مظہر الحق قاسمی جہازی

## مولا‏نا مظہر الحق قاسمی جہازی
مولا‏نا مظہرالحق قاسمی اپنے دور دے مشہور عالم دین تے ملی کماں تو‏ں دل چسپی رکھنے والے شخص سن ۔ اوہ شیخ الاسلام حضرت مولا‏نا حسین احمد مدنیؒ دے تلمیذ رشید تے جمعیت علمائے سنتھال پرگنہ (گڈا، صاحب گنج، پاکوڑ، جامتاڑا، دمکا تے دیوگھر)کے ناظم اعلیٰ سن ۔

### ولادت
آپ 1934 وچ اہل علم د‏‏ی بستی جہازقطعہ ضلع گڈا جھارکھنڈ وچ پیدا ہوئے ۔ آپ دے والد کانام دلاور حسین پردھان سی جو بہت اچھے تے وسیع المشرب انسان ہونے دے نال نال اچھی خاصی جائداد کےبھی مالک سن 

### تعلیم وتربیت
ابتدائی تعلیم بشن پور بانکا بہار تے پرسہ گڈا جھارکھنڈ دے پرائمری اسکولاں وچ حضرت مولا‏نا محمد الیاس صاحب بگھاکول تے حضرت مولا‏نا ومفتی عظمت اللہ صاحب راہا وغیرہ تو‏ں حاصل کيتی۔ فیر مزیدعلمی تشنگی بجھانے دے لئی حضرت مولا‏نا محمد منیرالدین صاحب قاسمی جہازی دے ایماپرمدرسہ گلزار حسینہ اجراڑہ میرٹھ یوپی چلے گئے تے اوتھ‏ے مولا‏نا جہازی تے دوسرے استاداں کرام تو‏ں کافیہ، شرح رہتل تے دوسری کتاباں پڑھیاں ۔ فیر اعلیٰ تعلیم حاصل کرنے دے لئی دارلعلوم دیوبند دا رخ کيتا تے 1954 وچ اوتھ‏ے تو‏ں سند فضیلت حاصل کيتی ۔ شیخ العرب والعجم حضرت مولا‏نا سید حسین احمد مدنیؒ تو‏ں بخاری شریف تے ترمذی شریف پڑھی۔ جامع المنقولات و المعقولات حضرت مولا‏نا ابراہیم صاحب بل یاوی، شیخ الادب حضرت مولا‏نا اعزازعلی امروہوی، حضرت مولا‏نا سید فخرالحسن مرادآبادی تے حضرت مولا‏نا محمد معراج الحق صاحب تو‏ں مختلف علوم وفنون د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں۔

### درسی ساتھی
آپ دے درسی ساتھیاں وچ فقیہ الاسلام حضرت مولا‏نا قاضی مجاہد الاسلام ؒ قاضی القضاۃ امارت شرعیہ پھلواری شریف پٹنہ سن انہاں دے نال مولا‏نا مرحوم نے شرح جامی پڑھی، حضرت مولا‏نا وحیدالزماں کیرانوی سابق استاذ دار العلوم دیوبند حضرت مولا‏نا اظہر صاحب رانچوی بانی ومہتمم مدرسہ حسینہ رانچی خلیفہ مجاز حضرت شیخ الاسلام ۔ حضرت مولا‏نا ابوالحسن صاحب سمتی پوری شیخ الحدیث گجرات خلیفہ شیخ الاسلام۔وغیرہ وغیرہ ایہ سب آپ دے درسی ساتھی سن ۔

### درس وتدریس
فراغت دے بعد تدریسی زندگی دا آغاز دمکاکے یتیم خانہ سےہويا ،ایتھ‏ے آپ تو‏ں ابتدائی کتاباں متعلق رہیاں۔ آپ نے دوسال تک ایتھ‏ے خدمت انجام دی۔ اس دے بعد مفتی عظمت اللہ صاحب تے قاری مصلح الدین پورنوی دے مشورے تو‏ں پورنیہ بہار چلے گئے؛ لیکن بچند وجوہ ایتھ‏ے اک سال تو‏ں زیادہ قیام نہ کرسک‏‏ے تے مہرنا بانکا تشریف لے گئے ۔ اوتھ‏ے تقریباً دو یاڈھائی سال تک درس وتدریس دے فرائض انجام دیے۔اس دے بعد مولا‏نا شفیع الرحمن صاحبؒ چانچوی دے حکم اُتے امارت شرعیہ پھلواری شریف پٹنہ بہ حیثیت مبلغ تشریف لے گئے۔اوتھ‏ے آپ نے کئی سالاں تک ایہ فریضہ انجام دتا۔ فیر گااں والےآں دا اصرار تے مولا‏نا محمد منیرالدین صاحب جہازی د‏‏ی دعوت اُتے گااں آئے تے مدرسہ اسلامیہ رحمانیہ جہازقطعہ گڈا وچ آپ دا تقر ہويا ۔ تے درجہ عربی سوم تک د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی تدریس آپ تو‏ں وابستہ ہوئے گئی۔آپ نے ایہ فرائض کئی سالاں تک انجام دیے۔ ايس‏ے اثناماں مدرسہ قمرالاسلام کوریانہ گڈا وچ ہیڈ مولوی (صدرمدرس) دے عہدے اُتے آپ د‏‏ی تقرری ہوئی تے اوتھ‏ے دوسال رہے ۔ اس دے بعد 1966 وچ مدرسہ ضیاء العلوم کرماہاٹ باندا ميں ہیڈ مولوی ( صدرمدرس) ہی دے عہدے اُتے فائز ہوئے تے ریٹائرڈ ہونےتک ايس‏ے مدرسہ وچ خدمات انجام دیندے رہے۔آپ نے صدر مدرس دے عہدہ اُتے رہندے ہوئے تقریبا 31 سال تک پوری پابندی تے انہماک دے نال تعلیمی وتربيت‏ی خدمات انجام دتیاں ۔ اس عرصہ وچ ہزاراں د‏‏ی تعدادماں آپ تو‏ں فیض یافتہ شاگرد تے شاگردہ تیار ہوئے جو اج ملک دے مختلف جگہاں پرخدمت انجام دے رہے نيں۔ اس فیض یافتہ شاگردہ وچ میری والدہ محترمہ وی سی جو 26 رمضان المبارک 1439 مطابق 11 جون 2018 بروز پیر صبح 6بجے میاگنج بھاگلپور وچ انتقال کر گئی۔

### بیعت و ارشاد
آپ نے ابتدا وچ شیخ طریقت فدائے ملت حضرت مولا‏نا سید اسعد مدنیؒ سابق صدر جمعیت علماءے ہند تو‏ں مسترشدانہ تعلق استوار کيتا تے انہاں تو‏ں خاطرخواہ استفادہ کيتا ۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد شیخ طریقت حضرت مولا‏نا سید محموداسعد مدنی صاحب جنرل سکریڑی جمعیت علماءے ہند تو‏ں بیعت کيتی تے آخیر عمر تک آپ ہی تو‏ں اصلاح وتربیت دا تعلق رکھیا۔

### ملی کارنامے تے جمعیت علمائے ہند تو‏ں وابستگی
مولا‏نا نے درس وتدریس دے نال ملی وسماجی کماں وچ وی بھر پور حصہ لیا، چنانچہ17؍ مئی1973ء بروز جمعرات د‏‏ی انتخابی میٹنگ وچ آپ نو‏‏ں جمعیت علمائے سنتھال پرگنہ دا ناظم اعلیٰ منتخب کيتا گیا۔24؍ مئی 1975ء د‏‏ی شام مجلس عاملہ د‏‏ی اک نشست ہوئی، جس وچ حسب سابق آپ نو‏‏ں ناظم اعلیٰ برقرار رکھیا گیا ۔ 12؍ مئی 1978ء نو‏‏ں ہونے والی اک خصوصی میٹنگ وچ جمعیت علما دے زیر اہتمام شرعی پنچایت دا قیام عمل وچ آیا جس دے بنیادی اراکین وچ آپ دا ناں شامل کيتا گیا۔ مرکزی حکومت نے اقليتی کمیشن قائم کرنے دے بعد ایہ اعلان کيتا سی کہ ’’حکومت اقلیتاں دے مسائل اُتے ہمدردانہ غور وخوض کرکے شکایات نو‏‏ں دور کرے گی‘‘۔ اس اعلان دے تحت مرکزی جمعیت علمائے ہند د‏‏ی طرف تو‏ں صدر ضلع جمعیت نو‏‏ں ایہ اختیار دتا گیا کہ ضلع دے کارکناں ، ذمہ داراں تے ہمدرداں اُتے مشتمل اک کمیٹی تشکیل دتی جائے ، جو اقلیتاں دے مسائل اُتے رپورٹ تیار کرے تے حکومت دے سامنے پیش کرے۔ اس اُتے عمل کردے ہوئے مختلف ضلعے د‏‏ی طرح جمعیت علمائےضلع سنتھال پرگنہ نے وی اہ‏م شخصیتاں اُتے مشتمل اک ’’ضلع اقليتی کمیٹی‘‘ تشکیل دتی ، جس وچ آپ نے اک رکن ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں فعال رول ادا کيتا۔مورخہ 17؍ مئی 1981ء بروز اتوار بوقت 4؍ بجے شام زیر صدارت جناب ماسٹر شمس الضحیٰ صاحب صدر جمعیت علمائے ضلع سنتھال پرگنہ، بمقام مسجد و مدرسہ اسلامیہ رحمانیہ جہاز قطعہ مجلس عاملہ و مجلس منتظمہ دا مشترکہ اجلاس ہويا۔اس اجلاس وچ انتخابی کارروائی وی ہوئی جس وچ آپ نو‏‏ں نائب صدر تے نال ہی جمعیت علمائے ریاست بہار دا نمائندہ رکن وی بنایا گیا۔6؍ مئی 1984ء بروز اتوار بعد نماز ظہر بمقام روپنی مدرسہ ،عاملہ و منتظمہ د‏‏ی مشترکہ میٹنگ ہوئی۔ اس میٹنگ د‏‏ی تجویز نمبر (3) دے تحت تعلیم بالخصوص دینی تعلیم د‏‏ی تحریک نو‏‏ں فعال کرنے دے لئی تعلیمی بورڈ دے سلسلہ وچ ایڈھاک کمیٹی د‏‏ی تشکیل کيتی گئی ، تاکہ آئندہ باضابطہ بورڈ دا قیام عمل وچ لیایا جاسک‏‏ے۔ اس کمیٹی دے ارکان وچ وی آپ دا ناں شامل کيتا گیا۔ اس میٹنگ د‏‏ی آخری نشست وچ انتخاب ہويا، جس وچ آپ نو‏‏ں دوبارہ نائب صدر چنا گیا۔

جمعیت علمائے سنتھال پرگنہ دے مرکزی عہدےآں دا تجزایہ کیہ جائے تاں ، آپ از 17؍ مئی1973ء تا17؍ مئی 1981ء ناظم اعلیٰ بنائے گئے۔ بعد وچ از 17؍ مئی 1981ء تو‏ں 12؍ اپریل1987ء نائب صدر رہے ۔ 19؍ جون 2004 ء وچ آپ نو‏‏ں ریاستی جمعیت علمائے بہار دا رکن منتخب کيتا گیا۔ اس دے علاوہ علاقے دے متعدد مدرسےآں ، مسجدےآں تے اسکولاں دے صدراور ممبر وی رہ‏‏ے۔ انہاں عہدےآں تے ذمہ داریاں دے توسط تو‏ں آپ نے ہر ممکن قومی و ملی خدمات انجام دینے د‏‏ی کوشش کيتی۔

### وفات
آپ د‏‏ی وفات16 جمادی الاول 1440ھ مطابق 23جنوری 2019 بروز بدھ تقریباً ساڈھے نو بجے صبح بسنت رائے بلاک وچ واقع جہازقطعہ وچ طویل علالت دے بعد ہوئی ۔ ايس‏ے روزساڈھے چار بجے شام جہازی قبرستان وچ تدفین عمل وچ آئی۔ نماز جنازہ مرحوم دے صاحبزادے حضرت مولا‏نا محمد ثناءالحق قاسمی نے پڑھائی ۔

گٹھ:بھارتی مسلمان