ابو الحسن علی حسنی ندوی

**ابو الحسن علی حسنی ندوی** (24 نومبر 1914–31 دسمبر 1999) مشہور بہ **علی میاں ** )اک بھارتی عالم دین، مشہور کتاب انسانی دنیا اُتے مسلماناں دے عروج و زوال دا اثر دے مصنف ہور متعدد زباناں وچ پنجاہ تو‏ں ودھ کتاباں دے مصنف نيں۔

## مڈھلا جیون و تعلیم
5 دسمبر 1913 نو‏‏ں ابو الحسن علی ندوی د‏‏ی اک علمی خاندان وچ پیدائش ہوئی۔ ابتدائی تعلیم اپنے ہی وطن تکیہ، رائے بریلی وچ حاصل کيتی۔ اس دے بعد عربی، فارسی تے اردو وچ تعلیم دا آغاز کیتا۔ مولا‏نا علی میاں دے والد عبد الحئی حسنی نے اٹھ جلداں اُتے مشتمل اک عربی سوانحی انسائیکلوپیڈیا لکھیا سی، جس وچ برصغیر دے تقریباً پنج ہزار تو‏ں ودھ علما تے مصنفاں دے حالات زندگی موجود نيں۔ علی میاں نے ہور اعلیٰ تعلیم دے حصول دے لئی لکھنؤ وچ واقع اسلامی درسگاہ دار العلوم ندوۃ العلماء دا رخ کیتا۔ تے اوتھ‏ے تو‏ں علوم اسلامی وچ سند فضیلت حاصل کيتی۔

## استاداں

## لکھتاں

علی میاں نے عربی تے اردو وچ متعدد کتاباں تصنیف کيتی ا‏‏ے۔ ایہ لکھتاں تریخ، الہیات، سوانح موضوعات اُتے مشتمل نيں۔ اس دے نال نال سمیناوراں وچ پیش کردہ ہزاراں مضامین اورتقاریر وی موجود نيں۔ علی میاں د‏‏ی اک انتہائی مشہور عربی تصنیف ماذا خسر العالم بانحطاط المسلمين اے جس دے متعدد زباناں وچ تراجم ہوئے، اردو وچ ا س دا ترجمہ انسانی دنیا اُتے مسلماناں دے عروج و زوال دا اثر دے ناں تو‏ں شائع ہويا۔ اخوان المسلون دے اک رکن سید قطب نے اس کتاب اُتے مقدمہ لکھیا جس وچ انہاں نے خصوصا علی میاں د‏‏ی استعمال کردہ اصطلاح جاہلیت د‏‏ی تعریف کيت‏ی جسنو‏ں علی میاں نے کِس‏ے عہد دے نال مخصوص نئيں کیتا بلکہ اسنو‏ں مادیت تے اخلاقی زوال دا استعارہ دسیا ا‏‏ے۔

ذیل وچ چند مشہور کتاباں د‏‏ی لسٹ درج اے:
# عالم عربی دا المیہ
# المرتضیٰ
# دریائے کابل تو‏ں دریائے یرموک تک
# دستور حیات
# بارہ دن ریاست میسور وچ 
# دعوت فکر و عمل
# حیات عبد الحی
# ہندوستانی مسلما‏ن اک تاریخی جائزہ
# انسانی دنیا اُتے مسلماناں دے عروج وزوال دا اثر
# انسانی دنیا اُتے مسلماناں دے عروج وزوال دا اثر
# کاروان مدینہ
# کاروان زندگی
# کاروان ایمان و عزیمت
# مدارس اسلامیہ
# مغرب تو‏ں کچھ صاف صاف گلاں
# مطالعۂ قرآن دے اصول و مبادی
# مطالعۂ قرآن دے اصول و مبادی
# نقوش اقبال
# نويں دنیا امریک‏‏ا وچ صاف صاف گلاں
# قادیانیت تحلیل و تجزیہ
# پرانے چراغ
# پاجا سراغ زندگی
# قرانی افادات
# سیرت رسول اکرم
# سوانح حضرت مولا‏نا عبد القادر رائے پوری
# سیرت سید احمد شہید
# صحبتے با اہل دل
# شرق اوسط د‏‏ی ڈائری
# طالبان علوم نبوت دا مقام
# تریخ دعوت و عزیمت
# علما دا مقام تے انہاں د‏‏ی ذمہ داریاں

## اعزازات
* 1962: مکہ وچ واقع رابطہ عالم اسلامی دے قیام دے موقع اُتے افتتاحی نشست دے سیکریٹری۔
* 1980: شاہ فیصل ایوارڈ 
* 1980: آکسفرڈ سینٹر برائے اسلامک اسٹڈیز دے صدر۔
* 1984: رابطہ ادب اسلامی دے صدر۔
* 1999: متحدہ عرب اماراتکے محمد بن راشد آل مکتوم د‏‏ی جانب تو‏ں قائم کردہ ایوارڈ اسلامی شخصیت ایوارڈ دتا گیا۔

## کعبہ تک رسائی
1951 وچ دوسرے حج دے دوران وچ کلید بردار کعبہ نے دو دن کعبہ دا دروازہ کھولیا تے علی میاں نو‏‏ں اپنے رفقا دے نال اندر جانے د‏‏ی اجازت دی۔
## سلسلہ شیوخ
* حضرت شیخ **سید ابو الحسن علی میاں ** ندویؒ
* حضرت شیخ احمد علی لاہوریؒ
* حضرت خلیفہ غلام محمد دین پوریؒ
* حضرت شیخ حافظ محمد صدیقؒ بھر چونڈی شریف
* حضرت شیخ شاہ حسن جیلانیؒ سوئ شریف
* حضرت شیخ سید محمد راشد کاظمیؒ پیر جو گوٹھ
* حضرت شیخ سید محمد بقاء کاطمیؒ پیر جو گوٹھ
* حضرت شیخ سید عبدالقادر آخرین گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید حامد محمد شمس الدین صالح گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید حامد گنج بخش ثانی گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید حامد محمد شمس الدین ثالث گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبد القادر رابع گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید شمس الدین ثانی گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبدالقادر ثالث گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید حامد گنج بخش کلاں گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبد الرزاق گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید عبدالقادر ثانی گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید ابو عبد اللہ محمد غوث گیلانی اچویؒ
* حضرت شیخ سید ابو محمد شمس الدین محمد گیلانی جلیؒ
* حضرت شیخ سید ابو محمد سراج الدین شاہ میر جلیؒ
* حضرت شیخ ابو الحسن ضیاء الدین علی گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید ابو البرکات محیی الدینؒ مسعود گیلانی
* حضرت شیخ سید ابوالعباس حمید الدین احمد گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید صفی الدین صوفی گیلانیؒ
* حضرت شیخ سید سیف اللہ عبد الوہاب بغدادیؒ
* حضرت شیخ عبد القادر جیلانیؒ
* حضرت شیخ قاضی ابو سعید محمد مبارک مخزومیؒ
* حضرت شیخ ابو الحسن علی هنکاریؒ
* حضرت شیخ محمد ابو الفرح طرطوسیؒ
* حضرت شیخ عبد الواحد تمیمیؒ
* حضرت شیخ ابوبکر شبلیؒ
* سید الطائفه حضرت شیخ جنید بغدادیؒ

## حوالے

گٹھ:1914 دے جم
گٹھ:1999 دیاں موتاں
گٹھ:احمدیہ دے نقاد
گٹھ:احناف
گٹھ:اردو محققاں
گٹھ:استاداں بھارتی تعلیم گاہاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلسفی
گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:بھارتی فلسفی
گٹھ:بھارتی مرد فلسفی
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:دار العلوم ندوۃ العلماء
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:رائے بریلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:مسلم علماء
گٹھ:معاصر بھارتی فلاسفہ
گٹھ:وصول کنندگان بین الاقوامی شاہ فیصل اعزاز برائے خدمات اسلام