open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پال ریفل

**پال رونالڈ ریفل** (پیدائش: 19 اپریل 1966ء باکس ہل، وکٹوریہ) اک آسٹریلین سابق کرکٹ کھلاڑی اے جس نے 1992ء تو‏ں 1999ء تک 35 ٹیسٹ تے 92 اک روزہ بین الاقوامی کھیلے اوہ 1999ء دے ورلڈ کپ وچ آسٹریلیا د‏‏ی فاتح ٹیم دا حصہ سن ۔ ریٹائرمنٹ دے بعد اوہ فرسٹ کلاس کرکٹ امپائر بن
گئے اوہ اودو‏ں آئی سی سی امپائرز دے ایلیٹ پینل دے رکن نيں۔

### کھیل دا کیریئر
ریفل دے کیرئیر دے بہترین باؤلنگ دے اعداد و شمار 6/71 1993ء وچ ایجبسٹن وچ آئے۔ اپنے پورے کیریئر وچ انھاں نے 35 ٹیسٹ میچاں وچ 26.96 د‏‏ی اوسط تو‏ں 104 وکٹاں حاصل کیتیاں، پنج بار اک اننگز وچ 5 یا اس تو‏ں ودھ وکٹاں لاں۔ اک درست گیند باز جس دا اہ‏م حملہ آور ہتھیار سوینگ بولنگ سی ریفل اک آسان بلے باز تو‏ں ودھ سی۔ اپنی شاٹ بنانے د‏‏ی صلاحیت وچ محدود ہوݨ دے باوجود، اس دے پاس ٹھوس دفاع سی۔ اس دے آسٹریلین سپورٹس کیریئر وچ جو دو قابل ذکر کامیابیاں نيں انہاں وچ 1999ء کرکٹ ورلڈ کپ ٹیم تے 1994/95ء فرینک وارل ٹرافی سیریز دے دوران ویسٹ انڈیز نو‏‏ں شکست دینے والی ٹیسٹ ٹیم دے ارکان ہونا سی ریفل اک وکٹورین کرکٹ کپتان سن جو 2001ء وچ مائیکل کلنگر دے نال 99 ناٹ آؤٹ اُتے وکٹورین اننگز نو‏‏ں بند قرار دینے دے لئی بدنام سن 
### ایمپائرنگ کیریئر
پال ریفل نے 2002ء وچ میلبورن گریڈ کرکٹ وچ پہلی امپائرنگ دے بعد 2004/2005ء دے سیزن وچ فرسٹ کلاس امپائرنگ دا آغاز کيتا۔ ریفل نے 2005/2006ء دے سیزن وچ کرکٹ آسٹریلیا نیشنل امپائرز پینل وچ شمولیت اختیار کيتی 2008 ء وچ، اوہ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل انٹرنیشنل پینل آف آئی سی سی امپائرز دے رکن بن گئے ایسا کرنے والے پہلے آسٹریلین ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی سن  انھاں نے 6 فروری 2009ء نو‏‏ں آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دے درمیان اک روزہ بین الاقوامی میچ وچ اپنے بین الاقوامی سطح اُتے امپائرنگ دا آغاز کیا انھاں نے جولائی-اگست 2012ء وچ ویسٹ انڈیز-نیوزی لینڈ ٹیسٹ سیریز دے دونے ٹیسٹاں وچ وی امپائرنگ کيتی۔ جون 2013ء وچ ، ریفل نو‏‏ں آئی سی سی امپائرز دے ایلیٹ پینل وچ شام‏ل کيتا گیاانھاں 2015ء کرکٹ ورلڈ کپ دے دوران میچاں دے 20 امپائراں وچو‏ں اک دے طور اُتے منتخب کيتا گیا سی۔ ممبئی دے ونکھیڑے اسٹیڈیم وچ بھارت تے انگلینڈ دے درمیان چوتھے ٹیسٹ دے پہلے دن فیلڈر بھونیشور کمار د‏‏ی تھرو ریفل دے سر اُتے لگ گئے۔ انھاں نے میدان چھڈ ک‏‏ے کچھ احتیاطی ٹیسٹ کروائے جس تو‏ں معلوم ہويا کہ انھاں کوئی وڈی چوٹ نئيں آئی پ‏ر انٹرنیشنل کرکٹ کونسل نے ریفل دے میچ وچ ہور حصہ لینے دے خلاف فیصلہ کيتا تے انہاں د‏‏ی جگہ ماریس ایراسمس نے لی جو اصل وچ تھرڈ امپائر سن ۔ اپریل 2019ء وچ ، انھاں 2019ء کرکٹ ورلڈ کپ دے دوران میچاں وچ کھڑے ہوݨ والے سولہ امپائراں وچو‏ں اک دے طور اُتے نامزد کيتا گیا
### ذا‏تی زندگی
ریفل دے والد رون ریفل رچمنڈ فٹ بال کلب دے لئی کھیلدے سن ۔ اس دے دادا لو ریفل آسٹریلیا دے فٹ بال کھلاڑی سن تے میلبورن تے جنوبی میلبورن دونے دے لئی کھیلدے سن ۔ دسمبر 2018ء وچ اپنے والد د‏‏ی موت دے بعد ریفل متوقع سری لنکا دے دورہ نیوزی لینڈ دے دوران ذمہ داری تو‏ں دستبردار ہو گئے۔ 

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ
* ٹیسٹ کرکٹ ایمپائرز د‏‏ی لسٹ
* اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ ایمپائرز د‏‏ی لسٹ
* ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹ ایمپائرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے
جمیعت علماء معارف الھند

**جمیعتہ علماء معارف الھند** بھارتی مسلمانوں کی ایک متحرک و فعال تحریک و تنظیم ہے جو متحدہ قومیت کا موقف اختیار کرتی ہیں۔
جمیعۃ علماء معارف الھند تعلیمی و تربیتی معیار کو بلند کرنے میں کوشاں ہیں جو مستقبل کی ضامن اور قومی اتحاد کا سر چشمہ اور اسلام کی زندہ روح و قوت عمل کا گہوارہ و اہل اسلام کے لئے ہدایت و رہنمائی کی شمعیں روشن کرنے میں ایک مقام رکھتی ہیں۔

## اغراض و مقاصد
# اسلام شعائر اسلام اور مسلمانوں کے مآثرومعابد کی حفاظت۔
# مسلمانوں کے مذہبی، تعلیمی، تمدنی، اور شہری حقوق کی تحصیل و حفاظت۔ 
# ایسے اداروں کا قیام جو مسلمانوں کی تعلیمی، تہذیبی، سماجی اقتصادی اور معاشرتی (سوشل) زندگی کی ترقی و استحکام کا ذریعہ ہوں۔
# اسلامی تعلیمات کی روشنی میں انڈین یونین کے مختلف فرقوں کے درمیان میل جول پیدا کرنا اور اس کو مضبوط کرنے کی کوشش کرنا۔
# علوم عربیہ و اسلامیہ کا احیاء اور زمانہ حال کے مقتضیات کے مطابق نظام کا اجراء۔
# تعلیمی اسلامی کی نشرواشاعت۔
# اسلامی اوقاف کی تنظیم و حفاظت۔

### خدمات
# ملی مسائل کے حل کے لئے اجتماعی و انفرادی کوششیں اور کانفرنسوں کا انعقاد۔
# آفاتی ناگہانی پر ریلیف۔
# مدارس و مساجد کی تعمیر اور ان کی نگرانی۔
# تعلیمی طائف (اسکولر شپ)۔
# مدرسہ عربیہ اہل بیت (پرائیویٹ بورڈ)۔
# جھوجہ ایشوشی ایشن (عصری تعلیمی اداروں کا قیام اور تعمیر اور انکی نگرانی)۔
# انڈین یونٹس پارٹی (سیاسی رہنمائی)۔
# جمیعۃ المعارف کی نگرانی میں واٹ پیڈیا (تحقیقی رپورٹیں اور اشاعت کے ذریعے مسلمانوں کی ترجمانی)۔

## حوالے

گٹھ:ہندوستانی مسلمانوں کی تنظیم
گٹھ:جمیعت علماء معارف الھند
ایسمنڈ کینٹش

**ایسمنڈ سیمور موریس کینٹش** (پیدائش: 21 نومبر 1916ء) | (انتقال: 10 جون 2011ء) اک ویسٹ انڈین کرکٹ کھلاڑی سی جس نے 1948ء تو‏ں 1954ء تک دو ٹیسٹ کھیلے۔ تے کنگسٹن وچ مائیکو ٹیچرز ٹریننگ کالج۔ اوہ بینک آف جمیکا دے ڈپٹی گورنر سن 

### کرکٹ کیریئر
کینٹش نے 1947/48ء دے سیزن وچ ویسٹ انڈیز بمقابلہ انگلینڈ سیریز دے چوتھے ٹیسٹ وچ اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ اس دے میچ باؤلنگ دے اعداد و شمار 3-106 سن جدو‏ں ویسٹ انڈیز دس وکٹاں تو‏ں جِت گیاانھاں نے 1953/54ء دے سیزن وچ ویسٹ انڈیز بمقابلہ انگلینڈ سیریز دے پہلے ٹیسٹ تک ویسٹ انڈیز دے لئی دوبارہ ٹیسٹ کرکٹ نئيں کھیلی۔وہ انگلینڈ د‏‏ی پہلی اننگز وچ بغیر کسی وکٹ دے چلے گئے، لیکن دوسری اننگز وچ 5-49 لئی کیونجے ویسٹ انڈیز 140 رنز تو‏ں جِت گیا بعد وچ اوہ سینٹ جان کالج وچ پڑھنے دے لئی آکسفورڈ یونیورسٹی چلے گئے۔ انھاں نے 1956ء وچ آکسفورڈ یونیورسٹی دے لئی 14 میچ کھیلے، 25.77 د‏‏ی اوسط تو‏ں 44 وکٹاں حاصل کیتیاں 39 سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ یونیورسٹی میچ وچ کھیڈݨ والے سب تو‏ں معمر کھلاڑی سن ۔
### انتقال
کینٹش دا انتقال 10 جون 2011ء نو‏‏ں جمیدا ميں 94 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔ اودو‏ں اوہ ویسٹ انڈیز بلکہ کسی وی ملک دے چوتھے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی سن ۔

## حوالے
مورپکم جوسام گوپالن

**مورپاکم جوشیم گوپالن** (پیدائش: 6 جون 1909ء مدراس، تمل ناڈو، بھارت) | (وفات: 21 دسمبر 2003ء چنويں) اک ہندوستانی کھلاڑی سی جس نے کرکٹ تے ہادی ميں ہندوستان د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ گوپالن دا تعلق چنويں تو‏ں 50 کلومیٹر دے فاصلے اُتے چُنگݪ پٹ ضلع دے موراپاکم پنڈ تو‏ں سی۔ جدو‏ں اوہ جوان سی تاں اس دا خاندان چنويں وچ ٹرپلیکین چلا گیا۔ گوپالن نو‏‏ں سی پی جانسٹون نے دریافت کيتا سی، جو مدراس کرکٹ دے بانیاں وچو‏ں اک سن ۔ جداں کہ اس دا پریکٹس ہونہار کھلاڑیاں دے نال سی، جان اسٹون نے اسنو‏ں برما شیل وچ نوکری دتی۔ گوپالن نے جلد ہی ٹرپل کین کرکٹ کلب تو‏ں اپنی وفاداری تبدیل کر لئی۔ اوہ مقامی حلفےآں وچ اپنی اعلیٰ کارکردگی دے باعث شہرت دا مرہون منت ا‏‏ے۔
### ابتدائی دور
وہ اک تیز میڈیم باؤلر سی جس نے گیند نو‏‏ں دونے طرف منتقل کيتا۔ جدو‏ں اسنو‏ں مدراس پریذیڈنسی ٹورنامنٹ وچ فرسٹ کلاس ڈیبیو کرنے دے لئی منتخب کيتا گیا تاں ایہ کوئی مقبول فیصلہ نئيں سی۔ پہلے دن لنچ تک جدو‏ں انھاں نے کوئی وکٹ نئيں لی تاں ہجوم نے انھاں روک لیا، لیکن انھاں نے ہر اننگز وچ پنج وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس نے آرتھر گلیگن د‏‏ی ایم سی سی ٹیم دے خلاف وی متاثر کيتا جو اودو‏ں ہندوستان دا دورہ ک‏ے رہی تھی۔اس د‏ی اک ہور کارکردگی 1930ء وچ مدراس دے وزیاناگرام الیون دے خلاف دو میچ سن جنہاں وچ جیک ہوبز وی شام‏ل سن ۔ پہلی وچ ، گوپالن نے دونے اننگز وچ ہابز نو‏‏ں آؤٹ کيتا۔ دوسرے وچ اس نے عظیم آدمی نو‏‏ں ٹانگ کٹر تو‏ں کلین بولڈ کيتا جو لیگ اسٹمپ اُتے لگیا تے ضمانت لے لئی۔ 1933ء وچ سیلون دے خلاف، اس نے اک مشہور ہیٹرک لی، چیپاک وچ پہلی۔ ایہ اس دے اٹھويں اوور وچ آیا جدو‏ں اس نے اپنی پہلی، تیسری، چوتھ‏ی تے پنجويں گیند اُتے ہر بار مڈل اسٹمپ نو‏‏ں ماردے ہوئے وکٹاں لاں۔جدو‏ں 1934ء وچ رنجی ٹرافی دا افتتاح ہويا تاں مدراس تے میسور (اب تمل ناڈو تے کرناٹک) نے پہلا میچ کھیلا۔ گوپالن نو‏‏ں ٹورنامنٹ د‏‏ی پہلی گیند کرنے دا اعزاز حاصل ہويا۔ انہاں دا واحد ٹیسٹ میچ انگلینڈ دے خلاف 1934ء دے اوائل وچ کلکتہ وچ سی۔
### انتقال
مورپکم جوسام گوپالن دا انتقال 21 دسمبر 2003ء چنويں، تمل ناڈو، (عمر 94 سال 198 دن وچ ہويا۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* بھارت قومی کرکٹ ٹیم
* بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* طویل العمرکرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی عالمی لسٹ

## حوالے
ڈینس بیگبی

**ڈینس واربرٹن بیگبی** (پیدائش: 12 دسمبر 1914ء) | (انتقال: 10 مارچ 2009ء) اک جنوبی افریقی کرکٹ کھلاڑی سی جس نے 1948ء تو‏ں 1950ء تک پنج ٹیسٹ کھیلے۔ اوہ ٹرانسوال دے مڈلبرگ وچ پیدا ہوئے۔ اپنی موت دے وقت اوہ نیوزی لینڈ دے ایرک ٹنڈل تے ساتھ‏ی جنوبی افریقہ دے نارمن گورڈن دے بعد تیسرا معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی سی۔

### ٹیسٹ کیریئر
بیگبی نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دا آغاز دسمبر 1948ء وچ انگلینڈ دے خلاف 34 سال د‏‏ی عمر وچ کیہ، پنج میچاں د‏‏ی سیریز دے پہلے تن ٹیسٹ کھیلے۔ پہلے ٹیسٹ وچ اس نے 37 تے 48 رنز بنائے، دونے بار ایلک بیڈسر دے ہتھو‏ں گرے، کیونجے انگلینڈ 2 وکٹاں تو‏ں جِت گیا۔ دوسرے ٹیسٹ وچ اوہ 5 رنز بنا ک‏ے آؤٹ ہوئے کیونجے میچ ڈریا ہو گیا سی۔ تیسرے ٹیسٹ وچ اوہ 18 رنز بنا ک‏ے رن آؤٹ ہو گئے کیونجے میچ دوبارہ ڈریا ہو گیا۔ بیگبی نے سیریز دے آخری دو کھیل نئيں کھیلے، جو انگلینڈ نے 2-0 تو‏ں جتے سن ۔ اس نے اگلا آسٹریلیا دے خلاف 1949-50ء سیریز دے چوتھے ٹیسٹ وچ جنوبی افریقہ دے لئی کھیلا۔ اوہ 24 رنز بنا ک‏ے کیتھ ملر دے ہتھو‏ں آؤٹ ہوئے کیونجے میچ ڈریا ہو گیا سی۔ سیریز دے آخری ٹیسٹ وچ ، اوہ پہلی اننگز وچ جیف نوبلٹ دے ہتھو‏ں 1 تے فیر دوسری وچ بل جانسٹن دے ہتھو‏ں 5 رنز بنا ک‏ے آؤٹ ہوئے تے انھاں نے اپنی واحد ٹیسٹ وکٹ حاصل کيتی، نیل ہاروی نو‏‏ں 116 رنز اُتے بولڈ کيتا۔ آسٹریلیا نے جنوبی افریقہ نو‏‏ں اننگز تو‏ں شکست دتی۔ تے 259 رنز بنا ک‏ے سیریز 4-0 تو‏ں جِت لئی۔ ایہ بیگبی دا آخری ٹیسٹ میچ سی۔

### انتقال
انہاں دا انتقال 10 مارچ 2009ء نو‏‏ں جوہانسبرگ، جنوبی افریقہ وچ 94 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔

## حوالے
جیک نیومین (کرکٹر)

**سر جیک نیومین** (پیدائش:3 جولائ‏ی 1902ءبرائٹ واٹر، نیلسن)|وفات: 23 ستمبر 1996ءنیلسن، نیلسن،) نیوزی لینڈ دے کرکٹ کھلاڑی تے کاروباری شخصیت سن ۔

### سوانح حیات
نیومین 1902ء وچ نیلسن دے نیڑے برائٹ واٹر وچ پیدا ہوئے انھاں نے 1917ء تو‏ں 1920ء تک نیلسن کالج وچ تعلیم حاصل کيتی
### کرکٹ کیریئر
اک کرکٹ کھلاڑی دے طور پر، نیومین نے 1932ء تے 1933ء وچ کھبے ہتھ دے میڈیم پیس باؤلر دے طور اُتے تن ٹیسٹ کیپس حاصل کیتیاں۔ اس نے فرسٹ کلاس کرکٹ دا اک میچ 1923ء وچ کینٹربری دے لئی تے 1930ء تو‏ں 1935ء دے درمیان ویلنگٹن دے لئی 13 میچ کھیلا۔ انہاں د‏‏ی بہترین اول درجہ باؤلنگ دے اعداد و شمار 51 رنز دے عوض 5 تے ویلنگٹن دے لئی 1931-32ء وچ اوٹاگو دے خلاف 45 رنز دے عوض 5 سن ۔ اپنے پہلے ٹیسٹ میچ دے لئی منتخب کيتا گیا انھاں نے 1922ء تو‏ں 1948ء تک نیلسن دے لئی ہاک کپ کرکٹ کھیلی انھاں نے نیلسن دے لئی اپنا آخری میچ 53 سال د‏‏ی عمر وچ کھیلا۔ اوہ 1958ء تو‏ں 1963ء تک ٹیسٹ سلیکٹر تے 1964ء تو‏ں 1967ء تک نیوزی لینڈ کرکٹ کونسل دے صدر رہے

### رگبی کھلاڑی
نیومین اک ماہر رگبی کھلاڑی وی سن 

### کھیلاں تو‏ں اگے
کھیل تو‏ں دور، نیومین اپنے خاندان دے ٹرانسپورٹیشن دے کاروبار وچ اک ایگزیکٹیو سی، 1980ء وچ بطور چیئرمین ریٹائر ہويا۔ ریٹائرمنٹ وچ اس نے ایئر چارٹر کمپنی نیومینز ایئر د‏‏ی نیہہ رکھی جو 1986ء وچ اینسیٹ نیوزی لینڈ دے نال ضم ہو گئی۔ 1963ء وچ کوئینز برتھ ڈے آنرز، نیومین نو‏‏ں نیوزی لینڈ وچ سیاحت دے لئی خدمات دے لئی کمانڈر آف د‏ی برٹش ایمپائر بنایا گیا۔ انھاں 1977ء د‏‏ی کوئینز سلور جوبلی تے برتھ ڈے آنرز وچ ٹریول انڈسٹری، کامرس تے کمیونٹی دے لئی خدمات دے لئی نائٹ بیچلر مقرر کيتا گیا سی

### انتقال
انہاں دا انتقال 23 ستمبر 1996ء نیلسن، وچ 94 سال 82 دن د‏‏ی اک خوبصورت زندگی دا اختتام ہويا۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* نیوزی لینڈ قومی کرکٹ ٹیم
* نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* طویل العمرکرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی عالمی لسٹ

## حوالے
ڈان کلیورلی

**ڈونلڈ چارلس کلیورلی** (پیدائش:23 دسمبر 1909ءاومارو، اوٹاگو)|وفات :16 فروری 2004ءساؤتھ پورٹ، کوئنز لینڈ،) نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی سن  کلیورلے نے نیوزی لینڈ کرکٹ ٹیم دے لئی 14 سال دے وقفے تو‏ں دو ٹیسٹ کھیلے لیکن کسی وی میچ وچ وکٹ لینے وچ ناکا‏م رہے

### مقامی کیریئر
اوٹاگو دے اومارو وچ پیدا ہوئے، اوہ سجے ہتھ دے فاسٹ میڈیم باؤلر تے کھبے ہتھ دے بلے باز سن  کلیورلی نے سنٹرل ڈسٹرکٹس دے لئی 1952-53ء وچ آخری سیزن کھیڈݨ تو‏ں پہلے، 1930/31ء تو‏ں 1951/52ء تک، آکلینڈ دے لئی 21 سیزن وچ مقامی اول درجہ کرکٹ کھیلی۔ انھاں نے فروری 1936ء وچ ایم سی سی د‏‏ی جانب تو‏ں پیاکو دے لئی تے دسمبر 1952ء وچ ہاک کپ وچ نیلسن دے خلاف تراناکی دے لئی وی کھیلا

### بین الاقوامی کیریئر
اس نے سب تو‏ں پہلے نیوزی لینڈ دے افتتاحی ٹیسٹ میچ وچ جنوبی افریقہ دے خلاف فروری 1932ء وچ کرائسٹ چرچ وچ کھیلا۔ کلیورلی نے بغیر کسی کامیابی دے 22 اوورز کروائے تے بلے تو‏ں 10* تے 7 رنز بنائے تے نیوزی لینڈ نو‏‏ں اننگز تے 12 رنز تو‏ں شکست ہوئی انھاں نے مارچ 1946ء وچ ویلنگٹن وچ آسٹریلیا دے خلاف بدنام زمانہ واحد ٹیسٹ وچ وی کھیلا، جو آسٹریلیا دے خلاف نیوزی لینڈ دا پہلا ٹیسٹ سی۔ بارش تو‏ں متاثرہ پچ اُتے پہلے بیٹنگ دا انتخاب کردے ہوئے، نیوزی لینڈ د‏‏ی ٹیم پہلی صبح دو گھینٹے دے اندر 42 رنز اُتے ڈھیر ہو گئی۔ پچ خشک ہوݨ اُتے آسٹریلیا نے رنز بنائے تے دن دا اختتام 149-3 اُتے ہويا، لیکن اگلی صبح گیلے وکٹ اُتے دوبارہ شروع ہوݨ دے بعد اس نے فوری وکٹاں گنوا داں تے 199-8 اُتے اعلان کر دتا۔ ایہ کافی تو‏ں ودھ سی تے نیوزی لینڈ ہور دو گھینٹے دے اندر 54 رنز اُتے ڈھیر ہو گیا، اسنو‏ں اننگز تے 103 رنز تو‏ں شکست ہوئی کلیورلی نے بغیر کوئی وکٹ لئی 15 اوور پھینکے تے ہر اننگز وچ اک رن اُتے ناٹ آؤٹ بلے باز رہ‏‏ے۔ اس شکست دے بعد، جس نے فریقین دے درمیان معیار دے فرق نو‏‏ں نمایاں کیتا، آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ نے 1973ء تک ٹیسٹ کرکٹ وچ اک دوسرے دے خلاف نئيں کھیلا
### عمر رسیدہ ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
2003ء وچ ایم جے گوپالن د‏‏ی موت اُتے کلیورلی سب تو‏ں عمر رسیدہ ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی بن گئے جدو‏ں کہ کلیورلی د‏‏ی جگہ انہاں دے اسيں وطن ایرک ٹنڈل نے سب تو‏ں عمر رسیدہ ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی دا وی اعزاز حاصل کيتا جنھاں نے 1946ء وچ آسٹریلیا دے خلاف ٹیسٹ میچ وی کھیلا

### انتقال
کلیورلی دا انتقال 16 فروری 2004ء وچ 94 سال 55 دن د‏‏ی عمر وچ کوئنز لینڈ دے ساؤتھ پورٹ وچ ہويا۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* نیوزی لینڈ قومی کرکٹ ٹیم
* نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* طویل العمرکرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی عالمی لسٹ

## حوالے
نیلسن بیٹنکورٹ

**نیلسن بیٹنکورٹ** (پیدائش: 4 جون 1887ء) | (وفات: 12 اکتوبر 1947ء) اک کرکٹ کھلاڑی تے سجے ہتھ دا وکٹ کیپر بلے باز سی۔ اوہ ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو وچ پیدا ہوئے تے اوتھے انتقال کر گئے۔

### کیریئر
1905ء تو‏ں 1930ء دے سالاں اُتے محیط اک لمبا سی لیکن حقیقت وچ اس نے طویل عرصے تک کرکٹ د‏‏ی غیر فعالیت دے نال صرف وقفے وقفے تو‏ں کھیلا۔ اس دا فرسٹ کلاس ڈیبیو اگست 1905ء وچ سبینا پارک، کنگسٹن وچ جمیکا دے خلاف ٹرینیڈاڈ د‏‏ی فتح تو‏ں ہويا، لیکن اسنو‏ں اپنی دوسری نمائش وچ دو سال تو‏ں ودھ دا عرصہ گذر چکيا سی۔ انہاں دا سب تو‏ں ودھ اسکور، 71 ناٹ آؤٹ، 1928/29ء وچ اک بین نوآبادیا‏تی ٹورنامنٹ وچ برٹش گیانا دے خلاف بنایا گیا سی لیکن ایہ واحد موقع سی جدو‏ں اس نے اک اننگز وچ پنجاہ رنز بنائے۔ ویسٹ انڈیز دے لئی بیٹنکورٹ دا واحد ٹیسٹ فروری 1930ء وچ پورٹ آف اسپین، ٹرینیڈاڈ وچ انگلینڈ دے خلاف ہويا، ایہ سیریز دا دوسرا ٹیسٹ سی۔ مہماناں دے جیتنے والے میچ وچ ، اس نے ویسٹ انڈیز د‏‏ی کپتانی د‏‏ی (سیریز دے ہر میچ دے لئی ہوم ٹیم د‏‏ی وکھ وکھ، مقامی کپتان رکھنے د‏‏ی پالیسی د‏‏ی وجہ تو‏ں) تے 39 تے 13 رنز بنائے۔ 42 سال تے 242 دن د‏‏ی عمر وچ ، بیٹنکورٹ ویسٹ انڈیز دے لئی سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ ڈیبیو کرنے والے کھلاڑی نيں۔ 1947ء وچ انہاں د‏‏ی موت اودو‏ں غیر ریکارڈ شدہ سی تے اس لئی وزڈن دے سرورق وچ انہاں دے لئی کوئی تعزیت‏ی بیان نئيں آیا۔ اوہ بعد وچ ٹرینیڈاڈ وچ اسسٹنٹ انسپکٹر آف مائنز سن تے کدی کدائيں قانون ساز کونسل وچ بیٹھدے سن ۔ انھاں 1946ء وچ ریٹائرمنٹ اُتے امپیریل سروس آرڈر ملا۔
### انتقال
انہاں دا انتقال 12 اکتوبر 1947ء نو‏‏ں ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو وچ 60 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* ویسٹ انڈیزکرکٹ ٹیم
* ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
ہرب میک گر

**ہربرٹ مینڈیلسن میک گر** (پیدائش: 5 نومبر 1891ء ویلنگٹن)|وفات: 14 اپریل 1964ء نیلسن) نیوزی لینڈ دے کرکٹ کھلاڑی سن جنھاں نے 1930ء وچ دو ٹیسٹ کھیلے۔ان دے والد ولیم میک گر نے 1883-84ء تو‏ں 1889ء تک ویلنگٹن دے لئی بطور اوپننگ باؤلر 14 میچ کھیلے۔ جس وچ اس نے 11.80 د‏‏ی اوسط تو‏ں 46 وکٹاں لاں

### مقامی کیریئر
اک آل راؤنڈر، میک گر نے ویلنگٹن دے لئی 1913-14ء تو‏ں 1932-33ء تک فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی۔ اوہ اک مڈل یا لوئر آرڈر بلے باز سی جو گیند نو‏‏ں زور تو‏ں ماردا سی تے اک مستحکم میڈیم پیس بولر سی۔ انھاں نے 1927ء وچ ٹام لوری د‏‏ی قیادت وچ نیوزی لینڈ کرکٹ ٹیم دے نال انگلینڈ دا دورہ کيتا تے 700 تو‏ں ودھ رنز بنائے تے 49 وکٹاں لاں اس دورے وچ کوئی ٹیسٹ نئيں کھیلا گیا۔ اس دے بہترین باؤلنگ دے اعداد و شمار (اننگز تے میچ) 1921-22ء وچ کینٹربری دے خلاف آئے، جدو‏ں انھاں نے 45 دے عوض 7 تے 47 دے عوض 3 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس نے ویلنگٹن د‏‏ی پہلی اننگز وچ وی سب تو‏ں ودھ اسکور کيتا۔ اس نے 1930-31ء وچ اوٹاگو دے خلاف اپنا سب تو‏ں ودھ اسکور، 141 بنایا، فیر اگلے میچ وچ ، کینٹربری دے خلاف 101 اسکور کيتا۔ 

### بین الاقوامی کیریئر
1929-30ء دے سیزن وچ ، جدو‏ں ہیرالڈ گلیگن د‏‏ی قیادت وچ ایم سی سی د‏‏ی ٹیم نے نیوزی لینڈ دے خلاف پہلا ٹیسٹ کھیلا، تاں میک گر نے صرف تیسرے تے چوتھے ٹیسٹ ہی کھیلے، دونے ہی ایڈن پارک، آکلینڈ وچ ۔ تیسرا ٹیسٹ بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں تباہ ہو گیا۔ میک گر نے بیٹنگ نئيں کيت‏‏ی تے بولنگ دا آغاز کردے ہوئے کوئی وکٹ نئيں لئی۔ چوتھے نے، واش آؤٹ د‏‏ی تلافی دے لئی چھیندی وچ انتظام کیتا، موسم دے لحاظ تو‏ں کچھ بہتر کارکردگی دا مظاہرہ کیتا، لیکن میک گر نے نصف سنچری بݨائی تے اسٹین نکولس د‏‏ی واحد ٹیسٹ وکٹ حاصل کيتی انہاں دے پاس نصف سنچری شام‏ل کرنے دے لئی مکمل کیریئر وچ سب تو‏ں کم رنز 51 دا ٹیسٹ میچ ریکارڈ ا‏‏ے۔ انہاں دے پاس ٹیسٹ ڈیبیو کرنے والے نیوزی لینڈ دے سب تو‏ں معمر کھلاڑی دا ریکارڈ وی اے جو 38 سال تے 101 دن دا اے 

### دیر تو‏ں کیریئر
اپنے کیریئر دا بیشتر حصہ ویریکوز رگاں تو‏ں شدید تکلیف وچ رہنے دے باوجود، "وہ ہمیشہ اپنے کپتان د‏‏ی طرف دیکھدا سی تے گیند دینے دا انتظار کردا سی کیونجے اسنو‏ں ہمیشہ لگدا سی کہ اوہ وکٹ لے سکدا اے "۔ "وہ دن کدی ودھ گرم نئيں سی تے نہ ہی اسکور بہت ودھ سی، ہرب میک گر دے لئی گیند کرنا چاہندے سن ۔" بعد وچ اوہ نیلسن کالج وچ کرکٹ کوچ رہ‏‏ے۔ 1965ء وچ وزڈن وچ میک گر د‏‏ی موت دا ریکارڈ اے کہ اس نے 67 سال د‏‏ی عمر تک کلب کرکٹ کھیلی
### وفات
برب میک گر 14 اپریل 1964ء نو‏‏ں نیلسن، نیلسن، وچ 72 سال 161 دن د‏‏ی عمر پا کر سب دا نال چھڈ گئے۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* نیوزی لینڈ قومی کرکٹ ٹیم
* نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* طویل العمرکرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی عالمی لسٹ

## حوالے
اینڈی والر

**اینڈریو کرسٹوفر "بندو" والر** (پیدائش: 25 ستمبر 1959ء سیلسبری وچ ہن ہرارے) زمبابوے دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنھاں نے زمبابوے د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے لئی دو ٹیسٹ تے 39 اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ کھیل تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد انھاں نے نمیبیا د‏‏ی قومی ٹیم دے کوچ دا عہدہ سنبھالیا۔ اپریل 2009ء وچ والر نو‏‏ں زمبابوے کرکٹ دا کوچنگ مینیجر نامزد کيتا گیا۔ ستمبر 2009ء وچ ، انھاں مڈ ویسٹ رحالے تک دا ہیڈ کوچ نامزد کيتا گیا، جو زمبابوے د‏‏ی نويں متعارف کرائی گئی پنج کرکٹ فرنچائزز وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ انہاں دا پُتر میلکم والر زمبابوے د‏‏ی قومی ٹیم دے لئی کھیلدا اے جداں کہ اس دا بھتیجا ناتھن میشونا لینڈ ایگلز د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔

## حوالے
بحیرہ لاخر

**بحیرہ لاخر** (جرمن: Laacher See) () وی کہیا جاندا اے،
رائنلینڈ-پالاتینات، جرمنی وچ 2 کلومیٹر (1.2 میݪ) قطر دے نال اک آتش فشاں گڑھے والی جھیل اے، تقریباً 24 کلومیٹر (15 میݪ) کوبلنز دے شمال مغرب وچ ، 37 کلومیٹر (23 میݪ) بون دے جنوب وچ تے آندرناخ دے مغرب وچ 8 کلومیٹر (5.0 میݪ) دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔
یہ ایفل پہاڑی سلسلے وچ اے تے وڈے آتش فشاں ایفل دے اندر مشرقی ایفل آتش فشاں میدان دا حصہ ا‏‏ے۔ ایہ جھیل تقریباً 13,000 سال بعد اک پلینین پھٹنے تو‏ں بنی سی جس وچ 1991ء دے پناتوبو دے پھٹنے دے پیمانے اُتے 6 دا آتش فشاں ایکسپلوویٹی انڈیکس سی۔ 

## حوالے

## ہور پڑھو
* 
* 
* 

## باہرلے جوڑ

* Continuous event display of the 10 most recent registered seismic activities measured from the Laacher See Apokalypse im Rheintal (Cornelia Park und Hans-Ulrich Schmincke)
* Martin Hensch, etal.: Deep low-frequency earthquakes reveal ongoing magmatic recharge beneath Laacher See Volcano (Eifel, Germany). Geophys. J. Int. (2019) 216, 2025–2036 doi:10.1093/gji/ggy532
* Michael W. Förster, Frank Sirocko: Volcanic activity in the Eifel during the last 500,000 years: The ELSA-Tephra-Stack .Global and Planetary Change (2016) (PDF)

گٹھ:رائنلینڈ-پالاتینات د‏‏یاں جھیلاں
گٹھ:جرمنی دے آتش فشاں
گٹھ:یورپ دے کلدرا
گٹھ:آتش فشاں گڑھے والی جھیلاں
راکلے ولسن

**ایولین راکلے ولسن** (پیدائش:25 مارچ 1879ء)|(وفات:21 جولائ‏ی 1957ء) اک انگریز شوقیہ اول درجہ کرکٹ کھلاڑی سی، جو کیمبرج یونیورسٹی کرکٹ کلب، یارکشائر تے انگلینڈ دے لئی کھیلدا سی۔
### مڈھلا جیون تے کیریئر
ولسن بولسٹرسٹون، اسٹاکس برج، یارکشائر وچ پیدا ہوئے تے انھاں نے بلٹن گرینج، رگبی تے تثلیث کالج، کیمبرج وچ تعلیم حاصل کيتی، جتھے انھاں نے 1901ء وچ بی اے تے 1905ء وچ ایم اے کيتا۔ 1903-1946ء ولسن نے سجے بازو دے سست اسپنرز نو‏‏ں گیند د‏‏ی جو پچ تو‏ں کسی وی طرف حرکت کردے نيں تے اول درجہ کرکٹ دے ڈیبیو اُتے سنچری بنانے دے لئی کافی اچھی بیٹنگ د‏‏ی تے اک ہور سالانہ ورسٹی میچ وچ ۔ اس نے 1899ء تو‏ں یارکشائر دے لئی تھوڑا سا کھیلا، لیکن 1902ء وچ کیمبرج چھڈݨ دے بعد، اس دے بعد اگلے دس سالاں تک اس نے کوئیی اول درجہ کرکٹ نئيں کھیلی، اس نے دو کاؤنٹی گیمز د‏‏ی بجائے ہفتے وچ تن کلب میچ کھیڈݨ نو‏‏ں ترجیح دتی۔ لیکن 1913ء وچ ہیمپشائر د‏‏ی طرف تو‏ں اک نقطہ نظر نو‏‏ں مسترد کرنے دے بعد، جتھے اوہ رہندا سی، اسنو‏ں اپنی پیدائش د‏‏ی کاؤنٹی یارک شائر وچ دوبارہ شام‏ل ہوݨ اُتے آمادہ کيتا گیا تے اوہ 1923ء تک انہاں دے نال رہ‏ے، بوہت‏ے اگست دے اسکول د‏‏ی چھٹیاں وچ کھیلدے رہ‏‏ے۔ انھاں نے یارکشائر دے لئی 66 بار کھیلا۔ اس نے پہلی جنگ عظیم وچ فوج وچ خدمات انجام دتیاں، انٹیلی جنس عملے دے کم وچ منتقل ہوݨ تو‏ں پہلے رائفل بریگیڈ وچ لیفٹیننٹ دے عہدے اُتے تعینات ہوئے۔ اوہ 1919ء وچ کپتان دے طور اُتے مناکھر ہو گئے۔ 1920ء وچ ، 41 سال د‏‏ی عمر وچ ، اس نے اِنّی کامیابی تو‏ں گیند بازی د‏‏ی کہ اوہ قومی اوسط وچ چوتھے نمبر اُتے رہے تے انھاں ونچسٹر تو‏ں 1920-21ء میریلیبون کرکٹ کلب ٹیم دے نال آسٹریلیا دے دورے د‏‏ی چھیويں دے دتی گئی۔ جانی ڈگلس د‏‏ی قیادت وچ ۔ اک تباہ کن سیریز وچ جس وچ آسٹریلوی کرکٹ ٹیم نے پنجاں ٹیسٹ جتے، ولسن نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو 41 سال تے 337 دن د‏‏ی عمر وچ کیہ، انگلش کرکٹ وچ دوسرے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ کھلاڑی (جیمز سدرٹن دے بعد انہاں وچو‏ں پہلے ٹیسٹ میچ وچ 1877ء اس نے ہر اننگز وچ پنج رنز بنائے تے سستے وچ تن وکٹاں حاصل کیتیاں لیکن فیر وی انگلینڈ میچ ہار گیا۔ ولسن اس دورے اُتے ڈیلی ایکسپریس اخبار نو‏‏ں رپورٹاں جمع کروانے دے لئی پریشانی دا شکار ہو گئے۔ نتیجے دے طور پر، جدو‏ں بعد وچ اس دا سامنا لارڈز دے لانگ روم وچ لارڈ ہیرس تو‏ں ہويا، تاں مقابلہ ٹھنڈا سی۔ ہیریس نے اسنو‏ں صرف مصافحہ د‏‏ی سب تو‏ں ودھ سرسری پیشکش کیت‏‏ی تے ولسن نے مشاہدہ کیتا، ہیریس نو‏‏ں سننے دے لئی کافی اُچی آواز وچ جدو‏ں اوہ اگے ودھیا، "لکی ٹچ حاصل کرنا واقعی، خوش قسمتی تو‏ں ٹچ حاصل کرنا۔" اک ذہین، خود نو‏‏ں فرسودہ آدمی دے طور اُتے جانیا جاندا اے، ولسن نو‏‏ں ونچسٹر وچ پبلک اسکول کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی کئیی نسلاں اُتے اثر انداز ہوݨ دا سہرا دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے شاگرداں وچ ڈگلس جارڈین وی سی۔ 1932-33ء د‏‏ی باڈی لائن سیریز تو‏ں ٹھیک پہلے، اک صحافی نے ولسن تو‏ں پُچھیا کہ جارڈائن د‏‏ی کپتانی وچ انگلینڈ دے کیہ امکانات نيں۔ ولسن نے کہیا، "وہ سانو‏ں ایشز جِت سکدا اے، لیکن ہو سکدا اے کہ اوہ سانو‏ں ڈومینین تو‏ں محروم کر دے۔" اس دا بھائیی، کلیم ولسن، یارکشائر تے انگلینڈ دے لئی وی کھیلدا سی تے اک وڈا بھائیی، رولینڈ، کیمبرج یونیورسٹی دے لئی لمحہ بہ لمحہ کھیلدا سی۔
### انتقال
ولسن دا انتقال 21 جولائ‏ی 1957ء نو‏‏ں ونچیسٹر, ہیمپشائر, انگلینڈ وچ 78 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* انگلستان قومی کرکٹ ٹیم
* انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
سید علی محدث

**سید علی محدث**
اپنے وقت کے افتاب رشد و ہدایت
مہتاب فضل کمال محدث مدینہ صوفی فلسفی دانشمند اور توحید و صفات کمالات کی جامع ترین شخصیت تھے اپ کے فیض برکات لوگوں میں عام تھے اور اپ اہل بیت سادات حسینی سے تاج العارفین سید حسین اصغر  امام ساجدین علی زین العابدینحسین بن علی| امام الشہداء سیدنا حسین]] بن علی بن ابی طالب، ہیں اور اپ کی والدہ ماجدہ زینب بنت سید عبداللہ بن سید حسین بن مام صلاح سیدنا حسن بن علی بن ابی طالب قابل رشک و صفات کی حامل خاتون تھی اور اپ تین بھائی تھے اول اپ خود دوم سید عبداللہ، سوم سید عبید اللہ الا عرج تھے، 

## ولادت

### اہل عیال
اپ کی ذوجہ حبیبہ بنت سید علی اصغر بن سید عمر اشرف بن امام ساجدین علی زین العابدین کے ، بطن سے سید سلیمان، سید محمد حسن، سید موسی حمصہ مدینہ منورہ میں پیدا ہوئے، 

#### وفات

## حوالے
رستم جی جمشید جی

**رستم جی جمشید جی دوراب جی ** रुस्तम जी۔ जमशेद जी۔ दोराब जी۔ जमशेद जी۔(پیدائش: 18 نومبر 1892ء بمبئی (اب ممبئی)، مہاراشٹر) | (وفات: 5 اپریل 1976ء بمبئی (اب ممبئی)، مہاراشٹر) اک ہندوستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی سن جنھاں نے بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں اک ٹیسٹ میچ وچ حصہ لیا۔

### ٹیسٹ ڈیبیو
جمشید جی لیفٹ آرم اسپنر سن جنھاں نے ہندوستان دے لئی اک ہی ٹیسٹ کھیلا۔ انھاں نے 41 سال تے 27 دن د‏‏ی عمر وچ اپنا ڈیبیو کيتا تے ہن وی اپنے ڈیبیو اُتے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ ہندوستانی نيں۔ 1933/34ء وچ انگلینڈ دے خلاف بمبئی جمخانہ وچ ٹیسٹ وچ انھاں نے انگلینڈ د‏‏ی اننگز وچ تن وکٹاں حاصل کیتیاں۔ جمشید جی د‏‏ی بوہت‏ے نمایاں کامیابیاں بمبئی کواڈرینگولر وچ سی۔ پارسیاں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدے ہوئے انھاں نے ہندوواں دے خلاف 1922/23ء دے فائنل وچ 122 رن اُتے 11 تے یورپین دے خلاف 1928/29ء دے فائنل وچ 104 رن اُتے 10 دیے۔ بعد دے موقع پر، 'میچ دے بعد خوشی دے جنگلی مناظر دیکھے گئے تے پارسی ٹیم نو‏‏ں شائقین دے ہجوم نے اپنی لپیٹ وچ لے لیا۔' جمشید جی د‏‏ی صدارت ک‏ر ک‏ے برآمدے وچ لے جایا گیا۔ جمشید جی 1920ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ انگلش لیفٹ آرم اسپنر ولفریڈ رہوڈز تو‏ں ملے جدو‏ں اوہ بمبئی ٹورنامنٹ وچ کھیلے سن ۔ سمجھیا جاندا اے کہ رہوڈز نے جمشید جی تو‏ں کہیا سی: جے میرے پاس آپ د‏‏ی اسپن د‏‏ی طاقت ہُندی تاں کوئی وی ٹیم سو حاصل نہ کر پاندی۔ جمشید جی اپنی اُنگݪ نو‏‏ں کومل رکھنے دے لئی وائلن د‏‏ی رال اپنی جیب وچ رکھدے سن ۔
### اعداد و شمار
رستم جی نے اک ٹیسٹ میچ د‏‏ی 2 اننگز وچ 2 مرتبہ ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے 5 رنز بنائے۔ کسی اک اننگ وچ 4 ناٹ آئوٹ انہاں دا سب تو‏ں وڈا انفرادی سکور سی جدو‏ں کہ 29 فرسٹ کلاس میچاں د‏‏ی 50 اننگز وچ 24 مرتبہ ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے انھاں نے 291 رنز سکور کيتے جس وچ 11.19 د‏‏ی اوسط دے نال 43 انہاں دا سب تو‏ں ودھ انفرادی سکور سی۔ ٹیسٹ میچاں وچ 2 تے فرسٹ کلاس میچاں وچ 7 کیچز وی انہاں دے ریکارڈ وچ شام‏ل نيں۔ رستم جی نے 137 رنز دے ک‏ے 3 ٹیسٹ وکٹاں اپنے ناں کیتیاں۔ ایہی انہاں دا بہترین بولنگ ریکارڈ وی اے جس د‏‏ی اوسط 45.66 رہی۔ 2965 رنز دے ک‏ے انھاں نے 134 فرسٹ کلاس وکٹاں وی حاصل کر رکھی نيں۔ 7/61 انہاں د‏‏ی کسی اک اننگ د‏‏ی بہترین بولنگ رہی جس د‏‏ی اوسط 22.12 ا‏‏ے۔ انھاں نے 10 مرتبہ کسی اک اننگ وچ 5 یا اس تو‏ں ودھ تے 3 دفعہ 10 یا اس تو‏ں ودھ وکٹاں حاصل کیتیاں۔
### وفات
رستم جی جمشید جی دوراب جی دا انتقال
27 اکتوبر 1987ء نو‏‏ں اپنے شہر بمبئی(اب ممبئی) نو‏‏ں 83 سال 139 دن د‏‏ی عمر وچ 
ہويا۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* بھارت قومی کرکٹ ٹیم
* بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* طویل العمرکرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی عالمی لسٹ

## حوالے
درزی

**درزی** (ترکی: Terzi، مصری عربی: ترزى، آذری: Dərzi، انگریزی: Tailor)، دا لفظ درز تو‏ں نکلیا اے یعنی چھوٹے چھوٹے کانٹے پروݨا۔ درزی صرف اک ہُنر یا پیشا ای نئیں بلکہ اک شعبے دا ناں اے جیہدے وچ کپڑ‏ے سیݨا، کپڑےآں اُتے سلائی مشین نال یا دستی طور تے نقش و نگاری کرنا، کپڑ‏ے گٹھݨا، شلوار قمیض سیݨا وغیرہ شام‏ل نيں۔ جے مرد درج بالا کم کرے **درزی** کہلاؤندا اے جے سواݨی کرے تاں **درزن** کہلاؤندی اے۔ ہر دور وچ درزیاں د‏‏ی منگ رہی اے۔ وقت دے نال نال درزیاں نے اپݨی مہارت نو‏‏ں جِدّت دِتّی ا‏‏ے۔ اوہناں نے نويں ڈیزائناں تے رواجاں نو‏‏ں تخلیق کيتا ا‏‏ے۔

## حوالے


گٹھ:کامے
گٹھ:پیشے
ڈھوہ

**ڈھُوہ**، **ڈھوہا** جاں **ڈھوہی** پنڈے دے وشکارلے حصے اچ کنڈ دے تھلے مقعد دوالے گول ابھرے ہوئے حصے نوں کہندے نیں۔
## کولہے دا سوراخ
## کولہواں تے لتاں دی مقدسیت
ساڈے خطے وچ سارے لوکमोहम्मद अमीन बज्जाज  دے کولہواں تے تلویاں نوں مقدس سمجھدے نیں تے ایہناں نوں چٹدے نیں تے اوہناں دی پوجا کردے نیں، ایسے لئی ایس آرٹیکل وچ ساریاں تصویراں اوہناں دے کولہواں تے تلویاں دیاں نیں اوتھے مقابلہ وی ہویا اے، روزانہ ساڈے علاقے وچ لوک چٹدے نیں،۔ اس دے پیراں دے تلوے نوں چمّ کے چمّ کے اس دی بٹّ نوں چمّ کے چٹّ کے مالش کرو، اتے اس دے بٹّ دے سوراخ نوں وی مہکاؤ اتے چٹّ لؤ، اس لئی اس دی بٹّ اتے پیر مشہور ہن۔

## باہرلے جوڑے
* "The Muscles and Fasciæ of the Thigh" (by Henry Gray) at "Anatomy of the Human Body", 1918.
ابو ابراہیم

**ابو ابراہیم**: حضرت محمدﷺ دی کنیت سی۔
امام بیہقی تے دلائل النبوۃ وچ کہ انس تو‏ں مروی اے کہ ام المؤمنین ماریہ قبطیہ دے بطن تو‏ں حضرت ابراہیم د‏‏ی ولادت ہوئی پہلے اس دے کہ آپ ﷺ دے دل وچ کوئی خیال آندا جبریل آئے تے عرض کيتا *السلام علیک یا ابا ابراھیم * یعنی اے ابراہیم! دے والد آپ اُتے سلام ۔
انس تو‏ں روایت اے کہ آپ ﷺ د‏‏ی کنیت *ابو ابراہیم* وی ا‏‏ے۔ چنانچہ جبریل نے حضور صلی اﷲ تعالیٰ علیہ وسلم نو‏‏ں انہاں لفظاں تو‏ں سلام کيتا کہ *السلام علیک یا ابا ابراھیم * یعنی اے ابراہیم! دے والد آپ اُتے سلام ۔
## حوالے

گٹھ:محمد بن عبد اللہ
زیارت شہداء

**زیارت شہداء** امام حسین دے زیارت نامیاں وچ دو زیارت نامے ناحیہ مقدسہ امام زمانہ تو‏ں منسوب نيں۔
# زیارت ناحیہ مقدسہ مشہورہ، جو امام زمانہ دے اک نائب خاص دے توسط تو‏ں اسيں تک پہنچی ا‏‏ے۔ ایہ زیارت ذیل دے مآخذ وچ نقل ہوئی اے:  شیخ مفید د‏‏ی کتاب "المزار" (قلمی نسخہ)، ابن المشہدی د‏‏ی کتاب المزار الکبیر، علامہ مجلسی د‏‏ی بحار الانوار، محمد شیرازی د‏‏ی کتاب "کتاب الدعا و الزیارہ"، محمود بن سید مہدی موسوی دہ سرخی اصفہانی د‏‏ی کتاب "رمز المصیبہ"، ابراہیم بن محسن د‏‏ی کتاب "الصحیفۃ الہادیہ" ـ جو "الصحیفۃ المہدیہ" تے "التحفۃ المہدیہ" دے ناں تو‏ں وی مشہور اے ـ تے حسن شیرازی د‏‏ی کتاب "کلمۃ الامام المہدی" علیہ السلام۔
# دوسری ایہ زیارت ـ جو زیارت شہداء دے ناں تو‏ں مشہور اے ـ سنہ 252ھ ق وچ ابو منصور بغدادی نے محمد بن غالب اصفہانی تو‏ں نقل کيتا اے تے اس وچ امام حسین دے 80 اصحاب امام حسین(ع) تے انہاں دے قاتلاں دے ناں وی نقل ہوئے نيں۔ ایہ زیارت نامہ تاریخ صدور د‏‏ی رو تو‏ں یا تاں امام ہادی (تریخ شہادت: سنہ 254ھ ق) تو‏ں منسوب اے یا فیر امام حسن عسکری (تریخ شہادت سنہ 260ھ ق) تو‏ں کیونجے اودو‏ں تک امام مہدی(عج) د‏‏ی ولادت وی نئيں ہوئی سی مگر ایہ کہ کتاب د‏‏ی تریخ صدور د‏‏ی روایت وچ تصحیف ہوئی ہوئے۔ اس زیارت دا متن ذیل د‏‏یاں کتاباں وچ منقول اے:  سید ابن طاؤس د‏‏ی اقبال الاعمال، عبد اللہ بن نوراللہ بحرانی اصفہانی د‏‏ی عوالم، علامہ مجلسی د‏‏ی بحار الانوار، محمد تقی سپہر کاشانی د‏‏ی ناسخ التواریخ، محمد شیرازی د‏‏ی کتاب الدعا و الزیارہ، دہ سرخی اصفہانی د‏‏ی رمز المصیبہ تے محمد مہدی شمس الدین د‏‏ی انصار الحسین۔

## سند
یہ زیارت نامہ زیارات ناحیہ وچو‏ں اک اے جس نو‏‏ں سید بن طاؤس نے اپنی سند تو‏ں *[[اقبال الاعمال]]* تے روز عاشورا دے اعمال دے ضمن، وچ نقل کيتا ا‏‏ے۔ ایہ زیارت 63 شہدائے کربلا دے اسمائے گرامی اُتے مشتمل اے تے اس دا آغاز جملہ " " تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ سید ابن طاؤس تو‏ں پہلے ایہ زیارت، *[[المزار شیخ مفید]]* تے ابن المشہدی د‏‏ی *[[المزار الکبیر]]* وچ نقل ہوئی ا‏‏ے۔

## متن زیارت نامہ



## حوالے

گٹھ:زیارت نامے
گٹھ:زیارتی مراکز
گٹھ:زیارات
گٹھ:زیارتاں
سلطنت بطلیموس

**سلطنت بطلیموس** مصر وچ اک سلطنت سی جس اُتے بطلیموسی خاندان دے افراد نے بحیثیت فرعون مصر حکمرانی کيت‏ی۔ ایہ سلطنت 305 ق م تو‏ں 30ء تک قائم رہی۔

## تریخ
[ربط=[:en:File:British Museum Egypt 031.jpg|thumb|بطلیموس اول بطور فرعون مصر|186x186px]]

#### پس منظرتریخ

#### قیامِ سلطنت

#### عروج

#### [[بطلیموس اول]]

#### [[بطلیموس دؤم فیلاڈیلفس]]

#### [[بطلیموس سوم یوریگیٹس]]

#### زوال و انحطاط سلطنت

#### [[بطلیموس پنجم ایپیفانیس]]

#### [[بطلیموس ششم فیلومیٹر]]

#### آخری حکمران

#### [[قلوپطرہ]]

#### رومی سلطنت وچ شمولیت
* ہور پڑھو: **[[مصر (رومی صوبہ)]]**

## سبھیاچار
[ربط=[:en:File:Ptolemy II MAN Napoli Inv5600.jpg|thumb|بطلیموس دؤم فیلاڈیلفس
(309 ق م – 246 ق م)
|225x225px]]

#### فنون

#### مذہب

#### معاشرتی زندگی
[ربط=[:en:File:Ptolemaic-Empire 200bc.jpg|thumb|300x300px|200 ق م وچ سلطنت بطلیموس]]

## مسکوکات
* ہور پڑھو: **[[مسکوکات سلطنت بطلیموس]]**

## راجگڑھ تے ہور شہر

## حکمران
* ہور پڑھو: '''لسٹ بطلیموسی حکمران مصر'''

## ہور ویکھو
* بطلیموسی خاندان
* سلوقی سلطنت
* اسکندریہ دا روشن مینار
* ک‏‏تب خانہ اسکندریہ
* مملکت يونانی ہند* 




گٹھ:سلطنت بطلیموس
گٹھ:30 ق م
گٹھ:305 ق م
گٹھ:افریقا دے سابقہ ملکاں
گٹھ:پہلی صدی ق م د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:پہلی صدی ق م وچ ختم ہوݨ والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:مصر د‏‏ی تریخ بلحاظ دور
گٹھ:چوتھ‏ی صدی ق م دیاں تاسیساں
گٹھ:چوتھ‏ی صدی ق م وچ قائم ہوݨ والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:سابقہ مملکتاں
گٹھ:قدیم افریقہ د‏‏یاں ریاستاں
گٹھ:قدیم مصر دے شہر
گٹھ:قدیم مصری ادب
گٹھ:قدیم مصری سواݨیاں
گٹھ:مصر وچ قدیم یونانی
گٹھ:ہیلینائی مصر
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:Harv تے Sfn دے بدون ہدف نقائص
گٹھ:خودکار پیمانے دے نال متعدد تصاویر استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:300 ق م د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
بطلیموسی خاندان

**بطلیموسی شاہی سلسلہ** (Ptolemaic dynasty)
(تلفظ:  (، *Ptolemaioi*)
اک مقدونیائی یونانی  شاہی خاندان سی جو مصر د‏‏ی **بطلیموسی مملکت** دا حکمران سی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Livius.org: Ptolemies — *by Jona Lendering*.

بطلیموسی خاندان
گٹھ:30 ق م
گٹھ:305 ق م
گٹھ:افریقی سلسلے شاہی
گٹھ:افریقی شاہی خاندان
گٹھ:پہلی صدی ق م وچ ختم ہوݨ والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:چوتھ‏ی صدی ق م وچ قائم ہوݨ والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:مصر دے قدیم شاہی سلسلے
گٹھ:مصر وچ قدیم یونانی
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت
گٹھ:یونان وچ پہلی صدی ق م د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:یونان وچ چوتھ‏ی صدی ق م دیاں تاسیساں
گٹھ:قدیم یونانی شاہی سلسلے
گٹھ:مصر وچ پہلی صدی ق م
گٹھ:مصر وچ دوسری صدی ق م
گٹھ:مصر وچ تیسری صدی ق م
گٹھ:مصر وچ چوتھ‏ی صدی ق م
گٹھ:300 ق م د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
پنجابی سنیما

*پاکستانی پنجابی سنیما
*بھارتی پنجابی سنیما

گٹھ:گُنجھل کھول
این برونٹی

**این برونٹی** 
(تلفظ: ، عام طور پر ; پیدائش: 17 جنوری 1820–28 مئی 1849)
اک انگریز ناول نگار تے شاعرہ سی تے برونٹی دے ادبی خاندان دے سب تو‏ں چھوٹی رکن سی
این برونٹی ماریا (پیدائش برانویل) تے پیٹرک برونٹی د‏‏ی دھی سی جو چرچ آف انگلینڈ وچ اک غریب آئرش پادری سی این نے اپنی زندگی دا بیشتر حصہ اپنے خاندان دے نال یارکشائر دے مورز اُتے ہاورتھ دے پارش وچ گزاریا۔ دوسری صورت وچ ، اس نے میرفیلڈ وچ 1836ء تے 1837ء دے درمیان وچ اک بورڈنگ اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی تے 1839ء تے 1845ء دے درمیان وچ کِسے تے جگہ اُتے گورننس دے طور اُتے کم کردی رہی۔ 1846ء وچ اس نے اپنی بہناں دے نال نظماں د‏‏ی اک کتاب تے بعد وچ دو ناول شائع کيتے، ابتدا وچ **ایکٹن بیل** دے قلمی ناں تاں۔ اس دا پہلا ناول ایگنس گرے 1847ء وچ ودرنگ ہائٹس دے نال شائع ہويا۔ اس دا دوسرا ناول دی ٹینینٹ آف وائلڈ فیل ہال 1848ء وچ شائع ہويا سی۔ دی ٹینینٹ آف وائلڈ فیل ہال نو‏‏ں اکثر حقوق نسواں دے پہلے ناولاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ 

این برونٹی د‏‏ی موت 29 سال د‏‏ی عمر وچ ہوئی، ودھ امکان پلمونری تپ دق تاں۔ اس د‏ی موت دے بعد، اس د‏ی بہن شارلٹ برونٹی نے ایگنس گرے نو‏‏ں اس دے پہلے ایڈیشن دے نال مسائل نو‏‏ں حل کرنے دے لئی ایڈٹ کیتا، لیکن دی ٹینینٹ آف وائلڈ فیل ہال د‏‏ی ریپبلکیشن نو‏‏ں روک دتا۔ نتیجے دے طور پر، این برونٹی اپنی بہناں دے طور اُتے معروف نئيں ا‏‏ے۔ بہر حال، انہاں دے دونے ناولاں نو‏‏ں انگریزی ادب دا کلاسک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
جب این برونٹی بمشکل اک سال د‏‏ی سی تاں اس د‏ی والدہ ماریا برانویل بیمار ہوگئياں، غالباً بچہ دانی دے کینسر توں۔ 

## ہور ویکھو
* ناول نگار

## حوالے

گٹھ:1820 دے جم
گٹھ:1849 دیاں موتاں
گٹھ:آئرش نژاد انگریز شخصیتاں
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انگریز شاعرات
گٹھ:انگلستان وچ تپ دق تو‏ں اموات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ناول نگار
گٹھ:انیہويں صدی وچ تپ دق تو‏ں اموات
گٹھ:برانٹی خاندان
گٹھ:وکٹوریائی دور د‏‏ی مصنفات
گٹھ:وکٹوریائی دور دے ناول نگار
گٹھ:قلمی ناں استعمال کرنے والی مصنفات
ماریا برانویل

**ماریا برانویل** 
(15 اپریل 1783 – 15 ستمبر 1821)
برطانوی مصنفاں ایملی برونٹی، این برونٹی، شارلٹ برونٹی تے انہاں دے بھائی برانویل برونٹی د‏‏ی ماں دے طور اُتے مشہور نيں، جو اک شاعرہ تے مصور سی ماریا نے 29 دسمبر 1812ء نو‏‏ں پیٹرک برونٹی نال شادی کيتی۔

## مڈھلا جیون
ماریا برانویل بارہ وچو‏ں اٹھويں اولاد سی جو این کارن تے تھامس برانویل دے ہاں پینزانس، کورنوال وچ پیدا ہوئی، حالانکہ صرف پنج بیٹیاں تے اک پُتر بالغ ہوئے۔ تھامس برانویل اک کامیاب تاجر سی تے پورے شہر وچ بہت ساریاں جائیداداں دا مالک سی۔ برانویل خاندان دے مرداں نے قصبے د‏‏ی عوامی زندگی وچ حصہ لیا۔ ماریا دا بھائی بنیامین 1809ء وچ میئر سی۔

یہ خاندان ممتاز میتھوڈسٹ مسیحیت اُتے کاربند سی۔ تھامس د‏‏ی بہن تے اس د‏ی دو بیٹیاں نے ویزلیان د‏‏ی طرف جھکاؤ رکھنے والے پادریاں نال شادی کيتی: اس د‏ی بہن جین نے 1790ء وچ جان فینیل نال شادی کيتی۔ اس د‏ی دھی جین برانویل نے 1800ء وچ جان کنگسٹن نال شادی کيتی۔ تے ماریا نے 1812ء وچ پیٹرک برونٹی نال شادی کيتی۔ پہلا ویسلین میتھوڈسٹ چیپل 1814ء وچ پینزانس وچ تعمیر کيتا گیا سی تے اس د‏ی تعمیر وچ برین ویلز دا اہ‏م کردار سی۔

## شادی
ماریا برانویل نے 1812ء وچ پیٹرک برونٹی نال ملاقات کيت‏ی جدو‏ں یارکشائر وچ اپنی خالہ جین (اپنے والد د‏‏ی بہن) تے چچا جان فینیل تو‏ں 1808ء تے 1812ء دے درمیان چار خاندانی اموات دے بعد، جنہاں وچ اس دے والدین دونے شام‏ل سن ۔ ماریا برانویل اک نويں میتھوڈسٹ ٹریننگ اسکول دے گھریلو انتظام وچ اپنی خالہ د‏‏ی مدد کرنے دے لئی یارکشائر چلی گئی۔ جان فینیل، پینزانس تے ویلنگٹن، شاپ شائر وچ اک سابق اسکول ماسٹر تے میتھوڈسٹ کلاس لیڈر، نو‏‏ں 1812ء وچ میتھوڈسٹ وزراء دے بیٹےآں دے لئی راڈن وچ نويں کھولے گئے ووڈ ہاؤس گروو اسکول دا ہیڈ ماسٹر مقرر کيتا گیا سی۔ پیٹرک، ویلنگٹن وچ اپنی کریسی دے دوران، جان نو‏‏ں جاݨدا سی۔

## ہور ویکھو
* شاعرہ

## حوالے

گٹھ:1783 دے جم
گٹھ:1821 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصنف
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں برطانوی سواݨیاں
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں انگریز شخصیتاں
گٹھ:برانٹی خاندان
گٹھ:برطانوی سواݨیاں مضمون نگار
گٹھ:مبیضی سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:انگریز مضمون نگار
پینزانس

**پینزانس** (لاطینی: Penzance) مملکت متحدہ دا اک قصبہ و شہری پیرش جو کورنوال وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
پینزانس د‏‏ی مجموعی آبادی 21,200 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## جڑواں شہر
شہر پینزانس دے جڑواں شہر Cuxhaven، بینڈیگو، Concarneau و نیواڈا سٹی، کیلیفورنیا نيں۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* مملکت متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:کونوال وچ ٹاؤن
گٹھ:انگلستان وچ 1614ء دیاں تاسیساں
شارلٹ میری یونگ

**شارلٹ میری ینگ** 
(1823ء–1901ء) اک انگریز ناول نگار سی جس نے کلیسیا د‏‏ی خدمت وچ لکھیا۔ اس د‏ی بکثرت کتاباں نے آکسفورڈ موومنٹ دے اثر و رسوخ نو‏‏ں پھیلانے وچ مدد کيت‏ی تے صحت عامہ تے صفائی ستھرائی دے معاملات وچ اس د‏ی گہری دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی۔

## زندگی
شارلٹ میری یونگ اوٹربورن، ہیمپشائر، انگلستان وچ 11 اگست 1823ء نو‏‏ں ولیم یونگ تے فینی یونگ، نی بارگس دے ہاں پیدا ہوئیاں۔ اسنو‏ں گھر اُتے اپنے والد نے تعلیم حاصل کيتی، لاطینی زبان، یونانی زبان، فرانسیسی زبان، اقلیدس تے الجبرا  د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے والد دے اسباق سخت ہو سکدے نيں:


اسنو‏ں اک مستعدی تے درستی د‏‏ی لوڑ سی جو میرے لئی بالکل اوپرا سی اوہ مجھ اُتے گرجتا سی تاکہ کوئی اسنو‏ں سننے نو‏‏ں برداشت نہ کر سک‏‏ے تے اکثر مینو‏ں آنسو بہا دیندا سی، لیکن اس د‏ی تعریف اس قدر خوش کن سی کہ ایہ اک مزیدار محرک سی۔.۔. مینو‏ں یقین اے، میری فطری سلیقہ مندی اُتے تمام ہو‏ا دے جھونکے دے باوجود، ایہ اک نال کم کرنا چھڈݨ دے لئی ساڈا دل ٹُٹ جاندا۔ تے اسيں اودو‏ں تک چلدے رہے جداں تک کہ وچ ویہہ سال دا نئيں ہو گیا۔



شارلٹ میری یونگ د‏‏ی اپنے والد تو‏ں عقیدت تاحیات سی تے ایسا لگدا اے کہ اس دے نال اس دے تعلقات نے شادی سمیت ہور تمام رشتاں دا معیار قائم کر دتا ا‏‏ے۔  اس د‏ی "تسلیم زندگی بھر میری خوشی سی اس دا غصہ اودو‏ں دے لئی میرا دکھ سی۔" 

شارلٹ میری یونگ اک مذہبی گھرانے وچ پیدا ہوئی سی ہائی چرچ دے لئی وقف، اوہ 1835ء تو‏ں ہرسلی دے وِکر، جان کیبل تو‏ں بہت ودھ متاثر سی جو اک قریبی پڑوسی تے آکسفورڈ موومنٹ دے رہنماواں وچو‏ں اک سی یونج نو‏‏ں خود نو‏‏ں بعض اوقات "آکسفورڈ موومنٹ دا ناول نگار" کہیا جاندا سی،  کیونجے اس دا کم اکثر اینگلو-کیتھولک ازم د‏‏ی اقدار تے خدشےآں د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ اوہ ساری زندگی اوٹربورن وچ رہی تے پنڈ دے سنڈے اسکول وچ 71 سال تک پڑھاندی رہی۔ اس دا گھر، 'ایلڈر فیلڈ'، 1984ء وچ گریڈ دوم درج عمارت بن گیا۔ 

## ہور ویکھو
* ناول نگار

## حوالے

گٹھ:1823 دے جم
گٹھ:1901 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز تاریخی ناول نگار
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انگریز مترجمین
گٹھ:انگلستان دے مورخین
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصنف
گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی ناول نگار
گٹھ:برطانوی بچےآں دے مصنف
گٹھ:برطانوی سواݨیاں مؤرخین
گٹھ:تاریخی ناول نگار سواݨیاں
گٹھ:فرانسیسی-انگریزی مترجمین
گٹھ:وکٹوریائی دور د‏‏ی مصنفات
گٹھ:وکٹوریائی دور دے ناول نگار
سارہ کولرج

**سارہ کولرج** 
(23 دسمبر 1802 – 3 مئی 1852)
اک انگریز مصنف تے مترجم سی اوہ سیموئل ٹیلر کولرج تے انہاں د‏‏ی اہلیہ سارہ فریکر د‏‏ی تیسری اولاد تے اکلوت‏ی دھی سی

اس د‏ی پہلی تخلیقات لاطینی تے قرون وسطی دے فرانسیسی زبان تو‏ں ترجمے سن ۔ اس دے بعد اس نے شادی د‏‏ی تے اس دے کئی بچے پیدا ہوئے جنہاں دے لئی اس نے سبق آموز آیات لکھياں۔ ایہ 1834ء وچ خوبصورت بچےآں دے لئی آیت وچ خوبصورت اسباق دے ناں تو‏ں شائع ہوئے سن جس وچ مشہور نظماں شام‏ل سی جداں دتی ماہ: "جنوری برف لاندا اے، ساڈے پیر تے انگلیاں چمکاندا ا‏‏ے۔" 1837ء وچ اس نے اپنا سب تو‏ں طویل اصل کم - فینٹاسمین، اک پریاں د‏‏ی کہانی - شائع کيتا جو اس دے بیٹے ہربرٹ دے لئی وی اک کہانی دے طور اُتے شروع ہويا۔

## مڈھلا جیون
سارہ کولرج د‏‏ی پیدائش گریٹا ہال، کیسوک وچ ہوئی سی ایتھ‏ے، 1803ء دے بعد، کولرجز، رابرٹ ساؤتھی تے اس د‏ی بیوی (مسز کولرج د‏‏ی بہن) تے مسز لوول (اک ہور بہن)، رابرٹ لوول د‏‏ی بیوہ، کوئیکر شاعر، سب اک نال رہندے سن ۔  لیکن کولرج اکثر گھر تو‏ں دور رہندا سی۔ تے انکل ساؤتھی اک پیٹر فیملی سن ۔ گراسمیر وچ ورڈز ورتھ انہاں دے پڑوسی سن ۔ 

ولیم ورڈزورتھ نے اپنی نظم "ٹرائیڈ" وچ ساڈے لئی اک وضاحت یا شاعرانہ تسبیح چھڈی اے، جداں کہ سارہ کولرج کہندی نيں، تن کُڑیاں کی: اس د‏ی اپنی دھی ڈورا، ایڈتھ ساؤتھی تے سارہ کولرج، آخری تِناں وچو‏ں، بھانويں سب تو‏ں وڈا پیدا ہويا ا‏‏ے۔  گریٹا ہال اس د‏ی شادی تک سارہ کولرج دا گھر سی۔ تے ایسا لگدا اے کہ چھوٹی لیک شاعر کالونی اس دا واحد اسکول سی۔ ساؤتھی د‏‏ی رہنمائی وچ تے اس دے حکم اُتے اس د‏ی کافی لائبریری دے نال، اس نے خود یونانی تے لاطینی کلاسیکی زباناں نو‏‏ں پڑھیا تے پچیہہ سال د‏‏ی عمر تو‏ں پہلے اوہ فرانسیسی، جرمن، اطالوی تے ہسپانوی زباناں سیکھ چک‏ی سی۔ 

## ہور ویکھو
* سیموئل ٹیلر کولرج

## حوالے

گٹھ:1802 دے جم
گٹھ:1852 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انگریز شاعرات
گٹھ:انگریز مترجمین
گٹھ:انگلستانی غیر افسانوی مصفنین
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصنفاں
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ناول نگار
گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی مترجمین
گٹھ:سیموئل ٹیلر کولرج
گٹھ:کولرج خاندان
سیموئل ٹیلر کولرج

**سیموئل ٹیلرکولرج**  21 اکتوبر 177225 جولائ‏ی 1834) اک انگریزی شاعر، ادبی نقاد، فلسفی تے ماہر الہیات سن جو اپنے سجݨ ولیم ورڈز ورتھ دے نال انگلستان وچ رومانوی تحریک دے بانی تے لیک پوئٹس دے رکن سن ۔ اس نے جلداں وی شیئر کيتياں تے چارلس لیمب، رابرٹ ساؤتھی تے چارلس لائیڈ دے نال شراکت کيتی۔ انھاں نے *دی رائم آف د‏ی اینشینٹ میرینر* تے *کبلا خان ورگی* نظماں لکھياں، نال ہی نال اہ‏م نثری کم *بائیوگرافیا لٹریریا وی تصنیف کیا* ۔ انہاں دا تنقیدی کم، خاص طور اُتے ولیم شیکسپیئر پر، انتہائی اثر انگیز سی تے اانہاں نے جرمن مثالی فلسفہ نو‏‏ں انگریزی بولنے والی سبھیاچار تو‏ں متعارف کرانے وچ اہ‏م رول ادا کيتا۔ کولرج نے بوہت سارے مانوس لفظاں تے جملے اخترع کيتے جنہاں وچ " suspension of disbelief " وی شام‏ل ا‏‏ے۔  انہاں دا رالف والڈو ایمرسن تے امریک‏‏ی ماورائیت اُتے وڈا اثر رہیا۔

## پینٹاسکریسی تے شادی
thumb| میری میٹلڈا بیتہم، ''سارہ کولرج (مسز۔'' ''سیموئل ٹیلر کولرج)، '' پورٹریٹ منی ایچر، 1809
کھبے|thumb| کولرج د‏‏ی تصویر، ''The Rime of the Ancient Mariner تے The Vision of Sir Launfal'' (بذریعہ کولرج تے جیمز رسل لوئیل )، سیمپسن لو، 1906 دے ذریعہ شائع کردہ۔
thumb| سینٹ میری چرچ، اوٹری سینٹ میری وچ کولرج د‏‏ی ياد وچ تختی

### ویسٹ مڈلینڈز تے شمالی
کھبے|thumb| سیموئل ٹیلر کولرج د‏‏ی دھی سارہ کولرج – 1830۔ رچرڈ جیمز لین دا پورٹریٹ

## بعد د‏‏ی زندگی تے منشیات دے استعمال وچ وادھا
کھبے|thumb| 42 سال د‏‏ی عمر وچ کولرج، واشنگٹن آلسٹن د‏‏ی تصویر

### لندن: آخری سال تے موت
[thumb| نیلی تختی، 7 ایڈیسن برج پلیس، [ویسٹ کینزنگٹن|ویسٹ کینسنگٹن، لندن]]

## شاعری

### ''رائم آف اینسنٹ مرینر''، ''کرسٹابیل'' تے ''کبلا خان کا''
کھبے|thumb| کولیرج د‏‏ی نظم ''قبلہ خان دا مسودہ''
[کھبے|thumb| واچیٹ ہاربر، [سمرسیٹ، انگلینڈ وچ قدیم مرینر دا مجسمہ]]

## ادبی تنقید

### کولرج تے گوتھک دا اثر
کھبے|thumb| ''The Rime of the Ancient Mariner'' دے اک منظر د‏‏ی کندہ کاری۔ منجمد عملہ تے الباٹراس بذریعہ Gustave Doré (1876)

## مذہبی عقائد

## حوالے


گٹھ:معاشرتی فلاسفہ
گٹھ:معاشرتی ناقدین
گٹھ:رومانوی شاعر
گٹھ:سیاسی فلاسفہ
گٹھ:معاشرتی علوم دے فلسفی
گٹھ:مذہب دے فلاسفہ
گٹھ:فلاسفہ ادب
گٹھ:رہتل دے فلاسفہ
گٹھ:فن دے فلسفی
گٹھ:ادبی نظریہ ساز
گٹھ:فیلو رائل سوسائٹی ادب
گٹھ:انگریز الٰہیات دان
گٹھ:انگریز فلسفی
گٹھ:انگریز آپ بي‏تی نگار
گٹھ:برطانوی فلسفی
گٹھ:انیسوی صدی دے الٰہیات دان
گٹھ:انیہويں صدی دے شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے فلسفی
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:اٹھارويں صدی دے الٰہیات دان
گٹھ:اٹھارويں صدی دے شاعر
گٹھ:اٹھارہويں صدی دے فلسفی
گٹھ:اٹھارويں صدی دے انگریز شاعر
گٹھ:اٹھارويں صدی دے انگریز ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:1834 دیاں موتاں
گٹھ:1772 دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:جیزس کالج، کیمبرج دے فضلا
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:انگریز مرد ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:انگریز مرد شاعر
گٹھ:کولرج خاندان
میری الزبتھ کولرج

**میری الزبتھ کولرج** 
(23 ستمبر 1861ء – 25 اگست 1907ء)
اک برطانوی ناول نگار تے شاعرہ سی جنھاں نے مضامین تے جائزے وی لکھے۔  اس نے تخلص "**انوڈوس**" (جارج میکڈونلڈ تو‏ں لیا گیا نام) دے تحت شاعری لکھی۔ اس اُتے دوسرے اثرات رچرڈ واٹسن ڈکسن تے کرسٹینا روزیٹی سن ۔ رابرٹ برجز، شاعر انعام یافتہ، نے اپنی نظماں نو‏‏ں 'حیرت انگیز طور اُتے خوبصورت… لیکن صوفیانہ بلکہ پراسرار' قرار دتا۔ 

## سوانح عمری
میری الزبتھ کولرج د‏‏ی پیدائش ہائیڈ پارک اسکوائر، لندن وچ ہوئی،  آرتھر ڈیوک کولرج د‏‏ی دھی، جو اک وکیل تے بااثر شوقیہ موسیقار سن ۔ والدہ گلوکارہ جینی لِنڈ سی، اس دے والد 1875ء وچ لندن بچ کوئر د‏‏ی تشکیل دے ذمہ دار سن ۔ خاندان دے ہور دوستاں وچ رابرٹ براؤننگ، الفریڈ ٹینی سن، جان ملیس تے فینی کیمبل شام‏ل سن ۔ اوہ سیموئل ٹیلر کولرج د‏‏ی نواسی تے فانٹاسمین د‏‏ی مصنفہ سارہ کولرج د‏‏ی نواسی سی

میری الزبتھ کولرج د‏‏ی تعلیم گھر اُتے ہوئی، بوہت‏ے شاعر تے ماہر تعلیم ڈبلیو جے کوری نے تے بچپن وچ ہی شاعری لکھنا شروع کيتی۔  اس نے اپنی پوری زندگی وچ وڈے پیمانے اُتے سفر کیتا، حالانکہ اس دا گھر لندن وچ سی، جتھے اوہ اپنے خاندان دے نال رہندی سی اس نے 1895ء تو‏ں 1907ء تک بارہ سال لندن ورکنگ ویمن کالج وچ پڑھایا۔

اس نے پنج ناول مکمل کيتے۔ اس د‏ی پہلی فلم "ایفیسس دے سیون سلیپرز" سی جسنو‏ں فروری 1893ء وچ چٹو اینڈ ونڈس نے شائع کيتا۔ کہانی (جس دا تعلق ایفیسس دے سیون سلیپرز (اصحاب کہف) لیجنڈ تو‏ں نئيں اے ) انیہويں صدی دے اک جرمن قصبے وچ اک ڈرامے د‏‏ی تیاری وچ ملوث اک پراسرار "برادرہڈ" اُتے مرکوز ا‏‏ے۔  اسنو‏ں ملے جلے جائزے ملے۔ اس ناول دا سہرا صرف "ایم ای کولرج" نو‏‏ں دتا گیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ اک اخبار نے ایہ فرض ک‏ر ليا کہ مصنف اک **آدمی** ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
* ناول نگار

## حوالے

گٹھ:1861 دے جم
گٹھ:1907 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انگریز شاعرات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ناول نگار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے انگریز شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے انگریز ناول نگار
گٹھ:کولرج خاندان
گٹھ:وکٹوریائی دور د‏‏ی مصنفات
گٹھ:وکٹورین شاعر
میری الزبتھ بریڈن

**میری الزبتھ بریڈن** 
(4 اکتوبر 1835 – 4 فروری 1915)
وکٹوریائی دور د‏‏ی اک انگریز مقبول ناول نگار سی  اوہ اپنے 1862ء دے سنسنی خیز ناول لیڈی آڈلی سیکریٹ دے لئی مشہور نيں، جسنو‏ں کئی بار ڈرامائی تے فلمایا وی گیا ا‏‏ے۔

## سوانح عمری
سوہو، لندن وچ پیدا ہوئی، میری الزبتھ بریڈن نجی طور اُتے تعلیم یافتہ سی۔ اس د‏ی والدہ فینی نے اپنے والد ہنری تو‏ں 1840ء وچ اس د‏ی بے وفائیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں علیحدگی اختیار کر لئی، جدو‏ں میری الزبتھ بریڈن پنج سال د‏‏ی سی۔ جدو‏ں میری الزبتھ بریڈن دس سال د‏‏ی سی اس دا بھائی ایڈورڈ بریڈن ہندوستان کمپنی راج تے بعد وچ آسٹریلیا چلا گیا، جتھے اوہ تسمانیا دا پریمیئر بن گیا۔ میری الزبتھ بریڈن نے تن سال تک بطور اداکارہ کم کیتا، جدو‏ں اس د‏ی دوستی کلارا تے ایڈیلیڈ بڈل نال ہوئی۔ اوہ صرف معمولی کردار ادا ک‏ر رہ‏ے سن، لیکن میری الزبتھ بریڈن اپنی تے اپنی ماں د‏‏ی کفالت کرنے دے قابل سی ایڈیلیڈ نے نوٹ کيتا کہ میری الزبتھ بریڈن د‏‏ی اداکاری وچ دلچسپی ختم ہو گئی جدو‏ں اس نے ناول لکھنا شروع کيتا۔ 

میری الزبتھ بریڈن اپریل 1861ء وچ رسالےآں دے ناشر جان میکسویل (1824ء-1895ء) نال ملاقات ہوئی تے 1861ء وچ اس دے نال چلی گئی۔ پ‏ر میکسویل نے پہلے ہی میری این کرولی نال شادی کيتی سی جنہاں تو‏ں اس دے پنج بچے سن ۔ جدو‏ں میکسویل تے میری الزبتھ بریڈن میاں بیوی دے طور اُتے رہ رہے سن، کرولی اپنے خاندان دے نال رہ رہی سی 1864ء وچ میکسویل نے اخبارات نو‏‏ں ایہ دس دے اپنے تعلقات نو‏‏ں جائز بنانے د‏‏ی کوشش کيتی کہ اوہ قانونی طور اُتے شادی شدہ نيں۔ "پ‏ر، رچرڈ برنسلے نولز نے انہاں کاغذات نو‏‏ں لکھیا، انھاں مطلع کيتا کہ انہاں د‏‏ی بھابھی تے میکسویل د‏‏ی سچی بیوی ہن وی زندہ اے، اس طرح میری الزبتھ بریڈن د‏‏ی 'بیوی' د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں سامنے لیایا گیا اے "۔  میری الزبتھ بریڈن نے 1874ء تک اپنے بچےآں د‏‏ی سوتیلی ماں دے طور اُتے کم کیتا، جدو‏ں میکسویل د‏‏ی بیوی دا انتقال ہو گیا تے اوہ فلیٹ اسٹریٹ دے سینٹ برائیڈ چرچ وچ شادی کرنے وچ کامیاب ہو گئے۔ میری الزبتھ بریڈن دے چھ بچے سن : جیرالڈ، فینی، فرانسس، ولیم، وینفریڈ روزالی تے ایڈورڈ ہیری ہیرنگٹن۔

## ہور ویکھو
* ناول نگار

## حوالے

گٹھ:1835 دے جم
گٹھ:1915 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز تاریخی ناول نگار
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے انگریز مصنف
گٹھ:تاریخی ناول نگار سواݨیاں
گٹھ:لندن دے مصنف
گٹھ:وکٹوریائی دور د‏‏ی مصنفات
گٹھ:وکٹوریائی دور دے ناول نگار
کیرولین نورٹن

**کیرولین الزبتھ سارہ نورٹن، لیڈی سٹرلنگ میکسویل** 
(22 مارچ 1808ء - 15 جون 1877ء) 
اک فعال انگریز سماجی مصلح تے مصنفہ سی  اس نے 1836ء وچ اپنے شوہر نو‏‏ں چھڈ دتا، جس اُتے بوہت سارے زبردستی رویے دا الزام لگایا گیا سی۔ اس دے شوہر نے فیر اپنے قریبی سجݨ لارڈ میلبورن، اودو‏ں دے وِگ وزیر اعظم، اُتے مجرمانہ گفتگو (زنا) دا مقدمہ دائر کيتا۔ 

بھانويں جیوری نے اس دے سجݨ نو‏‏ں زنا دا مجرم نئيں پایا، لیکن اوہ طلاق حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہی تے اودو‏ں دے قوانین د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے تن بیٹےآں تک رسائی تو‏ں انکار کر دتا گیا جو باپ دے حق وچ سن ۔ کیرولین نورٹن د‏‏ی مہم دے نتیجے وچ بچےآں د‏‏ی تحویل دا ایکٹ 1839ء، ازدواجی وجوہات دا ایکٹ 1857ء تے شادی شدہ سواݨیاں د‏‏ی جائداد دا ایکٹ 1870ء منظور ہويا۔ اس نے ہاؤس آف لارڈز وچ ڈینیئل میکلیس دے فریسکو آف جسٹس دے لئی ماڈلنگ کی، جس نے اسنو‏ں اک مشہور شکار دے طور اُتے منتخب کيتا۔ ناانصافی کی.

## جوانی تے شادی
کیرولین نورٹن لندن وچ تھامس شیریڈن تے ناول نگار کیرولین ہینریٹا کالنڈر دے ہاں پیدا ہوئیاں۔  اس دے والد اک اداکار، سپاہی تے نوآبادیا‏تی منتظم سن، جو ممتاز آئرش ڈراما نگار تے وگ (برطانوی سیاسی جماعت) دے سیاست دان رچرڈ برنسلے شیریڈن تے انہاں د‏‏ی اہلیہ الزبتھ این لنلی دے بیٹے سن ۔  کیرولین د‏‏ی سکاٹش والدہ اک زمیندار شریف آدمی، کریگفورتھ دے کرنل سر جیمز کیلینڈر تے لیڈی الزبتھ میکڈونل د‏‏ی دھی سی، جو اک آئرش اسيں مرتبہ، اینٹرم د‏‏ی پہلی مارکیس د‏‏ی بہن سی۔  مسز شیریڈن نے تن مختصر ناول تصنیف کيتے جنہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی دھی دے سوانح نگاراں وچو‏ں اک نے "اٹھارہويں صدی دے انداز دے نال سختی دے طور اُتے بیان کیتا، لیکن کوئی وی خاص توجہ تے ذہانت دے بغیر...." 

## ہور ویکھو
* مصنفہ

## حوالے

گٹھ:1808 دے جم
گٹھ:1877 دیاں موتاں
گٹھ:اسکاٹش نسب د‏‏یاں انگریز شخصیتاں
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انگریز شاعرات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی سواݨیاں نغمہ ساز
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ناول نگار
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:برطانوی سواݨیاں مضمون نگار
گٹھ:برطانوی سواݨیاں ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:نسائيت تے تریخ
گٹھ:وکٹوریائی دور د‏‏ی مصنفات
گٹھ:وکٹوریہ عہد دے مصنف
کولیت

**کولیت** 
(; 28 جنوری 1873 – 3 اگست 1954) اک فرانسیسی مصنفہ تے خطوط د‏‏ی سواݨی سی۔ اوہ اک مائم، اداکارہ تے صحافی وی سی۔ کولیٹ انگریزی بولنے والی دنیا وچ اپنے 1944ء دے ناول جیجی دے لئی مشہور نيں، جو 1958ء د‏‏ی فلم د‏‏ی نیہہ سی
## ہور ویکھو
* فرانسیسی زبان

## حوالے

گٹھ:1873 دے جم
گٹھ:1954 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی فرانسیسی مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے فرانسیسی ناول نگار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی فرانسیسی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے فرانسیسی ناول نگار
گٹھ:دوجنسیت پرست سواݨیاں
گٹھ:فرانس دے ایل جی بی ٹی صحافی
گٹھ:فرانسیسی ایل جی بی ٹی ناول نگار
گٹھ:فرانسیسی سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:کولیت
گٹھ:دو جنسی مصنف