نیکولس نوٹووچ

کبھے|thumb|270x270px| نکولس نوٹوچ
**شلیم** یا **نیکولائی الیگزینڈرووچ نوٹوچ** (  ) (13 اگست ، سنہ 1858 ء - 1916 دے بعد) ، جو مغرب وچ **نیکولاس نوٹوچ کے** ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، اک کریمین  یہودی مہم جو سی ، جس نے روسی ارسٹوکریٹ ،     جاسوس  تے صحافی ہونے دا دعویٰ کيت‏‏ا سی ۔

نوٹوچ اپنی 1894 د‏‏ی کتاب دے لئی مشہور اے جس وچ ایہ دعوی کيت‏‏ا گیا اے کہ عیسیٰ علیہ السلام دے نامعلوم سالاں دے دوران ، اوہ گیلیل سے ہندوستان چلا گیا تے یہودیہ واپس جانے تو‏ں پہلے بدھ مذہب تے ہندوواں دے نال تعلیم حاصل کيتی۔ نوٹوچ دا دعوی اک دستاویز اُتے مبنی سی جس دے بارے وچ انہاں نے کہیا سی کہ انہاں نے ہیمس خانقاہ وچ دیکھیا سی جدو‏ں اوہ اوتھ‏ے موجود سن ۔  جدید اسکالرز دے وچکار اتفاق رائے ایہ اے کہ نوسوچ دا حضرت عیسیٰ علیہ السلام دے ہندوستان دے سفر دے بارے وچ بیان اک چکمہ سی۔

نوٹوچ نے جنگ وچ روس دے کردار تو‏ں متعلق کچھ سیاسی کتاباں وی لکھياں۔ 

## ''عیسی د‏‏ی زندگی''
نوٹوچ د‏‏ی 1894 د‏‏ی کتاب ***La vie inconnue de Jesus Christ*** ***لا وی انکونیو ڈی جیسس کرسٹ*** (***سینٹ عیسیٰ*** د‏‏ی ***زندگی*** ) دا دعوی اے کہ اپنے نامعلوم سالاں دے دوران ، عیسیٰ نے یہودیہ واپس آنے تو‏ں پہلے ہندوستان دے لئی گیلیل چھڈ دتا تھا تے اوتھ‏ے بدھ مذہب تے ہندوواں دے نال تعلیم حاصل کيتی سی۔ 

### کتاب دا خاکہ
کبھے|thumb| 2006 وچ ہیمس خانقاہ

ہندوستان وچ اس د‏ی ٹانگ تڑوانے دے بعد تے لداخماں ہیمس خانقاہ وچ اس تو‏ں صحتیاب ہونے دے بعد ، نوٹوچ نے تبتی مخطوطہ لائف آف سینٹ ایسا، بہترین فرزند انسان دے بارے وچ جانا، — عیسیٰ اسلام وچ یسوع مسیح دا عربی ناں اے ، تے سنسکرت وچ 'معنی' اے مالک'۔ نوٹووچ دا اکاؤنٹ ، زندگی دے متن دے نال ، 1894 وچ لا vie inconnue de Jesus Christ دے طور اُتے فرانسیسی بولی وچ شائع ہويا سی۔ اس دا انگریزی ، جرمن ، ہسپانوی تے اطالوی وچ ترجمہ کيت‏‏ا گیا سی۔

### جعلسازی تے مبینہ اعتراف جرم دے الزامات
نوٹووچ د‏‏ی کتاب دے شائع ہُندے ہی تنازعہ پیدا ہوگیا۔ ماہر فلولوجس میکس مولر نے پیش کردہ اکاؤنٹ وچ بے اعتقالی دا اظہار کيت‏‏ا تے تجویز پیش د‏‏ی کہ یا تاں نوٹوچچ کِس‏ے عملی لطیفے دا شکار سی یا اس نے اس دے ثبوت جعلی بنائے ني‏‏‏‏ں۔  مولر نے لکھیا: "یہ سمجھنے تو‏ں کہ ایم۔ نوتوچ اک شریف آدمی اے تے جھوٹھا نئيں اے ، اسيں ایہ سوچنے وچ مدد نئيں ک‏ر سکدے کہ لداخ تے تبت دے بدھ بھکشو بھگت رہے ہون گے ، جو پُرجوش تفریحی مسافراں تو‏ں لطف اندوز ہُندے نيں ، تے ایہ کہ ایم نوٹوچ بہت دور گر پئے۔ انہاں دے لطیفاں دا شکار آسان۔ "  اس دے بعد مولر نے ہیمس خانقاہ وچ ہیڈ لاما نو‏‏ں دستاویزات تے نوٹوچ د‏‏ی کہانی دے بارے وچ پُچھنے دے لئی لکھیا۔ ہیڈ لامہ نے جواب دتا کہ پندرہ سالاں وچ خانقاہ وچ کوئی مغربی سیاح نئيں آیا سی ، اس دوران اوہ اوتھ‏ے ہیڈ لامہ رہیا سی ، تے نوٹوچ د‏‏ی کہانی تو‏ں متعلق کوئی دستاویزات موجود نئيں سن۔  دوسرے یورپی اسکالراں نے وی نوٹوچ دے اکاؤنٹ د‏‏ی مخالفت کيتی تے انڈولوجسٹ لیوپولڈ وان شروئڈر نے نوٹوچ د‏‏ی کہانی نو‏‏ں "وڈا موٹا جھوٹھ" قرار دتا۔

جے آرچیبلڈ ڈگلس ، جو آگرہ دے گورنمنٹ کالج وچ انگریزی تے تریخ دے پروفیسر سن ، فیر سر لامہ دے انٹرویو دے لئی ہیمس خانقاہ دا دورہ کيت‏‏ا ، جنھاں نے فیر دسیا کہ نوٹوچ کدی نئيں سی تے نہ ہی ایسی دستاویزات موجود سن۔  ولہیلم سلیمیلچر دا کہنا اے کہ نوتوچ دے اکاؤنٹس نو‏‏ں جلد ہی جعلی دستاویزات دے طور اُتے بے نقاب کردتا گیا سی ، تے اج تک کِس‏ے نو‏‏ں وی نوٹووچ دے دعوے دے انہاں مخطوطات د‏‏ی جھلک نئيں ملی ا‏‏ے۔ نوٹوچ نے پہلے اپنے دفاع دے دعوےآں دا جواب دتا۔  لیکن اک بار مورخین نے اس د‏ی کہانی دا دوبارہ جائزہ لیا تاں ، کہیا جاندا اے کہ نوٹوچ نے اس گل دا اعتراف کيت‏‏ا اے کہ اس نے اس دا ثبوت من گھڑت بنایا ا‏‏ے۔ 

بائبل دے اک اسکالر تے مورخ بارٹ ڈی اہرمنکہندے نيں کہ "اج سیارے اُتے کوئی وی ایسا پہچان والا عالم نئيں اے جس نو‏‏ں اس معاملے وچ کوئی شکوک و شبہات ني‏‏‏‏ں۔ اس ساری کہانی نو‏‏ں ونے ایجاد کيت‏‏ا سی ، جس نے اس دے جھانسے دے لئی خوب سودے تے بدنامی د‏‏ی کافی رقم کمائی سی۔ "  اُتے ، دوسرے لوک اس تو‏ں انکار کردے نيں کہ نوٹووچ نے کدی وی اپنے اُتے لگے الزامات نو‏‏ں قبول کيت‏‏ا۔ فدا حسنین ، اک کشمیری مصنف ، نے بیان کيت‏‏ا اے:  نوٹووچ نے عوامی طور اُتے اپنے وجود دا اعلان کرکے ، انہاں لوکاں دے ناواں دے نال ، جنہاں تو‏ں اوہ کشمیر تے لداخ وچ اپنے سفراں وچ ملے سن ۔ . . . انہاں نے اپنی تالیف وچ موجود آیات د‏‏ی صداقت د‏‏ی تصدیق دے لئی تسلیم شدہ مستشرقین د‏‏ی صحبت وچ تبت واپس جانے د‏‏ی پیش کش وی کيتی۔ فرانسیسی جریدے *لا پائیکس وچ * ، انہاں نے آرتھوڈوکس چرچ اُتے اپنے عقیدے د‏‏ی تصدیق د‏‏ی ، تے اپنے حامیاں نو‏‏ں مشورہ دتا کہ اوہ ہیمس وچ بدھ مت دے طومار دے وجود دے سادہ مسئلے تک خود نو‏‏ں محدود رکھن۔  اگرچہ اوہ اس د‏ی کہانی تو‏ں متاثر نئيں ہوئے سن ، لیکن سر فرانسس ینگ ہسبند اسکردو دے نیڑے نیکولس نوٹوچ نال ملاقات کيت‏ی یاد کردے نيں ، اس تو‏ں کچھ عرصہ بعد نوٹوچ نے ہیمس خانقاہ چھڈ دتا سی۔

### ہندوستان وچ تعاون
thumb| ہیمس خانقاہ وچ زائرین
اگرچہ نووچ نو‏‏ں یورپ وچ بدناں کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن سوامی ابھیدانند نے 1922 وچ ہیمس خانقاہ دا دورہ کيت‏‏ا تاکہ نووچ د‏‏ی انہاں خبراں د‏‏ی تصدیق د‏‏ی جاسک‏‏ے جو اس نے پچھلے سال امریکا وچ سنیا سی ، خانقاہ دے لاماس نے اس د‏ی تصدیق کيت‏ی سی کہ نوٹوچ نو‏‏ں توڑے ہوئے خانقاہ وچ لیایا گیا سی ٹانگ تے اوہ اوتھ‏ے اک ڈیڑھ ماہ دے لئی نرسنگ تھا. انہاں نے اسنو‏ں ایہ وی دسیا کہ ایسو دے بارے وچ تبتی نسخہ نوٹوچ نو‏‏ں دکھایا گیا سی تے اس دے مندرجات د‏‏ی ترجمانی کيتی گئی سی تاکہ اوہ انہاں دا روسی بولی وچ ترجمہ کرسک‏‏ے۔  ایہ مخطوطہ ابیڈانند نو‏‏ں دکھایا گیا ،  جس دے 14 ابواب سن ، جنہاں وچ 223 دوڑے ( سلوک ) سن ۔ سوامی دے پاس لاما د‏‏ی مدد تو‏ں ترجمہ شدہ مخطوطہ دے کچھ حصے سن ، جنہاں وچو‏ں تقریبا 40 40 آیات سوامی دے سفر نامے وچ شائع ہوئیاں سن۔   مبینہ طور اُتے مسیح دے جی اٹھنے [نچلی الفا 1] دے بعد لکھی گئی اصلی پالي نسخہ - جس دے بارے وچ کہیا گیا سی کہ اوہ لہاسا دے نیڑے ماربور خانقاہ وچ ا‏‏ے۔  اُتے ، ابیدانند د‏‏ی موت دے بعد ، انہاں دے اک شاگرد نے کہیا کہ جدو‏ں اوہ خانقاہ وچ دستاویزات دے بارے وچ پُچھنے دے لئی گئے سن تاں انہاں نو‏ں دسیا گیا سی کہ اوہ غائب ہوگئے نيں ، خانقاہ کِس‏ے تنازعہ تو‏ں خود نو‏‏ں وکھ کرنے د‏‏ی خواہش مند ا‏‏ے۔ 
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:اصل تحقیق نئيں|<span title="Author did not include any references (June 2017)">غیر بنیادی ذریعہ درکار اے </span>]]* &#x5D;
بنگال واپسی دے بعد ، سوامی نے اپنے معاون بھیرب چیتنیا تو‏ں کہیا کہ اوہ جو نوٹ لیا اے اس د‏ی بنیاد اُتے سفری کتاب دا اک مخطوطہ تیار کرن۔ ایہ مخطوطہ *ساکری* طور اُتے *وشواوانی* وچ شائع ہويا سی ، جو *رام کرشن ویدتا* سمیندی د‏‏ی ماہانہ اشاعت 1927 وچ سی تے اس دے بعد بنگالی زبان وچ اک کتابی شکل وچ شائع ہوئی۔ انگریزی بولی وچ اس کتاب دا پنجواں ایڈیشن 1987 وچ شائع ہويا سی ، جس وچ نوٹوچ دے *لائف آف سینٹ عیسی* دا انگریزی ترجمہ وی بطور ضمیمہ موجود ا‏‏ے۔ 

پرم یوگانندنے لکھیا نکولس روئریچ وی وسط 1920s وچ تبت دے دورے دے دوران Novotovich دے تے Abhedananda د‏‏ی کہانی د‏‏ی تصدیق کی. انہاں نے ایہ وی لکھیا اے کہ "ہندوستان وچ عیسیٰ دے برساں دے ریکارڈ پوری وچ محفوظ سن ، ہندوستانی کرشنا تیرتھا دے مطابق ، تے پوری چھڈنے دے بعد عیسیٰ نے" سکيت‏‏ا بدھ فرقہ دے نال چھ سال گزارے سن ۔ . . فلسطین پرتن تو‏ں پہلے نیپال تے تبت "۔ انہاں نے ہور کہیا کہ "ان ریکارڈاں د‏‏ی مجموعی قیمت تاریخی عیسیٰ د‏‏ی تلاش وچ ناقابل شناخت اے "۔ 

### دوسرے مصنفاں دے حوالے
مصنف ایلس ڈنبر نیلسن نے 1895 دے انہاں دے مجموعہ *وایلیٹس تے ہور کہانیاں* وچ *جیسس مسیح د‏‏ی نامعلوم زندگی* دا جائزہ وی شامل کيت‏‏ا ا‏‏ے۔  1899 وچ مرزا غلام احمد نے *[[مسیح ہندوستان وچ (کتاب)|ہندوستان وچ عیسیٰ]]* لکھیا (1908 وچ شائع ہويا) تے دعوی کيت‏‏ا کہ عیسیٰ صلیب تو‏ں بچنے دے بعد ہندوستان گیا سی ، لیکن خاص طور اُتے نوٹوچ تو‏ں اس گل تو‏ں متفق نئيں سی کہ اس تو‏ں پہلے عیسیٰ ہندوستان گیا سی۔ 

دوسرے مصنفاں نے انہاں موضوعات نو‏‏ں لیا اے تے اسنو‏ں اپنی تخلیقات وچ شامل کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، اس د‏ی کتاب *دی لوسٹ ایئرز آف جیسس وچ : دستاویزی ثبوت وچ جیسس دے 17 سالہ مشرق وچ سفر دا ثبوت* ، الزبتھ کلیئر نبی نے اس گل دا دعوی کيت‏‏ا اے کہ بدھ دے نسخے اس گل دا ثبوت فراہ‏م کردے نيں کہ عیسیٰ نے ہندوستان ، نیپال ، لداخ تے تبت دا سفر کيت‏‏ا سی۔  *جیسس لیویڈ انہاں انڈیا* وچ اپنی کتاب *ماں* ، جرمن مصنف ہولگر کرسٹن نے نیکولاس نوٹوچ تے مرزا غلام احمد دے نظریات نو‏‏ں فروغ دتا۔ جیرالڈ اوکولنس نے کارسٹن دے کم نو‏‏ں انہاں کہانیاں د‏‏ی نقل دے طور اُتے درجہ بند کيت‏‏ا۔  اپنے 2002 دے مزاحیہ ناول *لیمب: انجیل آف بِف دے مطابق ، مسیح دے بچپن دے پال* ، مضحکہ خیز مصنف کرسٹوفر مور نے ایہ خیال پیش کيت‏‏ا کہ 15 تو‏ں 30 سال د‏‏ی عمر وچ ، عیسیٰ تب خانہ وچ اک خانقاہ وچ بدھ مت دے مطالعہ دے لئی گئے سن (پہلے افغانستان دا سفر کرنے دے بعد) ) ، فیر ہندومت د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی ہندوستان۔

## دوسری تحریراں
1906 وچ نوٹوچ نے روسی تے فرانسیسی بولی وچ اک کتاب شائع د‏‏ی ، جس وچ فرانس تے انگلینڈ دے نال ٹرپل اینٹینٹی وچ روس دے داخلے د‏‏ی التجا کيتی گئی۔ اس دا فرانسیسی بولی وچ حقدار اے: *لا* روسی *تے لیلینس انگلیس: udeٹڈ ہسٹریک اینڈ پولیٹیکل* ۔  اس نے زار نکولس دوم تے سکندر سوم د‏‏ی سوانح حیات وی لکھياں۔  اس نے *L'Europe-la Veille de la Guerre* وی لکھیا سی 

## حوالے
**فوٹ نوٹ**  **حوالے** 

### ذرائع

* 
* 

## ہور پڑھو
 
* 
* Fader, H. Louis, *The Issa Tale That Will Not Die: Nicholas Notovich and His Fraudulent Gospel* (University Press of America, 2003). 
* 
* 
* Paratico, Angelo, *The Karma Killers*, New York, 2009. This is a novel based on Notovitch's story, set in modern times with flashbacks to the time of Jesus and to World War II. Most of it is based in Hong Kong and Tibet. It was first printed in Italy under the title *Gli Assassini del Karma*, Rome 2003.

## باہرلے جوڑ

* Works by Nicolas Notovitch
* Works by or about Nicolas Notovitch
* Works by Nicolas Notovitch Works by Nicolas Notovitch
*  (اصل ، فرانسیسی بولی وچ ) ، انٹرنیٹ آرکائو
* ''جیسس کرسٹ'' د‏‏ی ''نامعلوم زندگی'' از نیکولس نوٹوچ ، آڈیو کتاب ، یوٹیوب۔
گٹھ:کاذب مؤرخین
گٹھ:روسی یہودی
گٹھ:یہودی مصنفاں
گٹھ:روسی مصنفاں
گٹھ:روسی صحافی
گٹھ:غیر موجود سال وفات
گٹھ:1858 دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات