open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اکسوم بادشاہت

**اکسوم بادشاہت** (Kingdom of Aksum) اج دے اریٹیریا تے اتلے ایتھوپیا دے علاقے چ اک اہم ریاست تے تجارتی قوم سی جہری کہ تقریبا 100-940 عیسوی تک موجودہ رئی۔
## گیلری

File:Ruins in Aksum, Ethiopia.jpg|اکسوم دے کھنڈر
File:KingEndybisEthiopia227-235CE.jpg|سکے
File:Stela aksum.jpg| اکسوم مینار
File:Debre Damo Church.jpg|اکسوم طرز تعمیر
File:Ethio w4.jpg|اکسوم برتن
File:Map of Aksum and South Arabia ca. 230 AD.jpg|نقشہ


## حوالے


گٹھ:افریقہ
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:سابق سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:ایتھوپیا
عفت سلطنت

**سلطنت عفت** (Ifat Sultanate) وشکارلے ویلے دی اک صومالی  مسلم سلطنت تھی۔ 
سی

## حوالے
 

گٹھ:صومالی سلطنتاں
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:رپھڑی صفے
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:صومالیہ
زنجبار سلطنت

**زنجبار سلطنت ** (Sultanate of Zanzibar) (عربی: سلطنة زنجبار) **زنجبار جزیرہ اکٹھ** (Zanzibar Archipelago) اتے مشتمل اک ریاست سی. اج دے تنزانیا دا چڑھدا ساحل وی سلطنت وچ شامل سی ۔

## حوالے
 

گٹھ:افریقی سلطنتاں
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:رپھڑی صفے
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:تنزانیہ
گٹھ:افریقا
دریائے عطبرہ

**دریائے عطبرہ** (Atbarah River) (عربی: نهر عطبرة) اتلے چڑھدے افریقہ چاتھوپیا دے اتلے لہندے جھیل ٹانا دے تقریبا 50 کلومیٹر اتلے چوں نکلدا اے۔ ایہ اتلے وشکارلے سوڈان چ دریائے نیل توں 805 کلومیٹر (500 میل) دے فاصلے تے وگدا اے۔ ایہ رومی سمندر چ ڈگن توں پہلے دریائے نیل دا آخری معاون دریا اے۔ 
سال چ بوہتا چر ایہہ اک ندی ورگا ہندا اے پر بارشاں دے موسم 0جون توں اکتوبر) چ ایہہ اپنی عام پانی دی پدھر توں 18 فٹ (5 میٹر) اچا وگدا اے ۔ اے ویلے ایہ اتھوپیا دے امہارا علاقہ دے اتلے تے وچکارلے ضلعےآں وچکار رکاوٹ بن جاندا اے ۔

گٹھ:ایتھوپیا دے دریا
گٹھ:دریا
گٹھ:افریقہ دے دریا
گٹھ:سوڈان دے دریا
سینار سلطنت

**سینار سلطنت ** (Sultanate of Sennar) (عربی: السلطنة الزرقاء) جسنوں **سلطنت زرقا** (The Blue Sultanate) یاں **سلطنت فنج** (Funj Sultanate) وی آکھیا جاندا اے سوڈان دے اتلے چ اک سلطنت سی۔ **فنج** ناں اوتھے دی اک نسلی ٹولیدے ناں اتے اے۔

## حوالے


گٹھ:افریقی سلطنتاں
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:سابق سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:سوڈان
دارفور سلطنت

**دارفور سلطنت ** (Sultanate of Darfur) اجوکے سوڈان چ یورپی نوآبادیاتی مل توں پہلاں چڑھدی افریقی ریاست سی۔ ایہ 1603 توں 24 اکتوبر، 1874 تک آزادانہ طور تے قایم رئی۔

گٹھ:رپھڑی صفے
گٹھ:افریقی سلطنتاں
گٹھ:سابق سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:سوڈان
لمی نکوالا باندر

**لمی نکوالا باندر** پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے جیہڑا چڑھدی دکھنی ایشیاء دے جزیرے بورنیو دا واسی اے۔ ایہدی لمی نک باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا اے۔

## بارلے جوڑ
لنگور

**لنگور** پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر وچ اک نکا ٹبر اے۔ 

## ونڈاں
* ارسائن کولوبس
* راج کولوبس
* انگولا کولوبس
* اڈزنگوا لال کولوبس
* زنجبار لال کولوبس
* پیننٹ دا کولوبس
* کالا چٹا کولوبس
* یوگنڈا لال کولوبس
* گوریزا کولوبس
* لیندا لال کولوبس
* پریوس دا لال کولوبس
* تھولون دا لال کولوبس
* ٹوپی والا لنگور
* ڈیلاکور دا لنگور
* سونا لنگور
* ہوز لنگور
* فرینکویز لنگور
* عینکو لنگور
* چٹسرا لنگور
* لاؤسی لنگور
* ہاٹنھ لنگور
* ہندچینی لنگور

## بارلے جوڑ
ساکی ٹبر

**ساکی ٹبر** نویں دنیا دے باندراں دے 5 ٹبراں وچوں اک اے۔ ایلدے وچ ٹیٹی، ساکی، یواکاری باندر آندے نیں۔ لامت ونڈاں برازیل دے ایمیزون برساتی جنگل دیاں وسنیک نیں۔ کجھ اتر ول کولمبیا تے تھلے بولیویا وچ ملدیاں نیں۔

## وکھالہ
ایہ نکے توں مدرے ناپ دے باندر نیں جنہاں وچ 23 سینٹی میٹر دے نکے ٹیٹی توں لے کے 44-49 سینٹی میٹر دے یواکاری آندے نیں۔ ایہناں دے پنڈے تے مدرے توں لمے ناپ دے کئی رنگاں وچ وال ہوندے نیں۔ مونہہ تے اچیچا اک دوجے توں وکھرے رنگاں وچ ڈبے بنے ہوندے نیں۔ ایہ دن وں جاگدے تے راتیں سوندے نیں تے رکھوسنے نیں۔ ایہ ٹراپیکی جنگلاں وچ چھمباں توں لے کے پربتاں دیاں ڈھلاناں تے وی ملدے نیں۔

ایہ پتے، بی تے فروٹ کھاجاندے نیں۔ مادھ 4 توں 6 مہینیاں مگروں ونڈ دے فرق نال اک نیانا جمدی اے۔ یواکاری تے داڑھی والے ساکی اک توں چوکھیاں ٹبریاں رکھدے نیں تے ایہ 8-30 دیاں ٹولیاں بنا کے ریندے نیں۔ ہر ٹولی وچ اک توں ودھ نر ہوندے نیں جنہاں اپنیاں جودھراہٹاں ہوندیاں نیں۔ ٹیٹی تے پتھسیا ساکی اک ٹبری ای رکھدے نیں تے نکی ٹولیاں بنا کے ریندے نیں۔

## ونڈائی
ساکی ٹبر نوں دو نکے ٹبراں، 5 ٹوکریاں تے 43 ونڈاں وچ ونڈیا ہویا اے۔

* بولیوی ٹیٹی
* ریو بنی ٹیٹی
* ریو مایو ٹیٹی
* اولالا ٹیٹی
* چٹے چگے والا ٹیٹی
* بیپٹسٹا جھیل ٹیٹی
* برنہارڈ ٹیٹی
* بورا ٹیٹی
* سانولا ٹیٹی
* ہوفمان ٹیٹی
* لالٹڈوالا ٹیٹی
* باربرابراؤن ٹیٹی
* کوئمبرا فلہو ٹیٹی
* کنڈے دا کالا ٹیٹی
* کالےاگیوالا ٹیٹی
* منہ لکیا ٹیٹی
* بوریٹڈوالا ٹیٹی
* رتہ ٹیٹی
* ماڈیڈی ٹیٹی
* چٹی پوچھل والا ٹیٹی
* ہرشکوٹز ٹیٹی
* سانول ٹیٹی
* سٹیفن ناش ٹیٹی
* لوسیفر ٹیٹی
* کالا ٹیٹی
* کالےہتھانوالا ٹیٹی
* ریوپوروس ٹیٹی
* لالسرا ٹیٹی
* کالروالا ٹیٹی
* کلسرا یواکاری
* گلابی یواکاری
* اراکا یواکاری
* نبلینا یواکاری
* کالی داڑھیوالا ساکی
* لالمگر داڑھیوالا ساکی
* پؤرے پچھیوالا داڑھیوالا ساکی
* یوٹا ہک ساکی
* چٹینکوالا ساکی
* جوگی ساکی
* ریوٹاپاجوس ساکی
* ایکواٹوریل ساکی
* چٹپیرا ساکی

## بارلے جوڑ

* دو نویں باندر لبھے گۓ
## اتہ پتہ
فرانسیسی لہندا افریقہ

**فرانسیسی لہندا افریقہ** (French West Africa) (فرانسیسی: Afrique occidentale française، AOF) افریقہ چ اٹھ فرانسیسی نوآبادی علاقےآں دا اکٹھ سی جہڑا تھلویں علاقےآں اتے مشتمل سی ۔

* موریتانیہ
* سینیگال
* فرانسیسی سوڈان (ہن مالی)
* فرانسیسی گنی
* ایوری کوسٹ
* فرانسیسی اپر وولٹا (ہن برکینا فاسو)
* داهومی (ہن بینن)
* نائجر

## حوالے

گٹھ:افریقی سلطنتاں
گٹھ:فرانسیسی سلطنت
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:وڈیاں سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:فرانسیسی افریقہ
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:فرانس
گٹھ:فرانسیسی بادشاہتاں
گٹھ:افریقہ دے سابق دیس
مملوک سلطنت

**مملوک سلطنت ** (ترکی: Memlük Sultanlığı, عربی: سلطنة المماليك) آل محمد علی توں پہلے آخری آزاد مصر- ترک ریاست ےی۔ ایہ ایوبی سلطنت دے زوال مگروں قائم ہوئی تے عثمانی فتح مصر 1517 تک رہی۔

## حوالے


گٹھ:افریقی سلطنتاں
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:وڈیاں سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گٹھ:سابق سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:مصر
گٹھ:مصر دیاں بادشاہتاں
گٹھ:مصر دی تریخ
گٹھ:افریقہ دے سابق دیس
ولندیزی گولڈ کوسٹ

**ولندیزی گولڈ کوسٹ** (Dutch Gold Coast) (ڈچ: Nederlandse Bezittingen ter Kuste van Guinea) اجوکے گھانا دا اک حصہ سی جہڑا ہولی ہولی  ولندیزی نوآبادی چ بدل گیا جسدی شروعات 1598 چ ہوئی۔

## حوالے

گٹھ:نیدرلینڈز
گٹھ:نیدرلینڈ دی تریخ
گولڈ کوسٹ (برطانوی نوآبادی)

**گولڈ کوسٹ (برطانوی نوآبادی)** ((Gold Coast (British colony) لہندے افریقہ چ خلیج گنی اتے اک برطانوی نوآبادی سی جہڑی 1957 چ گھانا  آزاد دیس بن گیا۔

## حوالے

گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
گھانا سلطنت

**سلطنت گھانا** (Ghana Empire) (جہڑی 830ء توں 1235ء تک قائم رئی) جن دکھن چڑھدے موریطانیہ، تے لہندے مالی چ واقع سی۔

## حوالے

گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
چٹینکوالا ساکی

**چٹینکوالا ساکی** نویں دنیا دے باندراں وچوں اک باندر اے۔ ایہ ساکی ٹبر چوں اے تے دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
معاہدہ پیرس 1856ء

*معاہدۂ پیرس* جنگ کریمیا دے مگروں 1856ء چ روس تے اتحادیاں (سلطنت عثمانیہ، سلطنت سارڈینیا، سلطنت فرانس اور سلطنت برطانیہ) دے وچکار طے پان آلا اک معاہدہ سی۔ اس معاہدے اتے 30 مارچ 1856ء نوں دستخط کیتے گئے جسدے نتیجے چ بحیرۂ اسود اک آزاد علاقہ قرار دتا گیا تے اسنوں سب جنگی جہازاں لئی بند کر دیتا گیا تے اسدے کنڈےآں اتے قلعےآں دی اساری تے اسلحہ تے جنگ دا سامان جمع کرن اتے پابندی لا دتی گئی۔ ایہ معاہدہ اس علاقے چ روسی اثر تے رسوخ لئی بوہت بھیڑا ثابت ہویا۔

اسی معاہدے دے نتیجے چ روس دریائے ڈینیوب دے مونہہ اتے اپنے علاقےآں توں محروم ہوگیا تے اسنوں سلطنت عثمانیہ دے سعائیاں دے حقاں ے راکھا ہون دے دعوے نوں وی چھڈنا پیا۔ استوں پرے رومانیہ دیاں امارتاں اتے اپنے اثر تے رسوخ توں وی ہتھ دھولے پئے۔ اس جنگ چ ہار مگروں روس چ سیاسی اصلاحات دا مطالبہ زور پھڑ گیا۔

## گیلری

Image:Treaty of Paris 1856 - 1.jpg|


گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ
گٹھ:ترکی دے معاہدے
گٹھ:کریمیا
گٹھ:امن معاہدے
گٹھ:ترک روس جنگاں
گٹھ:روس
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ چ 1856ء
پکڑنپوچھل باندر

**پکڑنپوچھل باندر** نویں دنیا دے باندراں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ رولا باندر، مکڑا باندر آندے نیں۔ ایہناں دی پوچھل دا انت موٹا تے اوہدے تے وال نہیں ہوندے تے ایہ رکھ اتے ٹاہنی نوں پھڑن دے کم آندا اے تے ایسے باہجوں ایس ٹبر دا ناں پکڑنپوچھل اے۔

## ونڈائی
*پکڑنپوچھل باندر
**رولا باندر
***ارسائن رولا باندر
***بورا رولا باندر
***لال ہتھاںوالا رولا باندر
***سپکس لال ہتھاںوالا رولا باندر
***جوارا لال رولا باندر
***گیانن رولا باندر
***ایمیزن رولا باندر
***پوروس لال رولا باندر
***بولیوی لال رولا باندر
***وینزویلی لال رولا باندر
***مارانہاؤ لال رولا باندر
***کالا رولا باندر
**مکڑا باندر
***لال مونہوالا مکڑا باندر
***چٹے اگےوالا مکڑا باندر
***بورا مکڑا باندر
***کالےمونہوالا مکڑا باندر
***چٹیاں کھاکھاںوالا مکڑا باندر
***کالےسروالا مکڑا باندر
***کولمبی مکڑا باندر
***جیفری مکڑا باندر
## بارلے جوڑ

## اتہ پتہ
ایوبی سلطنت

**ایوبی سلطنت** یا سلطنت آل ایوب کرد نسل دے مسلمان ٹبر دی حکومت سی جس نے 12 ویں تے 13 ویں صدی چمصر، شام، یمن، دیار باکر، مکہ، حجاز تے اتلے عراق اتے حکومت کیتی۔

ایوبی سلطنت دا موڈھی صلاح الدین ایوبی سی جسدے چاچے شیر کوہ نے زنگی سلطان نور الدین زنگی دے سپہ سالار دی حیثیت نال 1169ء چ مصر فتح کیتا سی۔ اس سلطنت دا ناں شیر کوہ دے بھائی تس صلاح الدین دے پیؤ نجم الدین ایوب دے ناں اتے ایوبی سلطنت پئیا۔ صلاح الدین نے مصر چ فاطمی سلطنت دا خاتمہ کیتا تے 1174ء چ نور الدین دے مرن مگروں دمشق اتے مل مار کے شام نوں وی اپنی سلطنت چ رلا لیا

صلاح الدین صلیبی جنگاں دوران 1187ء چ حطین دی لڑائی چ صلیبیاں نوں بوہت بھیڑی شکست، فتح بیت المقدس تے اسدے نتیجے چ ہون آلی تیجی صلیبی جنگ چ جت پاروں دنیا بھر چ مشہور ہوئیا۔ صلاح الدین 1193ء ـ مر گیا تے اسدی سلطنت اسدے پتراں وچکار ونڈی گئی تے بعد چ 1200ء چ صلاح الدین دا بھائی العادل پوری سلطنت اتےمل مارن چ کامیاب ہوگئیا۔ 1218ء چ العادل تے 1238ء چ الکامل دے مرن مگروں فیر ایہی صورتحال سامنے آئی۔ 1250ء چ آخری ایوبی سلطان توران شاہ قتل ہوگیا تے اسدے مملوک غلام جرنیل ایبک نے بحری مملوکاں نے مملوک سلطنت دی نینہہ رکھی۔ مصر ہتھوں نکل جان مگروں ایوبیاں نے اگلے 80 سال تک شام میں مزاحمت جاری رکھی تے آخر 1334ء چ شام وی مکمل طور اتے مملوک سلطنت چ شامل ہوگیا۔

## [[مصر]] دے ایوبی سلاطین

* صلاح الدین 1171ء توں 1193ء 
* العزیز 1193ء توں 1198ء 
* المنصور 1198ء توں 1200ء 
* العادل 1200ء توں 1218ء 
* الکامل 1218ء توں 1238ء 
* العادل ثانی 1238ء توں 1240ء 
* الصالح ایوب 1240ء توں 1249ء 
* توران شاہ 1249ء توں 1250ء 
* الاشرف ثانی 1250ء توں 1254ء (اصل اقتدار مملوک سلطان ایبک دے کول سی)

## [[دمشق]] دے ایوبی سلاطین

* صلاح الدین 1174ء توں 1193ء 
* الافضل 1193ء توں 1196ء 
* العادل 1196ء توں 1218ء 
* المعظم 1218ء توں 1227ء 
* الناصر داؤد 1227ء توں 1229ء 
* الاشرف 1229ء توں 1237ء 
* الصالح اسماعیل 1237ء 
* الکامل 1237ء توں 1238ء 
* العادل ثانی 1238ء توں 1239ء 
* الصالح ایوب 1239ء 
* الصالح اسماعیل 1239ء توں 1245ء (دوسری مرتبہ) 
* الصالح ایوب 1245ء توں 1249ء (دوسری مرتبہ) 
* توران شاہ 1249ء تا 1250ء 
* الناصر یوسف 1250ء توں 1260ء

## [[حلب]] دے ایوبی امیر

* العادل اول 1183ء تا 1186ء 
* الظاہر 1186ء تا 1216ء 
* العزیز 1216ء تا 1236ء 
* الناصر یوسف 1236ء تا 1260ء

## حماہ دے ایوبی امیر

* المظفر اول 1178ء توں 1191ء 
* المنصور اول 1191ء توں 1221ء 
* الناصر 1221ء توں 1229ء 
* المظفر ثانی 1229ء توں 1244ء 
* المنصور ثانی 1244ء توں 1284ء 
* المظفر ثالث 1284ء توں 1299ء 
* الموید 1310ء توں 1332ء 
* الافضل 1332ء توں 1334ء

## حمص دے ایوبی امیر

* القاہر 1178ء توں 1186ء 
* المجاہد1186ء توں 1240ء 
* المنصور1240ء توں 1246ء 
* الاشرف1248ء توں 1263ء

## [[یمن]] دے ایوبی امیر

* المعظم توران شاہ 1173ء توں 1181ء 
* العزیز تغتگین 1181ء توں 1197ء 
* معز الدین اسماعیل 1197ء توں 1202ء 
* الناصر ایوب 1202ء توں 1214ء 
* المظفر سلیمان 1214ء توں 1215ء 
* المسعود یوسف 1215ء توں 1229ء

## جزیرہ دے ایوبی حکمران

* الاشرف 1218ء توں 1237ء

## نالدے آرٹیکل

صلاح الدین ایوبی

صلیبی جنگاں

مملوک

## باہرلے جوڑ

ایوبی سلطنت

## حوالے


گٹھ:ایوبی سلطنت
گٹھ:افریقہ دے سابق دیس
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:مصر
گٹھ:مصر دیاں بادشاہتاں
گٹھ:مصر دی تریخ
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:وڈیاں سلطنتاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
کتبغا

**قطبوغا** اک شامی سعائی سی تے **[[ہلاکو خان]]** دیاں فوجاں دا سپہ سالار سی۔اسنوں ہلاکو خان نے شام تے  مصر دی فتح دی ذمہ داری دتی سی۔
اس نے دمشق نوں فتح کیتا تے مصر دے سلطان **[[سیف الدین قطز|قطز]]** نوں ہلاکو خان دا حکم دیتا کہ مصر نوں اسدے حوالے کیتا جائے نئیں تاں اوہ قاہرہ دا حال بغداد توں وی بھیڑا کردے گا۔مملوکاں نوںدران لئی ایہنے دمشق ج وی بوہت لوٹ مار کیتی تے شہر نوں برباد کردتا۔
سلطان سیف الدین قطز نے توقع دے خلاف منگولاں دے نال جنگ دا اعلان کیتا تے  سپہ سالار **[[رکن الدین بیبرس]]** دی آکوائی ہیٹھ اک وڈی  فوج فلسطین گھلی جسں نے **[[عین جالوت دی لڑائی]]** چ منگول فوجاں نوں اک سخت لڑائی مگروں ہرایا۔ایہ کتبغا دی وی سپہ سالار دے طور تے لڑیاں ۳۹ جنگاں چ پہلی ہار سی۔ہارے ہوئے منگول فرار ہوگئے  پر  کتبغا پھڑیا گیا تے دوجے تھڑے جان آلے منگولاں نال قتل کردتا گیا۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
کارامان بیلیک

**بیلیک کارامان** (Beylik of Karaman یا Principality of Karaman) (نویں ترکی: Karaman Beyliği) اک اناطولی بیلیک سی جہڑی کہ دکھن وشکارلے اناطولیہ چ ترکی دے اج دے صوبہ کارامان دے آلے دوالے علاقےآں اتے مشتمل سی۔ 13ویں صدی توں1483ء اسدے زوال تک ایہہ اناطولیہ چ سب توں پرانی تے سب توں بوہتی طاقتور ترک بیلیکاں چوں اک سی۔ 

## حوالے


گٹھ:ترکی
گٹھ:سابق بادشاہتاں
گٹھ:ترک ریاستاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:اناطولی بیلیک
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:ترک تریخ
گٹھ:اناطولیا
گٹھ:ترک
جنوبی اوسیتیا

**جنوبی اوسیتیا** (South Ossetia)، جارجیا دی اک خودمختار ریاست اے ۔ ایہدا راجگڑھ تسخینوالی شہر اے ۔ 

گٹھ:قفقاز
گٹھ:جارجیا
گٹھ:خود مختار علاقے
ذولقادر بیلیک

اناطولیہ دی **ذولقادر بیلیک** ( ترک بولی :Dulkadiroğulları Beyliği) اک ترک سرحدی راجواڑا سی ، جسنوں اوغوز ، قزلباش ترکاں دے بایات ، افشار تے بیگدیلی قبیلےآں نے سلطنت روم دے خاتمے مگروں قایم کیتا سی ۔ اس بیلیک دا راجگڑھ مختلف ویلےآں اج دے ترکی دے صوبہ قہرمان مارش دے شہر البستان دے آلے دوالے رہیا۔

کجھ چر لئی ذولقادر بیلیک دا اثر کیرشہر توں موصل تک رہیا ، پر عثمانیاں دے اٹھن نال ، ایہہ عثمانیاں تے مصر دے مملوکاں وچکار *بفر سٹیٹ* بن گئے ۔ ایہہ بیلیک 16ویں صدی دے شروع چ سلطنت عثمانیہ دا حصہ بن گئی ۔ 19ویں صدی دے ادھ تک عثمانی دستاویزاں چ ایہہ علاقہ ریاست ذولقادریہ لکھیا جاندا رہیا ۔
ذوالقادر ٹبر دیاں کئی شہزادیاں سلطنت عثمانیہ دے سلطاناں نال ویاہیاں گئیاں ۔ ایمن خاتون ، ذولقادر بیلیک دے پنجویں حکمران نصرالدین محمد دی دھی سی ، جہڑی عثمانی سلطان محمد I دی تیجی ملکہ تے سلطان مراد II دی ماں سی ۔ ایہہ ویاہ عثمانی سلطنت تے ذولقادر بیلیک وچکار ایکے دا موڈھی بنیا ۔ ایمن خاتون دا پتر سلطان مراد II آن آلے سارے سلطاناں دا جد سی ۔ ایداں ای مکرم خاتون ذولقادر ریاست دے چھیویں حکمران سلیمان بے دھی سی ، جہڑی سلطان محمد II دی تیجی رانی سی ۔ ہور اگے عائیشہ خاتون ذولقادر ریاست دے 11ویں حکمران علاؤدولہ بوزکرت دی دھی تے سلطان بایزید II دی ملکہ سی ۔

## حوالے


گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکیہ
گٹھ:سابق بادشاہتاں
گٹھ:ترک ریاستاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:اناطولی بیلیک
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:ترک تریخ
گٹھ:اناطولیا
گٹھ:ترک
دانشمندی بیلیک

دانشمندی راج ٹبر اک ترکمان ٹبر سی جسنے 11ویں تے 12ویں صدی چ اتلے تے وشکارلے اناطولیہ تے حکومت کیتی ۔ ایہہ راج ٹبر مڈھلے طور تے وشکارلے اتلے چڑھدے اناطولیہ چ سیواس ،توکت تے نیکسار حکومت کردا سی تے کجھ چر لئی لہندے چ انقرہ تے کاستامانو تک دے علاقے اسدے راج چ آگئے تے دکھن چ اینہاں دا راج ملاتیا تک ودھ گیا جستے اینہان نے 1103ء چ مل ماریا۔ 12ویں صدی دے شروع چ دانشمندی سلجوق سلطنت روم دے حریف سن ، جنہاں کول دانشمندی علاقے دے دوالے کافی علاقہ سی ۔ دانشمندی بیلیک نے صلیبیاں نال وڈے پیمانے تے جنگاں لڑیاں ۔

## موڈھی

اس راج ٹبر دا موڈھی دانشمند غازی سی ، جس بارے تریخی جانکاری گھٹ اے تے اسدے مرن دے کافی چر مگروں لکھی گئی ۔

اسدے ناں یاں لقب دانشمند دا مطلب فارسی چ عقل مند بندے دا اے ۔

## حکمران

## ہور ویکھو

*سلطنت روم
## حوالے


گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکیہ
گٹھ:سابق بادشاہتاں
گٹھ:ترک ریاستاں
گٹھ:اناطولی بیلیک
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:ترک تریخ
گٹھ:اناطولیا
گٹھ:ترک
ارتقی بیلیک

**ارتقی بیلیک** یاں ارتقی ٹبر (ترک بولی Artuklu Beyliği: ) اک ترکمان راج ٹبر سی ،جسنے 11ویں تے 12ویں صدی چ چڑھدے اناطولیہ ، اتلے شام تے اتلے عراق اتے حکومت کیتی ۔ اس راج ٹبر دیاں دو اہم شاخاں نے ہاسنکیف توں 1102ء توں 1231ء تک تے ماردن توں 1106ء توں 1186ء (تے 1409ء تک باجگزار دے طور اتے) حکومت کیتی ۔ اینہاں دی اک تیجی شاخ نے 1112ء ہارپت (اج دے ایلازغ) مل ماریا تے 1185ء توں 1233ء تک آزاد حکومت کیتی ۔

## تریخ

اس راج ٹبر دی نیہہ رکھن آلا اکسوک دا پتر **ارتق** سی ، جہڑا کہ اصل چ سلجوقی سلطان ملک شاہ اول دا فوجی آگو سی ، تے فیر دمشق دے سلجوق امیر توتش اول دی ملازمت چ آیا ۔ توتش نے 1086ء چ اسنوں یروشلم دا گورنر بنایا ۔ ارتق 1098ء چ مر گیا تے اسدے پتر سوکمان تے ایل غازی نوں فاطمی سلطنت دے وزیر الافضل شہنشاہ نے 1098ء یروشلم توں کڈ دتا ،تے ایسے سال ایہہ شہر فاطمیاں کولوں صلیبیاں نے کھو لیا ۔

سوکمان تے ایل غازی نے اپنے آپ نوں دیاربکر ، ماردن تے جزیرہ چ ہاسنکیف چ سیٹ کیتا جتھے اینہاں دا واسطہ سلطنت روم نال پیا ۔ سوکمان ، ماردن دے بے، نے 1104ء چ صلیبیاں نوں حران دی لڑائی چ ہرایا ۔ ایل غازی نے ماردن چ سوکمان دی تھاں لئی تے قاضی ابن الخشیب دی درخواست اتے 1119ء چ حلب اپنے راج ہیٹھ لیاندا ۔ 1119ء چ ایل غازی نے صلیبی راجواڑے انطاکیہ نوں اگرسنگوئنس دی لڑائی چ ہرایا ۔

## حوالے


گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکیہ
گٹھ:ترک تریخ
گٹھ:سابق بادشاہتاں
گٹھ:ترک ریاستاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:اناطولی بیلیک
رمضان اوغلو بیلیک

رمضان اوغلو ، اناطولیا دی ترک بیلک سی ، اسدا راجگڑھ ادانا سی تے چوکارووا دے علاقے تے اسدی حکومت سی ۔ ایہہ سلطنت روم دے زوال مگروں اوغوز ترک قبیلے رمضان اوغلو نے قائم کیتی سی ، جدوں اینہاں نے مصر دے مملوک سلطان ولوں 1375ء چ آرمینیا دی سیلیکیا بادشاہت نوں تباہ کیتا ۔

رمضان اوغلو نے 15ویں صدی عیسوی ج سلطنت عثمانیہ تے مملوکاں دے تعلقات چ وڈا کردار ادا کیتا ۔ 1512ء چ سلطان سلیم I دے مصر دے خلاف مہم چ اس بیلک نوں سلطنت عثمانیہ چ شامل کر لئیا ۔ رمضان اوغلو دے بے آں نے عثمانی سنجاک ادانہ دا انتظام موروثی طرز تے 1608ء تک سانبھئیا ۔ ایہہ ٹبر اج وی ترک معاشرے چ نمایاں اے ۔ 
## حوالے


گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکیہ
گٹھ:سابق بادشاہتاں
گٹھ:ترک ریاستاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
گٹھ:اناطولی بیلیک
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:ترک تریخ
گٹھ:اناطولیا
گٹھ:ترک
سلدقی بیلیک

سلدقی (ترک بولی:Saltuklu Beyliği ) اناطولیہ چ پہلے ترکاں یاں پہلے دور دی بیلیک سی اسدا مرکز ارض روم سی ، اسدی نیہہ مانزیکرت دی لڑائی مگروں رکھی گئی سی ۔ سلدقیاں نے 1071ء توں 1202ء تک راج کیتا ۔ اس بیلیک دا موڈھی امیر سلدق سی ، جہڑا سلجوقی سلطنت دے سلطان الپ ارسلان دااک ترکمان کمانڈر سی ۔ اس بیلیک نے گرجستانی بادشاہت نال قارص علاقے اتے مل لئی کئی لڑائیاں لڑیاں ۔ بیلیک دے راجگڑھ ارض روم اتے 1077ء توں 1079ء تک بازنطینی سلطنت دا ل رہیا تے 1184ء چ گرجستانی بادشاہ گیورگی III نے شہر دا محاصرہ کیتا ۔ اپنے عروج ویلے ایہہ بیلیک پورے ارض روم تے بایبورت صوبےآں تے نالے چڑھدے ارزنجان ، قارص دے بوہتے حصے ، اتلے آغری تے موش صوبےآں اتے مشتمل سی ۔

پہلا مشہور سلدقی علی سی جہڑا 1103ء چ ارض روم را حکمران سی ۔ اسدا پتر تے جانشین سلدق سی جہڑا 1123ء چ راج چ آئیا ۔ سلدق دی بھین یاں دھی اخلات دے شاہ ارمن سکمان II نال ویاہی سی ۔

## حکمران
*سلدقI (1071–1102)
*علی(1102–1124)
*مظفر غازی (1124–1132)
*عزالدین سلدق II (1132–1168)
*نصیرالدین محمد (1168–1191)
*ملیکہ ماما خاتون (1191–1200)
*علاؤالدین محمد (1200–1202)

## حوالے


گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکیہ
گٹھ:سابق بادشاہتاں
گٹھ:ترک ریاستاں
گٹھ:اناطولی بیلیک
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ
گٹھ:یورپ دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:ترک تریخ
گٹھ:اناطولیا
گٹھ:ترک
پوست

**پوست** پوپی ٹبر دا اک بوٹا تے پھل اے جیدے توں افیم بنائی جاندی اے۔ ایس توں ہیروئن تے مارفین ورگیاں نشے والیاں دوائیاں وی بندیاں نیں۔

## وکھالہ

## تریخ

## بارلے جوڑ
افیم

**افیم** پوست دے بوٹے دے ڈوڈیاں دے سکے دد تے اوس توں بنن والی دوائی نوں کیندے نیں۔ افیم وچ 12٪ مارفین ہوندی اے جیھدے توں اک ہور نشے والی دوائی ہیروئن بندی اے۔ افیم بہت پرانے ویلیاں توں کھان پین، نشے تے دوائی لئی ورتی جارئی اے۔ 

## بارلے جوڑ
نکور بادشاہت

**نکور بادشاہت** (Kingdom of Nekor) (بربر: Tageldit n Ennkur) اجوکے مراکش دے ريف علاقے چ اک  چھوٹی سلطنت سی۔
## تریخ
## بادشاہ
محمد ادریس سنوسی

**محمد ادریس سنوسی** (Idris of Libya) (عربی: إدريس الأول)  جسنوں **ادریس اول** دے ناں نال وی جانیا جاندا اے لیبیا دا پہلا تے اکو بادشاہ سی جس نے 1951 توں 1969 تک لیبیا اتے حکومت کیتی۔

محمد ادریس سنوسی علاج لئی جدوں ترکی چ سی تے معمر قذافی دی آگوائی چ فوجی افسراں ولوں اک 1969ء بغاوت چ اسنوں معزول کر دتا گیا۔
 
## گیلری

File:Idris I & Richard Nixon.jpg|ادریس اول تے رچرڈ نکسن
File:Nasser Idris I.jpg|ادریس اول مصری صدر ناصر دے نال
File:King Idris I of Libya August 15, 1965.jpg|ادریس اول، 1965
File:Flag of King Idris I.svg|ادریس اول دا شاہی جھنڈا۔ 


## حوالے



گٹھ:بادشاہ
گٹھ:عرب
گٹھ:لیبیا
گٹھ:افریقہ
گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:عرب شخصیتاں
گٹھ:مسلم شخصیتاں
لکشمی سہگل

**لکشمی سہگل** (جم: 24 اکتوبر 1914 - موت: 23 جولائی 2012) بھارت دی آزادی دی کامی سی۔ اوہ آزاد ہند فوج دی عہدے دار نالے آزاد ہند سرکار وچّ زنانہ معاملیاں دی وزیر سی۔ اوہ اک ڈاکٹر سی جہڑی دوجی وڈی لڑائی ویلے ساہمنے آئی۔ اوہ آزاد ہند فوج دی "رانی لکشمی ریجمنٹ" دی کمانڈر سی۔

## جیون
ڈاکٹر لکشمی سہگل دا جم 1914 وچّ اک تامل ٹبر ’چ ہویا اتے اوہناں نے مدراس میڈکل کالج ولوں میڈکل دی سکھیا لئی، پھر اوہ سنگاپور چلی گئی۔ دوجی وڈی لڑائی دوران جدوں جاپانی فوج نے سنگاپور وچّ برطانوی فوج تے حملہ کیتا تاں لکشمی سہگل سبھاش چندر بوس دی آزاد ہند فوج ’چ شامل ہو گئی سی۔

اوہ بچپن توں ہی قومی آزادی تحریک توں متاثر ہو گئی سی اتے جدوں مہاتما گاندھی نے بدیسی شیواں دے نوں چھڈن دی تحریک چھیڑی تاں لکشمی سہگل نے اسدے وچّ حصہ لیا۔ اوہ 1943 وچّ استھائی آزاد ہند سرکار دی کیبینٹ وچّ پہلی زنانی رکن بنی۔ اک ڈاکٹر دی حیثیت نال اوہ سنگاپور گئی سی پر 98 سال دی عمر وچّ اوہ ہن وی کانپور دے اپنے گھر وچّ بیماراں دا علاج کردی سی۔
آزاد ہند فوج دی رانی جھانسی ریجمنٹ وچّ لکشمی سہگل بہت سرگرم رہی۔ بعد وچّ اوہناں نوں کرنل دا عہدہ دتا گیا پر لوکاں نے اوہناں نوں کیپٹن لکشمی دے روپ وچّ ہی یاد رکھیا۔

## سنگھرش
آزاد ہند فوج دی ہار توں بعد برٹش فوجاں نے آزادی فوجیاں دی دھرپکڑ کیتی اتے 4 مارچ 1946 نوں اوہ پھڑی گئی پر بعد وچّ اوہناں نوں رہا کر دتا گیا۔ لکشمی سہگل نے 1947 وچّ کرنیل پریم کمار سہگل دے نال ویاہ کیتا اتے کانپور آ کے بس گئی۔ پر اوہناں دا سنگھرش ختم نہیں ہویا اتے اوہ لوکاں دی سیوا وچّ لگّ گئی۔ اوہ ہندستان دے نظام نوں کدے قبول نہیں کر پائی اتے امیراں اتے غریباں دے وچّ ودھدی کھائی دی ہمیشہ مخالفت کردی سی۔

## موت
آزاد ہند فوج دی زنانی اکائی دی پہلی کیپٹن رہی آزادی دی مجاہد لکشمی سہگل دا کانپور دے اک ہسپتال وچّ 23 جولائی 2012 نوں چلانا ہو گیا۔ لکشمی سہگل دی حالت دل دا دورہ پین توں بعد گمبھیر ہوئی سی۔

## اعزاز
بھارت سرکار نے اوہناں نوں 1998 وچّ پدم وبھوشن اعزاز نال نوازیا۔

## جانکاری

٭Subhashini Ali Lakshmi Sahgal: A life in service
٭Indra Guptha *India's 50 Most Illustrious Women* ISBN 81-88086-19-3
٭Peter Fay *The Forgotten Army: India's Armed Struggle for Independence، 1942-1945*

## ہور پڑھو
٭کیپٹن لکشمی سہگل-اکگل مسیحا
٭[حوالے ==

<references/>

[[گٹھ:ہندستان](http://punjabnewsusa.com/1wp/index.php؟option=com_content&view=article&id=13277:2012-07-23-23-01-00&catid=88:2010-12-30-06-49

==)]
گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
گٹھ:بھارت
گٹھ:مشہور زنانیاں
گٹھ:ہندستان دی تریخ
گٹھ:تریخ ہندستان
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ہندو شخصیتاں
پوٹولاکا ٹبر

**پوٹولاکا ٹبر**پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 20 ٹوکرے تے 500 ونڈاں نیں۔ نکی بوٹیاں توں لے کے ایہدے وچ جھاڑیاں نیں۔ ایہدا پسار دنیا دے کئی تھانواں تے اے۔

ایہدی اک ونڈ پھل دوپہری پاکستان وچ گرمیاں وچ سجاوٹ لئی اگایا جاندا اے۔

## بارلے جوڑ
پھل دوپہری

**پھل دوپہری** پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر پوٹولاکا ٹبر دی اک بوٹی اے۔ ایہ ارجنٹینا, دکھنی برازیل تے یوراگوۓ دی واسی اے پر ہن ایہ پاکستان دے نال نال دنیا دے کئی دیساں وچ اگائی جاندی اے۔

## ناں
ایہدا پھل دن نوں ہوندا اے تے ایس لئی پھل دوپہری، گل دوپہری ایہدے ناں نیں۔ ہندستان وچ ایہنوں 9 بجیا کیندے نیں کیوں جے ایہ دن نون 9 بجے دے نیڑے کھڑدا اے۔

## وکھالہ
ایہ اک نکی تے تیز اگنوالی بوٹی اے جیہڑی 30 سینٹی میٹر تک اچی جاندی اے۔ ایہدے پتے موٹے، گودے والے تے 2.5 سینٹی میٹر لمے ہوندے نیں۔ پتے اگے پجھے تے گچھیاں وچ وی ہوندے نیں۔ پھل پتی دا گھیر 2.5–3 سینٹی میٹر دا ہوندا اے تے اک پھل وچ 5 پتیاں ہوندیاں نیں۔ ایہ لال، کھٹے، گلابی، چٹے، پیلے رنگاں وچ ہوندا اے۔ ایہدی ٹاہنی توڑ کے لگاؤ تے نویں بوٹی اگ پویگی۔

* گرمیاں وچ ہونوالے پھل
## بارلے جوڑ
لیبیا بادشاہت

** لیبیا بادشاہت** (Kingdom of Libya) (عربی: المملكة الليبية، اطالوی: Regno di Libia) جسنوں پہلے **متحدہ لیبیا بادشاہت** (United Libyan Kingdom) آکھیاجاندا سی 24 دسمبر 1951 چ آزادی مگرں ہوند چ آئی تے معمر قذافی دی فوجی بغاوت تک 1 ستمبر 1969 تک قایم رئی۔ لیبیا دے بادشاہ ادریس پہلے دی حکومت دا تختہ الٹ دتا گیا تے لیبیا عرب لوکراج دی نیہہ رکھی گئی۔

## مورتاں

File:IdrisI3.jpg|ادریس پہلا
File:Palazzo Reale di Tripoli.jpg|طرابلس کا شاہی محل
File:Idris I & Richard Nixon.jpg|ادریس اول رچرڈ نکسن نال، ۱۹۵۷
File:Nasser Idris I.jpg|ادریس اول مصری صدر ناصر نال


گٹھ:افریقہ دی تریخ
گٹھ:افریقی سلطنتاں
گٹھ:افریقہ دے سابق دیس
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:لیبیا
حیدر علی

**حیدر علی** میسور دا راجہ سی جسنے ہمیشہ انگریزاں دی مخالفت کیتی۔ اوہناں دے پڑدادا گلبرگہ تھاں دکھن وچّ آکے بس گئے سن۔ پیؤ فتح محمد ریاست میسور وچّ فوجدار سن۔ حیدر علی پنج سال دے ہوئے تاں پیؤ اک لڑائی وچّ مارے گئے اس دے چاچا نے اس نوں فوجی کلا سکھائی۔ 1752 وچّ حیدر علی نے ریاست میسور دی نوکری کر لئی اتے وڈی بہادری نال مرہٹیاں دے حملیاں توں ریاست نوں بچایا۔ 1755 وچّ راجا نے اس نوں اپنی فوج دا سپہ سالار بنا دتا۔ میسور دے کپربندھ اتے راجا دی نالائقی دے کارن اوڑک حیدر علی نے 1766 وچّ راجا نوں وظیفہ لاکے سرکار دی واگڈور اپنے ہتھ وچّ لے لئی۔ حیدر علی دے تخت نشین ی دے ویلے راج میسور وچّ صرف 33 پنڈ سن۔ مگر اس نے تھوڑھے ہی چر وچّ اک ہزار مربع میل علاقے وچّ سرکار بنا لئی۔ انگریزاں دے خلاف سلطان حیدر علی نے دو لڑائیاں لڑیاں۔ 
## حوالے


گٹھ:بادشاہ
گٹھ:ہندستان
گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
گٹھ:ہندستان دی تریخ
گٹھ:تریخ ہندستان
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:مسلم شخصیتاں
ترکھا مانگابے

**ترکھا مانگابے** پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔

گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
ملینیئم پارک

**ملینیئم پارک** شکاگو، امریکہ وچ اک پارک اے۔ ایہ شہر نال جھیل مشیگن دے کنڈے تے 24.5 ایکڑ (99,000 مربع میٹر) تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہ پارک نویں ہزارۓ دے مڈھ دے چیتے وچ بنایا گیا اے۔

### بارلے جوڑ

* ویب سائٹ

گٹھ:شکاگو
گٹھ:امریکہ دے نیشنل پارک
سارڈینیا بادشاہت

**سارڈینیا بادشاہت** (Kingdom of Sardinia) (اطالوی: Regno di Sardegna، ساردینی: Rennu de Sardigna، پائیڈمونٹی: Regn ëd Sardëgna) سافوئے راج ٹبر دی ریاست سی ۔ ایہہ بادشاہت اج دے اٹلی دے علاقے سارڈینیا چ سی ۔

## جھنڈے

File:Savoie flag.svg|پہلا اصل جھنڈا
File:Savoyard flag.svg|دوجا بدلیا جھنڈا
File:Flag of the Kingdom of Sardinia.svg|تیجا نیلا جھنڈا
File:Flag of Italy (1861-1946).svg|آخری ترنگا جھنڈا


گٹھ:اٹلی
گٹھ:اطالوی بادشاہتاں
گٹھ:اٹلی دی تریخ
گٹھ:یورپ دیاں سابق دیس
گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:سابق دیس
لوکراج وینس

**وینس لوکراج** (Republic of Venice) (اطالوی: Repubblica di Venezia، وینس: Repùblica Vèneta) اتلے چڑھدے اٹلی دے شہر وینس توں شروع ہون آلی اک ریاست سی۔
## تریخ
### عروج

گٹھ:اٹلی
گٹھ:اطالوی بادشاہتاں
گٹھ:یورپ دیاں سابق دیس
گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:سابق دیس
نیپلز بادشاہت

**نیپلی بادشائی** (Kingdom of Naples) (اطالوی: Regno di Napoli) اطالوی جزیرہ ورگا دے دکھنی حصے اتے سسلی بادشائی توں ریندے تھاں تے اک بادشائی سی۔

## مورتاں

File:Bandera de Nápoles - Trastámara.svg|
File:Banner of the Holy Roman Emperor without haloes (1400-1806).svg|
File:Flag_of_Kingdom_of_Naples_(1806-1808).svg|
File:Flag of the Kingdom of Naples (1808).svg|
File:Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg|


گٹھ:اٹلی
گٹھ:اطالوی بادشاہتاں
گٹھ:اٹلی دی تریخ

گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
سسلی بادشاہت

**سسلی بادشاہت** (Kingdom of Sicily) (اطالوی: Regno di Sicilia، لاطینی: Regnum Siciliae، صقلوی: Regnu di Sicilia، نیپولٹن: Regno 'e Sicilia) دکھن اٹلی چ اک بادشاہت سی ی جہڑی 1130 توں 1816 تک قایم رئی۔

گٹھ:اٹلی
گٹھ:اطالوی بادشاہتاں
گٹھ:اٹلی دی تریخ
گٹھ:یورپ دیاں سابق دیس
گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:سابق دیس
اطالوی معاشرتی لوکراج

**اطالوی معاشرتی لوکراج** (Italian Social Republic) (اطالوی: Repubblica Sociale Italiana) دوسری جنگ عظیم وچکار نازی جرمنی دی اک کٹھ پتلی ریاست سی۔

## حوالے
 

## بالرلے جوڑ

*فاشسٹ اٹلی تے یہودی: افسانہ بمقابلہ حقیقت
* تریخ محور - اطالیہ
* سپریم کمانڈ
* اٹلی دے تریخی جھنڈے
* اطالوی معاشرتی لوکراج دے جنگی جھنڈا

گٹھ:اٹلی
گٹھ:اطالوی بادشاہتاں
گٹھ:اٹلی دی تریخ
گٹھ:یورپ دیاں سابق دیس
گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:سابق دیس
دو سسلیاں بادشاہت

**دو سسلیان بادشاہت** (Kingdom of the Two Sicilies) (اطالوی: Regno delle Due Sicilie، صقلوی: Regnu dî Dui Sicili؛ نیپولٹن: Regno d' 'e dduje Sicilie)  اطالوی اتحاد توں پہلے سبتوں وڈی اطالوی ریاست سی۔ 
ایہہ بادشاہت جزیرہ سسلی (سسلی) تے اٹلی دے سسلی بولن آلے علاقےآں اتے مشتمل اک بادشات سی ۔

## مورتاں

Image:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1848).svg|
Image:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1860).svg|


## حوالے


گٹھ:اٹلی
گٹھ:اطالوی بادشاہتاں
گٹھ:اٹلی دی تریخ
گٹھ:یورپ دیاں سابق دیس
گٹھ:یورپ
گٹھ:یورپی سلطنتاں
گٹھ:سابق دیس
کنڈیالہ تاج

**کنڈیالہ تاج** پھلوالے بوٹیاں دی اک ٹولی مالپگیالے دا اک جھاڑیورگا بوٹا اے۔ ایہ گودےوالا، کنڈیالہ تے پتیوالا بوٹا اے۔


File:Euphorbia_Milii_flowers.jpg
File:Gardenology.org-IMG 4348 hunt0904.jpg
File:Euphorbia splendens Blanco1.167b1.png

## بارلے جوڑ
ککڑ کلغی

**ککڑ کلغی** پھلوالے بوٹیاں دی اک ٹولی مالپگیالے دا اک  بوٹا اے۔ ایہدا پھل ککڑی کلغی ورگا ہوندا اے تے ایس باہجوں ایہ ناں پیا۔


File:Celosia.JPG
File:Celosia argentea (Fresh Look Yellow).jpg
File:Starr 070402-6341 Celosia sp..jpg

## بارلے جوڑ
لیہہ

لہ لداخ، ضلع لہ دا اک شہر اے ۔ لہ لداخ تے ضلع لہ دا راجگڑھ اے ۔
لہ ہمالیائی بادشاہت لداخ دا وی راجگڑھ سی ۔ 

ایس شہر دا دی مشہور جگہ لہ شاہی محل اے جیہڑا لداخ دے شاہی گھرانے دی پراݨی رہائش اے ۔ ایہ پوٹالا شاہی ٹبر دے سامان شیلی دے ویلے وچ بݨیا سی ۔ ایہ شہر 3،524 میٹر (11،562 فٹ) دی اچائی تے واقع آ ۔

## دیکھݨ جوگ تھاں

# شانتی ستوپ
# لہ پیلس
# ہیمس مٹھ
# لہ پینڈا رستے
# جنگ عجائب گھر
# چمبا مندر
# جامع مسجد
# گرودوارہ پتھر صاحب
# جو کھانگ مٹھّ
# نمگیال تسیمو مٹھّ
# سنکر مٹھ
# ستوک شاہی-محلّ
# فتح برج
# زورآور قلعا

## تصویراں

Image:Leh Ladakh 002.jpg|لیہ دا نظارا
Image:ShantiStupa.jpg|شانتی ستوپ، جاپانیاں ولوں 1983 وچ اساریا گیا
Image:LehPalace.jpg|لہ شاہی محل
Image:LehMosque.jpg|لہ مسجد
File:View of Leh from Shanti Stupa.jpg|شانتی ستوپ توں لہ دا نظارا
Image:Leh in summer.JPG|گرمیاں وچ لہ


گٹھ:لداخ
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
جپانی سمندر

**جپانی سمندر**  پیسفک ساگر  دے اُبھے لہندے کنڈھے ، ایشیا تے جپانی جزیریاں دے وچکار اک سمندر اے ۔ ایس سمندر دیاں کنڈھیاں تے ابھیچی کوریا ، لموچی کوریا ، روس تے جپان دے دیس نیں ۔ رومی سمندر ونگوں ایہدے وچ کوئی چھلاں نہیں بݨدیاں ۔ وڈے سمندر توں وکھ ہوݨ مگروں ایہدے وچ ایس طرحاں ہویا اے ۔ ایہدے وچ لوݨ وڈے سمندر نالوں وی تھوڑا اے ۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:جپان
گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
چڑھدا چین سمندر

**چڑھدا چین سمندر** کاہل وڈے سمندر دے لینے کنڈے تے چڑھدے ایشیاء تے ول اک سمندر اے۔ ایہ گھٹود 1,249,000 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔

گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
چارلز بوکوسکی

**چارلز بوکوسکی** (16 اکتوبر 1920-09 مارچ 1994) اک جرمن جمیاامریکی شاعر، ناول تے نکی کعانی لکھاری سی۔
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
1 یورو سکہ

**1 یورو سکہ** یورپی یونین دا اک سکہ اے۔ اک یورو وچ 100 یورو سینٹ ہوندے نیں۔ 2007 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے یورپ دا نقشہ تے لاطنی وچ 1 دی مورت بنی ہوئی اے۔ ایہ سکہ 2002 توں بنایا جا ریا اے۔ ایہدا دوجا پاسے ہر دیس دا محتلف ہوندا اے۔

## بارلے جوڑ

یورو سکہ
سالمن ٹبر

**سالمن ٹبر** ٹراؤٹ، سالمن تے ہور مچھیاں دا اک ٹبر اے۔ ایس ٹبر دی سب توں نکی مچھی 13&nbsp;cm (5.1&nbsp;in) دی جد کے سب توں وڈی مچھی 2 میٹر (6.6 فٹ) لمی ہوندی اے۔ ساریاں سالمن مجھیاں سجرے پانیاں وچ جمدیاں نیں تے کئی اپنا جیون سمندر وج گزاردیاں نیں تے جمن لئی فیر سجرے پانیاں ول آندیاں نیں۔ ایہ شکاری نیں۔

## ونڈاں

*سترنگی ٹراؤٹ
* چاندی ٹراؤٹ
* سنہری ٹراؤٹ
* پھٹڑ گلا ٹراؤٹ
* بیوا ٹراؤٹ
* اپاشے ٹراؤٹ
* اوہرڈ ٹراؤٹ
* ایڈریاٹک ٹراؤٹ
* پؤری ٹراؤٹ
* ماربل ٹراؤٹ
* چاندی ٹراؤٹ
* سنہری ٹراؤٹ
* سترنگی ٹراؤٹ
* گیلا ٹراؤٹ
* لال سالمن 
* گلابی سالمن 
* اٹلانٹی سالمن

## بارلے جوڑ

گٹھ:سالمن ٹبر
پھٹڑ گلا ٹراؤٹ

**پھٹڑ گلا ٹراؤٹ** سالمن ٹبر دی اک مچھی اے۔ ایس دے گلے تے لال نشان بنیا ہوندا اے تے اینج لگدا اے جیویں ایہ پھٹڑ اے تے ایس باہجوں ایہدا ایہ ناں پیا۔

## بارلے جوڑ
فرنینڈو پیسوا

**فرنینڈو پیسوا** (13 جون 1888-30 نومبر 1935) اک پرتگالی شاعر، لکھاری، فلسفی، تنقید نگار (پارکھ "پرکھ توں پارکھ") تے بولی پلٹن لیکھکھ (اُلتھنہارا) سی۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
ویڈل سمندر

thumb|left|ویڈل سمندر

thumb|left|
**ویڈل سمندر** انٹارکٹکا دے لاکے لگنوالے سمندراں وچوں سب توں وڈا سمندر اے۔ ایہ  2.8 ملین مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہ 500 توں لے  5000 میٹر تک ڈونگا اے۔
گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
سکوٹیا سمندر

**سکوٹیا سمندر** اک سمندر اے جیہڑا دونویں وڈے سمندراں دکھنی وڈا سمندر تے دکھنی وڈا سمندر اوقیانوس وچ اے۔ ایہدا ناں 1932 دے دوالے اوس سمندری جہاز سکوٹیا دے ناں تے رکھیا گیا جیہڑا کھوجیاں نوں لے کے ایتھے آیا سی۔

گٹھ:سمندر
گٹھ:پانی
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
ایڈریاٹک ٹراؤٹ

**ایڈریاٹک ٹرائوٹ** سالمن ٹبر دی اک مچھی اے۔ایہ لیندے بلقان دی اک ٹراؤٹ اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:سالمن ٹبر
ماربل ٹراؤٹ

**ماربل ٹراؤٹ** سالمن ٹبر دی اک مچھی اے۔ ایہ دکھنی یورپ دی اک ٹراؤٹ اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:سالمن ٹبر
اوہرڈ ٹراؤٹ

**اوہرڈ ٹراؤٹ** سالمن ٹبر دی اک مچھی اے۔ایہ بلقان دی اک ٹراؤٹ اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:سالمن ٹبر
اپاشے ٹراؤٹ

**اپاشے ٹرائوٹ** سالمن ٹبر دی اک مچھی اے۔ایہ امریکہ دی اک ٹراؤٹ اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:سالمن ٹبر
سترنگی ٹراؤٹ

**سترنگی ٹراؤٹ** سالمن ٹبر دی اک مچھی اے۔ایہ پوری دنیا وچ ہوندی اے۔

## وکھالہ
سترنگی ٹراؤٹ دے رنگ وکھرے تھاں تے وکھریاں نکیاں ونڈاں باہجوں وکھرے ہوسکدے نیں۔ عام سجرے پانی دی ٹراؤٹ نیلیاں ہریاں یا زیتونی رنگ دی جیدے تے کالے ٹھمکنے بنے ہوندے نیں۔ وڈی مجھی تے گلپھڑے توں لے کے پوچھل تک لال رنگ دی پٹی ہوندی اے جیہڑی نسل ودھان دی رت وچ تیز رنگ دی ہوجاندی اے۔ بچہ ٹراؤٹ دا رنگ سانولا تے اتے لیٹی پدھر تے کالے نشان بنے ہوندے نیں۔ ایہ عام دریا وچ 0.45 توں 2.27 کلو دی ہوندی اے جد کے جھیلاں وچ رہنوالی ٹراؤٹ 9.1 کلو تک جاسکدی اے۔

## پسار
ایہ لیندے امریکی کنڈے، لیندے کینیڈا، دکھنی لیندے کینیڈا، الاسکا تے چڑھدے اتری روس دے پانیاں دی مجھی اے جیہنوں دنیا دے 45 دے نیڑے تھانواں وچ چھڈیا گیا اے۔ ایہ مچھی فارماں تے وی پالی جارئی اے۔

## بارلے جوڑ

* پاکستان وچ ٹراؤٹ
* پاکستان وچ ٹراؤٹ 

گٹھ:سالمن ٹبر
چاندی ٹراؤٹ

**چاندی ٹرائوٹ** سالمن ٹبر دی اک مچھی سی۔ایہ امریکہ دی اک ٹراؤٹ **سی**۔ایہ مچھی اس دنیا توں حتم ہو گئی اے۔اس ٹراؤٹ دی آحری مچھی مر چکی اے۔

## بارلے جوڑ
ملٹھی

**ملٹھی** جاں **ملہٹھی** (انگریزی: Liquorice) اک مشہور جڑی-بوٹی اے۔ اس دا بوٹا لگبھگ ڈیڈھ میٹر توں دو میٹر اچا ہندا اے۔ جڑاں گول-لمیاں جھریدار اتے پھیلیاں ہوئیاں ہندیاں ہن۔ پھلی بریک چھوٹی ڈھائی سینٹیمیٹر لمی چپٹی ہندی اے جس وچ دو توں لے کے پنج تک بیج ہندے ہن۔
## مورتاں

**ملٹھی** گلیاں زمیناں تے ہون والا اک بوٹا اے جیدے پتے خوشبو والے جڑاں تے ہور تیز خعالمی والیاں ہوندیاں نیں۔ ایہ پنجاب وخ صدیاں توں دوائی لئی ورتیا جاریا اے۔


Image:Glycyrrhiza glabra (chip of Spanish wood).jpg|ملٹھی دی جڑ دا اک ٹکڑا
Image:Glycyrrhiza glabra (Pile of Spanish wood chips).jpg|وکھ وکھ طرحاں دیاں ملٹھی جڑھاں
Image:Réglisse(racine).JPG|ملٹھی دی جڑ تے تنا
File:Glycyrrhiza glabra inflorescence.jpg|Inflorescence of *G. glabra*
File:2013.02-402-022aP Liquorice products tue05feb2013.jpg|وکھ وکھ ملٹھی اتپاد
Image:Liquorice4.jpg|خوشبودار ملٹھی دیاں جڑھاں
File:Gardenology.org-IMG 2804 rbgs11jan.jpg|پتے
Image:Glycyrrhiza glabra - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-207.jpg|*G. glabra* from Koehler's *Medicinal-Plants*

## دوا دے تور تے لابھ

اک آیورویدک دوائی دے طور تے ورتی جاندی اے۔کئی کلینکل پرکھاں وچ پرتکھّ فائدے دسے ہن۔

# چمڑی تے ملٹھی دا لیپ کرن نال ایگزیما آدی روگاں لئی فائدے مند اے۔
# ملٹھی تے پدینے دے پتے ملا کے چوسن نال دل تے پیٹ وچ جلن توں چھٹکارا ملدا اے۔
# ملٹھی دا ستّ اک مہینہ لگاتار لین نال ٹوٹل تے ایل ڈی ایل کولیسٹرول وچ سدھار ملدا اے۔
# قبض تے پیٹ دیاں بیماریاں وچ سہائی اے۔
# جگر دے روگی مریضاں وچ کڑول عام وچ سہائی اے۔
# شوگر دے علاج لئی فائدہ مند اے۔

## حوالے

گٹھ:دوائیاں
گٹھ:پودے
گٹھ:آیرویدک دوائی
 
گٹھ:بوٹے
گٹھ:جڑی بوٹیاں
شکاگو پھلواری

**شکاگو پھلواری** امریکی شہر شکاگو وچ اک پھلواری اے۔ 385 ایکڑ تے تے 9 جزیریاں تے جیوندے بوٹیاں دا ایہ میوزیم اے جتھے 26 پھلواریاں دا وکھالہ اے جنہاں دے دوالے 4 وکھرے محول دتے گۓ نیں۔ پھلواری ہر دن تے سارا سال کھلی ریندی اے۔ اندر جانا مفت اے۔ ایہدے وچ 25 لکھ بوٹے نیں۔

## ہور ویکھو
* پھلواریاں دی لسٹ

## بارلے جوڑ
* ویب سائٹ
استاد اللہ بخش

*جم : 1895ء
*موت: 1978ء
آرٹسٹ ، وزیر آباد ، پنجاب چ جمیا ۔ ماسٹر عبداللہ توں مصوری دی سکھیا لئی ۔ 1914ء چ بمبئی گئیا تے پنچ سال اک سٹوڈیو چ بطور فوٹو گرافر تے مصور کم کیتا ۔ کجھ چر میو سکول آف آرٹس لاہور چ استاد رہیا۔ ہندو دیومالا تے پنجاب دی دیہاتی زندگی تے اسدیاں تصویراں نے ملک گیرشہرت حاصل کیتی ۔ اک تصویر (اٹھواں حسن ) نوں بمبئی آرٹ سوسائٹی ولوں لائی گئی اک نمائش چ پہلا انعام ملیا۔ 1960ء میں صدر پاکستان نے تمغہء امتیاز عطا کیتا۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:مصور
گٹھ:پینٹر
بشکل چھمبراں

**بشکل چھمبراں** امریکی صوبے پنسلوینیا وچ 8 چھمبراں دا لین اے۔ سب توں اچا ڈگنوالی 100 فٹ توں ڈگدی اے۔ 

## بارلے جوڑ
ارجنٹم نائٹ

یہ ہومیو پیتھی کی دوا ہے اس کے مریض کا حافظہ کمزور ہوتا ہے[ہومیوپیتھی]اپنے جذبات کاغلام ہوتا ہے ناکمی کے ڈر سے کوئی کام شروع نہیں کرپاتا۔رات کو گبھراہٹ ہوتی، سر چکراتا ہے۔سوچتا کم ہے اور اٹک اٹک کر بولتا ہے۔بیماری سے خوفزدہ رہتا ہے اور خود پر تشدد کرنا چاہتا ہے۔[انجم سلطان شہباز]

گٹھ:انجان
گٹھ:ہومیو پیتھی
نیٹرم میور

یہ ایک ہومیو پیتھک دوا ہے جو عام نمک سے تیار کی جاتی ہے۔اس کا مریض کمزور بدن کا ہوتا ہے اور تمباکو نوشی کے اثرات کا شکار بھی۔کھلی فضا سے ڈرتا ہے اورعضلات اور اعضأ ڈھیلے اور پر درد ہوتے ہیں۔زبان ناک اور کان سن ہوجاتے ہیں۔ہونٹ خشک ، معدہ خراب اور لب کٹے ہوتے ہیں۔بھوک زیادہ لگتی ہے مگر شکم سیری کے باوجود کمزوری پائی جاتی ہے۔[شفاف ہومیو پیتھی از ڈاکٹر انجم سلطان شہباز]

گٹھ:ہومیو پیتھی
گٹھ:دوائی
رابرٹ پلانٹ

**رابرٹ پلانٹ** () (20 اگست 1948) اک انگریز موسیقی گرو، گلو کار (گانا گرو) تے گانا لکھاری اے۔ مشہور راک بینڈ لیڈ زیپلین دا اگو گَویؔا تے شبد (بول) باز اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
لیڈ زیپلین

**لیڈ زیپلین** لندن دا 1968 دا اک مشہور موسیقی ٹولہ (بینڈ) سی۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
ڈیوڈ گیلمور

**ڈیوڈ گیلمور** () اک انگریز موسیقی گرو، گانا لکھاری، گلوکار، پروڈیوسر اے۔ او پنک فلوئڈ ٹولے وچ ودیا ول نال گٹار بجان باجوں مشہور اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
راجر واٹرز

**راجر واٹرز** () اک انگریز موسیقی گرو، گلوکار، گانا لکھاری، کمپوزر، پروڈیوسر اے۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
نینا سیمون

**نینا سیمون** اک امریکی گلوکارہ، گانا لکھاری، پیانو گرو  تے  جاز موسیقی نال جڑی شہری حقاں دی کاما سی ۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
فرانک سناٹرا

**فرانک سناٹرا** اک امریکی گلوکار تے فلم اداکار سی۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
ال پچینو

**ال پچینو**(20 اگست 1948) اک امریکی اداکار تے ڈائریکٹر اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:اداکاری
گٹھ:فلم
پنک فلویڈ

**پنک فلویڈ** اک انگریزی راک موسیقی دا ٹولہ اے جو اپنے وہم وادا موسیقی باجوں مشہور ہویا۔ فلسفیانہ بول ورتن لئی مشہور نیں۔
## بارلے جوڑ
نکوٹیانا ٹباکم

**نکوٹیانا ٹباکم**  شرمائی ٹبر دے ٹوکرے نکوٹیانا دا سب توں چوکھا ورتیا جانوالا اک بوٹا اے۔ ایس دے پتیاں دا تماکھو سگٹاں وچ ورتیا جاندا اے۔ ایہدا بوٹا 1 توں 2 میٹر تک اچا جاندا اے۔
## بارلے جوڑ
سونے دا پیالہ

**سونے دا پیالہ** شرمائی ٹبر دا اک پھلوالا بوٹا اے۔ ایھدا پھل وڈا سنہری ہوندے اے پتے لشکنے۔ ایہ میکسیکو توں وشکارے امریکہ تک دا واسی اے۔

## بارلے جوڑ
رات دی سسی

**رات دی سسی** پھلوالے بوٹیاں دے تھور ٹبر دا اک بوٹا اے۔ ایہ وشکارلے امریکہ تے لاگے دے جزیریاں دی واسی اے۔ ایہدا پھل رات نوں تے اکو واری کھڑدا اے۔ 

## بارلے جوڑ

left|thumb|'ਸੇਲੇਨਿਸਰਿਅਸ ਗ੍ਰੈਂਡਫੋਰਸ' (ਐਕਸਲਰੇਟਿਡ ਵਿਡੀਓ) ਦੀ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁੰਘਣਾ
لوڈووسو اناڈی

**لوڈووسو اناڈی** اک اٹالین موسیقی گرو تے کمپوزر اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:جاپانی شخصیتاں
فرانک زاپا

**فرانک زاپا** اک امریکی موسیقی گرو، کمپوزر، گانا لکھاری تے فلم ڈائیریکٹر سی۔
## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
جنگلی سانوں بھل ناں جاناں

**جنگلی سانوں بھل ناں جاناں** والپتے ٹبر دی جنس سانوں بھل ناں جاناں دا اک بوٹا اے۔
بلبل

**بلبل** گاندے پنچھیاں دی پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہ ٹبر افریقہ توں لیندے ایشیاء تے اگے چڑھدے ایشیاء تک پھیلیا ہویا اے۔ ایہدیاں 130 ونڈاں نیں۔

**بلبل** **پکنوناٹڈی ** کل دے گلوکار پنچھی ہن۔ بھارت دے کئی حصیاں وچ اسنوں لڑاؤن لئی پالتو بنا کے رکھیا جاندا اے۔ ایہہ الیکھنی اے کہ صرف نر بلبل ہی گاؤندا اے، مادہ بلبل نہیں۔ ایہناں دیاں کوئی 130 ذاتیاں دے پروار نوں ‘پکنونوٹڈیئی’ سددے ہن۔ بلبل فارسی بولی دا لفظ اے اتے اس دا مطلب اے ‘نائیٹنگیل’۔ ایہہ بھارت وچوں اپجی جاتی اے اتے اس دا وسیبا سارے ایشیائی دیساں دے جنگلاں، کاشت کیتے کھیتاں، پھلاں دے باغاں اتے بغیچیاں ہن۔ ایہہ دا کھانا بیر، پھل، انجیر، مٹر، کیڑے-مکوڑے خاص کرکے سیونک دے بھمکڑاں اتے کئی وار چھوٹیاں کرلیاں ہن۔
## وکھالہ

بلبل نکی دھؤن والے پتلے پنچھی نیں۔ ایہناں دے پر نکے تے گول تے پوچھل لمی ہوندی اے۔ چنج لمی تے انت تے تھوڑی جئی مڑی ہوندی اے۔ ایہ 13 سینٹی میٹر توں لے کے 29 سینٹی میٹر تک ہوسکدیاں نیں۔ نر مادہ اکو جۓ ہوندے نیں مادہ تھوڑی جئی نکی ہوندی اے۔

بلبل دیاں کئی نسلاں وچ اوہناں دے کالے سر اتے نکی جہی کوچی نما بودی ہندی اے۔ اس دا سر کالا ہندا اے جس اتے چھوٹی تکونی بودی ورگی کلغی ہندی اے۔
اس دا رنگ دھوانکھیا جیہا بدامی جس اتے کالے رنگ دیاں گول ڈبیاں جہیاں بنیاں ہندیاں ہن بلبل دی کالی گردن، پر ڈھڈّ والا پاسہ چٹا ہندا اے۔ کالی لمی پوچھ دا سرا چٹا اتے جڑھ ہیٹھ چمکدار لال کھنبھ ہندے ہن۔ اس دی تکھی چنجھ کالی ہندی اے۔
## اگلی پیڑھی
ایہناں تے بہار دے مووسم جون توں ستمبر دا ہندا اے اس موسم وچ ایہہ مٹھے اتے سریلے گانے گاؤندے ہن۔ ایہہ اپنا آلھنا چھوٹے درختاں، ویلاں اتے جھاڑیاں وچ گھاہ-پھوس، تیلیاں اتے تاراں نال بناؤندیاں ہن۔ نر اتے مادہ ساری عمر اک-دوجے دا وفاداری نال ساتھ نبھاؤندے ہن اتے مادہ دو توں تن آنڈے  دندی اے جس دا رنگ گلابی اتے لاکھے نشان ہندے ہن۔ مادہ 14 دن آنڈیاں نوں سیک کے بچے کڈھدی اے۔ دوویں نر اتے مادہ رل کے بچے پالدے ہن جہڑے 12 توں 16 دناں وچ اڈن یوگ ہو جاندے ہن۔
 
## ونڈاں
* سوئی ٹوئی بلبل

## بارلے جوڑ

## حوالے

گٹھ:پنچھی
گٹھ:پنجاب دے پنچھی
گٹھ:بلبل
آغا شاہد علی

**آغا شاہد علی** (فروری 1949- 08 دسمبر 2001) اک شاعر سی۔ اوہنے کشمیر یونیورسٹی، دلی یونیورسٹی توں تلیم لئی۔ پنسلوانیا سٹیٹ یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی انگریزی دی ڈگری لئی۔ یونیورسٹی آف ایریزونا توں ایم ایف اے دی ڈگری لئی۔ او ہندستان تے امریکہ دی نو یونیوسٹیاں وچ پڑھاندا سی۔

یونیورسٹی آف اتاہ امریکہ ہر سال آغا شاہد علی دے نا دا شاعری دا ایوارڈ دیندی اے۔

آغا شاہد علی (4 فروری 1949 نو‏‏ں پیدا ہوئے - انہاں دا انتقال 8 دسمبر2001 نو‏‏ں ہويا اوہ اک کشمیری امریکی مسلما‏ن شاعر سن ۔ انہاں دے ذخیراں وچ اے واک تھرو دتی پیلو پیجز ، ہاف انچ ہمالیہ ، اک نوسٹالجسٹ دا میپ آف امریک‏‏ا ، دتی کنٹری وِڈ پوسٹ آفس شامل نيں
### مڈھلا جیون تے تعلیم
آغا شاہد علی سری نگر ، کشمیر دے مشہور تے اعلیٰ تعلیم یافتہ آغا خاندان وچ پیدا ہوئے  انہاں د‏‏ی پرورش کشمیر وچ ہوئی لیکن اوہ 1976 وچ امریک‏‏ا چلے گئے۔ شاہد دے والد آغا اشرف علی جموں‏ و کشمیر دے معروف ماہر تعلیم سن ۔ شاہد د‏‏ی دادی بیگم ظفر علی ، ماہر تعلیم سن ، اوہ کشمیر د‏‏ی پہلی خاتون سن جنہاں نے میٹرک کيت‏‏ا۔ شاہد د‏‏ی تعلیم برن ہال اسکول ، بعد وچ یونیورسٹی آف کشمیر تے ہندو کالج ، دہلی یونیورسٹی وچ ہوئی۔  انھاں نے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 1984 وچ پنسلوانیا اسٹیٹ یونیورسٹی تو‏ں انگریزی وچ تے اک ایم ایف اے۔ 1985 وچ ایریزونا یونیورسٹی تاں۔  اوہ ہندوستان تے امریک‏‏ا وچ نو یونیورسٹیاں تے کالجاں وچ تدریسی عہدےآں اُتے فائز رہے 

شاہد د‏‏ی پرورش بالکل سیکولر سی۔ انہاں نو‏ں سینٹ ویرونیکا دا رومال د‏‏ی پینٹنگ بہت پسند سی ، جسنو‏ں ذاکر حسین نے اپنے والد آغا اشرف علی نو‏‏ں تحفہ دتا سی۔ در حقیقت ، پہلی نظم جو انہاں نے لکھی سی اوہ مسیح دے بارے وچ 12 سال د‏‏ی عمر وچ سی۔ شاہد تے اس دے بھائی اقبال ، دونے نے اک آئرش کیتھولک اسکول وچ تعلیم حاصل کيت‏ی سی تے اک انٹرویو دے دوران ، انھاں نے یاد کيت‏‏ا کہ: "گھر وچ کدی وی کِس‏ے قسم د‏‏ی تعصب پسندی دا اشارہ نئيں ملدا سی۔"
آغا شاہد علی کشمیری نسب تے پرورش دے ملاپ رکھنے والے اک ہندوستانی امریکی شاعر سن ۔ کشمیر تو‏ں شائع ہونے والا پوسٹ کارڈ انہاں د‏‏ی اک عمدہ نظم اے ۔کشمیر د‏‏ی نظم دے پوسٹ کارڈ وچ اوہ ریاست کشمیر دے بارے وچ اپنے جذبات پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ کہندے نيں کہ کِداں پورا کشمیر کم ہوک‏ے رہ گیا اے اس دے میل بکس وچ پوسٹ کارڈ تے ادھے انچ دا ہمالیہ انہاں دے ہتھ وچ موجود ا‏‏ے۔ حقیقت وچ ایہ نظم انہاں د‏‏ی یاداں د‏‏ی فلم د‏‏ی طرح اے جداں شاعر اپنے ماضی نو‏‏ں یاد کردا ا‏‏ے۔ اس نے انگریزی وچ ریئلنگ ڈس ایونٹی: اصلی غزلاں مرتب ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں د‏‏ی آخری کتاب کال می اسماعیل اج رات سی جو انگریزی غزلاں دا مجموعہ اے تے انہاں دیاں نظماں امریکی حروف تہجی: 25 ہ‏معصر شاعر (2006) تے ہور اشعار وچ پیش کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔

## حوالے

گٹھ:1949 دے جم
گٹھ:2001 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز مرد ادیب
گٹھ:ویہويں صدی دے برطانوی مرد مصنفاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں بھارتی تارکین وطن
گٹھ:غزل
گٹھ:فضلاء ہندو کالج، دہلی یونیورسٹی

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:زندہ لوک
بلی دیاں مچھاں

**بلی دیاں مچھاں** تلسی ٹبر دا اک بوٹا اے۔ ایہدے پھل اینج دسدے نیں جیویں بلی دیاں مچھاں تے ایس توں ایہدا ایہ ناں پیا۔

## بارلے جوڑ
جنگلی اگ (بوٹا)

**جنگلی اگ** پھلوالے بوٹیاں دے کافی ٹبر دا اک بوٹا اے۔ ایہدے تیز کھٹے رنگاں دے پھلاں دے گچھے دوروں اینج دسدے نیں جیویں اگ لگی ہوئی اے تے ایسے باہجوں ایہدا ایہ ناں پیا۔ ایہ دکھنی ہندستان تے سری لنکا دی عام جھاڑی اے۔ ایہدے ناں دا اک حصہ ہندو متی ناں ایشور توں بنیا اے۔

## وکھالہ
ایہ اک گھنی، چوکھیاں ٹاہنیاں والی سدا ہری جھاڑی اے۔ ایہ 4–6&nbsp;ft (1.2–2 m) اچی ہوندی اے پر ایس توں وی اچی جاسکدی اے۔ ایہ گول ہوندی اے تے اچا ہون دے بجاۓ آلے دوالے چوکھا پھیلدی اے۔ پتے لشکدے، چمڑے ورگے تے لمے 4 انچ (10 سینٹی میٹر) تک ہوندے نیں۔ پھل گچھیاں وچ نیڑے تریڑے سارا سال ہوندے نیں۔

## ورتن
جنگلی اگ دے پھل مندراں وچ چڑھاۓ جاندے نیں۔ ایہدے انگ آیوروید وچ دوائیاں لئی ورتے جارۓ نیں۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:کافی
نین تارہ

**نین تارہ** اک پھلوالے بوٹے دا ناں اے۔ 

## وکھالہ
ایہ سدا ہرا رہنوالا بوٹا اے جیہڑا اک میٹر تک اچا جاسکدا اے۔ پتے لمے یا انڈے ورکے ہوندے نیں جیہڑے  9-2.5 سینٹی میٹر تک لمے تے 1–3.5 سینٹی میٹر تک چوڑے ہرے لشکدے ہوندے نیں تے اوہناں تے کوئی وال نہیں ہوندے۔ پھل چٹے توں لے کے گوڑے گلابی رنگ دے ہوندے نیں۔ پھل پتی 5-2 سینٹی میٹر دے گھیری ہوندی اے تے ہر پھل وچ 5 پھل پتیاں ہوندیاں نیں۔


File:Catharanthus_roseus.jpg
File:Catharanthus roseus white CC-BY-SA.jpg
File:Catharanthus roseus MHNT.BOT.2005.0962.jpg
File:Starr 061223-2738 Catharanthus roseus.jpg


* گرمیاں وچ ہونوالے پھل
## بارلے جوڑ
پاندھی البٹراس

**پاندھی البٹراس**  وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔

## بارلے جوڑ
فرینکفرٹ، الینوۓ

**فرینکفرٹ** امریکہ دے صوبے الینوۓ دیاں دو کا‎ؤنٹیاں کک کاؤنٹی تے ول کاؤنٹی دے وشکار اک گراں اے۔ایس گراں دی 2010 وچ لوک گنتی 17،782 سی۔اے گراں پہلاں توں وس ریا سی پر 1879 وچ انہوں سرکاری پدھر تے منیا گیا۔

## بارلے جوڑ
فرینکفرٹ دی ویب سائٹ
سول موسیقی

**سول موسیقی** موسیقی دی اک مشہور ونڈ اےجیدے وچ امریکی تےافریقی گاسپل موسیقی رنگ، ردم، بلوز تے کدی کدی جاز وی شامل نیں۔ اے ونڈ امریکہ وچ 1950 توں 1960 تک شروع ہوئی۔
آکھیا جاندا اے کہ سول موسیقی اوہدوں شروع ہوئی جدوں افریقی لوکاں نے امریکہ وچ سیکولر سوچاں دا سواد چکھیا۔
بین ای کنگ

**بین ای کنگ** اک امریکی سول موسیقی دا گلوکار اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:موسیقی
فیفا ورلڈ کپ 2014

thumb|450px|

2014ء دا فیفا عالمی کپ 12 جون تو‏ں 13 جولائ‏ی تک برازیل وچ منعقد ہويا۔ اس بار وی 32 ٹیماں نے عالمی کپ وچ شریک کيتی۔ گزشتہ فیفا عالمی کپ د‏‏ی فاتح ٹیم ہسپانیہ اس بار پہلے مرحلے وچ ہی باہر ہوئے گئی۔ جرمنی ارجنٹائن کوفائنل وچ شکست دے ک‏ے چوتھ‏ی مرتبہ عالی کپ جیتنے والا دوسرا ملک بن گیا اے ۔

**فیفا ورلڈ کپ 2014**, ویواں فیفا ورلڈ کپ اے۔ ایہ برازیل دیاں کئی تھانواں تے کھیڈیا گیا تے جرمنی نے ارجنٹائن نوں 1-0 نال ہرا کے جت لیا۔ ایہدا پہلا میچ 13 جون نوں تے فائنل 13 جولائی نوں کھیڈیا گیا۔

ایہدے وچ 32 ٹیماں نے کل 64 میچ 12 تھانواں تے کھیڈے۔ 171 گول کیتے گۓ تے ایہناں میچاں نوں 3,429,873 لوکاں نیں ویکھیا۔ جیمز روڈرگز نے سب توں چوکھے 6 گول کیتے۔

## حصہ لینے والی ٹیماں

;ایشیا (4)
*  (57)
*  (49)
*  (44)
*  (56)

;افریقا (5)
*  (32)
*  (59)
*  (23)
*  (17)
*  (33)

;اوقیانوس (0)
* *کوئی نئيں پہنچ پایا*

;شمالی امریکا (4)
*  (31)
*  (34)
*  (24)
*  (13)

;جنوبی امریکا (5)
*  (3)
*  (11) (میزبان)
*  (12)
*  (4)
*  (22)
*  (6)

;یورپ (13)
*  (5)
*  (16)
*  (18)
*  (10)
*  (21)
*  (2)
*  (15)
*  (9)
*  (8)
*  (14)
*  (19)
*  (1)
*  (7)

## میدان




## ٹیم ویہہ کیمپ

## اختراعات تے سہولیات
thumb|380px| 2014 فیفا عالمی کپ د‏‏ی افتتاحی تقریب

2014 فیفا عالمی کپ دا سرکاری گیند **[[ایڈیڈاس برازوکا]]** ا‏‏ے۔
یہ فیفا عالمی کپ دا پہلا گیند اے جسنو‏ں پرستارےآں نے ناں دتا ا‏‏ے۔ گیند ایڈیڈاس نامی ادارے نے تیار کيتا اے جو فیفا دا شررکت دار اے تے 1970ء دے بعد تو‏ں فیفا عالمی کپ دا سرکاری میچ گیند فراہ‏م کنندہ ا‏‏ے۔ میچ دے سرکاری گیند سیالکوٹ، پاکستان وچ تیار کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔

## گروپ مرحلہ

### گروپ اے

----

----

----

----

----

### گروپ بی

----

----

----

----

----

### گروپ سی

----

----

----

----

----

### گروپ ڈی

----

----

----

----

----

### گروپ ای

----

----

----

----

----

### گروپ ایف

----

----

----

----

----

### گروپ جی

----

----

----

----

----

### گروپ ایچ

----

----

----

----

----

## [[2014 فیفا عالمی کپ ناک آؤٹ مرحلہ|ناک آؤٹ مرحلہ]]

### مقابلاں د‏‏ی تفصیلات
 (16 دا مرحلہ)

----

----

----

----

----

----

----

## کوارٹر فائنل

----

----

----

## سیمی فائنل

----

## تیسرا مقام میچ
تیسرے مقام دے لئی نیدرلینڈز نے برازیل نو‏‏ں 0-3 تو‏ں ہرا دتا۔ برازیل نے پورے عالمی کپ وچ 14 گول کھائے، ایہ کسی میزبان ملک دے خلاف اج تک دے سب تو‏ں زیادہ گول ني‏‏‏‏ں۔

## فائنل

## گول کرنے والے

## ہور ویکھو
* 2014 فیفا عالمی کپ دے اعداد و شمار
* فیفا عالمی کپ ریکارڈز
* فیفا عالمی کپ
* 2010ء فیفا عالمی کپ
* 2006ء فیفا عالمی کپ
* فٹ بال

## بارلے جوڑ

 

## حوالے

## ملاحظے

گٹھ:2014 فیفا عالمی کپ
گٹھ:2014 وچ کھیلاں دے عالمی مقابلے
گٹھ:2014ء وچ کھیل
گٹھ:ایسوسی ایشن فٹ بال وچ 2014ء
گٹھ:برازیلی فٹ بال وچ 2014ء
گٹھ:فیفا عالمی کپ
گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ

گٹھ:کھیڈاں
گٹھ:فٹ بال
گٹھ:فیفا ورلڈ کپ
ست رنگی

**ست رنگی** سدا رہنوالے ستاوری پتی دے پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ ساری دنیا تے پھیلے ہوۓ نیں۔

## ناں
ایہدا پنجابی ناں ست رنگی ایہدے 1757 دے سویڈنی بوٹا گرو کارل لنیاس دے بناۓ گۓ ناں توں بنایا گیا اے۔ ایہدا لاطینی ناں اوہنے اک یونانی دیوی تے رکھیا جیہڑی اولمپس توں زمین تے سنیہے رنگلی پینگ اتے لے کے آندی سی تے لنیاس نوں اسمانی پینگ دے ست رنگ ایس ٹبر دے کئی پھلاں وچ وی دسے۔

## وکھالہ

ست رنگی دے پتے تلوار ورکے لمے سدھے تے تکھے ہوندے نیں۔ کئی بوٹیاں دے اندر نوں بند ہوندے نیں۔ ایہ بوٹے سدا اگے رہنوالے تے کوئی کوئی سلانہ اگدا اے۔ ایہدی موٹی گول جڑ زمین وچ ٹردی اے. سترنگی دے پھل ناپ، رنگ تے وکھالے وچ وکھرے ہوندے نیں۔ پھل اکو ای ہوندا اے۔

* سٹا پھل
* سائیبیری ست رنگی
* بخارا ست رنگی
* وڈی ست رنگی
* پومیلا ست رنگی
* ڈھاگی ست رنگی
* فارسی ست رنگی
* جرمن ست رنگی

## بارلے جوڑ

گٹھ:پھلوالے بوٹے
گٹھ:ست رنگی