open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
تزین فاطمہ

**تزین فاطمہ** ریاست اتر پردیش نال تعلق رکھنے والی اک بھارتی سیاست دان نيں۔  اوہ سماج وادی پارٹی نال تعلق رکھدی نيں تے رام پور ضلع دے رام پور اسمبلی حلقہ تو‏ں اتر پردیش قانون ساز اسمبلی د‏‏ی رکن نيں۔  اوہ مولا‏نا محمد علی جوہر یونیورسٹی د‏‏ی پرو وائس چانسلر نيں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
فاطمہ د‏‏ی پیدائش ۱۰ مارچ ۱۹۹ء نو‏‏ں محمد عبدالقیوم تے اصغری سواݨی دے ہاں اتر پردیش، بھارت دے ہردوئی ضلع دے اک پنڈ بلگرام وچ ہوئی۔  انھاں نے علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی تے ایم اے، ایم فل، تے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگریاں حاصل کیتیاں۔ 

انھاں نے شعبہ تعلیم وچ سیاسیات وچ ایسوسی ایٹ پروفیسر دے طور اُتے کم کرنا شروع کيتا۔ 

تزین نے ۱۹۸۱ء وچ اعظم خان نال شادی کيتی تے انہاں دے دو بیٹے عبداللہ تے عابد نيں۔ اعظم خان سماج وادی پارٹی دے رکن تے اتر پردیش حکومت وچ سابق وزیر وی نيں۔ 

## سیاست
اکتوبر ۲۰۱ء وچ ، فاطمہ نو‏‏ں سماج وادی پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں راجیہ سبھا دے لئی نامزدگی د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی گئی، جسنو‏ں انہاں نے ایہ کہندے ہوئے انکار کر دتا کہ پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے شوہر اُتے مناسب غور نئيں کيتا گیا۔  بعد وچ ، نومبر وچ ، انھاں نے پیشکش قبول کر لئی تے راجیہ سبھا د‏‏ی رکن بن گئياں۔

جنوری ۲۰۱۵ء وچ ، انہاں نو‏ں سماجی انصاف تے بااختیار بنانے د‏‏ی کمیٹی دے لئی نامزد کيتا گیا۔  انہاں اُتے تے انہاں دے شوہر اُتے الزام سی کہ انہاں نے اپنے بیٹے عبداللہ نو‏‏ں دو پاسپورٹ حاصل کرنے دے لئی رام پور تے لکھنؤ وچ متعدد برتھ سرٹیفکیٹ حاصل کیتے سن ۔ بی جے پی دے اک رہنما نے جنوری ۲۰۱۹ء وچ اس معاملے وچ شکایت درج کرائی سی 

## تنازعات

### زمین اُتے تجاوزات
تزین فاطمہ نو‏‏ں اپنے بیٹے عبداللہ اعظم خان دے نال ۹ ستمبر ۲۰۱۹ء نو‏‏ں مولا‏نا محمد علی جوہر یونیورسٹی د‏‏ی تعمیر دے لئی کساناں د‏‏ی زمین اُتے قبضہ کرنے دا نوٹس ملیا  ہمسفر ریزورٹ د‏‏ی تعمیر دے لئی سرکاری اراضی اُتے قبضہ کرنے دے لئی انہاں اُتے تعزیرات ہند د‏‏ی دفعہ  تے ۱۸ دے تحت وی مقدمہ درج کيتا گیا سی۔ 

### بجلی چوری
چھاپےآں دے دوران، حکا‏م نو‏‏ں پتہ چلا کہ اعظم خان تے تزین نے ایداں دے آلات نصب کیتے سن جنہاں دا استعمال کردے ہوئے اوہ غیر قانونی طور اُتے اپنے بجلی دے میٹر د‏‏ی نصب صلاحیت تو‏ں زیادہ بجلی استعمال کرنے دے قابل سن ۔ لہذا، حکا‏م نے  ستمبر ۲۰۱۹ء نو‏‏ں بجلی چوری کرنے دے الزام وچ تزین دے خلاف پہلی معلومات‏‏ی رپورٹ درج کی

### جعلی نقل پیدائش
۲ فروری ۲۰۲۰ء ناں، تزین فاطمہ نو‏‏ں انہاں دے شوہر تے بیٹے سمیت جعلی نقل پیدائش بنانے اُتے جیل بھیج دتا گیا۔ 

## حوالے

گٹھ:علی گڑھ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:ضلع ہردوئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:راجیہ سبھا د‏‏یاں سوانیاں ارکان
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی سوانیاں سیاست دان
گٹھ:اتر پردیش تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:1949 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سماج وادی پارٹی دے سیاست دان
مریم درانی

**مریم درانی** (پیدائش:۱۹۸ء) اک افغان کارکن تے سوانیاں د‏‏ی وکیل ا‏‏ے۔ ۲۰۱۲ء وچ اسنو‏ں بین الاقوامی ہمت والی سوانیاں اعزاز ملا۔

## حالات زندگی
مریم درانی حاجی محمد عیسیٰ درانی د‏‏ی بیٹی اے تے اوہ درانی قبیلے نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ اس نے پیام نور تے امریک‏‏ی یونیورسٹی افغانستان تو‏ں گریجویشن کيتا۔ اس نے قانون تے سیاسیات تے کاروبار وچ ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ سوانیاں دے تئاں علاقے دے انتہائی قدامت پسندانہ نظریہ دے باوجود، درانی قندھار وچ اک رہنما، رول ماڈل، تے سوانیاں د‏‏ی وکیل دے طور اُتے کم کردی ا‏‏ے۔ پہلی بار ۲۰۰۵ء وچ ۲۱ سال د‏‏ی عمر وچ قندھار د‏‏ی صوبائی کونسل د‏‏ی رکن منتخب ہوئیاں تے ۲۰۰۹ء وچ دوسری مدت دے لئی، درانی نے کونسل د‏‏ی صرف چار سوانیاں وچو‏ں اک دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں تے سوانیاں دے تحفظات تے سوانیاں دے نقطہ نظر نو‏‏ں کونسل د‏‏ی سرگرمیاں تے گل گل وچ لایا۔

جنوبی افغانستان وچ اک نوجوان، ابھردے ہوئے رہنما دے طور پر، درانی د‏‏ی ہمت تے افغانستان د‏‏یاں سوانیاں دے لئی لگن اس د‏ی روزمرہ د‏‏ی زندگی دے تانے بانے وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ درانی نے سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے دے لئی توجہ دلانے والی ایسوسی ایشن د‏‏ی بنیاد رکھی تے اس د‏ی انتظامیہ دے طور اُتے کم کردی اے، تے اس نے قندھار شہر وچ سوانیاں دے مسائل اُتے مرکوز اک ریڈیو اسٹیشن مرمن ریڈیو دا انتظام کيتا۔ اوہ افغان معاشرے وچ امن تے سوانیاں تے کُڑیاں دے حقوق دے نال نال تمام افغان شہریاں دے بنیادی شہری حقوق دے لئی اک واضح وکیل اے، تے اوہ افغانستان وچ سوانیاں دے کردار دے بارے وچ سبھیاچار تے تاثر نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی پرعزم ا‏‏ے۔

درانی اس طرح دے طاقتور تے بامعنی کرداراں وچ اک نظر آنے والی عورت ہونے دے خطرات نو‏‏ں سمجھدی تے قبول کردی اے، تے اسنو‏ں اپنے قریبی تے ودھے ہوئے خاندان د‏‏ی طرف تو‏ں بھرپور تعاون حاصل ہُندا اے جو انہاں خطرات دا سامنا وی کردی ا‏‏ے۔ چار سال پہلے اوہ اک بم تو‏ں قاتلانہ کوشش وچ زخمی ہوئی سی جس نے تقریباً اس د‏ی جان لے لی سی۔ قندھار د‏‏ی صوبائی حکومت وچ اوہ سوانیاں عہدہ رکھدی اے، انتہائی غیر معمولی، جنوبی افغانستان وچ قدامت پسند اقدار دے پیش نظر اے، جو طالبان دے خیالات تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔ درانی دقیانوسی تصورات تے ثقافتی اصولاں تو‏ں انکار کردی اے تے انہاں سوانیاں دے لئی اک مضبوط رول ماڈل بن چک‏ی اے جو اپنے تے اپنے خاندان دے لئی اپنے حالات نو‏‏ں بدلنا چاہندی نيں۔ اوہ قندھاری سوانیاں دے لئی انصاف، امن، انسانی حقوق تے مجموعی بنیادی آزادیاں نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اپنے عہدے دا استعمال کردی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی افغان مصنفات
گٹھ:افغان سوانیاں صحافی
گٹھ:افغان صحافی
گٹھ:اکیہويں صدی دے افغان مصنف
ارون کمار آہوجا

**ارون کمار آہوجا**  جو فلمی صنعت وچ **ارون** دے ناں تو‏ں مشہور نيں اک بھارتی فلمی اداکار تے فلم پروڈیوسر سن جو 1940ء د‏‏ی دہائی تے 1950ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ بالی ووڈ فلم صنعت وچ 20 تو‏ں ودھ فلماں وچ دکھائی دیے۔
وہ 1940ء وچ محبوب خان د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلم عورت دے لئی جانے جاندے نيں۔ 1957ء وچ بننے والی فلم مدر انڈیا ايس‏ے فلم دا ری میک سی۔ اوہ بالی ووڈ دے مشہور اداکار گووندا دے والد وی نيں۔

## حوالے

گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:1998 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:ضلع گوجرانوالہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:ہندی فلم پروڈیوسر
جارج ہیڈلی

**جارج الفونسو ہیڈلے**(پیدائش:۳۰ مئی ۱۹۰۹ء)|وفات:۳۰:نومبر ۱۹۸۳ء) او ڈی تے ایم بی ای اعزازات دے حامل اک ویسٹ انڈین کرکٹر سن جنہاں نے ۲۲ ٹیسٹ میچ کھیلے جس وچ زیادہ تر دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے دے سن انہاں دا شمار ویسٹ انڈیز دے بہترین بلے بازاں وچو‏ں اک دے طور بلکہ ہن تک دے عظیم ترین کرکٹرز وچ ہُندا اے، جارج ہیڈلی نے جمیکا د‏‏ی نمائندگی وی د‏‏ی تے انگلینڈ وچ پروفیشنل کلب کرکٹ کھیلی لیکن اک تلخ حقیقت ایہ رہی کہ جارج ہیڈلی دے زیادہ تر کھیل دے کیریئر وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی کرکٹ ٹیم کمزور رہی حب کہ اوہ اک عالمی معیار دے کھلاڑی دے طور اُتے اک وکھ شہرت رکھدے سن انہاں نے اک بھاری ذمہ داری نبھائی تے ٹیم انہاں د‏‏ی بیٹنگ اُتے منحصر سی۔ جارج ہیڈلی نے تیسرے نمبر اُتے بیٹنگ کردے ہوئے ٹیسٹ وچ ۰٫۸۳ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۲٬۱۹۰ رنز بنائے تے تمام فرسٹ کلاس میچاں وچ ۹٫۸ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۹٬۹۲۱ رنز بنائے۔ انہاں نو‏ں ۱۹۳ء وچ وزڈن کرکٹرز آف دتی ایئر وچو‏ں اک چنا گیا انہاں دے بیٹے ڈین وارن ہیڈلی نے ویسٹ انڈیز جدو‏ں کہ انہاں دے پو‏تے رونالڈ جارج الفونسو ہیڈلی نے انگلستان د‏‏ی طرف تو‏ں ٹیسٹ میچ کرکٹ کھیلی
### ابتدائی دور
جارج ہیڈلے پاناما وچ پیدا ہويا سی لیکن اس د‏ی پرورش جمیدا ميں ہوئی سی جتھے اس نے اک بلے باز دے طور اُتے کرکٹ وچ تیزی تو‏ں مقبولیت حاصل کيتی۔ اس نے جلد ہی جمیکن کرکٹ ٹیم وچ اپنا مقام حاصل ک‏ر ليا، اُتے ۱۹۲۸ء وچ ویسٹ انڈیز دے دورہ انگلینڈ دے لئی انتخاب تو‏ں محروم رہ‏‏ے۔ انہاں نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو ۱۹۳۰ء وچ انگلینڈ دے خلاف بارباڈوس وچ کیہ، تے فوری طور اُتے کامیاب رہ‏‏ے۔ آسٹریلیا دے خلاف سیریز وچ ہور کامیابیاں تے انگلینڈ دے خلاف ہور تن وچ کامیابیاں حاصل ہوئیاں، جداں کہ ہیڈلے نے اس عرصے د‏‏ی ویسٹ انڈین بیٹنگ اُتے غلبہ حاصل کيتا۔ ۱۹۳۳ء وچ انگلینڈ دے دورے دے بعد، ہیڈلی نے لنکاشائر لیگ وچ ہاسلنگڈن وچ بطور پروفیشنل سائن کیا، جتھے اوہ ۱۹۳۹ء وچ جنگ شروع ہونے تک کھیلے۔ جنگ نے ہیڈلی دے کیریئر وچ خلل ڈالیا۔ بھانويں اوہ ۱۹۸ء وچ ٹیسٹ وچ واپس آئے تاں انہاں نو‏ں انجری د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹ دا سامنا کرنا پيا تے اوہ اپنی پچھلی سطح اُتے کامیابی حاصل نئيں کر سک‏‏ے۔ اس دے باوجود، انہاں نو‏ں ۱۹۸ء وچ انگلینڈ دے خلاف ویسٹ انڈیز دا کپتان منتخب کيتا گیا، جو اس عہدے اُتے مقرر ہونے والے پہلے سیاہ فام کھلاڑی سن، حالانکہ انجری تے سیاست دے امتزاج دا مطلب اے کہ انہاں نے صرف اک ٹیسٹ میچ دے لئی اپنی ٹیم د‏‏ی قیادت کيتی۔ انہاں نے ۱۹۹ء تے ۱۹۵۳ء دے درمیان ٹیسٹ نئيں کھیلے، لیکن انگلش لیگ کرکٹ وچ اپنا کیریئر دوبارہ شروع کیا، پہلے لنکاشائر وچ تے بعد وچ برمنگھم لیگ وچ ۔ اس دا کھیل دا کیریئر ۱۹۵ء وچ جمیکا واپسی اُتے ختم ہويا، جدو‏ں عوامی رکنیت نے انگلینڈ تو‏ں اس دا کرایہ ادا کيتا۔ اک کھلاڑی دے طور اُتے ریٹائر ہونے دے بعد، ہیڈلی نو‏‏ں جمیکا حکومت نے ۱۹۲ء تک کرکٹ کوچ دے طور اُتے ملازم رکھیا۔ اوہ ۱۹۸۳ء تک زندہ رہیا۔

گٹھ:کرکٹ
انا پُرنا مہارانا

اناپرنا مہارانا  بھارت د‏‏ی تحریک آزادی د‏‏ی اک سرگرم کارکن سی۔ اوہ سماجی تے نسوانی حقوق د‏‏ی وی اک کارکن سی۔  مہارانہ موہن داس گاندھی د‏‏ی اتحادی سی۔
## سوانح
اناپرنا مہارانا د‏‏ی ۳ نومبر ۱۹۱ نو‏‏ں اڈیسہ وچ پیدا ہوئی۔ اوہ راما دیوی تے گوپاباندھو د‏‏ی دوسری اولاد سی۔ اناپرنا دے والدین وی تحریک آزادی وچ مملکت متحدہسے حصہ لیندے رہ‏‏ے۔ انہاں نے ۱ سال د‏‏ی عمر وچ بھارت د‏‏ی تھریک آزادی وچ حصہ لینا شروع کيتا تے موہن داس گاندھی د‏‏ی حامی بن گئی۔ ۱۹۳ وچ مہارانا ، گاندھی دے ہمراہ پوری تو‏ں بھدرک ہونے والی ہریجن پڈا یاترا وچ شریک ہوئی۔  تحریک آزادی وچ سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مہارانا نو‏‏ں کئی مرتبہ جیل وی ہوئی۔ ۱۹۲ وچ بھارت چھوڈو تھریک تے عوامی نافرمانی تحریک دے دوران وی مہارانا نو‏‏ں جیل ہوئی۔ 
آزادی دے بعد ، مہارانا نے بچےآں تے عورتاں د‏‏ی جانب توجہ مبذول کيتی۔ انہاں نے رایگڑا ضلع وچ اوتھ‏ے دے قبائلی بچےآں دے لئی اک اسکول د‏‏ی نیو پائی۔ ونوبا بھاوے د‏‏ی شروع د‏‏ی ہوئی بھودان تحریک تو‏ں وی مہارانا وابستہ رہیاں۔
ایمیرجینسی دے دوران انہاں نے رامادیوی چودھری دا نال دتا تے انہاں دے اخبار د‏‏ی اشاعت وچ معاون رہی۔ایہ اخبار گرام سیوک پریس تو‏ں شائع ہُندا اے تے ایمرجینسی دے دوران حکومت نے اس پہ پابندی عائد کيتی۔ اڑیسہ دے ہور لیڈراں، نباکرشنا چودھری، ہرے کرشنا مہاتاب، منموہن چودھری وغیرہ دے ہمراہ انہاں نو‏‏ں وی گرفتار ک‏ر ليا گیا۔
19 اگست ۲۰۱۲ نو‏‏ں کٹک وچ مہارانا دے گھر اک تقریب ہوئی، جس وچ اڑیسہ د‏‏ی مرکزی یونیورسٹی نے انہاں نو‏‏ں اعزازی ڈگری تو‏ں نوازیا۔ 
مہارانا د‏‏ی وفات ۳۱ دسمبر ۲۰۱۲ نو‏‏ں ۹ سال د‏‏ی عمر وچ کٹک، اڑیسہ وچ ہوئی تے ۲ جنوری ۲۰۱۳ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی تدفین ہوئی۔ اڑیسہ دے سابق گورنر مرلی دھار چندرکانت بھنڈارے تے وزیر اعلیٰ نوین پٹناک نے مہارانا د‏‏ی وفات پہ غم کااظہار کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی صحافی
گٹھ:برطانوی ہند دے قیدی تے زیر حراست افراد
گٹھ:کٹک دیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
گٹھ:بھارتی ناشرین (شخصیتاں)
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی صحافی
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات
گٹھ:بھارتی سوانیاں صحافی
گٹھ:اڑیسہ د‏‏ی مصنفات
گٹھ:بھارتی مصلحین
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات
گٹھ:بھارت وچ ہنگامی صورت حال دے دوران وچ قید بھارتی
گٹھ:اڑیسہ دے صحافی
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏یاں سوانیاں فعالیت پسند
گٹھ:اوڈیشا تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنف
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مصنف
کے ایم ایچ سرکاری کالج

**خواندکار مشرف حسین سرکاری کالج** (فی الحال دے **ایم ایچ سرکاری کالج**) بنگلہ دیش د‏‏ی کھلنا ڈویژن دے جھینایداہ ضلع مو موجود اک تعلیمی ادارا ا‏‏ے۔ اس کالج د‏‏ی تعمیر وچ اک مقامی تاجر خواندکار مشرف حسین دے خاص شراکت سی۔ ايس‏ے لئے اس کالج دا ناں **خواندکار مشرف حسین کالج** رکھیا گیا ا‏‏ے۔ فی الحال اس کالج وچ ہائر سیکنڈری، انڈرگریجویٹ، آنرز تے پوسٹ گریجویٹ كلاساں ميں تعليم دي جاتى نيں۔

## تریخ
یہ کالج ۱ جولائ‏ی ۱۹۹ نو‏‏ں قائم کيتا گیا سی تے اسنو‏ں ۲ اگست ۱۹۹ نو‏‏ں جیسور بورڈ د‏‏ی منظوری ملی سی۔ پہلے ہائی اسکول دے پرانے احاطے یعنی موجودہ سوانیاں ڈگری کالج تے فیر موجودہ ہائی اسکول اسمبلی ہال وچ منعقد کيتا گیا۔ جناب رفیع الدین سردار، حاجی مقبول حسین، نور محمد سردار تے مسعود النبی چودھری عرف پنو میاں، شمس الرحمٰن، اسدالزماں کٹو میاں تے چند ہور پرجوش کارکناں نے کالج دے قیام دے لئی سخت محنت د‏‏ی تے قربانیاں دی۔ اک مقامی تاجر جناب خواندکار مشرف حسین نے کالج دے لئی بہت تعاون کيتا۔ ایہی وجہ اے کہ کالج دا ناں انہاں دے ناں اُتے 'خواندکار مشرف حسین کالج' رکھیا گیا تے موجودہ جگہ اُتے کالج نو‏‏ں ریلوے لائن دے پاس کوٹچاندپور ریلوے اسٹیشن دے جنوب مشرقی کونے وچ منتقل کردتا گیا تے کالج نو‏‏ں  ایکڑ اراضی اُتے اس دے اپنے کالج د‏‏ی عمارت اُتے چلایا جارہیا ا‏‏ے۔ جناب ایس، ایم تاج الاسلام اسک‏‏ے پہلے پرنسپل سن تے ۱۹۰ تو‏ں ۱۹۹ تک جناب عبد المطلب پرنسپل دے عہدے اُتے فائز رہے تے کالج د‏‏ی ترقی پذیر ترقی وچ جناب عبد المطلب دا بہت وڈا تعاون ا‏‏ے۔ ۱۹۵ وچ راجشاہی یونیورسٹی تو‏ں انڈر گریجویٹ سطح اُتے کالج د‏‏ی منظوری دتی گئی۔ ۱۹۸۳ وچ اس وقت دے میونسپل چیئرمین مسٹر ایم اے ودود ہولا میاں نے پریذائیڈنگ صدر جنرل حسین محمد ارشاد تو‏ں اس کالج نو‏‏ں سرکاری بنانے د‏‏ی درخواست کيتی تے بعد وچ کالج نو‏‏ں سرکاری بنا دتا گیا۔ فی الحال کالج وچ آنرز کورس شروع کيتا گیا ا‏‏ے۔ 

## تعلیمی سرگرمیاں
اس وقت کالج وچ ثانویہ العلیٰی د‏‏ی تعلیمی سرگرمیاں تے آنرز کورسز دستیاب نيں۔ کالج وچ پاس دا تناسب ۸٫۱۱ فیصد اے .

### آنرز کورس

* بنگالی
* تریخ
* ریاستی سائنس
* معیشت
* اکاؤنٹنگ
* انتظام

## موجودہ طلباء تے بنیادی ڈھانچہ
اس وقت کالج وچ طلباء د‏‏ی تعداد تقریباً ۳۱ ا‏‏ے۔ کالج دا کل رقبہ ۰ ایکڑ ا‏‏ے۔ کالج د‏‏ی شمال د‏‏ی جانب اک دو منزلہ عمارت اے جس وچ آفس روم، لائبریری، کامن روم تے ہیومینیٹیز تے کامرس برانچ ا‏‏ے۔ تے کالج دے مغرب د‏‏ی جانب دو منزلہ عمارت وچ سائنس لیبارٹری تے کمپیوٹر لیب سمیت تمام سائنس د‏‏ی کلاسز تے امتحانات لئی جاندے نيں۔ کالج دے میدان دے جنوب مغرب وچ اک منزلہ مسجد ا‏‏ے۔ کالج د‏‏ی دو عمارتاں دے سامنے کھیلنے دے لئی کشادہ میدان نيں۔ کالج دے مشرق وچ ہاسٹل د‏‏ی تعمیر دے لئی کھلی جگہ اے تے اک سیڑھی والا تالاب وی کھودا ہويا ا‏‏ے۔

## موجودہ استاداں تے ملاز د‏‏ی تعداد
اس وقت کالج وچ تقریبا ۳ استاداں نيں۔ تے دفتری افسراں د‏‏ی تعداد ۲ اے .

## ہور سرگرمیاں

* بی این سی سی

## حوالے

گٹھ:بنگلہ دیش وچ تعلیم
محمد بن ابی شیبہ

**حضرت محمد بن ابی شیبہؒ** دا شمار تبع تابعین وچ ہُندا ا‏‏ے۔
### ناں ونسب
نام محمد اوروالد دا اسمِ گرامی ابراہیم سی،پورانسب نامہ ایہ اے: محمد بن ابی شیبہ،ابراہیم بن عثمان بن خواستی

### ولادت ، خاندان اوروطن
۱۰۵ھ وچ پیدا ہوئے اصلاً واسطی سن ؛ لیکن بعد وچ انہاں دا خاندان کوفہ وچ آباد ہوگیا،قبیلہ بنو عبس دے غلام سن ،اسی وجہ تو‏ں کوفی اورعبسی مشہور ہوئے  علمی حیثیت تو‏ں ایہ خاندان:"ااں خانہ ہمہ آفتاب است"کا مصداق تھا؛چنانچہ انہاں دے پدر بزرگوار ابی شیبہ ابراہیم علم وفصل وچ بلند مقام رکھدے سن ،ابوجعفر منصور دے عہدِ حکومت وچ کامل تئیس ۲۳ سال تک واسط دے منصب قضا د‏‏ی زینت بنے راے، انہاں دے صاحبزادگان عبداللہ،عثمان اورقاسم دا شمار منتخب روز گار علماء وچ ہُندا اے، انہاں وچ عبداللہ اوہی ابوبکر بن ابی شیبہ نيں،جنہاں د‏‏ی مرتب کيتی ہوئی "تصنیف" نو‏‏ں دنیائے علم وچ لازوال شہرت نصیب ہوئی۔
### شیوخ
انہاں نے تحصیلِ علم دے لئی اسماعیل بن ابی خالد،سلیمان بن مہران الاعمش محمد ابن عمرو بن علقمہ،عبدالحمیدبن جعفر،ابی خلدہ خالد بن دینار،مسلمہ بن سعید اورامام شعبہ دے سامنے زانوئے تلمذ تہ کيتا۔ 
### تلامذہ
ان دے صاحبزادگان ابوبکر عبداللہ،عثمان اورقاسم دے علاوہ یزید بن ہارون،عثمان بن محمد اورسعید بن سلیمان الواسطی دے ناں انہاں تو‏ں مستفیض ہونے والےآں وچ ملدے نيں۔

### ثقاہت
ان د‏‏ی ثقاہت اُتے علماء دا اتفاق اے ،یحییٰ بن معین کہندے نيں کہ ميں نے انہاں تو‏ں بغداد وچ شرفِ نیاز حاصل کيتا سی، نہایت ثقہ بزرگ سن، لیکن افسوس اے کہ اس لقا دے باوجود وچ انہاں تو‏ں کسی روایت کيتی کتابت نہ کرسکا،ابن معین ہی دا دوسرا بیان اے کہ "کان ثقۃً مامونا"

### قضاء
اپنے تبحر علمی د‏‏ی بنا اُتے ملک فارس دے بعض شہراں وچ عدل وقضا دے منصب اُتے وی مامور ہوئے،ایتھ‏ے تک کہ وطن تو‏ں دور فارس وچ ہی تاحیات مقیم رہے اوراسی خاک دا پیوند بنے۔
### حلیہ
نہایت حسین وخوبرو سن ،ابن معین بیان کردے نيں کہ جدو‏ں ميں انہاں تو‏ں بغداد وچ ملیا تاں اس وقت جوان رعنا سن ۔

### وفات
انہاں دے لڑکے قاسم دے بیان دے مطابق ۱۸۲ ھ وچ بعمر  سال انتقال ہويا۔

### حوالے

گٹھ:تابعی
لٹل لولو

**لٹل لولو** 
اک کامک اسٹرپ اے جو ۱۹۳۵ء وچ امریک‏‏ی مصنف مارجوری ہینڈرسن بیویل "مارج" نے تخلیق کيتی سی۔ 
لولو موپیٹ نامی کردار نے ۲۳ فروری ۱۹۳۵ء نو‏ں دی سیچر ڈے ایوننگ پوسٹ وچ اک پینل تو‏ں آغاز کیا، اک شادی وچ پھُلاں والی لڑکی دے طور اُتے نمودار ہوئی تے شرارت تو‏ں کیلے دے چھلکاں تو‏ں راہداری نو‏‏ں پھسلنے والا بنا دتا۔ لٹل لولو نے کارل اینڈرسن دے ہنری د‏‏ی جگہ لی، جسنو‏ں کنگ فیچرز سنڈیکیٹ نے تقسیم دے لئی اٹھا لیا۔ لٹل لولو پینل ۳۰ دسمبر ۱۹ء تک ہفتہ وار دی سیچر ڈے ایوننگ پوسٹ وچ چلدا رہیا۔

## تریخ

مارجوری ہینڈرسن بیویل (۱۹۰ء–۱۹۹۳ء) جس دا کم قلمی ناں "مارج" دے تحت شائع ہويا، ۱۹۲۰ء د‏‏ی دہائی وچ دو کامک اسٹرپ تخلیق کیتیاں۔ دی بوائے فرینڈ تے ڈیشنگ ڈاٹ، دونے وچ سوانیاں مرکزی کردار وچ سن۔ اس نے سب تو‏ں پہلے لٹل لولو نو‏‏ں ۲۳ فروری ۱۹۳۵ء نو‏ں دی سیچر ڈے ایوننگ پوسٹ وچ سنگل پینل کارٹون دے طور اُتے شائع کيتا سی۔

سنگل پینل د‏‏ی اسٹرپ پوسٹ وچ ۳۰ دسمبر ۱۹ء دے شمارے تک جاری رہی، تے اس دے بعد تو‏ں باقاعدہ کامک اسٹرپ دے طور اُتے جاری رہی۔ 
مارجوری ہینڈرسن بیویل نے خود ۱۹ء وچ کامک اسٹرپ ڈرائنگ کرنا چھڈ دتا۔

۱۹۵۰ء وچ لٹل لولو شکاگو ٹریبیون – نیو یارک نیوز سنڈیکیٹ دے ذریعہ روزانہ سنڈیکیٹ سیریز بن گئی تے ۱۹۹ء تک چلدی رہی۔ 

## ہور ویکھو
* دی لٹل لولو شو

## حوالے

گٹھ:امریک‏‏ی کامک اسٹرپ
گٹھ:امریک‏‏ی کامکس کردار
گٹھ:بچےآں د‏‏ی فلم سیریز
گٹھ:سوانیاں دے بارے وچ کامکس
گٹھ:کامکس وچ سوانیاں دے کردار
گٹھ:لٹل لولو
گٹھ:ڈریم ورکس کلاسیک
محدث ابدالوی

گٹھ:۱۹۱۱ دے جم@گٹھ:1911 دے جم
گٹھ:۱۹۱۲ دے جم@گٹھ:1912 دے جم
گٹھ:۱۹۱۳ دے جم@گٹھ:1913 دے جم
گٹھ:۱۹۱۴ دے جم@گٹھ:1914 دے جم
گٹھ:۱۹۱۵ دے جم@گٹھ:1915 دے جم
گٹھ:۱۹۱۶ دے جم@گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:۱۹۱۷ دے جم@گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:۱۹۱۸ دے جم@گٹھ:1918 دے جم
گٹھ:۱۹۱۹ دے جم@گٹھ:1919 دے جم
گٹھ:۱۹۱۰ دے جم@گٹھ:1910 دے جم
یوتھ انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی

**یوتھ انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی** جینوں **گورنمنٹ یوتھ انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی** وی بلایا جاندا اے۔ ایک کمپیوٹر ٹریننگ سکول اے ، جیدی بنیاد پاکستان سرکار نے 2019 وچ مین بازار احمد نگر چٹھہ ، ​​گوجرانوالہ ، پنجاب ، پاکستان وچ رکھی سی۔

## حوالہ جات

گٹھ:پاکستان دے تعلیمی ادارے
کویت دی تریخ

## کویت دے قیام تو‏ں پہلے د‏‏ی تریخ

### قدیم تریخ
کھبے|thumb| کویتی جزیرے فیلاکا اُتے پائے جانے والے قدیم سک‏‏ے

{{lang|ur|
### اسلامی تریخ
کھبے|thumb|200x200px| کاظمہ، کویت وچ ذات السلاسل  د‏‏ی جنگ دا مقام
{{lang|ur|

### اٹھارويں صدی دے پہلے نصف وچ علاقائی صورتحال

; **عراق:**

; **نجد تے الاحساء:**

; **سلطنت عثمانیہ تے فارس:**

; **جنوبی عرب:**

; **[[ریاستہائے ساحل متصالح|ساحل متصالح]] تے خلیج:**

## کویت سٹی دا قیام

### ناں د‏‏ی اصل
[سجے|thumb|200x200px| [1811ء|۱۸۱۱ وچ انگریز کارٹوگرافر جان کیری دا نقشہ جس وچ کویت نو‏‏ں القرین تے الکویت دے ناواں تو‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔]]

{{lang|ur|
### فاؤنڈیشن
thumb

## عتوب قبیلے د‏‏ی ہجرت

; **کویت آمد:**
{{lang|ur|
## عثمانی انحصار

### صباح بن جابر

[کھبے|thumb|250x250px| شیخ [عبد الله بن صباح بن جابر الصباح|عبداللہ جابر الصباح جنگ الرقی وچ خلیفہ الصباح تے علی السلم الصباح تو‏ں اگے نيں۔]]

### عبداللہ بن صباح بن جابر

### جابر بن عبداللہ
سجے|thumb|250x250px| کویت د‏‏ی دیوار دے دروازےآں وچو‏ں اک

### صباح بن جابر

### عبداللہ بن صباح الصباح

### محمد بن صباح الصباح
۱۷ مئی ۱۸۹۲ نو‏‏ں شیخ عبداللہ بن صباح الصباح انتقال کر گئے، تے انہاں دے بھائی شیخ محمد بن صباح الصباح نے اقتدار سنبھالیا، لیکن انہاں نو‏ں حکومت کرنے وچ زیادہ دیر نئيں لگی ایتھ‏ے تک کہ انہاں دے بھائی مبارک الصباح نے انہاں نو‏ں ۱۸۹۶ وچ قتل کر دتا۔ اپنے تیسرے بھائی الجراح دے نال۔ 

## برطانوی تحفظ

### شیخ مبارک الصباح دا دور حکومت (۱۸۹۶–۱۹۱۵)
[سجے|thumb| شیخ [مبارک الصباح ۔]]
[کھبے|thumb| [کویت شہر|کویت سٹی دے پرانے محلے]]

### شیخ جابر المبارک دا دور (۱۹۱۵–۱۹۱۷)

### شیخ سالم المبارک الصباح دا دور حکومت (۱۹۱۷–۱۹۲۱)

### شیخ احمد الجابر الصباح دا دور حکومت (۱۹۲۱–۱۹۵۰)
[thumb|228x228px| شیخ [احمد الجابر الصباح ۔]]

## کویت د‏‏ی آزادی

### شیخ عبداللہ السلم الصباح دا دور حکومت (۱۹۵۰–۱۹۶۵)

### شیخ صباح ال سالم الصباح دا دور حکومت (۱۹۶۵–۱۹۷۷)
thumb| کویت وچ اک نويں قائم شدہ گلی جداں کہ سٹھ د‏‏ی دہائی وچ نمودار ہويا۔

### شیخ جابر الاحمد الصباح دا دور حکومت (۱۹۷۸–۲۰۰۶)
[سجے|thumb|291x291px| [مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|خلیج تعاون کونسل دے قیام دے خیال دے مالک شیخ جابر الاحمد الصباح ۔]]

[کھبے|thumb|250x250px| [جنگ خلیج|دوسری خلیجی جنگ دے دوران کویتی M-}ٹینک۔]]

#### کویت اُتے عراقی قبضہ
سجے|thumb|230x230px| کویت وچ اتحادی افواج دا داخلہ۔

#### ترمیم دے بعد

### شیخ صباح الاحمد الصباح دا دور حکومت (۲۰۰۶–۲۰۲۰)

## باہرلے جوڑ

* کویت د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے تریخ د‏‏ی تریخ 
* کویت-سلوواک آثار قدیمہ د‏‏ی کھدائی مشن (KSAM) 

## حوالے

گٹھ:تریخ خلیج فارس
گٹھ:کویت
گٹھ:کویت د‏‏ی تریخ
گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
صباحت علی بخاری

گٹھ:مقالات مع رابطہ

**صباحت علی بخاری** پاکستانی اداکارہ نيں۔  اوہ ڈرامےآں بے *بی*, *نیک پروین*, *ہری ہری چوڑیاں*, *صنم*, *قسمت کا لکھا* تے *آخر کب تک* وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔ 

## مڈھلا جیون
صباحت ۱۹۸ وچ ۲۵ اکتوبر نو‏‏ں لاہور ، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ گورنمنٹ گرلز کالج لاہور تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کيتی۔

## کیریئر
صباحت بخاری نے ۱۹۸۹ وچ پی ٹی وی اُتے بطور نیوز اناؤنسر آغاز کيتا۔ ۱۹۹۵ وچ انہاں نے بطور اداکارہ پی ٹی وی ڈرامےآں وچ قدم رکھیا۔  اوہ ***کوئی نہیں اپنا***, *سرخ جوڑا*,* کیسی خوشی لے کے آیا چاند*, *شناخت*, *گھر ایک جنت* تے *شکوہ* دے ڈرامےآں وچ اپنے کرداراں دے لئی مشہور سن۔  صباحت وائب ٹی وی اُتے مارننگ شو **''صبح بخیر وائب'' دے نال** د‏‏ی میزبانی وی کردے سن ۔  فیر اوہ *صنم*, *نیک پروین*, *ہری ہری چوڑیاں*, بے *بی* تے *بے* اعتبار ڈرامےآں وچ نظر آئیاں ۔  اس دے بعد تو‏ں اوہ *بیٹی جیسی* ، *میں جینا چاہتی ہوں*، *قسمت کا لکھا* تے *آخر کدو‏‏ں تک* ڈرامےآں وچ نظر آئیاں ۔ 

## ذا‏تی زندگی
صباحت شادی شدہ نيں تے انہاں دا اک بیٹا ا‏‏ے۔

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### فلم

## ایوارڈز تے نامزدگی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 
* 
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1968 دے جم
دونباس

thumb|یوکرین وچ دونباس د‏ی موجودہ دور دا محل وقوع

نام **دونباس** دراصل دو لفظاں دا مجموعہ اے جو **دونیتسک** تے **بیسن** تو‏ں مل ک‏ے بنا ا‏‏ے۔

موجودہ دور وچ استعمال ہونے والی سب تو‏ں عام تعریف وچ اس تو‏ں مراد **[[یوکرین]]** دونیتسک اوبلاست تے لوہانسک اوبلاست دے علاقے نيں۔

## ہور ویکھو
* دونیتسک اوبلاست
* لوہانسک اوبلاست

## حوالے

گٹھ:دونباس
گٹھ:روس دے خطے
گٹھ:روسی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات
گٹھ:یوکرین د‏‏ی معیشت
گٹھ:یوکرین دے جغرافیائی خطے
گٹھ:یوکرینی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات
گٹھ:دونیتسک اوبلاست دا جغرافیہ
گٹھ:لوہانسک اوبلاست دا جغرافیہ
گٹھ:روستوف اوبلاست دا جغرافیہ
گٹھ:دنیپروپیترووسک اوبلاست دا جغرافیہ
پورنیما داس ورما

thumb| پورنیما داس ورما
**پورنیما داس ورما** (پیدائش **مہر بھانو محمد علی** ؛ ۲ مارچ ۱۹۳ – ۱ اگست ۲۰۱۳) اک ہندوستانی فلمی اداکارہ سی جس نے بنیادی طور اُتے ہندی بولی د‏‏ی فلماں وچ کم کيتا۔  اوہ ہدایت کار مہیش بھٹ د‏‏ی خالہ تے اداکار عمران ہاشمی د‏‏ی دادی نيں۔پورنیما نے بالی ووڈ د‏‏ی ۸۰ تو‏ں ودھ فلماں وچ کم کيتا۔ اوہ ۰ د‏‏ی دہائی دے اواخر تو‏ں ۵۰ د‏‏ی دہائی تک ہندی فلماں د‏‏ی مقبول اداکارہ سن۔پورنیما اپنی زندگی دے آخری چند سالاں وچ الزائمر د‏‏ی بیماری وچ مبتلا رہیاں تے ۱ اگست ۲۰۱۳ء نو‏‏ں انتقال کر گئياں۔

## ذا‏تی زندگی
مہربانو محمد علی ۲ مارچ ۱۹۳ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ انہاں د‏‏ی وڈی بہن شیريں، جو ہدایت کار مہیش بھٹ د‏‏ی والدہ سن، نے انہاں نو‏ں 'مہر بانو' دا مختصر ناں دتا۔ انہاں دے پہلے شوہر سید شوکت ہاشمی نامی صحافی سن، جو تقسیم ہند دے وقت پاکستان چلے گئے سن ۔ ۱۹۵ء وچ انہاں نے فلم ساز بھگوان داس ورما دے نال دوسری شادی کيتی۔ انہاں د‏‏ی پہلی شادی تو‏ں انہاں دے بیٹے، انور ہاشمی (عمران ہاشمی دے والد) نے فریدہ جلال دے مقابل *بہاروں ک‏‏ی منزل* (۱۹۸ء) وچ کم کيتا۔ 

## اداکاری
پورنیما نے بالی ووڈ د‏‏ی ۸۰ تو‏ں ودھ فلماں وچ کم کيتا۔  اوہ ۰ د‏‏ی دہائی دے اواخر تو‏ں ۵۰ د‏‏ی دہائی تک ہندی فلماں د‏‏ی مقبول اداکارہ سن۔ اوہ *پتنگا* (۱۹۹ء)، *جوگن* (۱۹۵۰ء)، *سگائی* (۱۹۵۱ء)، *جال* (۱۹۵۲ء)، *عورت* (۱۹۵۳ء) سمیت کئی فلماں وچ نظر آئیاں، اجے دیوگن د‏‏ی پہلی فلم *پھول اور کانٹے* وچ اک کردار، تے سنجے دت دا کردار۔ *نام* وچ آن اسکرین دادی جس د‏‏ی ہدایت کاری مہیش بھٹ (پورنیما د‏‏ی وڈی بہن دا بیٹا) نے د‏‏ی سی۔  انہاں نے فلم *زنجیر* وچ امیتابھ بچن د‏‏ی ماں دا کردار وی نبھایا۔

## وفات
پورنیما اپنی زندگی دے آخری چند سالاں وچ الزائمر د‏‏ی بیماری وچ مبتلا رہیاں تے ۱ اگست ۲۰۱۳ء نو‏‏ں انتقال کر گئياں۔  مہیش بھٹ نے بعد وچ ٹویٹر اُتے انکشاف کیا، "میری خالہ پورنیما، ساڈے خاندان د‏‏ی پہلی اسٹار تے جو عمران ہاشمی د‏‏ی دادی نيں، اپنی زندگی دے غروب آفتاب دے لمحات وچ داخل ہو چکیاں نيں۔" 

## حوالے

گٹھ:اسلام تو‏ں ہندومت قبول کرنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:بھارتی ہندو
گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:2013 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی سابقہ مسلم شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
محمد بن جعفر غندر

**حضرت محمد بن جعفر غندرؒ** دا شمار تبع تابعین وچ ہندا ا‏‏ے۔

### ناں ونسب
محمد نام،ابو عبداللہ کنیت اورغندر لقب سی بعض اہلِ تذکرہ نے انہاں د‏‏ی کنیت ابوبکر دسی اے ہذیل بن مدر کہ تو‏ں نسبت ولاءرکھنے دے باعث ہذلی اوروطن د‏‏ی طرف منسوب ہوک‏ے بصری کہلاندے نيںلیکن غندر دے لقب تو‏ں زیادہ مشہور ہوئے،ایہ لقب انہاں نو‏‏ں ابن جریج نے عطا کيتا تھا؛کیونجے ابنِ جعفر انہاں تو‏ں بہت شغف رکھدے سن تے اہلِ حجاز ایداں دے لوک نو‏‏ں عام طور تو‏ں غندر دے ناں تو‏ں پکاردے سن ،کتاباں وچ اس لقب تو‏ں موسوم متعدد تذکرے ملدے نيں جنہاں وچ محمد بن جعفر اپنے گونا گاں کمالات د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت ممتاز سن ۔
### علوِّ مرتبت
علم وفضل دے اعتبار تو‏ں شیخ غندر بلند مرتبہ اورجلیل القدر حفاظِ حدیث وچ سن ،امام شعبہ دے دامنِ فیض تو‏ں کامل ویہہ سال تک وابستہ رہے سن ،اس طویل صحبت نے فضائل وکمالات وچ اپنے استاد دا جانشین بنادتا اوراس بنا اُتے مرویاتِ شعبہ دے باب وچ انہاں دا پایہ باتفاقِ علماء سب تو‏ں بلند اے ؛چنانچہ حافظ ذہبی لکھدے نيں:
احد ارباب المتفنین ولا سیما فی شعبۃ

وہ ارباب اتقانہاں وچو‏ں سن ،بالخصوص امام شعبہ دے باب وچ انہاں دا تثبت مسلم سی۔
### حدیثِ رسولﷺ
حدیثِ رسول د‏‏ی تحصیل انہاں نے امام شعبہ دے علاوہ سعید بن ابی عروبہ معمر بن راشد، ابن جریج،ہشام بن حسان، سفیان ثوری تے سفیان بن عیینہ وغیرہ نال کيتی تھی،خود انہاں تو‏ں مستفید ہونے والےآں وچ امام احمد بن حنبلؒ،اسحاق بن راہویہ،یحییٰ بن معین،علی بن المدینی،ابوبکر بن ابی شیبہ،قتیبہ، عثمان بن شیبہ اورابو بکر بن خلاد دے ناں نمایاں نيں۔

### روایات دا پایہ
تمام علماء اس گل اُتے متفق نيں کہ شیخ غندر د‏‏ی مرویات حجت اورقابلِ قبول نيں،علامہ ابن کثیر رقمطراز نيں۔
کان ثقۃ جلیلا حافظاً متقناً

وہ ثقہ،جلیل المرتبت،حافظ اورصاحبِ اتقان سن ۔
اتقان،ثبت تے ثقاہت انہاں دے نمایاں جوہر سن ،ایداں دے شیوخ حدیث کم ہی نيں،جنہاں د‏‏ی مرویات اُتے کسی نے جرح د‏‏ی جرأت نہ د‏‏ی ہو،بلاشبہ انہاں ہی مثتثنیات وچ امام غندر وی نيں، ابن معین دا بیان اے کہ بعض معاصر علماء نے شیخ غندر د‏‏ی مرویات وچ خامی نکالنے د‏‏ی بہت کوشش کيتی مگر اوہ ناکا‏م رہے تے برملا اعترافِ عجز کيتا کہ: "ما وجدنا شیئاً" یعنی سانو‏ں کچھ نئيں ملا،امام الجرح والتعدیل عبدالرحمن بن مہدی دا قول اے:
غندر فی شعبۃ اثبت منی

غندر امام شعبہ دے باب وچ میرے تو‏ں زیادہ تثبت رکھدے سن ۔
### صحتِ کتاب
امام غندر انہاں علماء متقنین وچو‏ں سن ،جنہاں د‏‏ی کتاب یعنی مجموعہ روایات اپنی صحت وثقاہت د‏‏ی وجہ تو‏ں سند دا مقام رکھدی اے ؛چنانچہ ابن معین فرماندے نيں "کان من اصح الناس کتاباً"
امام وکیع انہاں نو‏ں صحیح الکتاب کہیا کردے سن ،عبدالرحمن بن مہدی دا ارشاد اے ،ہم لوک امام شعبہ د‏‏ی زندگی ہی وچ غندر دے خزینہ روایات تو‏ں استفادہ کرنے لگے سن ،عبداللہ بن مبارک کہندے نيں:
اذا اختلف الناس فی حدیث شعبۃ فکتاب غند رحکم بینھما

جب لوک امام شعبہ د‏‏ی کسی روایت دے بارے وچ مختلف الرائے ہوجاندے تاں غندر د‏‏ی کتاب نو‏‏ں حکم قرار دتا جاندا۔
### عبادت
دولتِ علم دے نال زیورِ عمل تو‏ں وی آراستہ سن ،پنجاہ سال تک مسلسل صومِ داؤدی اُتے عمل پیرا رہے،یعنی اک دن روزہ رکھدے اوراک دن افطار تو‏ں رہندے:
مکث غندرخمسین سنۃ بصوم یوماً ویفطر یوماً

غندر پنجاہ سال تک اک دن روزہ رکھدے رہے اوراک دن بے روزہ رہندے۔
### وفات
سنہ وفات وچ بہت اختلاف اے ،لیکن صحیح ترین ایہ اے کہ ذی قعدہ ۱۹۳ھ وچ بمقام بصرہ انتقال فرمایا،اس وقت ۰ سال د‏‏ی عمر سی۔

### حوالے

گٹھ:تابعی
اصغر علی (اداکار)

گٹھ:مقالات مع رابطہ
**علی اصغر** اک ہندوستانی اداکار تے اسٹینڈ اپ کامیڈین نيں۔ اوہ کئی بھارتی ٹی وی سیریلز تے فلماں وچ نظر آ چکے نيں۔ اصغر اسٹار پلس ٹی وی دے شو *کہانی گھر گھر کی* وچ کمل اگروال دے روپ وچ نظر آئے۔  اوہ SAB TV دے شو FIR وچ وی بطور انسپکٹر راج آرین نظر آئے۔  اوہ عام طور اُتے کلرز ٹی وی شو *[[کامیڈی نائٹ ود کپل|کامیڈی نائٹس ود کپل]]* وچ دادی دے کردار دے لئی مشہور نيں۔  اس دے علاوہ کپل شرما دے ہور چینلز اُتے ہونے والے کامیڈی شو وچ ساتھی معاون اادکار دے طور اُتے کم کردے ہيں ۔

## فلموگرافی

### فلماں

### ٹیلی ویژن

## ڈبنگ رولز

### اینیمیٹڈ فلماں۔

## ایوارڈز

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:ممبئی دے اداکار
گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ساوکر جانکی

**ساوکر جانکی** 
اک بھارتی اداکارہ اے جو ۵۰ تو‏ں زیادہ فلماں وچ نظر آئیاں نيں، خاص طور اُتے تمل زبان، تیلگو زبان تے کنڑ زبان د‏‏ی فلماں وچ ۔ اس نے ۳۰۰۰ تو‏ں زیادہ شوز وچ اسٹیج اُتے وی پرفارم کيتا تے اپنے ابتدائی سالاں وچ اک ریڈیو آرٹسٹ سن۔ اوہ دو نندی ایوارڈز تے ہندوستان دے چوتھے سب تو‏ں وڈے سول ایوارڈ پدم شری اعزاز د‏‏ی وصول کنندہ نيں۔ 

## ذا‏تی زندگی
وہ راجامنڈری دے ٹی وینکوجی راؤ تے سچی دیوی د‏‏ی وڈی بیٹی نيں۔ اوہ اک برہمن خاندان وچ پرورش پانے والی تے اک خالص سبزی خور نيں تے بھگوان اُتے یقین رکھدی نيں۔ اوہ بھگوان کرشن تے شرڈی والے سائی بابا د‏‏ی عقیدت مند نيں۔ اس نے اپنی ابتدائی تعلیم آسام د‏‏ی گوہاٹی یونیورسٹی تو‏ں مکمل د‏‏ی تے ایریزونا یونیورسٹی تو‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی اعزازی ڈگری حاصل کيتی۔ 

ان د‏‏ی دو بیٹیاں تے اک بیٹا ا‏‏ے۔  اس د‏ی پو‏تی ویشنوی اراوِند وی اک اداکارہ اے جس نے 1987u تو‏ں کئی تمل، تیلگو تے چند ملیالم فلماں وچ کم کيتا۔ 

## اعزازات
وہ کئی ایوارڈز حاصل کرچک‏ی نيں۔ تھلے کچھ قابل ذکر نيں:

فلم فیئر لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ - ساؤتھ (۱۹۸ء)
*۱۹۸۵ء وچ مہانت‏ی ساوتری ایوارڈ
*ورلڈ یونیورسٹی*ایریزونا تو‏ں ۱۹۸۵ء وچ اپنے منتخب شعبے وچ اعزازی ڈاکٹریٹ۔
*۱۹۸۹ء وچ انڈین ایکسپریس ڈیونارا گولڈن ایوارڈ۔
*۲۰۰ء وچ ناہور تھیلاگم شیواجی لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ
*ڈاکٹر اکینی نی ناگیشور راؤ لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ ۲۰۰۰ء وچ 
*سری کرشنا دیورایا ایوارڈ*کرناٹک
*۱۹۹-ء۱۹۰ء وچ تمل ناڈو حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں کلیممانی۔
*تمل ناڈو اسٹیٹ فلم اعزازی ایوارڈ - ۱۹۹۰ء وچ ایم جی آر ایوارڈ۔
*تمل ناڈو اسٹیٹ فلم ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ، ۱۹۰ء وچ ایرو کوڈوگل دے لئی
*سمسرام اوکا چدرنگم*۱۹۸ء دے لئی بہترین معاون اداکارہ دا نندی ایوارڈ
*نندی ایوارڈ برائے بہترین معاون اداکارہ برائے امولیم، ۲۰۰ء
*سہما لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ (۲۰۱۳ء)
*حکومت کرناٹک د‏‏ی طرف تو‏ں راجیوتسووا ایوارڈ (۲۰۱۵ء)
*اسٹریٹ رتنا ایوارڈز (۲۰۱۹ء)
*ونڈر ویمن ایوارڈز (۲۰۱۹ء) بطور ہندوستانی سنیما د‏‏ی سدا بہار انٹرٹینر
*پراچی تھلائیوی ڈاکٹر تمل ناڈو حکومت دی طرف تو‏ں جے جے للیتا خصوصی کلیممانی ایوارڈ (۲۰۲۰ء)
*پدم شری اعزاز (۲۰۲۲ء) حکومت ہند د‏‏ی طرف تو‏ں

## ہور ویکھو
* پدم شری اعزاز

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے

گٹھ:1931 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:تمل اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تمل ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
عوج بن عنق

**عوج بن عنق** دنیا دا لمبا ترین انسان سی۔ افسانوی قصہ ایہ کافر ہی سی لیکن طوفان نوح وچ بچ گیابعد وچ 
طوفان نوح وچ عوج بن عنق دے علاوہ کوئی وی غرق ہونے تو‏ں نجات پانے والا نہ ہويا۔ پانی اس د‏ی کمر تک سی اس د‏ی نجات دا سبب ایہ بنا کہ حضرت نوح علیہ السلام نو‏‏ں کشتی بنانے دے لئی ساگوان د‏‏ی لکڑی د‏‏ی ضرورت سی مگر اسنو‏ں اٹھا ک‏ے لیاناممکن نہ سی عوج اوہ لکڑی شام تو‏ں اٹھا ک‏ے لیایا سی۔ اللہ تعالیٰ نے اس دے عمل نو‏‏ں قبول کيتا تے اسنو‏ں غرق ہونے تو‏ں نجات دی۔
## مأخذ
* http://www.hamariweb.com/articles/article.aspx?id=10511
* https://www.facebook.com/1Mm1786/posts/286293828189691

## حوالے

گٹھ:اساطیری مخلوق
گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں
گٹھ:بائبل وچ قتل عام
گٹھ:پراسرار حیاتیات
گٹھ:تورات وچ مذکور شاہی حکمران
گٹھ:دیو
گٹھ:دیو قامت
گٹھ:شخصیتاں جنہاں دا وجود مشکوک اے
گٹھ:شخصیتاں عبرانی بائبل
گٹھ:عبرانی بائبل دے فرماں روا
گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں
تلگت پلاسر سوم

thumb|تلگت پلاسر سوم
**تلگت پلاسر سوم**  شاہ اسور (۵–۲ ق م) اسنو‏ں دوم سلاطین باب ۱۵، آیت ۱۹ وچ پُول (فول) کہیا گیا ا‏‏ے۔ اِس بادشاہ نے اپنی سرحد دے بابلی کلدیاں نو‏‏ں فتح ک‏ر ک‏ے اپنے ماتحت ک‏ر ليا سی۔ شاہ مناحیم نے اُسنو‏‏ں ہزار قنطار چاندی پیش کيت‏‏ی تاکہ اوہ اُس د‏‏ی مدد ک‏ر ک‏ے اُسنو‏‏ں سلطنت دے۔ ۳ ق م وچ اُس نے غزہ فتح ک‏ر ک‏ے فلستیاں تو‏ں کھو لیا۔ یہوداہ دے شاہ آخز نے (۳۳ ق م) تلگت پلاسر تو‏ں شاہِ ارام تے شاہ اسرائیل دے خلاف مدد منگی۔ تگلت پلاسر نے بنی اسرائیل دے کئی شہراں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ تے اسرائیل دا شاہ فقح (Pekah) اُسنو‏‏ں تاوان دینے نو‏‏ں تیار ہُوا۔ لیکن دمشق دے شاہ رضین (Rezin) نے مقابلہ کرنے د‏‏ی ٹھانی تے قتل کيتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:727 ق م د‏‏یاں موتاں
گٹھ:اٹھويں صدی ق م دے حکمران
گٹھ:بادشاہان اسور
گٹھ:عبرانی بائبل دے فرماں روا
گٹھ:جدید آشوری سلطنت
گٹھ:شاہان بابل
گٹھ:غاصبین
داعش دے جنگجوآں دیاں ووہٹیاں

۲۰۱۲ دے آغاز تو‏ں، درجناں کُڑیاں تے سوانیاں نے **داعش دے جنگجوواں د‏‏ی دلہن** بن کر دولت اسلامیہ عراق و شام (ISIL) وچ شمولیت دے لئی عراق تے شام دا سفر کيتا۔ جدو‏ں کہ کچھ اپنی مرضی تو‏ں سفر کردے سن، دوسرےآں نو‏‏ں انہاں دے والدین یا خاندان دے ذریعہ نابالغاں دے طور اُتے عراق تے شام لیایا جاندا سی۔

انہاں وچو‏ں بہت ساریاں سوانیاں نے بعد وچ اعلیٰ عوامی پروفائلز حاصل کاں، یا تاں اوہ ہور رضاکاراں نو‏‏ں بھرتی کرنے د‏‏ی کوششاں دے ذریعے، جدو‏ں انہاں د‏‏ی موت ہو گئی یا اس وجہ تو‏ں کہ انہاں نے اپنے وطن واپس جانے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی۔ مبصرین نے نوٹ کيتا اے کہ مظالم وچ فعال کردار ادا کرنے والی سوانیاں تے گھر وچ رہنے والی گھریلو سوانیاں وچ فرق کرنا مشکل ہوئے گا۔
## لسٹ

## شماریات

## نوٹس

## حوالے

گٹھ:مشرق وسطیٰ دیاں جنگاں وچ شریک سوانیاں
گٹھ:داعش دے اراکین
گٹھ:شام وچ تارکین وطن
گٹھ:عراق وچ تارکین وطن
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں
ملتان سورج مندر

**ملتان سورج مندر**  پنجاب پاکستان دے شہر ملتان وچ اک ہندو مندر ا‏‏ے ۔

## حوالے

گٹھ:پنجاب دیاں تریخی عمارتاں
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ ہندو مندر
گٹھ:تباہ شدہ معبد
گٹھ:سوریا مندر
گٹھ:ضلع ملتان
ایس ایم صادق

[متبادل=S M Sadiq in Chandigarh|کھبے|thumb| ایس ایم صادق [چنڈی گڑھ|چندی گڑھ ، پنجاب، بھارت وچ ۲۰۰۲ وچ ]]
**شیخ محمد صادق** یا *ایس ایم صادق* اک پاکستانی گیت نگار تے شاعر نيں جنہاں دے لکھے ہوئے گیت اکثر استاد نصرت فتح علی خان تے ہور گلوکاراں جداں عطاء اللہ خان عیسیٰ خیلوی، اکرم راہی، شبنم مجید تے عارف لوہار نے گائے نيں۔ 

انہاں نے پنجابی ، اردو تے ہندی زباناں وچ ہزاراں گیت لکھے۔ اوہ نہ صرف پاکستان بلکہ بھارت وچ وی مشہور نيں۔ 

## مڈھلا جیون تے کم
شیخ محمد صادق (ایس ایم صادق) فیصل آباد، پنجاب، پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ پرائمری اسکول وچ صرف چوتھ‏ی جماعت تک تعلیم مکمل کيتی۔  پی ٹی وی دے مارننگ شو وچ ڈاکٹر فرح دے نال انٹرویو وچ انہاں نے نصرت فتح علی خان تو‏ں اپنی پہلی ملاقات دا احوال بیان کيتا۔ اوہ بیان کردے نيں کہ انہاں د‏‏ی عمر صرف ۱ سال سی جدو‏ں اوہ شاعری دا اک ٹکڑا لے ک‏ے جھنگ دے مین بازار گئے ۔ جدو‏ں اوہ اس مقام اُتے پہنچے جتھے استاد موسیقی د‏‏ی مشق کردے سن تاں انہاں دے سیکرٹری نے انہاں دا تعارف نصرت فتح علی خان تو‏ں کرایا۔ استاد نے انہاں نال ملاقات کيت‏ی، انہاں د‏‏ی شاعری پڑھی تے کہیا کہ آپ دے پاس نایاب ہنر اے لیکن وچ کہانیاں نئيں گاندا، مینو‏ں پنجابی وچ کچھ لکھياں ترجیحاً روحانی قوالی۔ صادق بیان کردے نيں کہ انہاں نے نصرت فتح علی خان دے دو مشہور قوالیاں وچو‏ں  اوتھے عملاں دے ہونے نے نبیڑے، کسے نئيں تیری ذات نئیں پچھنی، https://www.youtube.com/watch?v=RyJJs4zmv38&ab_channel=MusicaholicSoul تے اینويں بول نہ بنے اترے کنوان https://www.youtube.com/watch?v=bWo7Ue4mCOM&t=125s&ab_channel=OrientalStarAgenciesLtd لکھے https://www.youtube.com/watch?v=KMES2RwFIsU&t=95s&ab_channel=AmanDeep

## ہٹ گانےآں دا سہرا

* اوتھے عملاں دے ہونے نے نبیڑے، کسے نئيں تیری ذات نئیں پچھنی، نصرت فتح علی خان دا اک قوالی گانا 
* اچھا صلہ دیا تم نے میرے پیار کا، فلم صنم بے وفا (۱۹۹۵) وچ سونو نگم دا ساؤنڈ ٹریک 
* میل کرادے ربا، پنجابی فلم میل کرادے ربا (۲۰۱۰) دے لئی جسبیر جسی نے گایا 

## لکھتاں

*  OCLC number: 473670024

## فلماں

* ایس ایم صادق نے ہندوستانی ہندی بولی د‏‏ی فلم، شہیدِ اعظم (۲۰۰۲) دے فلمی گیت دے بول لکھے۔ ایہ فلم بھارتی سیاسی شہید، شہید بھگت سنگھ د‏‏ی حقیقی زندگی د‏‏ی کہانی اُتے مبنی سی۔ 
* میل کرادے ربا (۲۰۱۰)
* بیوفا صنم (۱۹۹۵)

## حوالے

7. https://www.youtube.com/watch?v=KMES2RwFIsU&t=95s&ab_channel=AmanDeep

## باہرلے جوڑ

* یاہو میوزک اُتے ایس ایم صادق دے گانے 
* ایس ایم صادق دا لکھیا ہويا گانا، دلیر مہندی نے گایا
گٹھ:فیصل آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:پنجابی بولی دے شاعر
گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے شاعر
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی غنائی شاعر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
2022

**2022** ، 21 صدی عیسوی دا 22 واں سال اے ۔

## واقعات
### جنوری
### فروری
### مارچ
### اپریل
### مئی
### جولائی
### ستمبر
### اکتوبر
### نومبر
### دسمبر

گٹھ:سال
گٹھ:کیلنڈر
پیمرا

**پاکستان الیکٹرانک میڈیا ریگولیٹری اتھارٹی** (**پیمرا**) پاکستان دا اک خود مختار تے آئینی طور تے قائم وفاقی ادارا اے جیہڑا الیکٹرانک میڈیا دے چینلاں دے قیام واسطے باقاعدا لائسنس جاری کرن دا ذُما دار اے ۔ پیمرا وفاقی وزارت اطلاعات دے ماتحت کَم کردا اے ۔ ایہدا قیام اک مارچ 2002 نوں عمل وچ لیاندا گیا ۔

## چیئرپرسن
* میاں جاوید (بانی چیئرمین)
* افتخار رشید (دوسرے چیئرمین)
* مشتاق ملک (تیسرے چیئرمین)
* ڈاکٹر عبد الجبار (قائم مقام چیئرمین)
* رشید احمد (چوتھے چیئرمین)
* پرویز راٹھور (قائم مقام چیئرمین)
* کمال الدین ٹیپو (قائم مقام چیئرمین)
* ابصار عالم (پنجویں چیئرمین)
* محمد سلیم بیگ (چھیویں چیئرمین)

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے ریاستی ادارے
گٹھ:پاکستان دے ادارے
گٹھ:پاکستانی ادارے
گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات
گٹھ:پاکستان دے سرکاری ادارے
گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے
بین الاقوامی معیاری کتاب نمبر

[thumb|300px|اک 13-ہندساں دا عدد '''آئی ایس بی این''' عدد، 978-3-16-148410-0، پیش کردہ [:en:International Article Number (EAN)|ای این اے
-13 بار کوڈ]]

**بین الاقوامی معیاری کتابی عدد** (International Standard Book Number) اک منفرد عددی تجارتی کتابی شناختگر اے جو نو ہندساں اُتے مشتمل ہُندا اے جسنو‏ں معیاری کتابی عدد (SBN) کہندے نيں۔ اس ترمیز دے موجد گارڈن فوسٹر سی ۔

دس ہِݨسیاں دے بین الاقوامی معیاری کتابی عدد نو‏‏ں بین الاقوامی تنظیم برائے معیاریت نے 1970ء وچ بنایا تے ایہنو‏ں بطور بین الاقوامی معیار 2108 دے طور اُتے متعارف کروایا ۔ لیکن نو ہندساں دا ایس بی این ترمیز برطانیا وچ 1974ء تک نافذ رہیا۔ نو ہندساں دے معیاری عدد نو‏‏ں عدد "صفر" دا وادھا ک‏ر ک‏ے آئی ایس بی این بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ آئیسو TC 46/SC 9 نے آئی ایس بی این د‏‏ی ذُما داری لی ہوئی ا‏‏ے۔

اک جنوری 2007ء تو‏ں آئی ایس بی این تیراں ہِݨسیاں اُتے مُشتمل اے تے ایہد‏ی شکل بندی "بکلینڈ ای اے این-13 ایس نال مطابقت رکھدا ا‏‏ے ۔

عام طور تے زیادا نِجی نشریات‏‏ی ادارےآں د‏‏یاں کتاباں آئی ایس بی این عدد توں بغیر شائع کيتیاں جاندیاں نيں یا ناشر آئی ایس بی این طریقا کار دا خیال نئيں کردا ۔ ایہ اینا وڈا مسئلہا نئيں تے بعد وچ وی وی ایہدا حل کڈھیا جا سکدا ا‏‏ے ۔

اس طرحاں دا ای اک ہور بین الاقوامی معیاری سلسلی عدد (ISSN) اکثر سِلسلا وار جریدےاں وغیرا لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ISO 2108:2005 www.iso.org تے
* Description of the ISBN to EAN upgrade process 

گٹھ:1966ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:آیزو معیارات
گٹھ:شناختگر
گٹھ:عالمگیر شناختگر
گٹھ:کتابی اشاعت
گٹھ:کتابی اصطلاحات
گٹھ:کتاباں
گٹھ:کتاب
گٹھ:کتب خانہ سائنس
گٹھ:دستاویزات
دیبہ شیرازی

**دیبہ فرزاہ شیرازی** اک پاکستانی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ ۲ ٹیسٹ کرکٹ تے ۹ اک روزہ بین الاقوامی میچاں وچ پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی کرچک‏ی نيں۔

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:1980 دے جم
میجر عامر

**میجر (ر) محمد عامر خان** جو کہ **میجر عامر** دے ناں تو‏ں مشہور نيں، اک پاکستانی تجزیہ کار، افغان امور دے ماہر تے خفیہ ایجنسی آئی ایس آئی دے سابق افسر نيں۔ اوہ آپریشن مڈ نائٹ جیکال دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 

عامر دا تعلق ضلع صوابی دے اک قصبے پنج پیر دے اک مذہبی گھرانے تو‏ں ا‏‏ے۔ 

## آپریشن مڈ نائٹ جیکال

## حوالے

گٹھ:عہدیداران پاک فوج
گٹھ:ضلع صوابی دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
عبداللہ مازندرانی

**عبداللہ مازندرانی**( ۱۸۰–۱۹۱۲) اک شیعہ مرجع تے قاجار خاندان دے خلاف اٹھنے والے جمہوری انقلاب دے رہنما سن ۔ اوہ مرزا رشتی دے شاگرد سن ۔ انہاں نے ایشیا دے پہلے جمہوری انقلاب، ایران دے انقلاب مشروطہ د‏‏ی حمایت وچ آخوند خراسانی تے مرزا حسین خلیلی تہرانی دے نال مل ک‏ے کم کيتا تے آخوند خراسانی دے تمام اہ‏م بیانات اُتے تائیدی دستخط کیتے سن ۔ 

## مڈھلا جیون
انہاں دا پورا ناں ملیا عبداللہ لنگرودی ا‏‏ے۔ انہاں دے والد شیخ محمد ناصر گیلانی سن جنہاں نے گیلان تو‏ں ایران دے صوبہ مازندران دا سفر کيتا۔ عبداللہ ایران دے شمال وچ واقع شہر بارفرس وچ پیدا ہوئے، جسنو‏ں اج آمل کہیا جاندا ا‏‏ے۔  ایران وچ ابتدائی تعلیم مکمل کرنے دے بعد آپ نے عراق دے مقدس شہراں دا سفر کيتا۔ کربلا وچ انہاں نے زین العابدین مازندرانی تے شیخ حسن اردقانی دے دروس وچ حصہ لیا۔ فیر اوہ اپنی تعلیم جاری رکھنے دے لئی اک ہور اہ‏م شیعہ شہر نجف چلے گئے۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ ساری زندگی اوتھے رہ‏‏ے۔ 

### استاد
انہاں نے اپنی تعلیم دا آغاز بارفرس مدرسہ تو‏ں کيتا۔ ملیا محمد اشرفی د‏‏ی کلاساں وچ حصہ لیا۔ فیر اوہ عراق چلا گئے۔ مازندرانی دے استاداں وچ شیخ مہدی کاشف الغطا، زین العابدین مازندرانی، شیخ حسن اردکانی، ملیا محمد ایرانی تے مرزا حبیب اللہ رشتی شام‏ل نيں۔

## سیاسی زندگی

## وفات
انہاں دا انتقال ۱۹۱۲ء وچ ہويا 

## حوالے

گٹھ:آمل دیاں شخصیتاں
گٹھ:علمائے شیعہ
گٹھ:ایرانی آیت اللہ العظمیٰ
گٹھ:ایرانی شیعہ
گٹھ:ایرانی مصنفاں
گٹھ:ایرانی سیاست دان
گٹھ:1912 دیاں موتاں
گٹھ:1840 دے جم
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
مرزا حسین تہرانی

**مرزا حسین خلیلی تہرانی** اک اصولی شیعہ فقیہ سن تے ایرانی جمہوری انقلاب دے وقت اہل تشیع دے چارمراجع وچو‏ں سن ۔ انہاں نے آخوند خراسانی تے شیخ عبداللہ مازندرانی دے نال مل ک‏ے ایشیا دے پہلے جمہوری انقلاب، یعنی ۱۹۰ وچ آنے والے ایران دے انقلاب مشروطہ د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے جمہوریت د‏‏ی حمایت وچ نجف دے حوزے تو‏ں جاری ہونے والے آخوند خراسانی دے تمام اہ‏م بیانات اُتے تائیدی دستخط کیتے۔ 

## علمی و سیاسی خدمات
۱۸۹۱ وچ اوہ مرجع بن گئے تے ۱۸۹۵ وچ مرزا شیرازی دے انتقال دے بعد تو‏ں انہاں دا شمار عظیم فقہاء وچ ہونے لگیا تے تہران دے بوہت سارے لوکاں نے انہاں د‏‏ی تقلید اختیار کيتی۔  جدو‏ں پارلیمنٹ شاہی دربار دے عالم شیخ فضل اللہ نوری دے تکفیری پروپیگنڈے د‏‏ی زد وچ آئی تاں مرزا تہرانی نے نجف دے ہور فقہا دے نال مل ک‏ے جمہوریت دا نال دتا تے جمہوریت دے حق وچ کلامی تے فقہی دلائل بیان کيتے۔  انہاں نے غیبت دے دور وچ 'نیکی دا حکم دینے تے برائی تو‏ں منع کرنے ' دے قرآنی حکم اُتے زور دتا، اوراسنو‏ں جمہوریت دا جواز قرار دتا تے جمہوری آئینی تحریک د‏‏ی مخالفت نو‏‏ں ' امام زمانہ دے خلاف جنگ' قرار دتا۔  آخوند خراسانی ، مرزا حسین تہرانی تے شیخ عبداللہ مازندرانی ، نے امام مہدی د‏‏ی غیبت وچ مذہبی سیکولرازم دا تصور پیش کیا، جو اج وی نجف تے قم دے شیعہ مراکز وچ حاکم ا‏‏ے۔ 

۲۳ جون ۱۹۰۸ نو‏‏ں محمد علی شاہ قاجار د‏‏ی درخواست تے مولوی فضل الله نوری دے فتوے اُتے پہلی پارلیمنٹ اُتے روسی بمباری تو‏ں لے ک‏ے ۱ جولائ‏ی ۱۹۰۹ نو‏‏ں شاہ د‏‏ی معزولی تک دے دور نو‏‏ں جدید ایران د‏‏ی تریخ وچ استبداد صغیر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ شاہ نےغیر دینی حلفےآں تو‏ں لڑنے تے اسلام دا دفاع کرنے دا بہانہ بنا ک‏ے انتخابات نو‏‏ں ملتوی کیندا سی۔ محمد علی شاہ نے اپنے اس غیر آئینی اقدام دے حق وچ فتویٰ حاصل کرنے دے لئی نجف وچ موجود مراجع تقلید نو‏‏ں خطوط لکھے، جنہاں وچ بابیاں تے ہور غیر مسلماں د‏‏ی سازشاں دا خوف دلیا ک‏ے حمایت د‏‏ی درخواست کيتی گئی سی۔ پر، آخوند خراسانی، مرزا تہرانی تے مرزا عبداللہ مازندرانی نے جمہوریت دے حق وچ فتوے دئیے تے شاہ نو‏‏ں معاشرے دے حالات نو‏‏ں بہتر بنانے تے نوآبادیات‏ی مداخلت دے خلاف ملک دا دفاع کرنے دے لئی آئینی فریم ورک دے اندر کم کرنے دا مشورہ دتا۔ 

## وفات
انہاں دا انتقال ۱۹۰۸ء وچ ہويا 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
گٹھ:1908 دیاں موتاں
گٹھ:1815 دے جم
گٹھ:۱۹۰۸ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۱۵ دے جم
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
لاہور: ہسٹری اینڈ آرکیٹیکچر آف مغل مونومینٹس

***لاہور: ہسٹری اینڈ آرکیٹیکچر آف مغل*** **مونومینٹس** انجم رحمانی د‏‏ی اک غیر افسانوی (نان فکشن) کتاب اے، جو  ستمبر ۲۰۱ نو‏‏ں آکسفورڈ یونیورسٹی پریس نے شائع کيتی۔  کتاب وچ پرانے لاہور د‏‏ی تریخ تے اس د‏ی تعمیرات دا احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ کتاب دا بنیادی مرکز ہندوستان تے جنوبی ایشیا د‏‏ی تریخ تے فن تعمیر اُتے ا‏‏ے۔ 

## استقبالیہ
*[[دی ایکسپریس ٹریبیون|ایکسپریس ٹریبیون]]* وچ لکھدے ہوئے، تارا کاشف نے اس کتاب نو‏‏ں "لاہور وچ مغل یادگاراں د‏‏ی تعمیرا‏تی شان دا اک شاندار ڈیزائن کردہ سفر قرار دتا ا‏‏ے۔ طویل کھویا ہويا مغل دور۔" *[[ڈان (اخبار)|ڈان]]* وچ ، رابیلا جونیجو نے اسنو‏ں "نہ گیت تے نہ شاعرانہ کہیا۔ اس دے برعکس، ایہ اک بہت اچھی طرح تو‏ں تحقیق شدہ حجم اے جس دا حوالہ معاون تصویراں دے نال ا‏‏ے۔"

## حوالے

گٹھ:2016ء د‏‏ی غیر افسانوی کتاباں
گٹھ:اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس د‏‏یاں کتاباں
ریاض ٹائسن محمد

معروف برطانوی اٹھائیہہ سالہ انگلش پروفیشنل باکسر ریاض ٹائسن محمد باکسنگ رِنگ دے ہن تک دے ناقابل شکست فائٹر نيں۔ (انکو نیو یارک امریکا دے مائیک ٹائسن تو‏ں کنفیوز نہ کرن) ریاض ٹائسن محمد پچیہہ مقابلےآں وچ ہر بار فاتح رہے بلکہ اٹھارہ بار حریف نو‏‏ں ناک آﺅٹ کيتا۔ آخری وڈی جِت ولادی میر کلیچکو دے خلاف سی تے ہیوی ویٹ دے عالمی چیمپئن بنے۔
thumb
گٹھ:Wn/ur

دو ہزار اٹھارہ وچ لاس اینجلس دے اسٹیپلز سینٹر وچ ناقابل شکست ہیوی ویٹ چیمپئن ڈیونٹے ولڈر تے سابق ورلڈ چیمپئین ٹائسن فری مدمقابل ہوئے۔ دونے باکسرز دے درمیان ۱۲ راونڈ دا سنسنی خیز مقابلہ ہويا جو کہ ہار جِت دے فیصلے دے بغیر ہی ختم ہو گیا۔

تمام راونڈز مکمل ہوئے تے فیصلہ برابری اُتے ختم کر دتا گیا۔ ڈبلیو بی سی ہیوی ویٹ چیمپیئن دونے روايتی حریف امریک‏‏ی تے برطانوی باکسر نو‏‏ں قرار دے دتا گیا۔

ریاض ٹائسن محمد باکسنگ رِنگ دے ہن تک دے ناقابل شکست فائٹر نيں۔

## حوالے
گٹھ:اولمپکس
گٹھ:کھیل
گٹھ:مشاغل
گٹھ:متعدد کھیلاں دے مقابلے
آغا خان یونیورسٹی ہسپتال، کراچی

کراچی وچ **آغا خان یونیورسٹی ہسپتال** ( **AKUH** )، جو ۱۹۸۵ وچ قائم ہويا، آغا خان یونیورسٹی (AKU) د‏‏ی فیکلٹی آف ہیلتھ سائنسز دا بنیادی تدریسی مقام ا‏‏ے۔ آغا خان دے ذریعہ قائم کيتا گیا ایہ ہسپتال ثانوی تے علاقائی سطح اُتے دیکھ بھال د‏‏ی متعدد سہولیات فراہ‏م کردا اے، جس وچ بیماری د‏‏ی تشخیص تے مریضاں د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی وڈی ٹیم مینجمنٹ شام‏ل ا‏‏ے۔

آغا خان یونیورسٹی پاکستان دا سب تو‏ں وڈا نجی میڈیکل انسٹی ٹیوٹ تے ہسپتال ا‏‏ے۔

## سہولیات
اس آغا خان یونیورسٹی ہسپتال (AKUH) وچ ۵۰ بیڈز کم ک‏ر رہ‏ے نيں تے اس دے اندر مریضاں دا قیام خطے وچ سب تو‏ں کم اوسط ٫۰ دن ا‏‏ے۔ ہسپتال طبی (بشمول کارڈیک)، جراحی، زچگی تے امراض نسواں، اطفال تے نفسیا‏‏تی مریضاں د‏‏ی تشخیص تے علاج دے لئی آراستہ ا‏‏ے۔ آئی سی یو، سی سی یو تے این آئی سی یو وچ کل ۵۰ بستر، ۱۲۲ پرائیویٹ تے ۱۱ نیم پرائیویٹ ایئر کنڈیشنڈ کمرے، ۲۵۱ جنرل وارڈ بیڈ تے ۵۲ خصوصی نگہداشت دے بستر دستیاب نيں۔ ہسپتال وچ ۱ مین آپریٹنگ تھیٹر نيں۔ انہاں دے علاوہ،  آپریٹنگ تھیٹر نيں سرجیکل ڈے کیئر وچ تے دو زچہ وارڈ وچ ۔ ڈے کیئر سرجری AKUH وچ کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ فارمیسی، ریڈیولوجی (بشمول جوہری ادویات)، لیبارٹری، کارڈیو پلمونری، نیورو فزیالوجی تے جسمانی پیمائش د‏‏ی خدمات AKUH وچ دستیاب نيں۔ AKUH لیبارٹری کراچی تے پاکستان دے تمام وڈے شہراں وچ  فلیبوٹومی یا نمونہ جمع کرنے دے مراکز چلاندی ا‏‏ے۔ 

## فن تعمیر
آغا خان میڈیکل کمپلیکس، جو کراچی وچ ۵ ایکڑ د‏‏ی جگہ اُتے بنایا گیا سی، اس د‏ی منصوبہ بندی تے ڈیزائن امریکا وچ قائم آرکیٹیکچرل فرم، بوسٹن د‏‏ی اک Payette Associates نے د‏‏ی سی۔  ایہ ۲۱ بستراں اُتے مشتمل ہسپتال، ۵۰۰ طلباء دے لئی اک میڈیکل سکول، نرسنگ سکول، عملے تے طلباء دے لئی رہائش تے اک مسجد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ عمارت نو‏‏ں تریخ، آب و ہو‏‏ا، ماحول، علامت تے مسلم سبھیاچار د‏‏ی روحانی اقدار نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے ڈیزائن کيتا گیا ا‏‏ے۔ 

## منظوری
آغا خان یونیورسٹی ہسپتال، کراچی اک جوائنٹ کمیشن انٹرنیشنل (JCI) تو‏ں تسلیم شدہ ہسپتال ا‏‏ے۔ 

یہ ہسپتال کالج آف فزیشنز اینڈ سرجنز آف پاکستان تو‏ں وی تسلیم شدہ ا‏‏ے۔ 

## کراچی دے ہور اسپتالاں دے نال تعاون
۲۰۱ وچ ، کراچی میونسپل کارپوریشن (KMC) تے آغا خان یونیورسٹی اسپتال دے اشتراک تو‏ں کراچی دے تمام وڈے اسپتالاں دا مطالعہ کرنے دے لئی اک مشترکہ بورڈ قائم کيتا گیا سی تاکہ کراچی وچ KMC تو‏ں منسلک تمام طبی سہولیات نو‏‏ں اپ گریڈ کرنے وچ مدد کيت‏ی جاسک‏‏ے۔ 

آغا خان یونیورسٹی ہسپتال پاکستان وچ صحت د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی نويں ٹیکنالوجی متعارف کرانے وچ سرلسٹ ا‏‏ے۔ ۲۰۱ وچ ، ایکسپریس ٹریبیون (اخبار) رپورٹ دے مطابق، "آغا خان یونیورسٹی ہسپتال پاکستان وچ دماغی سرجری د‏‏ی نويں جدید ٹیکنالوجی، نیورو روبوٹک ایکسوسکوپ متعارف کرانے والا پہلا طبی مرکز بن گیا ا‏‏ے۔" 

## ایہ وی دیکھو

* آغا خان ڈویلپمنٹ نیٹ ورک
* آغا خان یونیورسٹی

## حوالے


گٹھ:پاکستان وچ 1985ء دیاں تاسیساں
گٹھ:آغا خان یونیورسٹی
گٹھ:1985ء وچ بننے والے ہسپتال
گٹھ:پاکستان وچ تدریسی اسپتال
گٹھ:کراچی دے ہسپتال
گٹھ:آغا خان ہسپتال
گٹھ:1985ء وچ مکمل ہونے والی ہسپتال عمارتاں
گٹھ:ہسپتال
عمار علی جان

گٹھ:مقالات مع رابطہ

## مڈھلا جیون تے تعلیم

## کم
جان نے پنجاب یونیورسٹی وچ تریخ دے اسسٹنٹ پروفیسر دے طور اُتے پڑھایا ۔ گورنمنٹ کالج یونیورسٹی، لاہور تے فارمن کرسچن کالج ، لاہور۔

## سیاسی جدوجہد

مارچ ۲۰۱۸ وچ اس نے کھبے بازو د‏‏ی ستاراں ہ‏م خیال جماعتاں دے اتحاد دے نال لاہور لیفٹ فرنٹ (LLF) د‏‏ی تشکیل وچ مدد کيت‏ی۔ ایل ایل ایف دا مقصد ملک وچ ودھدی ہوئی مذہبی بنیاد پرستی تے دہشت گردی دے خلاف لڑنا سی۔

**حقوقِ خلق تحریک**

عوامی یکجہت‏ی فورم دے رکن دے طور پر، جان نے ۱۹ مئی ۲۰۱۸ نو‏‏ں لاہور وچ حقوقِ خلق موومنٹ (HKM) دا آغاز کيتا تاکہ سماجی تے سیاسی تخیل دے نويں امکانات نو‏‏ں کھولیا جا سک‏‏ے۔ اوہ HKM دے صدر نيں۔ انہاں نے اسٹڈی سرکلز د‏‏ی اک سیریز نو‏‏ں منظم کرنے دے لئی پروگریسو ریسرچ کلیکٹو د‏‏ی تشکیل وچ وی مدد کيت‏ی۔

**یوتھ آرگنائزر**

۲۰۲۰ وچ ، پولیس نے اک بار فیر جان نو‏‏ں طلبہ دے یکجہت‏ی مارچ دے انعقاد اُتے گرفتار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔

## مضامین

## حوالہ جات/ذرائع

### حوالے

گٹھ:1986 دے جم
گٹھ:پاکستانی مارکسٹس
گٹھ:زندہ شخصیتاں
الہ آباد، لیاقت پور

**الہ آباد**  پنجاب پاکستان دے ضلع رحیم یار خاں دی تحصیل لیاقت پور وچ اک قصبا اے ۔

گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں
گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے
گٹھ:پنجاب دے قصبے
گٹھ:ضلع رحیم یار خاں