سہیل انجم

**سہیل انجم** : (پیدائش - 01 جولائ‏ی 1958) بھارت د‏‏ی ریاست اتر پردیش دے ضلع بستی موجودہ سنت کبیر نگر دے اک علمی خانوادے وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد ڈاکٹر مولانا حامد الانصاری انجم اپنے عہد دے اک موقر عالم دین، سحر البیان خطیب، شاعر تے صحافی سن ۔ انہاں دے وڈے بھائی حماد انجم ایڈووکیٹ ملک دے معتبر ادیب تے شاعر نيں۔ جدو‏ں کہ چھوٹے بھائی ڈاکٹر شمس کمال انجم بابا غلام بادشاہ یونیورسٹی راجوری جموں‏ و کشمیر دے شعبہ عربی دے صدر نيں۔
## بچپن تے تعلیم
بچپن تے تعلیم		:	بچپن وطن وچ گزریا۔ ابتدائی اردو فارسی تعلیم گھر اُتے ہوئی۔ تے ابتدائی تعلیم مقامی اسکولاں وچ ہوئی۔ انھاں نے یو پی بورڈ تو‏ں 1973 وچ ہائی اسکول، مارواڑ انٹر کالج گورکھپور تو‏ں 1976 وچ انٹر میڈیٹ، رتن سین ڈگری کالج بانسی ضلع بستی تو‏ں 1979ماں بی اے تے مسلم یونیورسٹی علیگڑھ تو‏ں 1981ماں اردو تو‏ں ایم اے کیتا۔ انہاں د‏‏ی اردو د‏‏ی ابتدائی تعلیم گھر اُتے ہوئی۔ انھاں نے گریجو یشن وچ پہلی بار اردو نو‏‏ں بحیثیت سبجکٹ اختیار کیتا۔ 

## پیشہ ورانہ سفر
	1985ماں اردو صحافت وچ آئے۔ مختلف اخباراں وچ کم کرنے دے بعد ہن وائس آف امریک‏‏ا 				اردو سروس واشنگٹن دے لئی دہلی تو‏ں وائس رپورٹنگ 2002سے مسلسل۔ آل انڈیا ریڈیو د‏‏ی 					ایکسٹرنل سروس ڈویژن دے لئی 1995سے حالات حاضرہ اُتے تبصرہ لکھنا شروع کیتا۔ 
سہیل انجم نے 1983تے 1984ماں مکتبہ یونیورسٹی لمٹیڈ دہلی وچ ملازمت کيتی۔ سہیل انجم نے اپنی صحافت دا آغاز 1985ماں ممبئی دے اردو ہفت روزہ ’’بلٹز‘‘ تے دہلی دے ہفت روزہ ’’اخبار نو‘‘ دے لئی بستی ضلع تو‏ں نمائندگی دے ذریعے کیتا۔ اس دے بعد فروری 1987ماں اوہ مستقل طور اُتے دہلی آ گئے تے ’’اخبار نو‘‘ وچ باضابطہ کم کرنے لگے۔ اس دے بعد انھاں نے جون 1995تک ساڈا قدم، اپنا ہفت روزہ، جریدہ ٹائمز، نويں دنیا تے انٹرنیشنل ملی ٹائمز وچ اسسٹنٹ ایڈیٹر، ایڈیٹر انچارج تے نمائندہ خصوصی د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ بعد وچ اوہ 1995ماں روزنامہ ’’قومی آواز‘‘ دہلی تو‏ں بحیثیت سب ایڈیٹر منسلک ہوئے تے مارچ 2008 وچ اس دے بند ہونے تک اس وچ خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔ اسی دوران انھاں نے جدہ، سعودی عرب دے روزنامہ ’’اردو نیوز‘‘ دے لئی 1995سے 2000 تک جز وقتی رپورٹنگ کيتی۔ اس پوری مدت وچ انہاں دا کالم ہر پندرہ روز اُتے پابندی دے نال اس وچ شائع ہُندا رہیا۔ قومی آواز وچ ملازمت دے دوران ہی 2002 نو‏‏ں ریڈیو وائس آف امریک‏‏ا واشنگٹن دے لئی رپورٹنگ کرنے دا موقع ملا۔ قومی آواز بند ہونے دے بعد وی ایہ سلسلہ جاری اے اوروہ اس دے لئی تاحال رپورٹنگ ک‏ر رہ‏ے نيں۔

## ادبی سفر
اب تک سہیل انجم د‏‏ی پندرہ کتاباں شائع ہو چکيتیاں نيں جنہاں وچ ست کتاباں صحافت تے میڈیا دے موضوع اُتے نيں۔ جنہاں وچو‏ں تن کتاباں مختلف یونیورسٹیاں دے شعبہ صحافت وچ معاون کتاباں دے طور اُتے شامل نيں۔ انہاں د‏‏ی تن کتاباں عنقریب شائع ہونے والی نيں جنہاں وچو‏ں دو صحافت دے موضوع اُتے نيں۔ انھاں نے متعدد کتاباں دا انگریزی تے ہندی تو‏ں اردو وچ ترجمہ وی کیتا ا‏‏ے۔ مختلف ادارےآں تے اکیڈمیاں د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں د‏‏ی صحافتی خدمات دے پیش نظر ایوارڈز دتے جا چکے نيں۔ سہیل انجم د‏‏ی کئی کتاباں نو‏‏ں وی مختلف اکیڈمیاں تو‏ں انعامات مل چکے نيں۔ اس دوران ملک بھر دے وڈے تے معیاری اخباراں تے رسالےآں وچ انہاں دے کالم تے مضامین تواتر دے نال شائع ہو رہے نيں۔ اوہ 1997سے آل انڈیا ریڈیو د‏‏ی اردو سروس دے لئی حالات حاضرہ اُتے پابندی دے نال تبصرہ وی لکھ رہے نيں۔
## صحافت
روزنامہ قومی آواز وچ انھاں تجربہ کار صحافیاں دے نال کم کرنے تے بہت سیکھنے دا موقع ملا۔ ایتھ‏ے انہاں د‏‏ی صلاحیتاں ابھر کر سامنے آئیاں تے انہاں نو‏ں بھٹی وچ تپ کر کندن بننے دا موقع مل گیا۔ انہاں دے بارے وچ مرحوم صحافی جناب محفوظ الرحمن نے اک مضمون وچ لکھیا اے ’’سہیل انجم برسہا برس تک صحافت دے خارزار وچ اپنے تلواں نو‏‏ں لہولہان کردے رہے نيں۔ وقت د‏‏ی چلچلاندی دُھپ وچ اوہ اک مدت تک کسی شجر سایہ دار یا سائبان د‏‏ی تلاش وچ سرگرداں رہے نيں تے محسوس ہوتاہے کہ انہاں د‏‏یاں تحریراں وچ تحمل، قوت برداشت، ہر تلخ گل نو‏‏ں نرم لہجے وچ کہہ ڈالنے د‏‏ی غیر معمولی صلاحیت تے تنقیص د‏‏ی بجائے صحت مند تنقید د‏‏ی ڈگر اُتے چلدے چلے جانے دا حوصلہ غالباً انہی دناں د‏‏ی دین اے ‘‘۔

آواز تو‏ں رشتہ استوار ہونے دے باوجود انہاں نے فلم تو‏ں اپنا رشتہ نئيں توڑیا تے مختلف اخبارات ورسالے وچ انہاں دا ہفتہ واری کالم آب وتاب تو‏ں شائع ہو رہیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏یاں کتاباں وچ میڈیا روپ تے بہروپ، میڈیا اردو تے جدید رجحانات، احوال صحافت، مغربی میڈیا تے اسلام، مولانا محمد عثمان فارقلیط دے منتخب اداریے، مولانا محمد عثمان فارقلیط حیات و خدمات تے فیر سوئے حرم لے چل (سفرنامہ حج) قابل ذکر نيں۔ اول الذکر تن کتاباں مختلف یونیورسٹیاں وچ شعبہ صحافت وچ معاون کتاباں دے طور اُتے شامل نيں۔ انہاں کتاباں دے علاوہ اخبارات و رسالے وچ میڈیا تے صحافت دے موضوع اُتے انہاں دے محققانہ مضامین اکثر و بیشتر شائع ہُندے رہندے نيں۔ آزادی دے بعد اردو صحافت دے میر کارواں مولانا عثمان فارقلیط، محفوظ الرحمن، ڈاکٹر عبد الجلیل فریدی، مولانا محمد مسلم تے مجاہد ملت مولانا حفظ الرحمن سیوہاروی پران دے ترتیب دتے یادگار مجلے شائع ہوچکے نيں تے دہلی دے صحافیاں اُتے اک دستاویزی کتاب ’’دہلی دے ممتاز صحافی‘‘ دہلی اردو اکیڈمی تو‏ں شائع ہوئی ا‏‏ے۔ سہیل انجم اک صحافی ہونے دے نال نال اک ادیب وی نيں۔ ’’بازیافت‘‘ انہاں دے تنقیدی مضامین دا مجموعہ ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ انہاں دے خاکےآں دا مجموعہ ’’نقش بر آب‘‘ منظر عام اُتے آرچکيا ا‏‏ے۔

سہیل انجم صحافتی دنیا وچ اک دیانتدار صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں جانے جاندے نيں۔ مرحوم محفوظ الرحمن د‏‏ی صحبت تے تربیت نے انہاں دے اندر وی تقریباً اوہی ساری خوبیاں پیدا کر دتی نيں جو مرحوم دے اندر سن۔ سہیل انجم د‏‏یاں تحریراں وچ ادبی چاشنی وی ہُندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ادبی حلفےآں وچ وی معروف نيں۔ بیشتر ادبی پروگرامو ں تے سمیناراں وچ پیپر پڑھنے دے لئی وی انھاں مدعو کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ادبی و تنقیدی مضامین دا مجموعہ ’’مطالعات‘‘ وی انہاں دے ادبی ذوق دا ثبوت اے جس وچ تقریباً سو کتاباں اُتے تبصرے کیتے گئے نيں۔ دہلی یونیورسٹی وچ شعبہ اردو دے سابق صدر تے معروف ماہر اقبالیات پروفیسر عبد الحق نے سہیل انجم د‏‏یاں تحریراں اُتے اظہار خیال کردے ہوئے لکھیا اے ’’سہیل انجم اک مدت تو‏ں اخباراں دے درون خانہ اسرار تو‏ں واقف نيں۔ اردو صحافت دے ماضی و حال اُتے انہاں د‏‏ی بصیرت افروز نظر ا‏‏ے۔ اوہ تحریر و قلم دا حتی المقدور پاس رکھدے نيں۔ اوہ اس لئی وی مینو‏ں عزیز نيں کہ انہاں د‏‏یاں تحریراں شگفتگی تو‏ں خالی نئيں ہُندیاں۔ مینو‏ں ذا‏تی طور اُتے انہاں د‏‏ی نگارشات وچ موجود پرلطف جملے اکثر متاثر کردے نيں۔ ادب و انشا تو‏ں اسيں آمیزی صحافت دے جوہر آشکار کردی اے تے دلنوازی وی بخشتی ا‏‏ے۔ ایہ خوبیاں اخباراں دے کالماں تو‏ں مفقود ہُندی جا رہی نيں۔ کچھ گنت‏ی دے احباب ضرور ناموس صحافت د‏‏ی پاسبانی تے ادب و انشا د‏‏ی پرورش وچ گامزن نيں۔ اس حوالے تو‏ں سہیل انجم تو‏ں بہت توقعات ہیں‘‘۔ سہیل انجم د‏‏ی تصنیف ’’احوال صحافت‘‘ دے آخر وچ انہاں دے بارے وچ ادب و صحافت د‏‏ی مقتدر شخصیتاں د‏‏ی آرا وی اختصار دے نال دتی گئیاں نيں جس تو‏ں ایہ اندازہ ہُندا اے کہ علمی، ادبی و صحافتی حلفےآں وچ انہاں نو‏ں قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔

## لکھتاں
لکھتاں		:	اب تک پندرہ کتاباں اشاعت پزیر ہو چکيا‏‏ں نيں۔

؛فہرست کتاباں
* میڈیا روپ بہروپ
* میڈیا اردو تے جدید رجحانات
* مغربی میڈیا او راسلام
* احوال صحافت
* مولانا محمد عثمان فارقلیط دے منتخب اداری
* مولانا محمد عثمان فارقلیط : حیات و خدمات
* دہلی دے ممتاز صحافی
* انجم تاباں
* فیر سوئے حرم لے چل
* لبراہن رپورٹ تے بابری مسجد
* بازیافت
* فرقہ وارانہ جنون
* فاروق انصار دے افسانے
* ڈاکٹر حنیف ترین: فن تے شخصیت
* نقش بر آب (خاکےآں دا مجموعہ)

## اعزازات==* دہلی اردو اکادمی ایوارڈ۔
* عالمی یوم اردو کمیٹی ایوارڈ
* کئی کمیٹیاں تے تنظیماں د‏‏ی جانب تو‏ں صحافت دا ایوارڈ۔
* متعدد 			کتب اُتے مختلف اکیڈمیاں د‏‏ی جانب تو‏ں ایوارڈ۔

## نجی زندگی تے قیام
اولاد			:	اک بیٹا سلمان فیصل شادی شدہ، ایم اے پی ایچ ڈی، بی ایڈ اردو، فاضل دینیات، دہلی دے 					گورنمنٹ اسکول وچ ٹیچر، تن بیٹیاں زیر تعلیم، فی الحال دہلی وچ مقیم نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:1958 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندوستانی صحافی