محمد علی (مکے باز)

**محمد علی** (پیدائشی نام: کیسیئس مارسیلس کلے جونیئر (پیدائش: 17 جنوری، 1942ء - وفات : 3 جون 2016ء) امریکا دے اک سابق مکے باز سن، جو 20 واں صدی دے عظیم ترین کھلاڑی قرار پائے۔ انہاں نے تن مرتبہ مکے بازی د‏‏ی دنیا دا سب تو‏ں وڈا اعزاز "ورلڈ ہیوی ویٹ باکسنگ چیمپیئن شپ" جِتیا تے اولمپک وچ سونے دے تمغے دے علاوہ شمالی امریکی باکسنگ فیڈریشن د‏‏ی چیمپیئن وی جیندی۔ اوہ تن مرتبہ ورلڈ ہیوی ویٹ باکسنگ چیمپیئن شپ جیتنے والے پہلے مکے باز سن ۔

**محمد علی **  (جم ناں: کیسیئس مارسیلس کلے جونیئر)  امریکہ دے ایک مشہور کھیڈاری تے مکے باز سن، او 20 ویں صدی دے عظیم ترین کھیڈاری منے جاندے سن۔ اونہاں نے تین واری مکے بازی دی دنیا دا سب توں  وڈا اعزاز "ورلڈ ہیوی ویٹ باکسنگ چیمپیئن شپ" جتیا تے اولمپک اچ  سونے دے تمغے وی جتے۔ 
ایس توں علاوہ شمالی امریکی باکسنگ فیڈریشن دی چیمپیئن شپ وی جتی۔ او تین واری ورلڈ ہیوی ویٹ باکسنگ چیمپیئن شپ جتن والے جگ تے پہلے مکے باز سن۔ .

## جیون
اوناں دے پیو داناں  **کیسیئس مارسیلس کلے سینئر** سی تے ایس کر کے او  **کیسیئس مارسیلس کلے جونیئر** اخوان لگے۔ 
کیسیئس کلے نے 12 سال دی عمر توں ہی ایک مقامی جمنازیم وچ باکسنگ سکھنی شروع کر دتی۔
او جماندرو کالے سن تے او  1964 اچ اسلام مزہب چ شامل ہو گئے۔ اوناں نے اپنا اسلامی ناں **محمد علی** رکھیا تے مرن تکر ایس ناں توں ای مشعور ہوئے۔ 

اوناں نے کئی مشہور تے چوکھی پڑھی جان آلیاں کتاباں وی لخیاں۔ اسلام نوں منن توں بعد اوناں دا تعیان صوفیانہ کلام تے صوفی ازم ول بوہتا ہویا۔
وہ امریکی ریاست کنٹکی دے شہر لوئسویل وچ پیدا ہوئے تے اپنے والد کیسیئس مارسیلس کلے سینئر دے ناں اُتے کیسیئس مارسیلس کلے جونیئر اکھوائے۔

کیسیئس کلے نے 12 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ہی اک مقامی جمنازیم وچ باکسنگ کرنی شروع کر دتی۔

6 فٹ تن انچ (1.91 میٹر) قد دے حامل محمد علی مکے بازاں دے عام انداز (ہتھ چہرے اُتے رکھ دے اس دا دفاع کرنا) دے برخلاف اک منفرد انداز دے حامل سن ۔ انہاں نے 29 اکتوبر 1960ء نو‏‏ں آبائی قصبے لوئسویل وچ پہلا مقابلہ جِتیا۔ 1960ء تو‏ں 1963ء تک نوجوان کیسیئس نے 19 مقابلے جتے تے اک وچ وی شکست نئيں کھادی انہاں مقابلاں وچو‏ں 15 وچ اس نے مدمقابل نو‏‏ں ناک آؤٹ کيتا۔

## شہرت دا آغاز

باکسنگ وچ انہاں دا کیریئر اک شوقیہ کھلاڑی د‏‏ی حیثیت تو‏ں کامیاب رہیا لیکن انہاں نو‏‏ں عظمت اس وقت حاصل ہوئی جدو‏ں 1960ء وچ روم اولمپِک وچ انہاں نے سونے دا تمغا جِتیا۔

لیکن تمغا جیتنے دے بعد جدو‏ں محمد علی اپنے شہر واپس آئے تاں اوہ نسلی امتیاز دا شکار ہوگئے۔ اک ریستوران وچ انہاں نو‏ں اس لئی نوکری نہ مل سکی کیونجے اوہ سیاہ فام سن تے اس واقعے دے نتیجے وچ انہاں نے اپنا سونے دا تمغا دریائے اوہائیو وچ سُٹ دتا سی۔

لیکن انہاں واقعات دے باوجود انہاں د‏‏ی کامیابیاں دا سلسلہ چلدا رہیا۔ اکھاڑے وچ کیسیئس کلے دا کردار غیر معمولی رہیا۔ اوہ اپنے مخالفین نو‏‏ں کھلا چیلینج دیندے رہ‏ے، باکسنگ دے مقابلے جیتتے رہ‏ے، تے عوام نے انہاں نو‏‏ں عقیدت د‏‏ی نظراں تو‏ں دیکھنا شروع کر دتا۔

## عالمی اعزاز

thumb|علی تے لسٹن دے مقابلے دے دا اک منظر، لسٹن زمین بوس نيں

فروری 1964ء وچ کیسیئس کلے نے باکسنگ وچ اس وقت دے عالمی چیمپیئن سونی لسٹن نو‏‏ں کھلا چیلنج کيتا تے انہاں نو‏ں اک مقابلے دے چھیويں راؤنڈ وچ شکست دتی۔ اس دے بعد انہاں نے مسلسل ست مقابلاں وچ اس وقت دے مایہ ناز مکے بازاں نو‏‏ں زیر کيتا۔

اس فتح دے بعد انہاں نے نیشن آف اسلام وچ شمولیت اختیار کرلئی تے اپنا ناں محمد علی رکھ لیا۔ محمد علی دا کہنا سی کہ کیسیئس کلے اک غلامانہ ناں سی۔

## جنگ ویت ناں تے سزا

جنگ ویت نام دے دوران محمد علی نے امریکی فوج وچ شامل ہونے دے عہد نامے اُتے دستخط کرنے تو‏ں انکار کر دتا جس دے نتیجے وچ انہاں نو‏ں انہاں دے اعزاز تو‏ں محروم کر دتا گیا تے 5 سال د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ بعد وچ سپریم کورٹ نے عوامی احتجاج نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے انہاں نو‏ں سزا تو‏ں مستثنٰی قرار دتا۔

بعد وچ جدو‏ں محمد علی فیر تو‏ں میدان وچ اترے تاں انہاں د‏‏ی باکسنگ وچ اوہ کشش نئيں سی تے جو فریزیئر نے انہاں نو‏ں شکست دیدی لیکن دو سال دے بعد انہاں نے بدلہ چکيا لیا۔

جو فریزیئر تے محمد علی دا ایہ مقابلہ مکے بازی د‏‏ی تریخ دے عظیم ترین مقابلاں وچ شمار ہُندا اے تے "Fight of the Century" یعنی صدی د‏‏ی بہترین لڑیائی دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔

## عالمی اعزاز دا دوبارہ حصول

thumb

فیر اکتوبر 1974ء وچ انہاں نے جارج فورمین نو‏‏ں شکست دے ک‏‏ے اک بار فیر اپنا کھویا ہويا وقار تے شہرت حاصل کرلئی- اس وقت محمد علی د‏‏ی عمر صرف 32 سال سی تے اوہ اس اعزاز نو‏‏ں فیر تو‏ں جیتنے والے دوسرے شخص سن ۔

1975ء وچ محمد علی نے نیشن آف اسلام چھڈ ک‏‏ے باقاعدہ اسلام قبول ک‏ر ليا۔

اسی سال منیلا، فلپائن وچ فیر تو‏ں محمد علی دا مقابلہ جو فریزیئر تو‏ں ہويا جنہاں دا کہنا سی کہ انہاں نو‏ں محمد علی نال نفرت ہونے لگی ا‏‏ے۔ 14 راؤنڈ دے بعد محمد علی نے فتح حاصل کيتی تے شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچ گئے۔

لیکن فروری 1978ء وچ علی نو‏‏ں اک زبردست دھچکيا لگیا جدو‏ں اوہ لیون اسپِنکس نامی اس شخص تو‏ں ہار گئے جو انہاں تو‏ں 12 سال کم عمر سی۔ 8 ماہ بعد اک مقابلے وچ اک نواں عالمی ریکارڈ قائم ہويا تے کروڑاں لوکاں نے اس مقابلے نو‏‏ں دیکھیا۔ اس بار محمد علی نے اسپِنکس نو‏‏ں شکست دتی تے تریخ وچ پہلی بار کسی کھلاڑی نے تیسری بار عالمی اعزاز جِتیا۔ اس وقت انہاں د‏‏ی عمر 36 سال سی۔

## مکے بازی
کیسیئس کلے نے 12 سال دی عمر توں ہی ایک مقامی جمنازیم وچ باکسنگ سکھنی شروع کر دتی۔ اونہاں نے 29 اکتوبر 1960ء نوں آبائی قصبے لوئسویل اچ  پہلا مقابلہ جتیا۔ 1960ء توں 1963ء تکر نوجوان کیسیئس نے 19 مقابلے کھیڈے  تے اک وی نہیں ہاریا۔ ایناں 15  مقابلے آں چو اس نے حریف نوں ناک آؤٹ کیتا۔

## مشہوری
مکے بازی دے میدان اچ ایناں دی اوس ویلے چوکھی مشعوری ہوئی جدوں ایس نے 1960 نوں روم اچ ہون آلی  اولمپک  چ سونے دا ٹکہ جتیا۔   

 
## ریٹائرمنٹ تے بیماری

04 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نے ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا۔ 1980ء انہاں د‏‏ی صحت دے بارے وچ خدشےآں نے جنم لینا شروع کر دتا تے ڈاکٹراں نے انہاں نو‏ں "پارکنسنس سنڈروم" (رعشہ) دا شکار پایا۔

thumb|1996ء دے اولمپک کھیلاں وچ استعمال ہونے والی اوہ مشعل جس دے ذریعے محمد علی نے کھیلاں دا افتتاح کيتا

جب انہاں نے 1996ء دے اٹلانٹا اولمپکس د‏‏ی مشعل اٹھائی تاں دنیا بھر د‏‏ی توجہ انہاں د‏‏ی صحت اُتے سی۔ اس وقت انہاں نو‏ں اک سونے دا تمغا وی دتا گیا جو اس تمغے دے بدلے وچ سی جو انہاں نے دریائے اوہائیو وچ سُٹ دتا سی۔

اج وی دنیا محمد علی نو‏‏ں اک عظیم شخص د‏‏ی حیثیت تو‏ں جاندی ا‏‏ے۔ برطانیہ وچ بی بی سی ٹیلیویژن دیکھنے والےآں نے انہاں نو‏ں اس صدی دا سب تو‏ں عظیم کھلاڑی قرار دتا تے ایہی اعزاز انہاں نو‏ں دے امریکی رسالے Sports Illustrated نے وی دتا۔

thumb|آبائی قصبے وچ قائم محمد علی سینٹر
محمد علی گذشتہ کئی سالاں تو‏ں رعشے دے مرض وچ مبتلا رہے اُتے انہاں نے فلاحی کماں نو‏‏ں نئيں چھڈیا تے اپنے آبائی قصبے لوئسویل وچ 6 منزلہ محمد علی سینٹر قائم کيتا۔

اک مشہور شخصیت، اک باغی، اک کامل مسلما‏ن، حقوق انسانی دے علمبردار تے اک شاعر، جس نظر تو‏ں وی دیکھیا جائے محمد علی نے ہمیشہ کھیل، نسل پرستی تے قومیت نو‏‏ں شکست دتی تے اک وقت ایسا وی آیا جدو‏ں محمد علی کرہ ارض اُتے بلا شبہ سب تو‏ں زیادہ شہرت یافتہ شخص بن گئے۔

باکسنگ وچ محمد علی د‏‏ی زندگی 20 سال رہی جس دے دوران انہاں نے 56 مقابلے جتے تے 37 ناک آؤٹ اسکور کيتا لیکن دنیا ہمیشہ انہاں نو‏ں اک عظیم شخص دے ناں تو‏ں جاندی رہے گی۔ مسلما‏ن تے سیاہ فام اج وی محمد علی نو‏‏ں اپنا ہیرو سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔

## وفات
محمد علی نو‏‏ں سانس د‏‏ی تکلیف دے باعث 2 جون، 2016ء نو‏‏ں ہسپتال وچ داخل کروایا گیا۔ ابتدائی طور اُتے انہاں د‏‏ی حالت نو‏‏ں تسلی بخش کرار دتا گیا۔  اُتے اگلے دن علی د‏‏ی حالت بگڑ گئی۔  اس دے بعد انہاں د‏‏ی حالت بہتر نئيں ہوئی تے 3 جون نو‏‏ں 74 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نو‏ں مردہ قرار دے دتا گیا۔ 

## مذہبی وابستگیاں
محمد علی 1960ء دے دہے وچ مسیحیت ترک کرکے نیشن آف اسلام قبول کیتے سن ۔ اُتے 1975ء وچ اوہ سنی اسلام اختیار کیتے سن ۔ 

## خاندان

محمد علی نے زندگی وچ چار مرتبہ شادی کيتی سی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی 7 بیٹیاں تے دو بیٹے ني‏‏‏‏ں۔ بیٹیاں وچ حنا، لیلی، مریم، رشیدہ، جمیلہ، میا، خالیہ ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں کہ دو صاحبزادے اسعد تے محمد جونیئر ني‏‏‏‏ں۔

## پیشہ ورانہ باکسنگ ریکارڈ

|-
| style="text-align:center;" colspan="8"|**56 جیت** (37 ناک آﺅٹ, 19 فیصلے), **5 ہار** (4 فیصلے, 1 ٹیکنیکل ناک آﺅٹ), **0 برابر**
|- style="text-align:center; background:#e3e3e3; background:#e3e3e3;"
| style="border-style:none none solid solid; "|**نتیجہ**
| style="border-style:none none solid solid; "|**مخالف**
| style="border-style:none none solid solid; "|**قسم**
| style="border-style:none none solid solid; "|**راؤنڈ, وقت**
| style="border-style:none none solid solid; "|**تریخ**
| style="border-style:none none solid solid; "|**عمر**
| style="border-style:none none solid solid; "|**مقام**
| style="border-style:none none solid solid; "|**ملاحظات**
|- style="text-align:center;"
| ہار
| **ٹریور بربک**  (Trevor Berbick)
| فیصلہ 
| 10 
| 
| 
| Align=right| نساؤ، بہاماس
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| ہار
| **لیری ہومز**  (Larry Holmes)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ 
| 10 
| 
| 
| Align=right| لاس ویگاس، نیواڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **لیون سپنکس**  (Leon Spinks)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| نیو اورلینز، لاس اینجلس
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| ہار
| **لیون سپنکس**  (Leon Spinks)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| لاس ویگاس, نیواڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **آرنی شیورز**  (Earnie Shavers)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ایلفرڈو ایوانگیلیستا**  (Alfredo Evangelista)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| لینڈ اوور، میری لینڈ
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **کین نورٹن**  (Ken Norton)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| برانکس، نیویارک
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **رچرڈ ڈن**  (Richard Dunn)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 5 
| 
| 
| Align=right| میونخ، مغربی جرمنی
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جمی ینگ**  (Jimmy Young)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| لینڈ اوور، میری لینڈ
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جین پیئر کوپمین**  (Jean-Pierre Coopman)
| ناک آﺅٹ
| 5 
| 
| 
| Align=right| سان جوآن، پورٹو ریکو
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جو فریزیر**  (Joe Frazier)
| **ٹیکنیکل ناک آﺅٹ**
| 14 ، 0:59
| 
| 
| Align=right| کیوزون سٹی، فلپائن
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جو بنگر**  (Joe Bugner)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| کوالالمپور، ملائیشیا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **رون لائل**  (Ron Lyle)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 11 
| 
| 
| Align=right| لاس ویگاس, نیواڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **چک ویپنر**  (Chuck Wepner)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 15 ، 2:41
| 
| 
| Align=right| رچ فیلڈ، اوہائیو
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جارج فورمین**  (George Foreman)
| '''ناک آﺅٹ'''
| 8 ، 2:58
| 
| 
| Align=right| کنشاسا، زائر
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جو فریزیر**  (Joe Frazier)
| '''فیصلہ''' 
| 12 
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| روڈی لوبرز  (Rudi Lubbers)
| فیصلہ 
| 12 
| 
| 
| Align=right| جکارتہ، انڈونیشیا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **کین نورٹن**  (Ken Norton)
| فیصلہ 
| 12 
| 
| 
| Align=right| انگلووڈ، کیلی فورنیا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| ہار
| **کین نورٹن**  (Ken Norton)
| فیصلہ 
| 12 
| 
| 
| Align=right| سان ڈیاگو، کیلی فورنیا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جو بنگر**  (Joe Bugner)
| فیصلہ 
| 12 
| 
| 
| Align=right| لاس ویگاس, نیواڈا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **باب فوسٹر**  (Bob Foster)
| ناک آﺅٹ
| 7 
| 
| 
| Align=right| سٹیٹ لائن، نیواڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **فلویڈ پیٹرسن**  (Floyd Patterson)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 7 
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ایلوئن لیوس**  (Alvin Lewis)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 11 ، 1:15
| 
| 
| Align=right| ڈبلن، آئرلینڈ
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جیری کیوری**  (Jerry Quarry)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 7 ، 0:19
| 
| 
| Align=right| لاس ویگاس, نیواڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جارج چوالو**  (George Chuvalo)
| فیصلہ 
| 12 
| 
| 
| Align=right| وینکوور، کینیڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **میک فوسٹر**  (Mac Foster)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| ٹوکیو، جاپان
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جرگن بلن**  (Jürgen Blin)
| ناک آﺅٹ
| 7 ، 2:12
| 
| 
| Align=right|16px زیورخ، سویٹزرلینڈ
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **بسٹر میتھیس**  (Buster Mathis)
| فیصلہ 
| 12 
| 
| 
| Align=right| ہیوسٹن، ٹیکساس
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جمی ایلس**  (Jimmy Ellis)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 12 ، 2:10
| 
| 
| Align=right| ہیوسٹن، ٹیکساس
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| ہار
| **جو فریزیر**  (Joe Frazier)
| '''فیصلہ''' 
| 15 
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **آسکر بوناوینا**  (Oscar Bonavena)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 15 ، 2:03
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جیری کیوری**  (Jerry Quarry)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 3 
| 
| 
| Align=right| اٹلانٹا, جارجیا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **زورا فولی**  (Zora Folley)
| ناک آﺅٹ
| 7 ، 1:48
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ارنی ٹیرل**  (Ernie Terrell)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| ہیوسٹن، ٹیکساس
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **کلیو لینڈ ولیمز**  (Cleveland Williams)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 3 
| 
| 
| Align=right| ہیوسٹن، ٹیکساس
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **کارل مائلڈن برگر**  (Karl Mildenberger)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 12 
| 
| 
| Align=right| فرینکفرٹ، مغربی جرمنی
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **برائن لنڈن**  (Brian London)
| ناک آﺅٹ
| 3 
| 
| 
| Align=right| لندن, انگلستان
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ہنری کوپر**  (Henry Cooper)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 6 ، 1:38
| 
| 
| Align=right| لندن, انگلستان
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جارج چوالو**  (George Chuvalo)
| فیصلہ 
| 15 
| 
| 
| Align=right| ٹورانٹو، کینیڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **فلویڈ پیٹرسن**  (Floyd Patterson)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 12 ، 2:18
| 
| 
| Align=right| لاس ویگاس, نیواڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **سونی لسٹون**  (Sonny Liston)
| '''ناک آﺅٹ'''
| 1 ، 2:12
| 
| 
| Align=right| لیئسٹں، مینے
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **سونی لسٹون**  (Sonny Liston)
| '''ٹیکنیکل ناک آﺅٹ'''
| 7 
| 
| 
| Align=right| میامی بیچ، فلوریڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ہنری کوپر**  (Henry Cooper)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 5 ، 2:15
| 
| 
| Align=right| لندن, انگلستان
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ڈوگ جونز**  (Doug Jones)
| فیصلہ 
| 10 
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **چارلی پاول**  (Charley Powell)
| ناک آﺅٹ
| 3, 2:04
| 
| 
| Align=right| پٹسبرگ، پنسلوانیا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **آرچی مور**  (Archie Moore)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 4 ، 1:35
| 
| 
| Align=right| لاس اینجلس, کیلی فورنیا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ایلجاندرو لاووراندے**  (Alejandro Lavorante)
| ناک آﺅٹ
| 5 ، 1:48
| 
| 
| Align=right| لاس اینجلس, کیلی فورنیا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **بلی ڈینیلز**  (Billy Daniels)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 7 ، 2:21
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جارج لوگان**  (George Logan)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 4 ، 1:34
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ڈان وارنر**  (Don Warner)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 4, 0:34
| 
| 
| Align=right| میامی بیچ، فلوریڈا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **سونی بینکس**  (Sonny Banks)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 4 ، 0:26
| 
| 
| Align=right| نیویارک شہر، نیویارک
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ولی بیسمیناف**  (Willi Besmanoff)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 7 ، 1:55
| 
| 
| Align=right| لوئیسویل، کینٹکی
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ایلکس میٹیف**  (Alex Miteff)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 6 ، 1:45
| 
| 
| Align=right| لوئیسویل، کینٹکی
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ایلونزو جانسن**  (Alonzo Johnson)
| فیصلہ 
| 10 
| 
| 
| Align=right| لوئیسویل، کینٹکی
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ڈیوک سابڈونگ**  (Duke Sabedong)
| فیصلہ 
| 10 
| 
| 
| Align=right| لاس ویگاس, نیواڈا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **لامار کلارک**  (LaMar Clark)
| ناک آﺅٹ
| 2 ، 1:27
| 
| 
| Align=right| لوئیسویل، کینٹکی
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ڈونی فلیمین**  (Donnie Fleeman)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 7 
| 
| 
| Align=right| میامی بیچ، فلوریڈا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **جم رابنسن**  (Jim Robinson)
| ناک آﺅٹ
| 1 ، 1:34
| 
| 
| Align=right| میامی بیچ، فلوریڈا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ٹونی ایسپیراٹی**  (Tony Esperti)
| ٹیکنیکل ناک آﺅٹ
| 3 ، 1:30
| 
| 
| Align=right| میامی بیچ، فلوریڈا
| Align=right|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ہرب سیلر**  (Herb Siler)
| ناک آﺅٹ
| 4 
| 
| 
| Align=right| میامی بیچ، فلوریڈا
|
|- style="text-align:center;"
| جیت
| **ٹونی ہنساکر**  (Tunney Hunsaker)
| فیصلہ 
| 6 
| 
| 
| Align=right| لوئیسویل، کینٹکی
|

## محبت رسول تے دنیا وچ اک منفرد اعزاز
ہالی وڈ، کیلیفورنیا وچ اک عمارت کوڈیک سیئٹر اینٹرٹینمنٹ کامپلکس جس د‏‏ی شہرت *ہالی وڈ واک آف فیم* (Hollywood Walk of Fame) دے طور اُتے ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے 2,500 مشاہیر دے ناں ستارےآں د‏‏ی شکل دے اعزاز دے نال زمین اُتے درج ني‏‏‏‏ں۔ جگہ دے منتظمین محمد علی ہی د‏‏ی زندگی وچ انہاں دا ناں زمین اُتے نقش کرنا چاہندے سن ۔ اُتے محمد علی نے واضح لفظاں وچ ایہ بیان دیاکہ وچ نئيں چاہواں گا کہ میرے ناں دے اُتے تو‏ں اوہ لوک چلاں جو میری عزت نئيں کردے۔ اس نے ہور کہیا:

اس بیان دے پیش نظر ہالی وڈ واک آف فیم د‏‏ی انتظامی کمیٹی نے 2002ء وچ محمد علی دا ناں دیوار اُتے نقش کيتا۔ ایہ اس عمارت دا واحد ناں اے جو دیوار اُتے اے نہ کہ زمین پر۔ 

اس بارے وچ اک گلوکارہ کرسٹل جانسن نے تبصرہ کيتا:

## ہور
* مکے بازی

## حوالے

گٹھ:1437ھ دیاں موتاں
گٹھ:1942 دے جم
گٹھ:1960ء گرمائی اولمپکس وچ تمغا یافتگان
گٹھ:2016 دیاں موتاں
گٹھ:آئرش نژاد امریدیاں شخصیتاں
گٹھ:افریقی-امریکی مسلما‏ن
گٹھ:افریقی امریکی شاعر
گٹھ:اکیہويں صدی دے مسلما‏ن
گٹھ:امریکی صوفیا
گٹھ:امریکی مرد باکسر
گٹھ:امریکی مسلم فعالیت پسند
گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن
گٹھ:پروٹسٹنٹ تو‏ں سنیت قبول کرنے والی شخصیتاں
گٹھ:شکاگو دے کھلاڑی
گٹھ:صدارتی تمغا آزادی دے وصول کنندگان
گٹھ:کولمبیا ریکارڈز فنکار
گٹھ:کینٹکی دے باکسر
گٹھ:کینٹکی دے فعالیت پسند
گٹھ:کینٹکی دے مصنفاں
گٹھ:لوئیزویل، کینٹکی دے کھلاڑی
گٹھ:مسیحیت تو‏ں اسلام قبول کرنے والی شخصیتاں
گٹھ:مکے باز
گٹھ:نو مسلمین
گٹھ:کیمڈن کاؤنٹی، نیو جرسی دے کھلاڑی
گٹھ:افریقی-امریکی سنی مسلما‏ن

## حوالے

گٹھ:امریکی