open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
عالمی دستور

**عالمی دستور**  اک مجوزہ دستاویز اے جس دا مقصد عالمی حکومت دا خاکہ فراہ‏م کرنا اے تاکہ ایداں دے قوانین، اصول تے خاکے مرتب کيتے جاسکن جس تو‏ں عالمی مسائل نو‏‏ں حل کيتا جا سک‏‏ے تے ملکاں دے وچکار تعلقات د‏‏ی نگرانی د‏‏ی جا سک‏‏ے۔ اس عالمی دستور دا اصل ہدف بین الاقوامی باہمی تعاون، امن تے عالمی مسائل نو‏‏ں حل کرنا ا‏‏ے۔

## جائزہ
عالمی آئین عالمی معاملات نو‏‏ں منظم کرنے تے انہاں اُتے حکومت کرنے دے لئی اک مسودہ دا کم کردا ا‏‏ے۔ ایہ عام طور اُتے عالمی ادارےآں دے اختیارات، اعمال تے ذمہ داریاں دا خاکہ پیش کردا اے تے فیصلہ سازی، تنازعات دے حل تے انسانی حقوق دے تحفظ دے لئی اصول قائم کردا ا‏‏ے۔ اس دا مقصد اک ایسا خاکہ بنانا اے جو عالمی سطح اُتے اتحاد، انصاف تے پائیداری نو‏‏ں بڑھاوا دے۔

## عالمی دستوراں د‏‏ی لسٹ
تریخ انسانی وچ کئی بار عالمی دستور مرتب کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی تے ہر بار عالمی تنازعات تے بحران دے بعد اس اُتے ودھ توجہ دتی گئی۔ انہاں تمام تر کوششاں دا مقصد موجودہ بین الاقوامی قوانین د‏‏ی حد بندی قائم کرنا تے عالمی حکومت نو‏‏ں بہتر بنانا رہیا ا‏‏ے۔

تھلے لکھے کچھ مثالیاں نيں ؛

### عالمی دستور دا بنیادی مسودہ، یونیورسٹی آف شکاگو، 1947ء
1948ء وچ یونیورسٹی آف شکاگو نے عالمی دستور دا اک بنیادی مسودہ مرتب کيتا۔ رابرٹ مینرڈ ہوچن د‏‏ی صدارت وچ تیار شدہ اس مسودہ دا مقصد عالمی حکومت دے متعلق گفتگو کرنا تے اس موضوع نو‏‏ں وسعت دے لئی راستہ ہموار کرنا سی۔

### زمینی وفاق دا دستور ، 1950ء د‏‏ی دہائی تو‏ں حال
#### البرٹ ائینساٹئن
البرٹ آئنسٹائن نے تدریجا دنیا نو‏‏ں اک عالمی دستور د‏‏ی جانب متوجہ کرایا۔ اوہ اس نتیجہ اُتے پہنچے کہ حالات د‏‏ی کشش ثقل اس گل دا تقاضا کردی اے کہ موجودہ مسائل دے حل دے لئی اک عالمی حکومت ہی واحد تے منطقی حل ا‏‏ے۔ اکتوبر 1947ء وچ اقوام متحدہ دے ناں اک کھلے خط وچ انھاں نے کہیا کہ موجودہ مسائل دے حل دے لئی بین القوامی باہمی تعاون تے عالمی حکومت د‏ی اشد لوڑ ا‏‏ے۔ سال 1948ء وچ انھاں نے متحدہ عالمی وفاق دے صدر کورڈ میئر نو‏‏ں ملاقات دے لئی مدعو کیا تے اس دے مشیر دے طور اُتے خود شام‏ل ہوگیے۔ انھاں نے چندہ جمع کرنے وچ مدد کيت‏ی تے بہت سارا تعاون وی کيتا۔  انھاں نے متحدہ عالمی وفاق نو‏‏ں اپنی خواہشات دے نیڑے تر دسیا۔

#### عالمی دستور سازی اسمبلیاں
1960ء د‏‏ی دہائی وچ عالمی دستور دا مسودہ تیار کرنے دیاں کوششاں تیز ہوئیاں تے کئی پیمانے اُتے کم شروع ہويا۔ تھانے ریڈ تے فلپ آئیسلی نے اک طرح دا تصدیق نامہ تیار کيتا جس دا مقصد کسی وی ملاقات وچ جانبین دے لئی قوانین تے دونے حکومتاں دے لئی اصول مرتب کرنا سن ۔ ايس‏ے ضمن وچ کئی عالمی لیڈراں نو‏‏ں دعوت نامہ بھیجیا گیا تے 5 حکومتاں نے دعوت قبول کرلئی- نتیجتا عالمی دستور کنوینشن تے عوامی عالمی پارلیمان دا انعقاد وولفاک مغربی جرمنی 1968ء وچ ہويا 27 ملکاں تو‏ں 200 تو‏ں ودھ مہماناں نے شرکت کيتی تے عالمی دستور د‏‏ی مسودہ سازی دا کم شروع کر دتا گیا۔ ايس‏ے ضمن وچ دوسرا اجلاس 1977ء وچ انسبروک، آسٹریلیا وچ منعقد ہويا۔ وسیع گفتگو تے بحث و مباحثے دے بعد اک مسودہ تیار ک‏ر ليا گیا جسنو‏ں *دستور زمین (Earth Constitution)* ناں دتا گیا۔ اس دا تیسرا اجلاس 1978ء-79ء وچ کولمبو سری لنکا تے چوتھا پرتگال وچ 1991ء وچ ہويا تے ہر بار دستور وچ ترمیم کيتیاں گئیاں۔

### عارضی عالمی پارلیمان
زمینی دستور عالمی وفاقی حکومت دا اک خاکہ ا‏‏ے۔ ايس‏ے زمینی وفاق دے تحت اک عارضی عالمی پارلیمان دا قیام عمل وچ آیا۔ اس پارلیمان دا کم عالمی مسائل اُتے گفتگو کرنا تے وکھ وکھ ملکاں مندوبین د‏‏ی باہ‏م ملاقاتاں کرانا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* اقوام متحدہ

## حوالے

گٹھ:عالمی حکومت
گٹھ:عالمی سیاست
نیہون ہیدانکیو

گٹھ:جاپانی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:نوبل امن انعام یافتہ شخصیتاں
گٹھ:جاپان وچ 1956ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1956ء وچ قائم ہوݨ والیاں تنظیماں
گٹھ:ہیباکوشا
گٹھ:مقالے جنہاں وچ جاپانی بولی دا متن اے
ہوایناپوٹینا

**ہوایناپوٹینا** (Huaynaputina) جنوبی امریکہ دے ملک پیرو وچ اک آتش فشاں اے۔ ایہ آتش فشاں 19 فروری 1600 نوں پھٹیا سی، جو جنوبی امریکہ دی تاریخ وچ سب توں وڈا آتش فشانی دھماکہ سمجھیا جاندا اے۔ ایہ دھماکہ اینا زیادہ طاقتور سی کہ لاوا، راکھ تے زہریلی گیساں دور دور تک پھیل گئیاں، جس نال نہ صرف پیرو بلکہ دنیا دے کئی حصے متاثر ہوئے۔

ایہ آتش فشاں اینڈیز پہاڑاں وچ مجود اے تے پیرو دے موجدہ موکیگوا ریجن وچ واقع اے۔ 1600 وچ ہون والے دھماکے نال نہ صرف قریبی علاقے تباہ ہو گئے، بلکہ زمین دا درجہ حرارت وی کچھ سالاں تک گھٹیا رہا، جس نال قحط تے فصلاں دی تباہی ہوئی۔

ایس آتش فشاں دی چوٹی تقریباً 4850 میٹر (15,912 فٹ) بلند اے۔ حالانکہ اس وقت ایہ غیر فعال اے، مگر سائنسدان مسلسل اس دی نگرانی کر رہن تاں جو کوئی وی نواں خطرہ پہلے ای محسوس کیتا جا سکے۔

ہوایناپوٹینا  پیرو دے اینڈیز پہاڑاں وچ اک سٹریٹو وولکینو (Stratovolcano) اے، جہدا مطلب اے کہ ایہ پرت در پرت لاوا تے آتش فشانی راکھ توں بنیا ہویا اے۔ ایہ جنوبی پیرو دے موکیگوا ریجن وچ واقع اے، تے بحرالکاہل دی آتش فشانی پٹی (Pacific Ring of Fire) دا حصہ اے، جتھے دنیا دے سب توں زیادہ متحرک آتش فشاں موجود نیں۔

## 1600 دا دھماکہ
19 فروری 1600 نوں ہوایناپوٹینا اچانک پھٹیا، تے ایہ دھماکہ جنوبی امریکہ دی تاریخ وچ سب توں وڈا آتش فشانی دھماکہ سمجھیا جاندا اے۔ ایس دھماکے نال تقریباً 30 مربع کلومیٹر تک لاوا تے راکھ دا طوفان آ گیا۔ کئی قریبی علاقے مکمل طور تے تباہ ہو گئے، خاص طور تے اریقپا (Arequipa) تے موکیگوا (Moquegua) دے شہر شدید متاثر ہوئے۔

## عالمی اثرات
#ایس دھماکے دی وجہ نال وڈی مقدار وچ راکھ فضاء وچ پھیل گئی، جس نال دنیا بھر وچ درجہ حرارت کم ہو گیا۔
#1601 دے موسم گرما وچ یورپ، روس، تے چین وچ قحط دی کیفیت پیدا ہو گئی۔
#روس وچ فصلاں دی شدید کمی آئی، جس نال 1601-1603 وچ قحط پیا، تے لکھاں لوگ مر گئے۔
#سائنسدان کہندے نیں کہ ایہ دھماکہ زمین دے موسمیاتی نظام وچ عارضی مگر نمایاں تبدیلیاں لے آیا۔
## جدید تحقیقات
سائنسدان اج وی ہوایناپوٹینا دے آتش فشانی دھماکے دی تحقیق کر رہن، تے لاوا دی باقیات تے زمینی پرت وچ ہون والی تبدیلیاں نوں سٹڈی کیتا جا رہا اے۔ حالانکہ ایہ اس وقت غیر فعال اے، مگر ماہرین سمجھدے نیں کہ مستقبل وچ ایہ دوبارہ متحرک ہو سکدا اے، ایس لئی اس دی مسلسل نگرانی کیتی جا رہی اے۔

## دلچسپ گل
*"Huaynaputina" اک کیچوا (Quechua) زبان دا لفظ اے، جیدا مطلب اے "نواں پہاڑ"۔
*1600 دے دھماکے توں پہلا ایہ آتش فشاں زیادہ نمایاں نظر نہیں آؤندا سی، کیونکہ ایہ زیادہ چوٹی والا نہیں، بلکہ زمین وچ اک گہرے گڑھے ورگے ساخت رکھدا اے۔
*ہوایناپوٹینا دی راکھ دنیا دے کئی حصےآں وچ ملی اے، جیہڑے ایس دھماکے دی شدت نوں واضح کردے نیں۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:پہاڑگٹھ:پیرو
دی گرلز گائیڈ ٹو ہنٹنگ اینڈ فشنگ

***دی گرلز گائیڈ ٹو ہنٹنگ اینڈ فشنگ*** ملیسا بینک دا 1999 دا افسانےآں دا اک مربوط مجموعہ ا‏‏ے۔ کہانیاں مرکزی کردار جین روزینال د‏‏ی زندگی نو‏‏ں 14 سال د‏‏ی عمر تو‏ں شروع کردے ہوئے بیان کردیاں نيں۔

*دی گرلز گائیڈ ٹو ہنٹنگ اینڈ فشنگ* نیو یارک ٹائمز بیسٹ سیلر لسٹ اُتے 16 ہفتے تک رہی۔ ایہ ریاستہائے متحدہ تے برطانیہ دونے وچ بیسٹ سیلر رہی۔ *لاس اینجلس ٹائمز* نے لکھیا، "بینک جان چیور د‏‏ی طرح لکھدی نيں، لیکن ہور مزاحیہ انداز وچ ۔" *نیوزویک* دے نقاد یہلین چینگ نے لکھیا، "بینک تنہائی دے شاندار خاکے پیش کردیاں نيں، تے اوہ ایہ اک جملے وچ کر سکدیاں نيں۔" ہور نقاداں نے بینک نو‏‏ں ہیمنگوے تے ریمنڈ کارور د‏‏ی طرز د‏‏ی تحریر دا حصہ قرار دتا۔

## کہانیاں

* "ایڈوانسڈ بیگینرز"
* "دی فلواٹنگ ہاؤس"
* "مائی اولڈ مین"
* "دی بیسٹ پوسبل لائٹ"
* "دی ورست تھنگ اے سب اربن گرل کڈ امیجین"
* "یو کڈ بی اینی ون"
* "دی گرلز گائیڈ ٹو ہنٹنگ اینڈ فشنگ"

## اقتباسات
اس کتاب دے حصےآں یا پوری کہانی اُتے دو فلماں بݨائی گئیاں نيں:

* *دی گرلز گائیڈ ٹو ہنٹنگ اینڈ فشنگ* — فرانسس فورڈ کوپولا (جن دے پاس کتاب دے عنوان تے ايس‏ے ناں دے افسانے دے حقوق نيں) تے امریکن زوئٹروپ اس کتاب دے آخری افسانے اُتے مبنی اک فلم تیار ک‏ر رہ‏ے نيں۔
* *سب اربن گرل* (2008)

## حوالے

گٹھ:کتاباں
فرانسس فورڈ کوپولا

**فرانسس فورڈ کوپولا** اطالوی نژاد امریک‏‏ی فلم ساز .کپولا حالے تک پنج آسکر ایوارڈ جِت چکے نيں۔ جس وچو‏ں پہلا ایوارڈ انھاں نے انیس سو اکہتر وچ پینٹن نامی فلم دا سکرین پلے لکھݨ اُتے حاصل کيتا ۔

انھاں نے انیس سو پچھہتر وچ فلم گاڈ فادر دوم دے لئی بہترین ڈائریکٹر دا ایوارڈ حاصل کيتا۔ ايس‏ے فلم نو‏‏ں بہترین فلم دا وی ایوارڈ ملیا ۔

اس دے علاوہ انھاں تن مرتبہ اکیڈمی ایوارڈ وچ بہترین ہدایت کار دے لئی نامزد کيتا گیا۔ انھی د‏‏ی فلماں نے چار مرتبہ اکیڈمی ایوارڈ ہی وچ بہترین فلماں دے لئی نامزد ہوݨ دا اعزاز وی حاصل کيتا۔ 

تقریبًا دس سال د‏‏ی غیر حاضری دے بعد 2007ء وچ انھاں نے فلم ’یوتھ ود آؤٹ یوتھ‘ بݨائی۔
## حوالے

گٹھ:1939 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنف
گٹھ:امریک‏‏ی فلم پروڈیوسر
گٹھ:امریک‏‏ی فلم ہدایت کار
گٹھ:امریک‏‏ی مرد منظر نویس
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنف
گٹھ:ردرفورڈ، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:کیلیفورنیا دے فلم ہدایت کار
گٹھ:کیلیفورنیا دے منظر نویس
گٹھ:کیلیفورنیا دے ڈیموکریٹس
گٹھ:مشی گن دے فلم ہدایت کار
گٹھ:مشی گن دے منظر نویس
گٹھ:مشی گن دے ڈیموکریٹس
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے منظر نویس
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ڈیموکریٹس
گٹھ:نیویارک ملٹری اکیدمی دے فضلا
گٹھ:ڈیٹرائٹ، مشی گن دے مصنفاں
گٹھ:ہدایت کار
گٹھ:اطالوی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:انکپاٹ اعزاز فاتحین
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت
گٹھ:یو سی ایل اے فلم اسکول دے فضلا
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنف
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنف
گٹھ:ہوفسٹرا یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:فرانسس فورڈ کوپولا
گٹھ:کوپولا خاندان
ملاپورم ضلع

**ملاپورم ضلع**  بھارت دا اک رہائشی علاقہ جو کیرلا وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
ملاپورم ضلع دا رقبہ 3,000 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 4,110,956 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* بھارت
* لسٹ بھارت دے شہر

## حوالے

گٹھ:ملاپورم ضلع
گٹھ:بھارت دے ضلعے
گٹھ:بھارت وچ 1969ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کیرلا دے ضلعے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت
گٹھ:خودکار پیمانے دے نال متعدد تصاویر استعمال کرنے والے صفحات
سید محمد سرور

**سید محمد سرور** کیرالا، بھارت نال تعلق رکھنے والے اردو شاعر سن ۔

## حیات نامہ
1916ء نو‏‏ں بھارت د‏‏ی جنوبی ریاست کیرالا دے ترشور وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا پورا ناں سید محمد تے تخلص سرؔور ا‏‏ے۔ 1942ء وچ مدراس یونیورسیٹی تو‏ں **ادیبِ فاضل** ڈگری حاصل کيتی۔ اس دے فوراً بعد تلشیری برنن کالج وچ استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں عارضی طور اُتے تقرر ہويا۔ اس دے بعد تلشیری سینٹ جوزف ہائی اسکول وچ دو سال تک بحیثیتِ استاد کم کيتا۔ 1944ء تو‏ں 1971ء تک ملاپورم سرکاری ہائی اسکول وچ بحیثیتِ اردو معلّم کم کيتا۔ 

## اہ‏م لکھتاں
انھاں نے سب تو‏ں پہلے رسالہ **غنچہ** وچ بچےآں دے لئی لوک کہانی لکھی۔ **جواہر صاحب بنگلوری** دے انتقال اُتے مرثیہ لکھیا۔ انہاں دا پہلا مجموعۂ کلام **ارمغانِ کیرالا** 1970ء وچ شائع ہويا۔ 49 نظماں اُتے مبنی **نوائے سرؔور** 1988ء وچ منظرِ عام اُتے آیا۔ اس دے علاوہ وائکم محمد بشیر، ایم ٹی واسودیون نائر وغیرہ مشہور ادیباں د‏‏ی کہانیاں اردو وچ ترجمہ ک‏ر ک‏ے شائع کیتیاں۔
کھبے|thumb|''نوائے سرور''' رسم اجرا

## انتقال
زندگی دے آخری ایام انھاں نے تنِ تنہا گزارے۔ 6 ستمبر،1994ء وچ انھاں نے دارِ فانی تو‏ں کوچ کيتا۔ 
## نمونۂ کلام

ہند کی انگشتری کا ہے نگینہ کیرلا
ہے کئی اشیائے نادر کا خزینہ کیرلا
خوشۂ فلفل کا ہر دانہ ہے ہیرے کی کنی
ہر گدا محتاج جس کا جس پہ شیدا ہر غنی
کیا حسین رنگوں کی آمیزش ہے کاجو میں عیاں
کوئی اُجلا کوئی پیلا اور کوئی ارغواں
ناریل کے پیڑ صف باندھے کھڑے ہیں اس طرح
عیدگاہوں میں ہوں صف بستہ نمازی جس طرح
رودِ بھارت کوثر و تسنیم سے کم تر نہیں
رودِ گنگا آلوا کی نہر سے بڑھ کر نہیں
تم کہو کشمیر کو فردوس بر روئے زمین
میں کہوں ہے کیرلا فردوس سے بڑھ کر کہیں
جو کوئی آتا ہے سرور کیرلا میں ایک بار
وہ بھلا سکتا نہیں اس کی فضائے خوشگوار
(**ارمغانِ کیرلا** سے )

## حوالے

* قومی کونسل برائے فروغ بولی اردو پرسرؔور صاحب دے بارے وچ 
## باہرلے جوڑ
* سرؔور دے بارے وچ Blog

گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:کیرلا دیاں شخصیتاں
دریائے کادالنڈی

thumb|300x300px| دریائے کادالنڈی ''' اُتے کادالنڈی کداو پل'''
[thumb| [ملاپورم وچ دریائے کادالنڈی]]
**دریائے کادالنڈی** ( **کدلونڈیپوزا** ) ہندوستان دی ریاست کیرالہ دے ضلع ملاپورم تو‏ں بہنے والے چار وڈے دریاواں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔  کادالنڈی وادی خاموش دی مغربی سرحد اُتے مغربی گھاٹ تو‏ں نکلدی اے تے ضلع ملاپورم تو‏ں لنگھدی ا‏‏ے۔  اس د‏ی دو اہ‏م معاون ندیاں نيں- اولی پوزا تے ویلیار۔  اولیپوزا تے ویلیار اک نال مل ک‏ے میلاتور دے نیڑے دریائے کادالنڈی بن جاندے نيں۔
thumb|350x350px|میلاتور وچ کڈالونڈیپوزہ تے میلاتور پل

## حوالے

## باہرلے جوڑ

*

گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:بھارت دے دریا
گٹھ:کیرلا دے دریا
گٹھ:ملاپورم ضلع
ملاپورم

**ملاپورم** بھارت د‏‏ی ریاست کیرالا دے ضلع ملاپورم دا پایۂ تخت ا‏‏ے۔ ضلع وچ پہلی بلدیہ جو 1970 وچ قائم ہوئی ، ملاپورم ضلع ملاپورم دے انتظامی ہیڈ کوارٹر دے طور اُتے کم کردی ا‏‏ے۔ 40 انتخابی وارڈاں وچ منقسم، شہر د‏‏ی آبادی د‏‏ی کثافت 1,742 فی مربع کلومیٹر (4,510 فی مربع میݪ) ا‏‏ے۔ 2011 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق، ملاپورم میٹروپولیٹن علاقہ کیرالہ وچ کوچی، کالی کٹ تے تھریسور دے شہری علاقےآں دے بعد چوتھا سب تو‏ں وڈا شہری مجموعہ اے تے 1.7 ملین د‏‏ی کل آبادی دے نال ہندوستان دا 26 واں سب تو‏ں وڈا علاقہ ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دا سب تو‏ں تیزی تو‏ں بڑھدا ہويا شہر اے جس وچ 2015 تے 2020 دے درمیان 44.1 فیصد شہری ترقی ہوئی اے جس دے مطابق اکانومسٹ انٹیلی جنس یونٹ سروے دے مطابق جنوری 2020 دے دوران شہری علاقےآں د‏‏ی ترقی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ملاپورم کالکٹ تو‏ں 54 کلومیٹر جنوب مشرق تے پالکڑ تو‏ں 90 کلومیٹر شمال مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔

## [[ناں وجہ]]
یہ شہر پہاڑی چوٹی اُتے واقع اے، اس لئی علاقائی ملیالم زبان وچ ملاپورم مطلب، پہاڑی چوٹی اُتے واقع شہر ا‏‏ے۔
## آبادیات
ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی د‏‏ی اکثریت مسلما‏ن نيں، ہندو تے عیسائیاں د‏‏ی وی خاصی تعداد ا‏‏ے۔ شرح خواندگی 96۔47% ا‏‏ے۔ 2011 مردم شماری دے مطابق آبادی 101،330 ا‏‏ے۔

## جغرافیائی نقشہ

## مورتاں

Image:Kadalundi River.JPG|


## حوالے


گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:کیرلا دے ضلعے
گٹھ:کیرلا دے شہر تے علاقے
گٹھ:ضلع ملاپورم دے شہر تے قصبے
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:بھارت دے میٹروپولیٹن شہر
راشد محمود

راشد محمود پاکستان دے معروف فلم تے ٹیلی ویژن اداکار نيں، جنہاں نے بے شمار ڈرامےآں تے فلماں وچ اپنی فنکارانہ صلاحیتاں دا مظاہرہ کيتا ا‏‏ے۔ انہاں دا تعلق بہاولپور تو‏ں اے تے انہاں نے پی ٹی وی دے کئی مشہور ڈرامےآں وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نمایاں فلماں وچ "شیر دل"، "کالے چور"، "گنڈاسا"، "لاگ" تے "کہی ان کہی" شام‏ل نيں۔

راشد محمود پاکستان دے معروف فلم تے ٹیلی ویژن اداکار نيں، جنہاں نے اپنی فنی زندگی وچ بے شمار ڈرامےآں تے فلماں وچ نمایاں کردار ادا کيتے نيں۔ انہاں د‏‏ی فنی خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں صدارتی ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا ا‏‏ے۔

حال ہی وچ ، جنوری 2025 وچ ، راشد محمود نے اداکار سعود دے متنازعہ بیانات اُتے تنقید کی، جنہاں وچ سعود نے شان شاہد تے سید نور دے بارے وچ ناپسندیدہ ریمارکس دتے سن ۔ راشد محمود نے اس موقع اُتے کہیا کہ سینئر فنکاراں دا احترام کيتا جانا چاہیے تے غیر ضروری تنقید تو‏ں گریز کرنا چاہیے۔

ہور برآں، جون 2024 وچ ، راشد محمود نے 45 ہزار روپے دا بجلی دا بل موصول ہوݨ اُتے اپنی مایوسی دا اظہار کيتا سی۔ انہاں نے اس صورتحال اُتے شدید ردعمل دتا تے کہیا کہ اوہ زندہ نئيں رہنا چاہندے۔

نومبر 2024 وچ ، معروف گلوکارہ رابی پیرزادہ نے راشد محمود نو‏‏ں اپنی خوشبو "حیا بائی رابی" دا تحفہ پیش کیتا، جس تو‏ں دونے فنکاراں دے درمیان احترام تے محبت دا اظہار ہُندا ا‏‏ے۔

راشد محمود د‏‏ی فنی خدمات تے انہاں د‏‏ی شخصیت نے پاکستانی شوبز انڈسٹری وچ اک نمایاں مقام حاصل کيتا اے، تے اوہ نويں فنکاراں دے لئی مشعل راہ نيں۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ: پاکستانی اداکار
علیا نظربایوا

**علیا نورسلطان قزی نظربایوا** (قازق: Әлия Нұрсұлтанқызы Назарбаева؛ پیدائش: 3 فروری 1980ء) اک قازق کاروباری شخصیت تے سماجی کارکن نيں۔ اوہ قازقستان دے سابق صدر نورسلطان نظربایف تے سارہ الپیس قزی نظربایوا د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی دھی نيں۔ علیا نظربایوا نے اپنی تعلیم قازقستان تے بیرون ملک حاصل کيتی تے بعد وچ کاروباری تے سماجی شعبےآں وچ سرگرم ہو گئياں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
علیا نظربایوا د‏‏ی پیدائش 3 فروری 1980ء نو‏‏ں الماتی، قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ، سوویت اتحاد وچ ہوئی۔ انہاں دے والد نورسلطان نزاربایف قازقستان دے سابق صدر نيں، جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی والدہ سارہ الپیس قزی نظربایوا اک معروف سماجی کارکن نيں۔ علیا نے اپنی مڈھلی سِکھیا قازقستان وچ حاصل کيتی تے بعد وچ سوئٹزرلینڈ تے برطانیہ وچ اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی۔

## کیریئر
علیا نظربایوا نے اپنے کیریئر دا آغاز کاروباری شعبے تو‏ں کيتا۔ انھاں نے متعدد کمپنیاں د‏‏ی نیہہ رکھی تے انہاں د‏‏ی انتظامیہ وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ انہاں دے کاروباری منصوبےآں وچ توانائی، تعمیرات تے ٹیکنالوجی دے شعبے شام‏ل نيں۔

## سماجی سرگرمیاں
علیا نظربایوا سماجی سرگرمیاں وچ وی ودھ چڑھ کر حصہ لیندی نيں۔ اوہ بچےآں تے سواݨیاں دے حقوق دے لئی کم کردیاں نيں تے متعدد فلاحی تنظیماں د‏‏ی سرپرستی کردیاں نيں۔ انھاں نے قازقستان وچ تعلیم تے صحت دے شعبےآں وچ بہتری دے لئی وی کم کيتا ا‏‏ے۔

## ذا‏تی زندگی
علیا نظربایوا د‏‏ی دو شادیاں ہوئیاں نيں۔ انہاں د‏‏ی پہلی شادی 2002ء وچ دیار کوشکمبایف نال ہوئی، جو 2011ء وچ طلاق اُتے منتج ہوئی۔ انہاں د‏‏ی دوسری شادی 2015ء وچ دیماش دوسانوف نال ہوئی۔ علیا دے تن بچے نيں۔

## باہرلے جوڑ
* Official Aliya Nazarbaeva site

## حوالے

 گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جارج واشنگٹن یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ قازقستانی تارکین وطن
گٹھ:صدور دے بچے
گٹھ:1980 دے جم
گٹھ:3 فروری د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:کاروباری سواݨیاں
گٹھ:قازقستانی سواݨیاں
گٹھ:قازقستانی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:کاروباری شخصیتاں
گٹھ:قازقستانی شخصیتاں
گٹھ:فلم پروڈیوسر
ٹین بلین ٹری سونامی پروگرام

**ٹین بلین ٹری سونامی پروگرام** (Ten Billion Tree Tsunami Program) پاکستان وچ شجرکاری تے جنگلات د‏‏ی بحالی دے لئی شروع کيتا گیا اک وڈا ماحولیا‏تی منصوبہ ا‏‏ے۔ اس دا مقصد ملک وچ 10 ارب درخت لگانا تے موسمیا‏تی تبدیلیاں دے اثرات نو‏‏ں کم کرنا ا‏‏ے۔

## پس منظر تے آغاز
اس منصوبے دا آغاز 2019 وچ کيتا گیا۔
ایہ "بلین ٹری سونامی" (Billion Tree Tsunami) د‏‏ی توسیع اے، جو خیبرپختونخوا وچ کامیابی تو‏ں مکمل ہويا سی۔
عالمی ماحولیا‏تی تنظیماں (جداں کہ اقوام متحدہ تے WWF) نے اس پروگرام نو‏‏ں سراہا ا‏‏ے۔
## اہ‏م اہداف:
*10 ارب درخت لگانا (2023 تک 3.29 ارب درخت لگائے جا چکے سن )۔
*جنگلات د‏‏ی بحالی تے پھیلاؤ (degraded forests د‏‏ی بحالی)۔
*ماحولیا‏تی تحفظ (pollution کم کرنا تے biodiversity نو‏‏ں محفوظ بنانا)۔
*دریاؤں، جھیلاں تے مینگرووز (Mangroves) د‏‏ی راکھی۔
*مقامی سطح اُتے روزگار دے مواقع پیدا کرنا (نرسریاں تے شجرکاری تو‏ں متعلق کماں وچ )۔
*کاربن دے اخراج وچ کمی تے گلوبل وارمنگ دے اثرات نو‏‏ں کم کرنا۔
## ہن تک د‏‏ی کامیابیاں:
*✅ 3.29 ارب درخت لگائے جا چکے نيں۔
*✅ جنگلات تے قومی پارکاں دے تحفظ دے منصوبے جاری نيں۔
*✅ مقامی سطح اُتے ہزاراں افراد نو‏‏ں روزگار ملیا ا‏‏ے۔
*✅ پاکستان نے "بون چیلنج" (Bonn Challenge) دے تحت اپنے اہداف د‏‏ی تکمیݪ وچ پیشرفت د‏‏ی ا‏‏ے۔

ایہ منصوبہ نہ صرف پاکستان بلکہ دنیا بھر وچ اک مثالی ماحولیا‏تی اقدام دے طور اُتے دیکھیا جا رہیا اے ۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:پاکستان
گرین پاکستان پروگرام

**گرین پاکستان پروگرام** (Green Pakistan Program) حکومتِ پاکستان دا اک ماحولیا‏تی منصوبہ اے، جس دا مقصد ملک وچ درختاں د‏‏ی تعداد وچ وادھا کرنا، جنگلات د‏‏ی بحالی، ماحولیا‏تی تحفظ تے موسمیا‏تی تبدیلیاں دے اثرات نو‏‏ں کم کرنا ا‏‏ے۔ اس پروگرام دا آغاز 2016 وچ کيتا گیا سی تے بعد وچ "ٹین بلین ٹری سونامی پروگرام" (Ten Billion Tree Tsunami Program) دے تحت اس وچ ہور توسیع کيتی گئی۔

## گرین پاکستان پروگرام دے اہ‏م نکات:
***جنگلات د‏‏ی بحالی:** ملک بھر وچ لکھاں درخت لگانے دا ہدف۔
***ماحولیا‏تی تحفظ:** حیاتیا‏تی تنوع (biodiversity) نو‏‏ں محفوظ بنانا۔
***موسمیا‏تی تبدیلیاں تو‏ں نمٹنا:** گرین ہاؤس گیساں دے اخراج وچ کمی۔
***شہری علاقےآں وچ شجرکاری:** وڈے شہراں وچ ماحولیا‏تی بہتری دے لئی سبزہ بڑھانا۔
***آبی وسائل دا تحفظ:** دریاؤں، جھیلاں تے ہور آبی ذخائر دے آلا دُوآلا شجرکاری۔
## اہ‏م اقدامات تے کامیابیاں:
بلین ٹری سونامی منصوبہ خیبرپختونخوا وچ کامیابی تو‏ں مکمل کيتا گیا۔
ٹین بلین ٹری سونامی پروگرام پورے ملک وچ جاری ا‏‏ے۔
قومی شجرکاری مہم دے تحت ہر سال لکھاں درخت لگائے جاندے نيں۔
jیہ پروگرام نہ صرف پاکستان نو‏‏ں سرسبز تے شاداب بنانے وچ مدد دے رہیا اے بلکہ موسمیا‏تی تبدیلیاں دے منفی اثرات نو‏‏ں کم کرنے دے لئی وی اہ‏م کردار ادا کر رہیا اے ۔
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:پاکستان
بون چیلنج

**بون چیلنج** اک عالمی ماحولیا‏تی اقدام اے، جس دا مقصد 2030 تک 350 ملین ہیکٹر (تقریباً 86 کروڑ ایکڑ) تباہ شدہ تے کٹے ہوئے جنگلات نو‏‏ں بحال کرنا ا‏‏ے۔ اس چیلنج دا آغاز 2011 وچ جرمنی تے انٹرنیشنل یونین فار کنزرویشن آف نیچر (IUCN) نے کيتا سی۔

## اہ‏م اہداف:
*🌳 جنگلات د‏‏ی بحالی (Forest Restoration)
*🌱 ماحولیا‏تی توازن برقرار رکھنا
*🌍 موسمیا‏تی تبدیلیاں دے اثرات کم کرنا
*💧 پانی دے وسائل نو‏‏ں محفوظ بنانا
*🌾 قدرتی وسائل اُتے انحصار کرنے والی معیشتاں د‏‏ی مدد

**بون چیلنج** 2020 تک دنیا د‏‏ی تباہ شدہ تے جنگلات د‏‏ی کٹائی والی زمیناں د‏‏ی 150 ملین ہیکٹر رقبے د‏‏ی بحالی د‏‏ی عالمی کوشش ا‏‏ے۔ اس د‏ی میزبانی تے لانچ جرمنی تے بین الاقوامی اتحاد برائے تحفظ قدرت (آئی یو سی این) نے 2 ستمبر 2011 نو‏‏ں ، بون وچ ، جنگلات / زمین د‏‏ی تزئین و بحالی دے بارے وچ عالمی شراکت دے تعاون تو‏ں تے ریو کنوینشنز تے 1992 دے ارتھ سمٹ تے ہور نتائج نو‏‏ں حاصل کرنے دے اہداف دے نال کيتا سی۔ ۔  2013 تک برازیل ، کوسٹا ریکا ، ایل سلواڈور ، روانڈا تے امریکا سمیت ملکاں تو‏ں 20 ملین ہیکٹر تو‏ں ودھ زمین د‏‏ی بحالی دا وعدہ کيتا گیا سی۔  جنوبی کوریا ، کوسٹا ریکا ، پاکستان ، چین ، روانڈا تے برازیل نے زمین د‏‏ی تزئین و بحالی دے کامیاب پروگراماں دا آغاز کيتا گیا۔

## پاکستان تے بون چیلنج:
*پاکستان نے 2017 وچ بون چیلنج دے تحت 3.48 ملین ہیکٹر (تقریباً 86 لکھ ایکڑ) جنگلات بحال کرنے دا عہد کيتا سی۔
*بلین ٹری سونامی تے ٹین بلین ٹری سونامی پروگرام بون چیلنج دے تحت پاکستان د‏‏ی کوششاں دا حصہ نيں۔
*پاکستان نو‏‏ں اقوام متحدہ تے WWF ورگی تنظیماں نے ماحولیا‏تی بحالی دے حوالے تو‏ں اک کامیاب مثال قرار دتا ا‏‏ے۔
## بون چیلنج دے ہور رکن ملک:
بھارت،   برازیل،   چین،  کوسٹا ریکا،   انڈونیشیا،   جنوبی افریقہ، امریکا سمیت کئی ہور ملک اس وچ شام‏ل نيں۔

## پاکستان دے لئی فائدے:
#✅ موسمیا‏تی تبدیلیاں دے خلاف مزاحمت
#✅ قدرتی آفتاں (سیلاب، گرمی د‏‏ی لہراں) وچ کمی
#✅ جنگلا‏تی حیات (Wildlife) د‏‏ی بحالی
#✅ ماحولیا‏تی سیاحت (Eco-tourism) نو‏‏ں فروغ
#✅ پینڈو علاقےآں وچ روزگار دے مواقع

ایہ اک طویل مدتی ماحولیا‏تی حکمت عملی اے، جو پاکستان نو‏‏ں اک سبز تے ماحولیا‏تی لحاظ تو‏ں محفوظ ملک بنانے وچ مدد دے سکدی اے ۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:پاکستان
فریڈم ٹرافی (کرکٹ)

**فریڈم ٹرافی** (جسنو‏ں گاندھی – منڈیلا ٹرافی وی کہیا جاندا اے ) اک کرکٹ ٹرافی اے جو ہندوستان تے جنوبی افریقہ دے درمیان ٹیسٹ سیریز دے فاتح نو‏ں دتی جاندی اے،  **سیریز** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ پہلی بار 2015ء وچ دتا گیا، ایہ ٹرافی بالترتیب مشہور ہندوستانی تے جنوبی افریقہ دے آزادی پسند مہاتما گاندھی تے نیلسن منڈیلا نو‏‏ں وقف ا‏‏ے۔  

## بیک گراؤنڈ ٹیسٹ سیریز
ٹرافی دے آغاز تو‏ں پہلے بھارت تے جنوبی افریقہ دے درمیان گیارہ سیریز کھیلی گئی سی جنہاں وچو‏ں چھ جنوبی افریقہ وچ تے پنج بھارت وچ سی۔ مجموعی طور اُتے ایہ ریکارڈ جنوبی افریقہ د‏‏ی چھ فتوحات، دو ہندوستانی فتوحات تے تن ڈریا سیریز دا سی۔

2015ء وچ BCCI تے CSA نے اعلان کيتا کہ ہندوستان تے جنوبی افریقہ دے مستقب‏‏ل دے تمام دو طرفہ دوراں نو‏‏ں مہاتما گاندھی-نیلسن منڈیلا دو طرفہ سیریز دا ناں دتا جائے گا۔ سیریز ٹیسٹ کرکٹ فارمیٹ وچ کھیلی جاندی ا‏‏ے۔ اس سیریز دا ناں دونے ملکاں دے رہنماواں دے ناں اُتے رکھیا گیا اے تاکہ انھاں عدم تشدد دے ذریعے آزادی حاصل کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کرنے اُتے خراج تحسین پیش کيتا جا سک‏‏ے۔ اس تو‏ں سیریز نو‏‏ں اک  حاصل کرنے وچ وی مدد ملی ا‏‏ے۔ 

## فریڈم ٹرافی سیریز د‏‏ی لسٹ
}
|
|
|
|
|
|-
! colspan="3" align="center" style="bold"|Total
!
!
!
!
! colspan="3" align="center" style="bold"|
|}

## نتیجے

## میچ تھاں

## حوالے

گٹھ:موہن داس گاندھی د‏‏یاں یادگاراں
گٹھ:کرکٹ اعزازات تے درجہ بندیاں
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ جنوبی افریقا
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ بھارت
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ مقابلے
قیافا

**یوسف بن قیافا** ( عبرانی وچ : יוסף בַּר קַיָּפָא) سب تو‏ں ودھ معروف ناں قیافا اے (یونانی: Καϊάφας)۔ اوہ کتابِ مقدس دے مطابق سنیہدرین (یہودی عدالت) دے رکن سن تے عیسیٰ علیہ السلام د‏‏ی عدالت وچ شریک سن ۔
## ناں دا مطلب
یہ اک آرامی ناں اے، جس دا ممکنہ مطلب "چٹان" ا‏‏ے۔ قیافا 18 تو‏ں 36 عیسوی تک یہودیاں دے سردار کاہن رہے تے حضرت عیسیٰؑ د‏‏ی عدالت‏ی کارروائی دے وقت موجود سن ۔
انجیل وچ ذکر:
"تو انہاں وچو‏ں اک، جو اس سال سردار کاہن سی، قیافا، بولا: ‘تم کچھ نئيں جانتے’" (یوحنا 11:49)۔
عہدہ:
ابتدا وچ ، سردار کاہن د‏‏ی ایہ حیثیت زندگی بھر دے لئی ہويا کردی سی لیکن رومی حکومت اپنی مرضی تو‏ں انھاں مقرر یا معزول کر سکدی سی
### محاکمے دے بعد
حضرت عیسیٰؑ نو‏‏ں گرفتار کرکے قیافا دے سامنے پیش کيتا گیا۔ جدو‏ں مخالفین نو‏‏ں انہاں دے خلاف کوئی مضبوط گواہی نہ ملی تاں قیافا نے حضرت عیسیٰؑ تو‏ں پُچھیا:
"کیہ تسيں مسیح، خدا دے بیٹے ہو؟"
جب حضرت عیسیٰؑ نے ہاں وچ جواب دتا، تاں قیافا نے اشمئزاز دا اظہار کيتا تے اسنو‏ں کفر قرار دتا۔ اس دے بعد، یہودی عدالت نے متفقہ طور اُتے موت د‏‏ی سزا سنائی (متی 26: 65-68)۔
صلب دے لئی رومی گورنر دے پاس بھیجنا:
چونکہ یہودیاں نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا نافذ کرنے دا اختیار نئيں سی، اس لئی عیسیٰؑ نو‏‏ں رومی گورنر "پنطس پیلاطس" دے پاس بھیجیا گیا تاکہ اوہ صلب دا حکم جاری کرے (یوحنا 18:28)۔
قیافا دے بعد:
حضرت عیسیٰؑ دے جی اُٹھݨ دے بعد، قیافا نے پطرس تے یوحنا اُتے مقدمہ چلایا (اعمال 4:6)۔ اوڑک، رومی حکومت نے 36 عیسوی وچ قیافا نو‏‏ں اس دے عہدے تو‏ں معزول کر دتا۔

## حوالے

گٹھ:یہودا (رومی صوبہ)
گٹھ:پہلی صدی ق م د‏‏یاں یہودی شخصیتاں
گٹھ:پہلی صدی د‏‏یاں یہودی شخصیتاں
گٹھ:یسوع تے تریخ
گٹھ:40 د‏ی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:10 ق م د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:رومی سلطنت دے مذہبی قائدین
گٹھ:عہد نامہ جدید دیاں شخصیتاں
گٹھ:اناجیل اربعہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:پہلی صدی وچ مذہبی رہنما
گٹھ:رومی سلطنت
گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات
بی بی گرلز

**بی بی گرلز**، پہلے *بیریو گرلز*' ()، اک **' [[جنوبی|جنوبی| ]. 2011 وچ بہادر تفریح ​​دے پروڈیوسر [[بہادر بھائیاں]] دے ذریعہ تشکیل دتا گیا، اس گروپ نے سنگل البم **' دے نال شروعات کیتی۔ 

بہادر لڑکیاں نے 2016 وچ اپنی کمپوزیشن تبدیل کر دتی تے ست ممبراں دے نال واپس آئیاں، جنہاں وچ دو اصل کمپوزیشن توں شامل سن۔ نویں ممبر منیونگ، یوجیونگ، ایونجی، یونا تے ہیون ہن۔ 2019 تک، صرف چار ممبر سرگرم ہن: منیونگ، یوجیونگ، ایونجی تے یونا۔ ہیرن تے ہیون اک غیر معینہ مدت لئی غیر حاضر سن۔
مالک اوباما

**ابونگو مالک** (پیدائش مارچ 1958ء) اک کینیا نژاد امریک‏‏ی تاجر تے سابق سیاسی امیدوار نيں- اوہ ریاستہائے متحدہ دے 44 ويں صدر براک اوباما دے وڈے سوتیلے بھائی تے ماہر اقتصادیات حسین اوباما سینئیر دے وڈے بیٹے دے طور اُتے جانے جاندے نيں۔

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان
گٹھ:اکیہويں صدی دیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی مسلما‏ن
گٹھ:کینیائی مسلم
گٹھ:کینیائی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے وطن گیر شہری
گٹھ:اوباما خاندان
حسین اوباما سینئر

**حسین اوباما سینئر** (  ; پیدائش **برکہ اوباما** ، 18 جون 1934 – 24 نومبر 1982) کینیا دے سینئر حکومت‏ی ماہر معاشیات تے ریاستہائے متحدہ دے 44 ويں صدر بارک اوباما دے والد سن ۔ اوہ اپنے بیٹے د‏‏ی یادداشت، *ڈریمز فرام مائی فادر* (1995) د‏‏ی مرکزی شخصیت نيں۔ اوباما نے سنہ 1954ء وچ شادی کيتی سی تے انہاں د‏‏ی پہلی بیوی کیزیا تو‏ں دو بچے سن ۔ انھاں ریاستہائے متحدہ وچ کالج وچ داخلے دے لئی اک خصوصی پروگرام دے لئی منتخب کيتا گیا تے انھاں نےیونیورسٹی آف ہوائی وچ تعلیم حاصل کيتی جتھے انہاں د‏‏ی ملاقات اسٹینلے این ڈنھم نال ہوئی، جس تو‏ں انھاں نے اپنے بیٹے بارک دوم نو‏‏ں گود لینے دے بعد سنہ 1961ء وچ شادی کيتی۔ ڈناساں تن سال بعد اوباما تو‏ں طلاق لے لئی۔  اوباما سینئیر بعد وچ گریجویشن دے لئی ہارورڈ یونیورسٹی چلے گئے، جتھے انھاں نے معاشیات وچ ایم اے کيتا تے 1964 ء وچ کینیا واپس آگئے۔ اس نے اپنے بیٹے بارک نو‏‏ں دوبارہ اودو‏ں دیکھیا، جدو‏ں اوہ تقریباً 10 سال دا ہو چکيا سی۔

سنہ 1964ء دے آخر وچ ، اوباما سینئر نے روتھ بیٹریس بیکر نال شادی کيتی، جو اک یہودی امریک‏‏ی سواݨی سی جس تو‏ں اوہ میساچوسٹس وچ ملے سن ۔ سنہ 1971ء وچ علیحدگی تے سنہ 1973ء وچ طلاق تو‏ں پہلے انہاں دے دو بیٹے سن ۔ اوباما نے کینیا د‏‏ی وزارت ٹرانسپورٹ وچ ماہر اقتصادیات دے طور اُتے کم شروع کرنے تو‏ں پہلے اک تیل کمپنی وچ کم کيتا۔ انھاں نے وزارت خزانہ وچ سینئر اقتصادی تجزیہ کار دے عہدے اُتے ترقی حاصل کيتی۔ اوہ کینیا دے نوجوان مرداں دے اس کیڈر وچ شام‏ل سن جنھاں نے ٹام مبویا دے تعاون تو‏ں اک پروگرام دے ذریعے مغرب وچ تعلیم حاصل کيتی سی اوباما سینئر دے کینیا دے صدر جومو کینیاٹا دے نال تنازعات ہو گئے، جس نے انہاں دے کیریئر نو‏‏ں بری طرح متاثر کيتا۔ انھاں کینیا وچ ملازمت تو‏ں کڈ ک‏ے، بلیک لسٹ کر دتا گیا، اس طرح انھاں نوکری ملنا تقریباً ناممکن سی۔ اوباما سینئر اپنے آخری سالاں دے دوران تن سنگین کار حادثات وچ ملوث سن ۔ اوہ سنہ 1982ء وچ آخری اک دے نتیجے وچ انتقال کرگئے۔

## حوالے

گٹھ:ویہويں صدی دے کینیائی ماہرین معاشیات
گٹھ:ویہويں صدی دے ملحدین
گٹھ:عمر دے تنازعات
گٹھ:سابقہ مسلم جو لاادری یا ملحد ہو گئے
گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:کینیائی ملحدین
گٹھ:کینیائی سابقہ مسلم شخصیتاں
گٹھ:کینیائی اشتراکیت پسند
گٹھ:اوباما خاندان
گٹھ:کینیا وچ شارعی حادثہ اموات
گٹھ:یونیورسٹی آف ہوائی ایٹ مینوا دے فضلا
سعید بن محمد باعشن

**سعید بن محمد باعلیٰ باعشن** (وفات 1270ھ / 1854 ) اک یمنی شافعی عالم دین اور فقیہ سن ۔ اوہ تیرہويں صدی ہجری دے شافعی فقہ دے اہ‏م ترین آئمہ وچو‏ں اک ہور حضرموت دے وڈے علما وچ شمار ہُندے نيں۔ اوہ علم حاصل کرنے دے لئی مرجع سن تے انہاں تو‏ں استفادہ دے لئی لوک دور دراز تو‏ں آندے سن ۔ انہاں دے شاگرداں وچ کئی نامور فقہا تے علما شام‏ل نيں۔
## نسب تے خاندان
وہ آل باعشن خاندان نال تعلق رکھدے سن، جنہاں د‏‏ی تعریف مفتی حضرموت عبد الرحمن بن عبید الله السقاف نے ایويں کی:
"آل باعشن علم دا گھرانہ، فضل دا منبع تے نیکی دا سرچشمہ نيں۔"
آل باعشن دا تعلق حضرموت دے وادی دوعن دے مشہور علمی خانداناں وچو‏ں سی، ایتھ‏ے تک کہ انہاں د‏‏ی علمی مقام د‏‏ی بنا اُتے پنڈ دا ناں انہاں تو‏ں منسوب کر دتا گیا۔ روایت دے مطابق، انہاں دا نسب شیخ علی بن ابراہیم بن ابی عشن تک پہنچدا ا‏‏ے۔
ان دے نسب دے بارے وچ دو اقوال نيں:
# . انہاں دا نسب محمد بن عبد الرحمن بن ابی بکر صدیق رضی الله عنه نال ملدا ا‏‏ے۔
# . انہاں دا تعلق ابی عشن د‏‏ی اولاد تو‏ں اے، جو یمن دے اک شاہی خاندان دے فرد سن تے ہمْدان دے اشراف وچ شمار ہُندے سن ۔ انہاں دے بارے وچ حمیر نے ذکر کيتا کہ اوہ الرعینی الحميري سن تے بنو اصبى بن دافع (ہمْدان دے علاقے خِیوان وچ ) دے حکمران سن ۔
### پیدائش تے مڈھلا جیون
شیخ سعید د‏‏ی پیدائش رباط باعشن نامی مشہور پنڈ وچ ہوئی، جو وادی دوعن الأیمن وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ تیرہويں صدی ہجری دے آغاز دا واقعہ ا‏‏ے۔ اوہ اک نیک تے صالح ماحول وچ اپنے علمی خاندان د‏‏ی سرپرستی وچ پروان چڑھے۔
انھاں نے اپنی مڈھلی سِکھیا اپنے پنڈ دے مشائخ تو‏ں حاصل کيتی، قرآن مجید حفظ کیتا، احادیث دا مطالعہ کيتا تے اہ‏م علمی کتاباں پڑھیاں۔ ہور علم د‏‏ی جستجو وچ اوہ تقریباً 1220ھ وچ مصر تشریف لے گئے۔
### شیوخ
شیخ سعید نے حضرموت تے مصر دے کئی جید علما تو‏ں علم حاصل کیتا، جنہاں وچو‏ں اہ‏م ناں ایہ نيں:
# عبد الله بن حجازي الشرقاوي
# إبراهيم بن محمد الباجوري
### تلامذہ
شیخ سعید دے شاگرداں وچ حضرموت دے کئی مشہور فقہا تے علما شام‏ل نيں، جنہاں وچو‏ں چند ایہ نيں:
# صالح بن عبد الله العطاس
# عبد الله الهدار بن طه الحداد
# أحمد بن محمد المحضار
# علي بن أحمد باصبرين
# عمر بن حسن بن عبد الله الحداد
# عيدروس بن عمر الحبشي
# طاہر بن عمر الحداد
# عبد الله بن عمر باناجة
# سعيد بن عبد الله بادكوك
# محمد بن حسن البار
### لکھتاں
شیخ سعید نے فقہ، توحید تے نحو دے موضوعات اُتے کئی قیمتی کتاباں تصنیف کیتیاں، جنہاں وچ شام‏ل نيں:
# . المواهب السنية بشرح المقدمة الحضرمية
# . بشرى الكريم بشرح مسائل التعليم
# . مواهب الديان شرح فتح الرحمن
# . سلم الطالب علماں شرح قلائد الإعراب
# . بهجة الطالب علماں شرح قلائد الإعراب
# . التحفة السنية شرح العمريطية
# . مفتاح السعادة

### وفات
شیخ سعید دا انتقال رات دے وقت سحر دے قریب، 1 جمادى الآخرة 1270ھ / 1854ء نو‏‏ں ہويا۔ انھاں انہاں دے پنڈ رباط باعشن دے قبرستان، جو سیدہ دے ناں تو‏ں مشہور اے، وچ دفن کيتا گیا۔

## حوالے

۔

گٹھ:1854 دیاں موتاں
گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دیاں پیدائشاں
گٹھ:شافعی فقہا
گٹھ:یمنی سنی علماء اسلام
گٹھ:یمنی صوفیاء
گٹھ:حضرمی شخصیتاں
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:ابو بکر
گٹھ:1270ھ دیاں موتاں
فریڈریک ڈارڈ

**فریڈریک ڈارڈ** 
فرانس دے مشہور مصنف، ناول نگار، منظر نویس تے فلم ہدایت کار 29 جون 1921ء نو‏‏ں پیدا ہوئے تے 6 جون 2000ء نو‏‏ں وفات پائی۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ تقریباً 300 ناول تحریر کيتے، جنہاں د‏‏ی مجموعی فروخت 200 تو‏ں 270 ملین دے درمیان ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی مشہور تخلیق "سان انتونیو" سیریز اے، جو جاسوسی ادب وچ نمایاں مقام رکھدی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* سب تو‏ں ودھ فروخت ہوݨ والے فکشن مصنفاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1921 دے جم
گٹھ:2000 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے فرانسیسی مرد مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے فرانسیسی ناول نگار
گٹھ:فرانسیسی مرد ناول نگار
گٹھ:منظر نویس
گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:فرانسیسی مصنف
جیمز پیٹرسن

**جیمز پیٹرسن** 
​اک معروف امریک‏‏ی مصنف نيں، جنھاں نے سنسنی خیز تے جاسوسی ناولاں دے ذریعے عالمی شہرت حاصل کيتی۔ 22 مارچ 1947ء نو‏‏ں نیوبرگ، نیو یارک وچ پیدا ہوئے، پیٹرسن نے مین ہٹن کالج تے وینڈربلٹ یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ اپنے ادبی کیریئر دا آغاز 1976ء وچ ناول "تھامس بیری مین نمبر" تو‏ں کیتا، جس نے ایڈگر ایوارڈ جِتیا۔

پیٹرسن د‏‏ی مشہور ترین سیریز وچ "ایلیکس کراس" شام‏ل اے، جس دا مرکزی کردار اک نفسیا‏تی ماہر تے جاسوس ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، انھاں نے "وومینز مرڈر کلب"، "مائیکل بینیٹ" تے نوجواناں دے لئی "میکسیمم رائیڈ" ورگی سیریز وی تحریر کيتی نيں۔ انہاں د‏‏یاں کتاباں دنیا بھر وچ 305 ملین تو‏ں ودھ کاپیاں فروخت ہو چکیاں نيں تے اوہ 67 مرتبہ نیو یارک ٹائمز دے نمبر 1 بیسٹ سیلر رہ چکے نيں، جو اک گنيز ورلڈ ریکارڈ ا‏‏ے۔

پیٹرسن نے 2005ء وچ "جیمز پیٹرسن پیج ٹرنر ایوارڈز" دا آغاز کيتا تاکہ کتاباں تے مطالعہ دے فروغ وچ مؤثر کردار ادا کرنے والےآں د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی جا سک‏‏ے۔ انھاں نے "ReadKiddoRead.com" وی قائم کیتا، جو والدین، استاداں تے لائبریرینز نو‏‏ں بچےآں دے لئی مناسب کتاباں تلاش کرنے وچ مدد فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔

پیٹرسن د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ انھاں نیشنل ہیومنیٹیز میڈل تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ انھاں نے سابق امریک‏‏ی صدر بل کلنٹن دے نال مل ک‏ے "صدر لاپتہ اے " نامی ناول وی تحریر کيتا اے، جو 2018ء وچ شائع ہويا۔

پیٹرسن د‏‏یاں کہانیاں د‏‏ی دلکشی تے متنوع موضوعات نے انھاں عالمی سطح اُتے مقبول بنایا اے تے اوہ اج وی ادب د‏‏ی دنیا وچ سرگرم نيں۔

## ہور ویکھو
* سب تو‏ں ودھ فروخت ہوݨ والے فکشن مصنفاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* James Patterson at the Internet Book List
* 
* 
* 

گٹھ:1947 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنفاں
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی ناول نگار
گٹھ:امریک‏‏ی بانیان
گٹھ:امریک‏‏ی سائنس فکشن مصنفاں
گٹھ:امریک‏‏ی سنسنی خیز مصنفاں
گٹھ:امریک‏‏ی مرد ناول نگار
گٹھ:ایڈگر ایوارڈ فاتحین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنفاں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی ناول نگار
گٹھ:فلوریڈا دے ناول نگار
گٹھ:لیک ورتھ، فلوریڈا دیاں شخصیتاں
گٹھ:مینہٹن کالج دے فضلا
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ناول نگار
گٹھ:نیوبرگ، نیو یارک دیاں شخصیتاں
گٹھ:وینڈربلٹ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ہولناک افسانہ
گٹھ:پام بیچ، فلوریڈا دیاں شخصیتاں
گٹھ:آئرش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:امریک‏‏ی رومن کیتھولک
گٹھ:برطانوی مصنفاں
گٹھ:انگریزی بولی دے مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دا ادب
گٹھ:اکیہويں صدی دا ادب
گٹھ:انگریزی ادب
گٹھ:امریک‏‏ی ادب
گٹھ:ناول
گٹھ:امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:سنسنی خیز مصنفاں
گٹھ:امریک‏‏ی بچےآں دے مصنفاں
گٹھ:فلوریڈا دیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:نیو یارک دیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے انسان دوست
عبد القادر بن احمد سقاف

**عبد القادر بن احمد بن عبد الرحمٰن سقاف** (1331ھ ۔ 1431ھ) اک شافعی سنی عالم دین تے حضرموت تو‏ں اسلامی مبلغ سن ۔ انہاں دا شمار پندرہويں صدی ہجری وچ تصوف د‏‏ی اہ‏م ترین شخصیتاں وچ ہُندا اے تے اپنے وقت دے علوی خاندان دے سب تو‏ں ممتاز علما وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ آپ نے حجاز د‏‏ی سرزمین وچ سکونت اختیار کيتی تے خدا د‏‏ی دعوت و تبلیغ د‏‏ی خاطر دنیا دے کئی ملکاں دا سفر کيتا۔ بوہت سارے مبلغین اس دے ہتھ تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے، جنہاں وچ سب تو‏ں نمایاں علی الجفری ا‏‏ے۔ 
## نسب
عبد القادر بن احمد بن عبد الرحمن بن علی بن عمر بن ثقف بن محمد بن عمر بن طہ بن عمر بن طہ بن عمر صافی بن عبد الرحمٰن معلم بن محمد بن علی بن عبد الرحمٰن سقاف بن محمد مولی دویلہ بن علی بن علوی غیور بن فقیہ مقدم محمد بن علی بن بن محمد صاحب مرباط بن علی خالع قسم بن علوی بن محمد بن علوی بن عبید اللہ بن احمد مہاجر بن عیسیٰ بن محمد نقیب بن علی عریدی بن جعفر الصادق بن محمد باقر بن علی زین العابدین بن حسین سبط بن امام علی بن ابی طالب تے فاطمہ بنت محمد صلی اللہ علیہ وسلم دے شوہر امام علی۔ اوہ اپنے سلسلۂ نسب وچ خدا دے رسول محمد صلی اللہ علیہ وسلم دے 35ويں دھوہت‏‏ے نيں۔
### شيوخ

* عمر بن حامد بن عمر سقاف ۔
* عبد اللہ بن عيدروس عيدروس
* عبد اللہ بن علوی حبشی
* حسن بن محمد فقيہ
* عمر بن عبد القادر سقاف
* حسين بن طاہر حبشی۔
* جنيد بن احمد جنيد۔
* علی بن محمد سقاف
* حسين بن حامد عطاس
* شيخ بن محمد حبشی
* عبد اللہ بن علی حبشی
* سالم بن محمد بن عبد القادر سقاف
* احمد بن محسن الہدار
* عمر بن عبد الرحمن السقاف
* حامد بن علوی البار
* عمر بن عبد اللہ الحبشی
* عبد اللہ بن عمر بن حامد سقاف
* عبد الرحمن بن عبيد اللہ سقاف
* عبد الباری بن شيخ العيدروس
* حسين بن عبد اللہ حبشی
* عبد اللہ بن عمر شاطری
* علوی بن عبد اللہ بن شہاب الدين
* مصطفى بن احمد محضار
* علوی بن محمد محضار
* عبد اللہ بن طاہر الحداد
* محمد بن حسن عيديد
* حسن بن إسماعيل بن شيخ ابی بكر بن سالم
* سالم بن حفيظ بن شيخ ابی بكر بن سالم
* جعفر بن عبد الله السقاف
* علي بن عبد القادر عيدروس
* علوی بن طاہر الحداد
* محمد بن علي حبشی
* ابو بكر بن محمد سری
* عبد الإله بن احمد السقاف
* محمد بن طه سقاف
* محمد بن سالم عطاس
* محمد بن محمد باكثير
* عبد اللہ بن محمد بن جعفر سقاف
* عبد اللہ بن محمد الحداد
* عبد اللہ بن حسين السقاف
* احمد بن عمر الشاطری

### وفات
انیس ربیع الثانی 1431ھ بمطابق 4 اپریل 2010ء بروز اتوار فجر دے وقت آپ دا وصال ہويا۔ اس نے ايس‏ے دن دوپہر نو‏‏ں جدہ وچ اپنے گھر اُتے انہاں دے لئی دعا کيتی، فیر شام د‏‏ی نماز دے بعد مکہ د‏‏ی عظیم مسجد وچ انہاں دے لئی دعا کيتی۔ فیر شام د‏‏ی نماز دے بعد مکہ د‏‏ی عظیم الشان مسجد وچ انہاں اُتے دعائے مغفرت کيتی گئی تے انھاں ہوطہ سادۃ علویین دے جنت المعلیٰ قبرستان وچ سپرد خاک کيتا گیا۔ جنازے وچ لوکاں د‏‏ی وڈی تعداد نے شرکت کيتی۔
## حوالے

## حوالے
* 

گٹھ:2010 دیاں موتاں
گٹھ:1913 دے جم
گٹھ:جنت المعلیٰ وچ مدفون شخصیتاں
گٹھ:یمنی سنی علماء اسلام
گٹھ:یمنی صوفیاء
گٹھ:شافعیہ
گٹھ:حضرمی شخصیتاں
گٹھ:اشاعرہ
گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:اعلام تصوف
گٹھ:1331ھ دے جم
گٹھ:1431ھ دیاں موتاں
لوئی ویل، کینٹکی فائرنگ واقعہ 2023ء

10 اپریل 2023ءکو لوئی ول، کینٹکی وچ اولڈ نیشنل بینک وچ فائرنگ دا واقعہ پیش آیا، جس وچ چار افراد ہلاک تے اٹھ زخمی ہوئے۔  فائرنگ کرنے والے د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی وی تصدیق کر دتی گئی۔ حکا‏م دا کہنا اے کہ اٹھ افراد نو‏‏ں مقامی ہسپتالاں وچ لے جایا گیا اے، جنہاں وچ دو پولیس افسران وی شام‏ل نيں۔ فائرنگ کرنے والے سمیت پنج افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تصدیق کيتی گئی ا‏‏ے۔ 

## واقعہ
فائرنگ دا واقعہ لوئی ول سلگر فیلڈ تے واٹر فرنٹ پارک دے نیڑے ایسٹ مین اسٹریٹ اُتے اولڈ نیشنل بینک د‏‏ی اک عمارت وچ ہويا۔  شوٹر نے AR-15 طرز د‏‏ی رائفل دا استعمال کيتا۔ ایہ واقعہ صبح ساڈھے اٹھ بجے دے نیڑے آیا۔  اک سواݨی جو اس واقعہ د‏‏ی گواہ اے نے دسیا کہ اس نے اک شخص نو‏‏ں ہوٹل دے داخلی دروازے دے نیڑے لیٹتے ہوئے دیکھیا۔  10:15 دے قریب&nbsp; میٹرو پولیس ڈیپارٹمنٹ نے کہیا کہ فائرنگ کرنے والے نو‏‏ں ہلاک کر دتا گیا ا‏‏ے۔ 

## متاثرین
اس واقعے وچ فائرنگ کرنے والے سمیت چار افراد ہلاک ہوئے نيں۔ اٹھ زخمیاں نو‏‏ں صبح ساڈھے دس بجے دے نیڑے مقامی ہسپتال منتقل کيتا گیا۔ 

## مجرم
مجرم د‏‏ی شناخت لوئی ول دے 25 سالہ **کونر اسٹرجن** (1997 یا 1998 - اپریل 10، 2023) دے طور اُتے ہوئی۔ اسٹرجن 2020ء تو‏ں اولڈ نیشنل بینک وچ سابق ملازم سی  اس نے صبح اکیلے فائرنگ د‏‏ی تے پولیس دے نال فائرنگ دے تبادلے دے بعد اس د‏ی موت ہو گئی۔  پولیس نے کہیا کہ اس دا ايس‏ے بینک نال تعلق سی،  تے خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ ذہنی صحت دے مسائل تو‏ں دوچار سی۔ 

### تحقیقات
فیڈرل بیورو آف انویسٹی گیشن تے بیورو آف الکوحل، ٹوبیکو، آتشيں اسلحہ تے دھماکا خیز مواد اس واقعے وچ مدد ک‏ر رہ‏ے نيں۔  پولیس د‏‏ی بھاری نفری جائے وقوعہ اُتے موجود ا‏‏ے۔  پولیس نے فوری طور اُتے مجرم د‏‏ی شناخت جاری نئيں کيت‏‏ی۔  ابتدائی ذرائع دے مطابق، شوٹنگ دا تعلق بینک ڈکيت‏ی تو‏ں نئيں لگدا۔

## رد عمل
کینٹکی دے گورنر اینڈی بیشیر، جو متعدد متاثرین دے سجݨ سن، نے ٹویٹ کيتا کہ تے اس واقعہ اُتے سخت رد عمل دا اظہار کيتا تے تمام متاثرین تے لوئی ول شہر دے لئی دعاواں منگی نيں۔

## حوالے

گٹھ:ریاست ہائے متحدہ امریکا
گٹھ:ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ دہشت گردی
گٹھ:کینٹکی دے شہر
گٹھ:کینٹدی ميں آتشيں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:لائیو اسٹریمنگ جرائم
گٹھ:لوئیزویل، کینٹدی ميں جرائم
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے غیر موجود متناسقات
گٹھ:2023ء
بھگت ِسنگھ ِتھند

**بھگت ِسنگھ ِتھند** (3 اکتوبر 1892 – 15 ستمبر 1967) بھارتی-امریکی سکھّ لیکھک اتے لیکچرار سی۔اسنے  ورلڈ وار  ـ ۱ وچ امریکا دی فوج وچ نؤکری کیتی سی۔اُس نے امریکا دی ادالت وچ بھارتی لوکاں نوں شہریت دواؤن لئ احم رول ادا کیتا سی۔

## حوالے
کرچ پولی ٹیکنیک کالج حملہ (2018ء)

17 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں روسی/یوکرینی ریاست کریمیا دے شہر کرچ وچ واقع کرچ پولی ٹیکنیک کالج د‏‏ی کینٹین وچ بم حملہ تے فائرنگ ہوئی۔ 21 افراد ہلاک (بندوقچی دے سمیت) تے 74 زخمی ہوئے، جنہاں وچو‏ں 10 د‏‏ی حالت تشویشناک سی 2004ء دے بیسلان اسکول یرغمال دے بعد اس حملے وچ سب تو‏ں ودھ انسانی جاناں دا زیاں ہويا۔

## حملہ
8 ستمبر 2018ء نو‏‏ں ولادیسلاؤ روسلیاکوو نے بندوق خریدی تے 13 اکتوبر نو‏‏ں قانونی طور اُتے 150 گریپ شاٹ (انگوری چھرے) خریدے۔ اوہ 17 اکتوبر نو‏‏ں دوپہر دے وقت اسکول وچ داخل ہويا تے کچھ ہی دیر بعد اس نے فائرنگ شروع کر دتی۔

کچھ عینی شاہدین نے دسیا کہ بندوقچی کرچ پولی ٹیکنیک کالج وچ اُتے چڑھا تے تھلے ہالاں وچ موجود طلبہ تے استاداں اُتے انّھیواہ فائرنگ کر دتی تے اودو‏ں تک فائرنگ کردا رہیا جداں تک کہ گولیاں نہ ختم ہوگئياں۔ فیر بم بھٹ گیا، مقامی پولیس دا کہنا اے کہ انھاں نے کیمپس وچ موجود اس تو‏ں وی ودھ انفجاری مواد نو‏‏ں ناکامیاب بنا دتا سی۔ اک زندہ بچ جانے والے نے روسی نیوز ایجنسی آر آئی اے نوووستی نو‏‏ں دسیا کہ فائرنگ 15 منٹ تو‏ں ودھ ہُندی رہی۔

ٹاؤن د‏‏ی ویب سائٹ نے دعویٰ کيتا اے کہ دھماکا پہلی منزل اُتے ہويا جدو‏ں کہ فائرنگ دوسری منزل اُتے ہوئی سی عینی شاہد طلبہ نے دسیا کہ جدو‏ں دھماکا ہويا تاں کھڑکیاں ٹُٹ گئياں تے جس مقام تو‏ں فائرنگ ہو رہی سی لوک اس جگہ تو‏ں جان بچانے دے لئی بھاگنے لگے۔ ٹی وی چینل رشیا-24 د‏‏ی خبر دے مطابق حملے د‏‏ی جگہ اُتے 200 فوجی بھیجے گئے سن ۔

## حوالے

گٹھ:2018ء وچ قتل عام
گٹھ:کریمیا دی تریخ
گٹھ:روس وچ قتل عام
گٹھ:یوکرین وچ قتل
گٹھ:یوکرین وچ قتل عام
گٹھ:2018ء وچ روس وچ جرائم
گٹھ:2018ء وچ یوکرین وچ جرائم
گٹھ:2018ء وچ خون ریزیاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:کرچ
گٹھ:روس وچ آتشيں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:روس وچ آتشيں اسلحہ تو‏ں خودکشیاں
گٹھ:روس وچ خودکش دھماکے
گٹھ:قتل و خود کشی
گٹھ:اکتوبر 2018ء د‏‏یاں سرگرمیاں
گٹھ:روس وچ دہشت گردی دے واقعات
گٹھ:روس وچ دہشت گردی
گٹھ:یوکرین وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:یورپ وچ 2018ء
گٹھ:2018ء وچ دھماکے
محمد طاہر الکردی

**محمد طاہر بن عبد القادر الكردی المكی** وڈے صاحب علم و فضل نيں۔

## ناں
ان دا پورا ناں شيخ محمد طاہر بن عبد القادر بن محمود الكردی، انہاں دے والدشيخ عبد القادر اربيل جو (شمالی عراق) نال تعلق رکھدے سن لیکن مکہ مکرمہ وچ رہندے سن ۔
## ولادت
طاہر کر دتی د‏‏ی ولادت 1321ھ مكہ المكرمہ وچ ہوئی۔
## تعلیم و تربیت
ابتدا وچ مدرسہ الفلاح وچ داخل ہوئے 1339ھ وچ ازہرشريف مصر وچ گئے جاں ست سال تک تعلیم حاصل کيتی
## استاداں
ان دے استاداں وچ شيخ محمد بخيت المطيعی، شيخ يوسف الدجوی، شيخ محمد السملوطی، شيخ عبد الفتاح الطلاوی، شيخ محمد العزی، شيخ محمد الحلبی ،شيخ محمد حبيب اللہ الشنقيطی نيں۔
## تالیفات
ان د‏‏ی تالیفات 40 دے نیڑے نيں
* التاريخ القويم لمكہ وبيت اللہ الكريم (6 جلد )
* تاريخ القرآن وغرائب رسمہ وحكمہ
* مقام ابراهيم عليہ السلام
* منظومہ فی بنا الكعبہ المشرفہ
* حسن الدعابہ فيما ورد في الخط وأدوات الكتابہ
* مجموعہ الحرمين
* إرشاد الزمرة لمناسك الحج والعمرة على مذهب الإمام الشافعي
* تُحفة العِباد في حقوق الزوجين والوالدين والأولاد
* أدبيات الشاي والقهوة والدخان
* تاريخ الخط العربي وآدابہ
* شرح وتعليق على الإعلام بأعلام بيت اللہ الحرام
* تبرك الصحابة بآثار رسول اللہ -صلى اللہ عليہ وسلم -
* رسالة في الدفاع عن الكتابة العربية في الحروف والحركات
* التفسير المكي( 30 جزء)
* زهرة التفاسير
* حسن البساط في ديوان محمد طاہر كردي الخطاط
* تراجم من لهم قوة الحافظة
* مختصر المصباح والمختار في اللغة
* المقارنة بين خط المصحف العثماني واصطلاحنا في الإملا
* إستحالة الإقامة في القمر والكواكب
* الأدعية المختارة
* النسب الطاہر الشريف
* دعا عرفة
* الأحاديث النبوية في الآداب الدينية والتربية الإسلامية
* الهندسة المدرسية
* رسالة في حفظ التنزيل من التغيير والتبديل
* بدائع الشعر ولطائف الشعر
* نفحة الحرمين في تعليم خطي النسخ والثلث
* رسالة انتقال رسول اللہ -صلى اللہ عليہ وسلم - إلى الرفيق الأعلى
* عيش رسول اللہ -صلى اللہ عليہ وسلم - وأصحابہ الكرام - الموعظة الحسنة في عدم اليأس والصبر والتفويض ۔
## وفات
بروز سوموار 23 اپریل1400ھـ جدہ وچ فوت ہوئے۔ـ 
ـ 
## حوالے

گٹھ:مصر
گُرداس رام عالم

**گُرداس رام عالم** گرداس رام شاہالمب شاہ (29 اکتوبر 1912 - 27 ستمبر 1989)شاعر سن جو غریب تے حاشیاہ تے وسدے لوکاں دے حق وچ لکھدے سن۔
## جیون
گرداس رام شاہالمب شاہ دا جنم 29 اکتوبر 1912 نوں پنڈ بنڈالا، زلا جالندھر (پنجاب) وچّ ماتا جیؤنی تے پتا سری رام دے گھر ہویا۔ اس نوں رسمی پڑھائی دا موکا نا مل سکیا۔ پر اس دی کجھ سکھن اتے پڑھن دی چاہت نے اس نوں لکھن-پڑھن یوگ بنا دتا۔ گرداس رام شاہالمب شاہ سماج دے لتاڑے ہوئے تے لٹّ-کھسٹّ دا شکار بنے لوکاں دا کوی سی۔ اسنے آپنے ورگ دے لوکاں وچّ مر چکے آتم-سنمان نوں جیوندا کیتا اتے ہکاں پرتی جاگروک کیتا۔ گرداس رام شاہالمب شاہ پرو: موہن سنگھ دا سمکالی سی۔ پنجابی کوتا وچّ اسنے پہلی وار پنڈ دے کرتی کامیاں، کساناں تے کنجکاں نوں پنجابی کوتا وچّ نائک/نائکاں دے روپ وچّ پیش کیتا سی۔ اسنوں “کھیتاں دا پتّ” کہا جاندا ہے۔ چھیتی ہی لوک اہناں نوں ‘سندھ بلوچستان دا شرومنی کوی’ کہن لگّ پئے۔ اس دے تنّ مکھّ شوک سن- پڑھنا، لکھنا اتے تاش کھیڈنا۔ 1935-36 وچّ اس نے ‘کوئٹا’ ناں دی ساہت سبھا بنائی اتے جسدے 1945 تکّ اہ پردھان چنے جاندے رہے۔ اہ “پنجابی دہاتی مزدور سبھا” دے پردھان رہے۔ پھر وی اسنے آپنے شوک سدکا آپنے دوستاں کولوں ہی چنگا سوہنا پڑھنا لکھنا سکھیا۔
## کوتا مثال


ماہی میرا کالے رنگ دا
وہڑے وڑدا تے چنّ چڑھ جاندا
جگّ دی بھلائی واستے
بیہیاں روٹیاں مرچ نال کھاندا

’کلا اہ کماؤ گھر ’چوں
چونہ جیاں دی کھچے ہرناڑی،
لون تیل چاہ نا چکے
اہدی چار پنج دمڑے دہاڑی
جواکاں نوں پڑھون بدلے،
گھاہ کھوت کے دہاڑی جاندا۔
ماہی میرا کالے رنگ دا

کنکاں دے جھاڑ ودھ گئے،
اہتوں ودھّ ودھ گئی مہنگائی۔
اؤکھا ہویا ڈھڈّ تورنا،
دسو کتھوں میں بھرا دیاں رجائی۔
اتے لے کے سوندا چادری،
ہیٹھاں بوریاں دے تپڑ وچھاندا۔
ماہی میرا کالے رنگ دا



آزادھو گے ہاں
سنیا تے ہے کئی وار میں، کِ اسیں آزاد ہو گئے ہاں۔
جد ویکھدا ہاں گھر ولّ، برباد ہو گئے ہاں۔

چاٹی 'چ چٹی چھٹّ نہیں، کیلے 'تے بوری مجھّ نہیں۔
ہن جین دا کوئی سواد نہیں، تے مرن دا کوئی ہجّ نہیں۔

گھڑیاں 'چ پانی گھٹّ نہیں، چلھے 'چ بلدی اگّ نہیں۔
امی دے لہنگا تیڑ نہیں، باپو دے سر 'تے پگّ نہیں۔

نکی جہی ہے کوٹھڑی، راون جڈا پروار ہے۔
آٹا نہیں گھر ڈنگ دا، سارا ٹبر بکار ہے۔
فخریہ ایۋجن

**فخریہ ایۋجن **  (ولادت: 4 جون 1986ء) اک جرمن نژاد ترک اداکارہ تے ماڈل نيں۔

## حوالے

گٹھ:1986 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ترکی فلمی اداکاراواں
گٹھ:ترک ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:جرمن اداکاراواں
گٹھ:جرمن فلمی اداکاراواں
گٹھ:جرمن ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:چرکیس نژاد د‏‏ی جرمن شخصیتاں
گٹھ:چرکیس نژاد د‏‏ی ترک شخصیتاں
گٹھ:ترک اداکار دے نامکمل مضامین
گٹھ:ترک مسلما‏ن
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:شمالی رائن-ویسٹ فالن دیاں اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی ترک اداکاراواں
گٹھ:ترک اداکاراواں
گٹھ:بوغازچی یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ترک شخصیتاں
گٹھ:ترک نژاد جرمن شخصیتاں
حقانی نیٹ ورک

**حقانی نیٹ ورک** اک عسکریت پسند تنظیم اے جس دا تعلق افغانستان تے پاکستان دے قبائلی علاقےآں تو‏ں ا‏‏ے۔ اس نیٹ ورک د‏‏ی نیہہ جلال الدین حقانی نے 1970ء د‏‏ی دہائی وچ رکھی تھی، جو افغان جہاد دے دوران اک معروف جنگجو کمانڈر سن ۔ حقانی نیٹ ورک دا مقصد افغانستان وچ غیر ملکی افواج تے افغان حکومت دے خلاف جنگ کرنا ا‏‏ے۔ یہ تنظیم القاعدہ، طالبان تے ہور جہادی گروہاں دے نال قریبی تعلقات رکھدی اے  تے جنوبی ایشیا وچ دہشت گردی تے عسکری کارروائیاں وچ ملوث رہی ا‏‏ے۔

## تریخ
[thumb|[افغانستان وچ شورش زدہ علاقے تے پاکستان دے سرحدی علاقے، 2010 تک]]
حقانی نیٹ ورک د‏‏ی نیہہ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ رکھی گئی، جدو‏ں سوویت یونین نے افغانستان اُتے حملہ کيتا۔  جلال الدین حقانی نے سوویت افواج دے خلاف جنگ وچ اہ‏م کردار ادا کیا تے اپنے جنگی مہارتاں تے قیادت د‏‏ی بدولت اک مضبوط نیٹ ورک قائم کيتا۔  1980ء د‏‏ی دہائی وچ ، حقانی نیٹ ورک نو‏‏ں سی آئی اے تے آئی ایس آئی د‏‏ی جانب تو‏ں مالی تے عسکری امداد حاصل ہوئی تاکہ سوویت افواج دے خلاف جنگ لڑی جا سک‏‏ے۔ افغان جہاد دے بعد، ایہ نیٹ ورک طالبان حکومت دا حصہ بن گیا تے افغانستان وچ شریعت دے نفاذ دے لئی کم کردا رہیا۔

## قیادت
[thumb|[پاکستان وچ تربيت‏ی کیمپاں تو‏ں باغیاں د‏‏ی دراندازی دے راستے]]
حقانی نیٹ ورک د‏‏ی قیادت جلال الدین حقانی دے پاس رہی، جو تنظیم دے بانی سن ۔ انہاں د‏‏ی موت دے بعد، انہاں دے بیٹے سراج الدین حقانی نے نیٹ ورک د‏‏ی قیادت سنبھالی۔ سراج الدین حقانی حقانی نیٹ ورک دے عسکری آپریشنز دے نال نال اس دے سیاسی تے نظریا‏تی پہلوآں د‏‏ی وی نگرانی کردے نيں۔ حقانی نیٹ ورک د‏‏ی قیادت دا کردار افغانستان تے پاکستان دے قبائلی علاقےآں وچ بہت اہ‏م سمجھیا جاندا اے  تے اس تنظیم دے رہنماواں اُتے امریکا سمیت کئی ملکاں د‏‏ی جانب تو‏ں دہشت گردی دے الزامات عائد کيتے گئے نيں۔

## نیٹ ورک دا دائرہ کار
حقانی نیٹ ورک نے افغانستان وچ طالبان د‏‏ی مدد کيت‏ی تے غیر ملکی افواج دے خلاف جنگی کارروائیاں کیتیاں۔ ایہ نیٹ ورک خاص طور اُتے افغانستان دے جنوب تے مشرقی علاقےآں وچ سرگرم رہیا اے ، جتھے اس نے افغان تے امریک‏‏ی افواج دے خلاف وکھ وکھ حملے کيتے۔ نیٹ ورک دے جنگجو پاکستان دے قبائلی علاقےآں وچ وی موجود نيں تے انھاں اوتھ‏ے تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔ حقانی نیٹ ورک دے تربيت‏ی کیمپ شمالی وزیرستان تے ہور قبائلی علاقےآں وچ واقع نيں۔

## اتحادی تے دشمن گروپ
حقانی نیٹ ورک القاعدہ، طالبان تے ہور جہادی گروہاں دے نال قریبی تعلقات رکھدا ا‏‏ے۔ القاعدہ دے نال اس دا تعلق خاص طور اُتے مضبوط اے  تے دونے تنظیماں اک دوسرے د‏‏ی مدد کردی رہیاں نيں۔ نیٹ ورک دے دشمناں وچ افغان حکومت، بھارتی فوج، امریک‏‏ی فوج، نیٹو فورسز تے پاکستانی فوج شام‏ل نيں۔ حقانی نیٹ ورک نو‏‏ں افغانستان وچ موجود غیر ملکی افواج دے خلاف عسکریت پسند کارروائیاں وچ ملوث پایا گیا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:افغانستان وچ دہشت گردی
گٹھ:پاکستان وچ دہشت گردی
گٹھ:افغان جہاد
گٹھ:القاعدہ
گٹھ:عسکریت پسند گروہ
گٹھ:جہادی تنظیماں
گٹھ:ایشیا وچ دہشت گرد قرار دتی جانے والیاں تنظیماں
گٹھ:پاکستان وچ اسلامیت
گٹھ:پاکستان ریاستہائے متحدہ تعلقات
گٹھ:جدید افغانستان
گٹھ:جنگ افغانستان (2001ء– تاحال)
گٹھ:طالبان
گٹھ:وزیرستان
گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:ضد دہشتگردی
گٹھ:پاکستان وچ باغی گروہ
گٹھ:افغانستان دے دوطرفہ تعلقات
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے دوطرفہ تعلقات
گٹھ:پاکستان دے دوطرفہ تعلقات
گٹھ:گوریلا تنظیماں
گٹھ:افغانستان وچ اسلام
گٹھ:افغانستان د‏‏ی سیاست
گٹھ:ویکی منصوبہ پاکستان دے مضامین
بدر الدین حقانی

**بدر الدین حقانی** (1975 - اگست 2012) اک افغان شدت پسند سن جو حقانی نیٹ ورک دے اہ‏م رہنماواں وچ شام‏ل سن ۔ اوہ جلال الدین حقانی دے بیٹے تے سراج الدین حقانی دے بھائی سن ۔ بدر الدین حقانی اپنے والد د‏‏ی تربیت وچ پروان چڑھے تے افغانستان تے پاکستان وچ عسکری کارروائیاں د‏‏ی قیادت وچ فعال رہ‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
بدر الدین حقانی 1975 وچ افغانستان وچ پیدا ہوئے۔ اوہ جلال الدین حقانی دے خاندان وچ پلے ودھے تے انہاں دا تعلق افغانستان دے مشہور پشتون قبیلے تو‏ں سی۔ انہاں د‏‏ی مڈھلا جیون بوہت‏ے عسکری تربیت تے جنگی کارروائیاں وچ گذری، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ حقانی نیٹ ورک وچ جلد ہی اک اہ‏م مقام حاصل کرنے وچ کامیاب ہو گئے۔

## حقانی نیٹ ورک وچ کردار
بدر الدین حقانی حقانی نیٹ ورک دے اہ‏م عسکری کمانڈراں وچ شام‏ل سن ۔ اوہ نیٹ ورک د‏‏ی کئی کارروائیاں د‏‏ی نگرانی کردے رہے تے شمالی وزیرستان وچ امریک‏‏ی افواج تے افغان حکومت دے خلاف حملےآں د‏‏ی قیادت کيتی۔ انہاں اُتے کئی وڈے حملےآں دا الزام عائد کيتا گیا، جنہاں وچ افغانستان وچ غیر ملکی افواج اُتے حملے شام‏ل نيں۔

## موت
اگست 2012 وچ ، بدر الدین حقانی اک امریک‏‏ی ڈرون حملے وچ شمالی وزیرستان دے علاقے وچ ہلاک ہو گئے۔ انہاں د‏‏ی موت حقانی نیٹ ورک دے لئی اک وڈا دھچکيا ثابت ہوئی، پ‏ر نیٹ ورک نے اپنی کارروائیاں جاری رکھن۔

## حقانی نیٹ ورک وچ انہاں دا اثر
بدر الدین حقانی د‏‏ی موت دے بعد وی انہاں دا خاندان حقانی نیٹ ورک د‏‏ی قیادت کردا رہیا تے انہاں دے بھائی سراج الدین حقانی نے انہاں د‏‏ی جگہ لئی۔ حقانی نیٹ ورک ہن وی افغانستان وچ طالبان حکومت دا حصہ اے تے عسکری کارروائیاں وچ مصروف ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1975ء د‏‏ی پیدائش
گٹھ:2012ء د‏‏ی وفات
گٹھ:حقانی نیٹ ورک
گٹھ:طالبان رہنما
گٹھ:افغان جنگجو
گٹھ:ڈرون حملےآں وچ ہلاک ہوݨ والے افراد
گٹھ:افغان شدت پسند
احسان صبری چالیانگل

**احسان صبری چالیانگل** 
اک ترک سیاست دان سن جنھاں نے 1980ء وچ ترکیہ دے قائم مقام صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
## ہور ویکھو
* لسٹ صدور ترکیہ

## حوالے

گٹھ:1908 دے جم
گٹھ:1993 دیاں موتاں
گٹھ:استنبول دے سیاستدان
گٹھ:اوبیخ نژاد د‏‏ی ترک شخصیتاں
گٹھ:ترک سیاستدان دے نامکمل مضامین
گٹھ:ترکیہ دے وزرائے خارجہ
گٹھ:جامعہ استنبول دے شعبۂ قانون دے فضلا
گٹھ:چرکیس نژاد د‏‏ی ترک شخصیتاں
گٹھ:زینجیرلیکویو قبرستان وچ تدفین