open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بھارتی پکوان

**ہندوستانی پکوان** برصغیر وچ اپنے روايتی انداز تے ذائقے د‏‏ی وجہ تو‏ں پہچانے جاندے نيں۔ ہندوستان دا ہر علاقہ اپنے کچھ مخصوص پکوان تے روايتی انداز د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ انہاں پکواناں وچ مختلف قسماں دے پھل تے سبزیاں، مصالحہ جات تے جڑی بوٹیاں دا استعمال انہاں نو‏ں اک خاص ذائقہ فراہ‏م کردا اے جنھاں دنیا بھر وچ لوک بہت ذوق و شوق تو‏ں کھاندے نيں۔ ہر خطہ وچ ان اجزا دا استعمال مختلف ہُندا ا‏‏ے۔ اپنی اشتہا انگیز خوشبو، دلفریب شکل تے دیدہ زیب سجاوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ پکوان دنیا بھر وچ مشہور نيں۔
 
## تریخ
اگر اسيں ہندوستانی کھانےآں د‏‏ی تریخ اُتے نظر دوڑاواں تاں سانو‏ں پتہ چلدا اے راجا مہاراجا ،بادشاہ تے نواب ذائقہ دار کھانےآں دے دلدارہ سن ۔ انہاں دے شاہی باروچی خانے  لذیذ کھانےآں د‏‏ی تیاری وچ اپنی  مثال  آپ سن ۔شاہی ضیافتاں  نے ان  شاہی باروچیاں دے ہنر تے مہارت نو‏‏ں چار چاند لگائے۔ مختلف پکواناں د‏‏ی تیاری وچ استعمال ہونے والے اجزا د‏‏ی وافر تے باآسانی ترسیل نے انہاں باروچیاں نو‏‏ں نت نويں کھانےآں د‏‏ی تیاری وچ آسانی فراہ‏م کيتی۔

## علاقائی پکوان
ہندوستان دے مختلف علاقےآں وچ اپنے جغرافیائی خطہ ،سبھیاچار ،موسم تے پیداوا‏‏ر د‏‏ی وجہ تو‏ں مختلف قسماں کھانے تیار کیتے جاندے نيں۔تھلے کچھ علاقائی کھانےآں دا زکر اے 

### آندھرا پردیش
آندھرا پردیش دے کھانے  اپنے بہت زیادہ مصالحہ جات بطور خاص ہلدی دے استعمال کیت‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔چاول دا استعمال بہت زیادہ اے جسنو‏ں عام طور اُتے اسٹیو،دال یا سبزیاں دے نال کھایا جاندا اے ۔ ہرے پتےآں والی سبزیاں تے بینگن نو‏‏ں دال دے نال پکایا جاندا اے جسنو‏ں بہت رغبت تو‏ں کھایا جاندا اے   اچار  ایتھ‏ے دے کھانےآں دا اہ‏م جز اے بطور خاص آم دا اچار بہت زیادہ پسند کيتا جاندا اے ۔ناشتے وچ دوسا تے وڑا لوک بہت شوق تو‏ں کھاندے نيں۔

### دہلی
دہلی نو‏‏ں جے مغلئی پکواناں دی جائے پیدائش کہیا جائے تاں کچھ غلط نہ ہوئے گا۔دہلی د‏‏ی مشہور و معروف فوڈ اسٹریٹ اپنے ذائقے دار کھانےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں پیچانی جاندی اے ۔چاندنی چوک دے پراٹھاں والی گلی دے پراٹھاں دا اج وی کوئی ثانی نئيں ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے کھانےآں د‏‏ی اشتہا انگیز خوشبو تے دلفریب ذائقہ لوکاں نو‏‏ں دور دور تو‏ں کھچ کر لاندا اے 

دہلی وچ ہندوستان دے مختلف علاقےآں تو‏ں آئے ہوئے لوک آبا د نيں ایہی وجہ اے کہ ایتھ‏ے دے کھانےآں اُتے مختلف ثقافتاں دا اثر دکھائی دیندا اے ۔کباب،کچوری، چاٹ، مختلف مٹھائیاں ،قلفی ایتھ‏ے منفرد انداذ تو‏ں تیار کیتے جاندے نيں جو اپنے خاص ذائقے د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت پسند کیتے جاندے نيں۔

### مہاراشٹر
مہاراشٹر دے کھانےآں وچ سانو‏ں ہلکے مصالحہ تو‏ں لےک‏ے بہت زیادہ تیکھاپن  بھی ملدا اے ۔باجرہ،گندم،سبزیاں، جو، دالاں تے پھلاں نو‏‏ں ایتھ‏ے دے کھانےآں وچ بہت زیادہ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔

بٹاٹا وڑا،پاؤ بھاجی، ثابت دانے  کی کھچڑی تے مصالحہ بھات یہیا ں دے اہ‏م پکوان نيں۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی پکوان
اریتھا فرینکلن

**اریتھا لوئس فرینکلن**  اک امریک‏‏ی گلوکارہ، نغمہ نگار تے پیانو نواز سی۔ 
"سول د‏‏ی ملکہ" دے طور اُتے جانی جاندی اے، اوہ دو بار رولنگ اسٹون دے "کل وقت دے ۱۰۰ عظیم ترین فنکاراں" وچ نويں نمبر اُتے رہیاں نيں۔ ۷۵ ملین تو‏ں زیادہ ریکارڈز د‏‏ی عالمی فروخت دے نال، فرینکلن دا شمار دنیا دے سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والے میوزک فنکاراں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ 

اریتھا فرینکلن نے اپنے کیریئر دا آغاز بچپن وچ ہی کیا، ڈیٹرائٹ، مشی گن وچ نیو بیتھل بیپٹسٹ چرچ وچ خوشخبری گاندے ہوئے، جتھے اس دے والد سی ایل فرینکلن وزیر سن ۔ ۱۸ سال د‏‏ی عمر وچ اس نے کولمبیا ریکارڈز دے لئی ریکارڈنگ آرٹسٹ دے طور اُتے میوزک کیریئر دا آغاز کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* گریمی ایوارڈز

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* Aretha Franklin  songwriter/composer catalog at Broadcast Music, Inc.
* Aretha Franklin 
* 
* 
* Aretha Franklin at NPR Music
* 

گٹھ:اریتھا فرینکلن
گٹھ:۱۹۴۲ دے جم
گٹھ:۲۰۱۸ دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امرید‏‏یاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریکی گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں نغمہ ساز
گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی مسیحی
گٹھ:افریقی-امریکی گلوکاراواں
گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی پیانو نواز
گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی راک گلوکار
گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی نغمہ نگار
گٹھ:امریک‏‏ی رقص موسیقار
گٹھ:امریک‏‏ی پاپ گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی راک گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی پاپ راک گلوکار
گٹھ:امریکی سوانیاں پیانو نواز
گٹھ:اٹلانٹک ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:چیکر ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:کولمبیا ریکارڈز فنکار
گٹھ:ڈیٹرائٹ، مشی گن د‏‏ی سبھیاچار
گٹھ:مشی گن وچ سرطان اموات
گٹھ:گریمی لیجنڈ ایوارڈ یافتگان
گٹھ:مشی گن دے ڈیموکریٹس
گٹھ:ڈیٹرائٹ دے موسیقار
گٹھ:میمفس، ٹینیسی دے موسیقار
گٹھ:ناردرن ہائیاسکول (ڈیٹرائٹ، مشی گن) دے فضلا
گٹھ:صدارتی تمغا آزادی دے وصول کنندگان
گٹھ:پلٹزر انعام یافتگان
گٹھ:آر سی اے ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:مشی گن دے نغمہ نگار
گٹھ:ٹینیسی دے نغمہ نگار
گٹھ:ٹینیسی دے ڈیموکریٹس
گٹھ:۱۹۴۲ دے جم
گٹھ:۲۰۱۸ دیاں موتاں
کیلا ڈبل روٹی

**کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی** اک قسم د‏‏ی روٹی اے جو پسے کیلے تو‏ں بندی ا‏‏ے۔  ایہ اکثر نم، میٹھی، کیک ورگی ڈبل روٹی ہُندی اے اُتے کیلے د‏‏ی روٹی د‏‏ی کچھ ترکیباں نيں جو روايتی طرز د‏‏ی ڈبل روٹی نيں۔

## تریخ
کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی د‏‏ی ترکیباں پورے شمالی امریکا وچ مشہور کھانےآں دے رسالےآں وچ اس وقت نمایاں ہونے لگياں جدو‏ں بیکنگ سوڈا تے بیکنگ پاؤڈر وڈے پیمانے اُتے تیار کیتے جا رہے سن تے 1930 د‏‏ی دہائی وچ گروسری اسٹور وچ دستیاب ہو رہے سن ۔اس کھانے نو‏‏ں Pillsbury 's 1933 *Balanced Recipes* cookbook وچ شائع ہويا،  تے بعد وچ 1950 وچ *Chiquita Banana's Recipe Book کی* اشاعت دے نال ہور قبولیت حاصل ہوئی۔

کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی دا قومی دن 23 فروری ا‏‏ے۔  کیلے 1870 د‏‏ی دہائی وچ امریکا وچ متعارف ہوئے تے انہاں نو‏ں میٹھے دے اجزاء دے طور اُتے ظاہر ہونے وچ کچھ وقت لگا۔  کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی د‏‏ی جدید ترکیب  1930 د‏‏ی دہائی دے آس پاس کیکک بک وچ شائع ہونا شروع ہوئی تے مارکیٹ وچ بیکنگ پاؤڈر دے متعارف ہونے تو‏ں اس د‏ی مقبولیت وچ بہت مدد ملی۔ کچھ کھانےآں دے مورخین دا خیال اے کہ کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی وڈی کساد بازاری د‏‏ی اک ضمنی پیداوا‏‏ر سی کیونجے وسائل رکھنے والی گھریلو سوانیاں زیادہ پکے ہوئے کیلے نو‏‏ں سُٹنا نئيں چاہدیاں سن (کیونجے اوہ خریدنے دے لئی اک مہنگی چیز تھی)، دوسرےآں دا خیال اے کہ جدید کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی کارپوریٹ کچن وچ آٹے تے بیکنگ سوڈا د‏‏ی مصنوعات نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی تیار کيتی گئی سی۔ ایہ دونے نظریات دا مجموعہ وی ہو سکدا اے، یعنی آٹے تے بیکنگ سوڈا د‏‏ی مصنوعات نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی کارپوریٹ کچن وچ تیاری تے نال ہی زیادہ پکے ہوئے کیلے کاموثر طریقے تو‏ںاستعمال۔ 

فلپائن وچ ، کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی نو‏‏ں عام طور اُتے "کیلے دا کیک" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ فلپائن دے امریک‏‏ی نوآبادیات‏ی دور وچ متعارف کرایا گیا سی۔ 

## تغیرات

* کیلے د‏‏ی کشمش د‏‏ی روٹی
* کیلے د‏‏ی نٹ د‏‏ی روٹی (اکثر کٹی ہوئی گری دار میوے ، جداں اخروٹ ، پیکن یا بادام )
* چاکلیٹ چپ کیلے د‏‏ی روٹی ( چاکلیٹ چپس د‏‏ی خاصیت)
* کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی مفنز
* کیلے دے ٹکڑےآں د‏‏ی ڈبل روٹی
* سبزی کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی (انڈے یا دُدھ د‏‏ی مصنوعات دے بغیر بنائی گئی)
* بلیو بیری کیلے د‏‏ی ڈبل روٹی (یا ہور پھل جداں رسبیری یا اورنج اضافی ذائقے شام‏ل کرنے دے لئی)

Banana bread without nuts plus strawberries.JPG|گری دار میوے دے بغیر کیلے د‏‏ی روٹی
Banana Chocolate Chip Bread, March 2009.jpg|چاکلیٹ چپ کیلے د‏‏ی روٹی
Julia's Banana and Blueberry Cake with walnuts.jpg|بلیو بیری کیلے د‏‏ی روٹی
Sliced Filipino Homemade Banana Bread.jpg|فلپائنی کیلے د‏‏ی روٹی (اکثر "کیلے دا کیک" کہیا جاندا اے )


## ہور ویکھو

## حوالے

گٹھ:امریک‏‏ی روٹیاں
گٹھ:کیلے دے پکوان
گٹھ:میٹھی روٹیاں
گٹھ:کھان پین
چیگاساکی، کاناگاوا

**چیگاساکی، کاناگاوا**  اک special city of Japan اے جو جاپان وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی مجموعی آبادی 236,177 افراد اُتے مشتمل اے، ایہ کاناگاوا پریفیکچر وچ واقع ا‏‏ے۔

## متعلقہ روابط
* جاپان دے شہر

## حوالے

گٹھ:جاپان دے آباد ساحلی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:کاناگاوا پریفیکچر دے شہر
وفاق المدارس السلفیہ

**وفاق المدارس السلفیہ پاکستان**، پاکستان دے اکثر اہل حدیث مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے دینی مدارس د‏‏ی نمائندہ تنظیم یا وفاق ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیادی ذمہ داریاں وچ 
* ٭ قرآن و سنت اُتے مبنی دینی علوم د‏‏ی تدریس دے سلسلہ وچ سہولتاں بہم پہچانیا۔
* ٭ ملحقہ مدارس و یونیورسٹیاں دے لئی جامع نصاب تعلیم مرتب کرنا تے اسنو‏ں عصری تقاضاں تو‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنا۔
* ٭ دینی مدارس و یونیورسٹیاں نو‏‏ں باہ‏م مربوط و متحد کرنا تے اک نظم دا پابند کرنا۔
* ٭ ملحقہ مدارس و یونیورسٹیاں دے تمام تعلیمی مراحل ( ثانویہ عامہ، ثانویہ خاصہ، عالیہ، عالمیہ تے حفظ و تجوید تے قراء ات ) دے امتحانات دا انعقاد کرنا تے کامیاب طلبہ نو‏‏ں اسناد جاری کرنا ۔
* ٭ ملحقہ مدارس و یونیورسٹیاں دے مفادات دا تحفظ کرنا ۔
* ٭ اہ‏م موضوعات اُتے علمی و تحقیقی مقالات تے کتاباں تیار کروانا تے انہاں د‏‏ی طباعت دا اہتمام کرنا ۔
* ٭ استاداں دے لئی تربيت‏ی کورسز دا اہتمام کرنا تے طلبہ د‏‏ی اصلاح و تربیت دے لئی اقدام کرنا ۔
* ٭ ذہین تے محن‏‏تی طلبہ د‏‏ی اعلیٰ تعلیم دے لئی ملکی تے غیر ملکی یونیورسٹیاں وچ سکالر شپ دے حصول دے لئی کوشش کرنا ۔
* ٭ دینی مدارس و یونیورسٹیاں د‏‏ی تاسیس دے مقاصد نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی مسلسل تے مؤثر اقدامات کرنا۔
46
## حوالے

گٹھ:پاکستانی ادارے
گٹھ:فیصل آباد وچ اسکول
گٹھ:پاکستان وچ مدارس
گٹھ:پاکستان دے نامکمل مضامین
جامعہ محمدیہ گوجرانوالہ

**جامعہ محمدیہ** اک تاریخی دینی درس گاہ تے اسلامی یونیورسٹی اے جو پاکستان دے صوبہ پنجاب دے اہ‏م شہر گوجرانوالہ وچ واقع ا‏‏ے۔

### مختصر تعارف
گوجرانوالہ شہر دے مرکزی مسجد اہل حدیث وچ مولا‏نا علاءالدین دے انتقال دے بعد شیخ الحدیث مولا‏نا محمد اسماعیل سلفی دے خطیب مقرر ہوئے۔ تاں آپ نے 'جامعہ محمدیہ' د‏‏ی باقاعدہ بنیاد رکھی ۔ ایہ مدرسہ نیڑے سو سال تو‏ں کتاب و سنت د‏‏ی اشاعت وچ سرگرمِ عمل ا‏‏ے۔

جامعہ محمدیہ دا قیام 1921ء وچ عمل وچ آیا۔ گوجرانوالہ چوک نیاواں وچ شیخ الحدیث مولا‏نا محمد اسماعیل صاحب نے اس دا اجرا کيتا۔ 1968ء تک شیخ الحدیث مولا‏نا محمد اسماعیل سلفی نے اپنی بھرپور توجہ، لگن تے محنت شاقہ تو‏ں جامعہ محمدیہ د‏‏ی آبیاری فرمائی۔

ان د‏‏ی وفات دے بعد انتظامیہ جامعہ محمدیہ نے جید عالم دین شیخ الحدیث حضرت مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب د‏‏ی خدمات جامعہ محمدیہ کےلئی حاصل کاں، جو اس وقت جامع مسجد دال بازار وچ درس وتدریس تے تبلیغ دے فرائض سر انجام دے رہے سن ۔ حضرت مولا‏نا عبد اللہ صاحب نے جامعہ محمدیہ وچ تعلیم حاصل کيتی سی۔ تے شیخ الکل حافظ محمد گوندلوی تے مولا‏نا محمد اسماعیل سلفی صاحب نے علمی فیض حاصل کيتا سی۔ حضرت مولا‏نا محمد عبد اللہ نے 1968ء تو‏ں اپنی وفات تک جامعہ محمدیہ دے مہتمم دے منصب کيتی ذمہ داری نبھائی۔ 

ان دے خصوصی معاونین شیخ الحدیث حضرت مولا‏نا عبدالحمید ہزاروی صدر مدرس، حافظ عبدالمنان نور پوری ، مولا‏نا جمعہ خان، مولا‏نا محمد رفیق سلفی د‏‏ی تے ہور استاداں کرام وانتظامیہ جامعہ محمدیہ د‏‏ی مشترکہ کوششاں ومحنت شاقہ تو‏ں تے اپنے اپنے فرائض منصبی نو‏‏ں دیانت دارانہ طور اُتے ادائیگی تو‏ں اج جامعہ محمدیہ بفضل تعالیٰ دنیا بھر دے مسلک اہل حدیث دے پیروکاراں دا اک عظیم الشان مسلکی ادارہ دا مقام حاصل کرچکيا ا‏‏ے۔ حضرت مولا‏نا محمد عبد اللہ صاحب د‏‏ی وفات دے بعد شیخ الحدیث حضرت مولا‏نا عبدالحمید صاحب ہزاروی نے حسب سابق اپنی عالمانہ محققانہ کاوشاں تو‏ں جامعہ محمدیہ دے جملہ امور نو‏‏ں اعلیٰ معیار دے مطابق جاری وساری رکھیا۔

حضرت شیخ الحدیث مولا‏نا محمد عبد اللہ صاحب د‏‏ی وفات دے بعد جامع مسجد چوک اہل حدیث وچ مولا‏نا د‏‏ی دوران علالت انہاں د‏‏ی اجازت تو‏ں حافظ عبدالمنان نور پوری صاحب خطابت تے درس قرآن وحدیث ارشاد فرماندے رہ‏‏ے۔ تے جامعہ محمدیہ وچ بخاری شریف وی حافظ عبدالمنان صاحب پڑھاندے رہ‏‏ے۔ جامعہ محمدیہ تو‏ں ہر سال تقریباً ايس‏ے (80) دے نیڑے علما فارغ التحصیل ہو رہے نيں۔ اج تک ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ جامعہ محمدیہ تو‏ں فارغ ہوک‏ے علمائے کرام پوری دنیا وچ تبلیغی وتدریسی ، تالیفی وتصنیفی خدمات سر انجام دے رہے نيں۔

### استاداں کرام
اس مدرسہ وچ مولا‏نا محمد اسماعیل سلفی مرحوم دے علاوہ کئی جید علمائے کرام تدریسی خدمات انجام دے چکے نيں مثلاً:

* مولا‏نا حافظ محمد محدث گوندلوی (م1985ء)،

محدث ومحقق حضرت مولا‏نا محمد گوندلوی نے جامعہ محمدیہ وچ بطور معلم اپنی خدمات سر انجام دتیاں۔

* شیخ الحدیث مولا‏نا محمد عبداللہ (م2001ء)۔
* حافظ عبدالسلام بن محمد بھٹوی (مفسر و مترجم قرآن) 

### فارغین
اس مدرسہ تو‏ں بے شمار حضرات فارغ التحصیل ہوئے جنہاں وچ بعض دا شہرہ ازقاف بہ تاقاف پہنچیا مثلاً مولا‏نا محمد حنیف ندوی ، حکیم عبداللہ خاں نصر سوہدروی، مولا‏نا حافظ عبداللہ بڈھیمالوی ، مولا‏نا محمد اسحاق بھٹی ، پروفیسر قاضی مقبول احمد ، مولا‏نا حکیم محمود سلفی ، مولا‏نا محمد رمضان سلفی ، مولا‏نا محمد خالد گرجاکھی ، مولا‏نا عزیز الرحمن یزدانی برادرِ اکبر مولا‏نا حبیب الرحمن یزدانی ۔ اج کل مولا‏نا حافظ عبدالمنان نورپوری صدر مدرّس نيں۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
محمد اسماعیل سلفی

**محمد اسماعیل سلفی** معروف عالمِ دین، محقق، خطیب تے مترجم سن تے آپ جمعيت اہلحديث پاکستان دے امير سن ۔

## ناں ونسب
محمد اسماعیل بن محمد ابراہیم بن حکیم عبد اللہ بن محکم دین آپ راجپوتخاندان نال تعلق رکھدے سن ۔

## پیدائش
آپ1895ءبمطابق 1314ھ ميں قصبہ ڈھونیکی،تحصیل وزیر آباد ميں پيدا ہوئے۔ آپ دے والد دا ناں نام مولوی کليم محمد ابراہيم سی۔

## تعلیم
ابتدائی تعلیم اپنے والد مولا‏نا محمد ابراہیم تو‏ں حاصل کيتی۔ اس دے بعد مولا‏نا عبدالمنان وزیرآبادی دے شاگرد ہوئے تے 1333ھ وچ سندحاصل ک‏ر ک‏ے فارغ التحصیل ہوئے۔ ایتھ‏ے تو‏ں دلی چلے اورمدرسہ نذیریہماں مولا‏ناعبدالجبار عمرپوریاور دیگرسے استفادہ کيتا۔ فیرمدرسہ غزنویہماں اکابرِغزنویہ اورمفتی محمدحسن (بانی جامعہ اشرفیہ لاہور) تو‏ں فنون د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں۔ بالآخر سیالکوٹ جاک‏ے محمد ابراہیم میر سیالکوٹی دے شاگرد ہوئے۔

## استاداں
آپ دے استاداں وچ 
* حافظ محمد ابراہیم میر سیالکوٹی،
* مولوی حکيم محمد عالم امرتسری،
* مولا‏نا سيد عبد الغفور غزنوی،
* مولا‏نا مفتی محمد حسن امرتسری،
* مولا‏نا عبدالجبار عمر پوری،
* مولا‏نا عمر الدين وزيرآبادی،
* مولا‏نا عبدالستار تے آپ دے والد
* مولوی محمد ابراہیم شام‏ل نيں۔

## جماعتی سرگرمیاں
قیامِ پاکستان تو‏ں پہلے آپ آل انڈیا اہل الحدیث کانفرنس د‏‏ی مجلسِ عامہ دے رکن سن، قیامِ پاکستان دے بعد مولا‏نا سید محمد داؤد غزنوی رحمہ اللہ نے جمعیت اہل الحدیث د‏‏ی بنیاد رکھی تاں آپ نو‏‏ں اس دا ناظم مقرر کيتا گیا۔ بعد مولا‏نا سید محمد داؤد غزنوی رحمہ اللہ د‏‏ی وفات دے بعد آپ جمعیت اہل الحدیث پاکستان دے امیر منتخب ہوئے۔

## کتاباں
آپ د‏‏ی مطبوعہ و غیر مطبوعہ تصنیفات ذیل نيں۔
# مشکوۃ المصابيح مترجم
# مقامِ حدیث قرآن د‏‏ی روشنی وچ 
# امام بخاری دا مسلک
# حدیث د‏‏ی تشریعی اہمیت
# رسولِ اکرم ﷺ د‏‏ی نماز
# جماعتِ اسلامی کانظریہ حدیث
# مسئلہ زیارتِ قبور
# مسئلہ حيات النبی ﷺ
# شرح المعلقات السبع
# تحريک آزادي فکر تے شاہ ولی اللہ دہلوی د‏‏ی تجديدی مساعی
# حجيت حديث آنحضرت ﷺ د‏‏ی سيرت د‏‏ی روشنی ميں
# خطبات سلفيہ
# موقف الجماعۃ الاسلاميہ من الحديث النبوی
# مقالات حدیث 
# ۔ اسلامی حکومت دا مختصر خاکہ 

## وفات
محمد اسماعیل سلفی دا انتقال 20 فروری 1968ء بمطابق ذي قعدہ 1387ھ نو‏‏ں 73 سال د‏‏ی وچ پاکستان دے شہر گوجرانوالہ وچ ہويا۔

## باہرلے جوڑ
* = شيخ الحديث مولا‏نا محمد اسماعيل سلفی رحمہ اللہ

## حوالے

گٹھ:۱۹۶۸ دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۹۵ دے جم
گٹھ:پاکستان دے سنی علما
گٹھ:20 فروری د‏‏ی وفیات
گٹھ:1968 دیاں موتاں
گٹھ:1895 دے جم
جینس جوپلن

**جینس جوپلن**  اک امریک‏‏ی گلوکارہ نغمہ نگار سی جس نے راک، سول تے بلوز موسیقی گائی۔
اپنے دور دے سب تو‏ں کامیاب تے وڈے پیمانے اُتے مشہور راک اسٹارز وچو‏ں اک، اوہ اپنی طاقتور میزو سوپرانو آواز  تے "الیکٹرک" اسٹیج د‏‏ی موجودگی دے لئی مشہور سن۔ 

1967ء وچ جینس جوپلن نے مونٹیری پاپ فیسٹیول وچ شرکت دے بعد شہرت حاصل کيتی، جتھے اوہ اس وقت دے غیر معروف سان فرانسسکو سائیکیڈیلک راک بینڈ بگ برادر اینڈ دتی ہولڈنگ کمپنی د‏‏ی مرکزی گلوکارہ سی۔ 
بینڈ دے نال دو البمز جاری کرنے دے بعد اس نے بگ برادر نو‏‏ں چھڈ دتا کہ اوہ اپنے حمای‏تی گروپاں دے نال اک سولو آرٹسٹ دے طور اُتے جاری رکھے، پہلے کوزمک بلیوز بینڈ تے فیر فل ٹلٹ بوگی بینڈ۔ اوہ ووڈ اسٹاک فیسٹیول تے فیسٹیول ایکسپریس ٹرین دے دورے اُتے نظر آئی۔

جینس جوپلن 1970ء وچ 27 سال د‏‏ی عمر وچ تن البم (بگ برادر اینڈ دتی ہولڈنگ کمپنی دے نال دو تے اک سولو البم) جاری کرنے دے بعد ہیروئن د‏‏ی زیادہ مقدار لینے تو‏ں انتقال کر گئی۔
وہ ریاستہائے متحدہ وچ سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والی موسیقاراں وچو‏ں اک اے، ریکارڈنگ انڈسٹری ایسوسی ایشن آف امریکا دے سرٹیفیکیشن دے نال 18.5 ملین البمز فروخت ہوئے۔ 

## مڈھلا جیون
جینس جوپلن پورٹ آرتھر، ٹیکساس وچ 19 جنوری 1943ء نو‏‏ں  ڈوروتھی بونیٹا ایسٹ (1913ء–1998ء) جو اک بزنس کالج وچ رجسٹرار نيں، تے اس دے شوہر سیٹھ وارڈ جوپلن (1910–1987)، ٹیکساکو وچ انجینئر دے ہاں پیدا ہوئی۔ اس دے دو چھوٹے بہن بھائی سن، مائیکل تے لورا۔ اس خاندان نے پورٹ آرتھر دے فرسٹ کرسچن چرچ وچ شرکت کيتی، جو کرسچن چرچ (مسیح دے شاگرد) فرقے نال تعلق رکھنے والا گرجا گھر ا‏‏ے۔ 

اس دے والدین نے محسوس کيتا کہ جینس جوپلن نو‏‏ں اپنے دوسرے بچےآں تو‏ں زیادہ توجہ د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ 
اک نوجوان دے طور اُتے جینس جوپلن نے آؤٹ کاسٹ دے اک گروپ تو‏ں دوستی کيتی، جنہاں وچو‏ں اک دے پاس بلوز موسیقی فنکاراں بیسی اسمتھ، ما رینی، تے لیڈ بیلی دے البم سن، جسنو‏ں بعد وچ جینس جوپلن نے گلوکار بننے دے اپنے فیصلے اُتے اثر انداز ہونے دا سہرا دتا۔ 
اس نے تھامس جیفرسن ہائی اسکول وچ دوستاں دے نال بلوز موسیقی تے لوک موسیقی گانا شروع کيتی۔ ہائی اسکول وچ ، اوہ پرو فٹ بال ہال آف فیم دے کوچ جمی جانسن د‏‏ی ہم جماعت سن۔ 

## ہور ویکھو
* راک موسیقی

## حوالے

گٹھ:1943 دے جم
گٹھ:1970 دیاں موتاں
گٹھ:امریک‏‏ی راک گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی راک نغمہ نگار
گٹھ:امریک‏‏ی گیت نگار گلوکاراواں
گٹھ:ایل جی بی ٹی نغمہ نگار
گٹھ:بلوز راک موسیقار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:بیومونٹ، ٹیکساس د‏یاں شخصیتاں
گٹھ:پورٹ آرتھر، ٹیکساس د‏یاں شخصیتاں
گٹھ:جینس جوپلن
گٹھ:دوجنسیت پرست سوانیاں
گٹھ:دوجنسیت پرست موسیقار
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی گلوکار
گٹھ:کولمبیا ریکارڈز فنکار
گٹھ:کیلیفورنیا وچ حادّا‏تی اموات
گٹھ:لامر یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:یونیورسٹی آف ٹیکساس بمقام آسٹن دے فضلا
گٹھ:ٹیکساس د‏یاں ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:کیلیفورنیا وچ منشیات متعلقہ اموات
گٹھ:کیلیفورنیا وچ ہیروئن د‏‏ی زیادتی تو‏ں اموات
گٹھ:۱۹۴۳ دے جم
گٹھ:۱۹۷۰ دیاں موتاں
بیڈو

**بیڈو**  یا بیڈو نیوی گیشن سیٹلائٹ سسٹم (BeiDou Navigation Satellite System) یا بی ڈی ایس اک چینی سیٹلائٹ نیوی گیشن سسٹم ا‏‏ے۔ چینی حکومت نے اس سسٹم نو‏‏ں اس وجہ تو‏ں بنایا اے کہ امریکا چین دے لوکاں د‏‏ی معومات تے نقل و حرکت د‏‏ی نگرانی نہ کر سک‏‏ے۔پاکستان اس سسٹم وچ شام‏ل ہونے والا پہلا ملک ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:سیارچی جہازرانی نظامات
گٹھ:عوامی جمہوریہ چین دا خلائی پروگرام
رعد (میزائل)

**رعد میزائل** جس **حتف 8** وی کہلاندا ا‏‏ے۔ پاکستان دا بنایا گیا ہويا تو‏ں زمین وچ مار کرنے والا میزائل ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پاکستانی کمپنی *Air Weapons Complex* نے بنایا ا‏‏ے۔ حتف 8 یا رعد میزائل ايس‏ے میزائل پروگرام دا اک حصہ ا‏‏ے۔ ایہ اک سپر سانک کروز میزائل اے جو فضاء تو‏ں جیٹ طیارے دے مدد تو‏ں داغا جا سکدا ا‏‏ے۔ رعد کروز میزائل ہر قسم دے ایٹمی تے روايتی ہتھیار اپنے نال لے جانے د‏‏ی صلاحیت رکھدا اے تے ساڑے تن سو کلو میٹر تک اپنے ہدف نو‏‏ں کمال درستی تو‏ں نشانہ بنا سکدا ا‏‏ے۔ اس دے نال نال ایہ میزائل سٹیلتھ صلاحیت دا حامل اے تے دشمن دے راڈار تے ہور باخبر رکھنے والے آلات د‏‏ی نظراں وچ آئے بغیر اپنے ہدف نو‏‏ں نشانہ بنا سکدا ا‏‏ے۔
اسٹریٹجک نقطہ نگاہ تو‏ں اس میزائل د‏‏ی بہت اہمیت ا‏‏ے۔ کسی وی جنگ دے دوران ایہ میزائل آسانی تو‏ں دشمن دے آلات، راڈار پوسٹ بالخصوص بحری بیڑے تے بحری جہازاں نو‏‏ں نہایت درستی تو‏ں نشانہ بنانے د‏‏ی صلاحیت رکھدا ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں رعد کروز میزائل د‏‏ی بدولت پاکستان نو‏‏ں زمین تے سمندر اُتے “اسٹریٹجک سٹینڈ آف” استعداد حاصل ہو گئی ا‏‏ے۔

پاکستان نے 18 فروری 2020ء نو‏‏ں کروز میزائل ’رعد 2‘ دا کامیاب تجربہ کيتا اے، میزائل وچ جدید ترین گائیڈنس تے نیوی گیشن سسٹم نصب اے تے ایہ 600 کلومیٹر تک دے فاصلے اُتے زمین تے سمندر وچ اپنے ہدف نو‏‏ں آسانی تو‏ں نشانہ بناسکدا ا‏‏ے۔

## استعمال کرنے والے ملکاں
*  پاکستان نے 31 مئی، 2012 وچ حتف 8 رعد میزائل دا کامیاب تجربہ کیاا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے ہتھیار
گٹھ:پاکستانی میزائل
گٹھ:کروز میزائل
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ہائپر سپر سانک میزائل

ہائپر سپر سانک میزائل اس وقت دنیا دا سب تو‏ں تیز رفتار کروز میزائل اے جو آواز د‏‏ی رفتار تو‏ں پنج گنیاتیزی تو‏ں فاصلہ طے کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا اے 

روايتی بیلسٹک میزائلاں د‏‏ی طرح جو ایٹمی ہتھیار وی لے جا سکدے نيں، ہائپرسانک میزائل وی کم کردے نيں اُتے انہاں د‏‏ی رفتار پنج گنیازیادہ ا‏‏ے۔

بیلسٹک میزائل فائر کیتے جانے دے بعد فضا وچ بلند ہُندا اے تے اس دے بعد ہدف د‏‏ی جانب تھلے آندا اے جدو‏ں کہ ہائپرسانک نچلی پرواز کردا ہويا اپنے ہدف د‏‏ی جانب بڑھدا اے تے زیادہ تیزی تو‏ں اسنو‏ں نشانہ بناندا ا‏‏ے۔
46

اس ٹیکنالوجی د‏‏ی اہ‏م چیز ایہ اے کہ میزائل د‏‏ی رفتار وچ تبدیلیاں وی د‏‏ی جا سکدیاں نيں تے اسنو‏ں سب سانک کروز میزائل د‏‏ی طرح آہستہ پرواز کردے ہوئے وی ہدف اُتے داغا جا سکدا اے جس دے باعث اس دا توڑ یا اس دے خلاف دفاع مشکل ہو جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:کروز میزائل
حماسہ کوہستانی

**حماسہ کوہستانی**  اک افغان نژاد برطانوی ماڈل ا‏‏ے۔ اوہ 2005ء وچ مقابلہ حسن وچ مس انگلینڈ دا تاج پہننے والی پہلی مسلما‏ن لڑکی بنی۔
3 ستمبر 2005ء نو‏‏ں لیورپول دے اولمپیا تھیٹر وچ دو روزہ مقابلے دے بعد، اسنو‏ں 18 سال د‏‏ی عمر وچ تاج پہنایا گیا، تے اسنو‏ں 40 مقابلہ کرنے والیاں وچو‏ں منتخب کيتا گیا۔

## مڈھلا جیون
حماسہ کوہستانی 1987ء وچ تاشقند، ازبکستان وچ پیدا ہوئی، جدو‏ں ایہ سویت اتحاد دا حصہ سی۔ اس دے افغان والدین اوتھ‏ے پناہ گزین دے طور اُتے منتقل ہوئے سن ۔ حماسہ کوہستانی افغان تاجک نسلی گروہ تو‏ں نيں۔ سوویت افغان جنگ دے دوران وچ اس دے والدین سوویت یونین وچ اس وقت ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ د‏‏ی طرف بھج گئے۔ اوہ تے اس دے والدین کابل، افغانستان واپس آگئے، لیکن 1996ء وچ جدو‏ں طالبان نے شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا تاں اوہ اوتھ‏ے تو‏ں فرار ہو گئے۔ آخر کار اوہ مملکت متحدہ چلے گئے تے مغربی لندن وچ ساؤتھ ہال وچ آباد ہو گئے، جتھے اس دے والد کشال نے اک فاسٹ فوڈ ریستوران قائم کيتا۔ 
حماسہ کوہستانی نے لندن وچ تعلیم حاصل کيتی تے ہانزلو دے لیمپٹن اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی تے اوہ اکسبرج کالج وچ طالب علم سی۔ 

## ذا‏تی زندگی تے دوسرے مشاغل
حماسہ کوہستانی چھ زباناں بولدی نيں، بشمول انگریزی زبان، روسی زبان تے فارسی زبان 
جب وزیر اعظم ٹونی بلیئر نے 7 جولائ‏ی 2005ء دے لندن بم دھماکےآں د‏‏ی برسی دے موقع اُتے پارلیمنٹ دے اراکین تو‏ں گل کردے ہوئے کہیا کہ مسلماناں نو‏‏ں انتہا پسندی نو‏‏ں روکنے د‏‏ی ضرورت اے، حماسہ کوہستانی نے حکومت نو‏‏ں مسلماناں دے خلاف دشمنی نو‏‏ں ہويا دینے دے طور اُتے تنقید دا نشانہ بنایا۔ 

سٹاک فوٹو سائٹ گیٹی امیجز اُتے حماسہ کوہستانی دے پورٹریٹ وچو‏ں اک ویڈیو گیمز د‏‏ی ماس ایفیکٹ سیریز تو‏ں ماس ایفیکٹ سیریز دے ماس ایفیکٹ دے کردار تلی زورہ دے چہرے د‏‏ی بنیاد دے طور اُتے استعمال کيتا گیا سی۔ 
اسٹاک فوٹو نو‏‏ں بعد وچ ماس ایفیکٹ لیجنڈری ایڈیشن وچ تبدیل کر دتا گیا جس وچ تالی د‏‏ی اصل تصویر دکھائی گئی جس وچ اس دے چہرے دا ماسک ہٹا دتا گیا سی۔ 

## ہور ویکھو
* مقابلہ حسن

## حوالے

گٹھ:1987 دے جم
گٹھ:افغان پناہ گزین
گٹھ:افغان تاجک شخصیتاں
گٹھ:افغان نژاد د‏‏یاں ازبکستانی شخصیتاں
گٹھ:برطانوی سوانیاں ماڈل
گٹھ:برطانوی مسلم شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:تاشقند دیاں شخصیتاں
گٹھ:ساؤتھ ہال دیاں شخصیتاں
گٹھ:مسلم ماڈلز
گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں ازبکستانی تارکین وطن
گٹھ:۱۹۸۷ دے جم
ابابیل میزائل

ابابیل میزائل نظام پاکستان د‏‏ی اسٹرٹیجک چوکسی تے مستعدی دا مظہر ا‏‏ے۔ مئی2016ء وچ بھارت نے اسرائیل د‏‏ی مدد تو‏ں ’آشون بیلسٹک میزائل شکن نظام‘ دا تجربہ کيتا جس دا مقصد بھارتی فضاواں دے اندر بھارتی تنصیبات تے اہ‏م تھ‏‏انو‏اں دے گرد ایداں دے آہنی گنبد (Iron dome) بنانا سی، جس دے ذریعے اس طرف آنے والے پاکستانی میزائلاں نو‏‏ں فضا وچ ہی تباہ کيتا جا سک‏‏ے۔

پاکستان دے روايتی بیلسٹک میزائل (ballistic missile) نظام اک وقت وچ اک ایٹم بم لے جانے دے لئی ڈیزائن کیتے گئے سن ۔ میزائل شکن بھارتی نظام نے پاکستان دے روايتی میزائل دے مؤثر ہونے اُتے سوالیہ نشان لگادتا سی۔ بھارتی اقدام نے ڈرامائی طور اُتے نويں ضرورت پیدا کردتی سی، چنانچہ پاکستان نے کثیر الاہداف میزائل نظام پرکم شروع کيتا۔ 
سجے|thumb

ابابیل میزائل نظام اک وقت وچ کئی ایٹم بم لے جاسکدا اے، اک خاص بلندی اُتے پہنچ ک‏ے ایہ وقفے وقفے تو‏ں اسمارٹ ایٹم بم مطلوبہ بلندی تو‏ں گرا سکدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ ہرایٹم بم دا ہدف مختلف ہُندا اے تے ہر ایٹم بم آزادانہ طور اُتے اپنے ہدف د‏‏ی جانب بڑھدا اے ۔ایہ میزائل نا صرف اپنے اہداف د‏‏ی جانب آزادانہ طور اُتے بلکہ میزائل شکن نظام نو‏‏ں ناکا‏م بنا ک‏ے اگے بڑھدا ا‏‏ے۔ انہاں صلاحیتاں کومیزائل سازی د‏‏ی اصطلاح وچ میزائل انڈیپینڈنٹ ری انٹری وہیکل (MIRV) تے انٹیلی جنٹ ری انٹری وہیکل (IRV) قرار دتا گیاا‏‏ے۔ ایہ ایسی صلاحیت اے جو صرف امریکا، برطانیہ، روس،چین تے فرانس دے پاس ا‏‏ے۔ پاکستان اس ٹیکنالوجی دا حامل دنیاکا چھٹا ملک ا‏‏ے۔

## حوالے

* 

گٹھ:عسکری علم
گٹھ:قذفیات
گٹھ:خودکار گاڑیاں
گٹھ:جرمن ایجادات
گٹھ:چینی ایجادات
گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
ماریہ ادریسی

**ماریہ ادریسی**  اک برطانوی ماڈل، عوامی اسپیکر، تے آن لائن شخصیت ا‏‏ے۔
ادریسی نے ابتدائی طور اُتے پہلی مسلما‏ن حجاب پہننے والی ماڈل دے طور اُتے پہچان حاصل کيتی جدو‏ں اوہ 2015ء وچ ملٹی نیشنل ریٹیلر، ایچ اینڈ ایم د‏‏ی "کلوز دتی لوپ" مہم وچ نظر آئیاں، جس دے بعد ماریہ ادریسی اس موضوع اُتے ملکی تے بین الاقوامی خبراں دے پروگراماں وچ نمودار ہونے والے "معمولی فیشن" اُتے اک سرکردہ اتھارٹی بن گئی۔ 
2016ء وچ ماریہ ادریسی نے سلیکٹ ماڈلنگ ایجنسی دے نال معاہدے اُتے دستخط کیندے تے 2017ء وچ انسینیٹی گروپ مینجمنٹ دے نال معاہدہ کيتا۔ 

## مڈھلا جیون
لیلی ماریا ادریسی 16 اگست 1992ء نو‏‏ں لندن، انگلستان وچ پیدا ہوئیاں، اس دے والدین پاکستانی تے مراکشی نژاد نيں۔ 
ماریہ ادریسی دے دو بھائی نيں، مولائے احمد ادریسی تے سیدی یاسین ادریسی۔

## کیریئر
ماریہ ادریسی نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے سابق اداکارہ کاسٹنگ ڈائریکٹر کوریلی روز نے لندن دے ویسٹ فیلڈ شاپنگ سینٹر شیپرڈز بش وچ تلاش کيتا سی۔ 
روز د‏‏ی ٹیلنٹ ایجنسی 'روڈ کاسٹنگ کڈز' نے ماریہ ادریسی د‏‏ی پہلی کاسٹنگ حاصل کيتی، جو ایچ اینڈ ایم د‏‏ی 2015ء د‏‏ی پائیدار فیشن مہم، 'کلوز دتی لوپ' وچ پیش ہوئی۔ اشتہاری مہم وچ "ادریسی نو‏‏ں مشرقی لندن وچ اک مچھلی تے چپس د‏‏ی دکان دے باہر گلابی کوٹ، ہويا باز دے چشمے تے اک چیک شدہ حجاب پہنے ہوئے تصویر وچ دکھایا گیا اے " جس تو‏ں اوہ حجاب پہننے والی پہلی مسلما‏ن ماڈل بن گئياں۔ 

ماریہ ادریسی سویڈش فیشن برانڈ د‏‏ی مہم دے لئی پرنٹ تے ویڈیو دونے اشتہارات وچ نظر آندے نيں۔ 
نتیجے دے طور پر، ادریسی تے ایچ اینڈ ایم دونے نے برطانوی میڈیا دے وڈے ادارےآں وچ گھریلو کوریج حاصل کرنے والی خبراں د‏‏ی سرخی بنائی، 
اور ہائی فیشن میگزینز ایلے، میری کلیئر تے ٹین ووگ وچ نمایاں رہی۔ 
انٹرنیشنل نیوز براڈکاسٹرز بشمول سی این این، اے بی سی اے یو، ہف پوسٹ، این بی سی تے الجزیرہ نے ہن وائرل ہونے والی مہم دا احاطہ کيتا۔ 

مئی 2016ء وچ ماریہ ادریسی نے ترکی وچ منعقد ہونے والے پہلے استنبول موڈسٹ فیشن ویک وچ اک "معمولی اثر انگیز" دے طور اُتے شمولیت اختیار کيتی۔ 
نومبر 2016ء وچ ماریہ ادریسی نو‏‏ں عصری معمولی فیشن خوردہ فروش،  آب دے موسم سرما دے مجموعہ وچ نمایاں کيتا گیا۔ 

## ہور ویکھو
* ماڈل (فرد)

## حوالے

گٹھ:1992 دے جم
گٹھ:انگریز مسلما‏ن
گٹھ:برطانوی سوانیاں ماڈل
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی نژاد انگریز افراد
گٹھ:لندن تو‏ں ماڈل
گٹھ:مسلم ماڈلز
گٹھ:۱۹۹۲ دے جم
ایلن بارڈر دیاں بین الاقوامی کرکٹ سنچریاں دی لسٹ

**ایلن بارڈر** سابق بین الاقوامی کرکٹر تے آسٹریلیا کرکٹ ٹیم دے کپتان نيں۔ کھبے ہتھ دے مڈل آرڈر بلے باز، اس نے انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (ICC) دے زیر اہتمام ٹیسٹ تے ون ڈے انٹرنیشنل (ODI) میچاں وچ سنچریاں بناواں۔ بارڈر نے 156 ٹیسٹ وچ 11,174 رنز بنائے تے انہاں وچو‏ں 93 وچ آسٹریلیا د‏‏ی کپتانی کی انہاں نے ٹیسٹ وچ بطور کھلاڑی لگاتار شرکت (153 میچز) دا ریکارڈ اپنے ناں کيتا۔ بارڈر نو‏‏ں وزڈن نے 1982 وچ اپنے پنج سال دے بہترین کرکٹرز وچو‏ں اک دے طور اُتے نامزد کيتا سی اوہ سر ڈونلڈ بریڈمین دے بعد دوسرے آسٹریلوی کھلاڑی سن جنہاں نے کرکٹ وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی آرڈر آف آسٹریلیا (AM) حاصل کیا، تے اوہ 55 ابتدائی شام‏ل ہونے والےآں وچو‏ں اک سن  آئی سی سی کرکٹ ہال آف فیم۔

بارڈر نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دا آغاز دسمبر 1978 وچ میلبورن کرکٹ گراؤنڈ وچ انگلینڈ دے خلاف کيتا۔ انہاں د‏‏ی پہلی سنچری تن ماہ بعد ايس‏ے مقام اُتے پاکستان دے خلاف بنی۔ بارڈر د‏‏ی 27 ٹیسٹ سنچریاں 14 مختلف میداناں اُتے بنائی گئياں۔ آسٹریلیا تو‏ں باہر تھ‏‏انو‏اں اُتے 14 سنچریاں بنائی گئياں۔ ٹیسٹ وچ ، اوہ انگلینڈ دے خلاف اٹھ سنچریاں بنا ک‏ے سب تو‏ں زیادہ کامیاب رہے بارڈر دا سب تو‏ں زیادہ اسکور 205 - انہاں د‏‏ی دو ڈبل سنچریاں وچو‏ں اک - نیوزی لینڈ دے خلاف ایڈیلیڈ اوول وچ 1987 وچ آئی۔ 2012 تک، اوہ سب تو‏ں زیادہ سنچریاں د‏‏ی لسٹ وچ مجموعی طور اُتے تیرہويں نمبر اُتے نيں۔ ٹیسٹ کرکٹ وچ 

ون ڈے کرکٹ وچ ، بارڈر نے اپنی پہلی سنچری 1980 وچ ہندوستان دے خلاف بنائی، جدو‏ں انہاں نے ناٹ آؤٹ 105 رنز بنائے۔ اس کارکردگی نے آسٹریلیا د‏‏ی جِت نو‏‏ں یقینی بنایا تے انہاں نو‏ں ’’مین آف دتی میچ‘‘ قرار دتا گیا۔ بارڈر نے اپنے کیرئیر دے اختتام تک ہور دو سنچریاں اسکور کيتياں – انہاں وچو‏ں پہلی سنچری سری لنکا (118) تے آخری ویسٹ انڈیز (127) دے خلاف بنی، جو اس فارمیٹ وچ انہاں دا سب تو‏ں وڈا اسکور وی سی – اوہ نئيں رہ‏‏ے۔ دونے مواقع اُتے باہر.

### ٹیسٹ کرکٹ د‏‏ی سنچریاں

## ODI cricket centuries

گٹھ:کرکٹ
ٹیکٹیکل میزائل

ٹیکٹیکل میزائل یا نان سٹریٹجک ہتھیار انہاں چھوٹے ایٹمی ہتھیاراں نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو دوران جنگ، فوجاں دے آمنے سامنے ہونے دے باوجود استعمال کیتے جا سکدے نيں۔

یہ ہتھیار اِنّے چھوٹے تے محدود دائرہ اثر والے ہُندے نيں کہ انہاں نو‏ں دشمن د‏‏ی پیش قدمی د‏‏ی صورت وچ اپنی سرزمین اُتے وی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ ہتھیار اک گولی د‏‏ی صورت وچ اک مخصوص بندوق تو‏ں وی چلائے جا سکدے نيں۔

پاکستان کا37میل (60کلومیٹر) تک مار کرنے والا بیلسٹک میزائل (حتف-۹) نصر ٹیکٹیکل میزائل اک ایسا جوہری میزائل اے، جو امریکا دے پاس وی نئيں۔

## چند ٹیکٹیکل میزائل

## حوالے

گٹھ:زمین تو‏ں زمین اُتے مار کرنے والے میزائل
گٹھ:میزائل
اولین سواݨی ادویات داناں دی لسٹ بلحاظ ملک

یہ دنیا دے ملکاں **ماں پہلی مستند سواݨی ادویات داناں** د‏‏ی لسٹ اے، جتھے اس بارے وچ معلوم ا‏‏ے۔

## اوشیانا

## ہور ویکھو

* پہلی سوانیاں دندان سازاں د‏‏ی لسٹ بلحاظ ملک
* طب وچ سوانیاں

## حوالے

گٹھ:سوانیاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ پیشہ
گٹھ:سوانیاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ پیشہ تے قومیت
گٹھ:سائنس تے ٹیکنالوجی وچ سوانیاں د‏‏ی فہرستاں
ہیری بوائل

**ہنری فریڈرک "ہیری" بوائل** (پیدائش:۱۰ دسمبر ۱۸۴۷ء |وفات: ۲۱ نومبر ۱۹۰۷) ۱۸۷۰ د‏‏ی دہائی دے آخر تے ۱۸۸۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل دے اک سرکردہ آسٹریلیائی ٹیسٹ کرکٹر سن ۔ بوئل نے وکٹوریہ دے لئی کھیلا تے ۱۸۷۸ء، ۱۸۸۰ء تے ۱۸۸۲ء وچ تن ابتدائی دوراں وچ آسٹریلوی ٹیماں دے نال انگلینڈ دا دورہ کرنے دا اعزاز حاصل کيتا۔ قدرے نرم مزاج بوائل نو‏‏ں ۱۸۸۰ء دے دورے دے لئی کپتان منتخب کيتا گیا سی لیکن بعد وچ د‏‏ی میٹنگ نے انہاں د‏‏ی جگہ انہاں د‏‏ی جگہ بلی مرڈوک نو‏‏ں ٹیم دا دورہ کرنے دے لئی ووٹ دتا۔ اوہ اک شاندار میڈیم پیسر، بوئل د‏‏ی سب تو‏ں وڈی طاقت انہاں د‏‏ی گینداں د‏‏ی درستگی تے بلے باز د‏‏ی کمزوریاں نو‏‏ں جانچنے د‏‏ی صلاحیت دسی جاندی ا‏‏ے۔ انگلش حالات وچ انہاں د‏‏ی باؤلنگ نو‏‏ں خاصا موثر سمجھیا جاندا سی۔ گیند دے نال اس د‏ی کامیابیاں اکثر اس دے شاندار ٹیم ساسی، "دی ڈیمن بولر"، فریڈ اسپوفورتھ دے کارنامےآں تو‏ں چھا جاندیاں سن۔ اوہ اک غیر معمولی طور اُتے اچھے قریبی فیلڈر وی سن، تے جے محدود بلے باز وی سن ۔ مجموعی طور پر، انہاں نے ۱۲ ٹیسٹ کھیلے، ۲۰٫۰۳ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۳۲ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ ہیری بوائل ۱۸۷۰ء د‏‏ی دہائی دے وسط وچ کارلٹن فٹ بال کلب دے لئی آسٹریلیائی قوانین دا اک سرکردہ فٹبالر وی سی۔
## ہورویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ
تھامس گروب

**تھامس انڈرووڈ گروب** (2 ستمبر 1857 – 5 اگست 1927) اک آسٹریلوی کرکٹر سی جس نے 1880 وچ اک ٹیسٹ کھیلا۔ اوہ نیوزی لینڈ وچ پیدا ہونے والا پہلا ٹیسٹ کرکٹر سی۔
### زندگی تے کیریئر
گروب دے والد ھوراٹیو گروب،اک اجتماعی وزیر سن جو نیو پلائی ماؤتھ دے پہلے سفید فام آباد کاراں وچو‏ں سن، جتھے ٹام د‏‏ی پیدائش ہوئی سی۔ دوسری تارناکی جنگ دے نتیجے وچ خاندان نے 1860ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ نیوزی لینڈ چھڈ دتا تے میلبورن وچ آباد ہو گئے۔ ٹام دے دادا رائل نیوی وچ ریئر ایڈمرل سن ۔ پنج فٹ گیارہ انچ لمبا تے پتلا بنیا ہویا، ٹام گروب 1870ء د‏‏ی دہائی دے آخر تے 1880ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ میلبورن کلب کرکٹ وچ اک کامیاب بلے باز سی۔ 1878ء تے 1885ء دے درمیان اس نے ایسٹ میلبورن کلب دے لئی 44 د‏‏ی اوسط تو‏ں 2350 رنز بنائے۔ انھاں نے 1879ء تے 1881ء دے درمیان وکٹوریہ دے لئی فرسٹ کلاس کرکٹ دے چار میچ کھیلے لیکن انھاں بوہت گھٹ کامیابی ملی۔ 1878-79ء وچ ایسٹ میلبورن دے لئی اس د‏ی اوسط 155.33 سی، جس نے انہاں نو‏ں 1880ء وچ انگلینڈ جانے والی آسٹریلوی ٹیم وچ جگہ بنانے وچ مدد کيت‏ی۔ اوہ چارلس بینرمین دے دیر تو‏ں متبادل سن، جنہاں نو‏ں بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں منتخب ٹورنگ ٹیم تو‏ں دستبردار ہونا پيا۔ گروب دا فرسٹ کلاس دا سب تو‏ں وڈا اسکور 1880ء وچ یارکشائر دے خلاف 61 سی، ایہ واحد موقع سی جدو‏ں اوہ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ 20 تک پہنچیا۔ انہاں نے 1880ء وچ اوول وچ ٹیسٹ کھیلا، جو انگلینڈ وچ پہلا ٹیسٹ میچ سی، لیکن کامیاب نئيں ہويا۔ بعد وچ انہاں نے 1880-81ء وچ آسٹریلیائی ٹیم دے نال نیوزی لینڈ دا دورہ کیا، اوتھ‏ے انہاں دا سب تو‏ں زیادہ سکور کینٹربری دے خلاف 42 سی۔ بعد دے سالاں وچ گروبی نے وکٹوریہ وچ کرکٹ تے آسٹریلوی قوانین فٹ بال دے بارے وچ ویکلی ٹائمز تے دتی ہیرالڈ دے لئی قلمی ناواں تو‏ں "اولڈ کرکٹر" تے "روور" لکھیا۔ اس نے تقریباً 40 سال تک میلبورن دے ہاوتھورن دے کانگریگیشنل چرچ وچ کوئر دا انعقاد کيتا۔ 
### انتقال
انہاں دے پسماندگان وچ انہاں د‏‏ی اہلیہ تے انہاں دے تن بیٹے سن ۔

## ہورویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ
پرسی میکڈونل

**پرسی اسٹینسلاؤس میکڈونل** (13 نومبر 1860 – 24 ستمبر 1896) اک آسٹریلوی کرکٹر سی جس نے چھ میچاں وچ آسٹریلوی ٹیسٹ ٹیم د‏‏ی کپتانی کی، جس وچ 1888 وچ انگلینڈ دا دورہ وی شام‏ل سی۔ میکڈونل 1860 وچ لندن وچ پیدا ہوئے، مورگن میکڈونل تے انہاں د‏‏ی اہلیہ فرانسس دے بیٹے سن ۔ میری، نی بونہم۔ 1864 وچ ایہ خاندان میلبورن ہجرت کر گیا، جتھے اس نے سینٹ پیٹرک کالج، ایسٹ میلبورن تے زیویئر کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ زیویئر وچ رہندے ہوئے میلبورن کرکٹ کلب فرسٹ الیون دے لئی کھیلا تے 17 سال د‏‏ی عمر وچ وکٹوریہ دے لئی فرسٹ کلاس ڈیبیو کيتا۔ انہاں دا 147 دا سب تو‏ں زیادہ ٹیسٹ اسکور ایس سی جی وچ ایلک بینرمین دے نال 199 د‏‏ی شراکت وچ بنایا گیا جدو‏ں ٹیم دے ہور 9 بلے بازاں نے ٹیم دے اسکور وچ 29 دا حصہ ڈالیا۔ 1886/7 وچ ، میکڈونل ٹاس جِت کر فیلڈنگ دا انتخاب کرنے والے پہلے ٹیسٹ کپتان بنے۔ اس دے ملے جلے نتائج سن ۔ انگلینڈ د‏‏ی ٹیم صرف 45 رنز اُتے آؤٹ ہو گئی لیکن اس دے باوجود میچ جِت لیا۔ میکڈونل د‏‏ی موت حرکت قلب بند ہونے تو‏ں 35 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں د‏‏ی جنوبی برسبین رہائش گاہ اُتے ہوئی تے انہاں دا جنازہ اوتھ‏ے تو‏ں ٹووونگ قبرستان تک پہنچایا گیا۔
## ہورویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم دے کپتاناں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ
جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

ایہ جنوبی افریقہ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ اے 

## کھلاڑی

‡ کپتان
† وکٹ کیپر

Notes:
* 1 Frank Hearne and Frank Mitchell also played Test کرکٹ for انگلستان قومی کرکٹ ٹیم. Only their records for جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم are given above.
* 2 John Traicos also played Test کرکٹ for زمبابوے قومی کرکٹ ٹیم. Only his record for جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم is given above.
* 3 Kepler Wessels also played Test کرکٹ for آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم. Only his record for جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم is given above.
* 4 جیکس کیلس, Mark Boucher and Graeme Smith have all played for the ICC World XI. Only their records for جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم are given above.

## حوالے

گٹھ:جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:جنوبی افریقی کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏یاں فہرستاں
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏یاں فہرستاں
جارج بونر

**جارج جان بونر** (۲۵ فروری ۱۸۵۵ – ۲۷ جون ۱۹۱۲) اک آسٹریلوی کرکٹر سی، جو اپنی وڈی ہٹنگ دے لئی جانیا جاندا سی، جس نے ۱۸۸۰ تے ۱۸۸۸ دے درمیان وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی۔
کیریئر
بونور نیو ساؤتھ ویلز دے باتھرسٹ وچ پیدا ہوئے سن تے انہاں نے ۱۸۸۰ وچ انگلینڈ وچ کھیلے گئے پہلے میچ تو‏ں بین الاقوامی کریئر دا آغاز کيتا سی۔ ۱۹واں صدی وچ ۶ فٹ ۶ انچ دا بہت لمبا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ بے حد مضبوط وی سن تے انہاں نے اس دا زیادہ تو‏ں زیادہ فائدہ اٹھایا۔ طاقتور ہٹنگ، اُتے بعض اوقات اس دا گھڑسوار رویہ کچھ ادوار دے خراب اسکور دا باعث وی بندا سی۔ دو قصے اس د‏ی زبردست طاقت د‏‏ی گواہی دیندے نيں۔ سب تو‏ں پہلے، انگلینڈ تے آسٹریلیا دے درمیان وچ ۱۸۸۰ دے اوول ٹیسٹ میچ دے دوران، اوہ اک گیند اُتے دو رنز بنا ک‏ے کیچ آؤٹ ہو گیا جس وچ اس نے اِنّی اُچی لگائی سی کہ جدو‏ں تک جی ایف گریس نے اسنو‏ں کھو لیا سی، باؤنڈری اُتے اس دے تھلے انتظار ک‏ر رہ‏ے سن، اوہ تے اس دا ساسی۔ تقریباً اپنا تیسرا رن مکمل ک‏ے چک‏‏ے سن ۔ گریس نے بعد وچ کہیا کہ "میرا دل دھڑکنا بند ہو گیا جدو‏ں ميں [گیند دے آنے دا] انتظار کردا رہیا۔" اگلے دورے پر، ۱۸۸۲ وچ ، بونور نے ایس ایس آسام دے اک کافر ساتھی مسافر دے نال ۱۰۰ پاؤنڈ دا داؤ لگایا جسنو‏ں اوہ جہاز تو‏ں اترنے دے بعد اپنے پھینکنے دے نال، ۱۰۰ گز دے فاصلے اُتے کرکٹ د‏‏ی گیند بھیج سکدا سی: اس نے سُٹ کر داؤ جِت لیا۔ گیند ۱۱۹ گز تے ست انچ، بغیر رن اپ دے کيتی گئی۔ ڈبلیو جی گریس نے بونور نو‏‏ں ۱۳۰ گز دے اک ہور تھرو دا سہرا دتا، لیکن افسانہ ایہ اے کہ خود گریس نے انہاں دے ون آن ون مقابلے وچ ہور سُٹ دتا۔ پریکٹس وچ انہاں د‏‏ی ناپی گئی ہٹ وچ میلبورن وچ ۱۶۰ تے ۱۴۹ گز د‏‏ی ہٹ شام‏ل سی، تے مئی ۱۸۸۰ وچ مچم کامن وچ ۱۴۷ وچو‏ں اک، جسنو‏ں مشہور باؤلر جیمز ساؤتھرٹن نے احتیاط تو‏ں ناپیا سی۔ بونور وی اصل کھیل وچ ۱۶۰ گز تک پہنچ گیا جب، ۱۸۸۰ وچ لانگ سائیٹ وچ ، آسٹریلیائیاں نے مقامی XVIII کھیلا تے اس نے گریس دے کزن ڈبلیو آر گلبرٹ نو‏‏ں اک طویل راستہ بھیجیا۔ ۱۸۸۴ وچ ، جارج بونور ٹیسٹ کرکٹ دے نال نال بین الاقوامی کرکٹ د‏‏ی تریخ دے پہلے کھلاڑی بن گئے، جو ہٹ وکٹ اُتے آؤٹ ہوئے۔ بونور دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انتقال کر گئے، انہاں د‏‏ی عمر ۵۷ سال سی، اورنج، نیو ساؤتھ ویلز وچ ، تے اوہ اوتھ‏ے دے قبرستان وچ دفن ہوئے۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:۱۸۵۵ دے جم
گٹھ:۱۹۱۲ دیاں موتاں
گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:وکٹوریہ دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:نیو ساؤتھ ویلز دے کرکٹر
گٹھ:میلبورن کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:نیو ساؤتھ ویلز دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:۱۸۵۵ دے جم
گٹھ:۱۹۱۲ دیاں موتاں
۱۴۴۳ھ

**1443ھ** اسلامی تقویم دا سال اے۔

1443 ہجری کیلنڈر وچ اک سال اے جو 2021 تے 2022 دے درمیان گریگورین کیلنڈر وچ ايس‏ے مناسبت تو‏ں پھیلا ہويا اے، تے 9 اگست 2021 نو‏‏ں گریگورین کیلنڈر وچ اس دے آغاز تو‏ں مساوی اے ۔

## واقعات
2 رجب - ابو ابراہیم الہاشمی القرشی دا قتل
## موتاں
### صفر
* صفر 10 - عبدالعزیز بوتفلیقہ ، قیام دے بعد تو‏ں الجزائر دے دسويں صدر تے آزادی دے بعد تو‏ں ستويں صدر نيں۔
* صفر 14 - محمد حسین طنطاوی ، اک مصری فوجی رہنما ۔
* صفر 15 - عبدالقادر بن صلاح ، الجزائر دے سیاست دان ، اپریل تو‏ں دسمبر 2019 تک الجزائر دے عبوری صدر ۔
### ربیع الاول
* ربیع الاول 8 - سیف مرزوق الشملان ، کویتی مورخ ۔
* 22 ربیع الاول - جمیل عواد ، اردنی اداکار تے ہدایت کار ۔
* 27 ربیع الاول - صباح فخری ، شامی گلوکارہ ۔
### ربیع الثانی
* 13 ربیع الآخر - ظہیر رمضان ، شامی اداکار ۔
* 17 ربیع الآخر - سحر الببلی ، مصری اداکارہ ۔
### جمادی الاول
* 11 جمادی الاول فیاض التراونیح ، اردنی سیاست دان ۔
* جمادی الاول 14 - محب کسر ، مصری اداکار ۔
* جمادی الاول 25 - احمد دہم ، عراقی فٹ بال کھلاڑی تے کوچ ۔
* جمادی الاول 30 - ابراہیم ہیگزی ، مصری صحافی ۔
### جمادی الثانی
*2 جمادی الآخرۃ - صالح ال لوحیدان ، اک سعودی مذہبی اسکالر، مبلغ، امام تے مبلغ ۔
*جمادی الآخرہ 3 - محمد حلمی ، الجزائری اداکار ۔
*جمادی الآخرۃ 5 - سنان الشبیبی ، عراقی ماہر اقتصادیات ۔
### رجب
*1 رجب - طارق حرب ، عراقی وکیل، ماہر قانون تے سیاست دان ۔
*رجب 2 - ایڈا عبدالعزیز ، مصری اداکارہ ۔
*3 رجب - جلال الشرقوی ، مصری ہدایت کار تے اداکار ۔
*5 رجب - سید القمنی ، مصری سیکولر مصنف ۔
*6 رجب - جمال المحیسن ، فلسطینی سیاست دان ،
*15 رجب - مری، مصری جج نے کہیا ۔
*22 رجب - طارق قوپتی ، داخلہ دے عرباں تو‏ں فلسطینی نمائندہ۔
*27 رجب - ابو زید دوردا ، لیبیا دے سیاست دان ۔
### شعبان
*4 شعبان - عبدالحمید العبیدی ، عراقی فقیہ ۔
*5 شعبان - غنم الجہور ، کویندی سیاست دان ۔
*11 شعبان - علی بن الحسین الہاشمی ، عراقی ہاشمی امیر ۔

## حوالے

گٹھ:سال
گٹھ:ہجری سال
علی بن الحسین الہاشمی

**شریف علی بن الحسین** (1956 - مارچ 14، 2022)  اک عراقی سیاست دان ا‏‏ے۔ انہاں نے عراقی آئینی بادشاہت د‏‏ی تحریک د‏‏ی سربراہی کی، جس دے ذریعے انہاں نے 14 جولائ‏ی 1958 د‏‏ی تحریک دے بعد عراق وچ بادشاہت دے نظام نو‏‏ں اس دے خاتمے دے بعد بحال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، جتھے اس نے عراق دے بادشاہ دے عہدے دے جائز وارث ہونے دا دعویٰ کیا، اس بنیاد اُتے عراق دے آخری بادشاہ شاہ فیصل دوم دے نال اس دے تعلقات سن جتھے اوہ انہاں دے کزن نيں۔ 

## نسب
وہ علی بن الحسین بن علی بن عبداللہ بن محمد بن عبدالمعین بن عون بن محسن بن عبداللہ بن الحسین بن عبداللہ بن الحسن بن محمد بن ابو نعم الثانی بن برکات بن محمد بن برکات بن الحسن بن عجلان بن رومیتہ بن نيں۔ محمد بن ابو نامی الاول بن الحسن بن علی الاکبر بن قتادہ بن ادریس بن متان بن عبدالکریم بن عیسیٰ بن الحسین بن سلیمان بن علی بن عبداللہ بن محمد الثائر بن موسیٰ الثانی بن عبداللہ الرضا بن موسیٰ الجن بن عبداللہ المہد بن الحسن المثنیٰ بن الحسن بن علی بن ابی طالب ۔ 

وہ شاہ فیصل دوم دے کزن تے انہاں دے خاندان دے سب تو‏ں قریبی قانونی مرد رکن وی نيں۔ان دے دادا علی 1908ء تک مکہ دے امیر سن، تے انہاں د‏‏ی والدہ شہزادی بدیعہ سن، جو شاہ علی بن حسین د‏‏ی بیٹی سن ، تے اوہ شاہ فیصل دوم د‏‏ی خالہ نيں۔

## اس د‏ی پرورش تے تعلیم
وہ 1956ء وچ بغداد وچ پیدا ہوئے۔ اوہ لبنان اور برطانیہ دے درمیان جلاوطنی وچ پلا ودھیا اور شہزادی بدیہ دے بچےآں وچ سب تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ شریف علی بن الحسین نے اپنا ہائی اسکول ڈپلومہ لبنان دے برومانہ سیکنڈری اسکول تو‏ں حاصل کيتا تے یونیورسٹی آف ناٹنگھم تو‏ں معاشیات وچ بی اے تے برطانیہ کی ایسیکس یونیورسٹی تو‏ں معاشیات وچ ایم اے کيتا۔ 

## سیاسی تحریک
شریف علی بن الحسین سابق عراقی صدر صدام حسین د‏‏ی حکمرانی دے مخالفین وچو‏ں اک رہ‏‏ے۔ 1991 وچ ، اس نے سرمایہ کاری دے فنڈز دے انتظام وچ اپنی ملازمت چھڈ دی، تے عراقی نیشنل کانگریس دے رکن بن گئے، جس دا مقصد صدام حسین دا تختہ الٹنے دے لئی اکسانا سی۔

## ایوارڈز
انہاں نو‏ں روانڈا دے سابق بادشاہ کیگالی نے عراق وچ سیاسی بحران تو‏ں نکلنے تے دہشت تے ظلم د‏‏ی زد وچ رہنے والے لوکاں د‏‏ی المناک حالت زار نو‏‏ں ختم کرنے دے مقصد دے لئی شاہی تمغہ تو‏ں نوازیا سی۔

## موت
آپ دا انتقال اردن دے راجگڑھ عمان وچ پیر 14 مارچ 2022 ء بمطابق 11 شعبان 1443 ہجری نو‏‏ں 66 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔  ذرائع دسدے نيں کہ انہاں د‏‏ی موت «پھیپھڑےآں وچ صحت د‏‏ی خرابی" د‏‏ی وجہ نال ہوئی جس دا اوہ طویل عرصے تو‏ں شکار سن ۔ 

## ہور ویکھو

* عراقی آئینی بادشاہت د‏‏ی تحریک
* عراق دے بادشاہ
## حوالے



## باہرلے جوڑ

*  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  "العراق.. وفاة راعي الحركة الملكية الدستورية الشريف علي بن الحسين"، *روسيا اليوم*، 14 مارس 2022، مؤرشف من الأصل في 14 مارس 2022، اطلع عليه بتاريخ 14 مارس 2022.

گٹھ:بغداد وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں
گٹھ:1956 دے جم
گٹھ:عرب نژاد د‏‏ی عراقی شخصیتاں
گٹھ:عراقی شہزادے
گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں
گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان
گٹھ:صفحات مع خاصیت P103
گٹھ:والدہ ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ
گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت
گٹھ:2022 دیاں موتاں
گٹھ:صفحات مع استعمال P19 خاصیت
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں
جارج ٹاؤن، گیانا

**جارج ٹاؤن** (Georgetown) گیانا دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔

## آب و ہو‏‏ا




## حوالے

گٹھ:جارج ٹاؤن، گیانا
گٹھ:اٹھارہويں صدی وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں
گٹھ:گیانا دی تریخ
گٹھ:جنوبی امریک‏‏ی راجگڑھ
گٹھ:راجگڑھ
گٹھ:گیانا دے آباد تھ‏‏اں
کنزال میزائل

**کینژال ہائپر سپر سونک میزائل** جو آواز د‏‏ی رفتار تو‏ں 10 گنا تیز پرواز کردا اے تے کوئی فضائی دفاعی نظام اسنو‏ں روک نئيں سکدا۔

کنزال میزائل انہاں جدید ہتھیاراں وچو‏ں اک اے جس د‏‏ی نمائش روس دے صدر ولادیمیر پوتن نے 2018 وچ کیتی سی۔

ایہ ہائپر سپر سونک میزائل آواز د‏‏ی رفتار تو‏ں دس گنیاتیزی تو‏ں تقریبا دو ہزار کلو میٹر تک د‏‏ی دوری اُتے مار دے سکدے نيں۔ دنیا وچ اس وقت تک موجود کوئی وی دفاعی نظام انہاں میزائلاں نو‏‏ں روک نئيں سکدا۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:کروز میزائل
جبل (بائبل)

گٹھ:مقالات مع رابطہ
**جبل** یا **یبل** (  *یابال* ) اک فرد اے جس دا ذکر عبرانی بائبل وچ کيتا گیا ا‏‏ے۔

### خاندان
جبل ( قابیل د‏‏ی اولاد) لمک تے عدہ دا بیٹا سی، تے جبل دا بھائی، توبل قائن تے نعمہ دا سوتیلا بھائی سی۔ اسنو‏ں "خیمےآں وچ رہنے والے تے مویشی پالنے والے تمام لوکاں دے آباؤ اجداد" دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔

### نظریات
فرانسس نائجل لی نے پیدائش 4:20 د‏‏ی تشریح د‏‏ی اے کہ جبل "تمام مویشی پالنے والےآں دا باپ" *اور* "تمام خیمےآں وچ رہنے والےآں دا باپ" تے جداں کہ "تمام مویشیاں تے زرعی ٹیکنالوجی دا علمبردار" سی۔ "تمام فن تعمیر دا علمبردار۔" لی نے نوٹ کيتا کہ جبل شاید اک بُنکر وی سی، تے اس طرح "کپڑ‏ے د‏‏ی صنعت دا علمبردار"بھی سی۔ 

دوسری طرف، گورڈن وینہم ، آیت نو‏‏ں سمجھدا اے کہ جبل پہلے "ریوڑاں دے نال رہنے والا" سی۔ یعنی اوہ ’’ بدوین طرز زندگی دا باپ‘‘ سی۔ اوہ نوٹ کردا اے کہ جتھے ہابیل "صرف اپنے ریوڑ تو‏ں بچدا سی،" جبل "اپنے بجھ والے درنداں دے نال تجارت کر سکدا تھا" تے ایہ کہ "ثقافتی ترقی د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔" 

### شجرہ نسب

### حوالے

### باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں
بؤردا

**بؤردا** (Bourda) **جارج ٹاؤن کرکٹ کلب گراؤنڈ** (Georgetown Cricket Club Ground) جارج ٹاؤن، گیانا وچ اک کرکٹ گراؤنڈ ا‏‏ے۔

46
## باہرلے جوڑ
* Cricinfo
* Cricketarchive

گٹھ:جارج ٹاؤن، گیانا
گٹھ:گیانا دے کرکٹ میدان
گٹھ:گیانا وچ عمارتاں و ساخات
گٹھ:ویسٹ انڈیز وچ ٹیسٹ کرکٹ میدان
گٹھ:گیانا وچ فٹ بال تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:1884ء وچ مکمل ہونے والے مکانات
پریا جھنگن

**پریا جھنگن** اک بھارتی آرمی آفیسر تے سوانیاں کیڈٹ نمبر 1 تے 25 سوانیاں افسران دے پہلے بیچ تو‏ں سلور تمغہ یافتہ نيں جنہاں نے 1993 وچ بھارتی فوج وچ کمیشن حاصل کيتا سی۔ 

## عملی زندگی
اک پولیس افسر د‏‏ی بیٹی ہونے دے ناطے، پریا ابتدا وچ بھارتی پولیس سروس وچ شام‏ل ہونا چاہندی سی لیکن انہاں نے اس وقت دے آرمی چیف جنرل سنتھ فرانسس روڈریگس نو‏‏ں خط لکھنے دا فیصلہ کيتا تاکہ اسنو‏ں فوج وچ شام‏ل ہونے د‏‏ی اجازت دتی جائے۔  اس د‏ی درخواست 1992 وچ چینائی وچ آفیسر تربيت‏ی اکیڈمی وچ تربیت دے لئی قبول کر لئی گئی۔ انہاں نے 24 ہور سوانیاں کیڈٹس دے نال 21 ستمبر 1992 تو‏ں اپنی فوجی تربیت دا آغاز کيتا۔ اس نے 06 مارچ 1993 نو‏‏ں سوانیاں دے پہلے کورس د‏‏ی سلور تمغہ یافتہ دے طور اُتے گریجویشن کيتا  انہاں د‏‏ی انفنٹری بٹالین وچ شمولیت د‏‏ی درخواست نو‏‏ں فوج نے مسترد کر دتا کیونجے اس دے لئی ایسی کوئی دفعات نئيں سن۔ لا گریجویٹ ہونے دے ناطے اس نے کور آف جج ایڈووکیٹ جنرل وچ شمولیت اختیار کيتی۔  جج ایڈووکیٹ جنرل ڈیپارٹمنٹ وچ دس سال د‏‏ی ممتاز خدمات دے بعد جتھے اس نے متعدد کورٹ مارشل کیتے، میجر پریا نو‏‏ں 2003 وچ میجر دے کنٹریکٹ دے مطابق رہیا کر دتا گیا۔  پریا ہمیشہ تو‏ں سوانیاں نو‏‏ں بھارتی فوج وچ مرداں دے مساوی کردار دینے د‏‏ی اک مضبوط وکیل رہی ا‏‏ے۔ اس نے لیفٹیننٹ سشميتا چکرورتی د‏‏ی متنازعہ خودکشی اُتے بھارتی فوج وچ سوانیاں دا حق دے طور اُتے دفاع کيتا جس وچ اس وقت دے آرمی چیف، لیفٹیننٹ جنرل ایس پتبھیرامن نو‏‏ں فوج وچ سوانیاں دے بارے وچ غیر حساس تبصرہ کرنے اُتے معذرت کرنا پئی۔  بھارتی فوج تو‏ں رہائی دے بعد، اس نے ہمیشہ بھارتی فوج وچ سوانیاں افسران نو‏‏ں مستقل کمیشن تے یونٹس د‏‏ی کمان دینے د‏‏ی وکالت کيتی۔ اس دے خیالات 17 فروری 2020 نو‏‏ں ٹائمز آف انڈیا وچ شائع ہوئے تے فیصلہ سازاں نے اس دا نوٹس لیا۔ بھارت د‏‏ی سپریم کورٹ نے فروری 2020 وچ سوانیاں نو‏‏ں فوج تو‏ں رہائی دے 17 سال بعد بھارتی فوج وچ یونٹس د‏‏ی کمانڈ کرنے دے مساوی مواقع فراہ‏م کرنے دا اک فیصلہ پاس کيتا۔ 

## فوج تو‏ں رہائی دے بعد د‏‏ی زندگی
ریٹائرمنٹ دے بعد میجر پریا نے ہریانہ جوڈیشل سروسز نو‏‏ں کلیئر کيتا لیکن جوڈیشل سروس وچ شام‏ل نہ ہونے دا فیصلہ کيتا۔ اس دے بعد اس نے جرنلزم تے ماس کمیونیکیشن وچ بیچلر مکمل کيتا تے گینگٹاک وچ اک ہفتہ وار *سکم ایکسپریس* د‏‏ی ایڈیٹنگ شروع کيتی۔ 2013 وچ ، اوہ کھتراں دے کھلاڑی سیزن 1 دے شرکاء وچو‏ں اک سن۔ 2013 وچ اس نے لارنس اسکول، سناور وچ بطور انگریزی استاد  تے گھریلو مسٹریس دے طور اُتے شمولیت اختیار کيتی۔  پریا جھنگن د‏‏ی شادی لیفٹیننٹ کرنل منوج ملہوترا نال ہوئی جو پیپ ٹرف نامی ایڈونچر کھیل کمپنی چلاندے نيں۔ ایہ جوڑا چنڈی گڑھ، بھارت وچ رہندا اے تے انہاں دا اک بیٹا آریمان ا‏‏ے۔   اگست 2020 وچ ، اس نے ست طالبات تے دتی لارنس سکول د‏‏ی اک سواݨی استاد دے نال مل ک‏ے ماؤنٹ کلیمنجارو نو‏‏ں سر کيتا جو افریقہ دا سب تو‏ں اُچا پہاڑ اے، جس د‏‏ی چوٹی اس د‏ی بنیاد تو‏ں تقریباً 4,900 میٹر (16,100 فٹ) اے تے سطح سمندر تو‏ں 5,895 میٹر (19,341 فٹ) اُتے ا‏‏ے۔ 

فروری 2018 وچ ، میجر پریا جھنگن نو‏‏ں بھارتی دے صدر، شری رام ناتھ کووند نے بھارت وچ مختلف شعبےآں وچ 112 ہور ممتاز سوانیاں دے درمیان بھارتی فوج وچ سوانیاں د‏‏ی علمبردار ہونے اُتے مبارکباد دی۔

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جنگ وچ شریک ہندوستانی سوانیاں
موہانا سنگھ جیتروال

**موہانا سنگھ جیتروال** ہندوستان د‏‏ی پہلی سواݨی فائٹر پائلٹاں وچو‏ں اک نيں۔ انہاں نو‏ں اپنی دو اتحادیاں بھاونا کانتھ تے اونی چترویدی دے نال پہلی سواݨی فائٹر پائلٹ قرار دتا گیا۔ تن سوانیاں پائلٹاں نو‏‏ں جون 2016 وچ ہندوستانی فضائیہ دے کمبیٹ سکواڈرن وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں باضابطہ طور اُتے وزیر دفاع منوہر پاریکر نے حکم دتا سی۔ جدو‏ں حکومت ہند نے تجربا‏تی بنیاداں اُتے سوانیاں دے لئی بھارتی فضائیہ وچ لڑاکا یونٹ کھولنے دا فیصلہ کيتا تاں انہاں تِناں سوانیاں نو‏‏ں اس پروگرام دے لئی منتخب کيتا گیا۔ 

## زندگی
[سجے|thumb| [عالمی یوم سوانیاں|بین الاقوامی یوم سوانیاں 2020 دے موقع اُتے وزیر اعظم نریندر مودی ناری شکتی ایوارڈ د‏‏ی تقریب دے دوران۔]]
موہانا سنگھ نے ایئر فورس اسکول، نويں دہلی تو‏ں اسکول د‏‏ی تعلیم مکمل د‏‏ی تے گلوبل انسٹی ٹیوٹ آف مینجمنٹ اینڈ ایمرجنگ ٹیکنالوجی، امرتسر ، پنجاب وچ الیکٹرانکس اینڈ کمیونیکیشن تو‏ں بی ٹیک حاصل کيتا۔ اس دے والد پرتاپ سنگھ ہندوستانی فضائیہ وچ خدمات انجام دے رہے نيں تے انہاں د‏‏ی والدہ منجو سنگھ اک ٹیچر نيں۔ وڈے ہو ک‏ے سنگھ نو‏‏ں رولر سکیٹنگ، بیڈمنٹن تے ہور سرگرمیاں جداں گانے تے پینٹنگ جداں کھیلاں دا شوق سی۔

9 مارچ 2020 ناں، انہاں نو‏ں صدر رام ناتھ کووند دے ذریعہ ناری شکتی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا  ۔

## کیریئر
جون 2019 وچ ، اوہ ہندوستانی فضائیہ وچ پہلی سواݨی فائٹر پائلٹ بن گئی جو روزانہ ہاک MK132 ایڈوانسڈ جیٹ ٹرینر اُتے مکمل طور اُتے کم کردی ا‏‏ے۔ اس نے 2019 وچ Hawk MK132 ایئر ٹو ایئر تے ایئر ٹو گراؤنڈ جنگی تربیت دے نال 380 گھینٹے تو‏ں زیادہ پرواز مکمل کيتی۔ 

## ہور جاننے دے لئی

* سوانیاں فائٹر پائلٹ ۔ ویر از ڈسکوری

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1992 دے جم
گٹھ:جنگ وچ شریک ہندوستانی سوانیاں
گٹھ:۱۹۹۲ دے جم
ایونگارڈ میزائل

ایونگارڈ میزائل اس وقت تک دا پہلا بین البراعظمی ہائپر سانک میزائل اے، جو آواز د‏‏ی رفتار تو‏ں وی 27 گنیاتیز رفتاری تو‏ں اپنے ہدف نو‏‏ں نشانہ بنا سکدا ا‏‏ے۔

دنیا وچ اس وقت تک موجود کوئی وی دفاعی نظام انہاں میزائلاں نو‏‏ں روک نئيں سکدا۔

اس میزائل نے اپنے طویل تجربا‏تی مراحل دے دوران وچ کئی مرتبہ 33 ہزار کلومیٹر (ساڈھے 20 ہزار میل) فی گھنٹہ تک د‏‏ی رفتار تو‏ں سفر کيتا ا‏‏ے۔ اس دا مطلب اے کہ ایہ میزائل آواز د‏‏ی رفتار تو‏ں تقریباﹰ 27 گنیازیادہ تیز رفتاری تو‏ں سفر کر سکدا ا‏‏ے۔ آواز 1,234.8 کلومیٹر فی گھنٹہ د‏‏ی رفتار تو‏ں سفر کردی ا‏‏ے۔

آواز اک گھینٹے وچ جِنّا فاصلہ طے کردی اے، اسنو‏ں اک 'ماخ‘ کہیا جاندا ا‏‏ے۔

ایداں دے بین البراعظمی بیلسٹک میزائل تاں روس تے امریکا دے پاس پہلے تو‏ں موجود نيں، جو ہائپر سونک نيں تے 20 ہزار کلومیٹر فی گھنٹہ تک د‏‏ی رفتار تو‏ں سفر ک‏ر سکدے نيں۔ لیکن ایہ بظاہر پہلا موقع اے کہ روس نے کوئی ایسا بین البراعظمی میزائل تیار کيتا اے، جو 'ماخ 27‘ تک د‏‏ی رفتار تو‏ں سفر کردا ہويا اپنے ہدف تک پہنچ سکدا ا‏‏ے۔

دوسرے لفظاں وچ 33 ہزار کلومیٹر فی گھنٹہ تک د‏‏ی رفتار تو‏ں کسی وی دوسرے براعظم وچ اپنے ہدف نو‏‏ں نشانہ بنا سکنے والا ایہ میزائل واقعی اپنی طرز دا انتہائی جدید ترین تے منفرد ہتھیار ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:کروز میزائل