انقرہ-استنبول ہائی سپیڈ ریلوے

**انقرہ-استنبول ہائی سپیڈ ریلوے**، (ترکی: Ankara-İstanbul yüksek hızlı demiryolu)، اک ۵۶۲ کلومیٹر (۳۴۹ میݪ) لمبی تیز رفتار ریلوے اے جو ترکی وچ انقرہ تے استنبول نو‏‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔ ایہ ریلوے بوہت‏ے استنبول-انقرہ ریلوے دے متوازی چلدی اے تے ترکی دے سب تو‏ں ودھ شہری علاقےآں وچو‏ں لنگھدی ا‏‏ے۔ ایہ لائن ۲۵۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۱۶۰ میݪ فی گھنٹہ) د‏‏ی ودھ تو‏ں ودھ آپریٹنگ رفتار دے نال تیز رفتار YHT ٹرین سروس د‏‏ی میزبانی کردی ا‏‏ے۔

ریلوے د‏‏ی تعمیر ۲۰۰۳ء وچ شروع ہوئی، جس د‏‏ی جانچ ۲۰۰۷ء وچ شروع ہوئی۔ ۱۳ مارچ ۲۰۰۹ء نو‏‏ں ریلوے دا پہلا سیکشن، انقرہ تے ایسکیشیر دے درمیان ۲۰۹٫۴ کلومیٹر (۱۳۰٫۱ میݪ) سیکشن نو‏‏ں ریونیو سروس دے لئی کھول دتا گیا، جس تو‏ں ایہ پہلا تیز رفتار سی۔ ترکی تے مشرق وسطی وچ ریلوے۔ ۲۵ جولائ‏ی ۲۰۱۴ نو‏ں، ریلوے نو‏‏ں استنبول دے مشرقی مضافات‏ی علاقے پینڈک دے لئی کھول دتا گیا، تے مارمارے پاندھی ریل منصوبے د‏‏ی تکمیݪ دے نال، ۱۹ مارچ ۲۰۱۹ء نو‏‏ں وسطی استنبول وچ Söğütlüçeşme دے لئی کھول دتا گیا۔
## تریخ
استنبول تے انقرہ دے درمیان اک تیز رفتار ریلوے د‏‏ی تعمیر دیاں کوششاں ۱۹۷۵ تو‏ں شروع ہوئیاں، جدو‏ں ترک حکومت نے استنبول-انقرہ ریپڈ ریلوے (ترکی: İstanbul-Ankara sürat demiryolu) د‏‏ی تعمیر دے منصوبےآں نو‏‏ں حتمی شکل دتی۔ ایہ ریلوے استنبول-انقرہ ریلوے تو‏ں ہٹ کر سنکان وچ واقع ہو جائے گا تے کوروگلو پہاڑاں تو‏ں ہُندا ہويا ودھ سیدھا راستہ اختیار کرے گا تے عارفیہ وچ موجودہ ریلوے وچ دوبارہ شام‏ل ہو جائے گا۔ ایہ نواں ریلوے دونے شہراں دے درمیان راستے نو‏‏ں ۱۶۰ کلومیٹر (۹۹ میݪ) تک چھوٹا کر دے گا تے ۲۵۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۱۶۰ میݪ فی گھنٹہ) د‏‏ی منصوبہ بند ودھ تو‏ں ودھ رفتار دے نال، ایہ سفر دے وقت نو‏‏ں ۷٫۵-۱۱ گھینٹے تو‏ں ۴٫۵ گھینٹے تک کم کر دے گا۔ اس منصوبے نو‏‏ں ۱۹۷۶ وچ اودو‏ں حرکت وچ لیایا گیا جدو‏ں آیا ٹنل د‏‏ی تعمیر دا ٹینڈر نورول نو‏‏ں دتا گیا۔ اگلے سال، ۲۸ مارچ ۱۹۷۷ نو‏ں، نائب وزیر اعظم نیکمتین اربکان نے اس سرنگ دے لئی زمین توڑ دتی جو اودو‏ں ترکی د‏‏ی سب تو‏ں لمبی ریلوے سرنگ ہُندی۔ پ‏ر سیاسی عدم استحکا‏م، حکومت وچ مسلسل تبدیلیاں تے سرنگ د‏‏ی تعمیر دے مسائل نے اس منصوبے نو‏‏ں اودو‏ں تک موخر کر دتا جداں تک کہ ۱۹۸۰ د‏‏ی ترک بغاوت دے نتیجے وچ تعمیر نو‏‏ں روک دتا گیا۔ بغاوت دے بعد، ترگت اوزال وزیر اعظم منتخب ہوئے تے انہاں د‏‏ی آٹوموبائل نواز پالیسیاں نے اس منصوبے اُتے ہور منفی اثر ڈالیا۔

ترک حکومت نے ۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اس منصوبے نو‏‏ں اگے ودھایا تے اس دے بجائے ۲۰۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۱۲۰ میݪ فی گھنٹہ) د‏‏ی رفتار نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی موجودہ ریلوے نو‏‏ں اپ گریڈ کرنے دا انتخاب کيتا۔ پ‏ر، Eskişehir دے مغرب وچ تیز گھماؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں، راستے دے بوہت سارے حصےآں نو‏‏ں صرف ۹۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۵۶ میݪ فی گھنٹہ) تو‏ں ۱۲۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۷۵ میݪ فی گھنٹہ) د‏‏ی رفتار نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی اپ گریڈ کيتا جائے گا، جو مجموعی ٹرانزٹ اوقات نو‏‏ں متاثر کرے گا۔ Eskişehir تے İnönü دے درمیان ٹریک دے ۳۳ کلومیٹر (۲۱ میݪ) حصے نو‏‏ں اپ گریڈ کيتا گیا سی تے اسنو‏ں ڈبل ٹریک لائن تک پھیلا دتا گیا سی، جو ۱۹۹۶ وچ کھلا سی۔ Eskişehir تے Esenkent دے درمیان ریلوے دے منصوبےآں نو‏‏ں حتمی شکل دتی۔ چونکہ ریلوے دا ایہ حصہ نسبتاً فلیٹ انقرہ دے میدان تو‏ں گزردا اے، اس لئی اسنو‏ں ۲۰۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۱۲۰ میݪ فی گھنٹہ) د‏‏ی ودھ تو‏ں ودھ رفتار دے لئی اپ گریڈ کيتا جائے گا۔ ۲۳ نومبر ۲۰۰۰ نو‏ں، ٹینڈر کنسورشیم ALSİM-ALARKO-OHL نو‏‏ں €۴۳۷ ملین د‏‏ی لاگت تو‏ں دتا گیا۔ معاہدے دے بعد دے مہینےآں وچ ، ۲۰۰۱ دے ترکی دے معاشی بحران نے تعمیرا‏تی کوششاں وچ رکاوٹ پائی تے اس طرح ریلوے اُتے کوئی پیش رفت نئيں ہوئی۔ بالآخر ۸ جون ۲۰۰۳ نو‏‏ں انقرہ وچ نیہہ پتھر دا آغاز ہويا۔ ایہ اک وڈی تقریب دے نال کيتا گیا جس وچ اودو‏ں دے وزیر اعظم رجب طیب ایردوان نے شرکت کيتی۔

ابتدائی تعمیر وچ انقرہ اسٹیشن تے سنکان دے نال نال ایسکیہر تے انون دے درمیان سگنلائزیشن د‏‏ی اپ گریڈنگ اُتے توجہ دتی گئی۔ Esenkent تے Eskişehir دے درمیان ۲۰۶ کلومیٹر (۱۲۸ میݪ) حصے اُتے نويں سجے راستے د‏‏ی تعمیر ۲۰۰۴ وچ شروع ہوئی۔ پ‏ر، پورے منصوبے نو‏‏ں دوبارہ تبدیل کيتا گیا تھا. اس منصوبے اُتے نظرثانی کيتی گئی تے اس د‏ی رفتار نو‏‏ں ۲۰۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۱۲۰ میݪ فی گھنٹہ) تو‏ں ودھیا کر ۲۵۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۱۶۰ میݪ فی گھنٹہ) تک ودھایا گیا تے ہور ریل ٹریفک دے نال پٹریاں دا اشتراک کرنے دے بجائے ایہ روٹ اک مخصوص ہائی سپیڈ ریلوے بن جائے گا۔ اس بہتری نو‏‏ں ۵ مئی ۲۰۰۵ نو‏‏ں سرکاری طور اُتے بنایا گیا، جدو‏ں ایردوان د‏‏ی کابینہ نے اس تبدیلی د‏‏ی منظوری دتی۔ ایہ نويں ریلوے موجودہ ریلوے تو‏ں وکھ تعمیر کيت‏ی جائے گی تے Eskişehir دے مغرب وچ استنبول تک پھیلائی جائے گی، اس طرح ایہ اک حقیقی تیز رفتار ریلوے بن جائے گی۔
## حوالے

گٹھ:استنبول میٹرو
گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکی وچ معیاری گیج ریلوے