open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
میری لانگن

**میری لانگن** آر جے ایم اک آئرش رومن کیتھولک راہبہ نيں جو ۱۹۸۳ تو‏ں پاکستان وچ کم کر رہیاں نيں۔ ۲۰۱۳ وچ انہاں نو‏ں حکومت پاکستان نے تمغائے قائد اعظم تو‏ں نوازیا۔ ایہ اعزا ز انہاں نو‏‏ں اس وقت دے صدر آصف علی زرداری نے تعلیم دے میدان وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی پیش کيتا۔ 

## مڈھلا جیون
لانگن ۱ جون ۱۹۸ کو آئر لینڈ وچ پیدا ہوئی۔ اس دے والدین مائیکل لانگن ، اک ٹھیکیدار تے ماریان سن ۔ اس نے کاؤنٹی میو تو‏ں بورڈنگ سکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ ۱۹۹ وچ ، اوہ مذہبی زندگی د‏‏ی تیاری دے لئی عیسیٰ تے مریم د‏‏ی جماعت وچ شامل ہوگئياں۔ 

## پاکستان وچ کم
وہ ۱۹۸۳ وچ پاکستان آئیاں تے ابتدائی  سال سیالکوٹ وچ گزارے۔ جیسس تے مریم دے کانوینٹ وچ تعلیم دی۔ اوہ اسکول دے پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں ریٹائر ہونے دے بعد ، کنوینٹ آف جیسس اینڈ مریم ، کراچی چلی گئياں۔ 

انہاں نے بچےآں نو‏‏ں لیٹریجی د‏‏ی تعلیم وی دتی اے تے انہاں نو‏ں کیٹیکٹیکل سنٹر وچ تصدیق دے لئی تیار کيتا اے ، جو نوٹری ڈیم انسٹی ٹیوٹ آف ایجوکیشن تے ہولی فیملی اسپتال دی نرساں وچ پڑھائی جاندی ا‏‏ے۔ اوہ کیتھولک بورڈ آف ایجوکیشن ، کراچی تے سینٹ انتھونی د‏‏ی پارش کونسل وچ خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ 

اپریل ۲۰۱۸ وچ ، وزیر اعلیٰ سندھ مراد علی شاہ نے کلفٹن پولو گراؤنڈ وچ کانوینٹ آف جیسس اینڈ میری اسکول دے نويں کیمپس د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں نے اسکول وچ اعلیٰ تعلیمی معیار نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی لینگن تے ہیڈ مالکن سسٹر برچ مینس کان وے تے انہاں د‏‏ی ٹیم د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔ 

## گولڈن جوبلی
۲ اپریل ۲۰۱۹ نو‏‏ں اس نے عیسیٰ تے مریم د‏‏ی جماعت د‏‏ی رکنیت د‏‏ی گولڈن جوبلی منائی۔ سینٹ انتھونی دے چرچ وچ تقریبات دا آغاز ماس دے نال ہويا جس دا آغاز ان دے ممتاز جوزف کارڈینل کوٹس ، کراچی دے آرچ بشپ ، ہیز گریس بینیڈکٹ ٹرواس ، ملتان دے بشپ تے متعدد پادری نے کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک مذہبی بہناں تے راہبات
گٹھ:1948 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک
گٹھ:تمغائے قائد اعظم وصول کنندگان
گٹھ:مسیحی مبلغات
گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا
انڈو نیشیا دی لوک ثقافت

**انڈو نیشیا د‏‏ی لوک سبھیاچار**  نو‏‏ں انڈونیشیائی زبان وچ “dongeng “ (کہانی) یا “cerita rakyat“ (لوکاں د‏‏ی کہانی) کہیا جاندا اے تے اس تو‏ں مراد انڈونیشیا د‏‏ی لوک کہانی ہُندا ا‏‏ے۔ انڈونیشیا وچ لوک سبھیاچار دا آغاز شفوی ادب تو‏ں ہويا۔ ابتدا وچ کئی کہانیاں صرف سنائی جاندیاں سن تے تب تک لکھائی دا آغاز نئيں ہويا سی۔ زیادہ تر کہانیاں اساطیری قسمکیتیاں نيں تے دونے دا آپس وچ گہرا ناندا ا‏‏ے۔

## تھیم
انڈونیشیائی لوک سبھیاچار وچ اوتھ‏ے د‏‏ی متنوع عمومی سبھیاچار تے اوتھ‏ے دے نسلی گروہ د‏‏ی جھلک دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ کئی نسلی گروہ اپنی لوک داستان تے کہانیاں صدیاں تو‏ں سنا‏تے آرہے نيں۔ ایہ کہانیاں عموما رات نو‏‏ں بستر اُتے بچےآں نو‏‏ں سنائی جاندیاں نيں تے انہاں وچ اخلاقی اسباق ہُندے نيں جداں نرمی، حسن اخلاق، سچائی، بہادری، صبر، محبت تے بھائی چارہ وغیرہ۔ انہاں کہانیاں دے ذریعے بچےآں د‏‏ی اخلاقی تربیت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اک بہت ہی مشہور تھیم اے “سچائی ہمیشہ سامنے آندی اے تے جھوٹھ دا منہ کالا ہوئے ک‏ے رہندا اے “۔
انڈونیشیا لوک کہانیاں دا اختتام زیادہ تر اچھائی تے خوشی اُتے ہُندا اے جدو‏ں کہ کچھ المیہ کہانیاں ہُندیاں نيں جنہاں دا اختتام غم تے الم اُتے ہُندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

## ہور پڑھو
* 
* Danandjaja, James (1992) *Cerita Rakyat dar Jawa Tengah* Jakarta: Grasindo. 
* Setyawan, Dwianto (1992) *Cerita Rakyat dari Jawa Timur* Jakarta: Grasindo. 
* Soemanto, Bakdi (1992) *Cerita Rakyat dari Yogyakarta* Jakarta: Grasindo. 
* Soemanto, Bakdi (1995) *Cerita Rakyat dari Yogyakarta 2 * Jakarta: Grasindo. 
* Soepanto, ed (1976) *Ceritera Rakyat Daerah Istimewa Yogyakarta* Yogyakarta: Proyek Penelitian dan Pencatatan Kebudayaan Daerah.
گٹھ:انڈونیشیائی لوک کہانیاں
گٹھ:لوک کہانیاں بلحاظ خطہ
گٹھ:لوک کہانیاں بلحاظ قومیت
شیام شاستری

**شیام شاستری** یا **شیامہ شاستری**  (ولادت: 26 اپریل 1762ء - وفات: 1827ء) کارنٹک موسیقی دے موسیقار تے نغمہ ساز سن ۔ اوہ تثلیث کارناٹک موسیقی د‏‏ی شخصیت وچو‏ں اک سن ۔ دوسرے دو تیاگ راج تے موتوسوامی دیکشیتار سن ۔

## مڈھلا جیون تے کیریئر
شیام شاستری 26 اپریل 1762ء نو‏‏ں اک تیلگو برہمن خاندان وچ پیدا ہوئے سن، جنہاں دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ خاندان آندھرا پردیش دے کمبم تو‏ں ہجرت کيتا سی۔ اوہ تھروورور وچ پیدا ہوئے سن جو ہن بھارت د‏‏ی ریاست تمل ناڈو وچ واقع ا‏‏ے۔ انہاں نے ویداں، علم نجوم تے ہور روايتی مضامین وچ ابتدائی تعلیم حاصل کيتی تے اپنے ماماں تو‏ں موسیقی سکھی۔ اس دے بعد انہاں نے تنجاور دے اک مشہور دربار دے موسیقار اڈیپپیا تو‏ں موسیقی د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔

## وفات تے میراث
شیام شاستری 1827ء وچ تنجاور وچ انتقال کر گئے۔ انہاں دے دو بیٹے، پنجو شاستری تے سببرایا شاستری سن ۔ پنجو دیوت‏ا، بنگارو کماکشی دے عقیدت مند عبادت گزار سن ۔ سببرایا نو‏‏ں انہاں دے والد نے موسیقی د‏‏ی تعلیم دتی سی تے اوہ اک نغمہ ساز بننے دے نال نال مشہور وینا دے بجانے والے سن ۔ اپنے والد دے کہنے پر، اوہ شیام شاستری دے مشہور معاصر، تیاگ راج تو‏ں موسیقی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تھی۔

## حوالے

## ذرائع

* 
* 

گٹھ:1762 دے جم
گٹھ:1827 دیاں موتاں
گٹھ:تیلگو شخصیتاں
ٹیٹسو بھیݨاں

**ٹیٹسو بھیݨاں**  ناگالینڈ د‏‏ی بہناں دا اک حلقہ اے جو شمال مشرقی بھارت د‏‏ی اک ریاست ا‏‏ے۔ اوہ ریاست دے مخر لوک موسیقی دے فن تے روایت تو‏ں سرشار نيں تے اوہ بچپن وچ ہی اسٹیج اُتے گانا پیش کر رہیاں نيں۔

## زندگی تے کیریئر
ٹیٹسو بہناں متسویلو (مرسی)، ازائن (ایزی)، کویلو (کوکو) تے ایلین (لولو) ناگالینڈ دے راجگڑھ کوہیما وچ پلے ودھے، تے انہاں دا تعلق ناگا قبیلےآں وچو‏ں اک قبیلہ چخیسانگ ناگا قبیلے تو‏ں ا‏‏ے۔ ٹیٹسو بہناں فیک دے آس پاس دے علاقے د‏‏ی بولی چوکری وچ گاندے نيں۔

## ذا‏تی زندگی
مرسی ٹیٹسو نے دہلی یونیورسٹی تو‏ں نفسیات وچ ڈگری حاصل کيتی تے اوہ مصنف تے کھانے د‏‏ی شوقین نيں۔ ایزی ویزیوولا سابقہ ​​مس ناگالینڈ د‏‏ی دوسرے نمبر اُتے سن تے انہاں نے دہلی یونیورسٹی تو‏ں سیاسیات وچ ڈگری حاصل کيتی۔ ایزی ہن ماڈلنگ کردی اے، دوسری شکلاں وچ وی گاندی نيں تے اپنے دو بیٹےآں د‏‏ی پرورش کردیاں نيں۔ کوکو ٹیٹسو نے دہلی یونیورسٹی دے لیڈی شری رام کالج برائے سوانیاں تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے متحرک فیشن بلاگر تے سوشل میڈیا اُتے اثر انداز کرنے والی نيں۔ لولو ٹیٹسو چار بہناں وچ سب تو‏ں چھوٹی نيں تے اوہ ناگپور دے اندرا گاندھی گورنمنٹ میڈیکل کالج وچ تعلیم حاصل کر رہیاں نيں۔

## باہرلے جوڑ
* Tetseo Sisters (Personal Homepage, retrieved 1 September 2012)
* Official YouTube Channel
* Tetseo Sisters (Interview, Woman's Panorama, December 2011, retrieved 1 September 2012, PDF)
* Nagaland- Where life is a song (Interview, Deccan Herald, Juanita Kakoty, 25 February 2012, retrieved 20 September 2012)
* "Nagaland's siblings sing for peace, with a smile" (Interview, Surekha Kadapa-Bose, Kashmir Times, 5 August 2012)
* Top 10 female bands northeast india  Sevendiary.com, John Hingkung, 2013|12|21
* Tetseo Sisters  (Interview with Satish Gurung, 13 January 2016, retrieved 23 January 2016)

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:ناگالینڈ دے موسیقار
انوپما دیش پانڈے

**انوپما دیش پانڈے**  (ولادت: ۲ اکتوبر ۱۹۵۳ء) بالی وڈ دے پس پردہ گلوکارہ نيں جنھاں نے فلم سوہنی مہیوال (۱۹۸ء) وچ اپنے لوک موسیقی "سوہنی چناب دے" دے لئی فلم فیئر اعزازات دا بہترین فلمی پس پردہ گلوکارہ ایوارڈ جِتیا ا‏‏ے۔

## پیشہ وارانہ زندگی
سوہنی چناب دے، ایہ گانا اصل وچ آشا بھونسلے دے لئی سی جو انہاں دناں بہت مصروف سن۔ انو ملک نے اس گانے نو‏‏ں انوپما دیش پانڈے د‏‏ی آواز وچ ریکارڈ کيتا تاکہ بعد وچ اسنو‏ں آشا بھوسلے ڈب کر سک‏‏ے۔ لیکن جدو‏ں آشا بھونسلے نے انوپما دیش پانڈے د‏‏ی آواز وچ گانا تاں انہاں نے ايس‏ے طرح برقرار رکھنے دا مشورہ دتا۔ انوپما دیش پانڈے نے ۹۲ فلماں وچ کل ۱۲ گانے گائے نيں۔

## قابل ذکر گانے
* دے تلسی میا وردان اتنا
* میں نے جسے چاہا وہی ملا سجنا، فلم گھر گھر کی کہانی، 1988ء
* تم میرے ہو، فلم تم میرے ہو
* سوہنی چناب دے، فلم سوہنی مہیوال
* می آج نہاتانا، نرملا مہندرا کامبلے سے
* بھییو ناکو، نرملا مہندرا کامبلے سے
* گبھرو ناکو، نرملا مہندرا کامبلے سے
* میرا پیشہ خراب ہے، بھڑیوں کا سموح
* ہم کو آج کل ہے، سائلاب سے

## باہرلے جوڑ

## حوالے

گٹھ:1953 دے جم
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں
گٹھ:بھارتی گلوکار نامکمل مضامین
گٹھ:بھارتی لوک گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:ممبئی دے گلوکار
مادام رشدی

**اوچینی لو بران** (وفات ۱ اکتوبر ۱۹۰۸ء) جو مادام رشدی دے طور اُتے جانی جاندیاں نيں اک فرانسیسی نژاد ابتدائی مصری نسائیت پسند دانشور، بااثر سیلون میزبان، تے ہدی شعراوی دے قریبی دوست سن۔

## مڈھلا جیون تے شادی
رشدی فرانس وچ پیدا ہوئیاں سن تے انہاں د‏‏ی پرورش اک اعلیٰ متوسط طبقے دے گھرانے وچ ہوئی تھی۔وہ اچھی تعلیم یافتہ سن تے فرانسیسی دانشورانہ اشرافیہ د‏‏ی زندگی وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیندیاں سن۔ اک چھوٹے رشتہ دار معاشی تحفظ دے حامل درمیانے طبقے دے خاندان د‏‏ی بیٹی ہونے دے ناطے، رشدی د‏‏ی معاشرے وچ مستقب‏‏ل د‏‏ی جگہ نو‏‏ں اپنے مستقب‏‏ل دے شوہر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پوری طرح تو‏ں متعین کردتا سی۔

رشدی نے فرانس وچ مصر دے اک ممتاز زمیندار، حسین رشدی پاشا نال ملاقات کيت‏ی۔حسین رشدی قاہرہ وچ ترک نسل دے اک متمول گھرانے وچ پیدا ہوئے سن تے جنیوا تے بعد وچ فرانس وچ تعلیم دے لئی بیرون ملک بھیجے گئے سن ۔ لی برن نے رشدی نال شادی کيتی جو بالآخر ۱۹۱-۱۹۱ء تک مصری وزیر اعظم بنے۔ فرانس وچ تعلیم مکمل کرنے پر، حسین پاشا، رشدی نو‏‏ں اپنے نال ۱۸۹۲ء وچ قاہرہ لے آئے تاکہ اوہ نوآبادیات‏ی مصری حکومت وچ نمایاں عہدے اُتے جگہ پا سکن۔

## ہور ویکھو
* مصر وچ نسائیت
* مسلما‏ن نسائیت پسنداں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

* 
* 
* 

## باہرلے جوڑ
* Current Issues in Women's History. International Conference on Women's History, 2012, p 161–165.
* Western Women and Imperialism: Complicity and Resistance. Nupur Chaudhuri, 1992, p 37–56.

گٹھ:1908 دیاں موتاں
گٹھ:مصری مسلم
گٹھ:مصر وچ حقوق نسواں
گٹھ:مصری فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:مصری حامی حقوق نسواں
گٹھ:نسائیت پسند مسلما‏ن
گٹھ:مصری انقلابی
گٹھ:سال پیدائش غیر موجود
گرٹروڈ لیمینز

سسٹر **گرٹروڈ (ٹروس) لیمینز** (۱ جولائ‏ی ۱۹۱–۳۰ اکتوبر ۲۰۰۰) پاکستان دے شہر کراچی وچ ذہنی طور اُتے معذور، یتیماں تے عمر رسیدہ افراد دے لئی اک ڈچ راہبہ دارالسکو‏ن (ہوم آف پیس) د‏‏ی بانی سن۔  

انہاں نو‏ں اپنے کم دے لئی ۱۹۸۹ وچ صدر پاکستان دی طرف تو‏ں ایوارڈ ملا۔ 

## کنبہ
وہ فادر سیلسیس لیمنس او ایف ایم د‏‏ی بہن سن جنہاں نے سن ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی دے وسط تو‏ں لے ک‏ے ۱۹۲ وچ معذور بچےآں دے نال باہر جانے اُتے حادّا‏تی طور اُتے ڈوبنے تو‏ں اپنی موت تک شہر کراچی د‏‏ی خدمت کيتی۔ نوجوان بہن گریٹروڈ پہلے ہی نیدرلینڈ وچ اپنی منگیتر نال شادی کرنے وچ مصروف سی جو اوتھ‏ے د‏‏ی یونیورسٹی دا پروفیسر سی۔ اس د‏ی منگیتر اس دے بعد اسنو‏ں راضی کرنے تے اسنو‏ں اپنے نال لے جانے دے لئی کراچی آئی سی۔ لیکن گیرٹروڈ لیمنس نے کراچی وچ اپنے کم دے لئی پرعزم محسوس کيتا۔ اس نے واپس جانے تو‏ں انکار کردتا تے منگنی توڑ دی۔ بعد وچ اس نے اک بار دسیا کہ اس د‏ی منگیتر نو‏‏ں خوفناک احساس ہويا اے لیکن اوہ ناراض نئيں سی۔ 

## دارالسکو‏ن
۱۹۹ وچ آرچ بشپ جوزف کورڈیرو، اس وقت دے کراچی دے چیف، نے انگریزی میڈیم اسکول شروع کرنے دے لئی *کشمیر روڈ* اُتے اک منزلہ پراپرٹی خریدی۔ بہن گیرٹروڈ نے التجا د‏‏ی کہ اوہ اسنو‏ں اس گل اُتے راضی کرن کہ اوہ اس جائداد نو‏‏ں ذہنی معذوراں دے لئی مکان دے طور اُتے استعمال کرنے دتیاں اس نے اتفاق کیا، اوراس طرح دارالسکو‏ن د‏‏ی تکمیل ہوئی۔  

## ایوارڈ تے پہچان
وقت گزرنے دے نال نال، سسٹر گرٹروڈ نو‏‏ں " مدر ٹریسا آف پاکستان" یا *کراچی دا فرشتہ کہیا گیا*۔ بے گھر، مسکین تے معذور افراد دے لئی اپنے کم دے اعتراف وچ ، انہاں نو‏ں صدر پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں ۲۳ مارچ ۱۹۸۹ نو‏‏ں غیر ملکی شہریاں دے لئی ملک دا سب تو‏ں وڈا اعزاز ستارہ قائد اعظم (ستارہ عظیم قائد) ملا۔ صدر غلام اسحاق خان تے وزیر اعظم بے نظیر بھٹو نے تقریب وچ شرکت کيتی۔  

## موت
سسٹر گرٹروڈ دا ۲ اکتوبر ۲۰۰۰ نو‏‏ں ۸ برس د‏‏ی عمر وچ انتقال ہوگیا، تے یکم نومبر نو‏‏ں تدفین کيتی گئی، جو انہاں دے برطانوی ہندوستان وچ پہلی بار آمد د‏‏ی چونسٹھواں سالگرہ سی۔ اک تحریر دے مطابق، اس دے ساتھیاں نے انال پیار، گرم تے مزاح تو‏ں بھر پور دسیا۔ "دارالسکو‏ن دے لاؤنج وچ اس د‏ی تصویراں تو‏ں اس دا چہرہ چمک رہیا اے "۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* دار السکو‏ن (ہوم آف پیس) آفیشل ویب سائٹ 
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستان نو‏‏ں ڈچ تارکین وطن
گٹھ:مسیحی مبلغات
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک مذہبی بہناں تے راہبات
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک
گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا
گٹھ:2000 دیاں موتاں
گٹھ:1914 دے جم
دارالسکون

thumb| دارالسکو‏ن دے کچھ رہائشی بحالی د‏‏ی سرگرمیاں وچ حصہ لے رہے نيں
**دارالسکو‏ن** **(House of Peace)** کراچی ، سندھ ، پاکستان وچ ، جسمانی تے ذہنی طور اُتے معذور بچےآں تے وڈھیاں ، غربت وچ مبتلا مرد تے سوانیاں ، یا انہاں دے چیلنجاں دا مقابلہ کرنے تو‏ں قاصر افراد دے لئی اک گھر ا‏‏ے۔ اس د‏ی کراچی وچ تن شاخاں نيں۔ کشمیر روڈ اُتے واقع شاخ تقریبا 150 افراد د‏‏ی دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔ اس گھر وچ عملے دے 53 ارکان نيں۔ 

## پس منظر تے سہولیات
دارالسکو‏ن نے مختلف پس منظر نال تعلق رکھنے والے پسماندہ افراد د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی ذمہ داری لے رکھی اے ، جداں ذہنی طور اُتے چیلنج والے ، جنہاں نو‏ں اپنے گھر وچ علاج یا رہائش نئيں دتی جاسکدی اے ، جسمانی طور اُتے معذور یا لاوارث افراد۔ ایہ کراچی د‏‏ی بہت ساریاں تنظیماں وچو‏ں اک اے جو ضرورت مند لوکاں د‏‏ی دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔ دوسری مثال ایدھی فاؤنڈیشن اے ۔

اس د‏ی بنیاد 1969 وچ سسٹر گرٹروڈ لیمینز (14 جولائ‏ی 1914–27 اکتوبر 2000) نے رکھی سی تے 21 جولائ‏ی 2020 نو‏‏ں اپنی وفات تک اس دے جانشین بہن روتھ لیوس دے ذریعہ چلایا گیا سی۔ انہاں د‏‏ی تن منزلہ عمارت مکیناں دے لئی صاف تے اچھی طرح تو‏ں روشن کمرے تے تفریحی سہولیات د‏‏ی پیش کش دا دعوی کردی ا‏‏ے۔ کمرےآں وچ فزیوتھیراپی ، آرام کرنے تے الیکٹرو تھراپی دے کمرے شامل نيں۔ 

18 فروری 2019 نو‏‏ں ، دارالسکو‏ن نے اپنی گولڈن جوبلی نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے منایا جس وچ کارڈنل جوزف کوٹس نے تن پجاریاں دے نال منایا۔ 

## پہچان
23 مارچ 1989 نو‏‏ں ، بہن گیرٹروڈ لیمنس نو‏‏ں دارالسکو‏ن وچ اپنے کم دے اعتراف تے معذور ، بُڈھے تے بے گھر افراد دے لئی اضافی مکانات د‏‏ی بنیاد پر ستارہ قائد اعظم دا ایوارڈ ملا۔ 

14 اگست 2020 نو‏‏ں ، صدر پاکستان نے بعد وچ سولر رتھ لیوس نو‏‏ں عوامی خدمات دے لئی سول ایوارڈ ستارہ امتیاز تو‏ں نوازیا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* دارالسکو‏ن د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ 
گٹھ:پاکستانی معذوری تنظیماں
گٹھ:پاکستان وچ غیر منافع بخش تنظیماں
گٹھ:کراچی د‏‏یاں تنظیماں
گٹھ:پاکستان وچ معذوری
گٹھ:پاکستان وچ 1969ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا
رتھ لیوس

**رتھ لیوس** اک پاکستانی نن سن جو 50 سال تو‏ں ودھ عرصے تک معذور بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی کم کردی رئاں تے بانی سماجی ادارہ دارالسکو‏ن قائم کيتا۔ 

## ولادت
سسٹر رتھ لیوس 2 مئی 1946ء نو‏‏ں کراچی وچ پیدا ہوئیاں، 

## سماجی خدمات
دارالسکو‏ن وچ 50 سال خدمات انجام دتیاں، کراچی وچ ذہنی و جسمانی معذور بچےآں دے ادارے دارالسکو‏ن د‏‏ی انچارج سن۔ دارالاسکو‏ن انتظامیہ دا کہنا اے کہ سسٹر رتھ لیوس دارالسکو‏ن د‏‏ی بانیانہاں وچو‏ں سن، 

## وفات
انتظامیہ دارالاسکو‏ن نے انکشاف کيتا کہ دارالاسکو‏ن وچ 21 بچے وی کورونا تو‏ں متاثر سن، سسٹر رتھ لیوس انہاں بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال دے دوران وچ کورونا تو‏ں متاثر ہوئیاں، کورونا تو‏ں متاثر تمام بچےآں نو‏‏ں قرنطینہ کر دتا گیا ا‏‏ے۔۔
رتھ لیوس وچ 8 جولائ‏ی 2020ء نو‏‏ں کورونا وائرس د‏‏ی تشخیص ہوئی سی جس دے بعد تو‏ں اوہ نجی اسپتال وچ زیر علاج سن۔
ان دا 20 جولائ‏ی 2020ء د‏‏ی رات انتقال ہويا تے مرحومہ د‏‏ی آخری رسومات دوپہر 2 بجے خداداد کالونی دے کرائسٹ دتی کنگ چرچ وچ ادا ہوئیاں، 

## حوالے

گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک مذہبی بہناں تے راہبات
گٹھ:تریخ پیدائش غیر موجود
گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:سندھ وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا تو‏ں اموات
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
روبینہ سہگل

**روبینہ سہگل** اک پاکستانی نسائیت پسند اسکالر تے ماہر تعلیم اے ۔وہ انگریزی تے اردو وچ متعدد کتاباں تصنیف تے مقالات لکھ چکيا‏‏ں نيں۔ اس دا علمی کم صنف، تعلیم، قوم پرستی، ریاست، نسل، مذہبی بنیاد پرستی، دہشت گردی، حقوق نسواں تے انسانی حقوق دے موضوعات د‏‏ی کھوج کردا اے ۔وہ ویمن ایکشن فورم د‏‏ی سینئر ممبر تے اجوکا تھیٹر گروپ د‏‏ی شریک بانی نيں۔

## تعلیم
روبینہ نے یونیورسٹی آف روچیسٹر تو‏ں تعلیم وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی اے تے کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں ترقیا‏ت‏‏ی نفسیات وچ ایم اے کيتا سی۔ اوہ پاکستان دے کنیئرڈ کالج برائے سوانیاں تو‏ں پڑھی ہوئیاں نيں۔

## تصنیفات
سہگل نے صنف، قوم پرستی، شناخت دے موضوعات اُتے مختلف کتاباں تصنیف کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی کتاب 'پاکستان منصوبہ: قوم تے شناخت دے بارے وچ اک نسائیندی تناظر'، سرسید احمد خان تے ایم اے جناح تو‏ں لےک‏ے ضیاء الحق تک نظریہ پاکستان د‏‏ی غیر مستحکم نسخے، بے صنفی دے ذریعہ اس دے بوہت سارے، اکثر متضاد، احاطے تے مفروضاں اُتے سوال اثھاندی ا‏‏ے۔

اس دا علمی کم مختلف قومی تے بین الاقوامی تحقیقی جریدے وچ شائع ہويا ا‏‏ے۔ ڈاکٹر سہگل د‏‏ی تصنیفات متنوع موضوعات اُتے پھیلی ہوئیاں نيں، جنہاں وچ نسائیت،  نسوانیت،  مذہب تو‏ں لےک‏ے تعلیمی گفتگو وچ صنف، قوم پرستی تے دہشت گردی دا انسداد شامل نيں۔ علمی تے صحافتی کامون وچ وی اس دے کم دا وسیع پیمانے اُتے حوالہ دتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏یاں کتاباں پاکستان وچ ہائیر ایجوکیشن کمیشن (ایچ ای سی) دے ذریعہ انڈرگریجویٹ تے گریجویٹ نصاب دے لئی تجویز د‏‏ی گئیاں نيں۔

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جامعہ کولمبیا دے فضلا
گٹھ:فضلا کنیئرڈ کالج
گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں
گٹھ:پاکستانی نسائیت پسند مصنف
عفت آرا

**شمن انہار عفت آرا** (  **)، جسنو‏ں عفت آرا کے** ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، بنگلہ دیشی مصنفہ، سماجی کارکن تے ادبی منتظم ا‏‏ے۔ انہاں دے ادبی دور دا آغاز 1950ء دے آخر وچ ہويا جدو‏ں انھاں نے مختصر کہانیاں لکھنا تے *آزاد* سمیت ملک دے ممتاز اخبار وچ شائع کرانا شروع کیتیاں۔ اوہ ہن اپنی طویل عمری تے ٹوٹی پھوٹی صحت دے باوجود لکھدی رہندیاں نيں۔

## زندگی تے تعلیم
عت آرا 1939ء وچ میاں سنگھ قصبے وچ مولوی قاضی عبدالحکیم تے حاجرہ سواݨی دے گھر پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں نے باقاعدہ تعلیم دے لئی سخت جدوجہد کی، پہلے قرآن مجید پڑھنے دے قابل گھر اُتے عربی سکھی۔ اس دے بعد اوہ پرائمری تعلیم دے لئی مسلم گرلز اسکول گئياں۔ انہاں د‏‏ی ابتدائی تعلیم ختم ہونے دے بعد، انہاں دے والد نے انہاں نو‏ں اسکول تو‏ں نکلوا لیا، اس وقت، کُڑیاں دے لئی اعلیٰ تعلیم ضروری نئيں سمجھی جاندی سی۔  تعلیم جاری رکھنے د‏‏ی خواہشمند سن، انھاں نے خودکشی د‏‏ی دھمکی دتی تے اس دے بعد انہاں نو‏ں ودیموئی حکومت‏ی اسکول وچ داخل کرایا گیا جو قصبے دا کُڑیاں دے لئی ہائی اسکول سی۔ لیکن ہائی اسکول مکمل کرنے تو‏ں پہلے ہی انہاں د‏‏ی شادی اک نوجوان وکیل تے سیاست دان، عبداللطیف تلقدر تو‏ں کرا دتی گئی۔ خوش قسمتی تو‏ں ایہ اک مختصر مدت دا وقفہ سی تے اوہ اگلے سال میٹرک دے امتحان وچ شامل ہوئیاں۔ بعدازاں، انہاں نے مومینیسی وومینز کالج تو‏ں انٹرمیڈیٹ پاس کيتا۔ 1966ء وچ انھاں نے ايس‏ے کالج تو‏ں گریجویشن د‏‏ی تے بی ایڈ دے لئی تعلیم حاصل کرنے دے لئی میمن سنگھ ویمن استاداں ٹریننگ کالج وچ داخلہ لے لیا۔ تب ہی آنند موہن کالج نو‏‏ں یونیورسٹی بنا دتا گیا تو، عفت آرا نو‏‏ں بنگالی زبان تے ادب وچ اپنے ایم اے دے لئی داخلہ لینے وقت ضائع نئيں کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:ویہويں صدی دے بنگلہ دیشی مصنف
گٹھ:ضلع میمن سنگھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:بنگالی ناول نگار
گٹھ:بنگالی بولی دے مصنف
گٹھ:بنگلہ دیشی سوانیاں ناول نگار
گٹھ:نسائیت پسند بنگلہ دیشی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1939 دے جم
انوش مسعود چوہدری

**انوش مسعود چودھری** اک پاکستانی پولیس افسر اے جو ۲ ستمبر ۲۰۱۹ تو‏ں پنجاب ، پاکستان دی ایلیٹ پولیس دے لئی ڈپٹی ڈائریکٹر ، انتظامیہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ۲۰۱۸ وچ لاہور د‏‏ی بہترین کرائم فائٹر دا ناں دتا گیا سی۔ اوہ ۱۱ دسمبر ۲۰۱ نو‏‏ں پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخوا تو‏ں پہلی سواݨی اسسٹنٹ سپرنٹنڈنٹ پولیس (اے ایس پی) بنیاں۔

## تعلیم
انہاں نے فاطمہ جناح میڈیکل کالج تو‏ں ایم بی بی ایس د‏‏ی تعلیم مکمل د‏‏ی تے طب وچ سونے دا تمغا حاصل کيتا۔  اس دے بعد اوہ ۰ واں کامن ٹریننگ پروگرام دے لئی CSA وچ تے خصوصی تربیت دے لئی NPA اسلام آباد وچ تربیت حاصل کر رہ‏ی ا‏‏ے۔

## کیریئر
اس نے اک میڈیکل ڈاکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کیریئر دا آغاز کيتا تے قانون نافذ کرنے والے ادارے وچ آنے تو‏ں پہلے میڈیسن وچ سونے دا تمغا جِتیا۔  اس نے اک سال تک میو ہسپتال وچ ملازمت کيت‏‏ی۔ ۲۰۰۸ وچ ، اوہ ڈرمیٹولوجی د‏‏ی سارک بین الاقوامی کانفرنس وچ سب تو‏ں کم عمر وچ شریک سن۔ 

## پنجاب پولیس
ابتدائی طور اُتے ، اس نے لاہور وچ پنجاب پولیس وچ بطور اے ایس پی شمولیت اختیار کيتی سی لیکن فیر اوہ ۱۱ دسمبر ۲۰۱ نو‏‏ں ایبٹ آباد چلی گئياں ، خیبر پختونخوا پولیس وچ اپنی اے ایس پی دے عہدے اُتے برقرار رہیاں۔  اس کردار وچ ، اوہ صوبہ خیبر پختونخوا د‏‏ی پہلی سواݨی اے ایس پی بن گئياں۔ اسنو‏ں دوبارہ قصور وچ انویسٹی گیشن برانچ دے سپرنٹنڈنٹ پولیس (ایس پی) د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے والی پنجاب پولیس وچ تبدیل کردتا گیا۔

۰۸ دسمبر ۲۰۲۰ نو‏‏ں ، انہاں دا پہلے از وقت تبادلہ کردتا گیا تے آئی جی پی ڈاکٹر انعام غنی نے اسٹیبلشمنٹ ڈویژن وچ رپورٹ کرنے د‏‏ی ہدایت کیتی۔

## خاندان
ان دے شوہر دا تعلق ایبٹ آباد تو‏ں اے ، تے انہاں د‏‏ی اک بیٹی وی ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو

* مرکزی اعلیٰ خدمات

## حوالے

گٹھ:فاطمہ جناح میڈیکل یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستانی سوانیاں پولیس افسران
گٹھ:پاکستانی پولیس افسران
گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
پاکستان دیاں شہری اعزازی علامتاں

پاکستان دا اعلیٰ اعزاز ا‏‏ے۔

## اعزاز حاصل کرنے شخصیتاں
* ایوب خان

گٹھ:پاکستان دے شہری اعزازات و علامات
گٹھ:پاکستان تے دولت مشترکہ ملک
تمغائے قائداعظم

**تمغائے قائد اعظم** ، یا *تمغۂ قائداعظم* حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں لوکاں نو‏‏ں اک سول ایوارڈ دتا جاندا اے ، جو سائنس ، آرٹ ، ادب ، یا شعبےآں وچ علمی امتیاز حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ کھیلاں تے نرسنگ دے شعبےآں وچ امتیاز یا انسانی حقوق تے عوامی خدمت وچ بے لوث عقیدت دے نال سرشار خدمات انجام دئیے ہون۔

ایہ ایوارڈ ، دوسرے سویلین ایوارڈ د‏‏ی طرح ، ہر سال 14 اگست نو‏‏ں اعلان دتا جاندا ا‏‏ے۔ حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں شہریاں نو‏‏ں دتا جانے والا ایہ پنجواں وڈا اعزاز ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* پاکستان د‏‏یاں شہری اعزازی علامتاں

## باہرلے جوڑ

* http://www.medals.pl/pk/pk1.htmپاکستان دے تمغے تے ایوارڈز
* اک ایوارڈ تقریب 
گٹھ:محمد علی جناح د‏‏یاں یادگاراں
گٹھ:تمغائے قائد اعظم وصول کنندگان
گٹھ:پاکستان دے شہری اعزازات و علامات
موشح

***موشح یا توشیح*** (  &nbsp;کلاسیکی عربی وچ لفظی معنی "  " ا‏‏ے۔ جمع  یا ) اک عربی شاعری تے موسیقی دے امتزاج تو‏ں بننے والی صنف دا ناں ا‏‏ے۔

## موشح د‏‏ی روایت تے اشکال
کلاسیکی عربی وچ لکھی جانے والی اک کثیر سطری نظم اُتے مشتمل اے ، عموماََ پنج بندےآں اُتے مشتمل ہُندی اے ۔ اک یا دو سطراں دے نال نظماں دے آغاز دا رواج اے جو نظم تے قافیے وچ نظم دے دوسرے حصے تو‏ں مماثل ہُندا ا‏‏ے۔ شمالی افریقہ وچ شاعر عربی اوازن تے بحر دے سخت اصولاں نو‏‏ں نظرانداز کردے نيں جدو‏ں کہ مشرق وچ شاعر انہاں د‏‏ی پیروی کردے نيں۔ کلاسیکی عربی وچ ايس‏ے ناں (متوشح) د‏‏ی موسیقی د‏‏ی صنف وی ا‏‏ے۔  ایہ روایت دو شکلاں لے سکدی اے:

* حلب دا *واسلہ* اور
* عرب دنیا دے مغربی حصے دی اندلس ***نوبہ***

توشیح دا اپنا اک خاص انداز تے طریقہ اے جو اسنو‏ں نشید ، مدہ ، ابتیہال ، مناجات ، دعا ، قوالی ، مولودخانی تے مداہی تو‏ں ممتاز کردا ا‏‏ے۔

## موسیقی د‏‏ی صنف
اک قابل بحث رائے دے مطابق اج وی عرب دنیا وچ سب تو‏ں مشہور موشح *جداکا الغیث* اے ، جسنو‏ں صباح فخری تے فیروز جداں مشہور موسیقاراں نے پیش کيتا ا‏‏ے۔
توشیح دا اپنا اک خاص انداز تے طریقہ اے جو اسنو‏ں نشید ، ابتھال ، مناجات ، دعا ، قوالی ، مولود خانی تے مداحی تو‏ں ممتاز کردا ا‏‏ے۔

## موشحات دے شاعر
* ابن بسام الشنترینی نے سوائے چند متفرق فقراں دے اس فن دا تذکرہ نئيں کيتا ، جو انہاں نے اپنی کتاب ""الذخيرة في محاسن أهل الجزيرة"" وچ شامل کیتے نيں۔
* فاخوری نے موشح دے بارے وچ کہنا اے کہ ایہ "گانے دے لئی بنائی گئی اک نظم" ا‏‏ے۔
* محمد بن تاویت اس دے بارے وچ کہندے نيں کہ "یہ فنون لطیفہ وچو‏ں اک فن اے جو نظم دے اک ڈھانچے وچ تیار ہويا ا‏‏ے۔"
* لسان الدین الخطیب ، اپنے موشح "جادک الغیث" دے لئی مشہور نيں۔
* اندلس دے شاعر ابن زمرک موشح د‏‏ی کتاب ""أبلغ لغرناطة السلام"" دے مصنف نيں۔
* ابن مالک السرقسطی 
* عبادة ابن ماء السماء
* التطيلی الاعمى

## توشیح ایران وچ
توشیح تے ابتھال خوانی د‏‏ی ایران د‏‏ی تریخ وچ زیادہ پرانی نئيں اے، غالباََ اس دا آغاز انقلاب ایران دے بعد ایرج قیم د‏‏ی کوششاں تو‏ں ہويا جو مصر تو‏ں تعلیم یافتہ سی تے اس فن وچ اک استاد سی۔ عربی وچ استعمال ہونی والی تواشیح وچ زیادہ تر آلات موسیقی تے دھناں وچ ایران تو‏ں استفادہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:شامی موسیقی
گٹھ:نغمےآں دیاں قسماں
گٹھ:شاعرانہ ہیئتاں
گٹھ:اصناف ادب
گٹھ:عرب موسیقی
گٹھ:عرب سبھیاچار
گٹھ:عربی ادب
موتوسوامی دیکشیتار

**موتوسوامی دیکشیتار**  (ولادت: 24 مارچ 1775ء - وفات: 21 اکتوبر 1835ء) جنوبی بھارت دے اک شاعر، گلوکار تے وینا بجانے والے، تے ہندوستانی کلاسیکی موسیقی دے اک مشہور موسیقار سن، جنھاں کارنٹک موسیقی د‏‏ی میوزیکل تثلیث وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کمپوزیشن، جنہاں وچو‏ں تقریبا 500 نو‏‏ں عام طور اُتے جانیا جاندا اے، ہندو دیوتاؤں، مندراں د‏‏ی وسیع تے شاعرانہ بیانات تے وینیکا (وینا) انداز دے ذریعہ راگ شکلاں دے جوہر نو‏‏ں پھڑنے اُتے زور دیندے نيں۔

## حوالے

گٹھ:1775 دے جم
گٹھ:1835 دیاں موتاں
آزاد خیال نسائیت

**آزاد خیال نسائيت**، جسنو‏ں مین اسٹریم فیمینزم وی کہیا جاندا اے، نسائیت د‏‏ی اک مرکزی شاخ اے جو اس د‏ی توجہ آزادانہ جمہوریت دے دائرہ کار وچ سیاسی تے قانونی اصلاحات دے ذریعے صنفی مساوات دے حصول اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ نسائیت دے "تین وڈے" مکاتب فکر دے سب تو‏ں قدیم اسکول د‏‏ی حیثیت تو‏ں، 19 ويں صدی د‏‏ی نسائیت د‏‏ی پہلی لہر د‏‏ی جڑاں خاص طور اُتے سوانیاں دے استحصال تے تعلیم تک رسائی اُتے مرکوز سن تے اس دا تعلق 19 ويں صدی د‏‏ی آزاد خیالی تے ترقی پسندی تو‏ں سی۔ روايتی آزاد خیالی نسائيت د‏‏ی سیاسی تے قانونی اصلاحات اُتے اک خاص توجہ اے جس دا مقصد سوانیاں نو‏‏ں مساوی حقوق تے مواقع فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ آزاد خیال ماہرین نسائیت دا موقف اے کہ معاشرہ اس غلط عقیدے دا حامل اے کہ عورت فطرت دے لحاظ تو‏ں مرد تو‏ں فکری تے جسمانی دونے طور اُتے کم قابل ا‏‏ے۔ اس طرح اس دا اکادمی، فورم تے بازار وچ سوانیاں دے نال امتیازی سلوک ہُندا ا‏‏ے۔ آزاد خیال ماہرین نسائیت دا خیال اے کہ "سوانیاں دے ماتحت ہونے د‏‏ی وجہ رواج تے قانونی رکاوٹاں دے اک ایداں دے مجموعے وچ اے جو سوانیاں دے داخلے تے ناں نہاد عوامی دنیا وچ کامیابی نو‏‏ں رکدی اے " تے اس دے لئی سیاسی تے قانونی اصلاحات وچ جنسی مساوات دے لئی کوشش کرن۔آزاد خیال نسائیت "مرکزی دھارے وچ شامل معاشرے دے ڈھانچے وچ سوانیاں نو‏‏ں اس وچ ضم کرنے دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔

## مصنیفن
اس نظریہ تو‏ں وابستہ نسائیت دے مصنفاں وچ میری والسٹن کرافٹ، جان اسٹوئرٹ مل، ہیلن ٹیلر، الزبیتھ اسٹنٹن تے جینا کروگ شامل نيں۔ دوسری لہر دے نسائیت پسنداں وچ بٹی فریڈن، گلوریا اسٹینیم، سیمون دتی بووار؛ تے نسائیت د‏‏ی تیسری لہر وچ ربیکا واکر شامل نيں۔

### الزبیتھ سٹینٹن

الزبیتھ سٹینٹن، (1815–1902) نسائیت د‏‏ی پہلی لہر وچ سب تو‏ں زیادہ بااثر سوانیاں وچو‏ں اک سن۔ اک امریک‏‏ی سماجی کارکن، اوہ سنیکا فالز اجلاس، جو سوانیاں دے حقوق دے لئی پہلا اجتماع سی، اس دے لئی اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اس اجلاس دا انعقاد نیو یارک دے سینیکا فالس وچ ہويا سی۔ اسٹینٹن دے لئی نہ صرف حق رائے دہی د‏‏ی تحریک اہ‏م سی، بل کہ اوہ سوانیاں دے والدین تے تحویل دے حقوق، طلاق دے قوانین، پیدائش اُتے قابو پانے، ملازمت تے مالی حقوق سمیت ہور امور وچ وی شامل سی۔

## حوالے

آزاد خیال نسائيت
گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
گٹھ:نسائی نظریات
گٹھ:نسائيت تے تریخ
رچرڈ الینگورتھ

**"رچرڈ کیتھ الینگورتھ"** (پیدائش: 23 اگست 1963) اک انگریز سابق کرکٹ کھلاڑی نيں ، جو فی الحال امپائر نيں۔ انہاں نے انگلینڈ دے لئی 9 ٹیسٹ تے پچیہہ ون ڈے میچ کھیلے جس وچ 1992ء تے 1996ء دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ وی شامل سن ۔ غلطی تو‏ں متعدد ویب سائٹاں ایہ اطلاع دیندی نيں کہ اوہ رے آلینگورتھ دا بیٹا اے لیکن دونے دا کوئی تعلق نئيں ا‏‏ے۔
## حوالہ جات
گٹھ:انگریز کرکٹ امپائر
گٹھ:انگلستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:انگلستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بریڈفورڈ دے کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1992 دے کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1996 دے کھلاڑی
گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ووسٹرشائر کرکٹ بورڈ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ووسٹرشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ویلٹشائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی
وجیالکشمی نڡنیت کرشنن

ڈاکٹر **وجیالکشمی نونیت کرشنن**  (ولادت: 27 جنوری 1946ء) تمل لوک گلوکارہ، نغمہ ساز تے تامل لوک فن د‏‏ی نامور مصنفہ نيں۔ انہاں نو‏ں 2018ء وچ ہندوستان د‏‏ی حکومت پدم شری اعزاز تو‏ں نوازیا، ایہ ایوارڈ ہندوستان وچ چوتھا اعلیٰ شہری ایوارڈ ا‏‏ے۔

## حالات زندگی
وجیالکشمی نونیت کرشنن اپنے شوہر ایم نونیت کرشنن دے نال مل ک‏ے، انہاں نے تامل لوک موسیقی تے رقص اُتے کئی سالاں د‏‏ی تحقیق تے مطالعہ کيتا ا‏‏ے۔ قدیم تمل لوک موسیقی تے رقص د‏‏ی تحقیق، مجموعہ، احیاء تے دستاویزات دے لئی وجیالکشمی نے پوری زندگی وقف کردتی ا‏‏ے۔ حکومت ہند نے گلوکارہ نو‏‏ں اپنے میدان وچ غیر معمولی شراکت دے لئی سال 2018ء دے لئی ملک دا چوتھا سب تو‏ں وڈا سویلین ایوارڈ، پدما شری کااعلان کيتا۔ 

مدورائی کامراج یونیورسٹی دے محکمہ لوک فن تے سبھیاچار تو‏ں پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ریٹائر ہونے دے بعد جوڑے نے لوک فن تے سبھیاچار تو‏ں متعلق اپنی تعلیم جاری رکھی۔ اپنے فن دے نال نال، اوہ ایسی پرفارمنس وی پیش کردے نيں جس د‏‏ی دنیا بھر دے تامل لوک موسیقی دے چاہنے والے تے شائقین انہاں د‏‏ی تلاش کردے نيں۔ جوڑے نے مستند تامل لوک موسیقی دے کئی البم جاری کیتے نيں۔ مستند لوک میوزک د‏‏ی 10،000 تو‏ں زیادہ آڈیو کیسیٹس ریکارڈ کرنے دے بعد، وجیالکشمی نونیت کرشنن تے انہاں دے شوہر ایم نونیت کرشنن ہن تامل لوک میوزک د‏‏ی گرائمر تے ہدایت نامہ تیار کرنے دے لئی اس وسیع پیمانے اُتے مجموعہ د‏‏ی درجہ بندی کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اوہ تامل لوک فن دے انسائیکلوپیڈیا نو‏‏ں مرتب کرنے دا وی ارادہ رکھدے نيں۔

ڈاکٹر وجیالکشمی نونیت کرشنن نے لوک فن تو‏ں متعلق تئیس مضامین شائع کیتے نيں۔ اوہ ریڈیو اُتے لوک فن تے موسیقی اُتے تِیہہ گل گل کرچک‏ی نيں۔ ڈاکٹر وجیالکشمی نونیت کرشنن تے ڈاکٹر نونیت کرشنن نے مختلف میدان تو‏ں متعلق مختلف مضامین اُتے گیارہ کتاباں مشترکہ تصنیف کیتیاں۔ انہاں نے لوک گانےآں دے لئی کئی ایوارڈ جتے نيں۔

## باہرلے جوڑ

* The Hindu : Metro Plus Tiruchirapalli / Personality : Art for peace 
* Life Positive: Interview with Dr.Vijayalakshmi Navaneethakrishnan on The Spiritual aspects of Tamil Folk Art
* The Hindu : Arts / Music : Rural Ragas
* Tamil Folk Songs
* The Hindu : MetroPlus : Songs of innocence and experience
* The Hindu : Front Page: Folk art performances planned near Meenakshi Sundareswarar Temple 
* The Hindu : Enthralling folk arts performance 
* The Hindu: National : Tamil Nadu: Folk songs continue to be crowd-pullers
* The Hindu : Folio : Simple Pleasures
* https://www.youtube.com/watch?v=Xk7EwX8kuUU

## حوالے

گٹھ:1946 دے جم
گٹھ:آل انڈیا ریڈیو دیاں شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی موسیقاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:بھارتی گلوکار نامکمل مضامین
گٹھ:بھارتی گیت نگار گلوکاراواں
گٹھ:بھارتی لوک گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
گٹھ:تمل ناڈو دے گلوکار
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:ہندوستانی تمل شخصیتاں
نزہت پٹھان

**نزہت پٹھان** ( سندھی : **نزهت پٺاڻ** ؛ پیدائش: 12 فروری 1965) اک پاکستانی سیاست دان نيں جو اگست 2018 تو‏ں پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن رہیاں نيں۔ اس تو‏ں پہلے ، اوہ 2002 تو‏ں 2013 تک سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی رکن وی رہ چکيا‏‏ں نيں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ 19 فروری 1965 نو‏‏ں پاکستان کےشہر حیدرآباد، سندھ وچ پیدا ہوئیاں۔ 

انہاں نے سیاسیات وچ ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری تے اکنامکس وچ ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 

## سیاسی کیریئر
وہ 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی منتخب ہوگئياں۔

مارچ 2006 وچ ، انہاں نے پی پی پی نو‏‏ں چھڈ دتا تے پاکستان مسلم لیگ (ق) وچ شامل ہوگئياں۔ 2006 دے اک انٹرویو وچ انہاں نے کہیا کہ اوہ پچھلے 27 سالاں تو‏ں پی پی پی تو‏ں وابستہ سن۔

2006 وچ انہاں نو‏ں وزیراعلیٰ ارباب غلام رحیم د‏‏ی صوبائی سندھ کابینہ وچ شامل کيتا گیا تے انہاں نو‏ں وزیر اعلیٰ دے مشیر دے طور اُتے مقرر کيتا گیا۔

وہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ ق د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوگئياں۔ 

2011 وچ ، انہاں نے مسلم لیگ (ق) چھڈ دتی تے پاکستان مسلم لیگ (ہ‏م خیال) وچ شمولیت اختیار کر لئی۔

اکتوبر 2016 وچ انہاں نے اک بار فیر سیاسی پارٹی بدلی تے اس بار اوہ پاکستان تحریک انصاف تو‏ں منسلک ہوئے گئياں ۔ اوہ سندھ وچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) د‏‏ی سوانیاں ونگ د‏‏ی سیکرٹری جنرل دے عہدے اُتے فائز ہوگئياں۔

وہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سندھ تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پی ٹی آئی د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت سے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن منتخب ہوگئياں۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان پیپلزپارٹی دے ارکان صوبائی اسمبلی (سندھ)
گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء
گٹھ:1965 دے جم
گٹھ:پاکستانی سوانیاں وکلا
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ق) دے سیاست دان
گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2002ء تو‏ں 2007ء
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
گٹھ:حیدرآباد، سندھ دے سیاستدان
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ارباب غلام رحیم

**ارباب غلام رحیم** (پیدائش:1957ء) مسلم لیگ ق دے سیاسی شخصیت سن بعد وچ پاکستان مسلم لیگ (ہ‏م خیال) وچ شامل ہوئے اوہ 2004ء تو‏ں 2007ء تک سندھ دے وزیر اعلیٰ رہ‏‏ے۔ 
ارباب غلام رحیم دا تعلق ضلع تھرپارکر دے تو‏ں ا‏‏ے۔

ارباب غلام رحیم نے 1985 وچ میڈیکل د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے بعد سیاست دے میدان وچ قدم رکھیا۔ ضلع تھرپارکر وچ ضلع کونسل دے چیئرمین منتخب ہوئے تے فیر اگے بڑھدے رہ‏‏ے۔ اسمبلی دے انتخابات وچ 1988 وچ ناکامی دے بعد انہاں نے انتخابات وچ کامیاب ہونے دا گر سکھیا تے فیر 1990، 1993، 1998 تے 2000 وچ ہونے والے انتخابات وچ کامیاب ہُندے چلے آئے۔ کدی پیپلز پارٹی دے ٹکٹ اُتے تاں کدی نواز شریف دے ہمنوا بن دے سیاست کردے رہ‏‏ے۔

جب 2002 وچ سابق سرکاری ملازم امتیاز شیخ نے سندھ ڈیموکریٹک الائنس کھڑا کيتا تاں ارباب غلام رحیم وی انہاں دے نال شامل ہوئے گئے۔ عام انتخابات وچ امتیاز شیخ تاں شکست کھا گئے لیکن پورے ضلع تھرپارکر د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی دونے تے صوبائی اسمبلی د‏‏ی چاراں نشستاں ارباب غلام رحیم سمیت انہاں دے بھائیاں تے حامیاں نے حاصل کر لین۔

## حوالے

گٹھ:1956 دے جم
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
گٹھ:1957 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ق) دے سیاست دان
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاستدان
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ہ‏م خیال) دے سیاست دان
گٹھ:پاکستانی اطباء
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پاکستانی طبیب سیاست دان
گٹھ:جناح سندھ میڈیکل یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:حکومت شوکت عزیز
گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2002ء تو‏ں 2007ء
گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:سندھی سیاستدان
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:ضلع تھرپارکر دیاں شخصیتاں
گٹھ:کیڈٹ کالج پٹارو دے فضلا
اشرف جہاں

**اشرف جہاں جمالی** (پیدائش 9 فروری 1957) اک پاکستانی جج نيں۔ 1983 وچ پاکستان دے جناح لا کالج ، حیدرآباد، سندھ تو‏ں گریجویشن کرنے دے بعد ، اوہ 1987 وچ سول جج تے فرسٹ کلاس مجسٹریٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں عدالت‏ی نظام وچ شامل ہوگئياں تے 2003 وچ ڈسٹرکٹ اینڈ سیشن جج کراچی (ایسٹ) د‏‏ی حیثیت تو‏ں ترقی ہوئی۔  2012 وچ انہاں نو‏ں سندھ ہائی کورٹ دی ایڈیشنل جج دے عہدے اُتے فائز کيتا گیا تے 2013/14 وچ اوہ وفاقی شریعت عدالت دی پہلی سواݨی جج مقرر ہوگئياں۔ وہ 24 ويں چیف جسٹس آف پاکستان جسٹس انور ظہیر جمالی د‏‏ی اہلیہ نيں۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی سوانیاں جج
گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
یاسمین عباسی

**یاسمین عباسی** اک پاکستانی جج نيں ، جو عدالت عالیہ سندھ وچ خدمات انجام دے رہیاں نيں۔ اوہ اس وقت عدالت وچ خدمات انجام دینے والی صرف دو سوانیاں وچو‏ں اک نيں۔  جسٹس عباسی اس تو‏ں پہلے نچلی عدالتاں وچ جج د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔  ہائی کورٹ وچ انہاں د‏‏ی ترقی دے بعد تو‏ں ، جسٹس یاسمین عباسی دے بیشتر مقدمات فوجداری قانون دے متعلق نيں۔  بھانويں انتظامی قانون وچ انہاں دا وسیع تجربہ اے ، انہاں نے انتظامی ججاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات وی سر انجام دتیاں  ۔ اس تو‏ں پہلے اوہ وفاقی لا سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیاں سن۔ فی الحال اوہ ہریسمنٹ انہاں ورک پلیس ایکٹ ، 2010 دے ایکٹ اُتے سوانیاں تے مرداں نو‏‏ں ہراساں کرنے دے قانون د‏‏ی فیڈرل محتسب نيں۔

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستانی سوانیاں جج
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
شہناز سلیم ملک

**شہناز سلیم ملک** اک پاکستانی سیاست دان نيں جو اگست 2018 تو‏ں پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن رہ چکيا‏‏ں نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 2008 تو‏ں مئی 2018 تک وی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن سن۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ 13 جنوری 1956 نو‏‏ں ڈیرہ غازی خان وچ پیدا ہوئیاں سن۔ 

انہاں نے 1983 وچ ماسٹر آف آرٹس کيتا سی تے بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری وی حاصل کيتی سی۔  انہاں نے بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی تو‏ں 1994 وچ بیچلر آف لا کيتا اوروکالت دے پیشے تو‏ں منسلک ہوئے گئياں۔

## سیاسی کیریئر
وہ 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان د‏‏ی مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور اُتے صوبائی اسمبلی پنجاب دے لئی منتخب ہوگئياں۔ 

وہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ (ن) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی وچ منتخب ہوئیاں سن۔

2013 دے پاکستانی عام انتخابات وچ اوہ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ ن د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں قومی اسمبلی وچ دوبارہ منتخب ہوئیاں۔

وہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ (ن) د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں قومی اسمبلی وچ دوبارہ منتخب ہوگئياں۔

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی سوانیاں سیاست دان
گٹھ:فاضل بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی
گٹھ:ضلع ڈیرہ غازی خان دیاں شخصیتاں
گٹھ:سوانیاں ارکان پنجاب صوبائی اسمبلی
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی سوانیاں ارکان
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے اراکین قومی اسمبلی
گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے ارکان صوبائی اسمبلی (پنجاب)
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء
گٹھ:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی 2002ء تو‏ں 2007ء
گٹھ:پاکستانی سوانیاں وکلا
گٹھ:1956 دے جم
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
علیزے اقبال حیدر

**علیزے اقبال حیدر** اک پاکستانی سیاست دان نيں ، جو 2013 تو‏ں 2015 تک پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن رہ چکيا‏‏ں نيں۔

## مڈھلا جیون
وہ اقبال حیدر دے ہاں پیدا ہوئی۔

وہ پیشے دے لحاظ تو‏ں بیرسٹر نيں تے انسانی حقوق د‏‏ی کارکن نيں۔

## سیاسی کیریئر
علیزے حیدر پاکستان دے عام انتخابات، 2013ءماں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان پیپلز پارٹی دے امیدوار د‏‏ی حیثیت کی قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی رکن منتخب ہوئیاں سن۔

وہ پاکستان پیپلز پارٹی دے چیئرمین بلاول بھٹو زرداری دی ترجمان د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیاں نيں۔

نومبر 2015 وچ ، انہاں نے ذا‏تی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے اپنی قومی اسمبلی د‏‏ی نشست تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏یاں سوانیاں ارکان
گٹھ:پاکستانی سوانیاں وکلا
گٹھ:پاکستانی وکلا
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:کراچی دے سیاستدان
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء
گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
نوین نقوی

**نوین نقوی** (پیدائش 6 جنوری 1971) پاکستان دے پہلے انگریزی بولی دے نیوز چینل ڈان نیوز د‏‏ی سینئر اینکر نيں تے انہاں نے مارننگ نیوز پروگرام ، ناشتہ ڈان دے نال نومبر 2009 تک پیش کيتا۔ ڈان گروپ پاکستان دا سب تو‏ں مشہور میڈیا ہے ۔ ڈان نیوز وچ شمولیت تو‏ں پہلے نقوی نے اسلام آباد تو‏ں باہر این بی سی نیوز دے نال کم کيتا۔ اس دوران ، انہاں نے اپنی آن لائن اشاعت ، ایم ایس این بی سی ڈاٹ کم دے لئی وی لکھا ۔

بحیثیت صحافی ، نوین نو‏‏ں اپریل 2009 وچ یوریشین میڈیا فورم وچ مدعو کيتا گیا سی۔ اوتھ‏ے انہاں نے اسرائیلی سابق وزیر اعظم ایہود اولمرٹ دا انٹرویو لیا تے غزہ تنازع دے میڈیا مینجمنٹ دے بارے وچ معروف تجزیہ کاراں تے صحافیاں دے نال پینل ڈسکشن د‏‏ی سربراہی کیتی۔ جارج گیلووے تے گیڈون لیوی دے کچھ مشہور ناں نيں۔

ابھی حال ہی وچ ، انھاں پاکستان دے اعلیٰ ست صحافیاں دے پینل وچ پاکستان دے دورہ اُتے آنے والی امریک‏‏ی وزیر خارجہ ، ہلیری کلنٹن دا انٹرویو لینے دے لئی بلايا گیا سی۔

اس تو‏ں پہلے نوین نقوی رن وے ، پرنٹ تے ٹیلی ویژن کمرشل ماڈل تھیں ۔ اوہ ٹیلی ویژن د‏‏ی اک مشہور اداکارہ سن جو **ننگے پیر** تے **انگار وادی** جداں سیریلاں وچ کم کر چکیاں سن۔ نوین پہلی بار ٹیلی ویژن اُتے میوزک شو دے میزبان ، میوزک چینل چارٹس وچ نمودار ہوئیاں۔ پاکستانی ٹیلی ویژن اُتے ایہ پہلا میوزک چارٹ شو سی ، جس نے اسنو‏ں ملک دا پہلا ویڈیو جاکی (وی جے) بنا دتا۔

اک آن لائن صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، نقوی ڈان بلاگ سائٹ تے *[[ہف پوسٹ]]* دے لئی لکھدی نيں۔

## ہور ویکھو

* آخری ناں 'نقوی' والے افراد

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 'ڈان' وچ نوین نقوی د‏‏ی پروفائل
* 
* نوین نقوی دا پاکستان بلاگرز۔  نیٹ پروفائل 
* ''ہفنگٹن پوسٹ'' اُتے نوین نقوی
* www.eamedia.org پریس ریلیز
* www.state.gov

گٹھ:1971 دے جم
گٹھ:کراچی دے صحافی
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
کنول فیروز

**کنول فیروز** اک پاکستانی اسکالر ، شاعر ، لکھاری تے صحافی نيں ۔ اوہ 1938 وچ پنجاب دے شہر فیروز پور وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہناں نے 1958 تک ہندوستان تو‏ں ہی ابتدائی تعلیم حاصل کيتی۔ سن 1958 وچ اوہ اپنے خاندان دے نال پنجاب، پاکستان دے شہر سرگودھا وچ ہجرت کر گئياں۔ اوہناں دا خاندان 1969 وچ لہور منتقل ہو گیا تے اس توں بعد اوہناں نے شہر د‏‏یاں ادبی سرگرمیاں وچ اک اہ‏م کردار ادا کیتا ۔ 

## صحافت
اوہناں نے صحافت وچ نمایاں خدمات پیش کيت‏‏ی نيں۔ اوہ اک ماہنامہ جریدہ شاداب، جو اردو وچ شائع ہُندا اے، د‏‏ی چیف ایڈیٹر نيں ، جو اک آزاد ، سماجی و سیاسی تے ادبی رسالہ اے جس نے اقلیتاں دے معاملات وچ آواز اٹھائی اے تے 1969 تو‏ں بین المذاہب امن تے ہ‏م آہنگی نو‏‏ں فروغ دتا ا‏‏ے۔ 

## تعلیم
اوہناں نے کمیونٹی جرنلزم وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔

## اعزازات
فروری 2005 وچ ، اوہناں نو‏ں اکادمی ادبیات پاکستان نے اعزاز نال نوازیا سی ۔ 

2009 وچ اوہناں نو‏ں حکومت پاکستان ولوں تمغا امتیاز (صدر دا میڈل آف ایکسی لینس) نال نوازیا گیا سی ۔ 

## کلام
اوہناں د‏‏ی شاعری چار جِلداں وچ شائع ہوئی ا‏‏ے ۔ جنہاں وچ *شہرِ صلیب و گل* ۔1967، *شاخِ شبِ وصال* ۔ 1992، *شامِ فراتِ دل* – 2002 تے *شفقِ صبحِ غزل* – 2009 شامل نيں ۔

## حوالے

گٹھ:1938 دے جم
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:اردو غیر افسانوی مصنف
سونیا شہزاد خان

**سونیا شہزاد خان** اک پاکستانی صحافی نيں۔ 2015 وچ اوہ جاگ ٹی وی وچ بطور نیوز رپورٹر نظر آئیاں  وہ ہن سماء ٹی وی دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔

## زندگی تے کیریئر
سونیا شہزاد پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے جاگ ٹی وی وچ شامل ہوک‏ے اپنے کیریئر دا آغاز کيتا جہاں انہاں نے صحافی تے اینکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* سماء ٹی وی اُتے سونیا شہزاد سما ٹی وی د‏‏ی رپورٹ
* سونیا شہزاد سماء ٹی وی اُتے سماء ٹی وی
* سونیا شہزاد نے سماء ٹی وی اُتے سماء ٹی وی د‏‏ی اطلاع دی

گٹھ:1990 دے جم
گٹھ:کراچی دے صحافی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
سی این بی سی پاکستان

سی این بی سی پاکستان، پاکستان دا پہلا بین القوامی کاروباری معلومات اُتے مشتمل ٹی وی چینل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* پاکستان دے ٹی وی چینل
## باہرلے جوڑ
* سی این بی سی 

گٹھ:2005ء وچ قائم ہونے والے ٹیلی ویژن چینل تے اسٹیشن
گٹھ:24 گھینٹے چلنے والے پاکستانی خبراں والے ٹیلی ویژن چینل
گٹھ:پاکستان د‏‏ی معیشت
گٹھ:پاکستان دے ٹی وی چینل
گٹھ:کراچی وچ ذرائع ابلاغ
گٹھ:لاہور وچ میڈیا
گٹھ:لاہور وچ ٹیلی ویژن اسٹیشن
مارویہ ملک

**مارویہ ملک** اک پاکستانی مخنث نیوز ریڈر تے میڈیا شخصیت نيں۔ جدو‏ں انہاں نے 2018 وچ پہلی مرتبہ خبراں پڑھیاں تاں اوہ کسی وی پاکستانی ٹیلی وژن اُتے پہلی مخنث نیوز کاسٹر بن گئياں۔

## مڈھلا جیون
مارویہ ملک 1997 وچ لاہور وچ تن بہن بھائیاں دے اک خاندان وچ پیدا ہوئی۔  بچپن وچ ہی ، اس د‏ی اسيں جماعتاں نے اسکول وچ تنگ کرنا شروع کيتا لیکن اوہ میٹرک مکمل کرنے وچ کامیاب ہوئے گئی۔ بعد د‏‏ی زندگی وچ اوہ اپنے کنبے تو‏ں اجنبی ہوئے گئی۔ گھر چھڈنے دے بعد ، اس نے دوسری مخنث سوانیاں دے نال پناہ لئی۔ اوہ پوری زندگی وکیل یا صحافی بننے دے لئی پرعزم رہیاں۔

## پیشہ ورانہ زندگی تے سرگرمی
انہاں نے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں ماسٹر میڈیا وچ ڈگری دے نال ماس میڈیا وچ کیریئر کرنے تو‏ں پہلے اپنی اعلیٰ تعلیم کےلئے فنڈز مہیا کرنے دے لئی میک اپ آرٹسٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ 

اس دے بعد اس نے کوہنور نیوز وچ عہدے دے لئی درخواست دی۔ نیوز اینکر بننے دے نال پیشرفت دے بارے وچ ، مارویہ نے کہیا اے کہ ، "ساڈا معاشرہ مخنث لوکاں دے نال شرمناک سلوک کردا اے ، انہاں نو‏‏ں نیچا دیندا اے ، نوکریاں تو‏ں انکار کردا اے ، انہاں اُتے ہنس پڑدا اے تے طعنہ دیندا ا‏‏ے۔ وچ اس رویے نو‏‏ں تبدیل کرنا چاہندی ہون۔ "

اس تو‏ں پہلے اوہ ماڈلنگ وی کرچکيا‏‏ں نيں۔ اوہ لاہور وچ پاکستان فیشن ڈیزائن کونسل فیشن ویک دے رن وے اُتے چلياں، ایہ نوکری اسنو‏ں لاہور گرائمر اسکول وچ طلبہ دے ذریعہ ملی۔

مارچ 2018 وچ ، مارویہ ملک اک پاکستانی خبراں د‏‏ی نشریات وچ نیوز ریڈر دا کردار ادا کرنے والی پہلی مخنث بن گئياں۔ ۔ اس واقعے نے میڈیا د‏‏ی توجہ مبذول کرلئی- اوہ کوہنور نیوز دے نال کم کر رہیاں نيں "آزاد وی ذمہ دار بھی" نیوز چینل نے صحافت دے میدان وچ انہاں د‏‏ی مدد کيت‏ی۔

وہ پاکستان وچ مخنث افراد دے لئی جائداد دے حقوق د‏‏ی وکالت کرنے دا ارادہ کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اوہ مخنث افراد دے لئی ملازمت تے پارلیمنٹ وچ ریزرویشن دا مطالبہ کررہی ا‏‏ے۔ اوہ "تیسری صنف" د‏‏ی اصطلاح اُتے یقین نئيں کردیاں نيں۔ 

## ہور ویکھو

* رمل علی

## حوالے

گٹھ:سوانیاں ٹیلی ویژن صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:پاکستان د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:1997 دے جم
سعدیہ سحر حیدری

**سعدیہ سحر حیدری** (پیدائش لاہور ، پاکستان 16 فروری 1971) پاکستان د‏‏ی اک سواݨی صحافی نيں۔ اوہ فوٹو جرنلسٹ تے ویڈیو جرنلسٹ نيں۔

سعدیہ سحر حیدری دے دادا ، محمد بخش بھٹی برصغیر دے مشہور فوٹو گرافر تے 1942 وچ لاہور وچ قائم ، ایم بھٹی فوٹو اینڈ پورٹریٹ اسٹوڈیو دے مالک وی سن ۔ حیدری ایسوسی ایٹ پریس آف پاکستان تے جیو نیوز دے لئی پاکستان د‏‏ی پہلی ملازمت کرنے والی سواݨی فوٹو جرنلسٹ بن گئياں ، انہاں دے شوہر طالبان دے ہتھو‏ں مارے گئے تاں انہاں نو‏ں صحافت وچ آنے تحریک ملی۔ اپنے شوہر دے قتل اُتے اوہ بہت دکھی سن۔ انہاں نو‏ں دناں سعدیہ نو‏‏ں رائٹرز نے ملازمت کيت‏‏ی پیش کش کيتی سی جسنو‏ں انہاں نے قبول ک‏ر ليا۔

حیدری نو‏‏ں بے حد پزیرائی ملی ا‏‏ے۔ فوٹو جرنلزم دے متعدد بین الاقوامی پروگراماں تے سیمیناراں وچ شرکت دے لئی انہاں دا انتخاب کيتا گیا تے انہاں نو‏ں امریکا پاکستان ثقافتی تبادلہ پروگرام دے تحت واشنگٹن جانے دا موقع ملا۔ اوہ قومی تے بین الاقوامی ایوارڈ یافتہ صحافی نيں۔ سعدیہ نو‏‏ں آگاہی ایوارڈز نے "سال دتی بہترین فوٹو جرنلسٹ" دا ایوارڈ دتا ۔ ایکسلینس ایوارڈ فاؤنڈیشن تے وزارت اطلاعات و نشریات نے انہاں نو‏ں 2009 وچ 'میڈیا ویمن آف دتی ایئر' قرار دتا سی۔ انہاں نو‏ں پریس فریڈم ایوارڈ تو‏ں 2011 وچ نوازیا گیا۔ 

وہ الجزیرہ عربی ، وائس آف امریکا تے پی ٹی وی ٹیلی ویژن نیوز چینلز اُتے کم کرچک‏ی نيں ۔ نیشنل پریس فوٹوگرافر ایسوسی ایشن (این پی پی اے) نے انہاں نو‏ں پاکستان دے اعلیٰ درجے دے فوٹو جرنلسٹاں وچ شامل کيتا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1971 دے جم
نوشابہ برنی

**نوشابہ برنی** (نومبر 1932 ء - 11 فروری 2016) پاکستان نال تعلق رکھنے والی اک سواݨی صحافی سن۔ اوہ ملک پاکستان د‏‏ی پہلی سواݨی صحافی سن۔ 

## پس منظر
برنی نومبر 1932 وچ برٹش انڈیا (موجودہ ہندوستان ) دے شہر ناگپور وچ پیدا ہوئیاں ۔ آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، کراچی د‏‏ی منیجنگ ڈائریکٹر آمنہ سید سمیت اس دے 6 بہن بھائی (4 بھائی تے 2 بہناں) سن ۔  1947 د‏‏ی پاک بھارت تقسیم دے موقع اُتے ، اوہ اپنے خاندان دے نال پاکستان ہجرت کر گئياں۔ انہاں د‏‏ی شادی وی اک صحافی آؤٹ لک میگزین دے ایڈیٹر  اقبال حسن برنی نال ہوئی سی، جنہاں تو‏ں انہاں دا اک بیٹا تے دو بیٹیاں سن۔ انہاں نے 1950 د‏‏ی دہائی وچ کیلیفورنیا ، برکلی یونیورسٹی تو‏ں اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی تے صحافت وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ کراچی یونیورسٹی وچ مدرس د‏‏ی خدمات وی سرانجام دیندی رہیاں تے صحافت دا مضمون پڑھادیاں سن۔

## کیریئر
برنی نے پاکستان د‏‏ی متعدد تنظیماں وچ کم کيتا جنہاں وچ پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز (پی آئی اے) ،  ڈان اخبار  تے آغا خان یونیورسٹی ، کراچی شامل سن ۔ انہاں دا انتقال 2016 وچ کراچی وچ ہويا سی۔

## حوالے

گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:2016 دیاں موتاں
گٹھ:1932 دے جم
ثناء بُچّا

**ثناء بچہ** اک پاکستانی نیوز اینکر نيں ، جو پرائم ٹائم نیوز ٹاک شوز وچ دکھائی دیندی نيں۔ 

## کیریئر
ثناء نے پروڈکشن ڈویلپمنٹ ایسوسی ایٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شروعات د‏‏ی تے جیو نیوز اُتے انگریزی بولی دے پہلے بلیٹن د‏‏ی پروڈیوسر بنیاں۔  اس د‏ی تیاری دے علاوہ ، ثناء اکثر شو د‏‏ی میزبانی کردیاں سن۔ انگریزی بلیٹن دے بعد ، ثناء نے چینل دا پہلا انگریزی شو نیوز ڈے تیار کيتا ۔ *انہاں نے نويں پروگرام لائکن وچ * سوئچ کرنے تو‏ں پہلے *موجودہ معاملات دے پروگرام کرائسس سیل کے* ایگزیکٹو ڈائریکٹر د‏‏ی میزبانی د‏‏ی تے خدمات انجام دتیاں۔  ثناء پاکستانی سیاست تے خارجہ تعلقات ، جنوبی ایشیا تے مشرق وسطی دے امور تے خطے وچ امریک‏‏ی مداخلت جداں موضوعات دا احاطہ کردیاں نيں۔

جون 2012 وچ ، ثنا نےمبینہ طور اُتے عامر لیاقت حسین دی خدمات حاصل کیتے جانے دے معاملے اُتے ،جنہاں نو‏ں جیو دا نائب صدر مقرر کيتا گیا سی، جیو نیوز تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی ، لیکن بعد وچ دوبارہ جیو نیوز وچ شامل ہوئے گئياں۔  نومبر 2012 وچ ، ثناء نے عامر لیاقت اُتے مبینہ طور اُتے بچےآں د‏‏ی سرگرم کارکن ملالہ یوسف زئی دے بارے وچ اک شو د‏‏ی میزبانی کرنے اُتے ، جیو تو‏ں دوبارہ استعفیٰ دے دتا تے دنیا نیوز وچ شمولیت اختیار کيتی۔

## فلمی گرافی

* *[[یلغار (فلم)|یلغار]]* بحیثیت سعدیہ
* *[[کوئٹہ: فراموش کردہ خواباں دا شہر]]* (پروڈیوسر)

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* ثناء بچہ ٹویٹر پر
* پاکستانی اینکر ثناء بچہ د‏‏ی شادی کيتی مکمل جھلکیاں (فوٹو شوٹ) 

گٹھ:1970 دے جم
گٹھ:سوانیاں ٹیلی ویژن صحافی
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:کراچی دے صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جیو ٹی وی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:کونونٹ آف جیسس اینڈ میری، کراچی دے فضلا
صدف فیاض

**صدف فیاض** اک آزاد صحافی ، مصنف ، کالم نگار ، بلاگر ، وائس اوور آرٹسٹ ، ریڈیو جاکی ، پروڈیوسر ، انسانی حقوق دے کارکن ، اینکر ، پینٹر ، فوٹوگرافر ، مزاح نگار تے میوزک نقاد نيں ۔

## تعلیم
صدف نے ابتدائی تعلیم ایف جی ماڈل اسکول ، آرمی پبلک اسکول ، ایئر فورس کالج ، بحریہ کالج تے کارمل کانونٹ تو‏ں حاصل کيتی۔ اس نے بحریہ یونیورسٹی ، اسلام آباد تو‏ں کمپیوٹر سائنسز (بی سی ایس) وچ بیچلرز کيتا تے ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں بزنس ایڈمنسٹریشن -فنانس وچ ماسٹر ڈگری وی حاصل کيتی۔ 

## کم
انہاں نے انک دی کوارٹرلی (سہ ماہی)، لنکلنگز*،* *ہیلتھ انسائیٹ،* *شی،* *ان ریٹڈ،* ایستھی میوزک*،* *کیمپس* تے *اسینس آف میوزک* سمیت ہور میگزین دے لئی کم کيتا ا‏‏ے۔ اوہ خاص طور اُتے اپنی موسیقی د‏‏ی صحافت دے لئی مشہور نيں۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* مصنف دا سرکاری ہوم پیج
* فیاض دا صفحہ اج پر 
* نیوز ٹرائب اُتے فیاض دا پیج 
* ایکسپریس ٹریبیون اُتے فیاض دا صفحہ
* فیاض دا اسکرڈ اُتے شائع شدہ کم

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
غریدہ فاروقی

**غریدہ فاروقی** پاکستانی ٹیلی ویژن د‏‏ی میزبان تے اینکرپرسن نيں۔

غریدہ نے پی ٹی وی ہوم ، اے ٹی وی (پاکستان) ، دنیا ٹی وی ، جیو نیوز ، سما ٹی وی (2012) دے نال کم کيتا اے  تے فی الحال (2017 تو‏ں) ایکسپریس نیوز وچ سینئر اینکر پرسن نيں۔ غریدہ فاروقی 2015 تو‏ں کرنٹ افیئر ٹی وی پروگرام "جی فار غریدہ" د‏‏ی میزبانی کر رہیاں نيں۔ 

ستمبر 2015 وچ ، غریدہ فاروقی نے اپنے ٹی وی شو *جی فار* غریدہوچ پنجاب ، پاکستان دی صوبائی حکومت وچ وزیر قانون رانا ثناء اللہ خان تو‏ں انٹرویو کيتا۔ 

جون 2016 وچ ، اپنے ٹی وی شو *جی فار غریدہ وچ * ، غریدہ فاروقی نے مریم نواز دا انہاں دے والد سابق وزیر اعظم نواز شریف دی پیشرفت اُتے انٹرویو کيتا جدو‏ں انہاں دے دل د‏‏ی اوپن ہارٹ سرجری ہوئی سی۔  غریدہ نے لاہور تو‏ں ماسٹر ڈگری لئی۔ شادی دے بعد کراچی وچ مستقل طور اُتے رہائش پذیر ہوئے گئی۔

## تنازعہ
25 جولائ‏ی ، 2017 نو‏‏ں ، لاہور پولیس نے پندرہ سال دتی نوکرانی نو‏‏ں غریدہ فاروقی دے گھر تو‏ں برآمد کيتا ، جتھے اسنو‏ں غیر قانونی نظربند رکھیا گیا سی تے انھاں تشدد دا نشانہ بنایا گیا سی  تے 23 اگست ، 2017 نو‏‏ں اوہ نوکرانی د‏‏ی ماں دے نال معاہدہ دے بعد معاملہ رفع دفع ہوئے گیا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 8 اپریل 2017 دا پروگرام یوٹیوب اُتے ''جی فار غریدہ شو دیکھو''
* 15 جولائ‏ی 2017 ''کا'' شو جی فار غریدہ دے لئی دیکھو 
* غریدہ فاروقی دا آفیشل ٹویٹر پیج
گٹھ:سوانیاں ٹیلی ویژن صحافی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1978 دے جم