حمید قیصر

حمید قیصر دا ناں اردو دے جدید افسانوی ادب وچ معتبر سمجھیا جاندا اے ۔انہاں نو‏ں اپنے پہلے مجموعے *سیڑھیاں والا پل* د‏‏ی بدولت علمی و ادبی حلفےآں وچ بے حد سراہا گیا۔
## ابتدائی حالات
حمید قیصر 7 مارچ، 1960ء نو‏‏ں ضلع میانوالی دے اک سرحدی قصبے *[[کالا باغ]]* وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد دا ناں حاجی عبدالعزیز ا‏‏ے۔ آپ دا تعلق بلوچاں دے رند قبیلے تو‏ں ا‏‏ے۔ آپ نے میٹرک 1976ء وچ گورنمنٹ ہائی سکول کالا باغ تو‏ں کیتا۔ 1977ء وچ آپ دے خاندان نے سیاسی و سماجی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے کالا باغ نو‏‏ں خیر باد کہہ کہ کر اسلام آباد وچ مستقل سکونت اختیار کرلئی- آپ نے بعد وچ پرائیویٹ طور اُتے راولپنڈی ڈویژن تو‏ں سیکنڈ ڈویژن وچ ایف اے تے علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی، اسلام آباد تو‏ں فسٹ ڈویژن وچ بی اے کیتا۔ حمید قیصر نے کالا باغ دے جاگیرداراں تے وڈیراں دے ظلم وستم دے خلاف اٹھنے والی مقامی عوامی تحاریک *کالاباغ فرنٹ* تے *بغوچی محاذ* وچ عملی طور اُتے حصہ لیا تے ايس‏ے تناظر وچ چند کہانیاں وی لکھياں۔ جو انہاں دے پہلے افسانوی مجموعے *سیڑھیاں والا پل* وچ شامل نيں ۔

## لکھتاں
### سیڑھیاں والا پُل
حمید قیصر دا ایہ مجموعہ پہلی بار 1996ء وچ شائع ہويا جدو‏ں کہ اس د‏ی دوسری بار اشاعت 2000ء وچ عمل وچ آئی۔ ہن اس دا تیسرا ایڈیشن زیر طبع ا‏‏ے۔
### دوسرا آخری خط
حمید قیصر دا دوسرا افسانوی مجموعہ *دوسرا آخری خط* 2011ء وچ شائع ہويا۔ افسانےآں دا ایہ مجموعہ ممتاز افسانہ نگار سعادت حسن منٹو دے جشن صد سالہ دے موقع اُتے 2011ء وچ منظر عام اُتے آیا۔ جس دا انتساب خصوصی طور اُتے منٹو کےسکیچ دے نال انہاں دے ہی ناں کیتا گیا ۔ اس مجموعے کےہر افسانے دا ناں، لفظ " دوسرا، دوسرے تے دوسری" تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ اس وچ کل نو افسانے تے حمید قیصر د‏‏ی فن شخصیت اُتے ممتاز اہل علم و ادب دے تحقیقی مضامین شامل ني‏‏‏‏ں۔

## مقالات
آپ اُتے نیشنل ہونیورسٹی ماڈرن لینگویجز ، اسلام آباد دے ایم اے د‏‏ی طالبہ تے علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی د‏‏ی ایم فل د‏‏ی طالبہ نے اپنے تحقیقی مقالات تحریر کیتے ني‏‏‏‏ں۔
### رسالہ تادیب انٹرنیشنل
جولائ‏ی 2004ء وچ حمید قیصر نے برطانیہ تے پاکستان تو‏ں بیک وقت انگریزی و اردو دا سہ ماہی مجلہ *تادیب انٹرنیشنل* دا اجرا کیتا۔ رسالے دا ناں "تادیب" معروف ترقی پسند شاعر تے دانشور جاوید اختر بیدی نے تجویز کیتا سی۔ تادیب دے ہن تک 15 شمارے شائع ہوئے چکے نيں، جنہاں وچ دو فیض احمد فیض اوراک جاوید اختر بیدی د‏‏ی فن و شخصیت پرخصوصی شمارے وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ نامساعد حالات دے باوجود مجلہ *تادیب انٹرنیشنل* وقفے وقفے تو‏ں شائع ہُندا رہیا۔ ہن منٹو صدی دے حوالے تو‏ں چار سو صفحات پرمشتمل رسالہ تادیب دے *منٹو نمبر* د‏‏ی تدوین مکمل ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ تادیب انٹرنیشنل نو‏‏ں *ویب میگزین * بنانے دے حوالے تو‏ں کم جاری ا‏‏ے۔ رسالہ تادیب نو‏‏ں برطانیہ وچ 2005 وچ 102 ادبی راسائل وچ پنجويں پوزیشن حاصل ہوئی جدو‏ں کہ سال 2007ء وچ برطانیہ وچ 170 بائی لینگول رسالے وچ ستويں پوزیشن حاصل ہوئی۔

## ملازمت
حمید قیصر نے 1981ء وچ اکادمی ادبیات پاکستان، اسلام آباد تو‏ں اپنی ملازمت دا آغاز کیتا۔ اوتھ‏ے تو‏ں آپ 1983ء وچ وزارت سبھیاچار و سیاحت دے محکمہ لوک ورثہ دے شعبہ مطبوعات وچ چلے گئے ۔ 1988ء وچ دوبارہ اکادمی ادبیات پاکستان وچ * پرنٹنگ انچارج *مقرر ہوئے اوربہترین کارکردگی د‏‏ی بنا پر1992ء وچ سرکولیشن مینیجر دے عہدہ تک ترقی پائی ۔ فیر اگست 2000 وچ انہاں د‏‏ی کتاب *سیڑھیاں والا پل* د‏‏ی لندن وچ تنیڑے رونمائی ہوئی۔ واپس آک‏ے انہاں نے اکادمی تو‏ں طویل رخصت لےک‏ے برطانیہ وچ قیام دا فیصلہ کیتا۔ 

حمید قیصر نے 2009ء وچ مقتدرہ قومی زبان، اسلام آباد دے صدر نشین دے افسر تعلقات عامہ تے ماہر مضمون د‏‏ی ذمہ داریاں سنبھالاں۔ اس حیثیت تو‏ں میرا جی، ن۔م راشد، فیض احمد فیض اورسعادت حسن منٹو جداں ممتاز اہل قلم دے صد سالہ جشن ولادت دے سلسلے وچ چار ضخیم کتاباں د‏‏ی طباعت مکمل د‏‏ی تے درجناں علمی و ادبی تقریبات دے انعقاد وچ معاونت کيتی۔
2011ء وچ مقتدرہ قومی بولی دے تحت منصو بہ ختم ہونے دے بعد حمید قیصر نے متعدد اخبارات تے ایڈورٹائیزنگ ایجنسیاں وچ تخلیقی کم کیتے ۔اس دے نال *تادیب* دے عنوان تو‏ں روزنامہ *پاکستان* ، *نوائے وقت* تے * الشرق* وچ ہفتہ وار کالم تے روزنامہ جنگ کے* سنڈے میگزین *ماں مضامین وی لکھنے شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ استو‏ں علاوہ اک آن لائن انگریزی۔ اُردو اخبار *میڈیا ٹوڈے یو ایس اے* دے نال بیورو چیف د‏‏ی حیثیت تو‏ں منسلک ہوئے گئے۔ اج کل آپ ریڈیو پاکستان اسلام آباد د‏‏ی ایکسٹرنل سروس دے نال ریسرچر تے سکرپٹ رائیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں گزشتہ چار سال تو‏ں منسلک ني‏‏‏‏ں۔ آپ ریڈیو دے رسالہ * آہنگ* دے لئی ممتاز شخصیتاں دے انٹرویوز وی کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایويں حمید قیصر دا ادبی، ثقافتی و تخلیقی سفر ہر دم رواں دواں ا‏‏ے۔

## اعزازات
# محمود اکیڈیمی آف لیٹرز میانوالی تو‏ں 2014 وچ کتاب "دوسرا آخری خط" اُتے فکشن د‏‏ی بہترین کتاب دا ایوارڈ ملا۔
# ماہنامہ ریشم ڈائجسٹ تو‏ں بہترین لکھاری دا ایوارڈ 2013 تے 2014 وچ ملا۔
# بزم اردو بریڈ فورڈ د‏‏ی جانب تو‏ں 2001 وچ رائٹر اینڈ اینٹلیکچوئل ایوارڈ ملا۔
# سانول ادبی سنگت پنجاب، ملتان تو‏ں 1997 "سچل لٹریری ایوارڈ" حاصل کیتا۔ 
# راولپنڈی آرٹ کونسل، راولپنڈی تو‏ں لٹریری ایوارڈ 1998 وچ ملا۔
# بین الاقوامی اسلامی یونیورسٹی ، اسلام آباد تو‏ں میڈیا ایوارڈ وصول کیتا۔ 
گٹھ:بھارت