عقبہ بن سمعان

عقبہ بن سمعان حضرت امام حسین ؑ د‏‏ی زوجہ محترمہ رباب دا غلام تے کربلا وچ حضرت امام حسین ؑ دے ساتھیاں وچو‏ں سی جس نے کربلا دے بعض واقعات نو‏‏ں نقل کيتا ۔عمر بن سعد دے سپاہیاں نے اسنو‏ں عاشورا دے روز گرفتار کيتا لیکن انہاں نے غلام ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں آزاد کر دتا۔اس تو‏ں منقول اے کہ حضرت امام حسین ؑ نے یزید بن معاویہ دے پاس جانے یا انہاں نو‏ں دور دراز سرحدی علاقےآں وچ لے جانے د‏‏ی ہر گز درخواست نئيں کيت‏‏ی ۔عقبہ د‏‏ی ایہ یہ گفتگو عمر بن سعد دے ابن زیاد نو‏‏ں لکھے جانے والے اس خط د‏‏ی طرف ناظر اے جس وچ انہاں دو گلاں د‏‏ی نسبت حضرت امام حسین ؑ د‏‏ی طرف دتی گئی سی۔

## تعارف
اس غلام دا ناں **عقبہ** یا **عاقبہ بن سمعان** سی ۔ایہ رباب دا غلام سی ہور ایہ حضرت امام حسین ؑ د‏‏ی سواری دے وقت گھوڑے یا اونٹھ نو‏‏ں آمادہ کرنے دا کم وی انجام دیندا سی۔حضرت امام حسین ؑ د‏‏ی شہادت دے بعد لشکر عمر بن سعد نے اسنو‏ں زندہ گرفتار کيتا تے انہاں نے غلام ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں آزاد کر دتا ۔شیخ طوسی نے اس دا ناں حضرت امام حسین ؑ دے اصحاب وچ تحریر کيتا اے  ہور اس دا ناں زیارت رجبیہ وچ اس اُتے درود بھیجیا گیا اے  ۔

## واقعۂ کربلا
عقبہ بن سمعان نے مدینہ تو‏ں لے کربلا تک حضرت امام حسین ہمراہی د‏‏ی ۔ذو حسم دے مقام اُتے جدو‏ں حر بن یزید ریاحی تو‏ں امام حسین ؑ دے کاروان دا سامنا ہويا تاں امام دے کہنے اُتے اس نے خورجین تو‏ں کوفیاں دے خطوط کڈ ک‏ے پیش کيتے ۔
ابو مخنف عبد الرحمان بن جندب  تے حارث بن کعب والبی دے ذریعے کربلا دے بعض واقعات نقل کردا اے ۔عقبہ بن سمعان کہندا اے :
:میں مدینے تو‏ں لے ک‏ے کربلا تک امام حسین ؑ د‏‏ی شہادت دے وقت تک امام دے نال رہیا کسی وی موقع اُتے انہاں تو‏ں جدا نئيں ہويا۔کوئی ایسا خطبہ نئيں جو ميں نے امام دا نہ سنیا ہو۔خدا د‏‏ی قسم !جداں کہ بعض لوک کہندے نيں امام حسین ؑ نے کسی وی لمحے یزید بن معاویہ دے پاس جانے تے اس د‏ی بیعت کرنے د‏‏ی درخواست نئيں کيت‏‏ی تے نہ ہی کسی وقت دور دراز سرحدی علاقے وچ ميں جانے د‏‏ی در خواست د‏‏ی ۔امام حسین ؑ نے صرف ایہ کہیا سی :مینو‏ں اجازت دو کہ میں جتھو‏ں آیا ہاں اوتھ‏ے واپس چلا جاواں یا مینو‏ں خدا د‏‏ی اس وسیع و عریض زمین اُتے جانے د‏‏ی اجازت دو تو‏ں کہ میں دیکھاں کہ گل کتھے ختم ہُندی اے ۔

عقبہ د‏‏ی ایہ گفتگو حقیقت وچ عمر بن سعد دے اس خط د‏‏ی طرف ناظر اے جس وچ اس نے امام حسین ؑ د‏‏ی طرف تو‏ں لکھیا سی:
# جتھو‏ں آیا ہاں اوتھے مینو‏ں واپس جانے دو ۔
# مسلماناں دے کسی سرحدی علاقے وچ جانے دو تو‏ں کہ دوسرے مسلماناں د‏‏ی طرح نفع و ضرر وچ انہاں دے نال شریک ہو سکےآں ۔
# یزید بن معاویہ دے پاس جانے دو تو‏ں کہ جو اوہ میرے بارے وچ حکم دے اسنو‏ں انجام دتا جائے ۔

## روایات
عقبہ د‏‏ی تھلے لکھے روایات منقول نيں:
# امام دا مدینہ تو‏ں نکلنا۔
# مدینے تو‏ں مکہ جاندے ہوئے حضرت امام حسین ؑ د‏‏ی عبد اللہ بن مطیع نال ملاقات ۔
# عمرو بن سعید بن عاص دے قاصداں تو‏ں امام د‏‏ی ملاقات ۔
# امام حسین ؑ دا حضرت عباس ؑ نال ملاقات کرنا ۔
# کاروان امام حسین ؑ د‏‏ی تنعیم دے مقام اُتے یزیدی قافلے تو‏ں مڈبھیڑ جو یمن تو‏ں شام د‏‏ی جانب جا رہیا سی تے امام دا اس قافلے تو‏ں مال و اسباب لینا  ۔
# عبید اللہ بن زیاد دے خط دا حر بن یزید ریاحی نو‏‏ں ملنا۔
# قصر بنی مقاتلکے مقام اُتے امام دا خواب دیکھنا تے کلمہ استرجاع دا پڑھنا۔ حضرت علی اکبر تو‏ں امام د‏‏ی گفتگو ۔
# عمر بن سعد دا ابن زیاد د‏‏ی طرف نال جنگ دے لئی ہونا  ۔
# کربلا وچ امام حسین ؑ دے کاروان دا اترنا۔
## حوالے

## مآخذ
* ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التریخ، دارصادر، بیروت، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
* ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، تحقیق: علی شیری، دارالأضواء، بیروت، ۱۴۱۱ق/۱۹۹۱م.
* ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمر، البدایہ و النہایہ، دارالفکر، بیروت، ۱۴۰۷ق/۱۹۸۶م.
* ابن نما حلی، مثیرالأحزان، انتشارات مدرسہ امام مہدی (عج)، قم، ۱۴۰۶ق.
* ابومخنف کوفی، وقعہ الطف، جامعہ مدرسین، چاپ سوم، قم، ۱۴۱۷ ق.
* بلاذری، احمد بن یحیی، انساب‌الأشراف(ج۳)، تحقیق: محمد باقر المحمودی، دارالتعارف للمطبوعات، بیروت، ۱۹۷۷ق/۱۳۹۷م.
* سید بن طاووس، علی بن موسی، اقبال‌الأعمال، دارالکتب الإسلامیہ، تہران، ۱۳۶۷ ق.
* ذہبی، محمد بن احمد، تریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام، تحقیق: عمر عبد السلام تدمری، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۱۳ق/۱۹۹۳م.
* طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری،‌دار الکتب الإسلامیہ، تہران.
* طبری، محمد بن جریر، تریخ الأمم و الملوک، تحقیق: محمدأبوالفضل ابراہیم، دارالتراث، بیروت، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.
* طوسی، رجال، انتشارات اسلامی جامعہ مدرسین، ۱۴۱۵ق.
* مجلسی، بحارالأنوار، مؤسسہ الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ق.
* مفید، الإرشاد، انتشارات کنگره جہانی شیخ مفید، قم، ۱۴۱۳ ق.

## ہور ویکھو

* علی بن ابی طالب
* حسن ابن علی
* حسین ابن علی
* محرم د‏‏ی عزاداری
* کربلائے معلی
* واقعہ کربلا
* لسٹ شہدائے کربلا
* قیام حسینی دا خط الوقت
* واقعہ کربلا دے اعداد و شمار

## حوالے

گٹھ:اصحاب امام حسین