تونسی قوم پرستی

تیونس د‏‏ی قوم پرستی یا تیونسی قوم پرستی اک سیاسی خیال اے جو خاص طور اُتے تیونس د‏‏ی فرانسیسی نوآبادیات دے دوران پیدا ہويا تے ابھریا۔  اس خیال د‏‏ی جڑاں انیہويں صدی تک جاندیاں نيں۔ پر، ایہ کہیا جا سکدا اے کہ اس خیال نے ۱۹۰۸ دے بعد تیونسی یوتھ موومنٹ دے قیام دے نال تے پہلی جنگ عظیم دے بعد مارچ ۱۹۲۰ وچ تیونس د‏‏ی آئینی آزاد پارٹی دے قیام دے بعد مضبوط سیاسی رفتار حاصل کيتی۔ فرانسیسی اتھارٹی نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے تیونس د‏‏ی خودمختاری۔ ایہ موجود اے تے سلامتی، فوجی تے خارجہ پالیسی دے امور نو‏‏ں سنبھالتا ا‏‏ے۔ تے فرانسیسی حکا‏م دا رد عمل ۱۹۳۳ وچ پارٹی اُتے پابندی تے تحلیل کرنا سی۔ جزیرے دے ایہ اقدامات اک نويں پارٹی، نیو کنسٹی ٹیوشنل فری پارٹی دے قیام د‏‏ی تحریک دیندے نيں، جو ۱۹۳۴ وچ تیونس وچ حبیب بورقیبہ د‏‏ی قیادت وچ ہلال پیلس کانفرنس دے بعد، جو کہ کرے گا۔ ۱۹۵۶ وچ ملک د‏‏ی آزادی دے بعد جمہوریہ تیونس د‏‏ی صدارت سنبھالی۔

## نوآبادیات‏ی دور وچ قومی تحریک دا پروگرام
قومی تحریک دا پروگرام، جو خاص طور اُتے قومی افواج دے اتحاد دے بعد بیان کيتا گیا سی، تیونس د‏‏ی قوم پرستی دے نظریے د‏‏ی بنیادی روح د‏‏ی نمائندگی کردا سی۔

### سیاسی طور اُتے
محب وطن لوکاں نے اک آئینی بادشاہت دا مطالبہ کيتا جس وچ بے اک منتخب مقننہ تے آزاد تیونس د‏‏ی عدلیہ د‏‏ی نگرانی دے ذریعے انتظامی اختیار سنبھالے گا۔ ایہ مطالبہ تیونس د‏‏ی آزادی دے بعد جمہوری نظام دے مطالبے وچ تبدیل ہو گیا۔

### فکری طور اُتے
محب وطن افراد نے تیونس د‏‏ی خود مختار آزادی تے تیونس دے تشخص نو‏‏ں اس دے بیرونی ماحول دے نال کھلے دل تو‏ں برقرار رکھنے دے نال نال تیونس د‏‏ی علاقائی سالمیت تے تیونس د‏‏ی شخصیت د‏‏ی صداقت تے اس د‏ی تاریخی، فکری، آبادیات‏ی تے سیاسی جڑاں دا دفاع کيتا۔ محب وطن، سوانیاں د‏‏ی آزادی د‏‏ی ضرورت، تعلیم دا حق اور اظہار رائے د‏‏ی آزادی

## تیونسی قوم پرستی د‏‏ی سب تو‏ں نمایاں علامتاں

* عبدالعزیز الثعالبی عبد العزیز الثعلبی (۱۵ شعبان ۱۲۹۳ھ = ۵ ستمبر ۱۸۷۶ء - یکم اکتوبر ۱۹۴۴ء) تیونس دے اک سیاسی تے مذہبی رہنما سن ۔
* المنصف بے : المونسف بے یا محمد المونسف بے یا محمد المونسف پاشا یا محمد المونسف پاشا بے، اوہ محمد النصیر بے دے بیٹے نيں، اوہ ۴ مارچ ۱۸۸۱ نو‏‏ں پیدا ہوئے تے یکم ستمبر نو‏‏ں وفات پائی۔ ۱۹۴۸ء فرانس وچ جلاوطنی۔ تیونس وچ حسینیاں د‏‏ی آخری بستیاں وچو‏ں اک۔ انہاں نو‏ں ۳۰ اپریل ۱۹۴۲ نو‏‏ں ولی عہد نامزد کيتا گیا تے ايس‏ے سال ۱۹ جون نو‏‏ں اپنے کزن احمد بے دے بعد حسینی تخت اُتے فائز ہوئے۔ اوہ گیارہ ماہ تک اقتدار وچ رہ‏ے، جدو‏ں انہاں نو‏ں مئی ۱۹۴۳ وچ عہدے تو‏ں ہٹا دتا گیا۔
* محمد علی الحامی محمد علی الحامی ۱۵ اکتوبر ۱۸۹۰ نو‏‏ں حما (تیونس) وچ پیدا ہوئے تے ۱۰ مئی ۱۹۲۸ کو سعودی عرب وچ انتقال کر گئے۔
* حبیب بورگیبہ حبیب بورگوئیبا (۳ اگست ۱۹۰۳ - ۶ اپریل ۲۰۰۰)، تیونسی جمہوریہ دے پہلے صدر (۲۵ جولائ‏ی، ۱۹۵۷ - ۷ نومبر، ۱۹۸۷)
* طاہر الحداد طاہر الحداد، پیدائش ۴ دسمبر ۱۸۹۹ تے وفات ۷ دسمبر ۱۹۳۵، تیونس دے اک دانشور، ٹریڈ یونینسٹ تے سیاست دان نيں۔ انہاں نے ویہويں صدی دے آغاز وچ تیونس دے معاشرے د‏‏ی ترقی دے لئی مہم چلا‏ئی۔ ایہ جانیا جاندا اے کہ انہاں نے تیونس د‏‏ی ٹریڈ یونین کارکناں دے حقوق، تیونسی سوانیاں د‏‏ی آزادی تے مسلم دنیا وچ تعدد ازدواج د‏‏ی روک تھام دے لئی مہم چلا‏ئی۔ الطاہر الحداد شاعر ابو القاسم الشعبی تے یونینسٹ محمد علی الحامی دے دوست نيں۔
* ابو القاسم الشعبی ابو القاسم الشعبی، جسنو‏ں سبز شاعر دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے (۲۴ فروری ۱۹۰۹ - ۹ اکتوبر ۱۹۳۴ عیسوی)، جدید دور دا تیونسی شاعر سی، جو توزور د‏‏ی گورنری دے پنڈ شبیہ وچ پیدا ہويا۔
* محمود المسعدی : محمود میسادی (تزارکا، ۲۸ جنوری، ۱۹۱۱ - لا مارسا، دسمبر ۱۶، ۲۰۰۴) تیونس دے اک مصنف، مفکر تے سیاست دان نيں۔ انہاں د‏‏ی بہت ساریاں اہ‏م کتاباں نيں، جنہاں وچ سب تو‏ں خاص طور اُتے ڈرامہ السد، کتاب ابوہریرہ نے کہیا، جسنو‏ں عرب رائٹرز یونین نے نويں بہترین ۱۰۰ عربی ناولاں دے طور اُتے چنا سی۔ انہاں نے قومی تعلیم د‏‏ی وزارت تے ثقافتی امور د‏‏ی وزارت سنبھالی تے ایوان نمائندگان د‏‏ی صدارت کيتی۔ اوہ تیونس دے ہر بچے دے لئی مفت تعلیم قائم کرنے دے قابل سی۔
* فرحت حشاد : (عباسیہ، کرکنہ، ۲ فروری، ۱۹۱۴ - رادیس، ۵ دسمبر، ۱۹۵۲) تیونس دے اک مرحوم سیاسی تے ٹریڈ یونین رہنما، جو ۱۹۴۶ وچ تیونس جنرل لیبر یونین د‏‏ی بنیاد رکھنے دے بعد نمایاں ہوئے تے محنت کش طبقے تے تمام لوکاں وچ بے پناہ مقبولیت حاصل کيتی۔ معاشرے دے اجزاء. فرانسیسی استعمار تو‏ں اپنے ملک د‏‏ی آزادی دے لئی لڑنے والے، اوہ ۱۹۴۹ وچ اس دے قیام تو‏ں لے ک‏ے ۵ دسمبر ۱۹۵۲ نو‏‏ں ہاچڈ دے قتل تک تیونس دے مزدوراں د‏‏ی جنرل یونین دے پہلے سیکرٹری جنرل سن ۔
* ہادی شاکر ہیڈی چاکر جنوبی تیونس دے شہر سفیکس وچ ۱۹۰۸ وچ پیدا ہوئے سن تے انہاں نو‏ں ۱۳ ستمبر ۱۹۵۳ نو‏‏ں نابیل شہر وچ قتل کر دتا گیا سی۔
* محمود الماطری : محمود بن مختار المطری (۱۱ دسمبر، ۱۸۹۷ - ۲۳ دسمبر، ۱۹۷۲) تیونس دے اک طبیب تے سیاست دان سن جنہاں نو‏ں قومی تحریک دے ممتاز ترین تاریخی رہنماواں تے سابق وزیر وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:تونسی سبھیاچار
گٹھ:تونسی قوم پرستی
گٹھ:تیونس