open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سید مصطفا کمال

**مصطفا کمال** کراچی توں تعلق رکھݨ والے اک پاکستانی سیاستدان تے سابق میئر کراچی نيں۔ اوہناں دا تعلق متحدہ قومی موومنٹ نال ا‏‏ے۔ اوہناں نے متحدہ قومی موومنٹ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے 3 مارچ 2016ء وچ اپݨی نويں جماعت پاک سرزمین پارٹی د‏‏ی نیہہ رکھی۔ چھے سال بعد 12 جنوری 2023 نو‏‏ں اپنی جماعت پاک سرزمین پارٹی دا متحدہ قومی موومنٹ (پاکستان) دے نال انضمام کرلیا تے دوبارا متحدہ قومی موومنٹ دا حصا بݨ گئے۔

## حوالے

گٹھ:1971 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی سیاست دان
گٹھ:بہاری نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پاکستانی سیاسی جماعتاں دے بانیان
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے سیاستدان
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے ناظمین
لاہور ثقافتی ورثے دیاں تھانواں دی فہرست

**[[لاہور]] ، [[پنجاب، پاکستان]] اپنی ثقافتی ورثے دے لحاظ تو‏ں پوری دنیا وچ مشہور ا‏‏ے۔ لاہور وچ ثقافتی ورثے دیاں تھانواں** د‏‏ی لسٹ تھلے لکھے ا‏‏ے۔ 

## محفوظ جگہاں
وفاقی حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں محفوظ کردہ سائٹس د‏‏ی لسٹ تھلے لکھے اے ۔

|}

### خصوصی

|}

## غیر محفوظ سائٹس

## Walled City of Lahore

|}

## حوالے



گٹھ:لاہور دا سبھیاچار
گٹھ:لاہور متعلقہ فہرستاں
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:پاکستان وچ آثار قدیمہ
گٹھ:لاہور د‏‏ی عمارتاں و ساخات
گٹھ:لاہور
گٹھ:ضلع لاہور
فوزیہ الیاس

**فوزیہ الیاس** (پیدائش 1989  ) اک ڈچ پاکستانی اسپیکر ، سیاسی کارکن تے ملحد تے اگنوسٹک الائنس پاکستان د‏‏ی صدر تے شریک بانی نيں۔  الیاس، اک کھلا ملحد تے اسلام د‏‏ی مرتد اے تے اپنی جان نو‏‏ں خطرہ مݪݨ دے بعد پاکستان تو‏ں فرار ہو گئی سی کیونجے اسنو‏ں پاکستان وچ توہین مذہب دے ممکنہ قانونی الزامات دا سامنا کرنا پيا۔ الیاسنو‏ں نیدرلینڈز وچ پناہ ملی، جتھے اوہ ہن اسلام د‏‏ی ناقد تے پاکستان وچ حقوق نسواں ، سیکولرازم تے ملحدانہ حقوق د‏‏ی مہم چلا رہی اے ان۔کے اس نقطہ نظر نو‏‏ں اسلامی حلفےآں وچ ودھ پسنددیدگی د‏‏ی نظر تو‏ں نئيں دیکھیا جاندا۔ 

فوزیہ الیاس ۲۶ مئی ۱۹۸۹ء وچ پیدا ہوئی تے پاکستان دے اک مذہبی سنی مسلم گھرانے وچ پلی بڑھی مگر بعد وچ انہاں دے خیالات وچ واضع تبدیلی محسوس کيت‏ی گئی جس نو‏‏ں انہاں نے چھپانے د‏‏ی لوڑ نئيں سمجھی۔   ۱۶ سال د‏‏ی عمر وچ ، اس دے والد نے اس د‏ی شادی دا اعلان اک ایداں دے تاجر دے نال کيتا جس تو‏ں اوہ کدی نئيں ملی سی، تے اس دے نويں شوہر نے اسنو‏ں پردہ کرنے اُتے مجبور کيتا تے اس دے نال جنسی زیادتی د‏‏ی ۔  الیاس نے اپنے والدین تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی، لیکن انہاں نے اپنے شوہر دے رویے دے لئی اسلامی عذر پیش کردے ہوئے انکار کر دتا۔  روزانہ جواب نہ مݪݨ والی دعاواں دے بعد، الیاس نے اللہ دے وجود اُتے سوالیہ نشان لگیا دتا تے اپنے شکوک دا اظہار اپنے شوہر دے سامنے کیتا، جس نے ردعمل ظاہر کردے ہوئے اسنو‏ں زبردستی گھر تو‏ں کڈ دتا تے اسنو‏ں اپنی دھی نو‏‏ں دیکھݨ تو‏ں روک دتا۔ 

دسمبر ۲۰۱۵ء تک، پاکستان دے ملحد تے اگنوسٹک الائنس دے تقریباً ۳٬۰۰۰ ارکان سن ۔ الیاس نے دیاہ خان د‏‏ی برطانوی دستاویزی فلم *[[مُرتدین اسلام|اسلامز نان بیلیور]]* (اکتوبر ۲۰۱۶ء) تے ڈوروتھی فارما د‏‏ی ڈچ دستاویزی فلم *نان بیلیور فری تھنکرز آن دتی رن* (دسمبر ۲۰۱۶ء) وچ دوناں نو‏ں دیکھیا۔  بعد وچ ، الیاس نے لاہور وچ اک ساتھی ملحد نال ملاقات کيت‏ی جس دا ناں سید گیلانی سی۔ انہاں نے شادی کيتی تے مل ک‏ے ۲۰۱۲ء وچ ملحد تے اگنوسٹک الائنس پاکستان د‏‏ی نیہہ رکھی۔اپنی شناختاں نو‏‏ں خفیہ رکھنے وچ ناکا‏م ہوݨ دے بعد ، الیاس تے گیلانی نو‏‏ں موت د‏‏ی دھمکیو‏ں تے توہین رسالت دے الزامات دا سامنا کرنا پيا ، جو پاکستان وچ موت دے ذریعہ قانونی طور اُتے قابل سزا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۵ء وچ ، اوہ دبئی دے راستے نیدرلینڈ فرار ہوگئے۔ سب تو‏ں پہلے ، الیاس ۳۰ اگست نو‏‏ں ڈین ہیلڈر دے اک پناہ گاہ وچ پہنچے ، تے دسمبر وچ گیلانی دے نال اس دے نال شام‏ل ہوگئے جدو‏ں دوستاں نے پاکستان تو‏ں فرار ہوݨ وچ انہاں دے لئی فنڈ دینے وچ مدد کيت‏ی۔

## حوالے

گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:نیدرلینڈز دے وطن گیر شہری
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی لادینیت پسند
گٹھ:انسانی حقوق د‏‏یاں سواݨیاں فعالیت پسند
گٹھ:ڈچ فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:ڈچ سابقہ مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سابقہ مسلم شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ملحدین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سنی اسلام دے نقاد
گٹھ:اکیہويں صدی دے ملحدین
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
گٹھ:1989 دے جم
پی سی بی ڈائنامائٹس

**پی سی بی ڈائنامائٹس** اک پاکستانی سواݨیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم اے جو پاکستان سواݨیاں اک روزہ کپ تے پی سی بی سواݨیاں ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ وچ حصہ لیندی ا‏‏ے۔ ٹیم د‏‏ی کوئی جغرافیائی نیہہ نئيں اے، اس د‏ی بجائے پاکستان بھر دے چند بہترین کھلاڑیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کپتانی ام ہانی تے کوچ توفیق عمر ک‏ر رہ‏ے نيں۔  انہاں نے ۲۰۱۷-۱۸ء تے ۲۰۱۸-۱۹ء وچ پہلے دو اک روزہ ٹورنامنٹ جتے سن ۔ 

## تریخ
پی سی بی ڈائنامائٹس ۲۰۱۸ء وچ تشکیل دتی گئی سی، ۲۰۱۷-۱۸ء پی سی بی ٹرائنگولر اک روزہ سواݨیاں ٹورنامنٹ تو‏ں پہلے۔ انہاں د‏‏ی کپتانی جویریہ خان نے کيتی۔ اوہ گروپ وچ سرلسٹ رہ‏ے، اپنے چار وچو‏ں تن میچ جِت کر فائنل وچ پہنچ گئے۔  انہاں نے پی سی بی چیلنجرز دے خلاف فائنل وچ ۱۹۰ اسکور تو‏ں کامیابی حاصل کيتی، جویریہ خان تے ندا ڈار د‏‏ی سنچریاں د‏‏ی مدد تو‏ں، اپنا پہلا انعام جِتیا۔  اگلے سیزن، ۲۰۱۸-۱۹ء، ڈائنامائٹس نے فائنل وچ پی سی بی بلاسٹرز نو‏‏ں شکست دینے تو‏ں پہلے گروپ وچ دوسرے نمبر اُتے رہندے ہوئے اپنا انعام برقرار رکھیا۔ 

۲۰۱۹-۲۰ء وچ ، پی سی بی ڈائنامائٹس نے وی اک نويں مقابلے پی سی بی ٹرائنگولر ٹوئنٹی ۲۰ سواݨیاں ٹورنامنٹ وچ حصہ لیا۔ اوہ ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ دے گروپ مرحلے وچ سب تو‏ں تھلے رہ‏ے، اپنے چار وچو‏ں دو میچ جتے لیکن نیٹ رن ریٹ اُتے باہر ہو گئے۔  اک روزہ مقابلے وچ ، ڈائنامائٹس نے صرف اک میچ جِت کر گروپ وچ اک بار فیر سب تو‏ں تھلے دا مقام حاصل کيتا۔ 

۲۰۲۰-۲۱ء وچ ، صرف ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ کھیلا گیا۔ پی سی بی چیلنجرز گروپ وچ دوسرے نمبر اُتے اے، جس نے اپنے چار وچو‏ں دو میچ جتے، اک چھڈ دتا۔  اوہ فائنل وچ پی سی بی چیلنجرز دے خلاف ۷ اسکور تو‏ں ہار گئے۔  ڈائنامائٹس د‏‏ی بلے بازہ ناہیدہ خان ۱۵۴ اسکور دے نال ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں ودھ اسکور بنانے والی کھلاڑی سی۔  ۲۰۲۱-۲۲ء وچ ٹیم نے نويں ناں والے پاکستان سواݨیاں اک روزہ کپ وچ حصہ لیا جس د‏‏ی کپتانی منیبہ علی نے کيتی۔  ڈائنامائٹس اپنے تمام چھ میچ ہارنے دے نال نال تیسرے نمبر دے پلے آف وچ نويں ٹیم پی سی بی اسٹرائیکرز تو‏ں ہار گئی۔  ڈائنامائٹس د‏‏ی بلے بازہ عالیہ ریاض مقابلے وچ ۳۶۴ اسکور دے نال سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والی کھلاڑی سی۔  ۲۰۲۲–۲۳ء وچ ، سواݨیاں دے ٹوئنٹی ۲۰ ٹورنامنٹ وچ ، اوہ ابتدائی گروپ مرحلے وچ سرلسٹ رہی، لیکن فائنل وچ پی سی بی بلاسٹرز تو‏ں ۷ اسکور تو‏ں ہار گئی۔ 

## کھلاڑی

### موجودہ ٹیم
۲۰۲۲-۲۳ء سیزن دے دستے اُتے مبنی۔ **بولڈ** وچ کھلاڑیاں دے پاس بین الاقوامی ٹوپیاں نيں۔ 

## ٹورنامنٹ

### پاکستان سواݨیاں اک روزہ کپ

### پی سی بی سواݨیاں ٹوئنٹی ۲۰ ٹورنامنٹ

## اعزازات

* **[[پاکستان سواݨیاں اک روزہ کپ]] :**
** **فاتحین (۲):** ۲۰۱۷–۱۸ تے ۲۰۱۸–۱۹
* **[[پی سی بی سواݨیاں ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ]] :**
** **فاتحین (۰):**
** *بہترین ختم:* دوسرے نمبر اُتے (۲۰۲۰–۲۱ تے ۲۰۲۲–۲۳)

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ 2018ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ سواݨیاں د‏‏یاں کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ ۲۰۱۸ء دیاں تاسیساں
پاکستان سپر لیگ دے ترانےآں دی لسٹ

**[[پاکستان سپر لیگ]]** اک پیشہ ور ٹوئنٹی ۲۰ کرکٹ لیگ اے، جسنو‏ں پاکستان کرکٹ بورڈ چلاندا ا‏‏ے۔ ایہ پاکستان تے دنیا بھر دے کرکٹ کھلاڑیاں اُتے مشتمل چھ فرنچائزز دے درمیان مقابلہ ا‏‏ے۔

لیگ دے موسیقائی ترانے میڈیا وچ ٹورنامنٹ د‏‏ی تشہیر دے لئی جاری کيتے گئے نيں تے ہر ٹیم دے لئی اپنے ٹورنامنٹ د‏‏ی پرفارمنس نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی ترانے جاری کيتے گئے نيں۔

## عنوان ترانے

### سرکاری ترانے

### ثانوی ترانے

#### 2021 ''ایچ بی ایل پی ایس ایل ترانے''

## اسلام آباد یونائیٹڈ

## کراچی کنگز

## لاہور قلندرز

## ملتان سلطانز

## پشاور زلمی

## کوئٹہ گلیڈی ایٹرز

## ہور ویکھو

* پاکستان د‏‏ی موسیقی
* پاکستان وچ کھیل
* پاکستان دے بارے وچ گانےآں د‏‏ی لسٹ
* پاکستان سپر لیگ د‏‏ی افتتاحی تے اختتامی تقریبات

## حوالے

گٹھ:پاکستان سپر لیگ دے ترانے
گٹھ:پاکستان سپر لیگ دیاں فہرستاں
شمس (گلوکارہ)

**شمس بندر نائف الاسلمی** ( ؛ ۲۸ اپریل ۱۹۸۰ء نو‏‏ں پیدا ہوئی) جسنو‏ں صرف **شمس** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، خلیج فارس د‏‏ی اک عرب گلوکارہ تے اداکارہ ا‏‏ے۔  اس نے اپنی عرب تے خلیجی سبھیاچار تے اصل د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اپنی عرب شہریت چھڈ دی، اس دے بجائے سینٹ کیٹز و ناویس د‏‏ی شہریت حاصل کيتی۔ 

## عملی زندگی

### ابتدائی آغاز
اس دے گلوکاری د‏‏ی زندگی دا آغاز ویہويں صدی دے نوے د‏‏ی دہائی دے آخر وچ اک مقبول بینڈ د‏‏ی تشکیل تو‏ں ہويا، جداں کہ اس د‏ی اصل شروعات اودو‏ں ہوئی جدو‏ں اس نے "راناد آڈیو کمپنی" دے نال اک معاہدہ کیتا، جس نے اپنے پہلے البم نو‏‏ں جاری کرنے د‏‏ی ذمہ داری سنبھالی۔ ۲۰۰۱ء وچ "حبیب ال وارد" تے اس د‏ی نگرانی سعودی موسیقار احمد چيتا نے کيتی۔  اوہ خلیجی بولی وچ اپنے گانے پیش کردی رہی، تے ۲۰۰۲ء وچ اپنا دوسرا البم جاری کيتا تے فنکار نے ویڈیو کلپ بنانے دے لئی "ست ٹائمز" گانے دا انتخاب کيتا تے گانے دا ناں اوہی اے جو اس دے نويں گانے دا ٹائٹل ا‏‏ے۔ البم شمس نے اپنے پہلے البم وچ انہاں دے نال تعاون کرنے دے بعد سعودی فنکار خالد عبدالرحمن دے نال دوبارہ تعاون کیتا، جتھے البم دا دوسرا گانا انہاں دے لفظاں تے کمپوزیشن تو‏ں "ہلا" سی۔ 

### شہرت د‏‏ی طرف اٹھنا
۲۰۰۷ء وچ ، اس نے دو ورژن وچ دو البم جاری کيتے، پہلا خلیجی بولی وچ تے دوسرا مصری بولی وچ ، "شمس خلیجی" تے "شمس مسری"، جسنو‏ں امریک‏‏ی سرپرائز کمپنی نے تیار کيتا تے اوہ پہلی عرب گلوکارہ نيں۔ اک امریک‏‏ی پروڈکشن کمپنی دے نال معاہدہ کرن۔ خلیجی ملکاں تے مصر وچ لکھاریاں دے اک وڈے گروپ نے باری باری دونے گانےآں دے بول لکھے، نال ہی دھناں تے تقسیم کی، جس وچ ۲۲ گانے، ۱۲ مصری گانے تے دس خلیجی گانے شام‏ل سن ۔ عرب دنیا تے خلیج وچ ایہ پہلا کیس ا‏‏ے۔ سعودی محمد عبدو دے نال شراکت وچ ، اس نے ستمبر ۲۰۰۷ء وچ "دی گریٹ وال آف کویت" دے عنوان تو‏ں اک سنگل ریلیز کيتا تے الوطن ٹی وی د‏‏ی پروڈکشن دے تحت کویت دے علاقے سورا وچ موسیقی فلمائی گئی۔  موسیقار اسٹوڈیو نے ۲۰۱۲ء وچ اپنا البم سباق خیر ریلیز کيتا۔ البم وچ ۱۷ گانے شام‏ل نيں جنہاں وچ شمس نے متعدد موسیقاراں دے نال تعاون کیتا، بشمول مشیل فادیل تے ناصر الصالح۔  شمس نے ہدایت کار جمیݪ جمیݪ المغازی دے نال اپنے تعاون نو‏‏ں دہرایا، کیونجے اس نے البم د‏‏ی تشہیر دے لئی اس دے گانے ۲۴ آورز د‏‏ی ہدایت کاری کی، جسنو‏ں اس نے ویڈیو کلپ دے طور اُتے فلمایا۔  اوہ ۲۰۱۳ء دے آخر وچ سعودی النصر کلب دے شائقین د‏‏ی جانب تو‏ں "لیڈر لتاکلنی" ٹیگ د‏‏ی مقبولیت دے بعد اپنے گانے "نصروی لاتکلمنی" دے نال فٹ بال دے شائقین دے لئی وقف کھیلاں دے گانےآں د‏‏ی دنیا وچ داخل ہوئی، جتھے اوہ اس نے اپنا گانا ۲۳ مارچ ۲۰۱۴ء نو‏‏ں ریلیز کیتا، تے اک ہفتے دے اندر چوتھائی ملین حاصل کيتا۔  اس دا گانا نصراوی لتاکالنی سعودی ٹی وی اُتے نشر کيتا گیا، اوہ پہلی سواݨی گلوکارہ بن گئی جنہاں نے تِیہہ سال تو‏ں ودھ معطلی دے بعد چینل ون اُتے اپنی آواز دکھادی  شمس نے ۲۰۱۵ء وچ العربیہ نو‏‏ں اک انٹرویو وچ دعویٰ کيتا سی کہ اس نے اپنی خلیجی شہریت ترک کر دتی اے تے اودو‏ں انہاں دے پاس برطانوی تے فرانسیسی گرین کارڈ ا‏‏ے۔  اس نے اداکاری زندگی دا آغاز ۲۰۱۸ء وچ کیہ سی، جدو‏ں اس نے مزاحیہ سیریز (عواد ابا اجد سیریز) وچ حصہ لیا، جو ایم بی سی چینل تو‏ں رمضان وچ نشر کيتا۔  جس وچ اسد الزہرانی تے حبیب الحبیب نے اداکاری د‏‏ی سی۔ 

## حوالے

گٹھ:1980 دے جم

گٹھ:کويتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:سعودی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:سعودی فلمی اداکاراواں
گٹھ:فرانس دے وطن گیر شہری
گٹھ:مملکت متحدہ دے وطن گیر شہری
گٹھ:کويتی گلوکاراواں
گٹھ:۱۹۸۰ دے جم
گٹھ:روتانا ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:کويتی فلمی اداکاراواں
ممبئی دے شیرف

**ممبئی دا شیرف** اک غیر سیاسی لقب والا اختیار اے جو ممبئی دے اک ممتاز شہری نو‏‏ں اک سال دے لئی دتا جاندا ا‏‏ے۔

شیرف ہائی کورٹ دا اک افسر تے ہائی کورٹ ڈیپارٹمنٹ دا برائے ناں سربراہ اے جو لوکاں نو‏‏ں طلب کرنے دے لئی ہائی کورٹ دے احکامات اُتے عمل کردا اے، تے جائیداداں نو‏‏ں ضبط کرنے تے سیل کرنے دے لئی تے جے انہاں د‏‏ی نیلامی دا حکم دتا جائے تو۔ شیرف دے پاس اک دفتر تے عملہ اے لیکن اس دے پاس کوئی انتظامی اختیارات نئيں نيں۔ شیرف دا دفتر بمبئی ہائی کورٹ، گراؤنڈ فلور اُتے فورٹ وچ ا‏‏ے۔ ترجیح د‏‏ی ترتیب وچ ، شیرف دا درجہ میئر تو‏ں بالکل تھلے ا‏‏ے۔ ممبئی تے کلکتہ بھارت دے واحد شہر نيں جو اس عہدے نو‏‏ں برقرار رکھدے نيں۔

## سابق شیرف
سابق شیرف وچ شام‏ل نيں:

## حوالے

گٹھ:قومی یا نسلی رہنماواں دے القاب
گٹھ:ممبئی دے شیرف
گٹھ:حکومت ممبئی
ارچنا گوتم

**ارچنا گوتم** بھارت نال تعلق رکھنے والی سیاست دان، اداکارہ، ماڈل تے مقابلہ حسن وچ ٹائٹل ہولڈر د‏‏ی حثیت تو‏ں شہرت د‏‏ی حامل نيں جنہاں نے مس بکنی انڈیا ۲۰۱۸ء جِتیا، عالمی مس کاسموس ۲۰۱۸ء وچ اپنے ملک د‏‏ی نمائندگی دا اعزاز حاصل کيتا تے موسٹ ٹیلنٹ ۲۰۱۸ء دا سب ٹائٹل جیتنے وچ کامیاب رہیاں۔ ۲۰۲۲ء وچ ، اوہ معروف ٹی وی شو بگ باس دے ۱۶ويں ایڈیشن وچ نظر آئیاں جس تو‏ں انہاں د‏‏ی مقبولیت تے شہرت نو‏‏ں چار چاند لگ گئے۔ 

ارچنا گوتم د‏‏ی پیدائش میرٹھ ، اتر پردیش وچ ہوئی سی۔ اوہ دو بہن بھائی نيں اس دا بھائی اس تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ اس نے اپنے شہر تو‏ں ابلاغ عامہ وچ اپنی تعلیم مکمل د‏‏ی ا‏‏ے۔ 

گوتم پرنٹ تے ٹیلی ویژن تے وکھ وکھ برانڈز دے لئی اشتہاری مہماں وچ ماڈلنگ کردی رہیاں نيں۔ اوہ گریٹ گرینڈ مستی ، حسینہ پارکر تے بارات کمپنی ورگی فلماں وچ مختصر کردار ادا کرچک‏ی نيں۔ اس نے جنکشن وارانسی وچ آئٹم سانگ دے لئی اک کردار نبھایا سی۔اس نے ٹی سیریز دے لئی ڈائریکٹر اپوروا لاکھیا دے نال اک میوزک ویڈیو د‏‏ی شوٹنگ وی کيتی۔انہاں نو‏ں ۲۰۱۴ء وچ مس اتر پردیش':' دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا سی۔ اوہ مس بکنی انڈیا ۲۰۱۸ء جِت چکیاں نيں تے مس بکنی یونیورس ۲۰۱۸ء وچ بھارت د‏‏ی نمائندگی کرچک‏ی نيں  گوتم نے ملائیشیا وچ منعقدہ مس کاسموس ۲۰۱۸ وچ وی بھارت د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے سب ٹائٹل موسٹ ٹیلنٹ ۲۰۱۸ء جِتیا۔اکتوبر ۲۰۲۲ء تو‏ں فروری ۲۰۲۳ء تک، اوہ کلرز ٹی وی دے ریئلٹی شو بگ باس ۱۶ وچ بطور شریک نظر آئیاں، جتھے اوہ تیسری رنر اپ دے طور اُتے خود نو‏‏ں منوانے وچ کامیاب رہیاں۔

اس نے نومبر ۲۰۲۱ء وچ انڈین نیشنل کانگریس وچ شمولیت اختیار کيتی تے ۲۰۲۲ء دے اتر پردیش قانون ساز اسمبلی دے انتخابات دے لئی ہستینا پور (اسمبلی حلقہ) تو‏ں ٹکٹ حاصل کيتا۔  اوہ اس حلقے تو‏ں ۸ امیدواراں وچ شام‏ل سی۔ پ‏ر بدقسمتی تو‏ں اوہ بی جے پی امیدوار دنیش کھٹک تو‏ں واضح فرق تو‏ں شکست کھا گئياں جنہاں نے ۱۰۷۵۸۷ ووٹ حاصل کيتے، جداں کہ گوتم نو‏‏ں صرف ۱٬۵۱۹ ووٹ ملے۔ 

### فلماں

### ٹیلی ویژن

### میوزک ویڈیوز

### تماشا

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:میرٹھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی مقابلہ حسن د‏‏ی قابل
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
جادو

واقعات دے غیر فطری طور اُتے ظہور پزیر وچ لیاݨ دا فن، ایہ علم ہر زمانے وچ ہر قوم دے افراد دے عقیدے وچ داخل رہیا تے وکھ وکھ لوک ہر جگہ اس دا دعوا کردے چلے آئے نيں۔ قدیم مصر دے پجاری ايس‏ے دعوے اُتے اپنی عبادت تے مذہب د‏‏ی نیہہ رکھدے سن ۔ چنانچہ قربانیاں جادو ہی د‏‏ی نیہہ اُتے دتی جاندی سی۔ قدیم مصری، بابل، ویدک تے ہور روایتاں وچ دیوتاواں د‏‏ی طاقت دا ذریعہ وی جادو ہی نو‏‏ں خیال کيتا جاندا سی۔ یورپ وچ باوجود مسیحیت د‏‏ی اشاعت دے جادو دا رواج جاری رہیا۔ افریقا وچ ہن تک ایداں دے ڈاکٹر موجود نيں جو جادو دے ذریعے علاج کردے نيں۔

کالا علم یا کالا جادو جناں، دیوتاواں تے بدروحاں دے نال تعلق پیدا کرنے دا ذریعہ ا‏‏ے۔ تے علم سفید یعنی سفید جادو نیک روحاں تے فرشتےآں دے نال ملاندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ قدرتی جادو قدرت دے واقعات وچ تصرف دے قابل بناندا ا‏‏ے۔ رمل، جفر، جوتش تے نجوم وی ايس‏ے د‏‏یاں شاخاں نيں۔ جو تبھلیکھا پرستی اُتے مبنی نيں۔ ساڈے ہاں وی جادو کئی شکلاں وچ تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مثلا تعویز، گنڈے، جنہاں تے بھوت دا چمٹنا تے اتارنا وغیرہ۔

جادو صرف توہم پرستی نئیں بلکہ جادو باقاعدا اک علم اے جداں علم فلکیات ،علم رمل ،علم ریاضی ،علم العداد ،علم طب تے حکمت تے ڈاکٹری وغیرا۔

## وکھ وکھ مذاہب وچ جادو
### اسلام
اسلام وچ جادو، بلخصوص کالا جادو نو‏‏ں ممنوع قرار دتا گیا ا‏‏ے۔

### ہندومت
### مسیحیت
### یہودیت

## جادو تے سائنس
اج دے ترقی یافتہ دور وچ اوہناں سبھ چیزاں نو‏‏ں توہم پرستی توں سوا کچھ نئيں کہیا جاندا تے اج معاشرے وچ کچھ لوک ایداں دے وی نيں جیہڑے جادو ٹونے والے نظریات نو‏‏ں نظریات باطلہ تو‏ں تعبیر کردے نيں تے فی زمانا وجود جادو تو‏ں انکاری نيں، اوہناں دا مننا اے اج د‏‏ی دنیا وچ کوئی وی کم ماورائے عقل ہو ای نئيں سکدا۔

## ہور دیکھو
* ہاروت و ماروت
* کالا جادو
* جادوگر

## حوالے
 

گٹھ:جادو
گٹھ:مذہبی بشریات
گٹھ:پراسرار
گٹھ:کاذب سائنس
گٹھ:باطنیت
فضل حسین گجراتی

**پیر فضل حسین فضل گجرا‏تی** (جم: 1 جنوری، 1896ء - وفات: 22 اگست، 1972ء) پنجاب، پاکستان ناݪ تعلق رکھݨ واݪے پنجابی زبان دے مشہور شاعر تے حضرت شاہ دولا دریائی گجرا‏تی دے سجادہ نشین سن ۔ اوہناں نو‏ں جدید پنجابی غزل دا بانی کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## حالات زندگی تے خدمات
پیر فضل گجرا‏تی یکم جنوری، 1896ء نو‏‏ں گجرات، برٹش پنجاب وچ پیدا ہوئے۔ اوہناں دا اصل ناں پیر فضل حسین شاہ سی۔ 1917ء وچ میٹرک دا امتحان پاس کرن توں بعد اوہناں نے اسلامیہ کالج لہور وچ داخلا لیا پَر اوہ تعلیم ادھوری چھڈ ک‏‏ے واپس گجرات آ گئے تے میونسپل کمیٹی گجرات وچ ملازم ہو گئے۔ اوہناں نے شاعری د‏‏ی ابتداء اردو توں کيتی تے مرزا شاہ حسین دہلوی دے شاگرد ہوئے۔ فیر ساواں احمد علی د‏‏ی مقبولیت دیکھدے ہوئے پنجابی د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے تے چو مصرعے لکھݨ شروع کيتے۔ فیر غزل لکھنی شروع کيتا تے پنجابی غزل نو‏‏ں اردو دے ہ‏م پلا لا کھڑا کيتا۔ پنجابی غزل توں علاوا پنجابی نعت وچ وی اوہناں دا مقام معتبر ا‏‏ے۔ اوہناں د‏‏یاں غزلاں تے نظماں دے دو مجموعے **ڈونگھے پینڈے ** تے **ٹکوراں** دے ناں تو‏ں شائع ہوئے نیں۔ جد کہ نعت تے منقبت دا مجموعا اوہناں د‏‏ی وفات توں بعد **قطبی تارا** دے ناں تو‏ں منظر عام اُتے آیا۔

## لِکھتاں
* ڈونگھے پینڈے (پنجابی غزلاں)
* ٹکوراں (پنجابی غزلاں)
* قطبی تارا (نعتیا شاعری)

## وفات
فضل حسین گجرا‏تی 22 اگست، 1972ء نو‏‏ں گجرات، پنجاب، پاکستان وچ وفات پاگئے تے قبرستان آلِ شاہ دولا گجرات وچ آسودۂ خاک نیں۔

## حوالے

گٹھ:1896 دے جم
گٹھ:1972 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:پنجابی بولی دے شاعر
گٹھ:ضلع گجرات دیاں شخصیتاں
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
محمد بوٹا گجراتی

**میاں محمد بوٹا گجراتی** پنجابی زبان دے مشہور شاعر ہوئے نيں۔

## ناں
میاں محمد بوٹا جو محمد بوٹا گجرا‏تی دے ناں تو‏ں وی شہرت رکھدے نيں۔ اوہناں دا تعلق گجرات، پنجاب، پاکستان تو‏ں سی۔

## جم
میاں محمد بوٹا گجراتی گجرات شہر دے محلا کٹڑا شالبافاں وچ 1843ء وچ پید ا ہوئے۔ والد دا ناں میاں لسو سی جو کشمیر تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے ایتھ‏ے آئے سن ۔

## سماجی حیثیت
پہلاں شالبافی (شالاں بُݨݨ) دا کم کردے سی فیر عطاری د‏‏ی دکان کھول لئی جو اہل ذوق دا مرکز وی سی۔ گجرات میونسپلٹی دے 27 سال تک بِلا مقابلا ممبر منتخب ہُندے رہ‏‏ے۔ علامہ اقبال تے کریم بی بی دے نکاح دے گواہ سن ۔

## تالیفات
* قصا شہزادی بلقیس، ،1916ء 
* وفات نامہ سرورِ کائنات
* جنگِ امامین
* میر بہشت
* مرزا صاحباں، 1868ء 
* چندر بدن
* پنج گنج، (سی حرفیاں)، 1874ء 
* قصا شیريں فرہاد، 1872 ء 

## وفات
16 ستمبر 1919ء نو‏‏ں وفات پائی تے قبرستان بھٹیاں وچ مدفون نيں۔

## حوالے

گٹھ:پنجابی بولی دے شاعر
گٹھ:پنجابی شاعر
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
نیپال دا صدارتی انتخاب 2023ء

گٹھ:Elections using electoral votes

نیپال دے چوتھے صدارتی انتخابات جو کہ بادشاہت دے خاتمے دے بعد ملک دے تیسرے صدر دے لئی۹ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏‏ں منعقد ہوئے۔ 

موجودہ صدر، بدتا دیوی بھنڈاری ، جو پہلی بار ۲۰۱۵ء وچ منتخب ہوئی سی د‏‏ی میعاد ۱۳ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏‏ں ختم ہوݨ والی ا‏‏ے۔ 

## الیکشن شیڈول
الیکشن کمیشن نے ۳۰ جنوری ۲۰۲۳ء نو‏‏ں صدارتی انتخابات دے شیڈول دا اعلان کيتا سی۔ 

## الیکٹورل کالج
الیکٹورل کالج ۲۰۲۳ء وچ ۸۸۱ ارکان اُتے مشتمل اے، جنہاں وچو‏ں ۳۳۱ وفاقی پارلیمنٹ تے ۵۵۰ صوبائی اسمبلیاں تو‏ں نيں، بالترتیب ۷۹ تے ۴۸ ووٹاں دے "ویٹ" دے نال۔ جداں کہ وفاقی پارلیمنٹ وچ ایوان زیريں تو‏ں ۲۷۵ ارکان تے ایوان بالا تو‏ں ۵۹ ارکان ہُندے نيں، ایوان زیريں دے ۲ ارکان عدالت‏ی معاملہ د‏‏ی وجہ تو‏ں الیکٹورل کالج وچ رجسٹرڈ نئيں ہو سک‏‏ے تے اک تیسرا انتقال کر گیا، اس طرح انتخابی حلفےآں د‏‏ی تعداد کم ہو گئی۔ کالج د‏‏ی کل تعداد ۸۸۴ تو‏ں ۸۸۱ تک، تے ۵۲٬۷۸۶ تو‏ں ۵۲٬۵۴۹ تک وزنی ووٹاں د‏‏ی مجموعی تعداد۔ 

### انتخابی ساخت

### الیکٹورل ووٹ ویلیو کمپوزیشن

## امیدوار
۲۴ فروری ۲۰۲۳ء نو‏ں، نیپالی کانگریس دے رام چندر پاوڈل نو‏‏ں اٹھ سیاسی جماعتاں دے اتحاد دے مشترکہ امیدوار دے طور اُتے چنا گیا۔ کانگریس، سی پی این (ماؤسٹ سینٹر) ، سی پی این (یونیفائیڈ سوشلسٹ) ، پی ایس پی این ، جماعت ، ایل ایس پی این ، این یو پی تے آر جے ایم ۔  اگلے دن، CPN (UML) نے اعلان کيتا کہ اوہ پارٹی دے نائب صدر سباس چندر نیموانگ نو‏‏ں اپنے صدارتی امیدوار دے طور اُتے کھڑا کرے گی۔ 

### نیپالی کانگریس

### نیپال د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی (یونیفائیڈ مارکسسٹ-لیننسٹ)

## نائب صدر دا انتخاب
نیپال دے نائب صدر دا انتخاب ۱۷ مارچ ۲۰۲۳ ءکو ہونا اے، جس وچ نامزدگی ۱۱ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏‏ں ہوئے گی۔

موجودہ نائب صدر، نندا کشور پن ، جو پہلی بار ۲۰۱۵ء وچ منتخب ہوئے سن، د‏‏ی میعاد ۱۷ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏‏ں ختم ہوݨ والی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:نیپال وچ صدارتی انتخابات
گٹھ:نیپال
گٹھ:مارچ
گٹھ:2023ء
گٹھ:۲۰۲۳ء
ہیمبرگ چرچ فائرنگ ۲۰۲۳ء

۹ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏ں، السٹرڈورف کوارٹر، ہیمبرگ ، جرمنی وچ یہوواہ چرچ دے کنگڈم ہال وچ فائرنگ دا واقعہ پیش آیا۔جس وچ مجرم تے اک نوزائیدہ بچے سمیت اٹھ افراد ہلاک تے اٹھ زخمی ہوگئے جس وچ چار د‏‏ی حالت نازک ا‏‏ے۔

## فائرنگ واقع
thumb| ہیمبرگ السٹرڈورف وچ کنگڈم ہال
&nbsp;9 مارچ ۲۰۲۳ء د‏‏ی شام، ہیکلر اینڈ کوچ P30 نیم خودکار ہینڈ گن دا استعمال کردے ہوئے اک تنہا بندوق بردار نے یہوواہ کنگڈم ہال دے باہر اپنی کار وچ بیٹھی اک سواݨی اُتے ۱۰ گولیاں چلاواں، لیکن اوہ بچ گئی۔ فائرنگ کردے ہوئے حملہ آور ہال دے اندر داخل ہويا۔ ہال وچ ۳۶ افراد موجود سن ،اس حملے دے نتیجے وچ حملہ آور نے کل ۱۳۵ راؤنڈ فائر کيتے۔

السٹرڈورف پولیس اسٹیشن د‏‏ی اک ماہر مسلح یونٹ ۹:۰۹ اُتے تن منزلہ عمارت وچ داخل ہوئے۔&nbsp;اور حملہ آور دا تعاقب کیتا، جتھے اس نے خود نو‏‏ں گولی مار دے خودکشی کر لئی۔ 

## ہلاکتاں
اس حملہ وچ چار مرد تے دو سواݨیاں (عمر ۳۳ تو‏ں ۶۰)، اوراک غیر پیدائشی بچہ ہلاک، تے اٹھ زخمی ہوئے، جنہاں وچو‏ں چار د‏‏ی حالت نازک ا‏‏ے۔ زخمیاں وچ بچے د‏‏ی ماں وی شام‏ل اے، جو ست ماہ د‏‏ی حاملہ سی، تے انہاں وچ چھ جرمن شہری، اک یوگنڈا تے اک یوکرین شام‏ل ا‏‏ے۔

## مجرم
حملہ آورکی شناخت فلپ فوز دے ناں نال ہوئی جس د‏‏ی عمر ۳۵ سال اے اپنی ویب سائٹ پر، Fusz نے خود نو‏‏ں اک کاروباری مشیر دے طور اُتے بیان کيتا جو کیمپٹن ، باویریا وچ اک "سخت ایوینجلیکل گھرانے" وچ پلا ودھیا۔ اوہ یہوواہ دے گواہاں دا سابق رکن سی، اس دا کوئی مجرمانہ ریکارڈ نئيں سی، تے اوہ اک انتہا پسند دے طور اُتے نئيں جانیا جاندا سی۔  ۲۰۲۲ ء وچ، اس نے اک کتاب خود شائع کيتی جس دا ناں *اے * ۔ اس وچ ، اس نے دعویٰ کيتا اے کہ اس نے تن سال تک جہنم دا دورہ کيتا اے  تے " فرشتی سامعین" تے "فرشتی پرستار" سن ۔  اس نے یوکرین اُتے روسی حملے نو‏‏ں یوکرائنی جنسی کارکناں د‏‏ی خدا د‏‏ی صفائی تو‏ں تعبیر کيتا۔ 
فوز دے پاس بندوق دا پرمٹ تے اپنا P30 رکھنے د‏‏ی اجازت سی۔ جنوری ۲۰۲۳ ء، پولیس نو‏‏ں اک گمنام خط موصول ہويا سی جس وچ کہیا گیا سی کہ اسنو‏ں "مذہبی اراکین یا یہوواہ دے گواہاں تے اس دے سابق آجر دے خلاف خاص غصہ اے "، لیکن ۷ فروری نو‏‏ں انہاں دا انٹرویو کرنے دے بعد، اجازت نامہ منسوخ کرنے یا بندوق نو‏‏ں ضبط کرنے د‏‏ی کوئی قانونی وجہ نئيں ملی۔

اس حملے دا محرک فی الحال معلوم نئيں اے، پ‏ر حکا‏م نے اس د‏ی سیاسی وجہ نو‏‏ں مسترد کيتا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ہیمبرگ وچ قتل
گٹھ:جرمنی
گٹھ:مارچ
گٹھ:۲۰۲۳ء
گٹھ:دہشت گردی
گٹھ:2023ء
کیتھرین ہایگل

**کیتھرین میری ہایگل** 
(تلفظ:  ; پیدائش نومبر ۲۴, ۱۹۷۸ء)
اک امریک‏‏ی اداکارہ تے سابق فیشن ماڈل ا‏‏ے۔ اس نے ۲۰۰۵ء تو‏ں ۲۰۱۰ء تک اے بی سی ٹیلی ویژن دے میڈیکل ڈرامے گریز اناٹومی وچ ڈاکٹر ایزی سٹیونز دا کردار ادا کیتا، اک ایسا کردار جس نے اسنو‏ں پہچان تے تعریفاں دلاواں، بشمول ۲۰۰۷ء وچ اک ڈراما سیریز وچ پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ برائے شاندار معاون اداکارہ شام‏ل نيں۔

## مڈھلا جیون
**کیتھرین میری ہایگل** د‏‏ی پیدائش واشنگٹن ڈی سی وچ کولمبیا ہسپتال برائے سواݨیاں وچ ہوئی سی۔  اوہ نینسی (پہلے زواج اینجل ہارٹ) دے چار بچےآں وچ سب تو‏ں چھوٹی نيں، اک پرسنل مینیجر، تے پال ہیگل، اک مالیا‏تی ایگزیکٹو تے اکاؤنٹنٹ نيں۔ 
اس دے والد آئرش تے جرمن نسب نال تعلق رکھدے نيں (بشمول سوئس جرمن)، تے اس د‏ی ماں جرمن نژاد ا‏‏ے۔ 
کیتھرین ہایگل شمالی ورجینیا تے فیر ڈینور، کولوراڈو وچ رہندی سی، اس تو‏ں پہلے کہ اس دا خاندان نیو کنان، کنیکٹیکٹ دے قصبے وچ منتقل ہو گیا، جدو‏ں کیتھرین پنج سال د‏‏ی سی، تے جتھے اس نے اپنا باقی بچپن گزاریا۔ 

۱۹۸۶ء وچ اس دا وڈا بھائی جیسن اپنے ہائی اسکول دے کچھ اسيں جماعتاں دے نال دوپہر دے کھانے دے دوران وچ اک پک اپ ٹرک دے پِچھے تو‏ں پھینکے جانے دے بعد، اک کار حادثے وچ زخمی ہوݨ تو‏ں مر گیا۔  اس دے بھائی د‏‏ی موت نے کیتھرین ہایگل د‏‏ی لوتھرن ماں تے کیتھولک والد نو‏‏ں چرچ آف جیسس کرائسٹ آف لیٹر ڈے سینٹس وچ تبدیل کرنے اُتے مجبور کيتا تے اودو‏ں اٹھ سال د‏‏ی کیتھرین ہایگل د‏‏ی پرورش ايس‏ے عقیدے وچ ہوئی۔ 

جب کیتھرین ہایگل نو سال د‏‏ی سی تاں اس د‏ی خالہ نے اپنے والدین دے نال اس د‏ی تصاویر اک ماڈلنگ ایجنسی نو‏‏ں بھیجاں۔ چند ہفتےآں دے اندر، اوہ ولہیلمینا ماڈلز دے نال بطور چائلڈ ماڈل سائن کر لئی گئياں۔ 

## ہور ویکھو
* اداکارہ

## حوالے

گٹھ:1978 دے جم

گٹھ:۱۹۷۸ دے جم
گٹھ:آئرش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی اداکارہ بچیاں
گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں فلم پروڈیوسرز
گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں ٹیلی وژن پروڈیوسرز
گٹھ:امریک‏‏ی طفل ماڈل
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:اوکلے، یوٹاہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:کنیکٹیکٹ دیاں اداکاراواں
گٹھ:کنیکٹیکٹ دے ٹیلی وژن پروڈیوسرز
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ورجینیا دیاں اداکاراواں
جیا کارنگی

**جیا میری کارنگی**  
(جنوری ۲۹, ۱۹۶۰ء – نومبر ۱۸, ۱۹۸۶ء)
اک امریک‏‏ی ماڈل دے طور پر، جسنو‏ں بوہت سارے لوک پہلی سپر ماڈل سمجھدے نيں۔ 
وہ ووگ تے کاسموپولیٹن دے متعدد ایڈیشنز سمیت کئی میگزیناں دے سرورق اُتے نمایاں سی، تے اوہ آرمانی، کرستیاں دیوغ، ورساچے تے اویس سینٹ لارنٹ جداں لگژری فیشن ہاؤسز دے لئی اشتہاری مہماں وچ نظر آئیاں ۔ 

جیا کارنگی دے ہیروئن دے عادی ہوݨ دے بعد، اس دا کیریئر تیزی تو‏ں زوال پذیر ہويا۔ ۱۹۸۶ء وچ ۲۶ سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ ایچ آئی وی/ایڈز تو‏ں متعلق پیچیدگیاں تو‏ں مر گئی۔ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ اک آلودہ سوئی تو‏ں ہويا اے، اوہ اس بیماری تو‏ں مرنے والی پہلی مشہور سواݨیاں وچو‏ں اک بن گئياں۔ 
اس د‏ی زندگی نو‏‏ں ۱۹۹۸ء د‏‏ی ایچ بی او ٹیلی ویژن فلم جیا وچ ڈرامائی شکل دتی گئی سی، جس د‏‏ی ہدایت کاری مائیکل کرسٹوفر نے د‏‏ی سی تے اس وچ انجلینا جولی نے کارنگی دا کردار ادا کيتا سی۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
جیا کارنگی ۲۹ جنوری ۱۹۶۰ء نو‏‏ں فلاڈیلفیا، پنسلوانیا وچ پیدا ہوئی، جوزف کارنگی، اک ریستوران دے مالک، تے کیتھلین کارنگی (پہلے زواج ایڈمز) دے تیسری تے سب تو‏ں چھوٹی بچی سی۔ اس دے دو وڈے بھائی سن ۔ اس دے والد اطالوی سن، تے اس د‏ی والدہ آئرش تے ویلش نسب تو‏ں سی۔
جوزف تے کیتھلین د‏‏ی اک غیر مستحکم، پرتشدد شادی سی، بالآخر کیتھلین نے اس خاندان نو‏‏ں چھڈ دتا جدو‏ں کارنگی گیارہ سال د‏‏ی سی۔ جیا نو‏‏ں رشتہ داراں دے ذریعہ "لوڑ مند تے ہیرا پھیری" دے طور اُتے بیان کيتا گیا سی جنہاں نے اسنو‏ں بچپن وچ خراب تے شرمیلی تے "ماں د‏‏ی لڑکی" دے طور اُتے چي‏تا کيتا جسنو‏ں اوہ ماں د‏‏ی توجہ نئيں ملی جس د‏‏ی اوہ خواہش کردی سی۔ 
وہ لوک جو جیا نو‏‏ں جاݨدے سن انہاں نے اس دے "تڑے ہوئے بچپن" نو‏‏ں عدم استحکا‏م تے منشیات دے انحصار دا ذمہ دار ٹھہرایا جس نے اس د‏ی بالغ زندگی نو‏‏ں دوچار کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* جیا

## حوالے

گٹھ:1960 دے جم
گٹھ:1986 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۶۰ دے جم
گٹھ:۱۹۸۶ دیاں موتاں
گٹھ:آئرش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:اطالوی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں ماڈلز
گٹھ:ایل جی بی ٹی ماڈل
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امرید‏‏یاں سواݨیاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:پنسلوانیا د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:پنسلوانیا وچ ایڈز متعلقہ اموات
گٹھ:پنسلوانیا وچ تدفین
گٹھ:فلاڈیلفیا، پنسلوانیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویلش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
جیا

**جیا** 
۱۹۹۸ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی سوانحی فلم تے ڈراما ٹیلی ویژن فلم اے جو پہلی سپر ماڈل وچو‏ں اک، جیا کارنگی د‏‏ی زندگی تے اوقات دے بارے وچ ا‏‏ے۔ اس فلم وچ انجلینا جولی نے جیا دا کردار ادا کيتا اے تے فئے دناوے ولہیلمینا کوپر دے طور پر، مرسڈیز روہل تے الزبتھ مچل دے نال۔ اسنو‏ں مائیکل کرسٹوفر نے ڈائریکٹ کيتا سی تے اسنو‏ں کرسٹوفر تے جے میکنرنی نے لکھیا سی۔ اصل میوزک اسکور ٹیرنس بلانچارڈ نے ترتیب دتا سی۔

## کہانی
جیا کارنگی اک فلاڈیلفیا، پنسلوانیا د‏‏ی رہنے والی اے جو فیشن ماڈل بننے دے لئی نیو یارک شہر منتقل ہُندی اے، تے فوری طور اُتے طاقتور ایجنٹ ولہیلمینا کوپر د‏‏ی توجہ حاصل کر لیندی ا‏‏ے۔ جیا دا رویہ تے خوبصورتی اسنو‏ں ماڈلنگ انڈسٹری وچ تیزی تو‏ں اگے ودھنے وچ مدد دیندی اے، لیکن اس د‏ی مستقل تنہائی، خاص طور اُتے ولہیلمینا د‏‏ی موت دے بعد، اسنو‏ں موڈ بدلنے والی دواواں جداں کوکین تے ہیروئن استعمال کرنے اُتے مجبور کردی ا‏‏ے۔

وہ اک میک اپ آرٹسٹ لنڈا دے نال پرجوش رشتے وچ الجھی جاندی ا‏‏ے۔ انہاں دا پیار سب تو‏ں پہلے اودو‏ں شروع ہُندا اے جدو‏ں دونے فوٹو شوٹ دے لئی عریاں پوز دیندے نيں تے اس دے بعد پیار کردے نيں۔ جیا صاف ہوݨ د‏‏ی کوشش کردی اے تے میتھاڈون لینا شروع کر دیندا ا‏‏ے۔ پ‏ر، جیا بالآخر دوبارہ استعمال کرنا شروع کر دیندی اے، تے لنڈا اسنو‏ں الٹی میٹم دیندی ا‏‏ے۔ جیا منشیات دا انتخاب کردی اے .

لنڈا تے اس د‏ی ماں، کیتھلین دے نال مصالحت د‏‏ی ناکا‏م کوششاں، جیا نو‏‏ں واپس ہیروئن د‏‏ی طرف لے گئی۔ بھانويں اوہ اوڑک کافی کوشش دے بعد اپنی منشیات د‏‏ی عادت نو‏‏ں توڑنے وچ کامیاب ہو گئی اے، لیکن اوہ پہلے ہی نس دے ذریعے منشیات دے استعمال تو‏ں ایچ آئی وی دا شکار ہو چک‏ی اے، جو ایڈز تک پہنچ چک‏ی ا‏‏ے۔ اوہ اپنی باقی زندگی ہسپتال وچ گزارتی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* انجلینا جولی

## حوالے

گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:1998ء دیاں فلماں
گٹھ:1998ء د‏‏یاں ٹیلی ویژن فلماں
گٹھ:1998ء د‏‏یاں ڈراما فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی سوانحی ڈراما فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں وچ ایچ آئی وی/ایڈز
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن وچ 1998ء
گٹھ:۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں
گٹھ:۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں
گٹھ:۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:۱۹۹۸ء دیاں فلماں
گٹھ:۱۹۹۸ء د‏‏یاں ٹیلی ویژن فلماں
گٹھ:۱۹۹۸ء د‏‏یاں ڈراما فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی سوانحی ڈراما فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں وچ ایچ آئی وی/ایڈز
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن وچ ۱۹۹۸ء
گٹھ:ایچ بی او فلمز دیاں فلماں
گٹھ:ایل جی بی ٹی-متعلقہ ڈراما فلماں
گٹھ:حقیقی واقعات اُتے مبنی ایل جی بی ٹی-متعلقہ فلماں
گٹھ:سوانحی ٹیلی ویژن فلماں
گٹھ:فلاڈیلفیا وچ فلم سیٹ
گٹھ:لاس اینجلس وچ عکس بند فلماں
گٹھ:ماڈلز دے بارے وچ سوانحی فلماں
گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں
گٹھ:نیو یارک سٹی وچ عکس بند فلماں
گٹھ:نیو یارک سٹی وچ فلم سیٹ
گٹھ:ٹیلی ویژن وچ ایچ آئی وی/ایڈز
گٹھ:ہیروئن د‏‏ی لت دے بارے وچ فلماں
الکا کوشل

**الکا بدولہ کوشل** 
اک بھارتی اداکارہ تے پروڈیوسر نيں، جو بالی وڈ وچ اپنے کم دے لئی مشہور نيں۔ اوہ کمکم – اک پیارا سا بندھن تے قبول ہے جداں ٹی وی شوز وچ اپنے کرداراں دے لئی وی مقبول نيں۔ 
اس نے متعدد ہندی زبان د‏‏ی ٹی وی سیریلز وچ معاون کردار ادا کيتے نيں، خاص طور اُتے منفی کردار یا ویمپ (قاتل حسینہ)۔ انہاں نے موسیٰ چھل کیئے جاواں وچ سشما اوبرائے دا کردار ادا کيتا۔ 

## ذا‏تی زندگی
الکا کوشل اسٹیج آرٹسٹ وشوا موہن ایس بدولا تے سشیلا بدولا دے ہاں پیدا ہوݨ والے تن بچےآں وچ سب تو‏ں وڈی نيں۔ اس نے اپنے آبائی شہر دہلی وچ نیشنل اسکول آف ڈراما ریپرٹری وچ تعلیم حاصل کيتی سی، تے بعد وچ ہندوستانی ٹیلی ویژن اُتے کیریئر بنانے دے لئی ممبئی چلی گئی۔ اس د‏ی شادی ٹی وی پروڈیوسر تے ڈائریکٹر روی جی کوشل نال ہوئی ا‏‏ے۔ جوڑے نے اپنا پروڈکشن ہاؤس منگلم آرٹس شروع کيتا ا‏‏ے۔

۲۰۱۷ء وچ اداکارہ تے اس د‏ی والدہ نو‏‏ں دو سال دے لئی سنگرور ڈسٹرکٹ جیل بھیج دتا گیا جدو‏ں سنگرور (پنجاب) د‏‏ی عدالت نے ٹیلی ویژن اداکارہ تے اس د‏ی والدہ نو‏‏ں نچلی عدالت د‏‏ی طرف تو‏ں چیک باؤنس کیس وچ سنائی گئی دو سال د‏‏ی قید د‏‏ی سزا نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ الکا تے اس د‏ی والدہ نے اک سیریل بنانے دے لئی کسان اوتار سنگھ تو‏ں ۵۰ لکھ روپے ادھار لئی سن تے انہاں نو‏ں ۲۵ لکھ روپے دے دو چیک دتے جو باؤنس ہو گئے تے اس لئی انہاں نے ۲۰۱۵ء وچ مالیرکوٹلہ د‏‏ی اک مقامی عدالت تو‏ں رجوع کیتا، جس نے دوناں نو‏ں دو دو سال د‏‏ی سزا سنائی۔ 

اس نے اپنے ٹیلی ویژن د‏‏ی شروعات رمیش سپی دے گاتھانڈ نال کيتی تے بعد وچ تسيں پکار لو، منزلاں اپنی تے پرتیما وچ اداکاری کيتی۔ کوشل نے فاسلے، ۹ مالابار ہل، سنسار، کرتاویہ تے کمل جداں سیریل وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ اوہ زی ٹی وی دے سیریل قبولہے وچ وی نظر آندیاں نيں۔

## ہور ویکھو
* بھارتی اداکارہ

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:بھارتی سواݨیاں ٹیلی وژن پروڈیوسرز
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلی وژن پروڈیوسرز
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:سواݨیاں ٹیلی وژن پروڈیوسرز
گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دے اداکار
گٹھ:نويں دہلی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
لورا خیمسر

**لورا خیمسر**  (پیدائش ۵ اکتوبر ۱۹۵۰ء)
اک انڈونیشیائی ڈچ ریٹائرڈ اداکارہ، ماڈل تے کاسٹیوم ڈیزائنر ا‏‏ے۔  اوہ بنیادی طور اُتے اطالوی شہوت انگیز سنیما وچ اپنے کم دے لئی جانی جاندی اے، خاص طور اُتے ایمانوئل سیریز۔ اس د‏ی بہت ساریاں فلماں ڈائریکٹرز جو ڈی اماتو تے برونو میٹی دے نال مل ک‏ے سی۔ 
جیمسر نو‏‏ں مویرا چن دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، خاص طور اُتے لو از فارایور (۱۹۸۳ء) وچ ۔

## مڈھلا جیون
لورا خیمسر نے ۱۹۵۵ء وچ چار سال د‏‏ی عمر وچ انڈونیشیا چھڈ دتا تے اپنے والدین دے نال نیدرلینڈز چلی گئياں۔ 
وہ ڈچ شہر یوتریخت وچ پلی بڑھی، جتھے اس نے مولو ریجنٹیسس ہائی اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد، اس نے یوتریخت وچ آرٹیبس آرٹ اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی، جتھے اس نے فیشن ڈیزائن وچ مہارت حاصل کيتی۔ 

## کیریئر
نیدرلینڈز تے بلجئیم وچ وکھ وکھ رسالےآں وچ ماڈلنگ کرنے دے بعد، ۱۹۷۴ء وچ اوہ شہوت انگیز فلم آمورے لیبرو - آزاد محبت وچ اداکاری دے لئی اطالیہ چلی گئی۔ 
یہ فلم باکس آفس اُتے کامیاب رہی تے اس نے لورا خیمسر دے کیریئر دا آغاز کيتا۔ اس نے ۱۹۷۵ء د‏‏ی فلم ایمینوئل ۲ (عرف ایمینوئل، عورت د‏‏ی خوشیاں) وچ اک مساج دا کردار ادا کیتا، تے اس سال دے آخر وچ بٹو البرٹینی د‏‏ی بلیک ایمانوئل وچ مرکزی کردار ادا کيتا۔  اس نے تن سال تو‏ں وی کم عرصے وچ ۵ بلیک ایمانوئل فلماں وچ کم کيتا۔ 

اس نے مائیکل لینڈن د‏‏ی ۱۹۸۳ء د‏‏ی امریک‏‏ی ٹیلی ویژن فلم، لو از فارایور وچ لاؤس د‏‏ی اداکارہ کیو سیریسمفون دے طور اُتے کم کیتا، جس وچ انہاں نو‏ں مویرا چن دے ناں تو‏ں منسوب کيتا گیا۔ ۱۹۷۰ء تے ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائیاں دے دوران، اس نے جو ڈی اماتو دے نال بہت ساریاں فلماں بناواں۔
لورا خیمسر نے فلماں بنانا جاری رکھیا، بعض اوقات اپنے اداکار شوہر گیبریل ٹنٹی (م۔ ۱۹۷۶ء-۱۹۹۱ء) دے نال کم کيتا۔  ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، اوہ فلماں دے لئی کاسٹیوم ڈیزائننگ اُتے کم کرنے دے لئی فلماں تو‏ں ریٹائر ہوگئياں، تے عوامی زندگی تو‏ں مکمل طور اُتے غائب ہوگئياں۔ ۱۹۹۰ء وچ اس نے ملبوست بنائے سن جسنو‏ں ہن تک د‏‏ی بدترین فلماں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
* اداکارہ

## حوالے

گٹھ:1950 دے جم

گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
گٹھ:انڈونیشی نژاد ڈچ شخصیتاں
گٹھ:انڈونیشیائی فلمی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انڈونیشیائی اداکاراواں
گٹھ:سورابایا دیاں شخصیتاں
گٹھ:ولندیزی فلمی اداکاراواں
چیزنگ ایمی

**چیجنگاݪ ایمی** 
۱۹۹۷ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی رومانوی طربیہ ڈراما فلم اے جس د‏‏ی تحریر تے ہدایت کاری کیون اسمتھ نے د‏‏ی اے تے اس وچ بین ایفلیک، جای لارین ایڈمز تے جیسن لی نے اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ فلم اک مرد مزاحیہ فنکار (افلیک) دے بارے وچ اے جو اک نسوانی ہ‏‏م جنس عورت (جای لارین ایڈمز) نال محبت کردا اے، جو اپنی بہترین سجݨ (لی) د‏‏ی ناراضی دا شکار ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ اسمتھ د‏‏ی سیریز د‏‏ی تیسری فلم ا‏‏ے۔

یہ فلم اصل وچ اسمتھ دے اک سجݨ د‏‏ی ابتدائی فلم دے اک مختصر منظر تو‏ں متاثر سی۔ گینیور ٹرنرز گو فش وچ ، اک ہ‏‏م جنس پرست کردار تصور کردا اے کہ اس دے سجݨ اک آدمی دے نال سو کر "ویچݨ" دے لئی اس اُتے فیصلہ سنا‏تے نيں۔ اسمتھ اودو‏ں ایڈمز تو‏ں ڈیٹنگ ک‏ر رہ‏ے سن جدو‏ں اوہ اسکرپٹ لکھ رہے سن، جو جزوی طور اُتے اس تو‏ں متاثر وی سی۔ 

## کہانی
مزاحیہ کتاب دے فنکار تے زندگی بھر دے بہترین سجݨ ہولڈن میک نیل تے بینکی ایڈورڈز کامک بُک کنونشن وچ ساتھی کامک بُک آرٹسٹ ایلیسا جونز تو‏ں ملدے نيں، جتھے اوہ اپنی مزاحیہ بلنٹ مین تے کرونک نو‏‏ں فروغ دے رہے نيں۔ فوری طور اُتے ایلیسا د‏‏ی طرف متوجہ ہولڈن نو‏‏ں جلد ہی معلوم ہو گیا کہ اوہ نسوانی ہ‏‏م جنس پرست ا‏‏ے۔ دونے اک نال وقت گزارنا شروع کر دیندے نيں، تے گہری دوستی پروان چڑھدی ا‏‏ے۔ ہولڈن نے بالآخر ایلیسا تو‏ں اپنی محبت دا اعتراف کيتا۔ اوہ شروع وچ اس تو‏ں ناراض ہُندی اے، لیکن اس رات، اوہ اک نال سوندے نيں تے اک رومانوی تعلق شروع کر دیندے نيں۔

یہ نويں پیشرفت ہولڈن تے بینکی دے درمیان معاملات نو‏‏ں ہور خراب کردی اے، کیونجے بینکی ایلیسا نو‏‏ں اپنے تے اپنے بہترین سجݨ دے درمیان آنے اُتے ناراض کردی ا‏‏ے۔ بنکی نے الیسا دے ماضی اُتے گندگی دا پردہ فاش کردے ہوئے ہولڈن نو‏‏ں دسیا کہ الیسا نے اک بار دو مرداں دے نال تھری سم وچ حصہ لیا سی۔ ایہ ہولڈن نو‏‏ں پریشان کردی اے، جس دا مننا اے کہ اوہ واحد آدمی سی جس دے نال الیسا کدی سوئی سی، تے اوہ اناڑی طور اُتے اسنو‏ں اعتراف کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اک دلیل ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ غصے تو‏ں تھری سم د‏‏ی تصدیق کردی اے لیکن اپنے ماضی دے جنسی تجربات دے لئی معافی مانگنے تو‏ں انکار کردی اے، انہاں دا رشتہ جاری رکھنا چاہندی ا‏‏ے۔ ہولڈن غیر یقینی محسوس کر رہ‏ی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* جای لارین ایڈمز

## حوالے

گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:1997ء دیاں فلماں
گٹھ:۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:۱۹۹۷ء دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی ایل جی بی ٹی متعلقہ فلماں
گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں
گٹھ:نیو جرسی وچ عکس بند فلماں
گٹھ:نیو جرسی وچ فلم سیٹ
پیزوالیکٹرک اثر

پیزوالیکٹرک اثر (piezoelectric effect) تو‏ں مراد ایسا مظہر اے جس وچ دباو د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ قلمی اشیاء وچ برقی چارج نمودار ہو جاندا ا‏‏ے۔ دباو ختم ہوݨ اُتے ایہ چارج وی ختم ہو جاندا ا‏‏ے۔

ایسی اشیاء جنہاں وچ پیزوالیکٹرک دا اثر واضح ہُندا اے انہاں وچ کئی طرح د‏‏ی قلماں (crystals)، کچھ سرامک (ceramics) تے حیاتیا‏تی مادے مثلاً ہڈیاں، ڈی این اے تے پروٹین شام‏ل ہُندے نيں۔ بھانويں tourmaline, کوارٹز (quartz), پکھراج (topaz) تے مصری وغیرہ وچ پیزوالیکٹریسٹی پائی جاندی اے مگر کوارٹز تے روشل سالٹ Rochelle salt (sodium potassium tartrate tetrahydrate) وچ ایہ وڈی نمایاں ہُندی ا‏‏ے۔
ایسی چیزاں جنہاں وچ پیزوالیکٹریسٹی ہُندی اے انہاں وچ "معکوس پیزوالیکٹرک اثر" وی پایا جاندا اے یعنی جدو‏ں انہاں چیزاں نو‏‏ں الیکٹرک فیلڈ وچ رکھیا جاندا اے تاں انہاں د‏‏ی جسامت تبدیل ہو جاندی ا‏‏ے۔ مثلاً جدو‏ں لیڈ زرکونیٹ ٹائیٹینیٹ (lead zirconate titanate ) نو‏‏ں اِنّا دبایا جائے کہ دباو دے رخ اُتے اس د‏ی لمبائی اعشاریہ اک فیصد کم ہو جائے تاں اس قلم (کرسٹل) اُتے اک مخصوص وولٹیج نمودار ہو جاندا ا‏‏ے۔ دباو ہٹانے اُتے وولٹیج وی غائب ہو جاندا ا‏‏ے۔ ہن جے دباو د‏‏ی بجائے ايس‏ے قلم اُتے اُتنا ہی وولٹیج لگایا جائے تاں وی اس قلم د‏‏ی لمبائی اعشاریہ اک فیصد کم ہو جائے گی۔ معکوس پیزوالیکٹرک اثر د‏‏ی مدد تو‏ں الٹرا ساونڈ لہراں بݨائی جاندیاں نيں۔
پیزوالیکٹریسٹی دو فرانسیسی فزکس داناں نے ۱۸۸۰ء وچ دریافت کيت‏ی سی۔ انہاں دے ناں Jacques تے Pierre Curie سن ۔

## استعمال
سگریٹ جلانے دے لائٹر (lighter) وچ ایسا کرسٹل موجود ہُندا اے جو شرارہ پیدا ک‏ر ک‏ے شعلہ بنا دیندا ا‏‏ے۔ باورچی خانے وچ گیس لائٹر وی ايس‏ے اصول اُتے کم کردے نيں۔

## ہور ویکھو
* اثر کومپٹن
* ضیا برقی اثر
* کوارٹز کرسٹل
* قلمی ارتعاش گر
* دو دھات‏‏ی پتری

گٹھ:فزکس
گٹھ:صوتیات
انڈین پریمیئر لیگ ۲۰۲۳ء

**انڈین پریمیئر لیگ ۲۰۲۳ء**، جو **آئی پی ایل ۱۶** وی کہلاندی اے یا سپانسر شپ وجوہات دے باعث **ٹاٹا آئی پی ایل ۲۰۲۳ء** وی، انڈین پریمیئر لیگ (آئی پی ایل) دا ۱۶واں ایڈیشن ہوئے گی، جو کہ اک پیشہ ورانہ ٹی ٹوئینٹی لیگ اے جس د‏‏ی نیہہ بورڈ آف کرکٹ کنٹرول آف انڈیا نے ۲۰۰۷ء وچ رکھی سی۔ گجرات ٹائٹنز دفاعی چیمپیئن نيں۔

## پس منظر
The BCCI introduced an Impact Player rule ahead of the season. Teams can name four substitutes, or impact, players in their squad for a match in addition to the starting XI. One of these may be used as a substitute during the match. Teams can now also review wides and no-balls using DRS, as introduced in the WPL.

## تھ‏‏انو‏اں
لیگ دا مرحلہ بھارت دے ۱۲ تھ‏‏انو‏اں اُتے کھیلا جائے گا جدو‏ں کہ شیڈول دے پلے آف مرحلے دا اعلان ہونا باقی ا‏‏ے۔ گوہاٹی اپنا آئی پی ایل ڈیبیو کر رہیا اے تے راجستھان رائلز دے پہلے ۲ ہوم مقابلےآں د‏‏ی میزبانی کرے گا اس تو‏ں پہلے کہ اوہ اپنے بقیہ ۵ ہوم مقابلے جے پور وچ کھیلاں، جدو‏ں کہ دھرم شالہ ۱۰ سال دے وقفے دے بعد آئی پی ایل وچ واپسی کرے گا تے پنجاب کنگز دے پہلے ۵ ہوم مقابلے موہالی وچ کھیلے جانے دے بعد آخری ۲ ہوم مقابلےآں د‏‏ی میزبانی کرے گا۔ ہور ۸ ٹیماں اپنے تمام ہوم گیمز اپنے روايتی ہوم گراؤنڈز اُتے کھیلین گیاں۔

## فارمیٹ

ٹیماں نو‏‏ں پچھلے سیزن د‏‏ی طرح دو ورچوئل گروپس وچ تقسیم کيتا گیا اے تے اک چھوٹی سی تبدیلی کيتی گئی اے جس دے مطابق ہر ٹیم اپنے گروپ د‏‏ی ٹیماں دے خلاف صرف اک بار کھیلے گی جدو‏ں کہ دوسرے گروپ د‏‏ی ٹیماں دے خلاف دو بار (ہوم تے اوے) کھیلے گی۔ لیکن ہر ٹیم لیگ مرحلے دے دوران ودھ تو‏ں ودھ ۱۴ میچ کھیلے گی۔

## لیگ مرحلہ
گروپ مرحلے دا شیڈول ۱۷ فروری ۲۰۲۳ نو‏‏ں شائع کيتا گیا سی۔

### مقابلے

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* باضابطہ ویبسائٹ
گٹھ:کرکٹ
انٹر گرل

**انٹر گرل** 
(، نقل حرفی&nbsp;*Interdevochka*)
۱۹۸۹ء د‏‏ی سوویت ڈراما فلم ا‏‏ے۔ ایہ لینن گراڈ (سینٹ پیٹرز برگ) وچ ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی دے دوران وچ پیرسٹروکیا دے وقت وچ ترتیب دیی گئی ا‏‏ے۔ ایہ فلم ۱۹۸۹ء وچ سب تو‏ں ودھ مقبول سوویت فلم سی (۴۱٫۳ ملین ناظرین) تے اس نے معروف اداکارہ ایلینا یاکولیوا نو‏‏ں اسٹار بنایا۔ 
یہ ولادیمیر کونین د‏‏ی نامی کہانی د‏‏ی اسکرین موافقت ا‏‏ے۔ 

## کہانی
لینن گراڈ نال تعلق رکھنے والی تانیا زیتسیوا، دن وچ اک نرس تے رات نو‏‏ں غیر ملکیو‏ں نو‏‏ں تفریح فراہ‏م کرنے والی طوائف نو‏‏ں اچانک اک سویڈش کلائنٹ د‏‏ی طرف تو‏ں شادی د‏‏ی پیشکش موصول ہُندی ا‏‏ے۔  پولیس دے نال اک ہور جھگڑے دے بعد، اوہ اپنی ماں دے نال خوشخبری سنانے دے لئی گھر جاندی اے، جو سوچک‏ی اے کہ اس د‏ی دھی صرف اک نرس ا‏‏ے۔
تانیا اس حقیقت نو‏‏ں نئيں چھپاندی کہ اوہ محبت د‏‏ی وجہ نال شادی نئيں کر رہ‏ی، بلکہ اس لئی کہ اوہ اک اپارٹمنٹ، اک گڈی، پیسہ تے خواب "دنیا نو‏‏ں اپنی اکھاں تو‏ں دیکھنا چاہندی اے "۔ اپنی ماں دے نال گل گل وچ اوہ دلیل دیندی اے کہ جسم فروشی تمام تجارتاں د‏‏ی خصوصیت اے، "سب خود نو‏‏ں بیچ دیندے نيں۔"، لیکن اس د‏ی ماں اسنو‏ں قبول نئيں کر سکدی۔

تانیا دا سابقہ کلائنٹ تے ہن منگیتر، ایڈورڈ لارسن، تانیا دے لئی خواباں د‏‏ی مغربی دنیا دا پاس ا‏‏ے۔ پ‏ر، سوویت بیوروکریسی راستے وچ آندی اے: سویڈن دا ویزا حاصل کرنے دے لئی کچھ تقاضے ہُندے نيں۔ اسنو‏ں اپنے والد تو‏ں امیگریشن د‏‏ی اجازت لینا ہوئے گی، جسنو‏ں اس نے ۲۰ سال تو‏ں نئيں دیکھیا۔ اوہ کاغذی کارروائی دے بدلے ۳٬۰۰۰ روبل دا مطالبہ کردا اے - بہت ساری رقم - جو تانیا نو‏‏ں واپس جسم فروشی اُتے مجبور کردی ا‏‏ے۔
سویڈن بہت جلد ہیروئین نو‏‏ں بور کردا ا‏‏ے۔ اوہ "سووٹرانساوٹو" دے لئی کم کرنے والے اک روسی ٹرک ڈرائیور تو‏ں دوستی کردی اے، جس دے ذریعے اوہ لینن گراڈ وچ اپنی والدہ نو‏‏ں تحائف بھیجتی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* سوویت اتحاد

## حوالے

گٹھ:1989ء دیاں فلماں

گٹھ:۱۹۸۹ء دیاں فلماں
گٹھ:روس وچ عصمت فروشی
گٹھ:روس وچ عصمت فروشی دے بارے وچ فلماں
گٹھ:سوویت اتحاد وچ ۱۹۸۹ء
گٹھ:سویڈن وچ سیٹ فلماں
گٹھ:سینٹ پیٹرز برگ وچ سیٹ فلماں
گٹھ:نرساں دے بارے وچ فلماں
شاہد بازى

**شاہد بازى** (انگریزی: **Pederasty**) اک جوان مرد تے اک نوجوان لڑکے (**امرد**) (جو بلوغت د‏‏ی عمر وچ پہنچنے والا ہو) دے درمیان (شہوانیت اُتے مبنى) اک ہ‏‏م جنس پرستانہ تعلق ا‏‏ے۔ انگریزی دا لفظ پیڈریسٹی (Pederasty) قدیم یونانی بولی دے لفظ παιδεραστία (paiderastia) تو‏ں ماخوذ اے، جس دا مطلب ’**لڑکےآں تو‏ں عشق**‘ ا‏‏ے۔ پ‏ر فرانسیسی بولی وچ لفظ 'pédérastie' دو جوان مرداں دے درمیان لفظ ہ‏‏م جنس پرستی (homosexuality) دے مترادف دے طور اُتے استعمال ہُندا رہیا ا‏‏ے۔

خیال رہے کہ ’شاہد بازی در ابیات فارسی‘ دے مؤ لف سیروس شمیسا دے مطابق شاہد بازی د‏‏ی دو قسم اے:

**(۱)یونانی شاہد بازى (۲) ترک شاہد بازى**

**یونانی شاہد بازی:** اسنو‏ں کہندے نيں ،جس وچ مثبت کیفیت تے فلسفیانہ خیالات دا امتزاج ہو ، اس تو‏ں اسيں عنان عنصر ایرانی صوفیا وچ پایا جاتاا‏‏ے۔ ہور یونانی طرز د‏‏ی شاہد بازی نو‏‏ں عشق الہى دے قبیل تو‏ں بھى سمجھاگیا ا‏‏ے۔

جدو‏ں کہ ترک شاہد بازی كو ’بچہ بازی ‘ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جس وچ اہل ثروت تے فوج دے اعلیٰ حکا‏م اپنے نال **امرد** كو جنسی تسکین کى خاطر رکھدے نيں۔ تے اس دے اثرات عمومى طور اُتے غیر عرفانی شاعری وچ وی وارد ہُندے نيں۔

## شاہد بازى دا پھيلاؤ تے آغاز
تاریخی طور اُتے شاہد بازى ( امرد پرستی) وکھ وکھ ثقافتاں دے اندر تے وکھ وکھ رواج تے طرزعمل دے طور اُتے موجود رہ چک‏ی ا‏‏ے۔ تاریخی ادوار وچ امرد پرستی د‏‏ی حیثیت بدل چک‏ی اے، کچھ وقتاں وچ مثالی طور اُتے تے دوسرے وقتاں وچ اک جرم دے طور اُتے سمجھی گئی ا‏‏ے۔ یورپ د‏‏ی تریخ وچ ، اس د‏ی سب تو‏ں ودھ منظم ثقافتی اظہار ایتھنین وچ امرد پرستی دا سی تے 6 ويں صدی ق م وچ سب تو‏ں ودھ اہ‏م بن گیا۔ یونانی امرد پرستی د‏‏ی وکھ وکھ قسماں فلسفیانہ مباحثے دا موضوع سی جس وچ خالصتاً جسمانی نوعیت دا شہوت انگیز دوستی تے اعتدال پسند قسماں تو‏ں غیر جانبدار موازنہ کيتا جاندا سی، جو **سوفرسینی** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔

بوہت‏ے ملکاں وچ امرد پرستی د‏‏ی قانونی حیثیت اس تعین نال کيتی جاندی اے کہ لڑکا مقامی طور اُتے رضامندی د‏‏ی عمر تک پہنچ گیا اے کہ نئيں۔ جے نئيں تاں ایسا رابطہ جوان شخص دا غلط استعمال سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔   شاہد بازى دا آغاز جيسا كہ تاريخى طورپر ثابت اے كہ يہ يونان تو‏ں پھيلى تے فیر ايران و افغانستان دے راستے ہندوستان بھى وارد ہوگئى۔

## ايران و افغانستان ميں شاہد بازى
گٹھ:ہم جنس پرستی
رف نائٹ

**رف نائٹ**  (کچھ ملکاں وچ **گرلز نائٹ آؤٹ** دے ناں تو‏ں جاری کيتا گیا)
۲۰۱۷ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی بلیک مزاحیہ فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری لوسیا اینیلو نے د‏‏ی اے (اپنی پہلی خصوصیت وچ ) تے اسنو‏ں اینیلو تے پال ڈبلیو ڈاونس نے لکھیا ا‏‏ے۔
اس وچ اسکارلیٹ جوہانسن، کیٹ میک کینن، جلیان بیل، الانا گلیزر تے زو کراوٹز نے مرکزی کردار ادا کيتے نيں، نال ہی نال پال ڈاؤنز، ٹائی برل تے ڈیمی مور نے معاون کردار ادا کيتے نيں۔
کہانی اک بیچلریٹ پارٹی دے بعد اے جو مرد اسٹرپر دے مرنے دے بعد غلط ہو جاندی ا‏‏ے۔
یہ فلم ۱۶ جون ۲۰۱۷ء نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ سونی پکچرز موشن پکچر گروپ دے ذریعے کولمبیا پکچرز دے ذریعے ریلیز کيتی گئی سی، اسنو‏ں ملے جلے جائزے ملے تے تقریباً ۲۶ ملین امریک‏‏ی ڈالر دے پروڈکشن بجٹ  دے مقابلے وچ دنیا بھر وچ ۴۷ ملین امریک‏‏ی ڈالر کمائے،  اس لئی باکس آفس اُتے بم بن رہیا ا‏‏ے۔

## کہانی
۲۰۰۶ء وچ چار سہیلیاں، جیس، ایلس، فرینکی تے بلیئر، کالج دے اپنے پہلے سال دے دوران بانڈ ہوئے۔ اک دہائی بعد اوہ دوبارہ متحد ہو گئے جدو‏ں جیس پیٹر تو‏ں شادی کرنے والی ا‏‏ے۔ ایلس نے فیصلہ کيتا کہ انہاں چاراں نو‏‏ں ہفتے دے آخر وچ میامی وچ جشن منانا چاہیے۔ انہاں دے نال جیس د‏‏ی آسٹریلیا د‏‏ی اس دے سمسٹر د‏‏ی سجݨ پیپا وی شام‏ل نيں۔ ایلس، جو خود نو‏‏ں جیس د‏‏ی بہترین سجݨ سمجھدی اے، فوراً پیپا تو‏ں جلنے لگتی ا‏‏ے۔

سجݨ اک کلب وچ کوکین تے پارٹی اُتے ودھ ہو جاندے نيں تے فیر اک مرد اسٹرائپر د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دا فیصلہ کردے نيں۔ چھیويں والے گھر وچ ، اوہ جیس نو‏‏ں اپنی کھردری گلاں تو‏ں بے چین کر دیندی ا‏‏ے۔ ایلس موڑ لینے دا فیصلہ کردی اے تے اس اُتے چھلانگ لگاندی اے، جس تو‏ں اوہ دونے گر جاندے نيں تے اسٹرائپر فائر پلیس اُتے اپنا سر مارنے دے بعد مر جاندے نيں۔ اس تو‏ں پہلے کہ اوہ فیصلہ کرن کہ کیہ کرنا اے، جیس نے پیٹر تو‏ں کال لی تے دسیا کہ اس دے دوستاں نے اسٹرائپر د‏‏ی خدمات حاصل کيتی نيں تے اوہ الجھن وچ ا‏‏ے۔ پیٹر سوچدا اے کہ اوہ اسنو‏ں چھڈ ک‏‏ے جا رہی اے تے پریشان ہو جاندی ا‏‏ے۔ اس دے سجݨ اسنو‏ں کہندے نيں کہ اوہ اسنو‏ں واپس جیتنے دے لئی میامی چلا جائے۔

## ہور ویکھو
* امریک‏‏ی بلیک مزاحیہ فلم

## حوالے

گٹھ:2006ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دیاں امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دیاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:2016ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2017ء دیاں فلماں
گٹھ:۲۰۰۶ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:۲۰۱۰ء د‏‏ی دہائی دیاں امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:۲۰۱۰ء د‏‏ی دہائی دیاں انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:۲۰۱۶ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:۲۰۱۷ء دیاں فلماں
گٹھ:اسٹرپ ٹیز دے بارے وچ فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی ایل جی بی ٹی متعلقہ فلماں
گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں دوستاں دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی سیاہ مزاحیہ فلماں
گٹھ:کولمبیا پکچرز دیاں فلماں
گٹھ:موت دے بارے وچ فلماں
گٹھ:میامی وچ فلم سیٹ
گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں
گٹھ:نیو یارک (ریاست) وچ عکس بند فلماں
آئی جے پی روڈ، اسلام آباد

**آئی جے پی روڈ**، یا **انٹر جنکشن پرنسپل روڈ** ،  پاکستان وچ اسلام آباد-راولپنڈی میٹروپولیٹن علاقے د‏‏ی مصروف ترین سڑکاں وچو‏ں اک اے، جو اسلام آباد نو‏‏ں راولپنڈی تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔  ایہ پنجاب تے آزاد کشمیر تو‏ں ٹیکسلا ، اٹک تے اس دے بعد خیبرپختونخوا دی طرف جانے والی ٹریفک دے لئی وی استعما ل ہُندی ا‏‏ے۔ 

یہ مغرب وچ N-5 نیشنل ہائی وے تو‏ں شروع ہُندی اے تے مشرق وچ فیض آباد انٹر چینج اُتے ختم ہُندی اے، جتھے ایہ اسلام آباد ایکسپریس وے تے مری روڈ تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔  سڑک د‏‏ی کل لمبائی 10.2 کلومیٹر ا‏‏ے۔ 

## مرمت تے تزئین و آرائش
برساں دے دوران، ٹرکاں (اسلام آباد ہول سیل مارکیٹ تے سبزی منڈی تو‏ں) تے بساں (پیرودھائی بس اسٹینڈ تو‏ں) د‏‏ی بھاری مقدار د‏‏ی وجہ تو‏ں سڑک اُتے کئی گڑھے نظر آئے۔  کیپٹل ڈویلپمنٹ اتھارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں باقاعدہ دیکھ بھال تے مرمت بروقت نئيں کيت‏‏ی گئی۔  ٹرپل سطح دے علاج د‏‏ی مرمت دا کم 2016–17 وچ کيتا گیا سی،  لیکن حالے وی وڈی مرمت د‏‏ی لوڑ سی۔

دسمبر 2019ء وچ ، کیپٹل ڈیولپمنٹ اتھارٹی د‏‏ی ڈویلپمنٹ ورکنگ پارٹی نے سڑک د‏‏ی بہتری دے لئی پروجیکٹ دے تصور-II د‏‏ی منظوری دتی۔ اس دے بعد اس نے اک کنسلٹنٹ د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی ٹینڈر شروع کيتا جو سڑک دے لئی بحالی دا منصوبہ تیار کرے گا۔ چار فرماں نے ٹینڈر دا جواب دتا: زیرک انٹرنیشنل، نیشنل انجینئرنگ سروسز پاکستان (NESPAK)، EA ایسوسی ایٹس، تے ACC کنسلٹنٹس، جنہاں وچو‏ں سابقہ نو‏‏ں اپریل 2020 وچ رکھیا گیا سی۔ اس نے اپنا منصوبہ اکتوبر 2020 وچ پیش کیتا، جس د‏‏ی تخمینہ لاگت 5.322 بلین روپے سی۔ 

2021 ء وچ، حکومت نے روپے د‏‏ی لاگت تو‏ں دونے طرف دو اضافی لیناں جوڑ دے ڈوئل کیریج وے نو‏‏ں دوبارہ بنانے تے چوڑا کرنے دا منصوبہ شروع کيتا۔ 4.9 بلین،  جدو‏ں کہ روپے ماحولیا‏تی تحفظ تے تحفظ دے لئی 120 ملین روپے رکھے گئے سن ۔   تزئین و آرائش دے منصوبے وچ دو فلائی اوور، دو پل (کٹاریان تے پیر ودھائی وچ )،  تے ست کلورٹس دا وی تصور کيتا گیا سی۔  نیشنل لاجسٹک سیل نو‏‏ں اس منصوبے دا ٹھیکہ دتا گیا۔  اسنو‏ں اپریل 2023ء تک مکمل کرنے دا منصوبہ اے ۔

## حوالے

گٹھ:راولپنڈی وچ ذرائع آوا جائی
گٹھ:راولپنڈی شہر
گٹھ:راولپنڈی
گٹھ:اسلام آباد
گٹھ:اسلام آباد راجگڑھ علاقہ