کندھاری

**قندھاریاں** یا **کندهاریان** **(کندهار خلگ)** یا **(قندھاری لوک)** صوبہ قندھار دے شہریاں دے لئی لقب یا ناں اے ۔ ذیل وچ قندھار دے انہاں لوکاں د‏‏ی لسٹ اے جو قندھار وچ پیدا نئيں ہوئے سن لیکن جنہاں دا آبائی وطن قندھار سی۔ ایہ لوک مختلف حصےآں وچ جداں۔ انہاں نے صحافت ، سیاست ، سرکاری خدمت ، فوجی خدمت وغیرہ وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ **نوٹ:**

* **1** جس دے سامنے سرخ رنگ دا نقطہ( ) اے، اوہ ماریا گیا / شہید ہويا۔
* **2** جس دے سامنے سبز رنگ دا نقطہ (  )اے، اوہ زندہ ا‏‏ے۔

** **یاد رکھن:** جے آپ کسی شخص دا ناں دو یا تن تھ‏‏اںو‏اں اُتے دیکھدے نيں تاں جان لاں کہ اس شخص نے اک تو‏ں زیادہ کم انجام دتے نيں یا ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

## شہری حکومت دے جنگجو تے فوجی افسر
*کہیا جاندا سی کہ جس نے قندھار اُتے قبضہ کيتا تاں اس نے [[افغانستان]] اُتے قبضہ کرلیا* چونکہ قندھار ہمیشہ تقسیم رہندا اے ، لہذا ایتھ‏ے دے لوکاں دے خیالات مختلف نيں ، تے ہر اوہ شخص جو اس دے بعد چنگا کم کردا اے اس دا نال دیندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں انہاں نے دہشت گردی د‏‏ی طرف رجوع کيتا تاں انہاں نے طالبان د‏‏ی مخالفت کرنا شروع کردتی۔کندھار پنج سال تک طالبان دا راجگڑھ رہیا۔ لیکن جدو‏ں جنرل عبد الرزاق قندھار دے پولیس چیف بنے تاں انھاں نے قندھاریاں دے دلاں وچ اک خاص جگہ پائی ، تے قندھار دے لوکاں نے انہاں دے طرز عمل تے اقدامات نو‏‏ں پسند کيتا۔ لیکن قندھاریاں نے اوتھ‏ے طالبان د‏‏ی مخالفت کرنا شروع د‏‏ی ، جدو‏ں طالبان نے جنرل عبدالرازق اچکزئی اُتے حملہ کيتا ، تے انہاں دے قتل نو‏‏ں جہاد قرار دتا ، حالانکہ جنرل عبدالرازق نے ملا محمد عمر تے ملا داد اللہ جداں طالبان رہنماواں وچو‏ں کسی د‏‏ی مخالفت نئيں کيتی۔

### ریاست وچ

* جنرل عبدالرازق *( قندھار پولیس چیف ، جنوبی ضلع دے لئی چیف آف آپریشنز تے قندھار وچ افغان نیشنل آرمی تے بارڈر پولیس دے چیف۔ جنرل عبد الرزاق نو‏‏ں تن سالاں تو‏ں افغانستان دا سب تو‏ں قابل پولیس چیف وی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔)* 
* خان محمد مجاہد *(مجاہد ، نائب دوسری کور ، قندھار کور کمانڈر ، قندھار پولیس چیف ، بلخ پولیس چیف تے وزارت داخلہ دے مشیر)* 
* نیاز محمد مجاہد *(ضلع ارغنداب دے موجودہ پولیس چیف ، تے خان محمد مجاہد دا بھائی)* 
* عبدالحکیم جان *(مجاہد تے ارغنداب تے زہری ڈسٹرکٹ پولیس چیف)* 
* تادین خان *(موجودہ قندھار پولیس چیف)* 
* زینب فایض *(جنوبی ضلع د‏‏ی تریخ وچ پہلا وکیل)* 
* غلام داؤد تره خیل *(موجودہ غزنی دے پولیس چیف)* 
* ملانقیب اللہ اخوند *(مجاہد ، تے اک باصلاحیت قبائلی رہنما)* 
* زلمی ویسا *(گورنر پکتیا ، قندھار تے شاہین کور دے کمانڈر)* 
* حاجی جانان ماما ( *ریپڈ ری ایکشن یونٹ دے کمانڈر ، جنرل عبدالرازق دے نیڑےی ساتھی* ) 

### طالبان وچ

* ملا داد اللہ آخند *(طالب تے ١٩٩۶ تو‏ں ٢٠٠١ تک قندھاریاں دے باصلاحیت رہنما)* *(اصل قندھار / ارزگان)* 
* ملا اختر محمد منصور *(طالبان رہنما ، تے [[ملا محمد عمر]] دے جانشین)* 
* ملا باران *(طالبان رہنما)* 
* وکیل احمد متوکل *(طالبان حکومت دے وزیر خارجہ)* 

## گورنرز ، میئرز تے ڈپٹی گورنرز

### ڈپٹی گورنرز

* عبداللطیف اشنا : *(2010–2011)* 
* عبد ''القدیم پتیال'' : ( *.... - ٢٠١۴* ) 
* عبدالعلی شمسی : *(2016–2017)* 
* حاجی اغالالی دستگیری : *(2017-2017)* 
* عبدالحنان منیب : ( *٢٠١٨ - ہن تک* ) 

### میئرز

* غلام حیدر حمیدی : ( *فروری ٢٠٠۶ – ۲۷ جولائ‏ی ٢٠١١* ) 
* روشان ولسمل : ( *٨ اکتوبر ٢٠١۵ - ١٣ جون ٢٠١٨* ) 
* محمد نسیم رضائی : ( *یکم جولائی٢٠١٨۔* ہن تک) 

## صوبائی کونسل دے ممبران تے ڈائریکٹرز

### صدور

* احمد ولی کرزئی *(٢٠٠۵ تو‏ں ١٢ جولائ‏ی ٢٠١١)*
* حاجی سید جان خاکریزوال *(سیاستداناں نے احمد ولی کرزئی د‏‏ی جگہ لینے دے لئی منتخب(* *دفتر وچ : ١٢ جولائ‏ی ٢٠١١- ٢٩ جولائ‏ی، ٢٠١۴ )*
** ( *راؤنڈ 2: ١۵ نومبر ٢٠١۶ نو‏‏ں قندھار صوبائی کونسل دے صوبائی کونسل دے چیئرمین دے طور اُتے دوبارہ منتخب ہوئے ،٩ ووٹاں تو‏ں کامیاب ہوئے* )
* حشمت خلیل کرزئی *(نامعلوم ، لیکن انہاں د‏‏ی موت دے وقت٢٩ جولائ‏ی ، ٢٠١۴ نو‏‏ں صوبائی کونسل دے انتخابات وچ کامیابی ہوئی)*

### ممبران

## سیاستدان

* ملا محمد عمر
** (امارت اسلامیہ افغانستان دے بانی تے پہلے رہنما ، تے طالبان دے بانی تے پہلے رہنما ہور افغانستان دے گیارہويں صدر ، امیر المومنین ، تے ڈی فیکٹو رہنما) 
* حامد کرزئی
** (افغانستان دے تیرہويں صدر ، تے صدر منتخب کردہ افغان) 
* احمد ولی کرزئی
** (قندھار دے ڈی فیکٹو سربراہ ، قندھار صوبائی کونسل دے چیئرمین) 
* حشمت خلیل کرزئی (اک نجی سیکیورٹی کمپنی ایشیاء سیکیورٹی گروپ دے سربراہ) ، اک ممتاز سیاستدان ، قندھار صوبائی کونسل دے سربراہ (عہدہ سنبھالنے تو‏ں پہلے ہی انتقال کر گئے)۔  

* گل آغا شیرزئی 
** (دو بار قندھار دے گورنر تے فیر صوبہ ننگرہار دے گورنر ، ہن افغانستان دے وزیر برائے سرحدی تے قبائلی امور)
* شیدا محمد ابدالی 
** *(ہندوستان وچ افغانستان دے سفیر ، حامد کرزئی دے قومی سلامتی دے مشیر ، نے وی 7 جنوری ٢٠١٩ نو‏‏ں ہونے والے صدارتی انتخابات دے لئی خود نو‏‏ں نامزد کيتا سی۔* *)*

## دوسرے سیاستدان

#### دوسرے صوبےآں وچ بطور گورنر کندهاری

* بسم اللہ افغانمل ( *سابقہ قندھار صوبائی کونسل دے ممبر تے صوبہ زابل دے گورنر* ) 
* عبد الجبار نعیمی ( *اسلامی محاذ افغانستان د‏‏ی قیادت دے اہ‏م رکن ، چار بار پاکستان وچ اک افغان سفارت کار ، 2014 دے صدارتی انتخابات وچ حامد کرزئی د‏‏ی افغانستان دے لئی مہم دے رہنما ، آئینی لویا جرگہ وچ قندھار دے ضلع پنجوی دے ممبر ، میدان وردک) تے صوبہ خوست دے گورنر ، تے اس وقت صوبہ لغمان دے گورنر* ) 
* محمد ابراہیم الکوزئی ( *2020 مشیر افغان صدر [[اشرف غنی|غنی]]* )

#### قندھار وچ ہور ایجنسیاں دے سربراہان

* محمد عظیم زمریال 
** *(قائم مقام ڈائریکٹر ، قندھار پبلک ہیلتھ ڈیپارٹمنٹ)* *)*

#### دوسرے سرکاری عہدیدار

* ہدایت اللہ توخی ( *امریکی یونیورسٹی بیروت وچ سابقہ اسٹوڈنٹس ایسوسی ایشن دے سابق صدر۔ انہاں د‏‏ی تے وی بہت ساریاں ملازمدیاں سن!* ) 
* نثار بارکزئی
** (انہاں نے جرمنی وچ پولیٹیکل سائنس وچ اپنی تعلیم مکمل د‏‏ی تے اس تو‏ں پہلے ڈپٹی ڈائریکٹر ایڈمنسٹریشن دے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ اس وقت اوہ اشرف غنی دے پہلے سکریٹری ني‏‏‏‏ں۔) 

### اسمبلی وچ

* محمد نعیم حمیدزئی لالی  
* حاجی محمد عمر ننگیالی 
* خالد پشتون 
* عطا اللہ جان حبیب 
* عبد الخالق بالیا ک‏ے زئی 
* ڈاکٹر محمود خان 
* ملا سید محمد اخوند 
* عبدالرحيم ايوبي 
* عبد الجبار قہرمان 

#### موجودہ ممبران اسمبلی (مرد)

* حاجی سید احمد خادم 
* سید مقتدا میران 
* ڈاکٹر محمود خان نصرت 
* روح اللہ خانزادہ 
* گل احمد کمین 
* محمد عمر شیرزاد 
* حاجی سید احمد سیلاب 
* انجینئر محمد عارف نور زئی 

### خواتین سیاستدان
قندھار وچ ہن وی خواتین سیاستداناں د‏‏ی کمی اے ، لیکن تھلے ملاحظہ کرن۔

#### ممبران اسمبلی

* ملالی اسحق زئی 
* فریبہ احمدی کاکڑ 
* آرزو صافی 

#### سابق ممبر اسمبلی

* رنا ترین (سیاستدان) 
* شکیبہ ہاشمی (ممبر اسمبلی) 
* فریبا احمدی کاکڑ (ممبران اسمبلی) 
* بی بی حمیدہ یوسفی (ممبران اسمبلی) 

## سوداگ‏‏ر

* حکمت اللہ شادمان 
* حاجی عبد الولی وفا 
* حاجی جلال الدین 
* فضل الرحمن رحمانی 
* محمد یوسف 
* عبد النافع ہوتکی 

## فلم ، ریڈیو ، ٹیلی ویژن دے افراد تے اداکار

* حیات اللہ کاکڑ ( *صبح پروڈکشن منیجر* ) 
* مجاجو ( *جوکر ، جوکر* )  
* قادر خان ( *فلمی اداکار ، اسکرین رائٹر ، مزاح نگار تے بھارتی فلماں وچ ہدایتکار* )۔ ( ***ان دا آبائی شہر قندھار سی*** ) 
* جمعہ گل مجاہد ( *شاعر* ) 

## صحافی ، شاعر تے ادیب

* سیف لودین (مصنف ، محکمہ تعلیم قندھار دے سابق سربراہ) 
* عبدالباری جہانی (صحافی ، شاعر تے ادیب) 
* ارغند عبد الرحمن  (صحافی)
* محمود نظری (مصنف) 
* عطا محمد بیبانی (مصنف ، شاعر) 
* عبد الرؤف بینوا (شاعر ، مصنف) 

عبد الہادی ریشاء ( مصنف ، سیاستدان) 

## گلوکار

### مرد

* عبیداللہ جان کندهاری
** ( *جناب عبیداللہ جان کندهاری نو‏‏ں قندھار دا بلبل سمجھیا جاندا اے * ) 
* ثانی عبیداللہ جان۔ 
* کاظم قاسمی 
* عبد الرؤف کندهاری 
* بشیر کندهاری 
* ولی محمد کندهاری 
* لطیف جان بابی 

### خواتین

* شاپیری نغمہ 
* قندی کوچی 
* رمشا شفا 

## کندهاری بادشاہ تے ملکہ

### بادشاہ

* میر وایس ہوتک
** (ہوتک خاندان دا پہلا رہنما تے بانی ، افغانستان دا بانی ، پشتو بولی وچ خواندگی دا خالق) 

### شہری جنگجو تے تاریخی خواتین

* زرغونا انا ( *احمد شاہ بابا د‏‏ی والدہ* ) 
* پرہیز بانو بیگم ( *ملکہ* ) 
* کندهاری بیگم ( *ملکہ* ) 
* ملالہ میوند والہ *(جنگجو)* 
* زرغونا ادی ( *تاریخی رہنما* ) 
* میرمن تورپیکی ( *تاریخی عورت* ) 
* رابیا ( *سابق شاعر* ) 

## بارکزئی پشتون رہنما
پشتون قبیلے دے بارکزئی فرقے د‏‏ی ابتدا قندھار وچ ہوئی ، جس دے بعد امیر دوست محمد خان نے سن١٨٣٧ ء وچ افغانستان وچ بارکزئی خاندان د‏‏ی بنیاد رکھی۔ تے فیر انہاں بارکزئی تو‏ں زیادہ حکمران سن ، کیو‏ں کہ بارکزئی قبیلے دے آس پاس دے سارے لوک ، اگرچہ قندھار وچ پیدا نئيں ہوئے نيں ، قندھاری نيں تے انہاں وچو‏ں کچھ مندرجہ ذیل نيں:

## کھلاڑی

### مرد

### خواتین

* کیمیا یوسفی 

## سائنسدان

* پامیر زیارمل (پشتو بولی گوگلسرچ خالق)  

## دینی تے مذہبی لوک

* مرچ اغا **(سید / پیر)** خلق د‏‏ی نظر وچ 

## پائلچن ، نمیان ، مشہور لوک

* بنگ حبیب اللہ **(نتیجہ)** 

## [[درحقیقت|ڈیفیکٹو]] قائدین
قندھار دے مختلف اوقات وچ متعدد ڈیفیکٹو رہنما رہ چکے نيں جنہاں وچو‏ں بوہت گھٹ ذیل وچ درج ني‏‏‏‏ں۔

* احمد ولی کرزئی *صوبائی کونسل دے سربراہ سن ، لیکن قندھاریاں نے انہاں دے قول تے فعل نو‏‏ں گورنر دے اقدامات تو‏ں زیادہ اہمیت دی۔* *اس وقت دے قندھار دے گورنر ، توریالی ویسا ، تے پولیس چیف ، جنرل عبدالرازق نے اس اُتے اتفاق کيتا۔* *بوہت سارے لوکاں دے مطابق ، اس نے عبدالرزاق اچکزئی نو‏‏ں اِنّا وڈا کم سونپنے وچ انہاں دا وڈا ہتھ سی۔*
* جنرل عبدالرازق *( قندھار پولیس چیف ، جنوبی ضلع دے لئی چیف آف آپریشنز تے قندھار وچ افغان نیشنل آرمی تے بارڈر پولیس چیف )۔* *جنرل عبدالرازق اک بہت ہی قابل تے طاقت ور آدمی سی ، تے قندھار وچ انہاں دیاں گلاں مان لی گئياں۔* *کوئی وی شخص 3 سال تو‏ں جنرل عبد الرزاق د‏‏ی طرح قندھار وچ امن لیانے وچ کامیاب نئيں ہويا ا‏‏ے۔*

## حوالے

گٹھ:قندھار دیاں شخصیتاں
گٹھ:افغانستان