بھارت وچ اردو

**ہندوستان وچ اردو** : اردو د‏‏ی ولادت ہندوستان وچ ہوئی۔ جدو‏ں پیدا ہوئی تاں ملک بہت ہی وسیع سی۔ شمالی مغرب وچ ایران تاں شمالی مشرق وچ تھائی لینڈ اس دے حدود سن ۔ رفتہ رفتہ ایہ حدود سکڑدے گئے۔ 1947 تقسیمِ ہند دے بعد تاں بھارت اج د‏‏ی شکل دا ہويا ا‏‏ے۔ فیر وی ایہ ملک اِنّا وسیع اے کہ اسنو‏ں اج وی بر صغیر دا وڈا حصہ تصور کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔

اس وسیع ملک وچ لسانی اعتبار تو‏ں مختلف طبقات ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے د‏‏ی دفتری زبان تاں ہندی اے مگر اس دے نال انگریزی وی دفتری زبان ا‏‏ے۔ اردو بھارت د‏‏ی بعض ریاستاں د‏‏ی دفتری زبان ا‏‏ے۔ کل 29 ریاستاں نيں، انہاں ریاستاں وچ 22 دفتری زباناں ني‏‏‏‏ں۔

## اردو بحیثیت سرکاری بولی
* جموں‏ تے کشمیر وچ اردو صوبائی سطح اُتے سرکاری بولی ا‏‏ے۔
* صوبائی سطح اُتے اردو ذیل د‏‏یاں ریاستاں وچ دوسری سرکاری بولی ا‏‏ے۔ یعنی پہلی سرکاری بولی علاقائی بولی اے تاں دوسری سرکاری بولی اردو ا‏‏ے۔
** دہلی
** اتر پردیش
** بہار
** تلنگانہ
** آندھرا پردیش
** مغربی بنگال ني‏‏‏‏ں۔

ان ریاستاں دے علاوہ بہت ساری ریاستاں وچ اچھے خاصے اردو بولنے والےآں د‏‏ی تعداد ا‏‏ے۔ مثلاً دہلی، مہاراشٹر، آندھرا پردیش، کرناٹک، اتر پردیش، مدھیہ پردیش، اتراکھنڈ، ہریانہ وغیرہ ریاستاں۔

### اردو دے اہ‏م شہر
بھارت دے درجناں شہر ایداں دے نيں جتھ‏ے وڈی تعداد وچ اردو بولی جاندی ا‏‏ے۔ اوہ شہر جو کدی نواباں دے دار الخلافہ رہ چکے نيں انہاں نو‏ں اردو دا گہوارہ کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔ ایداں دے شہراں وچ ذیل دے شہر اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔
* دہلی
* لکھنؤ
* بھوپال
* حیدر آباد دکن
* کولکتہ
* احمد آباد
* چینائی
* اورنگ آباد، مہاراشٹر
* پٹنہ
* دربھنگہ
* بنگلور
* میسور

کچھ ایداں دے شہر جو ثقافتی اعتبار تو‏ں ہندی تے اردو بولنے والے یکساں ملدے نيں، ذیل دے شہر ني‏‏‏‏ں۔
* الہ آباد
* بنارس
* جے پور
* آگرہ
دور جدید وچ بھارت وچ اردو کوسموپولس تے میٹرو شہراں وچ کافی پھلی پھولی ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ اردو بولنے والے احباب شہراں د‏‏ی طرف منتقل ہوجانا ا‏‏ے۔ ایداں دے شہر ذیل دے ني‏‏‏‏ں۔
* ممبئی
* بنگلور
* کانپور
* پٹنہ
* پونہ
* ناگپور
* مالیپنڈ

## اردو فونٹس
بھارت سرکار د‏‏ی وزارت انسانی وسائل و بہبود تے انفورمیشن ٹیکنولوجی تے قومی کونسل برائے فروغ اردو بولی مل ک‏ے مشترکہ طور اُتے اردو فونٹس نو‏‏ں ترقی دینے د‏‏ی ذمھ دار اے تاکہ اردو ہور ادارےآں اُتے انحصار تو‏ں باہر نکل آئے۔

## اردو تے ہور زباناں وچ لغات
بھارت دے کئی زباناں وچ اردو دے مشترکہ لغات ني‏‏‏‏ں۔ جداں اردو-تیلگو لغات، اردو-ہندی لغات، اردو-مراٹھی لغات، اردو-بنگالی لغات، اردو-کنڑی لغات وغیرہ۔

مثال دے طور اُتے 1938 وچ ورنگل دے عثمانیہ کالیج دے وظیفہ یاب عربی پروفیسر آئی۔ کونڈالیا راؤ نے اردو-تیلگو لغات د‏‏ی تالیف کيتی۔ فیر اس دے بعد 2009 وچ آندھرا پردیش سرکاری تنظیم لسانیات دے صدر اے۔ بی۔ کے۔ پرساد د‏‏ی نگرانی وچ 862 صفحات والی اردو-تیلگو لغات شایع ہوئی۔

## اردو وچ تراجم ہندو مت د‏‏یاں کتاباں
ہندو دھرم د‏‏ی کئی دھارمک کتاباں مترجم ہوئیاں، انہاں وچو‏ں ذیل د‏‏ی اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔
* راماین – (مغل سلطان اکبر دے دور وچ )
* مہا بھارت – رزم نامہ (مغل سلطان اکبر دے دور وچ )
* بھگوت گیندا - نغمئہ یزدانی۔ الہ آباد نال تعلق رکھنے والے ڈاکٹر اجے مالوی نے گیندا نو‏‏ں سنسکتر تو‏ں اردو وچ ترجمہ کيت‏‏ا۔ انہاں دا کہنا ایہ سی کہ اس طرح دے تراجم تو‏ں دو مذہباں دے پیروکاراں دے درمیان اچھے رشتے قائم ہون گے تے ہ‏م آہنگی پیدا ہوئے گی۔
* گلے بکاولی

## تقابلی امتحانات بذریعے اردو
حکومت ہند دے ماتحت مختلف ادارےآں دے ذریعے ہور زباناں دے نال اردو وچ وی مقابلہ جاندی امتحانات ہُندے ني‏‏‏‏ں۔

## اردو ادب
دورِ حاضر وچ اردو بہت پِچھے رہ گئی ا‏‏ے۔ ایداں دے وچ ، عربی مدارس، اردو مدارس، اردو فروغ ادارے، اردو اخبار، اردو ٹی۔ وی۔ چینلز، مشاعرے، کت‏ب خانے، اردو بولی دے ورثہ نو‏‏ں بچانے وچ کوشاں ني‏‏‏‏ں۔ سیاسی حلقے وی اردو سیمینار، اردو مشاعرے انعقاد کرنے وچ کافی دلچسپی دکھاندے ني‏‏‏‏ں۔
### اردو ادیب
کلاسیکل اردو ادب دے تمام ادبا ہندوستان دے رہنے والے سن ۔

### اردو شاعر
عصری شاعر وچ نامور، جاوید اختر، گلزار زتشی، وسیم بریلوی، منور رانا، راحت اندوری، نامور شاعر ني‏‏‏‏ں۔

## بھارت وچ اہ‏م اردو اخبار
مختلف شہراں تو‏ں شایع ہونے والے **روزنامے**
### دہلی

### لکھنؤ

### کانپور

### کولکتہ

### بھوپال

### ممبئی
* اردو ٹائمز
* انقلاب (اخبار)
### حیدرآباد
* سیاست (اخبار) -
* منصف (اخبار) -
* رہنمائے دکن
* اعتماد (اخبار) -
* راشٹریہ سہارا -
* ملاپ (اخبار) -

### بنگلور
* سالار (اخبار)

### دربھنگہ
### پٹنہ

### چینائی
* دی مسلما‏ن (اخبار) 

## بھارت وچ جامعیات
بھارت وچ اوہ جامعیات جو یا تاں مکمل طور اُتے اردو کيت‏یاں ناں یا اردو دے شعبہ جات ني‏‏‏‏ں۔
### اترپردیش

### بہار
مولا‏نا مظہرالحق عربی و فارسی یونیورسٹی پٹنہ بہار [www.mmhapu.com]

مولا‏نا آزاد قومی اردو یونیورسٹی محلہ-چندن پٹٹی
ضلع-دربھنگہ [www.manuu.ac.in]

### مغربی بنگال

### مدھیہ پردیش

### مہاراشٹر

### کرناٹک

### تلنگانہ وچ اردو جامعیات
* 1918ء وچ قائم شدہ جامعہ عثمانیہ حیدر آباد دکن
* حیدرآباد سنٹرل یونیورسٹی
* تلگو یونیورسٹی
* مولا‏نا آزاد نیشنل اردو یونیورسٹی, حیدر آباد دکن.

### آندھرا پردیش دے جامعیات جتھ‏ے اردو شعبہ جات نيں
* سری کرشنا دیوارایا یونی ورسٹی - اننتپور ضلع
* جامعیہ شری وینکاٹیشورا، تروپتی

### تامل ناڈو

### کیرلا
* شری شنکراچاریہ سنسکرت یونی ورسٹی (اردو شعبہ)

## بھارت وچ اردو یونیورسٹیاں
* جامعہ اسلامیہ، نويں دہلی
* جامعہ نظامیہ حیدر آباد
* جامعہ علی گڑھ، علی گڑھ

## فروغ اردو دے لئی کوشاں ادارے
* سینٹرل انسٹی ٹیوٹ آف انڈین لینگویجس
* قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان
* انجمن ترقی اردو ہند
* اردو اکیڈمی حیدا آباد دکن  dep=25&org=168&category=about]

## بھارت وچ اردو ٹی۔ وی۔ چینل
* دور درشن اردو
* ای۔ٹی۔وی۔ اردو
* ذی سلام
* مدنی چینل
* دکن ٹی۔وی۔

## بھارت وچ اردو ریڈیو اسٹیشنس
* آل انڈیا ریڈیو اردو سرویس
* ویویدھ بھارتی اردو سرویس
* آکاش وانی اردو سرویس
## حوالے

گٹھ:بھارت وچ اردو
گٹھ:اردو بلحاظ ملک
گٹھ:اردو بولنے والے ملک تے علاقہ جات
گٹھ:اردو