ریکھا پانڈے

**ریکھا پانڈے** (جم ۶ جون) اتہاس اتے عورتاں دے مطالعہ دی پروفیسر اے۔ اوہ ہینری مارٹن انسٹیچیوٹ، اکّ انٹرنیشنل سینٹر فار ریسرچ، انٹرپھیتھ رلیشنز اینڈ ریکنسیلیئیشن، حیدرآباد وچ اکّ پروفیسر ایمریٹس اے۔ اوہ موجودہ وچ سیڈ، سوسائٹی فار بااختیار بنانا ولوں ماحول ترقی دی ڈائریکٹر وی اے۔ اوہ سینٹر فار وومین سٹڈیز دی سابقہ ڈائریکٹر اتے حیدرآباد یونیورسٹی، بھارت وچ اتہاس دی پروفیسر اے۔ اوہ اتہاس اتے عورتاں دے مطالعہ دے انتر-انوشاسنی کھیتراں وچ اکّ مشہور اتے چنگی طرحاں شائع مفکر اے۔ اوہ قومانتری مطالعہ، عورتاں دے اتہاس اتے صنف مطالعہ دے کھیتر وچ اکّ قائم اکادمک اے۔ اکّ فیمینسٹ اتہاسکار ہون دے ناطے اوہ عورتاں دے اتہاس نوں مڑقیام کرن اتے دکھنی ایشیائی حوالہ وچ عورتاں دی ماتحتی دیاں تریخی جڑھاں نوں سمجھن وچ اصولی اتے ودھیگت سمسیاواں نال فکرمند اے۔ اوہ کھیتری/مقامی پدھراں اُتے وکھو-وکھرے تریخی سندربھاں دی جانچ کرن اتے قومی اتے عالمی پدھر اُتے عورتاں دے نسل کشی اتے ماتحتی دی وضاحت کرن دی کوشش وی کردی اے - وکھو-وکھرے، ہم عصر حوالےآں دے باو جود۔ اوہ اکّ اکادمک کارکن وی رہی اے جو بھارت وچ عورتاں دے تحریک نال وی جڑی ہوئی اے۔

## شروعاتی جیون اتے سکھیا
ریکھا پانڈے دا جم ہمالیئن وادیاں وچ اتراکھنڈ وچ ہویا سی۔ اسدی پہلاں سکولی پڑھائی دیس دے وکھ-وکھ حصیاں وچ ہوئی سی۔ اسنے ہولی فیملی ہائی سکول اتے مرکزی ودیالیا وچ پڑھائی کیتی۔ اسنے اپنی گریجوایشن الہٰ آباد یونیورسٹی توں کیتی، اتہاس، انگریزی ساہت اتے سیاسیات دا مطالعہ کیتا۔ اپنی پوسٹ گریجوایشن وچ اسنے اتہاس دا مطالعہ کیتا اتے الہٰ آباد یونیورسٹی توں پیئیچڈی حاصل کرن لئی چلی گئی۔

## کیریئر
ریکھا پانڈے کول تن وکھ-وکھ یونیورسٹیاں وچ ٹیچنگ دا تجربہ اے: الہٰ آباد یونیورسٹی، مولانا آزاد نیشنل اردو یونیورسٹی اتے حیدرآباد یونیورسٹی۔ اسنے انٹرنیشنل انسٹیچیوٹ آف انفرمیشن ٹیکنالوجی وچ چار سالاں لئی بھارت دی مذہبی اتے تہذیبی وراثت بارے اکّ کورس وی پڑھایا اے۔ اوہ اتہاس دی پروفیسر اے اتے اتہاس ڈیپارٹمنٹ وچ پڑھاؤندی اے۔ اوہ حیدرآباد یونیورسٹی دے سینٹر فار وومین سٹڈیز وچ ڈیپارٹمنٹ دی سابقہ مکھی اے۔ اس توں پہلاں اوہ اتہاس ڈیپارٹمنٹ دی مکھی سی۔ اوہ عورتاں دے مطالعہ لئی دو مرکزاں دی بانی ممبر رہی، اکّ مولانا آزاد نیشنل اردو یونیورسٹی وچ اتے دوجا حیدرآباد یونیورسٹی وچ۔ اوہ بھارت وچ پہلی وار منعقد ۲۰۱۴ وچ خاتون عالمی کانگرس دی چیئر سی۔

## یوگدان
اس کول قومی سرکار، راج سرکار اتے غیر-سرکاری ادارےآں اتے قومانتری ادارےآں نال کم کرن دا کافی تجربہ اے۔ اکّ تریخی حساسیت اتے دو پرمکھ درشٹیکوناں دا سمیل-تہذیبی مطالعہ اتے نسائیت، اس دے کم نوں متاثر کردا اے جو بھارت وچ سماجی اندولناں، صنف نرمان، مذہبی اتے تہذیبی پہلوآں اتے عورتاں دے اندولناں ورگے وکھ وکھ کھیتراں نوں کور کردا اے۔ اوہ ٹیچنگ اتے سکھن دے عوامل، کلاسروم دے اندر اس دے مڑقیام، یونیورسٹی دے ڈھانچے اتے قومی اتے قومانتری پیشہ ور ادارےآں ولوں اکّ سرگرم وارتاکار وی اے۔ ۲۰۱۹ وچ، اس نوں قومی خاتون کمیشن، نویں دلی ولوں صنف حساسیت اتے صنف ترقی پروگراماں لئی اکّ قومی سروت انسان وجوں سدا دتا گیا اے۔ rekha pandey the socialist

پانڈے دیاں وکھ-وکھ سنگل-لیکھت اتے اڈیٹیڈ کتاباں، بہت سارے لیکھ، عورتاں دے مدعیاں اتے عورتاں دے تہذیبی اتہاس دے کئی پہلوآں دی پڑچول کرن لئی اسدی فیمینسٹ کھوج سمتاں نوں درساؤندے ہن۔ اس نوں ۲۲ کتاباں دا کریڈٹ دتا گیا اے، سبھ توں اہم اے، "دوائین ساؤنڈز فرام دی ہارٹ، سنگنگ ان بیپھٹرڈ ان اپنی آواز-بھکتی تحریک اتے اس دیاں خاتون سنتاں (۱۲ویں توں ۱۷ویں صدی)"، ۲۰۲۰, *دکھن بھارت وچ دیوداسیاں - پوتر تھاںاں توں اپوتر تھاںاں تک دی سفر*، ۲۰۱۷, *بھارت اُتے خاص فوکس دے نال دکھنی ایشیا وچ سیکس ٹریپھکنگ*، ۲۰۱۶, *وومینز سٹڈیز ذکر: ٹریولز اینڈ ٹرائنپھس*، (ایڈی)، 2015, *لنگ لینس: عورتاں دے مدعے اتے نظریہ*، ( ایڈ)، ۲۰۱۵, *عورتاں دے مطالعہ وچ یاترا- انتر-انوشاسنی سیماواں نوں پار کرنا*، (ایڈی)، ۲۰۱۴, *بین القوامیت، ٹیکنالوجی پھیلاء اتے صنفی عدم مساوات: آئیسیٹیز دے سماجی اثر*، ۲۰۱۲, (ایڈی) تھیو پی۔ وین ڈیر ویئیڈ دے نال، *دیوی آوازاں توں ہارٹ*، ۲۰۱۰, *راشٹر اساری وچ عورتاں- اکّ بہو-آیامی نظریہ* (ایڈی) ۲۰۰۷, *مدھکالی بھارت وچ مذہبی سدھار تحریک*، ۲۰۰۵, *پولیس وچ صنف مدعے*، ۲۰۰۰, *بیڑی صنعت وچ بال مزدوری*، ۱۹۹۸, اتے *جانشین جدوجہد وچ دلی سلطنت*، ۱۹۹۰ اسنے "وزٹنگ فیلوشپ"، برکبیک انسٹیچیوٹ آف ہیومینٹیز، لنڈن یونیورسٹی، یونیورسٹی آف پالسی سٹڈیز وچ *انٹرنیشنل وزٹنگ فیلوشپ،* برسٹل یونیورسٹی، یوکے *اکادمک فیلو*، یونیورسٹی آف بفیلو، یوئیسئے اتے *انٹرنیشنل وزٹنگ سکالر*، میسن ڈی وکھے حاصل کیتی۔ کھوج، پیرس اتے آرٹوئس یونیورسٹی، ارراس، فرانس وکھے *وزٹنگ پروفیسرشپ* ।

## اشاعتاں

# پانڈے، ریکھا، ۲۰۲۳, امتحد کھیتر وچ عورتاں دا کم: بیڑی صنعت وچ استحصال اتے بین القوامیت دے مدعے، روٹلیج۔
# پانڈے، ریکھا (گوئل، اے۔کے۔راولپلی مادھوی، زرینہ پروین دے نال)، ۲۰۲۳, تیلنگانا لینڈ اینڈ پیپل، ۱۳۲۳ توں ۱۷۲۴ سی۔ای۔، حصہ۔ II, ڈاکٹر: ایمسیار انسانی سروت ترقی ادارہ، سارس فاؤنڈیشن، بکلائین اشاعتاں، حیدرآباد۔
# پانڈے، ریکھا (گوئل، اے۔کے۔، ڈی۔ ستیانارائن، رولپلی مادھوی دے نال)، ۲۰۲۲, تیلنگانا لینڈ اینڈ لوک، پتھر یگ توں ۱۳۲۳ ای۔ Vol.1, ڈاکٹر۔ MCR انسانی سروت ترقی ادارہ، SARS فاؤنڈیشن، بکلائین اشاعتاں، حیدرآباد۔
# پانڈے، ریکھا، ۲۰۲۰, دل توں برہم دھنیاں، اپنیاں آوازاں وچ نروگھن گاؤنا-بھکتیا تحریک اتے اس دیاں خاتون سنتاں (۱۲ویں توں ۱۷ویں صدی)، پیپر بیک، کیمبرج سکالرز پبلشنگ، یو۔کے۔
# پانڈے، ریکھا (ایس۔ جیونانندم دے نال)، ۲۰۱۷, ''دکھن بھارت وچ دیوداسیاں – پوتر تھاںاں توں پوتر تھاںاں تک دی سفر''، کلپز اشاعتاں، علم بکس، نویں دلی۔
# پانڈے، ریکھا، ۲۰۱۶, *بھارت اُتے خاص فوکس دے نال دکھنی ایشیا وچ سیکس ٹریپھکنگ*، کلپز اشاعتاں، علم بکس، نویں دلی۔
# پانڈے، ریکھا، ۲۰۱۰, *دل توں برہم دھنیاں، اوہناں دیاں اپنیاں آوازاں وچ نروگھن گاؤنا-بھکتیا تحریک اتے اس دیاں خاتون سنتاں (۱۲ویں توں ۱۷ویں صدی)*، کیمبرج سکالرز پبلشنگ، یو۔کے۔
# پانڈے، ریکھا، ۲۰۰۵, *مدھکالی بھارت وچ مذہبی تحریک*، علم پبلشنگ ہاؤس، نویں دلی۔
# پانڈے، ریکھا، ۲۰۰۰, (سبھاش جوشی دے نال)، *پولیس وچ صنف مدعے*، SVP نیشنل پولیس اکیڈمی، حیدرآباد۔
# پانڈے، ریکھا، ۱۹۹۸, *بیڑی صنعت وچ بال مزدوری*، ڈیلٹا پبلیشرز، حیدرآباد۔
# پانڈے، ریکھا، ۱۹۹۰, *دلی سلطنت وچ جانشین*، کامن ویلتھ اشاعتاں، نویں دلی۔

II. **اڈیٹیڈ کتاباں:**

# پانڈے، ریکھا، (سیتا وانکا، ایس۔ جیونندم دے نال)، (ایڈیز)، ۲۰۲۰, صنف اتے بین القوامیت، راوت اشاعتاں، جے پور۔
# پانڈے، ریکھا (سیتا وانکا دے نال)، (ایڈیز)، ۲۰۲۰, صنف تشدد : قومانتری نظریہ، راوت اشاعتاں، جے پور۔
# پانڈے، ریکھا (سیتا وانکا دے نال)، (ایڈیز)، ۲۰۱۹, صنف اتے ڈھانچاگت ہنسا، راوت اشاعتاں، جے پور۔
# پانڈے، ریکھا (سیتا وانکا دے نال)، (ایڈیز)، ۲۰۱۹, لنگ، قانون اتے صحت: قومانتری نقطہ نظر، راوت اشاعتاں، جے پور۔
# پانڈے، ریکھا (سیتا وانکا اتے بھرت چلاکری دے نال، اڈیشن)، ۲۰۱۹, صنف اتے کم: قومانتری نظریہ، راوت اشاعتاں، جے پور۔
# پانڈے، ریکھا (تھ۔ پی۔ وین ڈیر ویئیڈ، ایڈ دے نال)، ۲۰۱۸, صنف اتے بڈھاپے اُتے بہو-تہذیبی نظریہ اُتے کھوج دی ہینڈبکّ (تکنالوجی لڑی دے انسانی اتے سماجی پہلوآں وچ ترقی)، IGI گلوبل؛ Hershey, پینسلوینیا، امریکہ۔
# پانڈے، ریکھا (ایڈی)، ۲۰۱۸, صنف اتے اتہاس، راوت اشاعتاں، جے پور۔
# پانڈے، ریکھا (ایڈی۔)، ۲۰۱۶, وومینز سٹڈیز نریٹوز: ٹریویلز اینڈ ٹرائنپھس، دی وومین پریس، نویں دلی۔
# پانڈے، ریکھا (ایڈی۔)، ۲۰۱۵, جینڈر لینس: وومینز مدعے اتے نقطہ نظر، راوت اشاعتاں، نویں دلی۔
# پانڈے، ریکھا (ایڈی۔)، ۲۰۱۴, جرنیز ان وومین سٹڈیز- انتر-انوشاسنی سیماواں نوں پار کرنا، پالگریو میکملن پریس، یو، کے۔
# پانڈے ریکھا (تھیؤ پی۔ وین ڈیر ویئیڈ دے نال) ایڈ۔ ۲۰۱۲ *، بین القوامیت، تکنالوجی پھیلاء اتے صنفی عدم مساوات: ICTs اطلاع سائنس حوالہ دے سماجی اثر*، IGI گلوبل، Hershey USA.
# پانڈے ریکھا (شوکمار نلنی اتے مہالنگم دے نال، ریما، ایڈ)، ۲۰۰۷, *راشٹر اساری وچ عورتاں - اکّ بہو-آیامی نظریہ*، پنچجنی اشاعتاں، حیدرآباد۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم ۱۹۵۵
گٹھ:بھارتی فیمینسٹ
گٹھ:جم 1955