انجیلاں دی لسٹ

اناجیل ابتدائی مسیحیت د‏‏ی اک خاص صنف دا ناں اے، جو یسوع مسیح د‏‏ی زندگی بیان کرنے دا دعوی کردیاں نيں یا خدا د‏‏ی فطرت دے پہلوآں نو‏‏ں ظاہر کرنے کا۔ اسلام وچ انجیل تو‏ں جو مراد اے، مسیحیت وچ اس تو‏ں اوہ مراد نئيں لیا جاندا۔ بلکہ انہاں نو‏ں معلوم تے بعض نامعلوم شاگرداں (حواریاں تے پیرو کاراں) تو‏ں منسوب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ عہد نامہ جدید وچ موجود 4 انجیلاں کو، جنہاں نو‏ں اناجیل متوافقہ کہیا جاندا اے، صرف انہاں نو‏‏ں ہی مستند اناجیل منیا جاندا اے تے صرف انہاں نو‏ں ہی حواریاں تو‏ں منسوب کيتا جاندا اے، لیکن بوہت سارے ہور مسیحی موجود نيں جو، انہاں ہور اناجیل نو‏‏ں مستند مندے نيں، عام مسیحی ہور اناجیل نو‏‏ں ایپو کریفا کتاباں یا جھوٹی کتاباں کہندے نيں تے انہاں دے مننے والے مسیحیاں نو‏‏ں بدعتی تے گمراہ قرار دیندے نيں۔

## اناجیل اربعہ
* اناجیل متوفقہ
* * مرقس د‏‏ی انجیل
** * ہور مرقس دے خاتمے تک (یہ وی دیکھو فریر لوگن)
* * متی د‏‏ی انجیل
* * لوقا د‏‏ی انجیل
* یوحنا د‏‏ی انجیل

### فرضی مآخذ از اناجیل اربعہ

* انجیل صلیب – جان ڈومینیک کراسان د‏‏ی متی وچ جوش، جذبہ داستان دے مجوزہ ویکھو (اور پطرس د‏‏ی انجیل وچ ; ذیل وچ دیکھو)
* کیو ماخذ – **کیو** دا مواد متی تے لوقا وچ اے، مگر اوہ مرقس وچ نئيں ملدا۔
* ایم ماخذ – **ایم** دا مواد صرف متی وچ ا‏‏ے۔
* ایل ماخذ – **ایل** دا مواد صرف ہوقا وچ ا‏‏ے۔

### یوحنا د‏‏ی انجیل دے فرض کردہ ذرائع
* نشانیاں د‏‏ی انجیل – ست نشانیاں د‏‏ی داستان
* مکالماندی انجیل –مکالمے دے مواد دا ذریعہ

## اپاکرفا تے جھوٹی اناجیل

### غناسطی اناجیل

* توما د‏‏ی انجیل – ممکنہ طور اُتے ابتدائی غناسطی; پہلی تو‏ں دوسری صدی عیسوی دے درمیانی عرصہ وچ لکھی گئی; ایہ یسوع مسیح د‏‏ی طرف منسوب 114 اقوال دا مجموعہ اے، جنہاں وچ 31 ایداں دے نيں جو اناجیل اربعہ وچ شامل نئيں۔
* مارقیون د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی; ممکنہ طور اُتے لوقا د‏‏ی انجیل دا اک ترمیم شدہ نسخہ یا لوقا تو‏ں وی پہلے د‏‏ی کسی دستاویز دا (دیکھو : مارقیونیت)
* باسيليدس د‏‏ی انجیل – 120 تو‏ں 140کے ارد گرد مصر وچ ; اناجیل متوافقہ نو‏‏ں ملیا ک‏ے اک غناسطی ہ‏‏م آہنگ انجیل تیار کرنے د‏‏ی کوشش۔
* سچائی د‏‏ی انجیل (ویلنٹائنی) – دوسری صدی عیسوی دے وسط وچ ; اس د‏ی دریافت وی ناگ حمیدی وچ 1945ء وچ ہوئی۔ اس دا مصنف ویلنٹائن نو‏‏ں قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔
* چار آسمانی ہستیاں د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی دے وسط وچ ; یسوع تے اس دے شاگرداں دے درمیان وچ گل گل د‏‏ی شکل وچ ، خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ غناسطی انجیل سی۔
* مریم د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی
* یہودا د‏‏ی انجیل – دوسری صدی عیسوی
* مصریاں د‏‏ی یونانی انجیل – دوسری صدی عیسوی دے ربع آخر پر
* فلپس د‏‏ی انجیل
* بارہ رسل د‏‏ی جعلی-انجیل – اک سریانی زبان د‏‏ی انجیل جو بارہ رسل دے عنوان تو‏ں ا‏‏ے۔ ایہ تصنیف عام اناجیل دے مقابلے وچ چھوٹی تے دکھنے وچ آخری بارہ رسولاں د‏‏ی انجیل تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔
* کاملیت د‏‏ی انجیل – چوتھ‏ی صدی;

### یہودی مسیحی اناجیل

* عبرانیاں د‏‏ی انجیل
* نصرانیاں د‏‏ی انجیل (ناصرہ جس وچ مسیح د‏‏ی پیدائش ہوئی)
* ابیونیاں د‏‏ی انجیل
* بارہ د‏‏ی انجیل (شاگرداں یا بارہ شاگرداں یا حواریاں د‏‏ی انجیل)

### بچپن د‏‏ی اناجیل
* آرمینیائی بچپن د‏‏ی انجیل
* یعقوب د‏‏ی انجیل
* *[[Libellus de Nativitate Sanctae Mariae]]* (ولادت مریم د‏‏ی انجیل)
* متی د‏‏ی جعلی انجیل
* یوسف نجار د‏‏ی تریخ
* توما د‏‏ی بچپن د‏‏ی انجیل
* لاطینی بچپن د‏‏ی انجیل
* انجیل طفولیت العربی

### ہور اناجیل
* Gospel of the Lots of Mary (37 پیش گوئی دے قبطی مجموعہ; ca. عیسوی۔ 500)

### جزوی طور اُتے محفوظ اناجیل
* پطرس د‏‏ی انجیل

### نامکمل محفوظ اناجیل
* حوا د‏‏ی انجیل – اس دا ذکر صرف ابيفانيوس نے کيتا جو تقریباً 440 عیسوی دا اے، اس نے اس دا اک مختصر حوالہ دتا ا‏‏ے۔
* مانی د‏‏ی انجیل – تیسری صدی عیسوی – فارس تو‏ں منسوب مانی، مانویت دا بانی ا‏‏ے۔
* نجات دہندہ د‏‏ی انجیل (**نامعلوم برلن انجیل** دے ناں تو‏ں وی مشہور) – انتہائی نامکمل 6واں صدی- جو دوسری صدی دے آخر یا تیسری صدی عیسوی دے شروع دے اک مسودے د‏‏ی بنیاد اُتے ا‏‏ے۔ اک مکالمے د‏‏ی بجائے اک داستان; کردار اک بھاری غناسطیت تو‏ں بھر پور اے جو نجات نو‏‏ں اک خفیہ علم دے حصول تو‏ں مشروط کردا ا‏‏ے۔
* قطبی حواریاں د‏‏ی انجیل – آخر دوسری صدی قبطی زبان وچ تحریر – اکثر اس دا ابیونیاں د‏‏ی انجیل تو‏ں اس دا موازنہ کيتا جاندا اے اگرچہ اسنو‏ں یوحنا د‏‏ی انجیل نو‏‏ں اناجیل متفقہ د‏‏ی صورت وچ دوبارہ لکھنے د‏‏ی کوشش کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔

### نودریافت شدہ
* مرقس د‏‏ی خفیہ انجیل – مشکوک: اس دا صرف اک ماخذ اے جس وجہ تو‏ں اسنو‏ں جدید جعل سازی قرار دتا جاندا اے، اس تو‏ں پہلے کہ اس د‏ی توثیق د‏‏ی جا سکدی کہ ایہ منظر نامے تو‏ں غائب ہوئے گئی۔
* انجیل ماتیاس

### گم شدہ اناجیل
* انجیل Cerinthus – ca. 90–120 AD – according to Epiphanius this is a Jewish gospel identical to the انجیل the Ebionites and, apparently, a truncated version of Matthew's Gospel according to the Hebrews.
* انجیل Apelles – mid-to-late 2nd century; a further edited version of Marcion's edited version of Luke.
* انجیل ویلنٹائنس
* انجیل اینکراتیٹس
* انجیل اینڈریو – پنجويں صدی وچ اس دے صرف دو حوالے ملدے نيں اک (اگستین تے دوسرا پوپ انوسینٹ آگسٹین اول) نے اس دا ذکر بطور اپاکرفا کيتاl۔
* انجیل Barnabas – not to be confused with the 16th century pro-Moslem work of the same name; this work is mentioned only once, in the 5th century Decree of Gelasius which lists it as apocryphal.
* انجیل Bartholomew – mentioned by only two 5th-century sources which list it as apocryphal.
* انجیل حیسیچیوس– اس دا ذکر صرف جیروم تے ژلازیوس دے قانون وچ بطور اپاکرفا ملدا ا‏‏ے۔
* انجیل لوسیئس – اس دا ذکر صرف جیروم تے ژلازیوس دے قانون وچ بطور اپاکرفا ملدا اے .
* انجیل Merinthus – mentioned only by Epiphanius; probably the انجیل Cerinthus, and the confusion due to a scribal error.
* An unknown number of other Gnostic gospels not cited by name.
* انجیل the Adversary of the Law and the Prophets
* رسولاں د‏‏ی یادداشتاں – Lost narrative of the life of Jesus, mentioned by جسٹن شہید۔ The passages quoted by Justin may have originated from a gospel harmony of the اناجیل ہمنوا composed by Justin or his school.

### ممکنہ طور اُتے نامعلوم یا کھوئی ہوئی (یا موجودہ) انجیلاں دے ٹکڑے
* Papyrus Egerton 2 – late 2nd-century manuscript of possibly earlier original; contents parallel John 5:39–47, 10:31–39; Matt 1:40–45, 8:1–4, 22:15–22; Mark 1:40–45, 12:13–17; and Luke 5:12–16, 17:11–14, 20:20–26, but differ textually; also contains incomplete miracle account with no equivalent in canonical Gospels
* Fayyum Fragment – a fragment of about 100 Greek letters in 3rd century script; the text seems to parallel Mark 14:26–31
* Oxyrhynchus Papyri – Fragments #1, 654, & 655 appear to be fragments of Thomas; #210 is related to MT 7:17–19 and LK 6:43–44 but not identical to them; #840 contains a short vignette about Jesus and a Pharisee not found in any known gospel, the source text is probably mid 2nd century; #1224 consists of paraphrases of Mark 2:17 and Luke 9:50
* مسیح د‏‏ی بیوی د‏‏ی انجیل – چوتھ‏ی صدی دے آس پاس۔
* Papyrus Berolinensis 11710 – 6th-century Greek fragment, possibly from an apocrpyhal gospel or amulet based on John.
* Papyrus Cairensis 10735 – 6th–7th century Greek fragment, possibly from a lost gospel, may be a homily or commentary.
* Papyrus Merton 51 – Fragment from apocryphal gospel or a homily on Luke 6:7.
* Strasbourg Fragment – Fragment of a lost gospel, probably related to Acts of John۔

## وسطی اناجیل
* ستر د‏‏ی انجیل – اک گمشدہ 8واں –9واں -صدی د‏‏ی مانویاں د‏‏ی تصنیف۔
* نیکودیمس د‏‏ی انجیل – اک اشاعت 10واں -صدی د‏‏ی مسیحی عقیدت مندانہ کم۔ بوہت سارے مختلف نسخےآں وچ ، پہلے حصے 5واں صدی اُتے زیادہ انحصار کردی اے "اعمال پلاطس (ایکٹ آف پلیٹ)"
* برنباس د‏ی انجیل – اک 16واں -صدی عیسوی د‏‏ی اناجیل اربعہ د‏‏ی ہ‏م آہنگی لئی ہوئے، شاید ہسپانوی بولی د‏‏ی یا ممکنہ طور اُتے اطالوی وچ لکھی گئی۔

## جدید اناجیل

* یسوع مسیح د‏‏ی ایکواوی انجیل (1908)
* مورمن د‏‏ی کتاب (یسوع مسیح دا اک ہور عہد نامہ) (1830)
* Crucifixion of Jesus, by an Eyewitness (1907)
* Essene Gospel of Peace (1937; 1974)
* پنجويں انجیل (1908، اسٹائنر)
* پنجويں انجیل (1956، نبر)
* پنجويں انجیل (1993, وینڈنبرگ)
* The Gospel According to Satan: or A Satanic Parody of the Bible (2007)
* Gospel According to Seneca (1996)
* آرس د‏‏ی انجیل (1974)
* یعقوب د‏‏ی انجیل (1952; المعروف یسوع د‏‏ی بلوغت)
* Gospel of Jacob (1982; المعروف یعقوب دا پیغام)
* Gospel of Jesus According to Gabriele Wittek (1977)
* Gospel of Josephus (1927)
* تلمود عمانوئيل (1963; انجیل منسوب بہ یہوداہ اسکریوندی)
* Gospel of Satan (1997, 2013)۔
* Gospel of the Childhood of Our Lord Jesus Christ According to St. Peter (1904)
* Gospel of the Perfect Life/Gospel of the Holy Twelve (1881)
* Life and Morals of Jesus (1820)
* Jehoshua the Nazir (1917)
* Jesus Amidst His Own (late 18th century)
* The Mystical Life of Jesus (1929)
* نیکولس نوٹووچ (1894)
* Ur-Gospel of the Essenes (1848)
* Great Gospel of John (1851–1864)
* The Jesus Scroll (1972)

## ہور ویکھو

* رسولاں دے اعمال (صنف)
* اگرافا
* Development of the New Testament canon
* ڈیاٹیسرون
* خط (مسیحی صنف)
* معرفت
* اسلام وچ انجیل
* List of New Testament papyri
* *[[گم شدہ اناجیل]]*
* اپا کرفا عہد نامہ جدید
* عہد نامہ قدیم د‏‏ی گم شدہ کتاباں د‏‏ی لسٹ
* جھوٹی تصنیف
* متنی تنقید
* Toledot Yeshu – medieval Jewish version of the story of Jesus

## حاشیہ

* **α۔ **  Preserved from بنیادی مآخذ۔
* **β۔ **  Preserved from ثانوی مآخذ تے شروحات۔


## ملاحظات

## حوالے
* *New Testament Apocrypha*، by Wilhelm Schneemelcher, R. M. Wilson.
* *New Testament Apocrypha: Gospels and Related Writings*، by Wilhelm Schneemelcher, R. M. Wilson.
* *History of the Christian Religion to the Year Two Hundred*، by Charles B. Waite.

## باہرلے جوڑ
* 
* The Fifth Gospel Five lectures given by Rudolf Steiner in 1913

گٹھ:اناجیل
گٹھ:عہد نامہ جدید تو‏ں متعلقہ فہارست
گٹھ:عہد نامہ جدید تو‏ں متعلقہ فہرستاں
گٹھ:غناسطی اناجیل
گٹھ:لسٹ کتاباں بلحاظ صنف
گٹھ:قدیم مسیحی تنازعات
گٹھ:قدیم مسیحی متون
گٹھ:مسیحیت متعلقہ فہرستاں