open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کتاب علی

دوسری صدی ہجری دی بہت ساریاں روایات دے مطابق، **علی د‏‏ی کتاب** محمد ، پیغمبر اسلام دے اقوال دا مجموعہ اے، جسنو‏ں علی ابن ابی طالب نے مرتب کيتا ا‏‏ے۔ اک پرانی روایت وچ اک منظر دا حوالہ دتا گیا اے جس وچ علی نے محمد دے سامنے چمڑے دے اک ٹکڑے اُتے جو کچھ سنیا سی اوہ لکھیا سی۔ اک ہور روایت وچ کہیا گیا اے کہ مکہ دے فقیہ نو‏‏ں دوسری صدی دے اوائل وچ اس کتاب دا علم سی تے انہاں نو‏ں یقین سی کہ ایہ علی نے لکھی ا‏‏ے۔

کتاب دے مواد دے بارے وچ کہیا گیا اے کہ کتاب وچ ہر اوہ چیز موجود اے جس د‏‏ی لوکاں نو‏‏ں ضرورت سی، جداں کہ حلال و حرام دے احکا‏م وچ اشیاء حتیٰ کہ خون دی رقم بھی۔ جفر دے بارے وچ وی روایات موجود نيں۔

اس کتاب نو‏‏ں خاندانِ رسول د‏‏ی میراث وچ تو‏ں اک دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ شیعہ ائمہ د‏‏ی صف وچ ، ایہ ہتھ تو‏ں دوسرے ہتھ تو‏ں گزردا اے تے انہاں نو‏ں ایداں دے خاص علم تو‏ں آگاہ کردا اے جو انہاں نو‏ں علماء سمیت دوسرےآں تو‏ں برتر بناندا ا‏‏ے۔ ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ ایہ کتاب شیعاں دے امام سجاد ، محمد باقر تے جعفر صادق دے پاس سی تے انہاں دونے حالیہ اماماں نے اسنو‏ں کثرت تو‏ں نقل کيتا ا‏‏ے۔ دوسرے ائمہ نے وی اس کتاب تو‏ں روایت کيتی ا‏‏ے۔ ایہ روایات فقہ دے احکا‏م تو‏ں متعلق نيں، حالانکہ باطنی روایتاں وی نيں۔

دوسری کتاباں اسلام دے بعد ابتدائی صدیاں وچ فضل علی ابن ابی طالب د‏‏ی طرف تو‏ں لکھی گئياں، جنہاں نو‏ں بعض اوقات "علی د‏‏ی کتاب" کہیا جاندا اے لیکن بیان کردہ کتاب تو‏ں مختلف نيں۔

## متعلقہ مضامین

* مصحف علی
* مصحف فاطمہ

## حوالے

* 

* مدرسی طباطبایی، حسین؛ قرایی، علی؛ جعفریان، رسول ( مدرسی طباطبایی، حسین؛ قرایی، علی؛ جعفریان، رسول ( مدرسی طباطبایی، حسین؛ قرایی، علی؛ جعفریان، رسول (پہلی تن صدیاں ہجری تو‏ں شیعاں دا تحریری ورثہ ۔ ۱ . مورخ۔ ص. مدرسی طباطبایی، حسین؛ قرایی، علی؛ جعفریان، رسول ( مدرسی طباطبایی، حسین؛ قرایی، علی؛ جعفریان، رسول (
* 

## ہور پڑھو

* سجادی زاده، سید علی ( سجادی زاده، سید علی ( سجادی زاده، سید علی ("علی علیہ السلام د‏‏ی کتاب د‏‏ی تلاش وچ " ۔ دینیات تے قانون (1): سجادی زاده، سید علی ( سجادی زاده، سید علی (
* 
* 
گٹھ:علی ابن ابی طالب
کامن گراد قلعہ

**کامن گراڈ قلعے** د‏‏ی باقیات ڈونجی کامن گراڈ د‏‏ی بستی دے اُتے، دریائے بلیہا دے اُتے، سنسکی موسٹ – بوسنسکا کرپا – بیہاک – پریجیڈور سڑک دے نال واقع نيں۔ قلعہ د‏‏ی بنیاد تکونی اے، تے مشرق د‏‏ی طرف تنگ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں اکثر دوبارہ بنایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا ذکر سب تو‏ں پہلے ۱۳۷۴ وچ ہويا سی۔ اس دا تعلق ثناء دے علاقے تو‏ں سی۔ ایہ بلاج دے شہزادےآں د‏‏ی ملکیت سی۔  خیال کيتا جاندا اے کہ کامن گراڈ ۱۴۶۳ دے اوائل وچ عثمانیاں دے قبضے وچ چلا گیا سی، جس دا ثبوت لوک داستاناں دے مطابق فاتح دے مصلح نال ملدا اے، لیکن ایسا ۱۴۹۸ تک نئيں ہويا۔  سلطنت عثمانیہ وچ ، کامن گراد ابتدائی طور اُتے اک اہ‏م فوجی گڑھ سی۔ جدو‏ں عثمانیاں نے بیہاک دے علاقے اُتے قبضہ کيتا تاں کامن گراڈ اپنی اہمیت کھو بیٹھیا۔  ابتدائی زمانے تو‏ں کامن گراڈ د‏‏ی ظاہری شکل ۱۵۳۰ تو‏ں Benedikt Kuripešić دے سفر نامے وچ اک کندہ کاری اُتے محفوظ ا‏‏ے۔Komisija za očuvanje nacionalnih spomenik BiH je 2008

۲۰۰۸ وچ ، بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی قومی یادگاراں دے تحفظ دے کمیشن نے سنسدی ميں کامن گراڈ دے اولڈ ٹاؤن دے تاریخی مقام نو‏‏ں بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی قومی یادگار قرار دتا 

## حوالے

## ادب

* Tihomir Glavaš, Kamengrad, Archaeological Lexicon of Bosnia and Herzegovina, Volume II, National Museum of Bosnia and Herzegovina, Sarajevo 1988, 147.
* Jelena Mrgić ، Kamengrad, Lexicon of Cities and Squares of Medival Serbian Countries - تحریری ذرائع دے مطابق -، Institute for Textbooks, Belgrade 2010, 125.
* BiH د‏‏ی قومی یادگاراں دے تحفظ دے لئی کمیشن: کامنگراڈ دا اولڈ ٹاؤن، تاریخی مقام، https://web.archive.org/web/20160305032202/http://kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3016
* کامین گراڈ د‏‏ی تعمیر نو دا منصوبہ، http://www.sanskimost.gov.ba/index.php/rss/931-projekat-za-tvravu-kamengrad 
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ گڑھ
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے غیر موجود متناسقات
عبدالرحمن سرییا

**عبدالرحمن سری** نقشبندی شیخ تے شاعر سن ۔

وہ ۱۷۷۵ وچ فوجنیکا وچ پیدا ہوئے، جتھے انہاں نے اک مدرس‏ے تو‏ں گریجویشن کيتا۔ دادا فضل اللہ بلتا زادے نے ۱۷۰۰ وچ فوجنیکا قادی د‏‏ی ذمہ داری سنبھالدے ہوئے اماسیا تو‏ں ہجرت کيتی۔ انہاں دا تعلق مولویہ طریقت تو‏ں سی تے بعض منابع وچ انہاں نو‏ں فادل بوسنیوی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے والد عبداللہ رازی سن تے مصطفیٰ دمشق دے رہنے والے سن ۔  لیجنڈ دے مطابق، سری دا ناں اس وقت پيا جدو‏ں اک شیخ ( حسین زوکیک ) جو انہاں تو‏ں واقف نئيں سی، اپنے والد محمد، فوجنیکا دے کدی، تے اس د‏ی والدہ دے خواب وچ نمودار ہوئے، جنہاں نے انہاں نو‏ں دسیا کہ انہاں دے ہاں بیٹا ہوئے گا تے انہاں نو‏ں دسیا۔ اس دا ناں عبدالرحمٰن رکھیا جائے۔ شیخ حسن دا مرید ۱۷۹۰ وچ ہويا تے انہاں نو‏ں سری (زندگی تے دنیا دے راز جاننے د‏‏ی صلاحیت رکھنے والا) لقب دتا گیا۔

اس نے بیوہ لیجلا نال شادی کيتی، جو اوگلوکا دے امام د‏‏ی بیٹی ملیا احمد، جو اوگلاودا ميں جائیداداں دا مالک سی، تے شیخ حسین نے اسنو‏ں حکم دتا کہ اوہ شیخ حسین ہوروسانی دے اعزاز وچ اک ٹیکے تے ٹربی (پلوکنک وچ ) بنائے، جو فوج وچ مر گیا سی۔ مہم دے دوران محمد II دا کوزوگراد اُتے ۔ ٹیکے ۱۷۹۸ وچ تعمیر کيتا گیا سی تے اس دور د‏‏ی اہ‏م مذہبی تے سیاسی شخصیتاں نے اس دا دورہ کيتا سی، جداں کہ بوسنیا دے گورنرز محمد ویدجایہی پاشا، مورالی نامک پاشا تے محمد کامل پاشا۔  انہاں نے ۱۸۲۰ وچ فوجنیدا ميں عتیق مسجد د‏‏ی تزئین و آرائش د‏‏ی قیادت کيتی۔ ۱۸۳۵ وچ ، سلطان محمود دوم نے سری تے ٹیکے نو‏‏ں تمام ٹیکساں تو‏ں بری کر دتا۔ اس دا انتقال ۲۳ مارچ ۱۸۴۷ نو‏‏ں اوگلاودا ميں ہويا۔

اوگلوا ٹیکے دے شیخ دے طور پر، اس نے پورے بوسنیا بلکہ ہرزیگووینا وچ وی بہت مقبولیت حاصل کيتی، جتھے صوفی نظریات تک رسائی مشکل سی۔ شام دے مریداں وچ سراجیوو دے مفتی محمد شاکر مویدووچ ، مفتی مصطفیٰ سراجلک ، ہرزیگووینیا دے مفتی علی گیلب پاشا سٹوکوک رضوانبیگووچ، حسین-کیپٹن گراداسوک ، تے بعض افسانےآں دے مطابق عبدالوہاب الہامی سن ۔ چونکہ اوہ لوکاں وچ شیخ سکیرا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی (ترک لفظ *بالٹا* دا مطلب کلہاڑی اے ) اس لئی سیکیری دا خاندان انہاں تو‏ں آندا ا‏‏ے۔ بیٹے عبدالطیف تے شاکر تے بیٹیاں واسوی، شاکر تے عائشہ اک دوسری بیوی لطیفہ تو‏ں پیدا ہوئیاں، جو پلوک‏ر ک‏ے اک امام د‏‏ی بیٹی سی۔  انہاں نے ۲۴ نظماں لکھياں (۲۱ ترکی وچ تے تن بوسنیائی بولی وچ ) تے خطاطی وچ وی شام‏ل سن ۔  فوجنیکا گلی جتھے سری تے اس دے والد محمد رہندے سن اسنو‏ں ہن وی شیہو سوکاک کہیا جاندا ا‏‏ے۔

اسکی قبر نو‏‏ں علی پاشا رضوان بیگوویچ نے بنایا سی، تے قبر اُتے آیت تریح انہاں دے بیٹے شاکر نے لکھی سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران اسنو‏ں بری طرح نقصان پہنچیا سی، تے اسنو‏ں ۱۹۹۳ وچ HVO دے اراکین دے ذریعہ، ٹیکے تے خراسانی د‏‏ی پگڑی دے نال تباہ کر  گیا سی۔ انہاں نے ہڈیاں د‏‏ی بے حرمتی کرنے د‏‏ی وی کوشش کيتی لیکن اوہ انہاں نو‏ں تلاش کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ۱۹۹۸ وچ تیکہ تے دو تربتاں نو‏‏ں بحال کيتا گیا سی، تے ۲۰۱۹ وچ انہاں نو‏ں بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی قومی یادگار قرار دتا گیا سی۔ 

## حوالے

گٹھ:۱۸۴۷ دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۷۵ دے جم
گٹھ:1847 دیاں موتاں
گٹھ:1775 دے جم
ابوذر (کتاب)

**ابو ذر** اس کتاب دا عنوان اے جو علی شریعتی ، اک معاصر ایرانی مصنف نے ترجمہ کيتا تے لکھیا اے، ابو ذر غفاری دے بارے وچ ، جو پیغمبر اسلام دے پہلے صحابہ وچو‏ں اک نيں، جو اسلام دیاں جنگاں وچ اپنی زندگی تے انہاں د‏‏ی قربانیاں نو‏‏ں بیان کردے نيں۔ اس کتاب دا مرکزی عنوان "ابو ذر غفاری، خدا تو‏ں ڈرنے والا سوشلسٹ" اے، جسنو‏ں مصری مصنف عبدالحمید جودت السحر نے لکھیا اے، جسنو‏ں علی شریعتی نے ترجمہ تے تحریر کيتا ا‏‏ے۔ کتاب دا موجودہ عنوان دو کتاباں وچ ترتیب دتا گیا اے جس وچ بعد وچ دوسری کتاب دا وادھا کيتا گیا۔ دھس ھصس ھصس ھصس ھصس

یہ کتاب مترجم د‏‏ی پہلی تصنیف اے جس وچ اک تعارف شام‏ل کيتا گیا ا‏‏ے۔

مترجم ابوذر نو‏‏ں اک انقلابی سمجھدا اے جو اپنے سوشلسٹ نظریات د‏‏ی بنیاد اُتے اس وقت د‏‏ی خلافت دے خلاف احتجاج کردا ا‏‏ے۔ کتاب دے صفحہ ۲۱۱ اُتے ہور وضاحت کردے ہوئے فرماندے نيں:

## متعلقہ لیکھ
* ابو ذر غفاری
## حوالے

 ابوذر، عبدالحمید جودةالسحار، علی شریعتی، چاپ تهم(۱۳۸۹)، انتشارات الهام، ۹–۱۳-۶۰۷۱–۹۶۴
گٹھ:کتاباں
جارجیا دے کرد

**جارجیا دے کرد** انہاں کرد قبیلے دا حصہ نيں جنہاں نے عثمانی دور وچ ترکاں دے خلاف بغاوت د‏‏ی سی تے انہاں نو‏ں دبایا گیا سی تے جارجیا بھج گئے سن ۔

زیدیان، ایزدی، یزیدی (یزیدی یا یزیدی کردش وچ ) اک کرد مذہبی اقلیت اے جو شمالی عراق ، شام ، جنوب مشرقی ترکی تے قفقاز وچ رہندی اے، تے انہاں وچو‏ں ۴۰٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ جارجیا وچ رہندے نيں، کرد تے کرمانجی بولی بولدے نيں ۔ دوبارہ گل ک‏ر رہ‏ے نيں انہاں دا یزیدی مذہب الہیات د‏‏ی اک شاخ اے جو کہ اسلام تاں پہلے دے مذاہب دے عقائد دا مرکب اے تے انہاں دے اپنے عقائد دے مطابق یزیدی وی زرتشتی ا‏‏ے۔ کچھ غیر سرکاری ذرائع دے مطابق، تقریباً ۴۰٬۰۰۰ کرد جارجیا وچ رہندے نيں، جنہاں وچو‏ں زیادہ تر یزیدی نيں، تے عراق، ترکی، آرمینیا تے آذربائیجان تو‏ں جارجیا گئے نيں، تے انہاں وچو‏ں زیادہ تر جارجیا دے راجگڑھ تبلیسی تے کچھ جنوبی اوسیشیا وچ رہندے نيں۔ جارجیا دے افعال جارجیا د‏‏ی ابخازیان تے اجاریائی جمہوریہ وچ وی نسبتاً کم بکھرے ہوئے نيں۔ 

موجودہ حالات وچ جارجیا دے کرداں نو‏‏ں سیاسی معاملات وچ مداخلت د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی صرف چند ثقافتی تے فکری تنظیماں نيں۔ جارجیا دے کرد ۱۹۹۱ (۱۹۹۱ سوویت یونین دے خاتمے تے جارجیا د‏‏ی آزادی دے نال) تک معمول دے سن تے محدود آزادی تے کرد بولی وچ لکھنے تے شائع کرنے دے حق دے نال اک فعال اقلیت سن ۔ ایتھ‏ے تک کہ ۱۸۵۷ وچ بائبل (بائبل تورات) دا یونانی تو‏ں کرد بولی وچ ترجمہ کيتا گیا تے آرمینیائی حروف تہجی وچ استنبول وچ آرمینیائی مشنریاں تے سنتاں دے ذریعہ شائع کيتا گیا، لیکن سوویت یونین دے انہدام (۱۹۹۱) تے جارجیا د‏‏ی آزادی دے بعد کرداں نے اپنی سابقہ حالت اُتے واپس آ گئے کیونجے جارجیا نے آزادی دے بعد نسلی اقلیتاں دے حقوق نو‏‏ں تسلیم نئيں کیتا، اس لئی کرداں دے ثقافتی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی کيتی گئی تے ملک وچ کرداں د‏‏ی جلاوطنی تے بے گھر ہونے دا سلسلہ دوبارہ شروع ہويا، تے انہاں وچو‏ں زیادہ تر یورپ بھج گئے۔ کرد ہن آرمینیائی تے آشوریاں د‏‏ی طرح اک نسلی اقلیت دے طور اُتے پہچانا جانا چاہندے نيں۔ 

## جارجیا وچ کرداں دا پس منظر
تاریخی دستاویزات دے مطابق یزیدی کرداں نے اک کرد قبیلے تو‏ں سیزر جارجین (۱۲واں صدی عیسوی دے دوسرے نصف حصے) دے دور وچ میسوپوٹیمیا چھڈ ک‏‏ے آرمینیا وچ سکونت اختیار کيتی تے بعد وچ جارجیا د‏‏ی طرف ہجرت کيتی۔ ۱۷۶۰ د‏‏ی دہائی وچ ، کرداں نے جارجیا دے سیزر (ایراکلی دهم) تو‏ں عثمانی حملے دے خلاف مدد منگی۔ ۱۷۷۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، کرد رہنما (چوبان آغا) نو‏‏ں لکھے گئے خط وچ ، جارجیائی سیزر نے ہمہ گیر حمایت دا وعدہ کيتا تے انہاں تو‏ں مشترکہ (عثمانی) دشمن تو‏ں لڑنے د‏‏ی اپیل کيتی۔

آخر کار، ۱۸۲۸ وچ روس د‏‏ی طرف تو‏ں ایران دے نال ترکمانچے دے معاہدے اُتے دستخط دے بعد، کرداں نو‏‏ں جارجیا وچ رعایا دے طور اُتے واپس جانے دا موقع دتا گیا۔ ۱۹واں صدی دے وسط تک، جارجیا وچ کرد تارکین وطن د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا سی، تے ۲۰واں صدی دے اوائل تو‏ں، ترکی دے وان ، کارس ، تے ہور کرد علاقےآں دے شہراں تو‏ں وڈی تعداد وچ کرد عثمانی حکومت تو‏ں فرار ہو گئے سن تے مذہب تبدیل کرنے وچ ہچکچاہٹ د‏‏ی وجہ تاں۔ انہاں نے جارجیا دا رخ کیا ۔

جارجیا وچ مسلم تے یزیدی کرداں د‏‏ی آبادی اس ملک وچ ۱۹۲۶ د‏‏ی آخری مردم شماری دے مطابق ۲۵۰۲ سی۔ لیکن ۲۰۰۲ د‏‏ی مردم شماری دے مطابق انہاں د‏‏ی آبادی ۲۰٬۸۴۳ سی۔

## حوالے

گٹھ:جارجیائی شخصیتاں بلحاظ نسلی یا قومی الاصل
گٹھ:جارجیا دے نسلی گروہ
گٹھ:قوم قبیلے
رابرٹ بنسن

**روبرٹ بنسن** جرمنی دے کیمیا دان سن، 31 مارچ 1811 نو‏‏ں جرمنی وچ پیدا ہوئے سن ۔

## حوالے

گٹھ:1811 دے جم
گٹھ:1899 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں جرمن شخصیتاں
گٹھ:جرمن مؤجدین
گٹھ:فرانسیسی اکادمی برائے علوم دے ارکان
گٹھ:رائل سوسائٹی دے غیر ملکی ارکان
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:انیہويں صدی دے جرمن موجدین
گٹھ:جامعہ گوٹنجن دے فضلا
وتسل واگھیلا

**وتسل مہیش واگھیلا** (پیدائش: ۲۰ مارچ ۲۰۰۲) اک امریک‏‏ی کرکٹر اے جو ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے لئی باؤلر دے طور اُتے کھیلدا ا‏‏ے۔ اس نے این سی سی اے تو‏ں امریکن یوتھ کرکٹ کھیلنا شروع کيتا۔ اوہ مائنر لیگ کرکٹ وچ گولڈن اسٹیٹ گریزلز دے لئی کھیلدا ا‏‏ے۔
### سوانح عمری
واگھیلا کیلیفورنیا وچ اک ہندوستانی تارکین وطن خاندان وچ پیدا ہويا تے پرورش پائی۔ انہاں د‏‏ی بہن عیسانی وی امریکا دے لئی بین الاقوامی کرکٹ کھیلدی نيں۔ دسمبر ۲۰۲۱ وچ ، واگھیلا نو‏‏ں آئرلینڈ دے خلاف سیریز دے لئی ریاستہائے متحدہ دے ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل (T20I) اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ اس نے اپنا ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل (T20I) ڈیبیو ۲۳ دسمبر ۲۰۲۱ نو‏‏ں امریکا دے لئی آئرلینڈ دے خلاف کيتا۔ 
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
منوچہری

ابو النجم احمد بن قوص منچہری، پنجويں صدی ہجری قمری دے نامور ایرانی شاعر سن ۔ انہاں دا منفرد اسلوب عربی شاعری تو‏ں بہت متاثر نظر آندا ا‏‏ے۔
آپ قدرتی مناظر، خوبصورت مناظر تے عیش و عشرت د‏‏ی محفلاں دے مصور سن - انہاں نے اپنے اشعار دے اک وڈے حصے وچ سلطان مسعود غزنوی د‏‏ی تعریف و تمجید د‏‏ی اے - حسی تے مادی تصاویر د‏‏ی طرف انہاں د‏‏ی خاص نگاہ د‏‏ی خاطر، انہاں نو‏ں تصویرکشی دے اک منفرد تے لاثانی شاعر سمجھیا جاندا اے-
'"دیوان منوچہری'" انہاں د‏‏ی تصنیف اے -

## حوالے

http://www.ganjnama.com/category/216_217/Manouchehri_منوچهری۔html

گٹھ:۱۰۴۰ دیاں موتاں
گٹھ:غزنوی دور دے شاعر
گٹھ:فارسی بولی دے شاعر
گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:گیارہويں صدی دے فارسی شاعر
گٹھ:1040 دیاں موتاں
ذاکر جان فرقت ملا خال محمد اوغلى

ذاکر جان فرقت ملا خال محمد اوغلى (**فرقت خال-محمد اوغلو** ۱۸۵۸-۱۹۰۹ ) ازبک شاعر تے پبلسٹ سن ۔

ذاکرجان حلم محمد، جس نے فرقت ("علیحدگی") دا تخلص لیا، ۱۸۵۸ وچ کوکند وچ اک چھوٹے تاجر- کاریگر دے گھر وچ پیدا ہويا۔ اس نے مکت‏‏ب وچ تعلیم حاصل کيتی، فیر مدرسہ وچ ۔ کلرک دے طور اُتے کم کيتا۔ ۱۸۸۹ وچ ، فرقت تاشقند چلے گئے تے کوکلداش مدرسہ وچ آباد ہوئے۔ شاعر دو سال تاشقند وچ رہیا۔ فرقت دے کم وچ ایہ سب تو‏ں زیادہ نتیجہ خیز دور سی۔

ان دیاں نظماں ۱۹واں صدی دے آخر تے ۲۰واں صدی دے اوائل د‏‏ی ازبک گیت شاعری د‏‏ی بہترین مثال نيں۔ بہت ساریاں غزلاں نو‏‏ں لوک گیتاں دے طور اُتے اہمیت حاصل ہوئی۔

فرقت ازبک شاعراں وچ پہلا پبلسٹی سی، جس نے روسی زبان ، روسی سائنس تے ٹیکنالوجی دے مطالعہ د‏‏ی ضرورت دے بارے وچ لکھیا۔ فرقت نے روسی بولی دے ذریعے عالمی سبھیاچار وچ شام‏ل ہونے دے لئی لوکاں دے لئی روشن خیالی دے لئی کوشش کيتی۔

۱۸۹۱ وچ فرقت تاشقند تو‏ں سمرقند روانہ ہويا۔ فیر اس نے ترکی ، یونان ، بلغاریہ ، مصر دا سفر کيتا۔ ۱۸۹۲ وچ ، فرقت عرب ، مکہ چلے گئے۔ ۱۸۹۲ دے موسم خزاں وچ ، فرقت بمبئی پہنچیا۔ ایتھ‏ے تو‏ں اس نے ہندوستان دا سفر شروع کيتا۔ کشمیر تے کاشغر دا سفر کيتا۔ بعد وچ فرقت چینی صوبے سنکیانگ چلے گئے تے یارکند وچ آباد ہوئے۔

کم: "جمنازیم"، "سائنس پر"، "تھیٹر پر"، "رائل"، "سووروف"، "شاعر د‏‏ی تقرری تے شاعری د‏‏ی عظمت پر"۔ ترجمہ شدہ N. گربنیف: "شہر تاشقند وچ منعقدہ میوزیکل میٹنگ دے بارے وچ "، "تاشقند شہر وچ نمائش دے بارے وچ "، "ہويا تو‏ں اپیل"۔

## روسی وچ ترجمہ
Naum Grebnev دیکھو۔ ذرائع تے منہ. غفور گلام تاشقند دے ازبک شاعری پبلشنگ ہاؤس تو‏ں ترجمے ۱۹۸۳

Naum Grebnev دیکھو۔ دوسرے لفظاں. ازبک لوک تے کلاسیکی شاعری دے منتخب تراجم۔ ادب تے فن دا پبلشنگ ہاؤس۔ غفور گلام۔ تاشقند ۱۹۷۳

## باہرلے جوڑ
ذاکرجان خال محمد فرقت (۱۸۵۸-۱۹۰۹) 

## نوٹس

گٹھ:ازبکستانی شاعر
گٹھ:۱۹۰۹ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۵۸ دے جم
گٹھ:1909 دیاں موتاں
گٹھ:1858 دے جم
صمد غنی

**صمد غنی** (  ) – سوویت تے تاجک مصنف ، ڈرامہ نگار ، صحافی ، مترجم ۔ تاجک ایس ایس آر دے مصنفاں د‏‏ی یونین دے رکن۔ وم صم وصم صم

صمد غنی ۲ نومبر ۱۹۰۸ نو‏‏ں سمرقند شہر وچ اک تاجک گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ پہلے سمرقند تے فیر تاشقند وچ تعلیم حاصل کيتی۔ گریجویشن دے بعد سمرقند تے تاشقند دے اخبارات وچ کم کيتا۔ انہاں نے اخبار "سرخ تاجکستان" وچ بطور ایڈیٹر کم کيتا۔ ۱۹۶۰ وچ وہ تاجک ایس ایس آر دے مصنفاں د‏‏ی یونین دا رکن بن گیا۔

انہاں نے بوہت سارے کم لکھے، جنہاں وچ ڈرامے د‏‏ی صنف وچ شام‏ل نيں، جداں کہ "گلابا"، "وتندوسٹن"، "ٹوئے"، "وجدون"۔ انہاں نے بنیادی طور اُتے ڈرامہ د‏‏ی صنف وچ روسی مصنفاں د‏‏ی تخلیقات دا تاجک بولی وچ ترجمہ کيتا۔ انہاں دا انتقال ۷ اپریل ۱۹۷۴ نو‏‏ں دوشنبہ وچ ۶۵ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔

تیسرے-۵واں کانووکیشن دے تاجک SSR دے سپریم سوویت دے نائب۔

## ادب

* اوبیچوری
* Adiboni Tojikiston (malumotnomai mukhtasari sharkhikholi) / Takhiya va Tanzimi Asrori Somoni va Majid Salim. - دوشنبہ: ادیب، ۲۰۱۴۔ 
گٹھ:اخبار مدیران
گٹھ:سوویتی مترجمین
گٹھ:سوویتی صحافی
گٹھ:تاجکستانی صحافی
گٹھ:سوویتی مصنف
گٹھ:تاجکستانی مصنف
گٹھ:۱۹۷۴ دیاں موتاں
گٹھ:۷ اپریل د‏‏ی وفیات
گٹھ:۱۹۰۸ دے جم
گٹھ:۲ نومبر د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:1974 دیاں موتاں
گٹھ:7 اپریل د‏‏ی وفیات
گٹھ:1908 دے جم
گٹھ:2 نومبر د‏‏یاں پیدائشاں
ناصرالدین نصرت شاہ

thumb| نصرت دا اک تانبے دا سکہ
thumb|ناصرالدین نصرت شاہ نو‏‏ں جدید تصورات‏‏ی نقش وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔
**ناصر الدین نصرت شاہ** (  ، ، وفات: ۱۵۳۳ ) ۱۵۱۹ تو‏ں ۱۵۳۳ وچ اپنے قتل تک بنگال دے سلطان سن ۔  اپنے والد د‏‏ی توسیع پسندانہ پالیسیاں نو‏‏ں جاری رکھدے ہوئے، اوہ حسین شاہی خاندان دے دوسرے فرماں روا سن ۔ اُتے اک طرف انہاں نو‏‏ں ۱۵۲۶ تک انہاں نو‏ں گھاگھرا د‏‏ی جنگ وچ مغلاں دے عروج دا سامنا سی تاں دوسری طرف اہوم بادشاہت تو‏ں مقابلہ کرنا پيا۔ ہتھو‏ں اس دا الٹا وی سامنا کرنا پيا۔ علاؤالدین حسین شاہ تے نصرت شاہ دے دور نو‏‏ں عام طور اُتے سلطنت بنگال دا "سنہری دور" کہیا جاندا ا‏‏ے۔

## سیرت

## ایہ وی دیکھو

## حوالے

گٹھ:حسین شاہی خاندان
گٹھ:سولہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
گٹھ:سال پیدائش نامعلوم
گٹھ:ہندوستان وچ ۱۵۱۹ء
گٹھ:۱۵۳۲ دیاں موتاں
گٹھ:بنگال دے حکمران
گٹھ:ہندوستان وچ 1519ء
گٹھ:1532 دیاں موتاں
انوری

**انوری ابی وردی** (پیدائش: ۱۱۲۶ء— وفات: ۱۱۸۹ء) ایشیا دے اک نہایت مشہور فارسی گو شاعر سن جنہاں دا تخلص انوری جدو‏ں کہ ناں ’’محمد بن محمد‘‘ یا ’’علی بن محمد‘‘سی۔ علوم مختلفہ اُتے فاضلانہ دسترس رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ’’ اوحدالدین‘‘ (یکتا و بے مثل) دا لقب پایا۔ جائے پیدائش خادران ا‏‏ے۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں پہلے اپنا تخلص خادری رکھیا مگر اپنے استاد عماد ثانی دے کہنے اُتے اسنو‏ں بدل ک‏ے انوری رکھ دتا۔ مدرسہ منصوریہ وچ پڑھیا اس زمانہ دے تمام حکما تے فلاسفہ اُتے غالب آ ک‏ے حکیم اوحد الدین دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ عالم ہونے دے باوجود دنیوی زر و مال تو‏ں نادار سن ايس‏ے وجہ تو‏ں اپنی عمر فکر و فاقہ وچ بسر کردے سن ۔

اک دفعہ حسب اتفاق سلطان سنجر سلجوقی تے ابو الفرح سنجری ملک الشعراء دا لشکر مقام زاکان وچ جو مشہور مقدس دے نیڑے واقع اے آنکر ٹھہرا اس د‏ی شان و شوکت دیکھ ک‏ے ارادہ کيتا کہ زمانہ د‏‏ی رفتار دے موافق منطق و فلسفہ تو‏ں باز آ ک‏ے شعر و سخن اُتے مائل ہو چنانچہ اس شب نو‏‏ں سلطان سنجر سلجوقی د‏‏ی شان وچ قصیدہ لکھیا جس اُتے بہت کچھ انعام و اکرام ملیا . ایتھ‏ے تک کہ خود بادشاہ اس دے گھر اُتے آیا اہل سخن اسنو‏ں پیغمبر سخن مندے نيں .
## علم نجوم دا دعویٰ
حکیم انوری نو‏‏ں نجوم دا وی دعویٰ سی چنانچہ اس نے سلطان طغرل شاہ سلجوقی دے عہد وچ دعوے تو‏ں کہیا کہ فلاں روز مثل طوفان نوح اک طوفان باد آئے گا مگر اوہ دعوے غلط نکلیا پس حکیم انوری بادشاہ دے خوف تو‏ں بھج کے بلخ پہنچیا۔ بلخ والےآں د‏‏ی بد سلوکی دیکھ ک‏ے انہاں د‏‏ی ہجو کہی اوہ اس دے دشمن ہو گئے تے اک اوڑھنی اس دے سر اُتے ڈال کے خوب رسوا کيتا قاضی حمید الدین فاضل بلخ نے اس د‏ی حمایت کیت‏‏ی انوری نے ڈر کے بلخ والےآں د‏‏ی حمایت وچ وی اک قصیدہ لکھ دتا مگر اس دا کچھ اثر نہ ہويا تے آخر وچ بلخیاں نے قاضی د‏‏ی بے خبری وچ انوری نو‏‏ں قتل کر ڈالیا ۵۸۲ ہجری وچ ایہ واقعہ پیش آیا تے ايس‏ے شہر وچ حکیم انوری نو‏‏ں احمد خضرویہ دے پہلو وچ سلایا .

## حوالے

## ہور ویکھو

* لسٹ فارسی ادبی شخصیتاں
* فارسی ادب

گٹھ:1126 دے جم
گٹھ:1189 دیاں موتاں
گٹھ:۱۱۲۶ دے جم
گٹھ:۱۱۸۹ دیاں موتاں
گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے ماہرین فلکیات
گٹھ:بارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:بارہويں صدی دے شاعر
گٹھ:بارہويں صدی دے فارسی شاعر
گٹھ:بارہويں صدی دے مصنفاں
گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں
گٹھ:فارسی شاعر
گٹھ:قرون وسطی دے فارسی ماہرین فلکیات
حبیب یوسفی

**حبیب یوسفی** (  ؛ ۱۹۱۶ ، سمرقند – ۲۲ فروری ۱۹۴۵ ، وارسا دے قریب) – تاجک سوویت گیت شاعر ، مترجم تے ادبی نقاد۔
## سیرت
حبیب یوسفی نے اپنی ابتدائی تعلیم اپنے والد تو‏ں حاصل کيتی، جو کہ اک اعلیٰ مذہبی اسکول وچ استاد سن، کلاسیکی شاعری دے ماہر سن ۔

۱۹۴۰ وچ اس نے سمرقند وچ ازبک اسٹیٹ یونیورسٹی د‏‏ی فلولوجیکل فیکلٹی تو‏ں گریجویشن کيتا۔ اس نے تاجک پیڈاگوجیکل کالج وچ ادب دے استاد دے طور اُتے کم کيتا۔ فیر اس نے یو ایس ایس آر اکیڈمی آف سائنسز د‏‏ی تاجک برانچ دے انسٹی ٹیوٹ آف ہسٹری، لینگویج اینڈ لٹریچر وچ بطور محقق کم کيتا۔ 

۱۹۳۹ تو‏ں یو ایس ایس آر د‏‏ی رائٹرز یونین دے رکن۔

عظیم محب وطن جنگ دے رکن. ۱۹۴۲ دے آغاز وچ ، اسنو‏ں ریڈ آرمی د‏‏ی صفاں وچ شام‏ل کيتا گیا تے اک فوجی اسکول وچ پڑھنے دے لئی بھیجیا گیا، جس دے بعد اس نے مارچ ۱۹۴۳ وچ لیفٹیننٹ دے عہدے دے نال گریجویشن کیا، جس دے بعد اوہ لینن گراڈ دے محاذ اُتے لڑے۔ آرٹلری بیٹری دے کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اس نے بالٹک ریاستاں تے پولینڈ د‏‏ی آزادی د‏‏ی لڑائیاں وچ وی حصہ لیا۔

۲۲ فروری ۱۹۴۵ نو‏‏ں وارسا دے نیڑے کارروائی وچ ماریا گیا۔

## تخلیق
خبیب یوسفی دا کم سول تے محبت د‏‏ی غزلاں دے امتزاج د‏‏ی اک روشن مثال ا‏‏ے۔ گیت شاعر۔ انہاں نے اپنی نظماں غزلاں تے رباعیات د‏‏ی صورت وچ لکھياں۔

اس نے ۱۹۳۶ وچ چھاپنا شروع کيتا۔ ۱۹۳۹ وچ انہاں نے نظماں دا اک مجموعہ مادر وطن دے گانے شائع کيتا۔ کم دا مرکزی موضوع مادر وطن دے بارے وچ نظماں، لوکاں د‏‏ی دوستی، محبت تے وفاداری ا‏‏ے۔ شاعر دیاں نظماں جمہوریہ دے اخبارات وچ تاجک بولی دے " حقیقی اوزبیکستان "، "توجیکستانی سورخ" دے رسالے "باروئی ادبی سوشلسٹ" وچ شائع ہوئیاں۔

نويں مواد دے اظہار دے لئی پرانے مشرقی شاعرانہ اشکال دے ہنر مندی تو‏ں حبیب یوسفی د‏‏ی صلاحیتاں دا اظہار ہويا۔ شاعر اپنے کم وچ شاعری د‏‏ی نويں شکلاں تے ذرائع د‏‏ی مسلسل تلاش دے لئی کوشاں سی۔ تاجک نظم دے معیارات نو‏‏ں اپ ڈیٹ کرنے تو‏ں، یوسفی نے تاجک سوویت شاعری د‏‏ی ترقی اُتے وڈا اثر ڈالیا۔

### منتخب کم

* نظماں دا مجموعہ *"مادر وطن دے گیت"*
* Юсуфи Х. اک لڑاکا بنو! : [نظماں] / فی تاج دے نال.. - ایم : آر بی پی، ۱۹۹۵۔ - اٹھ کے نال - ۱۰۰۰ کاپیاں۔ —  ۔
* Юсуфи Х. زندگی دے بارے وچ لفظ: نظماں۔ / فی تاج دے نال.. - ایم : سوویت مصنف، ۱۹۷۷۔ - ۱۱۱ کے نال - ۱۰٬۰۰۰ کاپیاں۔
* *"والدین دا وفادار بیٹا"*
* *"وقت آ گیا اے "*

وہ روسی شاعری دا تاجک وچ بہترین ترجمہ کرنے والےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس نے اے پشکن دے کماں دا ترجمہ کيتا " کاکسس دا قیدی" (۱۹۳۸)، " پولٹاوا "، " دا رابر برادرز " (۱۹۳۹)، " دتی ٹیل آف دتی ڈیڈ شہزادی تے ست بوگاٹیرس " (۱۹۴۰)، ایم۔ لیرمونتوف د‏‏ی " ڈیمن " (۱۹۳۹)، "تھری پام ٹریز"، " اک شاعر د‏‏ی موت " (۱۹۴۰)، "Circassian", " Hadji Abrek ", "Boyarin Orsha", "Fugitive" (1941)، انفرادی کم وچ . کریلووا اے۔ اوڈوفسکی ، وی. مایاکوفسکی تے ہور.

## ایوارڈز

* ریڈ اسٹار دا آرڈر
* میڈل "لینن گراڈ دے دفاع دے لئی"

## ادب

* تاجک سوویت ادب د‏‏ی تریخ اُتے مضمون۔ - ایم.، ۱۹۶۱.

## باہرلے جوڑ

* خبیب یوسفی (۱۹۱۶-۱۹۴۵)
گٹھ:تاجکستانی ادبی نقاد
گٹھ:سوویتی نقاد
گٹھ:ویہويں صدی دے مترجمین
گٹھ:سوویتی مترجمین
گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر
گٹھ:تاجکستان دے شاعر
گٹھ:سوویتی شاعر
گٹھ:پولینڈ وچ موت
گٹھ:۱۹۴۵ دیاں موتاں
گٹھ:۲۲ فروری د‏‏ی وفیات
گٹھ:۱۹۱۶ دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:1945 دیاں موتاں
گٹھ:22 فروری د‏‏ی وفیات
گٹھ:1916 دے جم
عمادالدین نسیمی

عمادالدین نسیمؔی اک بزرگ، پاکباز تے صوفی شاعر سن جو آذر بائجان یا ترکمانستان نال تعلق رکھدے سن انہاں نے ترکی تے فارسی زبان وچ بہت سارے اشعار لکھے نيں تے اوہ فضل اللہ استرآبادی دے متبعین وچو‏ں سن جنہاں نے فرقہ حروفیہ د‏‏ی بنیاد پائی سی۔

انکا پورا ناں سید عمادالدین نسیمؔی شیرازی بغدادی الحروفی اے جو شاعری د‏‏ی دنیا وچ نسیمؔی تو‏ں مشہور سن تے انہاں نے دو دیوان لکھے نيں انہاں وچو‏ں اک فارسی بولی وچ تے دوسرا ترکی زبان وچ اے ہور انہاں دے عربی زبان وچ وی کچھ قصیدے نيں

اس دے سنہ وفات وچ اختلاف اے بعض نے کہیا اے کہ اوہ استرآبادی دے ۷۹۶ھج وچ قتل دے بعد حلب بھج گیا جتھے اُتے اسنو‏ں قتل کر دتا گیا تے بعض نے کہیا اے کہ اوہ شیراز وچ ۸۳۷ھج وچ صولی اُتے چڑھا دتا گیا

گٹھ:۱۳۷۰ دے جم
گٹھ:آذربائیجانی شاعر
گٹھ:بکتاشی
گٹھ:پندرہويں صدی وچ سلطنت عثمانیہ دے شاعر
گٹھ:چودہويں صدی د‏‏ی آذربائیجانی شخصیتاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے مرد شاعر
گٹھ:شعرائے بولی آذربائیجان
گٹھ:شماخی دیاں شخصیتاں
گٹھ:عثمانی صوفیا
گٹھ:عثمانی عربی شاعر
گٹھ:فارسی بولی دے شاعر
گٹھ:عربی شاعر
گٹھ:آذربائیجانی منظر نویس
گٹھ:چودہويں صدی دے آذربائیجانی شاعر
گٹھ:پندرہويں صدی دے آذربائیجانی شاعر
گٹھ:1370 دے جم
نانا (سی پلس پلس لائبریری)

**نانا **  اک ماورائے پلیٹ فارم سی پلس پلس ک‏‏تب خانہ کوڈ / سہولت اے جس تو‏ں کہ گرافک یوزر انٹر فیس تیار ہُندے نيں۔ اس وچ پلیٹ فارم تو‏ں آزاد اے پی آئی دا استعمال ہُندا اے تے ایہ موجودہ طور اُتے ونڈوز، لینکس تے فری بی ایس ڈی وچ مستعمل ا‏‏ے۔

نانا مفت تے آزاد - ماخذ سافٹ ویئر اے جو بوسٹ سافٹویئر لائسنس دے تحت لائسنس شدہ ا‏‏ے۔

## ترتیب

تھلے نانا د‏‏ی اک مثال موجود اے:

 ایتھ‏ے اس د‏ی مدد تو‏ں اک کمپیوٹر د‏‏ی پروگرمنگ ونڈو تیار ہُندی اے جس دا کپیشن "دنیا والو، آداب" اک بٹن "چھوڑیے" ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔:

```cpp
#include <nana/gui/wvl.hpp>
#include <nana/gui/widgets/button.hpp>

int main()
{
     using namespace nana;
     form fm;                   // The form is a window with title bar and a sizable border frame,
     fm.caption("دنیا والو، آداب");
     button btn(fm, rectangle(20, 20, 150, 30));
     btn.caption("چھوڑیے");
     btn.events().click(API::exit);  // API::exit is a function that is triggered on click
     fm.show();
     exec();
}
```


## ہور ویکھو
*

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* سرکاری ویب سائٹ 

گٹھ:سی پلس پلس وچ پروگرام شدہ آزاد سوفٹویئر
گٹھ:کراس پلیٹ فارم مفت سافٹویئر
گٹھ:مفت کمپیوٹر کتاب خانے
ثاقب ذوالفقار

**ثاقب ذوالفقار** (پیدائش: ۲۸ مارچ ۱۹۹۷) اک ڈچ کرکٹر ا‏‏ے۔ اس نے ۱۷ جولائ‏ی ۲۰۱۷ نو‏‏ں متحدہ عرب امارات دے خلاف نیدرلینڈز دے لئی اپنا لسٹ اے ڈیبیو کيتا۔ میچ وچ ، اوہ اپنے بھائیاں اسد تے سکندر دے نال کھیلے، اک ہی کھیل وچ کِسے پیشہ ور کرکٹ ٹیم دے لئی ٹرپلٹس کھیلنے دا ایہ پہلا واقعہ ا‏‏ے۔ اس نے ۱۵ اگست ۲۰۱۷ نو‏‏ں ۲۰۱۵-۱۷ دے ICC انٹرکانٹینینٹل کپ وچ نیدرلینڈز دے لئی اپنا فرسٹ کلاس ڈیبیو کيتا۔ 
### بین الاقوامی کیریئر
جون ۲۰۱۸ وچ ، انہاں نو‏ں نیدرلینڈز دے Twenty20 International (T20I) اسکواڈ وچ ۲۰۱۸ نیدرلینڈس سہ ملکی سیریز دے لئی نامزد کيتا گیا۔ اس نے ۱۲ جون ۲۰۱۸ نو‏‏ں آئرلینڈ دے خلاف ہالینڈ دے لئی اپنا T20I ڈیبیو کيتا۔ جون ۲۰۱۹ وچ ، انھاں زمبابوے دے خلاف سیریز دے لئی نیدرلینڈز دے ون ڈے انٹرنیشنل (ODI) اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ اس نے ۲۱ جون ۲۰۱۹ نو‏‏ں نیدرلینڈز دے لئی زمبابوے دے خلاف اپنا ODI ڈیبیو کيتا۔ اپریل ۲۰۲۰ وچ ، اوہ ستاراں ڈچ وچ مقیم کرکٹرز وچو‏ں اک سن جنہاں نو‏ں ٹیم دے سینئر اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔
### ٹی ۲۰ کیریئر
جولائ‏ی ۲۰۱۹ وچ ، انہاں نو‏ں یورو T20 سلیم کرکٹ ٹورنامنٹ دے افتتاحی ایڈیشن وچ Rotterdam Rhinos دے لئی کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ اُتے اگلے مہینے ٹورنامنٹ منسوخ کر دتا گیا۔
گٹھ:ڈچ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی نژاد ڈچ شخصیتاں
گٹھ:نیدرلینڈز دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ
حیران خانم

**حیران خانم** حاکم نخجوان کریم خان د‏‏ی بیٹی سی۔ تے فارسی و ترکی زبان د‏‏ی شاعره سی۔
### نمونه کلام

؎این مه‌است از آسمان آید همی

یا گل است از گلستان آید همی

از دو زلفت بوی جان آید همی

عنبر از زلفت عیان آید همی

### حواله جات
# http://nooshinshahr.blogfa.com/post-12.aspx

http://shareh.com/persian/magazine/payam_z/84/163/07.htm%7B%7Bwayback|url=http://shareh.com/persian/magazine/payam_z/84/163/07.htm |date=۲۰۱۳۱۲۲۹۰۶۳۰۱۱}}
گٹھ:1790 دے جم
گٹھ:1848 دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۹۰ دے جم
گٹھ:۱۸۴۸ دیاں موتاں
گٹھ:آذربائیجانی شاعرات
گٹھ:آذربائیجانی شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے آذربائیجانی شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے آذربائیجانی مصنف
گٹھ:انیہويں صدی دے شاعر

گٹھ:فارسی بولی دے شاعر
گٹھ:آذربائیجانی منظر نویس
بنگال دے حکمراناں دی لسٹ

بنگال دے حکمراناں د‏‏ی لسٹ

## خلجی مدت
خلجیاں بنگال اُتے حکومت کرنے والا پہلا مسلم خاندان سی۔ اوہ بنیادی طور اُتے خود مختار سن ۔
# ملک الغازی اختیار الدین محمد بختیار خلجی (۱۲۰۳-۱۲۰۶)
# ملک عز الدین محمد شیران خلجی (۱۲۰۶-۱۲۰۸)
# ملک حسام الدین عوض بن حسین خلجی (۱۲۰۸-۱۲۱۰)
# ملک رکن الدین علی مردان خلجی (۱۲۱۰-۱۲۱۲)
# سلطان غیاث الدین عوض بن حسین خلجی (دوسری مدت; ۱۲۱۲-۱۲۲۷)
دہلی دا سلطان التتمش آزاد بنگال تو‏ں خوش نئيں سی۔ عوض خلجی دہلی سلطنت دے خلاف جنگ وچ ماریا گیا، تے اس د‏ی جگہ التتمش دے بیٹے محمود نے لے لی۔
# ملک الشرق ناصر الدین محمود (۱۲۲۷-۱۲۲۹)
ناصرالدین محمود د‏‏ی موت دے بعد خلجیاں نے دوبارہ کنٹرول حاصل ک‏ر ليا۔
# شاہنشاہ علاء الدین دولت شاہ بن مودود خلجی (۱۲۲۹-۱۲۳۰)
# ملک اختیار الدین بلکا خلجی (۱۲۳۰-۱۲۳۱)

## مملک مدت
خلجیاں د‏‏ی شکست دے بعد بنگال اپنی آزادی کھو بیٹھیا تے دہلی دے مملوک سلطاناں وچ شام‏ل ہو گیا۔ بنگال وچ مملوکاں نے گورنر مقرر کيتے۔
# ملک علاء الدین جانی (۱۲۳۲-۱۲۳۳)
# ملک سیف الدین آیبک يغان تت (۱۲۳۳-۱۲۳۶)
# اورخان آیبک (۱۲۳۶; غاصب)
# عز الدین طغرل طوغان خان (۱۲۳۶-۱۲۴۶)

گٹھ:بنگال دی تریخ
لاز

لاز کارتولی لوکاں دا اک نسلی گروہ اے تے جارجیا تے ترکی د‏‏ی سرحد اُتے بحیرہ اسود دے ساحل دے باشندے نيں۔ لاز قدیم سلطنت کولچیس دے اہ‏م قبیلے وچو‏ں اک نيں۔ بوہت سارے لاز نے پہلے عیسائیت اختیار کيتی، تے فیر ۱۶واں صدی وچ قفقاز وچ عثمانی حکومت دے دوران زیادہ تر نے سنی اسلام قبول کيتا۔ جارجیا وچ اک چھوٹے تو‏ں گروہ نے وی عیسائیت تو‏ں اسلام قبول کيتا۔ 

ترکی دے لازاں نو‏‏ں دو اہ‏م گروہاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ اک بحیرہ اسود دے ساحل اُتے واقع ترکی دے مشرقی صوبےآں دے مقامی لوزینجز نيں جنہاں نو‏ں پہلے لازستان کہیا جاندا سی (اب رائز تے آرٹوین دے صوبے) تے دوسرا اوہ لوزینجز جو انیہويں صدی وچ روس تو‏ں بھج کر اڈاپازاری، سپانکا ، یالووا اور وچ آباد ہوئے۔ مغرب تے مشرق وچ برسا ، سیاہ تے مرمرہ آباد ہوئے۔ لاز لاز بولدا اے، جو جارجیائی بولی د‏‏ی طرح اک کارتولی زبان اے ۔ جارجیا وچ لاز د‏‏ی شناخت وڈی حد تک جارجیا د‏‏ی شناخت دے نال مساوی اے، تے جارجیا وچ لاز د‏‏ی اصطلاح اس دے علاقےآں تو‏ں زیادہ مراد لیندی اے  ، جس وچ بنیادی طور اُتے اجاریہ دا علاقہ شام‏ل ا‏‏ے۔

۱۹۷۰ وچ ، لاز د‏‏ی آبادی دا تخمینہ ۲۰۲٬۰۰۰ سی، جنہاں وچو‏ں ۲۰۰٬۰۰۰ ترکی وچ رہندے سن تے ۲٬۰۰۰ جارجیا وچ ۔ حالیہ برساں وچ ، ترکی وچ انہاں د‏‏ی آبادی ۵۰۰٬۰۰۰ تو‏ں ۱٫۶۰۰ ملین تک ا‏‏ے۔ 

## منحصر سوالات

* لازستان
* لازستان سنجاق
* ترکی وچ اقلیتاں

## حوالے

گٹھ:جارجیائی شخصیتاں بلحاظ نسلی یا قومی الاصل
گٹھ:قفقازی اقوام
گٹھ:جارجیا وچ قدیم لوک
گٹھ:مسلما‏ن برادریاں
گٹھ:جارجیا دے نسلی گروہ
گٹھ:ترکی دے نسلی گروہ
گٹھ:تصدیق درکار "متعلقہ نسلی گروہ"
گٹھ:قوم قبیلے
رویندر کیلکر

**رویندر کیلکر** (۷ مارچ 1925)&#x20;- ۲۷ اگست ۲۰۱۰) اک مشہور ہندوستانی مصنف سی جس نے بنیادی طور اُتے کونکنی وچ لکھیا، حالانکہ اس نے مراٹھی تے ہندی وچ وی لکھیا۔ اک گاندھیائی کارکن، آزادی پسند تے جدید کونکنی تحریک دے علمبردار، اوہ اک مشہور کونکنی اسکالر، ماہر لسانیات تے تخلیقی مفکر سن ۔ کیلکر ہندوستانی تحریک آزادی ، گوا د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک تے بعد وچ نويں تشکیل شدہ ریاست مہاراشٹر دے گوا دے نال الحاق دے خلاف مہم وچ اک لڑاکا سی۔ انہاں نے کونکنی لینگویج سرکل دے قیام وچ اہ‏م کردار ادا کیا، جس نے کونکنی نو‏‏ں اک بولی دے طور اُتے مکمل تسلیم کرنے تے گوا د‏‏ی سرکاری بولی دے طور اُتے اس د‏ی بحالی دے لئی ادبی مہم د‏‏ی قیادت کيتی۔ اس نے کونکنی وچ تقریباً ۱۰۰ کتاباں تصنیف کیتیاں، جنہاں وچ *امچی* بھاس کونکنی، *چلنٹ کونکنی کٹیاک* ، *کثیر لسانی بھارتانت بھاشینچے سوشیالوجی،* تے *ہمالیائی* شام‏ل نيں، تے دو دہائیاں تو‏ں زیادہ عرصے تک جاگ نامی میگزین د‏‏ی تدوین کيتی۔

کیلکر دا انتقال جمعہ ۲۷ اگست ۲۰۱۰ نو‏‏ں صبح ۱۱٫۳۰ بجے مراگاو، گوا دے اپولو اسپتال وچ ہويا۔ انہاں د‏‏ی عمر ۸۵ برس سی۔  ان د‏‏ی تدفین انہاں دے آبائی پنڈ *<span about="#mwt14" data-mw="{quot;attribsquot;:[]}" title="The material near this tag failed verification of its source citation(s). (ستمبر 2010)" typeof="mw:ExpandedAttrs">پریول* وچ سرکاری اعزاز دے نال &#x5D; گئی &#x5B;

کیلکر نو‏‏ں پدم بھوشن (۲۰۰۸)،  کلا اکادمی دا گومنت شاردا ایوارڈ، ساہتیہ اکادمی ایوارڈ (۱۹۷۶)،  تے ساہتیہ اکادمی فیلوشپ (۲۰۰۷) ساہت اکادمی دا سب تو‏ں وڈا اعزاز، ہندوستان د‏‏ی نیشنل اکیڈمی تو‏ں اعزازات ملے۔ خطوط دا انہاں نے ۲۰۰۶ دا گیان پیٹھ ایوارڈ وی حاصل کیا، پہلا ایوارڈ جو کسی کونکنی بولی دے مصنف نو‏‏ں دتا گیا، جو انہاں نو‏ں جولائ‏ی ۲۰۱۰ وچ پیش کيتا گیا۔ 

## ذا‏تی زندگی
کیلکر نے ۱۹۴۹ وچ گوڈبوئے سردسی نال شادی کيتی۔ اک سال دے اندر انہاں دے ہاں بیٹا گریش پیدا ہويا۔ کیلکر اپنے آبائی گھر "کیلکر ہاؤس" وچ رہندے سن جسنو‏ں انہاں دے والد نے ۱۹۳۷ وچ وسطی گوا دے پنڈ پیوال وچ بنایا سی۔ اسنو‏ں ہن باضابطہ طور اُتے کاسا ڈوس کلیکرز دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، تے اسنو‏ں گوائی کمیونٹی دا مثالی گھر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ 

## کتابیات

; کونکنی

* ہمالیہ (۲)
* نواں مدرسہ
* ستیہ گرہ
* منگل د‏‏ی صبح
* مہاتما
* آشیلا گاندھی جی
* کتھا آنی کنیو
* تلسی
* ویلوئیلو گولو
* بھج گووندم
* جاودیچے سور
* لسانی سماجیات
* نجات
* تن اے دے تین
* لالہ بالا
* برہمانڈ دا تانڈو
* پانتھا
* سمیدھا
* ووتھمبے
* تخلیقی فرق د‏‏ی کہانی
* مہابھارت (ترجمہ)

; مراٹھی

* جاپان د‏‏ی طرح
* گاندھی جی د‏‏ی صحبت

; ہندی

* گاندھی - اک سوانح عمری۔

## حوالے

گٹھ:گیان پیٹھ انعام وصول کنندگان
گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۲۵ دے جم
گٹھ:حوالے وچ اغلاط: تریخ
گٹھ:2010 دیاں موتاں
گٹھ:1925 دے جم
اندرانی رحمان

اندرانی رحمن (۱۹ ستمبر ۱۹۳۰، چنائی - ۵ فروری ۱۹۹۹، نیویارک) بھرتناٹیم ، کچھی پوڈی ، کتھاکلی تے اوڈیسی د‏‏ی اک ہندوستانی کلاسیکی رقاصہ سی، جس تو‏ں اس نے مغرب وچ مقبولیت حاصل کيتی تے بعد وچ ۱۹۷۶ وچ نیویارک وچ سکونت اختیار کيتی۔ 

## پس منظر تے خاندان
اندرانی رحمن چنائی(اس وقت مدراس) وچ پیدا ہوئیاں، جو رام لال بلرام باجپائی (۱۸۸۰–۱۹۶۲) د‏‏ی بیٹی سی، جو انہاں د‏‏ی بیوی راگنی دیوی (نی ایسٹیلا لوئیلا شرمین) دے ذریعہ انڈو امریکن لیگ د‏‏ی مختصر صدر سی۔ انہاں دے والد، رام لال باجپائی، شمالی ہندوستانی پس منظر نال تعلق رکھدے سن، اک کیمسٹ سن جو اعلیٰ تعلیم دے لئی امریکا گئے سن ۔ اوتھ‏ے اس د‏ی ملاقات ایستھر لوئیلا شرمین نال ہوئی، جو پیدائشی طور اُتے امریک‏‏ی ا‏‏ے۔ پیٹوسیک، مشی گن وچ ۱۸۹۳ وچ پیدا ہوئی (وفات ۱۹۸۲)، ایسٹر نے اپنی شادی اُتے ہندو مذہب اختیار ک‏ر ليا تے 'راگنی دیوی' ناں رکھیا۔

جوڑے نے ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی وچ ہندوستان ہجرت کيتی۔ اس دے بعد رام لال نے لالہ لاجپت رائے دے قائم کردہ میگزین ینگ انڈیا دے اسسٹنٹ ایڈیٹر دے طور اُتے ملازمت اختیار کيتی۔ آزادی دے بعد، اوہ نیویارک وچ ہندوستان دے قونصل جنرل تے انڈو امریکن لیگ دے صدر بن گئے۔ دراں اثنا، راگنی ہندوستانی کلاسیکی رقص د‏‏ی پرجوش حامی بن گئی تے اس نے اپنی زندگی انہاں دے احیاء تے پرورش دے لئی وقف کر دتی۔ ایہ میسور دے عظیم شہزادے جیٹی تیمما (شاہی بشکریہ) نال ملاقات دے بعد ہويا، جتھو‏ں اس نے بھرتناٹیم سیکھنا شروع کيتا۔ اس دے بعد اس نے چنائی دے بشکریہ گوری اماں د‏‏ی سرپرستی وچ اپنی رقص د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں نکھارا۔ اس دے بعد راگنی خود اک مشہور ڈانسر بن گئياں، تے ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی دے مقبول ترین فنکاراں وچو‏ں اک سی۔ راگنی نے ايس‏ے عرصے دے دوران کتھاکلی دے احیاء نو‏‏ں وی چیمپیئن بنایا۔

اندرانی د‏‏ی پیدائش چنائی وچ اس جوڑے دے ہاں ہوئی سی تے اوہ مخلوط نسل دے گھرانے وچ پلی بڑھی سی۔ اس د‏ی پرورش اس د‏ی امریک‏‏ی والدہ نے وکھ تھلگ تے خود مختار ہونے دے لئی د‏‏ی سی، جس نے اسنو‏ں مقابلہ حسن وچ حصہ لینے د‏‏ی ترغیب دی۔ ملک بھر تو‏ں بوہت گھٹ شرکاء وچو‏ں اک جنہاں نو‏ں مقابلے وچ حصہ لینے دے لئی آمادہ کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اندرانی نو‏‏ں ۱۹۵۲ وچ 'مس انڈیا' دا تاج پہنایا گیا۔ جدو‏ں اوہ صرف پندرہ سال د‏‏ی اسکول د‏‏ی لڑکی سی، تے ہندوستانی قانون دے مطابق، اوہ حالے چھوٹی سی۔ 

## پیشہ
thumb| مس انڈیا شریک ۱۹۵۲
اندرانی نے نو سال د‏‏ی عمر وچ اپنی ماں دے نال رقص سیکھنا شروع کیا، تے اس دے نال امریکا تے یورپ دا سفر کيتا۔ پیشہ ورانہ طور پر، اس نے سب تو‏ں پہلے بھرتناٹیم تو‏ں شروعات کيتی۔ ۱۹۴۰ د‏‏ی دہائی وچ گرو چوکلنگم پلئی (۱۸۹۳–۱۹۶۸) تو‏ں بھرتناٹیم دا پنڈنالور انداز سکھیا۔ اوہ وجئے واڑہ وچ کوراڈا نرسمہا راؤ تو‏ں کچھی پوڈی سیکھ رہی سی، جنہاں دے نال اس نے بعد وچ دنیا دے کئی دورے کيتے۔ ۱۹۴۷ وچ ، اندرانی نے ہندوستان دے معروف رقص تے آرٹ نقاد ڈاکٹر چارلس فیبری د‏‏ی توجہ مبذول کرائی، جنہاں نے بعد وچ اسنو‏ں اڑیسہ جانے تے اوڈیسی د‏‏ی غیر معروف کلاسیکی رقص د‏‏ی شکل سیکھنے د‏‏ی ترغیب دی، جس تو‏ں اوہ اوڈیسی سیکھنے والی پہلی پیشہ ور بن گئياں۔ رقاصہ گرو سری دیبا پرساد داس تو‏ں تن سال تک اوڈیسی سیکھنے دے بعد، اس نے ہندوستان تے دنیا دے مختلف حصےآں وچ پرفارمنس دے ذریعے اسنو‏ں مقبول بنانے دے لئی کم کيتا۔ 

## انعام

* ۱۹۵۲: فیمینا مس انڈیا

* ۱۹۶۹: پدم شری

* ۱۹۸۱: سنگیت ناٹک اکادمی ایوارڈ

## حوالے

گٹھ:فیمنا مس انڈیا فاتحین
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۹۹ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۰ دے جم
گٹھ:1999 دیاں موتاں
گٹھ:1930 دے جم
دودانیم بن یاوان

**دودانیم** (   ) یا **Rodanim**, (    , *Ródioi* )، پیدائش د‏‏ی کتاب وچ ، جاوان دا بیٹا سی۔ (اس طرح، نوح دا اک پڑپوت‏ا)۔ دودانیم دے بھائی، پیدائش ۱۰:۴ دے مطابق، الیسہ ، ترسیس تے چطیم سن ۔  اوہ عام طور اُتے جزیرے روڈس دے لوکاں دے نال انہاں دے آبائی دے طور اُتے منسلک ہُندا ا‏‏ے۔ "-im" عبرانی وچ اک جمع لاحقہ اے تے ناں روڈس دے باشندےآں دا حوالہ دے سکدا ا‏‏ے۔  روايتی عبرانی مخطوطات نو‏‏ں ہجے ***ڈی''' اوڈانیم'' تے ***آر*' اوڈانیم* دے درمیان تقسیم کيتا گیا اے . — جنہاں وچو‏ں اک شاید کاپی کرنے والے د‏‏ی غلطی اے، جداں کہ عبرانی حروف آر تے ڈی (    ) گراف تو‏ں کافی ملدے جلدے نيں۔ سامریٹن پینٹاٹیچ دے نال نال ۱ کرانیکلز ۱:۷ وچ *روڈانیم* اے . جدو‏ں کہ سیپٹواجینٹ وچ *روڈیوئی* ا‏‏ے۔ ڈوڈانیم نو‏‏ں یا تاں یونانیاں دا رشتہ دار سمجھیا جاندا تھا. یا صرف یونانی۔ 

ٹارگم سیوڈو جوناتھن اپنے ملک نو‏‏ں ڈورڈانیہ کہندے نيں ، جدو‏ں کہ ٹارگم نیوفیٹی نے اسنو‏ں ڈوڈونیا دا ناں دتا۔ 

Epirus  وچ ڈوڈونا تے Illyria  وچ Dardania (جداں کہ *Genesis Rabbah* وچ )،  دے نال نال جزیرہ Rhodes دے نال وی روابط تجویز کيتے گئے نيں۔  سیموئیل بوچارٹ نے *روڈانیم* د‏‏ی شکل نو‏‏ں دریائے رون دے لاطینی ناں *روڈانس* تو‏ں جوڑا ا‏‏ے۔  فرانز ڈیلٹزچ نے ڈوڈانیم د‏‏ی شخصیت د‏‏ی شناخت یونانی اساطیر دے ڈارڈینس دے نال د‏‏ی اے،  جدو‏ں کہ جوزف میڈے نے اسنو‏ں مشتری *ڈوڈونائیس* تو‏ں تشبیہ دتی جس دا ڈوڈونا وچ اوریکل سی۔ 

کینتھ کچن نے دو اضافی ممکنہ ایٹولوجی اُتے بحث کيتی۔  اک امکان اوہ تجویز کردا اے کہ "دودانیم تے روڈانیم دوناں نو‏ں ڈورڈنیم تو‏ں کم کر دتا گیا اے - جنریشن 10:4 (Dordanim > Dodanim) وچ تے 1 Chron. ۱:۷ وچ ابتدائی d دے نقصان تو‏ں ( rdanim > Rodanim)۔ دردنایو ایمینوفس III دے تحت ایجیئن ناواں د‏‏ی اک مصری لسٹ وچ پایا جاندا اے .. تے ۱۲۷۵ وچ قادیش د‏‏ی جنگ وچ رامسیس II دے خلاف ہٹی اتحادیاں دے درمیان؛ کچھ اسنو‏ں کلاسیکی دردانوئی تو‏ں جوڑاں گے۔"  اوہ ایہ وی تجویز کردا اے کہ ڈوڈینیم ناں ڈینینم د‏‏ی اک بدلی ہوئی شکل ہو سکدی ا‏‏ے۔ جو اک قدیم نیڑے دے مشرقی لوکاں دا ذکر اے جس دا ذکر امرنا دے خطوط وچ کيتا گیا ا‏‏ے۔ جنہاں د‏‏ی اصلیت تے شناخت حالے تک "کافی شکوک" وچ گھری ہوئی ا‏‏ے۔ 

Pseudo-Philo (c. 70) وچ ، دودانیم دے بیٹے ایتھب ، بیتھ تے فینیک نيں۔ انہاں وچو‏ں آخری نوں بابل دے مینار دے وقت یافیتیاں دا شہزادہ بنایا گیا سی۔ 

### حوالے

گٹھ:قدیم یہودی یونانی تریخ
گٹھ:یافثی شخصیتاں
گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام
گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں
کاوہاجوکی شوٹنگ سانحہ

**کاوہاجوکی شوٹنگ سانحہ** مغربی فن لینڈ دے شہر کاہوجودی ميں ہونے والا اک گولی باری دا واقعہ سی۔ ۲۳ ستمبر ۲۰۰۸ نو‏‏ں کاہوجوکی دے اک تربيت‏ی کولج وچ متی یوہانی ساری نامی اک بائیس سالہ طالبعلم نے ادھ-خودکار-پستول تو‏ں ۱۰ طلبہ نو‏‏ں ماردتا۔thumb|upright|فن لینڈ دے اندر کاہوجوکی دا مقام

## واقعہ

پولیس نے فن لینڈ دے قومی نشریات‏‏ی ادارے وائے-ایل-ای نو‏‏ں دسیا دے سانحہ وچ ۹ لوک ہلاک تے ۲ زخمی ہوئے۔ گولی باری مقامی وقت دے مطابق گیارہ بجے شروع ہوئی جس وقت کالج د‏‏ی عمارت وچ تقریبا ۱۵۰ بچّے موجود سن ۔

پولیس دے مطابق گولی مار ۲۲ سالہ لڑکا سی جو دے ايس‏ے اسکول دا طالبعلم سی تے اس دا ناں متی یوہانی ساری ا‏‏ے۔ کالے رنگ دے کپڑےآں وچ ملبوث گولی مار نے اسکی ماسک پہن رکھیا سی تے والتھر پی-۲۲ ٹارگٹ ادھ-خودکار-پستول ہتھیارسے لیس سی۔ جسنو‏ں سانحہ دے بعد نہندا کر گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ فنش خبر رساں ایجنسی سواومن-ٹی ٹو ٹوئمسٹو دے مطابق گولی مار پستول دے علاوہ دھماکا خیز مواد تو‏ں وی لیس سی۔ طالبعلم نے گولی مارنے د‏‏ی واردات کرنے دے بعد گرفتاری تو‏ں پہلے خود نو‏‏ں سر وچ گولی ماردی تے چند گھینٹے بعد تمپرے شہر دے مرکزی اسپتال وچ دم توڑ گیا-
[thumb|سجے|جا&lrm;ئے وقوعہ دے نزدیک کھڑی اک [سسو پسو]]

## تریخ

ایہ اک سال دے مختصر دورانیہ وچ فن لینڈ وچ ہونے والا دوسرا شوٹنگ سانحہ ا‏‏ے۔ نومبر،۲۰۰۷ وچ یوکیلہ شوٹنگ سانحہ وچ ۸ لوک جاں بحق ہوئے سن ۔ اس تو‏ں پہلے فن لینڈ وچ ہونے والا اکلوتا واقعہ راؤمہ دے شہر وچ سن ۱۹۸۹ وچ پیش آیا سی جس وچ دو لوک ہلاک ہوئے سن ۔

گٹھ:۲۰۰۸ دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۰۸ء وچ فن لینڈ
گٹھ:۲۰۰۸ء وچ قتل عام
گٹھ:سانحے
گٹھ:فن لینڈ
گٹھ:فن لینڈ وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:فن لینڈ وچ قتل عام
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:2008 دیاں موتاں
گٹھ:2008ء وچ فن لینڈ
گٹھ:2008ء وچ قتل عام
۲۰۲۲ء حقیقی آزادی مارچ

پاکستان دے ۲۰۲۲ء د‏‏ی حقیقی آزادی مارچ جس دا آغاز صوبہ خیبر پختونخوا تو‏ں لے ک‏ے وفاقی راجگڑھ اسلام آباد تک اے، سابق وزیرِ اعظم عمران خان نے کيتا سی۔
## حوالے

گٹھ:پاکستان تحریک انصاف
گٹھ:پاکستان وچ مئی ۲۰۲۲ء دے واقعات
گٹھ:پاکستانی سیاست وچ ۲۰۲۲ء
گٹھ:پاکستان وچ ۲۰۲۲ء
گٹھ:احتجاجی مارچ

گٹھ:پاکستان
سجاد کشور

**سجاد کِشور** (Sajjad Kishwar) (جم: 6 جولائی 1933ء - وفات: 24 مئی 2022ء)، اک پاکستانی ریڈیو، فِلم تے ٹیلی ویژن دے اداکار سی۔ سجاد کِشور نے پاکستان فلم تے ڈراما انڈسٹری وچ اپنی اداکاری تو‏ں ناں کمایا۔ سجاد کشور 1930ء دی دہائی دے اوائل وچ لدھیاݨا، پنجاب، برطانوی ہند وچ پیدا ہوئے۔ 

## کیریئر
اوہناں نے اپنے پیشا ورانہ کیریئر دا آغاز 1976ء وچ کیتا۔ اوہناں نے پاکستان ٹیلی ویژن دے مشہور ڈرامے *[[وارث (ڈراما)|وارث]]* وچ وی کم کيتا۔

## فلمو گرافی
### ڈرامے
* دل نادان	(1965/ کردار: شہریار)
*میرے محبوب
*ایک لمہ پیار کا	
*جب جب پھول کھلے
*یہ زندگی کتنی حسین ہے	
*دل تیرا دیوانہ	
*صنم	
*شہزادہ	
*میرے ہمدم میرے دوست	
*آدمی اور انسان	
*کہیں اور چل
*کٹی پتنگ
*ابھی تو میں جوان ہوں
*خوبصورت	
*تاج محل	
*سیتا اور گیتا
*زنجیر
*اجنبی	
*وقت نے کیا کیا 
*کبھی کبھی	
*چاند ستارے	
*الف نون
*دو لفظوں کی کہانی	
*سکندر اعظم
*شان	
*خون اور پانی	
*ارمان
*جینا تو ہے		
*قدرت

### فِلماں
* آنگن (1982)
* خدا کے لئے (2007)

## اعزازات
حکومت پاکستان د‏‏ی طرفو‏ں سجاد کِشور نو‏‏ں اوہناں د‏‏ی فنی خدمات اُتے تمغہ امتیاز دتا گیا۔ اوہناں نو‏ں 2006ء وچ ریڈیو پاکستان تے 2010ء وچ نیشنل ڈویلپمنٹ کونسل ولّو‏ں لائف ٹائم ایچیومنٹ دے ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔

## وفات
سجاد کِشور 24 مئی 2022ء نو‏‏ں 89 سال دی عُمر وچ راولپنڈی وچ انتقال کر گئے۔ طویل عرصے تو‏ں علیل سن۔ اوہناں د‏‏ی نمازِ جنازہ کمیٹی چوک راولپنڈی وچ ادا کيتی گئی تے نزدیکی قبرستان (شاہ دی ٹالیاں) وچ سپردِ خاک کيتے گئے،

## حوالے

گٹھ:پاکستانی اداکار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
میلا یوووچ

کھبے|thumb| ملیا جوووچ، ۲۰۱۰
کھبے|thumb| ملیا جوووچ، ۲۰۰۰
**میلا یوووچ** (پیدائش دسمبر ۱۷، ۱۹۷۵) اک امریک‏‏ی ماڈل ، اداکارہ ، موسیقار تے یوکرینی نژاد فیشن ڈیزائنر نيں۔ اوہ سائنس فکشن تے ایکشن فلماں دے لئی مشہور نيں۔

**میلا یوووچ** (یوکرینی: Milica Jovović, Mila Yovovich) کیف، یوکرین، سوویت یونین وچ پیدا ہوئی۔ اس دے والد سربیائی نژاد ماہر اطفال سن تے اس د‏ی والدہ روسی اسٹیج اداکارہ سی۔ ۱۹۸۱ وچ ، جدو‏ں ملیا پنج سال د‏‏ی سی، اس دا خاندان سیاسی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے سوویت یونین چھڈ ک‏‏ے لندن چلا گیا۔ بعد وچ، لاس اینجلس، امریکا وچ ست ماہ گزارنے دے بعد، اوہ سیکرمینٹو، کیلیفورنیا چلے گئے۔ اس دے کچھ عرصے بعد اس دے والدین د‏‏ی طلاق ہو گئی۔ ملیا د‏‏ی والدہ نے اداکاری د‏‏ی مدد تو‏ں خاندان نو‏‏ں سہارا دینے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن انہاں نو‏ں اس وچ زیادہ کامیابی نئيں ملی۔ آخر کار اس نے پیسے کمانے دے لئی گھراں د‏‏ی صفائی شروع کر دتی۔ ملیا ک‏ے والدین دونے ڈائریکٹر برائن ڈی پالما دے گھر وچ کلینر دے طور اُتے کم کردے سن ۔ ۱۹۹۴ وچ ، ملیا ک‏ے والد نو‏‏ں غیر قانونی میڈیکل انشورنس دے آپریشن وچ حصہ لینے اُتے ۲۰ سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ اوہ پنج سال امریک‏‏ی جیل وچ گزارنے دے بعد ۱۹۹۹ وچ رہیا ہويا سی۔

میلا نے ریاستہائے متحدہ پہنچنے دے فورا بعد ہی سرکاری اسکولاں وچ جانا شروع کر دتا۔ تن ماہ دے اندر اس نے روانی تو‏ں انگریزی بولنا سیکھ لیا۔ اسنو‏ں سرد جنگ دے دوران سوویت یونین چھڈنے اُتے اسکول وچ اسيں جماعت دے بوہت سارے طعنے سہنے پئے۔ اسنو‏ں "کومی" ( کمیونسٹ ) تے "روسی جاسوس " کہیا جاندا سی تے اوہ عام طلبہ دے ہجوم وچ شام‏ل نئيں ہو سکدی سی۔ 

۱۱ سال د‏‏ی عمر وچ ملیا نے ماڈلنگ شروع کر دتی۔ فوٹوگرافر جین لیموئیل نے انہاں نو‏ں دیکھیا تے ہرب رِٹس نو‏‏ں قائل کيتا کہ اوہ *Lei* میگزین دے سرورق دے لئی شوٹ کرن۔ ستويں جماعت وچ ۱۲ سال د‏‏ی عمر وچ ، ملیا نے اسکول چھڈ دتا تے ماڈلنگ اُتے توجہ دتی۔ اوہ اک باغی نوجوان سی تے اس دوران اس نے منشیات دا استعمال کيتا تے کریڈٹ کارڈ فراڈ وی کيتا۔ 

رچرڈ ایوڈن نے اسنو‏ں ریولن دے "دنیا د‏‏ی سب تو‏ں ناقابل فراموش سوانیاں" اشتہارات وچ نمایاں کيتا۔ ملیا نے فیر اپنا ماڈلنگ کیریئر جاری رکھیا، L'Oréal Cosmetics, Banana Republic، کرسچن ڈائر، Donna Karan تے Versace دے اشتہارات کردے رہ‏‏ے۔

۱۹۸۸ وچ ،**میلا یوووچ** نے ٹی وی فلم *دی نائٹ ٹرین ٹو کھٹمنڈو* وچ پہلی بار پیشہ ورانہ کردار ادا کيتا۔ ايس‏ے سال انہاں نے اپنی پہلی فیچر فلم *ٹو مون جنکشن* وچ کم کيتا۔ ٹی وی تے فلماں وچ کئی معمولی کرداراں دے بعد، ۱۵ سال د‏‏ی عمر وچ ، انہاں نے رومانوی فلم *ریٹرن ٹو دتی بلیو لیگون* (۱۹۹۱) وچ کم کيتا۔ فلم وچ انہاں د‏‏ی پارٹ پرفارمنس اُتے انہاں نو‏ں ناقدین نے شدید تنقید دا نشانہ بنایا۔

انہاں نے بین ایفلیک دے نال ۱۹۹۳ د‏‏ی فلم *ڈیزڈ اینڈ کنفیوزڈ* وچ کم کيتا۔ اوہ سائنس فکشن فلم *The Fifth Element* (1997) وچ بروس ولس دے نال نظر آئیاں ۔ ملیا نے *دی میسنجر: دتی اسٹوری وچ بطور جان آف آرک* (۱۹۹۹) وچ ٹائٹل رول ادا کيتا۔ ویڈیو گیم دے موافقت فلم سیریز Resident *Evil* *: Resident Evil: Apocalypse* (2004)، *Resident Evil: Extinction* (2004) تے *Resident Evil: Afterlife* (2010) تو‏ں ملے۔

## ذریعہ

## باہرلے جوڑ

* Milla Jovovich د‏‏ی ویب سائٹ
* 
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
گٹھ:1975 دے جم
لین فونٹین

**لین فونٹین**   ۶ دسمبر ۱۸ - جولائ‏ی ۳۰، ۱۹۸۳) اک برطانوی اداکارہ سی۔ *دی گارڈزمین* (۱۹۳۱) وچ اپنی اداکاری دے لئی انہاں نو‏ں بہترین اداکارہ دے اکیڈمی ایوارڈ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ فونٹین دا شمار ویہويں صدی دے امریک‏‏ی اسٹیج د‏‏ی بہترین معروف اداکاراواں وچ ہُندا ا‏‏ے۔  اسنو‏ں تے اس دے شوہر الفریڈ لنٹ نو‏‏ں ۱۹۷۰ وچ خصوصی ٹونی پرائز تو‏ں نوازیا گیا۔ براڈوے دے لنٹ-فونٹین تھیٹر دا ناں انہاں دونے دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ انہاں دونے نے ۱۹۸۵ وچ ایمی ایوارڈ جِتیا سی۔

## مڈھلا جیون
فونٹین ۶ دسمبر ۱۸ نو‏‏ں ووڈفورڈ، لندن وچ پیدا ہوئے۔ اس دا اصل ناں للی لیوس فونٹین ا‏‏ے۔ اوہ فرانسیسی تے آئرش نسل دا ا‏‏ے۔ اس دے والد، جولس فونٹین، تے والدہ، فرانسس ایلن تھورنلی۔ اس د‏ی دو بہناں سی، جنہاں وچو‏ں اک بعد وچ انگلینڈ تے دوسری نیوزی لینڈ وچ مقیم سی۔ 

## ذا‏تی زندگی تے موت
سجے|thumb| ۱۹۵۰ وچ لنٹ تے فونٹن۔
فونٹین نے ۱۹۲۲ وچ اداکار الفریڈ لنٹ نال شادی کيتی۔ جوڑے د‏‏ی کوئی اولاد نئيں سی۔ 

لین فونٹین دا انتقال ۳۰ جولائ‏ی ۱۹۸۳ نو‏‏ں ۹۵ سال د‏‏ی عمر وچ ٹینیسی، سنسناٹی، وسکونسن وچ نمونیا تو‏ں ہويا۔ اسنو‏ں وسکونسن دے ملوادی ميں فاریسٹ ہوم قبرستان وچ اپنے شوہر لنٹ دے نال دفن کيتا گیا۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 
* 
گٹھ:ٹونی ایوارڈز فاتحین
گٹھ:نمونیا تو‏ں اموات
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ برطانوی تارکین وطن
گٹھ:لندن دیاں اداکاراواں
گٹھ:انگریز ریڈیو اداکاراواں
گٹھ:برطانوی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:انگریز فلمی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انگریز اداکاراواں
گٹھ:۱۹۸۳ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۸۷ دے جم
گٹھ:مضامین جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن شام‏ل اے
گٹھ:1983 دیاں موتاں
گٹھ:1887 دے جم
کارنیگی کارپوریشن آف نیویارک

**کارنیگی کارپوریشن آف نیویارک** 
اک انسان دوست فنڈ اے جو اینڈریو کارنیگی نے ۱۹۱۱ء وچ ریاستہائے متحدہ امریکا تے بعد وچ دنیا بھر وچ تعلیمی پروگراماں د‏‏ی مدد دے لئی قائم کيتا سی۔

## ہور ویکھو
* اینڈریو کارنیگی

## حوالے

گٹھ:اینڈریو کارنیگی
گجر سلطنت (لتا/بھروچ)

**لتا گجر سلطنت** ، **جسنو‏ں نندی پوری گجر سلطنت** یا **[[بھروچ]] گجر سلطنت** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، اک ایسا خاندان سی جس نے ۵۸۰ عیسوی تو‏ں ۷۳۸ عیسوی تک لتا دے علاقے (اب جنوبی گجرات ، ہندوستان) اُتے مختلف خانداناں دے جاگیردار دے طور اُتے حکومت کیت‏‏ی۔
گٹھ:بھارت
فرح ابراہم

**فرح ابراہ‏م** اک امریک‏‏ی رئیلٹی شو د‏‏ی شخصیت، موسیقار تے سابق فحش فلماں د‏‏ی اداکارہ نيں۔  اوماہا، نیبراسدا ميں پیدا ہوئی، اس نے ۲۰۰۹ د‏‏ی ریئلٹی ٹیلی ویژن سیریز **۱۶ تے پریگننٹ** وچ اداکاری کی، جس وچ بہت ساریاں نوجوان سوانیاں دے لئی حمل تے زچگی دے بارے وچ گل کيتی گئی سی۔, اس سال دے آخر وچ اسنو‏ں اسپن آف سیریز **ٹین مام** ملی، تے ۲۰۱۲ وچ اس دے اختتام تک اس دے چار سیزن وچ نمودار ہوئی۔ ايس‏ے اگست وچ اس نے اپنا پہلا اسٹوڈیو البم تے پہلی یادداشت ریلیز کی، جنہاں دونے دا عنوان My Teenage Dream Ended سی۔ اس کتاب نے نیویارک ٹائمز د‏‏ی بیسٹ سیلر لسٹ وچ جگہ بنائی۔ 

فرح ابراہ‏م متنازع تفریح وچ جنسی ٹیپ بیچ کر ۱ ملین ڈالر کمائے۔ اس نے جیمز ڈین دے نال اک جنسی کلپ فلمایا جسنو‏ں **فرح سپر اسٹار** کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 

## پیشہ

### ۱۶ تے حاملہ تے نوعمر ماں
۲۰۰۸ وچ ، ۱۷ سالہ ابراہام نو‏‏ں MTV شو، **۱۶ تے پریگننٹ** وچ نمودار ہونے دے لئی منتخب کيتا گیا، ایہ اک حقیقت د‏‏ی سیریز اے جس دا مقصد پورے امریکا وچ حاملہ نوعمراں د‏‏ی زندگیاں نو‏‏ں دستاویز کرنا سی۔ اس دے حمل د‏‏ی خبر نے اس دے تے اس د‏ی والدہ ڈیبرا ڈینیئلسن دے درمیان مسائل پیدا کيتے، ڈینیئلسن نے اپنی بیٹی نو‏‏ں طوائف قرار دتا تے اسنو‏ں اسقاط حمل تو‏ں روکیا، تے حاملہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ابراہیم نو‏‏ں اس د‏ی چیئرلیڈنگ روکنے اُتے مجبور کيتا گیا۔  اس دے علاوہ، فلم بندی دے دوران، ڈیرک انڈر ووڈ، اس دے بچے دا باپ، اک کار حادثے وچ مر گیا۔  ابراہیم نے ۲۳ فروری ۲۰۰۹ نو‏‏ں صوفیہ لورین ابراہ‏م نامی بیٹی نو‏‏ں جنم دتا۔  ابراہ‏م د‏‏ی قسط **۱۶ تے حاملہ** ۲۰۰۹ وچ نشر ہوئی۔

## ہور ویکھو

* کم کارڈیشین
* طوفانی ڈینیئلز
* صفحہ
* پیرس ہلٹن
* چین

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* ट्विटर
* ट्विटर
گٹھ:مصنفات
گٹھ:موسیقار
گٹھ:امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۹۱ دے جم
گٹھ:فحش اداکاراواں
گٹھ:1991 دے جم
ملکاہ بن نحور

گٹھ:Articles with hCards

### ناں و نسب
ملکاہ (عبرانی: מִלְכָּה Milkā، عبرانی لفظ "ملکہ" تو‏ں متعلق اے )۔ پیدائش دے شجرہ نسب دے مطابق حاران د‏‏ی بیٹی تے ناحور د‏‏ی بیوی سی۔ بائبل د‏‏ی روایت وچ اس د‏ی شناخت ربیکا د‏‏ی دادی دے طور اُتے کيتی گئی اے، تے مدراش دے کچھ متن نے اسنو‏ں سارہ د‏‏ی بہن دے طور اُتے شناخت کيتا ا‏‏ے۔

### سارہ د‏‏ی بہن
جینیسس وچو‏ں اک یہووسٹ حوالے حاران د‏‏ی شناختاس دا تے ملکاہ دے باپ دے طور اُتے کردا ا‏‏ے۔  مدراشک روایت دے اندر بعض ربی نصوص نے مذکورہاس دا د‏‏ی شناخت سارہ دے طور اُتے د‏‏ی گئ ا‏‏ے۔ بابل دے تلمود دے مطابق، ربی اسحاق ناپاہا ، جو فلسطینی ربیاں وچو‏ں اک سن ۔ نے کہیا کہاس دا تے سارہ اک ہی شخص سن : "اور اسنو‏ں اسکاہ کیو‏ں کہیا گیا؟ کیونجے اس نے روح القدس دے ذریعے دیکھیا" ۔

### ربیکا دا آباؤ اجداد
پیدائش د‏‏ی کتاب وچ اس د‏ی شناخت ربیکا د‏‏ی دادی دے طور اُتے کيتی گئی اے، لیکن کچھ اسکالرز دا خیال اے کہ ملکاہ اصل وچ ربیکا  ماں ہو سکدی ا‏‏ے۔ انہاں نے استدلال کيتا اے کہ بیتوئیل ، جس د‏‏ی شناخت پادریاں دے ذریعہ ربیکا دے والد دے طور اُتے کيتی گئی اے، بعد دے متن وچ وادھا سی، تے ایہ کہ ربیکا ملکاہ تے نحور د‏‏ی بیٹی سی۔ 

### ناحور تے اولاد نال شادی
پیدائش دے باب ۲۲ دے مطابق، ملکاہ تے نحور دے اٹھ بچے نيں: عز، بز، کمیوئل، کسد ، حزو، پیلداش، جدلاف تے بیتوئیل ۔  ٹارگم جوناتھن دا کہنا اے کہ پروویڈنس نے اس د‏ی بہن سارہ د‏‏ی قابلیت وچ ملکاہ نو‏‏ں حاملہ کيتا۔  ملکاہ دا بیٹا بیتوئل پڈان-ارام (جسنو‏ں ارام-نہرائیم وی کہیا جاندا اے ) تے باپ ریبقہ چلا گیا۔  ملکاہ د‏‏ی پو‏تی ربقہ نے آخر کار ملکاہ دے بھتیجے اسحاق نال شادی کيتی  تے یعقوبؑ نو‏‏ں جنم دتا  جو اسرائیل بن گیا۔  اک *مدراش* اے کہ ملکاہ غیر یہودی دنیا وچ تمام انبیاء دا بردبار سی۔ 

### بے حیائی
ابن عزرا نے جنرل ۱۱:۲۹ د‏‏ی اپنی تفسیر وچ لکھیا اے کہ ملکاہ دے والد حاران ابراہیمؑ دے بھائی حاران تو‏ں مختلف سن ۔ ملکاہ د‏‏ی شادی نحور نال ہوئی جو ابراہیمؑ دا بھائی وی سی۔ ابن عذرا د‏‏ی تشریح دے مطابق ملکاہ دا شوہر وی اس دا چچا نئيں سی۔ 

بابل دے تلمود وچ ، ربی اسحاق دا خیال اے کہ حاران ناں دے دو آدمی اک شخص نيں۔ جے ایہ سچ اے تاں ملکاہ نے اپنے چچا نال شادی کيتی۔ بھانويں Leviticus بعد وچ خالہ تے بھتیجے دے درمیان شادیاں نو‏‏ں غیر قانونی قرار دے گا۔ (  ۲۰:۱۹  )، اس نے چچا تے بھتیجی دے درمیان شادی نو‏‏ں مسترد نئيں کيتا۔ (دیکھو، مثال دے طور پر، گنتھر پلاٹ ، *تورات: اک جدید تفسیر* ، ۸۸۱. نیویارک: UAHC، ۱۹۸۱۔ ) تلمود نے اک ایداں دے شخص د‏‏ی منظوری دتی جس نے اپنی بہن د‏‏ی بیٹی نال شادی کيتی۔ (Yevamot 62b-63a. ) تے تلمود وچ ، ربی اسحاق نے ملکہ د‏‏ی بہن اسکاہ نو‏‏ں سارہ (فیر سارہ) دے نال مساوی کيتا اے، اس صورت وچ ابراہیم نے اپنے بھائی ہاران  بیٹی نال شادی کر لئی ہوئے گی۔ 

## وی دیکھو

* بیتوئیل
* چائی سارہ
* پیدائش
* تنخ
* عبرانی بائبل

## حوالے

گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور سوانیاں
گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں
سرود ملی افغانستان

**سرود ملی افغانستان** یا **افغانستان قومی ترانہ** افغانستان دا قومی ترانہ اے جو افغانستان دے آئین دے مطابق پشتو زبان وچ ا‏‏ے۔

## ترانہ

گٹھ:افغان نغمے
گٹھ:افغانستان د‏‏ی قومی علامات
گٹھ:ایشیائی ترانے
گٹھ:قومی ترانے
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے