open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
وکتور پالموڡ

thumb| ماسکو ٹریٹیاکوو گیلری وچ پینٹنگ
**وکٹر پالموو** (; 1888–1929)، "ڈیوڈ برلیوک" چکر توں اک یوکرینی – روسی چترکار اتے ایواں گارد کلاکار (مستقبلیت اتے نو پرتیمسٹ) سی۔

## جیون

* وکٹر پالموو دا جم 10 اکتوبر 1888 نوں سمرا، روسی سامراج دے سمرا گورنر وکھے ہویا سی۔
* 1911–1914 وچ اس نے ماسکو سکول آف پینٹنگ، سکلپچر اتے آرکیٹیکچر (ایم۔یو۔زیڈ۔ایچ۔زیڈ۔وی۔) توں پڑھائی کیتی۔
* 1920–1921 وچ، ڈیوڈ برلیوک نال مل کے، جاپان دا سفر کیتا۔
* 1923–1924 وچ پالموو ماسکو میگزین *لیفٹ فرنٹ آف د آرٹس* (ایل۔ای۔ایف۔) - نرمانوادی اتے روسی روپواد انگ نال جڑیا ہویا سی۔
* *پالموو کویٹوپیسی* جاں*سیسویٹوپیسی* (رنگاں دیاں پینٹنگز) دا بانی سی۔
* 1925 وچ اوہ ڈیوڈ برلیوک، وڈم ملر، وسیلی یرملوو، الیگزینڈر بوگوموزوو اتے الیگزینڈر کھووستینکو-کھووستاوکو دے نال مل کے *ایسوسی ایشن آف* ریوولیوشنری آرٹ آف دے یوکرین (اے۔آر۔ایم۔یو۔) دا میمبر بن گیا۔
* 1927 وچ اوہ ہم عصر یورپیئن آرٹسٹ یونین (او۔ایس۔ایم۔یو۔) دے سہِ-بانی، الیگزینڈر کھووستینکو-کھووستاوکو، مارک ایپشٹین اتے ایناتول پیٹریٹسکائی دے نال سی۔
* 1925 توں 1929 تک اوہ کیو آرٹ اکیڈمی (ہن نیشنل اکیڈمی آف وزوئل آرٹس اینڈ آرکیٹیکچر) وکھے الیگزینڈر بوگومازوو، ویڈم ملر اتے ولادیمیر ٹیٹلن نال پروفیسر رہا۔
* وکٹر پامموو دی موت 7 جولائی 1929 نوں سوویت یونین دے یوکرینی ایس۔ایس۔آر۔ وچ کیو وکھے ہوئی۔

## حوالے

* کڈریٹسکی ایوی (ایڈی۔) 1997, *Мистецтво України: Біографічний довідник* ( یوکرینیائی ) - کیو، 1997. - پی۔&nbsp;460 -
گٹھ:موت 1929
گٹھ:جم 1888
گٹھ:یوکرینی کلاکار
زبان بکس

**زبان بکس** کالی فار وومین، انڈیا دے ناریوادی پبلشنگ ہاؤس دا ہی روپ اے۔

## اتہاس
1984 وچ، اروشی بتالیا اتے ریتو مینن نے **کالی فار وومین** دا قیام کیتا۔ کالی فار ومین بھارت دا پہلا فیمینسٹ پبلشنگ ہاؤس سی۔ اس دا مقصد گنوتا والے کم نوں شائع کرنا سی جو قومانتری ماپدنڈاں نوں پورا کردے ہن۔ سالاں توں ایہہ قومی اتے قومانتری پدھر اُتے اک اہم پبلشنگ ہاؤس بن گیا اے۔ 2003 وچ اروشی بتالیا نے زبان دا قیام کیتا۔

سال 2011 وچ، اروشی بتالیا اتے ریتو مینن نوں بھارت سرکار ولوں دیس وچ یوگدان لئی سانجھے طور اُتے پدم شری انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔

## زبان دے مطلب
شبد 'زبان' ہندوستانی توں آیا اے اتے اس دا ارتھ، شبدی طور اُتے، جیبھ، اے پر اس دے ہور وی بہت سارے ارتھ، جویں آواز، بولی، بولی اتے اپبولی ہن۔

## یانر اتے اثر
زبان وچ لنگ دے مدعیاں دی پڑتال کرن والیاں اکادمک کتاباں دی کافی لسٹ اے۔ اس وچ عورتاں دی سوے-جیونی دی اک ودھدی لسٹ اے، جس وچوں سبھ توں چنگی جانی جان والی کتاب بیبی ہیلڈر ولوں لکھیاں گئیاں *اے لائیف لیس آرڈنری* اے۔ براڈبیسڈ مشہور کتاباں شائع کرن دی اپنی پہل دے حصے وجوں، زبان نیمت طور اُتے خواتین لکھاریاں ولوں فکشن شائع کردا اے۔ یانر ساہتی فکشن توں لے کے سائنسی فکشن توں سٹیبازی فکشن تک اے۔ ینگ زبان دی چھاپ ہیٹھ، 6 توں 18 سال دی عمر گروہ لئی فکشن دی اک ودھ رہی لسٹ وی اے جس وچ رڈل آف سیونتھ سٹون ورگیاں کتاباں ہن۔

## لکھاری

* بیبی ہلدر
* باما
* تبیش خیر
* وندنا سنگھ
* سلما
* پریا سارکے چھابڑیا
* انجم حسن
* سزن وشوناتھن
* اروشی بٹالیا
* مہوآ سرکار
* سلیم قدوائی
* جانکی نائر
* اوما چکرورتی
* فرح نقوی
* رادھا کمار

## حوالے

## باہری لنک
* 

گٹھ:فیمینسٹ کتاب ناشر کمپنیاں
گٹھ:بھارت دیاں کتاب ناشر کمپنیاں
گٹھ:2004 وچ قائم بھارتی ناشر
ڈاکٹر سیوس

**تھیؤڈر سیوس "ٹیڈ" گیجیل** (; 2 مارچ، 1904–24 ستمبر 1991)  اک امریکی بال-لکھاری، سیاسی کارٹونسٹ، چترکار، شاعر، اینیمیٹر، اتے فلم پروڈیؤسر سی۔ اس نوں 60 توں ودھ کتاباں قلمی نام **ڈاکٹر سیوس** ( /ہوائیئڈے u ہوائیئڈے، z uː s /، ) تحت اس دے کم نوں لکھن اتے پکچر بناؤن دے لئی جانیا جاندا اے۔ اس دے کم وچ بچیاں دیاں بہت ساریاں مشہور کتاباں شامل ہن، 600 ملیان توں ودھ کاپیاں ویچیاں گئیاں اتے اس دی موت دے ویلے تک 20 توں ودھ بولیاں وچ ترجمہ کیتی گئی۔ 

گیجیل نے "ڈاکٹر۔ سیوس" نام ڈارٹماؤتھ کالج وچ انڈرگریجئیٹ اتے آکسفورڈ دے لنکن کالج وچ گریجوئیٹ طالب علم وجوں اپنایا۔ اس نے وینٹی پھیئر، لائیف اتے ہور کئی پرکاشناں دے چترکار اتے کارٹونسٹ وجوں اپنا کیریئر شروع کرن لئی 1927 وچ آکسفورڈ نوں چھڈّ دتا۔ اس نے اشتہار مہماں لئی اک چترکار وجوں، خاصکر ایف۔ایل۔آئی۔ٹی۔ اتے سٹینڈرڈ تیل لئی، اتے نیو یارک دے اخبار دے *پیئیم* لئی اک سیاسی کارٹونسٹ وجوں۔ وی کم کیتا۔ اس نے اپنی پہلی بچیاں دی کتاب *اینڈ ٹو تھنک دیٹ آئی سعد اٹ آن ملبیری سٹریٹ* لکھی جو 1937 وچ شائع ہوئی۔ دوجے عالمی لڑائی دوران، اس نے سیاسی کارٹون نوں درساؤن لئی بچیاں دے ساہت توں اک چھوٹا جیہا وقفہ لیا اتے اس نے ریاست ہائے متحدہ دی فوج دے اینیمیشن اتے فلم ڈیپارٹمنٹ وچ وی کم کیتا جتھے اس نے بہت ساریاں پروڈکشناں لکھیاں، تیار کیتیاں جاں اینیمیٹ کیتیاں - *ڈزائن پھارّ ڈیتھ* سمیت دوویں لائیو-ایکشن اتے اینیمیٹڈ کیتیاں، جس نے بعد وچ سبتوں ودھیا ڈاکومینٹری خاصیت لئی 1947 اکیڈمی اوارڈ وی جتیا۔

لڑائی توں بعد، گیجیل بچیاں دیاں کتاباں لکھن ول واپس پرتیا، کجھ کلاسک لیکھن جویں *اف آئی رن دِ زو* (1950)، *ہارٹن ہیئرز اے ہو!* (1955)، *اف آئی رن د سرکس* (1956)، *[[کیٹ ان ہیٹ|دِ کیٹ ان ہیٹ]]* (1957)، *ہاؤ د گرینچ سٹول کرسمس!* (1957)، اتے *گرین ایگز اتے ہیم* (1960) دی رچنا کیتی۔ اس نے اپنے کیریئر دوران 60 توں ودھ کتاباں شائع کیتیاں، جنہاں نے بہت سارے انکولتاواں پیدا کیتیاں، جنہاں وچ 11 ٹیلیوژن خاص، پنج فیچر فلماں، اک بروڈوے سنگیتک اتے چار ٹیلیوژن سیریز شامل ہن۔

گیجیل نے 1958 وچ*ہوورٹن ہیچس د ایگّ* لئی اتے پھر 1961 وچ*اینڈ ٹو تھینک دیٹ آئی سعد اٹ آن میلبیری سٹریٹ* لئی لیوس کیرل شیلپھ اوارڈ جتیا۔ گیجیل دے جم دن، 2 مارچ نوں نیشنل ریڈ اکراس امریکہ ڈے دی سلانہ تاریخ وجوں اپنایا گیا اے، ایہہ نیشنل ایجوکیشن ایسوسی ایشن ولوں کیتی گئی پہل اے۔

## ایہہ وی دیکھو

* The Cat in the Hat (play)
* "The Sidewinder Sleeps Tonite"&nbsp;– a 1992 R.E.M. song referencing a reading from Seuss.

## حوالے

## ہور پڑھو

* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
*   Documentary aired on the Public Television System.
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## باہری لنک

* Seussville سائیٹ رینڈم ہا Houseس
* Dr. Seuss
* انٹرنیٹّ -پھ-بروڈوے ڈیٹابیس وکھے سِussس نے ڈاکٹر
* لامبیک کومکلوپیڈیا دی سسّ دی جیونی ڈاکٹر
* ڈاکٹر۔سوس وینٹ ٹو وار: ڈاکٹر۔سسس ولوں سیاسی کارٹوناں دی اک کیٹالاگ
* ڈاکٹر۔ سیوس دا اشتہاربازی کلاکاری
* ڈاکٹر۔ سِussس کلیکشن یوسی سین ڈئیگو دا رجسٹر
* 
* ڈاکٹر: سِ /س / تھیؤڈر گیپانی آرٹورک نوں امریکی آرٹ آرکائیوز ویب سائیٹ اُتے دیکھیا جا سکدا اے
* 
* ڈاکٹر: سیوس جس نے اپنی آواز سوچ کیتی - جو ڈولس دی *شاعری، جو پہلاں کواڈرینٹ* رسالے وچ شائع ہوئی سی۔
* ڈاکٹر سی Sanس کلیکشن دی رجسٹر، یو سی سین ڈئیگو
* Dr. Seuss
* تھیؤڈر سِussس جیجیل (اصل نام)، تھیؤ۔ ایل سی اتھارٹیز وکھے 30, 9, اتے 1 رکارڈاں نال لیسگ (سییوڈ۔)، اتے روسیٹا سٹون (متحدہ سوڈو۔)
گٹھ:موت 1991
گٹھ:جم 1904
گٹھ:Articles with hAudio microformats
بیبی ہلدر

**بیبی ہلدر** (جم 1973) اک بھارتی گھراں دا کمکرن والی عورتاتے لکھاری اے، جس دی مشہور آتمکہانی آلو آندھاری (اک گھٹ عام زندگی) (2006)  اس دے بچپن اتے اک گھریلو کارجکرتا دے روپ وچ اس دی کٹھور زندگی نوں پیش کردی اے۔ بعد وچ اسدا 21 بولیاں وچ ترجمہ ہویا، جس وچ 13 غیرملکی بولیاں وی شامل ہن۔

## مڈھلا جیون اتے ویاہ
بیبی ہلدر کشمیر وچ پیدا ہوئی،  اتے اس نوں اس دی جم دین والی ماں نے مرشد آباد وچ چھڈّ دتا گیا سی، جدوں اس دے پیؤ دی پین دی عادت نے اس دی ماں نوں چھڈّ دین لئی مجبور کیتا۔ بعد وچ، اس نوں اک بدسلوک پتا، سابقہ فوجی اتے ڈرائیور اتے اس دی متریئی ماں نے پالیا، جس نال اوہ کشمیر توں مرشد آباد گئی اتے انت وچ مغربی بنگال دے درگاپر پہنچی۔ اوہ سکول وچ لگدی ہٹدی رہی اتے 12 سال دی عمر وچ چھویں سٹینڈرڈ توں پکے طور اُتے ہٹا لئی گئی،  جد 12 سال دی عمر دی نوں، اس دے پیؤ نے اس نالوں 14 سال وڈے بندے نال ویاہ دتا جو اک چھوٹا موٹا ڈیکوریٹر سی۔  13 سال دی عمر وچ اس دا پہلا بچہ ہویا، اتے جلدی ہی مگروں دو ہور بچے۔ اس دوران، اس دی بھین نوں اسدے شوہر ولوں گلا گھٹ کے مار دین توں بعد، اس نے گوانڈھ وچ گھریلو نوکر وجوں کم کرنا شروع کر دتا۔ اخیر 1999 وچ، 25 سال دی عمر وچ، گھریلو تشدد دے باراں سالاں بعد، اسنے اپنے شوہر نوں چھڈّ دتا، اپنے تن بچیاں نوں نال لے کے اک ریلگڈی تے چڑھ دلی نوں بھجّ گئی۔ ہن اکو ماپا ہون دے ناطے، اپنے بچیاں پتر سبودھ اتے تاپس اتے بیٹی پیا نوں پالن اتے سکھیا دین لئی اسنے نویں دلی دے گھراں وچ اک نوکرانی دے طور اُتے کم کرنا شروع کیتا؛ اتے اس دوران اس دا کئی استحصال کرن والے رزگارداتاواں نال واہ پیا۔

## ساہتی کیریئر
اس دا آخری مالک، لکھاری اتے سیوامکت مانو سائنس دا پروفیسر اتے اگھے ہندی لکھاری منشی پریمچند دا پوتا، پربودھ کمار اے، جو نویں دلی راجگڑھ دے کھیتر وچ گڑگاؤں وچ رہِ رہا اے۔ کتاباں دیاں شیلپھاں جھاڑدیاں کتاباں وچ اسدی دلچسپی دیکھدے ہوئے اسنے بیبی نوں پہلاں موہری لکھاریاں نوں پڑھن لئی مُتحرک کیتا، تسلیما نسرین دی سویجیونی *امر میبییلا* (میرا لڑکیپن) نال شروع کیتا، جواک غریب سماج وچ اک عورت پیدا ہون تے رلدی جوانی اتے سماج پرتیشدید کرودھ والی لکھت اے۔اسنے ہلدر نوں بہت متاثر کیتا اتے اک موڑ ثابت ہوئی، کیونکہ اسنے اسنوں خود اپنیاں یاداں لکھن نوں راغب کرنا سی۔ بعد وچ جلد ہی اسنے جوش نال ہور لکھاری پڑھنا شروع کر دتا۔ اس توں بعد، دکھن بھارت دی سفر تے جان توں پہلاں، پربودھ کمار نے بیبی اک نوٹبکّ اتے پینّ خرید کے دے دتا اتے اسنوں اپنی جیون کہانی لکھن لئی اتساہت کیتا، جو کم بیبی نے کم توں بعد رات نوں دیر تک بیٹھن نال کیتا اتے کدے-کدے کماں دے وچ ملدے ویلے وی اوہ لکھدی۔ اوہ سچمچّ سرل-شبداں دی ورتوں کردی ہوئی مول بنگالی وچ لکھدی۔ جدوں اک مہینے دے بعد کمار دی واپسی ہوئی سی، تاں اوہ اس ویلے تک 100 پنے لکھ چکی سی۔

## کتاباں
* *Aalo Aandhari* (بنگالی، ہنیرا اتے چانن)، 2002.
* *Eshat Roopantar* (بنگالی)۔
* *اک جیون گھٹ عامَ*، انُ۔  Urvashi Butalia۔ Zubaan, 2006. 818901367X.

## حوالے

## باہری لنک
* In India, a Maid Becomes An Unlikely Literary Star. *[[نیویارک ٹائیمز|The New York Times]]*، 2 اگست 2006
* Woman’s story Frontline, Jan/Feb 2008

گٹھ:جم 1973
گٹھ:بنگالی لکھاری
گٹھ:بھارتی خواتین ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
سلیم قدوائی

**سلیم قدوائی ** (جم 1951, لکھنؤ، بھارت) قرون وسطی اتہاسکار، گے مطالعہ مفکر اتے اک مترجم اے۔ اوہناں نے 1993 تک رامجس کالج، دلی یونیورسٹی وچ اتہاس دا موضوع پڑھایا اتے ہن اک آزاد مفکر اے۔ ایلبیبیٹی کمیونٹی دے میمبر دے روپ وچ عوامی روپ وچ بولن لئی اوہ پہلا تعلیمی کلاسیکل سی۔ اس دے ہور اکادمک کھیتراں وچ مغل سیاست اتے سبھیاچار، تویپھیاں دا اتہاس اتے اتری بھارتی سنگیت شامل ہن۔ روتھ ونیتا نال مل کے 'سیم-سیکس لوَ ان انڈیا: ریڈنگ فرام لٹریچر اینڈ ہسٹری دا معاون-اڈیٹر وی کیتا (نیویارک: پلگریو، نویں دلی: میکملن، 2000)। اس توں بناں ایہناں نے گلوکار ملک پکھراج دی جیون-کہانی 'سونگ سنہ ٹرو' دا انگریزی ترجمہ کیتا۔

## کتاباں
* ونتا، روتھ اتے سلیم قدوائی 'سیم-سیکس لوَ ان انڈیا: ریڈنگ فرام لٹریچر اینڈ ہسٹری، نیویارک: پلگریو، نویں دلی: میکملن، 2000, 0-312-22169-X

## حوالے

گٹھ:جم 1951
گٹھ:بھارتی مسلمان
گٹھ:ایلبیجیٹی مسلم
گٹھ:بھارت دے ایلبیجیٹی لکھاری
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی اتہاسکار
رامجس کالج

Category:Use dmy dates from اپریل 2017

 
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Ramjas_College&params=28_41_8.6640_N_77_12_22.9788_E_type:education 28°41′8.6640″N 77°12′22.9788″E&#xFEFF; / &#xFEFF;28.685740000°N 77.206383000°E&#xFEFF; / 28.685740000; 77.206383000]
Category:Coordinates on Wikidata

**رامجس کالج **نویں دلی وچ دلی یونیورسٹی دے اتری کیمپس وچ واقع اک کالج اے۔ ایہہ دلی یونیورسٹی تحت قائم پہلے تن کالجاں وچوں اک اے۔ اس دی بانی رائے کیدار ناتھ ہن۔  کالج نے انڈر-گریجو ایٹ اتے پوسٹ-گریجوئیٹ دوناں نوں قبول کیتا اتے دلی یونیورسٹی دے حق کھیتر دے اوارڈ ڈگریاں نوں مندیاں دنیا بھر دے سبھ توں ودھیا اتے سبھ توں ودھیا کو-ایجوکیشن کالجاں وچ رامجاس نوں سبھ توں وڈا منیا جاندا اے۔ اپنے امیر تریخی اتے بہت ساریاں پرمپراواں لئی مشہور، رامجس کالج مکمل طور تے مشہور اے کیونکہ اداروادی کلا، سائنس، ونج اتے غیرملکی بولی وچ ڈگری دی پیش کش کردے بھارت دے سبھ توں مشہور اچّ تعلیمی ادارے وچوں اک اے۔ رامجس کالج نے جنوری 2017 وچ اپنے 100 سال پورے ہون دا جشن منایا۔

## حوالے

گٹھ:دلی یونیورسٹی
گٹھ:بھارت وچ تعلیم
اوما چکرورتی

**اُما چکرورتی** اک بھارتی اتہاسکار اتے فیمینسٹ اے جس نے مرانڈا ہاؤس، دلی یونیورسٹی وچ پڑایا سی۔ اس دا وظیفہ دھرم، مڈھلا بھارتی اتہاس، 19ویں صدی دے اتہاس اتے ہم عصر مدعیاں اتے مرتکز سی۔ اوہ عورتاں دے تحریک اتے جمہوری حقاں دے تحریک نال جڑی اک اہلکار وی رہی اے، جس وچ کئی تتھ- جانچ کمیٹیاں وچ حصہ لینا شامل اے، جس وچ گجرات لئی نیاں بارے قومانتری ٹربیونل شامل اے۔ اوہ بھارت وچ فیمینسٹ اتہاس -لیکھن دی اک پرمکھ مفکر اے اتے اسنوں بھارتی عورت تحریک دی بانی ماں کیہا جاندا اے۔

## شروع دا جیون
اُما چکرورتی دا جم 20 اگست 1941 نوں دلی وچ ہویا سی۔ اس دے پیؤ مول روپ وچ کیرل دے پالگھاٹ توں اک سرکاری نوکر سن۔ اُما نے دلی پبلک سکول وچ اتے بعد وچ، ماؤنٹ کارمیل کالج، بینگلور وچ پڑھائی کیتی۔  بعد وچ، اس نے قنون دی پڑھائی لا کالج، بینگلرُ توں کیتی اتے نال ہی بانارس ہندو یونیورسٹی توں اتہاس وچ ماسٹر دی ڈگری پوری کیتی۔

## کیریئر
چکرورتی نے 1966 وچ دلی یونیورسٹی دے پریمئر وومنّ کالج، مرانڈا ہاؤس داخلہ لیا۔ اوہ 1988 تک بودھی دھرم، پرانے بھارتی اتہاس،** 19ویں صدی دے اتہاس اتے ہم عصر مدعیاں اتے **کم کردے اتھے رہی۔ اس نے 7 کتاباں اتے 50 توں زیادہ جانچ لیکھ لکھے۔

1970 دے دہاکے توں چکرورتی، عورتاں دے تحریک اتے جمہوری حقاں دے تحریک نال جڑی ہوئی اے۔  اس نے انسان حقاں دی النگھنا، فرقو دنگیاں اتے راج دمن دی جانچ لئی کئی تتھ- کھوجی ٹیماں وچ حصہ لیا۔

سبھ توں سجرا کم، اسنے دو فلماں دا ڈریکشن کیتا اے، اک بال دلہن سبلکشمی دے جیون تے اے، جسنے بھارتی آزادی تحریک وچ حصہ لیا سی اتے دوجا لکھاری متھلی شورامن بارے جسنے کرتی مرداں اتے عورتاں دے نال کم کردیاں، اوہناں دے اتپیڑن دا دستاویزیکرن کیتا سی۔

جواہر لال نہرو یونیورسٹی دے اتہاسکار کمکم رائے نے چکرورتی دے اعزاز وچ ودواناں دے اک لیکھ دا اڈیٹنگ کیتا اے، جس وچ کیہا گیا اے کہ اس نے استاداں، طالب علماں اتے دوستاں دیاں پیڑیاں نوں راغب کیتا سی۔سٹی یونیورسٹی آف نیو یارک دے ایشلے ٹیلس کہندے ہن کہ بھارتی فیمینسٹ اتہاسکری دے نال-نال بھارتی عورت تحریک دی قیام دی ماں دے کردار نبھاندے، اس نے کئی جوان ودواناں اتے اہلکاراں دے جیون اتے کیریئر اتے گہرا اثر پایا سی۔

## نجی زندگی
اُما نے اک ماہر معاشیات آنند چکرورتی نال ویاہ کروایا۔ اوہناں دے کول اک دھی، اپلی اتے پتر سدھارتھ اے۔ اوہ اپنے شوہر اتے دھی دے نال دلی وچ رہندی اے۔

## رچناواں
* *Social Dimensions of Early Buddhism* (Oxford University Press, 1987)۔ ISBN 8121507499.
* *Delhi Riots: Three Days in the Life of a Nation* (with Nandita Haksar, Delhi: Lancer International, 1987)
* *Rewriting History: The Life and Times of Pandita Ramabai* (Kali for Women, 1998)۔ ISBN 9381017948.
* *From Myths to Markets: Essays on Gender* (with Kumkum Sangari, Indian Institute of Advanced Study, Simla, 1999)
* *Gendering Caste through a Feminist Lens* (Stree, 2002)۔ ISBN 8185604541.
* *Everyday Lives, Everyday Histories: Beyond the Kings and Brahmanas of Ancient India* (Tulika Books, 2006)۔ ISBN 8189487043.
* *Shadow Lives: Writings on Widowhood* (with Preeti Gill, Kali for Women, 2006)۔ ISBN 8186706402.

## حوالے

گٹھ:جم 1941
گٹھ:زندہ لوک
فرح نقوی

**فرح نقوی** اک بھارتی لیکھکا، صلاح کار اتے کارکن اے۔ اوہ صنف برابرتا لئی کم کردی اے اتےنیاں اتے ترقی دے نظرئیے توں دوواں دے گھٹ گنتی حق لئی کم کردی اے۔ اوہ نیشنل ایڈوائزری کونسل دی میمبر سی۔

## کم
*ویوز ان د ہنٹرلینڈ: د جرنی آف اے نیوزپیپر زبان ولوں شائع*2009. 978-81-89884-56-7

## حوالے

## باہری کڑیاں

* Outlook Magazine
* http://www.tribuneindia.com/2010/20100307/spectrum/book5.htm
* http://nac.nic.in/members/naqvi.htm 
گٹھ:بھارتی خواتین سماجی ورکر
گٹھ:زندہ لوک
مستقبلیت

**مستقبلیت**  بیسویں صدی کے آغاز (11-1909ء) میں اٹلی میں نمودار ہونے والی ایک ا دبی و فنی تحریک اے جس کی کلید اس مسلک کے ماننے والوں کے اس عقیدے میں تلاش کی جاسکتی اے کہ **مشین ایک مقدس اور عظیم چیز اے**۔ ڈاکٹر سید محمد عبد اللہ کے مطابق:

thumb|300x300px|Futurists Luigi Russolo, Carlo Carrà، Filippo Tommaso Marinetti, Umberto Boccioni and Gino Severini in front of Le Figaro, Paris, فروری 9, 1912
**مستقبلیت** (Italian:*Futurismo*) اک فنی اتےsocial movement سی، جو شروع 20ویں صدی وچ اٹلی وچ اپجی۔ ایہہ گتی، تکنالوجی، نوجوانی اتے تشدد تے اتے کار، ہوائی جہاز اتے صنعتی شہر ورگیاں وستاں تے زور دندی سی۔ ایہہ خاصکر اک اطالوی ورتارا سی، چاہے روس، انگلینڈ اتے ہور کتے پیرلل تحریک وی سن۔ بھوکھوادیاں نے پیٹنگ، مورتی، وسراوکس، گراپھک ڈزائن، صنعتی ڈزائین، اندرونی ڈزائن، شہری ڈزائن، تھئیٹر، فلم، فیشن، کپڑا، ساہت، سنگیت، آرکیٹیکچر اتے gastronomy سمیت کلا دے ہر زریعہ، وچ مشق کیتا۔ اس دی مکھ ہستیاں اطالویپھیلیپو توماسو مارپالیسی، امبیرتو بوسیؤنی، کارلو کارا، گینو سیویرینی، گیاکومو بالا، اینتونیؤ سنتیلیا، برونو معورت، بینیڈاٹا کاپااتے لئگیرسولو، روسینتالیاگونچارووا، ویلیمیرکھلیبنیکوو، اگورسیویریانن، ڈیوڈبرلیؤک، الیکسی کرچینکھاتےVladimir Mayakovsky، اتے پرتگیزی الماڈا نیگریروسسن۔ اس نے آدھونکتا دی وڈیائی کیتی اتے اٹلی نوں اس دے ماضی دے بھار توں مکت کراؤن دا ٹیچا رکھیا۔ گھنواد نے اطالوی مستقبلیت دی فنی سٹائل دے اساری وچ یوگدان پایا۔ اہم بھوکھوادی کماں وچ شامل میریپالیسی دا مستقبلیت دا مینیپھیسٹو،  Boccioni دی مورتی سپیس وچ نرنترتا دے ولکھن روپ اتے بالا دی پیٹنگ، ایبسٹریکٹ سپیڈ + آواز (تصویر)۔ کجھ حد تک مستقبلیت نے کلا تحریک کلا ڈیکو، رچناواد، پڑیتھارتھواد، ڈاڈا نوں، اتے ہور وی ودھ حد تک Precisionism, Rayonism, اتے Vorticism نوں متاثر کیتا۔&#x5B;*<span title="This claim needs references to reliable sources. (فروری 2015)">citation needed</span>*&#x5D;

## اطالوی مستقبلیت
مستقبلیت اک ایواں گارد لہر اے جس دی ستھاپنااطالوی شاعر پھیلیپو توماسو مارپالیسی نے 1909 وچ ملن وچ کیتی سی۔ مارپالیسی نے ایہہ لہر بھوکھوادی مینیپھیسٹو، نام دے اپنے لیکھ راہیں شروع کیتی جہڑا اسنے 5 فروری 1909 نوں پہلی وار*La gazzetta dell'Emilia* وچ شائع کیتا اتے پھر ہفتہ 20 فروری 1909 نوں فرانسیسی روزانہ اخبار Le Figaro وچ چھاپیا۔ اس نال چھیتی ہی چترکار، امبیرتو بوسیؤنی، کارلو کارا، گینو سیویرینی، گیاکومو بالا، اتے کمپوزر لئگی رسولووی شامل ہو گئے۔
Marinetti نے پرانے سبھ کجھ، خاص کرکے سیاسی اتے فنی پرمپرا دے متعلق بھاوک نفرت دا پرگٹاوا کیتا۔ "سانوں اس دا، ماضی دا کوئی حصہ وی نہیں چاہیدا"،
اس نے لکھیا
"سانوں نوجوان اتے طاقتور بھوکھوادیاں نوں!" اوہناں نےگتی، تکنالوجی، نوجوانی اتے تشدد تے اتے کار، ہوائی جہاز اتے صنعتی شہر دی، اس سبھ کجھ دی سلاگھا کیتی، جو قدرت دے اتے منکھتا دی تکنالوجیکل جت دی نمائندگی کردا سی، اتے اوہ جوشیلے قوم پرست سن۔ اوہناںنے بیتے دی پوجا دا اتے سبھ نقل دا کھنڈن کیتا، "چاہے کنی دلیر، چاہے کنی ہنسک"، مولکتا دی تعریف کیتی،  "پاگلپن دے دھبے" نوں مان نال ہنڈھایا، کلا آلوچکاں نوں بیکار ہون ناطے خارج کر دتا، اکسرتا اتے چنگے سواد دے خلاف بغاوت کیتی، پچھلی کلا دے سبھناں تھیماں اتے موضوعاں نوں وگاہ ماریا، اتے سائنس دے گن گائے۔

پبلشنگ مینیپھیسٹو مستقبلیت دی اک خاصیت سی، اتے بھوکھوادیاں نے (عامَ طور تے مارپالیسی دی اگوائی تحت) پیٹنگ، آرکیٹیکچر، دھرم، پہراوے اتے رسوئی سمیت کئی موضوعاں تے مینیپھیسٹو لکھے۔

 

## ہور ویکھو

## حوالے

## حوالے

گٹھ:فنی تحریکاں
گٹھ:فن جدید
بیٹی بچاؤ، بیٹی پڑاؤ سکیم

**بیٹی بچاؤ، بیٹی پڑاؤ سکیم** (ہندی: बेटी बचाओ، बेटी पढ़ाओ، انگریزی: Save girl child, educate girl child) بھارت سرکار سرکار دی اک سکیم اے اسدا مکھ کم عورتاں لئی بنائیاں گئیاں سرکاری سکیماں متعلق لوکاں نوں آگاہ کرنا اتے اوہناں وچ سدھار لیکے آؤنا اے۔ ایہہ سکیماں 100 کروڑ دی رقم نال شروع کیتی گئی۔

**بیٹی بچاؤ، بیٹی پڑھاؤ** حکومت بھارت کا ایک منصوبہ ہے جس کا مقصد بچیوں اور خواتین کے حوالہ سے بیداری اور رفاہی خدمات کی فراہمی میں ترقی لانا ہے۔ 100 کروڑ کے سرمایہ سے اس منصوبہ کا آغاز کیا گیا تھا۔

مردم شماری کے مطابق، 2001 میں بھارت میں جنسی تناسب ایک ہزار لڑکوں پر 927 لڑکیاں تھا جو 2011 آتے آتے گھٹ کر 918  تک آگیا۔ 2012 کی یونیسف رپورٹ کی مطابق بھارت 195 ممالک میں اکتالیسویں نمبر ہے۔ نیز حکومت کی جانب سے یہ تجویز بھی دی گئی ہے کہ اس منصوبہ پر وزارت داخلہ مزید 150 کروڑ صرف کرے، تاکہ بڑے شہروں میں خواتین کے تحفظ میں اضافہ کیا جاسکے۔

لڑکیوں کے عالمی دن کے موقع پر وزیر اعظم نریندر مودی نے اپنے خطاب کے دوران لڑکیوں کے اسقاط حمل کے استئصال کی دعوت دی اور منصوبہ "بیٹی بچاؤ، بیٹی پڑھاؤ" پر بھارتی شہریوں سے تجاویز دینے کی اپیل کی۔

نریندر مودی نے ہریانہ کے شہر پانی پت سے 22 جنوری 2015 کو اس منصوبہ کا آغاز کیا۔

## ہور ویکھو
* سکنیا سمردھی کھاتہ

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ تعلیم نسواں
گٹھ:بھارت وچ حکومتی منصوبے
گٹھ:بھارت وچ خواتین دے حقوق
گٹھ:جنسی مساوات
گٹھ:مودی انتظامیہ دے اقدامات
 

گٹھ:بھارت وچ عورتاں
سکنیا سمردھی کھاتا

**سُکَنیا سمرِدھی کھاتا**  سکنیا سمردھی منصوبے دے تحت بنایا جاݨ والا اک خصوصی کھاتا اے ۔ اس منصوبے دا افتتاح بھارتی وزیر اعظم نریندر مودی دے ہتھوں 22 جنوری 2015 نوں ہویا سی ۔ وزیر اعظم دے مطابق ایہ منصوبا بھارت وچ بچیاں دے تحفظ تے بہبود وچ اضافے لئی تیار کیتا گیا ۔

## کھاتہ کھولنا
اس منصوبے دے تحت، دس سال توں کم عمر (پیدا شدہ یا ما بعد : 02-دسمبر-2003؛برائے معاشی سال 2014–15) بچیاں دے قنونی ذمہ دار یا والدین محفوظ کھاتہ (Savings account ) کھول سکدے نیں۔ کھاتا کھولدے وقت گھٹ توں گھٹ اک ہزار بھارتی روپیئا (₹ 1,000/-) کِسے وی ڈاک گھر یا توثیق شدہ بینکاں وچ جمع کرونا ہووگا ۔

### بنکوں کی فہرست
سکنیا سمردھی منصوبہ کے تحت کھاتہ کھلوانے کے لئی توثیق شدہ بنکوں کی فہرست درج ذیل اے:

* الہ آباد بنک
* آندھرا بنک
* ایکسز بنک
* بنک آف بروڈا (BoB)
* بنک آف انڈیا (BoI)
* بنک آف مہاراشٹر (BoM)
* کینارا بنک
* سنٹرل بنک آف انڈیا (CBI)
* کارپوریشن بنک
* دینا بنک
* آئی سی آئی سی آئی بنک
* آئی ڈی بی آئی بنک
* انڈین بنک
* انڈین اوورسیز بنک (IOB)
* اورئنٹل بنک آف کامرس (OBC)
* پنجاب اینڈ سندھ بنک (PSB)
* بنجاب نیشنل بنک (PNB)
* سٹیٹ بنک آف بیکانیر اینڈ جے پور (SBBJ)
* سٹیٹ بنک آف حیدرآباد (SBH)
* سٹیٹ بنک آف انڈیا (SBI)
* سٹیٹ بنک آف میسور (SBM)
* سٹیٹ بنک آف پٹیالہ (SBP)
* سٹیٹ بنک آف ٹراونکور (SBT)
* سنڈیکیٹ بنک
* یوکو بنک
* یونین بنک آف انڈیا
* یونائٹڈ بنک آف انڈیا
* وجایا بنک

نیز بھارت دے تمام ڈاک گھروں وچ وی اس منصوبے دے تحت کھاتے کھولے جاسکدے نیں ۔

### مطلوبا دستاویزات
* بچی دی دستاویزات پیدائش (Birth certificate)
* ایڈریس پروف [ جو بچی ولوں  کھاتا کھول رہیا اے ]
* شناخت نامہ [ جو بچی ولوں کھاتا کھول ریہا اے]
* والدین تے پچی دیاں تِن تِن تصویراں
* والدین دے پین کارڈ تے بنیاد کارڈ دے نسخے
* برقی بل ( Eletricity Bill)

## سود
معاشی سال 2015–2016 لئی حکومت بھارت نے اس منصوبے تے 9.2 فیصد شرح سود طے کیتی اے۔ جد کہ 2014–2015 معاشی سال لئی شرح سود 9.1 سی۔

## کھاتے دا دورانیا
لڑکی دی عمر اکی سال یا شادی ہݨ تک ایہ کھاتا جاری رہو گا۔

## جزوی اخراج
لڑکی جد 18 سال دی ہو جاوے ، اس وقت اعلا تعلیم واسطے کھاتے چوں پنجاہ فیصد پیسے کڈھوݨ دی اجازت اے ۔

## ذمہ دار
* کھاتہ کھلوݨ لئی بچی دا ذمہ دار والد یا والدہ بن سکدی اے۔
* جے والدین موجود نہ ہوں یا اس قابل نہ ہوں تاں قنونی طور تے جو شخص بچیاں دی جائیداد دا نگہبان اے، اوہ بن سکدا اے ۔

## تبدیلیوں کا خاکہ

## ہور دیکھو

* بیٹی بچاؤ، بیٹی پڑھاؤ

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ تعلیم نسواں
گٹھ:بھارت وچ حکومتی منصوبے
گٹھ:بھارت وچ خواتین دے حقوق
گٹھ:جنسی مساوات
گٹھ:مودی انتظامیہ دے اقدامات
گٹھ:بھارت دا ڈاک نظام
مانسی پردھان

**مانسی پردھان** (جم 4 اکتوبر 1962) اک بھارتی خواتین حق کارکن اتے لکھاری اے، جسنوں عورتاں دے حقاں لئی سبھ توں وڈی آواز وجوں عالمی پدھر اُتے مانتا حاصل اے۔ اوہ عورتاں لئی قومی مہم دی بانی اے، بھارت وچ عورتاں خلاف تشدد ختم کرن لئی اک قومی تحریک اے۔ 2014 وچ، اس نوں بھارت دے صدر ولوں رانی لکشمیبائی سٹری طاقت انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔ میری پریما پریک دے نال، مشنری آف چیریٹی دے عالمی مکھی، اسنے 2011 وچ 'آؤٹسٹینڈنگ ومین انعام' جتیا۔

اوہ نربھیا واہنی، نربھیا تقریب اتے اووائیئیسئیس ومین دی بانی اے۔ اسنے بھارت لئی سینٹرل بورڈ آف فلم سرٹیپھکیشن (سینسر بورڈ) دے پینل اُتے سیوا کیتی اے اتےقومی خواتین کمیشن پڑتال کمیٹی وچ وی رہی۔

## مڈھلا جیون
پردھان دا جم اک غریب پروار وچ پنڈ بناپر، کھوردھا ضلع دے بلاک، اڑیسہ وچ ہویا۔ اوہ ہیملتا پردھان اتے گودابرش پردھان دیاں دو دھیاں اتے اک پتر وچوں سبھ توں وڈی سی۔ اسدے پیؤ اک کسان سی اتے ماں گرہنی سی۔

بناپر دے زیادہ تر دہاتی کھیتراں وچ عورتاں دی سکھیا نوں اک وڈی مناہی سمجھیا جاندا سی۔ کڑیاں نوں ہائی سکول وچ جان دی بہت گھٹ آگیا دتی جاندی سی۔ پنڈ وچ اس دے مڈل سکول نوں پورا کرن توں بعد، اسدی پڑھائی بند کرن دا بہت دباء سی۔ اس توں علاوہ، نیڑلے کھیتراں وچ کوئی ہائی سکول نہیں سی۔

اوہ ہر روز پہاڑی علاقیاں اتے دلدل دے وچکار 15 کلومیٹر چلکے جاندی، اوہ پورے علاقے وچ اکو ہائی سکول سی، اپنے پنڈ وچ پہلی وار اسنے ہائی سکول دی امتحان پاس کیتی۔
[thumb|[بھارت دا صدر|بھارت دے صدر Pranab مکھرجی دھار 2013 رانی Lakshmibai Stree طاقت Puraskar اُتے Manasi Pradhan' تے Rashtrapati Bhawan وچ دلی اُتے 8 مارچ 2014.]]

## کیریئر
اسنے وتّ ڈیپارٹمنٹ، اڑیسہ دی گورمنٹ، دے نال کم کیتا اتے تھوڑھے ویلے لئی آندھرا بینک لئی کم کیتا سی پر اسنے اپنے جنون کارن دونوں کم چھڈّ دتے۔اکتوبر 1983 وچ، 21 سال دی عمر وچ، اسنے اپنا پرنٹنگ بزنس شروع کیتا اتے اک ساہتی رسالہ چھاپیا۔ کجھ سالاں دے ویلے وچ، بزنس بہت ودھیا ہو گیا سی، اسنوں اپنے کامیاب ویلے دیاں کئی کامیاب خواتین ادمیاں دے لیگ وچ پا دتا گیا سی۔

## ساہتی کم
مانسی پردھان، اک مشہور لکھاری اتے شاعر ہے۔ اسدی چوتھی کتاب ارمی*-او-اچوس* (81-87833-00-9) اٹھ بولیاں وچ ترجمہ کیتا گیا۔

## حوالے

## باہری لنک

* http://www.thestatesman.com/odisha/courage-rewarded-43178.html
* http://presidentofindia.nic.in/pdfs/pr080314.pdf
* http://www.orissapost.com/epaper/080314/p2.htm

## ایہہ وی ویکھو

* خواتین قومی مہملئی اعزاز

گٹھ:جم 1962
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری
گٹھ:بھارتی فیمینسٹ
گٹھ:بھارتی عورتاں دے حقاں دے سرگرم کم کرتا
گٹھ:بھارتی عورت کارکن
گٹھ:بھارتی خواتین سماجی ورکر
گٹھ:زندہ لوک
پریتی پاٹکر

**پریتی پاٹکر **اک بھارتی سوشل ورکر اتے انسانی حق کارکن اے۔ اوہ پریرنا تنظیم دی شریک - بانی اتے ڈریکٹر اے، جس نے ممبئی، بھارت دے لال - بتی ضلعیاں وچ موڈھی کم کیتا اے،  جو کہ پیشہ ورانہ جنسی زیادتی اتے سمگلنگ توں بچیاں دی رکھیا لئی اے۔

## نجی زندگی
پریتی پاٹکر دا جم ممبئی وچ ہویا سی۔ اسدا پیؤ اک سرکاری اہلکار سی اتے اس دی ماں اک ڈیکیئر پروگرام چلاندی سی۔ اوہ ٹاٹا انسٹیچیوٹ آف سوشل سائنسیج، ممبئی توں سون تمغہ جیتو اے، جتھے اس نے سماجی کم وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی۔  اوہ سماجی اہلکار پروین پاٹکر نال ویاہی ہوئی اے।

## سرگرمی
پریتی پاٹکر پچھلے 28 سالاں توں انسان تسکری اتے پیشہ ورانہ یون استحصال دے شکار بچیاں اتے عورتاں دے بچاؤ لئی کم کر رہی اے۔19 86 وچ اس نے پریرنا دا قیام کیتا۔  انسانی تسکری اتے پیشہ ورانہ یون استحصال دے اتے عورتاں دی حفاظت اتے گرما دی سرکھیا لئی اس نوں کئی لیہاں پاؤ سماجی دخل دین لئی مانتا ملی اے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
سارہ فریزان

**سارہ فریزان** نوجوان بالغ ساہت دی اک امریکی لکھاری اے۔

اسدا پہلا ناول، 'اف یو کڈّ بی مائین' نے فیرو-گروملی اوارڈ،  ایڈمنڈ وھائیٹ اوارڈ اتے 2014 وچ بچیاں / ینگ بالغ ساہت لئی لامبدا ساہتی اوارڈ  حاصل کیتے اتے اسنوں امریکن لائبریری ایسوسی ایشن ریمبو دی لسٹ وچ سال دا سبھ توں ودھیا ایلجیبیٹی-تھیمڈ کتاباں وچوں اک منیا گیا اے۔ اس دے ہور ناول *ٹیل می اگین ہاؤ اے کرش شڈّ فیل* نوں پھر توں 2015 لئی ریمبو لسٹ وچ نامزد کیتا گیا سی،  اتے *ہیئر ٹو سٹے* اے۔

## کتابچہ

### ناول

* اف یو کڈّ بی مائین(2013) 
* *ٹیل می اگین ہاؤ اے کرش شڈّ فیل* (2014) 
* *ہیئر ٹو سٹے* (2018) 
گٹھ:امریکی شخصیتاں
### چھوٹیاں کہانیاں

* "وائے آئی لرنڈ ٹو ککّ" پھریش انک *وچ* ، لامر گائیلس (2018) ولوں اڈیٹیڈ 
* ریڈیکل ایلیمینٹ وچ "ٹیک می ود یو" *: ڈیئریڈیولز، ڈیبیونٹینس اینڈ ادر ڈونلیس گرلز 12 کہانیاں*، جیسکا سپوٹسوڈّ (2018) ولوں اڈیٹیڈ 
* آل آؤٹ وچ "د اینڈ آف د ورلڈ ایز وی نو": سونڈر مشیل (2018) ولوں اڈیٹیڈ۔ *سمچے یگ وچ کئیر ٹینز دی نو-لونگر-سیکریٹ سٹوریز* 
* ہنگری ہارٹس وچ "سائیڈ ورق": کیرلن تنگ رچمنڈ اتے ایلسی چیپمین (2019) ولوں اڈیٹیڈ *13 ٹیڈز آف فوڈ اینڈ لوَ* 

## حوالے

گٹھ:21 ویں صدی دے امریکی عورت ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:امریکی عورت ناول کار
گٹھ:21 ویں صدی دے امریکی ناول کار
راچیل گولڈ

**راچیل گولڈ** اک امریکی ناول کار اے، جسنے مشہور ناول بیئنگ ایملی لکھیا اے، ایہہ ناول ٹرانسجینڈر لڑکی دے نظریہ توں لکھیا گیا پہلا نوجوان بالغ ناول اے۔ اوہ موجودہ وچ انعام جیتو مارکیٹنگ رننیتیکار اتے بلارا اے۔ راچیل نے ایلجیبیٹی کمیونٹی وچ پرنٹ رپورٹر وجوں اک دہاکا بتایا اے۔ اسنے میکلیسٹر کالج توں انگریزی اتے مذہبی مطالعہ وچ بیچلر آف آرٹس اتے ہیملائین یونیورسٹی توں لیکھنی وچ ماسٹر آف فائین آرٹس حاصل کیتی اے۔ اوہ تکنیکی اتے اختراعی دے شوق نال خود بیان گیک اے؛ تسیں اسنوں لوکاں نوں اپنے برانڈ نوں کویں ظاہر کرنا جاں اسدے ناولاں اُتے کویں کم کرنا بارے سکھاؤن توں بناں، اکثر اسنوں اونلائین کھیڈدے ویکھ سکدے ہو۔

## ناول

* *بیئنگ ایملی* (2012)
* جسٹ گرلز(2014)
* *مائی ایئر زیرو* (2016)
* *نکو اینڈ ٹکر* (2017)
* ان د سائیلینس(2019)

## حوالے

## باہری لنک

* راچیل گولڈ دی سرکاری ویبسائیٹ
گٹھ:امریکی عورت ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:21 ویں صدی دے امریکی ناول کار
گٹھ:21 ویں صدی دے امریکی عورت ناول کار
گٹھ:ایلجیبیٹی ناول کار
گٹھ:امریکی ناول کار
گٹھ:ایلجیبیٹی لکھاری
گٹھ:امریکی لکھاری
گٹھ:ایلجیبیٹی
ہیتھر روز جونز

**ہیتھر روز جونس** فرضی  ناولاں دی اک امریکی لکھاری اے۔ اس نوں اسدی ایلپینیا لڑی دے تیجے ناول، *مدر آف سولز* دے ناول لئی 2017 گیلیکٹک سپیکٹرم اوارڈ ملیا اے۔ اسدی ایلپینیا لڑی دے پچھلے ناول *ڈاٹر آف مسٹری* اتے *د* *مسٹک* *میرج* دوواں لئی اسنوں سپیکٹرم اوارڈ لئی پھائینلسٹ کیتا گیا سی۔ جونز نے *بیبی نیمز فار ڈمیز* نامی کتاب مارگریٹ روز دے اپنام نال شائع کیتیاں سن۔

جونس نے کیلیفورنیا یونیورسٹی، برکلے توں بولی سائنس وچ پی۔ایچ۔ڈی۔ حاصل کیتی۔

اگست 2016 توں جونس نے لیسبیئن ٹاک شو دیاں لیسبیئن تریخی موتیپھ پوڈکاسٹ دیاں سب-سیریز پیش کیتیاں ہن۔

## حوالے

## باہری لنک

* ایپیسوڈ دا سوچی-پتر: لیسبیئن تریخی موتیپھ پوڈکاسٹ
گٹھ:امریکی عورت ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:21 ویں صدی دے امریکی ناول کار
گٹھ:21 ویں صدی دے امریکی عورت ناول کار
پدلا بھودیوی

**پدلا بھودیوی** اک بھارتی اے جو ساورا عورتاں نوں ادمی اتے اوہناں دے پروار دی خوراک نوں بہتر بناؤن وچ مدد کر رہی اے۔ مارچ 2020 وچ اس نوں بھارت وچ عورتاں لئی سبھ توں وڈا انعام - عورت طاقت انعام ملیا۔

## زندگی
بھودیوی ساورا قبیلہ بھائیچارے توں اے جو آندھرا پردیش وچ وساکھاپٹنم دے ستھامپیٹا وچ رہندی اے۔ اس دا گیارھاں سال دی عمر وچ ویاہ ہو گیا سی اتے ویاہ توں چھیتی بعد ہی تن بیٹیاں ہو گئیاں سن۔ اس نوں اپنے نویں پروار ولوں جسمانی اتے دماغی طور اُتے تنگ کیتا جاندا سی۔ اس دے شوہر نے اس نوں چھڈّ دتا اتے اس نے تے اس دے پروار نے پدلا جاں اس دے بچیاں دی ذمہ واری لین توں منع کر دتا۔ پھر وی اوہ اتے اس دے بچے جیو رہے سن۔ اس دے پیؤ اک چیرٹی چلاؤن جا رہے سن جس نوں "آدواسی ترقی ٹرسٹ" وجوں شروع کیتا گیا۔ 1984 وچ پدلا نے وی مدد کرنی شروع کیتی۔ اس نے 2000 وچ اپنے پیؤ نال رہن لئی واپسی توں بعد اک دہاڑیدار وجوں کم کیتا۔

اوہ کھوج کردی اے کہ 2013 وچ نیدرلینڈز اتے چین دا دورہ کردیاں اپنے کم نوں کویں سدھاریا جاوے، ایہہ ویکھن لئی کہ اوہناں نے اپنے بیج دی کاشت کویں کیتی۔ اوہ دو کمپنیاں دی ڈائریکٹر اے۔ اک کمپنی اناج نال متعلق اے اتے دوجا پیداوار وچ مدد کردی اے۔ اس نے "ایکیکرت ٹرائیبل ڈویلپمینٹ ایجنسی" (آئی۔ٹی۔ڈی۔اے۔) نال کم کیتا اے اتے اس نے آؤٹرتاں اتے بچیاں دی خوراک نوں بہتر بناؤن وچ اوہناں دی مدد کیتی اے۔

مارچ 2020 وچ اس نوں بھارت وچ عورتاں لئی سبتوں ودھیا انعام نال مانتا ملی۔ بھارت دے صدر رام ناتھ کووند نے اوہناں دے کم نوں مانتا دندے ہوئے عورت طاقت انعام حاصل کیتا سی۔

وزیر اعظم نرندر مودی نے عورتاں اتے بیواواں دے صنعت کار بنن دے رول ماڈل وجوں کم کرن دیاں اوہناں دیاں کوششاں دی تعریف کیتی۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
ڈیاناسیمونڈز

**ڈائنا سمنڈس** (جم 1953) اک آسٹریلیائی صحافی اتے کلا نقاد اے، موجودہ ویلے سٹیجنوس ڈاٹ کامّ دی اڈیٹر اتے پروپریئیٹر اے۔

سمنڈز دا جم 1953 وچ لنڈن، انگلینڈ وچ ہویا سی اتے اوہ اپنے پروار نال کینیا چلی گئی سی۔ اوہ 1977 وچ لنڈن واپس متعلق اتے ٹائم آؤٹ سمیت وکھ وکھ رسالیاں لئی لکھدی رہی اتے سہکاری سٹی لمٹس دی بانی میمبر بنی۔ 1985 وچ اوہ سڈنی ، آسٹریلیا چلی گئی اتے سڈنی مارننگ ہیرالڈ، د بلیٹن، د آستریلیائی اتے سنڈے ٹیلیگراف لئی لیکھ لکھے، جتھے اوہ آرٹس اڈیٹر سی۔ 2008 وچ اسنوں سڈنی یونیورسٹی دے سڈنی الومنی میگزین لئی  اڈیٹر نیوکت کیتا گیا سی۔ اسنے کئی ناول اتے غیر-خیالی کتاباں وی لکھیاں ہن،  جس وچ اک پرنسس ڈائنا اتے اک ڈورس ڈے بیسڈ اے اتے اوہ ویلے ویلے اُتے اک آزاد صحافی وجوں لکھدی رہی اے۔

2006 وچ اسنے اک آسٹریلیائی تھئیٹر رویو سائیٹ بناؤن لئی بھرا ڈیمئن اتے ٹم میڈن نال مل کے کم کرنا شروع کیتا۔

## کتابچہ

### کتاباں

* *سلور لائیننگ* (رومانس ناول): بیلا بکس، 2013.
* *ٹو ہیل ان اے ہینڈکارٹ: اے رولرکوسٹر رائیڈ تھرو د سائیک آف ماڈرن آسٹریلیا* : ہیچیٹ لور، 2005. ISBN&nbsp;
* *ڈائنا د ہنٹڈ: اے ماڈرن میڈیا ٹریجیڈی* : پلوٹو پریس، 2004. ISBN&nbsp;
* *سکیوڈیئریسٹ: د میکنگ آف اے میڈیا گوڈیس آسٹریلیا'ج لوَ اپھیئر ود پرنسس ڈائنا* : پلوٹو پریس، 2002. ISBN&nbsp;
* فورٹی لوَ (رومانس ناول): نیئید پریس، 1997. ISBN&nbsp;
* *ہارٹ اون فائر* (رومانس ناول): نیئید پریس، 1996. ISBN&nbsp;
* *بیئنگ وائیٹپھیلا ، ایڈ۔* *ڈنکن گراہم (پھریمینٹل 1994,  ) "سولھویں 'وھائیٹپھیلاس' اپنے مول تعلق آسٹریلیا نال جوڑدے ہن" - جس وچ بروس پیٹی، پھریڈ چینی، ٹیڈ ایگن، قم بیجلے، ویرونکا بریڈی، رابرٹ جنیپر اتے جڈیتھ رائیٹ شامل ہن۔*
* *اے سٹار از ٹورن* (اکو نام دے سنگیتک تھئیٹر دے اساری بارے) ( روبن آرچر نال ): وراگو، 1986. ISBN&nbsp;
* "پرنسس ڈی د نیشنل ڈش - د میکنگ آف اے میڈیا سپرسٹار": پلوٹو پریس، 1984. ISBN&nbsp;

### ہور کم

* "https://www.westernsydney.edu.au/__data/assets/pdf_file/0010/1492165/ALUM3340_GradLife_Summer_v08_web2.pdf " پنہ 26

## حوالے

گٹھ:جم 1953
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:صحافی
کلیئر مکناب

**کلیئر میکنب** (جم 1940 میلبورن، آسٹریلیا وچ) کلیئر کارمیکل دا قلمی نام اے۔ سڈنی وچ اک ہائی سکول استاد وجوں کریئر دی شروعات کردیاں، اسنے اپنے لکھاری جیون دی شروعات کامیڈی ناٹک اتے پاٹھ کتاباں نال کیتی سی۔ اسنے 1980 دے دہاکے دے ادھ وچ پورے ویلے لکھاری بنن لئی ادھیاپن چھڈّ دتا سی۔ اس دے جدی آسٹریلیا وچ اوہ اپنی سوے-مدد اتے بچیاں دیاں کتاباں لئی جانی جاندی اے۔

اوہ 14 اپرادھ ناولاں لئی بہت مشہور اے، جو بہت ہی مشہور ڈٹیکٹو انسپیکٹر کیرل ایشٹن اتے چھ خاصیتاں والے انڈرکور ایجنٹ ڈینس کلیور نوں درساؤندے ہن۔ اسدی تازہ لڑی وچ کیلی کینڈل، اک آسٹریلیائی لاس اینجلس وچ ٹرانسپلانٹ کیتی گئی اے، جو اپنے پیؤ دے کاروبار اتے اسدے کاروباری ساتھی نوں اگے ودھاؤن لئی اک نجی جانچکرتا بنن دا فیصلہ کردی اے۔

میکنب نے 'سسٹرس ان کرائیم' دے پردھان وجوں سیوا نبھائی اے اتے 'مسٹری رائٹرج آف امریکہ' اتے 'سائنس پھکشن رائٹرج امریکہ لکھاریاں' دی میمبر اے۔ اوہ ایلیس بی اوارڈاں دی 2006 دی میڈل جیتو اے اتے 1996 دے لیمی اوارڈ لیسبیئن مسٹری اوارڈ لئی نامزد کیتی گئی سی۔

اوہ اک امریکی عورت نال پیار وچ پین توں بعد 1994 وچ لاس اینجلس چلی گئی سی اتے ہن یو۔سی۔ایل۔اے۔ رائیٹرز ایکسٹینشن پروگرام راہیں اجے تک شائع نہ کیتے لکھاریاں نوں پڑھاؤندی اے۔

مجرمانہ سوچ توں علاوہ، میکنب نے بچیاں دے ناول، تصویر کتاباں، سوے-مدد اتے انگریزی دیاں پاٹھ-کتاباں وی شائع کیتیاں ہن۔

اوہ سال وچ گھٹو گھٹ اک وار آسٹریلیا واپس آؤندی اے تاں کہ اوہ اپنے عاصی لحظے نوں تازگی دے سکے۔

## کم

## حوالے

## باہری لنک

* کلپت سوچ: کلیئر میکنب
* کلیر میکناب دی اپنی سائیٹ 
* اپرادھ وچ بھیناں
* بھیناں ان کرائیم / لاس اینجلس چیپٹر
* امریکہ دے رہسّ لکھاری
* UCLA پھلار لکھاریاں دا پروگرام
* بیلا بکس
گٹھ:20ویں صدی دے امریکی ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1940
گٹھ:امریکی عورت ناول کار
گٹھ:Pages with unreviewed translations
گُرنام سنگھ عقیدہ

**گرنام سنگھ عقیدہ** (جم 1 دسمبر 1964) پنجابی صحافی اتے لکھاری اے۔ اج کل اوہ پٹیالہ توں پنجابی ٹربیون دا صحافی اے۔ گرنام سنگھ عقیدہ نوں 'پنجاب دے سبتوں ودھیا صحافی' وجوں اعزاز سمیت ہور انعام اعزاز وی ملے ہن۔
## کتاباں
* *جنہاں پٹھیاں کھلاں لہائیاں* --- ناول
* *[[قتل ہویا ربّ]]*–––– ناول
* *[[ککھ کنڈے]]* –––– نجّ تو حقیقت ول پینڈو سیاست بارے اپنے آپ وچ اک نویکلی کتاب،
* *[[صحافی دی موت]]*–––– پترکارتا دے کھیتر وچ آئے غیر معمولی نگھار دی جیوندی جاگدی تصویر کھچدی کتاب
* *[[سو کروڑ اکلویا]]* –––––سیاست وچ آ رہے نگھار بارے دلچسپ کتاب

## کم
* سب-ایڈیتر *چڑھدی کلا*، روزانہ اخبار (1995 to 1996)
* *اج دی آواز* روزانہ اخبار دے پٹیالہ دفتر دا انچارج (1996 to1997)
* *دیش سیوک* روزانہ اخبار دا صحافی اتے بعد چ پٹیالہ دفتر دا انچارج (1997–2008)
* *سپوکسمین* روزانہ دا پٹیالہ توں بیورو چیف (2008 to 2009)
* *دیش بدیش ٹائیمز* اتے *جن جاگرتی* دا بیورو چیف (2009–2010)
* چڑھدی کلا ٹائم ٹیوی چینل دا بیورو چیف اتے ‘پنجاب پڑچول’ ہفتہ وار پروگرام دا سنچالک (2010–2011)http://www.youtube.com/results?search_query=punjab+parchol&oq=punjab+parchol&aq=f&aqi=&aql=&gs_sm=e&gs_upl=5157l10438l0l11844l12l10l0l3l0l0l1031l1656l3-2.7-1l3l0)
* *انڈو پنجاب* ماسک اتے بعد نوں ویکلی اخبار دا اڈیٹر http://www.indopunjab.com/ 
اس دے علاوہ عقیدہ نے *پہریدار* روزانہ اخبار دے سٹاف رپورٹر وجوں اتے پیبیئین ٹیوی چینل دے (نیوز ہیڈّ) اڈیٹر وجوں وی کم کیتا اے۔
موجودہ ویلے وچ پنجابی ٹبیون وچ پٹیالہ تو پترکاری دا کم کر رہے ہن
موجودہ پتا
مکان نمبر – 49 ایف، رنجیت نگر نیڑے سیونا روڈ پٹیالہ۔

موبائل نمبر:8146001100

## حوالے

گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی لکھاری
نکی بیکر

**جینیفر ڈوڈیل، نکی بیکر** (جم 1962) دے اپنام ہیٹھ لکھن والی، امریکی پراسرار ناول کار اے۔ اس دا کردار ورجینیا کیلی لیسبیئن فکشن وچ دکھائی دین والی پہلی افریقی-امریکی جاسوس اے۔

## جیونی
ڈوڈیل، جو خود افریقی-امریکی اے، نے کیمیائی انجینیئرنگ وچ اپنی بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی اتے معیشت اتے مالیات وچ ایم بی اے کیتی اتے مالی سیواواں دے صنعت وچ آؤن توں پہلاں اک انجینیئر وجوں تھوڑھے ویلے لئی کم کیتا۔ اسدے پراسرار ناولاں وچ کردار نوجوان، سیاہ فام، لیسبیئن مالی تجزیہ کار ہندے ہن، جو شکاگو وچ رہندے اتے کم کردے ہن۔ اسنے دو انسانی ناول وی لکھے ہن۔ بیکر دا کم نائڈ پریس، بیلا بکس اتے تھرڈ سائیڈ پریس ورگے ناشراں ولوں چھاپیا گیا اے۔

ڈوڈیل دے جیون بارے جانکاری مختصر جہی مہیا اے اتے اوہ اپنی زندگی بارے نجی رہندی اے۔ اس دے دو ناول، *د لیوینڈر ہاؤس مارڈر* اتے *لونگ گڈبائز*، بیسٹ لیسبیئن رہسّ وچ لامبڈا ساہتی انعام لئی فائینلسٹ سن۔

## کم
(لسٹ:  )

### ناول

* *ان د گیم* ، 1991
* *لوینڈر ہاؤس مارڈر*، 1992
* *لونگ گڈبائز*، 1993
* *د الٹیمیٹ ایگزٹ سٹریٹجی: اے ورجینیا کیلی مسٹری*، 2001

### ناول

* "فلم نوئر"، 1995
* "نیگیٹوج"، 1996

## حوالے

گٹھ:20ویں صدی دے امریکی ناول کار
گٹھ:امریکی عورت ناول کار
گٹھ:افریقی امریکن ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1962
ایوان فرانکو

**ایوان یاکووچ فرانکو** (، ) ( – ) اک یوکرینی شاعر، لکھاری، صحافی، معیشت دان سی۔ یوکرینی بولی وچ جسوسی ناول لکھن والا اتے جدید شاعری لکھن والا ایہہ پہلا انسان سی۔

ایہہ مغربی یوکرین وچ سماج وادی اتے قوم پرست لہر دا بانی سی۔ اپنی رچنا دے نال نال اسنے دنیا مشہور لکھاریاں جویں کہ ولیئم شیکسپیئر، لورڈ بائرن، وکتور اوگو، دانتے آلیگیری، گوئیتھے ورگیاں دیاں رچناواں نوں یوکرینی وچ ترجمہ کیتا۔ تاراس شیوچینکو دے نال مل کے اسنے یوکرین دے جدید ساہتی اتے سیاسی سوچ وچار اتے کافی اثر پایا۔

## جیون
فرانکو دا جم یوکرینی پنڈ ناہیؤویچی وچ ہویا جو اس ویلے آسٹریئن سلطنت دا حصہ سی۔ ایہہ کھاندے-پیندے گھر توں سی جتھے ایہناں کول نوکر وی سی اتے ایہناں کول لگبھگ 59 کلے زمین سی۔

## حوالے

## باہری سروت

* Article on Ivan Franko from the Encyclopedia of Ukraine
* Ivan Franko ''Boa Constrictor and Other Stories''
* Ivan Franko ''Poems and Stories'' trans. by John Weir
* Ivan Franko ''Selections: Poems and Stories''
* Ivan Franko ''The Poet of Western Ukraine. Selected Poems''

گٹھ:یوکرینی شاعر
تاراس شیوچینکو

**تاراس ہریہورووچ شیوچینکو** ( – ) اک یوکرینی شاعر، لکھاری، کلاکار، عوامی اتے سیاسی شخصیت، دے نال نال لوکدھارا-ماہر تے نسل سائنسدان سی۔

## مورتاں

Image:Taras Shevchenko spb old monument 1918-1926.jpg|

|
|
File:Taras Shevchenko statue in Tbilisi.jpg|
File:Taras Shevchenko Monument - Winnipeg, Manitoba.png|
File:Taras Shevchenko Memorial - Church of the Pilgrims.JPG|
File:Buenos Aires Shevchenko.jpg|
File:Taras Shevchenko Encarnación.jpg|
File:Vladimir Putin 22 December 2000-5.jpg|
File:Tarasz Sevcsenko ukran kolto PB010340-1000.jpg|
File:Bustul lui Taras Şevcenko din Negostina1.jpg|
File:TarasShevchenko-Skopje.JPG|
File:Pomnik T. Szewczenki Warszawa 2.JPG|


## حوالے

گٹھ:یوکرینی لکھاری
گٹھ:جم 1814
گٹھ:موت 1861
راہی سرنوبت

**راہی سرنوبت** (مراٹھی:राही सरनोबत) اک عورت اتھلیٹ اے جو 25 میٹر پستول نشانیبازی وچ مقابلہ کردی اے۔ اس نے اس دا پہلا سون تمغہ 2008 دولت مشترکہ یوتھ کھیڈاں وچ پنے،بھارت وکھے ملیا۔ اوہ آئی۔ایسّ۔ایسّ۔ایفّ۔ عالمی کپ وچ 2013 اتے 2019 وچ دو وار چیمپین رہِ چکی اے۔ 2019 دی میونکھ وچ آئی۔ایسّ۔ایسّ۔ایپھّ۔ عالمی کپ جتن توں بعد اس نوں 2021 ٹوکیؤ ثمر اولمپکس وچ حصہ لین دا موقع ملیا۔ اس نے ایشیائی کھیڈاں اتے کامنویلتھ کھیڈاں وچ سونتمغے حاصل کیتے۔

## نجی جیون اتے پچھوکڑ
سرنوبت دا جم 30 اکتوبر، 1990 نوں کولہاپر، مہانراشٹر وچ ہویا۔ سکول دے دناں وچ اینّ۔سی۔سی۔ دی سکھلائی دوران اس دی جان-پچھان ہتھیاراں نال ہوئی۔ چھوٹی عمر وچ ہی اس اندر ہتھیار چلاؤن وچ دلچسپی سی۔

نشانیبازی نوں جاری رکھن دی پریرنا اس نوں یشسونی ساونت توں ملی، جو کہ سرنوبت دے سکول دی ہی ودیارتھن سی۔ ساونت دے 2006 دیاں آسٹریلیا وچ ہوئیاں کامنویلتھ کھیڈاں وچ سونتمغے دی جت نے سرنوبت اندر نشانیبازی متعلق ہور متاثر کیتا۔ سرنوبت نے کیہا کہ جد اس نے پہلی وار پستول ہتھ وچ پھڑی تاں اس نوں بہت خوشی ہوئی اتے محسوس ہویا کہ ایہی اس دے جیون دا مقصد اے۔

کھیڈ دے شروعاتی دناں وچ سرنوبت نوں کولہاپر وچ سہولتاں دی گھاٹ کارن کافی مشکلاں دا ساہمنا کرنا پیا۔ پر اس دے پروار نے اس دا پورا ساتھ دتا۔ پھر اس نے بمبئی وچ سکھلائی لین دا فیصلہ کیتا، جتھے نشانیبازی لئی ساریاں سہولتاں موجود سن۔

## پیشہ ور کامیابیاں
پونے وچ ہوئیاں 2008 یوا کامنویلتھ کھیڈاں دی 25 میٹر پستول نشانیبازی وچ سون تمغے دی حصول نال سرنوبت دے جیون وچ کجھ تبدیلیاں واپریاں۔

اس دے کھیڈ جیون وچ دوسرا پڑائ 2011 وچ آیا جد اس نے پھورٹ بینن دے آئی۔ایسّ۔ایسّ۔ایپھّ۔ عالمی کپ وچ کانسی دا تمغہ جتیا۔ پھر اس نے بھارت ولوں 2012 لنڈن اولمپکس کھیڈیا اتے 19واں تھاں حاصل کیتا۔ پر اس نے اپنی نراشا نوں بھلا کے ہور زیادہ مشق کرنا شروع کر دتا۔ اس دی محنت کامیاب ہوئی اتے اس نے 2013 دے چینگون، ساؤتھ کوریا وچ ہوئے آئی۔ایسّ۔ایسّ۔ایفّ۔ عالمی کپ وچ سون تمغہ جتیا۔ 

2015 وچ سرنوبت دے کھیڈ جیون وچ رکاوٹ آئی جد اک درگھٹنا دوران اس دی کوہنی نوں ڈونگھی سٹّ لگ گئی جس نوں ٹھیک ہون وچ لگبھگ دو سال لگ گئے۔ پھر اوہ دوبارا بھارتی قومی ٹیم دا حصہ بنی اتے جرمن کوچ منکھبیار دورجسرن نال کم کرنا شروع کیتا، جس نے مڑ توں سرنوبت نوں شریرک طور اُتے تندرست بنن اتے دماغی طاقت حاصل کرن وچ مدد کیتی۔ دورجسرن 2012 دے اولمپکس وچ سرنوبت دا مخالف مقابلہ باز سی۔ 

بعد وچ سرنوبت نے 2018 دیاں ایشیائی کھیڈاں وچ سون تمغہ جتیا۔ اس دے نال اوہ پہلی ایشیائی خواتین کھڈارن بنی جس نے نشانیبازی وچ سون تمغہ جتیا۔ کھیڈ وچ ودھیا مظاہرہ کرن اتے کافی تمغے حاصل کرن کرکے 2018 وچ سرنوبت نوں ارجن انعام نال نوازیا گیا گیا۔

اگلے سال جرمنی وچ میونکھ وکھے ہوئے آئی۔ایس۔ایس۔ایف۔ عالمی کپ وچ اس نے سون تمغہ حاصل کیتا اتے دوسری وار عالمی چیمپیئن شپ جتی۔ اس جت نال اس نے ٹوکیؤ چیمپیئن شپ وچ اپنا تھاں بنا لیا۔

## تمغے
* بھارتی قومی شوٹنگ چیمپیئن شپ وچ بہو سون تمغے
* سون تمغہ یوا کامنویلتھ کھیڈاں، پونے 2008
* سون تمغہ ایشیئن کھیڈاں 2018
* سون تمغہ آئی۔ایسّ۔ایسّ۔ایفّ۔ عالمی کپ 2013, ساؤتھ کوریا
* سون تمغہ آئی۔ایسّ۔ایسّ۔ایفّ۔ عالمی کپ 2019, جرمنی

## حوالے

گٹھ:جم 1990
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی کھڈاری عورتاں
گٹھ:زندہ لوک
ریگل کرسٹ انٹرپرائزز

1999 وچ قائم ہویا **ریگل کریسٹ اینٹرپرائیزز** (آرسیئی) لیسبیئن ساہت دا دنیا وچ تیجا سبھ توں وڈا چھوٹا پریس ناشر اے۔ ایہہ ٹیکسس دے پورٹ آرتھر وچ واقع اے۔

1999 وچ اس دے پہلے ٹائیٹل دے شائع ہون توں بعد آرسیئی دا مڈھلا فوکس لیسبیئن فکشن اُتے رہا اے۔ حالانکہ کجھ ہور ٹائیٹل وی چھاپے گئے ہن۔ پریس زیادہ تر لیسبیئن رومانس، لیسبیئن رہسّ، لیسبیئن لیکھ اتے مجموعہ، لیسبیئن کہانی ناول، اتے سملنگی سوچ دیاں رچناواں دے نال لیسبیئن اروٹکا لگھو-کہانی دیاں کہانیاں، خاص کرکے وگیان-پھائی اتے رومانس دے کھیتر وچ شائع کردا اے۔ اک عامَ سال وچ 14-20 پیپربیک ریلیز شامل ہندے ہن۔ اس دے تحت ہن تک 150 توں ودھ وی ٹائیٹل شائع ہو چکے ہن۔

آرسیئی دے بہت سارے لکھاریاں نے گولڈن کراؤن لٹریری سوسائٹی اوارڈ جتے ہن اتے اک لکھاری نوں لامبڈا ساہتی انعام لئی شارٹلسٹ کیتا گیا اے۔ اس نوں کئی ہور اوارڈ وی مل چکے ہن جنہاں وچ دِ ایلیس بی ریڈرز اوارڈ ولوں پیش کیتے گئے انعام شامل ہن۔

انعام جیتو لکھاریاں وچ شامل ہن:
# برینڈا ایڈکاک
# میلسا گڈّ
# کے ای لین
# پاؤلا اوپھٹّ
# کیٹ میکلاچلن

## ریگل کریسٹ امپرنٹ

* بلو بیکن کتاباں (نان فکشن)
* پراسرار کتاباں (سوچ / ادھرنگی)
* کئیسٹ کتاباں (ایکشن-ایڈوینچر / رہسّ)
* آرسیئی کتاباں (ناٹک)
* سلور ڈریگن کتاباں (سائنسی / سٹیبازی فکشن)
* ٹراؤباڈور بکس (شاعری)
* ییلو روز کتاباں (رومانس)
* نوجوان بالغ کتاباں 

## باہری لنک

* ریگل کریسٹ ویبسائیٹ - 
* لکھاریاں لئی آرسیئی ادھینگی سمت نردیش 
* رینبو ایبکز وکھے آرسیئی کتاباں - 
* لیسبیئن فکشن فورم - 
* *لیسبیئن پبلشنگ دا اک سرویکھن* – 7/6/2006 – AfterEllen.com 
* شیلپھ اُتے سستوس - 
* لوری ایل جھیل دا لیسبیئن فکشن غلبہ اے
* لیسبیئن ساہت تنظیم گولڈن کراownن لٹریری سوسائٹی

## حوالے

گٹھ:فیمینسٹ کتاب ناشر کمپنیاں
گٹھ:ایلجیبیٹی کتاب ناشر کمپنیاں
خرستینا سلویئی

**خرستائنا اوانیونا سولوویئے**(  ; جم 17 جنوری 1993 وچ دروہوبیچ، لویو اوبلاسٹ، یوکرین) اک یوکرینی - لیمکو لوک گلوکارہ اے۔

## جیونی
سولوویئے دا جم 17 جنوری 1993 نوں دروہوبیچ دے کورل کنڈکٹراں دے پروار وچ ہویا سی۔

اوہ اپنے پروار نال لویو چلی گئی اتے تن سالاں لئی کوئر "لیمکوونا" وچ لمکو دے لوک گیت گائے۔  خرستائنا مول روپ توں تیجا حصہ لیمکو اے۔ اسنے اعوان پھرانکو نیشنل یونیورسٹی لویو دی پھلولوجیکل فیکلٹی توں گریجوئیشن کیتی۔

## سنگیتک کریئر

### 2013: ہولوس کرینی
2013 وچ خرستائنا نے ووئس - ہولوس کرینی دے یوکرینی اڈیشن وچ حصہ لیا۔ اسنے سوییتوسلاو وکارچک دی ٹیم حاصل کیتی اتے مقابلے دے سیمیفائنل وچ پہنچی۔ شرکت کردیاں اسنے بہت یوکرینی لوک گیت گائے۔

### 2015: ''زیوا ووڈا''
2015 وچ سولوویئے نے اپنی پہلی ایلبم "زیوا ووڈا" جاری کیتی (یوکرینیائی: Жива вода; لونگ واٹر) جس وچ 12 گانے (لیمکو اتے یوکرینی مول دے دس لوک گانے اتے اپنے ولوں لکھے گئے دو) شامل سن۔

### 2018 – موجودہ: ''لیوبی ڈروہ''
24 اکتوبر نوں خرستائنا نے اپنی دوجی سٹوڈیؤ ایلبم "لیوبی ڈروہ" (یوکرینیائی: Любий друг; پیارے متر) جاری کیتی اے۔

## ڈسکوگرافی

### سٹوڈیؤ ایلبم

* 2015&nbsp;- زیوا ووڈا (Жива вода)
* 2018&nbsp;- لیوبی ڈروہ (Любий друг)

## سنگیت ویڈیو

## حوالے

گٹھ:21ویں صدی دیاں گوکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1993
گٹھ:یوکرینی گوکاراواں
کیترینا کلیتکو

**کیترینا اولیکسندریونا کلیتکو** (یوکرینیئن Катерина Олександрівна Калитко ; جم 8 مارچ 1982 ونیتسیا، یوکرین) اک یوکرینی لکھاری اتے مترجم اے۔ اسنے 2017 جوسیپھ کانریڈ ساہت انعام جتیا اے۔

اسنے کیف-موہلا اکیڈمی دی نیشنل یونیورسٹی توں پڑھائی کیتی۔ اس دا کم میریڈیئن زارنووٹز ولوں شائع کیتا گیا اے۔ اسنے انٹرمیجو مختصر کہانی میلہ دا قیام کیتا۔

## کم

; نکیاں کہانیاں
* ایم (ایچ) ییسٹیریا
* دی لینڈ آف آل دوز لوسٹ، اور کریپی لٹل ٹیلز

; شاعری
** Посібник зі створення світу [ورلڈ کرئیشن گائڈ]۔ ونیتسیا 1999.
** Сьогоднішнє завтрашнє [مور ٹڈے، مور ٹمارو] کیو 2001.
** Портретування асфальту [اسپھالٹ پورٹرائل]۔ کیو 2004.
** Діалоги з Одіссєем [ڈائلوگ ود اوڈیسیئس]۔ کیو 2005.
** Сезон штормів [سٹورمی سیزن]۔ کیو 2013.
** Катівня۔ Виноградник۔ Дім [ٹورچر ریک، وائنیارڈ۔ ہاؤس]۔ لویو 2014.
* Ніхто нас тут не знає، і ми - нікого [نوبوڈی نوز اس ہیئر - اینڈ وی (نو) نوبوڈی]۔ چیرنوتسی 2019 

## حوالے

گٹھ:جم 1982
گٹھ:یوکرینی شاعر
آخیل

**اخیلیز** (، *Akhilleus*، ) اک مہان یونانی اساطیری جنگجو سی۔ یونانی مندے سن کہ اس توں مہان جنگجو اج تک پیدا نہیں ہویا۔ اوہ ٹرائے دے لڑائی دا مہاہیرو سی اتے ہومر دے مہانکاوِ الیاڈ دا ہیرو وی سی۔ اوہ اوہناں یودھیاں وچوں سبھ توں سندر سی جہناں نے ٹرائے دے خلاف لڑائی لڑی سی۔

اوہ ننپھ تھیٹس اتے پیلیئس دا پتر سی، جو مرمڈونس دا راجا سی۔ جیوس اتے پوسائڈن دونوں تھیٹس نال ویاہ کرنا چاہندے سن جدوں تک کہ پرومیتھیئس نے جیوس نوں ایہہ بھوکھوانی نہیں دسی کہ تھیٹس دا پتّ اپنے پیؤ توں مہان ہووےگا۔ تد جیوس اتے پوسائڈن نے تھیٹس نوں پیلیئس نال ویاہ کرن دتا۔ پیلیئس انسان اتے تھیٹس دیوی سی۔ یونانی دیومالا ایہہ اکماتر اداہرن اے کہ کسے دیوی نے کسے نشور آدمی نال ویاہ کیتا ہووے۔ تھیٹس نے [اخیلیز|اکیلیز] نوں امر کرن لئی اسنوں گٹے کولوں پھڑکے، ندی ستائکس وچ غوطہ دعا دتا۔ اس طرحاں اس دا سارا سریر (اڈی نوں چھڈّ کے جو پانی وچ تر نہیں ہوئی سی) ہتھیاراں دے اثر توں نرلیپ ہو گیا۔

گٹھ:یونانی اساطیر
بھارت وچ سفارتی مشناں دی لسٹ

right|thumb|400x400px| بھارت وچ سفارتی مشناں دا نقشہ
ایہہ **[[بھارت]]** وچ **سفارتی مشناں** دی اک لسٹ اے۔ بھارت دا راجگڑھ، نویں دلی 152 دوتاواس / ہائی کمیشن اتے 18 ہور نمائندیاں دی میزبانی کردی اے۔ بھارت وچ بہت سارے دوتاواس نیپال، بنگلہ دیش، سری لنکا، بھوٹان اتے مالدیپ دے نزدیکی دیساں نوں دوہرا مانتا حاصل ہن۔ ونج سفارت خانےآں نوں اس لسٹ توں باہر رکھیا گیا اے۔

جنوری 2017 وچ، بھارت دے وزیر منڈل نے دوارکا، دلی دے دوجے ڈپلومیٹک انکلیو 34 ہیکٹیئر اُتے 39 دیساں لئی بنن دی پروانگی دے دتی سی، اس توں بعد چانکیاپری لئی وی پروانگی دتی گئی۔ 

## سفارت خانے/ ہائی کمیشن
**نویں دلی**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## مشن
**نویں دلی**

*  (وفد)
*  Sahrawi Arab Democratic Republic (Representative Office)
*  Taiwan (Taipei Economic and Cultural Center in India)

## غیر-رہائشی دوتاواس

*  (Abu Dhabi)
*  (نیویارک شہرy)
*  (نیویارک شہر)
*  (Beijing)
*  (نیویارک شہر)
*  (Beijing)
*  (Kuwait City)
*  (Abu Dhabi)
*  (Beijing)
*  (Abu Dhabi)
*  (نیویارک شہر)
*  (Tehran)
*  (Beijing)
*  (Kuwait City)
*  (نیویارک شہر)
*  (Kuwait City)
*  (Abu Dhabi)
*  (Abu Dhabi)
*  (Muscat)
*  (Tokyo)
*  (Abu Dhabi)
*  (San Marino)
*  (نیویارک شہر)
*  (نیویارک شہر)
*  (Beijing)
*  (جکارتا)
*  (ابو دھابی)
*  (نیویارک شہر)
*  (جکارتا)

## ڈپٹی ہائی کمیشن / کونسلیٹ جنرل / کونسلیٹ

### اگرتلا
*  (Assistant High Commissio

### احمدآباد

* 

### بنگلور

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### چنڈی گڑھ

* 

### چینئی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (Taipei Economic and Cultural Center in Chennai) 
* 
*  (Deputy High Commission)
*  (Consulate General)

### گوہاٹی

*  (Assistant High Commission)
* 

### حیدرآباد (تیلنگانا)

* 
* 
* 
* 
*  (Consulate General)

*  Australia
*  Bangladesh
* 
*  Canada
* 
* 
* 
*  Italy
* 
*  Myanmar
* 
*  Russia
* 
*  Thailand
*  United Kingdom
*  United States(Consulate General)

### کولکاتہ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* (Consulate General)

### ممبئی

### پنجی

* 

### پانڈچری

* 

### ترووننتپرم

* 
* 

## سابقہ سفارت خانے

* 

## حوالے
نینا متویئینکو

thumb|211x211px| نینا متوییینکو 
**نینا مائیتروفنیونا متوییینکو** (  )، اک یوکرینی گلوکارہ اتے یوکرین دے کلاکار لوکاں وچوں اک اے۔

متوییینکو دا جم 10 اکتوبر 1947 نوں نیدلیئیسچے، سوویت یونین (- اج یوکرین ) وچ یوکرین ایس۔ایس۔آر۔ ویلے ہویا سی۔ اسنے 1975 وچ کیو یونیورسٹی وچ یوکرینی پھلولوجی وچ اپنی پڑھائی پوری کیتی۔ 1968 وچ اسنے ہریری ویریؤوکا دے ناں اُتے یوکرینی سٹیٹ پھوک کوئر دے ووکل سٹوڈیؤ وچ داخلہ لیا اتے جلدی ہی اکلی اس سنگیت وچ ماہر بن گئی۔ 1988 وچ اسنے شیوچینکو قومی انعام حاصل کیتا، جو کہ تاراس شیوچینکو دے ناں تے رکھیا گیا اک یوکرینی راج انعام سی۔

اسدے کم وچ کئیں یوکرینی لوک گانے شامل ہن۔ نینا سنگیتکار ییون سٹینکووچ، مائیروسلاو سکورک، ارینا کریلنا ، ہینا ہیوریلیٹس اتے کئی ہوراں ولوں رچنا دی پہلی پیشکار اے۔ اسنے ریڈیو اتے ٹیلیوژن دیاں کئی فلماں وچ مظاہرہ کیتا اے۔

1966–1991 تک اوہ ییوکرینی سٹیٹ فوک کوئر دی اکلوتی کلاکار سی۔ 1968 توں لوک تکونی "زلوتی کلیوچی" دی اک میمبر سی۔ اجوکے ویلے وچ اوہ کیو کیمریٹا آرکیسٹرا اتے کوسٹینتن چیچنی ارلی سنگیت دے گروہ نال پیشکاری کردی اے۔

اسنے میکسیکو، کینیڈا، یونائیٹڈ سٹیٹ، چیکوسلوواکیا، پولینڈ، پھنلینڈ، کوریا، فرانس، لاطینی امریکہ وچ مظاہرہ کیتا۔ اس کول یوکرینی لوک گیتاں دیاں بہت ساریاں رکارڈنگاں ہن۔

## حوالے

گٹھ:21ویں صدی دیاں گلوکاراواں
گٹھ:20ویں صدی دیاں گلوکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1947
گٹھ:یوکرینی گلوکاراواں
کرپال کور زیرا

ڈاکٹر **کرپال کور زیرا** (9 ستمبر 1929 – 28 فروری 2021) اک پنجابی ساہتکار اتے سماجسیوی شخصیت سی۔ اوہ مرکزی پنجابی لکھاری سبھا دے میت پردھان اتے سیکٹری رہے اتے پنجاب عورت سبھا دے آگوُ کارکن وجوں کم کردے رہے۔ پیشے وجوں اوہ اک ہومیؤپیتھی ڈاکٹر اے۔

## لکھتاں

### ناول
* *ماتا سلکھنی*
* *دھرتی دی دھی-ماتا گزری*
* *ماں گنگا*
* *سمرپن-ماتا صاحب دیوا*
* *دیپ بلدا رہا*
* *میں توں میں تک*
* *باہرلی کڑی*

### شعری مجموعہ
* *ممتا*
* *کدوں سویرا ہوئِے*
* *کسم کلی*

### شعری ناٹک
* *ندی تے عورت*
* *مانوتا*
## حوالے

گٹھ:پنجابی لکھاری