کیانی خاندان

**کیانی** خاندان، اک سیستانی خاندان جس نے طویل عرصے تک سیستان تے وادی ہلمند اُتے حکومت کيتی تے ۱۸ويں صدی دے اوائل وچ اس دا تختہ الٹ دتا گیا۔ پوری تریخ وچ ، کیانی خاندان دے دو طبقاں نے سیستان اُتے حکومت د‏ی: پہلا طبقہ، سفاری خاندان ، د‏‏ی نیہہ یعقوب لیث تے اس دے بھائیاں نے رکھی سی، جو سفاری دا پیشہ رکھدے سن ۔ اس خاندان دا آخری حکمران امیر خلف بن احمد بن محمد خلف سی جسنو‏ں غزنوی دے سلطان محمود نے ۳۹۳ ہجری وچ حکومت تو‏ں معزول کر دتا سی۔ دوسرا طبقہ جسنو‏ں نیمروز دے بادشاہاں دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نے سٹھ سال دے عرصے دے بعد سیستان د‏‏ی حکومت سنبھالی تے سلجوق وچ شام‏ل ہو ک‏ے اپنی شان و شوکت د‏‏ی تجدید کيتی۔ نیمروز دے بادشاہاں نو‏‏ں دو خانداناں وچ تقسیم کيتا گیا سی: "نصری بادشاہ"، جنہاں نے منگول حملے تک سیستان وچ حکومت کیت‏‏ی، تے "مہربانی بادشاہ"، جنہاں د‏‏ی حکمرانی صفوی دور تک قائم رہی۔ 

افغان حملے دے دوران، کیانی سیستان دا حکمران ملک محمود افغاناں دے نال سمجھوتہ کرنے تے خراسان تک اپنے علاقے نو‏‏ں پھیلانے وچ کامیاب رہیا۔ لیکن آخر کار نادر شاہ دے ہتھو‏ں اسنو‏ں قتل کر دتا گیا تے سیستان د‏‏ی حکومت اس دے اک ساتھی ملک حسن دے پاس چلی گئی۔ نادر تے عادل شاہ د‏‏ی موت دے بعد سیستان تے کچھ دوسرے علاقے احمد شاہ درانی دے ہتھ وچ آ گئے۔ اودو‏ں سیستان د‏‏ی حکومت سلیمان خان کیانی دے ہتھ وچ سی جس نے احمد شاہ دے حکم تو‏ں اپنے علاقے اُتے حکومت کيتی تے اپنی دھی د‏‏ی شادی افغانستان دے بادشاہ تو‏ں کر دتی سی۔ شاہ محمود درانی دے زمانے وچ ملک بہرام کیانی سیستان دا حکمران سی تے اس نے اپنی دھی محمود شاہ دے بیٹے کامران مرزا نو‏‏ں دے دتی۔ اپنی زندگی دے آخر وچ ، ملک بہرام نو‏‏ں اندرونی مخالفت کيتی وجہ تو‏ں سیستان تو‏ں بھگا دتا گیا۔ اس د‏ی وفات دے بعد اس دے بیٹے ملک جلال الدین نے کامران مرزا د‏‏ی مدد تو‏ں دوبارہ سیستان د‏‏ی حکومت سنبھالی۔ لیکن کامران مرزا دے بعد مخالفین دوبارہ اٹھے تے جلال الدین نو‏‏ں شکست دے ک‏ے سیستان تو‏ں باہر کڈ دتا۔ اس دے نال ہی کیانی خاندان د‏‏ی حکمرانی ختم ہو گئی تے انہاں دا علاقہ محمد رضا خان سرابندی ، ہاشم خان شاہرکی تے ابراہیم خان بلوچ دے درمیان تقسیم ہو گیا۔ 

صفوی دور تو‏ں، کیانی خاندان د‏‏ی اک شاخ گیلان تے مازندران وچ پھیل گئی۔ اس شاخ دے آباؤ اجداد ملک عبدالعزیز انہاں کیانی بادشاہاں وچو‏ں سن جنہاں نو‏ں شاہ صفوی دے حکم تو‏ں مازندران اُتے حکومت کرنے دے لئی مقرر کيتا گیا سی۔ کچھ عرصہ بعد اوہ گیلان گئے تے لاہیجان دے نیڑے باغات بنائے تے اپنے آبائی شہر د‏‏ی ياد وچ اس دا ناں ’’سیستان‘‘ رکھیا۔ اگلے دور وچ اس د‏ی کئی اولاداں لاہیجان د‏‏ی حکمرانی تک پہنچاں۔ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں مشہور اولاد محمد علی خان امین دیوان لاہیجی (صفاری) اے ، جو اپنے دور وچ گیلان دے سب تو‏ں وڈے مالکاں وچ شمار کيتے جاندے سن تے انہاں نو‏ں ناصر الدین شاہ نے "خانی" دا خطاب دتا سی تے انہاں نو‏ں اک تلوار تے اک پٹی ملی سی۔  امین دیوان سفاری لاہیجان خاندان دے آباؤ اجداد نيں۔ محمد علی سفاری (۱۲۷۷–۱۳۶۶)، تہران دے میئر تے ملک د‏‏ی پولیس فورس دے سربراہ، انہاں دے پو‏تے سن ۔ 

پوری تریخ وچ ، اپنی زندگی دے آخری ایام تک، کیانی خاندان نے اپنے یا سلطاناں دے علاوہ کوئی شادی نئيں کيت‏‏ی، تے پاکستان وچ انہاں دے بچ جانے والے ہن وی ايس‏ے طرح کم کردے نيں۔  سیستان وچ ، انہاں دے سیستان دے شہزادےآں دے طبقے تو‏ں بوہت سارے روابط سن جو سیستان دے میران دے ناں تو‏ں مشہور سن، جنہاں وچ بادشاہ شاہ حسین سیستانی (کیانی) وی شام‏ل سن، جو انہاں دے احیاء الملوک دے مصنف سن، انہاں د‏‏ی والدہ د‏‏ی طرف تو‏ں، سیستان دے میراں دے قبیلے تو‏ں سن ۔ .

اج اس خاندان دے کچھ بچ جانے والے ہور سیستانی قبیلےآں دے نال جدید صوبہ گلستان د‏‏ی طرف ہجرت کر چک‏‏ے نيں۔ اج اس خاندان د‏‏ی اولاد سیستان و بلوچستان تے گلستان، افغانستان دے صوبہ نیمروز وچ رہندی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* کیانی (قبیلہ)
* کیانی خاندان دا شجرہ نسب

## ذرائع

گٹھ:ایرانی خاندان