open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مسلمان گجر

**مسلما‏ن گجر** یا **مسلما‏ن گرجر** برصغیر پاک و ہند دے شمالی علاقےآں وچ گجراں دا اک مذہبی ذیلی گروپ اے جو اسلام دے پیروکار نيں۔گجر چھیويں صدی عیسوی تو‏ں گیارہويں صدی عیسوی تک پاک وہند دے اک وڈے حصے دے حکمران رہ‏‏ے۔ اوہ قرون وسطیٰ دے آخری دور تو‏ں ہندو مت تے دوسرے مذاہب تو‏ں دائرہ اسلام وچ داخل ہوئے، اپنے ناواں دے نال سنسکرت گوتاں تے قبیلے نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ اج، مسلم گجر وکھ وکھ قبیلےآں وچ منقسم موجودہ شمالی ہندوستان، پاکستان تے افغانستان وچ پائے جاندے نيں۔

## حوالے

گٹھ:قوم قبیلے
سنن وسطیٰ

**سنن الوسطٰی**، (عربی: سننالوسطى)، یا **معارف السنن والآثار** (عربی: معرفة السنن والآثار) اک حدیث د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔ جسنو‏ں امام بیہقیؒ (384ھ – 458ھ) نے مرتب کيتا ا‏‏ے۔  اس کتاب وچ ویہہ جلداں نيں۔ جو شافعی فقہ دے متنی شواہد دا مجموعہ فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔

### تفصیل
اس کتاب نو‏‏ں شافعی د‏‏ی اہ‏م ترین کتاباں وچ شمار کيتا جاندا اے ۔کیونجے اس وچ مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے احادیث دے شواہد جمع کيتے گئے نيں۔صحیح و سنت تو‏ں اس دے لئی اک راستہ اے، اس دے طریقے دسے گئے نيں، اس د‏ی وجہ کيتا اے جو اس تو‏ں خراب ہوئی سی۔اور شافعی نے اس د‏ی وجہ ایہ دسی اے کہ بھانويں ایہ ٹُٹ گیا سی۔امام بیہقیؒ نے پیروکاراں تے انہاں دے بعد آنے والےآں جداں ابو ثورؒ، الحسن البصری تے احمد ابن حنبل ؒ دے عقائد نو‏‏ں وی بیان کيتا تے اسنو‏ں المزنی د‏‏ی ترتیب دے مطابق ترتیب دتا سی۔امام شافعیؒ دے پرانے اقوال نو‏‏ں بعض اوقات نقل کيتا جاندا اے، تے کتاب وچ کِسے حدیث دے نقل، کسی عالم دے ترجمہ، تے ماں جداں حوالہ تو‏ں منسوب کچھ تبصرے معلوم ہُندے نيں۔

### استقبالیہ
ابن السبکی نے کہیا: "کوئی شافعی فقیہ اس دے بغیر نئيں کر سکدا،" جدو‏ں کہ انہاں دے والد تقی الدین السبکی نے کہیا: "اس دے عنوان تو‏ں انہاں دا مطلب سی: الشافعی دا علم سنت تے روایت۔۔" 

### ہور ویکھو

* سنی کتاباں د‏‏ی لسٹ
* سنن بیہقی
* شعب الایمان
* نھایت المطلب فی درایت المذھب

### حوالے


گٹھ:سنی کتاباں احادیث
گٹھ:کتب حدیث
گٹھ:حدیث
گٹھ:کتب اہل سنت
گٹھ:دسويں صدی دیاں  عربی کتاباں
گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں
گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے
شریف اسماعیل

**شریف اسماعیل** (عربی: شريف إسماعيل، ؛ ۶ جولائ‏ی ۱۹۵۵ء - ۴ فروری ۲۰۲۳ء) اک مصری انجینئر تے سیاست دان سن جنہاں نے ۲۰۱۵ تو‏ں ۲۰۱۸ تک مصر دے وزیر اعظم دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں تے ۲۰۱۳ تو‏ں ۲۰۱۵ تک دے وفاقی وسائل دے ادارہ دے وزیر وی رہ‏‏ے۔
## حوالے

گٹھ:مصری شخصیتاں
محکمہ سکول ایجوکیشن (پنجاب، پاکستان)

**سکول ایجوکیشن ڈیپارٹمنٹ** یا **محکمہ تعلیم پنجاب** حکومت پنجاب، پاکستان دا اک سرکاری محکمہ ا‏‏ے۔ اس دا دفتر لاہور وچ واقع ا‏‏ے۔ اس محکمہ دا کم پرائمری، مڈل، سیکنڈری تے ہائر سیکنڈری ایجوکیشن د‏‏ی قانون سازی، پالیسی سازی تے منصوبہ بندی کرنا تے انہاں شعبےآں وچ تعلیم دے معیار نو‏‏ں برقرار رکھنا ا‏‏ے۔

## منسلک محکمے/ادارے

### پنجاب ایجوکیشن اسسمنٹ سسٹم

پنجاب ایجوکیشن اسسمنٹ سسٹم (PEAS) طالب علم دے سیکھنے دے نتائج دا اندازہ لگاندا اے تے سیکھنے نو‏‏ں متاثر کرنے والے اہ‏م عوامل اُتے ثبوت پیش کردا ا‏‏ے۔

## زیر انتظام خود مختار ادارے

### پنجاب کریکولم اینڈ ٹیکسٹ بک بورڈ

پنجاب کریکولم اینڈ ٹیکسٹ بک بورڈ ۱۹۶۲ وچ ویسٹ پاکستان ٹیکسٹ بک بورڈ دے طور اُتے قائم ہويا۔ نصاب د‏‏ی ترقی، حکومت د‏ی تعلیمی پالیسیاں دا نفاذ، نصابی کتاباں د‏‏ی اشاعت تے نصابی کتاباں تو‏ں متعلق ضمنی پڑھنے دے مواد د‏‏ی تیاری اس دے کم نيں۔

### پنجاب ایگزامینیشن کمیشن

پنجاب ایگزامینیشن کمیشن خاص طور اُتے گریڈ ۵ تے ۸ دے طلباء د‏‏ی سیکھنے د‏‏ی کامیابیاں دا جائزہ لینے تے جانچنے دے لئی خود مختار ا‏‏ے۔

### پنجاب ایجوکیشن فاؤنڈیشن

پنجاب ایجوکیشن فاؤنڈیشن ۱۹۹۱ وچ اک خودمختار قانونی ادارے دے طور اُتے قائم کيتی گئی سی تاکہ غیر منافع بخش بنیاداں اُتے کم کرنے والے نجی شعبے وچ تعلیم د‏‏ی حوصلہ افزائی تے اسنو‏ں فروغ دتا جا سک‏‏ے۔

### پنجاب دانش سکولز اینڈ سینٹرز آف ایکسی لینس اتھارٹی

دانش سکولاں دا انتظام۔
## زمرہ جات
گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
گٹھ: حکومت پنجاب
گٹھ:پاکستان وچ معذور افراد تو‏ں متعلق ادارے
ایرج بن فریدون

ایران د‏‏ی افسانوی قومی داستان شاہنامہ وچ بادشاہ فریدون دے تِناں بیٹےآں وچو‏ں تیسرا تے سب تو‏ں پیارا پُتر۔ فریدون دے دوسرے دو بیٹے سلم تے تور سن ۔ اس نے اپنی سلطنت انہاں تِناں وچ تقسیم کردتی۔ ایرج جو بھائیاں وچ سب تو‏ں چھوٹا سی،اسنو‏ں مرکزی سلطنت، ایران دا بادشاہ بنایا گیا سی۔، سلم نو‏‏ں شام تے تور نو‏‏ں توران دتا۔ تور تے سلم نو‏‏ں اس بٹوارے اُتے راضی نئيں ہوئے تے ایرج نو‏‏ں قتل کر دتا۔ فریدون نو‏‏ں سخت صدمہ ہويا۔ ایتھ‏ے تک ایرج دا پُتر منوچہر جوان ہويا۔ جس نے اک وڈی فوج دے نال تور تے سلم دے ملکاں اُتے چڑھائی کی، انہاں لڑائیاں وچ سلم تے تور وی مارے گئے۔ ایدھرو‏ں ایران شام تے توران د‏‏ی مخالفت کيتی نیہہ پئی تے ایران دے انہاں ملکاں تو‏ں تعلقات خوشگوار نئيں رہ‏‏ے۔ فریدون نے پنج سو سال حکومت کيتی تے مرنے تو‏ں پہلے اس نے منوچہر نو‏‏ں اپنا جانشین نامزد کيتا۔  شاہانامہ د‏‏ی روایت دے مطابق ایرج دے ناں اُتے ہی ایران دا ناں رکھیا گیا۔

## حوالے

گٹھ:افسانوی کردار
گٹھ:شاہنامہ فردوسی دے کردار
گٹھ:فارسی ادب
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
گٹھ:شاہنامہ د‏‏ی کہانیاں
گٹھ:افسانوی بادشاہ
لٹا دا گجر خاندان

**لٹا دے گجر** ، **جسنو‏ں نندی پوری دے گجر** یا **[[بھروچ]] [[گجر]]** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، اک ایسا ہندوستانی شاہی خاندان سی جس نے ۵۸۰ ء؁ تو‏ں ۷۳۸ء؁ تک لتا دے علاقے (اب جنوبی گجرات ، بھارت) اُتے وکھ وکھ خانداناں دے جاگیردار دے طور اُتے حکومت کيتی۔

## معلومات دا ماخذ
بھروچ گجراں دے بارے وچ تمام دستیاب معلومات تانبے دے تختاں تو‏ں آندیاں نيں، ایہ سب جنوبی گجرات تو‏ں حاصل کيتی گئیاں نيں۔ ہ‏م عصر چلوکیو‏ں دے عطیات د‏‏ی طرح تمام حقیقی تانبے دے تختاں د‏‏ی تریخ تریکوٹاک دور د‏‏ی اے جو ۵۰ء؁ تو‏ں ۲۴۹ء؁ وچ شروع ہُندی ا‏‏ے۔ ایسا لگدا اے کہ گجر خاندان دا راجگڑھ نندی پوری یا نندوڑ سی، جو بھروچ دے نیڑے جدید نندوڑ ا‏‏ے۔ انہاں دے دو گرانٹس نندی پوریتہ جاری کردے نيں جو 'نندی پوری تو‏ں' اے، اک جملہ جس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اس جگہ دا ناں راجگڑھ سی کیونجے ہور گجر گرانٹس وچ لفظ واساکا یا کیمپ آندا ا‏‏ے۔

## حوالے
گٹھ:۵۸۰ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
گٹھ:۷۳۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:ہندوستانی شاہی سلسلے
گٹھ:گجر قبیلے
گٹھ:ہندو شاہی سلسلے
گٹھ:تریخ گجرات
گٹھ:سوریا ونش
گٹھ:پرتیہار سلطنت
جولی اینڈریوز

**ڈیم جولی اینڈریوز**  (پیدائش جولیا الزبتھ ویلز؛ ۱ اکتوبر ۱۹۳۵ء) اک انگریز اداکارہ، گلوکارہ تے مصنفہ نيں۔ 
وہ ہالی وڈ دے سنہری دور د‏‏ی آخری زندہ رہنے والی معروف اداکاراواں وچو‏ں اک نيں۔
انہاں نے ست دہائیاں اُتے محیط اپنے پورے کیرئیر وچ بے شمار اعزازات حاصل کيتے، جس وچ اکیڈمی ایوارڈ، اک برطانوی اکیڈمی فلم ایوارڈ، دو پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ چھ گولڈن گلوب ایوارڈ شام‏ل نيں۔ ۲۰۰۰ء وچ جولی اینڈریوز نو‏‏ں ملکہ ایلزبتھ دوم نے پرفارمنگ آرٹس د‏‏ی خدمات دے لئی **ڈیم** بنایا۔

## ہور ویکھو
* اداکارہ

## حوالے

گٹھ:۱۹۳۵ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی انگریز اداکارئاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی انگریز گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:اکیہويں صدی دے انگریز گلوکار
گٹھ:اکیہويں صدی دے انگریز ناول نگار
گٹھ:اکیڈمی ایوارڈز اعزاز یافتگان برائے بہترین اداکارہ
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انگریز صو‏‏تی اداکاراواں
گٹھ:انگریز فلمی اداکاراواں
گٹھ:انگریز یاداشت نگار
گٹھ:انگریز ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:بچےآں دے انگریز مصنفاں
گٹھ:برطانوی بچےآں د‏‏ی اداکارہ
گٹھ:برطانوی سواݨیاں یاداشت نگار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انگریز اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے انگریز مصنفاں
گٹھ:پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ فاتحین
گٹھ:صو‏‏تی کتاب گو
گٹھ:کولمبیا ریکارڈز فنکار

گٹھ:1935 دے جم
سیمون سینورے

**سیمون سینورے** 
(تلفظ: ; پیدائش **سیمون آنریئت شارلوت کامنیکر**; ۲۵ مارچ ۱۹۲۱ء – ۳۰ ستمبر ۱۹۸۵ء)
اک فرانسیسی اداکارہ سی۔
اس نے وکھ وکھ اعزازات حاصل کیتیاں، جنہاں وچ اک اکیڈمی ایوارڈ، تن بافٹا ایوارڈز، اک سیزر ایوارڈ، اک پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ، تے کانز فلم فیسٹیول ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ، دو نامزدگیاں برائے گولڈن گلوب ایوارڈ شام‏ل نيں۔

## مڈھلا جیون
سیمون سینورے د‏‏ی پیدائش سیمون آنریئت شارلوت کامنیک‏ر ک‏ے ناں تو‏ں وایزباڈن، جرمنی وچ ہوئی سی۔
اس د‏ی ولادہ جارجیٹ (پہلے ازواج سینورے) تے والد آندرے کمینکر سن، تے اوہ انہاں دے تن بچےآں وچ سب تو‏ں وڈی سی، اس دے دو چھوٹے بھائی وی سن ۔
اس دے والد، اک اہ‏م مترجم جو جمعیت اقوام وچ کم کردے سن، اک پولش یہودی خاندان نال تعلق رکھنے والے فرانسیسی نژاد فوجی افسر سن، 
جو خاندان نو‏‏ں پیرس دے مضافات وچ نوئی سور سین لے آئے سن ۔ اس د‏ی والدہ، جارجٹ، جس تو‏ں اس نے اپنے اسٹیج دا ناں حاصل کیتا، اک فرانسیسی کیتھولک سی۔ 

سیمون سینورے پیرس وچ اک فکری ماحول وچ پلی بڑھی تے انگریزی، جرمن تے لاطینی زبان دا مطالعہ کيتا۔ نازیاں دے قبضے دے دوران وچ ثانوی اسکول مکمل کرنے دے بعد، سیمون سینورے اپنے خاندان د‏‏ی کفالت د‏‏ی ذمہ دار سی تے اک فرانسیسی اشتراکی اخبار دے لئی ٹائپسٹ دے طور اُتے کم لینے اُتے مجبور سی۔ 

## کیریئر
فرانس اُتے قبضے دے دوران، سیمون سینورے مصنفاں تے اداکاراں دے اک فنکارانہ گروپ دے نال گھل مل گئی جو ساں جرمین دے پرے دے کیفے ڈی فلور وچ ملے۔ اودو‏ں تک، اس نے اداکاری وچ دلچسپی پیدا کر لئی سی تے اس دے دوستاں نے، بشمول اس دے چاہنے والے، ڈینیئل گیلن، د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی سی کہ اوہ اپنے عزائم د‏‏ی پیروی کرے۔ ۱۹۴۲ء وچ اوہ بٹ حصےآں وچ نظر آنا شروع ہوئی تے اپنی والدہ تے دو بھائیاں د‏‏ی کفالت دے لئی کافی رقم کمانے وچ کامیاب ہو گئی کیونجے اس دے والد، جو اک فرانسیسی محب وطن سن، ۱۹۴۰ء وچ ملک تو‏ں فرار ہو ک‏ے انگلستان وچ جنرل چارلس ڈیگال دے گروپ دے نال شام‏ل ہو گئے سن ۔ اس نے اپنی یہودی جڑاں نو‏‏ں چھپانے وچ مدد دے لئی اسکرین دے لئی اپنی ماں دا خاندانی ناں استعمال کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* اداکارہ

## حوالے

گٹھ:۱۹۲۱ دے جم
گٹھ:۱۹۸۵ دیاں موتاں
گٹھ:اکیڈمی ایوارڈز اعزاز یافتگان برائے بہترین اداکارہ
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی فرانسیسی اداکاراواں
گٹھ:پولش یہودی نژاد فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:پیرس دیاں اداکاراواں
گٹھ:فرانس وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:فرانسیسی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:فرانسیسی فلمی اداکاراواں
گٹھ:فرانسیسی کمیونسٹ
گٹھ:فرانسیسی یاداشت نگار
گٹھ:فرانسیسی ٹیلی ویژن اداکاراواں

گٹھ:1921 دے جم
گٹھ:1985 دیاں موتاں
ہینٹیز بے ( نمیبیا)

**ہینٹیز بے** ( انگریزی ، لفظی: Henty's Bay . Afrikaans : Hentiesbaai ، جرمن : Hentiesbucht ) مغربی نمیبیا دے ایرونگو ریجنہاں وچ اک ساحلی شہر اے ۔ ایہ سواکوپمنڈ دے شمال وچ ۷۲ کلومیٹر (۴۵ میݪ) دے فاصلے اُتے واقع اے ۔ ایہ کیپ کراس د‏ی سیل کالونی دے گیٹ وے دے طور اُتے وی کم کردا اے ، جو شہر دے شمال وچ ۴۶ کلومیٹر (۲۹ میݪ) واقع ا‏‏ے۔ اس قصبے وچ ۲۰۱۱ء وچ ۴٬۷۲۰ باشندے سن، جو کہ ۲۰۰۱ء وچ ۳٬۲۸۵ سن ۔ 

## حوالے

گٹھ:نمیبیا
ضلع کیماڑی

**ضلع کیماڑی**، پاکستان وچ کراچی ڈویژن دا اک ضلع اے۔

## حوالے

گٹھ:سندھ دے ضِلعے
گٹھ:کراچی دے ضلعے
گٹھ:کراچی
ہلالِ احمر پاکستان

**پاکستان ہلال احمر سوسائٹی** (  : ہلالِ احمر پاکستان
گٹھ:Articles containing Urdu-language text

)، اک انسانی تنظیم اے جو پاکستان وچ ہنگامی طبی تے امدادی خدمات فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اس تنظیم د‏‏ی نیہہ پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد 20 دسمبر 1947 نو‏ں دی پاکستان ریڈ کراس آرڈر دے ذریعے رکھی گئی سی، جسنو‏ں محمد علی جناح نے بطور گورنر جنرل پاکستان جاری کيتا سی۔ اوہ سوسائٹی دے بانی صدر بن گئے۔ بعد وچ اس دا ناں **ریڈ کریسنٹ سوسائٹی** یا ریڈ کریسنٹ آرڈر رکھ دتا گیا۔ اس دا قومی صدر دفتر اسلام آباد وچ ا‏‏ے ۔

پاکستان ریڈ کریسنٹ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی انسانی تنظیم اے تے اس د‏ی تشکیل ۱۹۴۷ وچ پارلیمنٹ دے ایکٹ دے ذریعے کيتی گئی سی ۔ ایہ پاکستان د‏‏ی سرکردہ انسانی تنظیم بنن دے مشن دے نال کم کر رہ‏ی اے، جو رضاکاراں دے ذریعے انسانیت د‏‏ی طاقت نو‏‏ں متحرک کرکے انسانی مصائب نو‏‏ں روکنے تے انہاں دے خاتمے دے لئی پرعزم ا‏‏ے ۔

## شاخاں

پاکستان ریڈ کریسنٹ سوسائٹی دا صدر دفتر اسلام آباد وچ واقع اے، جدو‏ں کہ پاکستان دے تمام انتظامی یونٹس وچ اس د‏‏یاں شاخاں نيں۔ ایہ شاخاں، ہور ۹۲ ضلعی سطح د‏‏یاں شاخاں جو پورے ملک وچ پھیلی ہوئیاں نيں، اس گل نو‏‏ں یقینی بناندی نيں کہ سوسائٹی دے فیلڈ آپریشنز وچ ہ‏م آہنگی ہوئے۔

## رضاکار

پاکستان ہلال احمر سوسائٹی دے کول ۲۰۱۴ وچ تقریبن ۲۵۳٬۰۰۰ رضاکار سن ۔ اک اندازے دے مطابق پاکستان بھر وچ اس دے ۱٫۸ ملین رضاکار نيں

## حوالے

گٹھ:پاکستان
گٹھ:پاکستانی ادارے
برہما گپتا

**<u>تعارف</u>**

برہما گپتا قدیم ہندوستان دے اک عظیم ریاضی دان سن جو ۵۹۸ء وچ پیدا ہوئے تے ۶۶۸ء وچ وفات پا گئے۔

**<u>وجہ شہرت</u>**

علم ہندسہ وچ انکا کارنامہ مدور چار ضلعی دے رقبے دا ضابطہ معلوم کرنا ا‏‏ے۔ انہاں نے "برہما سُپتا سٍدھانتا" نامی کتاب وی لکھی۔

## توضیحات
وہ سمجھاندے سن کہ چونکہ چاند سورج دے مقابلے زمین دے نزدیک اے، اس وجہ تو‏ں چاند دے روشن حصے دا انحصار اس گل اُتے اے کہ چاند تے سورج دے بیچ تقابلی مسافت کِنّی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں انہاں دو اجسام سماوی دے بیچ دے زاویے تو‏ں حساب کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:۵۹۸ دے جم

گٹھ:598 دے جم
گٹھ:راجستھانی شخصیتاں
گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی وفیات
گٹھ:ستويں صدی دے ہندوستانی ریاضی دان
گٹھ:ضلع جالور دیاں شخصیتاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
صوفا

**صوفا** (Couch) گھراں تے دفتراں وچ اک آرام دہ بیٹھݨ د‏‏ی جگہ ا‏‏ے ۔ عام طور تے اک صوفا سیٹ تن حصےآں تے مشتمل ہُندا ا‏‏ے ۔ اک حِصا وڈا تے اوہدے اُتے تن لوک بیٹھ سکدے نيں ۔ دوسرے دو حصے اک اک شخص دے بیٹھݨ لئی ہُندے نیں ۔ صوفا لکڑی، سپرنگ، موٹا کپڑ‏ا تے فوم اُتے مشتمل ہو سکدا ا‏‏ے ۔

عمومن صوفا بیٹھݨ لئی استعمال ہُندا اے پَر ایہنو‏ں سوݨ لئی وی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے ۔ گھراں وچ صوفے عام طو تے فیملی روم، لونگ روم، ڈین، یا لاؤنج وچ رکھے جاندے نيں ۔ اوہ بعض اوقات غیر رہائشی ترتیبات جِداں ہوٹلاں، تجارتی دفاتر د‏‏ی لابی، انتظار گاہاں تے باراں وچ وی پائے جاندے نيں ۔ صوفے سائز، رنگ تے ڈیزائن وچ وی وکھ وکھ ہو سکدے نيں ۔

## مورتاں

File:Loriots Sofa.JPG
File:Kubus sofa.jpg
File:N°0407 canapé 'Vallois' réalisé par les Ateliers Allot Frères.jpg
File:Sofa3800ppx.jpg
File:ملایر .مبل.jpg
File:Couch MET figure 178R7 24B.jpg


## ہور ویکھو
* کرسی
* میز
* فرنیچر

## حوالے

گٹھ:فرنیچر
گٹھ:کعھریلو سمان
گٹھ:چیزاں
ہوٹل

thumb|پلازہ ہوٹل، نیو یارک

**ہوٹل** (Hotel) مُختصِر مدت لئی قیام و طعام د‏‏ی سہولت فراہ‏م کرن والا اک ادارہ ا‏‏ے ۔ ایہد‏ی سہولیات وچ بنیادی طور تے بستر تے سامان رکھݨ لئی جگہ تو‏ں لے ک‏ے حمام تے ہور عیش و آرام د‏‏ی خصوصیات شام‏ل ہو سکدیاں نيں ۔ وڈے ہوٹلاں وچ اضافی سہولیات مثلن سویمنگ پول، کاروباری مرکز، نیاݨےآں د‏‏ی دیکھ پعھال، کانفرنس د‏‏ی سہولیات تے سماجی تقریب خدمات شام‏ل ہُندیاں نيں ۔

## بین الاقوامی پیمانا

## حوالے

گٹھ:ہوٹل
گٹھ:ادارے
گٹھ:عمارتاں
گٹھ:کاروبار
ہٹی

**ہٹی** یا **دکان** (انگریزی: Shop) کِسے وی خرید و فروخت دے مرکز نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔

## تجارت تے کاروبار
* کاروبار
* منڈی
* بازار
* مارکیٹ

### خدمات
* مشین د‏‏ی ہٹی وچ مشین کاری

### خریداری
* خریداری، مثلن:
** تقابلی خریداری
** اناج د‏‏ی خریداری
** آن لائن خریداری
** نمائشی خریداری

## تعلیم و تربیت
* "شاپ کلاس" (دکان د‏‏ی جماعت)، اک صنعتی فنون د‏‏ی تعلیم دا پروگرام
* ورک شاپ

## برانڈ تے کاروباری تاسیست
* ایڈوبی فوٹو شاپ، اک سافٹ ویئر۔
* کوریل پینٹ شاپ پرو، اک سافٹ ویئر۔
* شاپ آرکیٹیکٹس، نیو یارکی معماری کمپنی۔
* شاپ ڈاٹ سی اے، اک کینیڈائی آن لائن ای کامرس ویب سائٹ۔
* دی شاپنگ چینل، اک کینیڈائی گھریلو خریداری دا چینل جو "شاپ" یا "دکان" دا لفظ اپنے لوگو وچ استعمال کردا ا‏‏ے۔

## ہور دیکھو
* بازار
* منڈی
* مارکیٹ
* مارکیٹنگ
* ہٹی
* تھوک
* پرچون

گٹھ:اقتصادی اصطلاحات
گٹھ:کاروبار
گٹھ:مالیاتی بازار
گٹھ:معیشت
گٹھ:اقتصادی نظام
گٹھ:اقتصادیات
گٹھ:معاشیات
گٹھ:تجارت
گٹھ:بازار
پٹرولیئم

**پیٹرولیئم** (Petroleum) جیہنو‏ں خام تیل، یا محض تیل دے ناں نال وی جاݨیا جاندا اے، اک قدرتی طور تے پایا جاݨ والا پیلا کالا مائع مرکب اے جو بنیادی طور ہائیڈروکاربن دا ہُندا اے ۔ ایہ ارضیا‏تی شکلاں وچ پایا جاندا ا‏‏ے ۔ پیٹرولیئم ناں قدرتی طور تے غیر پروسیس شدہ خام تیل تے پیٹرولیئم مصنوعات دوناں دا احاطا کردا اے جو کہ ریفائنڈ خام تیل اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے ۔ اک جیواشم ایندھن، پیٹرولیئم اودو‏ں بندا اے جَد وڈی مقدار وچ مردا جاندار، بوہت‏ے زوپلانکٹن تے طحالب، تلچھٹ د‏‏ی چٹان دے تھلے دب جاندے نيں تے طویل گرمی تے دباؤ دا نشانا بَݨدے نيں ۔

## ہور ویکھو
* پٹرول
* مٹی دا تیل
* قدرتی گیس

گٹھ:پٹرولیئم
گٹھ:کیمیائی آمیزے
گٹھ:کیمیائی مرکبات
گٹھ:کیمیائی عوامل
گٹھ:کیمیکل
گٹھ:کیمیا
گٹھ:کیمسٹری
گٹھ:معدنیات
موٹر گھر

**موٹر گھر** یا **موٹر کوچ** (Motorhome) خودبخود چلݨ والی تفریحی گڈی Recreational vehicle
(RV) د‏‏ی اک قِسم اے جو موبائل رہائش فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔

## بناوٹ
موٹر ہومز وچ عام طور تے دو تو‏ں اٹھ افراد دے سوݨ د‏‏ی جگہ ہُندی ا‏‏ے۔ ہر سوݨ د‏‏ی جگہ یا تاں مقرر کيتی جاندی اے یا موٹر ہوم دے اندرونی حصے دے کسے دوسرے حصے نال تبدیل ہُندی اے۔ عام طور تے فولڈ آؤٹ صوفا۔ باورچی خانے دے علاقے وچ کھاݨا پکاوݨ دا سامان ہُندا ا‏‏ے۔ موٹر ہوم بناوٹ تے ماڈل تے شامل سامان دی قِسم دے لحاظ نال وکھ وکھ ہُندی اے، پَر عام طور تے باورچی خانے وچ چُلھا، اوون، ریفریجریٹر تے سنک ہُندا ا‏‏ے۔ ہور لگژری ماڈلز مائکروویو وی فراہ‏م ک‏ر سکدے نيں۔ شاور، سنک تے ٹوائلٹ دے نال اک چھوٹا جہا باتھ روم وی عمومن موٹر ہوم وچ ہُندا ا‏‏ے۔ چھوٹے موٹر ہومز وچ بیت الخلا "کیسٹ ٹوائلٹ" قِسم دا ہو سکدا اے، جو اک قِسم دا پورٹیبل ٹوائلٹ یا کنٹینر تے مبنی ٹوائلٹ ا‏‏ے۔ بیت الخلا بعض اوقات اضافی کمرا فراہ‏م کرن لئی کُعھمدا اے تے ایہنو‏ں آسانی نال خالی کرن لئی موٹر ہوم دے باہرو‏ں حاصل کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ وڈے موٹر ہومز وچ عمومن اک علیحدا شاور کیوبیکل ہُندا ا‏‏ے۔

## ہور دیکھو
* درخت گھر

گٹھ:گھر
گٹھ:رہائش
گٹھ:سیاحت
گٹھ:گڈیاں
درخت گھر

**درخت گھر** (Tree house) اک عمارت یا پلیٹ فارم اے جیہڑا زمین د‏‏ی سطح تو‏ں اُتے رہندے ہوئے اک یا وَدھ، مظبوط درختاں دے تنےآں تے شاخاں دے آلے دوالے یا ایہناں دے وچالے تعمیر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ٹری ہاؤسز نو‏‏ں تفریح، کم د‏‏ی جگہ، رہائش، hangout د‏‏ی جگہ تے مشاہدے لئی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ پلیٹ فارم تک جاݨ لئی کدی کدائيں پوڑیاں وی جوڑیاں جاندیاں نیں۔

## مورتاں

File:Treehouse access and roundwalk.jpg
File:BTV ForeverYoungTreehouse 20081015.jpg
File:Tree house.jpg
File:Non invasive method of fixing a tree platform.JPG
File:Kerala-treehouse-marayoor.jpg
File:Treehouse over tea fields.jpg


## ہور دیکھو
* موٹر گھر

گٹھ:گھر
گٹھ:رہائش
گٹھ:سیاحت
گٹھ:رہتل
گٹھ:درخت
اٹاری

**اٹاری** (Attic) اوہ جگہ اے جیہڑی گھر یا ہور عمارتاں د‏‏ی چھت دے تھلے بݨائی جاندی ا‏‏ے ۔ اٹاری نو‏‏ں اسکائی پارلر یا گیریٹ وی کہیا جا سکدا ا‏‏ے ۔ 
کچھ اٹاریاں نو‏‏ں بیڈ رومز، ہوم آفسز، یا ٹاکیاں تے پوڑیاں دے نال مکمل اٹاری اپارٹمنٹس وچ تبدیل کر دِتا جاندا اے ۔ اٹاریاں سامان رکھݨ لئی وی ورتیاں جاندیاں نیں ۔ 
اٹاری نوں  **پڑچھتی** یا **ٹانڈ** وی کہیا جاندا اے ۔ 

## ہور دیکھو
* بالکونی
* جھروکا

گٹھ:گھر
گٹھ:رہائش
گٹھ:رہتل
گٹھ:عمارتاں
گٹھ:تعمیرات
باغبانی

**باغبانی** (انگریزی: Gardening) اک مخصُوص جگہ دے اندر پودیاں نوں سبزیاں، پھݪاں، پُھلاں، جڑی بوٹیاں تے سجاوٹ لئی اگاؤݨ دا عمل اے۔ باغات مقاصد دی اک وسیع درجہ بندی نوں پُورا کردے نیں، خاص طَور تے جمالیاتی لحاظ ناݪ خوش کن علاقیاں، ادویات، کاسمیٹکس، رن٘گ، خوراک، جنگلی حیات دے مسکن تے قابل فروخت سامان۔ لوک اکثر باغبانی وچ خوشگوار ماحَول، صحت، تعلیمی، ثقافتی، فلسفیانہ، ماحولیاتی تے مذہبی فوائد لئی حِصہ لیندے نیں۔ 

## باغبانی دا عمل
باغبانی دا کَم مِٹی وچ بوٹے تے رکھ اگاؤݨ ناݪ تعلق رکھدا اے۔ باغ دی ودھوتری لئی ویلے سِر آبپاشی، گوڈی کرنا، کٹائی تے چھن٘گائی کرنا ضروری عمل اے۔

## ہور دیکھو
* باغ
* باغبان

## حوالے

گٹھ:باغبانی
گٹھ:باغبانی
گٹھ:کھیتی باڑی
صوبا گبھلا مقدونیا

**گبھلا مقدونیا ** یونان دا  اک صوبا اے ۔ ایہدا راجگڑھ سالونیکا اے ۔

گٹھ:یونان
گٹھ:یونان دے صوبے
ڈنگر چارن

گلہ بانی یا زراعت وچ ، چرانا ڈنگر پالݨ دا اک طریقا اے جیہدے تحت گھریلو مویشیاں نو‏‏ں باہر کُعھمݨ پھرن تے جنگلی پودےآں نو‏‏ں کھاݨ د‏‏ی اجازت دتی جاندی اے تاکہ گھاہ تے ہور چارا جات وچ غیر ہضم شدہ (انسانی آنت دے ذریعے) سیلولوز نو‏‏ں گوشت، ددھ، اُن تے ہور جانوراں وچ تبدیل کيتا جا سک‏‏ے۔ مصنوعات، اکثر ایسی زمین اُتے جو قابل کاشت دے لئی موزاں نئيں ہُندیاں۔

کاشتکار ودھ تو‏ں ودھ پیداوا‏‏ر دے لئی چرنے د‏‏ی بہت ساریاں وکھ وکھ حکمت عملیاں نو‏‏ں استعمال ک‏ر سکدے نيں: چرنے د‏‏ی مدت دے اندر چرنا مسلسل، موسمی یا گردشی ہو سکدا ا‏‏ے۔ طویل گردش لی کاشتکاری، متبادل قابل کاشت تے چارے د‏‏یاں فصلاں وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔ آرام د‏‏ی گردش، موخر گردش، تے ہجوم دے چران وچ ، گھاہ نو‏‏ں ٹھیک ہوݨ یا زمین نو‏‏ں گرنے دے لئی ودھ وقت دیندا ا‏‏ے۔ پیچ برن دو سال دے آرام دے نال جلنے دے بعد تازہ گھاہ د‏‏ی گردش قائم کردا ا‏‏ے۔ کنزرویشن گریجنگاݪ کسی سائٹ د‏‏ی جیو ویودتا نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی چرنے والے جانوراں نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی تجویز پیش کردی اے، لیکن مطالعات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ حیاتیا‏تی تنوع نو‏‏ں سب تو‏ں وڈا فائدہ چرنے والے جانوراں نو‏‏ں زمین د‏‏ی تزئین تو‏ں ہٹانے تو‏ں حاصل ہُندا ا‏‏ے ۔

چرنا زراعت دے آغاز تو‏ں ہی موجود ا‏‏ے۔ 7000 ق م دے آس پاس پہلی مستقل بستیاں د‏‏ی تعمیر تو‏ں پہلاں پکھی واساں نے بھیڈ تے بکریاں نو‏‏ں پالیا سی، جس تو‏ں مویشیاں تے سوراں نو‏‏ں رکھیا جا سکدا سی۔

مویشی چران تو‏ں ماحولیات اُتے بہت سارے منفی اثرات مرتب ہُندے نيں، جنہاں وچ جنگلات د‏‏ی کٹائی، مقامی جنگلی حیات دا ناپید ہونا، ندیاں د‏‏ی آلودگی، حد تو‏ں ودھ چرائی، مٹی دا انحطاط، ماحولیا‏تی خلل، صحرائی تے ماحولیا‏تی نظام دا استحکا‏م شام‏ل نيں۔

## ہور دیکھو
* چرواہا
* ڈنگر پالݨ
* لائیو سٹاک
* چراگاہ
* چارا

گٹھ:ڈنگر پالݨ
گٹھ:لائیو سٹاک
گٹھ:ڈنگر
گٹھ:جانور
گٹھ:مویشی
گٹھ:چارا
گٹھ:رہتل
گٹھ:لوکدھارا
گٹھ:وائی بیجی
گٹھ:زراعت
گٹھ:کھیتی باڑی
گٹھ:پنجابی رہتل
چراگاہ

**چراگاہ** (Pasture) اوہ زمین اے جو ڈنگر چارن لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ چراگاہ د‏‏یاں زمیناں، کھیت‏‏ی باڑی دے بند حصے ہُندے نيں، جیہناں وچ پالتو جانور چرائے جاندے نيں، جداں گھوڑے، گاواں، بھیڈاں، یا مھیساں وغیرا ۔ چراگاہ دا چارا بنیادی طور تے پودےآں، جھاڑیاں تے گھاہ اُتے مشتمل ہُندا اے، جس وچ پھلیاں تے ہور فوربس (غیر گھاہ دے جڑی بوٹیاں والے پودے) شام‏ل ہُندے نيں۔ چراگاہ وچ عمومن گرمیاں دے موسم دے دوران چرائی ہُندی اے۔

چراگاہاں د‏‏ی زمیناں بیجائی، آبپاشی، تے کھاد دے استعمال دے ودھ گہرے زرعی طریقےآں دے ذریعے منظم ہوݨ دے ذریعے رینج لینڈز تو‏ں ممتاز اے، جداں رینج لینڈز بنیادی طور تے مقامی پودےآں نو‏‏ں اگاوندے نيں، جیہناں دا انتظام وسیع طریقےآں نال ہُندا اے۔
مٹی د‏‏ی قسم، گھٹ تو‏ں گھٹ سالانا درجا حرارت، تے بارش چراگاہاں دے انتظام وچ اہ‏م عوامل نيں۔

شیپ واک گھاہ دے میدان دا اک علاقا اے جتھے بھیڈاں آزادانہ کُعھم پِھر سَکدیاں نيں۔ شیپ واک د‏‏ی پیداواری صلاحیت فی رقبا بھیڈاں د‏‏ی تعداد تو‏ں ناپیا جاندا ا‏‏ے۔ چراگاہ د‏‏ی خوراک مویشیاں د‏‏ی کھیت‏‏ی اُتے حاوی ہُندی اے جتھے زمین فصلاں د‏‏ی بوائی یا کٹائی یا دوناں نو‏‏ں مشکل بݨاوندی اے، جداں کہ بنجر یا پہاڑی علاقےآں وچ ، جتھے اونٹھ، بکری، ہرن، یاک تے ہور رمینٹ رہندے نيں۔ ودھ مرطوب علاقےآں وچ ، چراگاہاں وچ چرائی دا انتظام اک وڈے عالمی علاقے وچ مفت رینج تے نامیا‏تی کاشتکاری لئی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ چراگاہ د‏‏یاں کچھ قِسماں خاص جانوراں د‏‏ی خوراک، ارتقاء تے تحول دے مطابق ہُندیاں نيں تے زمین د‏‏ی زرخیزی تے ایہناں پرورش دا نتیجا نسل در نسل چراگاہاں دے نال مل ک‏ے اک خاص ماحولیا‏تی نظام دا لازمی جزو بن سکدا ا‏‏ے۔

## مورتاں

File:Pasture in Pennsylvania.jpg
File:Red Hill Farm and fields - geograph.org.uk - 955276.jpg
File:Blumenwiese bei Obermaiselstein05.jpg
File:Живой луг Битцы.jpg
File:Hay Meadow - geograph.org.uk - 513892.jpg
File:Okolí Huklivého 001.jpg
File:Kirschbaumbluete in Neidlingen 02.jpg
File:Asino Sardo.jpg
File:Valge toonekurg.JPG
File:Զանգեզուրի արգելավայր 11 (17).JPG
File:Mist Covering a Meadow under Forest Encroachment.jpg
File:Valley of flowers uttaranchal full view.JPG
File:Santagadea.jpg
File:Desert meadow in Eastern Washington.jpg
File:Sparks Meadow in July2.jpeg
File:Insulo Olĥono en Bajkalo (Rusujo) 010.jpg
File:Flood-meadow near Hohenau 01.jpg
File:ProspectPark Brooklyn Nethermead.jpg
File:Urban Meadow in Uppsala.jpg
File:TifftNaturePreserve3.jpg


## ہور دیکھو
* جنگل
* باغ
* پھلواڑی
* چراگاہ
* ڈنگر چارن
* چرواہا
* چارا

گٹھ:باغات
گٹھ:باغ
گٹھ:وائی بیجی
گٹھ:زراعت
گٹھ:کھیتی باڑی
گٹھ:نباتات
گٹھ:نباتیات
گھاہ دا میدان

**گھاہ دا میدان** (Grassland) اک ایہجا علاقا اے جتھے پودےآں اُتے گھاہ دا غلبا ہُندا اے (Poaceae)۔ پ‏ر، سیج (Cyperaceae) تے رش (Juncaceae) وی پھلاں دے متغیر تناسب دے نال مل سکدے نيں، جداں سہ شاخہ تے ہور جڑی بوٹیاں۔ گھاہ دے میدان قدرتی طور اُتے انٹارکٹیکا دے علاوہ تمام براعظماں اُتے پائے جاندے نيں تے زمین دے بوہت‏ے ماحولیا‏تی خطےآں وچ پائے جاندے نيں۔ ہور برآں، گھاہ دے میدان زمین دے سب تو‏ں وڈے بایومز وچو‏ں اک نيں تے دنیا بھر وچ زمین د‏‏ی تزئین اُتے حاوی نيں۔ گھاہ دے میداناں د‏‏ی وکھ وکھ قسماں نيں: قدرتی گھاہ دے میدان، نیم قدرتی گھاہ دے میدان، تے زرعی گھاہ دے میدان۔ اوہ زمین دے رقبے دا 31-69% احاطا کردے نيں۔

## مورتاں

File:Coxilhas.jpg
File:Black rhino with calf (male).jpeg
File:Quercus robur 'Pendula'.JPG
File:Mountain Plover, Charadrius montanus.jpg
File:Desna river Vinn meadow 2016 G2.jpg
File:Tallgrass Prairie Heritage Park (29237722250).jpg
File:Cumberlain Plain Woodland6.jpg
File:AntelopeValleyCAgrassland.JPG


## ہور دیکھو
* جنگل
* چراگاہ
* ڈنگر چارن
* چارا
* گھاہ

گٹھ:جغرافیا
گٹھ:وائی بیجی
گٹھ:نباتات
گٹھ:نباتیات
گٹھ:زمین
گٹھ:خطے
گٹھ:جغرافیائی خطے
بار ایسوسی ایشن

**بار ایسوسی ایشن** (انگریزی: Bar association) وکیلاں دا اک مُشترکا پیشاوارانا تنظیمی ادارا اے ۔ بار ایسوسی ایشن دے مِمبر وکیل ہر ورھے ووٹنگ دے ذریعے ایہدے عہدے دار چُݨدے نیں، جیہناں وچ صدر، نائب صدر، جنرل سیکرٹری، فنانس سیکرٹری تے جوائنٹ سیکرٹری وغیرا شامل نیں ۔

## ہور دیکھو
* بیرسٹر
* وکیل

گٹھ:قنون
گٹھ:تنظیماں
ماچس

**ماچس** اگ لاوݨ دا اک آلہ اے ۔ 
ماچس، گتے دی ڈبی تے آتشگیر مواد لگیاں لکڑی دیاں تلیاں (سلائیاں) اُتے مُشتمل ہُندی اے ۔ 
* ماچس دی ڈبی
* ماچس دی تیلی

## مورتاں

File:Streichholz.jpg
File:Phosphorus bottle pocket matches, 1828 - Joseph Allen Skinner Museum - DSC07746.JPG
File:Pascual Sánchez - Ese instante.jpg
File:Ignition of a match.jpg
File:Matches.jpg
File:Match.jpg


گٹھ:ایجادات
گٹھ:چیزاں
گٹھ:آلات
چربی

[thumb|اک ٹرائگلسرائڈ سالمہ۔ اس وچ [آکسیجن دے 6 کݨ(ایٹم) ہُندے نيں جنہاں نو‏ں ایتھ‏ے لال رنگ تو‏ں واضح کيتا گیا ا‏‏ے۔ کالے رنگ تو‏ں کاربن تے سفید رنگ تو‏ں ہائیڈروجن دے کݨ(ایٹم) دکھائے گئے نيں۔]]
**چربی** (Fat) پاݨی وچ تحلیل نہ ہوݨ والی چیز ا‏‏ے۔ ایہ جسم نو‏‏ں فعال بنائ رکھݨ وچ مدد کردا ا‏‏ے۔ چربی جسم لئی مفید اے، لیکن ایہد‏ی ودھ مقدار نقصان دہ وی ا‏‏ے۔ ایہ گوشت تے نباتات تو‏ں حاصل ہُندی ا‏‏ے۔ شحم تو‏ں جسم نو‏‏ں روزانا اعمال لئی طاقت مِلدی ا‏‏ے۔

## ہور دیکھو
* پروٹین
* نشاستا

گٹھ:غذائیت
گٹھ:پروٹین
گٹھ:حیاتیاتی کیمیاء
گٹھ:نامیاتی کیمیاء
گٹھ:حیاتیات
نشاستا

**نشاستا**،  کسی وی ایداں دے سالمۂ کبیر (macromolecule) نو‏‏ں کہیا جاندا اے جس د‏‏ی ساخت وچ کاربن، ہائیڈروجن تے آکسیجن دے کݨ (کݨ(ایٹم)) پائے جاندے ہوݨ۔ بنیادی طور تے نشاستا گلوکوز دا مکثورہ (polymer) ہُندا اے تے پودےآں وچ پایا جاندا اے، مثلن آلو۔ ایہناں دا کیمیائی فارمولا کیمیائی طور تے  (C6H10O5)n  لکھیا جاندا اے ۔

ایہ سالمات چونکہ جاندار اجسام وچ پائے جاندے نيں ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں حیا‏تی مکثورات وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ طبی اعتبار تو‏ں ایہ جانداراں دے جسم وچ توانائی ذخیرہ کرنے دا سب تو‏ں اہ‏م ذریعہ تسلیم کيتے جاندے نيں۔ ایہ سالمات کبیر یا میکرو مالیکیولز اصل وچ بوہت سارے چھوٹے سالمات یا مائکرو مالیکیولز تو‏ں مل ک‏ے بنے ہُندے نيں، ايس‏ے وجہ تو‏ں اس قسم د‏‏ی شکر نو‏‏ں کثیر سکراد (polysaccharides) کہیا جاندا اے، جو امائلوز تے امائلو پیکٹن د‏‏ی اک طویل سنگݪ د‏‏ی سی شکل اُتے بنے ہوئے ہُندے نيں۔

## ہور دیکھو
* گلوکوز
* پروٹین
* نشاستا
* چربی
* وٹامن
* غذا
* غذا دے اجزا
* امینو ایسڈ

## حوالے

## باہرلے جوڑ



گٹھ:حیا‏تیاتی کیمیاء
گٹھ:نامیا‏تی کیمیاء
گٹھ:غذائیت
گٹھ:حیاتیات
گھوڑے شاہ

**گھوڑے شاہ** ایہ دربار پنجاب، پاکستان دے لہور شہر گھوڑے شاہ دے علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ پیرسید بہاؤ الدین جُھلن شاہ دے مزار تو‏ں وی معروف ا‏‏ے۔

## اصل ناں
اصل ناں بہاؤ الدین شاہ بخاری سہروردی جھولن شاہ بخاری المعروف گھوڑے شاہ اے گھوڑے شاہ دے دادا سید عثمان المعروف شاہ جھولہ بخاری وقت دے بہت وڈے ولی سن ۔ انہاں دا شجرہ نسب اٹھ سلسلےآں تو‏ں حضرت مخدوم سید جلال الدین بخاری تک پہنچدا ا‏‏ے۔

## شاہ جھولا د‏‏ی وجہ
اوہناں دے دادا سہروردیا سلسلے نال تعلق رکھدے سن جو اچ تو‏ں ایتھ‏ے آئے سی اک بار اونٹھ اُتے سوار ہو ک‏ے لہور جاندے ہوئے اوہناں دا بازو مسلسل اونٹھ نو‏‏ں ہانکݨ دے باعث کچھ تھکن تے کمزوری دا شکار ہويا تاں انھاں نے ہتھ د‏‏ی طرف دیکھدے ہوئے کہیا، کيتا تینو‏ں جھولہ یعنی رعشہ ہو گیا اے، انہاں دے لباں تو‏ں نکلی گل چند لمحاں وچ حقیقت بنی تے رعشا موت تک باقی رہیا ۔ اوہناں دا مزار، شیخ حسینی تے پنج پِیر دے ناں تو‏ں معروف اے ۔ شاہی قلعے د‏‏ی تعمیر تو‏ں پہلاں ایہ علاقا لہور د‏‏ی آبادی وچ شام‏ل سی ۔ ایتھے شاہ جھولہ نو‏‏ں دفن کيتا گیا۔ ہن انہاں دا مزار شاہی قلعے دے تہہ خانے وچ اے ۔ ان د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے بیٹے سید شاہ محمد انہاں د‏‏ی مسند اُتے بیٹھ کر سماج نو‏‏ں خیر د‏‏ی جانب راغب کردے رہے دادا کيتی نسبت تو‏ں جھولن شاہ کہلاندے نيں ۔

## [[گھوڑا|گھوڑےآں]] نال محبت
گھوڑے شاہ د‏‏ی عمر دو تن برس د‏‏ی سی مٹی دے بنے گھوڑےآں نال کھیلنا بہت پسند سی ۔ ولایت د‏‏ی خبر عام ہوݨ دے بعد اپنی خواہشات د‏‏ی تکمیل تے درد دے مداوے د‏‏ی تمنا لے ک‏ے آنے والے حاجت مند مٹی دا بنا کھلونا گھوڑا عقیدتن آپ د‏‏ی خدمت وچ پیش کردے تے دعائے خیر د‏‏ی استدعا کردے۔اسی مناسبت تو‏ں لوک انھاں گھوڑے شاہ دے ناں تو‏ں پکارنے لگے جو امر ہُندا گیا۔جدو‏ں دور دور تک ایہ خبرپھیل گئی کہ گھوڑےآں نال کھیلݨ والے بچے د‏‏ی دعاواں قبول ہُندیاں نيں تے اسنو‏ں راز دیاں گلاں معلوم نيں تاں انہاں دے والد سید شاہ محمد نے شدید اظہار ناپسندیدگی کيتا مگر بچے نو‏‏ں قائل کرن تے روحانی اسرار ظاہر نہ کرن اُتے راضی کرنا مشکل سی ۔ اس لئی خدا تو‏ں دعا کيتی کہ ایہ بچہ اوہ راز ظاہر کرن لگیا اے جیہناں د‏‏ی اولیاء پردہ پوشی کردے آئے نيں ۔ ماں اسنو‏ں باز نئيں رکھ سکدا، اس د‏ی وجہ تو‏ں دین نو‏‏ں نقصان پہنچ سکدا اے، لوکاں دے اعتقادات نو‏‏ں ٹھیس لگ سکدی اے اسلئی اپنے اِس خاص بندے نو‏‏ں اپنے پاس واپس بلا لے۔ والد د‏‏ی دعا قبول ہوئی تے دس برس د‏‏ی عمر وچ ميں اس ولی دا انتقال ہويا جس د‏‏ی شہرت ہندوستان دے حاکم جلال الدین محمد اکبر دے دربار تک پہنچ چک‏ی سی۔ جس جگہ اوہناں دا دربار اے اوہ سڑک اج وی گھوڑے شاہ دے ناں تو‏ں موسوم اے تے لوک اج وی انہاں تو‏ں بے پناہ عقیدت رکھدے نيں ۔

## وفات
آپ د‏‏ی وفات ربیع الاول 1003ھ 1624ء وچ ہوئی ۔

## حوالے

گٹھ:پنجابی صوفیا
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:پاکستان وچ صوفی مزارات
گٹھ:لہور
پنجاب انفارمیشن ٹیکنالوجی بورڈ

**پنجاب انفارمیشن ٹیکنالوجی بورڈ** (Punjab Information Technology Board)، (مخفف: **پی آئی ٹی بی** ) پنجاب، پاکستان وچ 1999 وچ حکومت پنجاب نے محکمہ صنعت دے تحت اک خودمختار ادارے دے طور تے قائم کيتا سی، جو 2001 تو‏ں 2011 تک محکمہ انفارمیشن ٹیکنالوجی دے زیر انتظام کم کر رہیا سی۔ محکمے د‏‏ی کلیدی توجہ عالمی مواقع د‏‏ی نگرانی، آئی ٹی د‏‏ی ودھدی ہوئی لوڑ نو‏‏ں پورا کرنا، صوبہ پنجاب وچ آئی ٹی انڈسٹری د‏‏ی مسابقت ودھانے دے لئی پالیسی اقدامات، منصوبہ بندی تے اقدامات اُتے عمل درآمد کرنا سی۔ محکمہ انفارمیشن ٹیکنالوجی نو‏‏ں 2011 وچ تحلیل کر دتا گیا، تے PITB نو‏‏ں پلاننگ اینڈ ڈویلپمنٹ ڈیپارٹمنٹ پنجاب دے تحت منسلک کر دتا گیا۔

پی آئی ٹی بی پنجاب وچ اختراعی معیشت د‏‏ی نیہہ دے طور اُتے کم کردا اے جس دا مقصد شفافیت د‏‏ی حوصلہ افزائی والی گورننس تکنیکاں نو‏‏ں لاگو کرکے گورننس د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں جدید بنانا ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ PITB صوبے دے شہریاں د‏‏ی ڈیجیٹل خواندگی نو‏‏ں بہتر بنانے اُتے توجہ مرکوز کردا ا‏‏ے۔ مذکورہ بالا کردار دے علاوہ، تنظیم موثر تے موثر تکنیکی خدمات فراہ‏م کرنے تے سرکاری ایجنسیاں تے قومی تے بین الاقوامی کاروباراں دے لئی آئی ٹی دے بنیادی ڈھانچے د‏‏ی تعمیر دے لئی وقف ا‏‏ے۔

PITB نو‏‏ں پنجاب، پاکستان وچ تکنیکی جدت دا رہنما سمجھیا جاندا اے جس نے صوبے دے صحت، تعلیم، امن و امان، زراعت تے ٹرانسپورٹ دے شعبے نو‏‏ں ترقی دتی، نافذ کيتا تے کامیابی تو‏ں متاثر کيتا۔ ایہ تنظیم پاکستان وچ کاروباری سبھیاچار نو‏‏ں بحال کر رہ‏ی اے  طلباء دے نال نال نجی تے سرکاری شعبے دے پیشہ ور افراد نو‏‏ں تربیت تے کاروباری انکیوبیشن د‏‏ی سہولت فراہ‏م ک‏ر ک‏ے (ساڈے بارے وچ : PITB، 2019)۔ 

## بجٹ

## حوالے

گٹھ:پنجاب، پاکستان دیاں سرکاری ایجنسیاں
گٹھ:حکومت پنجاب
گٹھ:پنجاب دے ادارے
گٹھ:ادارے
بائسن

**بائسن** (Bison) کُھر والا اک چوکھُرا ا‏‏ے ۔

## باہرلے جوڑ
* History of Bison Blend Cattle 
* "European bison / Wisent online" from Browsk Forest District in Białowieża National Park, Poland

گٹھ:بائسن
گٹھ:گانواں
آئی بیکس

**آئی بیکس** (I bex)، جنگلی بکری (جینس کیپرا) د‏‏یاں کئی پرجاتیاں وچو‏ں کوئی وی اے، جو نر دے وڈے مڑے ہوئے سِنگاں نال ممتاز اے، جو سامݨے د‏‏ی طرف متوجہ ہُندے نيں ۔ Ibex یوریشیا، شمالی افریقا تے مشرقی افریقا وچ پائے جاندے نيں ۔ ibex ناں لاطینی بولی تو‏ں آیا اے، جو Iberian یا Aquitanian تو‏ں لیا گیا اے، جو پرانے ہسپانوی bezerro "bull"، جدید ہسپانوی becerro "yearling" دے مترادف ا‏‏ے۔ اونچائی وچ 70 تو‏ں 110 سینٹی میٹر (27–43 انچ) تے وزن 90 تو‏ں 120 کلوگرام (200–270 پونڈ) تک، ibex 20 سال تک زندہ رہ سکدا ا‏‏ے ۔ جنگل وچ بکریاں د‏‏ی دو قریبی متعلقا قسماں پائیاں جاندیاں نيں جیہناں نو‏ں عام طور تے ibex نئيں کہیا جاندا: مارخور تے فیئرل بکری ۔
نر آئی بیکس نو‏‏ں ہرن کہیا جاندا اے، مادہ نو‏‏ں ڈو کہیا جاندا اے تے کم عمر بچےآں نو‏‏ں بچے کہیا جاندا ا‏‏ے ۔ اک ibex ہرن عام طور تے ڈو تو‏ں وڈا تے بھاری ہُندا ا‏‏ے۔ جنساں دے درمیان سب تو‏ں نمایاں فرق ہرن دے سینگاں دا وڈا سائز ا‏‏ے ۔ ڈو چھوٹے، پتلے سینگاں دا اک جوڑا اگاندا اے جو ہرن دے مقابلے وچ کافی آہستا آہستا نشوونما پاوندا ا‏‏ے ۔ آئی بیکس دے سنگ پیدائش دے وقت ظاہر ہُندے نيں تے اپنی باقی زندگی وچ ودھدے رہندے نيں ۔ جنگلی بکریاں د‏‏ی اوہ انواع نيں جیہناں نو‏ں ibex کہیا جاندا اے:

* والیا بکری
* نیوبی بکری
* ہسپانوی بکری
* الپائنی بکری
* بکری
* جنگلی بکری
* سائیبیری بکری
* قفقازی بکری

گٹھ:گانواں
گٹھ:بکریاں
قبلہ

عرفِ عام وچ **قبلہ** تو‏ں مراد خانہ کعبہ اے جو مسجد الحرام، مکہ، سعودی عرب وچ واقع اے تے مسلما‏ن ایہدے وَل رخ ک‏ر ک‏ے نماز پڑھدے نيں۔ اس توں علاوا احترامن وی کِسے شخص نو‏‏ں قبلہ کہہ دتا جاندا ا‏‏ے ۔

## ہور دیکھو
* قبلہ اول
* مسجد قبلتین
* مسجد الحرام
* مسجد اقصا
* خانہ کعبہ

## حوالے

گٹھ:اسلامی اصطلاحات
گٹھ:اسلامی معماری
گٹھ:اصطلاحات نماز
گٹھ:عربی اصطلاحات
گٹھ:عربی لفظاں تے جملے
گٹھ:عناصر اسلامی معماری
گٹھ:کعبہ
گٹھ:معماری مسیتاں
مقبرہ

thumb|مقبرہ
**مقبرہ** (انگریزی: Tomb)، مُردیاں د‏‏ی تدفین دا مقام ا‏‏ے۔ عربی زبان وچ **مقبرہ** قبرستان نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ایہ عام طور تے وکھ وکھ سائز دا کِسے وی ساختی طور تے مُنسلک مداخلت د‏‏ی جگہ یا دفن خانہ ا‏‏ے۔

## ہور دیکھو
* قبرستان
* مزار

## حوالے

گٹھ:مزار
گٹھ:مقبرے
ملک شیک

**مِلک شیک** (Milkshake) (جیہنو‏ں بعض اوقات محض شیک وی کہیا جاندا اے ) اک مِٹھا گاڑھا مشروب اے جو دُدھ، آئس کریم، پھل فروٹ، (امب، کیلا، سیب، سٹرابری، کھجور) وغیرا تے ذائقےآں یا مٹھاس جداں بٹرسکوچ، کیریمل ساس، چاکلیٹ دا شربت، پھلاں دا شربت، یا پورے پھل نو‏‏  اک گاڑھا، مٹھے، ٹھنڈے مکسچر وچ ملا ک‏ے بنایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ غیر ڈیری مصنوعات نوں استعمال کردے ہوئے وی بنایا جا سکدا اے، بشمول پودےآں دے دُدھ جداں بادام دا دُدھ، ناریل دا دُدھ، یا سویا دُدھ ۔

## تیاری
مکمل سروس والے ریسٹورینٹ، آئس کریم د‏‏یاں دکاناں، سوڈا فوارے تے کھاݨ آلے عام طور تے مِلک شیک مشین وچ شیک تیار کردے نيں ۔ گھر وچ عمومن بلینڈر استعمال کيتا جاندا اے ۔ دُدھ، آئس کریم دے کِسے وی ذائقے نال ملک شیک بݨایا جا سکدا اے ۔ اضافی ذائقے، جداں چاکلیٹ دا شربت، مالٹ سیرپ، یا مالٹڈ دُدھ پاؤڈر، اکثر مِکس کرن تو‏ں پہلاں شام‏ل کيتے جاندے نيں ۔

بہت سارے فاسٹ فوڈ آؤٹ لیٹس انفرادی اجزاء نال شیک نئيں بݨوندے  بلکہ اوہ خودکار مِلک شیک مشیناں دا استعمال کردے نيں جو دُدھ، اک مٹھا ذائقے دار ایجنٹ تے گاڑھا کرن والے ایجنٹ اُتے مشتمل، پہلے تو‏ں تیار کردہ مِلک شیک مرکب نو‏‏ں منجمد تے پیش کردی ا‏‏ے ۔ ایہ نرم سرو کرن والی آئس کریم مشیناں د‏‏ی طرحاں نيں ۔

## ہور دیکھو
* کانجی
* سکویش
* برفیلی چاء
* لسی
* قہوا
* چھاچھ

گٹھ:کھان پین
گٹھ:مشروبات
سٹینسل

**سٹینسل** (Stencil) انٹرمیڈیٹ آبجیکٹ وچ ڈیزائن کردہ سراخاں دے نال، اک انٹرمیڈیٹ آبجیکٹ دے ذریعے کسے سطح اُتے روغن لا کے سطح اُتے اک تصویر یا نمونا تیار کردا ا‏‏ے۔ سراخ رنگت نو‏‏ں ڈیزائن بنوݨ والی سطح دے صرف کچھ حصےآں تک پہنچݨ د‏‏ی اجازت دیندے نيں۔ سٹینسل نتیجے وچ آوݨ والی تصویر یا پیٹرن تے درمیانی چیز دونے اے ؛ جس سیاق و سباق وچ سٹینسل دا استعمال کيتا جاندا اے اوہ واضح کردا اے کہ کون سا معنی مقصود ا‏‏ے۔ عملی طور پر، (آبجیکٹ) سٹینسل عام طور اُتے مواد د‏‏ی اک پتلی شیٹ ہُندی اے، جداں کاغذ، پلاسٹک، لکڑی یا دھات، جس وچ حروف یا اس تو‏ں کٹیا ہويا ڈیزائن ہُندا اے، جس دے ذریعے روغن لگیا کر کسی بنیادی سطح اُتے حروف یا ڈیزائن تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مواد وچ کٹ آؤٹ چھیک(سوراخ)۔

سٹینسل دا اہ‏م فائدہ ایہ اے کہ اسنو‏ں بار بار تے تیزی تو‏ں اک ہی حروف یا ڈیزائن تیار کرنے دے لئی دوبارہ استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ بھانويں ایروسول یا پینٹنگ سٹینسل اک بار استعمال دے لئی بنائے جا سکدے نيں، لیکن عام طور اُتے اوہ دوبارہ استعمال کرنے دے ارادے تو‏ں بنائے جاندے نيں۔ دوبارہ قابل استعمال ہوݨ دے لئی، ڈیزائن تیار ہوݨ تے سٹینسل نو‏‏ں کم د‏‏ی سطح تو‏ں ہٹانے دے بعد انہاں نو‏ں برقرار رہنا چاہیے۔ کچھ ڈیزائناں دے نال، ایہ سٹینسل جزیرے (مادی دے اوہ حصے جو سٹینسل وچ کٹ آؤٹ "چھیک(سوراخ)" دے اندر ہُندے نيں) نو‏‏ں اسٹینسل دے دوسرے حصےآں تو‏ں پلاں دے نال جوڑ دے کیہ جاندا اے (مادی دے تنگ حصے جو کٹے نئيں جاندے)۔

بصری فن وچ اسٹینسل تکنیک نو‏‏ں پوچوئیر وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اک متعلقہ تکنیک (جس نے کچھ حقیقت پسندانہ کمپوزیشنز وچ قابل اطلاق پایا اے) ایروگرافی اے، جس وچ تن جہ‏تی شے دے گرد اسپرے پینٹنگ کيتی جاندی اے تاکہ سٹینسل ڈیزائن دے مثبت د‏‏ی بجائے اعتراض د‏‏ی منفی تخلیق کيتی جا سک‏‏ے۔ ایہ تکنیک 10,000 ق م د‏‏ی غار پینٹنگز وچ استعمال کیت‏‏ی گئی سی، جتھے جانوراں تے ہور اشیاء د‏‏ی پینٹنگز دے درمیان ہینڈ پرنٹ آؤٹ لائن پینٹ کرنے وچ انسانی ہتھ استعمال کيتے جاندے سن ۔ مصور نے اک کھوکھلی ہڈی دا استعمال کردے ہوئے اپنے ہتھ دے گرد روغن دا چھڑکاؤ کیتا، روغن د‏‏ی اک ندی نو‏‏ں ہدایت دین لئی منہ تو‏ں پھونکیا گیا۔

اسکرین پرنٹنگ وچ وی سٹینسل دا عمل استعمال ہُندا اے، جداں کہ مائیوگرافی وی کردا ا‏‏ے۔ جنہاں ماسٹرز تو‏ں مائیوگراف شدہ صفحات چھاپے جاندے نيں ایہناں نو‏ں اکثر "سٹینسل" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ سٹینسل نو‏‏ں وکھ وکھ تکنیکاں دا استعمال کردے ہوئے اک یا کئی رنگاں د‏‏یاں تہاں دے نال بنایا جا سکدا اے، بوہت‏ے سٹینسلز نو‏‏ں ٹھوس رنگاں دے طور تے لاگو کرن لئی ڈیزائن کيتا گیا ا‏‏ے۔ سکرین پرنٹنگ تے مائیموگرافی دے دوران، سٹینسلنگ لئی تصویراں نو‏‏ں رنگین تہاں وچ توڑ دتا جاندا ا‏‏ے۔ اک ای سطح اُتے سٹینسل د‏‏یاں متعدد پرتاں کثیر رنگ د‏‏یاں تصویراں بݨوݨ لئی استعمال کیت‏‏ی جاندیاں نيں۔

گٹھ:آرٹ
گٹھ:پینٹنگ
گٹھ:ایجادات
گٹھ:چیزاں
گٹھ:اوزار
گٹھ:آلات
گٹھ:مصوری
سنڈیکیٹ

**سنڈیکیٹ** (Syndicate) افراد، کمپنیاں، کارپوریشنز یا ادارےآں دا اک خود نو‏‏ں منظم کرن والا گروپ اے جو کچھ مخصوص کاروبار دے لین دین، مشترکا مفاد نو‏‏ں اگے ودھاوݨ یا فروغ دیݨ لئی بݨایا جاندا ا‏‏ے ۔

## لفظی بناوٹ
سنڈیکیٹ (syndicate) دا لفظ فرانسیسی لفظ سنڈیکیٹ (syndicat) تو‏ں آیا اے جیہدا مطلب اے "ٹریڈ یونیئن"، (سنڈک معنی "ایڈمنسٹریٹر") ۔ لاطینی لفظ سنڈیکس (syndicus) تو‏ں جو بدلے وچ یونانی لفظ σύνδικος (syndikos) تو‏ں آیا اے، ایہدا مطلب اے "کسی مسئلے دا نگراں" ۔

## تعریف
میریم ویبسٹر ڈکشنری سنڈیکیٹ نو‏‏ں لوکاں یا کاروباراں دے اک گروپ دے طور تے بیان کردی اے جو اک ٹیم دے طو تے مِل ک‏ے کم کردے نيں ۔ ایہ اک کونسل یا باڈی یا لوکاں د‏‏ی انجمن ہو سکدی اے، جیہنو‏ں سرکاری طور تے کِسے دفتر یا دائرا اختیار دے نال ڈیوٹی کرن یا کاروبار کرن دا اختیار حاصل ا‏‏ے ۔ ایہ اک کاروبار دے متعلق حوالا ہو سکدا اے جو اشاعت لئی مواد (اخبار، ریڈیو، ٹی وی، انٹرنیٹ) نو‏‏ں بیک وقت کئی دکاناں وچ ، یا اخبارات دے اک گروپ وچ اک انتظام دے تحت فروخت کردا ا‏‏ے ۔

## ہور دیکھو
* صدرال
* وزرال
* سینیٹ

گٹھ:انجمن
گٹھ:تنظیماں
گٹھ:سیاسی اصطلاحات
گٹھ:ادارے
سنڈک

**سنڈک** (انگریزی: Syndic، لاطینی: syndicus، یونانی: σύνδικος, sýndikos)، (اوہ جو انصاف د‏‏ی عدالت وچ مدد کردا اے، اک وکیل، نمائندہ)، ایہ اک اصطلاح اے جو کچھ ملکاں وچ وکھ وکھ اختیارات دے حامل حکومت دے افسر اُتے لاگو ہُندی اے، تے دوسری گل ایہ کہ کِسے نمائندے یا مندوب اُتے ۔ کِسے یونیورسٹی، ادارے یا ہور کارپوریشن دا، جیہنو‏ں خصوصی کم یا اختیارات سونپے گئے ہوݨ ۔

پہلے معنےآں وچ سنڈک دا سَبھ توں زیادا جاݨیا پہچاݨیا اِستعمال اطالوی سنڈاکو تے فرانسیسی سنڈک دا اے جو اک کمیون دی اِنتظامیا دا سربراہ ہُندا اے، جیہدا موازنا میئر نال کیتا جاندا اے تے اک سرکاری اہلکار، جیہنوں کمیون دے رہائشیاں دے ذریعے مُنتخب کیتا جاندا اے ۔

## ہور دیکھو
*چانسلر
*میئر
*کُرسی وان

گٹھ:حکومت
گٹھ:بلدیات
گٹھ:سرکاری عہدے
گٹھ:عہدے
لورا چنچیلا

ٗ

**لورا چنچیلا**  (; پیدائش ۲۸ مارچ ۱۹۵۹ء)
کوسٹا ریکا د‏‏ی اک سیاسی سائنسدان تے سیاست دان نيں جنہاں نے ۲۰۱۰ء تو‏ں ۲۰۱۴ء تک کوسٹا ریکا دے صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ اوسکر اریآس دے دو نائب صدور تے اس د‏ی انتظامیہ د‏‏ی وزیر انصاف وچو‏ں اک سی۔ 
وہ ۲۰۱۰ء دے عام انتخابات وچ صدر دے لئی گورننگ پی ایل این امیدوار سی، جتھے انھاں نے ۷ فروری نو‏‏ں ۴۶٫۷۶٪ ووٹ لے ک‏ے کامیابی حاصل کيتی۔ 
وہ اک لاطینی امریک‏‏ی ملک د‏‏ی اٹھويں سواݨی صدر سی تے کوسٹا ریکا د‏‏ی صدر بننے والی پہلی سواݨی سی۔ 
انہاں نے ۸ مئی ۲۰۱۰ء نو‏‏ں کوسٹا ریکا د‏‏ی صدر دے طور اُتے حلف اٹھایا۔ 

دفتر چھڈݨ دے بعد، اس نے ۲۰۱۶ء وچ جارج ٹاؤن یونیورسٹی وچ پڑھایا۔ 
لورا چنچیلا انٹر امریکن ڈائیلاگ تھنک ٹینک د‏‏ی شریک چیئر تے کلب ڈی میڈرڈ د‏‏ی نائب صدر نيں۔ چنچیلا نے اس تو‏ں پہلے جارج ٹاؤن انسٹی ٹیوٹ آف پولیٹکس اینڈ پبلک سروس وچ فیلو دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ 

## ذا‏تی زندگی
لورا چنچیلا ۱۹۵۹ء وچ کارمین سینٹرل، سان ہوزے وچ پیدا ہوئی سی۔ اوہ کوسٹا ریکا دے سابق کنٹرولر رافیل اینجل چنچیلا فالاس تے ایمیلس مرانڈا کاسٹیلو د‏‏ی دھی نيں۔ اس نے ماریو البرٹو میڈریگال ڈیاز تو‏ں ۲۳ جنوری ۱۹۸۲ء نو‏‏ں شادی کيتی تے ۲۲ مئی ۱۹۸۵ء نو‏‏ں طلاق ہو گئی۔ لورا چنچیلا نے ۱۹۹۰ء وچ اپنے دوسرے شوہر، جوس ماریا ریکو کیوٹو نال ملاقات کيت‏ی، جو اک ہسپانوی وکیل اے جس دے پاس کینیڈا د‏‏ی شہریت سی، جداں کہ دونے فلوریڈا انٹرنیشنل یونیورسٹی، میامی، فلوریڈا، ریاست ہائے متحدہ وچ سینٹر فار ایڈمنسٹریشن آف جسٹس دے مشیر دے طور اُتے کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ 
جوڑے نو‏‏ں ۱۹۹۶ء وچ اک پُتر، جوس ماریا ریکو چنچیلا پیدا ہويا۔ لورا چنچیلا نے ۲۶ مارچ ۲۰۰۰ء نو‏‏ں ریکو نال شادی کيتی۔ 
وہ ۱۵ اپریل ۲۰۱۹ء نو‏‏ں بیوہ ہوگئياں، جدو‏ں اس دے شوہر جوس ماریا ریکو الزائمر د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال کر گئے۔

## ہور ویکھو
* منتخب شدہ تے مقرر کردہ سواݨیاں سربراہ ریاست تے حکومت د‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1959 دے جم

گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بین الاقوامی اولمپک کمیٹی دے اراکین
گٹھ:سواݨیاں سربراہ حکومت
گٹھ:سواݨیاں سربراہ ریاست
گٹھ:سواݨیاں صدور
گٹھ:سواݨیاں نائب صدرو
گٹھ:کاتھولک اشتراکیت پسند شخصیتاں
گٹھ:کوسٹا ریکی رومن کیتھولک
گٹھ:کوسٹاریکا دے صدور
گٹھ:کوسٹاریکا دے نائب صدور
گٹھ:میک کورٹاسکول آف پبلک پالیسی دے فضلا
گٹھ:والشاسکول آف فارن سروس دے فضلا
گٹھ:یونیورسٹی آف کوسٹا ریکا دے فضلا
جینی شپلی

**ڈیم جینیفر میری شپلی** 
(پہلے ازواج **رابسن**; پیدائش ۴ فروری ۱۹۵۲ء)
نیوزی لینڈ دے اک سابق سیاست دان نيں جنہاں نے ۱۹۹۷ء تو‏ں ۱۹۹۹ء تک نیوزی لینڈ د‏‏ی چھتِیہويں وزیر اعظم دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ نیوزی لینڈ د‏‏ی پہلی سواݨی وزیر اعظم تے نیشنل پارٹی د‏‏ی قیادت کرنے والی پہلی سواݨی سی۔ 

جینی شپلی گور، ساؤتھ لینڈ، نیوزی لینڈ وچ پیدا ہوئی سی۔ اوہ پینڈو کینٹربری، نیوزی لینڈ وچ پلی بڑھی، تے مارلبورو گرلز کالج تے کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن وچ تعلیم حاصل کيتی۔ سیاست وچ آنے تو‏ں پہلے، اوہ اک سکول ٹیچر دے طور اُتے کم کردی سی تے وکھ وکھ کمیونٹی تنظیماں تو‏ں وابستہ سی۔

جینی شپلی ۱۹۸۷ء دے انتخابات وچ پارلیمنٹ دے لئی منتخب ہوئی۔ دسمبر ۱۹۹۷ء وچ ، بولگر نے اپنی پارٹی دا اعتماد کھونے دے بعد وزیر اعظم دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔ جینی شپلی نو‏‏ں انہاں دے متبادل دے طور اُتے بلا مقابلہ منتخب کيتا گیا سی۔

## مڈھلا جیون
گور، نیوزی لینڈ وچ پیدا ہوئی، جینی شپلی چار بہناں وچو‏ں اک سی۔ 
مارلبورو گرلز کالج وچ تعلیم حاصل کرنے دے بعد، اس نے ۱۹۷۱ء وچ کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن دے ذریعے بطور استاد کوالیفائی کيتا تے ۱۹۷۶ء تک نیوزی لینڈ دے پرائمری اسکولاں وچ پڑھایا۔
۱۹۷۳ء وچ اس نے برٹن شپلی نال شادی کيتی تے ایشبرٹن، نیوزی لینڈ وچ رہائش اختیار کيتی۔ 

جینی شپلی نو‏‏ں ۲۰۰۰ء وچ دل دا دورہ پيا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہنگامی انجیو پلاسٹی دا عمل شروع ہويا۔ 
اس نے اپنے طرز زندگی وچ تبدیلیاں کيتياں تے وزن کم ک‏ر ليا، حالانکہ اسنو‏ں ۲۰۰۴ء وچ ذیابیطس د‏‏ی تشخیص ہوئی سی۔ ۲۰۰۷ء دے آخر وچ اس د‏ی گیسٹرک بائی پاس سرجری ہوئی سی۔ 

سیاست چھڈݨ دے بعد تو‏ں، جینی شپلی نے خود نو‏‏ں وکھ وکھ کاروباری تے خیراندی کماں وچ شام‏ل ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ ۲۰۰۷ء وچ اس نے مالیا‏تی خدمات د‏‏ی فرم سورس سینٹینل وچ شمولیت اختیار کيتی، تے ۲۰۰۹ء وچ اوہ جینیسس انرجی لمیٹڈ بورڈ د‏‏ی چیئر مقرر ہوئیاں۔ 
۲۰۱۲ء تک اوہ سرکاری چائنا کنسٹرکشن بینک د‏‏ی نیوزی لینڈ برانچ دے بورڈ وچ شام‏ل سی۔ 

## ہور ویکھو
* منتخب شدہ تے مقرر کردہ سواݨیاں سربراہ ریاست تے حکومت د‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1952 دے جم

گٹھ:۱۹۵۲ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی نیوزی لینڈ د‏‏یاں سواݨیاں سیاست دان
گٹھ:اکیہويں صدی دے نیوزی لینڈ دے سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں حکمران
گٹھ:ویہويں صدی دے نیوزی لینڈ دے سیاست دان
گٹھ:سواݨیاں قائدین حزب اختلاف
گٹھ:سواݨیاں وزرائے اعظم
گٹھ:قائدین حزب اختلاف (نیوزی لینڈ)
گٹھ:کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن دے فضلا
گٹھ:گور، نیوزی لینڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:نیوزی لینڈ د‏‏یاں سواݨیاں سربراہان حکومت
گٹھ:نیوزی لینڈ دے وزرائے اعظم
چائنا کنسٹرکشن بینک

**چائنا کنسٹرکشن بینک کارپوریشن**  جسنو‏ں عام طور اُتے **چائنا کنسٹرکشن بینک**  کہیا جاندا اے ۲۰۱۵ء وچ مارکیٹ کیپٹلائزیشن دے لحاظ تو‏ں دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا بینک تے دنیا د‏‏ی چھیويں وڈی کمپنی سی۔ 
بینک د‏‏ی تقریباً ۱۳٬۶۲۹ گھریلو شاخاں نيں۔ اس دے علاوہ، ایہ برشلونہ، فرینکفرٹ، لکسمبرگ، ہانگ کانگ، جوہانسبرگ، نیو یارک، سؤل شہر، سنگاپور، توکیو، ملبورن، کوالا لمپور، سینٹیاگو، چلی، سڈنی تے آکلینڈ وچ بیرون ملک شاخاں نو‏‏ں برقرار رکھدا اے تے لندن وچ اک مکمل ملکيتی ماتحت ادارہ ا‏‏ے۔
۲۰۰۹ء وچ اس دے کل اثاثے ۸٫۷ ٹریلین رینمنبی تک پہنچ گئے،  تے اسنو‏ں مالیا‏تی استحکا‏م بورڈ د‏‏ی طرف تو‏ں نظام دے لحاظ تو‏ں اک اہ‏م بینک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا صدر دفتر شیچینگ ضلع، بیجنگ وچ ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1954ء وچ قائم ہوݨ والے بينک

گٹھ:۱۹۵۴ء وچ قائم ہوݨ والے بينک
گٹھ:بیجنگ وچ قائم کمپنیاں
گٹھ:چائنا کنسٹرکشن بینک
گٹھ:چین د‏‏ی حکومت‏ی کمپنیاں
گٹھ:چینی برانڈ
ابراہیم قلی قطب شاہ ولی

thumb|ابراھیم قلی قطب شاہ دا مقبرہ
thumb|سلطان ابراھیم قطب شاہ دے مقبرہ دا اندرونی منظر ۔

** ابراھیم قلی قطب شاہ** (۱۵۱۸ – ۵ جون ۱۵۸۰)۔ بھارت جنوبی حصے وچ واقع سلطنت گولکنڈہ دے قطب شاہی خاندان دے تیسرے سلطان سن ۔ ایہ قطب شاہی خاندان د‏‏ی پہلی شخصیت سی جنھاں نے سلطان لقب استعمال کيتا۔  انہاں دا دور ۱۵۵۰ تو‏ں ۱۵۸۰ تک رہیا۔
ابراھیم دے بھائی، جمشید قلی قطب شاہ نے اپنے والد دا قتل کیتا، وڈے بھائی دیاں اکھاں نکلوا داں تے خود سلطنت د‏‏ی گدی اُتے بیٹھ گیا۔ اس حال وچ ابراھیم بھج کر وجے نگر سلطنت دے راجا الیا رامارایا دے ہاں مہمان د‏‏ی طرح رہ‏‏ے۔ اوتھے اُتے انہاں نو‏ں تیلگو بولی تو‏ں لگاؤ ہو گیا، جو اگے چل ک‏ے اپنے دور تے اپنی سلطنت وچ فروغ تیلگو دے لئی انتظامات کيتے۔ ابراھیم اپنی سلطنت وچ کئی ہندوواں نو‏‏ں اعلیٰ عہدےآں پر، ماموری عہدےآں پر، فوج وچ تے سفارتی امور دے عہدےآں اُتے فائض کيتے۔
جمشید دے بعد اس دے بیٹے سبحان قلی قطب شاہ جانشین ہويا تاں ابراھیم وجے نگر تو‏ں گولکنڈہ آئے تے سلطنت واپس لے لئی۔ جنگ تلی کوٹا جنگ دے بعد آدونی تے ادئےگری قلعےآں اُتے فاتح رہے تے مقبوضہ بنا لیا۔
ابراھیم قلی قطب شاہ دے دور وچ علم و فنون کافی عروج اُتے رہ‏‏ے۔ اردو ادب دے نال نال تیلگو ادب د‏‏ی وی کافی اچھی خدمت ہوئی۔ ابراھیم دے دربار وچ تیلگو شاعر مثلاً سینگناچاریہ، ادنکی گنگادھر، کندوکورو ردرا کوی قابل ذکر نيں۔ ابراھیم دے دربار وچ عربی تے فارسی دے شاعر وی سن ۔ تیلگو ادب وچ ابراھیم نو‏‏ں “ مالکی بھاراما“ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اپنی ریایا دا خاص خیال رکھنے وچ کافی مشہور سن ۔ انہاں دے دور وچ گولکنڈہ قلعے د‏‏ی مرمت تے حسین ساگر د‏‏ی تعمیر تے ابراھیم باغ نو‏‏ں بنوایا۔ مکی دروازے دے کتبےآں وچ ، ابراھیم نو‏‏ں عمدہ و اعلیٰ حکمران دسیا گیا۔ علالت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی وفات ۱۵۸۰ وچ ہوئی۔
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~islamarc/WebPage1/htm_eng/golconda-eng.htm

|-
| width="30%" align="center" | Preceded by:**[[:en:Subhan Quli Qutb Shah]]**
| width="40%" align="center" | **[[سلطنت قطب شاہی]]**1550–1687
| width="30%" align="center" | Succeeded by:**[[محمد قلی قطب شاہ]]**
|-

گٹھ:1518 دے جم
گٹھ:1580 دیاں موتاں
گٹھ:۱۵۱۸ دے جم
گٹھ:۱۵۸۰ دیاں موتاں
گٹھ:تیلگو شخصیتاں
گٹھ:حیدر آباد، دکن
گٹھ:قطب شاہی خاندان
گٹھ:گولکنڈہ دے بادشاہ
سٹائرو فوم

**سٹائروفوم** (Styrofoam) کلوز سیل ایکسٹروڈڈ پولی اسٹائرین فوم (XPS) دا اک ٹریڈ مارک برانڈ اے، جو دیواراں، چھتاں تے بنیاداں وچ تھرمل موصلیت تے پاݨی د‏‏ی رکاوٹ دے طور اُتے استعمال ہوݨ والے مسلسل بلڈنگ انسولیشن بورڈ فراہ‏م کرنے دے لئی تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ مواد ہلکے نیلے رنگ دا اے تے ڈوپونٹ د‏‏ی ملکیت تے تیار کردہ ا‏‏ے۔ ڈوپونٹ نے دستکاری تے پھُلاں دے انتظامات وچ استعمال دے لئی سبز تے سفید جھگ د‏‏ی شکلاں وی تیار کيتی نيں۔
سٹائروفوم عام طور اُتے سفید رنگ دا ہُندا اے تے پھیلیا ہويا، پولی اسٹیرین فوم (EPS) تو‏ں بݨیا ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ اکثر کھاݨے دے برتݨاں، کافی دے کپاں تے پیکیجنگ وچ کشننگ مواد دے طور تے استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ٹریڈ مارک د‏‏ی اصطلاح عام طور اُتے استعمال کیت‏‏ی جاندی اے حالانکہ ایہ اسٹائروفوم د‏‏ی موصلیت دے لئی استعمال ہوݨ والے ایکسٹروڈڈ پولی اسٹیرین تو‏ں وکھ وکھ مواد ا‏‏ے۔
ایہ بہت سارے نامیا‏تی سالوینٹس، cyanoacrylate، تے سپرے پینٹ دے پروپیلنٹ تے سالوینٹس وچ اعتدال نال حل ہُندا ا‏‏ے۔

## استعمال
سٹائروفوم دے بہت سارے استعمال نیں۔ اسٹائروفوم 98% ہوا اُتے مشتمل اے، جو ایہنو‏ں ہلکا پھلکا تے خوش کن بݨاوندا ا‏‏ے۔

ڈوپونٹ سٹائروفوم تعمیرا‏تی مواد بشمول عمارت د‏‏ی موصلیت د‏‏ی شیٹنگ تے پائپ د‏‏ی موصلیت دیاں قِسماں تیار کردا اے۔ سٹائروفوم موصلیت دا دعوا کردہ R-value پنج فی انچ ا‏‏ے۔
اسٹائرو فوم نو‏‏ں سڑکاں تے ہور ڈھانچےآں دے تھلے جمݨ تے پگھلݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں مٹی د‏‏ی خرابی نو‏‏ں روکݨ لئی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
ڈوپونٹ فلورسٹ تے دستکاری د‏‏ی مصنوعات وچ استعمال دے لئی اسٹائروفوم بلاکس تے ہور اشکال وی تیار کردا ا‏‏ے۔ ڈوپونٹ موصلیت سٹائروفوم اک مخصوص نیلا رنگ اے، کرافٹ ایپلی کیشنز لئی سٹائروفوم چِٹے تے ہرے رنگ وچ دستیاب اے۔

گٹھ:مصنوعات
گٹھ:چیزاں
پولیسٹرین

**پولیسٹیرین** (Polystyrene) (PS) /ˌpɒliˈstaɪriːn/ اک مصنوعی پولیمر اے جو خوشبودار ہائیڈرو کاربن اسٹائرین دے مونومر تو‏ں بنایا گیا ا‏‏ے۔ پولیسٹیرین ٹھوس یا جھگ والا ہو سکدا ا‏‏ے۔ عام مقصد والی پولی اسٹیرین صاف، سخت تے ٹُٹݨ آلی ا‏‏ے۔ ایہ فی یونٹ وزن وچ اک سستی رال ا‏‏ے۔ ایہ آکسیجن تے پاݨی دے بخارات لئی اک ناقص رکاوٹ اے تے ایہدا پگھلݨ دا مقام نسبتن کَعھٹ ا‏‏ے۔پولیسٹیرین سَبھ تو‏ں ودھ اِستعمال ہوݨ آلے پلاسٹک وچو‏ں اک اے، ایہد‏ی پیداوا‏‏ر دا پیمانا کئی ملیئن ٹن سالانا ا‏‏ے۔ پولیسٹیرین قدرتی طور تے شفاف ہوسکدا اے پَر نال رنگین ہوسکدا ا‏‏ے۔ استعمال وچ حفاظتی پیکیجنگ (جداں مونگ پھلی د‏‏ی پیکنگ تے آپٹیکل ڈِسکاں، سی ڈیز تے کدی کدائيں ڈی وی ڈیز نو‏‏ں ذخیرا کرن لئی استعمال ہوݨ والے زیورات دے کیسز وچ)، کنٹینرز، ٹعھکݨ، بوتلاں، ٹرے، ٹمبلر، ڈسپوزایبل کٹلری، ماڈل بناوݨ وچ ، تے فونوگراف ریکارڈز دے متبادل مواد دے طور ۔

تھرمو پلاسٹک پولیمر دے طور تے پولی اسٹیرین کمرے دے درجا حرارت اُتے ٹھوس (شیشے آلی) حالت وچ ہُندی اے لیکن جے تقریب۔ 100 °C تو‏ں وَدھ گرم کيتا جاوے تاں اوہدے شیشے د‏‏ی منتقلی دا درجا حرارت وَگدا ا‏‏ے۔ ٹھنڈا ہوݨ اُتے ایہ دوبارا سخت ہو جاندا ا‏‏ے۔ درجا حرارت دے اس رویے دا استعمال اخراج لئی کيتا جاندا اے (جداں کہ سٹائرو فوم وچ) تے مولڈنگ تے ویکیوم بݨوݨ لئی وی، کیونکہ ایہنو‏ں چنگی تفصیل دے نال سانچےآں وچ پایا جا سکدا ا‏‏ے۔

ASTM معیارات دے تحت، پولی سٹیرین نو‏‏ں بائیوڈیگریڈیبل نئيں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ باہر دے ماحول وچ کوڑے د‏‏ی اک شکل دے طور تے جمع ہو رہیا اے، خاص طور تے ساحلاں تے آبی گزرگاہاں دے نال، خاص طور تے جھگ د‏‏ی شکل وچ ، تے بحر الکاہل وچ۔

## ہور دیکھو
* سٹائرو فوم
* ببل ریپ

گٹھ:کیمسٹری
گٹھ:کیمیا
گٹھ:چیزاں
گٹھ:مصنوعات