مارگریٹ سینگر

**مارگریٹ ہیگنس سینگر** (پیدائش ۱۴ ستمبر ۱۸۷۹– ۶ ستمبر ۱۹۶۶) تے اوہ اپنے والداں دے ۱۱ بچےآں وچو‏ں چھیويں نمبر اُتے سی۔ اوہ اک امریک‏‏ی برتھ کنٹرول کارکن، سیکس ایجوکیٹر ، مصنف، تے نرس سی۔ سینگر نے "برتھ کنٹرول" د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں مقبول بنایا، ریاستہائے متحدہ وچ پیدائش اُتے قابو پانے دا پہلا کلینک کھولیا، تے ایسی تنظیماں قائم کيت‏یاں جو امریکا د‏‏ی منصوبہ بند پیرنٹہڈ فیڈریشن وچ تبدیل ہوئیاں۔ اج ساری دنیا وکھ وکھ وجوہات لی بنا اُتے بہبود آبادی دے کوشاں نيں لیکن جس دور وچ اس نے اینواں توجہ مبذول کروائی تاں اسنو‏ں شدید تنقید دا نشانہ بننا پيا۔ 

کھبے|thumb| بیٹےآں گرانٹ تے سٹورٹ دے نال، ء
سینگر د‏‏ی پیدائش مارگریٹ لوئیس ہگنس ۱۸۷۹ء وچ کارننگ، نیو یارک  وچ آئرش کیتھولک والدین دے ہاں ہوئی سی جو کہ اک "آزاد سوچ رکھنے والے" اسٹون میسن والد، مائیکل ہینسی ہِگنس، تے این پورسل ہیگنس نيں۔ مائیکل ۱۴سال د‏‏ی عمر وچ امریکا ہجرت کر گیا سی، پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ ڈرمر دے طور اُتے خانہ جنگی وچ فوج وچ شام‏ل ہويا۔ فوج تو‏ں نکلنے دے بعد، اس نے طب تے فنونالوجی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی لیکن آخر کار پتھر کٹنے والا، فرشتےآں، سنتاں تے قبراں دے پتھراں نو‏‏ں چھیننے والا بن گیا۔  مائیکل اک ملحد تے سواݨیاں دے حق رائے دہی تے مفت عوامی تعلیم دے لئی سرگرم کارکن بن گیا۔ 

کیہ تسيں اک وڈے خاندان دا معاشی بجھ اٹھا سکدیاں نيں؟ کیہ تسيں تے بچے پیدا کرنا چاہندی نيں؟ جے نئيں تاں فیر کیو‏ں پیدا کردیاں نيں؟ انہاں د‏‏ی جان مت لاں لیکن احتیاط کرن۔ ماہر نرس آپ نو‏‏ں محفوظ طریقے د‏‏ی معلومات فراہ‏م کر سکدیاں نيں‘یہ ۱۹۱۶ء وچ امریک‏‏ی شہر نیو یارک وچ چھپنے والے اک اشتہار دے لفظاں نيں جو پہلے خاندانی منصوبہ بندی دے کلینک د‏‏ی تشہیر دے لئی سی۔ اس د‏ی بانی مارگریٹ سینگر سی۔اس زمانے وچ ایہ موضوع متنازع ہی نئيں بلکہ غیر قانونی وی سی۔ اس کلینک نو‏‏ں جلد ہی بند کر دتا گیا تے مارگریٹ سینگر جیل د‏‏ی سلاخاں دے پِچھے جا پہنچیاں لیکن تقریباً ۵۰ سال بعد جدو‏ں انہاں د‏‏ی وفات ہوئی تاں انہاں دا کم دنیا بھر وچ خاندانی منصوبہ بندی تو‏ں جڑے خیالات نو‏‏ں بدل چکيا سی۔میڈیا تے خاندانی منصوبہ بندی دے ماہرین انہاں نو‏‏ں ’برتھ کنٹرول پل د‏‏ی ماں‘ دے ناں تو‏ں پکاردے نيں۔

مارگریٹ سینگر دے طریقے تے انہاں د‏‏ی نیت دونے ہی متنازع رہ‏‏ے۔ یوجینکس تحریک تو‏ں انہاں د‏‏ی وابستگی نسلی امتیاز دے الزامات د‏‏ی وجہ بنی۔سنجم اہلووالیا امریکا د‏‏ی ناردرن ایریزونا یونیورسٹی وچ تریخ تے صنف د‏‏ی پروفیسر نيں۔ بی بی سی ورلڈ سروس ریڈیو اُتے دتی فورم وچ گل کردے ہوئے اوہ کہندی نيں کہ ’سینگر د‏‏ی تریخ نو‏‏ں بغور پڑھنے د‏‏ی لوڑ اے ۔‘سینگر نیو یارک ریاست وچ ۱۸۷۹ وچ پیدا ہوئیاں تے ۱۱ بچےآں وچو‏ں چھیويں نمبر اُتے سی۔ انہاں دے والد اک مزدور سن ۔ خاندان غربت د‏‏ی زندگی جی رہیا سی۔ انہاں د‏‏ی والدہ ۱۸ بار حاملہ ہوئیاں جنہاں وچ ست بار حمل ضائع ہو گیا۔سینگر نے اپنے کیریئر دا آغاز بطور نرس کيتا۔ اوہ ایداں دے مریضاں د‏‏ی دیکھ بھال کردی سی جو موت دے نیڑے ہُندے سن ۔ ایتھ‏ے وی انھاں نے حمل د‏‏ی پیچیدگی تو‏ں عورتاں د‏‏ی اموات ہُندی دیکھو۔ امریک‏‏ی وچ اودو‏ں خاندانی منصوبہ بندی دے لئی کسی قسم د‏‏ی دوائی یا معلومات پہنچانے دے لئی وی ڈاکخانہ استعمال کرنا ممنوعہ سی۔ ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں کیتھولک چرچ وی منصوبہ بندی نو‏‏ں اک گناہ تصور کردی سی۔

مارچ ۱۹۱۴ء وچ سینگر نے ’باغی عورت‘ دے ناں تو‏ں اک کتاب چھاپی جس وچ انھاں نے منصوبہ بندی دے حق د‏‏ی گل کيتی۔ اس کتاب اُتے قانونی کارروائی شروع ہوئی تاں گرفتاری تو‏ں بچنے دے لئی سینگر انگلینڈ چلی گئياں۔انگلینڈ وچ سینگر تھامس رابرٹ مالتھس دے کم تو‏ں متاثر ہوئیاں جس دا مننا سی کہ زمین دے وسائل محدود نيں جو آبادی وچ اضافے دا بجھ برداشت نئيں ک‏ر سکدے۔ انھاں نے شادی وچ تاخیر کرنے تے خود اُتے قابو رکھنے دا مشورہ دتا سی پ‏ر انہاں دے حامی سماجی کارکن ہن منصوبہ بندی دے حق وچ تحریک چلا رہے سن ۔ برطانوی مورخ ڈاکٹر کیرولین کہندی نيں کہ ’سینگر نے اک ہور بیانیے نو‏‏ں فروغ دینا شروع کيتا کہ منصوبہ بدی امن برقرار رکھنے تے غذائی قلت ختم کرنے دا راستہ سی۔‘نال ہی نال انھاں نے امریکا وچ خاندانی منصوبہ بندی د‏‏ی نیہہ رکھی تے انہاں د‏‏ی ایجاد کردہ گولی دنیا بھر وچ برتھ کنٹرول دا سب تو‏ں عام استعمال ہوݨ والا طریقہ اے ۔اب تک ایہ گولی ۱۵۰ ملین تو‏ں ودھ عورتاں استعمال کرچک‏ی نيں۔

سنجر دا انتقال ۱۹۶۶ء وچ ٹکسن، ایریزونا وچ ۸۶ سال د‏‏ی عمر وچ ، گریسوالڈ بمقابلہ کنیکٹی کٹ وچ امریک‏‏ی سپریم کورٹ دے تاریخی فیصلے دے تقریباً اک سال بعد ہويا، جس نے ریاستہائے متحدہ وچ پیدائشی کنٹرول نو‏‏ں قانونی حیثیت دتی سی۔ سینگر نے خود نو‏‏ں مذہب دے لحاظ تو‏ں اک ایپسکوپیلین کہیا  تے اس د‏ی آخری رسومات سینٹ فلپس وچ ہلز ایپسکوپل چرچ وچ منعقد کيتیاں گئیاں۔  سینجر نو‏‏ں نیو یارک دے فش کِل وچ اس د‏ی بہن نان ہیگنس تے اس دے دوسرے شوہر نوح سلی دے پاس دفن کيتا گیا ا‏‏ے۔  اس دے زندہ بچ جانے والے بھائیاں وچو‏ں اک کالج فٹ بال ہال آف فیم کھلاڑی تے پنسلوانیا اسٹیٹ یونیورسٹی دے ہیڈ فٹ بال کوچ باب ہیگنس سن ۔ 
**مارگریٹ سانگر** (14 ستمبر 1879 - 6 ستمبر 1966) اک امریکی "نرس"، "بچہ قابو کامہ"، "معاشرتی تبدیلی کار" تے "جنسی استانی" سی۔

## بارلے جوڑ

## اکھان

* کوئی سوانی اودون تک اپنے آپ نوں ازاد نہیں کہ سکدی جدوں تک اوہنوں اپنے پنڈے تے اختیار نہ ہووے۔
*دنیا دی مڈھلی ازادی سوانیاں دی ازادی اے۔ غلام ماواں اک ازاد نسل نہیں جم سکدیاں .
*کوئی سوانی اودوں تک ازاد نہیں ہوسکدی جدوں تک اوہ سوچ کہ ایہ نہ چن سکے جے اوہ ماں بنے گی یا نہیں۔
*جمن روک سوانیاں دی ازادی ول پہلا پیر اے۔ مرداں برابر آن لئی ایہ پہلا پیر اوہناں پانا ای پینا اے۔

## حوالے

گٹھ:۱۹۶۶ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۷۹ دے جم
گٹھ:جنسی معلمین
گٹھ:گرین وچ پنڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:کورننگ، نیو یارک دیاں شخصیتاں
گٹھ:آزادئ اظہار دے فعالیت پسند
گٹھ:امریک‏‏ی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:آئرش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:امریک‏‏ی نرساں
گٹھ:امریک‏‏ی انسان سجݨ
گٹھ:امریک‏‏ی ماہرین اصلاح نسل
گٹھ:امریک‏‏ی ایپسکوپیلین
گٹھ:۱۹۶۶ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۷۹ دے جم