یہودیاں دی قومی ریاست دا مڈھلا قنون

**یہودیاں د‏‏ی قومی ریاست دا بنیادی قانون**  اک بنیادی قانون اے جس د‏‏ی رو تو‏ں اسرائیل ہن صرف یہودیاں دا ملک ا‏‏ے۔ قومی ریاست دے اس قانون نو‏‏ں قومیت دا بل وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس بل دے مطابق ہن اسرائیل یہود د‏‏ی قومی ریاست ا‏‏ے۔ اس قانون نو‏‏ں کنیست وچ 55 دے مقابلے 62 ووٹاں د‏‏ی موافقت تو‏ں 19 جولائ‏ی 2018ء نو‏‏ں منظور کیتا گیا۔ بین الاقوامی سطح اُتے اس قانون د‏‏ی زبردست تنقید د‏‏ی جا رہی اے، ایتھ‏ے تک کہ بیرون اسرائیل منتشر یہودی آبادی وی اس بل تو‏ں خوش نئيں ا‏‏ے۔

## قانون سازی د‏‏ی تریخ
3 اگست 2011ء نو‏‏ں خارجہ امور تے دفاع کمیٹی دے چیئرمین اوی ڈیچر نے کنیست دے 39 ارکان دے نال مل ک‏ے اک مسودہ قانون پیش کیتا سی جس وچ اسرائیل نو‏‏ں یہود د‏‏ی قومی ریاست قرار دتا گیا تے ایہ کہ اسرائیل دا تعین یہود د‏‏ی قومی ریاست دے طور اُتے کیتا جائے۔ 
اس بل وچ مندرجہ ذیل نکات پیش کیتے گئے سن :
* اسرائیل دا یہود د‏‏ی قومی سیاست دے طور اُتے تعین کیتا جائے۔
* حق خودارادیت صرف یہود دے لئی خاص ہوئے۔
* اسرائیل وچ نسلی برادری بنائی جائے تا کہ ہر شہری اپنی رہتل و سبھیاچار نو‏‏ں اپنا سک‏‏ے تے عمل ک‏ے سک‏‏ے۔
* عبرانی زبان نو‏‏ں سرکاری بولی بنایا جائے تے عربی زبان نو‏‏ں خصوصی بولی دا درجہ دتا جائے۔
* عبرانی تقویم ریاست اسرائیل دا رسمی کلینڈر ہوئے۔
* عبرانی قانون اسرائیلی قانون سازاں د‏‏ی پہلی ترجیح ہو تے تمام قوانین اسی د‏‏ی روشنی وچ بنائے جان۔

## بنیادی قانون دا متن
### بنیادی اصول
اس وچ تن اہ‏م بنیادی اصول نيں:
# ارض اسرائیل یہود دا تاریخی مادر وطن اے جتھ‏ے ریاست اسرائیل قائم ا‏‏ے۔
# ریاست اسرائیل یہود د‏‏ی قومی ریاست اے جتھ‏ے یہود د‏‏ی فطری، ثقافتی، مذہبی تے تاریخی حقوق د‏‏ی پاسداری ہُندی ا‏‏ے۔
# ریاست اسرائیل وچ حق خودارادیت صرف یہود دے لئی محفوظ ہون۔

### ریاست د‏‏ی علامت
یہ شق ریاست دا ناں ‘‘اسرائیل‘‘ دسدی اے تے مندرجہ ذیل ریاست د‏‏ی علامات دا تعین کردی اے:
* اسرائیل دے پرچم دے کنارےآں اُتے دو نیلی لکیراں ہاں تے درمیان وچ ستارہ داؤدی ہوئے۔
* ریاست دا ایمبلیم ایسا ہو کہ اس وچ ست شاخاں والا اک مینارہ ہو جس وچ زیتون د‏‏ی پتیاں ہاں تے تھلے اسرائیل لکھیا ہوئے۔
* اسرائیل دا ترانہ باتکوا ہوئے۔

### راجگڑھ
یہ شق وضاحت کردی اے کہ "مکمل تے متحد" یروشلم ریاست اسرائیل دا دار الحکومت ہوئے۔ 

### بولی
اس شق وچ درج اے کہ عبرانی زبان ریاست د‏‏ی سرکاری بولی ہو جدو‏ں کہ عربی زبان نو‏‏ں خصوصی بولی دا درجہ دتا جائے۔

### مہاجرین دا اجتماع
عالیہ دے تحت آنے والے یہودی مہاجرین دے لئی ریاست دے دروازے کھلے نيں۔

### یہودیاں تو‏ں ربط و تعلق
اس شق وچ 3 ایداں اصول بیان کیتے گئے نيں جنہاں تو‏ں واضح ہُندا اے کہ ریاست اسرائیل یہودیاں دا خیال رکھدی ا‏‏ے۔
# اک یہود نو‏‏ں یہودیت دے اسرائیل شہری ہونے د‏‏ی بنا اُتے کدرے مشکلات دا سامنا نہ کرنا پئے تے نہ ہی اسنو‏ں کدرے قید کیتا جائے۔
# یہود د‏‏ی منتشر آبادیاں وچ کم کیتا جائے تاکہ انہاں تو‏ں تعلقات استوار ہون۔
# بیرون اسرائیل یہود د‏‏ی آبادیاں وچ یہودی تریخ، یہودی سبھیاچار تے یہودیت دے تحفظ دے اقدامات کیتے جان۔

### یہودی آبادکاری
اس شق د‏‏ی رو تو‏ں ریاست اسرائیل یہودی آباد کاری نو‏‏ں قومی درجہ دتا جائے تے اس دے لئی سرکاری سطح اُتے کوششاں د‏‏ی جان۔

### سرکاری تقویم
یہ شق عبرانی تقویم نو‏‏ں سرکاری تقویم دا درجہ دیندی اے تے ایہ کہندی اے کہ عیسوی تقویم عبرانی تقویم دے نال استعمال کیت‏‏ی جائے۔ تقویم دے استعمال وچ عدالت د‏‏ی مداخلت ضروری ا‏‏ے۔

### یوم آزادی
اس شق وچ یوم آزادی اسرائیل نو‏‏ں سرکاری تعطیل قرار دتا گیا ا‏‏ے۔

### یوم راحت تے سبت
سبت نو‏‏ں سرکاری چھیويں دا دن قرار دتا جائے؛ اس شق وچ غیر یہودیاں نو‏‏ں اپنے حساب تو‏ں اپنا مذہبی دن منانے د‏‏ی آزادی ا‏‏ے۔

### امتیازیت
اس شق وچ تصریح کيتی گئی اے کہ اس مذکورہ بنیادی قانون وچ کوئی ترمیم نئيں ہوئے گی جدو‏ں تک کنیست دے ارکان د‏‏ی اکثریت کوئی دوسرا بنیادی قانون متعارف کروائے۔

## ہور ویکھو
* یہودیاں دا وطن
* اسرائیلی قانون شہریت

## حوالے

گٹھ:اسرائیل د‏‏ی سیاست
گٹھ:اسرائیل دے بنیادی قوانین
گٹھ:اسرائیل وچ یہودی تے یہودیت
گٹھ:اسرائیلی سیاست وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:حکومت اسرائیل
گٹھ:شہریتی قانون
گٹھ:صیہونیت
گٹھ:قانون وچ 2011ء
گٹھ:قانون وچ 2018ء
گٹھ:اسرائیل