open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پولیکارپ کش

**پولیکارپ کش** ( 16 جنوری 1911 -20 مارچ 1993) اک جرمن-امریکی فزکس گرو سی جنے الیکٹران دے مقناطیسی مومنٹ دی کھوج کیتی۔ اوہنوں 1955 وچ ولیس لیمب دے نال فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
ونسنٹ دو وینیو

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
ہیوگو تھیورل

ہیوگو تھیورل (1903 - 1982) سویڈن دا اک سینسدان سی جینوں فزیالوجی وچ 1955 دا نوبل انعام دتا گیا۔ اوہنوں ایہ انعام اوکسیڈیشن انزائم دی لب تے اثرات پتہ کرن تے ملیا۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
تھامس ہکل ولر

**تھامس ہکل ولر** ( 15 جون 1915-23 اگست 2008) اک امریکی وائرولوجی گرو سی۔ اوہنے پولیو نوں اک ٹیسٹ ٹیوب وچ باندر دے ٹشو تے اگایا۔ اوہنوں 1954 وچ فریڈرک چیپمین روبنز تے جان فرینکلن اینڈرز دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
گٹھ:مائکروبیالوجی
سائرل نارمن ہنشلوڈ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
گٹھ:کیمسٹری گرو
البرٹ کامیو

**البرٹ کامیو** (7 نومبر 1913- 4 جنوری 1960) اک فرانسیسی لکھاری، صحافی تے فلسفی سی۔ کامیو دیاں سوچاں نے نامعقولیت دے فلسفے وچ حصہ پایا۔ کامیو نے اپنے ناول "دا ریبیل" وچ نیشنیل اِزم دی فلاسفی دی مخالفت کیتی، اوہ شخصی آزادی بارے کھوج کردا رہیا۔ کامیو نوں نظریہ وجودیت دا حامی سمجھیا جاندا سی پر اوہ ایس تھوپ دی نفی کردا سی۔ "میں نظریہہ وجودیت دا حامی نئیں، میں تے سارتر حیران آں، کیوں ساڈے ناں اکھٹے لئے جاندے نیں۔"

1957 وچ البرٹ کامیو نوں ادب وچ اہم کم کرن لئی نوبل انعام دتا گیا۔ اوہ ادب وچ سَبھ توں گَھٹ سال زندہ رہن آلا نوبل لاریئیٹ اے، نوبل انعام ملن توں دو سال بعد اک موٹر کار حادثے وچ مر گیا۔

## جم پل
البیغ کامو 1913ء چ الجزائر چ جمئیا ، جہڑا اوس ویلے فرانس دے مَل ہیٹھ سی ۔
## موجودیت

البیغ کامو دیاں کتاباں موجودیت دیاں مثالاں سمجھیاں جاندیاں نیں ۔
## نا معقولیت

## ادبی کم
## کہاوتاں
 
* سبھ جاندے نیں کہ جیون کدھرے جین دے لائق نئیں ہندی ۔

* اپنی تنہائی وچ جیہڑے خوش ہندے نیں اوہ کدی کدی اسے خوشی نال شرمسار وی ہو سکدے نیں ۔

## حوالے

گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
گٹھ:فلسفی
لسٹر پیرسن

لسٹر پیرسن کینیڈا دا اک سیاستدان تے وزیراعظم سی۔ اوہنے یونائیٹڈ نیشنز دی امن فوج دی 1956 وچ سوچ دتی جس باجوں اوہنوں امن دا نوبل انعام وی لبھیا۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
فریڈرک سینگر

**فریڈرک سینگر** (13 اگست 1918) اک برطانوی بائیو کیمسٹری گرو اے جنے دو واری کیمسٹری وچ نوبل انعام لئے نیں۔ اوہنے اے انعام انسولین پروٹین دے وکھالے تے کم کرن لئی تے ڈی این اے تے کم کرن لئی لئے۔ اوہنوں 1958 تے 1980 وچ کیمسٹری دے نوبل انعام دتے گئے (ہور لوکاں وچ جناں نے دو نوبل انعام لئے، میری کیوری، جان بردین تے لینس پالنگ شامل نیں) ۔
## بارلے جوڑ

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
گٹھ:کیمسٹری گرو
ویلا

**ویلا** (انگریزی: Time)، دو واقعات دے رونما ہوݨ دے وچکارلے وقفے نوں کہیا جاندا اے۔

گٹھ:ویلا
گٹھ:ناپ
فزیالوجی

فزیالوجی جیندیاں چیزاں دے کماں دی سائنس اے۔ اے بیالوجی دی ٹعنی اے۔ فزیالوجی چ سائنسی سوچ وچار نال جیندیاں چیزاں تے اوناں دے وکھرے وکھرے انگاں تے ولگن نوں ویکھیا جاندااے۔




فزکسکیمسٹریباٹنیزوالوجیجیون پڑھتمائکروبیالوجینینوٹیکنالوجیفزیالوجی میتھمیٹکس'''

گٹھ:سائنس
گٹھ:سائنسی علم
روپ

**روپ** یا سہنپ (انگریزی:Beauty، اردو:خوبصورتی) کسے بندے، جانور، تھاں، چیز یا سوچ دا اوہ گن اے جیڑا مزے، سکون تے مطلب دااحساس دیوے۔
نوبل انعام

**نوبل انعام** (Nobel Prize) ورھے دے ورھے سارے جگ دے مُلکاں دے لوکاں لئی اک کُھلا اِنعام اے جیہڑا 1901ء وچ سویڈن وچ نوبل فاؤنڈیشن ولّوں شُرُوع کیتا گیا۔ اے انعام فزکس، کیمسٹری، فزیالوجی، ادب، امن تے معاشیات وچ ودِھیا تے نویکلے کَم اُتے دِتا جاندا اے۔ اس انعام دی بنیاد 1895ء وچ سویڈن دے کیمیاء دان تے انجینیئر الفریڈ نوبل نے رکّھی۔

نوبل انعام جِتݨ والے نوں سونے دا اک میڈل، اک ڈپلوما تے پیسے دِتے جاندے نیں۔

## ہور دیکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ
* نوبل انعام جیتو عورتاں

## حوالے

گٹھ:نوبل انعام
قاشان راجواڑا

**قاشان راجواڑا** ، موجودہ تاتارستان چ اک بلغار ریاست سی ۔ وولگا بلغاریہ دے 13ویں صدی عیسوی چ منگول حملے دے بعد ایہہ آزاد ہوگئیا ۔ ایہہ طلائی اردو سلطنت دا باجگزار سی ۔

اس دا راجگھر قاشان شہر سی ۔ اسدی آبادی زراعت پیشہ سی تے شہری لوک تاجر تے دستکار سن ۔ اسدے قلعےآں توں لوہے تے تانبے دیاں بھٹھیاں لبھیاں نیں ۔ 1391ء چ استے "اوشکوئینیکی" روسی دریائی قزاقاں نے مل مار لئیا ۔ تے 1399ء چ ماسکو دیاں فوجاں نے استے مل مار لئیا ۔ 1438ء-1440ء چ اسنوں خانان قازان چ شامل کر لئیا گئیا تے سارے بلغار علاقے اک وار فیر اکٹھے ہو گئے ۔

گٹھ:ترکستان
گٹھ:تاتارستان
گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:روسی راجواڑے
گٹھ:روس
صونغائی سلطنت

سونگھائی سلطنت لہندے افریقہ دی اک افریقی ریاست سی ۔ جہڑی 14ویں صدی عیسوی دے شروع توں 16ویں صدی عیسوی دے اخير تک قائم رہی ۔ سونگھائی تریخ چ وڈیاں افریقی سلطنتاں چوں اک سی ۔ اس سلطنت دا ناں اسدے حکمران نسلی گروہ "سونگھائی" دے ناں تے سونگھآئی سلطنت سی ۔ اس دا راجگھر گاو شہر سی جتھے 11 ویں صدی عیسوی توں ای اک نکی سونگھائی ریاست موجود سی ۔ اسدی طاقت دا مرکز دریائے نائجر دے موڑ تے سی جہڑا اج کل نائجر تے برکینا فاسو چ شامل اے ۔

## سونگھائی بادشاہ

سونگھائی سلطنت اک توں دوجی شکل چ تقریبا 1 ہزار سال تک قائم رہی ، جے کوئی اسدے نشان سلطنت مالی دی باجگزاری چ گاو دی پہلی آبادی توں لبھے ۔ تے بعد چ ایہہ نائجر چ ڈینڈی بادشاہت دی شکل چ موجود رہی ۔

سونگھائی گاو چ تقریبا 800ء دے شروع چ آبا د ہو گئے سن ، پر اسنوں 11ویں صدی عیسوی ، *ڈیا کوسوئی* دے ویلے تک اپنا راجگھر نئیں بنائیا سی ۔ ڈیا ٹبر توں حکومت چھیتی ای سنی ٹبر نے کھو لئی ۔ سلیمان مار ، جس نے شہر تے اقتدار حاصل کر لئیا تے سنی علی بیر دا ناں اختیار کیتا ۔

## سونگھائی شاہی

1340ء چ سونگھائی نے سلطنت مالی دے زوال دا فیدہ چکدے ہوئۓ کامیابی نال آزادی حاصل کر لئی ۔ جانشینی دے جگھڑےآں نے مالی دی سلطنت نوں کمزور کر دتا سی تے اس پاروں اسدے کئی علاقے اس نالوں علیحدہ ہوگئے سن ۔

سونگھائیاں نے گاو نوں اپنا راجگھر بنا لئیا تے لہندے ساحل نال نال اپنی سلطنت نوں توسیع دیندے رہے ۔ 1420ء چ سونگھائی اینے طاقتور ہو گئے کہ ماسینا توں خراج لین لگے ۔ کل ملا کے سنی ٹبر دے 18 بادشاہ ہوئے ۔

## سونی علی بیر

سونگھائی سلطنت دا پہلا وڈا بادشاہ سونی علی بیر سی جس دا ویلا 1454ء توں 1493ء تک سی ۔ علی مالی دے بادشاہاں وانگوں مسلمان تے اک منئیا ہوئیا جنگجو سی ۔ 1460ء چ اسنے سلطنت مالی دے باقی علاقےآں سنے سونگھائی دیاں گوانڈھی ریاستاں نوں فتح کر لئیا ۔

## [[آسکیا محمد]]

سنی علی دا جانشین محمد تورے بنئیا ، جہڑا سونینکے لوکاں چوں سی ، جس نے سونگھائی دا سنہری دور لیاندا ۔ اسوں آسکیا (قبضہ کرن آلا) آکھئیا جاندا سی ۔ اسنے بعد چ ایہہ ناں اپنے لئی پسند کیتا تے اس ٹبر نوں وی ایہو ای ناں مل گئیا ۔ جتھے علی بیر نے علاقے فتح کیتے تے آسکیا محمد نے سیاسی اصلاحات کیتیاں تے سلطنت چ نویں جان پاء دتی ۔ اس نے اک پیچیدہ نوکر شاہی بنائی ، جس چ زراعت ، فوج تے خزانے دے علیحدہ علیحدہ محکمے سن ، جنہاں دے نگرائی کرن آلے اہلکا ر اوہ خود مقرر کردا سی ۔ اک مسلمان ہون دے ناتے آسکیا محمد نے ناصرف منسا موسی وانگ مکہ مکرمہ جا کے حج کیتا بلکہ اسنے مدرسے کھولے تے مسیتاں بنائیاں تے اپنے دربار نوں پورے عالم اسلام دے مفکراں تے شاعراں لئی کھول دتا ۔

## ہور ویکھو

*سلطنت مالی

### حوالے

1 ٹاگیپیرا ۔ صفحہ 497 ۔

2 ہاسکنز ؛ صفحہ 46 ۔

3 سونی علی (2007) انسائکلوپیڈیا برٹانیکا ۔

4 کیون شلنگٹن ، افریقہ دی تریخ ، جلد دوم ، نیویارک ، 2005ء ۔

## باہرلے جوڑ
*سونگھائی سلطنت دا عروج تے زوال 

گٹھ:افریقی سلطنتاں
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:افریقہ
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:وڈیاں سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:سابق سلطنتاں
گٹھ:اسلامی سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دی تریخ
بلورستان

بلورستان (گلگت - چترال) کشمیر دے اک علاقے دا ناں اے جہڑا ہن پاکستان دے شلامی علاقےآں دا حصہ اے ۔ 

بلورستان دی مرکزی انتظامی اکائی گلگت ایجنسی یکم نومبر 1947ء توں پہلے 106 سال تک کشمیر دے نام نہاد مہاراجے دے قبضۓ چ رہی ۔ 

## تریخ

اس علاقے دے لوکاں دی ہندو ڈوگرہ حکومت دے خلاف بغاوت دے بعد علاقے نوں آزاد کروا لئیا گئیا تے ایتھے دے آخری ڈوگرہ گورنر برگیڈیئر گھنسارا سنگھ نوں گرفتار کر لئیا گئیا ۔ 15 دن تک آزاد حکومت دے طور تے رہن دے بعد گلگت دے لوکاں نے پاکستان چ شمولیت اختیار کر لئی ۔ تریخ دیاں کتاباں چ ایس علاقے نوں بلورستان تے داردستان وی لکھئیا گئیا اے ۔ پروفیسر احمد حسن دانی نے اپنی کتاب "پاکستان دے اتلے علاقےاں دی تریخ" چ لکھئیا اے کہ چین تے وسطی ایشیا دے تریخ دان اس علاقے نوں مجموعی طور تے بلورستان آکھدے سن ۔

## موجودہ صورتحال

برطانوی راج وانگوں پاکستان لئی اینہاں علاقےآں دی تزویزیائی اہمیت اے ۔ اس علاقے دی 100 فیصد آبادی مسلمان اے ۔
باسوٹولینڈ

باسوٹولینڈ دکھنی افریقہ چ برطانیہ دی اک کالونی سی ، جسنوں کیپ کالونی دے اس علاقے نوں کنٹرول کرن چ ناکامی دے بعد 1884ء چ قائم کیتا گئیا سی ۔ اسنوں ست انتظامی علاقےآں چ ونڈیا گئیا سی ۔

باسوٹولینڈ نوں 4 اکتوبر 1966ء چ برطانیہ توں آزادی دے بعد لیسوتھو بادشاہت دا ناں دتا گئیا ۔
بھڑ ماونڈ

بھڑ ماونڈ پاکستان چ واقع ٹیکسلا دے کھنڈراں دا سب توں پرانا حصہ اے ۔ 

## کھدائی

بھڑ ماونڈ دے کھنڈراں نوں پہلی وار سر جان مارشل نے 1913ء توں 1925ء دے عرصے چ کھودیا ۔ اس دا کم سر مورٹمر ویہلر نے 1944ء توں 1945ء چ تے ڈاکٹر محمد شریف نے 1966ء توں 1967ء چ اگے ودھائیا ۔ ہور کھدائی 1998ء توں 2000ء تک بہادر خان تے 2003ء چ ڈاکٹر اشرف تے محمود الحسن نے کیتی ۔

## کھنڈرات

اس شہر دے کھنڈر اتلےاوں دکھن چ تقریبا 1 کلومیٹر تے چڑھدےاوں لہندے تقریبا 600 میٹر دے رقبے تے پھیلے ہوئے نیں ۔ اینہاں کھنڈراں دا سبتوں پرانا حصہ پنجویں تے چھیویں صدی قبل مسیح نال تعلق رکھدا اے ۔ اس دے بعد آلی سطح چوتھی صدی قبل مسیح نال تعلق رکھدی اے تے سکندر اعظم دے پنجاب تے حملے ویلے آباد سی ۔ تیجی سطح موریا سلطنت دے ویلے چ تیجی صدی قبل مسیح چ آباد سی ۔ اینہاں کھنڈراں دی چوتھی تے سبتوں اتلی سطح موریہ ٹبر دے بعد دے زمانے نال تعلق رکھدی اے ۔ 

کھنڈارات نوں ویکھ کے پتہ لگدا اے کہ شہر دیاں گلیاں تنگ سن تے ایتھے واقع گھر بلاترتیب سن ۔ گھراں چ باہرلے پاسے کوئی کھڑکیاں نئیں سن بلکہ اندر صحن ول کھڑکیاں کھلدیاں سن ۔ صحن کھلے سن تے اینہاں دے دوالے 15 توں 20 کمرے ہندے سن ۔

## تریخ

خیال اے کہ حخمانیشی سلطنت دے بادشاہ دارا اول نے 518 قبل مسیح ج بھڑ نوں فتح کیتا ، پر ایہہ خیال صرف تحریراں تے مبنی ای اے ۔ 326 ق م چ سکندر اعظم نے اس علاقےنوں فتح کیتا ۔ راجہ امبھی دے بارے چ معلوم ہندا اے کہ اس نے اس موقع تے یونانی بادشاہ دی ایتھے دعوت کیتی ۔ اس بادشاہ نے سکندر دے اگے ہتھیار سٹ دتے سن تے سکندر نوں ہاتھی سواراں دا اک دستہ پیش کیتا سی ۔ 316ء چ مگدھ دے بادشاہ چندر گپت موریا نے ، جہڑا موریا سلطنت دا بانی سی ، پنجاب دا علاقہ فتح کیتا تے ٹیکسلا دی آزادی وی سلب ہو گئی تے ایہہ صرف اک صوبائی صدرمقام رہ گئیا ۔ پر فیر وی ایہہ شہر اہم رہیا تے تجارت تے تعلیم دا مرکز رہیا ۔ چندر گپت دے پوتے اشوک دے زمانے چ بدھ مت نے ایتھے پیر جمائے تے بدھ راہب ایتھے آباد ہوئے ۔ اشوک اعظم دے متعلق آکھئیا جاندا اے کہ اپنے پیؤ دے ویلے چ ایہہ بطور ولی عہد ایتھے رہندا سی ۔ 184 ق م چ یونانیاں نے باختر توں گندھارا تے پنجاب تے حملہ کیتا ۔ اس ویلے توں ایتھے یونانی بادشاہ دمیتریوس رہائش پزیر ہو گئیا ۔ 

## ہور ویکھو

* سرکپ

* سرسکھ

* جھولیاں

* ٹیکسلا

* موہرا مرادو

* گندھارا

گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ

گٹھ:پاکستان
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
مشار یورت

**مشار یورت** (تاتاری بولی : مشار یورتی تے روسی بولی : مشارسکی یورت ؛ مطلب مشاراں دا وطن) ، ریازان راجواڑا تے ماسکو تے نیژنی نووگورد راجواڑے دی سرحد تے طلائی اردو سلطنت دا اک نیم آزاد راجواڑا سی ۔ اینہاں علاقےآں چ وولگا بلغاریہ دے ویلے ، جہڑے کہ ابتداء چ مردوویاں نے اباد کیتے سن ، ترک نسل دے لوک وی ایتھے آباد ہوگئے ، جنہاں نے اسلام قبول کر لئیا سی ۔ 1298ء چ شیرین قبیلے دے حسین اوغلی محمد مقامی ترک تے مردووی لوکاں نوں متحد کر کے اک راجواڑے دی نیونہہ رکھی ۔ مشار یورت دا راجگھر مشار شہر سی (روسی دستاویزاں چ "گرادوک مشارسکی") ۔ 1393ء چ توختامش نے مشار یورت ماسکو نوں دے دتا ۔ 1445ء چ سوزدال دی جنگ چ فتح دے بعد ماسکوی گرینڈ ڈیوک وسیلی دوم نوں ایہہ علاقہ قاسم خان نوں پیش کرن تے مجبور کیتا گئیا ۔ جس دے بعد اس علاقے تے قائم کیتی گئی خانان قاسم ماسکو تے خانان قازان وچکار "بفر ریاست" بن گئی ۔

## ہور ویکھو

*خانان قاسم
*خانان قازان
*طلائی اردو

گٹھ:خانان
گٹھ:خانیت
گٹھ:تاتارستان
گٹھ:روس
گٹھ:روس دے علاقے چ قائم سابق مسلم ریاستاں
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
اودیسا سویت جمہوریہ

**اودیسا سویت جمہوریہ** ، اک گھٹ چر لئی قائم رہن آلی سویت جمہوریہ سی ، جہڑی سابق روسی سلطنت دے خیرسون گورنوریٹ تے بیسارابیا گورنوریٹ دے علاقےآں تے 31 جنوری 1918ء چ قائم ہوئی ۔ اس نوں چلان آلا ادارہ "عوامی نمائندےآں دی کونسل" سی ، جس نوں انقلابیاں تے بالشویکاں نے قائم کیتا سی ۔

اینہاں نے اودیسا دے اک آزاد شہر ہون دا اعلان کیتا تے پیتروگراد دی بالشویک حکومت نال اتحاد کیتا ۔

شہر نے اپنی کرنسی جاری کیتی ، تے خانہ جنگی تے علاقے دی غیر یعقینی صورتحال دے وچ ، اس کرنسی دی قیمت سابق روسی سلطنت دے علاقے چ قائم کسے وی مرکزی حکمت نالوں ودھ سی ۔

اپنے گھٹ چر تے غیر یعقینی سیاسی حالات پاروں اودیسا عوامی جمہوریہ نوں بالشویک روس سنے کسے وی دیس نے تسلیم نئیں کیتا سی ۔ ایہہ جمہوریہ اپنے قیام دے صرف دو مہینے مگروں 13 مارچ 1918ء چ اپنےانجام نوں پہنچ گئی ، جدوں استے جرمنی تے آسٹرو ہنگری دیاں فوجاں نے مل مار لئیا سی ۔

## حوالے
* یوکرین دی تریخ ۔ حصہ III ۔ 2003ء - 1917ء

گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:گھٹ مدتی دیس
گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:روس
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:سویت یونین
گٹھ:سویت ریاستاں
گٹھ:ابتدائی سویت ریاستاں
چیچا وطنی

**چیچا وطنی**  پنجاب پاکستان دے ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچا وطنی دا اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل چیچا وطنی دا راجگڑھ اے ۔
چیچا وطنی ساہیوال شہر توں لہندے پاسے 45 کلومیٹر دے فاصلے تے وسدا اے ۔
چیچا وطنی دریائے راوی دے کبھے کنڈھے توں کچھ کلومیٹر دور لہور کراچی جی ٹی روڈ تے آباد اے ۔ ایہہ لہور کراچی جی ٹی روڈ تے فیصل آباد وہاڑی روڈ دے سنگم تے واقع اے ۔

چیچا وطنی دا علاقا نہر لوئر باری دوآب توں نکلن آلیاں نہراں 12 ایل ، 11 ایل تے 14 ایل ، نال سیراب ہندا اے تے کپاہ تے جھونے دی پیداوار لئی مشہور اے ۔

چیچا وطنی دے نیڑے انگریزاں دا ریل گڈیاں دے بھاف آلے انجناں نوں ایندھن مہیا کرن لئی لائیا ہوئیا جنگل اج وی قائم دائم اے تے پاکستان دے چند مشہور جنگلاں چوں اک اے ۔

چیچا وطنی دا موجودہ شہر انگریزاں نے لہور کراچی ریلوے ٹریک بچھان دے بعد اس ٹریک تے اک نکے جہے قضبے دی شکل چ آباد کیتا سی ۔ جدوں اصل چیچا وطنی شہر ، جیہنوں پراݨا چیچا وطنی آکھیا جاندا اے ، لوئر باری دوآب نہر دے دوجے پاسے کمالیا آلے پاسے وا‍‏قع اے ۔

چیچا وطنی شہر دی آبادی تقریبن 1 لکھ اے ۔

تحصیل چیچا وطنی وچ تقریبن 200 توں ودھ پنڈ شامل نیں تے پنڈاں وچ آبادی دی اکثریت جٹآں تے مشتمل اے تے دوجے قبیلےآں وچ راجپوت ، آرائیں ، ڈوگر وغیرا شامل نیں ۔

جٹاں دے قبیلےآں وچ ایتھے دھوتھڑ ، اولکھ ، ورک ، سپرا ، وینس ، وڑائیچ ، ڈھلوں وغیرا آباد نیں ۔

چیچا وطنی دے مشہور پنڈاں چ چک 44 باراں ایل ، چک 45 باراں ایل ، چک 168 نو ایل ، چک 31 گیاراں ایل وغیرا شامل نیں ۔

گٹھ:پنجاب دے شہر
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:ضلع ساہیوال
یوکرین عوامی جمہوریہ

یوکرینی عوامی جمہوریہ ، انقلاب روس دے بعد اج دے یوکرین دی بھوئیں (دھرتی) دے اک حصے تے قائم ہون آلی اک جمہوریہ سی ، جس دا سربراہ سیمون پتلیورا سی ۔ ایہہ ریاست 1917ء توں 1920ء تک قائم رہی ۔ اس دا راجگھر کیف شہر سی تے کرنسی دا ناں ہریونیا سی (اج دے یوکرین دی کرنسی دا وی ایہو ای ناں اے) ۔

## سینترالنا رادا

سوشلیٹ اکثریت آلا سینترالنا رادا (مرکزی کونسل) 17مارچ 1917ء چ ، انقلاب فروری دے کجھ چر بعد قائم کیتی گئی (رادا یعنی "کونسل" ، جہڑا روسی اصطلاح سویت دے برابر اے) ۔ اس دا صدر معزز تریخ دان میخائلو ہروشیوسکی سی ۔ کیف (کیو) چ روسی عارضی حکومت تے بالشویکاں دے وچکار جنگ چ سینترالنا رادا نے اپنی حمایت بالشویکاں دے پچھے رکھی ۔ حکومتی فوجاں نوں شکست دے بعد باہر کڈن دے مگروں "رادا" نے 22 نومبر 1917ء نوں اک خودمختار یوکرینی جمہوریہ دا اعلان کیتا ، پر روس نال وی تعلق رکھئیا ۔ کجھ چر پچھوں دسمبر 1917ء چ اقتدار تے قبضہ کرن لئی بالشویکاں دے اک گروہ نے "ساریاں یوکرینی سویتاں دی کونسل" قائم کیتی ۔ پر کیو چ بالشویکاں دی مقبولیت دے فقدان پاروں جدوں اک کوشش ناکا م ہوگئی تے تد بالشویک خرکیو چلے گئے تے یوکرینی سویت اشتراکی جمہوریہ دے قیا م دا اعلان کیتا ۔ روسی بالشویک لال فوج سویت حکومت دی مدد لئی یوکرین چ داخل ہوگئی ۔

25 جنوری 1918ء چ سینترالنا رادا نے چوتھا یونیورسل جاری کیتا تے بالشویک روس نال تعلق توڑ کے آزاد یوکرینی ریاست دے قیام دا اعلان کیتا ۔ اس دے کجھ دناں مگروں ای لال فوج نے کیف دا محاصرہ کر لئیا ۔ 

بالشویکاں دے محاصرے تے اپنے بوہتے علاقے گوان دے مگروں رادا غیر ملکی مددلین تے مجبور ہو گئیا تے 9 فروری 1918ء چ جرمن سلطنت نال اسدا اتحادی ہون دا بریسٹ لیتووسک دا معاہدہ کیتا ۔ جرمنی نے بالشویکاں نوں یوکرین توں نکلن تے مجبور کر دتا ، پر اس وار یوکرینیاں دی اکثریت "رادا" دے سحر توں نکل چکی سی ۔ اندرونی جھگڑےآں دے اٹھن تے اپنےعلاقےآں تے موثر کنٹرول نا ہون دے پاروں جرمناں نے 29 اپریل 1918ء چ سنترالنا رادا نوں ختم کر دتا ۔ اس توں پہلے رادا نے یوکرینی عوامی جمہوریہ دا آئین دی منظوری دے دتی سی ۔

## ہور ویکھو

*یوکرین

گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:یوکرین
گٹھ:یوکرین دی تریخ
گٹھ:روس
گٹھ:روسی سلطنت دے بعد دیاں ریاستاں
گٹھ:روس دی تریخ
ولارڈ لیبی

**ولارڈ لیبی**اک امریک‏‏ی طبعیاتی کیمیاءدان سن ۔ جنھاں انہاں دے ریڈیو کاربن ڈیٹنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں جانیا جاندا اے اس کم د‏‏ی وجہ تو‏ں رکازیات دے شعبے وچ اک انقلاب برپا ہوئی۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام برائے کیمیا

## حوالے

گٹھ:1908 دے جم
گٹھ:1980 دیاں موتاں
گٹھ:امریک‏‏ی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:کیمیاء وچ نوبیل انعام یافتہ
گٹھ:مینہیٹن منصوبہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:نوبل انعام برائے کیمیاء وصول کنندگان
گٹھ:گرینڈ جنکشن، کولوراڈو دیاں شخصیتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قومی اکادمی برائے سائنس دے ارکان
گٹھ:جامعہ کیلیفورنیا، برکلی دے فضلا

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
گٹھ:کیمسٹری گرو
پیٹر میڈاوار

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
رابرٹ ہوفسٹڈٹر

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ہارورڈ یونیورسٹی

**ہارورڈ یونیورسٹی** کیمبرج میساچیوسٹس امریکہ اک یونیورسٹی اے  جینوں 1636 چ بنایا گیا سی۔ ایہ ودیا پڑھائی لئي امریکہ دا سب توں پرانا ادارہ اے۔ ایدا ناں ہارورڈ،  جان ہارورڈ دے ناں تے رکھیا گیا جینے اپنیاں کتاباں تے پیسے اینوں دتے۔
ایس یونیورسٹی نے 75 نوبل انعام جتن والے بناۓ نیں۔ اٹھ امریکی صدر ایتھوں پڑھے نیں۔

## ہور ویکھو

* دنیا دیاں ودیا یونیورسٹیاں
خٹک

خٹک اک پٹھان قبیلے دا ناں اے جیڑا پاکستان دے صوبہ سرحد چ سند دریا دے لیندے کنڈیاں تے وس ریا اے۔ اے کرک توں مالاکنڈ تک وکھریا ہویا اے ایدا گڑھ اکوڑھ خٹک اے جیڑا پشاور توں چڑدے پاسے 50 کلومیٹر دے پینڈے تے اے۔
الیگزنڈر پروخروف

**الیکزینڈر پروکورو** اک مغربی جرمنی دے فزکس دان اورنوبل انعام برائے فزکس جیتنے والے فزکس دان سن ۔ انہاں نے ایہ انعام 1964 وچ ہم وطن سائنس داننکولے باسو تے اک امریک‏‏ی سائنس دان چارلس ہارڈ ٹاونس دے نال مشترکہ جِتیا جس د‏‏ی وجہ کوانٹم الیکٹرونکس تو‏ں جڑے انہاں دے کم سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوسکیلیٹر تے ایمپلی فائیر د‏‏ی تخلیق ممکن ہوئی۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام برائے فزکس

## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:۱۹۱۶ دے جم
گٹھ:۲۰۰۲ دیاں موتاں
گٹھ:بصریاتی فزکس دان
گٹھ:ویہويں صدی دے ماہرین فزکس
گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏یاں سوویتی عسکری شخصیتاں
گٹھ:روسی مؤجد
گٹھ:روسی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:روسی فزکس دان
گٹھ:سوویندی موجدین
گٹھ:سویت یونین دے نوبل انعام یافتگان
گٹھ:نوبل انعام برائے فزکس وصول کنندہ
گٹھ:سوویتی فزکس دان
گٹھ:سینٹ پیٹرز برگ اسٹیٹ یونیورسٹی دے فضلا

گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:2002 دیاں موتاں
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ڈورتھی ہوجکن

**ڈوروتھی ہودگکنگ** اک برطانوی سواݨی کیمیادان سی جنھاں نے پروٹین د‏‏ی کرٹیلوگرافی تخلیق کيتی جس اُتے انھاں ۱۹۶۴ء دا نوبل انعام برائے کیمیا دتا گیا۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام برائے کیمیا

## حوالے

گٹھ:۱۹۱۰ دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں
گٹھ:1910 دے جم
گٹھ:1994 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز نوبل انعام یافتگان
گٹھ:برطانوی سواݨیاں سائنسدان
گٹھ:برطانوی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:سواݨی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:سواݨیاں حیاتیات دان
گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا
گٹھ:سومرویل کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:قاہرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:لینن امن انعام وصول کنندگان
گٹھ:ماہرین قلمیات
گٹھ:نوبل انعام برائے کیمیاء وصول کنندگان
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی سواݨیاں سائنس دان
گٹھ:ویہويں صدی دے کوئکر
گٹھ:نیونہم کالج، کیمبرج دے فضلا

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
رانا محمد حنیف خان

**رانا محمد حنیف خان ** 22 اکتوبر، 1974ء توں لیکے 28 مارچ، 1977ء تک پاکستان دا خزانہ وزیر ریا۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:زندہ لوک
میخائل شولوخوف

**مخائیل الیکساندرووک شولوخوو** (روسی: Михаи́л Алекса́ндрович Шо́лохов؛ –  21 فروری 1984) اک روسی ناول کار سی جسنوں 1965 وچ ساہت دا نوبل انعام ملیا سی۔ اوہ روسی انقلاب، سول جنگ تے تجمیع دوران، ڈان کساکاں دی زندگی تے قسمت دے بارے لکھن لئی مشہور اے۔

## حوالہ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:روسی شخصیتاں

گٹھ:ساہت دا نوبل انعام
شموئل یوسف ایگنون

**شموئل یوسف ایگنون**

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
وڈا اک

**وڈا اَکّ**سجری سویر ٹبر اد اک بوٹا اے۔ ایہدے دل دی مورت ورگے گوڑھے ہرے رنگ دے پتے ہوندے نیں جیہڑے 6–9 انچ لمے ہوندے نیں۔ ایہنوں بی توں اسانی نال اگایا جاسکدا اے۔ ایہدا بی ڈنگراں لئی زریلا ہوندا اے۔ ایہ بوٹا دوائیاں وچ وی ورتیا جاندا اے۔

پنجاب وچ ایہ سڑکاں دے کنڈیاں دے یا جنکلی تھانواں تے ایہ بوٹا ملدا اے۔
## ہور ویکھو
* پنجاب دے جنگلی پھل

## بارلے جوڑ
فرانسس روس

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
راگنر گرانٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن لوک
ہر گوبند کھُرانا

**ہر گوبند کُھرانا** (Har Gobind Khorana) (9 جنوری 1922ء - 9 نومبر 2011ء) اک بائیو کیمسٹ سی۔ 

اوہ یونیورسٹی آف وسکانسن وچ میڈیسن دی فیکلٹی وچ سی، اوس دوران اوہناں نے مارشل نرنبرگ تے رابرٹ ہولر دے نال مشترکہ تحقیق وچ نیوکلک ایسڈز وچ نیوکلیوٹائڈز دی ترتیب نوں ظاہر کیتا، جو کہ خُلیے دے جینیاتی کوڈ دی حامل ہُندی اے، جو پروٹین دی خُلیے دی ترکیب نوں کنٹرول کردا اے۔ اس تحقیق دے سبَب اوہناں 1968ء وچ نوبل انعام برائے فزیالوجی تے میڈیسن حاصل کیتا۔ ہر گوبند کھرانا تے مارشل نیرن برگ نوں اوسے سال کولمبیا یونیورسٹی ولوں لوئیسا گراس ہاروٹز پرائز نال وی نوازا گیا۔

امریکا وچ اوہناں نوں "نیشنل میڈل آف سائنس" دتا گیا۔ میساچیوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ کیمسٹری تے بیالوجی دے پروفیسر تعینات ہوئے۔ سکرپس ریسرچ انسٹیٹیوٹ دے بورڈ آف سائینٹفک گورنرز دے ممبر سی۔

ہر گوبند کھرانا لہندے پنجاب توں تعلق رکھݨ والے پنجابی سی۔ اوہ 9 جنوری 1922ء نوں موجودہ پنجاب، پاکستان دے ضلع خانیوال دے پنڈ رائے پور وچ پیدا ہوئے۔ اوہناں نے 1966ء وچ امریکا دی شہریت اختیار کیتی۔ 

## بارلے جوڑ

* http://web.mit.edu/chemistry/www/faculty/khorana.html

## ہور دیکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1922 دے جم
گٹھ:سائنسدان
گٹھ:پنجابی سائنسدان
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
یاسوناری کاواباتا

اک جاپانی ناول کار اتے کہانی کار اے جہڑا 1968 وچّ ساہت دا نوبل انعام جتن والاں پہلا جاپانی لیکھک بنیا۔ اسدیاں رچناواں نوں بین الاقوامی  پدھر اتے مانتا ملی اتے اسنوں اج ہی وڈی گنتی وچّ پڑھیا جاندا اے۔

## جیون
اسدا جم اوساکا، جاپان وچّ اک مشہور ڈاکٹراں دے ٹبر (پروار) وچّ ہویا۔ ایہہ 4 سال دی عمر وچّ یتیم ہو گیا سی جستوں بعد ایہہ اپنے دادا-دادی نال رہن لگیا۔ اسدی وڈی بھین نوں اک آنٹی نے پالنا شروع کیتا اتے ایہہ اسنوں یتیم ہون توں بعد صرف اک وار ہی 10 سال دی عمر وچّ ملیا سی (جد ایہہ 11 سال دا سی تاں اسدی بھین دی موت ہو گئی سی)۔ جد ایہہ 7 سالاں دا سی(ستمبر 1906) تاں اسدی دادی دی موت ہو گئی سی اتے جد ایہہ 15 سالاں دا سی(مئی 1914) تاں اسدے دادے دی موت ہو گئی سی۔

## ساہتک سفر
جد یاسوناری یونیورسٹی سٹوڈینٹ سی تاں اسنے ٹوکیو یونیورسٹی دے ساہتک رسالے *شین-شیچو* ("چنتن دا نواں موسم") دی مڑ چالو کیتا جو 4 توں ودھ سالاں توں چل نہیں رہا سی۔ اتھے اسنے 1921 وچّ اپنی پہلی نکی کہانی "شوکونسائی اکیئی" ("یاسکونی میلے دا اک نظارہ") شائع کیتی۔ یونیورسٹی دوران اسنے جاپانی ساہت اتے کارج کرنا شروع کیتا اتے "جاپانی ناول دی مختصر تریخ" ناں اتے اپنا گریجوئیشن تھیسس لکھیا۔

## رچناواں
* 雪国 Yukiguni (برفیلہ دیش)
* 名人 Meijin (شاندار منکھ) 
## حوالے

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
سیمیول بیکٹ

**سیمیول بیکٹ** (13 اپریل 1906- 22 دسمبر 1989) اک آئرش ناول تے ڈرامہ لکھاری سی۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

## بارلے جوڑ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
روڑالہ روڈ

**روڑالہ روڈ** تصیل جڑانوالہ دا اک قصبہ اے جیہڑا ضلع فیصل آبادوچ وچکارویں پنجاب وچ وسدا اے۔

## اتہ پتہ

روڑالہ روڈ چک نمبر 283گ ب تے منڈی روڑالہ روڈ دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔ روڑالہ روڈ دا سارا تھاں میدانی اے۔ ایہہ قصبہ تحصیل جڑانوالہ تے تحصیل تاندلیانوالہ دے وچکار ریلوے لاءن دی پٹی تے وسدا اے۔ ایہدا ڈاک بھیجن دا کوڈ 37200 تے ٹیلی فون دا کوڈ 041 اے۔ ایس قصبے وچ ایک ریلوے سٹیشن وی موجود ایہہ جتھے ریل گڈیاں دا کراس وی ہو سکدا اے۔ ایہدے باہجوں ایتھے بساں دا اڈا تے ٹیکسیاں دا اڈا وی موجود ہے جتھوں تہانوں نال نال دے شہراں وچ جان لءی بس یا ٹیکسی وغیرہ مل سکدی اے۔

## محکمہ خوراک

روڑالہ روڈ وچ پنجاب حکومت دے محکمہ خوراک نے کنک وغیرہ اکٹھی کرن لءی وڈے وڈے بھڑولے وی بناءے ہوءے نیں۔

## پڑھن لکھن

روڑالہ روڈ وچ ایس ویلے جیہڑے سکول پڑھائی عام کرن وچ ودھ چڑھ کے حصہ لے رہے نیں اوہناں دے ناں تھلے لکھے جاندے نیں۔

*گورنمنٹ بوائز ہائی سکول 282 گ ب
*گورنمنٹ گرلز ہائی سکول
*گورنمنٹ بوائز پرائمری سکول
*کوالٹی ایجوکیشنل کمپلیکس پرائیویٹ
*علامہ اقبال پبلک سکول پرائیویٹ
*جناح پبلک سکول پرائیویٹ
*اسامہ پبلک سکول پرائیویٹ

## مسیتاں
روڑالہ روڈ وچ بہت سوہنیاں تے وڈیاں وڈیاں مسیتاں وی موجود نیں جنہاں وچوں کجھ ایتھے دسیاں جاندیاں نیں۔

*جامعہ مسجد نور القرآن

## رہتل

;علاقے دے مشہور کھیل
*کبڈی
*کاؤڈی
*کشتی
*گلی ڈنڈا
*واہنجو

;شادی دیاں رسماں
*برات
*دھریس
*جھومر
*مہندی

## کھیڈ تے کھڈاری

روڑالہ روڈ وچ فٹ بال تے کرکٹ بہت مشہور نیں۔ قصبہ دے ریلوے سٹیشن دے لاگے ایتھے دے کھڈاریاں نے ریلوے دی زمین نوں میدان بنا لیا اے تے ایہہ کھیڈاں ایہناں میداناں وچہ ای کھیڈیاں جاندیاں نیں۔ ایتھے ہر سال علاقے دے مشہور کھلاڑی شرافت امجد وقار (مرحوم)دے ناں نال کرکٹ ٹورنامنٹ وی کروایا جاندا اے تے ایس ٹورنامنٹ وچ علاقے دیاں بہت ساریاں ٹیماں حصہ لیندیاں نیں۔

;کرکٹ دے مشہور کلب
*وقار کرکٹ کلب
*ناز کرکٹ کلب
*شہزادے کرکٹ کلب281گ ب
;فٹ بال دے مشہور کلب
*اسامہ فٹ بال کلب

## نیڑے نیڑے شھراں دی لسٹ

*فیصل آباد
*جڑانوالہ
*تاندلیانوالہ
*سیدوالہ

## باہرلے جوڈ
*روڑالہ روڈ ٹیگیودی ویب تے
*روڑالہ روڈ ورچوءل ٹورسٹدی ویب تے 
*روڑالہ روڈ میپ لینڈیا دی ویب تے
*روڑلہ روڈ فورم جار دی ویب تے
*روڑالہ روڈ فیکٹولیکس دی ویب تے

گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:فیصل آباد دے قصبے
گٹھ:روڑالہ روڈ
لوئیس نیل

لیوس نیل فرانس دا طبیعیات دان تے نوبل انعامبرائے طبیعیات جیتن والا سائنسدان سی۔ انس نوں  ایہ انعام 1959 چ ہنس الفویندے نال مشترکہ جیتیا جسدی وجہ اسدی وجہ انہاں دا  میگنٹ ہاڈرو ڈآئی نمکس اتے انہاں دا کم سی۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
ارل ولبر سدرلینڈ

**ارل وولبر سدرلینڈ  جونیئر**   (19 نومبر 1 915 - مارچ 9، 1974) اک امریکی فارماسولوجسٹ تے برنگم، کینساس وچ پیدا ہون والا بائیو کیمسٹ سی. اسنے فزیوولوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام1971 وچ جتیا ۔ ایہ انعام ہارمون دی کارروائی دے طریقہ کار دے بارے وچ اس دیاں دریافتاں لئی دتا گیا سی۔ اس دی موت 9 مارچ، 1974 وچ میامی، فلوریڈا وچ 58 سال دی عمر وچ ہوئی.
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
پیبلو نیرودا

**پیبلو نیرودا** (12 جولائی 1904- 23 ستمبر 1973) اک چلی دے سیاسی گرو تے شاعر سن۔ پیبلو نیرودا اوہنا دا لکھاری نا سی جو اوہناں نیں اک چیک شاعر جان نیرودا توں ادھار لیا۔ پیبلو نیرودا دا اصلی نا نیفتالی ریکارڈو ریئس باسو آلتو سی۔ اوہناں نیں 1971 چ ساہت دا نوبل انعام جتیا۔
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
ولی برانت

**ولی برانت** لیندے جرمنی دا چانسلر، لیندے برلن دا میر سی۔ 1971 دا امن دا نوبل انعام جتیا۔

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ
سائمن کزنٹس

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ولیم ہورڈ سٹائین

ولیم ہورڈ سٹائین امریکہ دا اک کیمسٹری گرو سیگا ، جسنوں 1972ء چ کیمسٹری دا نوبل انعام لبھیا سیگا ۔
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
لیو اساکی

*لیو اساکی*'   جپان دا اک فزکس گرو سی ۔اسنے فزکس دا نوبل انعام 1973 چ اپنے   دو ہور سنگی سائنسداناں برائن ڈیوڈ جوزف سن تے ایوار گیور نال جتیا ۔ایہ انعام اسنوں سوپر کنڈکٹیوٹی تے سیمی کنڈکٹر نال جڑیاں اسدیاں کاہڈاں اتے اسنوں دتاگیا۔
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:جاپانی شخصیتاں
برائن جوزفسن

**برائن ڈیوڈ جوزف سن** برطانیہ دا اک فزکس گرو سی ۔اسنے فزکس دا  نوبل انعام   1973 چ اپنے دیس دے دو ہور سائنسداناں ایوار گیور تے لیو اساکی نال جتیا ۔ایہ انعام اسنوں  سوپر کنڈکٹیوٹی تے سیمی کنڈکٹر نال جڑیاں اسدیاں کاہڈاں اتے اسنوں دتا گیا۔
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
پیٹرک وائٹ

**پیٹرک وکٹر مارٹنڈیل وائیٹ** (28 مئی 1912 - 30 ستمبر 1990) اک آسٹریلیائی لکھاری سی جس نوں 20ویں صدی دے سبھ توں مہان انگریزی ناولکاراں وچوں اک منیا جاندا ہے۔ 1935 توں لیکے اس دی موت تکّ، اس دے 12 ناول، 3 نکی-کہانی مجموعے اتے 8 ناٹک چھپے۔

ایہہ اپنیاں لکھتاں وچّ چیتنا پرواہ دی تکنیک دی ورتوں کردا ہے۔ 1973 اسنوں ساہت لئی نوبل انعام دتا گیا اتے ایہہ انعام جتن والا ایہہ پہلا آسٹریلیائی لکھاری سی۔

## مڈھلا جیون
وائیٹ دا جنم 28 مئی 1912 نوں نائیٹبرج، لنڈن وکھے اک انگریز-آسٹریلیائی ماپیاں،وکٹر مارٹنڈیل وائیٹ اتے رتھّ وتھیکومب، دے ہائیڈ پارک دے پٹھے پاسے واقع اپارٹمینٹ وچّ ہویا۔ جدوں ایہہ 6 سالاں دا سی تاں اس دا پروار سڈنی، آسٹریلیا واپس چلا گیا۔

جدوں ایہہ چار سالاں دا سی تاں اسنوں دمے دی بیماری ہو گئی جس کر کے اس دے نانے دی موت ہو گئی سی۔ اس دے سمچے بچپن وچّ اس دی صحتَ کمزور ہی سی جس کر کے ایہہ بچپن دیاں کئی کھیڈاں وچّ حصہ نہیں لے سکیا۔

## ہم جنس پرستی
1932 توں 1935 تکّ وائیٹ انگلینڈ وچّ رہا اتے ایہہ کنگز کالج، کیمبرج یونیورسٹی وچّ فرانسیسی اتے جرمن ساہت پڑھ رہا سی۔ اس دے پہلے سال دے پیپراں وچّ اس دی ہم جنس پرستی کر کے اس دے زیادہ نمبر نہیں آئے اتے اسنوں اک جوان منڈے نال عشقَ ہو گیا سی جو کنگز کالج وچّ اک پادری بنن آیا سی۔ دوستی کھو دین دے ڈر توں اسنے اپنیاں بھاوناواں بارے نہیں دسیا اتے نال ہی اس سمیں باقی ہم جنسی مرداں وانگ اسنوں ڈر سی کہ اس دی سملنگکتا کر کے اسنوں سارا جیون اکلے رہنا پویگا۔ پھر اک رات اس پادری بن رہے طالبعلم نے وائیٹ نوں اپنے دو عورتاں نال تعلقات بارے دسیا اتے قبول کیتا کہ اسنوں عورتاں ولّ کوئی کھچّ نہیں سی۔ ایہہ وائیٹ دا پہلا پیار سبندھ بنیا۔

## نوٹ

## حوالے

گٹھ:آسٹریلیا
گٹھ:آسٹریلیائی لکھاری

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
بیفریانگز ہال

بیفریانگز ہال باویریا جرمنی چ اک تریخی یادگار اے جیڑی جرمناں دی نیپولین نال لڑائیاں جتن تے بنائی گئی۔

گٹھ:جرمنی
وسائیلی لیونٹیف

thumb

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
بی ایم ڈبلیو

**بی ایم ڈبلیو** کار تے موٹر سیکل بنان آلی اک جرمن کمپنی اے۔

گٹھ:کاروباری کمپنیاں
کبڈی

کبڈی پاکستان تے بھارت دا اک مشہور کھیڈ اے۔

گٹھ:کھیڈاں
گٹھ:ایشیائی کھیڈاں
گٹھ:کبڈی
اسکواش

اسکواش دو کھلاڑیاں دے وچکار بند کمرے وچ کھیلیا جاندا اے ۔ ایہدے وچ کورٹ دی سطح تھوڑی جیہی ترچھویں ہُندی اے ایس لئی fitness دے حساب نال بڑا اوکھا کھیل اے ۔ پاکستان ایس کھیل وچ اُچا مقام رکھدا اے تے کئی ورھے ایس کھیل دا عالمی چیمپیئن رہیا اے ۔ برٹش اوپن چیمپئن شپ تے ورلڈ چیمپئن شب وچ پاکستانیاں نے خاص طور تے جہانگیر خان تے جان شیر خان 
دے بڑے وڈے ریکارڈ نیں ۔

گٹھ:کھیڈاں
گٹھ:کھیل
سواچ

**سواچ** سویٹزرلینڈ دی کعڑیاں تے گہنے بنان والی کمپنی اے۔ اے ناں 1983 نون ٹریا۔ سواچ نے سوہنے نویکلے تے وگھرے ڈیزاناں نال کعڑیاں دے بزار چ پیلا نمبر لیلیا۔
کشتی

**کشتی** (Boat) پاݨی وچ چلݨ والی گڈی اے، جیہدے ذِریعے پاݨی وچ اک تھاں تو دوجے تھاں تَک جایا جاسکدا اے۔ اینہوں چپوآں، پیڈل، بادبان یا انجݨ ناݪ چلایا جاندا اے۔

## ہور دیکھو
* کشتی
* آبدوز
* سمندری جہاز

## حوالے

گٹھ:واٹر کرافٹ
گٹھ:آوا جائی
تاش

**تاش** (Playing Cards) موٹے کاغذ دے 52 پتے ہُندے نیں۔ تاش نال بہت سارے کھیل کھیلے جاندے نیں۔ ایہناں چ رنگ، سویپ، رمی اور کڑونج شامل نیں۔

تاش دے 52 پتے 4 قسماں چ تقسیم ہُندے نیں جیہناں دے ناں اِٹ (**♦**)، حکم(**♠**)، پان(**♥**) تے چڑی(**♣**) نیں۔ ایہناں چاراں دے خاص نشان ہُندے نیں تے ہر قسم دی تعداد 13 ہُندی اے۔

*A- یکّا (انگریزی: Ace)
*2-دُوا
*3 - تِیّا
*4- چَوّا
*5- پنجا
*6- چھکّا
*7- ستّا
*8- اٹّھا
*9- نہلا
*10- دہلا
*J- غلام (انگریزی: Jack)
*Q- ملکہ
*K- بادشاہ

## حوالہ جات

## بارلے جوڑ

* http://www.wopc.co.uk/cards/courts.html
* http://playing-cards.us 
* http://www.eleves.ens.fr:8080/home/madore/misc/cards.html 
* http://david.bellot.free.fr/svg-cards
* http://www.eludication.org/playingcards.html
* http://textualities.net/jennie-renton/the-history-of-playing-cards
* http://a.trionfi.eu/WWPCM
* http://WhiteKnuckleCards.com/history/frenchregions.html
* http://www.i-p-c-s.org
جمناسٹک

thumb|جمناسٹک
**جمناسٹک** اک قِسم دا کھیل اے جس وچ جسمانی مشقاں شامل نیں۔ ایہدے وچ توازن، طاقت، لچک، چُستی، ہم آہن٘گی، فنکاری تے برداشت دی ضرورت ہُندی اے۔ جمناسٹک قدیم یونانیاں ولّوں کیتیاں جاݨ واݪیاں مشقاں توں تیار ہویا، جیہدے وچ سرکس دی کارکردگی دی مہارت شامل سی۔

## حوالے

گٹھ:جمناسٹک
گٹھ:انفرادی کھیل
گٹھ:اولمپک کھیڈاں
گٹھ:کھیڈاں
دیسی کشتی

دیسی کشتی ، کشتیاں دی قسم اے جہڑی پاکستان تے بھارت چ کھیڈی جاندی اے ۔ خاص طور اتے پاکستانی پنجاب تے بھارتی پنجاب اس کھیڈ دے خاص علاقے نیں تے ایتھے دیسی کشتی دے مقابلے ہندے رہندے نیں ۔
گٹھ:کھیڈاں
گٹھ:ایشیائی کھیڈاں
ایلبرٹ کلاڈ

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
سنوکر

**سنوکر** اک کھیڈ دا ناں اے جیڑا ہموار سطح دی میز اتے چھڑی تے گینداں نال کھیڈیا جاندا اے۔ ایس کھیڈ چ اک ٹیم چ دو کھڈاری یا ٹیماں حصہ لیندیاں نیں۔ چھڑی دی لمبائی 3 توں 6 فٹ ہندی اے تے ایدا اگلا سرا چمڑے دا ہندا اے۔ سنوکر تے سکٹل ایدیاں مشعور قسماں نیں۔

اے کھیڈ پورے جگ چ کھیڈیا جاندا اے۔ فرانس تے انگلستان چ چوکھا مقبول اے۔

گٹھ:کھیڈاں
انضمام الحق

انضمام الحق کرکٹ دے بڑے مشہور تے عظیم کھیڈاری نیں جیہڑے پاکستان دی کرکٹ ٹیم دے لمے عرصے تک کپتان وی رہے نیں۔

## کیرئیر دے کجھ وکھالے

گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
سعید انور

سعید انور کرکٹ دے بڑے مشہور تے عظیم کھیڈاری نیں اوہناں نے پاکستان کرکٹ ٹیم لءی بڑے ریکارڈ بناءے۔ انڈیا دے خلاف اک روزہ کرکٹ وچہ سب توں زیادہ 194 دوڑاں بنان دا ریکارڑ کنے ورھے اوہناں کول رہیا جنہوں ٹنڈولکر نے فروری 2010 وچہ افریقہ دی ٹیم دے خلاف بغیر آوٹ ہویاں 200 دوڑاں بنا کے توڑ دتا۔

گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
شرافت امجد وقار

### تعارف

**شرافت امجد وقار** (مرحوم) روڑالہ روڈ، فیصل آباد میں 10 دسمبر 1981ء کو پیدا ہوءے **شرافت امجد وقار** (مرحوم)روڑالہ روڈ وچہ کرکٹ دے بڑے مشہور کھیڈاری سن۔ سارے قصبے دے لوگ اوہناں کولوں کرکٹ بارے پچھدے سن۔ ایس توں علاوہ اوہ اپنے علاقے دی خدمت وچہ وی ودھ چڑھ کے حصہ لیندے سن۔

### وفات
22 جولاءی 2008 دے پچھلے پہر اوہ فیصل آباد تاندلیانوالہ روڈ سکوٹر تے سپیڈو سپیڈی جا رہے سن کہ قدرت خدا دی نال سڑک دے دوجے پاسے اک کیکر دا مڈھ اوہناں دے اتے ڈھے پیا جیہڑا اوہناں دے سر وچہ وجیا تے اوہ موقعے تے ای اپنے خالق حقیقی نو جا ملے۔ اللہ اوہناں دی مغفرت فرماوے تے اوہناں نوں جنت الفردوس وچہ جگہ عطار فرماوے۔ 

### شرافت امجد وقار میموریل کرکٹ ٹورنامنٹ
اوہناں دی یاد وچہ علاقہ روڑالہ روڈ دے کرکٹ دے کھیڈاری ہر سال "شرافت امجد وقار میموریل کرکٹ ٹورنامنٹ" دے نال اک ٹورنامنٹ کرواندے نیں جیہدے وچہ علاقے دی چنگیاں چنگیاں ٹیماں حصہ لیندیاں نیں۔
وقار یونس

**وقار یونس** دا پورا ناں وقار یونس میتلہ اے۔ اوہپاکستان دے بڑے مشہور و معروف باولر سن جیہڑے سجے ہتھ نال باولنگ کردے سن۔ اوہ دنیا دے منے پرونے باولر سن۔ وقار یونس تے وسیم اکرم اپنے دور وچہ اٹیک بولر سن جیہڑے مخالف ٹیم نوں وخت پا دیندے سن۔ اوہ 16 نومبر 1971 نوں جمے۔ اوہ مارچ 2010 وچہ پاکستان دی قومی ٹیم دے کوچ بن گءے۔
## کیرئیر دے کجھ وکھالے
عمران نذیر

عمران نذیر پاکستان دے اوپننگ کرن والے کھیڈاری نیں۔

## کیرئیر دے کجھ وکھالے

گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
وسیم اکرم

وسیم اکرم پاکستان دے بڑے مشہور و معروف باولر سن جیہڑے کبھے ہتھ نال باولنگ کردے سن تے جیہڑے دنیا دے منے پرمنے باولر سن۔ اوہ 3 جون 1966 نوں پاکستان دے مشہور شہر لاہور وچہ جمے۔ اوہ اک روزہ کرکٹ وچہ سب توں بوہتیاں وکٹاں لین والے بولر نیں۔ اوہنان نے 356 میچاں وچہ 502 وکٹاں لیاں۔ اج کل اوہ کرکٹ تے نہیں کھیڈدے پر کرکٹ میچاں تے کمنٹری کردے نیں۔

مارچ 2010 وچ شاہ رخ خان دی آئی پی ایل دی ٹیم کولکتہ نائٹ رائیڈر دے باولنگ کوچ بن گئے۔

## کیرئیر دے کجھ وکھالے
بوہیمیا بادشاہت

بوہیمیا بادشاہت ، وسطی یورپ چ قائم اک ریاست سی ۔ رسمی طور تے ایہہ 1212ء چ قائم ہوئی جدوں مقدس رومی سلطنت دے شہنشاہ فریڈرک II نے بوہیمیا راجواڑے نوں بادشاہت دا درجہ دتا ، اگرچہ بوہیمیا دے کجھ سابق حکمران شاہی القاب ورتدے سن ۔ ایہہ بادشاہت پہلے مقدس رومی سلطنت تے بعد چ آسٹریائی بادشاہت دا خودمختار حصہ رہی تے 1918ء چ آسٹریا ہنگری دے زوال دے نال ای ، جدوں بوہیمیا دے آخری بادشاہ چارلس III تخت توں دستبردار ہوگئیا ، اس دا خاتمہ ہو گئیا ۔ ایتھے دی قومی اسمبلی نے ہسبرگ لوتھرنجین شاہی ٹبر نوں معزول کر کے چیکوسلواک جمہوریہ دے قیام دا اعلان کر دتا ۔

گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
مشرق بعید جمہوریہ

**مشرق بعید جمہوریہ** ، جسنوں کدی کدی **جمہوریہ چیتا** وی آکھئیا جاندا سی ، روسی مشرق بعید تے جھیل بیکال دے چڑھدے چ واقع سائبیریا دے علاقے تے مشتمل اک برائے ناں آزاد ریاست سی ، جس دی بنیاد 6 اپریل 1920ء چ بلاگوویشچینسک شہر چ رکھی گئی ۔ اگرچہ ناں دے طور تے ایہہ آزاد سی پر اس تے بوہتا کنٹرول روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ دا سی ۔

اج دے روس دے علاقے ، زابیکالسکی کرائی ، آمور اوبلاست ، خبارووسکی کرائی تے پریمورسکی کرائی اس چ شامل سن ۔ اکتوبر 1920ء توں پہلاں اس دا راجگھر ورخنےاودنسک (اج دا اولان اودے) تے اس دے بعد چیتا شہر سی ۔

جاپانیاں دے ولادیووستوک توں انخلا دے مگروں ، 15 نومبر 1922ء چ مشرق بعید جمہوریہ نوں روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ چ ضم کر لئیا گئیا ۔

 
## تریخ

مشرق بعید جمہوریہ دا پہلا صدر الیگزانڈر کرانسوشچیوکوف سی ۔ اس ریاست دا قیام نویں روسی بالشویک حکومت دی شاطرانہ مدد نال کجھ بیرونی سیاسی وجوہات پاروں ، روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ تے جاپان دے مل مارے علاقےآں وچکار اک **بفر سٹیٹ** دے طور تے ، عمل وچ آئیا ۔ کیونجے اس علاقے چ موجود جاپان دے 70،000 فوج ، بالشویک مخالف روسی گروہ سفید تحریک دی عسکری بانہہ سفید فوج دی حمایت کردی سی ۔ ولادیووستوک تے بحر الکاہل تے کئی روسی علاقے تے چین دے نالدے روسی سرحدی علاقے 1918ء توں جاپان دے قبضے چ سن ۔ 1920ء توں 1922ء دے وچکار جاپانی فوجاں ، مرحلہ وار چڑھدے سائیبیریا توں نکل گئیاں ۔

شروع چ مشرق بعید جمہوریہ صرف ورخنے اودنسک دے دوالے دے علاقےآں تے مشتمل سی ، پر 1920ء دیاں گرمیاں وچ آمور علاقے دی کیمونسٹ حکومت نے اس چ شمولیت اختیار کر لئی ۔

## علاقے

مشرق بعید جمہوریہ دیاں سرحداں جھیل بیکال دے لہندے ساحلاں توں ، منگولیا تے چین دیاں شمالی سرحداں دے نالوں لے کے چکچی تے جزیرہ نما کمچاٹکا (صحیح تلفظ "کمچاتکا") تک سن ۔ بریات لوکاں د علاقے روس تے مشرق بعید جمہوریہ وچکار ونڈ ہوئے سن :لہندے حصے تے روس تے چڑھدے حصے تے مشرق بعید جمہوریہ دا کنٹرول سی ۔

گٹھ:ابتدائی سویت ریاستاں
گٹھ:گھٹ مدتی دیس
گٹھ:روس
گٹھ:رپھڑی صفے
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:سویت یونین
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:سویت ریاستاں
کوبان سویت جمہوریہ

کوبان سویت جمہوریہ (13 اپریل توں 30 مئی 1918ء تک) ، انقلاب روس دے نتیجے وچ روسی سلطنت دے خاتمے دے بعد اس دے علاقےآں چ دریائے کوبان دے علاقے تے قائم ہون آلی اک  سویت ریاست سی جہڑی روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ دا حصہ سی ۔  اس دا راجگھر یکیترینودار سی ۔ 

اسنوں 30 مئی 1918ء چ کوبان بحیرہ اسود سویت جمہوریہ چ ضم کردتا گئیا ۔

گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:روس
گٹھ:روسی سلطنت دے بعد دیاں ریاستاں
گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:سویت ریاستاں
گیاہستان

گیاہستان جغرافیہ دی رو نال اوہناں علاقےآں نوں آکھئیا جاندا اے جتھے رکھاں دے بغیر گھاہ دے میدان ہوں تے نالے اوتھے جھیلاں تے دریا وی ہون ۔ پرائیریۓ (اوہ وڈے وڈے میدان جتھے درخت نا ہون تے صرف گھاہ ہوئے) نوں وی گیاہستان منئیا جا سکدا اے ۔ گیاہستان نیم صحرائی علاقے یاں گھاہ یاں جھاڑیاں یاں فیر دونہاں نال ڈھکے علاقے ہندے نیں ۔
سوانا

سوانا یاں سواناہ ، کعا دے میداناں والا اک ایکو سسٹم اے ، جس دیاں خصوصیاتاں اس دے رکھ (درخت) کافی نکے یاں ورلے ورلے ہونا اے ۔ جس پاروں روشنی تھلے میداناں تک جاندی اے تے جڑی بوٹیاں نوں ودھن پھلن چ مدد دیندی اے ۔ 

کجھ درجہ بندی نظام ، اوہناں علاقےآں نوں وی گھاہ آلے سوانا چ شمار کردے نیں جتھے رکھ بالکل ای الوپ (غائب) ہندے نیں ۔
معاویہ II

معاویہ II یا معاویہ بن یزید (661 - 684) بنو امیہ دا تیجا خلیفہ سی۔ اوہ خلیفہ یزید دے مرن تے 683 چ خلیفہ بنیا۔ اوہ کج معینے ای حلیفہ ریا۔ خلافت چھڈن توں کج معینیاں مگروں اوہ مرگیا۔ اونے عبداللہ بن زبیر نال امن نال رینا چائیا پر گل ناں بنی۔
سیدوالا

**سید والا** ضلع ننکاݨا صاحب دا اک قصبا اے جیہڑا دریائے راوی دے کنڈھے آباد اے ۔

گٹھ:پنجاب دے قصبے
گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:ضلع ننکاݨا صاحب
اسامہ فٹ بال کلب

**اسامہ فٹ بال کلب**دا تعلق روڑالہ روڈ نال اے تے ایہہ کلب ملکی سطح دا کلب اے جیہڑا قومی سطح تے مشہور و معروف اے۔

گٹھ:کھیڈ کلب
گٹھ:سندھ
مرحوم

جیہڑا انسان دنیا فانی توں پردہ کر کے اپنے خالق حقیقی نوں جا ملے اجیہے بندے نوں **مرحوم** آکھیا جاندا اے۔ **مرحوم** دا مطلب اے پءی اللہ اوہدے تے رحم فرماوے۔

گٹھ:انسان
برات

شادی والے دن لاڑھا اپنی ووہٹی نوں ویاہ کر کے لیان لءی اپنے رشتہ داراں نال مل کے ووہٹی دے گھر جاندا اے تے ایہہ سارے لوکی اک برات کہواندے نیں۔ برات نوں جنج وی کہیا جاندا اے۔
جامعہ مسجد نور القرآن

جامعہ مسجد نور القرآن روڑالہ روڈ دی سب توں وڈی مسیت اے۔ ایس مسیت دی اک صف دے اندر کول کول 5000 بندے کھلو کے نماز پڑھ سکدے نیں۔ ایہہ دو منزلہ مسیت اے تے 2009 وچہ ایہدی دوبارہ تعمیر ہون توں بعد ایہہ مسیت اپنے علاقے دی سب توں وڈی تے سب توں سوہنی مسیت بن گءی اے۔
ڈیوڈ بالٹیمور

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گورنمنٹ بواءز ہاءی سکول 282 گ ب

گورنمنٹ بواءز ہاءی سکول روڑالہ روڈ وچہ منڈیاں دا سکول اے۔
جھومر

**جھومر** اک مشہور پنجابی ناچ اے۔ اس ناچ دیاں کئی قسماں نیں جیہناں وچ لموچر، تِن یتاڑی تے تِکھا وغیرا شامل نیں۔

## ہور دیکھو
* لُڈی
* سمی
* جھومر
* بھنگڑا
* ککلی
* گِدّھا
* دھریس

## حوالے

گٹھ:پنجابی ناچ
گٹھ:پنجابی لوکدھارا
گٹھ:پنجابی رہتل
مہندی

thumb|اک دلہن دے ہتھ جو مہندی نال سجے ہوئے نيں
thumb|مہندی دے وکھ وکھ ڈیزائن
**مہندی**، دا عورتاں دے سولاں سنگھار وچ اک خاص مقام ا‏‏ے۔ اس توں بغیر ہر تہوار تے ہر تقریب دا رنگ پِھکا ہُندا اے۔ مہندی لاؤݨا اک رسم بݨ گئی اے۔ جس کُڑی نو‏‏ں مہندی لاؤݨی آؤندی ہووے اوہنوں خاص اہمیت حاصل ہُندی اے۔ سواݨیاں جس ڈیزائن نو‏‏ں ہتھ اُتے لاؤݨا چاؤہندیاں نيں اوہنو‏ں پہلاں سادہ کاغذ اُتے بݨاؤندیاں نيں تے فیر اوہی ڈیزائن ہتھ اُتے بݨاؤندیاں نيں۔ کچھ لوک راست ہتھ اُتے وی اتارن د‏‏ی مہارت رکھدے نيں۔ بازار وچ خاصی رنگ دار، کالے یا گوڑھے رنگ والی تے ودھ چھاپ چھڈݨ والی مہندی وی دستیاب ہُندی اے۔ ایہ مہندی مارکر د‏‏ی طرحاں ہُندی اے تے ڈیزائن د‏‏ی آؤٹ لائن لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ جے پاݨی وچ ہتھ بوہتے نہ پائے جاݨ تاں مہندی دا رنگ زیادہ چِر تک ٹھہر سکدا ا‏‏ے۔ مہندی عمومن ہتھاں تے پیراں اُتے لائی جاندی ا‏‏ے۔ لوک چٹے ہوݨ والے بالاں اُتے وی مہندی لاؤندے نيں۔ کچھ لوک خضاب نو‏‏ں وی کالی مہندی کہندے نيں۔

مہندی باڈی آرٹ د‏‏ی اک شکل اے تے برصغیر پاک و ہند وچ جلد د‏‏ی عارضی سجاوٹ اے جو عام طور اُتے ہتھاں یا پیراںلئی کيتی جاندی اے، جس وچ مہندی دے پودے دے خُشک پتےآں تو‏ں تیار کردہ پیسٹ دا استعمال کردے ہوئے کِسے انسان دے جسم اُتے آرائشی ڈیزائن بݨائے جاندے نيں۔ ایہ جنوبی ایشیا د‏‏یاں سواݨیاں وچ باڈی آرٹ د‏‏ی اک مقبول شکل اے۔ 

ہندوستانی روایت وچ مہندی دا استعمال عام طور تے ہندو ویاہواں تے کرو چوتھ، وت پورنیما، دیوالی، بھائی دوج، نوراتری، درگا پوجا تے تیج جداں تہواراں دے دوران کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جنوبی ایشیا دے مسلما‏ن مسلم ویاہواں، عید الفطر تے عید الاضحا وَرگے تہواراں دے دوران وی مہندی لاؤندے نيں۔

## ہور دیکھو
* سندور
* سولہ سنگھار

## حوالے

گٹھ:ہار سنگھار
گٹھ:رسم رواج
گورنمنٹ گرلز ہاءی سکول

گورنمنٹ گرلز ہاءی سکول روڑالہ روڈ وچہ کڑیاں دا سکول اے۔
کوالٹی ایجوکیشنل کمپلیکس

کوالٹی ایجوکیشنل کمپلیکس روڑالہ روڈ دا اک پراءیویٹ سکول  اے۔
گورنمنٹ کالج جڑانوالہ

گورنمنٹ کالج جڑانوالہ شہر جڑانوالہ دا بڑا پرانا کالج اے۔ ایتھے ایف اے توں لے کے ایم اے تک دی کلاساں لگدیاں نیں۔
یزید بن عبدالملک

یزید بن عبدالملک یا یزید II بنو امیہ دا خلیفہ سی او خلیفہ عمر بن عبدالعزیز توں مگروں حلیفہ بنیا۔ یزید نے 4 ورے (720 - 724) تک راج کیتا۔ یزید بن عبدالملک 687 چ جمیا۔
آندرے سخاروف

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
لیونڈ کانٹوروچ

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
منڈی روڑالہ روڈ

منڈی روڑالہ روڈ روڑالہ روڈ دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔

* جناح پبلک سکول روڑالہ روڈ دا اک پرائیویٹ سکول اے۔

گٹھ:پنجاب دے پنڈ
283گ ب

چک نمبر 283گ ب روڑالہ روڈ دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔

گٹھ:ضلع فیصل آباد دے پنڈ
جڑانوالا

**جڑانوالا** پنجاب دے ضلع فیصل آباد دی تحصیل جڑانوالا وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل جڑانوالا دا راجگڑھ اے ۔ 

گٹھ:پنجاب دے شہر
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:ضلع فیصل آباد
تحصیل جڑانوالا

**جڑانوالا** پنجاب دے ضلع فیصل آباد دی اک تحصیل اے ۔ 

گٹھ:پنجاب
گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں
گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں
گٹھ:ضلع فیصل آباد
ہربھجن سنگھ

**ہربھجن سنگھ** بھارت دی کرکٹ ٹیم دی طرفوں سپن گیند بازی کرواندے نیں۔
کپل دیو

**کپل دیو** بھارت دی کرکٹ ٹیم دی طرفوں کھیڈن والے پرانے کھیڈاری نیں جنہاں نے انڈین پریمیر لیگ دے مقابلے وچہ انڈین کرکٹ لیگ بناءی۔
ملنگا بندارہ

{| cellpadding="5" cellspacing=0 style="border: 1px solid #cccccc; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #fcfcfc; width: 305px"
| style="background:#FBEC5D" align="center" width="130px" colspan=2 |**<font size="+1" color=black>ملنگا بندارہ<font>**
|-
|-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2"
|- align="center"
| colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | 
|-
| جمن دیاڑ: || 31 دسمبر 1979 
|-
| جمن پوہ: || کالوتارا سری لنکا
|-
|کم : || کرکٹ 
|-
|بلے بازی دا انداز : || سجے ہتھ نال
|-
|گیند بازی دا انداز : || سجے ہتھ نال تیز
|-
|-
|کردار : || گیند بازی
|-
**ملنگا بندارہ** سری لنکا دی کرکٹ ٹیم دے کھیڈاری نیں۔

## کیرئیر دے کجھ وکھالے

گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:سری لنکن کرکٹ کھیڈاری
سنتھ جے سوریا

**سنتھ جے سوریا** سری لنکا کرکٹ ٹیم دی طرفوں کھبے ہتھ دے بڑے تیز کھیڈن والے کھِیڈاری نیں ۔

## کیرئیر دے کجھ وکھالے

گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:سری لنکن کرکٹ کھیڈاری
جیک کیلس

**جیک کیلس** جنوبی افریقہ دی کرکٹ ٹیم دی طرفوں کھیڈن والے آل راؤنڈر نیں۔
اظہر محمود

**اظہر محمود** پاکستان کرکٹ ٹیم دے کھیڈاری تے آل راونڈر نیں، اوہنا دا پورا ناں اظہر 
محمود ساگر اے۔ اوہ 28 فروری 1975 نوں راولپنڈی وچ پیدا ہوءے۔ اوہناں نے پاکستان ولوں 21 ٹیسٹ میچ کھیڈے ۔

اظہر محمود ساگر، اک بریٹیش پاکستانی کرکٹ کوچ اتے سابقہ کرکٹر اے۔ اوہ پاکستانی قومی کرکٹ ٹیم دا موجودہ گیندبازی کوچ اے۔ اس توں پہلاں، اوہ انگلینڈ وچ پاکستان دی قومی کرکٹ ٹیم اتے کاؤنٹی کرکٹ لئی ٹیسٹ اتے ونڈے میچ کھیڈے سن۔

## گھریلو کیریئر
الھڑ عمر وچ اظہر، عرفان بھٹی دی دیکھ ریکھ وچ کھیڈیاں سی جسنے 1990 دے شروع وچ پاکستان لئی اک روزہ قومانتری میچ کھیڈیا سی۔ اصل وچ اسدے پیؤ نے کرکٹ وچ اسدی دلچسپی تے اعتراز جتایا سی، پر بعد وچ اس نے اظہر دیاں کامیابیاں ویکھدیاں اس دی تعریف کرنی شروع کر دتی۔ اظہر جدوں نیٹّ پریکٹس نہیں کردا سی اظہر اپنے گھر دے ساہمنے کرکٹ دے میدان وچ سیمینٹ پچّ تے ٹیپ بال کرکٹ کھیڈنا پسند کردا سی۔ اسنے سری لئی کاؤنٹی کرکٹ کھیڈیا اتے نومبر 2007 وچ کینٹ لئی کھیڈن لئی دو سالاں دا اقرارنامہ کیتا سی۔ اظہر سال 2011 وچ بریٹیش شہری بنیا سی۔ اس نال اس نوں کینٹ لئی انگلش-کوالیپھائیڈ کھڈاری وجوں کھیڈن دی آگیا ملی پر اوہ پاکستان ٹیم نال نہیں کھیڈ سکیا۔ 2011/12 دے سیزن وچ اظہر دے غیرملکی پیشیوراں وچوں اک آکلینڈ ایکس لئی کھیڈن دی اعلان کیتی گئی سی۔ 2012 دی آئیپیئیل نلامی وچ، محمود نوں کنگز XI پنجاب نے 200.000 ڈالر وچ خریدیا سی جو اسدی بیس قیمت 100.000 ڈالر توں دگنا سی۔ 2015 وچ، اسنوں کیکیار ولوں جیمز نیشم دی جگہ کھیڈن لئی چنیا گیا سی اتے اس نے کجھ میچ کھیڈے سن پر اگلے ہی سیزن وچ اوہناں نوں ٹیم توں باہر کر دتا گیا سی۔ اس نے ایسرو اڈانا نال مل کے سال 2012 وچ افتتاح کیتے ایس ایل پی لیگ دے دوران ٹی -120 دے سارے روپاں وچ سبھ توں ودھ 8 ویں وکٹ دی سانجھیداری کیتی۔

## قومانتری کیریئر
وجڈن نے 2001 وچ اظہر محمود دی 1997 وچ92 وچ کنگسمیڈ کرکٹ گراؤنڈ، ڈربن وکھے دکھنی افریقہ خلاف 132 دوڑاں دی پاری شامل کیتی سی۔ وزڈن 100 دی اپنی لسٹ وچ آل ٹائم دی 8 ویں سبتوں ودھیا ٹیسٹ اننگز وجوں۔ اس وچ ذکر کیتا گیا اے -" دکھنی افریقہ دے تیز حملے وچ اوہناں دے اتہاس دے کسے وی ویلے نالوں ودھیرے ڈونگھائی سی: ایلین ڈونلڈ اتے شان پولوک دی حمایت پھینی ڈیولیئرز اتے لانس کلوسینر ولوں کیتا گیا۔ اس وچ کوئی حیرانی دی گل نہیں کہ پاکستان نوں دھوکھیبازی تے بلیبازی کرن لئی رکھیا گیا سی - جاں اوہ 5 وکٹاں تے 89 دوڑاں تے سمٹ جانا چاہیدا سی۔ مکتی اک 22 سالا آلراؤنڈر دے روپ وچ آئی جو لگدا اے کہ نمبر 7 تے بلیبازی کرنا بہت گھٹ اے: اس دا سینکڑا پہلاں ہی دکھنی افریقہ خلاف چھ ٹیسٹ پاری وچ تیسرا سی۔ ڈونالڈ ورگے شاندار تیز گیندباز بنن تے، اسنے باؤنڈری وچ 96 دوڑاں بنائیاں جدکہ اپنے آپ نوں اک پوچھ دا ماہر ایالی ثابت کیتا: اسنے پاکستان دیاں آخری 106 دوڑاں وچوں 90% بنائیاں۔ اوہ 29 دوڑاں نال گھٹ سکور والا میچ جتنا جاری کر گئے۔ ”

گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
روی شاستری

روی شاستری بھارت دے پرانے کھلاڑی سن جیہڑے اج کل کرکٹ دی کمنٹری کردے نیں۔
ماریا شاراپووا

ماریا شاراپووا ٹینس دی بڑی مشہور کھیڈاری نیں جنہاں نے 2001ء وچہ 14 سالاں دی نکی عمر وچہ ٹینس کھیڈن دی ابتدا کیتی۔ ایس ویلے اوہ ٹینس دی منی پرمنی کھیڈاری اے۔
عفیف

عفیف وسطی سعودی عرب دے علاقے نجد وچہ اک شہر اے۔

گٹھ:سعودی عرب
عرعر

عرعر سعودی عرب دے صوبہ منطقة الحدود الشمالية‎ دا صدر مقام اے۔ ایہہ شہر عراق دے بارڈر دے کول اے۔

گٹھ:سعودی عرب
باروچ سیموئیل بلومبرگ

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
ولید بن یزید

ولید بن یزید یا ولید II اک اموی خلیفہ سی جینے 743 توں 744 تک راج کیتا۔ اوہ ہشام بن عبدالملک دے مگروں خلیفہ بنیا۔
یزید بن ولید

یزید بن ولید یا یزید III اموی خلیفہ سی۔ اوہ چھے معینے تک 15 اپریل توں 5 اکتوبر تک 744 چ خلیفہ ریا۔
ابراہیم بن ولید

ابراہیم بن ولید اک اموی خلیفہ سی اوہ 744 چ تھوڑے چر لئی خلیفہ بنیا۔
مروان بن محمد

مروان بن محمد (688 - 750) دمشق چ آخری اموی خلیفہ سی۔ اوہ 744 چ خلیفہ بنیا۔ 750 چ ویریاں نال لڑدا ہویا مصر چ ماریا گیا۔

مروان دے مرن نال تاریخ دی سب توں وڈی اسلامی ریاست وی مک گئی۔ پر اک اموی شہزادہ عبدالرحمان جان بچا کے سپین اپڑ گیا تے بہادری انصاف علم تے عقل دی جیڑی بتی دمشق چ بجا دتی گئی سی اوہ قرطبہ سپین چ فیر بل پئی تے جیدی روشنی نے یورپ تے جگ دے ہنیرے نوں مکایا۔
تاندلیانوالا

**تاندلیانوالا** پنجاب دے ضلع فیصل آباد دی تحصیل تاندلیانوالا وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل تاندلیانوالا دا راجگڑھ اے ۔ 

گٹھ:پنجاب دے شہر
گٹھ:پاکستان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:ضلع فیصل آباد