open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
چار وجے آلا ٹبر

**چار وجے آلا ٹبر** پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے ۔ ایہدے وچ 39 ٹوکرے تے 290 ونڈاں نیں ۔ ایہ ٹراپیکی تے ادھے ٹراپیکی تھانواں دے بوٹے نیں ۔

* بوگنولا
* شام دی سہنپ

## باہرلے جوڑ
رچرڈ ڈاکنز

**رچرڈ ڈاکنز** ( 26 مارچ 1941) اک انگریز جیون پڑھت گرو تے لکھاری اے۔ او 1995 توں2008 تک نیو کالج، آکسفورڈ وچ پروفیسر لگیا ریا۔ ڈاکنز اپنی کتاباں "دا سیلفش جین"، "دا ایکسٹینڈڈ فینو ٹائپ" تے " دا گاڈ ڈیلوژن" باجوں مشہور ہویا۔
رچرڈ ڈاکنز انمتی اے تے او مزہبی سوچاں دی مخالفت کردا اے۔

## ہور ویکھو
* ایتھیازم

## بارلے جوڑ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
کیسری للی

**کیسری للی** پھلوالے بوٹیاں دے للی ٹبر دی جنس للیاں دا اک بوٹا اے۔ ایہدے پھل کیسری رنگ دے ہوندے نیں جس باہجوں ایہدا ایہ ناں اے۔ ایہ چڑھدے چین تے کوریا دا واسی اے۔ ایہ کی گںڈ وچوں ہوندا اے تے اک ای تنا ہوندا اے۔ پتے اندر نوں مڑے، نیزے وانگوں 13 سینٹی میٹر  لمے تے دو پھیراں وج ہوندے نیں۔ اک تنے وچوں 6 توں 15 تک پھل والیاں لراں نکلدیاں نیں۔ جیدے تے کج سورجی چانن وچ کیسری مالٹئی رنگ  دے  بنا خوشبودے پھل نکلدے نیں۔ بوٹا 70–100 سینٹی میٹر تک اچا ہوندا اے ۔ 

## اتہ پتہ
لوئی انٹنی ڈی بوگنولا

**لوئی انٹنی ڈی بوگنولا** (12 نومبر 1729 – 31 اگست 1811) اک فرنچ سمندری کپتان، کھوجی تے فوجی سی۔ اوہنے امریکہ وچ لڑائیاں وچ حصہ لیا فیر دنیا دے دوالے چکر لایا۔ پھلاں دی جنس بوگنولا اوہدے ناں تے اے۔

گٹھ:بوگنولا
جین بارے

**جین بارے** (27 جولائی 1740- 5 اگست 1807) اک فرانسیسی باٹنی گرو تے سیاح سی۔ او 1766- 1769 تک ہون آلے سمندری سفراں آلے سمندری جہازاں دی ممبر سی ۔ او پہلی عورت سی جنے دنیا دے آلے دوالے سمندر چ چکر لایا۔ او اک بوٹیاں دی ماہر وی سی۔

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
فلبرٹ کومرسن

**فلبرٹ کومرسن** اک فرنچ سی جیہنے لوئی انٹنی ڈی بوگنولا دے نال دنیا دے دوالے چکر کٹیا سی۔ کومرسن دی ڈالفن اوہدے ناں تے اے۔ جین بارے دنیا دی پہلی دنیا دوالے چکر لانوالی وی اوہدے نال ای سی۔
پوپ فرانسس

**پوپ فرانسس**  نوں کیتھولک چرچ دا 266واں پوپ  13 مارچ 2013 نوں بنایا گیا۔ اوہ ارجنٹائن دا واسی اے۔  اوہ ہزار وریاں وچ پہلا پوپ اے جیہنوں یورپ توں باہر توں بنایا گا اے۔
لاجونتی

**لاجونتی** پھلوالے بوٹے دے اک ٹبر پھلیاں دی اک جنس اے۔ ایہدے وچ 400 ونڈاں نیں۔ چھوئی موئی مشہور بوٹی اے۔
گھاہ

**گھاہ** اک وڈا، ہرتھاں تے ہونوالا اکدالا تے پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ گھا ورگے ویس والے بوٹیاں دے ایس ٹبر وچ 10،000 دے نیڑے ونڈآں تے تارہ پھل، رنگرتی، پھلیاں تے کافی ٹبر مگروں 5واں وڈا ٹبر اے۔ گھآویہڑیاں نے زمین دے 20٪ تھاں نوں ملیا ہویا اے تے ایہ گلیاں تھانواں، ٹنڈرا تے جنگلاں وچ وی ہوندے نیں۔

گھا ٹبر دیاں ونڈاں کنک، چاول، مکی، جؤ نوں اگان نال انسان رہتل اک تھاں تے بیٹھی تے دنیا دے دوالے وڈیاں انسانی رہتلاں دا مڈھ پیا۔ ایہ فصلاں ہجے وی ایکانومی وچ بہت کمدیاں نیں تے کھان پین دے نال نال ایہناں دے پٹھے، گھر بنان دا سمان (بانس) تے بالن (ایتھانول) وچ کم آندے نیں۔

## ونڈاں
* مکی
* کݨک
* چول

## باہرلے جوڑ
والپتے

**والپتے** پھلوالے بوٹیاں دا اک  ٹبر اے۔ ایس دے چوکھے سارے بوٹیاں دے پتیاں تے وال ہوندے نیں تے ایس باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔ ا؛ہدے وچ چاڑیاں، رکھ تے بوٹیاں ہوندیاں نیں۔ لسوڑہ ایس ٹبر دا عام ملنوالا رکھ اے۔

## ٹوکرے
*سانوں بھل ناں جاناں
* کتاجیب

## بارلے جوڑ
سانوں بھل ناں جاناں

**سانوں بھل ناں جاناں** پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر والپتے دا اک ٹوکرا اے جیدے وچ 50 دے نیڑے بوٹے نیں۔ بہتیاں بولیاں وچ ایس ناں نال ای مشہور اے۔

## وکھالہ
ایہدیاں 200 ونڈاں وچ کئی وکھراپے نیں۔ چوکھے بوٹیاں دے پھل نکے ()، پدھرے، 5 پتیاں والے، نیلے، گلابی یا چٹے رنگاں وچ جنہاں دا وشکار پیلا ہوندا اے۔ اک ٹاہنی تے کئی پھل کھڑدے نیں۔ ایہ بسنت وچ کھڑدے نیں۔ پھلواریاں وچ ایہ چآ نال اگاۓ جاندے نیں۔ سانوں بھل ناں جاناں گلی تھاں اگن لئی پسند کردے نیں۔

## ونڈاں
* رنگلی سانوں بھل ناں جاناں
* الپائنی سانوں بھل ناں جاناں
* جنگلی سانوں بھل ناں جاناں
* ماہی وے سانوں بھل ناں جانویں

## بارلے جوڑ

گٹھ:والپتے
گٹھ:سانوں بھل ناں جاناں
کھٹیاں

[thumb|[چکوترہ]]
کھٹیاں پھلوالے بوٹیاں دا اک  ٹبر  اے۔

* نمبو
* چکوترہ
سجری سویر

**سجری سویر** پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے جیدے وچ 60 ٹوکرے تے 1650 ونڈاں نیں۔ ایس ٹبر دے پھل سویرے سویرے کھڑدے نیں تے بوؤتی دھپ ویلے پھل پتیاں بند ہوجاندیاں نیں۔ایس ٹبر وچ بوٹیاں، ویلاں تے رکھ ملدے نیں۔ 

ایہدے پھل گول ہوندے نیں تے تھلے لمی نلکی بنی ہوندی اے۔ پتے سادھ تے اگڑپچھڑ ہوندے نیں۔

## ٹوکرے
* چکر کٹدی
## ونڈاں

* لیلی
* عشق پیچاں
* وڈا اک
## بارلے جوڑ
چکر کٹدی

**چکر کٹدی** پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر سجری سویر دا اک ٹوکرا اے جیہدے وچ 200 دے نیڑے بوٹے نیں ۔ ایہ سالانا یا سدا اگے رہݨ والے بوٹے تے ویلاں نیں ۔ ایہناں دے پھل وڈے واجے ورگے ہُندے نیں ۔ پھل گلابی، جامنی، پیلے، نیلے ہُندے نیں ۔ کچھ ونڈاں مکݨ دا امکان اے ۔ کچھ نوں سُنڈیاں کھاندیاں نیں ۔

* لیلی

## باہرلے جوڑ
چیمامانڈا نگوزی آدیچیے

thumbnail
**چیمامانڈا نگوزی آدیچیے** (Chimamanda Ngozi Adichie)  نائیجیریا دی اک  لکھاری ہے۔ اس دا جنم انامبرا (Anambra) صوبہ دے ابا (Abba) قسبہ وچ 15 ستمبر 1977 نوں ہویا۔ اوہ نسوکا یونیورسیٹی ٹاون وچ پلی۔ اتھے اس نے دوایاں تے فارمیسی دی پڑا‏ی کیتی۔

*ویب سائٹ

گٹھ:نائیجیریا
گٹھ:لکھاری
الپائنی سانوں بھل ناں جاناں

**الپائنی سانوں بھل ناں جاناں** والپتے ٹبر دی جنس سانوں بھل ناں جاناں دا اک بوٹا اے۔ ایہ یورپ ایشیاء تے اتلے امریکہ دا بوٹا اے۔ ایہنوں جون توں اگست تک پھل لگدے نیں۔

گٹھ:سانوں بھل ناں جاناں
گٹھ:والپتے
رنگلی سانوں بھل ناں جاناں

**رنگلی سانوں بھل ناں جاناں** والپتے ٹبر دک جنس سانوں بھل ناں جاناں دا اک بوٹا اے

## بارلے جوڑ

* مورتاں

گٹھ:والپتے
گٹھ:سانوں بھل ناں جاناں
کتاجیب

**کتاجیب** پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر والپتے دی اک جنس اے جیدے وچ 27 دے نیڑے بوٹے نیں۔ ایہدے پتے کھؤرے تے کتے دی جیب ورگے ہوندے نیں ایس باہجوں ایہ ناں وی پیا۔

## ونڈاں

## بارلے جوڑ
کیلنڈولا

**کیلنڈولا** پھلوالے بوٹیاں دے تارہ پھل ٹبر دا اک ٹوکرہ اے۔ ایہدے وچ 12 توں 20 تک ونڈاں نیں۔

## ونڈاں

## بارلے جوڑ
جنس (جیون پڑھت)

**جنس** ٹوکرہ جیون پڑھت وچ بوٹیاں اَتے جانوراں دی اک ٹولی ہے جیہڑی ٹبر توں تھلے اَتے ونڈ توں اُتّے ہے۔ 

جنس اِکّو ورگے بوٹیاں دی ٹولی ہے جیہڑے اِکّو جیہے دسن یا جنھاں دے پھل یا بی بݨان والے انگ اِکّو جیہے ہوݨ۔ پپل بوڑھ انجیر تنیں اپنے ناپ شکل وچ وکھو وکھ نیں پر بی بݨان وچ تناں اِکّو جیہے نیں ایس لئی ایہناں دی اک جنس پپلی ہے۔

جوزف پٹن ڈی ٹورنفورٹ اک فرنچ بوٹا گرو نے جنس دی سوج دا موڈھی سمجھیا جاندا ہے۔

## ہور ویکھو
* جیون ٹولی بنانا
ٹبر (جیون پڑھت)

**ٹبر** جیون پڑھت وچ جیون پچھان لئی اک ٹولی نوں کہندے نیں۔ ایہہ جنس (جیون پڑھت) توں اپر ہوندا ہے۔ آپس وچ رلدیاں جنساں مل کے اک ٹبر بݨدیاں نیں۔

## ادھارن

* تارہ پھل

## ہور ویکھو
* جیون ٹولی بنانا
تارہ (جنس)

**تارہ** پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر تارہ پھل دی اک جنس اے۔ ایہدے وچ 180 ونڈاں نیں۔

* الپائنی تارہ

## بارلے جوڑ

گٹھ:تارہ پھل
الپائنی تارہ

**الپائنی تارہ** پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر تارہ پھل دی اک جنس تارہ دا اک بوٹا اے۔ ایہ الپس, ٹاٹرا تے پیرینیز دا بوٹا اے پر دنیا ہور کئی تھانواں تے وی اگدا اے۔

## وکھالہ

ایہ 6-12 انچ(15–30 سینٹی میٹر) دا ہوندا اے تے پھل ہلکا جامنی یا گلابی ہوسکدا اے۔ گرمیاں وچ پھل گھڑدے نیں۔ 
## ہور مورتاں

Image:Aster alpinus BotGardBln310505.jpg|برلن وچ
Image:Aster_alpinus_Jul2003.jpg|الپس وچ 1500 میٹر دی اچائی تے.
Image:Aster alpinus 1.jpg|ٹاٹرا پہاڑاں وچ
Image:Aster alpinus seeds.jpg|بی


## بارلے جوڑ

گٹھ:تارہ پھل
ٹاٹرا

**ٹاٹرا** پولینڈ تے سلویکیا دے وشکار اک پربت دھارااے ایہ 57  کلومیٹر لما تے 19 کلومیٹر چوڑا اے۔ 2654 میٹر اچی گرلاچوسکی ستت ایہدی سب توں اچی چوٹی اے۔
چوگی (جنس)

**چوگی**  پھلوالے بوٹیاں دے کپآ ٹبر دا اک ٹوکرہ اے۔ ایہدے وچ 50  ونڈاں نیں۔ کپاع ایہدے اک بوٹے تے ہوندی اے۔ ایہدا ایہ ناں کپاع نوں چنن والی پنجابی کڑی چوگی دے ناں تے اے۔

* کپاع

## بارلے جوڑ
پیری میگنول

**پیری میگنول** (جون 8, 1638 – مئی 21, 1715) اک فرنچ تارہ گرو سی۔ اوہ مونٹپلائیر  فرانس  وچ جمیا۔ اوہ پھلواریاں دا اگمان تے ٹوٹیاں تے استاد ریا۔ اوہنوں سائینس اکیڈمی دا سنگی وی بنایا گیا۔ بوٹیاں نوں پچھانن تے اوہناں دی ٹولیاں وچ ونڈ تے ٹبر (جیون پڑھت) دی سوج اوہدے وڈے کم نیں۔ 

پیری میگنول اک دوائیاں بیچن والے اک ٹبر وچ جمیا۔ اودا پیو تے اودے دادے دی پنساریاں دی دکان سی۔ پیری دی ماں حکیماں دے ٹبر توں ےی۔ پیری دا وڈا پرا وی پنسار بن گیا۔ تے پیری نکا ہون دی وجہ توں اوہ اپنا کم آپ چن سکدا سی تے اوہ حکیم بننا چاندا سی۔ اوہ نکی عمر وچ ای.

بوٹیاں دا اک ٹبر میگنولی تے اک  جنس میگنولیا اوہدے ناں تے اے۔

گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
میگنولیا ٹبر

**میگنولیا ٹبر** پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دے نر مادھ حصے کٹوری ورگے پھلاں وج ہوندے نیں۔ ایس ٹبر وچ 219 ونڈاں نے تے 7 ٹوکرے نیں۔ ایہ اتلے امریکہ، میکسیکو، وشکارلے امریکہ، لیندا انڈیز، ٹراپیکی دکھنی امریکہ، دکھنی تے چڑھدا ہندستان تے چڑھدا ایشیاء دے واسی نیں۔

* میگنولیا
* سدا ہرا میگنولیا

## بارلے جوڑ

گٹھ:پھلوالے بوٹے
گٹھ:میگنولیا ٹبر
اتھرو نرگس

**اتھرو نرگس** نرگس ٹبر دی اک ونڈ اے۔ ایہدی شکل باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔

## بارلے جوڑ
چٹی نرگس

**چٹی نرگس** نرگس ٹبر دی اک ونڈ اے۔ ایہدی چٹی رنگت باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔ ایہ نرگس ٹبر دے پہلے پھلاں وچوں اے جنہاں نوں اگایا گیا۔ فرانس تے نیدرلینڈز وچ ایہدے توں خوشبو بنائی جاندی اے۔

## وکھالہ
ایہ خوشبو والا پھل اے جیدیاں پھل پتیاں چٹیاں ہوندیاں نیں تے وشکارلہ حصہ پیلا جیدیاں کناریاں لال ہوندیاں نیں۔ ایہ 20 توں 40 سینٹی میٹر (7.9 توں 15.7 انچ) اچا ہوندا اے۔

## پسار
ایہ یورپ دا واسی اے پر ہن امریکہ وچ وی اگایا جاندا اے۔

## بارلے جوڑ
بسنتی نرگس

**بسنتی نرگس** جنس نرگس دی اک ونڈ اے۔ ایہدی بسنتی رنگت باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔
پیلی نرگس

**پیلی نرگس** جنس نرگس دی اک ونڈ اے۔ ایہدی پیلی رنگت باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔

## بارلے جوڑ
کارنیشن

**کارنیشن**  کارنیشن ٹبر دے ٹوکرے دی اک ونڈ اے۔ ایہ رومی سمندر دے دوالے ہونوالا پھلاں دا اک بوٹا اے جیہنوں ایہدی سہنپ توں پچھلے 2،000 وریاں توں اگایا جاریا اے۔ 

اہی 80 سینٹی میٹر تک لمبا ہوندا اے تے پتہ 15 سینٹی میٹر تک۔ پھل  3–5 سینٹی میٹر تک گھیر دا ہوندا اے۔ اصلی جنگلی پھل دا رنگ تے جامنی گلابی سی پر ہن اوہدے توں لال پیلے چٹے تے رلے ملے رنگاں دے پھل بناۓ گۓ نیں۔    

## بارلے جوڑ
میر ہزار خان کھوسو

**میر ہزار خان کھوسو** (ولادت: 30 ستمبر 1929ء - وفات: 26 جون 2021ء) اک پاکستانی قاضی تے 25 مارچ تو‏ں 5 جون 2013ء تک نگران وزیر اعظم پاکستان سن ۔ میر ہزار وفاقی شرعی عدالت دے چیف جسٹس تے پاکستان دے عبوری وزیر اعظم وی رہ‏‏ے۔

## مڈھلا جیون

میر ہزار خان ضلع جعفر آباد دے کے قصبے اعظم خان وچ 30 ستمبر 1929ء نو‏‏ں پیدا ہوئے ۔ 1954 وچ سندھ یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن د‏‏ی اس دے دو سال بعد انھاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں وکالت د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

## عدالت‏ی کیریئر
کھوسو جو اپنی سادگی دے لئی ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نے 1957ء وچ اس وقت دے مغربی پاکستان کراچی بنچ دے اک وکیل دے طور اُتے اپنے پیشہ ورانہ کیریئر دا آغاز کيتا تے اس دے بعد 1980 ء وچ سپریم کورٹ دے وکیل بن گئے۔ فیر انھاں 1977 وچ بلوچستان ہائی کورٹ وچ اک جج بنا دتا گیا؛ تے انہاں نے اگلے دو سال تک اس عہد7 اُتے کم کيتا۔ انہاں د‏‏ی مارچ 1985ء وچ اک اضافی جج دے طور اُتے تقرری کيتی گئی انہاں نو‏ں 1987 ء وچ صوبائی ہائی کورٹ دا مستقل جج بنا دتا گیا۔فیر انھاں 1989ء وچ چیف جسٹس بلوچستان ہائیکورٹ بنا دتا گیا۔ انھاں دو مرتبہ مختصر سی مدت دے لئی نگران گورنر بلوچستان وی بنایا گیا پہلی مرتبہ انھاں 25 جون تو‏ں 12 جولائ‏ی 1990ء تک جدو‏ں کہ دوسری بار 13 مارچ 1991ءسے 13 جولائ‏ی 1991ءتک نگران گورنر بنایا گیا ۔ ہائیکورٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد اوہ وفاقی شرعی عدالت دے جج مقرر ہوئے 1991ء وچ انھاں وفاقی شرعی عدالت دا چیف جسٹس مقرر کر دتا گیا اوہ 1994ء تک اس عہدے اُتے براجمان رہ‏‏ے۔ انتہائی ایماندار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں زکوۃ کونسل دے چیرمین مقرر ہوئے۔ زکوۃ کونسل دے چیرمین ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں نے لمبے عرصے تک سیاست تو‏ں کنارہ کشی اختیار کر لئی۔

## وزیر اعظم پاکستان
الیکشن کمیشن نے میر ہزار خان کھوسو نو‏‏ں 24 مارچ نو‏‏ں پاکستان دے 18 واں وزیر اعظم منتخب کيتا الیکشن کمیشن نے حکومت تے حزب اختلاف دے چار ناواں وچو‏ں آپ دا انتخاب کيتا۔ 

## ذا‏تی زندگی
میر ہزار خان دے تن بیٹے نيں شفاقت کھوسو، برکت کھوسو تے امجد کھوسو۔ آپ دے بیٹے امجد خان کھوسو نے پاکستان تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کرلئی ا‏‏ے۔

## وفات
میر ہزار خان کھوسو کوئٹا دے نجی ہسپتال وچ 92 برس د‏‏ی عمر وچ 26 جون 2021ء نو‏‏ں انتقال کرگئے ،جنہاں نو‏ں بعد وچ کوئٹہ تو‏ں بذریعہ ایمبولینس درگاہ کٹبارشریف لیایا گیا ، درگاہ دے گدی نشین میاں محی الدین نے انہاں د‏‏ی نماز جنازہ پڑھائی ،انہاں نو‏ں انہاں دے آبائی قبرستان وچ سپرد خاک کر دتا گیا ۔ خاندانی ذرائع دے مطابق میر ہزار خان کھوسو گزشتہ اک ماہ تو‏ں شدید علیل سن تے کوئٹہ دے نجی ہسپتال وچ زیر علاج سن ۔میر ہزار خان نو‏‏ں گزشتہ روز دل دا دورہ پيا جس دے بعد اوہ کوئٹہ دے نجی ہسپتال وچ انتقال کرگئے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے وزیر اعظم
گٹھ:1929 دے جم
گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
گٹھ:بلوچ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دے قائم مقام وزرائے اعظم
گٹھ:پاکستان دے وزرائے اعظم
گٹھ:پاکستانی ماہر قانون
گٹھ:پاکستانی منصفین
نجم سیٹھی

**نجم سیٹھی** اک پاکستانی اخبار لکھاری اے۔ اوہ ہفتہ وار فرائیڈے ٹائمز دا ایڈیٹر اے۔ اون ڈیلی ٹائمز دا وی ایڈیٹر ریا تے جیو ٹی وی اجکل دی سیاست بارے پروگرام کردا اے۔ نجم سیٹھی نوں 26 مارچ نوں دو مہینے لئی مارچ 2013 وچ پنجاب دے وزیراعلا لئی وی چنیا گیا اے۔

نجم سیٹھی نے گورمنٹ کالج لہور توں بی اے تے کیمبرج یونیورسٹی توں ایم اے۔ لکھاری جگنو محسن اوہدی ٹبری اے تے دو اوہناں دے نیانے نیں۔ 
## بارلے جوڑ
*ویب سائٹ 

گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی مسلمان
کلیاں

**کلیاں** چاڑیاں تے ویلاں دا اک ٹوکرہ اے جیہدا جوڑ زیتون دے ٹبر نال اے تے ایہدیاں 200 دے نیڑے ونڈاں نیں۔ ایہ گرم گلے تھانواں دے بوٹے نیں۔ ایہ اپنی خوشبو باجوں اگاۓ جاندے نیں۔ ایہدی اک ونڈ یاسمین پاکستان دا قومی پھل وی اے۔ 

## ونڈاں

* موتیا
* یاسمین
* گلابی یاسمین
* پیلی یاسمین
## بارلے جوڑ
گلابی یاسمین

**گلابی یاسمین** کلیاں جنس دی اک ویل اے جیدے تے پہلے گلابی تے فیر چٹے ہون والے پھل کھڑدے نیں۔ ایس باہجوں ایہدا ناں گلابی یاسیمن اے۔ ایہ چین دی وسنیک اے۔

## ہور ویکھو

* موتیا
* یاسمین

## بارلے جوڑ
زعفران

زعفران بوٹیاں دی اک جنس اے جیدے وچ 90 بوٹے نیں۔ کیسر ایس جنس دا سب توں مشہور باٹا اے۔

## ونڈاں
* کیسر
## بارلے جوڑ
ٹوماسینی کیسر

**ٹوماسینی کیسر** زعفران جنس دی اک ونڈ اے۔ ایہ اک بوٹا گرو ٹوماسینی (1794-1879)  دے ناں تے اے۔ ایہ بلغاریہ ہنگری تے یوگوسلاویہ دی وسنیک اے۔

## بارلے جوڑ
بسنتی کیسر

**بسنتی کیسر** زعفران جنس دی اک ونڈ اے۔ ایہ بلقان وج ہوندا اے تے بسنتی رنگ دے پھل کھڑدے نیں۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:زعفران
گٹھ:ست رنگی
انکرہ کیسر

**انکرہ کیسر** زعفران جنس دی اک ونڈ اے۔ ایہ وشکارلے تے اتلے ترکی دا وسنیک اے۔ ایھدے پھل پیلے رنگ دے ہوندے نیں۔

## بارلے جوڑ
سٹا ٹبر

**سٹا** پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدا پھلوالا حصہ اک سٹے یا چھلی وانگوں ہوندا اے جیدے دوالے اک پتہ ہوندا اے۔ دنیا وچ سب توں وڈی پھل پتی والا بوٹا ٹائٹان اروم وی ایس ٹبر دا اے۔

## ٹوکرے
*ولفیا
*وڈا لنگ
*زینتیدسکیا
* کیلیڈیئم

## ونڈاں
*ٹائٹان اروم
*منی پلانٹ
*بطخ بوٹی
*دانہ بوٹی
## بارلے جوڑ

گٹھ:سٹا ٹبر
زینتیدسکیا

**زینتیدسکیا** پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر سٹا دی اک جنس اے۔ ایہدا ناں اک اطالوی بوٹا گرو دے ناں تے اے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
ولفیا

**ولفیا** پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر سٹا دی اک جنس اے۔ ایہ دنیا دے سب توں نکے پھلوالے بوٹے نیں۔
وڈا لنگ

**وڈا لنگ** پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر سٹا دی اک جنس اے۔ 
## بارلے جوڑ

* جنس لسٹ
کنڈیالے تھور

**کنڈیالے تھور** پھلوالے بوٹیاں دے تھور ٹبر دا اک ٹوکرا اے۔

## بارلے جوڑ
کلیجی جیب

**کلیجی جیب** ایشیاء، چین، انڈونیشیا تے جپان دی گرم تھاواں تے پایا جاندا اے۔ اے اک سالا بوٹے نے جو 25 سینٹی میٹر چوڑے زمینی تنے توں نکلدے نے۔ ایہدا اکو پتہ 105 میتر لمبا ہوندا اے۔

ایہدی جڑ نال ییم کیک بنایا جاندا اے جو چٹے تے سیاہ رنگ چ ہوندا اے۔

## مورت نگری

File:Amorphophallus konjac (Flower Factory).jpg
File:Amorphophallus konjac BotGardDresden070219InflorescenceB.jpg
File:Amorphophallus konjac cut.jpg
File:Knolle Tränenbaum.jpg


## بارلے جوڑ
ریبیوٹیا

ریبیوٹیا تھور دے ٹبر دی اک جنس اے جیدے وچ 12 ونڈاں نیں۔ ایہ بولیویا تے ارجنٹینا دی واسی اے۔ ایس جنس دا ناں پیری ریبیوٹ اک فرانسیسی مالی دے ناں تے 1895 وج رکھیا گیا۔
### وکھالے

File:Rebutia fabrisii 1.jpg| *Rebutia fiebrigii* (syn. *R.&nbsp;fabrisii*)
File:Rebutia kariusiana 1.jpg| *Rebutia kariusiana* (unresolved name)
File:Rebutia padcayensis.jpg| *Rebutia margarethae* (syn. *R.&nbsp;padcayensis*)
File:Rebutia krainziana 2.jpg| *Rebutia marsoneri* (syn. *R.&nbsp;krainziana*)
File:Rebutia marsoneri pm.JPG| *Rebutia marsoneri* – first known species with yellow flower
File:Rebutia minuscula4.jpg| *Rebutia minuscula* – first discovered *Rebutia*
File:Rebutia grandiflora 1.jpg| *Rebutia minuscula* f. *grandiflora* – form with largest flower
File:Rebutia_senilis_1.jpg| *Rebutia minuscula* (syn. *R.&nbsp;senilis*) – form with orange red flower
File:Rebutia senilis lilacino-rosea 1.jpg| *Rebutia minuscula* (syn. *R.&nbsp;senilis*) – form with rose flower
File:Rebutia chrysacantha kesselringiana 1.jpg| *Rebutia minuscula* (syn. *R.&nbsp;chrysacantha*) – form with yellow flower
File:Rebutia violaciflora 1.jpg| *Rebutia minuscula* (syn. *R.&nbsp;violaciflora*) – form with violet flower

## بارلے جوڑ

گٹھ:تھور
وڈا تھور

**وڈا تھور** پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر تھور دی اک جنس اے ایہدے وچ 9 توں 12 ونڈاں نیں۔ ایہے وڈے تھور گنے جاندے نیں جیہڑے 5–15 میٹر تک اپر جاندے نیں تے جنہاں دا تنا اک میٹر دے قطر دا ہوسکدا اے۔
## بارلے جوڑ
ہاتھی تھور

**ہاتھی تھور** پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر تھور دے ٹوکرے وڈا تھور دی اک ونڈ اے۔ ایہ سب توں لما تھور منیا گیا اے تے ایہ میکسیکو دے اتر دے گرم سکے تھانواں وچ اگدا اے۔ ایہ  19.2 میٹر (63 فٹ) تک اچا جاسکدا اے تے ایہدا تنا 1 میٹر (3.3 فٹ) تک موٹا ہوندا اے۔

## مورت

Image:Pachycereus_pringlei_cardon_sahueso.JPG|*
Image:Pachycereus_pringlei_stand_forest.JPG|*
Image:Pachycereus_pringlei_with_osprey_nest.JPG| 
Image:Cardon_in_flower.jpg|
Image:FH030008.jpg|


## بارلے جوڑ
این جی سی 16

**این جی سی 16** اک چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ پگاسس وچ اے۔

## ہور ویکھو
* تارہ سمندراں دی لسٹ

## بارلے جوڑ

گٹھ:تارہ سمندر
گٹھ:چکری تارہ سمندر
پیرسکیا

**پیرسکیا** 17 پرجاتیاں(سپیشیز) دا اک جنس اے جو کیکٹس نال تعلق رکھدی اے. یہ میکسیکو تے برازیل دے علاقے نال تعلق رکھدا اے۔
سگوارو

**سگوارو** تھور دے ٹبر دا اک رکھ ناپ دا بوٹا اے۔ ایہ 20 میٹر توں اتے تک جاسکدا اے۔ ایہ سونورا روہی، امپیریل کاؤنٹی کیلیفورنیا، ایریزونا تے میکسیکی صوبے سونورا دا واسی اے۔

## بارلے جوڑ

*http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=ucjeps&where-genre=Plant&where-taxon=Carnegiea+gigantea

گٹھ:تھور
پوپی

**پوپی** (Papaveraceae)، تقریبن 42 جنساں تے لگبھگ 775 معلوم انواع دا اک اقتصادی طور تے اہم ٹبر اے جو پُھل دار پودےآں دی ترتیب "Ranunculales" وچ اے، جیہنوں پوست دے خاندان دے نام توں جاݨیا جاندا اے۔ خاندان کاسموپولیٹن اے، جو مُعتدل تے ذیلی استوائی آب و ہوا وچ پایا جاندا اے (زیادہ تر شمالی نصف کرہ وچ)، لیکن استوائی علاقےآں وچ تقریبن نامعلوم اے۔ زیادہ تر جڑی بوٹیاں والے پودے نیں، لیکن کچھ جھاڑیاں تے چھوٹے درخت نیں۔ خاندان وچ فی الحال دو گروہ شامل نیں، جیہناں نوں الگ الگ خاندان سمجھیا جاندا اے: Fumariaceae تے Pteridophyllaceae۔

* روندا دل
* سونا پوپی
* ویلزی پوپی
* نیپالی پوپی
* سرخ پوپی
* میکسیکی پوپی
* چیلیڈونیم

## بارلے جوڑ

گٹھ:پوپی
گربرا

**گربرا** پھلوالے بوٹیاں دے تارہ پھل ٹبر دا اک ٹوکرا اے۔ ایہدیاں 30 ونڈاں نیں۔ ایہدا ناں ٹراؤگوٹ گربر اک جرمن بوٹا گرو پچھے رکھیا گیا جیہڑا لنیاس دا یار سی تے جیہنے روس دے کئی پھیرے پاۓ۔ ایہ دکھنی امریکہ، افریقہ تے ایشیا دے ٹراپیکی تھانواں دا واسی اے۔

گربرا دا وڈا پھل ہوندا اے۔ پیلے، چٹے، گلابی، کھٹے رنگاں وچ ملدا اے۔ اک پھل وچ دو رنگ ہوسکدے نیں۔ گربرا پھلواریاں وچ عام لگایا جاندا اے تے ایہ بسنت وچ کھڑدا اے۔ گربرا گلاب، کارنیشن، گل داؤدی تے گل لالہ مگروں 5ویں  نمبر تے وکن والا پھل اے۔

## مورت نگری

File:Gerbera pink.jpg
File:Red Gerbera.jpg
File:Gerbera white background.jpg
File:Gebera_-_verschiedene_Farben.jpg

## بارلے جوڑ
امریکیم

**امریکیم** اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان **Am** اے تے ایدا ایٹمی نمبر 95 اے۔ ایہ عنصر سب توں پہلاں گلین سیبورگ نے 1944 وچ کیلیفورنیایونیورسٹی، برکلے وچ بنایا سی۔امریکیم دے تن آئیسوٹوپ نے (241Am-242mAm-243Am).ایدے آخری شیل چ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔


Berkeley 60-inch cyclotron.jpg
Ceiling-smoke-alarm.JPG
Glenn_Seaborg_-_1964.jpg
InsideSmokeDetector.jpg
Electron shell 095 Americium - no label.svg
برکیلیم

برکیلیم اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Bk اے,تے ایدا ایٹمی نمبر 97 اے۔اے عنصر سب توں پہلاں گلین سیبورگ تے اودے سنگت نے 1949 وچ کیلیفورنیایونیورسٹی، برکلے وچ بنایا سی.اس عنصر دا ناں امریکہ دے صوبہ کیلیفورنیا دے شہر برکلے تے رکھیا کیا ھے۔برکیلیم دے 5 آئیسوٹوپ نے (245Bk-246Bk-247Bk-248Bk-249Bk)۔


Bk-TableImage.png
Berkeley 60-inch cyclotron.jpg
Berkelium.jpg
Glenn_Seaborg_-_1964.jpg
Berkeley glade afternoon.jpg
UCBerkeleyCampus.jpg
Electron shell 097 Berkelium - no label.svg
امریکی مہر

**امریکی مہر** امریکہ دا سرکاری نشان اے تے ایہ ایہدے سرکاری کاغذاں تے لگی ہوندی اے۔ ایہ پہلی واری 1782 وچ ورتی گئی۔

ایہدے تے اک گنجا عقاب بنیا ہویا اے جیدے کھبے پنجے وچ 13 تیر نیں جیہڑے امریکہ دیاں مڈھلیاں 13 صوبیاں نوں دس دے نیں تے ایہدے سجے پنجے وج زیتون دی ٹہنی اے جیہڑی امن دی نشانی اے۔ ٹہنی تے 13 پتیاں نیں جیہڑیں فیر 13 مڈھلے صوبیاں دی نشانی نیں۔ عقاب دا منہ ٹاہنی ول مڑیا اے جیہڑا امن ول سوج نوں دسدا اے۔ عقاب دے سر تے نیلے رنگ وچ 13 تارے نیں جنہاں دی پدھر اک 6 کونے والا تارہ بندی اے۔ 

عقاب دے منہ وج اک لیر اے جیدے تے اک لاطینی باک (E pluribus unum) لکھیا اے جیدا مطلب اے "کئیاں وچوں اک۔" 

## امریکی نشان
*گنجا عقاب
*امریکی چنڈا
*انکل سام
* میرین لڑائی یادگار
*ازادی ٹل

## بارلے جوڑ
کیلیفورنیم

**کیلیفورنیم** اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Cf,اے تے ایدا ایٹمی نمبر 98 اے۔کیلیفورنیم,اے عنصر سب توں پہلاں کیلیفورنیایونیورسٹی، برکلے(لارنس برکلے نیشنل لباٹری) وچ کیوریم نوں ایلفا پارٹیکل دے نال بمباری کرن تون بنایا گیا۔اس عنصر دا ناں کیلیفورنیا تے کیلیفورنیایونیورسٹی تے رکھیا گیا ھے۔کیلیفورنیم دے 7 آئیسوٹوپ نے،(248Cf-249Cf-250Cf-251Cf-252Cf-253Cf-254Cf)۔ایدے آخری شیل چ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔اے عنصر اک ایکٹینائڈ ھے۔


Glenn_Seaborg_-_1964.jpg
Berkeley 60-inch cyclotron.jpg
Operation Crossroads Baker Edit.jpg
CfShield.JPG
Cf 252 Produktion.png
Electron shell 098 Californium - no label.svg


* http://www.periodicvideos.com/videos/098.htm
ایکٹینائڈ

ایکٹینائڈ(Actinide) پیریاڈک ٹیبل دے 7 پیریڈ تے 3 گروپ وچ آندے نے۔ایکٹینائڈ وچ 32 عنصر ہوندے نے۔


File:Fr-TableImage.png
File:Ra-TableImage.svg
File:Ac-TableImage.svg
File:Th-TableImage.svg
File:Pa-TableImage.svg
File:U-TableImage.svg
File:Np-TableImage.svg
File:Pu-TableImage.svg
File:Am-TableImage.svg
File:Cm-TableImage.svg
File:Bk-TableImage.svg
File:Cf-TableImage.svg
File:Es-TableImage.svg
File:Fm-TableImage.svg
File:Md-TableImage.svg
File:No-TableImage.svg
File:Lr-TableImage.svg
File:Rf-TableImage.svg
File:Db-TableImage.svg
File:Sg-TableImage.svg
File:Bh-TableImage.svg
File:Hs-TableImage.svg
File:Mt-TableImage.svg
File:Rg-TableImage.svg
File:Cn-TableImage.svg
File:Uut-TableImage.png
File:Fl-TableImage.svg
File:Uup-TableImage.png
File:Lv-TableImage.png
File:Uus-TableImage.png
File:Uuo-TableImage.png




گٹھ:کیمسٹری
ایمریشیم

ایمریشیم اک کیمیائی عنصر اے جیدا,ایٹمی نمبر 95 تے ایٹمی نشان Am اے۔
لارنس برکلے نیشنل لباٹری

**لارنس برکلے نیشنل لباٹری** کیلیفورنیایونیورسٹی، برکلے کیلیفورنیا امریکہ وچ اک کھوجی سائینس لباٹری اے۔ ایہ لباٹری یونویرسٹی تے فزکس انگ وچ 26 اگست 1931 نوں بنی۔ نوبل انعام جتنوالا ارنسٹ لارنس ایس دا موڈھی سی۔ ایہدا 2010 دا خرجء 652 ملین ڈالر سی۔ ایتھے 4000 دا سٹاف اے تے 800 پڑھیار نیں۔

ایس لباٹری دے 13 کھوجی نوبل انعام لے جکے نیں۔ 57 کھوجی نیشنل اکیڈیمی آف سائینسز دے سنگی نیں۔ ایس لباٹری نے 14 نویں عنصر لبھے۔ جنہاں دے ناں ایہ نیں: ایسٹاٹین، سیبورگئیم، نیپچونیم، پلوٹونیم، کیوریم، کیلیفورنیم، امریکیم، فرمئیم، مینڈلیوئیم، نوبلئیم، ڈبنئیم، لارنسئیم، آئنسٹائنیئم، برکیلیم
* لیب ویب سائٹ

گٹھ:عنصر
فرمیم

**فرمئیم** اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Fm,اے تے ایدا ایٹمی نمبر 100 اے۔اے عنصر اک ایکٹینائڈ ھے۔فرمئیم دے 4 آئیسوٹوپ نے (252Fm-253Fm-255Fm-257Fm)۔اس عنصر دا ناں (Enrico Fermi) دے ناں تے رکھیا گیا ھے۔فرمئیم، اے عنصر لارنس برکلے نیشنل لباٹری وچ 1952 وچ بنایا گیا۔ایدے آخری شیل چ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔

=.=

Enrico Fermi 1943-49.jpg
Ivy Mike - mushroom cloud.jpg
Fermium-257 Zerfall bis zur Neptunium-Reihe.gif
Decay of Fermium-257.PNG
مینڈلیویم

**مینڈلیوئیم** اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Md,اے تے ایدا ایٹمی نمبر 101 اے۔مینڈلیوئیم,اے عنصر سب توں پہلاں کیلیفورنیایونیورسٹی، برکلے(لارنس برکلے نیشنل لباٹری)1955 وچ آئنسٹائنیئم نوں ایلفا پارٹیکل دے نال بمباری کرن تون بنایا گیا۔مینڈلیوئیم،اس عنصر دا ناں دمتری مندلیف دے ناں تے رکھیا گیا ھے۔
مائکوریزا

**مائکوریزا** اک بوٹے دی جڑ تے فنگس دے کٹھیاں رہن دی سنگت دا ناں اے۔ ایہدے وج فنگس جڑ دے اندر ریندی اے تے بوٹے نوں زمین توں شیواں چوس کے دیندی اے تے بوٹے کولوں کاربو ہائیڈریٹ لیندی اے۔ ایہدے وچ فنگس رکھ نوں روکاں توں وی بچاندی اے۔

## بارلے جوڑ
فضل الرحمان

**فضل الرحمان** (19 جون 1953) پاکستان دی اک مزہبی سیاسی پارٹی جمعیت علمائے اسلام دے آگو نیں۔
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
آئنسٹائنیئم

**آئنسٹائنیئم** اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Es اے تے ایدا ایٹمی نمبر 99 اے۔آئنسٹائنیئم دے 4 آئیسوٹوپ نے،(252Es-253Es-254Es-255Es)۔ایدے آخری شیل وچ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔اے عنصر اک ایکٹینائڈ ھے۔


File:Ivy Mike - mushroom cloud.jpg
File:Einstein1921 by F Schmutzer 2.jpg
File:EinsteiniumGlow.JPG
File:Einsteinium triiodide by transmitted light.jpg



|-
منصوبہ:حالیہ واقعات

\تسی ایسے صفحے دے جوڑ توں ایتھے پہنچے او جیڑا ھلے تک نہیں بنیا۔
اس صفحہ بنانے آسطے تھلے دتے گۓ ڈبے وچ لکھنا شروع کر دیو(زیادہ رہنمائی آستے اے ویکھو 
مدد دا صفحہ)۔ اگر تسی ایتھے غلطی نال پہنچے او تے اپنے کھوجی توں "بیک" دا بٹن دبا دیو۔
خبردار تسی اندر نہیں آۓ
تواڈا آئی پی پتہ فائل فائل وچ لکھیا جاۓ گا
چلغوزا

**چلغوزا** اُبھیچی لہندے ہمالیا دے پائن جنس دا اک رُکھ اے ۔ 

## ہور دیکھو
*چناٹو
ریوکیو جزیرے

**ریوکیو جزیرے** کیوشو توں تائیوان دے وشکار جپانی جزیرے نیں۔ ایہ 100 دے نیڑے نین تے ایناں دا کل تھاں 4,642.11 مربع کلومیٹر بندا اے۔

## ریوکیو جزیرے
*اوکیناوا جزیرے
* اوسومی جزیرے
* ٹوکارا جزیرے
* امامی جزیرے
* ساکیشیما جزیرے
* یوناگونی

گٹھ:جپان
گٹھ:جاپان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:چاپان دے آباد تھاں
پلچھ

**پلچھ** ٹبر () تے جنس دا اک رکھ اے۔ ایہ ہمالیہ دا رکھ اے تے پاکستان ہندستان بھوٹان تے پنجابی پہاڑی تھانواں تے 4000 فٹ توں 10،000 فٹ دی اچائی تے  ہوندا اے۔

## باہرلے جوڑ
* پلچھ 
* پلچھ
* پاکستانی رکھ
شعلہ ٹیسٹ

شعلہ ٹیسٹ اک کیمیائی ول اے جیدے نال عنصراں نوں پہچانیا جاندا اے۔ اس ٹیسٹ وچ شعلے دے رنگ نال کسے عنصر نوں پہچانیا جاندا اے۔ اے ٹیسٹ زیادہ تر لویاں تے ورتیا جاندا اے۔ اکثر لوۓ بلدیاں ہوئياں رنگین شعلہ دیندے نیں۔ اس دی وجہ: اوناں دے ایٹماں دے الیکٹران ہوندے نیں۔ الیکٹران جدوں گرم ہوندے نیں اوہ وڈے مداراں وچ ٹر جاندے نیں تے جدوں واپس آندے نيں اوہ رنگ بناندے نیں۔

گٹھ:سائنس
پلندر

**پلندر** جیہنوں پلدھر وی پنجابی وچ کیندے نیں، ہمالیہ وچ افغانستان پاکستان تے ہندستان وچ ہون والا اک رکھ اے۔

*http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=242420056
* مورتاں
کانگڑ

**کانگڑ** ہمالیہ وچ افغانستان پاکستان تے ہندستان وچ ہون والا اک رکھ اے۔

*http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=242424827
بتی پھل

**بتی پھل** شرمائی ٹبر دے فیزالس ٹوکرے دا بوٹا تے اوہدا فروٹ اے۔ ایہ دکھنی یورپ توں ایشیاء تے جپان تک ہوندا اے۔ ایہدے فروٹ تے کھٹے توں لال رنگ دا کاغذ چڑھیا ہوندا اے جیہڑا بلدی کاغذی بتی ورگا لگدا اے۔ ایہ اک سجاوٹی بوٹا اے تے ایہدے پھل بلدی بتی وانگوں لگن باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔

## وکھالہ
ایہ اک نکا بوٹا اے جیہڑا 40–60 سینٹی میٹر تک لماں ہوندا اے ایہدے پتے 6–12 سینٹی میٹر لمے تے 4–9 سینٹی میٹر چوڑے ہوندے نیں تے ٹاہنی دے دوالے لگدے نیں۔ پھل چٹا تے اوہدیاں 5 پھل پتیاں ہوندیاں نیں۔

## اگائی
اے مشہور سجاوٹی بوٹا اے۔ ایہہ جتھے اگایا جاندا اے اوتھوں ایہدیاں جڑاں تے ٹاہنیاں آلے دوالے چھیتی نال پھیلدیاں نیں۔
## رہتلی ورتن
ایہ بوٹا کھان پین تے دوا وچ ورتیا جاندا اے۔ بتی پھل دے سکے پَھل نوں یونانی وچ "ککناج" آکھدے نیں، او پیشاب ودھائی، جراثیماں مکائی، جگر لئی تے سکون لئی ورتیا جاندا اے۔

## کیمائی پربندھ
ایہدے وچ "فائیسیلن" کیمکل پایا جاندا اے جیہڑا بیکٹیریا مکائی تے لیشمینیا مکائی لئی ورتیا جاندا اے۔ ایس توں علاوہ ایہدے وچ کیفک ایسڈ ایتھائیل ایسٹر، 25-27-ڈائی ہائیڈرو فائیسیلن ایل، فائیسیلن ڈی تے کیونی ایٹا سائڈ وی ہیگے نیں۔

## رہتل وچ
جپان وچ ایہدے بی "بون تہوار" تے مریاں دی روحاں نوں راۃ وکھان لئی ورتے جاندے نیں۔ ایس توں علاوہ اوساکُا، ٹوکیو، جپان وچ ہر ورے 9 تے 10 جولائی نوں ایہدے پُھلاں دا تہوار منایا جاندا اے۔

## مورتاں


Image:DSCN4777 resize.JPG|
Image:Physalis alkekengi 003.JPG|
Image:3851 - Physalis alkekengi (Wilde Blasenkirsche).JPG|
Image:Lampionblume, Physalis alkekengi 09.JPG|


## بارلے جوڑ

گٹھ:پھلوالے بوٹے
جان دوبرائینر

**جان دوبرائینر** (13 دسمبر 1780 -24 مارچ 1849) اک جرمن کیمسٹری گرو سی جنے کیمیائی عنصراں دے پیریاڈک ٹیبل بارے کھوج کیتی۔ او تن عنصراں آلی ٹولیاں، "دوبرائینر ٹرائیڈ" بنان باجوں مشہور اے۔ 

## بارلے جوڑ

## ہور ویکھو
* پیریاڈک ٹیبل
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
جان نیولیںڈز

**جان نیولیںڈز** (26 نومبر 1837 -29 جولائی 1898) اک انگریز کیمسٹری گرو سی جنے پیریاڈک ٹیبل بنان چ حصہ پایا۔ او "اٹھاں دا قنون" بنان باجوں مشہور اے۔
## بارلے جوڑ

## ہور ویکھو
* پیریاڈک ٹیبل
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
جولیئس لوتھرمیئر

**جولیئس لوتھر میئر** (19 اگست 1830 – 11 اپریل 1895) اک جرمن کیمیا دان سی۔ اوہ کیمیائی عنصراں دا پہلا پیریؤڈک ٹیبل تیار کرن والیاں موڈھیاں وچوں اک سی۔ مینڈلیف اتے میئر دوواں نے روبرٹ بنسین نال کم کیتا۔ اس نے اپنا پہلا ناں کدے وی نہیں ورتیا، اتے سارا جیون لوتھر میئر دے نام نال جانیا جاندا سی۔

**جولیئس لوتھرمیئر** ( 19 اگست 1830 -11 اپریل 1895) اک جرمن کیمسٹری گرو سی جنے پیریاڈک ٹیبل بنان چ حصہ پایا۔
## کریئر
لوتھر مییر دا جنم واریل، جرمنی (اولڈینبرگ دے ڈچی دا حصہ) وچّ ہویا سی۔ اوہ فرائڈرچ اگست میئر، اک ڈاکٹر اتے انھا بیئرمان دا پتر سی۔
اولڈینبرگ وچ الٹس جمنیزیئم وچ شامل ہون توں بعد، اس نے 1851 وچ زیورچ یونیورسٹی وچ دوائی دی پڑھائی کیتی۔ دو سالاں بعد، اس نے وارزبرگ یونیورسٹی وچ پڑھائی کیتی، جتھے اس نے رڈولف ویرچو دے اک طالب علم دے طور تے پیتھولوجی دی سکھیا حاصل کیتی۔
اس نے زیورچ وچّ کارل لڈوگ ماتحت وی رہا، جس نے اس نوں جسمانی کیمیا ولّ اپنا دھیان دین لئی راغب کیتا۔1854 وچ وروزبرگ توں ایم۔ڈی۔ دی ڈگری حاصل کرن توں بعد اوہ ہیڈلبرگ گیا جتھے روبرٹ بنسین علم کیمیا  دا چیئرمین تعینات کیتا ہویا سی۔
1858 وچ، اس نے پی۔ ایچ۔ڈی۔، خون اُتے کاربن مونوآکسائیڈ دی کارروائی بارے تھیسس نال کیتی۔ جسمانی علوم دی اس دلچسپی نال، اس نے ایہہ پچھان لیا سی کہ خون وچّ آکسیجن ہیموگلوبن نال رلدا ہے۔ 

گوسٹو کرچہوف دی گنت دی سکھیا توں متاثر ہو کے، اسنے فرینج ارنسٹ نیومین دے ماتحت کونزبرگ وچّ گنت فزکس دا مطالعہ شروع کیتا۔

1872 وچّ میئر نے ایہہ سجھاء دتا کہ بیننجین رنگ وچّ چھ کاربن ایٹم، کجھ سال پہلاں اگست کیکلے ولوں پیش کیتی گئی، صرف سنگل بانڈ ولوں آپس وچّ جڑے ہوئے سن۔

فرینکو-جرمنکو تجربہ دے دوران، پولیٹیکنک نوں اک ہسپتال دے طور تے ورتیا گیا سی، اتے میئر نے زخمی لوکاں دی دیکھبھال وچّ اک سرگرم کردار نبھایا۔ 1876 ​​وچ، میئر ٹوبینجن یونیورسٹی وچّ کیمسٹری دا پروفیسر بن گیا جتھے اس نے اپنی موت تک سیوا کیتی۔

## پیریؤڈک ٹیبل
اس نے ہریزٹل فارم (1862, 1864) اتے ورٹیکل فارم (1870) وچلے تتاں دے ونڈ کرن بارے لیکھ شائع کیتے، جس وچ سارے پیریئڈاں دی لڑی دھرتی دے میٹل گروپ دے اکعنصر نال پوری طرحاں ختم ہو جاندی ہے۔

### 1870 وچّ میئر دا ٹیبل

## نجی جیون
میئر نے 16 اگست 1866 نوں جوہانا والکمان نال ویاہ کیتا سی۔

## ہور ویکھو
* پیریاڈک ٹیبل
* دمیتری مینڈلیف
* پیریؤڈک ٹیبل دا اتہاس

## نوٹ

## حوالے
* 
* 
* Harald Kluge and Ingrid Kaestner, *Ein Wegbereiter der physikalischen Chemie im 19. Jahrhundert, Julius Lothar Meyer (1830–1895)* (Aachen: Shaker-Verlag, 2014)۔
* Otto Kraetz, "Lothar Meyer," *Neue Deutsche Biographie*، 17 (1994)، 304–6.

## باہری جوڑ
* 
* Periodic table according to Lothar Meyer (1870)
* Video of a talk by Michael Gordin titled "Periodicity, Priority, Pedagogy: Mendeleev and Lothar Meyer" 
* The Internet Database of Periodic Tables. Chemogenesis web book.
* 
* Eric Scerri's website on the periodic table

## بارلے جوڑ

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:کیمسٹری
گٹھ:جم 1830
گٹھ:جرمن کیمیا دان
گٹھ:جرمن شخصیتاں
رتھرفورڈئیم

**رتھرفورڈئیم** اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Rf,اے تے ایدا ایٹمی نمبر 104 اے۔اس عنصر دا ناں ارنسٹ ردرفورڈ دے ناںتے رکھیا گیا ھے۔اے عنصر (Joint Institute for Nuclear Research)وچ 1964 بنایا گیا۔رتھرفورڈئیم دے 6 آئیسوٹوپ نے،(263Rf-261Rf-265Rf-266Rf-267Rf-268Rf)۔آخری شیل چ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔

.
شرمائی

**شرمائی** پھلوالے بوٹیاں دا اک اہم ٹبر ہے۔ ایہدے وچ سلانہ توں سدابہار بوٹے، ویلاں، چاڑیاں تے رکھ آندے نیں۔ ایہدے کئی بوٹے اہم فصلاں نیں، کئی دوائیاں تے ہور فیدے والے کماں وچ ورتے جاندے نیں۔ کئی بوٹے واوا زریلے وی نیں۔ ایہدے وچ 98 ٹوکرے اَتے 2,700 ونڈاں نیں۔

ایہدا پنجابی ناں شرمائی ایہدے لامت پھلاں دے شرماندے بندے وانگوں تھلے ول مونہہ باہجوں رکھیا گیا ہے۔

## ٹوکرے

## ونڈاں

* بتی پھل
* ٹماٹر
* آلو
* مرچ
* لال مرچ
* دھتورہ
* بتاؤں
* تماکھو
* سونے دا پیالہ
* میکو
* پیٹونیا

## باہرلے جوڑ

گٹھ:شرمائی
جارڈن رومیرو

جارڈن رومیرو اک امریکی پہاڈ چڑھن والا منڈا اے،او سب توں نکی عمر وچ ماؤنٹ ایورسٹ تے چڑھیا۔

گٹھ:امریکہ
گٹھ:امریکی شخصیتاں
خالصا کالج امبرسر

**خالصا کالج**، امبرسر پنجاب دا اک تریخی کالج اے ۔ ایہدی نیوں 1892 وج رکھی گئی سی ۔ ایہ کالج امبرسر شہر توں لہور ول جاݨ والی سڑک تے 300 ایکڑ تھاں تے پھیلیا ہویا اے ۔ ایتھے سائینس آرٹس کمپیوٹر تے کامرس دیاں کلاساں ہوندیاں نیں ۔

## باہرلے جوڑ

*ویب سائٹ 

گٹھ:امبرسر
گٹھ:پنجاب دے کالج
گٹھ:چڑھدا پنجاب
سٹا پھل

**سٹاپھل** پھلواریاں وچ عام اگایا تے سجاوٹ لئی ورتیا جانوالا پھل تے پھلاںوالی جنس تے بوٹے دا ناں اے۔ ایہ دکھنی یورپ، افریقہ تے ایشیاء دا وسنیک اے ایہدے وچ 260 ونڈاں نیں۔ اکہدا ناں لاطینی توں اے جیدا مطلب اے نکی تلوار۔ ایدے پل تلوار وانکوں اک لمی لگر تے لگدے نیں۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:پھلواری پھل
گٹھ:ست رنگی
این جی سی 28

**این جی سی 28** اک آنڈیورگا تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ فینکس وچ اے۔

## ہور ویکھو
* تارہ سمندراں دی لسٹ

## بارلے جوڑ

گٹھ:تارہ سمندر
گٹھ:چکری تارہ سمندر
کومورو سیلکانتھ

**کومورو سیلکانتھ** اک مچھی اے جیھدے بارے سوچیا سی جے اوہ 6 کروڑ ورے پہلے مک کئی اے پر ایہ 1938 وچ پہلی واری کومورو دے کول سمندر وچ پھڑی گئی
جیوندے پتھری جاندار

**جیوندے پتھری جاندار** ایسے جیونان نوں کیا جاندا اے جیہڑے بڈے پرانے چر توں جیوندے نیں تے اوہناں دے نال دیاں نسلاں مک گیا نیں تے اوہناں دے نشان صرف پتھری جاندار آں دے وکھالے وج ای دسدے نیں۔ ایسیاں ونڈاں تباہی دے وڈے ویلے توں لنگ ائیاں نیں۔ ایہناں دے چوکھے ساک نہیں ہوندے۔ ایہناں دے وڈے ادھارن گنکگو، کومورو سیلکانتھ، لال پانڈا، امبوریلا نیں۔
کھورا کنگھارا چیڑ

**کھورا کنگھارا چیڑ** پائن دی جنس دا اک چیڑ اے۔ ایس ونڈ دے رکھ لمیاں عمراں جیوندے نیں۔ میتھوسلا دنیا دا سب توں پرانا رکھ ایسے ونڈ دا اے۔ ایہ کیلیفورنیا امریکہ دا واسی اے۔
سرو ٹبر

**سرو ٹبر** ننگے بی بوٹیاں دا اک ٹبّر ہے۔ ایہدے وچ 27 توں 30 تک جنساں نیں اتے 140 توں 130 تک ونڈاں نیں۔

* سیکوئیا
## باہرلے جوڑ
سیکوئیا

**سیکوئیا** ننگے بی بوٹیاں دے سرو ٹبر دی اک جنس سیکوئیا دی اکو ونڈ اے۔ ایہ کیلیفورنیا دا واسی اے تے 1200–1800 ورے تک یا ایس تون ودھ جیندا اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:سرو ٹبر
گٹھ:ننگے بی
ماس کھانے بوٹے

**ماس کھانے بوٹے** بوٹیاں دی ایس ونڈ نوں کیندے نیں جیہڑے اپنی خوراک دی لوڑ نوں پورا کرن لئی کیڑے یا ہور جانور پھڑ کے کھاندے نیں۔ ایہ پڑیاں یا ماڑیاں زمیناں وچ جنہاں وچ جان تھوڑی ہوندی اے ہوندے نیں۔ چارلس ڈارون نے پہلی واری لمبے ول نال ایہناں بارے اپنی کتاب ((Insectivorous Plants (book) وچ 1875 وچ لکھیا۔ ایہناں دیاں اک درجن توں ودھ جنساں نیں تے 630 ونڈاں نیں۔ ایہناں دے نال کج ہور جنساں وچ 300 دے نیڑے ہور ونڈاں وچ ایہ گل کج حد تک ہوندی اے۔

ماس کھانوالے بوٹے دے شکار نوں پھڑن دے 5 ول نیں۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:بوٹے
تکھے پتے

**تکھے پتے** پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر دا ناں اے۔ ایس ٹبر دے بوٹیاں دے پتے انت تے تکھے ہوندے نیں، ایس لئی ایہناں دا ایہ ناں رکھیا گیا۔ ایہدیاں 4 جنساں تے 130 ونڈاں نیں۔

* میپل

## ہور ویکھو
* قومی رکھاں دی لسٹ

## بارلے جوڑ

گٹھ:تکھے پتے
چنار

**چنار** اک وڈے اچے تے چوکھا چر جینوالے رکھ  دا ناں اے جیہڑا یورپ تے ایشیاء دا واسی اے۔ ایہ پتچڑی بوٹے نیں۔ ایہدی پتی راچیورگے اے تے ٹبر چنار۔

## ہور ویکھو
* پاکستان دے رکھ
## بارلے جوڑ
شکر میپل

**شکر میپل** تکھے پتے ٹبر دی میپل جنس دا اک رکھ اے۔

گٹھ:میپل
گٹھ:تکھے پتے
ربڑ رکھ

**ربڑ رکھ** اک رکھ اے یدے ددھ توں ربڑ بندی اے۔ ایہ 100 فٹ (30 میٹر) تک اچا اندا اے۔ ایہنوں جوکھے مینہ دی لوڑ ہوندی اے تے کورا ایہدے لئی ٹھیک نہیں۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:بوٹے
سنہری مچھی

**سنہری مچھی** مہاشیر ٹبر دی تازے پانی دی اک مچھی اے۔ ایہ پالن لئی رکھیاں جانوالیاں پہلیاں مچھیاں وچوں اے تے مچھی گھراں وچ سب توں زیادھ رکھی جانوالی مچھی اے۔ پالنوالیاں نے ایہدیاں کئی ونڈاں وکھرے رنگاں ناپاں تے شکلاں وچ بنایاں نیں۔

ایس نوں پالن دا مڈھ پرانے چین وچ جن ٹبر (265–420) ویلے پیا۔ دنیا دی سب توں وڈی سنہری مچھی نیدرلینڈز (2008) وچ سی تے اوہ 19 انچ (48 سینٹی میٹر) لمی سی۔ جولائی 2010 وچ انگلینڈ وچ اک تلآ وچوں 16 انچ(41 سینٹی میٹر) تے 5 پاؤنڈ(2.3 کلوگرام) دی سنہری مچھی پھڑی گئی۔

چنکے کھان پین تے چوکھے پانی ہون تے ای ایہ مچھی نسل ودھان دا کم کردی اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:مہاشیر ٹبر
ویل

**ویل** اک ایسا بوٹا اے جیہنوں سہارے دی لوڑ ہوندی اے تے ای کسے دے سہارے تے اچا ہوندا اے۔ ایہ سہارا کوئی ہور بوٹا یا شے ہوسکدی اے۔

* اکاس ویل
* منی پلانٹ
* سہرا ویل
* کاسنی ویل
* لیلی
امریکی توتنی

**امریکی توتنی** اک وڈی تے سدا رہنوالی تے پتچڑی ویل اے جیہڑی اپنے توتنی وانگوں پھلاں توں مشہور اے۔ ایہدا اصل وطن دکھنی چڑھدا امریکہ اے۔ ایہ پھلواریاں تے گھراں تے ہور تھاںواں تے عام لائی جاندی اے۔ ایہ 10 میٹر تک اچی جاندی اے تے ویل لکڑ بن جاندی اے۔ ایہدے کھٹے توں لال رنگ دے توتنی ورگے پھل ہندے نیں۔

## بارلے جوڑ
توتنی بوٹے

**توتنی بوٹے** پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے ایہدے وچ رکھ ویلاں تے چاڑیاں اندیاں نیں۔ ایہدے پھل لمے تے توتنی ورگے ہوندے نیں تے ایس باہجوں ایہ ناں رکھیا گیا۔

* امریکی توتنی
* جکرنڈا
* پیلی توتنی
* راتیں کھڑنا
* برازیلی جکرنڈا
* کاسنی ویل
٭ کگلیا
## بارلے جوڑ
رنگوالا برش

**رنگوالا برش** دکھنی افریقہ دا پھلانوالہ اک بوٹا اے۔ ایہدی مشہوری ایہدے انوکھے وکھالے تے اوکھے ویلیاں نوں سہ جان وچ اے۔ ایہدا ایہ ناں ایہدے رنگوالے برش ورگے وکھالے توں رکھیا گیا اے۔
کھٹی پتی

کھٹی پتی پھلوالے بوٹیاں دیاں بوٹیاں، چاڑیاں تے نکے رکھاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 4 جنساں نیں تے 90 یا 900 دے نیڑے ونڈاں نیں۔ ایھدے پتے کھٹے سواد دے ہوندے نیں تے ایس لئی ایس ٹبر دا ایہ ناں رکھیا گیا۔

* جامنی تن پتی
* کھٹی بوٹی
* کاسنی کھٹی پتی
* کھٹی پؤک
* افریقی تن پتی
## بارلے جوڑ
کاسنی کھٹی پتی

**کاسنی کھٹی پتی**  پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر کھٹی پتی دی اک ونڈ اے۔ 

* جامنی تن پتی

## بارلے جوڑ

*
ترنگلی میپل

**ترنگلی میپل** تکھے پتے ٹبر دی جنس میپل دا اک رکھ اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:میپل
گٹھ:تکھے پتے
ہالینڈ

**ہالینڈ**  نیدرلینڈز دا لیندا پاسہ اے۔ ہالینڈ نوں پورے نیدرلینڈز لئی وی ورتیا جاندا اے پر ایس گل نوں نیدرلینڈز دے دوجے تھاں پسند نہیں کردے۔ ایہ کدے اک کاؤنٹی سی جیہڑی فیر مقدس رومی سلطنت دا اک حصہ بنی۔ ہن ایہ دوحصیاں اتلاہالینڈ تے تھلواں ہالینڈ وچ ونڈی ہوئی اے۔
بینیلکس

**بینیلکس** اتلے لیندے یورپ دے تن دیساں بیلجیم، نیدرلینڈز تے لکسمبرگ دا اک سانجھا اکٹھ اے۔ ایہدا مڈھ 1944 وچ رکھیا گیا سی۔ ایہ ناں ایہناں تن دیساں دے پہلے 2 اکریاں نوں رلا کے بنایا گیا اے۔ بینیلیکس دیساں دی اک پارلیمنٹ وی ہے جیدے وچ 21 سنگی بیلجیم توں 21 نیدرلینڈز توں تے 7 لکسمبرگ آندے نیں بینیلکس 76,657 تھاں تے اے تے ایتھے 28.4 ملین لوک وسدے نیں۔ ایہ اک جغرافیائی، رہتلی تے بپاری سنگت اے۔

گٹھ:نیدرلینڈز
گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
کریبین نیدرلینڈز

**کریبین نیدرلینڈز** کریبین سمندر دے تن جزیریاں نوں رلا کے کیا جاندا اے جیہڑے نیدرلینڈی شاہی دا انگ نیں۔ ایہ تن جزیرے ایہ نیں: **[[سنت ایوستیتیس]]**، سائبا، بونایر۔

## حوالے

گٹھ:نیدرلینڈز دے جزیرے
گٹھ:نیدرلینڈز دی ذیلی ونڈ
گٹھ:کریبین نیدرلینڈز
گٹھ:حکومت نیدرلینڈز
گٹھ:جزیرے
گٹھ:کیریبین دیس
گٹھ:نیدرلینڈز
گٹھ:نیدرلینڈ دی تریخ
بیاڑ

**بیاڑ** چیڑ ٹبر دا اک رکھ اے۔ ایہ ضلع راولپنڈی وچ اچیاں تھانواں تے ہوندا اے۔ ایہے چوں تارپین دا تیل وی نکلدا اے۔
## بارلے جوڑ
ہائیڈ پارک

**ہائیڈ پارک** لندن برطانیہ دا اک پارک اے۔ ایہ 1673 وچ بنایا گیا تے سارا سال کھلا ریندا اے۔ کینسنگٹن پارک ایہدے نال ای جڑیا ہویا اے۔ ہائیڈ پارک 142 ہیکٹر (350 ایکڑ) تے تے کینسنگٹن پارک 111 ہیکٹر (270 ایکڑ) تے پھیلیا ہویا اے۔  

ہائیڈ پارک دا اک کونا ایسا اے جتھے کوئی وی بندا کسے وی ٹاپک تے کھل کے گل کرسکدا اے۔ ایس پارک وج موسیقی دے پروگرام وی ہوندے نیں۔ ایتھے 151 نوں اک وڈی نمیش ہوئی سی۔ ایہ ہن لوکاں دے اپنے حقاں لئی بولن دی اک تھاں وی اے۔ 

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
تناجر

**تناجر** پنچھیاں دا اک ٹبر اے جیدے وچ 240 ونڈاں نیں۔ ایہ نکے تون مدرے ناپ دے پنچھی نیں۔

## ونڈاں

*جنتی تناجر
* ہری سری تناجر
* کونیروسٹرم سپیشیوسم
* چٹکنی گول چنج
* دورنگی گول چنج
* موتی چھاتی گول چنج
* سوائی گول چنج
* تماروگو گول چنج
* چٹے پرمٹے والی گول چنج
* پؤرے پرمٹے والی گول چنج
* نیلے پچھے والی گول چنج
* ٹوپیوالی گول چنج
* وڈی گول چنج
* زینوڈاکنس پارینا
* پٹی پوچھلوالا بی کھانا
* سادھ بی کھانا
* پارامو بی کھانا
* دارچینی ٹڈوالا پھل ٹھونگا
* سلیٹی پھل ٹھونگا
* زنگی پھل ٹھونگا
* وینزویلی پھل ٹھونگا
* کلیجی پھل ٹھونگا
* چٹے پاسیانوالا پھل ٹھونگا
* لشکدا پھل ٹھونگا
* مچھلا پھل ٹھونگا
* مریدا پھل ٹھونگا
* کالا پھل ٹھونگا
* کالے گلے والا پھل ٹھونگا
* پؤرے ٹڈوالا پھل ٹھونگا
* چانیانوالا پھل ٹھونگا
* وڈا پھل ٹھونگا
* گوڑا نیلا پھل ٹھونگا
* سنہری اکھوالا پھل ٹھونگا
* نیلا پھل ٹھونگا
* نقابوالا پھل ٹھونگا

## بارلے جوڑ

* تناجر کوکاں 
* تناجر مورتاں

گٹھ:تناجر
گٹھ:پنچھی
جنسنگ

**جنسنگ** بوٹیاں دی اک جنس دے 11 بوٹیاں وجوں کسے اک بوٹے نوں کیہندے نیں۔ ایہ سدا لگا رہنوالا، ہولی ہونوالا بوٹا اے جیدی جڑ گودے والی ہوندی اے۔

جنسنگ دی جڑ دوائیاں لئی ورتی جاندی اے۔ ایہ تھکیویں، کینسر زکام تے ہور روگاں وج کم آندی اے۔
*https://web.archive.org/web/20130303003810/http://idealistrevolution.blogspot.in/2013/02/25-things-you-should-know-about-sex.html

گٹھ:بوٹے
اکسیٹوکن

**اکسیٹوکن** اک ہارمون اے جیہڑا دد پلانوالیاں وچ ہوندا اے۔ ایہ دماغ تے کم کردا اے۔ ایہ لوکاں نوں نیڑے لیاندا اے تے ماپے سوچ نوں ودھاندا اے۔ ایس لئی ایہنوں محبت ہارمون ی کیا جاندا اے۔ ایہ دماغ نال پورے پنڈے تے وی کم کردا اے۔ 

ایہنوں ہنری ڈیل نے 1906 وچ لبھیا۔
اینڈورفائن

**اینڈورفائن** اک پروٹین اے ایہ جدوں پنڈے وچ آندی اے تے خوشی، سکون لیاندی اے تے اک دردمار وانگوں کم کردی اے۔
آرکیوپٹرکس

**آرکیوپٹرکس** اک مشہور پتھری جاندار اے جیہڑا 1860 نوں باویریا جرمنی وچ لبیا۔ ایہ پنچھی تے ریپٹائل ونگوں لگدا اے تے ایہنوں ای ایہنان دا سب توں پرانا پرکھ منیا جاندا اے اے۔ ایہ اتلے جوراسک ویلے دا اے تے 144 ملین ورے پرانا اے۔ ہن تک ایھدے 9 ٹانچے لبھے جاچکے نیں۔ ایہدا ناں دو یونانی شبداں جیدا مطلب پرانا تے پر اے نوں رلا کے بنیا اے۔

گٹھ:پنچھی
این جی سی 88

**این جی سی 88** اک چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ پائسز وچ اے۔

## ہور ویکھو
* تارہ سمندراں دی لسٹ

## بارلے جوڑ

گٹھ:تارہ سمندر
گٹھ:چکری تارہ سمندر
ہرا مکھی-کھانا

**ہرا مکھی-کھانا** مکھی کھانا ٹبر دا اک پنچھی اے۔

گٹھ:مکھی کھانا
مکھی کھانا

**مکھی کھانا** مدرے ناپ دے پنچھیاں دے اک ٹبر دا ناں اے۔ ایہ ایشیاء, افریقہ, نیوگنی تے آسٹریلیا دے واسی نیں۔ ایہناں دے رنگلے پر، پتلے پنڈے تے لمی وشکارلی پوچھل ہوندی اے۔ ایہناں دی تھلے ول مڑی چنج تے چنجلے پر ہوندے نیں۔ ایہنوں ہری چڑی وی کیا جاندا اے۔

ایہناں دا ناں مکھی کھانا ایہناں دے اڈدے کیڑیاں تے اچیچیا ماکھیو دیاں مکھیاں تے تموڑیاں شکار کرکے کھان باہجوں رکھیا گیا اے۔

## وکھالہ

سارے مکھی کھانیاں دیاں ونڈاں دی شکل اکو جئی ہوندی اے۔ ایہ مچھی ماراں نال رلدے نیں۔ نکی تؤن، رنگلے پر تے نکیاں لتاں ہوندیاں نیں۔ پر گول یا چنجلے ہوندے نیں۔ پر ایہناں دی اڈاری شکار کرن دے ول نال بنے ہوندے نیں۔ چوکھے رکھاں وچ رہن تے شکار کرنوالے مکھی کھانیاں دے پر نکے تے گول ہوندے نیں جد کے کھلے تھانواں تے دور تک مار کرنوالے مکھی کھانیاں دے پر وڈے تے چنجلے ہوندے نیں۔ سارے مکھی کھانے ہوا وچ رہنوالے، اپنی تھاں توں زور لا کے تیزی نال اڈنوالے تے تیزی نال مڑنوالے نیں۔ ایگھٹ ای اک تھان تے رک کے اڈ سکدے نیں۔

مکھی کھانیاں دی چنچ لمی، تھلے ول مڑی تے اگیوں تکھی ہوندی اے۔ چنج زور نال ماردا اے تے چنج نوں قینچی دے دو شکنجیاں لئی ہوا وچ کیڑے پھڑن لئی تے نکے کیڑیاں نوں پھین لئی ورتدا اے۔ لتان نکیاں تے ماڑیاں ہوندیاں نیں تے اوہناں تے ٹرنا بس گزارا ای اے۔

ایس ٹبر دے پنچھیاں دے کھمب تیز رنگاں وچ تے لامت ونڈاں وچ ہرا رنگ چھایا یا چوکھا ہوندا اے۔ ہری چڑی جنس دے لامت پنچھیاں دی اکھ چوں اک کالی لیک بنی دسدی اے۔ کئیآں دے گلے تے منہ وکھرے رنگاں دے ہوندے نیں۔ ایہناں وچ نر مادھ نوں وکھرا دسنا اوکھا اے۔

## پسار
مکھی کھانے پرانی دنیا دے واسی نیں تے یورپ توں اسٹریلیا تک ہوندے نیں۔ ایہناں دی پسار دا گڑھ افریقہ اے۔ اک ونڈ یورپی مکھی-کھانا یورپ دا واسی اے۔ اک ونڈ ست رنگا مکھی-کھانا اسٹریلیا دا وسنیک اے جد کے اک ونڈ زیتونی مکھی-کھانا مڈغاسکر دے جزیرہ دا اے (ایہ پر افریقہ وچ وی ہوندا اے)۔ ایہناں دیاں لوڑاں سادھ نیں: اک اچی تھاں جتھے بیٹھ کے شکار نوں تاڑیا جاۓ تے تھلے کچی مٹی جیدے وچ موری کرکے ریا جاسکے۔ ایہناں دا شکار اڈدا تے ہوا وچ ہوندا اے تے ایس لئی ایناں نوں کسے اچیجے بوٹے یا رکھ دی لوڑ نہین ہوندی۔

## ویآر

مکھی کھانے رل مل کے رہن والے پنچھی نیں تے ایہناں دے جوڑے ایہنے نیڑے بیٹھے ہوندے نیں کے جڑے لگدے نیں۔ کئی ونڈاں چوچے ناں کڈن ویلے وچ وی کٹھے ریندے نیں۔ عام کسے کھمبے دی تار تے لین بنا کے بیٹھدے نیں۔ ایہ دن دے شکاری نیں۔ کج ونڈاں اگر دور جانا ہووے تے رات نوں وی اڈ لیندیاں نیں۔ مکھی کھانیاں دا دن دا 10٪ حصہ دھپ سیکن یا مٹی وچ پلسیٹے مارن وج لنگدا اے۔

**کھان پین**

ایہناں دا کھان پین اڈدے کیڑے نیں تے اوہناں دے شکار لئی ایہ کسے اچی تھاں، کسے رکھ دی جوٹی تے یا کسے کھمبے دی تار تے بیٹھدے نیں۔ یورپی مکھی کھانا اپنے شکار نوں 60 میٹر دی پینڈے توں ویکھ لیندا اے۔ کھان پین وچ ماکھیو دی مکھی، پونڈ، سیونکھ، ٹڈے، بیٹل، ڈریکن فلائی اندے نیں۔

**چوچے کڈنا**

ایہ زمین وچ یا کسی مٹی دی پڑی وج موری کرکے گھر بنا کے اںدے دیندے نیں۔

## ونڈاں

* رت گلا مکھی کھانا
* ہرا مکھی-کھانا
* کالا مکھی-کھانا
* یورپی مکھی-کھانا
* زیتونی مکھی-کھانا
* ست رنگا مکھی-کھانا
* لال داڑھی والا مکھی کھانا
* نیلی داڑھی والا مکھی کھانا
* نیلیاں گلاںوالا مکھی کھانا
* نیلی پوچھلوالا مکھی کھانا
* چٹے گاٹیوالا مکھی کھانا
* نیلے گاٹیوالا مکھی کھانا
* بوہم مکھی کھانا
* چٹا موہرہ مکھی کھانا
* کیسری مکھی کھانا

## بارلے جوڑ

* مکھی کھانیاں تے وڈیو
* مکھی کھانے
* مکھی کھانیاں دیاں مورتاں

گٹھ:مکھی کھانا
گٹھ:پنچھی
نیلی داڑھی والا مکھی کھانا

**نیلی داڈھی والا مکھی کھانا** یورپی مکھی-کھانا مکھی کھانا ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بوہم مکھی کھانا

**بوہم مکھی کھانا** مکھی کھانا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہدا ناں جرمن پنچھی گرو رچرڈ بوہم تے رکھیا گیا۔

گٹھ:مکھی کھانا
کیسری مکھی کھانا

**کیسری مکھی کھانا** مکھی کھانا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہدے سر دا رنگ کیسری اے ایس لئی ایہدا ایہ ناں اے۔ ایہ ہندستان توں لے کے انڈونیشیاء تک کھلریا ہویا اے۔

## بارلے جوڑ
ہرکولیس مچھی مار

**ہرکولیس مچھی مار** دریائی مچھی مار دے ٹبر دا اک مچھی مار اے۔ ایہ دکھنی تے چڑھدے ایشیاء دا مچھی مار اے۔
لشکدا نیلا مچھی مار

**لشکدا نیلا مچھی مار** (انگریزی: Shining-blue kingfisher) دریائی مچھی ماراں دے ٹبر وچوں اے۔ ایہہ اپ-صحارائی افریقہ توں لیکے زیمبیا وچ ملدے نیں۔
چڑیاں

**چڑیاں** پنچھیاں دی اک وڈی پتی اے جیدے وچ ادھ توں ود پنچھی آندے نیں۔ ایہناں نوں گانوالے پنچھی وی کیا جاندا اے۔ ایدے وج 5000 توں ود پنچھی نیں تے ایہدے وچ 110 دے نیڑے ٹبر آندے نیں تے ایہ سارے پنچھیاں دا ادھ بندے نیں۔ چڑیاں نوں اگے تن نکیاں پتیاں وچ ونڈیا گیا اے۔

## ناں
چڑیاں گھر والی چڑی توں تے عام نکے پنچھی نوں وی چڑی کیندے نیں۔

## وکھالہ

ایس پتی دے پنچھی دوسریاں پتیاں نالوں نکے ہوندے نیں۔ موٹی چنجوالا کاں چڑیاں پتی دا سب توں وڈا پنچھی اے جیہڑا  1.5 کلو تے 70 سینٹی میٹر دا اے تے سب توں نکا نکی پوچھلوالا ڈاڈا 4.2 گرام تے 6.5 سینٹی میٹر دا اے۔

## بارلے جوڑ
وانگا

**وانگا** چڑیاں دے اک ٹبر دا ناں اے جیدے وچ 22 ونڈاں نیں۔ ایہ نکے توں مدھرے ناپ دے پنچھی نیں جیہڑے مڈغاسکر تے کومورو وچ ای ہوندے نیں۔
پکھی پوچھل

**پکھی پوچھل** چڑیاں دے اک ٹبر دا ناں اے جیدے وچ 43 ونڈاں نیں۔ چوکھیاں ونڈاں 15 توں 18 سینٹی میٹر تک ہوندیاں نیں۔ 

پکھی پوچھل دا پنڈا نکا ہوندا اے پر پوچھل لمی تے پکھی وانگوں ہوندی اے۔ ایسے لئی ایہدا ایہ ناں پیا اے۔

## ونڈاں

* چٹے گلے والی پکھی پوچھل

* مینڈاناؤ پکھی پوچھل
* فلپائنی پکھی پوچھل
* نیلسری پکھی پوچھل
* تبلاس پکھی پوچھل
* رہیپیڈورا البیونٹرس
* رہیپیڈورا ہائپریتھرا
* یاربیلی پکھی پوچھل
* سانولی پکھی پوچھل
* نیوزیلینڈی پکھی پوچھل
* لارڈ ہاؤ پکھی پوچھل
* مینگروو پکھی پوچھل
* رہیپیڈورا ڈراؤنی
* ماکیرا پکھی پوجھل
* رینل پکھی پوچھل
* دھاریاںوالی پکھی پوچھل
* کاڈاوو پکھی پوچھل
* ساموئی پکھی پوچھل
* زنگی ٹڈوالی پکھی پوچھل
* رہیپیڈورا سپرفلوا
* رہیپیڈورا سیسیمی
* لمی پوجھلوالی پکھی پوچھل
* پالاؤ پکھی پوچھل
‎‎* رہیپیڈورا روفیڈورسا
* بسمارک پکھی پوچھل
* مساؤ پکھی پوچھل
* مالیٹا پکھی پوچھل
* ارافورا پکھی پوچھل
* پوہنپی پکھی پوچھل
* مانوس پکھی پوچھل
* رہیپیڈورا براچیرہانچا
* کالا پکھی پوچھل
* کالی دارچینی پکھی پوچھل
* رہیپیڈورا فونیکورا
* چٹے ٹڈوالی پکھی پوچھل
* رہیپیڈورا پرلاٹا
* رہیپیڈورا اورولا
* رہیپیڈورا جاوانیکا
* رہیپیڈورا نگریٹورکوس

* رہیپیڈورا البوگولارس
* پوریٹوپیوالی پکھی پوچھل
* دارچینی  پکھی پوچھل
* اتلی پکھی پوجھل
* کوکرل پکھی پوچھل
* رہیپیڈورا تھرینوتھوریکس
* رہیپیڈورا لیوکوتھوریکس
* رہیپیڈورا میکولیپیکٹس
* ولی پکھی پوچھل

## بارلے جوڑ
فلیمنگو

**فلیمنگو** پانی وچ ٹرن والا پنجھیاں دا اک پتی ٹبر، تے ٹوکرہ اے۔ ایہدے وچ 6 ونڈاں نیں۔ ایہ کٹھے ریندے نیں تے چوکھا رولا پاندے نیں۔ ایہ پانی وج ٹردے نیں تے اینج پانی دے نال تے جھیلاں کنڈے ریندے نیں۔ دو ونڈاں ایشیاء افریقہ تے یورپ وچ ریندیاں نیں جد کے 4 اتلے تے دکھنی امریکہ وج ریندیاں نیں۔ ایہاں نوں لم ٹینگ وی کیندے نیں۔

## وکھالہ

فلیمنگو گلابی یا لال رنگ وچ ہوندے نیں ایہدی وجہ اوہ پانی دے بیکٹیریا نیں جنہاں وج ایہ ریندے نیں۔ ایہ لمے پنجھی نیں تے ایہناں دیاں لمیاں لتاں ہوندیاں نیں۔ ایہ چوکھا ویلہ اک لت تے کھلو کے لنگھاندے نیں۔ فلیمنگو دی اگیوں مڑی چنج ہوندی اے کیلے وانگوں۔ ایہ چکڑ وج ریندے نیں ایہ چنج کھان پین دے کم آندی اے۔ فلیمنگو دا جوکھ 4 کلو تک ہوندا اے تے لمبائی 145 سینٹی میٹر۔ ایہ 47 ورے تک جیندے نیں۔

## کھان پین
ایہ نکی مچھی تے الجی کھاندے نیں۔

## پسار
ایہ ٹولیاں بنا کے گلیاں پانیوالیاں تھانواں تے ریندے نیں۔ ایہ پانی لونا تے الکلائن والا ہوندا اے۔ پانی کنڈے توں لے کے ایہ 6000 میٹر دی اچائی تک ہوندے نیں۔

## تریخ
فلیمنگو دے پتھراں وچ سب توں پرانے نشان ایوسین ویلے وچ 56 توں 33.9 ملین ورے پہلے لبھے نیں۔ کریٹیشین ویلے دے انت تے وی ایہناں دے نشان لبھے نیں۔

## ونڈاں
* وڈا فلیمنگو
* امریکی فلیمنگو
* انڈی فلیمنگو
* جیمس فلیمنگو
* چلی فلیمنگو
* نکا فلیمنگو

## بارلے جوڑ

*فلیمنگو بارے 
* انڈی/گلابی فلیمنگو

گٹھ:فلیمنگو
مینا

**مینا** مدرے توں نکے ناپ دے پنچھیاں دے اک ٹبر دا ناں اے۔ چڑیاں دے ایس ٹبر وچ 27 ٹوکرے تے 120 ونڈاں نیں۔ ایہ پرانی دنیا دے واسی نیں۔ 

ایہناں دے تکڑے پیر، تے اڈاری ترکھی ہوندی اے۔ ایہ رل کے ریندے نیں۔ ایہ کھلیاں تھانواں وچ رہنا پسند کردے نیں تے فروٹ تے کیڑے کھاندے نیں۔ کئی ونڈاں انسانی نگریاں دے دوالے ریندے نیں تے ہر شے کھاندیاں نیں۔ 

* ہلڈربرانٹ مینا
*لالی
*گنگا گٹار
* باہمنی مینا
* پیلے مونہہ والی مینا
* سنہری مینا
* لمی پوچھلوالی مینا
* سولاویسی مینا
* پگبن مینا
* مینڈاناؤ مینا
* چٹی تؤنوالی مینا
* اگپرمٹیانوالی مینا
* قینچی چنج مینا
* تاجی مینا
* عام پہاڑی مینا
* دکھنی پہاڑی مینا
* سری لنکا مینا
* بالی مینا
٭ ایشیائی تلیئر
## بارلے جوڑ
ایمیڈیو ایووگیڈرو

**ایمیڈیو ایووگیڈرو** (1776 - 1856) اک اطالوی سینسدان دی جینے ایووگیڈرو نمبر دی سوچ دتی تے ایہنوں ایٹمی تھیوری وچ اک وڈا تھم منیا جاندا اے۔

* ایووگیڈرو دا قنون
* ایووگیڈرو نمبر
ایووگیڈرو دا قنون

**ایووگیڈرو دا قنون** کیمسٹری دا اک قنون اے جیہنوں 1811 وچ اطالوی سینسدان ایمیڈیو ایووگیڈرو نے بنایا۔ قنون ایہ کیندا اے سٹینڈرڈ گرمی ناپ تے دبا تے اکو جنی تھاں وچ اک گیس دے اکو جنے مول ہوندے نیں۔ 

:\frac{V}{n} = k
ابابیل

**ابابیل** پنچھیاں دا اک ٹبر اے جیہڑے ہوا وچ ای کھا لیندے نیں۔ چڑیاں دے ایس ٹبر وچ 19 ٹوکرے تے 83 ونڈاں نیں۔ ابابیلاں سارے تھانواں تے پھیلیاں ہویاں نیں سواۓ انٹارکٹکا دے۔ 

## وکھالہ
ابابیل نے اپنے پنڈے نوں ہوا وچ شکار کرن لئی بنایا ہویا اے۔ ایہدا سدھا پتلا پنڈا تے چنجلے پر ہوندے نیں۔ ایس باہجوں ایہنے اپنے جنے پنچھیاں نالوں 50–75% گھٹ زور اڈاری وچ لانا پیندا اے۔ ابابیل دی چھوٹی پر تکڑی چنج ہوندی اے جیہڑی واوا کھلی ہوندی اے۔ ایہناں دا پنڈا 10–24 سینٹی میٹر (3.9–9.4 انچ) دے وشکار تے جوکھ 10–60 گرام ہوندا اے۔ 

ایہناں دے کھمب لمے چنجلے تے مڈھلے 9 ہوندے نیں۔ پوچھل وچ 9 پر ہوندے نیں۔

## بارلے جوڑ