تنازعہ کشمیر دے دوران عصمت دری

1988 وچ جموں اتے کشمیر وچ بغاوت دی شروعات توں بعد، بھارتی سرکھیا بلاں ولوں عصمت دری دی ورتوں اکّ ہتھیار وجوں کیتی گئی اے؛ کشمیر دی جن آبادی دے خلاف بھارتی فوج، مرکزی ریزرو پولیس فورس (سی.آر.پی.ایف.) اتے سرحدی سرکھیا اہل کار،
دے شروع ہون توں بعد اس وچ شامل ہن۔ بھارتی راج فوجاں دوارا کشمیری مسلم عورتاں دے نال بلاتکار عام طور 'تے اندیکھے کیتے جاندے ہن۔ کئی عورتاں لڑائی وچ عصمت دری اتے جنسی حملے دیاں شکار ہوئیاں ہن۔ مفکر سیما قاضی دے مطابق، وکھوادی اتوادیاں نے وی کجھ حدّ تک عصمت دری کیتے ہن، حالانکہ بھارتی راج فوجاں ولوں اس دے نال سکیل وچ تقابلی نہیں۔

کشمیر دے جدوجہد دے اتہاس وچ وی گروہی عصمت دری دیاں واقعے ہوئیاں ہن، جس وچ ڈوگرا فوجی اتے ہندو اتے سکھ عجائب وی اس وچ شامل سن، اتے 1947 وچ جدوں لڑائی شروع ہوئی تاں پاکستانی فوج دے قبیلیاں نے اوہناں نوں شامل کیتا۔

## جدوجہد دا اتہاس
جموں اتے کشمیر دے شاہی راج وچ عصمت دری دیاں کئی واقعے ملدیاں ہن۔ اکتوبر-نومبر 1947 وچ 1947 جموں قتل عام دوران، کئی مسلم عورتاں نوں اغوا کیتا گیا سی اتےدی اکّ وڈی گنتی مسلم عورت نوں اغوا کیتا گیا سی اتے جموں کھیتر 'چ ایہناں نال عصمت دری کیتا گیا، جو کٹڑوادی ہندواں اتے سکھاں ولوں کیتے گئے سن اتےمہاراجہ ہری سنگھ دی اگوائی وچ ڈوگرا راج دیاں فوجاں ولوں مدد کیتی گئی سی۔

اکتوبر 1947 وچ، پاکستانی انتظامیہ اتے فوج ولوں مدد حاصل پاکستان دے ہتھیاربند پشتون قبیلیاں نے کشمیر 'تے حملہ کیتا اتے پہلی کشمیر جنگ دی شروعات دے دوران مقامی لوکاں نوں عصمت دری کیتا اتے لٹّ ورگے ظلم کیتے۔ اوہ مظفرآباد  اتے بارامولا وچ اتے اس دے آلے دوآلے ہوئے۔

1947 میرپور   قتل عام دوران میرپور   کھیتر وچ وی عصمت دری دے معاملے ساہمنے آئے سی، جو کہ پاکستان دے قبائلیاں ولوں ہندو اتے سکھ پناہ گیراں دے خلاف کیتا گیا سی۔ بہت ساریاں عورتاں نوں اغوا کیتا گیا سی۔

## ایہہ وی دیکھو

* کنان پوشپورا واقعہ
* شوپیائی حادثہ
* جموں اتے کشمیر وچ انسانی حقاں دی النگھنا
* کشمیر جدوجہد

## حوالے

## کتاب-لسٹ

* Chinkin, Christine. "Rape and sexual abuse of women in international law." *[[European Journal of International Law]]* 5.3 (1994)
* Christine De Matos; Rowena Ward (27 April 2012). *Gender, Power, and Military Occupations: Asia Pacific and the Middle East since 1945*. Taylor & Francis
* Cohen, Dara Kay. Explaining rape during civil war: Cross-national evidence (1980–2009). *American Political Science Review* 107.03 (2013): 461–477.
* Inger Skjelsbæk (2001) Sexual violence in times of war: A new challenge for peace operations?, *International Peacekeeping*, 8:2,
* Kazi, Seema. *Gender and Militarization in Kashmir*. *Oxford Islamic Studies Online*. Oxford University Press.
* Kazi, Seema. "Rape, Impunity and Justice in Kashmir." *Socio-Legal Rev.* 10 (2014).
* Jeffrey T. Kenney (15 August 2013). *Islam in the Modern World.* Routledge. .
* Littlewood, Roland. "Military Rape." *[[Anthropology Today]]*, vol. 13, no. 2, 1997
* Om Prakash Dwivedi; V. G. Julie Rajan (26 February 2016). *Human Rights in Postcolonial India*. Routledge. .
* Sumit Ganguly (2004). *The Kashmir Question: Retrospect and Prospect*. Routledge.
* Ranjan, Amit. "A Gender Critique of AFSPA: Security for Whom?." *Social Change* 45.3 (2015)
* Rawwida Baksh; Wendy Harcourt (2015). *The Oxford Handbook of Transnational Feminist Movements.* Oxford University Press. .
* Sharon Frederick (2001). *Rape: Weapon of Terror*. World Scientific. .
* Shubh Mathur (2016). *The Human Toll of the Kashmir Conflict: Grief and Courage in a South Asian Borderland*. Palgrave Macmillan US. .
* Sibnath Deb (2015). *Child Safety, Welfare and Well-being: Issues and Challenges.* Springer.

## ہور پڑھو

* Kazi, Seema. *In Kashmir: gender, militarization, and the modern nation-state*. South End Press, 2010.
* Shekhawat, Seema. *Gender, Conflict and Peace in Kashmir*. Cambridge University Press, 2014.
* Shekhawat, Seema, ed. *Female Combatants in Conflict and Peace: Challenging Gender in Violence and Post-Conflict Reintegration*. Springer, 2015.

گٹھ:کشمیر
گٹھ:بھارت وچ عصمت دری
گٹھ:جنسی استحصال