open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
راہُل گاندھی

**راہُل گاندھی** (جم 19 جون 1970) بھارتی قومی کانگرس دا نائب صدر اے ات سابقہ ے بھارتی یوتھ کانگرس تے نیشنل سٹوڈینٹس یونین آف انڈیا دا پردھان اے۔

راہُل دا پروار بہت ویلے توں سیاست نال جڑیا ہویا اے۔ اسدا پیؤ راجیو گاندھی بھارت دا وزیر اعظم سی اتے کانگرس دا پردھان سی۔ اسدی ماں سونیا گاندھی اس ویلے کانگرس دی پردھان اے۔ ایہہ دلی وچ وڈا ہویا جتھے اسدی دادی اندرا گاندھی بھارت دی وزیر اعظم سی۔ 1984 وچ اسدی دادی دا اتے 1991 وچ اسدے پیؤ دا قتل کر دتا گیا۔ سرکھیا کارناں کرکے راہُل لگاتار سکول بدلدا رہندا سی۔ اسنے باہرلے ملک وچ اک فرضی ناں ہیٹھ سکھیا حاصل کیتی اتے اسدی اصلی پچھان بارے صرف کجھ یونیورسٹی اہلکاراں اتے کجھ سرکھیا ایجنسیاں نوں ہی پتہ سی۔

## ہورویکھو
*گاندھی  نہرو پروار
## حوالے

گٹھ:16ویں لوک سبھا دے میمبر
گٹھ:بھارتی قومی کانگرس دے آگو
گٹھ: گاندھی نہرو  ٹبر
گٹھ:بھارت دے سیاستدان
گنگادھر نہرو

**گنگادھر نہرو ** (1827–1861) بھارتی آزادی دی لڑائی دے دوران دلی دا کوتوال (مکھ پولیس اہلکار) سی۔ اوہ کانگرس دے لیڈر موتیلال نہرو دا  پیؤ اتے بھارت دے پہلے وزیر اعظم جواہرلال نہرو دا دادا سی۔ اس طرحاں گاندھی نہرو پروار دا وڈارو سی۔ 

## حوالے

گٹھ: گاندھی نہرو ٹبر
کشمیری پنڈت

کشمیر وادی دے نواسی ہندواں نوں کشمیری پنڈت جاں کشمیری باہمن کہندے ہن ۔ ایہہ سارے باہمن منے جاندے ہن ۔ صدیاں سے کشمیر وچ رہِ رہے کشمیری پنڈتاں نوں 1990 وچ کشمیر وچ ودھ رہی آزادی تحریک کاروائیاں دی کارن سے وادی چھڈنی پئی جاں انھاننوں جبراً کڈھ دتا گیا ۔ پنون کشمیر کشمیری پنڈتاں دی تنظیم اے ۔

## کشمیری پنڈتاں دی ہجرت
ہندستان دے بٹوارے دے فوراً بعد ہی کشمیر اتے پاکستان نے قبائلیاں دے نال ملکے حملہ کر دتا اتے بے رحمی نال کئی دناں تک کشمیری پنڈتاں اتے ظلم کیتے گئے ، کیونکہ پنڈت نہرو نے فوج نوں حکم دین وچ بہت دیر کر دتی سی ۔ اس دیری دے کارن جتھے پاکستان نے کشمیر دے اک تہائی دھرتی - حصہ اتے قبضہ کر لیا ، اتھے ہی اسنے کشمیری پنڈتاں دا قتل عام کر کے اسنوں پنڈت باجھوں کر دتا ۔

24 اکتوبر 1947 دی گل اے ، پاکستان نے پٹھان قبیلےآں دے کشمیر اتے حملہ نوں اکسایا ، بھڑکایا اتے حمایت دتی ۔ تدّ اوس ویلے دے مہاراجہ ہری سنگھ نے بھارت توں مدد دا ارادہ کیتا ۔ نیشنل کانفینس [ نیکاں ] ، جو کشمیر وچ سبھتوں بہت لوکاں نوں پیاری تنظیم سی اتے اسدے پردھان شیخ عبداللہ سن ، نے وی بھارت توں رکھیا دی اپیل کیتی ۔ پہلاں علیحدگی پسند تنظیم نے کشمیری پنڈتاں نوں مرکز سرکار دے خلاف بغاوت کرن لئی کیہا سی ، لیکن جدوں پنڈتاں نے اجیہا کرن سے انکار دتا تاں اوہناں دا سنہار کیتا جان لگا ۔ 4 جنوری 1990 نوں کشمیر دا ایہہ منظر ویکھکے کشمیر سے 1.5 لکھ ہندو ہجرت کر گئے ۔ 1947 تون ہی آزاد کشمیر وچ مقبوضہ کشمیر اُتے بھارت دے قبضے خلاف مسلح جدوجہد دا درس دتا جا رہا اے ۔ اس آزادی تحریک دے چلدے جو کشمیری پنڈت آزاد کشمیر سے بھجکے مقبوضہ کشمیر وچ آئے سن انھاننوں ایدھر دے کشمیر توں وی بھجنا پیا اتے اج اوہ جموں جاں دلی وچ مہاجران دا جیون جی رہے ہن ۔ وادی توں ہجرت کرن والے کشمیری پنڈت جموں اتے بھارت دے وکھ وکھ  علاقیاں وچ وچ رہندے اے ۔ کشمیری پنڈتاں دی گنتی 1 لکھ سے 2 لکھ دے وچ منی جاندی اے ، جو بھجن اتے مجبور ہوئے ۔

## ہورویکھو
*پنون کشمیر
## حوالے

## باہرلےجوڑ
*حاشیے اُتے کشمیری پنڈت

گٹھ:کشمیر
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
صالحہ بانو بیگم

**صالحہ بانو بیگم **(; موت 10 جون 1620)، نوں پادشاہ بانو بیگم جاں پادشاہ محل دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔

## پروار
صالحہ بانو بیگم کیم خان دی دھی سی جو اک ودھیا خاندان توں سی۔ اوہ مقیم خان دی پوتی سی، اکبر دے ویلے وچ شجات خان دا پتر سی۔

## ویاہ
جہانگیر نے اس نال 1608 وچ اپنے راج دے تیجے ورھے وچ ویاہ کروایا۔ نتیجے وجوں، اس دے بھرا عبدالرحیم دا عہدہ بہت ودھ گئیا۔ اسنوں (عبدالرحیم) تاربیئت خان دا خطاب دتا گیا سی۔ 

جہانگیر دے راج دے بہت سارے حصے لئی، اوہ پاسمت بانو ("کل طاقتاں عورت") سی، جسنوں پادشاہ محل وی کیہا جاندا اے جدوں اسدی 1620 وچ موت ہو گئی سی تاں اوسدا سرلیکھ نور جہاں نوں دتا گیا سی۔

## موت
صالحہ  بانو دی موت 10 جون، 1620 نوں بدھوار دے دن ہوئی۔

## ایہہ وی دیکھو
* پادشاہ بیگم

## حوالے

## کتاب لسٹ
* 
گٹھ:16ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں
گٹھ:مغل راج دیاں عورتاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دی زنانیاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دیاں زنانیاں
گرو رندھاوا

**گرو رندھاوا** (جم 30 اگست 1991) گرداس پور، پنجاب، بھارت توں اک گلوکار اتے گیت کار اے۔ رندھاوا اپنے "ہائی ریٹڈ گبھرو"، "سوٹ"، "یار موڑ دو"، "پٹولا"، "فیشن"، اتے "لاہور" وغیرہ ٹریکاں لئی مشہور اے۔ اسنے انڈین پریمیئر لیگ (آئی پی ایل) افتتاح تقریب وچ گایا سی۔ اسنے ہندی زریعہ وچ اپنی بالیوڈّ گاؤن دی شروعات کیتی۔اسنے سمرن (فلم) لئی وی گیت گائے۔ اس نے *ہندی میڈیئم*، *تمہاری سلو*، *دل جنگلی*، *سونوں کے ٹٹو کی سویٹی*، *بلیکمیل* (2018 فلم) ورگیاں فلماں لئی رجت ناگپال نال گیت کمپوز کیتے اتے گائے ہن۔

## جیون ویروے
گرو رندھاوا دا جم 30 اگست 1991 نوں نورپور، دھارووالی وکھے ہویا۔ اس نے 7 سال دی عمر توں ہی گائکی شروع کر دتی سی۔ اس نے سنگیت وچ سکھراں چھوہن دا اپنا سپنا پورا کرن لئی سنگیت وچ ایمّ بی اے کیتی۔ اس نے 2014 وچ جدوں پی ٹی سی ایوارڈ جتیا تاں اوہناں دا نواں سپنا بالیوڈّ وچ جانا بن گیا سی۔

## ڈسکوگرافی

### بالیوڈّ فلمی گیت

### سنگلز
رندھاوا دے سنگلز وچ شامل ہن:

#### 2013
* *نہ نہ نہ نہ*
* *ما*
* *بلو اؤن فائر*
* *مائی جگنی*
* *ماڈرن ٹھمکا*

#### 2014
* *پیار والا ٹیسٹ*
* *ساؤتھال*
* *آئی لائیک یو*
* *خالی بوتلاں*
* *درداں نوں*
* *چھڈّ گئی*

#### 2015
* *خط*
* *آؤٹپھٹ*
* *پٹولا*

#### 2016
* *فیشن *
* * یار موڑ دو *
* * سوٹ *'

#### 2017
* * تارے *
* * توں میری رانی *
* * ہائی ریٹڈ گبھرو *
* * لاہور *

## حوالے

گٹھ:جم 1991
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی گلوکار
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
پرہیز بانو بیگم

**پرہیز بانو بیگم **(21 اگست 1611 –  1675) اک مغل شہزادی سی، اوہ مغل بادشاہ شاہ جہاں دی اتے اسدی پہلی بیوی، کنداہری بیگم دی سبھ توں وڈی پتری سی۔ اوہ اپنے پیؤ دے جانشین  چھیویں مغل بادشاہ اورنگزیب دی وڈی سوتیلی بھین سی۔

## جیون
پرہیز دا جم 21 اگست 1611 نوں آگرہ وچ شاہ جہاں اتے اس دی پہلی بیوی کنداہری بیگم دے گھر پیدا ہوئی۔ اسدا ناں اسدے داداجی، جہانگیر ولوں اسدا ناں'پرہیز بانو بیگم' (فارسی بولی: "ولکھن شہزادی") رکھیا گیا۔ 

## حوالے

گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دی زنانیاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دیاں زنانیاں
گٹھ:مغل راج دیاں عورتاں
گل چہرہ بیگم

**گل چہرہ بیگم** (گلشارا؛ c. 1515–1557) اک فارس-ترکی شہزادی سی، جو بادشاہ بابر دی دھی سی، اتے بادشاہ ہمایوں دی بھین سی۔ بعد وچ، اس دا بھتیجا شہزادہ جلال الدین  بادشاہ شہنشاہ اکبر اعظم وجوں مشہور ہویا۔

## موت
1557 وچ، اوہ گلابدن اتے حمیدہ نال ہندستان نوں گئی اتے اسے سال اسے ویلے اسدی موت ہو گئی۔

## حوالے

گٹھ:16ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دیاں زنانیاں
گٹھ:مغل راج دیاں عورتاں
تیموری خاندان

**تیموری خاندان** یا **خاندان تیموری** (; ) اک ترک منگل قبیلے دا سنی مسلم شاہی خاندان سی جو امیر تیمور دی اولاد سی۔
تیموری منگول سلطنت دے بانی چنگیز خان  دے خاندان وجوں سن۔ تیموری خاندان نے  فارسی ثقافت تے  بہت اثر پایا تے دو اہم سلطنتاں قائم کیتیاں۔ جنہان وچوں اک تیموری سلطنت (1370–1507) ایران تے وسط ایشیا وچ جبکہ دوسری مغلیہ سلطنت (1526–1857) برصغیر وچ سی۔

## خاندان دے منگول

### تیموری سلطنت

**Green rows signify rulers of the Original [[Timurid Empire]].*

**Abu Sa'id's sons divided Transoxiana upon his death, into [[Samarkand]], [[Bukhara]], [[Hisor|Hissar]], [[Balkh]], [[Kabul]] and [[Farghana]].*

### مغلیہ سلطنت

## ہور ویکھو
*امیر تیمور
*تیموری سلطنت
*منگول سلطنت
*ترک منگول
*ترک ریاستاں تے شاہی خانداناں دی لسٹ
*منگول ریاستاں دی لسٹ
*بورجیگین
*سنی مسلم شاہی خانداناں دی لسٹ

 

## ہور پڑھو
* BĀYSONḠORĪ ŠĀH-NĀMA in *[[Encyclopædia Iranica]]*
* Elliot, Sir H. M.; edited by Dowson, John. *[[The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period]]*; published by London Trubner Company 1867–77. (Online Copy: The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period; by Sir H. M. Elliot; Edited by John Dowson; London Trubner Company 1867–1877 — This online copy has been posted by: The Packard Humanities Institute; Persian Texts in Translation; Also find other historical books: Author List and Title List)

 
 

 

## بیرونی جوڑ

* Timurid Dynasty
* Timurid Art 
* Virtual Art Exhibit
* Chronology of Herat rulers 
* Royalark
* Timurid genealogy

* Timurid Dynasty
* Virtual Art Exhibit
## حوالے

 
 

 

گٹھ: جنوبی ایشیا دی تریخ
گٹھ:وسطی ایشیا دی تریخ
گٹھ:ترک قوم دی تریخ
گٹھ:  تیموری خاندان
گٹھ:ترک شاہی خاندان
گٹھ:ترک ریاستاں
گٹھ:مسلم سلطنتاں
پنڈت

thumb|200px|پاکستانی یادگاراں دے عجائب خانے وچ اک ہندو پنڈت دا مجسمہ۔

**پنڈت** اک وسیع المطالعہ برہمن یا ہندو مذہب دے کسی معلومات دے شعبے دے استاد نو‏‏ں کہندے نيں، بالخصوص ویدی ادب، دھرم، ہندو فلسفہ یا دنیوی موضوعات جداں کہ موسیقی اوہ کسی گروکل دا گرو وی ہوئے سکدا ا‏‏ے۔

سنسکرت زبان وچ مونئیر ولیمس دے مطابق پنڈت کسی وی دانشور، تعلیم یافتہ یا پڑھے لکھے انسان نو‏‏ں کہندے نيں۔ ایہ اصطلاح پنڈ (पण्ड्) تو‏ں ماخوذ جو جمع کرنے، ڈھیر بنانے تے جوڑنے دے معنے وچ مستعمل ا‏‏ے۔ ایہ لفظ ویدی تے غیرویدی متون، دونے وچ مستعمل پے۔ استعماری ادب وچ اس اصطلاح تو‏ں مراد ہندو قانون وچ مہارت رکھنے والا برہمن۔

## ہور ویکھو
* شاعر
* جاپ
* رزمی بھارت
* کشمیری پنڈت
* نويں برہمن
* کورلا برہمن
* سرسوتاں د‏‏ی لسٹ
* سرسوت برہمن
* استاد
 
## حوالے

گٹھ:بھارتی موسیقی
گٹھ:تعظیمی القاب
گٹھ:ہندومت وچ خطابات تے پیشے
گٹھ:ہندو مت
پنون کشمیر

**پنون کشمیر** کشمیر دے واسی ہندواں دی تنظیم اے ۔ اسدا قیام سن 1990 دے دسمبر مہینہ وچ کیتا گیا سی ۔ اس تنظیم دی منگ اے کہ کاشمیر دے ہندواں لئی کشمیر وادی توں اک وکھ راج دی اساری کیتی جاوے ۔ دھیاں یوگ اے کہ سن 1990 وچ کشمیر وادی توں لگبھگ مکمل ہندواں نوں کشمیر دی آزادی تحریک دے چلدے وادی توں فرار  ہونا پیا سی ۔

## ہورویکھو
*کشمیری پنڈت
## حوالے

## باہرلےجوڑ
* Panun Kashmir 
* Panun Kashmir
* اپنی ای دھرتی اُتے مہاجر  (دینک بھاسکر)
* پنون کشمیر نیوز لیٹر جاری( جگراتا ) 
* Jammu and Kashmir - The Tribune India

گٹھ:کشمیر
گٹھ:کشمیر دی تریخ
ریبیکا سولنیٹ

thumb
**ریبیکا سولنٹ** (جم 24 جون 1961) اک امریکی لکھاری اے۔ اسنے ماحول، سیاست، ستھان اتے کلا سمیت کئی موضوعاں اُتے لکھیا اے۔  سولنٹ ہارپر دے میگزین وچ اک معاون اڈیٹر اے، جتھے دو-ماہی اوہ میگزین دی "اجی چیئر" لیکھ لکھدی اے۔

## مڈھلا جیون اتے سکھیا
سولنٹ برجپورٹ، کنیٹیکٹ، وچ اک یہودی پیؤ اتے آئرش کیتھولک ماں دے گھرپیدا ہوئی سی۔تے 1966 وچ اس دا پروار نوواٹو، کیلیفورنیا چلیا گیا سی، جتھے اوہ وڈی ہوئی سی۔ اسنے اپنے بچپن بارے کیہا، "میں اک دبائی ہوئی چھوٹی بچی سی"۔ اسنے پبلک سکول نظام وچ اک وکلپک جونیئر ہائی وچ بھرتی ہون کرکے ہائی سکول نہیں گئی۔  جونیئر ہائی وچ اس نے10 ویں جماعت کر لئی۔ اس توں بعد اسنے جونیئر کالج وچ داخلہ لیا۔ جدوں اوہ 17 سالاں دی سی، اوہ پیرس، فرانس وچ پڑھن لئی گئی۔ اوہ آخرکار کیلیفورنیا واپس آ گئی اتے سان فرانسسکو سٹیٹ یونیورسٹی وچ اپنی کالج دی پڑھائی ختم کیتی۔ اس نے پھر 1984 وچ کیلیفورنیا یونیورسٹی، برکلے توں صحافت وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی اتے 1988 توں اک آزاد لکھاری اے۔۔

## کیریئر

### سرگرمیاں
سولنٹ نے 1980 دے دہاکے توں ماحول اتے انسانی حقاں دیاں مہماں وچ، خاص کرکے 1990 دے دہاکے دے شروع وچ مغربی شوشون رکھیا پروجیکٹ دے نال کم کیتا اے جسدا ذکر اسدی کتاب *سیویج ڈریمز* وچ آؤندا اے، اتے اتے بش یگ دوران جنگ-مخالف سرگرمیاں توں پتہ چلدا اے۔ اس نے آب و ہوا تبدیلی اتے 350.اؤرگ اتے سیئرا کلبّ دے کم اتے عورتاں دے حقاں بارے، خاص طور تے عورتاں خلاف تشدد بارے چرچہ اپنی دلچسپی بارے اے۔

## حوالے

گٹھ:جم 1961
گٹھ:20ویں صدی دے امریکی لکھاری
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:امریکی شخصیتاں
شیرل سٹریئڈ

**شیرل سٹریڈ** (/ˈstreɪd/; جم ویلے **نائیلینڈ**؛جم 17 ستمبر، 1968) اک امریکی میموئرسٹ، ناول کار، مضمون نگار اتے پوڈکاسٹ میزبان اے۔ اوہ چار کتاباں دی لکھاری اے اتے اس دی اوارڈ جیتو لکھت قومی رسالیاں اتے تنظیمان وچ مکمل طور تے شائع کیتی گئی اے۔

سٹریڈ دی پہلی کتاب، ناول *ٹورچ *سی اتے ایہہ فروری 2006 وچ ہاف`ن مفلن ہارکورٹ ولوں شائع کیتی گئی سی۔ اسدے بڑے چنگے تنقیدی ریویو چھپے سی۔  ٹورچ گریٹ لیکز بکّ اوارڈ لئی فائینلسٹ سی اتے پیراپھک نارتھویسٹ وچ رہن والے لکھاریاں ولوں لکھیاں 2006 دیاں سبھ توں ودھیا دس کتاباں وچوں اک وجوں اوریگونیئن ولوں چنیا گیا سی۔ اکتوبر 2012 وچ، سٹریڈے ولوں اک نویں کردار نال ونٹیج بکس ولوں دوبارہ شائع کیتا گیا سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1968
گٹھ:امریکی عورت ناول کار
گٹھ:زندہ لوک
ایمی پولر

**ایمی پوہلر** /ˈپیoʊlər/ (جم 16 ستمبر، 1971)  اک امریکی اداکارہ، آواز کلاکار، کمیڈیئن، ڈائریکٹر، پروڈیؤسر اتے لکھاری اے۔ شکاگو دے دوجے شہرتوں امپروو دا اتے 1990 دے شروع وچ امپرووؤلمپک مطالعہ کرن دے بعد اوہ شکاگو-مشتمل امپرووائیجیشنل کامیڈی منڈلی نے اپرائیٹ سٹیجن برگیڈدا انگ بن گئی۔   ایہہ گروپ 1996 وچ نیویارک شہر چلا گیا جتھے اوہناں دا کم 1998 وچ کامیڈی سینٹر تے اک ادھ-گھنٹے دا سکیچ کامیڈی سیریز بنیا۔ کامیڈی گروپ دے ہورناں میمبراں دے نال ، پوہلر اپرائیٹ سٹیجن برگیڈ دی بانی سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1971
گٹھ:20ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں
گٹھ:امریکی شخصیتاں
گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
سنجیونی (ٹیوی سیریز)

**سنجیونی:**اک میڈیکل بون اک ہندی ٹیلیوژن سیریل سی، جس نوں سال 2002 وچ سٹار پلسّ اُتے پہلی وار براڈکاسٹ کیتا گیا سی اتے اس ویلے 3 نومبر 2007 توں امریکہ وچ ٹی۔وی ایشیا چینل' تے مڑ چل رہا اے۔ سنجیونی، دل مل گئے دی سیکوئیل سٹار ون 2007 توں 2010 تک براڈکاسٹ کیتی گئی سی۔

## پلاٹ
**سنجیونی: اک میڈیکل بون** چار ڈاکٹراں (ڈاکٹر۔ جوہی سنگھ، ڈاکٹر۔ راہل مہرا، ڈاکٹر۔ سمرن چوپڑہ اتے ڈاکٹر۔ اومی جوشی) دی کہانی بیان کردی اے۔ جدوں سیریل شروع ہندا اے، اوہ سارے سنجیونی ہسپتال وچ بھرتی ہوئے ہن۔  سیریل اس کہانی دا ذکر کردی اے کہ کویں ایہہ چار اک مشکل اتے منگ والے پیشے وچ آؤندے ہن۔ اوہناں کول اچّ آمورت، جذبات اتے اپنے لئی اتشاہ دی ڈگری اے۔

ایہہ کہانی سانوں ایہہ دکھاؤندی اے کہ ایہہ چارے ڈاکٹر کویں مریضاں،روگاں اتے مر راے لوکاں دا ساہمنا کردے ہن۔ ایہہ کہانی اوہناں لوکاں دیاں زندگیاں دی کہانی ورگی اے جو چمتکاری کامیاں وجوں جانے جاندے ہن - پر اصل وچ صرف انسان ہی ہندے ہن، جنہاں دے اپنے پروار، جیون اتے اپنیاں خود دیاں خواہشاں ہندیاں ہن۔

پھر سیریل دی کہانی اوہناں ڈاکٹراں دے پیشہ ور اتے نجی جیون وچ آؤن والے چیلنجز دے دوآلے گھمدی اے۔ ڈاکٹر۔ جہی سنگھ، گردیپ کوہلی اتے ڈاکٹر۔ راہل مہرا وچلی کمسٹری وی شاندار اے۔ کس طرحاں ایہہ ڈاکٹر اپنے جذباتاں اتے پیشے لئی کویں لڑدے ہن، اوہناں دیاں چنوتیاں نوں اس لڑی وچ بہت چنگی طرحاں درسایا گیا اے۔

انت وچ، ڈاکٹر۔ جوہی سنگھ اس کہانی دا انت سنجیونی ہسپتال وچ نویں بیچ دی اینٹری نال کردی اے۔
گٹھ:بھارتی ٹیوی سوپ اوپیرا
گٹھ:سٹار پلس دے پروگرام
گٹھ:ٹیوی ڈرامےگٹھ:بھارتی ڈرامے
گٹھ:ٹی وی شو
گٹھ:بھارتی ٹیوی ڈرامے
روم (2015 فلم)

**روم (کمرہ)** بریٹیش-امیریکن- کینیڈیئن-آئرش  ڈرامہ فلم اے۔ ایہہ فلم ایما ڈونوم دے اسے ناں دے اک ناول اپر مشتمل اے۔ اس وچ برائ لارسن، جیکب ٹریمبلے، جوئن ایلن تے سین برجرز دی مکھ کردار اے۔ فلم دی کہانی اک عورت نوں ست سال تک کمرے وچ بندی بنا کے رکھن تے اسے کمرے وچ اک بچے نوں جم دین تے مگروں ماں ولوں بچے نوں باہر دی دنیا دی جھلک وکھاؤن لئی اتھوں نکلن لئی کیتے یتن نوں بیاندی اے۔

## حوالے

گٹھ:2015 دیاں فلماں
گٹھ:فلماںگٹھ:انگریزی فلماں
جانکی دیوی بجاج

**جانکی دیوی بجاج** (7 جنوری، 1893 – 21 مئی 1979) اک بھارتی آزادی کارکن سی، جو 1932 وچ سول نافرمانی تحریک وچ حصہ لین لئی جیل گئی سی۔

اس دا جم 1893 وچ مدھ پردیش دے  جورا  وچ بھارت دے اک ویشنو مارواڑی پروار وچ ہویا اتے اسنے جمنالال بجاج نال ویاہ کروا لیا، جو اک پرمکھ صنعتکار سی، جنہاں نے 1926  وچ بجاج گروپ دا قیام کیتا اتے اوہ مہاتما گاندھی دے نیڑلے شراکت دار سن۔ آزادی دی جدوجہد وچ حصہ لین دے نال نال، اسنے چرخے اُتے کھڈی وی اُنی۔ عورتاں دے اتشاہ، گوسیوا اتے ہریجناں دے جیون اتے 1928 وچ اوہناں دے مندراں دی بھلائی لئی کم کیتا۔آزادی توں بعد اسنے بھودن تحریک اُتے ونوبا بھاوے نال کم کیتا۔

اسنوں پدم وبھوشن 1956 وچ دوجا وڈا شہری انعام حاصل کیتا گیا سی۔ اسنے اپنی سوے-جیونی 1965 وچ 'میری جیون سفر'  شائع کیتی اتے 1979 وچ انتقال کر گئی۔ بجاج الیکٹریکلز ولوں قائم جانکی دیوی بجاج انسٹیچیوٹ آف مینیجمینٹ سٹڈیز اتے 'جانکیدیوی بجاج گرام ترقی ادارہ' سمیت اوہناں دیاں یاداں وچ کئی تعلیمی ادارےآں اتے انعام قائم کیتے گئے ہن۔

## کم
* بجاج، جانکی دیوی میری جیون سفر (مائی لائیف جرنی) نویں دلی: مارٹند اپدھیایا، 1965 (1956)۔ 

## حوالے

گٹھ:موت 1979
گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:ہندی لکھاری
گٹھ:بھارتی عورت کارکن
گٹھ:بھارتی خواتین سماجی ورکر
گٹھ:مارواڑی لوک
اناہیتا اوبرائے

**اناہتا اوبیروئے**(جم 1967) تھئیٹر سمارٹ وچ فنکشنل اک بھارتی اداکارہ اے۔ اوبیروئے نے کجھ ہندی فلماں وچ وی کم کیتا۔

## مڈھلا جیون
اوبیروئے تھیسیا دے اک پروار وجی مہتہ اتے فروخ مہتہ دے گھروں اے۔ اوبیروئے نے 12 سال دی عمر وچ اپنی ماں دے ٹروپ وچ کم کرنا شروع کر دتا سی۔ اوبیروئےنے اپنی پڑھائی دی کیتھڈرل اینڈ زون کنون سکول، ممبئی توں کیتی اتے بعد وچ سینٹ جیویئرز کالج، ممبئی توں نفسیات اتے  سماجیات دا مطالعہ کیتا۔ بعد وچ اسنے ہربرٹ بیرگوف سٹوڈیو، نیو یارک توں سکھلائی لئی اتے بھارت واپس آؤن توں پہلاں، بروڈوے اُتے کم کیتا۔

## کیریئر
**اناہتا اوبیروئے** نے کئی انگریزی  ڈرامےآں جویں کہ Rupert's Birthday, Going Solo, گلاس میجیری، سیزرسپیس ود شارکز اینڈ ڈانسرز اتےآف وشز ور ہورسز نال کم کیتا۔اوبیروئے نے گلوریا مزیو اتے جو  ڈولنگ دے معاون ڈریکٹر دے طور تے وی کم کیتا اتے کئی امریکن اداکاراں اتے اداکاراواں نال کم کیتا، جنہاں وچ جیسن روبرڈز،ایلی والاچ، رابرٹ سین، لیونارڈ، جڈ ہرش اتے میری سٹینیبرگن شامل ہن۔ اوہ 2003 وچ فلم 'جسم' وچ وی پرینکا کپور وجوں پیش ہوئی سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1967
گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
رب دی موت

'ربّ دی موت' دا وچار فلسفی فریڈرک نیطشے نے دتا۔ نیطشے نے 'ربّ دی موت' اتے 'عظیم انسان دا جم' دا پیغام اپنے خیالی کردار زرتھوستر راہیں دتا جو پارسی پیغمبر زرتشت دا پرانا پرتیروپ اے۔ اس نے 'ربّ دی موت' دا وچار عسائیئت دے خلاف وچ دتا۔ غورطلب اے کہ نیطشے عسائیئت دے خلاف سی نہ کہ حضرت عیسیٰ علیہ سلام دے۔ اس دی اس خلافت دا کارن ایہہ سی کہ چرچ اتے عیسائی پرچارکاں نے سماج وچ پاکھنڈ، بھیکھ تے دان دے نام اُتے لوکاں دی سوچ نوں ستھل کیتا مطلب ناکارہ کر دتا۔ اوہناں نے خوبصورتی، طاقت، بدھی، کلا، رہتل اتے سرجنا دی اتمتا لئی کجھ نہیں کیتا۔ اس لئی نیطشے نے اپنی 'اینٹی کرائیسٹ' وچ کیہا کہ ربّ دی موت ہو چکی اے۔ نیطشے نے عسائیئت دا بہشکار کرکے یونانی رہتلی گناں ول پرتن دا سنیہا دتا۔
## ہورویکھو
*نطشے
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:نظریئے
گٹھ:فلسفہ
گٹھ:فلسفی
دی واکنگ ڈیڈ

**د واکنگ ڈیڈّ** اک امریکی انسانی جاتی دے سرتباہی توں بعد دا ڈراؤنا ٹی۔وی۔ لڑیوار اے جسدی سرجنا فرینک ڈارابونٹ نے اے۔ایم۔سی۔ لئی کیتی اے۔ ایہہ لڑیوار روبرٹ کرکمین، ٹونی مور اتے چارلی ایڈلرڈ دی کومک کتاب د واکنگ ڈیڈّ (کومک) جہڑی کہ اسے نام ہیٹھاں چھپی اے، تے مشتمل اے۔ اینڈریو لنکن نے اس لڑیوار وچ مکھ کردار نبھایا اے جسدا نام رک گرائیمس اے اتے اوہ اک پولیس اہلکار اے۔ اوہ اک ہسپتال وچ کوما توں اٹھدا اے اتے اسنوں پتہ لگدا اے کہ دنیا اپر کجھ دناں وچ ہی تباہی مچّ گئی اے اتے لگبھگ سارے مرے ہوئے لوک زومبی دے روپ وچ دنیا وچ گھم راے ہن، جہناں نوں *واکرس* کیہا گیا اے۔ گرائیمس اپنے پروار دا کھرا-کھوجا لبھّ کے اوہناں نوں ملدا اے اتے اوہ دوجے زندہ بچے ہوئے انساناں دے گروہ دا مکھی بن جاندا اے۔ اکٹھے مل کے اوہ زندہ رہن لئی لڑدے ہن اتے اس خطرناک سروناشی دنیا جہڑا کہ مرے ہوئے لوکاں نال بھریا پیا اے، دے مطابق اپنے-اپنے نوں ڈھال لیندے ہن۔ اس کم وچ اوہناں نوں ہور زندہ بچے ہوئے گروہاں نال سرکھات تھاواں اتے غذا آدی لئی جوجھنا وی پیندا اے، جہڑے کہ کئی وار مرے ہوئے لوکاں نالوں وی خطرناک ہندے ہن۔ اس لڑیوار دا بہتی کہانی ایٹلانٹا، جورجیا اتے پچھوں الیکساندریا، ورجینیا دے آس-پاس دے علاقیاں دے واپردی اے۔

*د واکنگ ڈیڈّ* نوں دے پہلے ایپیسوڈ دا نشریاتی وار ٹی۔وی۔ اپر نشریاتی امریکہ امریکہ وچ 31 اکتوبر، 2010 دا کیبل ٹیلیوژن چینل اے۔ایم۔سی۔ اپر کیتا گیا سی۔ اس لڑیوار دے دوجے حصہ دا نشریاتی پہلی وار 16 اکتوبر، 2011 نوں کیتا گیا سی۔ دوجے حصہ دے دوجے ایپیسوڈ دے نشریاتی توں بعد اے۔ایم۔سی۔ ولوں بیان دتا گیا سی کہ اس لڑیوار دا تیجا حصہ وی براڈکاسٹ ہووےگا۔ پر استوں وی ودھ کے اسدے 8 حصہ براڈکاسٹ کیتے جا چکے ہن۔

اس لڑیوار نوں آلوچکاں ولوں وی پسند کیتا گیا اے۔ اسنوں رائیٹرز گلڈ آف امریکہ ایوارڈ اتے سبھ توں ودھیا ٹیلیوژن سیریز ڈرامہ لئی گولڈن گلوب اوارڈ لئی نامزد کیتا جا چکا اے۔ اسنوں اک ایمی اوارڈ مل چکا اے۔ اس لڑیوار دیاں نیلسل ریٹنگز بہت ودھیا ہن۔ اک کیبل لڑیوار دے طور تے اس لڑیوار نے بہت سارے ریکارڈ قائم کیتے ہن، اداہرن لئی، اسدے دوجے حصہ دے آخری ایپیسوڈ نوں 9 ملیان لوکاں نے ویکھیا سی۔ اس نال ایہہ اتہاس وچ سبھ توں ودھ ویکھیا جان والا لڑیوار بن گیا سی۔

## لڑیوار بارے عامَ جانکاری
*د واکنگ ڈیڈّ* اسے نام دی اک کومک کتاب لڑی اپر مشتمل اے۔ ایہہ لوکاں دے چھوٹے جاے گروہ دی کہانی اے جہڑے مرے ہوئے لوکاں جاں زومبیاں ولوں کیتے گئے سرتباہی توں بعد دی دنیا وچ رہندے ہن۔ اس لڑیوار دی بہتی کہانی اٹلانٹا، جورجیا دے نیڑے دیاں تھاواں اپر واپردی اے۔ ایہہ گروہ سرکھات تھاواں دی بھال کردا اے جتھوں نیڑے کوئی ہور وڈا گروہ نہ رہندا ہووے اتے گروہ لکھاں دی تداد وچ موجود خطرناک زومبیاں دی مار توں وی بچیا رہِ سکے۔ زومبیاں نوں اس لڑی وچ واکرس کیہا گیا اے۔ واکرس جویں ہی کوئی زندہ چیز ویکھدے ہن، اوہ اسنوں کھا جاندے ہن۔ اس توں علاوہ اوہ جس زندہ چیز نوں وڈھّ لین، اوہ اس چیز وچ اپنے جراسین چھڈّ دندے ہن، جس نال اوہ انسان جاں ہور کوئی زندہ چیز وی اوہناں وانگو زومبی بن جاندی اے۔ اس لڑیوار دے پہلے حصہ وچ گروہ دے لوک اپنے اندر دی مانوتا بچائی رکھن دی کوشش کردے ہن اتے زندہ رہن لئی جدوجہد کردے ہن اتے اس طرحاں اوہناں نوں بہت ہی خطرناک مشکلاں دا ساہمنا کرنا پیندا اے۔

## حوالے

گٹھ:انگریزی لڑیوار
گٹھ:امریکی ٹیوی لڑیوار
گٹھ:ٹی وی شو
عظیم انسان دا جم

'عظیم انسان دا جم' وچار مہان فلسفی فریڈرک نیطشے نے دتا۔ اس دا حیالی کردار زرتھوستر پارسی پرمپرا مطابق علم تے راز دی تلاش وچ زرتشت پربتاں دی اکانت وچ دیانتداری کرن لئی تر جاندا اے۔ اس نوم اک دن نیکی دا دیوتا فلسفہ دندا اے تے اس نوں 'اہرمزدا' (پارسی بولی وچ ربی طاقت) دا علم دان کردا اے۔ زرتھوستر دے ایہہ وچار پارسی گرنتھ "زند اویستا" وچ گاتھاواں-گیتا  دے روپ وچ ملدے ہن۔ نیطشے نے اپنی کتاب 'دز سپیک زرتھوسترا' دے ہیرو دے ذکر راہیں اجیہے عظیم انسان دا چترن کیتا جو 'خواہش نوں طاقت' دے تجزیہ دا پراروپ اے۔ نیطشے دا عظیم انسان اپنی جیونت طاقت دا جیونت سروپ اے۔ اوہ جسمانی تے باہرمکھی روپ وچ نہیں سگوں دماغی تے خواہشی روپ وچ اتے انتریوی روپ وچ طاقت مان اے۔ جیمز کے۔ فائیبرمین مطابق بائیبل دی عسائیئت دا عظیم انسان غلام اخلاقیات دا نشان اے جدکہ نیطشے دا عظیم انسان مالک اخلاقیات دا اظہار اے۔
## ہورویکھو
*رب دی موت
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:نطشے
 گٹھ:فلسفی
گٹھ:نظریئے
ڈولا سین

**ڈولا سین** (جم 26 مارچ 1967 کولکاتہ) اک بھارتی سیاستدان اتے ٹریڈ یونیئنسٹ اے۔ 2014 تک اوہ بھارتی قومی ترنمول ٹریڈ یونین کانگرس (آئیئینٹیٹییوسی) دے مغربی بنگال دی صوبائی  صدر سی۔ 

اسنے 1990 وچ کلکتہ یونیورسٹی، کلکتہ توں بی۔سی۔سی۔ (گنت) نوں پورا کیتا۔ اوہ تگھریا، راجراہاٹ وکھے رہندی اے۔

2014 دیاں بھارتی عامَ چوناں وچ آسنسول لوک سبھا سیٹ لئی اس نوں امیدوار وجوں آل انڈیا ترنمول کانگرس نے امیدوار بنایا سی۔

اوہ مغربی بنگال توں بھارتی پارلیمنٹ دے اچّ ایوان راج سبھا لئی چنی گئی سی ۔ اس دی معیاد 18 اگست 2017 تک سی ۔

## حوالے

گٹھ:جم 1967
گٹھ:زندہ لوکگٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی لوک
لو سم باڈی

**لوَ سمباڈی** (انگریزی: Love Somebody) امریکی پوپ بینڈ مرون 5 ولوں ریکارڈ کروایا گیا اک گیت اے۔ ایہہ گیت 14 مئی 2013 نوں رلیز کیتا گیا سی جو کہ اوہناں دی چوتھی سٹوڈیؤ ایلبم اوورئیکسپوسڈ (2012) دا چوتھا تے آخری گانا سی۔ ایہہ گیت ایڈم لوین، نتھانیئل موٹ، رائن ٹیڈر، اتے نوئل زینکنیلا ولوں لکھیا گیا سی اتے نال ہی رائن تے نوئل نے بطور اسدے پروڈیؤسر اسدا اساری وی کیتا اے۔ ایہہ اک ڈانس پوپ گیت اے جسدے بول پیار اتے جسمانی کھچّ دی برابرتا نوں درساؤندے ہن اتے ایہہ گیت ڈانس دے منچ اُتے مکتی دی ترجمانی وی کردا اے۔

رلیز ہون اپرنت ایہہ گیت چھیتی ہی لوک مناں اُتے چھا گیا اتے سفلتا دے جھنڈے گڈدا ہویا بلبورڈ ہوٹ 100 دے سکھرلے دساں وچ پہنچن والا ایلبم دا چوتھا گیت بنیا۔ اپنی سفلتا دے باو جود اسنوں ملی جلی تنقید دا ساہمنا کرنا پیا۔ نقاداں نے جتھے اسدی سنگیتک سنرچنا نوں سلاہیا اتھے ہی اسنوں کولڈپلے دے کم نال جوڑ کے وی ویکھیا گیا اتے اسدے اساری تے لوین دے سراں دی وی تنقید کیتی۔
ایلبم دے رلیز ہون توں بعد مضبوط ڈجیٹل ڈاؤنلوڈاں کرکے ایہہ گیت دکھنی کوریا وچ سنگلز چارٹ وچوں نوویں  تھاں اُتے پہنچ گیا۔
## پچھوکڑ تے اساری

2011 دے ادھ وچ مرون 5 نے اپنی چوتھی سٹوڈیؤ ایلبم اُتے کم کرنا شروع کیتا۔ بینڈ دے اک میمبر جیمس ویلنٹائین نے بلبورڈ نال گل کیتی اتے اس چوتھی سٹوڈیؤ ایلبم نوں 2012 دے شروعات وچ رلیز کرن دی ویونت بارے دسیا۔ 22 مارچ 2012 نوں بینڈ ولوں یوٹیوب اُتے اک ویڈیو شائع کیتی گئی جس وچ اساری ویلے دے کجھ پردے پچھلے سیناں دا ذکر کیتا گیا سی۔ 26 جون 2012 نوں اس ایلبم نوں اوورئیکسپوسڈ سرناویں ہیٹھ رلیز کر دتا گیا سی۔

بینڈ دے مکھ گلوکار ایڈم لوین نے لوَ سمباڈی گیت 3OH!3 (اچارن تھرِ اوہ تھرِ) دے گلوکار نتھانیئل موٹ، نوئل زینکنیلا، اتے ونرپبلک دے رائن ٹیڈر نال سانجھے طور اُتے لکھیا گیا اے۔ رائن ٹیڈر تے نوئل زینکنیلا ولوں اسدا اساری کیتا گیا اے تے پروگرامنگ تے کیاں وی دتیاں گئیاں ہن۔ رائن اتے زین نے اوورئیکسپوسڈ دے اک ہور گیت "لکی سٹرائیک" دا وی شریک-لیکھن تے شریک-اساری کیتا اے۔

## چارٹ تے نشان

### ہفتہ وار چارٹ

### Year-end charts

### Year-end charts

### نشان

## رلیز اتہاس

## حوالے

گٹھ:گیت
گٹھ:گانے
گٹھ:موسیقی
زرڅانگه

**زرسانگہ [[پشتو]]:زرڅانگه ** خیبر پختونخواہ، پاکستان دی اک مشہور پشتو گلوکارہ اے۔ اسنوں مکمل طور اُتے **دی کوین آف پشتون فوکلور** وجوں جانیا جاندا اے۔ 

## جم تے پچھوکڑ
اوہ 1946 وچ ٹانک (پشتو وچ ٹاک)  وچ پیدا ہوئی۔ اوہ کٹانری (کٹان) نامی بھنگر قبیلے نال متعلق اے۔ اوہ پنجاب اتے سندھ دے پشتون علاقےآں وچالے سفر کردے ہن۔ اوہ اک جگہ تے مستقل روپ وچ ٹک کے نہیں رہندے۔ اوہناں دا مکھ کتہ گاؤنا اے۔ اوہناں دا مکھ سفر رستہ ڈیرہ اسمٰعیل خان توں بنوں روڈ اتے کوہاٹ اتے پشاور تک اے۔ اوہناں وچوں کجھ افغانستان تک سفر کردے ہن اتے گرمیاں وچ اتھے رہندے ہن اتے خیبر پختونخواہ وچ سردیاں دوران واپس آؤندے ہن۔
## ویاہ تے نیانے
1965 وچ، اس نے سرائے نارنگ  دے اک نواسی ملا جان نال ویاہ کروایا، جو لکی مروت توں سی۔ بہت سارے لوکاں دا مننا اے کہ اس دا ویاہ مشہور لوک گلوکار خان تحصیل نال ہویا اے، پر اوہ افواہاں توں انکار کردی اے اتے اس دن اس نے کیہا کہ خان تحصیل اسدے  وہر دا کزن/چچیرا بھائی اے:  “دراصل میں کئی موقعیاں اُتے اس نال گاؤندی سی اتے ساڈے سانجھے گانے' چ بہت زیادہ مشہوری ملی۔ اوہ میرا شوہر نہیں اے اوہ میرے بھرا ورگا اے ”۔زارسانگا دیاں تن دھیاں اتے چھ پتر ہن۔ صرف اسدے دوجے پتر شاہزادہ نے سنگیت دی دنیا وچ قدم رکھیا اے۔ 
## سنگیت سفر
اپنے کریئر دی شروعات ویلے زرسانگہ گلنار بیگم، کشور سلطان، باچا زرین جان، خیال محمد، احمد خان اتے سبز علی استاد دے گانیاں نوں سنیا کردی سی۔ “میں اوہناں ساریاں نوں پسند کردی سی، پر میں اپنے گاؤن دے روائتی طریقے نوں بنائی رکھیا اے۔ لوک دیورنڈ لائن (پاکستان-افغانستان سرحد) دے دوواں پاسیاں وچ میرے گانے پسند کردے ہن۔ “مینوں کوئی پڑھائی نہیں ملی جس کرکے میں لکھتی کاغذ توں گا نہیں سکدی۔ اکثر میں اوہی گانے گاؤندی ہاں جو عامَ لوکاں ولوں بنائے اتے گائے جاندے ہن ۔ پر میرے شوہر نے میرے کجھ مشہور گیت وی لکھے "، اسنے کیہا۔ اک فرانسیسی کھوجکار، مس کیا، جس نے ریڈیو فرانس نال کم کیتا، نے اک وار کیہا کہ زرسانگہ دی آواز پشتو بولی وچ اکو پہاڑی آواز سی۔ مس کیا نے اک سنگیت تقریب لئی زرسانگا نوں فرانس وچ لیا۔ فرانس وچ، بہت سارے لوک اس دی مٹھی دھن نال محضوظ ہوئے سن۔ پشتو دی گلوکارہ نے لندن وچ اک سنگیت تقریب دا ذکر کیتا: "میں پشتو وچ اک روایتی لوک گیت گا رہی سی جو قبائلی لوکاں دے پہاڑاں اتے جپسیاں دے جیون بارے سی اتے جدوں میں ایہہ ختم کیتا تاں اک برطانوی شخص میرے نیڑے آیا اتے مان نال کیہا کہ اوہ وی اک جپسی سی ۔"  زرسانگہ دا مشہور سنگیت، جس نوں اوہ کدے وی کسے وی سنگیت تقریب وچ نہیں کھنجھاؤندی، اوہ ہن دا بنگریوال پا چولی ما زا (ریڈیو تے اس دا پہلا گیت)، زما دا خرو جامو یارا، رشا ماما زوی دے، زما دا گھرونو پانا یارا، اتے کھاٹ میں زینزری دی۔ زر سانگا جرمنی، بیلجیئم، عراق، دبئی، امریکہ، فرانس اتے برطانیہ وغیرہ ہزاراں پختون اتے مقامی لوکاں نوں اپنی آواز نال لبھایا اے۔

## ڈسکوگرافی

; کلاکار دا یوگدان
* بھارت اتے پاکستان دے سنگیت لئی رف گائیڈ (1996, عالمی سنگیت نیٹورک) 
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
* د زرڅانگې مرکه (کی ريکارډ لخوا)
گٹھ:جم 1946
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پشتون لوک
گٹھ:پٹھان شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی لوکگٹھ:گلوکارہ
پاپ میوزک

**پوپ سنگیت** جاں **پوپ میوزک**(ایہہ شبد مول طور تے پاپولر شبد توں نکلیا اے) نوں عامَ طور تے یوکاں دے بازار دے مطابق اتے ووسائک طور تے ریکارڈ کیتے گئے سنگیت دے روپ وچ سمجھیا جاندا اے؛ اس وچ مقابلتاً چھوٹے اتے عام گانے شامل ہندے ہن اتے نوی تکنیک دا استعمال کر کے موجودہ دھناں نوں نویں طریقے نال پیش کیتا جاندا اے۔پوپ سنگیت مشہور سنگیت دی اک قسم اے جو 1950 دے دہاکے دے مدھ وچ امریکہ اتے ینائیٹیڈ کنگڈم وچ اپنے جدید روپ وچ پیدا ہویا سی۔ڈیوڈ ہیچ اتے سٹیپھن ملگار نے پوپ سنگیت نوں "سنگیت دا اک گروہ" کیہا اے جو مشہور جیز اتے لوک سنگیت توں وکھرا اے ।پیٹ سیگر دے مطابق، پوپ سنگیت "پیشہ ور سنگیت اے جو لوک سنگیت اتے لنڈن آرٹس سنگیت دوواں توں زیادہ دھیان کھچدا اے ।شبد "پوپ گیت" پہلی وار 1926 وچ سنگیت دے اک حصے دے حصہ وچ ریکارڈ کیتا گیا سی۔ ہیچ اینڈ ملور دا اشارہ اے کہ 1920 دے دہاکے وچ رکارڈنگ دے اتہاس وچ بہت ساریاں سماگماں وچ جدید پوپ سنگیت دے جم نوں دیکھیا جا سکدا اے۔
گوو سنگیت اؤنلائین ناں دی نویں گروو ڈکشنری دی ویبسائیٹ مطابق، "پوٹ سنگیت" شبد دا مطلب 1950 دے دہاکے دے مدھ وچ چرچ اتے رول لئی نویں ذکر اتے نویں نوجوان سنگیت سٹائیل دے روپ وچ پیدا ہویا سی۔۔
## خاصیتاں
فریتھ دے مطابق، پوپ سنگیت دیاں خاصیتاں وچ اک خاص اپ-سبھیاچار جاں وچاردھارا دی بجائے،اک عامَ درشک نوں اپیل کرن دا مقصد اے۔اس وچ رسمی "فنی" گناں دی بجائے کاریگری تے زور اے۔

ودوان تموتھیوس نے کیہا کہ عامَ طور تے لائیو مظاہرہ دی بجائے پوپ وچ،رکارڈنگ، پیداوار اتے تکنالوجی اُتے زور دتا جاندا اے۔ پرگتیشیل ترقی دی بجائے موجودہ رجھاناں نوں درساؤنا اتے ناچ نوں مُتحرک کرنا جاں ڈانس-ملانکن والیاں تالاں دا استعمال کرنا اے ।پوپ سنگیت دا مکھ زریعہ گانا ہندا اے۔ اس گانے دی اکثر دو توں ساڈھے تن اتے ڈیڈھ منٹ دی لمبائی ہندی اے۔ عامَ طور اُتے اکسار اتے دھیان یوگ تال والے تتّ، مکھ سٹریم دی سٹائل اتے اک عام روایتی سٹرکچر ہندا اے । جدید پوپ گیتاں دے بول عامَ طور تے عام سروپاں اُتے دھیان دندے ہن۔اناں پوپ گیتاں وچ اکثر پیار اتے رومانٹک رشتیاں والے موضوعاں نوں لیا جاندا اے۔1960 ویاں وچ، مکھ دھارا دے پوپ سنگیت دی بہو گنتی دو شرینیاں وچ چھاپی گئی: گٹار، ڈرم اتے باس گروہ جاں گلوکار جو اک روائتی آرکیسٹرا ولوں حمایت حاصل کردے ہن۔
## قومانتری پرسار
پوپ سنگیت اتے 1960 دے دہاکے دے مدھ وچ امریکن اتے بریٹیش سنگیت صنعتاں دا اثر رہا اے ۔ زیادہ تر کھیتراں اتے دیساں وچ اپنے آپ ہی پوپ سنگیت دا روپ سنن نوں مل جاندا اے۔کجھ غیر-مغربی دیساں، جویں کہ جاپان نے اک مکمل پوپ سنگیت صنعت ترقی یافتہ کیتا اے۔جس وچ زیادہتر پچھمی-سٹائل دا پوپ سنگیت اے۔ کئی سالاں توں امریکہ توں علاوہ جاپان نے ہر جگہ سنگیت دی ودھ مقدار دا پیداوار کیتا اے ۔پچھمی-سٹائل دے پوپ سنگیت دا پھلار وکھ-وکھ ڈھنگ نال وئکت کیتا گیا اے، جویں کہ امریکی کرن، جدید کرن    ، تعمیری تکنیک، تہذیبی سامراجواد، اتے بین القوامیت دی اک ہور عامَ عمل کیتا گیا اے ।کوریا وچ، پوپ سنگیت دے اثر نے لڑکیاں دے بینڈاں اتے لڑکیاں دے گروپاں دی اگوائی کیتی اے۔جنہاں نے اپنے سنگیت اتے سہج دوواں ولوں ودیساں وچ مشہوری حاصل کیتی اے۔2014 وچ، دنیا بھر وچ پوپ سنگیت الیکٹرانک ڈانس سنگیت ولوں پرواہت کیتا گیا۔

## ہورویکھو
*موسیقی
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:موسیقی
شاہ بیگم

**شاہ بیگم** (موت 1508) چغتائی خان ، چنگیز خان دا دوجا پتر، دے جانشین،  ، یونس خان دی دوجی بیوی دے طور تے مغلستان دی مہارانی بیوی سی۔ اوہ محمود خان اتے احمد الک دی ماں سی، جو مغلستان دے اگلے مغل خان سن۔

## سیاسی اثر
شاہ بیگم نے خاندانی کارناں کرکے منگول علاقے نوں چھڈّ دتا اتے لمبے ویلے توں بھٹکن توں بعد اوہ 1505 وچ کابل دے اپنے پوتے بابر نوں ملی۔شاہ بیگم جو کہ اپنی مرضی دی عورت سی، اتے سازشاں دے، اسنے اپنے من پسند پوتے، خان مرزا نوں گدی اُتے بٹھایا۔

## کتاب لسٹ
* 
* 
*  CS1 maint: Multiple names: authors list (link) گٹھ:CS1 maint: Multiple names: authors list
* 
* 
* 
* 
* 
گٹھ:16ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں
گٹھ:مغلیہ سلطنت دیاں زنانیاں
گٹھ:مغل راج دیاں عورتاں
گٹھ:ترکستان
گٹھ:ترکستانی شخصیتاں
رِتُو برمیچا

**رِتُو برمیچا** (16 نومبر نوں جم) اک بھارتی فلم اداکارہ اے۔

اس نے ویربھدرم چودھری ولوں ڈریکٹڈ فلم آہ نہ پلانٹا وچ الاری نریش دے نال اداکاری کیتی۔  اس دے بھرا رجت برمیچا اتے وکی فلماں وچ کریئر دی وی تیاری کر رہے ہن۔

## فلموگرافی
فلماں

سیریل

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
شاہد کپور

**شاہد کپور** (جم 25 فروری نوں 1981) ہندی فلماں دا اک اداکار اے۔ ایہہ اداکار جوڑی پنکج کپور تے نیلما عظیم دا پتر اے۔ اس نے اپنے کیریئر دی شروعات، سنگیت ویڈیو اتے اشتہاراں وچ کم کرکے کیتی۔ کپور نے پہلی وار بالیوڈ فلم سبھاش گھئی دی تال (1999) وچ پلے بیک ڈانسر دے روپ وچ کم کیتا۔ 4 سال دے بعد ، اس نے *[[عشق وشق]]* (2003) وچ مکھ ایکٹر دے روپ وچ کم کیتا۔
## مڈھلا جیون

کپور اداکار پنکج کپور اتے ​​اداکار/کلاسیکل ڈانسر نیلما عظیم دے گھر 25 فروری نوں 1981 نوں ہویا سی۔ اوہ 3 سال دا سی، جدوں اس دے ماپے طلاق شدہ ہو گئے۔ اوہ پریس انکلیو، دلی وچ ساکیت وچ اپنی ماں اتے نانے نانی دے نال رہا۔ اس دے اپنے پیؤ اتے متریئی ماں سپریا پاٹھک نال نگھے تعلقات ہن۔ 
## فلموگرافی

## حوالے

گٹھ:بھارتی اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
جب وی میٹ

**جب وی میٹ** 2007 وچ بنی اک بالیوڈ فلم اے ، جس وی شاہد کپور تے کرینہ کپور نے مکھ کردار نبھائے سن ۔

## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:بھارتی فلماں
منیش ملہوترا

**منیش ملہوترا** اک بھارتی فیشن ڈزائنر اے۔ اوہ ہندی سنیمے دیاں اداکاراواں لئی ڈزائننگ کردا اے۔ اسنے اپنا لیبل 2005 وچ شروع کیتا سی۔

2014 وچ اسدے لیبل دی ٹرنؤور 1 بلیئن بھارتی روپئے (یو۔ایسّ۔ ڈالر 15 ملیان) ہو گئی سی۔

منیش ملہوترا نے اپنا کیریئر اک ماڈل وجوں شروع کیتا سی، جدوں اوہ ایلفنسٹن کالج وچ سی۔ ماڈلنگ وچ اسدی اسفلتا نے اسنوں اک ڈزائنر دے روپ وچ ساہمنے لیاندا۔ اوہ ہن اک مشہور بالیوڈّ فیشن ڈزائنر اے۔

## فلم کیریئر
25 سال دی عمر وچ، منیش ملہوترا نے جوہی چاولا لی سطبقہ (1990) فلم وچ کاسٹوم تیار کرکے بالیوڈّ وچ اپنی قسمت ازمائی سی۔ پھر جدوں اس نے *رنگیلا* (1995) فلم وچ ارملا مٹوڈکر دی سٹائل لئی فلمفیئر انعام جتیا تاں اسدا اسنوں بہت فائدہ ہویا اتے اسنے کافی مانتا حاصل کیتی۔ ادوں توں ہی، فلم صنعت وچ اسدا کیریئر اسنوں اگے لے گیا اتے اسنے پھر وڈے نعماں لئی وی کم کیتے۔ اپنے کارجدور دے دوران، اسنوں کئی بلاکباسٹر فلماں اتے اداکارانواں نال کم کرن دا موقع ملیا۔
## خاص نانم اتے پروجیکٹ
ملہوترا نے ہندی سنیما دیاں اداکاراواں، کاجول، سریدیوی کپور، کرشمہ کپور، قرینہ کپور خان، دیپکا پاڈوکون، قطرینہ کیف، کنگنا رنووت، عالیہ بھٹ اتے ایشوریا رائے بچن لئی کم کیتا اے۔ He has presented his collections at showcases across the globe.

ملہوترا نے مائیکل جیکسن دی کاسٹیوم تے وی کم کیتا سی، جدوں اوہ 1990 دے دہاکے وچ بھارت آیا سی۔ اسرے جین-کلاڈ وان ودرسپون، کیلی مناگ اتے جیرمین جیکسن اتے وائیف حلیمہ لئی وی کم کیتا اے۔ اس توں علاوہ اسنے ریاض دی رانی لئی وی اسدے ویاہ ویلے ڈزائننگ کیتی سی۔

اسنے 'جی سوٹ' ناں  دی ایپلیکیشن لئی گوگن نال وی سانجھ ودھائی سی۔

اس توں علاوہ انڈین پریمیئر لیگ دی ٹیم کولکاتہ نائٹ رائیڈرز دی جرسی وی منیش نے ہی ڈزائن کیتی اے۔

فیشن ڈزائننگ بدولت اوہ ہن تک کئی انعام اتے اعزاز جت چکیا اے۔
## حوالے

## باہری لنک

* دفتری ویبسائٹ
* 
* Mehndi Dresses 2019 *
گٹھ:جم 1966
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:فیشن ڈزائنر
تیری میری کہانی

***تیری میری کہانی*** (انگریزی: *The Story of You and Me*) 2012 دی اک بھارتی رومانٹک فلم اے۔ اسدا ڈریکٹر کُنال کوہلی سی۔ شاہد کپور اتے پرینکا چوپڑہ اس فلم وچ مکھ کردار وچ سن اتے اوہ اس توں پہلاں 2009 دی *کمینے* فلم وچ وی اکٹھے کم کر چکے سن۔ ایہہ فلم تن وکھ-وکھ سمیاں وچ تن پیار-کہانیاں نوں پیش کردی اے۔ 1910 وچ سرگودھا، جدوں برطانوی ہند دوران پیار کرن والے ملدے ہن؛ 1960 وچ ممبئی، جتھے اک بالیوڈّ اداکارہ اتے جدوجہد کر رہا اک سنگیتکار ملدے ہن؛ اتے 2012 لندن، جتھے یونیورسٹی طالب علم وجوں ملدے ہن۔

کوہلی نے اس فلم دی ڈریکشن پیار نوں دھیان وچ رکھ کے ہی کیتی سی کہ کس طرحاں پیار کرن والے ملدے ہن اتے اسنے وکھرے وچار نال تن سمیاں وچ تن کہانیاں نوں درسایا اے۔ اسنے اس فلم نوں روبن بھٹّ دی مدد نال لکھیا سی۔ منیش ساپیل نے وکھ-وکھ سمیاں نوں درساؤندے سیٹاں   نوں سجاؤن دا کم کیتا سی اتے اس واسطے اسنوں کافی محنت کرنی پئی سی، کیوں کہ ڈزائننگ دا کم کافی نبھایا جانا سی۔ 2011 دے ادھ وچ ممبئی وچ مکھ فوٹوگرافی شروع ہو گئی سی اتے پھر لندن وچ، جتھے کہ ناٹنگھم یونیورسٹی اتے سٹریٹفورڈ-اپون-ایون وکھے اسدے مورت فلمائے گئے سی۔

ساجد-واجد نے پراسون جوشی دے لکھے گیتاں نوں سنگیت بند کیتا سی۔ اس فلم نوں 22 جون 2012 نوں ریلیز کیتا گیا سی۔ اس فلم نوں بناؤن دا بجٹ 300 ملین سی، اتے ایہہ 540 ملیان دے قریب کمائی کر گئی سی۔ اسنوں ودیساں وچ وی ویکھیا گیا سی۔

## کاسٹ
فلم وچلے کرداراں:
* شاہد کپور، گووند / جاوید قادری / کرش کپور وجوں
* پرینکا چوپڑہ ، رکسر / ارادھنا / رادھا چوپڑا وجوں
* پراچی دیسائی، رادھکا وجوں
* نیہا شرما، میرا وجوں
* ورجیش ہرجی، اک صحافی وجوں
* شنکر سچدیو، جاوید دے پیؤ وجوں
* سریندرپال، ارادھنا دے پیؤ وجوں
* راج سنگھ اروڑا، روحن/بھارت وجوں
* امن ناگپال، بلوندر وجوں
* ترن شرما، چراغ/سلیم وجوں
* چند مشرا، رکسر دے منیجر وجوں

## رلیز

فلم دے کجھ ہسے ٹریلر توں پہلاں ہی رلیز کر دتے گئے سن۔ جو کہ آنلائن 5 اپریل 2012 نوں کیتا گیا سی۔ میڈیا پبلیکیشناں نے کپور اتے پرینکا دی فلم وچلی کہانی نوں پہلاں ہی جانچ لیا سی کہ اس فلم وچ وی *کمینے* فلم توں بعد ایہہ جوڑی ہن وی اسے طرحاں دے اوتار وچ آویگی۔ میڈیا وچ ایہہ خبر وی سی کہ ایہہ فلم 2005 دی تائیوانی فلم *تھری ٹائمس" دا ریمیک اے، جسدا کہ مرکزی مطلب اس فلم دی طرحاں ہی اے۔ جدکہ کوہلی نے ایہناں گلاں نوں نکاردیاں کیہا کہ اجیہا نہیں اے، اسنے تاں اوہ فلم ویکھی ہی نہیں، جسدے ریمیک ہون دی گل کہی جا رہی اے۔ اسنے کیہا سی کہ جیکر تسیں کسے فلم دا ریمیک بناؤندے وی ہو تاں تہاڈے کول اسدے حق ہونے چاہیدے ہن، جدکہ جیکر ایہہ ریمیک ہندی تاں میرے کول اسدے حق تاں ہونے سن۔ فلم دا پہلا ٹریلر 9 اپریل 2012 نوں ریلیز کیتا گیا سی۔ پھر دوجا ٹریلر 5 جون 2012 نوں ریلیز ہویا سی۔

== حوالے ==


== باہری لنک ==

* 
* [http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/551914/Teri+Meri+Kahaani *Teri Meri Kahaani'' at Bollywood Hungama]

گٹھ:2012 دیاں فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:فلماں
سیما پاہوا

**سیما بھارگو پاہوا** اک بھارتی فلم، ٹیلیوژن اتے تھئیٹر اداکارہ اے۔
63 ویں فلمفیئر اوارڈاں اُتے، اوہناں نوں بریلی کی برفی (2017) اتے شبھ منگل سادھن (2017) دیاں فلماں لئی سبتوں ودھیا معاون اداکار لئی فلمفیئر اوارڈ لئی دو وار نامزد کیتا گیا سی۔

اوہ مشہور دوردرشن سوپ اوپیرا ہام لاگے (1984–1985) وچ اس دے آن-سکرین کردار باڈکی نال گھریلو ناں بن گئی سی۔ جویں کہ تھئیٹر اداکار وجوں اسنے دلی دے تھئیٹر گروہ سمبھاو نال کم کیتا، 1994 وچ ممبئی چلے جان توں پہلاں، اسنے کم کرن والیاں فلماں شروع کیتیاں اتے ٹیلی وژن اتے تھئیٹر وچ اپنا کم جاری رکھیا۔

## نجی زندگی
*اوہ ہام لاگّ وچ اک ساتھی-اداکار  منوج پاہوا نال ویاہی ہوئی اے،*، اتے وروسا، ممبئی وچ اپنی بیٹی منوکرتی اتے پتر مائک دے نال رہندی اے۔

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
پریم چوپڑہ

**پریم چوپڑہ** (جم 23 ستمبر 1935) ہندی اتے پنجابی فلماں وچ اک  نقاد وجوں مشہور اے۔

## نجی جیون اتے سکھیا
پریم چوپڑہ دا جم رنبیرمل اتے روپرانی چوپڑہ دے اک پنجابی ہندو پروار وچ 23 ستمبر 1935 نوں لاہور وچ ہویا سی۔ بھارت دی ونڈ دے بعد، اسدا پروار شملہ چلیا گیا، جتھے اسنے اپنی جوانی نوں پروان چڑھدے دیکھیا۔ اس دے پیؤ دی ایہہ خواہش سی کہ پریم اک ڈاکٹر بنے جاں بھارتی سول سروس  دا اہلکار۔

پریم چوپڑہ دا پیؤ اک سرکاری ملازم سی، اس دی بدلی شملہ دی ہو جاں توں بعد اسنے اپنی سکول اتے کالج دی پڑھائی شملے توں کیتی۔ اسنے پنجاب یونیورسٹی توں گریجوئیشن کیتی۔  اسنے کالج وچ ہون والے ناٹکاں وچ اتشاہ نال حصہ لیا۔ اپنے پیؤ دے زور تے، اس نے اپنی گریجوئیشن پوری کیتی اتے پھر ممبئی چلا گیا۔ اپنی پہلی فلم بناؤن توں ترنت بعد، اس دی ماں نوں منہ دا کینسر ہون دا پتہ لگ گیا اتے اس دی موت ہو گئی سی۔ اس توں بعد اس دی نوں سالاں دی بھین انجو دی دیکھ ریکھ اسدے پیؤ اتے چار ہور بھراواں نے کیتی۔ بھراواں نے اپنیاں پتنیاں نوں تاڑنا کر دتی سی کہ جے اوہناں دی بھین خوش ہوویگی، تاں اوہ خوش ہونگے اتے پریم اپنی بھین نوں اپنی پہلی دھی سمجھدا اے۔  مشہور لیکھک-ڈریکٹر لیکھ ٹنڈن نے پریم نال ویاہ دے لئی عما دا تجویز لیاندا سی۔ عما کرشنا کپور، پریم ناتھ اتے راجندرناتھ بھین بھراواں دی چھوٹی بھین سی۔  جوڑے دیاں تن دھیاں ہن، راکیتا، پنیتا اتے پریرنا چوپڑہ۔ رکائتا دا ویاہ فلم پبلیسٹی ڈزائنر راہل نندہ نال ہویا۔ پنیتا باندرا، اپنگر ممبئی وچ ونڈ چائیمز نام دے اک پری-سکول چلاؤندی اے اتے اوہ گلوکار اتے ٹیلیوژن اداکار وکاس بھلا نال ویاہی ہوئی اے۔ پریرنا دا ویاہ بالیوڈّ اداکار شرمن جوشی نال ہویا اے۔ اوہ ممبئی وچ پالی ہلّ، باندرا وچ ڈپلیکس اپارٹمینٹ وچ رہندا اے۔

1980 دے دہاکے دے انت وچ اس دے اپنے دو چار بھراواں نال تعلقات وگڑ گئے۔ پریم چوپڑہ نے 1980 وچ دلی وچ اک بنگلا خریدیا سی، جس دی مالکی اس دے پیؤ نال سانجھی سی اتے اتھے اس دا پیؤ اتے اک بھرا رہندے سن۔ پریم نے اپنے بھرا نوں دلی وچ نوکری دوائی سی، اتے اس نوں بنگلے وچ رہن دتا۔ پر اسنے اوہناں دے پیؤ  توں اوہناں دی موت توں اک دن پہلاں، اپنے پکھ وچ دستخط کروا لئے سن، اتے اس طرحاں بنگلے تے پریم دے حق نوں ہتھیا لیا سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1935
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی ہندو
کچھ کچھ ہوتا ہے

***کچھ کچھ ہوتا ہے *** (English: *Something.۔. Something Happens*) جس نوں کے کے ایچ ایچ دے طور تے وی جانیا جاندا اے، اک 1998 دی بھارتی ہندی پروڈھ ہو گئی رومانٹک کامیڈی ڈرامہ فلم اے، جو 16 اکتوبر 1998 نوں بھارت اتے برطانیہ وچ رلیز ہوئی۔ اس نوں کرن جوہر ولوں لکھیا اتے ڈریکٹ کیتا گیا سی اتے شاہ رخ خان اتے کاجول دی ایہہ فلم وچ اکٹھے کم کرن دی چوتھی فلم سی۔ اس وچ رانی مکھرجی دی معاون کردار اے، جدکہ سلمان خان دی وی واہوا وڈا کردار سی۔ ثنا  سعید، جسنے معاون وجوں خاص کردار نبھایا، اسدی ایہہ پہلی فلم سی۔

ایہہ بھارت، موریشیئس، اتے سکوٹلینڈ وچ فلمائی گئی اتے ایہہ کرن جوہر دی ڈریکٹر وجوں پہلی فلم سی۔ فلم لئی اس دے ٹیچیاں وچوں اک ہندی سنیما وچ سٹائل دا اک نواں پدھر قایم کرنا سی۔ اسدا پلاٹ دو پیار تکوناں نوں جوڑدا اے جنہاں وچ بڑے سالاں دا فرق ہندا اے۔  پہلے ادھ وچ اک کالج کیمپس وچ دوست-متر شامل ہندے ہن، جدوں کہ دوجے وچ اک بیواہ دی چھوٹی دھی دی کہانی اے جو اپنے ڈیڈی نوں اسدے پرانے دوست نال مڑ جوڑدی اے۔

## پلاٹ
راہل (شاہ رخ خان) اتے انجلی (کاجول دیوگن) اک ہی کالج وچ پڑھدے ہن۔ راہل اک خوش دل اتے مستمولا منڈا ہندا اے اتے انجلی اک منڈیاں ورگی لگن والی اتے اوہناں ورگے شوق رکھن والی کڑی ہندی اے۔ انجلی اتے راہل دوناں بہت چنگے دوست ہندے ہن اتے پورے کالج دی جان ہندے ہن۔ راہل کالج دیاں لڑکیاں دے پچھے بھجدا اے پرانجلی نوں راہل دیاں اس طرحاں دی حرکتاں بے حدّ ناپسند ہندیاں ہن تے راہل نوں اپنے ہی کالج وچ آکسپھرڈ توںپڑھن آئی پرنسپل دی دھی ٹینا (رانی مخرجی) نال پیار ہوجاندا اے۔ راہل نوں ٹینا دے نال ویکھکے انجلی نوں جلن ہون لگدی اے اتے تدّ اسنوں احساس ہندا اے کہ انجلی دی راہل نال دوستی دوستی نہیں پیار اے۔ ٹینا وی راہل نوں پیار کرن لگدی اے لیکن اس دوران اوہ انجلی نوں ویکھکے جان جاندی اے کہ اوہ وی راہل نوں پیار کردی اے۔

اتھے کہانی وچ پریم تکون بندی اے۔ لیکن راہل اتے ٹینا لئی انجلی کالج چھڈّ دندی اے۔ راہل اتے ٹینا ویاہ کر لیندے ہن پر اوہناں دی اک دھی ہندی اے جسدا نام اوہ انجلی رکھدے ہن۔ ٹینا مرن توں پہلاں اپنی دھی لئی اسدے ہر جم دن اتے اک خط تحفے وچ چھڈّ کے جاندی اے۔ چٹھی وچ اسدی، راہل اتے انجلی دے کالج دی داستان بیان ہندی اے۔ انجلی نوں 8 سال دی ہون تے پتہ لگدا اے کہ کالج وچ انجلی (کاجول دیوگن) اسدے پاپا نال کنا پیار کردی سی اتے اسدی مردی ہوئی ماں دا اک ہی سپنا سی - راہل اتے انجلی نوں پھر توں ملاؤنا۔ اوہ قسم کھاندی اے کہ اوہ اپنے پاپا نوں انجلی نال ملاویگی اتے اوہ انجلی نوں لبھنا شروع کر دندی اے۔ اسنوں انجلی تاں مل جاندی اے لیکن تدّ تک انجلی دی منگنی امن (سلمان خان) نال ہو چکی ہندی اے۔ کی چھوٹی انجلی اپنے پاپا نوں اوہناں دی پرانی کالج دی دوست نال ملا دندی اے اتے منگنی ہون دے بعد وی کی انجلی اتے راہل مل پیندے ہن ایہہ فلم دا احتتام اے۔

فلم منورنجک اے لیکن کئی جگہ اتے کہانی نوں کٹّ کے چھوٹا کیتا جا سکدا اے۔ منیش ملہوترا نے کلاکاراں لئی بہت چنگے کپڑے ڈزائن کیتے ہن اتے فلم دی فوٹوگرافی دی جنی تعریف کیتی جاوے گھٹ اے۔ کارن جوہر نے اپنی پہلی فلم وچ اچھا ڈریکشن کیتا اے۔

## مکھ کلاکار
* شاہ رخ خان
* کاجول
* سلمان خان
* رانی مکھرجی
* ثناء سعید

## حوالے

گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
سلمان خان

**سلمان خان** اک بھارتی فلمی اداکار، پروڈیؤسر، ٹیلیوژن میزبان اتے ماڈل اے۔

سلمان خان نے 1988 وچ فلم "بیوی ہو تو ایسی" وچ اک معمولی کردار نال اپنی اداکاری دی شروعات کیتی پر اصلی پچھان اسنوں 1989 دی ہٹ فلم "میں نے پیار کیا" توں ملی۔ اس توں بعد اسنے 1991 وچ "ساجن"، 1994 وچ "ہم آپکے ہین کون"، 1995 وچ "کرن ارجن" 1997 وچ، "جڑواں"، 1998 وچ "پیار کیا تو ڈرنا کیا"، 1999 وچ "بیوی نمبر ون" تے 1999 وچ ہی "ہم ساتھ ساتھ ہیں" فلماں وچ کم کیتا۔
1999 وچ اسنوں کچھ کچھ ہوتا ہے فلم لئی "بیسٹ سپورٹنگ اداکار" اوارڈ دتا گیا۔ اس توں بعد 2011 وچ فلمی پردے تے بیسٹ کلاکار دا اوارڈ دتا۔

 
## حوالے

گٹھ:ہندی فلمی اداکار
گٹھ:جم 1965
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی مسلمانگٹھ:بھارتی فلمی جگت
ایمو

**ایمو** (*Dromaius novaehollandiae*) اچائی دے لحاظ نال اس دے ریٹائیٹرشتے دار، شترمرغ دے بعددوجا-وڈا پنچھی اے۔ اس دا مول گھر آسٹریلیا اے، جتھے ایہہ سبھ توں وڈا مول پنچھی اے اتے ڈرمیئس* *جنس* دا*اکو اک موجود میمبر اے۔ ایمو دی رینج زیادہ تر مینلینڈ آسٹریلیا وچ اے، پر 1788 وچ آسٹریلیا وچ یورپی آبادی توں بعد ٹسمانیئن ایمو اتے کنگ آئیلینڈ ایمو ذیلی -سپیسیاں الوپ ہو گئیاں۔ ایہہ پنچھی کافی عامَ ملدا اے، اس لئیقدرت دی سنبھال لئی انٹرنیشنل یونین ولوں اس نوں ٹھیک ہی گھٹو گھٹ چنتا والی پرجاتی وجوں درج کیتا گیا اے۔
## وکھالا
ایمو نرم-کھنبھاں والے، بھورے نہ اڑن والے پنچھی ہن جناں دے لمبے گلے اتے لمبیاں لتاں ہندیاں ہن اتے ایہہ 1.9 میٹر (6.2 فٹ) اچائی تک پہنچ سکدے ہن۔ ایم بہت وڈیاں دوریاں دی سفر کر سکدے ہن، اتے جدوں ضروری ہووے 50 کہ۔می۔ / گھنٹہ (31 میل فی گھنٹہ) دی رفتار نال دوڑ سکدے ہن؛ اوہ کئی قسم دے پودیاں اتے کیڑے-مکوڑیاں دے لئی گھمدے ہن، پر کھانے توں بناں کئی ہفتیاں تک سار لین لئی جانے جاندے ہن۔ اوہ کدے-کدے پانی پیندے ہن، پر جدوں موقع ملدا اے تاں بہت زیادہ پانی پی لیندے ہن۔
## نسل کشی
مئی اتے جون وچ نسل کشی ہندا اے، اتے اک ساتھی لئی ماداوان وچ لڑائی عامَ گل اے۔ ماداواں کئی وار ساتھی نال ملاپ کر سکدیاں ہن اتے اک سیزن وچ کئی وار انڈے دندیاں ہن۔ نر آنڈیاں اتے بہندا اے؛ اس عمل دے دوران اوہ گھٹ ہی کھاندا جاں پیندا اے اتے بھار دی اک اہم مقدار نوں گوا لیندا اے۔ آنڈیاں وچوں اٹھ ہفتیاں بعد بچے نکلدے ہن، اتے بوٹاں نوں اوہناں دے پیو پالدے ہن۔ اوہ لگپگّ چھ مہینیاں دے بعد پورے سائز دے ہندے ہن۔ پر اگلے نسل کشی دے سیزن تک اک خاندانی یونٹ دے طور تے رہِ سکدے ہن۔ ایمو آسٹریلیا دا اک اہم تہذیبی نشان اے، جو کہ کوٹ آف آرمز اتے وکھ-وکھ سکیاں تے نظر پیندا اے۔ ایہہ پنچھی مقامی اسٹرلین لوکان وچ مکھ طور تے پرمکھتا رکھدا اے۔

## ٹیکسونومی

### اتہاس
ایموآں نوں پہلی وار یورپیئن لوکاں نے ادوں دیکھیا سی جدوں کھوجکرتاواں نے 1696 وچ آسٹریلیا دے مغربی کنارے دا دورہ کیتا سی؛ ایہہ ڈچ کپتان ولیم ڈے ولامنگ دی اگوائی والی اک مہم سی جو اک جہاز دے زندہ بچے یاتریاں دی بھال کر رہا سی جو دو سال پہلاں لاپیؤ ہو گئے سی۔ 1788 توں پہلاں جدوں پہلے یورپین اتھے وس گئے سن ایہہ پنچھی پوربی تٹّ تے جانے جاندے سن۔ ایہناں پنچھیاں دا ذکر پہلی وار "نیو ہالینڈ کیسوئری" دے ناں ہیٹھ آرتھر فلپز دی وایوئز ٹو باٹنی بے وچ کیتا گیا سی، جس دا 1789 وچ پرکاشن کیتا گیا سی۔ اس وچ لکھیا اے:
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:پنچھی
گٹھ:آسٹریلیا
کناٹ پلیس، نویں دلی

** کناٹ پلیس**  (ہندی: कनॉट प्लेस، : ، اردو: کناٹ پلیس، سندھی:ڪناٽ پليس، English : Connaught Place ،
سرکاری: راجیو چونک) نویں دلی  دا سبھ توں وڈا وپاری کاروبار دا مکھ مرکز اے۔ اسنوں عامَ طور تے چھوٹے روپ وچ **سی پی **کیہا جاندا اے۔

اسدا نام برطانیہ دے شاہی پروار دے میمبر( مہارانی وکٹوریا دے تیسرے پتر) ڈیوک آف کناٹ دے نام توں رکھیا گیا۔ اس مارکیٹ نوں ڈبلیؤ ایچ نکول اتے ٹار رسیل نے ڈزائن کرکے بنایا سی اسدا اساری 1929 توں شروع ہویا اتے 1933 وچ مکمل ہویا۔ بعد وچ اسنوں دوسرا نام راجیو چونک( راجیو گاندھی دے نام تے) دتا گیا۔

thumb|قومی جھنڈا، سینٹرل پارک، کناٹ پلیس وچ<br />
left|thumb|300x300px|رات ویلے کناٹ پلیس دا وپاری علاقہ

## فوٹو گیلری

تصویر:Skyscrapers connaught place New Delhi.JPG|کناٹ پلیس وچ آسمان نوں چھوہدیاں عمارتاں
تصویر:Delhicommercial.jpg|سٹیٹمین عمارت
تصویر:New Delhi India.jpg|سینٹرل پارک
تصویر:Georgian buildings in New Delhi.jpg|ٹھیٹھ جارجیئن عمارت
تصویر:Agrasen Ki Baoli in New Delhi.jpg|اگرسین دی باؤلی&lrm;، کناٹ پلیس وچ
تصویر:Mosquedelhi (93).JPG| چھوٹی مسیت
تصویر:Street connaught place.jpg|
اندرونی سرکل
تصویر:Street delhi connaught place.jpg|
تصویر:Street delhi connaught place2.jpg|سڑک دا مورت
تصویر:Central Park, Connaught Place (view from Parikarma restaurant).jpg|ریستراں توں سی پی مورت
تسوی|پلیکا بازار وچ کامنویلتھ کھیڈاں ویلے
تصویر:Connaught Place, New Delhi - IMG 1958.JPG|لناٹ پلیس دا وپاری علاقہ


## حوالے

گٹھ:نویں دلی
گٹھ:دلیگٹھ:بھارت
مومیتا گُپتا

** مومیتا گپuj** اک بنگالی فلم اتے ٹیلیوژن اداکارہ اے۔

## کم

### فلماں
* *بھرون* (رلیج نہیں ہوئی)
* بھومیپترا(2006)
* جے جون تھکے ماجھکھانے (2006)
* ناگارڈولا (2005)
* ایک متھو چھبی (2005)
* مونیر ماجھُ تومی (2003)
* *طاقت*(2004)
* *انداتا* (2002)

### ٹیلیوژن
* *چیکمیٹ*
* *ایکدن متعلق دن*
* کھیلا
* راجپتھ
* اتچول ادیتی رائے وجوں
* سوکھی جویں چارو رائے
* راجما دے روپ وچ کرنمالا
* آج اری کلبھ برنڈ دے روپ وچ
* نییماما بینرجی دے روپ وچ گوئنڈے گنی
* ایڈورنی

## ہور ویکھو
* لوک چیٹرجی
* دبلینا دتا
* کنچنا موئتر
* لیبونی سرکار

## حوالے

گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بنگالی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
لیوناردو دیکیپریؤ

**لیوناردو دیکیپریؤ** (جم 11 نومبر 1974) اک امریکی اداکار اتے فلم پروڈیؤسر اے۔ اسنوں 5 اکادمی انعاماں اتے 10 گولڈن گلوب انعاماں لئی نامزد کیتا گیا جنھاں وچوں دو گولڈن گلوب اس نے جتے وی ہن۔
## فلمی جیون
ڈکیپریؤ نے اپنا اداکاری پیشہ وپاری ٹیلیوژن اشتہاراں توں شروع کیتا اتے بعد وچ 1990ویاں دے شروع وچ ٹیوی لڑیواراں *[[سانتا باربرا (ٹیوی لڑیوار)|سانتا باربرا]]* اتے مزاحیہ *[[گروئنگ پینس]]* وچ کم کیتا۔ *[[دس بوائز لائیف (فلم)|دس بوائز لائیف]]* (1993) اس دی پہلی مکھ فلم سی۔ ہاسرس-ڈرامہ *[[وٹس ایٹنگ گلبرٹ گریپ]]* (1993) وچلے اپنے معاون کردار لئی ڈکیپریؤ نوں سراہیا گیا جسدے صدقہ اسنوں بہترین معاون اداکار لئی اکادمی انعام لئی نامزدگی ملی۔ ڈرامہ فلم *[[ید باسکٹبال ڈائریز (فلم)|د باسکٹبال ڈائریز]]* (1995) اتے رومانس ڈرامہ فلم *[[رومیؤ + جولیئیٹ]]* (1996) نال اسنوں پبلک پچھان ملی اتے جیمس کیمرون دی شاندار رمانس داستان *[[ٹائیٹینک (1997 فلم)|ٹائیٹینک]]* (1997) نے اسنوں قومانتری پچھان دوائی جو اس ویلے دی سبھ توں ودھ کمائی کرن والی فلم سی۔

ڈکیپریؤ وکھ-وکھ ونگیاں دیاں فلماں وچ کیتے کم لئی تنقیدی داعویداری حاصل کر چکا اے۔ اس دیاں کجھ زکریوگ فلماں:
* *[[وٹز ایٹنگ گلبرٹ گریپ]]* (1993)، گلپت جیونی
* *[[رومیؤ + جولیئیٹ]]* (1996)، رمانس ڈرامہ فلماں
* *[[ٹائیٹینک (1997 فلم)|ٹائیٹینک]]* (1997)، رمانس ڈرامہ فلماں
* *[[د مین ان د آئرن ماسک (1998 فلم)|د مین ان د آئرن ماسک]]* (1998)، رمانس ڈرامہ فلماں
* *[[کیچ می اف یو قین]]* (2002)، جیونی جرم ڈرامہ
* *[[گینگس آف نیو یارک]]* (2002)، تریخی ڈرامہ
* *[[بلڈ ڈائمنڈ (فلم)|بلڈّ ڈائمنڈ]]* (2006)، سیاسی سنسنی
* *[[د ڈپارٹڈ]]* (2006)، جرم ڈرامہ
* *[[بوڈی آف لائیز (فلم)|بوڈی آف لائیز]]* (2008)، جاسوسی سنسنی
* *[[ریولشنری روڈ (فلم)|ریولشنری روڈ]]* (2008)، ڈرامہ
* *[[د گریٹ گیٹسبائ (2013 فلم)|د گریٹ گیٹسبائ]]* (2013)، ڈرامہ
* *[[شٹر آئلینڈ (فلم)|شٹر آئلینڈ]]* (2010)، نفسیات سنسنی
* *[[انسیپشن]]* (2010)، وگیان-گلپیان سنسنی
* *[[جے۔ ایڈگر]]* (2011)، جیونی
* *[[جینگو انچینڈ]]* (2012)، جیونی  شامل ہن۔ *[[د ایویئیٹر (2004 فلم)|د ایویئیٹر]]* (2004) اتے *[[د ولف آف وال سٹریٹ (2013 فلم)|د ولف آف وال سٹریٹ]]* (2013) لئی اسنوں ترتیبوار گولڈن گلوب دا ڈرامے لئی بہترین اداکار اتے سنگیتک جاں مزاحیہ وچ بہترین اداکار انعام ملے۔ اداکاری دا نال-نال *ایپیئن وے پروڈکشنز* ناں دی اس دی اپنی پروڈکشن کمپنی وی اتے ایہہ اک وچنبدھّ ماحول محافظ وی اے۔

## حوالے

گٹھ:امریکی فلمی اداکار
گٹھ:امریکی لوک
گٹھ:جم 1974
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:امریکی شخصیتاں