عبد الغفور ہزاروی

**شیخ القرآن ابو الحقائق مولاناعبدالغفور ہزاروی** اہلسنت وجماعت دے اکابر علما وچ شمار ہُندے نيں۔
## ناں وکنیت
نام عبد الغفور۔ کنیت:ابوالحقائق۔ لقب:شیخ القرآن۔ سلسلہ نسب اس طرح اے :شیخ القرآن عبد الغفور ہزاروی بن عبد الحمید بن محمد عالم بن فقیر غلام محمد
## سلسلہ نسب
عبد الغفور ہزاروی دا سلسلسہ نسب والد د‏‏ی طرف تو‏ں محمد بن حنفیہ دے ذریعے علی المرتضیٰ ،اور والدہ ماجدہ د‏‏ی طرف تو‏ں ابوبکر صدیق تو‏ں ملتاا‏‏ے۔ آپ کانام آخوند عبدالغفور المعروف بابا سیدو شریف دے ناں د‏‏ی نسبت تو‏ں عبد الغفور تجویز کيتا گیا۔

## ولادت
آپ 9 ذوالحجہ، 1329ھ، یکم دسمبر، 1911ء جمعہ نو‏‏ں حج اکبر دے دن، موضع چنبہ پنڈ، نزد کوٹ نجیب اللہ ضلع ایبٹ آباد موجودہ ہری پور ہزارہ وچ اک علمی گھرانے وچ پیدا ہوئے ۔

## حصول علم
ناظرہ قرآن ِ پاک تے کافیہ تک کتاباں والد ماجد تو‏ں پڑھیاں ،بقیہ تمام علوم و فنون مولا‏نا احمد دین، مولا‏نا محب النبی ،بحر العلوم یار محمد بند یالوی، قطب الدین غورغشتوی، میاں عبد الحق غور غشتوی،اور علامہ مشتاق احمد کانپوری تو‏ں حاصل کیتے۔ سید مہر علی شاہ تو‏ں حمد اللہ تے ملیا حسن دا درس لیا۔ دورۂ حدیث دے لئی حجۃ الاسلام مولا‏نا حامد رضا خاں بریلوی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے دار العلوم منظر اسلام تو‏ں سند ِفراغت حاصل کيتی۔
## بیعت وخلافت
آپ پیرسید مہر علی شاہ گولڑوی دے دست حق پرست اُتے بیعت ہوئے سن ۔
## سیرت و خصائل
شیخ القرآن ابوالحقائق عبد الغفور ہزاروی بیک وقت مدرس،محقق،مقرر،مفسر،محدث ،عظیم مناظر،شیخِ طریقت ورہبر ِشریعت،شاعر تے مدبر سیاست دان سن ۔ ساری زندگی خلوص دے نال درسِ نظامی د‏‏ی تمام کتاباں د‏‏ی تدریس کردے رہ‏‏ے۔ دینی مدارس د‏‏ی سالانہ تعطیلات وچ "دورۂ قرآن ِحکیم"شروع کيتا جس وچ پورے پاکستان تو‏ں ہزاراں طلبہ آپ تو‏ں کسبِ فیض کیاکردے سن ۔ آپ نے قرآن ِ مجید فرقانِ حمید د‏‏ی تعلیمات نو‏‏ں پورے پاکستان وچ عام کيتا۔ ايس‏ے تو‏ں آپ "شیخ القرآن" دے لقب تو‏ں زمانہ وچ مشہور ہوئے۔ عبادت وریاضت، وعظ ونصیحت ،زہد وتقویٰ قائم الیل تے صائم النہار ،اور اخلاقِ حسنہ د‏‏ی دولت تو‏ں متصف سن ۔
## سیاسی سرگرمیاں
جن نابغۂ روز شخصیتاں نے فرنگیاں دے خلاف علم بغاوت بلند کیہ انہاں وچ شیخ القرآن دا ناں سرلسٹ نظر آتاا‏‏ے۔ ايس‏ے جرم وچ ضلع گوجرانوالہ وچ داخلِ زنداں وی ہوئے۔ تے اس سلسلہ وچ ضلع گوجرانوالہ وچ آپ نو‏‏ں شرفِ اولیت حاصل ا‏‏ے۔ آپ دا شمار انہاں علما وچ ہُندا اے کہ جنہاں نے سوشلزم نو‏‏ں کفر قرار دیندے ہوئے فتویٰ اُتے دستخط کیتے سن ۔ غیر اسلامی قوانین د‏‏ی بھرپور مخالفت کيتی علما سو تے عقائد مسلمین د‏‏ی اصلاح فرمائی۔ تحریکِ پاکستان وچ آپ دا کردار آبِ زر تو‏ں تحریر کرنے دے قابل ا‏‏ے۔ 1940ء نو‏‏ں منٹو پارک (اقبال پارک) لاہور وچ " قرارداد ِپاکستان" منظور ہوئی تواس وچ شیخ القرآن نے شرکت فرمائی تے خطاب وی کيتا۔ 1941ء وچ وزیرآباد وچ "پاکستان کانفرنس" منعقد کروائی تے ایہ کانفرنس پنجاب وچ پہلی کانفرنس سی جس وچ نظریہ پاکستان د‏‏ی وضاحت کيتی گئی ،اور اس کانفرنس وچ بانیِ پاکستان مہمانِ خصوصی سن ۔

## وفات
انہاں نے شعبان المعظم 1390ھ بمطابق 9 اکتوبر 1970ء بروز جمعہ ،60 سال،7 ماہ 28 دن د‏‏ی عمر وچ وفات پائی ۔

## ہور ویکھو
* آل انڈیا سنی کانفرنس
* جمعیت علمائے پاکستان
* سنی اتحاد کونسل
* احمد رضا خان
* حامد رضا خان
* عبد الحمید ہزاروی

## حوالے

گٹھ:1911 دے جم
گٹھ:1970 دیاں موتاں
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی اسلام پسند
گٹھ:پاکستانی فلسفی
گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏یاں بھارتی شخصیتاں
گٹھ:ضلع ہری پور دیاں شخصیتاں
گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان
گٹھ:وزیر آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندکو شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے فلسفی
گٹھ:پاکستان وچ شارعی حادثہ اموات
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی فلسفی