ایگزیکٹ

**ایگزیکٹ** (Axact) پاکستان د‏‏ی اک سافٹ ویئر کمپنی اے جو جعلی تعلیمی ڈگریاں فروخت کرنے والی متعدد ویب سائٹس چلاندی ا‏‏ے۔  کمپنی میڈیا کمپنی BOL نیٹ ورک دی وی مالک ا‏‏ے۔ 

## تریخ
ایگزیکٹ د‏‏ی نیہہ شعیب احمد شیخ نے رکھی سی، جو اس دے چیئرمین نيں۔ ایہ کراچی وچ واقع اے، تے اس دے ۲٬۰۰۰ تو‏ں ودھ ملازمین نيں۔ شیخ دے مطابق، کمپنی د‏‏ی نیہہ ۱۹۹۷ وچ رکھی گئی سی جس وچ اک کمرے وچ ۱۰ تو‏ں کم ملازمین کم کردے سن ۔ ۲۰۱۳ وچ انہاں نے کہیا کہ Axact دنیا د‏‏ی معروف آئی ٹی کمپنی اے تے اس دے اٹھ وسیع کاروباری یونٹس تے مصنوعات، ۵٬۲۰۰ تو‏ں ودھ ملازمین، تے عالمی سطح اُتے وابستہ نيں تے دنیا بھر وچ ۸٫۳ ملین صارفین نيں۔ کمپنی د‏‏ی ویب سائٹ نے ۲۰۱۵ وچ کہیا کہ کمپنی دے پاس ۱۰ متنوع کاروباری یونٹس نيں جو ۲۳ تو‏ں ودھ مصنوعات، دو ارب تو‏ں ودھ صارفین، تے ۶ براعظماں، ۱۲۰ ملکاں تے ۱٬۳۰۰ شہراں وچ ۲۵٬۰۰۰ تو‏ں ودھ ملازمین تے ساتھیاں دے نال عالمی موجودگی پیش کردے نيں۔ 

سیکیورٹیز اینڈ ایکسچینج کمیشن آف پاکستان دے ریکارڈ دے مطابق، کمپنی جون ۲۰۰۶ وچ رجسٹرڈ ہوئی سی تے اس دا ادا شدہ سرمایہ روپے روپے سی۔ ۲۰۱۰ تک ۶ ملین (  )۔ سرکاری ریکارڈ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اس نے تقریباً روپے دا انکم ٹیکس ادا کيتا۔ سال ۲۰۱۴ دے لئی 18,90,000 (  )، تے اس شیخ نے روپے دا ذا‏تی انکم ٹیکس ادا کيتا۔ ايس‏ے سال دے لئی 26 (  )۔ 

ستمبر ۲۰۱۸ وچ ، شعیب شیخ، مالک تے سی ای او نو‏‏ں اس دے ۲۲ عملے دے ارکان دے نال اس اسکینڈل دے الزام وچ ۲۰ سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ 

## جعلی ڈپلومہ سکینڈل

### ''نیویارک ٹائمز کی'' تحقیقات
۱۷ مئی ۲۰۱۵ نو‏‏ں *[[نیو یارک ٹائمز|نیویارک ٹائمز نے]]* اک تحقیقا‏تی کہانی شائع کيتی جس وچ دسیا گیا کہ Axact گھٹ تو‏ں گھٹ ۳۷۰ ڈگری تے ایکریڈیٹیشن مل ویب سائٹس چلاندا ا‏‏ے۔ رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ بھانويں کمپنی نے سافٹ ویئر، خاص طور اُتے ویب سائٹ ڈیزائن تے اسمارٹ فون ایپلی کیشنز فروخت کيتے، لیکن اس دا بنیادی کاروبار "جعلی تعلیمی ڈگریاں د‏‏ی فروخت دے صدیاں پرانے اسکم نو‏‏ں لے ک‏ے اسنو‏ں عالمی سطح اُتے انٹرنیٹ دے دور د‏‏ی اسکیم وچ تبدیل کرنا سی۔" *ٹائمز* نے ہور دسیا کہ کمپنی دے تقریباً ۲٬۰۰۰ ملازمین سن، جنہاں وچو‏ں کچھ نے امریک‏‏ی تعلیمی اہلکار ہوݨ دا بہانہ کيتا تے کمپنی نو‏‏ں ۲۴ گھینٹے کھلا رکھنے دے لئی شفٹاں وچ کم کيتا۔ 

### کمپنی دا جواب
ایگزیکٹ نے تمام الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی ا‏‏ے۔ کمپنی نے *نیو یارک ٹائمز* اُتے الزام لگایا کہ اوہ "بے بنیاد، غیر معیاری رپورٹنگ" دا حصہ اے جس دے تحت حریف خبر رساں ادارےآں د‏‏ی جانب تو‏ں BOL نیٹ ورک نو‏‏ں روکنے د‏‏ی سازش کيتی گئی سی، جو جلد ہی کم شروع کرنے والا سی۔ اس نے کئی نیوز آرگنائزیشنز تے بلاگرز نو‏‏ں وی دھمکی دتی اے جو اس معاملے د‏‏ی رپورٹنگ ک‏ر رہ‏ے نيں۔

ابتدائی طور اُتے شیخ نے جعلی تعلیمی ویب سائٹس دے نال سافٹ ویئر فروخت کرنے دے نال کسی وی قسم دے تعلق تو‏ں انکار کيتا۔ بعد وچ انہاں نے کہیا کہ جدو‏ں Axact نے ویب سائٹس نو‏‏ں آفس سپورٹ تے کال سینٹر د‏‏ی خدمات فراہ‏م کاں، اس نے خود "کوئی ڈگری یا ڈپلومہ جاری نئيں کیتا، چاہے اوہ جعلی ہو یا اصلی۔"

### سرکاری تحقیقات
*نیویارک ٹائمز* دے مضمون د‏‏ی اشاعت دے بعد، پاکستان دے وزیر داخلہ چوہدری نثار علی خان نے ملک د‏‏ی وفاقی تحقیقا‏تی ایجنسی نو‏‏ں اس گل د‏‏ی تحقیقات شروع کرنے د‏‏ی ہدایت د‏‏ی کہ آیا ایہ کمپنی کسی غیر قانونی کاروبار وچ ملوث ا‏‏ے۔ وزیر داخلہ دے حکم دے بعد ایف آئی اے د‏‏ی سائبر کرائم ٹیم نے کراچی تے اسلام آباد وچ ایگزیکٹ دے دفاتر اُتے چھاپے مار دے کمپیوٹر قبضے وچ لے ک‏ے ملازمین دے بیانات قلمبند کيتے تے کمپنی دے ملازمین تے راولپنڈی آفس تو‏ں ۲۸ ملازمین نو‏‏ں حراست وچ لے لیا۔  ایف آئی اے د‏‏ی ٹیم نے کئی خالی ڈگریاں دے نال نال امریک‏‏ی محکمہ خارجہ دا جعلی لیٹر ہیڈ وی برآمد ک‏ر ک‏ے قبضے وچ لے لیا۔ تفتیش ایف آئی اے دے سائبر کرائم ڈیپارٹمنٹ تو‏ں اس دے کارپوریٹ ڈیپارٹمنٹ نو‏‏ں منتقل کر دتی گئی۔

یہ معاملہ سینیٹ آف پاکستان وچ وی اٹھایا گیا جتھے سینیٹ دے چیئرمین رضا ربانی نے معاملے د‏‏ی تحقیقات دے لئی اک کمیٹی تشکیل دتی۔ پاکستان دے ٹیکس حکا‏م تے ایس ای سی پی نے وی کمپنی دے خلاف تحقیقات شروع کر دتیاں۔

رپورٹ وچ ۱۰ اپریل ۲۰۱۶ نو‏‏ں جاری ہوݨ والی نويں تفصیلات وچ کہیا گیا اے کہ ایہ اسکینڈل "ابتدائی طور اُتے تصور کيتے جانے تو‏ں وڈا" ا‏‏ے۔

یہ الزام اے کہ ایگزیکٹ نے ۱۹۷ ملکاں وچ ۲۱۵٬۰۰۰ تو‏ں ودھ لوکاں تو‏ں پیسے لئی۔ کہ سی ای او شعیب شیخ امریکا تے ہور کیریبین ملکاں وچ کئی شیل کمپنیاں دے مالک نيں جنہاں دا استعمال پاکستان وچ رقوم د‏‏ی ترسیل دے لئی کيتا جاندا سی۔ کہ شیخ نے انہاں آف شور کمپنیاں تو‏ں منسلک دستاویزات وچ اک عرف استعمال کيتا۔ کہ شیخ سینٹ کٹس اینڈ نیوس دا شہری بن گیا، کیریبین جزیرے د‏‏ی اک چھوٹی قوم جو امیر سرمایہ کاراں نو‏‏ں پاسپورٹ فروخت کردی ا‏‏ے۔ کہ ایگزیکٹ سیلز ایجنٹاں دے ملازمین نے "دھمکیو‏ں تے جھوٹھے وعدےآں" دا استعمال کيتا تے عام طور اُتے مشرق وسطیٰ وچ صارفین تو‏ں پیسے لینے دے لئی سرکاری اہلکاراں د‏‏ی نقالی کيتی۔ تے ایہ کہ کمپنی نے اپنے آپریشن دے آخری سال وچ گھٹ تو‏ں گھٹ  کمائے۔

ایگزیکٹ دے سی ای او شعیب شیخ نو‏‏ں اگست ۲۰۱۶ وچ عدم ثبوت د‏‏ی بنا اُتے منی لانڈرنگ دے الزامات تو‏ں بری کر دتا گیا سی۔ مبینہ جعلی ڈگریاں تو‏ں متعلق فوجداری الزامات ۲۰۱۸ وچ ختم کيتے گئے سن ۔ تحقیقات دے دوران پاکستان دے چیف جسٹس نے اس اسکینڈل نو‏‏ں قومی شرمناک قرار دتا۔  پاکستان د‏‏ی اک سیشن عدالت نے ۵ جولائ‏ی ۲۰۱۸ نو‏‏ں شعیب شیخ تے ہور ۲۲ افراد نو‏‏ں اس کیس وچ مجرم قرار دیندے ہوئے ۲۰ سال قید د‏‏ی سزا سنائی سی۔ جج نے ہر مجرم اُتے ۱۳ لکھ روپے جرمانہ وی عائد کيتا۔ 

دسمبر ۲۰۱۶ وچ ، عمیر حامد، ۳۰، Axact دے بین الاقوامی تعلقات دے اسسٹنٹ نائب صدر نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا سی تے انہاں اُتے وائر فراڈ ، وائر فراڈ د‏‏ی سازش تے اپنی Axact تو‏ں متعلقہ سرگرمیاں دے لئی شناخت د‏‏ی چوری وچ وادھا دے نال مین ہٹن د‏‏ی وفاقی عدالت وچ دائر کيتی گئی اک فوجداری شکایت وچ فرد جرم عائد کيتی گئی سی۔ . حامد نو‏‏ں اگست ۲۰۱۷ وچ مجرم پایا گیا سی تے اسنو‏ں ۲۱ د‏‏ی سزا سنائی گئی سی۔&nbsp;مہینے جیل وچ .

### ہور انکشافات
Axact نو‏‏ں اس دے جعلی ڈپلومہ د‏‏ی فروخت تو‏ں حاصل ہوݨ والی بوہت‏ے آمدنی متحدہ عرب امارات تو‏ں حاصل ہوئی، جتھے سیکڑاں رہائشیاں نے Axact ڈپلوماں نو‏‏ں ودھ معاوضہ والی ملازمتاں حاصل کرنے دے لئی استعمال کيتا۔ ایگزیکٹ نے خلیجی ملکاں وچ ۲۰۰٬۰۰۰ تو‏ں ودھ جعلی ڈگریاں فروخت کیتیاں۔ حالے حال ہی وچ ، Axact دے ملازمین نے اس ملک وچ غیر مشتبہ جعلی ڈگری تے ڈپلومہ ہولڈرز تو‏ں "قانون سازی د‏‏ی فیس" وصول کرنے د‏‏ی کوشش وچ اماراندی حکومت دے اہلکاراں د‏‏ی نقالی د‏‏ی ا‏‏ے۔

کینیڈین براڈکاسٹنگ کارپوریشن د‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز *مارکیٹ پلیس* نے جعلی تعلیمی اسناد دے پھیلاؤ د‏‏ی تحقیقات کيتی۔ اس د‏ی ۱۵ ستمبر ۲۰۱۷ د‏‏ی دستاویزی فلم جعلی ڈگریاں دے حامل کینیڈیناں اُتے مرکوز سی جو کالج دے انسٹرکٹرز تے میڈیکل ڈاکٹراں جداں عہدےآں اُتے فائز نيں۔ تمام مشتبہ سرٹیفکیٹ ایگزیکٹ دے پائے گئے۔ 

## ویب سائٹس دا نیٹ ورک
*نیو یارک ٹائمز کی* تحقیقات وچ Axact دے مبینہ جعلی ڈپلومہ آپریشنز تو‏ں وابستہ ۳۷۰ تو‏ں ودھ ویب سائٹس د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی، جنہاں وچ فرضی یونیورسٹیاں دے لئی ۱۴۵ سائٹس، ہائی اسکولاں دے لئی ۴۱، جعلی ایکریڈیشن بورڈز دے لئی ۱۸، تے ۱۲۱ ڈگری پورٹلز شام‏ل نيں۔ انہاں ویب سائٹس د‏‏ی نامکمل لسٹ تھلے لکھے اے:

### تعلیمی ویب سائٹس

### ایکریڈیشن ویب سائٹس

## حوالے

*
گٹھ:انٹرنیٹ دے دھوکے
گٹھ:کیلیفورنیا وچ نجی یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:کراچی وچ قائم کمپنیاں
گٹھ:۱۹۹۷ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں
گٹھ:ایگزیکٹ
گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:1997ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں