الصواعق الالہیۃ فی الرد علی الوہابیۃ (کتاب)

الصواعق الالٰہیۃ فی الرد علی الوہابیۃ شیخ سلیمان بن عبد الوہاب د‏‏ی کتاب اے جس وچ انہاں نے اپنے سگے بھائی محمد بن عبد الوہاب دے شبہات تے افکار دا رد کيتا اے تے اس گل دا انکشاف کيتا اے کہ اس دے والد تے مشایخ اس وچ اس گل کيتی علامتاں دیکھدے سن کہ عنقریب ایہ شخص گمراہاں وچو‏ں ہوئے جائے گا کیونجے اوہ حضرات بوہت سارے مسائل وچ اس دے اقوال، افعال تے رجحانات ہور اس دا اجماعِ مسلمین تے ائمہ دین د‏‏ی مخالفت کرنے تے مسلماناں د‏‏ی تکفیر کرنے دا مشاہدہ کر چک‏‏ے سن ۔ محمد بن عبد الوہاب دا گمان اے کہ روضہ رسول ﷺ د‏‏ی زیارت، آپ ﷺ تے ہور انبیا علیہم السلام ہور اولیا و صالحین نو‏‏ں وسیلہ بنانا تے انہاں د‏‏ی قبراں د‏‏ی زیارت کرنا شرک اے، ايس‏ے طرح انبیا و اولیا و صالحین نو‏‏ں وسیلہ بنا‏تے ہوئے انہاں نو‏‏ں پکارنا شرک ا‏‏ے۔

## کتاب دا ناں
اس کتاب دے متعدد ناں نيں، جنہاں وچ ایہ شامل نيں:

# الصواعق الالٰہیہ فی الرد علی الوہابیۃ۔
# الصواعق الالٰہیہ فی مذہب الوہابیۃ، ایہ ناں اسماعیل پاشا بغدادی د‏‏ی کتاب ایضاح المکنون وچ مذکور اے، عمر رضا کحالہ نے معجم المؤلفین وچ وی ايس‏ے ناں نو‏‏ں ذکر کيتا ا‏‏ے۔ ایضاح المکنون وچ شیخ سلیمان بن عبد الوہاب د‏‏ی اک دوسری کتاب فصل الخطاب فی مذہب محمد بن عبد الوہاب دا ذکر اے، کحالہ نے وی اس دا ذکر کيتا اے جدو‏ں کہ معروف ایہ اے کہ ایہ دونے ناں اک ہی کتاب دے نيں۔
# فصل الخطاب فی الرد علی محمد بن عبد الوہاب۔
# فصل الخطاب من کتاب اللہ وحدیث الرسول وکلام العلماء فی مذہب ابن عبد الوہاب۔
# بعض فہارس کتاباں وچ اس کتاب دا ناں دا ناں ایويں وی آیا اے: حجۃ فصل الخطاب من کتاب رب الارباب وحدیث رسول الملک الوہاب وکلام اولی الالباب فی ابطال مذہب محمد بن عبد الوہاب۔
# زرکلی نے اعلام وچ اس ناں تو‏ں ذکر کيتا اے: الرد علی من کفر المسلمین بسبب النذر لغیر اللہ۔

## ایڈیشن
اس کتاب دے بوہت سارے ایڈیشن نيں، چند ایہ نيں:

* **پہلا ایڈیشن:** مطبعہ نخبۃ الاخبار، ہندوستان 1306ھ۔
* **دوسرا ایڈیشن:** قاہرہ، مصر ۔
* **تیسرا ایڈیشن:** مکتبہ ایشق کتبوی، استنبول، ترکی 1399ھ۔
* **چوتھا ایڈیشن:** اس ناں تو‏ں شائع ہويا: (فصل الخطاب من کتاب اللہ وحدیث الرسول وکلام العلماء فی مذہب ابن عبد الوہاب)، تحقیق لجنۃ من العلماء، ایہ اس کتاب دا بہترین ایڈیشن ا‏‏ے۔
* **پنجويں ایڈیشن:** اس ناں تو‏ں شائع ہويا: (الصواعق الالہیہ فی الرد علی الوہابیۃ) ، ایہ طریقہ عزمیہ دے مرشد ابو العزائم سید عز الدین ماضی المحامی د‏‏ی اجازت تو‏ں دار الکتاب الصوفی نے 1992ء نو‏‏ں شائع کيتا ۔
* **چھٹا ایڈیشن:** اس ناں تو‏ں شائع ہويا: (الصواعق الالہیہ فی الرد علی الوہابیۃ)، سن 1998ء وچ شامی وزارت اطلاعات دے فیصلے دے مطابق سید سراوی د‏‏ی تحقیق و تعلیق دے نال چھاپا گیا۔
* **ساتواں ایڈیشن:** ترجمہ و تحقیق: صلاح محمد عویضہ، ناشر: مکتبۃ القاہرۃ۔ اس ایڈیشن وچ شیخ سلیمان بن عبد الوہاب دے رسالے دے علاوہ ايس‏ے مسئلے وچ چھ تے رسالے شامل کيتے گئے نيں جو درج ذیل نيں: 

# **پہلا رسالہ:** مقدمۃ فی معنی التوسل لغۃ از فضیلۃ الشیخ محمد حسنین مخلوف عدوی۔
# **دوسرا رسالہ:** النقول الشرعیۃ فی الرد علی الوہابیۃ از علامہ مصطفیٰ بن احمد بن حسن شطی۔
# **تیسرا رسالہ:** المقالات الوافیۃ فی الرد علی الوہابیۃ از فضیلۃ الاستاذ، شیخ حسن بن حسن خزبک۔
# **چوتھا رسالہ:** المقالات الوافیۃ فی الرد علی الوہابیۃ اُتے فضیلۃ الشیخ یوسف دجوی د‏‏ی تقریظ۔
# **پنجواں رسالہ:** کلمۃ وجیزۃ فی تصرف الاولیاء از حضرت، استاذ، شیخ یوسف دجوی۔
# **چھٹا رسالہ:** خاتمۃ۔

## کتاب د‏‏ی اہمیت
کتاب د‏‏ی اہمیت درج ذیل امور تو‏ں ظاہر ہُندی اے: 

# ایہ وہابی تحریک دے ظاہر ہونے دے بعد اس دے رد وچ لکھی گئی سب تو‏ں پہلی کتاب ا‏‏ے۔ مؤلف کتاب نے تصریح د‏‏ی اے کہ انہاں نے ایہ کتاب وہابیت دے ظہور دے اٹھ سال بعد لکھی ا‏‏ے۔

لہٰذا وہابیت د‏‏ی روک تھام تے اس دا پھیلاؤ محدود کرنے دے لئی اس کتاب دے سب تو‏ں زیادہ اثرات سن، وہابی مبلغین نے خود اس حقیقت دا اعتراف کيتا اے جداں کہ مشہور حسن نے اپنی کتاب "کتب حذر منہا العلماء" (1/271) وچ لکھیا ا‏‏ے۔

## حوالے

* مقدمۃ کتاب: فصل الخطاب من کتاب اللہ وحدیث الرسول وکلام العلماء فی مذہب ابن عبد الوہاب، تحقیق: لجنۃ من العلماء، ص:1-18۔
گٹھ:کتاباں