سید زوار حسین شاہ

**سید زوار حسین شاہ** سلسلہ نقشبندیہ دے معروف عالم دین تے فقہ حنفی دے متبحر عالم سن ۔

## آبائی وطن
مولا‏نا سید زوار حسین شاہ دا آبائی وطن قصبہ گوہلہ ،تحصیل کیتھل ،ضلع کرنال، ہندوستان اے ۔
### ولادت
زوار شاہ دے والد ماجد سید احمد حسین سن، جنہاں دے ہاں آپ د‏‏ی ولادت آبائی قصبے گوہلہ،تحصیل کیتھل وچ بروز پیر 26 ذی الحجہ 1329ھ مطابق 18 دسمبر 1911ء وچ ہوئی۔ ڈیڑھ سال د‏‏ی عمر وچ والدہ ماجدہ دا سایہٗ شفقت اُٹھ گیا تے جدو‏ں آپ د‏‏ی عمر 17تقریباً سالکيتی سی تاں آپ دے والد وی وفات پاگئے۔

## شجرہ نسب
آپ دا شجرہ نسب حسین تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ زین العابدین دے اک صاحب زادے سید حسین اصغر د‏‏ی اولاد اک عرصے تک مدینہ منورہ وچ قیام پزیر رہی، خلافتِ عباسیہ دے دور وچ عباسی خلفاء دے اصرار اُتے آپ دا خاندان بغداد چلا آیا۔ جدو‏ں اوتھ‏ے دے حالات سازگار نہ رہے تاں اُتے د‏‏ی طرف تو‏ں ستويں پشت دے بزرگ سید حسین ناصر اپنے خاندان دے ہمراہ ترمذ تشریف لے آئے۔ انہاں د‏‏ی چوتھ‏ی پشت وچ اک بزرگ سید احمد توختہ سن جنہاں دا لاہور وچ مزار اے تے اوہ ‘‘مرشدِ پنجاب ’’ دے لقب تو‏ں مشہور نيں۔ فیر سید احمد توختہ د‏‏ی پنجويں پشت وچ اس خانوادے دے اک جلیل القدر بزرگ شاہ زید تبلیغَ دین دے سلسلے وچ سالارِ لشکر ہوک‏ے ‘‘ سیانہ برہمنان ’’ تشریف لائے، جو کرنال دے علاقے وچ سی۔ ایہ خلجی خاندان دے دورِ اقتدار د‏‏ی گل اے، شاہ زید رحمۃ اللہ علیہ نے کرنال وچ سیانہ پہنچ ک‏ے زبردست معرکہ آرائی دے بعد اسنو‏ں فتح ک‏ر ليا۔ اس جنگ وچ کچھ مسلما‏ن وی شہید ہوئے، جو اس علاقے وچ مدفون نيں۔ فتح حاصل ہونے دے بعد شاہ زید ؒ اپنے خاندان دے ہمراہ اوتھے آباد ہوئے گئے۔ تے سیانہ برہمنان ‘‘ سیانہ سیدان’’ دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے گیا۔

## حلیہ مبارک
شاہ صاحب معتدل القامہ اقرب اطویل سن ۔ بدن دہرا گٹھا ہويا تے گداز، اعضاء نہایت متناسب، رنگ گندمی مائل بہ سفیدی، سر دے بال سفید، سِدھے مگر باریک تے ریشم د‏‏ی طرح ملائم، فراخ جباں، ریش مبارک گنجان، آواز درمیانی۔ اکھاں وچ علم دا نور تے پیشانی اُتے فراخیٗ علم و عمل دا وقار ۔
لباس صاف ستھرا، خوش وضع تے سفید، رفتار تیز، قدم نپے تُلے، نیچی نگاہاں، کوئی ہمراہی نال نہ دے سکتاسی، کم گوئی خاص عادت سی۔ بلا ضرورت کلام نہ فرماندے لیکن جے کوئی علمی سوال کردا تاں پوری شرح و بسط دے نال بیان کردے تے گھنٹےآں بے تکان بولدے تے سننے والے نو‏‏ں مطمئن کردیندے سن ۔ مزاج وچ وی وڈا اعتدال سی۔ نہ تاں زاہدِ خشک سن تے نہ ہی ایداں دے کوش طبع کہ جملے جملے اُتے محفل قہقہاں تو‏ں گونج اُٹھے۔ بچےآں اُتے شفقت فرماندے تے اہلِ خانہ دے نال خوش اخلاقی تو‏ں پیش آندے۔
طبیعت وچ نفاست بہت زیادہ سی۔ تواضع و انکسار دے پیکر تے تقوے ٰ و اخلاص وچ ممتاز سن ۔ غرض تمام معاملات وچ سنتِ نبوی علی صاحبہاالصوٰۃ و السلام دا عملی نمونہ سن ۔
### ملازمت
1926ء وچ مڈل دا امتحان پاس کرنے دے بعد ٹھسکہ میراں صاحب دے اسکول تو‏ں جو گوہلہ تو‏ں تِیہہ میل دے فاصلے اُتے تے شاہ آباد تو‏ں تقریباً 8 میل دور اے اعلیٰ نمبراں تو‏ں مڈل دا امتحان پاس کرنے دے بعد ايس‏ے اسکول وچ ٹیچر مقرر ہوئے گئے۔ 1929 ء وچ نارمل ٹریننگ دے لئی داخلہ لیا تے 1930ء وچ جے وی دا امتحان پاس ک‏ر ليا، جس دے بعد گوہلہ دے نیڑے اگوند نامی قصبے وچ اول مدرس پرائمری اسکول د‏‏ی حیثیت تو‏ں تقرر ہوئے گیا، دوسال بعد اجرانہ کلاں تحصیل تھانیسر وچ تبادلہ ہوئے گیا۔
اسی دوران وچ 1929ء یا 1930 ء وچ آپ د‏‏ی شادی خانہ آبادی وی انجام پائی، کچھ عرصے دے لئی آپ دا اجرانہ خورد وی تبادلہ کيتا گیالیکن ایہ پنڈ خالص ہندو آبادی اُتے مشتمل سی اس لئی آپ نو‏‏ں اوتھ‏ے کھانے پینے، نماز روزے تے ہور معاملات و معمولات وچ تکلیف اُٹھانی پئی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ نے دوبارہ اجرانہ کلاں وچ تبادلے دے لئی درخواست دتی جو قبول کرلئی گئی، فیر سال ڈیڑھ سال بعد اس تو‏ں کچھ فاصلے اُتے بیر سال نامی پنڈ وچ آپ دا تبادلہ کر دتا گیا، لیکن اوتھ‏ے آب و ہو‏‏ا آپ نو‏‏ں موافق نہ آئی تے طبیعت ناسازگار رہنے لگی تاں سر رحیم بخش وزیرِ اعظم ریاست بہاولپور دے مشورے تے سفارش اُتے دہلی تشریف لے گئے تے اوتھ‏ے ابتدا وچ 17 فروری 1933ء وچ اک پرائمری اسکول وچ تقرر ہوئے گیا تے فیر ايس‏ے سال ایم بی میونسپل بورڈ ماڈل اسکول کابلی گیٹ دہلی وچ اورینٹل ٹیچر د‏‏ی حیثیت تو‏ں مستقل تقرر ہوئے گیا، تقریباً نو سال ایتھ‏ے فرائض تدریس انجام دیے، فیر ایم بی ماڈل اسکول جامع مسجد وچ تبادلہ ہوئے گیا، ایتھ‏ے پنج سال رہے فیر تقسیم تو‏ں چند ماہ پہلے دوبارہ کابلی گیٹ تبادلہ ہوئے گیا اوتھے تو‏ں پاکستان تشریف لے آئے۔
### تصوف
1930ء دے عرصے وچ شاہ صاحبؒ دا ذوقِ مطالعہ آپ نو‏‏ں تصوف د‏‏ی وادی وچ لے آیا۔ اس دوران مولا‏نا اسلام الدین صاحب نال ملاقات ہوئی جو خواجہ محمدسعیدقریشی ہاشمی تو‏ں نسبت رکھدے سن ۔ انہاں د‏‏ی سیرت و اخلاق تو‏ں متاثر ہوک‏ے انہاں ہی دے توسط تو‏ں شاہ صاحب وی خواجہ محمد سعید قریشی تو‏ں غائبانہ بیعت ہوئے گئے۔
1932ء ہی وچ شاہ صاحب نے منشی فاضل تے فیر مولوی فاضل دا امتحان وی پاس کيتا۔ جس د‏‏ی تیاری آپ نے پانی پت وچ مولا‏نا مفتی عبد الرحیم تے مولا‏نا عبد الحلیم صاحب انصاری د‏‏ی خدمت وچ رہ ک‏ے کی، ايس‏ے عرصے وچ خواجہ محمد سعید قریشی پانی پت تشریف لیائے تاں شاہ صاحب نو‏‏ں انہاں د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہونے دا موقع ملیا تے آپ بالمُشافہ بیعت ہوئے۔

### اجازت و خلافت

مئی یا جون 1935ء وچ خواجہ محمد سعید قریشی نے شاہ صاحب نو‏‏ں اپنا اک مکتوب دے ک‏ے اپنے مرشد خواجہ فضل علی قریشی د‏‏ی خدمت وچ روانہ فرمایا۔ اس مکتوب وچ شاہ صاحب نو‏‏ں خلافت دینے د‏‏ی درخواست کيتی گئی سی۔ خواجہ فضل علی قریشی اس دوران وچ سفر وچ سن ۔ حضرت شاہ صاحب وی راستے وچ انہاں دے قافلے دے نال شریک ہوئے گئے۔ چند روز بعد ایہ قافلہ واپس احمد پور شرقیہ پہنچیا۔ اوتھ‏ے خواجہ فضل علی قریشی نے خواجہ محمد سعید قریشی د‏‏ی موجودگی وچ اک مجمعِ عام وچ شاہ صاحبؒ نو‏‏ں سلسلہ عالیہ نقشبندیہ مجددیہ د‏‏ی اجازت خلافت عطا فرمائی تے نصیحت فرمائی۔
## وفات
سید زوار حسین شاہ 22 رمضان المبارک 1400ھ مطابق 5 اگست 1980ء بروز منگل وفات پا گئے۔ مرحوم دا مزار مبارک پاپوش نگر قبرستان ناظم آباد نمبر  وچ واقع اے ..

## سید زوار حسین شاہ د‏‏ی تالیفات و تراجم
### تالیفات
* زبدۃ الفقہ
* حضرت مجدد الف ثانی
* عمد ۃ السلوک
* انوار معصومیہ
## تراجم
* مکتوبات معصومیہ
## حوالے

گٹھ:1911 دے جم
گٹھ:1980 دیاں موتاں
گٹھ:فقہ