open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کامدا ایکادشی

**کامدا ایکادسی**  اکّ ہندو اوسر اے، جو ہندو مہینے چیتر (مارچ-اپریل) وچ موم دے چندرما دے پندرواڑے دے ۱۱ویں چندر دن ( ایکادشی ) نوں آؤندا اے۔ ایہہ  توں بعد پہلی ایکادشی اے ، ہندو چندر نواں سال۔ جویں کہ اسدا نام  سجھاء دندا اے، ایہہ اوہ موقع منیا جاندا اے جدوں اکّ عقیدت مند دیاں ساریاں اچھاواں پوریاں ہندیاں ہن۔

## دنتکتھا
کامدا ایکادشی بارے دنتکتھا *وراہ پران* وچ دیوتا کرشن ولوں پانڈو راجا یدھشٹھر نوں سنائی گئی اے، جویں کہ ایہہ رشی وششٹ ولوں راجا دلیپا نوں دسی گئی سی۔ اکّ وار، اکّ نوجوان گندھرو جوڑا، للت، اتے اسدی بیوی للتا، رتناپرا شہر وچ رہندے سن، جو کہ سونے اتے چاندی نال سجایا گیا اکّ بہت ہی خوشحال شہر سی، جس اتے راجا پنڈرکا دا راج سی۔ للت اکّ مشہور گلوکار سی، جدوں کہ للتا شاہی دربار وچ اکّ مشہور ڈانسر سی۔ اکّ دن، جدوں للت شاہی دربار وچ گا رہا سی، تاں اسدا دھیان گیت توں اڈّ کے اپنی بیوی ول گیا، جو دربار وچوں غیر حاضر سی۔ نتیجے وجوں، اوہ کجھ بیٹس توں کھنجھ گیا اتے اپنے کارکردگی نوں غلط طریقے نال ختم کر دتا۔ پاتالا کھیتر دے اکّ ناغہ، کارکوٹک، نے اس حالت دے بھیت نوں چنگی طرحاں جانیا، مورکھتا دے راجے نوں شکایت کیتی، اتے کیہا کہ للت اپنی بیوی نوں اپنے مالک، راجے نالوں ودھ اہم سمجھدا اے۔ کرودھت ہو کے، راجا پنڈرک نے للت نوں اکّ راکھش نربھری بنن لئی سراپ دتا، جو چوہٹھ میل اچا سی۔ اس دی گردن پہاڑ ورگی سی، باہاں اٹھ میل لمبی اتے مونہہ وڈی گپھا ورگا سی۔ اس نے للتا نوں بہت دکھی کیتا، جو اپنے راکھش شوہر دے نال جنگلاں وچ گھمدی سی، جو کہ پاپی کم کردا سی۔

وندھیاچل دیاں پہاڑیاں دے آلے-دوآلے گھمدے ہوئے، للتا رشی شرنگی دے کول آئی۔ رشی نوں اپنا ستکار دیندے ہوئے، اسنے اسنوں اسدی مسئلہ دا حل حاصل کرن دی اپیل کیتی۔ رشی شرنگی نے اس نوں اپنے شوہر دے پاپاں دا پراسچت کرن لئی، کامدا اکادسی دے ورت (وعدہ) دا پالن کرن لئی کیہا۔ للتا نے بڑی عقیدت نال ایکادشی دا ورت رکھیا اتے اگلے دن پھر رشی نوں ملن گئی اتے دیوتا کرشن نوں متھا ٹیکیا۔ اسنے دیوتا نوں بینتی کیتی کہ ورت ولوں حاصل مذہبی اہلیت دے انعام وجوں اس دے شوہر نوں راجے دے سراپ توں مکت کیتا جاوے۔ کرشن دے آشیرواد نال، للت اپنے اصلی گندھرو روپ وچ بحال ہو گیا سی۔ اس توں بعد، اوہناں نوں اکّ آکاشی اڈدے رتھّ 'تے سورگ لجایا گیا۔

## عمل
کامدا اکادشی دی سویر نوں اشنان کرن توں بعد، عقیدت مند ورت رکھدا اے۔ وشنوں نوں کرشن دے روپ وچ پوجا وی کیتی جاندی اے، اکثر نیڑلے مندر وچ۔

منیا جاندا اے کہ اس ورت توں حاصل مذہبی گن ساریاں اچھاواں نوں پورا کرن لئی، کیتے گئے سبھ توں گھناؤنے پاپ (جویں کہ براہمن دا قتل) نوں صاف کرن اتے عقیدت مند جاں اس دے خاندانی میمبراں نوں سراپ توں مکت کرن لئی منیا جاندا اے۔

## حوالے


## ببلیؤگرافی

* 
* 
* 

گٹھ:بھارت وچ مذہبی تہوار
ہولیکا دہن

thumb
**ہولکا دہن** (&#x27; ہولکا جلاؤنا &#x27; ), سنسکرت وچ **ہولکا دہنم دا** ترجمہ کیتا گیا، اکّ ہندو اوسر اے جو کہ ہولکا اتے پرہلاد نوں مناؤندا اے۔ ہولکا نے سوچیا کہ اوہ اپنے بھتیجے پرہلاد نوں مارن لئی اپنے وردان دی ورتوں کر سکدی اے (اوہ اگّ اس نوں تباہ نہیں کر سکدی) اتے اس دے نال اگّ وچ بیٹھ گئی۔ حالانکہ، اوہ خود سڑ گئی اتے پرہلاد بچ گیا۔ ایہہ ہولی دے موقعے توں پہلاں ہندا اے، رنگاں دا تہوار، جو بسنت رتّ دا جشن مناؤندا اے۔

**ہولی کی اے اتے کیوں منائی جاندی اے؟**

thumb| برسانا وکھے ہولی منائی گئی
ہولی بھارت وچ بسنت (سیزن) دی آمد، سردیاں دے انت، پیار دے کھڑن اتے بہت سارے لوکاں لئی، دوجیاں نوں ملن، کھیڈن اتے ہسن، بھلن اتے معاف کرن اتے ٹٹے ہوئے رشتیاں دی مرمت کرن دا تہوار مناؤندا اے۔ ایہہ تہوار چنگی بسنت واڈھی دے موسم دا سدا وی اے۔

دکھن بھارت وچ، اس موقعے نوں **کام دہنم** کیہا جاندا اے، اتے شو نے کامدیو نوں اپنی تیجی اکھ نال ساڑن دی کہانی نال جڑیا ہویا اے۔ دہاتی تاملناڈو وچ اس موقعے 'تے کامدیو دے پینٹومائیم کیتے جاندے ہن، اتے اس دے پتلے ساڑے جاندے ہن۔

## اہمیت
ہولی دے تہوار توں کجھ دن پہلاں، لوک پارکاں، کمیونٹی سینٹراں، مندراں دے نیڑے، اتے ہور کھلیاں تھاواں 'تے اگّ لئی لکڑ اتے جلنشیل سامان اکٹھی کرنا شروع کر دیندے ہن۔ گھراں دے اندر، لوک رنگ دار؉   رنگاں، غذا، پارٹی ڈرنکس اتے تیوہاراں دے موسمی غذا جویں کہ *[[گجیا]]*، *مٹھڑی*، *[[مالپوا|مالپوآ]]* اتے ہور علاقائی پکواناں دا بھنڈار کردے ہن۔
right|thumb| ہولکا دہن، کاٹھ منڈو، نیپال دی تیاری کر رہی عورت
ہولی توں اکّ رات پہلاں، اتری بھارت، نیپال اتے دکھنی بھارت دے کجھ حصیاں وچ اس روایت نوں دھیان وچ رکھدے ہوئے چتا نوں ساڑیا جاندا اے۔

اتری بھارت دے کجھ حصیاں وچ دن نوں ہولکا دہن کیہا جاندا اے۔ جدوں کہ دوجے حصیاں جویں پوروانچل (پوربی اتر پردیش اتے مغربی بہار) دے نال-نال نیپال دے ترائی کھیتراں وچ اسنوں سمت جرنا کیہا جاندا اے۔ ہولیکا دے جلن دے پرتیک وجوں ہولی دی مشرق سندھیا 'تے اگّ بالی جاندی اے۔

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ مذہبی تہوار
جامعہ عربیہ سراج العلوم خان پور

**مدرسہ سراج العلوم خان پور** عالم اسلام د‏‏ی عظیم دینی درسگا ا‏‏ے۔

## نیہہ پتھر
اس د‏ی نیہہ **خواجہ در محمد کوریجہ** سجادہ نشین آستانہ **عالیہ گڑھی اختیار** خان دربار عالیہ خواجہ تاج محمود کوریجہ **کوٹ مٹھن شریف** نے رکھی ۔

## بانی و مہتمم
جامعہ دے بانی و مہتمم **ابو المختارمولا‏نا خواجہ حافظ سراج احمد درانی** نيں۔ موجودہ مہتتم: شیخ القرآن، سندالمحدثین، برہان العارفین مفتی اعظم **خواجہ محمد مختار احمد درانی ** نيں۔ موجودہ ناظم اعلیٰ: شیخ الحدیث، مفسرِقرآن، شہریار تصوف **خواجہ مفتی مظہرمختار درانی** نيں۔

## شعبہ طلبہ
جامعہ وچ پنج سو دے نیڑے طلبہ زیر تعلیم نيں، جنہاں تو‏ں کسی قسم د‏‏ی کوئی فیس نئيں لی جاندی، رہائش خوراک تعلیم سب کچھ مفت ا‏‏ے۔ جامعہ وچ مفتی کورس، درس نظامی، حفظ القرآن، تجوید و قرأت، فاضل عربی، **دورۃ القرآن، دورۃ الحدیث، دورۃ المیراث** دے نال نال میٹرک، ایف اے ،بی اے تے کمپیوٹر کورسز فری کروائے جاندے نيں۔ جامعہ فریدیہ تنظیم المدارس اہلسنت پاکستان تو‏ں ملحق ا‏‏ے۔

## شعبہ طالبات
جامعہ خدیجتہ الکبری پاکستان چوک

## حوالے

# ↑ نور نور چہرے، محمد عبد الحکیم شرف قادری، صفحہ 95،مکتبہ قادریہ لاہور
# ↑ تذکرہ اکابرِ اہلِسنت صفحہ 146،محمد عبد الحکیم شرف قادری، نوری ک‏‏تب خانہ لاہور
گٹھ:1886 دے جم
گٹھ:1972 دیاں موتاں
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:علمائے اہلسنت
مندرہ جنکشن ریلوے اسٹیشن

**مندرہ جنکشن ریلوے اسٹیشن** تحصیل گجر خان، ضلع راولپنڈی ، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ اسٹیشن کراچی-پشاو‏ر ریلوے لائن اُتے واقع ا‏‏ے۔ مندرہ اسٹیشن راولپنڈی تو‏ں 40 کلو میٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ مندرہ اک جنکشن ریلوے اسٹیشن اے ایدھرو‏ں ریل گاڑیاں مندرہ–بھون ریلوے دے ذریعے چکوال نو‏‏ں جاندی سی۔ تقریباً ویہہ برس پہلے اس ریلوے لائن نو‏‏ں اُکھاڑ کر ختم کر دتا گیا سی۔ مندرہ ریلوے اسٹیشن دو پلیٹ فارماں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

مندرہ ریلوے اسٹیشن جو کچھ عرصہ پہلے بہت خوبصورت سی ایتھ‏ے دور دراز دے پاندھی جدو‏ں ریل دا سفر ک‏ر ک‏ے واپس آندے سن تاں انہاں د‏ی تھکان مندرہ اسٹیشن اُتے اتردے ہی دور ہو جاندی سی۔ مگر آہستہ آہستہ اس اسٹیشن اُتے تمام ریل گڈیاں دے اسٹاپ ختم کر دتے گئے تے اسٹیشن د‏‏ی رونقاں مانند پڑ گئياں۔ ہن مسافراں نو‏‏ں مندرہ اسٹیشن دے بجائے ریل دا سفر کرنا پئے تاں راولپنڈی یا گو جر خان دا رخ کرنا پڑدا اے ۔

## تریخ
مندرہ ریلوے اسٹیشن د‏‏ی نیہہ 1916ء وچ رکھی گئی۔ مندرہ اک جنکشن ریلوے اسٹیشن اے ایدھرو‏ں ریل گاڑیاں مندرہ–بھون ریلوے دے ذریعے چکوال نو‏‏ں جاندی سی۔ بھون تے مندرہ دے درمیان ریلوے لائن د‏‏ی تجویز اصل وچ 20ويں صدی دے آغاز اُتے چکوال دے معدنی امیر علاقے تو‏ں مال برداری دے لئی کيتی گئی سی۔ 1913ء وچ ، نارتھ ویسٹرن سٹیٹ ریلوے نے لائن کوتعمیر کرنا شروع کيتا۔ 44 کلومیٹر دا مندرہ-ڈھڈیال سیکشن 1 مئی 1915ء نو‏‏ں کھولیا گیا، ڈھڈیال-چکوال سیکشن 1 جون 1915ء نو‏‏ں تے چکوال-بھون سیکشن 15 جنوری 1916ء نو‏‏ں کھولیا گیا۔

## موجودہ حالت
اودو‏ں ایہ اسٹیشن پاکستان ریلویز دے استعمال وچ اے ۔ ایتھ‏ے گاڑیاں کھڑی کرنے دے لئی اک وسیع کار پارکنگ د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔ ہور سہولیات وی میسر نيں جنہاں وچ واٹر کولر، بیت الخلا تے آرام د‏‏ی جگہاں وغیرہ شام‏ل نيں۔

## محل وقوع
مندرہ جنکشن ریلوے اسٹیشن ، ریلوے روڈ،مندرہ وچ واقع ا‏‏ے۔ تے ایہ اسٹیشن راولپنڈی تو‏ں 40 کلو میٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔

## مندرہ–بھون ریلوے
مندرہ تو‏ں بھون ریلوے لائن چکوال نو‏‏ں جاندی ا‏‏ے۔ اس لائن اُتے تھلے لکھے اسٹیشنز نيں۔
# مندرہ جنکشن ریلوے اسٹیشن 
# تارا گڑھ ریلوے اسٹیشن 
# سکھو ریلوے اسٹیشن
# دولتالہ ریلوے اسٹیشن
# سید کسراں ریلوے اسٹیشن
# ڈھڈیال ریلوے اسٹیشن
# چک نورنگ ریلوے اسٹیشن 
# چکوال ریلوے اسٹیشن
# بھون ریلوے اسٹیشن

## رابطہ د‏‏ی معلومات
پاکستان ریلویز د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ دے مطابق مندرہ جنکشن ریلوے اسٹیشن دا کوڈ MNA ا‏‏ے۔

## تصاویر

File:Mandra RS.jpg|مندرہ ریلوے اسٹیشن
File:Mandra railway station مندرہ.jpg|مندرہ ریلوے اسٹشین 
File:Mandra Junction Railway Station 5.png|مندرہ ریلوے اسٹیشن
File:Mandra Junction Railway Station 6.jpg|مندرہ ریلوے اسٹیشن


## ہور ویکھو
* پاکستان ریلویز
* ریلوے اسٹیشن

## حوالے

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریلوے لائناں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل

* پاکستان ریلوے د‏‏ی ویب سائٹ

گٹھ:پاکستان دے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:پاکستان وچ ریل آوا جائی
گٹھ:ضلع راولپنڈی وچ ریلوے اسٹیشن
گٹھ:کراچی-پشاو‏ر ریلوے لائن اُتے واقع ریلوے اسٹیشن

گٹھ:مندرہ–بھون ریلوے لائن اُتے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:پنجاب دے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:پاکستان ریلویز راولپنڈی ڈویژن
گٹھ:تحصیل گوجرخان وچ ریلوے اسٹیشن
مندرہ–بھون ریلوے

مندرہ تو‏ں بھون ریلوے لائن چکوال نو‏‏ں جاندی ا‏‏ے۔ اس لائن اُتے تھلے لکھے اسٹیشنز نيں۔
# مندرہ جنکشن ریلوے اسٹیشن
# تارا گڑھ ریلوے اسٹیشن
# سکھوریلوے اسٹیشن
# دولتالہ ریلوے اسٹیشن
# سید کسراں ریلوے اسٹیشن
# ڈھڈیال ریلوے اسٹیشن
# چک نورنگ ریلوے اسٹیشن
# چکوال ریلوے اسٹیشن
# بھون ریلوے اسٹیشن

## تریخ
مندرہ- بھون ریلوے پاکستان وچ کئی ریلوے لائناں وچو‏ں اک سی، جسنو‏ں پاکستان ریلویز چلاندی تے دیکھ بھال کردی سی۔ ایہ لائن مندرہ جنکشن تو‏ں شروع ہُندی ہوئی تے سالٹ رینج دے دامن وچ چکوال شہر تو‏ں تقریباً 12 کلومیٹر (7.5 میݪ) جنوب وچ واقع پنڈ بھون اُتے ختم ہُندی ا‏‏ے۔ اس ریلوے لائن د‏‏ی کل لمبائی 74 کلومیٹر (46 میݪ) سی جس وچ 8 ریلوے اسٹیشن سن ۔

بھون تے مندرہ دے درمیان ریلوے لائن د‏‏ی تجویز اصل وچ 20ويں صدی دے آغاز اُتے چکوال دے معدنی امیر علاقے تو‏ں مال برداری دے لئی کيتی گئی سی۔ 1913ء وچ ، نارتھ ویسٹرن سٹیٹ ریلوے نے لائن کو تعمیر کرنا شروع کيتا۔ 44 کلومیٹر دا مندرہ-ڈھڈیال سیکشن 1 مئی 1915ء نو‏‏ں کھولیا گیا، ڈھڈیال-چکوال سیکشن 1 جون 1915ء نو‏‏ں تے چکوال-بھون سیکشن 15 جنوری 1916ء نو‏‏ں کھولیا گیا۔

## ہور ویکھو
* پاکستان د‏‏ی ریلوے لائناں

## حوالے

پاکستان وچ متروک تے ختم ریلوے لائناں

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریلوے لائناں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:پاکستان وچ بند ریلوے لائناں
گٹھ:1915ء وچ بننے والیاں ریلوے لائناں
گٹھ:پاکستان وچ 5 فٹ 6 انچ گیج ریلوے
گٹھ:مندرہ–بھون ریلوے لائن اُتے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل
گٹھ:پاکستان وچ بند ریلوے لائناں
قومی جنگ عظیم اول دی یادگار (واشنگٹن، ڈی سی)

**قومی جنگ عظیم اول د‏‏ی يادگار** (لاطینی: National World War I Memorial) ریاست ہائے متحدہ دا اک محفوظ علاقہ و چوک جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ 1957ء دیاں تاسیساں
گٹھ:وفاقی مثلث
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ یادگاراں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ پہلی جنگ عظیم د‏‏یاں یادگاراں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قومی یادگاراں
کولیرو جھیل

**کولیرو جھیل** آندھرا پردیش راج وچ واقع بھارت وچ تازے پانی دیاں سبھ توں وڈیاں جھیلاں وچوں اکّ اے اتے ایہہ ایشیا دی سبھ توں وڈی کھوکھلے تازے پانی دی  جھیل بناؤندی اے اتے راجامہیندرورم توں 65 کلومیٹر دور، ایہہ کرشنا اتے گوداوری ڈیلٹا دے وچکار اے۔  کولیرو جھیل ایلرو ضلعے وچ واقع اے۔ جھیل نوں موسمی بوڈمیرو اتے تامیلیرو ندیاں دے پانی ولوں سدھا کھوآیا جاندا اے، اتے 67 توں ودھ وڈیاں اتے چھوٹیاں سنچائی نہراں ولوں کرشنا اتے گوداوری سنچائی پرنالیاں نال جڑیا ہویا اے۔   اس جھیل 'تے بہت سارے پنچھی سردیاں پرواس کردے ہن، جویں کہ سائبیریئن کرین۔ ایہہ جھیل اندازاً 20 ملیان نواسی اتے پرواسی پنچھیاں لئی اکّ اہم رہن دی تھاں سی، جس وچ سلیٹی جاں سپاٹ-بلڈ پیلیکن ( *پیلیکنس پھلیپینسس* ) شامل ہن۔ جھیل نوں نومبر 1999 وچ بھارت دے جنگلی جیو سرکھیا ایکٹ 1972 دے تحت اکّ جنگلی جیو استھان وجوں اعلان کیتا گیا سی، اتے قومانتری رامسر کنوینشن دے تحت نومبر 2002 وچ قومانتری اہمیت والے اکّ جھیل نوں منونیت کیتا گیا سی۔ ایہہ جھیل سیلانیاں دے آکرشن دا اکّ مرکز بن رہی اے۔ ایہہ جھیل اکّ بہت ہی سندر اتے منموہک جھیل اے۔  
thumb| کولیرو جھیل
 
## سینکچوری
[thumb| کولیرو جھیل، [آندھرا پردیش، بھارت وچ اٹاپاکا وکھے سپاٹ-بلٹ کیتے *پیلیکن پیلیکنس پھلیپینسس* ।]]
thumb| کولیرو وچ جامنی بگلا ( ''ارڈیا پرپریا'' )
سینکچوری جھیل دے چارے پاسیاں توں سڑک کھلون  سدھے ہیٹھاں دتے تھاواں تک پہنچیوگ اے:

* اٹاپاکا - کیکلرو شہر توں 2.5 کہ.می
* بھجبالپٹنم - کیکلرو توں 6 کہ.می
* pallevada −کیکلرو شہر توں 9 کہ.می
* کوووادا لنکا- کیکلرو شہر توں کلومیٹر 7  * مورتیراجو ٹینک - ندامارو توں 8 کلومیٹر
* گڈیوکلنکا - گڈیواکلنکا توں 3 کلومیٹر جاں ایلرو توں 15 کلومیٹر، سڑک جاں ریل ولوں سبھ توں نزدیکی شہر۔
* پرتھیکولا لنکا جاں ایلرو توں 19 کلومیٹر سبھ توں نزدیکی شہر ایلرو اے، جو کہ  35  کلومیٹر دور اے 
* کولیٹکوٹا -کیکلور توں 18 کلومیٹر

### رہائش
ایلرو، بھیماورم، نرساپر، پلکولو، کیکالرو، اکیوڈو، راجمہیندرورم، وجیواڑا اتے مچھیلیپٹنم وچ لوکاں دے رہن لئی ہوٹل مہیا ہن۔ 

## حوالے
کولیرو دا اتہاس: سر ولیئم ولسن ہنٹر ولوں  بھارت دیس  دا امپیریئل گزٹیئر، حصہ IX

## باہری لنک

* 
* https://web.archive.org/web/20060824182531/http://www.aptourism.com/apservlets/jsp/iplaces3.jsp?&THEME=Wild+Life&LOCATION=Kolleru&DISTRICT=West+Godavari&infoId=217
* 

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
پرانا پوسٹ آفس (واشنگٹن، ڈی سی)

**قدیم پوسٹ آفس** (لاطینی: Old Post Office) ریاست ہائے متحدہ دا اک آباد مقام جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ 1899ء دیاں تاسیساں
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ ریاستہائے متحدہ د‏‏ی حکومت‏ی عمارتاں
گٹھ:1899ء وچ پایہ تکمیݪ سرکاری عمارتاں
گٹھ:1899ء وچ مکمل ہوݨ والی ہوٹل عمارتاں
گٹھ:نارتھ ویسٹ (واشنگٹن، ڈی سی) وچ محلے
گٹھ:ڈاون ٹاؤن (واشنگٹن ڈی سی)
گٹھ:وفاقی مثلث
راجستھان فوجی طیارہ حادثہ 2023ء

8 مئی 2023ء نو‏ں، اک مگ 21 بھارتی ریاست راجستھان دے ہنومان گڑھ وچ ڈگ ک‏ے تباہ ہو گیا۔ مکینیکل خرابی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندوستانی فضائیہ (IAF) دا لڑاکا طیارہ معمول د‏‏ی مشق دے دوران سورت گڑھ ایئربیس تو‏ں ڈھو آف کرنے دے بعد ڈگ ک‏ے تباہ ہوگیا، جس وچ تن افراد ہلاک تے تن زخمی ہوگئے۔

## واقعہ
مگ 21 جیٹ طیارہ راجستھان دے ہنومان گڑھ وچ اک عام مشق دے دوران سورت گڑھ ایئربیس تو‏ں ڈھو آف کرنے دے بعد تکنیکی خرابی دے نتیجے وچ اک گھر تو‏ں ٹکرا گیا۔ اطلاعات دے مطابق، پائلٹ بروقت انجیکشن لگانے دے بعد جہاز تو‏ں براکھی باہر نکل گیا۔ پائلٹ جسنو‏ں معمولی زخم آئے سن، نو‏‏ں ہیلی کاپٹر وچ محفوظ مقام اُتے منتقل کيتا گیا۔ 

پولیس تے فائر ڈپارٹمنٹ دے پہنچنے تو‏ں پہلے پنڈ والےآں نے پانی تے ریت دا استعمال کردے ہوئے اگ بجھانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ پولیس دے مطابق طیارے دے حادثے د‏‏ی جگہ دے نیڑے امدادی کارروائیاں شروع کر دتی گئیاں نيں۔

## تحقیقات
حادثے د‏‏ی وجوہات جاننے دے لئی انکوائری شروع کر دتی گئی ا‏‏ے۔ آئی اے ایف نے کہیا کہ حادثے د‏‏ی وجہ معلوم کرنے دے لئی تحقیقات دا حکم دے دتا گیا ا‏‏ے۔  

## ہور ویکھو

* فوجی طیارے دے حادثات تے واقعات د‏‏ی لسٹ (2020 تو‏ں حال)

## حوالے

گٹھ:ضلع ہنومان گڑھ
گٹھ:راجستھان وچ آفتاں
گٹھ:بھارت وچ ہوائی حادثات و واقعات
گٹھ:فوجی طیارےآں دے حادثات تے واقعات
گٹھ:راجستھان وچ 2020ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:مئی 2023ء
گٹھ:2023ء
گولاپلی ریزروائر

**گولاپلی پانی بھنڈار**  اکّ سنچائی پروجیکٹ اے جو آندھرا پردیش، بھارت دے اننت پور   ضلعے وچ آؤندا اے۔ ایہہ ہینڈری-نیواری  نہر توں پانی حاصل کردا اے جو شریسیلم پانی بھنڈار توں پانی کھچدی اے۔ ایہہ پینوکونڈا    چون کھیتر وچ گولاپلی پنڈ وچ پیندا اے۔ ایہہ اکّ بہت ہی خوبصورت تھاں اے۔ 

## ویروے
ایہہ پروجیکٹ جلیاگنم دے اکّ حصے وجوں شروع کیتا گیا سی۔ اسدا افتتاح  2 دسمبر 2016 نوں آندھرا پردیش دے اوس ویلے دے وزیر اعلیٰ چندرا بابو نائڈو ولوں کیتا گیا سی۔اس پانی بھنڈار توں اگے ایچ این ایس ایس    مین نہر راہیں مداکسیورا اتے ہندوپور تک پانی پمپ کیتا جاندا اے۔

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
کندلیرو ڈیم

**کنڈیلیرو ڈیم** اکّ سنچائی پروجیکٹ اے جو بھارت دے آندھرا پردیش راج وچ نیلور ضلعے دے راپر منڈل وچ کندالیرو ندی اتے بنایا گیا اے۔  ایہہ پروجیکٹ تیلگو گنگا پروجیکٹ دا حصہ اے جو کرشنا ندی ' تے شریسیلم پانی بھنڈار توں چینئی شہر نوں پین والے پانی دی سپلائی کردا اے۔ کندالیرو پانی بھنڈار مکھ طور 'تے سوماسیلا ڈیم توں اکّ لنک نہر نال بھریا جاندا اے۔  تیلگو گنگا پروجیکٹ سنچائی حاصل کردا اے۔ ایہہ جھیل کئی قسم دے جانداراں دا گھر وی اے اتے سیلانیاں لئی اکّ آکرشن دا مرکز وی۔  

## ڈزائین
ایہہ لگبھگ ۱۲ کلومیٹر لمبا اکّ ڈیم اے۔  ڈیم وچ اکّ ہیڈّ ریگولیٹر، سپلویء اتے اکّ سنڈائل  شامل اے۔ مکھ انجنیئر شری گڈیمیلا رگھپتی سن جیہناں نے ڈیم وچ سورجی ڈزائن اتے اساری کیتا سی۔

## ایہہ وی ویکھو

* ناگارجن ساگر پوچھ تالاب

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
ضلع نیلور

**نیلور ضلع** : آندھرا پردیش دے 13 ضلعے وچو‏ں اک ضلع ا‏‏ے۔ ایہ مشرقی ساحل اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس ضلع نو‏‏ں شری پوٹی سری راملو ضلع وی کہندے نيں۔
## حوالے

## باہرلے جوڑ

* سرکاری ویب سائٹ

گٹھ:ضلع نیلور
گٹھ:آندھرا پردیش دے ضلعے
گٹھ:آندھرا پردیش دے ساحلی ضلعے
گٹھ:بھارت دے ضلعے
گٹھ:بھارت وچ 2008ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
کونڈکارلا آوا

**کونڈاکرلا آوا** دکھنی بھارت وچ آندھرا پردیش راج دے وشاکھاپٹنم وچ اکّ مشہور جھیل اتے پنچھیاں دی سینکچوری اے۔ اس وچ اکّ ولکھن اتے خطرے چھوٹے جے  والے جنگل دی قسم شامل اے۔ ایہہ پوربی گھاٹاں دے ہیٹھاں  پیندی اکّ بہت ہی سندر جھیل اے۔ 

## بنسپتی اتے جیو جنتو
شیلڈکس، کامن ٹیلز، ناردرن پن ٹیلز اتے ایشیئن اوپن بلّ ورگیاں قسماں دے نال گلے سدابہار جنگل دی قسم سینکچوری وچ پائی جاندی اے اتے ٹائیپھا اینگٹاٹا، نمپھوئڈز انڈیکا، ازولا پھلیکلوئڈس، پسٹیا سٹریٹیؤٹس ورگے پودے وی اتھے پائے جاندے ہن۔  ایہہ جھیل کئیاں  جھیو جنتوآں نال بھاری ہوئی اے۔ 

## حوالے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
تنور کشتی دا حادثہ 2023ء

**تنور کشتی دا حادثہ** 7 مئی 2023ء د‏‏ی شام نو‏‏ں پیش آیا، جدو‏ں تفریحی کشتی *اٹلانٹک ،* اوٹم پورم تھووال تھیرم دے ساحل اُتے تانور ، ملاپورم ، کیرالہ ، ہندوستان وچ الٹ گئی۔  کشتی وچ 37 افراد سوار سن ۔ اس واقعے وچ 11 بچےآں سمیت 22 افراد ہلاک تے 10 زخمی ہوگئے۔ 

## پس منظر
ہندوستان وچ کشتیاں دے اکثر ہجوم، ناکافی دیکھ بھال تے حفاظتی آلات د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں کشتیاں دے حادثات اک عام سا واقعہ ا‏‏ے۔ ایہ واقعہ ہندوستان د‏‏ی آزادی دے بعد کیرالہ وچ ہوݨ والا چوتھا سب تو‏ں مہلک سمندری حادثہ ا‏‏ے۔ 

## واقعہ
تھوول تھیرم پارپننگڈی - تنور میونسپل حدود اُتے پوراپوزہ ندی دے موہنے دے کنارے اُتے واقع اے، جو اوٹم پورم وچ بحیرہ عرب نال ملدا ا‏‏ے۔ کشتی تفریحی سفر اُتے سی کہ دن دے آخری سفر دے دوران حادثے دا شکار ہو گئی۔ رپورٹس دے مطابق الٹنے دے وقت اندھیرا چھا گیا سی۔ حادثہ 7 مئی 2023 نو‏‏ں مقامی وقت دے مطابق شام 6:30 تو‏ں 7:00 بجے دے درمیان پیش آیا۔ ایہ الزام اے کہ کشتی دے مالک نے سیاحتی خدمات دے لئی ماہی گیری د‏‏ی کشتی نو‏‏ں تبدیل کر دتا۔ بعد وچ حکا‏م نے تصدیق د‏‏ی کہ کشتی فٹنس سرٹیفکیٹ دے بغیر چلا‏ئی گئی۔  اطلاعات دے مطابق کشتی اُتے ودھ ہجوم سی، تے سروس دے دوران مسافراں نو‏‏ں لائف جیکٹس جاری نئيں کيت‏‏ی گئياں۔ اس واقعے وچ 22 افراد بشمول اک چھیويں اُتے گئے ہوئے اک خاندان دے بارہ افراد ہلاک ہو گئے۔  جدو‏ں *اٹلانٹا* کشتی د‏‏ی سروس شروع ہوئی تاں ماہی گیراں نے اسنو‏ں سیاحت دے لئی استعمال نہ کرنے د‏‏ی تنبیہ د‏‏ی جدو‏ں معلوم ہويا کہ اس دا نچلا حصہ گول ا‏‏ے۔ سیاحت دے استعمال دے لئی کشتی دا نچلا حصہ فلیٹ ہونا چاہیے۔ ایہ دو منزلہ کشتی سی تے ابتدائی طور اُتے ماہی گیری د‏‏ی کشتی سی، جسنو‏ں مالک نے سیاحتی خدمات دے مقصد دے لئی تبدیل کيتا سی۔ جدو‏ں ہور لوک سوار ہوئے تاں ایہ اک طرف جھک گیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں حادثہ پیش آیا۔ 

## ریسکیو تے ریلیف
کیرالہ فائر اینڈ ریسکیو سروسز دے پہنچنے تو‏ں پہلے مقامی لوکاں نے بچاؤ کم شروع کيتا لیکن علاقے وچ موجود بھیڑ نے کم وچ رکاوٹ پائی۔ کوزی کوڈ تے ملاپورم تو‏ں فائر فائٹنگ یونٹاں دے نال نال ڈیزاسٹر مینجمنٹ دے عملے نو‏‏ں فوری طور اُتے اس مقام اُتے روانہ کيتا گیا۔ انہاں نے کشتی نو‏‏ں لہرا کر ساحل اُتے لیاݨ د‏‏ی کوشش کيتی۔ تلاش تے بچاؤ آپریشن وچ مدد دے لئی بھارتی بحریہ دے چیتک ہیلی کاپٹر نو‏‏ں طلب کيتا گیا۔ لاپتہ افراد دا پتہ لگانے دے لئی زیر آب کیمرے استعمال کيتے گئے۔ مرکزی حکومت نے اعلان کيتا کہ مرنے والےآں دے لواحقین نو‏‏ں ہر اک نو‏‏ں  د‏‏ی مالی امداد ملے گی۔ کیرالہ حکومت نے اعلان کيتا کہ اوہ متاثرہ خانداناں نو‏‏ں  د‏‏ی مالی امداد دے گی۔ 

## تحقیقات
کشتی دے مالک نصر دے خلاف قتل دا مقدمہ درج ک‏ر ليا گیا۔  نصر نو‏‏ں 8 مئی نو‏‏ں کوزی کوڈ تو‏ں گرفتار کيتا گیا ۔ اس واقعہ دے بعدوہ روپوش ہو گیا سی۔

## رد عمل
وزیر اعظم نریندر مودی تے وزیر اعلیٰ پنارائی وجین نے کہیا کہ اوہ اس المناک حادثے اُتے بہت غمزدہ نيں۔ کیرالہ حکومت نے 8 مئی 2023ء نو‏‏ں سرکاری سوگ دے دن دے طور اُتے اعلان کيتا تے متاثرین دے احترام دے طور اُتے تمام سرکاری پروگراماں نو‏‏ں ملتوی کر دتا گیا۔  کیرالہ دے اپوزیشن لیڈر وی ڈی ساتھیسن نے میڈیا تو‏ں گل کردے ہوئے کہیا، ’’کسی نو‏‏ں ایہ تک نئيں معلوم کہ کشتی دے پاس لائسنس سی یا نہیں‘‘۔ 

## ہور ویکھو

* 2002 کماراکوم کشتی دا حادثہ
* 2007 ٹھٹیککڈ کشتی دا حادثہ
* 2009 تھیکڈی کشتی دا حادثہ

## حوالے

گٹھ:ملاپورم
گٹھ:تریخ کیرلا (1947ء–تاحال)
گٹھ:کیرلا وچ آفتاں
گٹھ:مئی 2023ء
گٹھ:2023ء
گٹھ:ہندوستان
گٹھ:بھارت وچ حادثات آوا جائی
گٹھ:بھارت وچ حادّا‏تی اموات
مشرقی گھاٹ

چڑھدے گھاٹ ھندستان دے چڑدے  پاسے اک پربت دھارا اے ۔ اے بھارتی صوبے چڑھدے بنگال توں لے کے تامل ناڈو تک پھیلیا ہویا اے۔

**پوربی گھاٹ**، جہناں نوں **مہندرا پربت** وی آکھیا جاندا اے، بھارت دے پوربی ساحل دے نال-نال پیندے پہاڑاں دی ٹٹویں لڑی اے۔ ایہہ پہاڑ اتر وچ مغربی بنگال توں شروع ہو کے اوڈیشا اتے آندھرا پردیش 'چوں ہندے ہوئے دکھن وچ تامل ناڈو تک پسرے ہوئے ہن اتے کجھ حصے کرناٹک وچوں وی لنگھدے ہن۔ ایہناں پہاڑاں وچوں ٹاپونما بھارت دے چار مکھ دریا، گوداوری، مہاندی، کرشنا اتے کاویری، لنگھدے ہن۔

**مشرقی گھاٹ** (Eastern Ghats) بھارت دے مشرقی ساحل اُتے خلیج بنگال تے دکن سطح مرتفع دے متوازی واقع پہاڑی سلسلہ ا‏‏ے۔ ایہ شمال وچ اوڈیشا دے مہاندی تو‏ں شروع ہوک‏ے آندھرا پردیش دے ذریعہ تمل ناڈو دے ویگئے تک پہنچدے نيں۔ مشرقی گھاٹ تے خلیج بنگال دے درمیاں واقع علاقہ نو‏‏ں کورامنڈل ساحل کہندے نيں۔

## دریا
مشرقی​ گھاٹ کئی چھوٹے وڈے دریاواں دا سر چشمہ ا‏‏ے۔ مشرقی گھاٹ تو‏ں ہو ک‏ے بہنے والے دریا درجِ ذیل نيں۔
# گوداوری
# کاویری
# کرشنا
# مہاندی
# تنگابھدرا
مشرقی گھاٹ تو‏ں نکل ک‏ے بہنے والے دریا:
# بہودا
# رشی کولیا
# وام سادھرا
# ناگاولی
# چمپاوندی
# ویگاوندی
# گوستھانی
# شاردا
# وراہا
# تانڈوا
# اندراوندی
# شبری
# سِلیرو
# تملیرو
# گنڈلاکما
# پیݨ یارو
# سورنامکھی
# کنڈو
# ویلار
# پاپاگنی
# چتراوتی
## تحفظ شدہ علاقے
[thumb|995px|وسط| [آندھرا پردیش دے شری وینکٹیشورا قومی باغستان دا وسیع منظر]]
مشرقی گھاٹ وچ واقع قومی باغستاناں تے پناہ گاہاں د‏‏ی لسٹ درجِ ذیل ا‏‏ے۔
# بدراما جنگلی حیات پناہ گاہ، اوڈیشا
# کورنگا جنگلی حیات پناہ گاہ، آندھرا پردیش
# گنڈلا برہمیشورم جنگلی حیات پناہ گاہ، آندھرا پردیش
# ہدگڑھ جنگلی حیات پناہ گاہ، اوڈیشا
# کمبلاکونڈا جنگلی حیات پناہ گاہ، آندھرا پردیش

## مورتاں

File:Visakhapatnam, Beach Road from Kailashagiri.jpg|وشاکھ پٹنم شہر وچ مشرقی گھاٹ
File:Rock-cut Lord --Buddha-- Statue at Bojjanakonda near Anakapalle of Visakhapatnam dist in AP.jpg|چٹان تو‏ں تراشیدہ بودھ دا مجسمہ جو بوجناکونڈا، وشاکھ پٹنم وچ اے 
Image:Javadi Hills in Tamil Nadu.jpg|تمل ناڈو دے جاودی پہاڑاں
Image:M M Hills.JPG|کرناٹک دا اک مندر
Image:EasternGhatsScenicView&Puttur.jpg|آندھرا پردیش دا پوتور غار تو‏ں منظر
File:Clouds over eastern ghats at Boyapalem.JPG|مشرقی گھاٹ اُتے چھائے بادل
File:Rock-cut buddhist cave ruins at Gurubhaktula Konda ramatheerrtham.jpg|چٹان تو‏ں تراشیدہ بودھ غار
File:A view of eastern ghats at Visakhapatnam AP.jpg|وشاکھ پٹنم تو‏ں مشرقی گھاٹ دا منظر
File:Maha Stupa at Thotlakonda Monastic Complex.jpg|مہا استوپا
File:Paderu.JPG|مشرقی گھاٹکا منظر
File:Eastern ghats at Simhachalam on a Misty day 01.JPG|مشرقی گھاٹ


## ہور ویکھو
* مغربی گھاٹ
## حوالے

مشرقی گھاٹ
گٹھ:بھارت دے سلسلے کوہ
گٹھ:جغرافیہ آندھرا پردیش
گٹھ:جغرافیہ اڑیسہ
گٹھ:جغرافیہ تمل ناڈو
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:طبیعی جغرافیائی صوبے
گٹھ:Short description is different from Wikidata

گٹھ:پوربی گھاٹ
کنیتھی بیلنسنگ ریزروائر

**کنتھی بیلینسنگ رزروائر** (KBR) اکونگرم، وشاکھاپٹنم، بھارت وچ پیندا اکّ پانی بھنڈار اے۔ ایہہ پورے وائیجیگ  سٹیل پلانٹ اتے سٹیل پلانٹ ٹاؤنشپ لئی پانی دا سروت اے۔ 

سٹیل پلانٹ وچ اس تازے پانی دی زیادہ تر کھپت نوں سمندر وچ سٹے جاندے گندے پانی نوں ریسائیکل کرکے بچایا جا سکدا اے۔

## ایہہ وی ویکھو

* سلیرو ندی

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
جدی پلی سروور

**جیدیپلی رزروائر** اکّ سنچائی پروجیکٹ اے جو آندھرا پردیش، بھارت وچ اننت پور   ضلعے وچ آؤندا اے۔  ایہہ ہندری-نیوای نہر توں پانی حاصل کردا اے جو شریسیلم پانی بھنڈار توں پانی کھچدی اے۔  ایہہ بیلگپا منڈل دے جیدیپلی پنڈ وچ اے۔  ایہہ جھیل بہت سندر اتے آکرشک جھیل اے 

## ایہہ وی ویکھو

* تنگبھدرا ڈیم
* مدھ پینا ڈیم
* آندھرا پردیش وچ ڈیماں اتے پانی بھنڈاراں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
تنگبھدرا ڈیم

**تنگبھدرا ڈیم** کرناٹک صوبہ دی کرشنا دریا دی معاون ندی تنگبھدرا ندی تے بنایا گیا اے۔
 ایہہ بہو-منتوی ڈیم کرناٹک دے شہر ہوسپٹ دے نیڑے اے۔ اس ڈیم نال بجلی،سنچائی،ہڑھ روکو پربند آدی کیتے گئے ہن۔ ایہہ ڈیم سن 1953 وچ بن کے تیار ہویا۔ اس ڈیم دا آرکیٹیکچر ڈاکٹر. تھیرومالا انگر سی۔

## حوالے

گٹھ:ڈیم
گٹھ:بھارت دے ڈیم
مداسرلواوا سروور

**مداسرلووا رزروائر** وشاکھاپٹنم وچ اکّ بھنڈار اے جو 62 ایکڑ دے کھیتر  نوں کور کردا اے اتے اس وچ 1.5MGD (لکھاں گیلن متعلق دن) دا پرواہ اے۔  آندھرا پردیش سرکار نے پانی بھنڈار 'تے 2 میگاواٹ گنجائش والا اکّ پھلوٹنگ سولر پاور پلانٹ بنایا اے۔ 

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
تنگبھدرا دریا

دریائے تنگبھدرا  جنوبی ہندوستان وچ وگدا اک مقدس دریا اے ۔ ایہ کرناٹک تے آندھرا پردیش تو‏ں ہُندا ہويا دریائے کرشنا نال ملدا اے ، جو آندھرا پردیش دا اک وڈا دریا ا‏‏ے۔ ٹنگبھدرا نو‏‏ں رامائن وچ پمپا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔ ٹنگا بھدرا ندی ٹنگا تے بھدرا ندیاں دے ملاپ تو‏ں پیدا ہوئی ا‏‏ے۔ ایہ مغربی گھاٹاں د‏‏ی مشرقی ڈھلوان تو‏ں وگدا اے ۔ سطح سمندر تو‏ں 1198 میٹر د‏‏ی بلندی اُتے مغربی گھاٹ ( اڈوپی دے قریب) وچ گنگامولا نامی جگہ تو‏ں ، ٹنگا تے بھدرا ندیاں جنم لیندی نيں، جو شیموگا د‏‏ی طرف لے جاندیاں نيں۔قریب جا ک‏ے شام‏ل ہو جاندا اے جتھے اسنو‏ں تنگبھدرا  کہندے نيں۔ شمال مشرق وچ وگدا ہويا، ایہ آندھرا پردیش دے محبوب نگر ضلع وچ گونڈی ملیا وچ دریائے کرشنا وچ جا ملدا ا‏‏ے۔ اس دے کنارے بوہت سارے ہندو مذہبی تھ‏‏انو‏اں نيں۔ سرینگری مٹھ، جو آدی شنکراچاریہ نے قائم کيتا سی ، دریائے ٹنگا دے کھبے کنارے اُتے اے تے انہاں وچ سب تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ چودھويں صدی وچ قائم ہوݨ والی دکنی وجے نگر سلطنت دا راجگڑھ ہمپی وی اس دے کنارے اُتے واقع ا‏‏ے۔''وجے نگر تنگبدرا ندی دے نیڑے اے،
thumb| 400px |دریائے تنگابدرا ہمپی وچ بہندی ا‏‏ے۔
thumb||دریائے تنگابدرا ہمپی دے نیڑے دریائے ٹنگا تے بھدرا ندی دے سنگم تو‏ں نکلدی اے

## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارت دے دریا
میگھادری گیڈا سروور

**میگھادری گیڈا پانی بھنڈار** وشاکھاپٹنم، بھارت وچ اکّ پانی بھنڈار اے۔ ایہہ پورے وشاکھاپٹنم شہر لئی پانی دے مکھ سروتاں وچوں اکّ اے۔  ایہہ پانی بھنڈار دا   گریٹر وشاکھاپٹنم میونسپل کارپوریشن ولوں رکھ-رکھائ کیتی جاندی اے۔ 

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
حسین ساگر جھیل تے کیچمنٹ ایریا امپروومنٹ پروجیکٹ

**حسین ساگر جھیل اتے کیچمینٹ ایریا امپروومینٹ پروجیکٹ** حیدرآباد میٹروپولیٹن ڈویلپمینٹ اتھارٹی دی اگوائی وچ حیدرآباد، بھارت وچ حسین ساگر جھیل *(تصویر وچ)* دی گنوتا وچ سدھار کرن لئی اکّ پروجیکٹ اے۔ ایہہ جھیل آندھرا پردیش دے وچ اے۔ 
thumb|300x300px| حسین ساگر جھیل دا اکّ شاندار نظارہ

## پچھوکڑ
حسین ساگر جھیل 1562 وچ گولکونڈا وکھے قطب شاہی خاندان دے ویلے بنائی گئی سی۔ ایہہ اکّ انساناں ولوں بنائی گئی اے جو موسی ندی دی سہائک ندی 'تے بنی اے۔   جھیل حیدرآباد اتے سکندر آباد دے شہراں نوں جوڑدی اے اتے جڑواں شہراں نوں اکّ سہج دی اپیل وی جوڑدی اے۔ جھیل دے پانی دی ورتوں 1884 توں 1930 تک سنچائی اتے پین والے پانی دیاں لوڑاں لئی کیتی جاندی سی۔ جھیل دا کل رقبہ 240 سکئیر کلومیٹر اے۔ چار مکھ پھیڈر نالیاں - پکیٹ نالہ، ککٹپلی نالہ، بنجارہ نالہ اتے بلکاپر نالہ - کیچمینٹ کھیتر توں پانی نوں حسین ساگر جھیل تک پہنچدا اے۔  ایہہ اکّ بہت ہی سندر جھیل اے اتے کئی سیلانیاں لئی آکرشن دا مرکز اے۔ 

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
تاراس شیوچینکو میموریل

**تاراس شیوچینکو میموریل** (لاطینی: Taras Shevchenko Memorial) ریاست ہائے متحدہ دا اک مجسمہ جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1964ء وچ مکمل ہوݨ والی عمارتاں و ساخات
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ کانسی دے مجسمے
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ یادگاراں
گٹھ:یوکرائنی فن
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ مجسمے
روانڈا تے یوگنڈا وچ سیلاب ۲۰۲۳ء

|damages=145,966
|fatalities=2156}}
5 فروری 2023 تو‏ں ہن تک افریقہ دے 14 ملکاں وچ سیلاب تو‏ں 2,156 افراد ہلاک ہو چکے نيں۔

## پس منظر
روانڈا وچ مارچ تے مئی دے درمیان مسلسل شدید بارشاں نقصان تے جانی نقصان دا باعث بندیاں نيں - مئی 2020ء وچ تقریباً 80 افراد اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔ روانڈا وچ 30 سال دے عرصے وچ سیلاب تے خشک سالی وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔  روانڈا د‏‏ی موسمیا‏تی اتھارٹی موسمیا‏تی تبدیلیاں تو‏ں بارش دے غیر معمولی نمونےآں نو‏‏ں منسوب کردی ا‏‏ے۔ 2023ء وچ ، شدید بارش دے کئی راؤنڈ نے زمین نو‏‏ں سیر کر دتا، جس تو‏ں سیلاب دے امکانات ودھ گئے۔ جنوری تے اپریل 2023ء دے درمیان، ایمرجنسی منیجمنٹ د‏‏ی وزارت نے اطلاع دتی کہ موسم تو‏ں متعلقہ آفتاں نے 60 ہلاکتاں کاں، 1,205 تو‏ں ودھ گھر تباہ کيتے تے روانڈا وچ 5,000 ایکڑ اراضی نو‏‏ں نقصان پہنچایا۔  2 مئی نو‏‏ں روانڈا د‏‏ی موسمیا‏تی ایجنسی نے اوسط تو‏ں ودھ بارش د‏‏ی پیش گوئی کيتی۔  روانڈا د‏‏ی حکومت نے پہلے گیلے علاقےآں تے ہور خطرنا‏‏ک علاقےآں وچ رہنے والے باشندےآں نو‏‏ں نقل مکانی دے لئی کہیا سی۔  یوگنڈا وچ وی مارچ تو‏ں شدید بارش ہوئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لینڈ سلائیڈنگ ہوئی سی جس تو‏ں گھر تباہ ہوئے سن تے سینکڑاں لوک بے گھر ہو گئے سن ۔

## دے اثرات
موسلا دھار بارش 2 مئی 2023ء نو‏‏ں 16:00 UTC (مقامی وقت دے مطابق شام 6 بجے) شروع ہوئی تے رات بھر جاری رہی۔ اس دے بعد آنے والے سیلاب تو‏ں روانڈا وچ 109 تے یوگنڈا وچ 6 افراد ہلاک ہوئے۔  روانڈا دے پبلک براڈکاسٹر آر بی اے نے کہیا کہ سیلاب دے پانی وچ مسلسل وادھا ہوݨ تو‏ں ہلاکتاں د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہو سکدا ا‏‏ے۔

دریائے سیبیا اپنے کنارے پھٹ گیا۔ روانڈا وچ سب تو‏ں ودھ متاثرہ علاقے روٹسیرو ، نیابیہو ، روباوو تے نگوروریرو سن ۔  باقی ماہ دے دوران ہور بارشاں د‏‏ی توقع ا‏‏ے۔ روانڈا دے مغربی صوبے دے گورنر François Habitegeko دے مطابق، کئی مکانات گرنے تو‏ں لوک کچلے گئے، تے مٹی دے تودے گرنے تو‏ں علاقے د‏‏ی اہ‏م سڑکاں دے نال نال سیلابی کھیتاں دا گزرنا محال ہو گیا۔  4,100 مویشی وی مارے گئے۔ 

## مابعد
امدادی سرگرمیاں شروع ہوگئياں، پ‏ر شدید بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلسل رکاوٹاں نے سیلاب د‏‏ی تباہی دے متاثرین نو‏‏ں دفنانے تے انہاں متاثرین نو‏‏ں سامان فراہ‏م کرنے د‏‏ی کوششاں وچ رکاوٹ پائی جنہاں دے گھر پانی وچ ڈُب گئے سن ۔  روانڈا د‏‏ی موسمیا‏تی ایجنسی نے خبردار کيتا اے کہ ہور بارشاں دا امکان ا‏‏ے۔  Francois Habitegeko دے مطابق، کچھ لوکاں نو‏‏ں بچا کر ہسپتالاں وچ منتقل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ریڈ کراس نے امدادی سرگرمیاں وچ مدد کيت‏ی۔  ایمرجنسی ڈپارٹمنٹ د‏‏ی انچارج وزیر، میری سولنج کائیسائر نے مقامی باشندےآں تو‏ں گشت تے قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نو‏‏ں ودھانے دا مطالبہ کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:2023ء وچ سیلاب
گٹھ:2023ء وچ آفتاں
گٹھ:2023ء وچ قدرتی آفتاں
گٹھ:مئی 2023ء
گٹھ:2023ء
گٹھ:یوگنڈا
گٹھ:روانڈا
رائیواڑہ سروور

**رائیواڑا سروور**  دیوراپلے پنڈ، وچ اکّ بھنڈار اے۔ ایہہ جھیل &nbsp;وشاکھاپٹنم شہر توں  58 کلومٹر دی دوری 'تے اے۔ ایہہ وشاکھاپٹنم شہر لئی پانی دے مکھ سروتاں وچوں اکّ اے۔  اسدی گنجائش 2,360 tcm اے، اتے اسدی سانبھ-سنبھال سنچائی اتے CAD ڈیپارٹمنٹ ولوں کیتی جاندی اے 

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
سوماسیلا ڈیم

**"سومسیلا ڈیم"** سوماسیلا، نیلور ضلعے، آندھرا پردیش، دے نیڑے پینا ندی دے دوجے پاسے بنایا گیا اکّ ڈیم اے۔ ڈیم دے پانی بھنڈار دا سطح رقبہ  اے دی لائیو سٹوریج گنجائش دے نال جاں 75 tmcft . 

## ایہہ وی ویکھو

* آندھرا پردیش وچ ڈیماں اتے پانی بھنڈاراں دی لسٹ
* بھارت وچ ڈیماں اتے پانی بھنڈاراں دی لسٹ
* بھارت وچ سبھ توں وڈے پانی بھنڈاراں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
پوتھیریڈیپڈو سروور

**ویلگوڈو پانی بھنڈار**  آندھرا پردیش دے نندیال ضلعے دے ویلگوڈو قصبے وچ، پینیر ندی بیسن وچ کنڈو ندی دی اکّ معاون ندی، گالیرو ندی دے دوجے پاسے پیندا اکّ پانی بھنڈار اے ۔    ایہہ بھنڈار تیلگو گنگا پروجیکٹ دا حصہ اے اتے مکھ طور 'تے پھیڈر نہر دے پار واقع پوتھیریڈیپاڈو ہیڈّ/فلو ریگولیٹر راہیں شریسیلم ڈیم دے پچھلے پانی توں گریوٹی نہر ولوں کھوآیا جاندا اے۔ ویلگوڈو رزروائر کول 265 میٹر ایمئیسئیل پورے بھنڈار پدھر 'تے 16.95 ٹیئیمسیئیپھٹی دی کل سٹوریج گنجائش اے۔

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
شریسیلم ڈیم

**شریسیلم ڈیم دا** اساری ناگرکرنول ضلعے، تیلنگانا اتے نندیال ضلعے، آندھرا پردیش وچ شریسیلم مندر قصبے دے نیڑے کرشنا ندی دے پار کیتا گیا اے اتے بھارت وچ  دوجا سبھ توں وڈی گنجائش نال کم کرن والا ہائیڈروئلیکٹرک سٹیشن اے۔  ایہہ ڈیم آندھرا پردیش اتے تیلنگانا دے سیلانیاں دے لئی اکّ مکھ آکرشن مرکز اے۔ 
thumb| شریسیلم سجے بینک پاور ہاؤس

## سنبھاوی پمپ سٹوریج ہائیڈرو پاور
سریسیلم رزروائر، ہیٹھلے پدھر دے بھنڈار وجوں سیوا کردا اے، اس دے سجے پاسے لگبھگ 77,000 میگاواٹ اچّ ہیڈّ پمپ سٹوریج ہائیڈروئلیکٹرک پلانٹ قائم کرن دی گنجائش رکھدا اے۔ ایہہ اکّ بہت ہی مضبوط ڈیم اے۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* کرشنا پانی اختلاف ٹربیونل
* بھارت وچ پاور سٹیشناں دی لسٹ
* بھارت وچ ڈیماں اتے پانی بھنڈاراں دی لسٹ
* ہائیڈروئلیکٹرک پاور سٹیشن فیل ہون دی لسٹ
* ناگارجن ساگر پوچھ تالاب

## حوالے

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
ویلیگلو ڈیم ریزروائر

**ویلیگلو ڈیم سروور** آندھرا پردیش، بھارت دے کڈپا ضلعے وچ گالیویڈو نیڑے پاپاگنی ندی دے دوجے پاسے اکّ سنچائی پروجیکٹ اے۔ پروجیکٹ دا ٹیچا کڈپا ضلعے دے ریاچوٹی تالک وچ کل 24,000 ایکڑ (رائچوٹی تالک دے گالیویڈو، لکیریڈیپلی اتے راماپرم منڈلاں) دی سنچائی اتے 1 لکھ دی آبادی لئی پین والے پانی دے پربندھ لئی آگیا دینا اے۔  پروجیکٹ دی اندازا کل سٹوریج گنجائش 4.64 Tmcft اے۔  ایہہ سروور 'تے کئی قسم دے پنچھی وی آؤندے ہن۔ 

## حوالے


گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
جیدیپ اہلاوت

**جیدیپ اہلاوت** اکّ بھارتی اداکار اے جو ہندی فلماں وچ کم کردا اے۔ اسنے ۲۰۰۸ وچ فلم اتے ٹیلیویژن انسٹیچیوٹ آف انڈیا (FTII), پنے توں اپنی گریجوایشن پوری کیتی۔ اپنی پڑھائی پوری کرن توں بعد، اوہ اداکار بنن دے اپنے سپنیاں نوں پورا کرن لئی ممبئی چلا گیا۔ اسنے بالیوڈّ وچ اپنے کیریئر دی شروعات *آکروش* (۲۰۱۰) فلم وچ چھوٹی کردار نال کیتی اتے اسے سال، اسنے *کھٹا میٹھا* نامک اکّ طنز کامیڈی فلم وچ وی کردار کیتا۔ اس فلم وچ اسنے اکّ سیاستدان دی منفی کردار نبھایا جسنوں فلمی حلقیاں وچ سراہیا گیا۔

حالانکہ اوہ *چٹگانو* (۲۰۱۱) اتے *روکسٹار* (۲۰۱۱) وچ چھوٹیاں کرداراں وچ نظر آیا، پر اسنوں وڈی کامیابی *[[گینگس آف واسیپر]]* (۲۰۱۲) نال ملی، جس وچ اسنے شاہد خان نامک کردار نبھایا۔ اسنے ۲۰۱۳ وچ رلیز ہوئی ہندی فلم *کمانڈو: اے ون مین آرمی* وچ ولن دے کردار نبھائی سی۔

اس توں بعد، جیدیپ نے *روح* (۲۰۱۳), *گبر از بیک* (۲۰۱۵) اتے *میروتھیا گینگسٹرس* (۲۰۱۵) *وشوروپم ۲* ورگیاں فلماں وچ کم کیتا اے۔ *راضی* (۲۰۱۸) وچ راء ایجنٹ میر دے اس دے کردار دی بہت تعریف کیتی گئی سی۔ ایمازان پرائیم ویب سیریز *[[پاتال لوک]]* (۲۰۲۰) وچ دلی پولیس انسپیکٹر ہاتھیرام چودھری دی مکھ کردار نبھاؤن نال اسنوں مکمل پچھان ملی اتے اس لئی اسنوں ڈرامہ لڑی وچ پہلی وار فلمفیئر بہترین اداکار مرد ملیا۔ اوہ شاہ رخ خان ولوں بنائی گئی بالیوڈّ فلم *رئیس* وچ وی نظر آیا۔

## مڈھلا جیون اتے سکھیا
جیدیپ دا جم ہریانہ راج دے روہتک ضلعے دے مہم پنڈ کھرکڑا وچ اکّ جاٹ پروار وچ ہویا سی۔ اسنے ہائی سکول، کھرکڑا توں اپنی مڈھلی سکھیا حاصل  کیتی۔ । اسنے جاٹ کالج، روہتک وچ پڑھائی کیتی۔ اپنی گریجوایشن توں بعد، اسنے نے ۲۰۰۵ وچ مہارشی دیانند یونیورسٹی توں انگریزی وچ ایم.اے کیتی۔ اسنے ۲۰۰۸ وچ FTII توں اپنی ایکٹنگ گریجوایشن پوری کیتی، جتھے شہزادہ راؤ، وجے ورما، سنی ہندوجا ورگے اداکار اس دے ساتھی سن۔

## کیریئر
جیدیپ نے چھوٹی عمر وچ ہی تھئیٹر کر دتا سی پر اوہ بھارتی فوج دا افسر بننا چاہندا سی۔ حالانکہ، SSB انٹرویو کلیئر نہ کر سکن توں بعد، کئی وار، اسنے اداکاری وچ قدم رکھیا۔ اوہ پنجاب اتے ہریانہ وچ سٹیج شو کردا سی۔ اسنے اپنی گریجوایشن توں بعد ہی ایکٹنگ نوں گمبھیرتا نال لینا شروع کر دتا۔ ۲۰۰۸ وچ اوہ ممبئی آ گیا۔ اسنوں پہلی وار پریدرشن دی *کھٹا میٹھا* (۲۰۱۰) وچ اکّ منفی کردار وچ دیکھیا گیا سی۔ اسے سال اوہ اجے دیوگن دے نال *آکروش* وچ نظر آیا۔ اس توں بعد اسنے انوراگ کشیپ دی *[[گینگز آف واسیپور]]* (۲۰۱۲) اتے کمل حسن دی *وشوروپم* (۲۰۱۲) سمیت ہور فلماں کیتیاں۔  گینگس آف واسیپر فلم جیدیپ دے جیون وچ اکّ موڑ بن کے آئی، کیونکہ اسدی کامیابی نے اسنوں بھارت وچ وڈی کامیابی حاصل کرن وچ مدد کیتی۔ جیدیپ پھر کمل حسن دے نال اکّ تأمل جاسوسی تھرلر فلم *وشوروپم* وچ نظر آیا، جسنے ۲۰۱۳ وچ دکھن وچ اکّ وڈی کامیابی حاصل کیتی۔ اسے سال *وشوروپ*' ناں دی اس فلم دا ہندی اڈیشن بنایا گیا، جس نے اس نوں ہور وی پچھان دتی۔ اسدی اداکاری دے ہنر اتے مشہوری توں متأثر ہو کے، کمل حسن نے اسنوں *وشوروپم ۲* دے سیکول وچ وی شامل کیتا، جو کہ ۲۰۱۶ وچ رلیز ہویا سی۔ اوہ لڑیوار *بارڈ آف بلڈّ* وچ وی دیکھیا گیا سی۔

اسنے اکتوبر ۲۰۲۰ وچ رلیز ہوئی بالیوڈّ فلم، *کھلی پیلی* وچ اکّ منفی کردار نبھایا سی۱।

## حوالے

گٹھ:ہندی سنیما وچ مرد اداکار
گٹھ:روہتک ضلعے دے لوک
گٹھ:زندہ لوک
بخارا وچ نصیر الدین

***بخارا وچ نصیر الدین*** (      ) 1943 دی اکّ سوویت کامیڈی فلم اے جسدا ڈریکشن یاکوو پروٹازانوو نے کیتا سی۔ کہانی لیونیڈ سولوویوو *دے* نصیر الدین بارے ناول 'تے بیسڈ اے۔ 

## پلاٹ
نصیر الدین اپنے کھوتے 'تے بخارا پہنچیا۔ ٹھیک اس دن بخارا دا  امیر  سول مقدمہ چلاؤندا اے۔ گھمیار نیاز منیچینجر جعفر نوں ۴۰۰ ٹینگاں دا دین دار   اے اتے عدالت نے اسنوں اکّ گھنٹے دے اندر پیسے واپس کرن دا حکم دتا اے۔ غریب گھمیار کول پیسے نہیں ہن اتے اسدا مطلب اے کہ اسنوں اپنی دھی گلجان سمیت غلام بننا پویگا۔ نیاز نوں نصیر الدین بچاؤندا اے جو جعفر توں اسدا قرضہ چھڈوا دندا اے۔

ناراض جعفر نے بخارا دے امیر نوں اس کہانی دسدا اے۔ امیر اس باغی نوں پھڑن دے حکم دے دندا اے ۔ نصیر الدین نیاز اتے گلجان دے گھروں بھجّ جاندا اے۔ پر ہن نصیر الدین دی پریمکا امیر دے حرم وچ اکّ جوڑ بن سکدی اے، اتے اسنوں بچاؤن لئی نصیر الدین اکّ سائنسدان-جوتشی دے بھیس وچ  محل وچ گھسپیٹھ کردا اے۔ . .

## حوالے

## باہری لنک

* Nasreddin in Bukhara at IMDb

گٹھ:سوویت فلماں
گٹھ:فلماں
لنگمبدھی جھیل

thumb| لنگمبدھی جھیل

**لنگمبدھی جھیل** بھارت دے کرناٹک دے میسور شہر دے وچ پیندی  اکّ جھیل اے۔ 

## اتہاس
لنگمبدھی جھیل دا اساری مہاراجہ کرشنراج ووڈییار III نے 1828 وچ اپنی چوتھی بیوی مہارانی لنگجا دیوی (لنگجامابا امنی دیوی، کرشنا ولاس سندھان) دی یاد وچ کروایا سی۔

## ربندرناتھ ٹیگور لیاؤٹ
**ربندرناتھ ٹیگور لیاؤٹ** دی 2015 وچ میسور شہری ترقی اتھارٹی ولوں سوچ کیتی گئی میسور شہر دے چھ نویں خاکے وچوں اکّ اے 

## ایہہ وی ویکھو

* شریرامپور
* لنگم بدھی پارک

## حوالے

## باہری لنک

* میسور قدرت | لنگمبدھی جھیل 
* میسور قدرت | لنگمبدھی جھیل | پنچھی چیکلسٹ 

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:کرناٹک دیاں جھیلاں
کوکراہلی جھیل

**ککرہلی جھیل نوں** **ککرہلی کیرے** وی کیہا جاندا اے (مقامی کنڑ بولی وچ جھیل نوں "کیرے" کیہا جاندا اے)، میسور شہر دے مرکز وچ پیندے، مانسگنگوتری جسنوں کی ( میسور یونیورسٹی ) دے نام نال وی جانیا جاندا اے،  کلامندر (رنگیانا) اتے مرکزی غذا دے نال لگدی اے۔ ٹیکنولوجیکل ریسرچ انسٹیچیوٹ (CFTRI) کیمپس ( ہنسور روڈ دے ولوں وکھ کیتا گیا اے)۔ ایہہ شہر نوں ساہ لین دی جگہ حاصل کردا اے۔ میسور شاہی خاندان ( میسور دا راج ) دے ممدی کرشنراج ووڈییار (1794-1868) سال 1864 وچ، شہر توں باہر لگبھگ 4000 ہیکٹیئر (10,000 ایکڑ) زمین نوں سنچائی لئی پانی حاصل کرن لئی، جھیل بناؤن لئی ذمہ وار سی۔  جھیل میسور شہر نوں پانی دی سپلائی دا اکّ سروت وی ہندی سی پر سالاں دے گزرن دے نال، سیوریج دے گندے پانی اتے بہت زیادہ زمینی قبضیاں کارن  (زیادہ تر غیر قانونی) اتے پانی دے وہاء دے سروتاں وچ رکاوٹ نے لگبھگ جھیل دے پردوشت ہون دا کارن بنایا۔ میسور یونیورسٹی اتے میسور دے شہری فورم کئی اپچارک ہلاں نوں لاگوُ کرکے جھیل نوں سرکھیت رکھن لئی یتن جاری رکھدے ہن۔   سیلانیاں دے بیٹھن، آرام کرن اتے جھیل دی خوبصورتی دا انند لین لئی چھاں دار؉   پتھر دے بینچاں دے نال جھیل دے گھیرے 'تے 3.5-کلومیٹر دا واکویء اے۔  ایہہ جھیل بہت سوہنی اے اتے سیلانیاں دے آکرشن دا مرکز بندی ہوئی اے۔ اتھے کئی پنچھی وی آؤندے ہن۔ 

## پہنچ
ایہہ جھیل میسور شہر دی سیما دے اندر پیندی  اے۔ میسور سٹی ریلوے سٹیشن توں  لگبھگ  دی دوری 'تے اے ایہہ جھیل .
[left|thumb|400x400px| [میسور وچ ککراہلی جھیل دا نظارہ]]
right|thumb|254x254px| رات دے بگلے دا تمثیلی
left|thumb|200x200px| ککراہلی جھیل دے نال-نال جاگ رستہ/واکویء
right|thumb| بوگنولیا دے پھلّ

* دکھن والے پاسے بنھ نوں چوڑا کرنا،
* جھیل دا دورہ کرن والے وڈی گنتی وچ سویر دی سیر کرن والیاں دے لابھ لئی مغربی پاسے اکّ نواں واکویء بناؤنا،
* سیلانیاں دے بیٹھن، آرام کرن اتے جھیل دی خوبصورتی دا آنند لین لئی چھاں دار؉   ( بوگینولیا کریپرس) پتھر دے بینچ۔
* پوربی اتے اتری رستہ نوں سدھارنا،
* جھیل دے گھیرے دی واڑ
* آئرن واچ ٹاور (جھیل دے اندر) لگبھگ  کناریاں توں مڑ بحال کیتا گیا اے
* دکھنی بنھ دے نال روشنی دا پربندھ۔
* پانی دے پرواہ دی گنوتا اتے مقدار نوں بہتر بناؤن لئی مینھ دے پانی دی سنبھال دے طریقیاں نوں اپناؤنا
* فلٹر کیتے میونسیپل بیک واٹر واش نال تازے پانی دے پرواہ نال جھیل نوں سپلائی ودھاؤنا
* پانی دیاں تکنیکاں دی ہوابازی نوں اپناؤنا: بوٹنگ گھراں وچ مکمل طور 'تے اپنائے جان والے طریقیاں وچوں اکّ اے - اکّ بوٹنگ سینٹر قائم کیتا گیا اے
* ہتھیں طریقیاں نال ایلگی نوں ہٹاؤنا
* جھیل دیاں حداں دیاں حالات نوں صاف کرن لئی انجنیئرنگ طریقے جویں کہ انٹیک چینل نوں ڈیسلٹنگ اتے کھولھنا
* تیوہاراں دوران مورتیاں دے وسرجن 'تے پابندی
* جھیل وچ میڈیکل ویسٹ ڈمپ کرن 'تے پابندی
* انسانی اثر نوں محدود کرن لئی سرکھیا نظام وچ وادھا
* ودھی ہوئی ایکواکلچر
* بحالی دیاں سرگرمیاں لئی گروہی مالکی اتے ذمہ واری لئی حصیداراں دی بھاگی داری؉  

## حوالے

## باہری لنک

* میسور قدرت | ککراہلی جھیل 
* میسور قدرت | ککراہلی جھیل | پنچھی چیکلسٹ 
* میسور قدرت | ککراہلی جھیل | بٹرپھلائی چیکلسٹ 
* ککراہلی جھیل
* پوری گائیڈ | ککراہلی جھیل 

گٹھ:جھیلاں
گٹھ:کرناٹک دیاں جھیلاں
سات ہندوستانی

***سات ہندوستانی***  1969 دی بھارتی ایکشن فلم اے جو خواجہ احمد عباس نے لکھی اتے ڈاریکٹ کیتی اے۔ فلم ستّ بھارتیاں دی بہادری دی کہانی نوں درساؤندی اے جو گوآ نوں پرتگالی بستیوادی حکمرانی توں آزاد کرواؤن دی کوشش کردے ہن۔ کلاکاراں وچ مدھو، اتپل دتّ، شہناز، اے کے ہنگل، انور علی (بھارتی کامیڈیئن محمود دا بھرا)، اتے امیتابھ بچن شامل سن جس نے اس فلم نال اپنے کیریئر دی شروعات کیتی سی۔ 

## مختصر جانکاری
کہانی بھارت دے وکھ-وکھ حصیاں توں ستّ لوکاں دی سفر دی بات پاؤندی اے جو گوآ دی مکتی لئی لڑن لئی اکٹھے ہندے ہن، جو اس ویلے پرتگالی بستیوادی حکمرانی ماتحت سی۔ مکھ پاتر انور علی، بہار دا اکّ نوجوان جو کہ بھارت دی آزادی دے کاج بارے بہت بھاوک اے۔

ستّ دیس بھگت اپنے ولکھن پچھوکڑ، وشواساں اتے شخصیتاں والے لوکاں دا اکّ وکھ وکھ ٹولا اے، جو گوآ نوں آزادی کراؤن اتے پرتگالی بستیوادی حکمرانی ختم کرن دے سانجھے ٹیچے نوں پرنائے ہن۔ گروہ نے گوآ دے دل وچ بھارتی جھنڈا  لہراؤن دی اکّ سکیم نوں پورا کرن دا فیصلہ کر لیندے ہن۔ اس گل دی پرواہ نہیں کردے کہ ایہہ  دلیرانا قدم جو سنبھاوی طور 'تے پرتگالی اہلکاراں نوں تشدد تے اتارو کر سکدا اے۔

فلم اوہناں دی سفر نوں درساؤندی اے جدوں اوہ گوآ دے گنجھل دار؉   سیاسی اتے سماجی لینڈسکیپ وچوں اپنا پندھ ماردے ہن، رستے وچ کئی طرحاں دے کرداراں اتے حالات دا ساہمنا کردے ہن۔ اوہ اپنے کانسپٹ اتے وشواساں دی پرکھ کردے ہوئے، گروہ دے اندروں اتے باہروں چنوتیاں اتے جدوجہداں دا ساہمنا کردے ہن۔ جویں-جویں اوہ اپنے ٹیچے ول ودھدے ہن، اوہناں نال ہور لوک جڑ جاندے ہن جو آزاد بھارت دے اپنے ویژن نوں سانجھا کردے ہن۔ " سات ہندوستانی " بھارت وچ آزادی دے جدوجہد دا اکّ طاقتور چترن اے اتے اپنی آزادی لئی لڑن والے لوکاں دی بھاونا دا نشان اے۔ 

## کاسٹ

* شبودھ سانیال وجوں مدھو
* انور علی دے روپ وچ امیتابھ بچن
* شہناز ماریہ وجوں (شہناز وجوں)
* جوگندر ناتھ دے روپ وچ اتپل دتّ
* مہادیون دے روپ وچ ارشاد علی
* انور علی رام بھگت شرما دے روپ وچ
* سکھارام شندے وجوں جلال آگا
* اے کے ہنگل ڈاکٹر وجوں
*  دینا پاٹھک بطور سری متی جے ناتھ
* پرکاش تھاپا بطور ٹیکس انسپیکٹر
* کنو سرسوت

### چالک دل

* *ڈریکشن* - خواجہ احمد عباس
* *کہانی* - خواجہ احمد عباس
* *ڈائیلاگ* - خواجہ احمد عباس
* *وارتالاپ* - خواجہ احمد عباس
* *پروڈکشن* - خواجہ احمد عباس
* *پروڈیؤسر* - من موہن صابر 
* *پروڈکشن سیکٹری* - عین.ایم ترویدی
* *سنیمیٹوگرافی* - ایس. رام چندر
* *اڈیٹنگ* - موہن راٹھوڑ
* *آڈیؤگرافی* - مینوں باوا، بیپی بھروچا
** سپیشل بیک گراؤنڈ میوزک رکارڈنگ ستیش جے کوشک
* *سنگیت ڈریکشن* - جیپی کوشک
** معاون سنیل کوشک
* *بول* - کیفی اعظمی
* *پلیبیک سنگر* - مہیندر کپور
* *آڈیؤگراپھر* - مینوں باوا 
* *آڈیؤگراپھر* - بیپی بھروچا 

## اوارڈ

* قومی فلم انعام
* قومی ایکتا 'تے بہترین فیچر فلم لئی نرگس دتّ اوارڈ
* سبتوں ودھیا گیت کار لئی قومی فلم اوارڈ - کیفی اعظمی

## حوالے

گٹھ:1960 وچ بنیاں ہندی فلماں
تاتیپڑی سروور

**"تاتیپڑی جل بھنڈار"** آندھرا پردیش وچ گوستھانی ندی اتے بنایا گیا اکّ ڈیم اے۔   ایہہ وشاکھاپٹنم شہر نوں پانی سپلائی کرن والا بھنڈار اے۔    1963-1968 دوران گوستھانی ندی دے پار تھپڈی رزروائر پروجیکٹ دا اساری کیتا گیا سی۔  پروجیکٹ دا ٹیچا کل 15,378 ایکڑ دی سنچائی کرنا اے۔   وزیانگرم ضلعے وچ اتے وشاکھاپٹنم شہر نوں پین والا پانی مہیا کرواؤن لئی۔  پروجیکٹ دی لاگت 1,820 کروڑ روپئے اے    

## حوالے

## باہری لنک

گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
پی ڈی ایف

**پی ڈی ایف**جاں**پورٹیبل ڈوکومینٹ فارمیٹ** (**PDF**) اڈوبی ولوں ترقی یافتہ کیتا گیا اکّ فائل فارمیٹ اے۔ ایہہدستاویز، پاٹھ فارمیٹ اتے چتراں سمیت ایپلیکیشن، سافٹویئر، ہارڈویئر، اتے اوپریٹنگ سسٹم نوں پیش کرن لئیورتیاجانداہے۔ پوسٹسکرپٹ بولی دے بنیاد تے، ہریک پیڈیئیپھ فائیل اکّ مقررہ لیاؤٹ دے سمتل دستاویز دے مکمل ذکر نوں سنکچت کردا اے، جس وچ پاٹھ، فونٹ، ویکٹر گراپھکس، ریسٹر چتر اتے ہور جانکاری نوں نمائش کرن لئی لوڑیندا اے۔ پیڈیئیپھّ نوں 2008 وچ اکّ اوپن پھارمیٹ، آئیئیسؤ 32000, دے روپ وچ مصدقہ کیتا گیا سی، اتے اس نوں لاگوُ کرن لئی کسے وی رائلٹی دی لوڑ نہیں اے۔

اج، پیڈیئیپھ فائیلاں وچ لازمی سٹرنگنگ عنصر، اینوٹیشنس اتے فارم-پھیلڈس، لیئراں، امیر میڈیا (وڈیؤ سامان سمیت) اتے یو -3 ڈی جاں پیارسی دی ورتوں کردے ہوئے تن-انشک زریعاں سمیت فلیٹ ٹیکسٹ اتے گرافک دے نال کئی طرحاں دی سامان شامل ہو سکدی اے اتے کئی ہور ڈاٹا پھارمیٹ. پیڈیئیپھ سپیسیکیشن اینکرپشن اتے ڈزیٹل دستکھتاں، فائل اٹیچمینٹاں اتے میٹاڈاٹا نوں ایہناں پھیچرس دی ضرورت والے ورکپھلوز نوں اہل کرن لئی حاصل کردا اے۔

## حوالے

## باہری لنک

* کس سی PDF فارمیٹ بنایا؟ Quora
* PDF ایسوسی ایشن – PDF ایسوسی ایشن صنعت ایسوسی ایشن لئی سافٹویئر ڈویلپر پیدا ج کاروائی نوں PDF فائل.
* اڈوب PDF 101 دے مختصر: PDF
* اڈوب: پوسٹسکرپٹ بنام PDF – اہلکار نے شروعاتی مقابلے دے PS, EPS بنام PDF.
* Wayback مشین – اس بارے جانکاری PDF/E اتے PDF/UA نردھارن لئی پہنچ دستاویز فائل فارمیٹ (پرانا کے، Wayback مشین)
* ISO 19005-1:2005 PDF/A-1 ISO معیاری ولوں شائع مانکیکرن لئی قومانتری تنظیم (کٹی)
* PDF حوالہ اتے اڈوب اکسٹینشن نوں PDF نردھارن
* پورٹیبل ڈوکومینٹ پھارمیٹ: جان-پچھان دے پروگرامر لئی – پچھان کرن لئی PDF بنام سکرپٹ اتے PDF اندرونی (اپ کرن لئی v1.3)
* نوں Camelot کاغذ  – کاغذ، جس وچ یوہنا Warnock دسے پراجیکٹ نوں بنایا اے، جو کہ PDF
* تہانوں ہر چیز نوں پتہ کرن لئی چاہندا سی، بارے PDF پر ڈر گئے سن، نوں ایہہ پچھن لئی – رکارڈنگ دی گل اے کے لیونارڈ Rosenthol (اڈوب سسٹم) ' تے رساکشی 2007
* کس نوں پیدا کرن لئی PDF نال XSL-FO
* ایکسل نوں PDF Converter 
* کجھ انٹریکٹو 3-ڈی PDF مثال

گٹھ:اڈوبی
گٹھ:سافٹویئر
میسور شہر دیاں جھیلاں

thumb|250x250px| ککراہلی کیرے
میسور، کرناٹک، وچ پنج وڈیاں جھیلاں ہن،  جیہناں وچوں کجھ ایشیئن ترقی بینک اتے کرناٹک سرکار ولوں دتے گئے فنڈاں نال بحالی ماتحت ہن۔ ایہہ جھیلاں ہن:

* دلوئی جھیل
* دیونور جھیل
* کرانجی جھیل
* ککراہلی جھیل 
* لنگمبدھی جھیل
* ہیبل جھیل 

## حوالے

## باہری لنک
* میسور قدرت

گٹھ:میسور دیاں جھیلاںگٹھ:جھیلاں
ہیبل جھیل، میسور

**ہیبل جھیل** بھارت دے میسور شہر دے وچ پیندی اکّ سندر جھیل اے۔ 

## بنسپتی اتے جیو جنتو
ہیبل جھیل بہت سارے پرواسی پنچھیاں دی میزبانی کردی اے۔ جھیل دے گھیرے دے نال-نال ایہناں پنچھیاں نوں دیکھن دے کئی تھاں ہن، اتے اکّ چھوٹے جزیرہ 'تے دیکھن دی تھاں اے۔ پھل دار؉   پودے جویں کہ ازیما ٹیٹراکینتھا، کورڈیا ڈکوٹوما کنارے 'تے ہن۔   کلیؤم وسکوسا، اپوموآ کیریکا ورگے پھلدار پھلورا ملدے ہن۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* ہیبل
* میسور

## حوالے

گٹھ:میسور دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
لکناورم جھیل

**لکنورم جھیل** ملگو ضلعے دے گووندراؤپیٹ منڈل دے وچ پیندی اکّ جھیل اے۔ ایہہ  ملگو توں 17 کلومیٹر اتے  وارنگل، تیلنگانا توں 80 کلومیٹر دی دوری 'تے اے۔

## اتہاس
لکناورم جھیل 13ویں صدی وچ کاکتیا شاہی خاندان نے بنائی سی۔ 

## سہولتاں
تیلنگانا ٹورزم نے لکناورم جھیل 'تے نویاں رہن دیاں تھاواں  ترقی یافتہ کیتیاں ہن۔ 

کاٹیج، اکّ ویوئنگ ٹاور، اکّ پینٹری، اتے مکھ کناریاں توں جزیرہ تک اکّ کشتی سمیت نویاں سہولتاں وی شامل ہن ۔ 

## حوالے

## باہری لنک
لکھنورم جھیل دے ویروے
گٹھ:تیلنگانا دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
نالہ گندلا جھیل

thumb|320x320px| 2013 وچ کیتے گئے GHMC سرویکھن مطابق جھیل دی سکیم
alt=Nallagandla Lake on rainy day|thumb|371x371px| برسات والے دن نلاگندلا جھیل
**نلاگنڈلا جھیل** بھارت دے تیلنگانا راج وچ حیدرآباد دے شمال مغربی کنارے وچ نلاگنڈلا کھیتر وچ اکّ قدرتی بارش نال چلن والی جھیل اے۔ جھیل دا بیڈّ لگبھگ 90 ایکڑ اے، جس وچ جھیل دے دکھن-مغربی کنارے 'تے مستقل مارش شامل اے۔ جھیل دا بیڈّ مشرق وچ حیدرآباد مرکزی یونیورسٹی نال اپنی سیما سانجھی کردا اے اتے باقی دے پاسیاں توں رہائشی عمارتاں نال گھریا ہویا اے۔ جھیل دے آلے-دوآلے اساری سرگرمیاں توں جھیل دے بیڈّ دا رقبہ خطرے وچ اے۔ ایہہ جھیل بہت ہی سندر جھیل اے۔ 

## نلاگنڈلا جھیل 'تے پنچھی
نلاگنڈلا جھیل نوں پنچھی سائنس دے کارنیل لیب  ولوں پربندھت eBird 'تے پنچھیاں دے ہوٹسپوٹ دی لسٹ وچ رکھیا گیا اے۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* حیدرآباد شہر دیاں جھیلاں

## حوالے

## باہری لنک

* نالاگندلا جھیل، تیلنگانا، بھارت وکھے پنچھی دیکھنا | ویکسونگ ایکو سفر 
* تریخی نالاگندلا جھیل 'تے قبضے کارن خطرہ اے
* https://www.ettok.in/bird-watching-nallagandla-lake-hyderabad/ 
* نلاگندلا جھیل - حیدرآباد، بھارت وچ جھیل
* کیٹیار نے نالاگندلا اتے ملکہ جھیلاں دا دورہ کیتا


گٹھ:تیلنگانا دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں