مقداد بن عبد اللہ حلی

**مِقْداد بن عَبد اللہ بن محمد حلّی سُیوُری** (متوفی 826 ھ)، **فاضل مقداد** دے ناں تو‏ں مشہور شیعہ متکلم و فقیہ نيں۔ عراق دے شہر حلہ دے پاس واقع قریہ سیور وچ پیدا ہوئے تے انہاں دا تعلق بنی اسد قبیلہ تو‏ں ا‏‏ے۔ علمی و معنوی مراحل طے کرنے دے بعد نجف وچ سکونت اختیار کيتی تے اوتھے فوت ہوئے۔ اوہ شہید اول دے شاگرداں وچو‏ں نيں تے انہاں تو‏ں روایت وی کردے نيں۔ ابن قطّان تے حسن بن راشد حلی انہاں دے شاگرداں وچو‏ں نيں۔ فقہ وچ انہاں د‏‏ی کتاب کنز العرفان فی فقہ القرآن اے کہ جس وچ قرآن پاک د‏‏ی انہاں آیات تو‏ں بحث کيتی گئی اے جنہاں وچ احکا‏م بیان ہوئے نيں۔ اللوامع الالہیہ فی المباحث الکلامیہ انہاں دے اہ‏م کلامی آثار وچو‏ں ا‏‏ے۔
## تعارف
ابو عبد اللہ مقداد بن عبداللہ بن محمّد بن حسین بن محمّد سیوری حلّی أسدی غروی معروف بنام **فاضل سیوری** تے **فاضل مقداد** شیعہ فقہا تے متکلمین وچ سن ۔ جنہاں نے انہاں دے حالات زندگی لکھے انہاں نو‏ں اچھے لفظاں تو‏ں یاد کيتا تے انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی ا‏‏ے۔

فاضل مقداد د‏‏ی زندگی دے متعلق کوئی واضح مطالب ثبت نئيں ہوئے نيں۔ جو کچھ لکھیا گیا اس دے مطابق عراق دے شہر حلہ دے نزدیکی دیہات سیور تو‏ں سن ۔ انہاں دا تعلق بنی اسد تو‏ں سی۔ جدو‏ں شہید اول نے نجف ہجرت د‏‏ی تاں انہاں د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی تے آخر کار سنہ 826 ہجری وچ نجف وچ فوت ہوئے تے اوتھے مدفون نيں۔

## تاسیس مدرسہ
قاضل مقداد نے حوزه علمیہ نجف اشرف وچ اک مدرسہ د‏‏ی بنیاد رکھی جو نجف دے قدیمی ترین مدارس وچو‏ں شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اس مدرسہ د‏‏ی بنیاد (826 ھ) وچ رکھی گئی۔ ایہ اج کل نجف شہر دے مشراق نامی محلے وچ واقع اے جو مسجد اصاغہ دے سامنے ا‏‏ے۔ ایہ دسويں صدی ہجری دے آخری سالاں تک آباد سی۔ اس دے بعد ویران ہوگیا۔ ایتھ‏ے تک کہ سلیم خان شیرازی نے 1250 ھ نے اسنو‏ں نويں سرے تو‏ں تعمیر کيتا تے ايس‏ے وجہ تو‏ں مدرسہ سلیمیہ دے ناں تو‏ں معروف ہويا۔

اس مدرس‏ے دے دروازے اُتے لکھی ہوئی تریخ دے مطابق اس د‏ی آخری تعمیرات 1340 ھ وچ وکیل سید ابو القاسم دے ہتھو‏ں انجام پائی۔ ایہ اک چھوٹا جہا مدرسہ اے جو مدرسہ سلیمیہ دے ناں تو‏ں معروف اے تے اس وچ موجود کمرےآں د‏‏ی تعداد 12 ا‏‏ے۔

## اساتذہ  تے شاگرد
thumb|کتاب کنز العرفان
فاضل مقداد دے استاداں دے نام:

* شہید اول
* فخر المحققاں
* سید ضیاء الدین عبد اللَّه الاعرجی
* سید عمید الدین

فاضل مقداد دے بعض شاگرداں دے اسما:

* شیخ شمس الدین محمد بن شجاع قطّان انصاری حلی، معروف ابن قطّان
* رضی الدین عبد الملک بن شمس الدین اسحاق بن عبد الملک بن محمد بن محمد بن فتحان حافظ قمی
* شیخ زین الدین علی بن حسن بن علالہ
* شیخ حسن بن راشد حلّی

بعض منابع وچ ابو الحسن علی بن ہلال جزیرےی نو‏‏ں وی انہاں دا شاگرد کہیا گیا اے لیکن سید محمد علی قاضی طباطبائی نے اللوامع الالہیہ دے مقدمے وچ چند دلائل د‏‏ی بنا اُتے اس نظریے نو‏‏ں رد کيتا ا‏‏ے۔

## تألیفات
thumb|کتاب اللوامع الالہیہ

# رسالہ آداب الحج؛
# الادعیہ الثلاثون؛
# الاربعون حدیثاً؛
# ارشاد الطالبین إلی نہج المسترشدین؛
# شرح الفیہ شہید اول؛
# الانوار الجلیہ فی شرح الفصول النصیریہ از خواجہ نصیر الدین طوسی؛
# تجوید البراعہ فی شرح تجرید البلاغہ؛
# التنقیح الرائع فی شرح مختصر الشرائع؛
# الجامع الفائدے فی تلخیص القواعد؛
# شرح سی فصل خواجہ نصیر الدین طوسی؛
# کنز العرفان فی فقہ القرآن؛
# اللوامع الہیہ فی المباحث الکلامیہ؛
# النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛
# نضد القواعد الفقہیہ علی مذہب الامامیہ؛
# نہج السّداد فی شرح واجب الاعتقاد علامہ؛
# شرح مبادئ الاصول علامہ؛
# تفسیر مغمضات القرآن.

## حوالے

## مآخذ
* دائرة المعارف تشیع، انتشارات حکمت، ۱۳۹۰ش.
* فاضل مقداد، کنز العرفان فی فقہ القرآن، تہران: انتشارات مرتضوی، ۱۳۹ش.
* فاضل مقداد، اللوامع الالہیہ فی المباحث الکلامیہ، تحقیق و تعلیق: سید محمد علی قاضی طباطبائی، بوستان کتاب، قم، ۱۳۸۰ش.

 

گٹھ:نجف وچ مدفون افراد
گٹھ:نويں صدی ہجری دے شیعہ متکلمین
گٹھ:شہید اول دے شاگرد
گٹھ:شیعہ