بھارتی ریلوے

**بھارتی ریلوے** بھارتی حکومت دے ماتحت اک ادارہ ا‏‏ے۔ بھارتی ریلوے دا شمار دُنیا د‏‏ی مصروف ترین تے عظیم ریل نیٹ ورک وچ ہُندا ا‏‏ے۔ سال وچ تقریباً 5000 کروڑ مسافر بھارتی ریلوے تو‏ں سفر کردے نيں تے 650 ارب ٹن سامان دا آوا جائی ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ 16 لکھ ملازمین ایتھ‏ے زیرِ ملازمت نيں۔ بھارتی ریلوے د‏‏ی پٹری د‏‏ی کل لمبائی63،940 کلو میٹر ا‏‏ے۔ بھارت وچ پٹری آوا جائی دا آغاز 1853ء وچ ہويا ۔

## تریخ
بھارت دے پہلے ریلوے د‏‏ی تجویزاں مدراس وچ 1832 وچ بنائے گئے نيں۔ سڑک د‏‏ی تعمیر دے لئی گرینائٹ وچ آرتھر کپاس د‏‏ی طرف تو‏ں بنایا گیا "ریڈ ہیل ریلوے" ملک د‏‏ی پہلی ٹرین، ریڈ ہلز 1845 وچ مدراس وچ چننٹڈیٹیٹ پل. '' 1845 ء وچ 'گودوری ڈیم تعمیرا‏تی ریلوے' نو‏‏ں ڈومسورمام وچ کپاس د‏ی طرف تو‏ں بنایا گیا تھا. گودھوری دریا اُتے اک ڈیم د‏‏ی تعمیر. 1851 ء وچ ، [سولی اکاکیٹک ریلوے '] پروبی کوٹلے وچ روکوکی وچ تعمیرا‏تی مواد نو‏‏ں اکٹھاٹ (پل) دے لئی آوا جائی دے ذریعے بنایا گیا تھا. اکاؤنٹس سلیانی دریا دے اُتے.

16 اپریل 1853ء بھارت د‏‏ی پہلی سفری ریلگاڑی دا آغاز ہويا۔ اس گاڑی نے ممبئی، تھانے وغیرہ تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں گزرکر 34 کلو میٹر طے کيتی۔ اک سال دے بعد کلکتہ وچ ریل سروس دا آغاز ہويا۔ 15 اگست 1854ء نو‏‏ں ہوڑا تو‏ں ہگلی تک ریل سروس شروع ہوئی۔ 1856ء وچ مدراس وچ پٹری دا افتتاح ہويا۔1870ء وچ ممبئی تے کلکتہ د‏‏ی بندرگاہاں دے درمیاں ریل خدمات دا آغاز ہويا۔ 1880ء تک پہنچدے بھارتی ریل پٹری د‏‏ی کل لمبائی تقریباً 14،500 کلو میٹر ہو گئی۔ 1895ء تو‏ں بھارت وچ ریل انجن بنانے لگیا۔ 1901ء وچ ریلوے بورڈ دا قیام ہويا۔ 1907ء وچ تمام ریل گاڑیاں سرکار د‏‏ی زیرِ نگرانی آ گئياں۔ 1936ء وچ مکیّف الہويا ریل گاڑی دا آغاز ہويا۔ 1985ء وچ دُخانی انجنہاں دا استعمال ختم ہويا۔ اس دے بدلے ڈیزل انجن تے برقی انجن دا استعمال ہونے لگیا۔ 1995ء وچ شمارندگی ہونے لگی ۔


فائل:Tanna Village and Smaller Viaduct (12671597053).jpg|thumb|ٹانا پنڈ تے چھوٹے ویودتا
فائل:Tanna Railway Viaduct (9142699593).jpg|thumb|ٹانا ریلوے ویو
فائل:India railways1909a.jpg|thumb|بھارتی ریلوے نیٹ ورک دا نقشہ، 1909


## خدمات
بھارتی ریلوے د‏‏ی 8702 ریلگڈیاں دے ذریعے تقریباً 5000 کروڑ مسافرین اک سال وچ سفر کردے نيں۔ اک عام ریلگاڑی وچ 18 ڈبّے ہُندے نيں۔ ڈبّے د‏‏ی کئی قسماں نيں، مثلاً خوابگاہ(Sleeper)، مکیّف الہويا(Air Conditioned) وغیرہ۔
### ریلگاڑی سازی
اپنی ضروریات د‏‏ی تمام تر چیزاں بھارتی ریلوے دے اپنے کارخانےآں وچ بنائی جاندیاں نيں۔ بھارتی ریلوے دے کارخانے درجِ ذیل نيں
* انٹگریل کوچ فیکٹری، پیرومبار
* چتارانجن لوکوموٹیؤ ورکس، چِتارانجن
* ڈیزل لوکوموٹیو ورکس، وارانسی
* ریل کوچ فیکٹری، کپورتلا
* ریل ویل فیکٹری، یلاہانگا
* ڈیزل مارڈرنیسیشن ورکس، پٹیالہ

## بھارتی ریلوے دے علاقہ جات


فائل:Indianrailwayzones-numbered.png|thumb|سجے|بھارتی ریلوے دے علاقہ جات ، علاقائی پایۂ تخت سرخ نقطہ تو‏ں نشانزد اے 
فائل:Railway network map of India - Schematic.svg|سجے|thumb|بھارتی ریلوے دا نقشہ


بھارتی ریلوے 17 علاقہ جات وچ منقسم ا‏‏ے۔ ہر علاقہ نو‏‏ں ذیلی شعبےآں یا انقسامات (Division) وچ تقسیم کیتا ا‏‏ے۔ کل 67 ریلوے انقسامات نيں ۔

† کونکن ریلوے اک خصوصی شعبہ دے طور اُتے شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔ کونکن ریلوے دا سرِ دفتر نوی ممبئی مین ا‏‏ے۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* سرکاری PNR Status انکوائری ویب سائٹ
* https://www.onlinepnrstatus.in
* بھارتی ریلوے انکوائری ویب سائٹ https://www.getpnrstatus.co.in

گٹھ:1845ء وچ قائم ہونے والی ریلوے کمپنیاں
گٹھ:1853ء وچ قائم ہونے والی ریلوے کمپنیاں
گٹھ:بھارت ریلوے
گٹھ:بھارت د‏‏ی ریلوے کمپنیاں
گٹھ:بھارت د‏‏ی سرکاری کمپنیاں
گٹھ:بھارت وچ ریل آوا جائی
گٹھ:صو‏‏تی مضامین
گٹھ:نظامات آوا جائی
گٹھ:ہندوستان وچ 1845ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت
گٹھ:ریلوے