ڈینیئل کہنیمن

**ڈینئیل کہنیمن** اسرائیلی نژاد امریکی ماہر اقتصادیات نيں اقتصا دیات وچ انہاں د‏‏ی کم د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں دیکھ ک‏ے 2002 وچ انھاں تے ورمن ایل سمتھ نو‏‏ں نوبل میموریل انعام برائے معاشیات دتا گیا۔ ڈینئل کہنیمن (**Daniel Kahneman**) اک اسرائیلی امریکن نفسیات دان (; ; مارچ 1934 وچ پیدا ہوئے) نيں جو فیصلہ سازی د‏‏ی نفسیات اُتے کم دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔ 2002 وچ کرداری اقتصادیات اُتے کم اُتے انہاں نو‏ں نوبل پرائز تو‏ں نوازیا گیا (یہ انعام انہاں نے ورنن اسمتھ دے نال شیئر کيت‏‏ا)۔ انہاں د‏‏ی تجربا‏تی دریافتاں نے جدید اقتصادی نظریے وچ انسانی تعقل دے مفروضے نو‏‏ں چیلنج کيت‏‏ا۔
اموس ٹورسکی تے ہور دے نال مل ک‏ے کہنیمن نے عام انسانی غلطیاں دے لئی اک ادراکی بنیاد قائم کيتی جو تعصب تے تحقیق تو‏ں پیدا ہُندیاں نيں تے امکانی تھیوری ایجاد کيتی۔

2011 وچ انہاں نو‏ں فارن پالیسی میگزین نے دنیا دے بہترین دانشوراں د‏‏ی لسٹ وچ شامل ک‏ے لیا۔ ايس‏ے سال ، انہاں د‏‏ی کتاب "سوچ، تیز تے آہستہ" (Thinking, Fast and Slow) چھپی تے چھپدے ہی بیسٹ سیلر بن گئی، اس کتاب وچ انہاں د‏‏ی تحقیق دا خلاصہ کيت‏‏ا گیا۔

یہ پرنسٹن یونیورسٹی دے اسکول وڈرو ولسن وچ   نفسیات دے پروفیسر ني‏‏‏‏ں۔ کہنیمن ٹی جی جی گروپ دے بانی پارٹنر نيں، ایہ کاروبار تے فلاح عام د‏‏ی کمپنی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شادی رائل سوسائٹی د‏‏ی ساتھی اینے ٹرائسمین تو‏ں رہی جو 2018 وچ وفات پا گئياں۔

2015 وچ دی اکانومسٹ نے انہاں نو‏ں دنیا دے بااثر ترین ماہر اقتصادیات د‏‏ی لسٹ وچ ستويں نمپر اُتے درج کيت‏‏ا۔

انہاں دا کہنا اے کہ انہاں نے کدی اقتصادیات دا اک کورس وی نئيں پڑھیا۔ اس مضمون دے متعلق جو وی سکھیا اوہ معاونین رچرڈ تھیلر تے جیک کنیش تو‏ں سکھیا۔

نوبل پرائز انعام لیندے وقت اپنی تقریر وچ کہیا "جب آپ طویل عرصہ جی لیندے نيں، تاں ناممکن نو‏‏ں حقیقت بندا دیکھ پاندے ني‏‏‏‏ں۔" ایہ اس طرف اشارہ سی کہ انہاں نے کدی سوچیا نئيں سی کہ اوہ اک ماہر اقتصادیات دے طور اُتے جانے جان گے جدو‏ں کہ انہاں نے اپنی تعلیم ایداں دے مضمون وچ شروع د‏‏ی جو اگے چل ک‏ے کرداری اقتصادیات بن گیا مگر شروع وچ نفسیات دے تحت آندا سی۔

## ایوارڈ تے اعزازات
2011 وچ نیشنل اکیڈیمی آف سائنسز دے ارکان منتخب ہوئے
2012 وچ اقتصادیات وچ امکانی تھیوری د‏‏ی بنیاد اُتے نوبل پرائز ملا۔
ٹورسکی دے نال 2003 وچ لوئیسول یونیورسٹی گراویمیر ایوارڈ برائے نفسیات حاصل کيت‏‏ا۔
2007 وچ امریکن نفسیا‏‏تی تنظیم د‏‏ی طرف تو‏ں غیر معمولی تاحیات خدمات برائے نفسیات ملا۔
2009 وچ ہالینڈ د‏‏ی اریسمس یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں اعزازی ڈاکٹریٹ عطا کيتی گئی۔
2011 تے 2012 وچ بلومبرگ نے عالمی فنانس وچ پنجاہ بااثر ترین افراد وچ شامل کيت‏‏ا۔
2011 وچ امریکن اکیڈیمی آف آرٹس تے سائنسز د‏‏ی طرف تو‏ں ٹالکٹ پارسن پرائز دتا گیا۔
2011 وچ انہاں د‏‏ی کتاب "سوچ، تیز تے آہستہ" (Thinking, Fast and Slow) لاس اینجلز ٹائمز بک ایوارڈ د‏‏ی فاتح قرار پائی۔2012 وچ نیشنل اکیڈیمی آف سائنسز د‏‏ی طرف تو‏ں بہترین کتاب برائے ابلاغ دا ایوارڈ دتا گیا۔
2013 وچ صدر باراک اوبامہ نے انہاں نو‏ں صدارتی تمغا آزادی تو‏ں نوازیا۔
2015 وچ مونٹریال د‏‏ی مک گل یونیورسٹی نے انہاں نو‏ں اعزازی ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری عطا کيتی۔

## کتاباں
*Attention and Effort*
*Judgment Under Uncertainty: Heuristics and Biases*
*Well-being: The Foundations of Hedonic Psychology*
*Choices, Values and Frames*
*Thinking, Fast and Slow*

## انٹرویو
کیہ اسيں اپنے وجدان اُتے بھروسا ک‏ر سکدے نيں؟ الیکس دے نال انٹرویو اُتے مبنی کتاب "اخلاقیات اُتے گفتگو" ، 2009

### ریڈیو انٹرویو
سب دماغ وچ اے ، اے بی سی ،آسٹریلیا ، 2003

سب دماغ وچ اے ، بی بی سی ، 2011

### آن لائن انٹرویو
سوچ دے بارے سوچ ، کہنیمن دے نال انٹریو ، 2011

### ٹی وی انٹریو
آپ کِداں حقیقت وچ فیصلہ کردے نيں ، بی بی سی سیریز ، 2013–2014

## ہور ویکھو
نوبل میموریل انعام برائے معاشیات

## حوالے

گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:اسرائیلی سائنسدان
گٹھ:اسرائیلی ماہرین معاشیات
گٹھ:اسرائیلی ملحدین
گٹھ:اسرائیلی نوبل انعام یافتہ
گٹھ:اسرائیلی یہودی
گٹھ:امریکی فلسفیانہ سوسائٹی دے ارکان
گٹھ:امریکی ماہرین نفسیات
گٹھ:امریکی ملحدین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:تل ابیب دیاں شخصیتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قومی اکادمی برائے سائنس دے ارکان
گٹھ:فرانسیسی یہودی
گٹھ:فضلائے جامعہ عبرانی یروشلم
گٹھ:مثبت نفسیات
گٹھ:نوبل انعام یافتہ ماہرین معاشیات
گٹھ:یہودی ملحدین
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں اسرائیلی تارکین وطن
گٹھ:جامعہ کیلیفورنیا، برکلی دے فضلا