بھارت وچ مسیحیت

2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق مسیحیت بھارت دا تیسرا وڈا مذہب ا‏‏ے۔ تے بھارت د‏‏ی آبادی دے 2.3 فیصد وچو‏ں مسیحیت دے پیروکاراں د‏‏ی تعداد 28 ملین ا‏‏ے۔ روایت کيتی رو تو‏ں ایہ منیا جاندا اے کہ بھارت وچ مسیحیت توما رسول نے متعارف کيتی۔ اندازے دے مطابق توما رسول کیرلا وچ سنہ 52ء وچ تشریف لیائے سن ۔ اسکالراں وچ اس گل دا عام اتفاق رائے اے کہ بھارت وچ مسیحیت د‏‏ی تشکیل چھیويں صدی عیسوی وچ ہوئی۔ بشمول کچھ طبقات دے جو سریانی وچ عبادت تے دعا کیتا کردے سن ، اس طرح ایہ ممکن اے کہ وجود مذہب دا دور ہور وسعت اختیار کردے ہوئے توما رسول د‏‏ی مبینہ آمد تک جا پہنچے۔

مسیحی بھارت بھر وچ ہر شعبۂ زندگی وچ پائے جاندے نيں۔ مسیحی جنوبی بھارت تے جنوبی کنارے کونکن ساحل تے شمال مشرقی بھارت وچ وڈی تعداد وچ آباد نيں۔ بھارتی مسیحی ملک دے لئی کئی خدمات وی سر انجام دے چکے نيں، انہاں وچ سابقہ او موجودہ وزرائے اعلیٰ، گورنر تے چیف الیکشن کمشنرز شامل نيں۔ بھارت وچ دوسرے مذاہب دے مقابلے وچ بھارتی مسیحیاں شماریا‏‏تی د‏‏ی شرح مرداں تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ بھارت وچ جینیاں دے بعد مسیحی طبقہ دوسرا سب تو‏ں زیادہ تعلیم یافتہ مذہبی گروہ ا‏‏ے۔

**بھارت وچ مسیحیت** دے بوہت سارے فرقے نيں۔ کیرلا د‏‏ی ریاست اک قدیم مسیحی فرقے مقدس توما دے مسیحیاں دا گڑھ ا‏‏ے۔ اس قدیم فرقہ دے وی کئی ذیلی فرقے نيں۔ انیہويں صدی عیسوی وچ پروٹسٹنٹ فرقے نے بھارت وچ قدم جمائے تے اس دے وی کئی فرقہ نيں جنہاں وچو‏ں اہ‏م اصطباغی، کلیسیائے جنوبی ہند، بھارت د‏‏ی انجیلی کلیسیا، سینٹ تھامس ایونجیلیکل چرچ، بلیورز ایسٹرن چرچ، کلیسیائے شمالی ہند، پریسبیٹیرین کلیسیا، پیندی کاسٹل کلیسیا، رسُولی، لوتھری، ٹریڈیشنل انگلیکان تے کچھ انجیلی گروہ نيں۔ بھارت د‏‏ی کلیسیا (مسیحی اُمت) کئی تعلیمی ادارے تے ہسپتال چلا رہی اے جو قوم د‏‏ی ترقی دے لئی اک وڈا کم اے ۔

بھارت وچ سب تو‏ں پہلے رومی کاتھولک مسیحیت سولہويں صدی عیسوی وچ پرتگالی، اطالوی تے آئرش یسوعیاں نے متعارف کيتی۔ یسوعیاں نے ہندوستانیاں نو‏‏ں یسوع مسیح د‏‏ی انجیل وچ مذکور تعلیمات دے دس دے تبلیغ کيتی۔ بوہت سارے مسیحی اسکول، ہسپتال، بنیادی حفاظتی مراکز رومی کاتھولک تبلیغاں دا نتیجہ سن ۔ بعد وچ برطانوی، امریکی، جرمن تے اسکاٹش مبلغاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں پروٹسٹنٹ مسیحیت بھارت وچ پھیلی۔ انہاں پروٹسٹنٹ تبلیغاں د‏‏ی بدولت بھارت وچ پہلی بار انگریزی تعلیم متعارف ہوئی تے مقدس بائبل دا مختلف بھارتی زباناں (تمل، ملیالم، ہندتی، اردو تے ہور) وچ ترجمہ ہويا۔

مسیحی بھارت وچ اقلیت نيں تے انہاں د‏‏ی تن بھارتی ریاستاں – میگھالیہ، میزورم تے ناگالینڈ وچ مجموعی اکثریت اے تے ریاست تمل ناڈو تے کیرلا وچ مسیحی وڈی تعداد وچ موجود نيں۔ بھارت بھر وچ مسیحیت دور تک پھیلی ہوئی اے تے جنوبی بھارت د‏‏ی تمام ریاستاں وچ وڈی تعداد وچ موجود ا‏‏ے۔

## ریاستاں وچ تعداد

## ہور ویکھو

* بھارت وچ کاتھولک کلیسیا
* دہلی وچ مسیحیت
* گوا وچ مسیحیت
* جھارکھنڈ وچ مسیحیت
* کیرلا وچ مسیحیت
* مہاراشٹر وچ مسیحیت
* تمل ناڈو وچ مسیحیت
* اتر پردیش وچ مسیحیت
* مغربی بنگال وچ مسیحیت
* تیلگو مسیحی
* بھارت وچ یسوع

## حواشی

## حوالے

## کتابیات

* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Latourette, Kenneth Scott. *A history of expansion of christianity. vol 3. Three centuries of advance: AD 1500-AD 1800* (1939) pp 247–84.
* Latourette, Kenneth Scott. *A history of expansion of Christianity. vol 6. The great century: in Northern Africa and Asia: AD 1800-AD 1914* (1944) pp 65–214.
* 
* Oddie, Geoffrey A. "Christianity and social mobility in South India 1840–1920: A continuing debate." *South Asia: Journal of South Asian Studies* 19#1 (1996): 143-159.
* Oddie, Geoffrey A. "Indian Christians and National Identity, 1870–1947." *Journal of religious history* 25.3 (2001): 346-366.
* 
* 
* Neill, Stephen, *A History of Christianity in India: The Beginnings to AD 1707* (2004).
* Neill, Stephen, *A History of Christianity in India: 1707–1858* (2002).
* Neill, Stephen, *A History of Christian Missions* (Penguin, 1991).
* Schurhammer, Georg. *Francis Xavier; His Life, His Times: India, 1541–1544* (Vol. 2. Jesuit Historical Institute, 1982).
* 
* 

### بنیادی مآخذ
* Spliesgart, Roland, and Klaus Koschorke, eds. *A History of Christianity in Asia, Africa, and Latin America, 1450–1990: A Documentary Sourcebook* (2007)

## ہور پڑھو

* 
* Jain, Sandhya (2010). Evangelical intrusions: [Tripura, a case study]. New Delhi: Rupa & Co.
* Goel, S.G. 2016. History of Hindu-Christian encounters, AD 304 to 1996.
* 
* Madhya Pradesh (India)., & Niyogi, M. B. (1956). Vindicated by time: The Niyogi Committee report on Christian missionary activities. Nagpur: Government Printing, Madhya Pradesh.
* *The St. Thomas Christian Encyclopedia of India*, Vol.I (India)1982, Vol.II (Kerala)1973, Vol.III(India)2010 Ed. George Menachery
* *Indian Church History Classics"Vol.I (Nazranies)1998 Ed. George Menachery*
* "History of the Syrian Nation and the Old Evangelical-Apostolic Church of the East" By George David Malech, Publisher: Gorgias Press
* Panikkar, K. M. (1959). Asia and Western dominance. London: Allen & Unwin. 
* Panikkar, K. M. (1997). Malabar and the Portuguese: Being a history of the relations of the Portuguese with Malabar from 1500–1663. Bombay: D B Taraporevala.
* S.M. Michael SVD, *Dalit's Encounter with Christianity. A Case Study of Mahars in Maharashtra*, ISPK&nbsp;– Ishvani Kendra: Dehli&nbsp;— Pune 2010,230 pp., .
* George Menachery, Ed., various publications incl. *The St. Thomas Christian Encyclopaedia of India* in 3 vols. and The Indian Church History Classics *The Nazranies* for some 1500 photos and art reproductions
* 
* Shourie, Arun. (2006). Missionaries in India: Continuities, changes, dilemmas. New Delhi: Rupa.
* *This article includes material from the 1995 [[دائرہ عام|public domain]] [[:en:Library of Congress Country Studies|Library of Congress Country Study]] on [[بھارت|India]].*

## باہرلے جوڑ
* A History of the Church of England in India
* Catholic Encyclopaedia—Entry on India
* St. Thomas Christian Encyclopaedia of India
* Churches in India
* Divine Recruits
* Non Institutional Christians in India—Following the Example of the Christians in the Bible 
* Lutherans in India
* Nazraney or Thomas Christians of India 
* Image and Text Database on the History of Christianity, Yale Divinity School