open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کلپنا دت

**کلپنا دتّ** (بنگالی: কল্পনা দত্ত) (27 جولائی 1913 – 8 فروری 1995) (بعد وچ کلپنا جوسی) بھارت دے آزادی سنگرام دیاں اگھیاں ویرانگناں وچوں اک سی۔ اسنے 1930 وچ سوریا سین دی اگوائی وچ چٹاگانو آرمری ریڈ وچ حصہ لیا سی۔ بعد وچ اوہ بھارتی کمیونسٹ پارٹی وچ شامل ہو گئی اتے 1943 وچ پورن چند جوشی نال ویاہ کروا لیا جو ادوں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے جنرل سیکٹری سن۔

## جیون بؤرا
کلپنا دتّ دا جم چٹاگانو (ہن بنگلہ دیش) دے شریپر پنڈ وچ اک مدھ ورگی پروار وچ ہویا سی۔ چٹاگانگ وچ شروعاتی سکھیا دے بعد اوہ اچّ سکھیا لئی کولکاتہ آ گئی۔ مشہور انقلابیاں دی جیونیاں پڑھکے اوہ متاثر ہوئی اتے جلدی ہی آپ وی کجھ کرن لئی آتر ہو گئی۔ 18 اپریل 1930 نوں چٹاگانگ اسلہ خانے نوں لٹن دی حادثہ ہندے ہی کلپنا دتّ کولکاتہ توں واپس چٹاگانگ چلی گئی اتے انقنابی سوریاسین دے دل نال رابطہ کر لیا۔ اوہ بھیش بدلکے اس لوکاں نوں گولہ-بارود آدی پہنچایا کردی سی۔ اس وچ اس نے نشانہ لگاؤن دا وی مشق کیتا۔

## عمرقید دی سزا
کلپنا اتے اس دے ساتھیاں نے انقلابیاں دا مقدمہ سنن والی عدالت دے بھون نوں اتے جیل دی دیوار اڈان دی سکیم بنائی۔ لیکن پولیس نوں اطلاع مل جان دے کارن اس اتے عمل نہیں ہو سکیا۔ پرکھ ویش وچ گھمدی کلپنا دتّ گرپھتار کر لئی گئی۔ پر دن سدھ نہ ہون تے اس نوں چھڈّ دتا گیا۔ اس دے گھر پولیس دا پہرہ بیٹھا دتا گیا۔ لیکن کلپنا پولیس نوں چکمہ دیکے گھر توں نکلکے انقنابی سوریاسین نال جا ملی۔ سوریاسین گرپھتار کر لئے گئے اتے مئی 1933 وچ کجھ ویلے تک پولیس اتے انقلابیاں دے وچ ہتھیاربند مقابلہ ہون دے بعد کلپنا دتّ وی گرپھتار ہو گئی۔ مقدمہ چلیا اتے فروری 1934 وچ سوریاسین اتے تارکیشور دستیکار نوں فانسی کیتی گئی اتے 21 سال دی کلپنا دتّ نوں عمرقید دی سزا ہو گئی۔ 1939 وچ اوہ رہا ہوئی۔

## بعد دی زندگی
کلپنا دتا نے 1940 وچ کلکتہ یونیورسٹی توں گریجوئیشن کیتی اتے کمِ اونسٹ پارٹی آف انڈیا وچ شامل ہو گئی۔ اسنے 1943 بنگال دا اکال اتے بنگال دی ونڈ دوران اک راحتَ کارکن وجوں سیوا نبھائی۔ اسنے بنگالی وچ سوانح عمری "চট্টগ্রাম অস্ত্রাগার আক্রমণকারীদের স্মৃতিকথা" ("چٹگرام استراگڑھ آکرمنکردیر شرتیکہانی") لکھی، جسدا ارن بوس اتے نکھل چکرورتی نے انگریزی وچ ترجمہ کیتا گیا سی۔ کمیونسٹ نیتا اتے اسدے پتی، پی۔ جوشی نے "چٹگانو آرمری ریڈرز: ریمینسینسز" سرلیکھ ہیٹھ اسدا کردار لکھی۔ ایہہ کتاب اکتوبر 1945 وچ انگریزی وچ شائع ہوئی سی۔ 1946 وچ، اسنے بنگال صوبائی اسمبلی دیاں چوناں وچ چٹگانو توں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے امیدوار وجوں چون لڑی پر اوہ جت نہیں سکی۔

بعد وچ، اوہ بھارتی انکڑا ادارہ وچ نوکری کرن لگی جتھے اسنے اپنی رٹائرمینٹ تک کم کیتا۔ 8 فروری 1995 نوں کلکتہ وچ اسدی موت ہو گئی۔

## حوالے

گٹھ:بھارت دے کمیونسٹ آگوُ
گٹھ:بھارت دے آزادی سنگرامیئے
گٹھ:مغربی بنگال توں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے آگو
گٹھ:دوسری جنگ عظیم دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:لڑائی وچ بھارتی عورتاں
گٹھ:جم 1913
پورن چند جوشی

**پورن چند جوشی** (ہندی: पूरन चन्द जोशी) (14 اپریل 1907, الموڑا - 9 نومبر 1980, دلی) بھارت وچ کمیونسٹ تحریک دے شروعاتی لیڈراں وچوں اک سی۔ اوہ 1935–47 تک بھارت دی کمیونسٹ پارٹی دے پہلے جنرل سیکٹری سن۔
## مڈھلا جیون

جوشی دا جم 14 اپریل، 1907, نوں، اتراکھنڈ وچ الموڑا دے اک کماؤننی براہمن پروار وچ ہویا سی۔ اوہناں دے پیؤ ہرینندن جوشی اک استاد سن۔ سن 1928 وچ اوہناں نے الہٰ آباد یونیورسٹی توں ایم اے دی امتحان پاس کیتی۔ چھیتی ہی اوہ اکتوبر 1928 وچ میرٹھ وچ بنی اتر پردیش مزدور اتے کسان پارٹی دے جنرل سیکٹری بن گئے۔ 1929 وچ، 22 سال دی عمر وچ، بریٹیش سرکار نے اسنوں میرٹھ شاجش کیس دے شکیاں وچوں اک دے طور اُتے گرپھتار کر لیا۔ ہور کمیونسٹ نیتا جو اسدے نال گرپھتار کیتے گیا سی اوہ ہن: شوکت عثمانی، مطفر احمد، ڈانگے اتے جی وی گھاٹے۔
## جنرل سیکٹری دے روپ وچ

سومناتھ لاہڑی (ادوں بھاکپا دے سیکٹری) دی اچانک گرپھتاری دے بعد دے انت 1935 دے دوران جوشی نے نویں جنرل سیکٹری بنے۔ اوہ اس پرکار 1935 ولوں 1947 تک بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے پہلے جنرل سیکٹری رہے۔ اس ویلے کھبے پکھی تحریک تیزی نال ودھ رہا سی اتے بریٹیش سرکار نے 1934 توں 1938 تک کمیونسٹ سرگرمیاں اتے روک لگا دتی سی۔ فروری 1938 وچ، جدوں بھارتی کمیونسٹ پارٹی بمبئی وچ اپنا پہلا قانونی ترجمان، نیشنل فرنٹ شروع کیتا تاں جوشی اسدے اڈیٹر بنائے گئے۔ برطانوی راج نے بھاکپا اتے 1939 وچ ایہدے ولوں شروع ویلے جنگ- مخالف رخ کرکے پھر توں روک لگا دتی۔ جدوں 1941 وچ نازی جرمنی نے سوویت سنگھ اتے حملہ کیت، بھاکپا نے اعلان کیتی کہ جنگ دی نیچر پھاسیواد دے خلاف لوکاں دی جنگ وچ بدل گئی سی۔

## حوالے

گٹھ:بھارت دے آزادی سنگرامیئے
گٹھ:بھارت دے کمیونسٹ آگو
گٹھ:اتراکھنڈ توں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے سیاستدان
گٹھ:جم 1907
گٹھ:موت 1980
شوکت عثمانی

**شوکت عثمانی** (مولٰی بخش اوستا) (1901–1978) اک مڈھلا بھارتی کمیونسٹ، جو بیکانیر دی استا پروار وچ پیدا ہویا سی اتے تاشقند وچ 1920 وچ قائم پرواسی کمیونسٹ پارٹی دا میمبر سی اتے بھارتی کمیونسٹ پارٹی (بھاکپا) دا بانی میمبر سی، جدوں کانپور وچ 1925 وچ ایہدا گٹھن کیتا گیا سی۔ اوہ وی بریٹیش پارلیمنٹ دی چون لڑن والا ماتر امیدوار سی، جسنے بھارت وچ اوہ وی اک جیل وچ وی رہندے ہوئے چون لڑی سی۔ اوہ نے 1923 دے کانپور کیس وچ اتے بعد وچ 1929 دے میرٹھ سازش کیس وچ مقدمے دے بعد 16 سال دی اک کل سزا بھگتی۔

## ایہہ وی دیکھو
* موہت سین
* پورن چند جوشی

گٹھ:بھارت دے کمیونسٹ آگو
گٹھ:بھارتی مسلمان
گٹھ:۱۹۰۱ دے جم
گٹھ:۱۹۷۸ دیاں موتاں
شریپاد امرت ڈانگے

**شریپاد امرت ڈانگے** (10 اکتوبر 1899 – 22 مئی 1991) بھارت دے مڈھلے کمیونسٹ لیڈراں وچوں اک سن۔ اوہ ایس اے ڈانگے دے نام نال مشہور ہن۔ اوہ بھارت وچ کمیونسٹ اتے مزدور تحریک دے موڈھیاں وچوں سن۔

## مڈھلے سال

ڈانگے دا جم ناسک ضلع، مہاراشٹر دے نپہاڑ تالکا وچ کرانجنگاؤں نامک پنڈ وچ ہویا سی۔ اوہناں دے پیؤ کھیتر دے پرمکھ زمیدار سی اتے کرانجنگاؤں وچ اک مہلنما گھر وچ رہندے سن۔ ڈانگے نوں پونے وچ پڑھائی کرن لئی بھیجیا گیا سی۔ اوہناں نوں بائیبل دی لازمی سکھیا دے خلاف اک تحریک دے انعقاد لئی کالج توں کڈھ دتا گیا سی۔ ڈانگے نوں مزدوراں دیاں حالتاں ادوں پتہ لگیاں جدوں اوہ ممبئی دے کپڑا مل کھیتراں وچ سویئچھک کم کرن گیا۔ بھارت وچ بریٹیش راج دے خلاف قوم پرست تحریک دے جوشیلے جدوجہد نے ڈانگے نوں سرگرم سیاست وچ کھچ لیا سی۔ جوان ڈانگے مہاراشٹر توں بھارتی قومی کانگرس دے وڈے نیتا بال گنگادھر تلک(جنہاں نے آزادی دا – یعنی پورن آزادی دا تجویز بہت پہلاں رکھ دتا سی) توں بہت متاثر سی۔ بعد وچ، جدوں مہاتما گاندھی نے 1920 وچ اتعاون تحریک شروع کیتا، ڈانگے نے کالج چھڈّ دتا اتے آزادی دے تحریک وچ شامل ہو گئے۔ 1917 دی روسی انقلاب دے بعد اوہ مارکسزم وچ دلچسپی لین لگے۔ اوہ تیزی نال گاندھیواد دے بارے وچ الجھن وچ پے گئے۔ بھارت دی معاشی بیماریاں لئی اکماتر سمادھان دے روپ وچ گاندھی ولوں گھریلو صنعتاں نوں بڑاوا دین دے بارے وچ اوہناں نوں خاص اعتراض سی۔
## کمیونسٹ پارٹی دے موڈھی وجوں
سن 1921–22 دے نیڑے تیڑے بھارت وچ پہلے کمیونسٹ گروپاں دا ابھار ہویا۔ ایہناں گروپاں وچ ایس اے ڈانگے نے اہم کردار ادا کیتی۔اوہناں نے بھارت وچ سماج وادی وچاراں دے پرسار کرن لئی ‘د سوشلسٹ’ نامک سماچر - پتر شائع کرنا شروع کیتا۔ 1925 وچ کانپور وچ پہلاں کمیونسٹ کانفرنس ہویا جس وچ دیس دے وکھ وکھ حصیاں وچ سرگرم کمیونسٹ گروپاں نوں ‘بھارتی کمیونسٹ پارٹی’ وچ شامل کر لیا گیا۔ سن 1926–27 وچ کلکتہ، بمبئی، مدراس اتے لاہور آدی وڈے شہراں وچ کمیونسٹ پارٹی دیاں اکائیاں ہوند وچ آئیاں۔
### گاندھی بنام لینن
1921 وچ، ڈانگے نے ‘گاندھی بنام لینن’ نامک چھوٹی کتاب شائع کیتی جس وچ دوناں لیڈراں دے نظریہ دا اک مقابلتاً مطالعہ کیتا گیا اے، لیکن، لینن نوں دوناں وچوں بہتر دسیا گیا اے۔ ایہہ ڈانگے دے جیون وچ اک اہم موڑ ثابت ہوئی۔ پرمکھ مارکسسٹ نیتا ایم این رائے نے ایہہ کتابچہ پڑھیا اتے جدوں اوہ ممبئی آیا تاں اسدے نوجوان لکھاری نوں ملن گیا۔ رانچوداس بھوان لوٹوالا، ممبئی وچ اک آٹا چکی دے مالک سن اتے انقلاب کاری سروکار رکھدے سن۔ اوہناں نے وی اس کتابچے نوں پڑھیا اتے سامان توں متاثر ہویا۔ کئی سالاں لئی لوٹوالا نے ڈانگے دے مارکسزم دے مطالعہ وچ مدد کیتی اتے اوہناں نے مل کے مارکسسٹ ساہت دی اک لائبریری بنائی اتے کلاسکس دے ترجمہ شائع کرن دا بیڑا چکیا۔ 1922 وچ، لوٹوالا دی مدد دے نال، ڈانگے انگریزی ہفتہ وار، سوشلسٹ، پہلی بھارتی مارکسسٹ پترکا دا شبھ شروع کیتا۔ بعد وچ موہت سین، ڈانگے دے ہم عصر اتے اک مشہور کمیونسٹ مفکر نے لکھیا اے کہ ‘سوشلسٹ’ وچ ڈانگے، دے لیکھاں توں خود لینن متاثر ہوئے سن۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارت دے کمیونسٹ آگو
گٹھ:بھارت دے ٹریڈ یونین آگو
گٹھ:بھارت دے آزادی سنگرامیئے
گٹھ:جم 1899
میشیل روئز

**میشیل روئیز** (born جنوری 21, 1965)، اک صنعت کار، پرسکار-جیتوکار بروڈکاسٹ جرنلسٹ، لکھاری، عوامی بلارا اتے کیئینبیسی-ٹیویبیسی لئی سابقہ لاس اینجلس نیوز میزبان اے۔ ایہہ رئز سٹریٹزی سی پردھان اتے سی ای او اے، اک کمیونیکیشن فرم جو وپاراں، سرکاری ادارےآں اتے کارجکاریاں لئی مختصر مارکیٹنگ رنپالیسیاں نوں ترقی یافتہ کردی اتے لاگوُ کردی اے۔ اوہ امریکہ دے ہسپینکس لئی دبھاشک تعلیمی بروڈبینڈ دی ویبسائیٹ سبہرہیسر۔کام (SaberHacer.com) دے بانی اتے سابقہ پردھان / سی۔ای۔او۔ وی ہن۔ اسنےسوے-سرلیکھ والے بلوگ نوں مائیشیلریوز۔قوم (MicheleRuiz.com) اتے برقرار رکھیا اے۔

## شروعاتی جیون
روئیز دا جنمگلینڈیل، کیلیفورنیا وکھے 21 جنوری، 1965 نوں ہویا۔ اسدی ماں پنامنی سی اتے رئیز نے اک بچپن دی مسئلہ بارے دسیا، جتھے ایہناں نے دکھنی کیلیفورنیا وچ نسلی وتکرے اتے غریبی نال نجٹھن بارے دسدے کیہا کہ اوہ اس نوں "گھٹالا" بناؤن اتے اس نوں مقررہ کرن لئی کریڈٹ دندی اے۔  

## نشریاتی کیریئر

روئز نے اپنے نشریاتی کیریئر دی شروعات،چینل ون نیوز دے سہِ-اینکرنگ وجوں کیتی۔ پروگرام دی شروعات اک پائلٹ پروگرام دے روپ وچ 1990 وچ اس دے قومی شروعات توں پہلاں، چار ہائی سکولاں وچ براڈکاسٹ کیتی گئی سی۔

1991 توں 1998 تک، رئز لاس اینجلس، کیلیفورنیا وچ کے۔ٹی۔ایل۔اے۔ وکھے اک فیلڈ رپورٹر اتے سٹیشن دی کے۔ٹی۔ایل۔اے۔ مارننگ نیوز لئی سویر دا کم سمبھالیا سی۔ اسنے ہفتہ واری پبلک اپھیئرز پروگرام دی سہِ-میزبانی وی کیتی، جس نوں "میکنگ اٹ! منورٹی سکسیس سٹوریز" کہندے ہن۔

1998 وچ، اس نے کے۔اینّ۔بی۔سی۔-ٹی۔وی۔ وچ اک عامَ اسائینمینٹ رپورٹر وجوں شامل ہوئی۔ 2001 وچ، اس نوں اینکر دی حالت اُتے ترقی دتی گئی، جتھے اس نے چکّ ہینری نال سٹیشن دی رات نوں 6 وجے نیوزکاسٹ دی سہِ-اینکر رہی۔

### صحافت اوارڈ
روئز نوں 19 ایمی اوارڈ نامزدگیاں ملیاں ہن، اتے اوہ پنج-وار آنریری ہون دے نال-نال چار وار گولڈن مائیک حاصل کرن والی اے۔ کے۔ٹی۔ایل۔اے۔ وکھے، اس نے تن لاس اینجلس-ایریاس ایمس اتے دو گولڈن مائیکس جتے۔ 2003 وچ، اس نے این۔بی۔سی۔ 4 نیوز سپیشل *جرنی ٹو افریقہ* اتے *ایلئے رائٹس: روبل ٹو ریبرنٹ* لئی کم لئی دو ہور ایمی جتے۔ اس نے این۔بی۔سی 4 دی "بیٹنگ دِ اوڈز" دی لڑی اُتے کم کرن لئی دو گولڈن مائیکس سمیت کئی اعزاز حاصل کیتے، اتے 2002 وچ اؤٹزم اُتے اک لڑی لئی ایلئے پریس کلبّ اوارڈ دتا گیا۔

2005 وچ، دو پھرشٹ سرمایہ کار رئز توں وپاری وچار شروع کرن لئی بیج دی پونجی حاصل کرن لئی سہمت ہوئی۔ دو مہینیاں بعد اس نے اک ادمی بنن لئی کے۔این۔بی۔سی چھڈن دا فیصلہ کیتا۔

## لکھاری
جنوری 2016 وچ، روئیز نے اپنی پہلی کتاب،  قنونی مارکیٹنگ اتے اشتہاربازی لئی مارگدرشن والی اک *کنٹینٹمارکٹنگ فار لائیرس* شائع کروائی۔

## فلم پیشکاری
1993 دی امریکی فلم رائیزنگ سان وچ رییز دی اک ٹیلیوژن رپورٹر وجوں کردار نبھائی، اسے نام دے میشیل کرکٹن دے ناول اُتے مشتمل اک اپرادھ فلم اے۔

## نجی جیون
روئیز لاس اینجلس وچ رہندی اے۔

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
* 

گٹھ:جم 1965
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کمپنی کھوجی عورتاں
فرح سعدیہ

فرح سعدیہ نو‏‏ں 1998ء وچ ڈرامہ سیریل بندھن تو‏ں شہرت ملی سی تے ايس‏ے ڈرامے دے ذریعے انہاں د‏‏ی دوستی ساتھی اداکار اقبال حسین نال ہوئی جس دے کچھ عرصہ بعد دونے نے شادی کر لئی جس وچو‏ں انہاں دے دو بیٹے پیدا ہوئے جنہاں دے ناں عبداللہ تے عبدالرحمٰن نيں۔ البتہ چند سال بعد ہی انہاں دے درمیان طلاق ہوگئی۔ تے اقبال حسین نے خود تو‏ں 20 سال وڈی اداکارہ بشریٰ انصاری نال شادی کر لئی، فرح سعدیہ نے دوسری شادی 2012 وچ نہایت خاموشی تو‏ں پاکستان د‏‏ی معروف کاروباری شخصیت چوہدری توقیر احمد نال کيتی اے جنہاں دا بزنس پاکستان تے امریکا وچ پھیلا ہويا ا‏‏ے۔اسلام آباد وچ "دیس پردیس” دے ناں تو‏ں انہاں دا مشہور ریسٹورنٹ وی ا‏‏ے۔ چوہدری توقیر احمد دا تعلق ٹوبہ ٹیک سنگھ دے نواحی پنڈ تو‏ں اے تے اوہ بنیادی طور اُتے شیف نيں جو کئی چینلزپر پروگرام وی کردے رہ‏‏ے۔ اوہ طویل عرصہ امریکا وچ مقیم رہے تے اوتھے انہاں نے پہلی شادی وی کیتی۔ فرح نال شادی دے موقع اُتے سابق ڈی جی نیب عابد جاوید تے پی ٹی وی اسلام آباد دے ڈائریکٹر پروگرام امجد بخاری دے علاوہ چند قریبی رشتہ داراں وی موجود سن تے ایہ نکاح وی فرح دے گھر اُتے ہويا سی۔فرح نے شرط عائد کيتی سی اس شادی دے بارے کسی نو‏‏ں نہ دسیا جائے ایہی وجہ اے کہ اٹھ سال تک اس بارے وچ میڈیا نو‏‏ں وی خبر نہ ہوئی۔ذرائع نے دسیا اے کہ فرح سعدیہ تے توقیر احمد دے درمیان کچھ عرصہ پہلے اختلافات دا آغاز ہويا جس د‏‏ی بنیادی وجہ بعض نجی معاملات سن 

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پنجابی لوک
فرح (اداکارہ)

**فرح (اداکارہ)** ) اک بھارتی فلمی اداکارہ اے جو ايس‏ے د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ بالی ووڈ د‏‏ی اک مشہور اداکارہ رہیاں نيں۔ اوہ فلمی اداکارہ تبو د‏‏ی وڈی بہن ا‏‏ے۔

فرح نے یش چوپڑ‏ا فلم بینر دے تحت 1985 بننے والی فلم "فاصلے" تو‏ں فلم نگری وچ قدم رکھیا سی۔ انہاں دا شمار ايس‏ے د‏‏ی دہائی دے آخر تے نوے د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ بالی ووڈ د‏‏ی ممتاز اداکاراواں وچو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ فرح د‏‏ی تاریخی فلماں نصیب اپنا اپنا (1986)، ہمارا خاندان (1987) ، نقاب (1989) ، یتیم(1988)، باپ نمبری بیٹا دس نمبری (1990)، بیگناہ (1991) تے سوتیلا بھائی (1996) شامل نيں۔
انھاں نے اپنی پہلی شادی دے بعد 1996 وچ اداکاری ترک کردتی  حالانکہ بعد وچ انہاں نے کچھ ٹیلی ویژن سیریل وچ کم کيتا۔ انھاں نے اپنے وقت دے نیڑے قریب تمام صف اول دے اداکاراں دے نال کم کيتا جنہاں وچ راجیش کھنہ، رشی کپور، سنجے دت، سنی دیول، انیل کپور، جیکی شروف، عامر خان، متھن چکرورتی، گووندا تے آدتیہ پنچولی شامل نيں۔

## مڈھلا جیون تے پس منظر
فرح ہندوستان دے شہر حیدرآباد وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ شبانہ اعظمی د‏‏ی بھانجی تے اداکارہ تبو د‏‏ی وڈی بہن نيں۔

## کیریئر
فرح نے اپنے فلمی کیرئیر دا آغاز فلم فاصلے تو‏ں کيتا۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ انہاں نے عامر خان دے نال دو فلماں وچ کم کيتا۔ جوانی زندہ باد تے ايس‏ے دا ناں زندگی  لیکن دونے باکس آفس اُتے فلاپ ہوگئياں۔ انھاں مشہور زمانہ فلم خدا گواہ دے لئی سائن کيتا گیا سی اورکچھ مناظر انہاں دے نال شوٹ کیتے گئے سن لیکن فلم د‏‏ی تیاری وچ تاخیر د‏‏ی وجہ تو‏ں بعد وچ انہاں د‏‏ی جگہ شلپا شیروڈکر فلم دا حصہ بن گئياں۔

اس دے بعد فرح نے مقابلہ ، دھرتی پتر تے عزت د‏‏ی روٹی ورگی فلماں وچ معاون کردار ادا کرنا شروع کیا، فلم مقابلہ بہت کامیاب رہی۔ 1993 تو‏ں 1996 دے درمیان انہاں د‏‏ی کئی فلماں کامیاب نئيں ہوسکن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں نے ٹیلی ویژن دا رخ کرلیا۔ امر پریم ، انداز، ولایندی بابو ، آنگن ، عورت تیری ایہی کہانی تے پاپا جداں ٹی وی سیریل وچ اداکاری دے جوہر دکھائے۔وہ 2004 وچ فلم ہلچل دے نال فلماں وچ واپس آئیاں  مگر ایہ واپسی مختصر ثابت ہوئی۔

## ذا‏تی زندگی
فرح نے اداکار دارا سنگھ نال 1996 وچ شادی کيتی جنہاں تو‏ں انہاں دا اک بیٹا فتح رندھاوا (بی ۔1997) ا‏‏ے۔ 2002 وچ اس جوڑے د‏‏ی طلاق ہوگئی سی  ۔ بعدازاں انھاں نے 2003 وچ بالی ووڈ تے ٹیلی ویژن دے ساتھی اداکار سمیت سیگل نال دوبارہ شادی کيتی ۔

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1968 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:تلنگانہ دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں اداکاراواں
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں شخصیتاں
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:بنگالی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:پنجابی سنیما دیاں اداکاراواں
انجلینا ملک

**انجلینا ملک** (ولادت: 28 مارچ 1975ء) اک پاکستانی ہدایت کارہ ، اداکارہ، فلم ساز، ماڈل، میزبان تے کارکن نيں۔

انجلینا ملک نے 2006ء وچ لکس اسٹائل اعزاز برائے بہترین ہدایت کارہ جِتیا تے 2006ء وچ ہی انہاں نو‏‏ں لکس اسٹائل اعزاز برائے بہترین اداکارہ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ 2002ء تو‏ں انجلینا ملک دا ناں پاکستان دے اعلیٰ ہدایت کاراں وچ شمار ہندا اے۔ اوہ اک مشہور فلم ساز وی نيں۔ انجلینا ملک کئی ایوارڈ حاصل کرچک‏ی نيں۔

## مڈھلا جیون
انجلینا ملک 28 مارچ 1975ء نو‏‏ں برطانیہ دے شہر لندن وچ پیدا ہوئیاں۔ انجلینا ملک دا اک وڈا بھائی، ڈاکٹر ارشاد خان ملک تے بہن، امبرین خان نيں جو اپنی والدہ دے نال اسلام آباد وچ رہندے نيں۔ انیس خان ملک تے اک چھوٹی بہن الویرہ خان یورپ وچ مقیم نيں۔

انجلینا ملک کراچی وچ رہندیاں نيں۔ انہاں نے ابتدائی بچپن انگلینڈ وچ گزاریا تے فیر اسلام آباد چلی آئی۔ انجلینا ملک نے اپنی تعلیم برطانیہ وچ مکمل کیتی۔

## ایوارڈز تے نامزدگی
* نامزد - 2002ء - لکس اسٹائل ایوارڈ،
* 2003ء - انڈس ٹی وی ایوارڈ، بہترین میزبان
* نامزد - 2004ء - لکس اسٹائل ایوارڈ، بہترین ہدایت کارہ
* نامزد - 2005ء - پہلا انڈس ڈرامہ ایوارڈ، بہترین ہدایت کارہ
* 2006ء - لکس اسٹائل ایوارڈ، بہترین ہدایت کارہ
* نامزد - 2006ء - لکس اسٹائل ایوارڈ، بہترین اداکارہ

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* https://images.dawn.com/news/1184416.
* http://www.hblcelebrities.com/angeline-malik-dramas-movies-wedding-pics-profile/ 
* https://images.dawn.com/news/1184234
* https://nation.com.pk/24-Oct-2018/inkaar-karo-angeline-s-initiative-to-voicing-social-issues
* https://en.dailypakistan.com.pk/29-Sep-2018/film-touching-story-of-kalashi-couple-kalasha-will-be-featuring-aajaz-aslam-angeline-malik
* https://web.archive.org/web/20160423140538/http://www.magmedianews.com/angeline-malik-gets-fame-via-black-and-white-talk-show/

## حوالے

گٹھ:1975 دے جم
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن ہدایت کار
گٹھ:مقالات مع رابطہ
حسن پولادی

**حسن پولادی** اک مصنف جنھاں نے (*[[ہزارہ (کتاب)|دی ہزاراز]]*) کتاب لکھی سی۔

## پیدائش تے خاندان
پولادی کوئٹہ وچ اک ہزارہ خاندان وچ 1944ء وچ پیدا ہوئے سن ۔

## حوالے

گٹھ:1944 دے جم
گٹھ:1989 دیاں موتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:ہزاری نژاد د‏‏یاں امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:ہزاری نژاد دیاں پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ جات
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ مصنف
ہزارہ (کتاب)

**دی ہزاراز** ہزارہ لوک تے افغانستان د‏‏ی تریخ دے بارے وچ اک کتاب اے، جو حسن پولادی نے لکھی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* حسن پولادی
* ہزارہ لوک

## حوالے

گٹھ:افغانستان تو‏ں متعلق تاریخی کتاباں
گٹھ:1989ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:1989ء د‏‏ی غیر افسانوی کتاباں
گٹھ:کتاباں
لکس اسٹائل اعزاز

**لکس اسٹائل اعزاز** پاکستان وچ سب تو‏ں وڈی میڈیا انعام (پییٹائٹ انعام دے بعد) اے .

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:پاکستان وچ سالانہ تقریبات
گٹھ:پاکستانی فلمی اعزازات
گٹھ:پاکستان وچ 2002ء دیاں تاسیساں
حسین علی یوسفی

**حسین علی یوسفی** بلوچستان، پاکستان وچ نسلی ہزارے سیاست دان سن ۔
یوسف جسٹس ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی (HDP) دے سربراہ سن تے کوئٹہ دے شہر کونسل دے رکن سن ۔ 2009 وچ نامعلوم عسکریت پسنداں نے اسنو‏ں قتل کيتا سی۔

## ہور ویکھو
* ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* www.hdp.org.pk

گٹھ:1958 دے جم
گٹھ:2009 دیاں موتاں
گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پاکستان وچ دہشتگردی تو‏ں اموات
گٹھ:پاکستانی شیعہ
گٹھ:پاکستانی محقق
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مقتول پاکستانی سیاست دان
گٹھ:ہزارہ جات
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ سیاست دان
گٹھ:ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:ہزاری نژاد دیاں پاکستانی شخصیتاں
ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی

**ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی**  اختصار وچ (HDP) پاکستان وچ ہزارہ قوم د‏‏ی اک سیاسی جماعت اے جو اس وقت کوئٹہ شہر وچ سرگرم عمل اے، جتھے پنج لکھ دے نیڑے ہزارہ دے افراد رہائش پزیر نيں۔

## ہور ویکھو
* ہزارہ لوک
* حسین علی یوسفی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* www.hdp.org.pk/HDP

گٹھ:2003ء وچ قائم ہونے والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:اشتراکی جمہوریت پسند جماعتاں
گٹھ:بلوچستان
گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستان وچ 2003ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ اشتراکی جماعتاں
گٹھ:سیاسی تنظیماں
گٹھ:ہزارہ سیاسی جماعتاں
اکرم یاری

**اکرم یاری** اک افغانستانی سیاست دان تے «سازمان جوانان مترقی» تنظیم دے بانی سن ۔

اکرم یاری 1940 نو‏‏ں افغانستان دے غزنی، جاغوری وچ پیدا ہويا۔
اوہ افغانستان دے ہزارہ نسلی گروہاں نال تعلق رکھدے سن ۔

## حوالے

گٹھ:ہزارہ سیاست دان
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:صوبہ غزنی دیاں شخصیتاں
گٹھ:1979 دیاں موتاں
گٹھ:افغان کمیونسٹ
گٹھ:سزائے موت یافتہ افغان شخصیتاں
عبد الخالق ہزارہ

**عبد الخالق ہزارہ** افغانستان دا بادشاہمحمد نادر شاہ (سلطنت: 1933-1929) دا قاتل  سی۔

عبد الخالق ہزارہ "مولاداد ہزارہ" دا بیٹا، کابل وچ ہزارہ دے خاندان وچ 1916 پیدا ہوئے سن ۔

## محمد نادر شاہ د‏‏ا قتل

عبد الخالق، ہائی اسکول وچ اک نوجوان طالب علم سن ۔ جدو‏ں محمد نادر شاہ طلبہ دے اجلاس وچ آئے تاں عبد الخالق نے اسنو‏ں مارنے دا موقع ملیا۔

## حوالے

گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:1933 دیاں موتاں
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
عبد الخالق ہزارہ (سیاست دان)

**عبد الخالق ہزارہ** پاکستان، بلوچستان، ہزارہ ٹاؤن وچ نسلی ہزارہ سیاست دان ا‏‏ے۔ اوہ نومبر 2010 تو‏ں ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی دے چیئرمین سن تے کوئٹہ شہر کونسل دا رکن ا‏‏ے۔

اس دی جاے پیدایش ناور، غزنی افغانستان اے ۔

## باہرلے جوڑ
* www.hdp.org.pk

گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ سیاست دان
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:ہزاری نژاد دیاں پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
شربت علی چنگیزی

**شربت علی چنگیزی** پاک فضائیہ دے اک سابقہ ایئر مارشل نيں، جنھاں نے پاک بھارت جنگ 1965ء تے پاک بھارت جنگ 1971ء وچ حصہ لیا۔ شربت علی دا تعلق کوئٹہ، پاکستان د‏‏ی ہزارہ لوکاں تو‏ں ا‏‏ے۔

## حوالے
* hazarathebest.weebly.com/Sharbat Ali Changezi

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سالاران پاک فضائیہ
گٹھ:کارکنان پاک فضائیہ
گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:1932 دے جم
گٹھ:ہزاری نژاد دیاں پاکستانی شخصیتاں
حاجی کاظم یزدانی

**حاجی کاظم یزدانی** اک تاریخی محقق تے افغانستان تو‏ں اک مصنف ا‏‏ے۔

## پیدائش تے خاندان
حاجی کاظم یزدانی افغانستان وچ اک ہزارہ خاندان وچ پیدا ہوئے سن ۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ مصنف
گٹھ:1948 دے جم
سید عسکر موسوی

**سید عسکر موسوی** افغانستان وچ اک معاصر مصنف تے ناول نگار نيں، جنہاں د‏‏ی اس دا شاندار کم (The Hazaras of Afghanistan) کتاب د‏‏ی تالیف ا‏‏ے۔

سید عسکر موسوی نے 1956 وچ کابل دے ہزارہ گروہ تو‏ں متعلق خاندان وچ پیدا ہوئے۔

## حوالے

* Sayed Askar Mousavi, The Hazaras of Afghanistan: An Historical, Cultural, Economic and Political Study (Surrey: Curzon, 1998). Pp. 282.

گٹھ:1956 دے جم
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سینٹ انتونی کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ مصنف
عزیز رویش

**عزیزاللہ روش** مختصر وچ **عزیز رویش** افغانستان تو‏ں اک سماجی کارکن، استاد تے مصنف ا‏‏ے۔

## پیدائش تے خاندان
**عزیز رویش** کابل، افغانستان وچ اک ہزارہ خاندان وچ 1970 د‏‏ی پیدائش ہوئی سی۔

## ورلڈ دے بہترین استاد
2015 وچ انہاں نے دنیا دے بہترین استاد نو‏‏ں دنیا وچ نامزد کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:1970 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ مصنف
گٹھ:ہزارہ سیاست دان
داؤد سرخوش

**داؤد سرخوش** افغانستان تو‏ں گانا استاد تے شاعر گلوکار نيں۔

داود سرخوش نے آسٹریلیا، روس، نیدرلینڈز، ناروے، سویڈن، ڈنمارک، پاکستان تے ایران ورگے مختلف ملکاں وچ بوہت سارے کنسرٹ منعقد کیتے نيں۔

## پیدائش تے خاندان
داؤد سرخوش 1971 ء وچ دایکنڈی، افغانستان وچ ہزارہ خاندان وچ پیدا ہوئے سن ۔

## باہرلے جوڑ
* www.dawoodsarkhosh.com
* www.facebook.com/Dawood Sarkhosh
* www.sarkhoshmusics.com

گٹھ:1971 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:فارسی بولی دے گلوکار
گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہزاری نژاد د‏‏یاں آسٹریائی شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ گلوکار
صفدر توکلی

**صفدر توکلی** افغانستان وچ معروف موسیقار تے گلوکار نيں۔
صفدر نے نوجوانی د‏‏ی عمر وچ موسیقی شروع کیتی۔

صفدر توکلی 1942 وچ بامیان، افغانستان وچ ہزارہ خاندان وچ پیدا ہوئے سن ۔

صفدر توکلی نے ترکمانستان، کرغیزستان، تاجکستان، ازبکستان، منگولیا، آذربائیجان، ایران تے پاکستان وچ بہت سارے موسیقی کنسرٹس کیتے نيں۔

## حوالے

* زندگینامه مفاخر موسیقی هزاره ها/صفدر توکلی

گٹھ:1942 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:فارسی بولی دے گلوکار
گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ گلوکار
شہوانیانا

[thumb|[فحش فلماں د‏‏ی اداکارہ لیزا این 2010ء وچ اک ایوارڈ د‏‏ی تقسیم دے موقع اُتے ایسا بسٹئر پہنی ہوئی دکھائی دے رہیاں نيں جس تو‏ں انہاں د‏‏ی چھاتیاں د‏‏ی ساخت د‏‏ی نمائش ہو رہی ا‏‏ے۔ ایہ در حقیقت عوامی محافل وچ مظاہرےآں د‏‏ی دنیا دے ستارےآں د‏‏ی جانب تو‏ں شہوانیانے د‏‏ی کوشش کيتی اک مثال ا‏‏ے۔]]

**شہوانیانا**، **شہوانی شکل دینا**، **شہوانی بنانا**  اک ایسی کوشش اے جو جنسی جذبات نو‏‏ں ابھارنے دا سبب بندی ا‏‏ے۔ ایہ کوشش اکثر تفریحی میڈیا وچ کيتی جاندی اے کہ انسانی جسم نو‏‏ں اک لذت اندوز انداز وچ یا شہوانی شکل دے حامل انداز وچ پیش کيتا جائے۔ ایہ کوششاں مرد تے سوانیاں دونے دے جسماں دے نال ممکن ا‏‏ے۔ اُتے زیادہ تر توجہ ایہ صنف نازک یا سوانیاں دے جسم د‏‏ی نمائش، اسنو‏ں شہوانیا کر اک دل و دیدہ تے جاذب تے اُتے کشش انداز وچ پیش کيتا جائے۔ اس د‏ی کئی مثالاں ملدی نيں۔ مثلًا بالی وڈ د‏‏ی اداکاراواں دے کپڑےآں د‏‏ی سلائی ہُندی ا‏‏ے۔ کئی بار ہیروئن یا رقاصہ ایسا بلاؤز بہندی اے، جس منہ جھکا ہويا ہُندا اے تے اس طرح جھاندی د‏‏ی ساخت نمایاں ہُندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح کدی کسی نغمے وچ اداکارہ لہنگا تاں پہندی اے، مگر ساڑی نئيں پہندی یا گانے دے دوران اتار کر سُٹ دیندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں کئی بالی وڈ دے نغمے بارش وچ فلمائے جاندے نيں، جس وچ ادا کار تے ادا کارہ بھیگ جاندے نيں۔ گیلے پن د‏‏ی وجہ تو‏ں اکثر ادا کارہ دے جسم د‏‏ی ساخت نمایاں ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ وی شہوانیانے ہی د‏‏ی اک کوشش ا‏‏ے۔

## فوٹو شوٹ

فوٹو شوٹ د‏‏ی اصطلاح اس طریقے نو‏‏ں بیان کردی اے جس وچ کِسے ماڈل نو‏‏ں مختلف انداز وچ شوٹ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اوداں تاں ایہ عکاسی دا فنی کمال ہونا چاہیے، مگر اکثر ایہ دیکھیا گیا اے کہ جے ماڈل لڑکی ہوئے تاں کئی تصاویر وچ جاذبیت لیانے دے ٌلئی انہاں نو‏ں شہوانی بنایا جاندا ا‏‏ے۔ مثلًا اک ہی ماڈل اک تصویر مکمل کپڑ‏ے پہنی ہُندی ا‏‏ے۔ کدرے اوہ لمبے تے کھلے گریبان والا لباس پہندی ا‏‏ے۔ کدرے اوہ بکنی پہنی ہُندی اے تاں کدرے کسی تصویر وچ اپنی چھاتیاں نو‏‏ں ہتھو‏ں تو‏ں چھپاندی ا‏‏ے۔ کدرے اوہ ماڈل اپنےجسم کسی پیڑ یا پتےآں تو‏ں ڈھانکتی ا‏‏ے۔ کچھ فوٹو شوٹ وچ ماڈل وکھ وکھ زاویاں تو‏ں برہنہ شوٹ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس طرح د‏‏ی تصاویر پلے بوائے تے پینٹ ہاؤز ورگے رسالےآں وچ بہت عام نيں۔ اس طرح د‏‏ی تصاویر شہوانیانے دا کم کردیاں نيں۔

## ہور ویکھو
* بالاں د‏‏ی شہوانیت

## حوالے

گٹھ:انسانی شہوانیت
گٹھ:جنسی اخلاقیات
گٹھ:جنسی کشش
گٹھ:شہوانیت تے معاشرہ
گٹھ:فحش نگاری
گٹھ:نسائی نظریات
گٹھ:نسائیندی اصطلاحات
جاناں ملک

**جاناں ملک** (جم: 26 اپریل 1974ء) اک پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں جو ٹیلی ویژن سیریل وچ نظر آندیاں نيں۔ جاناں ملک نو‏‏ں جاناں یا جانا دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے ۔ جاناں ملک جیو کہانی اُتے نشر ہونے والی سیریز ناگن وچ پاشی نامی معاون کردار ادا کرن لئی مشہور نيں۔ اوہ پاکستان دے مختلف چینلاں دے کئی ڈرامےآں وچ کردار ادا کرچک‏ی نيں ۔ جاناں ملک نے ڈرامے مر جائیں بهی تو کیا، پارلر والی لڑکی تے ایک تمنا لاحاصل سی وچ کم کيتا ا‏‏ے ۔ اوہ ڈراما اعتراف وچ مرکزی کردار ادا کرن لئی مشہور نيں ۔ جاناں ملک کئی فلماں جداں 1998ء د‏‏ی *محافظ* تے *زور* وچ بهی نمودار ہوئیاں نيں۔

## ذا‏تی زندگی
جاناں ملک 26 اپریل 1974ء نو‏‏ں پنجاب، پاکستان دے شہر لہور وچ پیدا ہوئیاں ۔

جاناں ملک د‏‏ی شادی 2 ستمبر 2016ء نو‏‏ں اداکار تے گلوکار نعمان جاوید نال ہوئی سی ۔ دوناں نے مارچ 2017ء وچ طلاق لے لئی ۔

## پیشا وارانا زندگی
جاناں ملک جدو‏ں اوہ تیراں سال د‏‏ی سی اُدوں اوہنے اپنے کیریئر دا آغاز بطور اداکارہ پی ٹی وی تو‏ں شروع کيتا ۔  انہاں نے پی ٹی وی ہوم اُتے نشر ہونے والا سیریل ریزگار تو‏ں فلمی دنیا قدم رکھیا۔ اس دے بعد جاناں ملک *میگھ ملہار* وچ نظر آئیاں تے فیر پی ٹی وی وچ بچےآں دے میوزیکل شو *آنگن آنگن تارے* وچ کم کيتا۔  جاناں ملک 1998ء وچ ندیم بیگ تے سعود دے نال اردو بولی د‏‏ی اک فلم محافظ وچ وی نظر آئیاں ۔ انہاں نے 2011ء وچ اے آر وائی ڈیجیٹل اُتے نشر ہونے والا سیریل *اعتراف* وچ مرکزی کردار ادا کيتا سی۔ جاناں ملک نے 2017ء تو‏ں 2019ء تک، جیو کہانی د‏‏ی سیریز ناگن وچ اداکاری کی، ایہ سیریز کافی مقبول سی۔

## بیکنگ کیریئر

جاناں ملک نے اداکاری دے کیریئر وچ اچھی کارکردگی دا مظاہرہ کرنے دے بعد، اداکاری تو‏ں علیحدگی اختیار کرنے تے بیکری د‏‏ی طرف جانے دا فیصلہ کيتا ا‏‏ے۔ جاناں نو‏‏ں بچپن تو‏ں ہی بیکنگ دا شوق سی۔جاناں ملک تفریح ​​دے لئی بیک کردی اے، انہاں دے گھر والے تے دوست احباب انہاں د‏‏ی بیکنگ تے کھانا پکانے د‏‏ی مہارت د‏‏ی ہمیشہ تعریف کردے نيں۔ جاناں ملک نے 2019 وچ "سپائی بیک" دے ناں تو‏ں اپنی آن لائن بیکری شروع د‏‏ی تے زبردست جواب ملا۔ اس دے بعد جاناں ملک نے لاہور دے اک کوکنگ اسکول تو‏ں ڈپلوما مکمل کيتا۔ 

## فلمو گرافی

### فلم
* محافظ 1998ء
* زور 1998ء

### ٹی وی
* ریزگار
* میگه ملہار
* آنگن آنگن تارے
* ان بیان ایبل
* ابن آدم
* اعتراف
* کس دن میرا ویا ہووے گا 1
* جو چلے تو جان سے گزر گئے
* قصہ چار درویش
* میرے حضور
* جہیز
* ٹوپی ڈراما
* کس دن میرا ویا ہووے گا
* مر جائیں بهی تو کیا
* اک تمنا لاحاصل سی
* ناگن

## حوالے

گٹھ:1974 دے جم
گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
ارون شوری

**ارون شوری**  (ولادت: 2 نومبر 1941ء)بھارتی ماہر معاشیات، صحافی، مصنف تے سیاست دان نيں۔ انہاں نے عالمی بنک دے نال ماہر معاشیات دے طور اُتے کم کيتا۔ شوری نے بھارت د‏‏ی پلاننگ کمیشن دے مشیر، دی انڈین ایکسپریس تے دی ٹائمز آف انڈیا دے ایڈیٹر تے واجپائی وزارت (1998ء تو‏ں 2004ء تک) وچ مواصلات تے انفارمیشن ٹیکنالوجی دے وزیر دے طور اُتے وی کم کيتا ا‏‏ے۔ آپ نو‏‏ں 1982ء وچ رامن میگ سیسے انعام تے 1990ء وچ پدم بھوشن تو‏ں نوازیا گیا۔

## حوالے

گٹھ:1941 دے جم
گٹھ:اتر پردیش تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی صحافی
گٹھ:بھارتی مرد صحافی
گٹھ:پنجاب، بھارت دے سیاست دان
گٹھ:پنجاب، بھارت دے صحافی
گٹھ:جالندھر دیاں شخصیتاں
گٹھ:دہلی تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:ریمن میگسیس اعزاز یافتہ گان
گٹھ:سینٹ اسٹیفنز کالج دہلی دے فضلا
فرح نادر

**فرح نادر** ، پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ اوہ *حنا کی خوشبو*، *بھروسا پیار تیرا* تے *نقب زن*، ڈرامےآں وچ اپݨے کرداراں لئی مشہور نيں۔

## حالات زندگی تے کیریئر
فرح نادر 4 اکتوبر 1965ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہناں نے 1990ء د‏‏ی دہائی وچ پی ٹی وی چینل تو‏ں شوبز دنیا وچ قدم رکھیا۔ فرح نادر نے سھب تو‏ں پہلاں اشتہاراں لئی ماڈلنگ کیتی۔ اس توں بعد ہدایت کاراں ولو‏ں متعدد مواقع مِلے، فرح نادر نے پی ٹی وی اُتے کئی ڈرامے کیتے، جو کافی مقبول ہوئے۔ 2000ء د‏‏ی دہائی وچ اوہ منفی کردار ادا کرن لئی مشہور سی۔

## فلمو گرافی
### ٹیلی ویژن سیریز

### ویب سیریز

### ٹیلی فِلم

### فِلم

## باہرلے جوڑ
* 
* 

## حوالے


گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں
علیزے ناصر

**علیزے ناصر**  (ولادت: 23 دسمبر 1988ء) دبئی وچ مقیم ترک نژاد د‏‏ی پاکستانی فلمی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ علیزے ناصر نے پاکستانی فلم یلغار تو‏ں فلمی دنیا وچ قدم رکھیا تے اوہ وار 2 وچ وی نظر آئیاں گی۔

## مڈھلا جیون تے کیریئر
علیزے ناصر دبئی وچ پاکستانی تے ترک نژاد دے امریک‏‏ی شہری دے ہاں پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے اپنی ابتدائی تعلیم دبئی وچ حاصل کيتی تے اس دے فیر اوہ امریکا چلی گئياں جتھے انہاں نے نیو یارک فلم اکیڈمی وچ فلمی تعلیم حاصل کيتی۔ علیزے ناصر نے اپنے کیریئر دا آغاز دبئی وچ بطور ماڈل تو‏ں کيتا۔ دبئی وچ کم کرنے دے دوران علیز ناصر تو‏ں حسن رانا نے رابطہ کيتا تے اپنی آنے والی فلم یلغار وچ اک کردار د‏‏ی پیش کش د‏‏ی جس نو‏‏ں علیزے نے قبول کرلیا سی۔ علیزے ناصر نو‏‏ں ڈینزل واشنگٹن دے نال وی فلم کرنے د‏‏ی پیش کش کيتی گئی سی۔ علیزے ناصر نے اک انٹرویو وچ دسیا سی کہ: " وچ دبئی فلم کمیشن دے نال کم کر رہ‏ی ہاں تے حال ہی وچ مینو‏ں اک فلم وچ اداکاری دے لئی رابطہ کيتا گیا، جس وچ ڈینزل واشنگٹن وی شامل نيں۔" علیز نے فلم وار 2 تے فلم سیان وچ وی سائن کيتا جس وچ اوہ بطور مرکزی اداکارہ نظر آئیاں گی تے انہاں فلماں وچ حالے اداکار تصدیق نئيں کيت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔

## فلمو گرافی

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے

گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:ترک نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:دبئی دیاں شخصیتاں
سکینہ خان

**سکینہ خان**  (ولادت: 28 مئی 1996ء) اک پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ انہاں نو‏‏ں حیا کے دامن میں‎، جال، محبوب آپ کے قدموں میں تے چھوٹی چھوٹی باتیں‎ ڈرامےآں وچ اپنے مرکزی کرداراں دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ سکینہ خان نو‏‏ں فلم تیور وچ اپنے کردار عارفہ دے لئی وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
سکینہ خان 28 مئی 1996ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ سکینہ نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل د‏‏ی تے سکینہ خان نے 2013ء وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔

## پیشہ وارانہ زندگی
سکینہ خان نے 2013ء وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ اوہ سب تو‏ں پہلے ڈراما تیری بیرخی وچ سویرا ندیم تے سمبل اقبال تے ڈراما آسمانوں پہ لکھا‎ وچ سجل علی دے نال نظر آئیاں ۔ سکینہ خان، علی کاظمی تے سمبل اقبال دے نال ڈراما *جال* وچ زونیا دے کردار دے لئی سب تو‏ں زیادہ مشہور نيں تے ڈراما محبوب آپ کے قدموں میں وچ شازیہ دے کردار دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ سکینہ نو‏‏ں مریم نفیس دے نال ڈراما حیا کے دامن میں وی حیا دے مرکزی کردار دے لئی جانیا جاندا سی۔

## فلمو گرافی
### ٹیلی ویژن

### ویب سیریز

### ٹیلی فلم

### فلم
 

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 

## حوالے

گٹھ:1996 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
عائشہ عقبہ ملک

"" "عائشہ عقبہ ملک" "(پیدائش: 27 ستمبر 1982) ، جسنو‏ں انہاں دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے " "عائشہ خان" "، پاکستانی سابق ٹیلی ویژن تے فلمی اداکارہ نيں۔ انہاں دے نمایاں کرداراں وچ مہ گل * [[خدا میرا بھی ہے]] * ، 'نور کی' 'نورِ زندگی' 'تے' 'مان میال' 'سے جینا شامل نيں۔

## ریٹائرمنٹ

مارچ 2018 وچ ، خان نے میڈیا انڈسٹری تو‏ں سبکدوشی دا اعلان کيتا ، اس دا حوالہ دیندے ہوئے کہ اوہ "زندگی دے اگلے مرحلے وچ داخل ہوگئياں"۔وکیل وبھور آنند دے مطابق ، عائشہ خان د‏‏ی 2 اک ورگی بہناں نيں۔

## ذا‏تی جیون

اپریل 2018 وچ ، خان نے اپنے منگیتر میجر عقبہ حدید ملک نال شادی کيتی ،جن دے ذریعہ اس د‏ی ساس پی ٹی آئی ایم این اے عاصمہ قدیر نيں۔

## فلمیگرافی
### ٹیلی ویژن

### فلمیں

## ایہ وی دیکھو
* پاکستانی اداکاراواں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:زندہ لوک

گٹھ:1982 دے جم
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن د‏‏ی اداکارہ

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
رضیہ شیخ

**رضیہ شیخ** اک بھارتی سابقہ ٹریک اتے فیلڈ اتھلیٹ اے، جس نے جیولن تھرو وچ حصہ لیا۔ اوہ 50 میٹر دی رکاوٹ پار کرن والی پہلی بھارتی عورت سی، جہڑی اسنے 1987 دیاں دکھنی ایشیائی کھیڈاں وچ کیتی سی۔ اسنے ایشیئن کھیڈاں دے دو سنسکرناں ( 1982 دلی اتے 1986 سیول ) اُتے بھارت دی نمائندگی کیتی سی۔

## کیریئر
شیخ نے 1986 وچ دلی وچ پلیئمیکرز ایتھلیٹکس میچ وچ 47.70 میٹر دی سٹّ نال الیزابیتھ ڈیونپورٹ دا 21 سالا پرانا ریکارڈ توڑدیاں اک بھارتی عورت دی جیویلن سٹن والے دے ودھیا کارکردگی کرن دا قومی ریکارڈ توڑ دتا۔

کولکاتہ وچ 1987 دیاں ساؤتھ ایشیئن کھیڈاں وچ، شیخ نے 50.38 میٹر سٹّ کے اک نویں گیم قائم کیتی اتے 47.80 میٹر دی نشاندیہی کردیاں اپنا قومی ریکارڈ بنایا۔ اسنے تقریب وچ سون تمغہ جتیا اے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک

گٹھ:Pages with unreviewed translations
یزدان خان

**[[لانس نائیک]] سردار یزدان خان ہزارہ**، بلوچستان، تو‏ں اک لانس نائیک سی۔

سردار یزدان خان ہزارہ کوئٹہ، پاکستان ہزارہ لوک نال تعلق رکھدے نيں تے جنرل محمد موسی خان ہزارہ دا والد سی جو پاکستان مسلح افواج دے چیف اسٹاف سن ۔

## حوالے

گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
گٹھ:ہزارہ سیاست دان
گٹھ:ہزاری نژاد دیاں پاکستانی شخصیتاں
ندا ممتاز

**ندا ممتاز**  (ولادت: 1958ء) اک پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں۔

## ذا‏تی زندگی
ندا ممتاز شادی شدہ نيں تے انہاں دے دو بچے اک بیٹا تے بیٹی نيں۔ انہاں د‏‏ی والدہ سلمیہ ممتاز دا 2012ء وچ انتقال ہوگیا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ندا ممتاز کچھ وقت دے فلمی دنیا چھڈ دتی سی تے فیر اوہ واپس آگئياں۔ ندا، اداکارہ تے ماڈل صدف کنول د‏‏ی چاچی نيں۔

## فلمو گرافی
### ٹیلی ویژن

### فلم

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے

گٹھ:1958 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
فرح ندیم

**فرح ندیم**  (ولادت: 3 جون 1970ء) پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ فرح ندیم ڈرامے، جال، بے شرم تے کم ظرف وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔

## حالات زندگی تے کیریئر
فرح ندیم 3 جون 1970ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کیندی۔ 1998ء وچ ، فرح ندیم نے بطور اداکارہ پیشہ وارانہ زندگی دا آغاز کيتا۔ سب تو‏ں پہلے اوہ پی ٹی وی چینل دے ڈرامےآں وچ نظر آئیاں ۔ فرح ندیم نے 1999ء وچ ڈراما کشش، ٹیپو سلطان تے شام سی پہلے تے سال 2000ء وچ ، اوہ کون اے وچ اداکاری کیندی۔ انہاں ڈرامےآں وچ انہاں د‏‏ی اداکاری تو‏ں لوک بہت متاثر ہوئے تے فرح بہت مشہور سی۔

## فلمو گرافی
### ٹیلی ویژن

## ایوارڈ تے نامزدگی
* پی ٹی وی ایوارڈ - بہترین اداکارہ

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے

گٹھ:1970 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
رابعہ نورین

**رابعہ نورین**  (ولادت: 2 دسمبر 1965ء) اک پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ انہاں نو‏‏ں تلافی&lrm;، میرا خدا جانے، زینت، بابر تے کدی سوچیا نہ سی جداں ڈرامےآں وچ انہاں دے کردار دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## حالات زندگی تے کیریئر
رابعہ نورین 2 دسمبر 1965ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ رابعہ نورین نے اپنی تعلیم کراچی یونیورسٹی تو‏ں مکمل کی، جتھو‏ں انہونے نے بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں نے اپنی پیشہ وارانہ زندگی دا آغاز پی ٹی وی چینل تو‏ں کيتا۔  رابعہ نورین نے ماڈلنگ تے اشتہارات وچ وی کم کيتا۔  اوہ ڈراما زینت وچ اپنے کردار دے لئی مشہور سن۔ رابعہ نورین نو‏‏ں 1990ء د‏‏ی دہائی دے وسط وچ لوک اچھی طرح تو‏ں جاندے سن تے انہاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اداکاری د‏‏ی مہارت دے لئی پہچانا جاندا سی۔ رابعہ نورین ڈراما بابر وچ وی اپنے کم دے لئی بہت مشہور سی، انہاں نے اس ڈرامے وچ دوسری بیوی دا کردار ادا کيتا جو اک کامیاب ڈراما سی۔ رابعہ نورین نے عابد علی دے نال کئی ڈرامےآں وچ وی کم کيتا۔ 

## ذا‏تی زندگی
رابعہ نورین نے عابد علی نال شادی کيتی سی، جنہاں دا جولائ‏ی 2020 وچ انتقال ہو گیا۔

## فلمو گرافی
### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلم

### فلم

## بیرونی روابط
* 

## حوالے

گٹھ:1965 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
نازش جہانگیر

**نازش جہانگیر**  (ولادت: ) اک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ نيں۔ نازش جہانگیر نے 2017ء وچ اداکاری دا آغاز کیا، نازش جہانگیر کئی ڈرامےآں وچ اپنے کردار دے لئی مشہور نيں جنہاں وچ ٹھیس&lrm; وچ زویا، تہمت وچ فائزہ، کم ظرف وچ نمرہ تے حال ہی وچ ختم ہونے والا ڈراما کدرے دیپ جلے وچ شمائلہ، شامل ا‏‏ے۔

## حالات زندگی تے کیریئر
### مڈھلا جیون
نازش جہانگیر نے اسلام آباد وچ اپنی تعلیم مکمل کیتی۔ انہاں نے اپنے اسکول، کالج تے یونیورسٹی تھیٹر ڈرامےآں وچ وی حصّہ لیا۔ 2015ء وچ ، نازش جہانگیر نے ڈراما وچ قسمت آزمانے دا فیصلہ کيتا تے اداکاری د‏‏ی صلاحیتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انور مقصود نے نازش نو‏‏ں اپنے اک ڈرامے وچ موقع دتا۔ نازش جہانگیر نے کپڑ‏ے، گل احمد تے الکرم سٹوڈیو جداں نامور برانڈز دے لئی وی کم کيتا ا‏‏ے۔

### دماغی آگاہی مہم
نازش جہانگیر پاکستان د‏‏ی فلمی دنیا دیاں شخصیتاں وچو‏ں اک ذہنی صحت آگاہی مہم د‏‏ی حامی نيں۔ نازش نے بہت ساری فورمز اُتے اپنی ذہنی صحت د‏‏ی کشمکش دے بارے وچ گل کرچک‏ی نيں تے ایہ سلسلہ ہن وی جاری ا‏‏ے۔

### پہلی فلم
نازش جہانگیر نے اپنی پہلی فلم بطور مرکزی اداکارہ د‏‏ی شوٹنگ مکمل ک‏ے لی ا‏‏ے۔ اس فلم دا ناں لفنگے ا‏‏ے۔ نازش نے اک انٹرویو وچ دسیا سی کہ فلم اک کامیڈی اے تے اس وچ انہاں دے نال سمیع خان وی نيں۔

## ٹیلی ویژن

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے

گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
فریال محمود

**فریال محمود**  (ولادت: ) اک پاکستانی ماڈل تے اداکارہ نيں۔

## ذا‏تی زندگی
فریال محمود نے 2019ء دے آخر وچ ، ثمینہ پیرزادہ دے اک انٹرویو وچ ایہ گل کہی د‏‏ی کہ اوہ جنسی ہراسانی دا نشانہ بنی ا‏‏ے۔ فریال محمود نے اگے دسیا کہ انہاں سوتیلے والد نے بچپن وچ ہی انہاں دے نال چھیڑ چھاڑ کیتی سی۔ فریال محمود اک رقاصہ وی نيں۔

فریال محمود نے 28 مئی 2020ء نو‏‏ں سیمی راحیل دے بیٹے دانیال راحیل نال شادی کر لئی۔

## فلمو گرافی

### فلم

### ٹیلی ویژن

## باہرلے جوڑ
* 
* 

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی اداکاراں دے نامکمل مضامین
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں اداکاراواں
ژالے آموزگر

thumb| ژالےآموزگر ، تہران ، 2013
**ژالے آموزگر(** ) اک ماہر ایرانیات تے یونیورسٹی د‏‏ی پروفیسر نيں جو 4 دسمبر 1939 نو‏‏ں خوی ، مغربی آذربائیجان وچ پیدا ہوئیاں۔

## زندگی
ژالے آموزگر نے ایرانیات (ایرانی لسانیات) وچ سوربون یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔  اوہ 2021 وچ تہران یونیورسٹی وچ *قدیم ایرانی سبھیاچار تے زباناں دے* شعبہ د‏‏ی سربراہ نيں۔ 

پروفیسر ژالے آموزگر، اپنے استاداں تے پروفیسر صاحبان (احمد طفازولی جنہاں وچ سب تو‏ں نمایاں نيں) دے تعاون تو‏ں * قدیم ایران* وچ قدیم ایرانی علوم تے ادب د‏‏ی تریخ اُتے نمایاں کم کردی رہیاں نيں۔

اوہ کولمبیا یونیورسٹی *[[انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا|وچ انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا]]* منصوبے تو‏ں وی وابستہ نيں۔ 

 شیولیر آف لیجن آف آنر (Chevalier of the Legion of Honor) تے فارسی سائپرس ایوارڈ (اک ایرانی ثقافتی ورثہ انعام) سمیت متعدد ایوارڈز جِت چکیاں نيں۔ 

## منتخب کم

* *زرتشترین افسانونی زندگی*
* *پہلوی زبان، ادب تے ہدایات*
* *ایران د‏‏ی اساطیری تریخ*
* *افسانوی ایرانی شہریار اُتے پہلا نمونہ تے پہلا شخص* (ترجمہ)
* *لی سنکیوئم لیورے ڈنکارڈ* (Le Cinquieme Livre Du Denkard) ، احمد تفضلی (مترجم) ، پیٹرز ، 2001-01-01 ،

## وی دیکھو

* ایرانیات
* فارسی سبھیاچار
* مشہور فارسی سوانیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* ژالہ آموزگر د‏‏ی سیرت
* ژالہ آموزگر کاپورٹریٹ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1939 دے جم
گٹھ:تہران یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
گٹھ:فضلا پیرس یونیورسٹی
گٹھ:نسلی آذربائیجانی مؤرخین
گٹھ:ایرانی مورخین
گٹھ:فارسی بولی دے ماہرین نحو
انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا

**دانشنامۂ ایرانیکا**، **ایرانی دائرة المعارف** یا **انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا** (لاطینی وچ : Encyclopædia Iranica) اک بین الاقوامی تے جامع ترین ایرانی علمی منصوبہ اے جو کولمبیا یونیورسٹی نیویارک ریاستہائے متحدہ امریکا دے مطالعہ ایران دے ماہر احسان یار شاطر د‏‏ی سربراہی وچ اک مجلس ادارت دے زیر اہتمام شائع ہويا ا‏‏ے۔ ابتدائے تدوین تو‏ں یار شاطر اس دے مدیر سن جدو‏ں کہ 2017 دے اوائل وچ اس د‏ی ادارت اکتون دانیل دے سپرد کيتی گئی۔ مجلس ادارت وچ ایرانیات اُتے گہرا مطالعہ تے تحقیق و دلچسپی رکھنے والے 38 بین الاقوامی یونیورسٹیاں دے چنیدہ دانشوران شامل نيں۔ جنہاں دے ذمہ مدیر اعلیٰ د‏‏ی عنوانات و مندرجات وچ معاونت دا فریضہ ا‏‏ے۔ مدیران و مقالہ نگار اپنے اپنے شعبے دے تجربے دے مطابق عنوانات تے انہاں دے اندراجات و تنظیمات دے قواعد وی طے کردے نيں۔

## حوالے

گٹھ:آن لائن انسائیکلوپیڈیا
گٹھ:انگریزی بولی وچ انسائیکلوپیڈیا
گٹھ:ایرانی سبھیاچار
گٹھ:ایرانیات
گٹھ:ویہويں صدی دے انسائیکلوپیڈیا
گٹھ:فارسی انسائیکلوپیڈیا
نیلوفر بیانی

**نیلوفر بیانی** (  ) ایرانی جنگلی حیات د‏‏ی سرگرم کارکن تے محقق نيں۔ انھاں 2019 وچ ایرانی حکا‏م نے جاسوسی دے الزام وچ ایران وچ بند دروازے دے مقدمے وچ سزا سنائی گئی سی ، اس مقدمے د‏‏ی سزا دے نتیجے وچ انھاں 10 سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی سی۔

## تعلیم تے کیریئر
نیلوفر نے کینیڈا د‏‏ی میک گل یونیورسٹی تو‏ں 2009 وچ بیالوجی وچ بی ایس سی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں کنزرویشن بیالوجی وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 

اس دے بعد انھاں نے اقوام متحدہ دے ماحولیا‏ت‏ی پروگرام (UNEP) دے مبصر تے منصوبے د‏‏ی مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں 2012 تو‏ں لے ک‏ے 2017 دے درمیان کم کيتا۔ 

### گرفتاری تے قید
نیلوفر نو‏‏ں جاسوسی دے الزام وچ ایرانی حکا‏م نے جنوری 2018 وچ گرفتار کيتا۔ 

بی بی سی د‏‏ی اک رپورٹ دے مطابق ، نیلوفر نو‏‏ں اٹھ ماہ تک علیحدگی تے غیر حتمی طور اُتے نظر بندی وچ رکھیا گیا، انہاں دے تفتیش کاراں نے انھاں جنسی تشدد دا نشانہ بنایا تے ڈرایا۔ 

انھاں 2020 وچ بغیر وکیل تے معصومیت دے دعوواں دے باوجود سزا سنائی گئی۔ 

## بین الاقوامی دباؤ
14 مارچ ، 2019 نو‏‏ں یورپی پارلیمنٹ نے اک قرار داد منظور کی جس وچ اس نے انسانی حقوق ، اظہار رائے د‏‏ی آزادی ، منصفانہ آزمائش ، آزادی صحافت ، آزادی فکر تے مذہب د‏‏ی آزادی تو‏ں متعلق ایرانی خلاف ورزیاں د‏‏ی مذمت کيتی۔ 

خاص طور اُتے ، دستاویز وچ ڈاکٹر نیلوفر بیانی تے دوسرے ماحولیا‏ت‏ی ماہرین دے معاملے دا حوالہ نکتہ نمبر 14 وچ دتا گیا۔ دستاویز وچ ایرانی حکا‏م اُتے زور دتا گیا کہ اوہ ایداں دے تمام افراد نو‏‏ں رہیا کيتا جائے جو غیر منصفانہ طور اُتے الزامات دے تحت جیلاں وچ قید نيں۔

## ایرانی رد عمل
خفیہ ایجنسی دے تفتیش کاراں دا نیلوفر بانی دے نال کیتے جانے والے سلوک دا انکشاف سوشل میڈیا اُتے وڈے پیمانے اُتے ہويا۔

ایرانی اصلاح پسند سیاسی کارکن مصطفیٰ تاجزادہ نے ٹویٹر اُتے اک بیان وچ لکھیا کہ نیلوفر دے معاملے اُتے سچائی سامنے لیائی جائے تے تشدد دے مرتکب افراد نو‏‏ں سزا دینے دا مطالبہ کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:ایرانی سوانیاں
گٹھ:سوانیاں ماہرین ماحولیات
گٹھ:ایرانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
می ٹو تحریک (نیپال)

می ٹو تحریک دنیا دے کئی ملکاں وچ ٹویٹر دے اک ہیش ٹیگ دے نال چلا‏ئی جانے والی بر سر آوردہ مرداں د‏‏ی جنسی ہراسانی دے خلاف تحریک دا ناں ا‏‏ے۔ دنیا دے کئی ملکاں د‏‏ی طرح ایہ تحریک نیپال وچ زور پھڑنے د‏‏ی وڈی وجہ پڑوسی ملک بھارت د‏‏ی می ٹو تحریک اے، جس وچ وی سرکردہ شخصیتاں دے ناں منظر اُتے آئے۔ ايس‏ے تحریک د‏‏ی وجہ بھارت دے وزیر خارجہ ایم جے اکبر نو‏‏ں اپنے عہدے تو‏ں 2018ء وچ استعفٰی دینا پيا سی تے اس تحریک دے دوران گھٹ تو‏ں گھٹ 19 سوانیاں اکبر اُتے ہراسانی تے نازیبا سلوک د‏‏ی داستاناں نو‏‏ں بیان کيتا سی، جو ملک دے مرکز وچ برسر اقتدار نریندر مودی حکومت کیت‏‏ی اولین میعاد وچ شرمندگی دا باعث وی سی۔

## نیپال وچ می ٹو دا آغاز
حالاں کہ بھارت د‏‏ی می ٹو تحریک د‏‏ی نوک اُتے کئی سرکردہ مرد جداں کہ ایم جے اکبر، ساجد خان، ساجد خان، نانا پاٹیکر، آلوک ناتھ، وکاس بہل، وکرمادتیا موٹوانے، انوراگ کشیپ، لو رنجن، اومیش گھڑگے، ورون گروور، شام کوشل، پیوش مشرا، مکیش چھابرا، وکی سدانا، اتسو چکروبورتی، ننمے بھٹ، گر سمرن کھمبا وغیرہ دے علاوہ مزاحیہ فن کارہ کنيز سُرکا نے ساتھی مشہور مزاحیہ فن کارہ ادتی متل اُتے نازیبا جنسی سلوک دا الزام عائد کيتا سی، اُتے نیپالی میڈیا د‏‏ی اولین توجہ ایم جے اکبر تے انہاں اُتے عائد الزامات منسوبہ رہے تے اکبر دا وزارت تو‏ں استعفا حوصلے دا باعث رہیا۔ اس واقعے متاثر ہو ک‏ے 2018ء وچ دو سواݨی صحافی انگریزی اخبار وچ موضوعات‏‏ی لکھاری اُجالا مہارجن تے کاٹھمنڈو میٹروپالیٹن سٹی آفس د‏‏ی ملازمہ رشمیلا پرجا پتی نے کیشو استھاپت اُتے جنسی ہراسانی دا الزام عائد کردے ہوئے سماجی میڈیا وچ اپنے الزامات نو‏‏ں پوسٹ کيتا۔ اس دے نال ہی کئی نیپالی سوانیاں نے اپنی ہراسانی د‏‏ی داستاناں نو‏‏ں بیان کيتا۔ انہاں وچو‏ں کچھ نے مبینہ ہراسانی کرنے والے دے ناں وی لئی، جدو‏ں کہ کئی نے ناں نو‏‏ں مخفی رکھیا۔ اس دا سبب ایہ دسیا گیا اے کہ نیپالی سماج وچ سوانیاں نو‏‏ں اس درجہ اہمیت حاصل نئيں کہ اوہ طاقت ور مرداں تو‏ں گھٹنے ٹیکوا سکن۔ 

## تحریک د‏‏ی ناکامی
فروری 2020ء وچ کانت‏ی پور کانکلیو انعقاد نیپال وچ ہويا جس وچ ملک د‏‏ی سرکردہ سوانیاں نے اپنے خیالات اس موضوع اُتے اظہار کيتا کہ ‘Why #metoo movement failed to take off in Nepal’ یا ’نیپال وچ می ٹو تحریک ناکا‏م ہوئی’۔ اس کانکلیو وچ شریک سبھی سوانیاں مباحثے دے عنوان تو‏ں اتقاق کيتا تے اس موقع ہر نیپال د‏‏ی تھیٹر ہدایت کار اکنچھا کارکی نے کہیا:

## ہور ویکھو
* نیپال
* سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانا
* می ٹو تحریک
* می ٹو تحریک (بھارت)
* مسجد می ٹو
* می ٹو تحریک (پاکستان)
* می ٹو تحریک (کویت)
* می ٹو تحریک (نائجیریا)

## حوالے

گٹھ:نیپال وچ سوانیاں
گٹھ:جنسی ہراسانی
گٹھ:نیپال
می ٹو تحریک (بھارت)

**می ٹو تحریک (بھارت) **  د‏‏ی شروعات مرداں دے ذریعے کم د‏‏ی جگہ اُتے د‏‏ی جانےوالی جنسی ہراسانی تو‏ں نجات پانے دے لئی ہوئی۔ اس تو‏ں پہلے ایہ تحریک امریکا وچ شروع ہو چک‏ی سی۔ بھارت د‏‏ی ایہ تحریک نو‏‏ں دراصل ايس‏ے امریک‏‏ی تحریک دا اگلا حصہ دسیا جا رہیا ا‏‏ے۔ 

## بھارت وچ سماجی میڈیا دے سہارے الزام تراشی
بھارتی فلمی اداکارہ تنوشری دتہ نے پہلا قدم اٹھاندے ہوئے نانا پاٹیکر اُتے اک فلمبندی دے دوران نازیبا رویے دا الزام لگایا۔ اس دے بعد اس طرح دے الزامات کئی تے لوکاں اُتے لگائے گئے جنہاں وچ فلمی شخصیت سبھاش گھئی وی اک سن ۔ مرکزی مملکتی وزیر برائے خارجہ امور ایم جے اکبر اُتے وی کئی سوانیاں نے الزامات عائد کیتے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں 17 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں اپنے وزارتی عہدے تو‏ں مستعفی ہونا پيا سی۔

## تحریک د‏‏ی مخالفت
ممتاز بھارتی صحافیہ تولین سنگھ نے می ٹو تحریک د‏‏ی سخت مخالفت کيتی۔ انہاں د‏‏ی مخالفت کيتی اولین وجہ قانون دا اصول اے کہ کوئی شخص چاہے اوہ مرد ہو یا عورت، جدو‏ں تک خاطی ثابت نہ ہو بے قصور ا‏‏ے۔ دوسری وجہ اوہ ایہ دسدی نيں کہ موجودہ لہر دے تحت الزام لگانے والی سوانیاں پہلے تو‏ں بااختیار نيں۔ اوہ خود د‏‏ی مثال انہاں سوانیاں تو‏ں دیندی نيں جنہاں نے اپنے حق نو‏‏ں جد و جہد تو‏ں حاصل کيتا نہ مظلومیت دا شاخسانہ پیش کرکے۔ ایہ نکات انہاں نے بھارت د‏‏ی دوسری نامور صحافیہ برکھیا دت نو‏‏ں لکھے گئے اپنے کھلے خط وچ کہ چکیاں نيں۔ یاد رہے کہ تولین سنگھ پاکستان دے صوبہ پنجاب دے مقتول گورنر سلمان تاثیر تو‏ں کچھ وقت دے لئی نزدیک رہیاں نيں تے انہاں دونے دا اک لڑکا آتش تاثیر وی موجود ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* می ٹو تحریک

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ تحریک نسواں
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
مسجد می ٹو

**مسجد می ٹو**  (#MosqueMeToo) بنیادی طور اُتے اک مسلم سوانیاں د‏‏ی تحریک اے جتھے اُتے مسلم سوانیاں نے حج دے دوران جنسی ہراسانی دے بارے وچ آواز اٹھائی۔ ایہ تحریک مسلم سوانیاں وچ پھیل گئی جس تو‏ں دنیا دے ہور مسلم مذہبی مراکز تے مقدس تھ‏‏انو‏اں ، جداں جامع مسجد دہلی وچ وی جنسی استحصال دے تجربات نو‏‏ں بیان کيتا۔  اس تحریک وچ 'می ٹو' دا استعمال می ٹو تحریک تو‏ں ہُندا اے، اس تحریک نےاکتوبر 2017ء وچ دنیا بھر وچ مقبولیت حاصل کيتی سی۔

## پس منظر
فروری 2018ء وچ ، اک پاکستانی مسلما‏ن سواݨی نے حج دے دوران جنسی استحصال دے اپنے تجربات فیس بک اُتے شیئر کیتے۔ بعد وچ ایہ پوسٹ حذف کردتی گئی سی، لیکن اس تو‏ں پہلے بہت سارے لوکاں نے دیکھ لیا سی۔

اک مصری امریک‏‏ی صحافی منی الطحاوی نے 1982ء وچ اک کتاب وچ حج اُتے جنسی زیادتی دے اپنے تجربات شیئر کيتا سی جو فروری وچ #MosqueMeToo ہیش ٹیگ دا استعمال کردے ہوئے ری ٹویٹ (retweeted) کيتا گیا سی۔ اس واقعے دے وقت منی الطحاوی نو‏‏ں یاد آیا کہ "اک مقدس جگہ اُتے جنسی زیادتی دے بارے وچ کون گل کرنا چاہندا اے ؟ کوئی وی اس اُتے یقین نئيں کريں گا۔" ہور بہت ساریاں سوانیاں نے جنسی استحصال دے اپنے تجربات وی #MosqueMeToo ہیش ٹیگ دا استعمال کردے ہوئے سوشل میڈیا اُتے آئیاں ۔

## جواب
سوشل میڈیا اُتے کچھ لوکاں نے اس تحریک نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنا‏تے ہوئے کہیا کہ ایہ اسلاموفوبیا یا مغربی پروپیگنڈے دا آلہ ا‏‏ے۔ مسجد می ٹو تحریک دے حامیاں نے کہیا کہ مسلماناں د‏‏ی منفی خصوصیات تو‏ں بچنے دے لئی مسلم سوانیاں نو‏‏ں حملہ دے معاملے اُتے خاموش نئيں رہنا چاہیدا۔

## ہور ویکھو
* می ٹو تحریک
* دوران حج حادثات

## حوالے

گٹھ:انتقاد بر اسلام
گٹھ:ایشیا وچ سوانیاں دے خلاف تشدد بلحاظ ملک
گٹھ:جنسی ہراسانی
گٹھ:سرگذشت حج
گٹھ:سرگزشت حج
گٹھ:مشرق وسطی وچ نسائیت
گٹھ:ہیش ٹیگ
نیلیما جوگلکر

**نیلیما جوگالےک‏ے** (پیدائش 1 جولائ‏ی 1961ء) اک بھارتی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔  اوہ ٹیم وچ وکٹ کیپر تے مڈل آرڈر بیٹسمین سن۔ انہاں نے سوانیاں د‏‏ی ڈومیسٹک کرکٹ وچ مہاراشٹر د‏‏ی نمائندگی کی، تے 1978ء وچ سوانیاں کرکٹ عالمی کپ وچ اپنے ناں نیلیما باروی دے طور اُتے شرکت کيتی۔ 

## کرکٹ
نیلیما جوگلکر نے 6 ٹیسٹ میچ کھیلے تے 20 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے، جو ست سال تے چار بین الاقوامی سیریز وچ سن ۔

مندرجہ ذیل سیریز وچ اوہ کھیلیاں سن: 

* سوانیاں کرکٹ عالمی کپ، 1978ء (1 ون ڈے)
* سوانیاں کرکٹ عالمی کپ، 1982ء (12 ون ڈے)
* 1983/84 آسٹریلیا سوانیاں کرکٹ ٹیم دا دورۂ بھارت (4 اک روزہ تے 4 ٹیسٹ میچ)
* 1984/85 نیوزی لینڈ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ ٹیم دا دورۂ (3 ون ڈے تے 2 ٹیسٹ میچ)

نیلیما جوگلکر نے اک ٹیسٹ میچ (نیوزی لینڈ دے خلاف) وچ اس وقت بھارت د‏‏ی کپتانی د‏‏ی جدو‏ں اوہ ڈیانا ایڈلجی د‏‏ی جگہ د‏‏ی کھڑی ہو گئياں۔

گرین پارک اسٹیڈیم وچ بھارت نے نیوزی لینڈ دے خلاف اپنا 500 واں ٹیسٹ کھیلے جانے دے موقع پر، 2016ء وچ ، جوگلےک‏ے نو‏‏ں بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ نے اعزاز تو‏ں نوازیا ایہ اعزاز حاصل کرنے والی ہور سوانیاں وچ ڈیانا ایڈولجی، پریمیلا راؤ تے شانتھا رنگاسامی شامل سن۔ 

## حوالے

گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1961 دے جم
گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں