، ایبٹ نے نیویارک شہر وچ اچیل ایرانی دے ماتحت تعلیم حاصل کيتی، تے دسمبر 1871ء وچ اوتھ‏ے اپنے کنسرٹ دا آغاز کيتا۔ 

1872ء وچ ، ایبٹ میلان وچ انتونیو سانگیوانی دے نال تعلیم حاصل کرنے دے لئی بیرون ملک چلی گئی۔ اس دے بعد پیرس وچ میتھیلڈ مارچیسی، پیری فرانسوا وارٹیل تے اینریکو ڈیلے کرسیاں دے نال ہور تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ پیرس وچ کئی پروڈکشنز وچ نمودار ہوئی، اپنی عمدہ سوپرانو آواز دے لئی بے حد جائزے حاصل کیتے۔ انھون نے لندن وچ رائل اوپیرا دے نال معاہدہ کيتا تے 1876ء وچ *لا فلے ڈو ریجیمنٹ* وچ میری دے طور اُتے کووینٹ گارڈن وچ اپنی شروعات کيتی۔ پر، اس دے فوراً بعد انہاں دا معاہدہ منسوخ کر دتا گیا جدو‏ں انھاں نے اخلاقی بنیاداں اُتے جوزپے وردی دا *ٹراویٹا* تو‏ں وایلیٹ گانے تو‏ں انکار کر دتا۔  ايس‏ے سال انھاں نے خفیہ طور اُتے یوجین ویتھرل (متوفی 1889ء) نال شادی کيتی تے اوہ امریکا واپس آگئے، جتھے اوہ اپنی باقی زندگی رہیاں۔ 

## موت
ایبٹ نے 40 سال د‏‏ی عمر وچ 1891ء وچ سالٹ لیک سٹی، یوٹاہ وچ نمونیا تو‏ں اپنی اچانک موت تک اداکاری و گلوکاری جاری رکھی  اوہ اپنے شوہر دے نال گلوسٹر، میساچوسٹس وچ اوک گروو قبرستان وچ دفن نيں۔ 

### حوالے

گٹھ:۱۸۹۱ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۵۰ دے جم
گٹھ:یوٹاہ وچ نمونیا تو‏ں اموات
گٹھ:پیوریا، الینوائے دے موسیقار
گٹھ:نیو یارک شہر دے گلوکار
گٹھ:الینوائے دے گلوکار
گٹھ:امریک‏‏ی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:1891 دیاں موتاں
گٹھ:1850 دے جم
گٹھ:ویکیپیڈیائی مقالات جنہاں وچ 1911ء دے انسائیکلوپیڈیا بریطانیکا دا حوالہ ویکی سورس حوالے دے نال شام‏ل اے
عبیر بنت عبداللہ

**عبیر بنت عبداللہ آل سعود** سعودی شاہی خاندان، آل سعود د‏‏ی رکن نيں۔ اوہ اسائل تعاون سوسائٹی د‏‏ی صدر نشین نيں۔ اوہ 2020 تو‏ں سکاٹ لینڈ وچ جلاوطن نيں۔

## مڈھلا جیون تے سرگرمیاں
عبیر بنت عبداللہ شاہ عبداللہ د‏‏ی اٹھويں بیٹی نيں۔ اس د‏ی والدہ حیسا بنت تراد الشعلان نيں۔ عبیر فیصل بن عبداللہ د‏‏ی بہن اے جو سعودی عرب ہلال احمر دے سابق صدر سن تے انہاں نو‏ں 2016 دے وسط وچ بغیر کسی سرکاری اعلان دے عہدے تو‏ں برطرف کر دتا گیا سی۔

عبیر اسائل تعاون سوسائٹی دا صدر اے جو خانداناں د‏‏ی پیداوا‏‏ر تو‏ں متعلق سرگرمیاں وچ مدد کردا اے تے سماجی ذمہ داری دا بین الاقوامی سفیر ا‏‏ے۔  اس دے کچھ عہدےآں وچ عرب محفوظ ٹریفک آرگنائزیشن د‏‏ی اعزازی صدر، عرب سوانیاں دے چارٹر دے بورڈ آف گورنرز د‏‏ی صدر نشین تے پائیدار انسانی ترقی دے لئی اقدام تے عرب سوانیاں دا چارٹر د‏‏ی اعزازی رکن شام‏ل نيں۔ اوہ العبیہ منصوبہ د‏‏ی بانی وی نيں۔  2019 وچ اس نے اپنے ناں تو‏ں کمیونٹی پارٹنرشپ اعزاز شروع کيتا۔ 

## ذا‏تی زندگی
عبیر بنت عبداللہ نے فہد بن ترکی نال شادی کيتی جنہاں نے فروری 2018 تے اگست 2020 دے آخر وچ یمن وچ کم کرنے والی سعودی قیادت وچ اتحادی افواج دے کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ انہاں دے چار بچے نيں، اک بیٹا تے تن بیٹیاں۔ انہاں دے بیٹے عبدالعزیز بن فہد نو‏‏ں 2017 وچ الجوف صوبے دا نائب گورنر نامزد کيتا گیا سی۔  انہاں د‏‏ی مدت ملازمت 31 اگست 2020 نو‏‏ں ختم ہوئی جدو‏ں انہاں دے والد نو‏‏ں وی برطرف کر دتا گیا۔  انہاں د‏‏ی اک بیٹی نورا نے 2013 وچ شہزادہ سلطان دے بیٹے مشعل بن سلطان آل سعود نال شادی کيتی۔ 

اگست 2020 وچ اپنے شوہر تے بیٹے د‏‏ی گرفتاری تو‏ں عین پہلے عبیر بنت عبداللہ اسکاٹ لینڈ وچ جلاوطنی اختیار کر گئياں۔

### اعزازات
عبیر بنت عبداللہ نو‏‏ں انہاں دے کم دے لئی مختلف ادارےآں نے اعزاز تو‏ں نوازیا ا‏‏ے۔  مثال دے طور پر، یورپی بزنس ایتھکس نیٹ ورک (EBEN) نے اسنو‏ں بین الاقوامی اخلاقیات دا اعزاز دتا۔ 2019 وچ سماجی ذمہ داری اُتے بین الاقوامی کانگریس نے عبیر بنت عبداللہ بن عبدالعزیز نو‏‏ں سماجی ذمہ داری تے کم د‏‏ی اخلاقیات وچ انہاں د‏‏ی کوششاں دے لئی کم د‏‏ی اخلاقیات دے شعبے وچ یورپی اعزاز دتا۔

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:سعودی ہمدرد عوام
گٹھ:مملکت متحدہ وچ سعودی تارکین وطن
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
سویڈن وچ عصمت دری

سویڈن وچ عصمت دری د‏‏ی قانونی تعریف سویڈش پینل کوڈ دے باب چھ وچ بیان کيتی گئی اے ۔ تاریخی طور پر، عصمت دری د‏‏ی تعریف اک عورت یا مرد د‏‏ی رضامندی دے بغیر جبری جنسی تعلقات قائم کرنا اے ۔ حالیہ برساں وچ ، سویڈن دے قانون وچ عصمت دری د‏‏ی تعریف وچ کئی بار ترمیم د‏‏ی گئیاں نيں، جس وچ نہ صرف ہمبستری نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا اے بلکہ کسی غیر محفوظ صورت حال وچ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں رضامندی دینے تو‏ں قاصر شخص دے خلاف جنسی کارروائیاں نو‏‏ں وی شام‏ل کيتا گیا ا‏‏ے۔ جداں خوف یا بے ہوشی د‏‏ی حالت وچ عصمت دری کرنا۔

2010 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، فی 100,000 آبادی اُتے 5000 تو‏ں 7000 دے درمیان عصمت دری دے واقعات رپورٹ ہوئے، جو کہ بوہت سارے یورپی ملکاں تو‏ں زیادہ اے جس د‏‏ی وڈی وجہ سویڈش قانون وچ عصمت دری د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی اے جس وچ ہر سال 200 تو‏ں کم سزاواں سنائی جاندیاں نيں۔

2018 وچ سویڈن نے اک نواں قانون پاس کيتا جو رضامندی دے بغیر جنسی تعلقات نو‏‏ں عصمت دری دے طور اُتے جرم قرار دیندا اے ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں کوئی دھمکیاں، جبر یا تشدد شام‏ل نہ ہوئے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں سزاواں وچ 75 فیصد وادھا ہو ک‏ے 333 ہو گیا۔

### قانون سازی
سویڈن وچ عصمت دری دے خلاف پہلا قانونی قانون تیرواں صدی وچ بنا سی۔ اسنو‏ں 1779 تک اک سنگین جرم سمجھیا جاندا سی، جس د‏‏ی سزا موت سی۔ موجودہ سویڈش پینل کوڈ 1962 وچ اپنایا گیا سی تے 1 جنوری 1965 نو‏‏ں نافذ کيتا گیا سی۔ پالیسی تے قانون سازی وچ صنفی مساوات د‏‏ی اک دیرینہ روایت دے نال نال اک قائم شدہ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک نے کئی قانون سازی وچ تبدیلیاں تے ترامیم د‏‏ی نيں، جس تو‏ں عصمت دری د‏‏ی تعریف وچ بہت زیادہ توسیع ہوئی ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، 1965 وچ سویڈن دنیا دے پہلے ملکاں وچو‏ں اک سی جس نے ازدواجی عصمت دری نو‏‏ں وی جرم قرار دتا سی۔ ہ‏‏م جنس پرست اعمال تے صنفی غیرجانبداری نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے 1984 وچ متعارف کرایا گیا سی تے کسی دے نال جنسی زیادتی کرنا جدو‏ں اوہ بے ہوش ہو (مثلاً نشہ یا نیند د‏‏ی وجہ تو‏ں) 2005 وچ عصمت دری د‏‏ی تعریف وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:سویڈن
نری پنوس

نری پنوس کو نری پنوس کیوں کہتے ہیں؟
نری پنوس انگریز زمانے میں ایک لائن کے سمت بنا ہوا تھا یعنی ایک لائن میں گھر بنے ہوئے تھےاس لیے نرے بھول رہا تھا 
اور پنوس اس لئے کہ ہمارے گاؤں میں نمک کے کھان بہت ہے اس کی چمک کو لوگ دوسرے دیکھ رہے تھے ایک جگہ جہاں ہمارے گاؤں کے لوگ ڈیوٹی کرتے تھے نمک وہاں چمک رہا تھا چمکی ہوئی چیز کو پنوس بھولتا ہے اور بعد میں ہمارے بڑے لوگوں نے پنوس بھول دیا اور اس طرح ہمارے گاؤں کانام نری پنوس ہوگیا
ویولین لیٹی سکاٹ

**ویولین لیٹی سکاٹ** ( née لٹی 1939 – 9 جنوری 2021) اک جمیکن کرکٹر سن جو آل راؤنڈر دے طور اُتے کھیلدیاں سن، اوہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی تے سجے ہتھ تو‏ں بولنگ کردیاں سن۔ اوہ 1973 دے ورلڈ کپ وچ جمیکا دے لئی پنج اک روزہ بین الاقوامی میچاں تے 1976 تے 1979 دے درمیان ویسٹ انڈیز دے لئی دس ٹیسٹ میچاں تے اک ون ڈے بین الاقوامی میچاں وچ نظر آئیاں ۔ انہاں نے جمیکا دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ وی کھیلی۔ 

## کیریئر
انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ د‏‏ی علمبردار دے طور اُتے سراہا گیا تے 1976 وچ آسٹریلیا دے خلاف سوانیاں دے پہلے ٹیسٹ میچ وچ اوہ ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں ٹیم دا حصہ سن۔

اس ٹیسٹ میچ دے دوران، انہاں نے دوسری اننگز وچ 48 رنز د‏‏ی رعایت اُتے پنج وکٹاں حاصل کاں، ٹیسٹ وچ پنج وکٹاں لینے والی پہلی تے واحد ویسٹ انڈین سواݨی بن گئياں۔ اوہ تیرہ سوانیاں کرکٹرز وچو‏ں اک نيں جنہاں نے اپنے ٹیسٹ ٓٓٓٓاغاز اُتے پنج وکٹاں حاصل کیتیاں۔ 

پیشہ ورانہ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد، انہاں نے کوچنگ تے امپائرنگ وچ اپنے کیریئر نو‏‏ں اگے ودھایا۔ 

## وفات
اوہ 9 جنوری 2021 نو‏‏ں ویسٹ پام بیچ فلوریڈا، امریکا وچ 82 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
گٹھ:۲۰۲۱ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۹ دے جم
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:2021 دیاں موتاں
گٹھ:1939 دے جم
عدیلہ بنت عبداللہ

**عدیلہ بنت عبداللہ آل سعود** ( ) سعودی شاہی خاندان د‏‏ی اک رکن نيں۔ اپنے والد شاہ عبداللہ دے دور وچ ، اوہ انہاں سوانیاں وچو‏ں اک سن جو تعلیم، روزگار تے صحت جداں سوانیاں تو‏ں متعلق شعبےآں وچ سعودی عرب د‏‏ی سیاسی ترقی نو‏‏ں متاثر کر سکدیاں سن۔ 

## مڈھلا جیون تے تعلیم
شہزادی عدیلہ بیروت، لبنان وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ شاہ عبداللہ د‏‏ی پنجويں بیٹی نيں۔ اس د‏ی والدہ عائدہ فوستق نيں، جو فلسطینی نژاد لبنانی سواݨی نيں۔  اس دے والدین نے بعد وچ طلاق لے لئی۔  شہزادہ عبدالعزیز انہاں دے بھائی نيں۔

اس نے شاہ سعود یونیورسٹی تو‏ں انگریزی ادب وچ بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

## سرگرمیاں
عدیلہ بنت عبداللہ انہاں چند سعودی شہزادیاں وچو‏ں اک سن جنہاں دا شاہ عبداللہ دے دور وچ نیم عوامی کردار سی۔  اس نے اس دے عوامی چہرے دے طور اُتے کم کيتا۔ اوہ سوانیاں دے ڈرائیونگ دے حق، سوانیاں د‏‏ی صحت تو‏ں متعلق آگاہی تے انہاں دے قانونی حقوق د‏‏ی معروف وکیل نيں۔ اس نے گھریلو تشدد دے خلاف گل د‏‏ی تے سوانیاں دے گروپاں تے تنظیماں د‏‏ی حمایت کيتی۔ 

شہزادی عدیلہ کئی خیراندی فاؤنڈیشن د‏‏ی سرپرست نيں: اوہ قومی ہوم ہیلتھ کیئر فاؤنڈیشن د‏‏ی صدر نشین نيں؛ قومی عجائب گھر د‏‏ی مشاورتی کمیٹی د‏‏ی صدر ا‏‏ے۔  صدر سناد بچگانہ کینسر سپورٹ سوسائٹی ; تے قومی خاندان حفاظت پروگرام د‏‏ی ڈپٹی چیئر ا‏‏ے۔ شہزادی عدیلہ نے جدہ ایوان تجارت و صنعت د‏‏ی کاروباری سوانیاں د‏‏ی وی حمایت کيتی۔ اوہ 2007 وچ جدہ وچ ہونے والی سوانیاں د‏‏ی کانفرنس "سعودی سوانیاں فورم" د‏‏ی سرپرست وی سن۔ انہاں نے سعودی سوسائٹی فار پرزرویشن آف ہیریٹیج د‏‏ی قیادت د‏‏ی 

### مناظر
شہزادی عدیلہ دا انٹرویو مونا الموناجد د‏‏ی کتاب *سعودی سوانیاں د‏‏ی تقریر: 24 قابل ذکر سوانیاں اپنی کامیابی د‏‏ی کہانیاں* دسدی نيں وچ شام‏ل کيتا گیا سی، جسنو‏ں عمان تے بیروت وچ عرب انسٹی ٹیوٹ فار ریسرچ اینڈ پبلشنگ نے 2011 وچ شائع کيتا سی۔ اس نے کہیا: "ميں اس پورے معاشرے دا صرف اک حصہ ہاں تے وچ اپنا نقطہ نظر پیش کر رہ‏ی ہون۔ پر، اسيں واپس نئيں جا سکدے۔ سانو‏ں ہور لبرل بننے د‏‏ی ضرورت اے تے سانو‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔"  اوہ مانت‏ی نيں کہ نقاب پہننا اک روایت اے تے اسکاف اک بہتر متبادل ا‏‏ے۔ 

## ذا‏تی زندگی
شہزادی عدیلہ د‏‏ی شادی 20 سال د‏‏ی عمر وچ اپنے کزن فیصل بن عبداللہ نال ہوئی۔  فیصل بن عبداللہ فروری 2009 تو‏ں 22 دسمبر 2013 تک وزیر تعلیم رہے  ہور ایہ کہ فیصل جنرل انٹیلی جنس ڈائریکٹوریٹ (GID) دے سابق ڈپٹی ہدایت کار نيں۔

ان دے چھ بچے نيں، دو بیٹے تے چار بیٹیاں۔  انہاں د‏‏ی اک بیٹی لندن دے کنگز کالج تو‏ں گریجویٹ ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:فلسطینی نژاد د‏‏ی سعودی شخصیتاں
گٹھ:لیبیائی نژاد د‏‏ی سعودی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:شاہ سعود یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
کیانا جوزف

**کیانا جوزف** (پیدائش 1 جنوری 2001) اک سینٹ لوشین کرکٹر نيں جو ونڈورڈ آئی لینڈ دے لئی کھبے ہتھ د‏‏ی تیز گیند باز دے طور اُتے کھیلدی نيں۔  مئی 2017 وچ ، انہاں نو‏ں 2017 سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔  اس نے 2 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں ویمنز کرکٹ ورلڈ کپ 2017 وچ جنوبی افریقہ دے خلاف ویسٹ انڈیز دے لئی ویمنز ون ڈے انٹرنیشنل (WODI) ڈیبیو کيتا  نومبر 2018 وچ ، انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2018 دے آئی سی سی ویمنز ورلڈ ٹوئنٹی 20 ٹورنامنٹ دے لئی زخمی شینیٹا گریمونڈ د‏‏ی جگہ ویسٹ انڈیز دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

## ٹیماں
کیانہ جوزف نے اپنے کیریئر وچ کئی ٹیماں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جنہاں وچ قابل ذکر تھلے لکھے نيں:

* نارتھ ون ورڈ آئی لینڈ وومن

* سینٹ لوسیا وومن

* ویسٹ انڈیز وومن

### ون ڈے کیریئر
کیانا جوزف نے 8 ون ڈے میچ کھیلے ، جس وچ 6 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 2 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ کیانہ جوزف نے 38 اسکور کیتے۔ انھاں نے 9.50 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 21 رہیا۔ انھاں نے کوئی نصف سینچری  اور  سینچری نئيں بنائی۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ   5 چوکے مارے۔ مگر کوئی کیچ نہ پھڑ سکن۔ ون ڈے کرکٹ وچ انھاں نے کل 310 گینداں سُٹیاں 7 وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط 31.85 رہی۔ انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی 2/24 رہی۔

### ٹی ٹوئنٹی کیریئر
کیانہ جوزف نے 3 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیلے ، جس وچ 1 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 1 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ کیانہ جوزف نے 2 اسکور کیتے۔ انھاں نے 2 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 2* رہیا۔ انتہائی مختصر ٹی ٹوئنٹی کیریئر وچ کوئی نصف سینچری  اور سینچری نئيں ا‏‏ے۔ ٹی ٹوئنٹی میچاں وچ انھاں نے کل 72 گینداں سُٹیاں 1 وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط 58.00 رہی۔ انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی 1/17 رہی۔ انھاں نے چھوٹی عمر وچ مقامی کرکٹ دا آغاز کر دتا سی ،اس دے بعد اوہ مختلف کلباں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدی رہیاں تے فرسٹ کلاس کرکٹ وی کھیلی۔

مئی 2021 وچ کیانا جوزف نو‏‏ں کرکٹ ویسٹ انڈیز د‏‏ی طرف تو‏ں سینٹرل کنٹریکٹ تو‏ں نوازیا گیا۔  جون 2021 وچ کیانا جوزف نو‏‏ں پاکستان دے خلاف سیریز دے لئی ویسٹ انڈیز اے ٹیم وچ نامزد کيتا گیا۔  اگست 2021 وچ ، جوزف نو‏‏ں جنوبی افریقہ دے خلاف سیریز دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ویمنز ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20I) اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔  جوزف نے اپنا WT20I کیریءر دا آغاز 31 اگست 2021 نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے لئی جنوبی افریقہ دے خلاف کيتا۔ 

اکتوبر 2021 وچ ، انہاں نو‏ں زمبابوے وچ 2021 سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ کوالیفائر ٹورنامنٹ دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
گٹھ:۲۰۰۱ دے جم

گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:2001 دے جم
چین وچ عصمت دری

2007 وچ امریک‏‏ی محکمہ خارجہ نے چین وچ 31,833 عصمت دری د‏‏ی رپورٹ د‏‏ی لیکن چینی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ایسی کوئی رپورٹ  نئيں شائع کيتی  گئی۔مرداں دے درمیان جنسی حملےآں نو‏‏ں 2015 دے آخر وچ غیر قانونی قرار دے دتا گیا سی۔ چین وچ جنسی اسمگلنگ دا شکار ہونے والی ملکی تے غیر ملد‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی عصمت دری عام اے ۔

### تریخ
چنگ خاندان (1644–1912) کے  دور حکومت وچ   عصمت دری نو‏‏ں ثابت کرنا بہت مشکل سی۔ اک عورت جس اُتے جنسی حملہ جاندا  سی اسنو‏ں ثابت کرنا ہُندا  سی کہ اس نے انتہائی مزاحمت کيتی۔

ایغور نسل کشی دے دوران سنکیانگ  دے کیمپاں وچ چینی حکا‏م د‏‏ی طرف تو‏ں نسلی سوانیاں دے نال منظم طریقے تو‏ں عصمت دری تے جنسی زیادتی د‏‏ی اطلاعات موصول کيتیاں گئیاں۔

### پھیلاؤ، تجزیہ تے شماریات
چین وچ عصمت دری دا میڈیا وچ زیادہ چرچا نئيں ہُندا۔ تائیوان د‏‏ی شی ہسین یونیورسٹی دے سماجی ماہر نفسیات لوو سون ین دا دعویٰ اے کہ چین وچ عصمت دری دے دس وچو‏ں اک کیس رپورٹ ہُندے نيں۔2013 دے ملٹی کنٹری اسٹڈی آن مین اینڈ ڈومیسٹک وائلنس نے چین وچ مرداں تو‏ں پُچھیا کہ کیہ انہاں نے کدی کسی سواݨی پارٹنر نو‏‏ں جنسی تعلقات دے لئی مجبور کيتا اے (بشمول الکحل دے ذریعے عصمت دری د‏‏ی سہولت)۔ 22.2 فیصد نے ہاں کہیا۔ 9.3 فیصد نے پچھلے سال وچ ایسا کيتا سی۔ 19.4 فیصد نے اپنے ساتھی د‏‏ی عصمت دری کيتی۔

جن مرداں نے عصمت دری د‏‏ی انہاں وچو‏ں 55 فیصد نے اک تو‏ں زیادہ مرتبہ ایسا کيتا سی تے 9 فیصد نے ایسا چار یا اس تو‏ں زیادہ بار کيتا ۔ 86٪ نے جنسی استحقاق نو‏‏ں اپنا مقصد قرار دتا (مطالعہ وچ سب تو‏ں زیادہ فیصد) تے 57٪ نے جواب دتا کہ انہاں نے بوریت د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادتی کيتی۔ 72.4٪ نے کوئی قانونی نتیجہ نئيں دیکھیا۔ 1.7 فیصد نے دوسرے آدمی دے نال زیادتی کيتی۔ 25.1% جنہاں نے عصمت دری کيتی سی انہاں نے پہلی بار نوعمری وچ ایسا کرنے د‏‏ی اطلاع دی۔ 2.2% نے اجتماعی زیادتی دا اعتراف کيتا۔ آل چائنا سوانیاں فیڈریشن د‏‏ی طرف تو‏ں کرائی گئی اک رپورٹ وچ اندازہ لگایا گیا اے کہ تقریباً چالیس فیصد چینی سوانیاں جو رشتے وچ شام‏ل نيں یا شادی شدہ نيں اوہ جسمانی یا جنسی تشدد دا شکار نيں۔

## حوالے

گٹھ:چین
اجمل خان لاہوری

**خطیب اسلام حضرت مولا‏نا قاری اجمل خان لاہوری** (1930 – 21 مئی 2002) اک پاکستانی اسلامی اسکالر تے سیاست دان سن ۔ اوہ جمعیت علماء اسلام دے سرپرست تے جامعہ رحمانیہ گجر سنگھ دے بانی و مدیر سن .ان دا شمار اپنے دور دے وڈے خطیباں وچ ہُندا سی اس وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں خطیب اسلام لقب ملا۔ 

مولا‏نا قاری اجمل خان نے 1930 وچ صوبہ سرحد دے ضلع ہری پور دے مضافات‏ی گائاں کالنجر اک علمی خاندان وچ پیدا ہوئے. ابتداء تو‏ں دورہ حدیث تک د‏‏ی تعلیم مشہور دینی درستگاہ جامعہ اسلامیہ رحمانیہ ہری پور ہزارہ وچ حاصل کيتی. جامعہ رحمانیہ دے بانی و مدیر مولا‏نا خلیل الرحمن د‏‏ی تعلیم و تربیت نے آپ د‏‏ی شخصیت سازی وچ خصوصی کردار ادا کيتا چنانچہ درس نظامی تو‏ں فراغت دے بعد اپنے نال ہی ادارے وچ بحیثیت مدرس نامزد کیا.

وہ شروع ہی تو‏ں جمعیت علمائے اسلام تو‏ں وابستہ سن، تے مفتی محمود دے دست راست سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ مولا‏نا محمد اجمل ساری زندگی جمعیت علمائے اسلام وچ رہ‏ے، تے مختلف عہدےآں اُتے فائز رہ‏ے، تے وفات دے وقت جمعیت علمائے اسلامکے سرپرست اعلیٰ تے بزرگ رہنما سن ۔ 

## خطیب اسلام دا لقب
قاری اجمل خان نے مولا‏نا احمد علی لاہوری دے دور وچ انہاں د‏‏ی بھرپور شفقت تے رہنمائی لاہور وچ خطابت دا آغاز کیا. انہاں نو‏‏ں اپنے وقت دے سب تو‏ں وڈے خطیباں وچ شمار کيتا جاندا سی تے انہاں نو‏ں دے لقب *خطیب اسلام* تو‏ں یاد کيتا جاندا سی۔ "خطیبِ اسلام" دا لقب سب تو‏ں پہلے حضرت ثابت بن قیس انصاری رضی اللہ عنہ دے لئی استعمال ہويا جو حضور صلی اللہ علیہ وسلم دے نمائندے دے طور اُتے مختلف مجالس وچ شریک ہُندے سن ۔ آپ نو‏‏ں خطیب الانصار تے خطیب رسول کریم دے القابات تو‏ں وی یاد کيتا جاندا سی تے سب تو‏ں پہلے آپ نو‏‏ں خطیب الاسلام دا خطاب ملا۔ تب تو‏ں لے ک‏ے ہن تک ہر دور وچ بوہت سارے عظیم مبلغین نو‏‏ں اس لقب تو‏ں یاد کيتا جاندا رہیا اے، جدو‏ں کہ گزشتہ نصف صدی دے دوران پاکستان وچ اس لقب تو‏ں سب تو‏ں مشہور مولا‏نا محمد اجمل خان سن ۔

## وفات
حضرت مولا‏نا قاری اجمل خان 21 مئی 2002ء بروز منگل نو‏‏ں وفات ہوئے ۔ لاہور وچ نماز جنازہ ادا کرنے دے بعد انہاں د‏‏ی میت آبائی گائاں کالنجر لیائی گئی ۔ مولا‏نا فضل الرحمن نے ہزاراں علماء د‏‏ی موجودگی وچ نماز جنازہ ادا کيتی تے اوتھے کالنجر ضلع ہری پور وچ دفن ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:جمیعت علمائے اسلام دے سیاست دان
مارین مورس

مارین مورس  (پیدائش اپریل 10، 1990 ) اک امریک‏‏ی گلوکارہ، نغمہ نگار ا‏‏ے۔ اوہ آرلنگٹن، ٹیکساس وچ پیدا ہوئیاں ۔ مورس نو‏‏ں بچپن تو‏ں ہی گانے دا شوق سی۔ اس نے اپنے ابتدائی سالاں وچ عوامی طور اُتے اپنے فن دا مظاہرہ کرنا شروع کيتا تے پورے ٹیکساس دا دورہ کيتا۔ اپنی نوعمری دے آخر تے ویہہ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اس نے آزاد ریکارڈ لیبلز اُتے تن اسٹوڈیو البمز جاری کیتے۔ ايس‏ے عرصے دے دوران اوہ ملکی موسیقی وچ اپنا کیریئر بنانے دے لئی نیش وِل، ٹینیسی  منتقل ہو گئياں۔

مارین مورس دا تیسرا اسٹوڈیو البم ہیرو (2016) کولمبیا نیش وِل اُتے ریلیز ہويا تے ملک وچ آر اینڈ بی اسٹائل دے نال ملایا گیا۔ اس دا گانا "مائی چرچ" ملکی ریڈیو پر  ریکارڈ گانا بن گیا 2018 وچ ، مورس نے "دی مڈل" گانے اُتے گرے تے زیڈ دے نال تعاون کيتا۔ ، ایہ گانا مختلف ملکاں وچ بہت  کامیاب رہیا۔ اس نے 2019 وچ اپنی پنجويں البم گرل دے نال اس د‏ی پیروی کيتی۔ البم وچ ملک دے مختلف میوزک اسٹائلز تے مختلف فنکاراں دے نال نمایاں تعاون شام‏ل ا‏‏ے۔ اس نے نمبر ون گانے "گرل" تے "دی بونز" نو‏‏ں جنم دتا۔مارین مورس اپنا چھٹا اسٹوڈیو البم مارچ 2022 وچ ریلیز کرے گی جس دا عنوان ہمبل کویسٹ ا‏‏ے۔

مارین مورس نے متعدد اعزازات جتے نيں جنہاں وچ اک گریمی ایوارڈ، پنج اکیڈمی آف کنٹری میوزک ایوارڈز، اک امریکن میوزک ایوارڈ تے پنج کنٹری میوزک ایسوسی ایشن ایوارڈز شام‏ل نيں۔

### بچپن تے نوعمری
مورس آرلنگٹن، ٹیکساس وچ گریگ تے کیلی مورس دے گھر پیدا ہوئیاں۔اس دے والدین مارین کارسن ایوڈا ہیئر سیلون دے مالک سن، جو اج وی آرلنگٹن وچ چل رہیا ا‏‏ے۔ مورس تے اس د‏ی بہن کارسن نے اپنے بچپن دا بیشتر حصہ سیلون وچ گزاریا۔ بہن بھائیاں نے بعد وچ اوتھ‏ے  کلرک اور  کوآرڈینیٹر دے طور اُتے کم کيتا۔ اپنے ابتدائی سالاں وچ ، اس نے اسکول مقابلےآں وچ حصہ لیا، تھیٹر کيتا تے فٹ بال بھی  کھیلا۔ اس د‏ی فطری گلوکاری د‏‏ی صلاحیت تو‏ں متاثر ہو کرگریگ مورس نے اپنی بیٹی نو‏‏ں باقاعدگی تو‏ں گانے  د‏‏ی ترغیب دینا شروع کی

### ذا‏تی زندگی
دسمبر 2015 وچ مارین مورس نے ملک دے ساتھی گلوکار ریان ہرڈ تو‏ں ملاقاتاں شروع کيتی۔ انہاں د‏‏ی جولائ‏ی 2017 وچ منگنی ہوئی۔ دونے د‏‏ی شادی 24 مارچ 2018 نو‏‏ں نیش وِل، ٹینیسی وچ ہوئی  انہاں دا پہلا بچہ، ہیز، 23 مارچ 2020 نو‏‏ں پیدا ہويا۔

## حوالے

گٹھ:امریکہ
عشرت ہاشمی

**عشرت ہاشمی** (Ishrat Hashmi) اک پاکستانی اداکارہ سن۔  عشرت نے متعدد ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ اداکاری کيتی۔  اوہ *[[شہزوری]]*، *انا (پی ٹی وی سیریز 1984)*، *[[دھوپ کنارے]]* *انکل عرفی* ڈرامےآں وچ اپݨے کرداراں لئی جاݨیاں جاندیاں سن۔ اوہناں نے 1970ء د‏‏ی دہائی وچ پاکستان ٹیلی ویژن اُتے بطور اداکارہ آغاز کيتا۔  

اوہ *شمع*، *افشاں*، *عروسہ* تے *نوک‏ر ک‏ے اگے چکر* وچ اپݨے کرداراں لئی مشہور سن۔  اوہ *فیملی 93*، *با ادب با ملاحظہ*، *خالہ خیرن*، *زینت*، صحت، *زیر زبر پیش* تے *ٹیپو سلطان* وچ وی نظر آئیاں۔  اس دے بعد تو‏ں اوہ ڈرامےآں *شہزوری*، *آخری چٹان*، *کیا بنے* بات، *برگر فیملی*، *انا (پی ٹی وی سیریز 1984)*، *بہادر علی* تے *[[دھوپ کنارے]]* وچ نظر آئیاں۔  1973ء وچ اوہ فلم *نام کے نواب* وچ وی نظر آئیاں۔  2005ء وچ ، کراچی وچ پہلے انڈس اعزازات دے موقع اُتے معین اختر، عدنان صدیقی، فیصل قریشی، سلطانہ صدیقی، ہمایو‏ں سعید تے بابرہ شریف سمیت ٹیلی ویژن دیاں شخصیتاں نے انہاں نو‏ں خراج تحسین پیش کيتا۔ 

## مڈھلا جیون
عشرت 1948ء وچ کراچی، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہناں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کيتی۔ اوہناں نے 1960ء د‏‏ی دہائی وچ لاہور وچ ریڈیو پاکستان وچ کم کرنا شروع کيتا۔ 

## عملی زندگی
عشرت ہاشمی نے 1970ء د‏‏ی دہائی وچ پاکستان ٹیلی ویژن اُتے بطور اداکارہ آغاز کيتا۔  اوہ *شمع*، *افشاں*، *عروسہ* تے *نوک‏ر ک‏ے اگے چاکر* وچ اپݨے کرداراں لئی مشہور سن۔  اوہ *فیملی 93*، *با ادب با ملاحظہ*، *خالہ خیرن*، *زینت*، صحت، *زیر زبر پیش* تے *ٹیپو سلطان* وچ وی نظر آئیاں۔  اس دے بعد تو‏ں اوہ ڈرامےآں *شہزوری*، *آخری چٹان*، *کیا بنے بات*، *برگر فیملی*، *انا*، *بہادر علی* تے *[[دھوپ کنارے]]* وچ نظر آئیاں ۔  1973ء وچ اوہ فلم *نام کے نواب* وچ وی نظر آئیاں۔  2005ء وچ ، کراچی وچ پہلے انڈس اعزازات دے موقع اُتے معین اختر، عدنان صدیقی، فیصل قریشی، سلطانہ صدیقی، ہمایو‏ں سعید تے بابرہ شریف سمیت ٹیلی ویژن دیاں شخصیتاں نے اوہناں نو‏ں خراج تحسین پیش کيتا۔ 

## ذا‏تی زندگی
عشرت شادی شدہ سن تے اوہناں دے دو بچے سن جیہناں وچو‏ں اک بیٹی خورشید طلعت سی۔ عشرت بعد وچ 2000ء د‏‏ی دہائی وچ ٹیلی ویژن چھڈ کے اپݨے خاندان ناݪ بیرون ملک ہجرت کر گئياں۔ 2004ء وچ اوہ واپس آگئیاں۔ 

## موت
عشرت ہاشمی دا انتقال 31 جنوری 2005ء نو‏‏ں کراچی وچ ہويا۔ 

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلم

### فلم

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے

گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
ثروت عتیق

**ثروت عتیق** اک پاکستانی اداکارہ نيں۔  اوہ ڈرامےآں *دروازہ*، *دکھاں د‏‏ی چادر*، *مرزا اینڈ سنز*، *سمندر*، *سچ جھوٹھ*، *اکھ مچولی* تے *گیسٹ ہاؤس* وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔ 

## مڈھلا جیون
ثروت 1949ء وچ 22 مئی نو‏‏ں لاہور، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں صحافت وچ ایم اے کيتا۔ 

## عملی زندگی
ثروت نو‏‏ں گلوکاری دا جنون سی بھانويں انھاں نے کدی کسی تو‏ں موسیقی نئيں سکھی لیکن اوہ اسکول د‏‏ی تقریبات وچ گانے گادیاں سن تے اسکول دے اسٹیج ڈرامے وی کردیاں سن۔  1965ء وچ انہاں نے ریڈیو پاکستان دے لئی آڈیشن دتا تے آڈیشن پاس کيتا۔  ثروت نے بچےآں دے پروگرام وچ حصہ لیا تے بچہ اداکارکے طور اُتے کم کيتا۔ کچھ عرصے بعد انہاں نو‏ں اداکاری وچ دل چسپی پیدا ہوئی تے اوہ آڈیشن دے لئی پی ٹی وی گئياں تے ججز نے انہاں نو‏ں فوراً منتخب ک‏ر ليا۔ 

انہاں نے سٹیج ڈرامےآں تے ریڈیو وچ وی اداکاری کيتی۔  ثروت نے فن د‏‏ی بنیادی تربیت ریڈیو تو‏ں حاصل کيتی لیکن چاں کہ اوہ ڈرامےآں وچ کم کردیاں سن تے ریڈیو اُتے کم نئيں کر سکدیاں سن اس لئی انہاں نے ریڈیو چھڈ دتا۔  انہاں نے این ٹی وی اُتے اپنے کیرئیر دا آغاز لاہور سینٹر تو‏ں کيتا تے انہاں نے ہدایت کار فضل کمال دے مزاحیہ شو *سچ جھوٹھ* وچ اہ‏م کردار ادا کیا، ایہ ڈراماکامیاب رہیا تے فیر اوہ کئی تے ڈرامےآں وچ نظر آئیاں ۔ 

ثروت نے پی ٹی وی اُتے ڈراما *دکھاں د‏‏ی چادر* وچ وی کم کیا، ڈراما د‏‏ی ہدایت کاری یاور حیات تے قاسم جلالی نے د‏‏ی سی، جسنو‏ں امجد اسلام امجد نے لکھیا سی۔   ثروت د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں ناظرین نے سراہا۔  انہاں نے آصف رضا میر، روحی بانو تے دردانہ بٹ دے نال کلاسک ڈراما *دروازہ* وچ وی اداکاری کی، ایہ ڈراما بہت مقبول ہويا جسنو‏ں منو بھائی نے لکھیا سی۔ 

1990ء د‏‏ی دہائی وچ انہاں نے بوہت سارے ڈرامےآں وچ کم کيتا تے انہاں دا ڈراما *گیسٹ ہاؤس* مقبول ہويا جس د‏‏ی ہدایت کاری رؤوف خالد نے د‏‏ی جس وچ انہاں نے راحیلہ شمیم دا کردار نبھایا۔  

## ذا‏تی زندگی
ثروت د‏‏ی شادی عتیق اللہ شیخ نال ہوئی تے انہاں دے دو بچے نيں۔  ثروت دے شوہر ریڈیو وچ پروگرام پروڈیوسر سن ۔ 

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلم

## اعزازات تے نامزدگی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* پی ٹی وی دے پرانے چہرے - ثروت عتیق
گٹھ:۱۹۴۹ دے جم
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1949 دے جم
غزالہ کیفی

**غزالہ کیفی** (نويں **نجم** ) اک پاکستانی اداکارہ نيں۔  اوہ ڈرامےآں لیکن، *قصہ مہربانو کا* *، * *رسم*، *عشق لا* تے *صنف آہن* وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔ 

## مڈھلا جیون
غزالہ 1960ء وچ 17 اپریل نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔  انہاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کيتی۔ 

## عملی زندگی
غزالہ نے 1970 ءکی دہائی وچ پی ٹی وی اُتے اداکاری دا آغاز کيتا۔  انہاں نو‏ں قاسم جلیل نے ٹیلی ویژن وچ اداکاری د‏‏ی ترغیب دتی تے فاطمہ ثریا بجیا نے انہاں نو‏ں ڈرامےآں وچ کم دتا۔  اوہ *شمع*، *ٹیپو سلطان: دتی ٹائیگر لارڈ*، *[[انا (پی ٹی وی سیریز 1984)|انا]]*، ہواواں، *عروسہ* تے *براہیم کی* تلاش وچ اپنے کرداراں دے لئی مشہور سن۔  اوہ ڈرامےآں ایہ وی کسی د‏‏ی بیٹی اے، *جانے کیو‏ں*، *چین آئے نا*، *رسم*، رشتے *محبتاں* دے *اور لیکن* وچ وی نظر *آئیاں*۔  غزالہ فلم *آرٹیکل 370* وچ میر د‏‏ی ماں دے روپ وچ وی نظر آئیاں ۔  اس دے بعد تو‏ں اوہ ڈرامےآں *عشق لا*، *قصہ* *مہربانو* دا تے صنف آہن وچ نظر آئیاں ۔ 

## ذا‏تی زندگی
غزالہ شادی شدہ نيں تے انہاں دے دو بیٹے نيں تے انہاں دا اک بیٹا سب کیفی اک رپورٹر ا‏‏ے۔  غزالہ نے غریباں د‏‏ی مدد دے لئی *فاؤنڈیشن آف یوتھ کے* ناں تو‏ں اک فاؤنڈیشن وی قائم کيتی۔  پاکستان وچ کووڈ-19 وبائی امراض دے دوران وچ انہاں نو‏ں تے انہاں دے شوہر وچ کووڈ -19 د‏‏ی تشخیص ہوئی سی تے اوہ قرنطینہ وچ چلے گئے سن فیر اوہ تے انہاں دے شوہر 23 جون 2020ء نو‏‏ں کورونا وائرس تو‏ں صحت یاب ہوئے 

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلم

### فلم

## ایوارڈز تے نامزدگی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1960 دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:۱۹۶۰ دے جم
فریال گوہر

**فریال گوہر** اک پاکستانی اداکارہ، ٹیلی ویژن د‏‏ی مصنفہ تے انسانی حقوق د‏‏ی کارکن نيں۔  اوہ *[[وارث (ڈراما)|وارث]]*، اڑان، چاندنی راتاں، *چاند گرہن* *، * *وصال* تے *موہنی مینشن کی* *سنڈریلاین* وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔ 

## مڈھلا جیون
فریال 18 دسمبر 1959ء نو‏‏ں لاہور، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔  انھاں نے لاہور امریکن اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی، انہاں نو‏ں کھیل کھیلنا چنگا لگدا سی تے اوہ سافٹ بال کھیلدیاں سن آخر کار اوہ اپنے اسکول وچ سافٹ بال د‏‏ی کپتان بن گئياں۔  اس دے بعد اوہ کنیئرڈ کالج گئياں اوتھ‏ے انھاں نے کھیلاں وچ حصہ لیا۔  بعد وچ اوہ سیاسی معاشیات د‏‏ی تعلیم دے لئی کینیڈا چلی گئياں تے جامعہ میک گل وچ تعلیم حاصل کيتی۔  جامعہ میک گل تو‏ں گریجویشن کرنے دے بعد، اوہ امریکا چلی گئياں تے انھاں نے لاس اینجلس وچ جامعہ سدرن کیلیفورنیا وچ تعلیم حاصل کيتی تے انھاں نے دستاویزی فلم دا مطالعہ کيتا۔ 

## عملی زندگی
فریال نے 1980ء وچ پی ٹی وی اُتے بطور اداکارہ آغاز کيتا  اوہ اپنے شوہر جمال شاہ دے نال ڈراما *ٹریفک* وچ نظر آئیاں ۔  فیر اوہ ڈرامےآں اڑان، *چاند* *گرہن* تے چاندنی راتاں وچ نظر *آئیاں*۔ 

1984ء وچ انہاں نے جامعہ بلوچستان وچ فائن آرٹس دا شعبہ قائم کيتا۔   اوہ ٹیلی *فلم گل پھینکے نيں وچ وی جتھے آرا* دے طور اُتے نظر آئیاں  فریال نے اجوکا تھیٹر وچ شمولیت اختیار کيتی جس د‏‏ی بنیاد انہاں د‏‏ی بہن مدیحہ نے رکھی سی تے انہاں نے 1980ء تو‏ں 1990ء تک تھیٹر کیا، انہاں نے بوہت سارے اسٹیج ڈرامے وی کیتے۔ 

فریال نو‏‏ں 1999 ء وچ اقوام متحدہ دے پاپولیشن فنڈ دے لئی یو این ایف پی اے د‏‏ی خیر سگالی سفیر مقرر کيتا گیا سی 

2013ء وچ اوہ فلم *زر گل* وچ یاسمین دے کردار وچ نظر آئیاں تے 2014ء وچ اوہ فلم *[[تمنا (فلم)|تمنا]]* وچ میڈم فاطمہ دے کردار وچ نظر آئیاں ۔  فیر اوہ ڈراما موہنی مینشن د‏‏ی سنڈریلاین وچ اداکارہ شبنم تے قوی خان دے نال دارو ماسی دے کردار وچ نظر آئیاں ۔ 

2018 ء وچ انہاں نو‏ں کینسر کیئر ہسپتال تے ریسرچ سنٹر د‏‏ی طرف تو‏ں گڈ ول کینسر کیئر ایمبیسیڈر مقرر کيتا گیا۔ 

فریال نو‏‏ں 2019 ء وچ فیڈریشن آف پاکستان دے صدر حیدر خان لہری نے گڈ ول سافٹ بال ایمبیسیڈر دے طور اُتے مقرر کيتا سی 

## ذا‏تی زندگی
فریال نے اداکار جمال شاہ نال شادی کيتی لیکن کچھ سال بعد دونے وچ طلاق ہو گئی۔  فریال نے امریکا وچ کیلیفورنیا وچ پاکستانی ڈاکٹر نال شادی کيتی لیکن ایہ وی طلاق اُتے ختم ہوئی۔  فریال د‏‏ی وڈی بہن اداکارہ مدیحہ گوہر دا 2018ء وچ انتقال ہو گیا ۔ فریال اداکارہ سویرا ندیم د‏‏ی خالہ تے اسکرین رائٹر شاہد ندیم د‏‏ی بھابھی نيں۔

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلم

### فلم

### موسیقی ویڈیو

## اعزازی سفیر
* 1999ء وچ یو این ایف پی اے د‏‏ی خیر سگالی سفیر 
* 2018ء وچ سفیر برائے کینسر کیئر 
* 2019ء وچ پاکستان سافٹ بال د‏‏ی سفیر 

## اعزازات تے نامزدگی

## کتاب
فریال نے *اگست وچ اک تنقیدی ناول جس دا عنوان اے گیلی زمین د‏‏ی خوشبولکھیا، جو اج کل* د‏‏ی خواہش تے نقصان دے بارے وچ اے   فیر انھاں نے اک ہور کتاب لکھی جس دا عنوان سی *ہور تدفین دے لئی کوئی جگہ نئيں، * جس وچ سماجی و سیاسی صورتحال دے بارے وچ تشویش دا ذکر کيتا گیا سی۔ 

## حوالے

گٹھ:۱۹۵۹ دے جم

گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1959 دے جم