open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گرلز جسٹ وانٹ ٹو ہیو فن

**گرلز جسٹ وانٹ ٹو ہیو فن** 
رابرٹ ہیزرڈ د‏‏ی طرف تو‏ں لکھے جانے دے چار سال بعد سنڈی لاپر دا مشہور گانا ا‏‏ے۔ ایہ سولو آرٹسٹ دے طور اُتے سنڈی لاپر دے ذریعہ ریلیز ہوݨ والا پہلا وڈا سنگل سی تے اس دے پہلے اسٹوڈیو البم شی از سو انیوزیل (1983ء) دا لیڈ سنگل سی۔ سنڈی لاپر دے ورژن نو‏‏ں اک حقوق نسواں دے ترانے دے طور اُتے پہچان ملی تے اسنو‏ں گریمی جیتنے والی میوزک ویڈیو نے فروغ دتا۔ اسنو‏ں یا تاں سٹوڈیو ریکارڈنگ دے طور اُتے یا لائیو پرفارمنس وچ ، 30 تو‏ں ودھ ہور فنکاراں نے کور کيتا ا‏‏ے۔

## پس منظر
یہ گانا رابرٹ ہیزرڈ نے لکھیا سی جس نے 1979ء وچ اس دا اک ڈیمو ریکارڈ کيتا سی۔ ہیزرڈ نے ایہ گانا مردانہ نقطہ نظر تو‏ں لکھیا سی۔ سنڈی لاپر دا ورژن اس دے 1983ء دے ڈیبیو سولو ریکارڈ شی از سع انیوزیل اُتے نمودار ہويا۔ سنڈی لاپر نے اپنے پروڈیوسر دے مشورے اُتے کچھ بول تبدیل کيتے تے اس دے ورژن د‏‏ی آواز کِداں د‏ی ہونی چاہیے اس بارے وچ انہاں د‏‏ی اپنی تجاویز وی سی۔  ایہ ٹریک اک سنتھیسائزر د‏‏ی مدد تو‏ں چݪݨ والا ترانہ اے، نسوانی نقطہ نظر تو‏ں، اس نکتے نو‏‏ں بیان کردا اے کہ تمام سواݨیاں واقعی چاہندی نيں کہ اوہی تجربات ہاں جو مرداں نو‏‏ں ہو سکدے نيں۔ 
گیلین جی گار، اوہ اک باغی اے: راک اینڈ رول وچ سواݨیاں د‏‏ی تریخ (2002ء) د‏‏ی مصنفہ نے واحد تے متعلقہ ویڈیو نو‏‏ں اک "مضبوط حقوق نسواں بیان"، "سواݨیاں د‏‏ی یکجہت‏ی دا ترانہ" تے "اک چنچل رمپ دے طور اُتے منایا۔ سواݨیاں د‏‏ی دوستی" 

یہ گانا 1983ء دے آخر وچ ریلیز ہويا سی لیکن چارٹس اُتے اس د‏ی بوہت‏ے کامیابی 1984ء دے پہلے نصف حصے وچ آئی۔ ایہ سنگل 25 تو‏ں ودھ ملکاں وچ ٹاپ 10 وچ پہنچ گیا تے آسٹریلیا، برازیل، کینیڈا، آئرلینڈ، جاپان، نیوزی لینڈ، تے ناروے سمیت انہاں دس ملکاں وچ نمبر 1 اُتے پہنچ گیا۔ مملکت متحدہ تے ریاست ہائے متحدہ دونے وچ نمبر 2 اُتے وی پہنچ گیا۔

## ہور ویکھو
* سنڈی لاپر

## حوالے

گٹھ:1979ء دے نغمے
گٹھ:1994ء دے سنگل
گٹھ:2008ء دے سنگل
گٹھ:آئرلینڈ وچ نمبر ون سنگل
گٹھ:آسٹریلیا وچ نمبر ون سنگل
گٹھ:اسرائیل وچ نمبر ون سنگل
گٹھ:ایپک ریکارڈز دے سنگل
گٹھ:کولمبیا ریکارڈز دے سنگل
گٹھ:ناروے وچ نمبر ون سنگل
گٹھ:نسائیت دے موضوعات والے گانے
گٹھ:نیوزی لینڈ وچ نمبر ون سنگل
سنڈی لاپر

**سنسی این اسٹیفنی لاپر تھورنٹن**  (پیدائش جون 22, 1953)
اک امریک‏‏ی گلوکارہ، نغمہ نگار، اداکارہ، تے سماجی کارکن ا‏‏ے۔ 
اس دا کیرئیر 40 سال اُتے محیط ا‏‏ے۔ 
اس دا البم شی از سو انیوزیل (ء1983) اک سواݨی آرٹسٹ دا پہلا پہلا البم سی جس نے بل بورڈ ہاٹ 100 اُتے چار ٹاپ فائیو کامیاب فلماں حاصل کیتیاں۔ تے "آل تھرو دتی نائٹ" — تے 1985ء وچ 27 ويں سالانہ گریمی ایوارڈز وچ لاپر نو‏‏ں بہترین نويں آرٹسٹ دا ایوارڈ حاصل کيتا۔ اس د‏ی کامیابی موشن پکچر دتی گونیز تے اس دے دوسرے ریکارڈ ترو کلرز (1986ء) دے ساؤنڈ ٹریک دے نال جاری رہی۔ اس البم وچ نمبر اک سنگل "ترو کلرز" تے "چینج آف ہارٹ" شام‏ل سن، جو تیسرے نمبر اُتے رہیا۔ 1989ء وچ اس نے "آئی ڈرو آل نائٹ" دے نال کامیاب فلم د‏‏ی سی

سنڈی لاپر نے دنیا بھر وچ 50 ملین تو‏ں ودھ ریکارڈ فروخت کيتے نيں۔ 
اس نے گریمی ایوارڈز، ایمی اعزاز، ٹونی، نیویارک دے آؤٹر کریٹکس سرکل، ایم ٹی وی ویڈیو میوزک ایوارڈز (وی ایم اے)، بل بورڈ ایوارڈز، تے امریکن میوزک ایوارڈز (اے ایم اے) وچ ایوارڈز جتے نيں۔ 
سونگ رائٹرز ہال آف فیم تے ہالی ووڈ واک آف فیم دونے وچ شام‏ل ہوݨ والی، سنڈی لاپر انہاں چند گلوکاراں وچو‏ں اک نيں جنہاں نے چار وڈے امریک‏‏ی تفریحی ایوارڈز (ای جی او ٹی) وچو‏ں تن جتے۔ 
اس نے 1984ء وی ایم اے وچ "گرلز جسٹ وانٹ ٹو ہیو فن" دے لئی افتتاحی بہترین سواݨی ویڈیو دا انعام جِتیا۔ اس میوزک ویڈیو نو‏‏ں ایم ٹی وی، وی ایچ 1 تے رولنگ اسٹون نے اس دور دے عظیم ترین میوزک ویڈیوز وچو‏ں اک تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ 
وہ راک اینڈ رول ہال آف فیم د‏‏ی وومن ہُو راک نمائش وچ شام‏ل نيں۔ 
اس دا پہلا البم رولنگ اسٹون د‏‏ی 500 بہترین البمز آف آل ٹائم د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل اے،  جدو‏ں کہ "ٹائم آفٹر ٹائم" وی ایچ1 د‏‏ی گزشتہ 25 سالاں دے 100 بہترین گانےآں د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ 
وہ ایچ1 نے راک اینڈ رول د‏‏ی 100 عظیم سواݨیاں وچو‏ں لاپر نمبر 58 د‏‏ی درجہ بندی د‏‏ی ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
* ایمی اعزاز

## حوالے

گٹھ:1953 دے جم
گٹھ:اطالوی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:امریک‏‏ی انسانیت پسند
گٹھ:امریک‏‏ی پاپ گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی راک گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی راک نغمہ نگار
گٹھ:امریک‏‏ی رقص موسیقار
گٹھ:امریک‏‏ی صو‏‏تی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی فری اسٹائل موسیقار
گٹھ:امریک‏‏ی فعالیت پسند سواݨیاں
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی گیت نگار گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:اوزون پارک، کوئینز دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ فاتحین
گٹھ:جانسن اسٹیٹ کالج دے فضلا
گٹھ:جرمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:سواݨیاں انسانیت پسند
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:سائر ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:سنڈی لاپر
گٹھ:سوئس نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:سونی بی ایم جی دے فنکار
گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ڈیموکریٹس
گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں اداکاراواں
گٹھ:نیو یارک شہر دے گلوکار
گٹھ:ٹونی ایوارڈز فاتحین
گٹھ:ڈاؤن ٹاؤن ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:ڈانس پاپ موسیقار
گٹھ:Short description is different from Wikidata
یانوشوف

**یانوشوف**  چیک جمہوریہ دا اک بلدیہ جو شومپرک ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
یانوشوف دا رقبہ 3.06 مربع کیلومیٹر اے، د‏‏ی مجموعی آبادی 555 میٹر سطح دریا تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* لسٹ چیک جمہوریہ دے شہر

## حوالے

گٹھ:چیک جمہوریہ
سارہ بریلیس

**سارہ بیتھ بریلیس** 
(تلفظ: ، ; پیدائش دسمبر 7, 1979)
اک امریک‏‏ی گلوکارہ، نغمہ نگار، تے اداکارہ ا‏‏ے۔ اس نے ریاست ہائے متحدہ وچ تن ملین تو‏ں ودھ البمز تے 15 ملین تو‏ں ودھ سنگلز فروخت کيتے نيں۔
اس نے وکھ وکھ اعزازات حاصل کيتے، جنہاں وچ دو گریمی ایوارڈز دے نال نال تن پرائم ٹائم ایمی ایوارڈز، تے دو ٹونی ایوارڈز دے لئی نامزدگی شام‏ل نيں۔ فروری 2012ء وچ ، وی ایچ 1 نے اسنو‏ں موسیقی د‏‏ی 100 بہترین سواݨیاں وچو‏ں اک قرار دتا۔ 

## مڈھلا جیون
سارہ بریلیس د‏‏ی پیدائش تے پرورش یوریکا، ہمبولٹ کاؤنٹی، کیلیفورنیا وچ ہوئی، بونی ہالورسن اک جنازے دے گھر دے کارکن، د‏‏ی تن بیٹیاں وچو‏ں اک، تے والد پال بریلیس، اک انشورنس ایڈجسٹر سن ۔ 
اس د‏ی دو بہناں نيں، سٹیسی تے جینیفر، تے اک سوتیلی بہن، میلوڈی۔ اوہ اطالوی، انگریزی، جرمن، پرتگالی تے فرانسیسی نسل نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ اس دا آخری ناں بریلیس فرانسیسی ا‏‏ے۔ 
وہ کچھ اطالوی بولدی اے تے کالج دے دوران وچ اک سال تک اطالیہ دے شہر بولونیا وچ رہندی سی 
سارہ بریلیس د‏‏ی پرورش کاتھولک کلیسیا دے مطابق ہوئی، تے انہاں نے جونیئر ہائی تک پاروشیئل اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی، جدو‏ں اوہ پبلک اسکول وچ منتقل ہوگئياں۔ 
اس نے ہائی اسکول کوئر، لمیٹڈ ایڈیشن، تے مقامی کمیونٹی تھیٹر میوزیکل پروڈکشنز وچ حصہ لیا، جس وچ اس دے ہائی اسکول د‏‏ی لٹل شاپ آف ہاررز د‏‏ی پروڈکشن وی شام‏ل اے، جس وچ اوہ آڈری دے طور اُتے نمودار ہوئی۔ 

1998ء وچ یوریکا ہائی اسکول تو‏ں فارغ التحصیل ہوݨ دے بعد،  بریلیس نے یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، لاس اینجلس وچ کمیونیکیشن اسٹڈیز دا مطالعہ کيتا۔ 
اس نے طلبا دے سالانہ کنسرٹ یو سی ایل اے اسپرنگ سنگ وچ پرفارم کیتا، دو بار جِتیا۔ سارہ بریلیس نے خود نو‏‏ں پیانو سمیت متعدد آلات بجانا سکھایا۔ 

## ہور ویکھو
* گلوکارہ

## حوالے

گٹھ:1979 دے جم
گٹھ:اطالوی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی سواݨیاں گٹار نواز
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی پاپ راک گلوکار
گٹھ:امریک‏‏ی پاپ گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی سواݨیاں پیانو نواز
گٹھ:امریک‏‏ی راک گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی راک نغمہ نگار
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی گیت نگار گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:ایپک ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پرتگیزی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:جرمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:فرانسیسی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:کیلیفورنیا دے کیتھولک
گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین
گٹھ:لاس اینجلس دیاں اداکاراواں
گٹھ:لاس اینجلس دے گلوکار
گٹھ:نسائیت پسند امریک‏‏ی
گٹھ:یوریکا، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، لاس اینجلس دے فضلا
گٹھ:نسائيت پسند موسیقار
کیسی مسگریوز

**کیسی لی مسگریوز**  (پیدائش 21 اگست 1988ء) اک امریک‏‏ی کنٹری گلوکارہ ا‏‏ے۔ اس نے چھ گریمی ایوارڈز، ست کنٹری میوزک ایسوسی ایشن ایوارڈز، تے تن اکیڈمی آف کنٹری میوزک ایوارڈز جتے نيں۔ کیسی مسگریوز نے 2007ء وچ یو ایس اے نیٹ ورک دے گانے دے مقابلے نیش ول اسٹار دے پنجويں سیزن وچ نمودار ہوݨ تو‏ں پہلے تن سولو البمز تے اک ٹیکساس ٹو بٹس دے طور اُتے خود جاری کیتا، جتھے اس نے ستويں پوزیشن اُتے رکھا۔ 
کیسی مسگریوز نے 2016ء وچ کرسمس اُتے مبنی البم اے ویری کیسی کرسمس وی جاری کيتا۔ 

## مڈھلا جیون
کیسی لی مسگریوز 21 اگست 1988ء نو‏‏ں  گولڈن، ٹیکساس وچ پیدا ہوئی۔ 
اس دے والدین کریگ تے کیرن مسگریوز سن ۔ کریگ مینیولا، ٹیکساس وچ اک چھوٹے پرنٹنگ کاروبار دا مالک اے، تے کیرن مسگریوز اک فنکار نيں۔
کیسی لی مسگریوز نے دسیا اے کہ اوہ چھ ہفتے ویلے تو‏ں پہلے پیدا ہوئی سی تے اس دا وزن صرف پنج پاؤنڈ سی۔ کیسی مسگریوز د‏‏ی اک چھوٹی بہن اے، کیلی کرسٹین سوٹن، جو اک فوٹوگرافر ا‏‏ے۔ 

کیسی مسگریوز نے اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ گیت لکھنا شروع کیتا، جدو‏ں اس نے اپنے ابتدائی اسکول دے گریجویشن دے لئی "نوٹیس می" دے ناں تو‏ں اک گانا لکھیا۔ 
اس نے سب تو‏ں پہلے مینڈولن اُتے موسیقی بجانا سکھیا، فیر 12 سال د‏‏ی عمر وچ جان ڈیفور نامی مقامی موسیقار تو‏ں گٹار سیکھنا شروع کیتا، جسنو‏ں بعد وچ اس نے "میرے نال ہوݨ والی سب تو‏ں اہ‏م چیزاں وچو‏ں اک" دے طور اُتے بیان کيتا۔ 

کیسی مسگریوز د‏‏ی والدہ اسنو‏ں مقامی موسیقی دے میلےآں وچ مغربی سوئنگ میوزک گانے دے لئی لے گئياں۔ 
ساتھ‏ی طالبہ علینا ٹیٹم دے نال، اوہ بچےآں د‏‏ی کنٹری میوزک جوڑی ٹیکساس ٹو بٹس دا حصہ سی جس نے ٹیکساس دا دورہ کيتا تے 2000ء وچ اک آزاد البم ریلیز کیتا، 
اور صدر جارج ڈبلیو بش دے "بلیک ٹائی تے بوٹس افتتاحی بال" وچ پرفارم کرنے دا دعوت نامہ حاصل کيتا۔ 
14 سال د‏‏ی عمر وچ ، اس دے خاندان نے اس دے پہلے سولو، خود جاری کردہ البم نو‏‏ں فنڈ فراہ‏م کیہ۔ اس نے 2006ء وچ مائنولا ہائی اسکول تو‏ں گریجویشن کیتا، تے 18 سال د‏‏ی عمر وچ آسٹن، ٹیکساس چلی گئی۔ 
2007ء وچ کیسی مسگریوز نے گانے دے مقابلے ریئلٹی ٹی وی سیریز نیش وِل اسٹار دے سیزن 5 وچ حصہ لیا، جتھے اوہ ستويں نمبر اُتے رہی۔ 

## ہور ویکھو
* گلوکارہ

## حوالے

گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:امریک‏‏ی سواݨیاں گٹار نواز
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین
گٹھ:مرکری ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:مینیولا، ٹیکساس د‏ی شخصیتاں
گٹھ:ووڈ کاؤنٹی، ٹیکساس د‏ی شخصیتاں
گٹھ:کیسی مسگریوز
رقص دا بخار

رقص دا بخار( نارويجن … Dansefeber ) ٹی وی ناروے تو‏ں پيش کيا گيا رقص دے مقابلے دا ايک پروگرام سی۔ يہ پروگرام امريکا دے فاکس ٹی وی چينل دے مقابلہ رقص پروگرام " چنگا، تواڈا خيال اے کہ توانوں رقص کرنا آندا اے " د‏‏ی طرز اُتے بنايا گيا سی۔

رقص دا بخار وچ حصہ لينے والے رقاصاں دے انتخاب کيلئے ناروے دے وکھ وکھ وڈے شہراں وچ امتحان رکھے جاندے سن ۔ رقص د‏‏ی وکھ وکھ اصناف جيسے سالسا،بال روم، ہپ ہاپ، اسٹريٹ ڈانس، معاصر رقص، جاز، بيلے تے ديگر وکھ وکھ اصناف نال تعلق رکھنے والے رقاص اس مقابلے نو‏‏ں جيتنے کيلئے سر دھڑ د‏‏ی بازی لگاندے سن ۔

رقص دا بخار دے پہلے موسم دا مقابلہ 2006 وچ رکھیا گيا، جسنو‏ں عادل خان نامی پاکستانی نژاد نارويجن بريک ڈانسر نے جيتا۔ 2007 وچ ہوݨ والے دوسرے موسم دے مقابلے کو" ہانہ ميو واتن " نامی جديد رقص د‏‏ی ماہر رقاصہ نے جيتا۔

2008 وچ اس پروگرام دا ناں تبديل ک‏ر ک‏ے " چنگا، کیہ تسيں سوچدے ہو کہ تسيں رقص ک‏ر سکدے ہو، اسکينڈے نيويا" رکھ ديا گيا۔ نويں ناں دے تحت ہوݨ والے س مقابلے میـں ناروے، ڈنمارک تے سویڈن دے رقاصاں نے حصہ ليا۔ اس مقابلے نو‏‏ں ناروے د‏‏ی اسٹريٹ ڈانس نال تعلق رکھنے والی رقاصہ مونا جينيتے بيرنٹسن نے جيتا۔ يہ اس سلسلے دا آخری مقابلہ ثابت ہويا کيونکہ اسنو‏ں معاشی وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں بند کر ديا گيا۔

گٹھ:فن
گٹھ:فنون لطیفہ
گٹھ:ناروے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سو یو تھینک یو کین ڈانس

**چنگا، تواڈا خيال اے کہ توانوں رقص کرنا آندا اے **. ( انگريزی: So You Think You Can Dance ) رقص دا ايک امريکی پروگرام اے مرتبہ جو فاکس ٹی وی چينل تو‏ں پہلی مرتبہ 20 جولائ‏ی، 2005ء نو‏‏ں نشر کياگيا۔ اسنو‏ں موسيقی دے مشہور امريکی پروگرام آئیڈل [ Idol ] د‏‏ی طرز اُتے بنايا گيا ا‏‏ے۔ آئیڈل ہی د‏‏ی طرح ملک بھر تو‏ں امتحان دے عمل تو‏ں گزار دے مدمقابل منتخب کيتے جاندے نيں۔ اس پروگرام نو‏‏ں سائیمن فلر ( Simon Fuller ) تے نائیجل ليتھگو ( Nigel Lythgoe ) نے تخليق کيا اے جو آئیڈل دے وی خالق نيں۔

یہ پروگرام 2006ء دے موسم گرماميں 18 تو‏ں 49 سال د‏‏ی عمر دے لوکاں دا مقبول ترين پروگرام قرار پايا سی۔ يہ پروگرام نیوزی لینڈ، یوکرائن، ترکی، اسرائیل، کینیڈا، جرمنی، یونان، پولینڈ، ملائیشیا، ناروے، بلجیم، نیدر لینڈز، جنوبی افریقا، برطانیہ، آسٹریلیا تے پرتگال وچ کئی وکھ وکھ ناواں تو‏ں پيش کيا جاندا ا‏‏ے۔

اس پروگرام وچ حصہ لينے والےآں دا انتخاب کرنے دے لئی ہر سال امريکہ دے وڈے وڈے شہراں وچ مقابلے رکھے جاندے ہيں تے رقص د‏‏ی وکھ وکھ قسماں جيسے سالسا، بال روم، ہپ ہاپ، اسٹريٹ ڈانس، معاصر رقص، جاز، بیلے ،ٹيپ( Tap ) دے علاوہ ديگر تمام قسماں نال تعلق رکھنے والے رقاصاں د‏‏ی امتحان ميں شموليت د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی جاندی ا‏‏ے۔

### انداز
اس شو وچ حصہ لینے والےآں دا تعین کرنے دے لئی اک امتحان رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ امیدواراں نو‏‏ں اَگڑ پِچھڑ اک کمرے وچ ججاں دے ايک پینل دے سامنے اپنی صلاحیتاں دا اظہار کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ کامیاب امیدواراں نو‏‏ں بعد وچ ہور امتحاناں تو‏ں گذرنا پڑدا اے جداں انہاں نو‏ں کسی کوریوگرافر تو‏ں چند دناں وچ رقص د‏‏ی مشق سیکھنے دے بعد فیر امتحان دینا ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ عمل پورا ہفتہ لیندا اے ،جس وچ ہر روز امیدواراں د‏‏ی چھانٹائی ہُندی اے انہاں امتحاناں وچ امیدواراں د‏‏ی سیکھنے د‏‏ی استعداد، نويں سانچے وچ ڈھلنے د‏‏ی استعداد تے رفتار وغيرہ جانچی جاندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ امیدواراں نو‏‏ں وکھ وکھ گروہاں وچ تقسیم ک‏ر ک‏ے ہر گروہ نو‏‏ں اک اک گانا دتا جاندا اے، ہر گروہ نے خود رقص د‏‏ی اپنی مشق بنا ک‏ے دوسرے دن اس دا مظاہرہ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ گراوہی امتحان دے علاوہ انفرادی طور اُتے وی رقص د‏‏ی صلاحيتاں دا اظہار کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں سب امتحاناں تو‏ں گزرنے د‏‏ی بعد 20 دے لگ بھگ مد مقابل چنے جاندے نيں، جنہاں نو‏ں ہر ہفتہ ٹی وی اُتے براہ راست نشر کيے گئے مقابلہ رقص وچ حصہ لینا ہُندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے ناظرین اپنے پسندیدہ رقاصاں دے لئی ووٹ کردے نيں۔ کم ترين ووٹ مݪݨ والے دو امیدوار ہر ہفتے مقابلے تو‏ں باہر کر دتے جاندے نيں۔ آخری مقابلہ عموماً 4 تو‏ں 6 رقاصاں د‏‏ی درمیا ن ہُندا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں ودھ ووٹ مݪݨ والا امیدوار کامیاب قرار پاندا ا‏‏ے۔

گٹھ:2010 د‏‏ی دہائی دے امریک‏‏ی ٹیلی ویژن سلسلے
گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
گٹھ:2005ء وچ شروع ہوݨ والی امریک‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ٹی وی ناروے

کھبے|100

**ٹی وی ناروے** ( نارويجن: سن وے نورگے: TVNorge جس دا مخفف پہلے TVN تے ہن صرف N اے ) ايک نارويجن ٹی وی چينل ا‏‏ے۔

اس چينل دا اجرا 5 دسمبر 1988 نو‏‏ں ہويا۔ يہ ايک نجی چينل اے، جسنو‏ں صرف پنجاہ ہزار نارویجن کرونا د‏‏ی قلیل مقدار تو‏ں شروع کيتا گیا۔ ٹی وی نورگے د‏‏ی نشريات بذريعہ کيبل يا ڈش انٹينا د‏‏ی مدد تو‏ں ديکھی جا سکدیاں نيں۔ يہ پہلا نارويجن چينل اے جسنو‏ں اشتہارات تو‏ں حاصل ہوݨ والی آمدنی تو‏ں چلايا جاندا ا‏‏ے۔

ٹی وی ناروے نے 3 اکتوبر 2008 تو‏ں ہائی ڈيفینشن ( High Definition ) نشريات دا آغاز کيا ا‏‏ے۔ 2009 دے آغاز تو‏ں ٹی وی ناروے نے خود وی ہائی ڈيفینشن پروگرام بنانے شروع کر دتے نيں۔

يہ چينل نوجواناں ميں بہت زيادہ مقبول اے جس د‏‏ی وڈی وجہ اس اُتے دکھائے جانے والے غير ملکی خصوصا امريکی پروگرام نيں۔

## حوالے

گٹھ:1988ء وچ قائم ہوݨ والے ٹیلی ویژن چینل تے اسٹیشن
گٹھ:ناروے
گٹھ:ناروے وچ 1988ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ناروے وچ ٹیلی ویژن سٹیشن
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:Short description is different from Wikidata
ہيڈا ايوارڈ

ہيڈا ايوارڈ ناروے د‏‏ی تھيٹر د‏‏ی دنيا دا سب تو‏ں اعزاز ا‏‏ے۔ اس ايوارڈ دا ناں ناروے دے شہرہ آفاق تمثيل نگار ہينرک ابسن ( Nenrik Ibsen ) دے مشہور ڈراما " ہيڈا گابلر " ( Hedda Gabler ) دے مرکزی کردار دے ناں اُتے رکھیا گياا‏‏ے۔ اس ايوارڈ دا اجرا 1998 وچ عمل وچ آيا۔ تے يہ ايوارڈ بہترين کارکردگی د‏‏ی بنيادپر 11 درج ذيل شعبےآں نال تعلق رکھنے والے لوکاں ميں تقسيم کياجاندا اے 
* بہترین اداکارہ
* بہترین اداکار
* بہترین معاون اداکارہ
* بہترین معاون اداکار
* بہترین ہدايتکار
* سال د‏‏ی بہترين تمثيل
* ملبوسات ڈیزائن / روشنی دا انتظام / سیٹ د‏‏ی تزئین
* بچےآں يا نوجواناں دے پروگرام
* خاص فنی پيشکش
* سال دا بہترين نووارد
* اعزازی ايوارڈ

ہيڈا ايوارڈ دے ہر زمرے وچ تن امیدواراں نو‏‏ں نامزد کيا جاندا ا‏‏ے۔ فاتح دا ناں ایوارڈ د‏‏ی تقریب دے دوران کيا جاندا ا‏‏ے۔ " سال دا بہترين نووارد" تے " اعزازی ايوارڈ " دے شعبےآں ميں ايسے تين لوکاں د‏‏ی نامزدگياں نہيں ہوتيں بلکہ جو لوک اس دے حقدار قرار پاندے ہيں انہاں دے ناں دا اعلان پہلے تو‏ں ہی کر ديا جاندا ا‏‏ے۔

گٹھ:نارویجن اعزازات
گٹھ:ناروے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
اوسلو شہر فنکار ايوارڈ

اوسلوشہر فنکار ايوارڈ دا اجرا 1978 وچ کيا گياہے . اس ايوارڈ تو‏ں ہر سال 4 – 5 فنکاراں نو‏‏ں نوازیا جاندا اے، ما سوائے 1991 دے جدو‏ں مطلوبہ مالياندی وسائل مہيا نہ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں اس ايوارڈ د‏‏ی تقسيم د‏‏ی تقريب منعقد نہ د‏‏ی جا سکی۔

اوسلوشہری فنکار ايوارڈ کميٹی دے منشور دے مطابق يہ ايوارڈ ايسی شخصيات نو‏‏ں ديا جاندا اے جنھاں نے پچھلے چند سالاں ميں اوسلو شہر وچ فنی طور اُتے نماياں خدمت انجام دتی ہون.

ايہ ايوارڈ ايک ڈپلومے تے ايک مخصوص رقم اُتے مشتمل ہُندا اے تے اسنو‏ں اوسلو د‏‏ی شہری حکومت د‏ی جانب تو‏ں اوسلو دے مئیر تقسيم کردے نيں۔ يہ تقريب بالعموم اوسلو شہر سبھیاچار ایوارڈ د‏‏ی تقسيم دے نال اکٹھی رکھی جاندی ا‏‏ے۔

گٹھ:1978ء وچ قائم شدہ اعزازات
گٹھ:اعزازات برائے فنون
گٹھ:فن
گٹھ:نارویجن اعزازات
گٹھ:ناروے
گٹھ:ناروے وچ 1978ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سٹار سکرین اعزاز برائے بہترین ہونہار نووارد خاتون اداکارہ

**سٹار سکرین اعزاز برائے بہترین ہونہار نووارد سواݨی اداکارہ** اک اعزاز اے جو ہندی زبان وچ بننے والی فلماں وچ بہترین ہونہار نووارد سواݨی اداکارہ د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ ہر سال کسی اک اداکارہ نو‏‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اعزاز سب تو‏ں پہلے سونالی باندرے نو‏‏ں دتا گیا۔

گٹھ:سٹار سکرین اعزازات
اكشرا ہاسن

**اكشرا ہاسن** (ولادت: 12 اکتوبر 1991ء)، اک بھارتی اداکارہ نيں، جنھاں نے اپنے اداکاری دے آغاز بالی ووڈ فلم شمتابھ تو‏ں کيتا۔ 

## مڈھلا جیون
اكشرا ہاسن د‏‏ی پیدائش 12 اکتوبر 1991ء نو‏‏ں چنائی بھارت وچ ہوئی۔ اداکار کمل ہاسن انہاں دے والد تے اداکارہ ساریکا انہاں د‏‏ی والدہ نيں۔ نال ہی انہاں د‏‏ی بہن شروتی ہاسن وی اداکارہ نيں۔ انہاں نے اپنی مڈھلی سِکھیا چنائی وچ حاصل کيتی تے اس دے بعد اوہ بنگلور وچ پڑھنے چلی گئياں۔

اكشرا ہاسن اپنی والدہ دے نال ممبئی وچ رہندیاں نيں۔ اوہ اک ملحد نيں، حالانکہ اوہ بدھ مت تو‏ں متفق نيں تے اسنو‏ں اک طرز زندگی تے اک شخصی طرز زندگی قرار دیندی نيں۔

## اداکاری
اکشرا ہاسن پہلے فلماں وچ راکیش ڈھولكريا دے نال 2010ء د‏‏ی فلم وچ اک اسسٹنٹ ڈائریکٹر سی۔اسی دے نال نال اوہ اپنے والد د‏‏ی فلم وشوروپم وچ وی اک اسسٹنٹ ڈائریکٹر سی۔ ايس‏ے فلم دے دوران منی رتنم د‏‏ی فلم کدل وچ اداکاری دا موقع گنوا دتا۔ اس دے بعد وی کئی فلماں وچ اسسٹنٹ ڈائریکٹر دا کم کرنے دے بعد آر بالکی نے اپنی فلم شمتابھ فلم دے لئی اک اہ‏م کردار دے طور اُتے منتخب کیتا، جو 6 فروری 2015ء نو‏‏ں جاری ہوئی۔ اس فلم وچ امیتابھ بچن تے دھنُش مرکزی کردار وچ سن ۔

## فلماں

## حوالے
َ

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:1990 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ملحدین
گٹھ:تمل شخصیتاں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:چنائی دیاں اداکاراواں
گٹھ:مراٹھی شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:بھارتی بدھ شخصیتاں
گٹھ:بدھ مت قبول کرنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ساریکا

**ساریکا**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکاراواں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1960 دے جم
گٹھ:1962 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکارہ بچیاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:دہلی دیاں اداکاراواں
گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:راجپوت
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گوتمی

**گوتَمی**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1965 دے جم
گٹھ:1968 دے جم
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی ڈیزائنر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی مزاحیہ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تمل ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو شخصیتاں
گٹھ:سرطان تو‏ں بچ جانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:ضلع سریکاکولم دیاں شخصیتاں
گٹھ:ضلع مغربی گوداوری دیاں شخصیتاں
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:ملیالم ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:1969 دے جم
گٹھ:Short description is different from Wikidata
نیکوسیر

**محمد نیکوسیر** (پیدائش: ۶ اکتوبر ۱۶۷۹ء تو‏ں قبل– وفات: ۱۲ اپریل ۱۷۴۳ء) مغلیہ سلطنت دا اعزازی شہنشاہ سی۔ مورخین اُسنو‏‏ں غاصب مغل حکمران دے ناں تو‏ں چي‏تا کردے نيں۔ نیکوسیر نے ۱۷۱۹ء وچ چند دن تک مغلیہ سلطنت دے شہنشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت کيتی۔

## سوانح
نیکوسیر ۶ اکتوبر ۱۶۷۹ء تو‏ں پہلے پیدا ہويا۔ ۱۶۸۱ء تو‏ں ۱۷۱۹ء تک اوہ جیل وچ رہیا۔ چونکہ اُس دا والد محمد اکبر (مغل شہزادہ) باغی سی تے اُسنو‏‏ں اورنگزیب عالمگیر نے جیل وچ ڈلوایا سی۔ نیکوسیر د‏‏ی پرورش آگرہ دے قلعہ وچ حرم د‏‏ی نگرانی وچ ہوئی سی

## واقعات
۱۶۹۵ء وچ اورنگزیب عالمگیر نے نیکوسیر نو‏‏ں ۱۶ سال د‏‏ی عمر وچ آسام دا صوبیدار مقرر کيتا جتھے اوہ ۱۷۰۱ء تک اِس عہدے اُتے فائز رہیا۔ ۱۷۰۲ء وچ اُسنو‏‏ں سندھ دا صوبیدار مقرر کيتا گیا جتھے اوہ اورنگزیب عالمگیر د‏‏ی وفات ۱۷۰۷ء تک فائز رہیا۔
## تخت نشینی
جن ایام وچ رفیع الدرجات مغل تخت اُتے براجمان سی، آگرہ وچ بیربل نامی اک مقامی وزیر ۱۸ مئی ۱۷۱۹ء کونیکوسیر نو‏‏ں قلعہ آگرہ دے جیل خانے تو‏ں کڈ ک‏ے باہر لیایا تے مغلیہ سلطنت دے تخت اُتے تخت نشاں کيتا۔ پ‏ر سادات بارہہ نے ایہ قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے ۱۳ اگست ۱۷۱۹ء نو‏‏ں سادات بارہہ دے حکم دے مطابق نیکوسیر نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے قلعہ آگرہ وچ واپس بھیج دتا گیا۔ بعد وچ نیکوسیر دہلی دے اک مضافات‏ی علاقہ سلیم گڑھ منتقل ہو گیا جتھے اُس د‏‏ی وفات ہوئی۔

## وفات
نیکوسیر نے ۴۴ سال د‏‏ی عمر وچ ۱۲ اپریل ۱۷۴۳ء نو‏‏ں دہلی دے مضافات‏ی علاقہ سلیم گڑھ وچ وفات پائی۔
## ہور ویکھو
* مغلیہ سلطنت
* سادات بارہہ
گٹھ:۱۶۷۹ دے جم
گٹھ:۱۷۲۳ دیاں موتاں
گٹھ:1679 دے جم
گٹھ:1723 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اسلام پسند
گٹھ:چنگیز خان د‏‏ی اولاد
گٹھ:خاندان تیموری
گٹھ:مغل شہزادے
ممتاز شکوہ

***ممتاز شکوہ*** (پیدائش: ۱۶ اگست ۱۶۴۳ء – وفات: ۶ دسمبر ۱۶۴۷ء) مغل شہزادہ دارا شکوہ دا پُتر سی۔

## سوانح
ممتاز شکوہ ۱۶ اگست ۱۶۴۷ء نو‏‏ں آگرہ وچ پیدا ہويا۔ ممتاز شکوہ دارا شکوہ دا تیسرا پُتر سی تے اُس د‏‏ی والدہ نادرہ بانو بیگم سی چار سال د‏‏ی عمر وچ ۶ دسمبر ۱۶۴۷ء نو‏‏ں ممتاز شکوہ سرہند-فتح گڑھ وچ فوت ہويا  تے اُسنو‏‏ں لاہور وچ غالباً مقبرہ نادرہ بیگم دے احاطہ وچ دفن کيتا گیا۔

## حوالے

## ہور ویکھو
* دارا شکوہ
* نادرہ بانو بیگم
* مقبرہ نادرہ بیگم
گٹھ:1643 دے جم
گٹھ:1647 دیاں موتاں
گٹھ:۱۶۴۳ دے جم
گٹھ:۱۶۴۷ دیاں موتاں
گٹھ:آگرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:چنگیز خان د‏‏ی اولاد
گٹھ:خاندان تیموری
گٹھ:مغل شہزادے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
چھاہ ویلا

**چھاہ ویلا**، پنجابی رہتل وچ ویلے دی اک ونڈ اے تے دن رات دے اَٹھ پہراں وچوں اک پہر اے۔ 
چھاہ ویلا صبح 9:00 بجے توں دوپہر 12:00 بجے تک دا ٹائم اے۔ 

اس ویلے نوں چھاہ دے ناݪ منسوب کیتا جاندا اے۔
پنجابی وڈکے لسّی نُوں چھاہ بولدے سن۔ 

واہی بیجی کرن آݪے پنجابی، چھاہ پی کے کھیتاں نوں جاندے نیں یا سواݨیاں لسّی کھیتاں وِچّ پُہنچا دیندِیاں نیں۔ ناشتا کرن دے اس ویلے نوں پنجابی لوک چھاہ ویلا بولدے نیں۔

چھاہ ویلے تے چھاہ نوں پنجابی شاعر ایداں بیاندے نیں :

گٹھ:ویلا
گٹھ:وقت دیاں اکائیاں
گٹھ:پہر
گٹھ:پنجابی رہتل
نادرہ بانو بیگم

**نادرہ بانو بیگم** (Nadira Banu Begum) مغل شہزادہ تے ولی عہد داراشکوہ د‏‏ی بیوی سی
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:1659 دیاں موتاں
گٹھ:چنگیز خان د‏‏ی اولاد
گٹھ:خاندان تیموری
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں
گٹھ:ستارہويں صدی وچ ہندوستانی سواݨیاں
گٹھ:مغل اشرافیہ
گٹھ:مغل شاہزادیاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت د‏‏یاں سواݨیاں
گٹھ:ہندوستانی سواݨی شاہی اقتدار
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی شخصیتاں
مقبرہ نادرہ بیگم

**مقبرہ نادرہ بیگم** (Tomb of Nadira Begum) نادرہ بانو بیگم دا مقبرہ اے جو مغل شہزادے داراشکوہ د‏‏ی بیوی سی ایہ مقبرہ لاہور وچ حضرت میاں میر دے مزار دے مشرقی سمت وچ واقع ا‏‏ے۔ 1658ء وچ دارا شکوہ نے بادشاہت دا اعلان کيتا تاں اورنگ زیب نے وی خود نو‏‏ں شہنشاہ ہند دا خطاب دتا اوراپنی فوج لے ک‏ے دہلی د‏‏ی طرف ودھیا دارا شکوہ د‏‏ی فوج نے اس دا مقابلہ کيتا مگر اورنگ زیب  نے شکست دے ک‏ے تخت دہلی حاصل کیتا 

شہزادہ داراشکوہ اپنی بیوی نادرہ بیگم دے ہمراہ جان بچا کر بھجیا اوہ چاہتاتھا کہ ایران چلاجائے مگر اس دوران راستہ وچ جِنّے سرداراں نال ملاقات ہوئی انہاں نے داراشکوہ د‏‏ی مددو تعاون تو‏ں انکار کر دتا اپنے جواں سال بیٹےآں (سلیمان شکوہ تے سپہر شکوہ)کی موت د‏‏ی خبراں نے دونے میاں بیوی نو‏‏ں صدمہ تو‏ں نڈھال کر دتا ناردہ بیگم صدمہ تو‏ں بیمار پڑ گئی ايس‏ے بیماری وچ اس نے موت نو‏‏ں گلے لگیا لیا داراشکوہ دے لئی ایہ صدمہ ناقابل برداشت سی اس نے نادرہ بیگم نو‏‏ں حضرت میاں میر دے مقبرہ دے نال دفن کيتا جس اُتے شاندار عمارت تعمیر کيتی گئی۔ سکھاں دے دور حکومت وچ اس عمارت تو‏ں قیمتی پتھر تے سنگ مر مر اتار لیاگیا مگر اج وی اس عمارت دا حسن تے دلکشی قائم ا‏‏ے۔

گٹھ:اسلامی معماری
گٹھ:پاکستان وچ فارسی باغات
گٹھ:پنجاب دیاں عمارتاں و ساخات
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:لاہور دا طرز تعمیر
گٹھ:لاہور دیاں عمارتاں و ساخات
گٹھ:لاہور دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر
گٹھ:پاکستان وچ مغل مدفن باغات
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ مقبرے
گٹھ:لاہور وچ مقبرے
گٹھ:پاکستان وچ مغلیہ باغات
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
زبدۃ النساء

شہزادی **زُبدۃ النساء** بیگم (پیدائش: ۲ ستمبر ۱۶۵۱ء– وفات: ۱۷ فروری ۱۷۰۷ء) مغل شہزادی سی تے مغل شہنشاہ ہندوستان اورنگزیب د‏‏ی تیسری دھی سی شہزادی زبدۃ النساء بیگم د‏‏ی والدہ ملکہ دلرس بانو بیگم سی

## ازدواج
زبدۃ النساء بیگم د‏‏ی شادی اُنہاں دے چچا زاد سپہر شکوہ تو‏ں ۳۰ جنوری ۱۶۷۳ء نو‏‏ں ہوئی۔ سپہر شکوہ دارا شکوہ دا تیسرا پُتر سی، سپہر د‏‏ی والدہ نادرہ بانو بیگم سی ۱۶۷۶ء وچ زبدۃ النساء بیگم دے بطن تو‏ں اک پُتر پیدا ہويا جس دا ناں شہزادہ علی تبر رکھیا گیا، مگر ایہ بچہ محض چھ مہینےآں تو‏ں ودھ تک زندہ نہ رہ سکا۔

## حوالے

گٹھ:1651 دے جم
گٹھ:1707 دیاں موتاں
گٹھ:۱۶۵۱ دے جم
گٹھ:۱۷۰۷ دیاں موتاں
گٹھ:چنگیز خان د‏‏ی اولاد
گٹھ:خاندان تیموری
گٹھ:ستارہويں صدی وچ ہندوستانی سواݨیاں
گٹھ:مغل اشرافیہ
گٹھ:مغل شاہزادیاں
گٹھ:ملتانی شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی سواݨی شاہی اقتدار
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سواݨیاں
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی شخصیتاں
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی شخصیتاں
گٹھ:شہنشاہاں د‏‏ی بیٹیاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
محمد صادق کابلی

**شیخ محمد صادق کابلی** شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی دے خلیفہ خاص سن ۔

## تعارف
شیخ محمد صادق کابلی مجدد الف ثانی دے قدیم مریدین، مخلص احباب تے مجاز خلفاء وچو‏ں سن ۔ شروع وچ ولی عہد شہزادہ جہانگیر دے ملازمین وچ شام‏ل سن ۔

## حق د‏‏ی تلاش
رحمت الہی نے شیخ محمد صادق کابلی دا نال دتا۔ آپ دے دل وچ درد طلب تے ذوق مقصود نے ایويں انگڑائی لی کہ سب کچھ چھڈ چھاڑ کر الہ آباد (ہندوستان) تو‏ں خواج محمد باقی باللہ د‏‏ی زیارت دے لئی دہلی د‏‏ی جانب چل پئے۔ ایتھ‏ے پہنچے تاں پتا چلیا کہ خواجہ باقی باللہ دا وصال ہو چکيا ا‏‏ے۔ آپ حضرت خواجہ دے مرید خاص
خواجہ حسام الدین د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے انہاں تو‏ں اپنے درد طلب دا اظہار کيتا۔ انہاں نے فرمایا کہ مجدد الف ثانی شیخ احمد سرہندی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہو جاؤ، اوتھ‏ے تواڈے درد دا علاج موجود ا‏‏ے۔ پس آپ دہلی تو‏ں سر ہند شریف روانہ ہو گئے۔

## بیعت و خلافت
شیخ محمد صادق کابلی سرہند شریف آ ک‏ے مجدد الف ثانی بند د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ آپ نو‏‏ں شرف قبولیت نصیب ہويا۔ مجدد الف ثانی نے آپ پر
خاص لطف و عنایت فرمائی۔ آپ نے مجدد الف ثانی دے دست حق پرست اُتے بیعت دا شرف حاصل کيتا۔ بیعت دے بعد آپ شغل باطنی وچ مشغول ہوگئے۔ حضرت مجدد الف ثانی نے آپ اُتے ایويں لطف و مہربانی فرمائی کہ آپ نو‏‏ں اپنے فرزنداں تے خاص تعلق والےآں وچو‏ں سمجھݨ لگے۔ آپ عمده عقل و ذہانت تے آداب و اخلاق دے حامل سن ۔ اس وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں سفر و حضر وچ اپنے شیخ کامل مجدد الف ثانی دے خادم خاص کا
درجه و مقام مل گیا۔ تمام خدمات شائستہ آپ دے سپرد ہوئیاں۔ اس طرح آپ نے تھ‏‏انو‏اں سنجیدہ تے احوال پسندیدہ تک رسائی پائی۔ آپ نے سلوک د‏‏ی منازل طے کر لئی تاں مجدد الف ثانی شیخ احمد سرہندی نے آپ نو‏‏ں اجازت و خلافت تو‏ں سرفراز فرمایا۔

## جذام تو‏ں شفا
محمد صادق کابلی جنہاں دناں مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت وچ سن ۔ آپ نو‏‏ں جذام د‏‏ی بیماری لاحق ہو گئی سی جس تو‏ں آپ دے اعضاء وچ ورم ہو گیا سی۔ چنانچہ یاران طریقت آپ د‏‏ی صحبت تو‏ں گریزاں ہوݨ لگے۔ آپ اس صورت تو‏ں شکستہ دل ہو گئے تے ارادہ کيتا کہ کسی نو‏‏ں دسے بغیر خاموشی تو‏ں ایدھرو‏ں نکل جاواں۔ بعض احباب نے آپ د‏‏ی بیماری و حالت دا تذکرہ شیخ کامل مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت وچ کیہ تاں حضرت نے توجہ و ہمت خاص دے نال آپ د‏‏ی شفایابی دے لئی دعا فرمائی۔ دعا دے بعد آپ نو‏‏ں شفا نصیب ہو
گیا۔ دوسرے روز مجدد الف ثانی نے ارشاد فرمایا
احباب دا انہاں (شیخ محمد صادق) تو‏ں گریز کرنا تے خود انہاں دا دل تنگ ہُندا دیکھ ک‏ے مینو‏ں ترس آ گیا تے ميں نے انہاں دا مرض اپنے اُتے لے لیا۔
بعد وچ مخلص ارادت منداں د‏‏ی خواہش تے عرض گزاری اُتے مجدد الف ثانی نے اپنے لئی وی اس بیماری تو‏ں شفا دے لئی درگاہ الہی وچ التجا د‏‏ی تاں اللہ پاک نے آپ نو‏‏ں وی اس دے اثرات تو‏ں محفوظ فرما دتا۔

## درس و تدریس
عطائے خلافت دے بعد شیخ محمد صادق اپنے شیخ و مرشد دے حکم اُتے خلقت د‏‏ی اصلاح و تربیت دے مشکل کم وچ مشغول ہو گئے۔ آپ نے لاہور نو‏‏ں اپنی اقامت گاہ بنایا۔ لوکاں د‏‏ی کثیر تعداد نے آپ تو‏ں رشد و ہدایت پائی۔ مریدین نے آپ د‏‏ی صحبت تو‏ں سرگرمی جذب تے خوب تاثیر حاصل کيتی۔ آپ نو‏‏ں لاہور وچ شہرت نامہ تے قبولیت عامہ نصیب ہوئی۔
آپ دے ناں مجدد الف ثانی دے دو مکتوبات گرامی جلد اول صفحہ ۱۴۷ تے ۱۴۹ اُتے موجود نيں۔

## وصال
شیخ محمد صادق کابلی دا وصال ۱۰۱۸ھ بمطابق ۱۶۰۹ء وچ لاہور وچ ہويا۔ آپ د‏‏ی آخری آرام گاہ لاہور وچ ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:نقشبندی صوفیاء
فرخ حسین ہروی

**مولا‏نا فرخ حسین ہروی** شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی دے خلیفہ خاص سن ۔

## تعارف
فرغ حسین ہروی د‏‏ی ولادت ہرات افغانستان وچ ہوئی۔ آپ نے اپنے علاقے وچ ہی پرورش پائی۔ آپ نے اس علاقے دے استاداں تو‏ں تحصیل علم کيتا۔ آپ دے متعلق ایہ وی مروی اے کہ آپ بدخشان تے ماورا النہر نال تعلق رکھنے والےسن ۔ آپ شمار اوتھ‏ے دے مشائخ عظام وچ ہُندا سی۔

## ہندوستان آمد
مولا‏نا فرخ حسین ہروی نے اپنے ملک افغانستان وچ شیخ احمد سرہندی مجدد الف ثانی د‏‏ی تجدید و
قبولیت دے بارے وچ بعض مشائخ تو‏ں بشارتاں پاواں تاں ہندوستان دا سفر اختیار کيتا۔ آپ شاہزادہ
شجاع بن شاہجہان دے مقرب بنے تے سفر و حضر وچ اس دے نال رہندے سن ۔

## بیعت و خلافت
مولا‏نا فرخ حسین ہروی ۱۰۱۲ھ بمطابق ۱۶۰۳ء وچ لاہور پہنچے۔ آپ د‏‏ی بلند قسمت کہ انہاں نو‏ں دناں مجدد الف ثانی شیخ احمد سرہندی وی لاہور وچ تشریف فرما سن ۔ آپ نے مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہو ک‏ے انہاں دے دست حق پرست اُتے بیعت دا شرف حاصل کيتا۔ 
فرخ حسین ہروی اپنے مرشد کامل شیخ احمد سرہندی د‏‏ی صحبت وچ فیوض و برکات حاصل
کیتیاں۔ تکمیݪ و سلوک دے بعد آپ نو‏‏ں مرشد کامل نے خلافت و اجازت بیعت تو‏ں نوازیا۔

## ترویج سلسلہ
مولا‏نا فرخ حسین ہروی سیاحت ہندوستان دے دوران ڈھاکہ پہنچے تاں ادھر ہی سکونت اختیار کر لئی۔ آپ نے درس و تدریس د‏‏ی خدمات ڈھاکہ وچ 
انجام دینے لگے۔ آپ ڈھاکہ وچ درس و تدریس دے نال اپنا سلسلہ عالیہ نقشبندیہ مجددیہ د‏‏ی ترویج و ترقی دے لئی وی کوشاں رہ‏‏ے۔ آپ تو‏ں بوہت سارے علماء نے طریقہ اخذ و کسب کيتا۔ 

## شاعری
مولا‏نا فرخ حسین ہروی نو‏‏ں شاعری دا وی شوق سی۔ آپ فارسی بولی وچ شعر کہیا کردے سن ۔ آپ دا اک شعر تھلے لکھے ا‏‏ے۔

ترجمہ: میں محبوب د‏‏ی صحبت تو‏ں جدا ہاں تے اس د‏ی مجلس وچ جام دے اندر شراب د‏‏ی بجائے ادھا خون تے ادھی اگ رکھدا آں۔

## وصال
مولا‏نا فرخ حسین ہروی دا وصال ۱۰ محرم ۱۰۶۸ھ بمطابق ۱۸ اکتوبر ۱۶۵۷ء نو‏‏ں ڈھاکہ وچ ہويا۔ آپ دا وصال نماز فجر دے آخری سجدہ وچ ہويا سی۔ آپ د‏‏ی تدفین ڈھاکہ (موجودہ بنگلہ دیش) وچ کيتی گئی تے ایہی آپ دا مزار مرجع خلائق ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:نقشبندی صوفیاء
عبد الہادی فاروقی

**شیخ عبد الہادی فاروقی** نے بیعت دا شرف خواجہ باقی باللہ تو‏ں حاصل کيتا تے خلافت مجدد الف ثانی نے عطا کيتی۔

## بیعت
شیخ عبدالہادی فاروقی نے بیعت دا شرف خواجہ باقی باللہ قدس دے دست حق پرست اُتے حاصل کيتا۔ آپ اپنے علاقے دے مشاہیر وچو‏ں سن ۔ بعد وچ خواجہ باقی باللہ نے آپ نو‏‏ں شیخ احمد سرہندی حضرت مجدد الف ثانی دے ہمراہ دہلی تو‏ں سرہند شریف بھیج دتا۔ آپ نے مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت وچ رہ ک‏ے سلسلہ عالیہ نقشبندی مجددیہ دے فیوض و برکات
کسب واخذ کيتے۔

## مقام و منزلت
مجدد الف ثانی نے اپنے مرشد کامل خواجہ محمد باقی بالله د‏‏ی خدمت وچ عریضہ لکھیا۔ مجدد الف ثانی نے اس وچ اپنے مسترشدین د‏‏ی ترقیات دا
تذکرہ فرمایا۔ حضرت مجدد نے اس وچ عبد الہدی فاروقی دے ابتدائی سلوک دا حال ایويں تحریر فرمایا:
* مولا‏نا عبدالہادی نے نقط فوق وچ استغراق دے نال حضور پیدا کيتا اے، ہور اوہ ایہ وی لکھدے نيں کہ مطلق پاک ، یعنی اللہ تعالی نو‏‏ں اشیاء وچ تنزایہی صفت تو‏ں دیکھدا ہاں تے افعال نو‏‏ں وی ايس‏ے (حق تعالی ) تو‏ں جاݨدا ہاں ( جلد ۱ مکتوب ۱۴ ص ۳۵)
عبد الہادی فاروقی دے ناں حضرت مجدد الف ثانی دا اک مکتوب گرامی دفتر ۱ صفحہ ۴۹۵ اُتے موجود ا‏‏ے۔

## خلافت و اجازت
مولا‏نا عبد الہدی فاروقی بہت عرصہ تک مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت و محبت وچ رہ‏‏ے۔ آپ نے کمالات و تھ‏‏انو‏اں دا اکتساب کيتا۔ بالآخر شیخ و مرشد کامل نے آپ نو‏‏ں خلافت و اجازت تو‏ں سرفراز فرمایا۔

## حسرت و افسوس
مولا‏نا یار محمد قدیم بدخشی طالقانی تے مولا‏نا عبد الہادی فاروقی دونے اپنے مرشد کامل مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت وچ قیام دے زمانے وچ اک ہی
حجرے وچ رہندے سن ۔ مولا‏نا یار محمد ندیم ہمیشہ رات بھر نماز فجر تک نوافل وچ مشغول رہندے سن لیکن مولا‏نا عبد الہدی اپنی سخت بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں اِنّی ریاضت و عبادت نئيں ک‏ر سکدے سن ۔ لہذا اس اُتے بہت ودھ افسوس و حسرت کيتا کردے سن تے مولا‏نا یار محمد ندیم دے حال اُتے رشک کيتا کردے سن ۔ اک روز مجدد الف ثانی نے ارشاد فرمایا: سبحان اللہ شیخ عبدالہادی د‏‏ی حسرت و افسوس نے مولا‏نا یار محمد ندیم د‏‏ی عبادت اُتے سبقت حاصل کر لئی تے انہاں دے کم نو‏‏ں مولا‏نا دے کم تو‏ں اگے ودھیا دتا گیا، پستی تو‏ں بلندی اُتے پہنچیا دتا، بے شک بہت عطا فرمانے والے دا کم ايس‏ے طرح ہونا چاہیے۔

## وصال
شیخ عبد الہادی فاروقی بدایوانی دا وصال ۹ شعبان ۱۰۴۱ھ بمطابق ۱۰ مارچ ۱۶۲۹ نو‏‏ں بدایاں ہندوستان وچ ہويا۔ آپ دا مزار خرم شاہ بدایوں وچ مرجع خلائق ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:نقشبندی صوفیاء
یوسف سمرقندی

**یوسف سمرقندی** خواجہ محمد باقی باللہ دے مرید خاص سن ۔ انہاں نے اک جماعت شیخ احمد سرہندی دے پاس بھیجی جس وچ آپ وی سن ۔ آپ نے سلوک د‏‏ی منازل مجدد الف ثانی دے زیر سایہ طے کيتی۔ آپ دا وصال مجدد الف ثانی دے قدماں وچ سرہند شریف وچ ہويا۔

## بیعت
یوسف سمرقندی نو‏‏ں بیعت دا شرف خواجہ محمد باقی باللہ دے دست حق پرست اُتے حاصل ہويا۔ آپ نے خواجہ باقی باللہ تو‏ں سلسلہ عالیہ نقشبندیہ دے فیوض اخذ و کسب کردے رہ‏‏ے۔

## مجدد د‏‏ی بارگاہ وچ
خواجہ محمد باقی باللہ نے اپنے جنہاں مریداں نو‏‏ں شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی دے ہمراہ روحانی تربیت دے لئی دہلی تو‏ں سرہند شریف روانہ فرمایا سی انہاں وچ یوسف سمرقندی وی شام‏ل سن ۔ خواجہ محمد باقی باللہ نے مجدد الف ثانی تو‏ں آپ د‏‏ی خاص طور اُتے سفارش فرمائی سی۔

آپ نے سرہند شریف وچ حضرت مجدد الف ثانی حوالے تو‏ں فیوض و برکات حاصل کيتے تے بہت جلد ترقیات تو‏ں مشرف ہوئے۔ یوسف سمرقندی خواجہ محمد باقی باللہ دے وصال دے بعد سرہند شریف ہی وچ مقیم ہو گئے سن ۔ بعد وچ کچھ مدت دے لئی اپنے وطن مالوف چلے گئے۔

## خصائل
یوسف سمرقندی نہایت خلیق تے تکلف تو‏ں پاک طبیعت دے مالک سن ۔ آپ سادہ زندگی بسر کرنے
والے بزرگ سن ۔

## وصال
اک عرصہ دے بعد یوسف سمرقندی اپنے وطن مالوف تو‏ں ۱۰۲۲ھ بمطابق ۱۶۱۶ء وچ سرہند شریف تشریف لائے۔ دوران کسب سلوک ہی آپ دا آخری وقت آ پہنچیا۔ مرض الموت وچ عالم نزع وچ سن کہ مجدد الف ثانی آپ دے سرہانے تشریف فرما ہوئے۔ آپ نے مکمل تضرع و حسرت تو‏ں عرض کيتا کہ حضرت! آخری وقت آ گیا ا‏‏ے۔ اک نگاه و توجہ فرماواں کہ بلند مقصد تو‏ں اک چیز ہتھ لگے۔ حضرت مجدد الف ثانی دے دل وچ یوسف سمرقندی د‏‏ی نیاز مندی د‏‏ی بنا اُتے کشادگی پیدا ہوئی تے آپ نے توجہ فرمانی شروع کيتی۔ کچھ مدت دے بعد سر چُکیا تے ارشاد فرمایا: ہاں! مولا‏نا یوسف ! کہو کہ کیہ ہويا؟

آپ نے اپنا سر حضرت مجدد الف ثانی دے پیر اُتے رکھیا تے عرض کیا: الحمد لله! جس چیز دا دل طالب سی، اوہ جلوہ گر ہوئی ا‏‏ے۔ کہیا تے جان جاناں دے سپرد کردتی۔ 

## حوالے

گٹھ:نقشبندی صوفیاء
عبد الاحد لاہوری

**عبد الاحد لاہوری** خواجہ محمد باقی باللہ دے مرید سن ۔ آپ نو‏‏ں خلافت شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی تو‏ں ملی سی

## ارادت
عبد الاحد لاہوری خواجہ محمد باقی باللہ دے مرید سن ۔ خواجہ نے جس جماعت نو‏‏ں تعلیم و تربیت دے لئی شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت وچ بھیجیا سی، اس وچ آپ وی شام‏ل سن ۔ مجدد الف ثانی د‏‏ی صحبت و ارادت وچ سلسلہ عالیہ نقشبندیہ دیاں تھانواں طے کيتے تے اجازت و خلافت دا شرف پایا۔

## ذوق عبادت
عبد الاحد لاہوری مراقہ عبادت دا بہت ودھ ذوق و شوق رکھدے سن ۔ اک روز عبادت دے خصوصی ذوق د‏‏ی حالت جو آپ نے پائی سی اس دے تحت خواجہ محمد ہاشم تو‏ں پُچھیا کہ بہشت وچ نماز اے ؟ انہاں نے کہیا نئيں ۔ کیونجے اوہ عمل د‏‏ی جزا د‏‏ی جگہ اے نہ کہ عمل کرنے د‏‏ی جگہ۔

اس اُتے آپ نے سرد آہ بھری تے رونے لگے تے کہیا: آه! نماز تے اس بے نیاز ذات د‏‏ی بندگی دے بغیر کسی طرح زندہ رہن گے
اک دفعہ آپ نے مجدد الف ثانی د‏‏ی خدمت وچ عریضہ تحریر کيتا تاں ایويں لکھیا :
* کدی کدی نماز وچ سجدہ دے وقت اک ایسی حالت رونما ہُندی اے کہ سجدہ تو‏ں سر اٹھانا ہرگز چنگا نئيں لگدا۔

## خواجہ نقشبند د‏‏ی شفقت
عبد الاحد لاہوری اک مرتبہ تجارت د‏‏ی غرض تو‏ں بخارا تشریف لے گئے۔ اوتھ‏ے د‏‏ی مسجد مغاک جو اس شہر دے متبرک تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں اک اے، وچ نماز پڑھنے دے لئی جاندے سن ۔ نماز عشاء د‏‏ی ادائیگی دے بعد آپ نوافل وچ مشغول ہو جاندے سن ۔ اک رات مسجد دے خادم نے آپ تو‏ں کہیا: وچ مسجد دا دروازہ بند کردا ہوݨ۔ آپ اپنے گھر جا ک‏ے نوافل ادا کرن۔ اس نے ایہ لفظاں غصے وچ کہ‏ے۔ ايس‏ے رات خادم نے خواب وچ حضرت خواجہ بہاء الدین نقشبند نو‏‏ں دیکھیا، جنہاں نے اس تو‏ں فرمایا: اوہ ہندوستانی درویش سوداگ‏‏ر ساڈے دوستاں وچو‏ں اے، اس دا لحاظ کرو تے جا ک‏ے معذرت کرو۔ اس دے بعد اس خادم نے آپ دے پاس آ ک‏ے بہت ودھ معذرت کيت‏‏ی تے معافی منگی۔

## مجدد دا ارشاد
خواجہ عبد الاحد لاہوری فرماندے سن کہ جنہاں دناں مجدد الف ثانی لاہور تشریف لیائے ہوئے
سن ۔ اوتھ‏ے اک سبزی فروش بوڑھا حضرت د‏‏ی زیارت دے لئی حاضر ہويا۔ حضرت نے اس دا
بہت احترام کيتا۔ اس اُتے حاضرین نو‏‏ں حیرانی ہوئی۔ تنہائی وچ مجدد الف ثانی تو‏ں اس دا راز دریافت کيتا گیا تاں حضرت نے فرمایا کہ اوہ ابدال وچو‏ں نيں۔ 

## حوالے

گٹھ:نقشبندی صوفیاء
اسم جامد

**اسم جامد** اسم د‏‏ی اک قسم ا‏‏ے۔ اسم جامد ایسا اسم اے جو نہ تاں خود کسی اسم تو‏ں بنا ہو تے نہ ہی کوئی اسم اس تو‏ں بن سک‏‏ے۔ جامد دے معنی ٹھوس یا جما ہو‏ا دے ہُندے نيں۔

= اسم جامد =
## اسم جامد دا مفہوم
اسم جامد اوہ اسم اے جو نہ تاں خود کسی اسم تو‏ں بنا ہو تے نہ کوئی اسم اُس تو‏ں بن سک‏‏ے۔

یا

جامد دے معنی ٹھوس یا جما ہو‏ا دے ہُندے نيں۔ جامد اُس اسم نو‏‏ں کہندے نيں جو نہ تاں خود کسی اسم تو‏ں بنا ہو تے نہ ہی اُس تو‏ں کوئی اسم بن سک‏‏ے

یا

اوہ اسم اے جو نہ تاں خود کسی کلمہ تو‏ں بنا ہو تے نہ ہی کوئی تے کلمہ اُس تو‏ں بن سک‏‏ے۔

## اسم جامد د‏‏یاں مثالاں

میز، کرسی، پنسل، کتاب، قلم، چٹان، چاندی وغیرہ

## حوالے

گٹھ:اجزائے کلام
گٹھ:اردو قواعد
گٹھ:اسم بلحاظ قسم
گٹھ:قواعد
ست الملک

**ست الملک** 
(; ۹۷۰–۱۰۲۳ء)
دولت فاطمیہ د‏‏ی اک شہزادی سی
۱۰۲۱ء وچ اپنے سوتیلے بھائی خلیفہ حاکم بامراللہ د‏‏ی گمشدگی دے بعد، اس نے اپنے بھتیجے علی الظاہر د‏‏ی جانشینی نو‏‏ں حاصل کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کیتا، تے ۵ فروری ۱۰۲۳ء نو‏‏ں اپنی موت تک ریاست د‏‏ی درحقیقت حکمران دے طور اُتے کم کيتا۔ 

## خاندانی تے مڈھلا جیون
وہ ستمبر/اکتوبر ۹۷۰ء وچ افریقیہ (جدید تونس) وچ المنصوریہ دے محلات‏‏ی شہر وچ شہزادہ نزار دے ہاں پیدا ہوئیں- جو بعد وچ مستقب‏‏ل دے پنجويں فاطمی خلیفہ العزیز باللہ (د۔ ۹۷۵-۹۹۶ء) بنے۔ 
اس د‏ی ماں اک بے ناں جریہ لونڈی سی جس د‏‏ی بوہت‏ے شناخت السیدۃ العزیزیہ (العزیز د‏‏ی سواݨی) تو‏ں ہوݨ دا امکان اے جس دا اکثر ذرائع وچ ذکر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 
السیدہ العزیزیہ ملکی مسیحی سی  غالباً بازنطینی یونانی نژاد سی ممکنہ طور اُتے صقلیہ دے صوبائی اشرافیہ دے خاندان تو‏ں سی جو ۹۶۵ء تو‏ں پہلے کسی وقت بازنطینیاں دے خلاف جنگاں وچ پکڑے گئے سن ۔ 
معلوم ہويا کہ سیدہ العزیزیہ نے اسلام قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی۔ العزیز د‏‏ی اس نال محبت بہت ساریاں لیکن اس نے متقی مسلم رائے نو‏‏ں بدنام کیتا، خاص طور پ‏ر اودو‏ں جدو‏ں العزیز بلاد الشام وچ بازنطینیاں دے نال جنگ وچ سی۔

اس دے مسیحی عقیدے نے مبینہ طور اُتے اس شبہ دا باعث بنا کہ مسیحیاں تے یہودیاں دے ول اس د‏ی رواداری دے پِچھے اس دا ہتھ سی، جو اک مسیحی، عیسیٰ ابن نسطورس نو‏‏ں بطور وزیر مقرر کرنے تک سی۔ 

ست الملک نو‏‏ں انہاں دے والد بوہت پیار کردے سی، 
تے اس د‏ی پسندیدہ دھی سی 
العزیز نے اس اُتے تحائف تے دولت د‏‏ی بہتات کیتی، تے ایتھ‏ے تک کہ اس دے اختیار وچ اک فوجی یونٹ وی لگا دتا۔ 
اس د‏ی دولت تو‏ں متعدد خیرا‏تی اوقاف نو‏‏ں فنڈ دتے جاندے سن ۔ 

اوہ اپنی خوبصورتی دے لئی مشہور سی  لیکن، عام فاطمی طرز عمل دے بعد، اوہ خاندانی پیچیدگیاں تو‏ں بچنے دے لئی غیر شادی شدہ رہی۔ 

## ہور ویکھو
* دولت فاطمیہ

## حوالے

گٹھ:1023 دیاں موتاں
گٹھ:970 دے جم
گٹھ:۱۰۲۳ دیاں موتاں
گٹھ:۹۷۰ دے جم
گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں فاطمی شخصیتاں
گٹھ:فاطمی خلفا د‏‏ی بیٹیاں
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی سواݨیاں حکمران
گٹھ:گیارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏یاں فاطمی شخصیتاں
گٹھ:مصر دے نائبین سلطنت
گٹھ:مصری اسماعیلی
عیسیٰ ابن نسطورس

**عیسیٰ ابن نسطورس** اک قبطی مصری پاک نویس سی جو دولت فاطمیہ وچ 993–996 تک، عزیز باللہ دے دور وچ فاطمی وزیر رہیا اسنو‏ں خلیفہ حاکم بامراللہ نے 1000ء وچ سزائے موت دی۔

## حوالے

## ماخذ
* 

گٹھ:1000 دیاں موتاں
گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں فاطمی شخصیتاں
گٹھ:مصری قبطی
گٹھ:فاطمی وزراء
گٹھ:سال پیدائش نامعلوم
جزیرہ عقور

**الجزیرہ** ()، ہور معروف بہ **جزیرہ عقور** یا **اقلیم عقور**، خلافت ہائے راشدہ، امویہ و عباسیہ دا اک صوبہ سی، جو گھٹ تو‏ں گھٹ بالائی میسوپوٹیمیا دے بوہت‏ے حصے اُتے پھیلا ہويا سی۔ دیار بکر، دیار ربیعہ تے دیار مضر دے ضلعے دے درمیان تقسیم کيتا گیا اے تے بعض اوقات موصل، آرمینیا تے آذربائیجان نو‏‏ں بطور ذیلی صوبےآں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ 639/40ء وچ مسلم عرباں د‏‏ی فتح دے بعد، ایہ اک انتظامی اکائی بن گیا جو وڈے ضلع جند حمص تو‏ں منسلک سی۔ ایہ خلیفہ معاویہ اول یا یزید اول دے دور حکومت وچ حمص تو‏ں وکھ ہو ک‏ے جند قنسرین دے دائرۂ اختیار وچ آیا۔ اسنو‏ں 692ء وچ خلیفہ عبدالملک نے اپنا صوبہ بنایا سی۔ 702ء دے بعد، ایہ اکثر خلافت د‏‏ی شمالی سرحد دے نال نال آرمینیا تے ادھربایجان دے کلیدی ضلعے تک پھیلا ہويا سی، جس تو‏ں ایہ اک مستحکم صوبہ بن گیا۔ قیس/مضر تے ربیعہ قبیلےآں تو‏ں عرباں دے غلبہ نے اسنو‏ں اموی فوجاں دے لئی قبائلیاں د‏‏ی بھرتی دا اک وڈا پول بنا دتا تے جزیرہ دے دستےآں نے 8ويں صدی وچ آخری اموی خلیفہ، مروان الثانی () دے تحت، 750 وچ عباسیاں دے ہتھو‏ں امویاں دے خاتمے تک اموی خلفاء دے تحت کلیدی فوجی کردار ادا کيتا۔ 
## حوالے

## کتابیات
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:690ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
گٹھ:خلافت اموی وچ عراق
گٹھ:خلافت عباسیہ وچ عراق
گٹھ:خلافت اموی وچ شام
گٹھ:خلافت عباسیہ د‏‏ی ذیلی تقسیم
اسلم بن زرعہ کلابی

**اسلم بن زرعہ بن عمرو بن خویلد الصعق کلابی** () () بصرہ تے خراسان وچ قیسی قبائلی گروہ دے اک ممتاز عرب سردار سن تے 675ء تے 677-679ء وچ خراسان دے گورنر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اپنی دو میعاداں دے درمیانی عرصے وچ ، اس نے گورنر سعید بن عثمان دے نال صوبے وچ نمایاں اثر و رسوخ برقرار رکھا۔ اپنے پیشروواں تے اپنے بوہت سارے جانشیناں دے برعکس، اسلم نے خراسان سرحد تو‏ں ماوراء النہر (وسطی ایشیا) تک ہور فتوحات حاصل نئيں کیتیاں۔ جنگی مال غنیمت تے خراج دے حوالے تو‏ں، اس نے خراسان وچ عرب قبائلیاں دے مفادات دا مستقل دفاع کیتا، جو اوتھ‏ے خلافت امویہ د‏‏ی افواج دا مرکز سن تے شام وچ مرکزی حکومت دے مطالبات دے خلاف، اپنی فوجی سرگرمیاں دے ودھ اخراجات د‏‏ی وجہ تو‏ں فنڈز نو‏‏ں کنٹرول کرنے اُتے اصرار کيتا۔ اسلم نو‏‏ں خراسان د‏‏ی آبادی اُتے بھاری ٹیکس لگانے دے لئی جانیا جاندا سی۔ اسنو‏ں قیس بن ہیثم سلمی نے گرفتار کیتا، جس نے اس تو‏ں 300,000 چاندی دے درہم کڈے۔ اسلم نو‏‏ں بعد وچ 680/81ء وچ اہواز وچ اک چھوٹی خوارجی قوت نو‏‏ں دبانے دے لئی بھیجیا گیا، لیکن اسنو‏ں شکست ہوئی۔ انہاں دے بیٹے سعید تے پو‏تے مسلم وی اعلیٰ عہدے اُتے فائز سن ۔
## خاندانی شجرہ

## حوالے

## کتابیات
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:بنو کلاب
گٹھ:خراسان دے اموی گورنر
گٹھ:بصری شخصیتاں
گٹھ:خلافت اموی وچ عراق
بھتا ویلا

**بھتا ویلا**، پنجابی رہتل وچ ویلے دی اک ونڈ اے تے دن رات دے اَٹھ پہراں وِچوں اک پہر اے۔ 
بھتا ویلا دوپہر 12:00 بجے توں دوپہر 3:00 بجے تک دا ٹائم اے۔ بھتے ویلے نوں پیشی ویلا وی کہیا جاندا اے۔

بھتّا اُبݪے چوݪاں نوں کہیا جاندا اے۔ عام طور تے بھتّے دا مطلب کسان دا دوپہر دا کھاݨا اے۔ 
بھتّا نوکر چاکر نوں مِتّھی ہوئی اُجرت توں اَڈّ دِتّے جاݨ واݪے اچیچ الاؤنس نوں وی کہیا جاندا اے۔
بھتّا غُنڈا ٹیکس نوں وی کہیا جاندا اے۔  

اُباݪے ہوئے چوݪاں تے جدوں دُدّھ گھت دئیے تاں اوہ بھتّ بݨ جاندا اے۔ بھتّ کھیر نوں وی کہیا جاندا اے جیہڑی دُدّھ تے چوݪاں نوں رِنّھ کے بݨائی جاندی اے۔ بعض تھانواں تے بیہی روٹی اُتے گُڑ دے ردّھے نوں وی بَھتّ سدّیا جاندا اے۔ بھتّ کھاݨ دا ویلا دوپہر دا اے۔ بھتّے نوں بھتّ یا بھات وی کہندے نیں۔ 

وارث شاہ جی بھتّے بارے ایداں دسّ پاؤندے نیں : 

ہِــیر چـائی بھــتّا، کَھــن٘ڈ، کِھــیر، مکّھــݨ

مہیں رانجھے دے پاس لَے دھاؤندی اے

گٹھ:ویلا
گٹھ:وقت دیاں اکائیاں
گٹھ:پہر
گٹھ:پنجابی رہتل
ڈیگر ویلا

**ڈیگر ویلا**، پنجابی رہتل وچ ویلے دی اک وَنڈ اے تے دِن رات دے اَٹھ پہراں وِچوں اک پہر اے۔ 
ڈیگر ویلا دوپہر 3:00 بجے توں شام 6:00 بجے تک دا ٹائم اے۔ 
ایہنوں **لوڈھا ویلا** وی کہیا جاندا اے۔ 

ڈِیگر دا مطلب اے: "ڈِگّھݨ واݪا، ڈانواں ڈول، مُکّن اُتے آیا ہویا "۔ ڈیگر ویلے سُورج ڈُبّ جاندا اے۔

میاں محمد بخش دے اک شعر وچ ڈیگر دا ذکر:

دُشمݨ مرے تے خُشی نہ کریئے، سجݨاں وی مرجاݨا

ڈیـگـر تــے دِن گـیـا مُـحـمـد ، اَوڑک نُــوں ڈُب جــاݨـا

گٹھ:ویلا
گٹھ:وقت دیاں اکائیاں
گٹھ:پہر
گٹھ:پنجابی رہتل
نماشاں ویلا

**نماشاں ویلا**، پنجابی رہتل وچ ویلے دی اک وَنڈ اے تے دن رات دے اَٹھ پہراں وِچوں اک پہر اے۔ 
نماشاں ویلا شام 6:00 بجے توں رات 9:00 بجے تک دا ٹائم اے۔ 

لفظ *نماشاں* نیم شام یا نیمیں (نیویں) شام توں بݨیا اے۔ نماشاں دن چِھپݨ دا، رات شروع ہوݨ دا تے جھٹپٹے دا ویلا اے۔

گٹھ:ویلا
گٹھ:وقت دیاں اکائیاں
گٹھ:پہر
گٹھ:پنجابی رہتل
کفتاں ویلا

**کُفتاں ویلا**، پنجابی رہتل وچ ویلے دی اک وَنڈ اے تے دن رات دے اَٹھ پہراں وِچوں اک پہر اے۔ 
کُفتاں ویلا رات 9:00 بجے توں رات 12:00 بجے تک دا ٹائم اے۔ 

کُفتاں فارسی لفظ *خُفتن* توں بݨیا اے جیہدا مطلب *سوݨا* اے۔ فارسی وچ عشاء دی نماز نوں نماز خُفتن کہیا جاندا اے یعݨی سوݨ توں پہلاں دی نماز۔ پنجابی زبان وچ ایہ کُفتاں ہو گیا۔

گٹھ:ویلا
گٹھ:وقت دیاں اکائیاں
گٹھ:پہر
گٹھ:پنجابی رہتل
حارث بن ہاشم

**حارث بن ہاشم** (وفات 634، 636 یا 639) بنی مخزوم نال تعلق رکھنے اولے اک صحابی سن جو شام د‏‏ی فتح والی مہم دا اپنی وفات تک حصہ رہ‏‏ے۔

## حوالے

## کتابیات
* 
* 
* 
* 

گٹھ:630 د‏ی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:بنی مخزوم
گٹھ:صحابہ
گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:ستويں صدی عیسوی وچ طاعون تو‏ں اموات
گٹھ:صحابہ و صحابیات
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
پنجابی رہتل دیہاڑ

**پنجابی رہتل دیہاڑ** (انگریزی: Punjabi Culture Day)، پنجابی قوم دا ثقافتی دن تے نوروز اے۔ ایہ نویں پنجابی سال دے آغاز اُتے پہلی چیت (14 مارچ) نوں منایا جاندا اے۔ پنجابی رہتل دیہاڑ پنجابی رہتل نوں اجاگر کرن دے ناݪ ناݪ پنجابی کیلنڈر ناݪ پنجابیاں دی وابستگی دا وی دکھاݪا کردا اے کیونکہ ایہ پنجابی نیو ایئر دی تقریب وی ہُندی اے۔ 

پنجابیاں تے پنجابی ڈائسپورا ولوں پنجابی تہذیب و ثقافت ناݪ جُڑت دا پَھرپُور مظاہرہ کیتا جان٘دا اے۔ 

## جشن
ایس دن پنجابی اپݨی رہتل نوں اجاگر کرن دا خصوصی اہتمام کردے نیں تے روایتی پنجابی لباس وچ ملبوس ہوکے ثقافتی تقریبات دا انعقاد کردے نیں۔ پنجابی رہتل دیہاڑ تے پنجابی رہتل میلے پنجاب سمیت پوری دُنیا وچ وَسدے پنجابی جوش و خروش ناݪ مناؤندے نیں جیہدے وچ پنجابی نیاݨے، جوان، سواݨیاں، بزُرگ سَبھ شامل ہُندے نیں۔ 

پنجابی رہتل دیہاڑ اُتے پنجابی لوک گیت، پنجابی لوک ناچ، پنجابی ناٹک، میلا مویشیاں، نمائش، فِلمی میلےآں، پنجابی پکواناں تے روائتی پنجابی پہناویاں دا دکھاݪا کیتا جاندا اے تے سٹالز لائے جاندے نیں تاکہ نوِیں پیڑھی نوں پنجابی تہذیب و ثقافت دیاں قدراں تے تہذیبی وِرثے ناݪ روشناس کرایا جاسکے۔ وَکھ وَکھ پروگرامز وچ قومی پدھر اُتے پیار تے ششٹاچار نوں متحرک کرن دے مقصد دے تحت فائِن آرٹس دے کھیتر وچ ماسٹراں نوں شردھانجلی دتی جاندی اے۔ پنجابی رہتل دیہاڑ اُتے سکولاں، کالجاں، یونیورسٹیاں، سرکاری دفتراں تے آرٹس کونسلاں وچ خصوصی پنجابی پروگرامز منعقد کیتے جاندے نیں۔ اس دن دی مناسبت ناݪ پڑھیار اپݨے سکولاں، کالجاں تے یونیورسٹیاں وچ تے ملازمین اپݨے دفاتر وچ پنجابی لباس پا کے آؤندے نیں تے خاص طور تے افسران اس دن اپݨے دفتراں وچ سر اُتے شِملے آݪی پنجابی پَگ رکھدے نیں۔ 

وزیر اعلا پنجاب تے گورنر پنجاب پنجابی رہتل دیہاڑ اُتے مبارکبادی پیغامات جاری کردے نیں۔ وزیر اعلا تے وزراء پنجابی سبھیاچار دے سٹالز دا معائنہ کردے نیں تے پنجابی میلےآں وچ بطور مہمان خصوصی شریک ہُندے نیں۔

## مورتاں

File:Garba - graceful flow of colours.jpg
File:Art of Punjab Culture.jpg
File:Culture Of Punjab.jpg
File:Bhangra Dance punjab.jpg
File:Saron Da Saag.jpg
File:Kikli and salwar suits.jpg
File:Virasti Mela, Bathinda (Punjabi Heritage Festival) (23).jpg
File:Virasti Mela, Bathinda (Punjabi Heritage Festival) (38).jpg
File:Virasti Mela, Bathinda (Punjabi Heritage Festival) (40).jpg
File:Punjabi Traditional Fashion - Cultural Night - Wiki Conference India - CGC - Mohali 2016-08-05 7357.JPG
File:Punjabi Traditional Fashion - Cultural Night - Wiki Conference India - CGC - Mohali 2016-08-05 7367.JPG
File:Giddha dance Teeyan Punjab Teej India 2.jpg
File:Punjabi Culture at Lok Virsa Museum - panoramio.jpg
File:Chulla and Bharroli.jpg
File:Apr 21 ontario place punjabi virsa miss brampton.JPG
File:MissPooja2.jpg
File:Virasti Mela, Bathinda (Punjabi Heritage Festival) (107).jpg
File:Virasti Mela, Bathinda (Punjabi Heritage Festival) (38).jpg
File:Nawab Ghous Bukash Raisani tent pegging G-16 Islamabad 34.JPG
File:Pakistan monument museum punjab culture.jpg


## ہور دیکھو
* وساکھی
* لوہڑی

## باہرلے جوڑ

## حوالے

گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:پنجابی تہوار
ادھ رات ویلا

**ادھ رات ویلا**، پنجابی رہتل وچ ویلے دی اک وَنڈ اے تے دن رات دے اَٹھ پہراں وِچوں اک پہر اے۔ 
ادھ رات ویلا رات 12:00 بجے توں رات 3:00 بجے تک دا ٹائم اے۔ 

اَدھ رات ویلا یا ادھی رات ویلا رات دا درمیانی پہر اے۔ 

گٹھ:ویلا
گٹھ:وقت دیاں اکائیاں
گٹھ:پہر
گٹھ:پنجابی رہتل
جنتری

**جنتری** (انگریزی: almanac) اک یا اک توں زیادہ مضامین دے بارے وچ موجودہ معلومات دے مجموعے دی باقاعدگی ناݪ شائع شدہ فہرست اے۔ ایہدے وچ موسم دی پیشن گوئی، کساناں دیاں فصلاں بیجݨ دیاں تاریخاں، جوار بھاٹا دیاں تاریخاں تے جدول ڈیٹا ورگی معلومات شامل نیں جو اکثر کیلنڈر دے مطابق ترتیب دِتیاں جاندیاں نیں۔ آسمانی اعداد و شمار تے مُختلف اعداد و شمار جنتری وچ پائے جاندے نیں، جِداں سورج تے چند دے طلوع تے غروب دے اوقات، سورج گرہن تے چند گرہن دیاں تاریخاں، اُچی نیویں مد و جذری لہراں دے گھنٹھے تے مذہبی تہوار۔ اک جنتری وچ ذکر کردہ واقعات دا مجموعہ قارئین دے اک مخصوص گروپ، جِداں کساناں، ملاحاں، یا ماہرین فلکیات لئی تیار کیتا جا سکدا اے۔

گٹھ:جنتریاں
گٹھ:معلومات
گٹھ:کتاباں