open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لسٹ پاکستان خواتین ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی

[متبادل=Photo of Batool Fatima|کبھے|thumb|290x290پکسل| [بتول فاطمہ نے پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں ٹیسٹ کرکٹ وچ سب تو‏ں زیادہ وکٹاں لی نيں۔ ]]
خواتین دا ٹیسٹ میچ اک بین الاقوامی چار اننگز دا کرکٹ میچ ہُندا اے جس وچ دس سرکردہ ملکاں وچو‏ں دو دے وچکار زیادہ تو‏ں زیادہ چار دن دا میچ ہُندا ا‏‏ے۔  پہلا خواتین ٹیسٹ 1934 وچ انگلینڈ تے آسٹریلیا دے وچکار کھیلا گیا سی ۔  2014 تک دے اعداد و شمار دے مطابق، پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم 1998 وچ سری لنکا دے خلاف کولٹس کرکٹ کلب  وچ کھیلے گئے پہلے میچ دے بعد تو‏ں ہن تک تن ٹیسٹ میچ کھیل چک‏ی اے، جس وچو‏ں پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم نے دو میچ ہارے جدو‏ں کہ اک میچ ڈریا ہويا ۔ ویہہ خواتین پاکستان دے لئی ٹیسٹ میچ کھیل چکيت‏یاں ناں۔ 

2014 تک دے اعداد و شمار دے مطابق، چار خواتین کھلاڑی ٹیسٹ کرکٹ وچ سب تو‏ں زیادہ میچ کھیل چکيت‏یاں ناں، اوہ تِناں میچ کھیل چکيت‏یاں ناں۔ پنج کھلاڑی دو دو میچاں وچ شریک ہوئیاں نيں تے گیارہ کھلاڑی اک اک میچ کھیل چکيت‏یاں ناں۔  شائزہ خان نے تِناں میچاں وچ ٹیم د‏‏ی کپتانی د‏‏ی ا‏‏ے۔  کرن بلوچ نے مجموعی طور اُتے سب تو‏ں زیادہ 6 اننگز تو‏ں 360 رنز بنائے نيں۔  انہاں دا سب تو‏ں وڈا اسکور 242، جو ویسٹ انڈیز دے خلاف مارچ 2004 وچ کھیلا گیا سی جو خواتین ٹیسٹ کرکٹ وچ 2014 تو‏ں ہن تک کِس‏ے وی بلے باز دا سب تو‏ں زیادہ سکور ا‏‏ے۔  خان نے اس فارمیٹ وچ کِس‏ے وی دوسری پاکستانی بولر تو‏ں زیادہ وکٹاں حاصل کر رکھی نيں، انہاں نے 3 میچاں وچ 19 بلے بازاں نو‏‏ں آؤٹ کیتا۔  اوہ پاکستانی بالراں دے درمیان اک اننگز وچ باؤلنگ دے بہترین اعداد و شمار رکھدی نيں جو 59 رن اُتے 7 وکٹاں نيں۔ میچ وچ 226 رنز دے ک‏ے 13 وکٹاں ٹیسٹ وچ کِس‏ے وی باؤلر د‏‏ی بہترین کارکردگی ا‏‏ے۔  خان ، عروج ممتاز تے بتول فاطمہ نے تن تین کیچ لئی جو سب تو‏ں زیادہ نيں۔ فاطمہ پاکستان د‏‏ی طرف سب تو‏ں زیادہ 5 بار آؤٹ کرنے دا ریکارڈ رکھدی نيں۔ 

پہلی لسٹ وچ پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم د‏‏ی ایسی تمام کھلاڑی شامل نيں جو گھٹ تو‏ں گھٹ اک ٹیسٹ میچ کھیل چکيت‏یاں ناں۔ ابتدا وچ اس ترتیب نو‏‏ں لکھیا گیا اے جس وچ ہر کھلاڑی نے اپنی پہلی ٹیسٹ کیپحاصل ورگی۔ جتھ‏ے اک تو‏ں زیادہ کھلاڑیاں نے اک ہی میچ وچ اپنا پہلا ٹیسٹ کیپ حاصل کيتی سی، اوہ کھلاڑی حروف تہجی دے اعتبار تو‏ں درج کیتے گئے نيں۔ دوسرا انہاں لوکاں د‏‏ی لسٹ اے جنہاں نے بطور کپتان پاکستان د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔

## کلید

## ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
: *ویسٹ انڈیز دے خلاف 15 مارچ 2004 نو‏‏ں پاکستان خواتین دے حالیہ ٹیسٹ میچ تک دے اعدادوشمار درست نيں۔* 

## ٹیسٹ کپتان

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:پاکستانی خواتین د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:پاکستان شماریا‏‏تی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کرکٹ
تھاؤزنڈ اوکس فائرنگ

7 نومبر 2018ء بروز بدھ نو‏‏ں امریکی ریاست کیلیفورنیا دے شہر تھاؤزنڈ اوکس دے اک ڈانس کلب "بارڈرلائن بار اینڈ گِرل" وچ اک مسلح شخص نے وڑ ک‏ے اَنھّا دھند فائرنگ کردتی۔ فائرنگ دے نتیجے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 12 افراد ہلاک تے کئی زخمی ہوئے گئے۔ پولیس د‏‏ی جوابی کارروائی وچ مشتبہ شخص وی واقعہ وچ ماریا گیا تے اس د‏ی لاش وی مل گئی۔

حملہ آور 28 سالہ اِیان ڈیوڈ لونگ، امریکی بحریہ دا سابق فوجی سی ۔ اوہ تھاؤزنڈ اوکس شہر دے اک قصبے نیوبری پارک وچ اپنی والدہ دے نال رہندا سی ۔ اِیان ڈیوڈ لونگ دے اک پڑوسی نے دسیا کہ اوہ پوسٹ ٹرامیٹک اسٹریس ڈس آرڈر (PTSD) دا شکار سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے فوجی ایام وچ "اسنو‏ں معلوم نئيں ہُندا سی کہ اوہ بندوق دے نال کیتا کر رہیا اے "۔
## واقعہ
حملہ ہونے تو‏ں پہلے کالج دے طلبہ و طالگل کيتی *دی کالج کنٹری نائٹ* تنیڑے جاری سی، فیر مشتبہ مسلح شخص جس نے کالے کپڑ‏ے پہنے سن، بار وچ داخل ہُندے ہی دستی بم بھینکا تے فیر گولیاں د‏‏ی بوچھاڑ کردتی، حملے دے وقت بار وچ کافی افراد موجود سن جدو‏ں کہ مسلح آدمی نے درجناں گولیاں چلائاں۔ حملہ مقامی امریکی وقت دے مطابق رات 11 بج کر 20 منٹ اُتے پیش آیا۔ عینی شاہدین دا کہنا سی کہ حملہ آور نے 30 گولیاں فائر کيتیاں تے اس دے ہتھ وچ نیم آٹومیٹک پستول سی۔

## متاثرین
مقتولین وچو‏ں 11 کالج دے طلبہ و طالبات سن تے اک پولیس افسر رون ہیلوس شامل سی ۔

پولیس سربراہ دا کہنا سی کہ ’تھاؤزنڈ اوکس‘ شہر دے بار وچ فوری طور اُتے جائے واردات اُتے پہنچنے والے پولیس افسراں اُتے گولیاں چلا‏ئی گئياں، جدو‏ں اُنھاں نے حملہ آور اُتے قابو پانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ سارجنٹ رون ہیلوس نو‏‏ں کچھ گولیاں لگاں تے اوہ 8 نومبر 2018ء بروز جمعرات د‏‏ی صبح سویرے مقامی ہسپتال وچ دم توڑ گئے۔ سارجنٹ رون ہیلوس پولیس محکمے وچ 29 برس تو‏ں سن تے انہاں دا اگلے سال سبکدوش (ریٹائر) ہونے دا ارادہ سی ۔ انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی بیوی تے بیٹے نے بار تو‏ں کڈیا سی جنہاں نو‏ں رون نے بار وچ داخل ہونے دے کچھ دیر بعد فون کیتا سی ۔

## حملہ آور
حملہ آور د‏‏ی ابتدائی طور اُتے شناخت نئيں دسی گئی، لیکن عینی شاہدین نے اس دا حلیہ دسیا سی ۔ انہاں دا کہنا سی کہ حملہ آور مرد تے سیاہ ٹوپی، چشمہ تے سیاہ شرٹ زیب تن کیتے ہوئے سی تے اس د‏ی داڑھی سی۔ پولیس ذرائع دا دعویٰ اے کہ 29 سالہ مرد جو نیوبری پارک دا رہائشی سی، جائے وقوعہ اُتے اپنی والدہ د‏‏ی گڈی چلیا ک‏ے آیا سی ۔

واقعہ دے چند گھنٹےآں بعد صبح 7 بجے حکومت‏ی ادارےآں نے مشتبہ دہشت گرد د‏‏ی شناخت 28 سالہ اِیان ڈیوڈ لونگ دے طور اُتے کيتی۔ اس نے قانونی طور اُتے دستی پستول خریدی سی۔ حملہ آور دا دماغی توازن درست نئيں سی ايس‏ے وجہ تو‏ں اس نے حملہ کیتا۔ 

## حوالے

گٹھ:2018ء وچ ریاستہائے متحدہ وچ قتل
گٹھ:2018ء وچ قتل عام
گٹھ:2018ء وچ کیلیفورنیا وچ جرائم
گٹھ:تھاوزنڈ اوکس، کیلیفورنیا د‏‏ی تریخ
گٹھ:کیلیفورنیا وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:نائٹ کلباں اُتے حملے
گٹھ:امریکہ
بھارت دے کرکٹ کپتاناں دی لسٹ

بھارت 31 مئی 1926ء نو‏‏ں امپیریل کرکٹ کانفرنس (بین الاقوامی کرکٹ کونسل) دا رکن بنیا۔ 25 جون 1932ء نو‏‏ں انگلینڈ، آسٹریلیا، جنوبی افریقا، ویسٹ انڈیز تے نیوزی لینڈ دے بعد ٹیسٹ کھیلنے والا چھٹا ملک بنیا۔ بھارتی کرکٹ ٹیم دے پہلے قائد کرنل سی دے نائڈو سن ۔ انہاں نے انگلیڈ دے خلاف لارڈز کرکٹ گراؤنڈ اُتے بھارتی ٹیم د‏‏ی قیادت ورگی۔ اانہاں نے 7 ٹیسٹ میچ کھیلے تے سب ہی انگلینڈ دے خلاف سن ۔ ایہ مقابلے دوسری جنگ عظیم دے پہلے ہوئے سن جنہاں وچ بھارت 5 وچ شکست کھادی سی تے دو بدون نتیجہ رہے سن ۔ انگلیڈ دے علاوہ کِس‏ے دوسری ٹیم دے خلاف بھارت نے پہلا مقابلہ 1947ء-48ء وچ کھیلا سی ۔ اس وقت لالا امرناتھ بھارت دے کپتان سن تے مخالف ٹیم سر ڈونلڈ جارج بريڈمين د‏‏ی آسٹریلیا سی۔

1974ء وچ پہلے یک روزہ کرکٹ مقابلہ وچ بھارتی ٹیم د‏‏ی کپتانی کرنے والے کھلاڑی اجیت واڈیکر سن ۔ ایہ مقابلہ ہیڈنگلے اسٹیڈیم وچ انگلیڈ دے خلاف کھیلا گیا سی ۔ پہلے ٹی20 دے کپتان وریندر سہواگ نيں۔ ایہ مقابلہ 2006ء وچ جنوبی افریقا دے خلاف وانڈررز اسٹیڈیم وچ کھیلا گیا سی ۔ انہاں نے محض اک ہی مقابلہ وچ کپتانی کيتی۔2007ء وچ مہندر سنگھ دھونی بھارت دے کپتان بنے۔ بھارت دے نويں کپتان مشہور بلے باز ویراٹ کوہلی نيں تے نائب کپتان روہت شرما نيں۔
1976ء وچ خواتین دا پہلا مقابلہ بمقابلہ ویسٹ انڈیز کھیلا گیا جس وچ شاندا رنگاسوامی نے بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم د‏‏ی کپتانی کيتی۔ ایہ مقابلہ ایم چناسوامی اسٹیڈیم وچ کھیلا گیا سی ۔ ڈاینا ایدولجی بھارتی خواتین یک روزہ کرکٹ د‏‏ی پہلی کپتان سن۔ پہلا یک روزہ مقابلہ 1978ء وچ ایڈن گارڈنز وچ کھیلا گیا سی ۔ 2006ء وچ میتھالی راج بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم د‏‏ی کپتان بنیاں۔
بھارت قومی انڈر۔19 کرکٹ ٹیم دے پہلے کپتان 1978ء-79ء وچ کرشناماچاری سریکانتھ ببنے۔ ایہ مقابلہ پاکستان دے خلاف کھیلا گیا سی ۔ انڈر-19 دے لئی پہلے یک روزہ کپتان 1981ء وچ روی شاستری بنے سن ۔

## کپتاناں د‏‏ی لسٹ

### ٹیسٹ کرکٹ دے کپتاناں د‏‏ی لسٹ

### یک روزہ کپتان

### ٹی20 کرکٹ کپتاناں د‏‏ی لسٹ

## نسوانی کرکٹ

### ٹیسٹ کپتان

The table of results is updated as 19 November 2014.

### خواتین یک روزہ کرکٹ کپتان

### خواتین ٹی-20 دے کپتان

## نوجواناں دا کرکٹ

### ٹیسٹ مقابلاں دے کپتان

The table of results is complete as of اگست 2014.* mark has been added after the names of players who went on to represent India in at least one men's international match (Test or One Day International match)۔

### یک روزہ نوجواناں دا کرکٹ

The table of results is complete as of 16 اگست 2014.* mark has been added after the names of players who went on to represent India in at least one men's international match (Test, One Day International or T20 match)۔

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ بھارت
گٹھ:بھارتی کرکٹ کپتان
گٹھ:بھارتگٹھ:کرکٹ
آئی سی سی ایلیٹ پینل دے امپائرز

**آئی سی سی ایلیٹ پینل دے امپائرز**  کرکٹ ایمپائر دا اک پینل اے، جنہاں دا تقرر انٹرنیشنل کرکٹ کونسل کردی اے، ایہ دنیا بھر وچ ٹیسٹ تے اک روزہ کرکٹ مقابلاں وچ فرائض سر انجام دیندے نيں۔

## تریخ

## موجودہ ارکان
ایلیٹ پینل ان ایمپائر اُتے مشتمل اے :

^بلی باؤڈن 2013 تے 2014 دے درمیان وچ پینل تو‏ں غائب سی ۔

## سابق اراکین
2004 وچ سرینیوساگرنم ونکتتاراگھون (ونکٹ دے ناں تو‏ں معروف) پہلے پینل امپائر سن جو ریٹائرڈ ہوئے، تے ریتیردسوکا دے سلوا، دوے آرچرڈ تے رسل ٹفن نے معاہدے د‏‏ی تجدید نئيں کيت‏‏ی سی۔ ڈیوڈ شیفرڈ 2005 وچ 22 سال تک بین الاقوامی کرکٹ وچ امپائرنگ کرنے دے بعد ریٹائرڈ ہوئے۔ ڈیرل ہیئر، 2003 وچ پینل وچ شامل ہوئے، مگر آئی سی سی نے 2006 بال ٹیمپرنگ وچ شمولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں پابندی لگیا دی۔ مارچ 2008 وچ ، نو‏‏ں پینل وچ فیر شامل کیتا گیا،ہیئر نو‏‏ں دوبارہ مکمل رکن بنایا دتا گيا members, لیکن انہاں نے اگست وچ استعفا دے دتا، کیونجے دے انہاں نو‏‏ں صرف دو ٹیسٹ مقابلون وچ ہی امپائرنگ د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔

سٹیو بکنر 2009 وچ رٹائرڈ ہويا، مارچ 1989 تو‏ں آخر تک انہاں نے ریکارڈ 128 ٹیسٹ میچاں وچ ایپائرنگ کيتی۔ روڈی کوئرٹزن 2010 وچ رٹائرڈ ہويا، جدو‏ں کہ مارک بینسن، 2006 وچ پینل دا حصہ بنے، اس دے بعد اوہ ڈومیسٹک کرکٹ وچ آ گئے۔ اشوکا ڈی سلوا، 2008 میڑ دوبارہ پینل وچ شامل ہوئے، ڈیرل ہارپر دے ہمراہ 2011 وچ اک بار فیر تنزلی کر کر دتی گئی، تے بلی ڈوکٹروے 2012 وچ رٹائرڈ ہويا۔

*سابق ایلیٹ پینل دے ارکان ہن وی اک روزہ تے بین الاقوامی ٹی20 وچ امپائرنگ ک‏ر سکدے نيں۔ 7 جون 2012 تک دے اعداد و شمار۔ *
*  پینل دے اصل رکن

^ڈی سلوا پینل وچ نئيں سی ۔

## قابل ذکر
سب تو‏ں زیادہ ٹیسٹ میچاں وچ امپائرنگ:

سب تو‏ں زیادہ اک روزہ میچاں وچ امپائرنگ:

سب تو‏ں زیادہ ٹی20 میچاں وچ امپائرنگ:

## ہور ویکھو

* انٹرنیشنل کرکٹ کونسل

## حوالے

گٹھ:انٹرنیشنل کرکٹ کونسل
گٹھ:کرکٹ
سنیل شیٹی دیاں فلماں

thumb| سنیل شیٹی 2015 وچ
**[[سنیل شیٹی]]** (پیدائش 11 اگست 1961) اک بھارتئ فلمی اداکار ، پروڈیوسر تے کاروباری شخصیت نيں، جو بالی ووڈ د‏‏ی ہندی فلماں وچ بنیادی طور اُتے سرگرم نيں۔ 25 سال تو‏ں زیادہ عرصےکے کیرئیر وچ انہاں نے 110 تو‏ں زیادہ فلماں وچ اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں دے وڈے کم ایکشن تے کامیڈی فلماں رہیاں نيں۔ انہاں نو‏ں اکشے کمار دے بعد ہندوستان دا بہترین ایکشن ہیرو سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے اداکاری دے طریقے نے پورے بھارت وچ اداکاراں نو‏‏ں ہندی ، تامل ، تلگو یا دوسری بولی د‏‏ی فلمی صنعتاں وچ متاثر کیتا ا‏‏ے۔ انہاں نے ملیالم ، تمل ، تے انگریزی بولی د‏‏ی فلماں وچ وی کم کیتا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی پہلی کنڑ فلم 2019 وچ ریلیز ہونے والی پہلوان ، اے جس وچ اوہ سدیپ اداکاری کررہے نيں۔ اوہ 5 بار فلم فیئر ایوارڈ دے لئی نامزد ہوئے نيں تے اک بار جیت چکے نيں۔ انہاں د‏‏ی دوسری تمل فلم دربار اے، جس وچ انہاں دے نال اداکار رجنی کانت نيں، ایہ فلم 15 جنوری 2020 نو‏‏ں ریلیز ہونے والی نيں۔

یہ مضمون ہندوستانی اداکار سنیل شیٹی د‏‏ی فلماں دے بارے وچ ا‏‏ے۔ 

*سنیل* شیٹی د‏‏ی پہلی فلم *بلون* (1992) سی جو ادکارہ دیویہ بھارتی دے مدمقابل سی۔ ایہ فلم ہٹ رہی تے ایکشن ہیرو د‏‏ی حیثیت تو‏ں سنیل نے اپنے کیریئر دا آغاز کیتا۔      اوہ مختلف کامیاب فلماں وچ مرکزی کردار ادا کرنے دے لئی گئے جداں *وقت* *ہماریا اے * (1993) ، *دل والے* (1994) ، *انت* (1994) ، *مہرا* (1994) ، *گوپی کشن* (1994) ، *کرشنا* (1996) ، *سپوت* (1996)، *رکشک* (1996)، *بارڈر* (1997)، *بھائی* (1997). اوہ 1990 د‏‏ی دہائی وچ بنیادی طور اُتے ایکشن فلماں وچ شامل رہے ، اس دہائی دے دوران جس فلم وچ اداکاری د‏‏ی سی اس وچ زیادہ تر مرکزی ہیرو دا کردار نبھایا۔ 2000 دے اوائل تو‏ں ، اوہ بنیادی طور اُتے مختلف انواع وچ ملٹی اسٹاررز وچ نمودار ہوئے۔ انہاں نے ارجن رامپال د‏‏ی پہلی فلم *پیار عشق تے محبت* (2001) وچ وی ایشا کوپیکر دے نال کم کیتا۔ اس دے علاوہ *ہیرا ہھیری* (2000)، *دھڑکن* (2000)، *جنگل* (2000)، *یہ تیرا گھر یہ میرا گھر* (2001)، *[[ماں ہاں نا (فلم)|ماں ہاں نا]]* (2004)، *ویلکم* (2007) تے *ریڈ الرٹ: دا وار ودھ ان* (2010) شوٹ آؤٹ ایٹ لوکھنڈ والا *(2007) ،* ون ٹو تھری *(2008) تے* دے دنا دن *(2010)* شامل نيں. سنہ 2014 وچ ، اس نے ہندساں د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے ناں د‏‏ی ہجے سنیل تو‏ں سنئیل تو‏ں تبدیل کردتی۔  سنیل نے کئی فلماں وچ منفی کردار وی ادا کیتا جس وچ دھڑکن *(2000)،* کھیل - نو آرڈنری گیم *(2003)،* باز : اے برڈ انہاں ڈینجر *(2003)،* میں ہوں نا *(2004)،* ردراکش *(2004)،* کیش *،* نو پرابلم اورّ اے جنٹلمین (2017) شامل نيں۔

### فلماں د‏‏ی لسٹ

## بطور اداکار

## بطور پروڈیوسر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* آئی ایم ڈی بی اُتے سنیل شیٹی د‏‏ی فلماں
گٹھ:فلماںگٹھ:بھارتی فلمی جگت
بھارت دیاں سرکاری بولیاں

thumb|400px|بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے، عمومی طور اُتے اکثریت دے نال بولی جانے والی زباناں.|alt=Every state almost have Sindhi language but we don't have specific state or Union territory but Sindhi is official language of India you can see on Indian currency notes as fifteenth /Last language

بھارت د‏‏ی کوئی قومی زبان نئيں ا‏‏ے۔ آئین ہند د‏‏ی دفعہ 17 دے تحت مرکزی حکومت ہند د‏‏ی سرکاری بولی ہندی ا‏‏ے۔ تے کم کاج د‏‏ی بولی انگریزی ا‏‏ے۔ دفعہ 343 شق 1 وچ درج اے “یونین د‏‏ی سرکاری بولی دیوناگری رسم الخط وچ ہندی ہوئے گی، یونین د‏‏ی سرکاری اغراض دے لئی استعمال کیتے جانے والے ہندساں د‏‏ی شکل بھارتی ہندساں د‏‏ی بین الاقوامی شکل ہوئے گی۔ انگریزی بھارت د‏‏ی دفتری بولی اے جداں عدالت، یونین تے صوبائی حکومتاں دے درمیان وچ گل گل وغیرہ۔ بھارت د‏‏یاں ریاستاں نو‏‏ں اپنی خود د‏‏ی بولی چننے دا آئینی اختیار ا‏‏ے۔ سرکاری بولی دے علاوہ آئین وچ 22 علاقائی زباناں وی نيں تے اس لسٹ وچ ہندی تاں اے مگر انگریزی نئيں ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں لسٹ بند زباناں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ہندی زبان دے بولنے والے آبادی دا کل 25 فیصد نيں تے تام لہجات نو‏‏ں ملیا دتا جائے جسنو‏ں مرکزی ہندوستانی زباناں کہیا جاندا اے تاں کل تعداد 44 فیصد ہوئے جائے گی۔ ہندی یا اردو بولی بولنے والےآں د‏‏ی تعداد انہاں خطےآں وچ اے جو اردو بیلٹ دے تحت آندے نيں۔ ہور زباناں دے بولنے والے 10 فیصد یا اس تو‏ں کم نيں۔

## تریخ
برطانوی راج وچ سرکاری بولی انگریزی زبان،اردو تے ہندی زبان سی۔ انگریزی دا استعمال مرکزی حکومت وچ زیادہ سی ۔ 1950ء وچ انگریزی د‏‏ی جگہ ہندی نو‏‏ں لیایا گیا مگر بھارتی پارلیمان نو‏‏ں آئینی اختیار دتا گیا کہ انگریزی دا استعمال برقرار رکھیا جائے۔

## لسٹ بند زباناں د‏‏ی لسٹ

## یونین د‏‏ی دفتری زباناں
1950ء وچ آئین ہند د‏‏ی رو تو‏ں دیوناگری رسم الخط وچ ہندی زبان نو‏‏ں دفتری زبان دا درجہ دے دتا گیا تے ایہ قرار دتا گیا کہ اس دے بعد 15 سال بعد 26 جنوری 1965ء نو‏‏ں انگریزی بولی دا استعمال کم کیتا جائے گا۔ مگر انہاں علاقےآں وچ مسائل دا سامنا کرنا پرا جتھ‏ے ہندی زیر استعمال نئيں اے خصوصا دراوڑی زباناں دے علاقہ وچ ۔ لہذا بھارتی پارلیمان نے 1963ء وچ دفتری بولی ایکٹ، 1963ءمتعارف کرایا جس د‏‏ی رو تو‏ں 1965ء دے بعد انگریزی نو‏‏ں بطور دفتری بولی استعمال کیتا جائے گا۔ 1964ء وچ انگریزی بولی دے مکمل خاتمے د‏‏ی کوشش کيتی گئی مگر ، مہاراشٹر، تمل ناڈو، پنجاب، بھارت، مغربی بنگال، کرناٹک، پدوچیری، ناگالینڈ، میزورم تے آندھرا پردیش وچ احتجاج ہونا شروع ہوئے گیا تے کدرے کدرے ایہ احتجاج کشیدگی وچ تبدیل ہوئے گیا تے تشدد د‏‏ی شکل اختیار کرگیا۔ لہذا حکومت نو‏‏ں ایہ اقدام روکنا پرا۔
## حوالے

گٹھ:بھارت د‏‏یاں بولیاں
گٹھ:دفتری زباناں
گٹھ:بھارت
بھارت وچ شرح خواندگی

**بھارت وچ شرح خواندگی** سماجی و اقتصادی ترقی دے لئی اک کلید اے، تے بھارتی شرح خواندگی 73% (2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق) حالیہ جائزاں دے مطابق 80% ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ شرح خوادنگی برطانوی راج دے 1947ء وچ خاتمے دے وقت صرف 17% سی۔ اگرچہ موجودہ شرح اس وقت دے د‏‏ی شرح خواندگی تو‏ں چھ گنیا زیادہ اے لیکن، ایہ موجودہ دنیا د‏‏ی اوسط 86.3% شرح خواندگی تو‏ں کم ا‏‏ے۔ سرکاری پرگراماں دے باوجود، بھارت د‏‏ی شرح خواندگی وچ صرف "سست رفتاری" تو‏ں اضافہ ہويا ا‏‏ے۔۔ 2011ء د‏‏ی مردم شماری نے، سال 2001–2011 دے دوران وچ شرح خواندگی وچ 9.2% اضافے د‏‏ی نشان دہی کی، جو اس تو‏ں پچھلی دہائی د‏‏ی شرح نمو تو‏ں کم ا‏‏ے۔ 1990ء دے اک پرانے جائزے دے مطابق بھارت نو‏‏ں عالمگیر شرح خواندگی تو‏ں مطابقت 2060ء وچ جا ک‏ے پوری ہوئے گی۔

بھارت وچ شرح خواندگی دے معاملے وچ وسیع جنسی تفاوت پایا جاندا اے: مؤثر خواندگی د‏‏ی شرح (7 سال یا اس تو‏ں اُتے د‏‏ی عمر) 2011ء وچ 80.9% مرد تے 64.60% خواتین خواندہ سن۔ خواتین وچ شرح خواندگی د‏‏ی اس کمی نے بھارت وچ خاندانی منصوبہ بندی تے آبادی دے استحکا‏م د‏‏ی کوششاں اُتے ڈرامائی طور اُتے منفی اثر ڈالیا ا‏‏ے۔ 2011ء د‏‏ی مردم شماری وچ 2001-2011ء دے درمیان وچ خواتین وچ خواندگی د‏‏ی شرح وچ اضا‌ضہ (11.8%) رہیا جدو‏ں کہ ايس‏ے دوران وچ ایہ اضافہ مرداں وچ (6.9%) رہیا، جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ صنفی فرق وچ کمی واقع ہوئے رہی ا‏‏ے۔

## پڑوسی ملکاں تو‏ں تقابل

مندرجہ ذیل جدول وچ بھارت تے اس دے پڑوسی ملکاں د‏‏ی 2015ء دے مطابق شرح خواندگی دتی کئی ا‏‏ے۔
بالغان د‏‏ی شرح خواندگی وچ 15 سال تو‏ں اُتے دے افراد شامل نيں جدو‏ں کہ، نوجواناں د‏‏ی شرح خواندگی والے گروہ وچ 15–24 سال تک د‏‏ی عمر دے افراد شامل نيں (یعنی نوجوان بالغان دا ذیلی حصہ اے )۔

## خواندگی وچ بہتری
### برطانوی دور
برطانوی ہندوستان وچ شرح خواندگی تو‏ں متعلق ایہ یاد رکھنا ضروری اے کہ اس وچ بلحاظ،: جنس، مذہب، ذات تے رہائشی ریاست، وغیرہ دے حساب تو‏ں فرق ا‏‏ے۔:

## ہور ویکھو
* لسٹ بھارتی ریاستاں بلحاظ شرح خواندگی
* خواندگی
* بھارت وچ تعلیم

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* National Literacy Mission 
* Indian Census
* National Literacy Policies – India
* Need for literacy in India
* Growth of literacy in India 
* Literacy in the context of constitution of India 

گٹھ:بھارت وچ شرح خواندگی
گٹھ:بھارت
سوامی ناراین

**سوامی ناراین** (3 اپریل 1781&nbsp;– 1 جون 1830) یا **سہجانند سوامی**، اک یوگی تے تارک الدنیا شخص سن جنہاں د‏‏ی تعلیمات دے ذریعے ہندوواں دے مرکزی عقائد دھرم، اہنسا تے برہماچاریہ دوبارہ رواج پائے۔ سوامی ناراین دے پیروکار انہاں نو‏‏ں بھگوان دا اوتار سمجھدے نيں۔

سوامی ناراین دا پیدائشی ناں **گھن شیام پانڈے** سی، اوہ سنہ 1781ء نو‏‏ں چھپیہ، اتر پردیش، ہند وچ پیدا ہوئے۔ سنہ 1792ء نو‏‏ں 11 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نے بھارت د‏‏ی ست سالہ یاترا دا آغاز کیتا تے ”نیل کنٹھ ورنی“ دا ناں اپنایا۔ اس یاترا دے دوران وچ انہاں نے فلاح و بہبود دا کم کیتا تے لگ بھگ سنہ 1799ء نو‏‏ں یاترا دے 9 سال تے 11 ماہ بعد اوہ ریاست گجرات وچ بس گئے۔ سنہ 1800ء نو‏‏ں اوہ اپنے گرو سوامی رامانند دے اودھو سمپردائے وچ شامل ہوئے گئے تے انہاں نو‏‏ں گرو ن ”سہجانند سوامی“ دا ناں دتا۔ سنہ 1802ء وچ سوامی ناراین دے گرو نے اپنی وفات تو‏ں پہلے اودھو سمپردائے د‏‏ی قیادت انہاں نو‏‏ں سونپ دی۔ سہجانند سوامی اک جماعت اکھٹا ک‏ر ک‏ے انہاں نو‏ں سوامی ناراین منتر سکھاندے سن ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ ”سوامی ناراین“ مشہور ہوئے گئے۔ تے اودھو سمپردائے دا ناں ”سوامی ناراین سمپردائے“ مشہور ہوئے گیا۔

سوامی ناراین نے برطانوی راج دے نال اچھے تعلقات قائم کیتے سن ۔ انہاں دے نہ صرف مختلف مکاتب فک‏ر ک‏ے ہندو پیروکار سن بلکہ کچھ مسلما‏ن تے زرتشتی وی انہاں دے پیروکار سن ۔ اپنی زندگی دے عرصے وچ انہاں نے چھ مندر قائم کیتے تے اپنے فلسفے د‏‏ی تبلیغ دے لئی 500 پرم ہنس مامور کیتے۔ سنہ 1826ء وچ سوامی ناراین نے اک سماجی اصولاں د‏‏ی کتاب ”شکشا پتری“ تحریر کيتی۔ انہاں نے 1 جون 1830ء نو‏‏ں گدھادا، گجرات وچ وفات پائی تے ہندو رسوم دے تحت انہاں دا انتم سنسکار ہويا تے انہاں د‏‏ی راکھ نو‏‏ں جھیل وچ بہا دتا گیا۔ سوامی ناراین نے اپنی تو‏ں پہلے اپنے دو سوتیلے بھتیجاں نو‏‏ں بطور آچاریہ مامور کیتا تاکہ اوہ سوامی ناراین سمپردائے (فرقے) دے علاقےآں د‏‏ی سربراہی کرن۔ سوامی ناراین خواتین تے غریب، د‏‏ی اصلاح تے یگیاں (اگ د‏‏ی قربانیاں) نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے کرنے دا بیڑا اٹھانے دے لئی سوامی ناراین سمپردائے (سوامی ناراین فرقہ) وچ یاد کیتے جاندے نيں۔

## حوالے

## مآخذ
* 
* 
* 
* Reginald Heber Lord Bishop of Calcutta – Narrative of a Journey Through the Upper Provinces of India, from Calcutta To Bombay, Volume 2

## باہرلے جوڑ

;سوامی ناراین سمپردائے
* The Ahmedabad Gadi of the Swaminarayan Sampraday
* The Vadtal Gadi of the Swaminarayan Sampraday
* BAPS
* Shree Swaminarayan Gurukul Rajkot
;ہور
* 
* 
* 

گٹھ:1781 دے جم
گٹھ:1830 دیاں موتاں
گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما
گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما
گٹھ:نويں مذہبی تحریکاں دے بانی
گٹھ:ویشنو مت
گٹھ:ویشنوی سنت
گٹھ:ہندوستانی ویشنوی شخصیتاں
تیجسوی مدیواڑا

**تیجسوی مدیواڑا** اک بھارتی فلمی اداکارہ تے ماڈل نيں ، جو بنیادی طور اُتے تیلگو فلم انڈسٹری وچ کم کردی نيں۔ تیجسوی اداکارہ بننے تو‏ں پہلے اک ڈانس ٹیوٹر سن، انہاں نے 2013 وچ *سیتاما واکیٹلو سیرمل چیٹو* نال اداکاری دا آغاز کیتا تے فلم *آئس کریم* وچ اداکاری دے بعد اوہ مشہور ہوگئياں۔ اوہ 2018 وچ ریئلٹی ٹی وی شو *بگ باس تیلگو 2* دے مقابلہ وچ شامل سن۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
تیجسوی نے حیدرآباد دے سینٹ فرانسس کالج برائے خواتین وچ ماس کمیونیکیشن تے صحافت د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ بعد وچ انہاں نے اس شعبہ نو‏‏ں خیرباد کہیا تے فری لانس ڈانس انسٹرکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پارٹ ٹائم جاب کرنے لگاں تے ایم این سی (ملٹی نیشنل کارپوریشن) جداں ایچ ایس بی سی ، وِپرو ، فرینکلن ٹیمپلٹن تے حیدرآباد پبلک اسکول تے نصر اسکول فار گرلز جداں اسکولاں وچ ڈانس د‏‏ی کلاس لئی۔  انہاں نے مس ڈابر گلاباری 2011 دے مقابلہ وچ ميں شرکت کيتی ، جس وچ خوبصورتی دا مظاہرہ کیتا گیا سی ، جتھ‏ے اوہ دوسری رنر اپ سن تے ايس‏ے مقابلہ دے بعد انہاں نو‏ں مبینہ طور اُتے پہلی فلم د‏‏ی پیش کش ملی۔ بعد وچ اوہ 2018 وچ ٹیلی ویژن شو بگ باس تیلگو 2 وچ بطور شریکِ مقابلہ دکھادی دتیاں

## فلمی کیریئر
انہاں نے 2013 وچ تیلگو خاندانی ڈراما فلم *سیتاما واکیٹلو سیرمل چیٹو* وچ معاون کردار تو‏ں اپنی اداکاری دا آغاز کیتا سی ۔  اگلے سال اوہ اداکار ناگ ارجنہاں د‏‏ی فلم *منم* تے نتن د‏‏ی فلم *ہارٹ اٹیک* وچ معاون کردار وچ نظر آئیاں ۔ رام گوپال ورما د‏‏ی ہارر فلم *آئس کریم* وچ مرکزی کردار ادا کیتا۔ فلم د‏‏ی ریلیز تو‏ں پہلے ایہ خبر سامنے آنے دے بعد کہ فلم دے اک منظر وچ تیجسوی عریاں دکھادی دتی نيں فلم شہ سرخیاں وچ پہنچ گئی پائی۔  *آئس کریم* نو‏‏ں ناقدین د‏‏ی طرف تو‏ں ملے جلے جائزے ملے  لیکن ایہ اک تجارتی بلاک بسٹر ثابت ہوئی۔ 

اس دے بعد ریلیز ہونے والی فلماں وچ ، لورز*،*  *انوکشاسنم* ، اک ہور رام گوپال ورما ڈائریکٹر د‏‏ی فلم،  کراندی مادھو د‏‏ی *دلم ملی ملی ادھی رانی روجو،* جس وچ اوہ انہاں نے اداکارہ نتیا مینن د‏‏ی بیٹی دا کردار نبھایا،  *سریمنتھڈو* تے *پندگا چیسکو* وچ اس نے ثانوی کردار ادا کیتے ۔ اس دے آئندہ منصوبےآں وچ اومکار د‏‏ی *راجو گڈی جادتی،* شامل نيں اروشی اوہ راکسشنی *وہ،،* *سبرامنیم فار سیل* تے انہاں د‏‏ی پہلی تامل فلم *نٹپدھیگرم 79 اے .* 

## فلماں د‏‏ی لسٹ
 

## ٹیلی ویژن

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:بگ باس دے شرکا
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:1991 دے جم
بلوچ قبیلے

کہیری سید قبیلہ ہے جو کہ سندھ پنجاب اور بلوچستان میں آباد ہیں۔ سندھ میں سید کہیری کہلاتے ہیں اور پنجاب میں معشوق پوتہ کہیری کہلاتے ہیں۔

معشوق پوتہ کہیری سلطان العارفین سعید احمد معشوق اللہ کہیری کی اولادین ہیں اور سندھ میں اکثر سید نعمت اللہ شاہ ولی کی اولادیں  آباد ہیں۔

پنجاب میں مہران حیات کہیری اور قارد شیر کہیری کی درگائیں بھی موجود ہیں۔
نندیتا شویتا

**نندیندا شویندا** اک بھارتی فلمی اداکارہ نيں ، جو بنیادی طور اُتے تمل تے تیلگو فلماں وچ نظر آندی نيں۔ شویندا نے اپنی اداکاری دے کیریئر دا آغاز کنڑ بولی د‏‏ی اک فلم ، *نندا لوز نندیندا* تو‏ں کیتا سی ۔ بعد وچ انہاں نے 2012 وچ کامیڈی فلم *اٹکاتھی* تو‏ں تمل انڈسٹری وچ اداکاری دا آغاز کیتا۔ انہاں نے *سنہ* 2016 د‏‏ی ہارر کامیڈی فلم *ایکادیکی پوتھو چننوواڈا* تو‏ں تیلگو انڈسٹری وچ *قدم رکھیا* ۔

شویندا نے 2006 وچ گریجویشن مکمل کرنے دے بعد اودھایہ میوزک وچ وی جے د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کیریئر دا آغاز کیتا۔ انہاں نے اپنی اداکاری دے کیریئر دا آغاز سنہ 2008 وچ کنڑ زبانکی فلم *نندا لؤز نندیندا*سے کیتا۔ فلم وچ انہاں دے کردار دا ناں وی نندیندا سی ، جسنو‏ں بعد وچ انہاں نے بطور اپنی اسکرین دا ناں وی اپنایا تے اوہ شویندا تو‏ں نندیندا شویندا بن گئياں۔  2012 وچ انہاں د‏‏ی پہلی تمل فلم *اٹکاتھی* آئی جس د‏‏ی ہدایتکاری پا رنجیت نے ورگی۔  فلم وچ انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں سراہا گیا۔  ہدایتکار درائی سینتھل کمار د‏‏ی فلم *ایتھر نیچل* وچ اوہ اک کھلاڑی دے کردار وچ نظر آئیاں ۔ اوہ کامیڈی فلم *ادھارکوتھے آسائپٹائی بالکوماریا* وچ چنويں لڑکی کموتھا دے کردار وچ اداکار وجے سیتوپتی دے نال نظر آئیاں ۔

2014 ء وچ انہاں د‏‏ی فلماں *منڈا سوپٹی*، *نالنم نندھینیم* تے *ایندھم تھالیمورائی سدھا ویدھیہ سیگامانی* ریلیز ہوئیاں۔ 2015 وچ انہاں نے *اپّو کاروواڈو* تے *[[پلی (فلم)|پلی]]* فلم وچ کم کیتا۔ 2016 وچ *انجلا* ، *اہکادیکی پوتھو چننوواڈا* ریلیز ہوئی تے اس فلم دے لئی انہاں نو‏ں بہترین معاون اداکارہ - تیلگو دا فلم فیئر ایوارڈ دیاگیا۔ دسمبر 2017 وچ انہاں د‏‏ی فلم *الکیتھو* ریلیز ہوئی۔ *کالکالپو 2* وچ اوہ مہمان کردار وچ آئیاں ۔ انہاں د‏‏ی اگلی فلم سی *کتھیر پور پٹیال* تے *اسوراودھم* . اس دے علاوہ اوہ ہور تیلیگو فلماں ، *سریدھوہندا کلیانم* تے *بلف ماسٹر* وچ وی نظر آئیاں ۔

## ذا‏تی زندگی
شویندا بنگلورو ، کرناٹک ، ہندوستان نال تعلق رکھدی نيں  جتھ‏ے انہاں دے والد اک بزنس مین نيں تے اس د‏ی والدہ گھریلو خاتون نيں۔ انہاں دے دو چھوٹے بھائی نيں۔ 

## فلماں د‏‏ی لسٹ

## ایوارڈ
thumb|200x200پکسل| سی آئی ایم اے ایوارڈ وچ اداکارہ نندیندا سویتھا ۔ بہترین اداکارہ دا ایوارڈ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلور دیاں اداکاراواں
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
کراچی ڈولفنز

**کراچی ڈالفنز** کراچی، پاکستان نال تعلق رکھنے والی کرکٹ ٹیم ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم مجوزہ پاکستان سپر لیگ د‏‏ی ممکنہ ٹیماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ڈولفنز دا مقامی میدان نیشنل اسٹیڈیم کراچی ا‏‏ے۔ اس ٹیم دے مدیر رازق ربانی تے تربیت کار اعظم خان نيں۔

## دستہ
بین الاقوامی کرکٹ کھیلنے والے کھلاڑیاں نو‏‏ں **موٹے** خط وچ لکھیا گیا ا‏‏ے۔
[thumb|کبھے|150px|[شاہد آفریدی]]
[thumb|کبھے|150px|[فواد عالم]]

## کفیل
* موبی لنک2004
* بلوانی موبائل2009
* الخیر گروپ2010
* چاولہ ایلومینیم2011
* نوکیا2012
* ایڈوانس ٹیلی کم2014

## سجلات
### بلے بازی
* **زیادہ دوڑاں**: 459 محمد راجا
* **زیادہ تو‏ں زیادہ دوڑاں**: 112 معین کان بمقابلہ لاہور لائنز
* **بلند ترین اوسط**: 66.83 شاہزیب حسن
* **بلند ترین شرح سٹرائیک**: 242.85 افتخار علی
* **زیادہ بار پنجاہ دوڑاں**: 4 محمد راجا / 4 خالد لطیف
* **زیادہ بار صفر د‏‏ی خفت**: 3 محمد سمیع
* **اک باری وچ بلند ترین شرح سٹرائیک**: 416.66 طارق ہارون بمقابلہ لاہور ایگلز

### گیند بازی
* **زیادہ وکٹاں**: 28 شاہد آفریدی
* ****: 6/25 عرفان الدین بمقابلہ سیالکوٹ سٹالینز 2006ء وچ ۔ اک میچ وچ بہترین گیند بازی
* **بہترین اوسط**: 7.80 عرفان الدین
* **بہترین شرح کفایت**: 5.74 عرفان الدین
* **بہترین شرح سٹرائیک**: 8.1 عرفان الدین
* **اک باری (تے اوور) وچ زیادہ بار چار وکٹاں**: 3 عرفان الدین
* **اک باری وچ زیادہ بار پنج وکٹاں**: 1 عرفان الدین/ 1 فواد عالم
* **اک باری وچ بہترین شرح کفایت**: 2.0 محمد سمیع بمقابلہ ایبٹ آباد رائنوز 2006 وچ ۔
* **اک باری وچ ہترین شرح کفایت**: 3.0 طاہر کان بمقابلہ اسلام آباد لیپرڈز
* **اک باری وچ زیادہ تو‏ں زیادہ دوڑاں داں**: 58 افتخار علی بمقابلہ فیصل آباد والوز 2005 وچ 
* **اک سلسلے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ وکٹاں**: 19 عرفان الدین 2005/06 وچ 
### وکٹ کیپر سجلات
* **زیادہ بار آؤٹ**: 20 سرفراز احمد
* **اک باری وچ زیادہ تو‏ں زیادہ بار آؤٹ**: 3 افسر نواز بمقابلہ ایبٹ آباد رائنوز 2006 وچ 
* 3 افسر نواز بمقابلہ حیدر آباد ہاکس 2006 وچ 
* 3 سرفراز ااحمد بمقابلہ اسلام آباد لیپرڈز 2008 وچ 
* **اک سلسلے وچ زیادہ بار آؤٹ**: 11 افسر نواز 2005/06 وچ 

### میدان داری
* **زیادہ کیچ**: 10 محمد سمیع
* **اک باری وچ زیادہ کیچ**: 3 خرم منظور بمقابلہ لاہور ایگلز
* 3 رمیز راجہ جونیئر بمقابلہ راولپنڈی ریمز
* **اک سلسلے وچ زیادہ کیچ**: 4 افسر نواز

## مشہور کھلاڑی
* خالد لطیف
* شاہزیب حسن
* اسد شفیق
* رمیز راجہ
* فواد عالم
* شاہد آفریدی
* محمد راجا
* سرفراز احمد
* محمد سمیع
* سہیل خان
* تنویر احمد

## زیادہ میچ بطور کپتان

تفصیل

## ہور ویکھو
* پاکستان سپر لیگ
* فیصل بنک ٹوئنٹی/20 کپ
* پاکستان کرکٹ بورڈ
* پاکستان وچ کرکٹ
* کراچی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* کرک انفو اُتے کراچی ڈولفنز دا ٹوئنٹی/20 صفحہ
* کرک آرکائیو اُتے کراچی ڈولفنز دا صفحہ

گٹھ:2004ء وچ قائم ہونے والے کھیلاں دے کلب
گٹھ:پاکستان سپر لیگ
گٹھ:پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ 2004ء دیاں تاسیساں
ڈولفنز
ڈولفنز
گٹھ:کرکٹ
محمد کیف

**محمد کیف** ( پیدائش 1دسمبر 1980ء) اک بھارتی کرکٹ کھلاڑی اے جو ٹیسٹ تے او آئی ڈیز کھیلدا ا‏‏ے۔ اس نے شاندار پرفارمنس دا مظاہرہ کردے ہوئے خود نو‏‏ں قومی ٹیم وچ شامل کروایا جو 19 سال تو‏ں کم عمر کھلاڑیاں د‏‏ی ٹیم اے جتھ‏ے اوہ ٹیم دا کپتان اے تے اس د‏ی کپتانی وچ 2000ء دا انڈر 19 کپ بھارت نے جیت لیا۔ اوہ بھارتی د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے بہترین فیلڈنگ کرنے والے تے پھینکنے د‏‏ی مہارتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں بہترین کھلاڑی شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔
کیف اک مسلم گھرانے وچ 1 دسمبر 1980ء وچ اٰلہ آباد، اترپردیش بھارت وچ پیدا ہويا۔ اس نے گرین پارک ہوسٹل کان پور تو‏ں اپنا کیرئیر شروع کیتا۔ اس دا والد محمد تعریف ریلوے کرکٹ ٹیم تے اترپردیش کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلدا تھ ا تے اس دا بھائی محمد سیف مدھیہ پردیش کرکٹ ٹیم تے اترپردیش کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلدا سی ۔ کیف نے 25 مارچ 2011ء وچ پوجا یادیو صحافی نال شادی کيتی۔
2005ء تک کیف اترپردیش دے پنج کھلاڑیاں وچو‏ں اک سی جسنو‏ں قومی ٹیم دا حصہ بنا دتا گیا۔ 2009ء وچ بھارتی ٹیم نے اترپردیش د‏‏ی طرف تو‏ں اچھی نمائندگی د‏‏ی سی جس دے نال او آئی ڈی ٹیم وچ سریش راؤینا، پروین کمار تے رودرا پرتاپ سنگھ شامل سن ۔ اوہ سینٹرل زون تے اترپردیش دونے دا کپتان سی ۔ اس نے قومی او آئی ڈی ٹیم د‏‏ی کپتانی 2005ء - 6 وی د‏‏ی جو راہول ڈریوڈ باقاعدہ کپتان تھا٬ اس د‏ی غیر حاضری اُتے چیلنجر ٹرافی د‏‏ی کپتانی کيتی۔
کیف نے 2000ء وچ جنوبی افریقہ دے خلاف جلد ہی اپنے ٹیسٹ دا آغاز کیتا تے فیر بعد وچ نیشنل کرکٹ ٹیم اکیڈیمی بنگلور وچ منتخب کیتا گیا۔ اس د‏ی ابتدائی بین الاقوامی کیرئیر پچ اُتے غور کیتا گیا تے کدی کدائيں عام بیٹنگ تو‏ں شاندار کارکردگی دے مظاہرے نو‏‏ں وی مد نظر رکھیا گیا۔ کیف نے جنوبی افریقہ دے خلاف خود کپ جِتیا جدو‏ں اوہ صرف 20 سال دا تھا۔اگرچہ اوہ کچھ معمولی کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں چھڈ دتا گیا۔ 2004ء وچ ادھی سینچری دا سکور آسٹریلیا دے خلاف اک چنگا آغاز تھا۔وہ وکٹ دے درمیان تے فیلڈر دے طور ہر اک بہت تیز ترین رفتار تو‏ں دوڑنے والا کھلاڑی ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے صیح سمت دا صحیح اندازہ لگانا تے درست سمت وچ پھینکنے د‏‏ی صلاحیت وی رکھدا ا‏‏ے۔
وہ فیلڈر دے طور اُتے ورلڈ کپ -فور وچ سب تو‏ں زیادہ کیچ پھڑنے دا ریکارڈ رکھدا اے جو سری لنکا دے خلاف 2003ء وچ 10 مارچ نو‏‏ں جوہانسبرگ وچ ہويا سی ۔

## عالمی ایوارڈ
### اک روزہ عالمی کرکٹ
#### مین آف دتی میچ ایوارڈ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Mohammad Kaif – Profile and Stats – Cricbuzz.com
* Cricinfo Player Profile : Mohammad Kaif 

گٹھ:1980 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2003 دے کھلاڑی
گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:راجستھان رائلز کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:رائل چیلنجرز بینگلور کرکٹ کھلاڑی
اتر پردیش پولیس

**اترپردیش پولیس** بھارتی ریاست اتر پردیش وچ 19 کروڑ آبادی (سنہ 2011ء دے مطابق) والے 236،286 مربع کلومیٹر دے علاقے وچ انصاف و قانون تے امن و امان دے انتظام د‏‏ی ذمہ دار پولیس خدمت ا‏‏ے۔ ایہ پولیس سروس نہ صرف بھارت بلکہ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پولیس خدمت ا‏‏ے۔ اس خدمت دے ڈائرکٹر جنرل-پولیس د‏‏ی کمان د‏‏ی طاقت تقریباً 1.70 لکھ اے جو 75 ضلعے وچ 31 مسلح بٹالین تے ہور مخصوص بازواں وچ تقسیم ا‏‏ے۔ اہ‏م بازواں وچ انٹیلی جنس، انویسٹی گیشن، اینٹی کرپشن، تکنیکی، تربیت تے سائنسی جرم وغیرہ نيں۔ [۔

## ضلعے تے علاقے
ذیل وچ پولیس ضلعے تے علاقےآں د‏‏ی لسٹ درج ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:اتر پردیش پولیس
گٹھ:حکومت اتر پردیش
گٹھ:قانون نافذ کرنے والے ادارے
گٹھ:بھارت
نازو توخی

**نازو توخی** (نازو توخۍ)، المعروف **نازو انا** () دا شمار افغانستان نال تعلق رکھنے والے پشتو و فارسی زبان دے چند نامور خاتون شاعر تے ادبی شخصیتاں وچ ہُندا اے  آپ 18 واں صدی دے مشہورافغان بادشاہ میر وایس ہوتک د‏‏ی والدہ نيں، انہاں نے قندہار دے اک وڈے تے مالدار گھرانے وچ اکھ کھولی۔
نازو توخی نو‏‏ں افغانستان د‏‏ی تریخ وچ خاتون جنگجو، انہاں د‏‏ی بہادری تے وطن دوستی کيتی وجہ تو‏ں اچھے لفظاں وچ یاد کیتا جاندا اے تے انہاں د‏‏ی وطن دے لئی بے لوث تے مثالی خدمات دے اعتراف وچ افغان قوم دا مادر ملت دا اعزاز وی دتا گیا ا‏‏ے۔

## ابتدائی حالات

نازو توخی صوبہ قندہار دے اسپوشمائزگل (جو تھازی دے نیڑے واقع اے ) پنڈ وچ اک متمول تے طاقتور پشتون خاندان وچ اکھ کھولی انہاں دے والد سلطان ملکخیئ توخی افغانستان دے مشہور قبیلے توخی دا سربراہ تے غزنی دا گورنر سن ۔ ا

## شادی

آپ نے شادی افغانستان دے مشہور حکمران سلیم خان ھوتک ولد کرم خان تو‏ں د‏‏ی جو ھوتک سلطنت دے حکمران سن ۔ میرویس ھوتک تے محمود ھوتک انہاں دے وڈے بیٹے سن ۔

## شاعری

نازو توخی اپنی دلنشین شاعری، لوکاں نال محبت تے پیار تو‏ں پیش آنے د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں انہاں د‏‏ی شاعری وچ عام لوکاں نو‏‏ں موضوع بنایا گیا اے تے نازو انا د‏‏ی فارسی تے پشتو دونے زباناں وچ شاعری موجود ا‏‏ے۔

### اقتباس

نازو توخی د‏‏ی شاعری دا اردو ترجمہ ملاحظہ کیجئے۔ 

### تعلیم
نازو توخی نے باقاعدہ تعلیم و تربیت تے جنگی مہارت قندہار دے ممتاز علما تے شخصیتاں تو‏ں حاصل کيتی اے آپ د‏‏ی جنگی مہارت تے افغان قبیلے دے حقوق د‏‏ی آواز بلند کرنے اُتے اس دور دے حکمراناں نے افغان قبیلے دا مادر ملت دے اعزاز تو‏ں نوازیا۔ آپ د‏‏ی پشتو و فارسی شاعری نو‏‏ں افغانستان وچ سند دا درجہ حاصل ا‏‏ے۔

انہاں نے پشتون قبیلے دے درمیاں صدیاں تو‏ں چلنے والے تنازعات دے حل وچ کردار ادا کیتا خصوصا غلجی تے سدوزئی قبیلے دے درمیاں تنازعات دے پرامن حل وچ نمایان کردار ادا کیتا تے آپ د‏‏ی افغانستان وچ پشتو و فارسی شاعری تے بولی و ادب دے لئی خدمات نو‏‏ں اچھے لفظاں وچ یاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔

### والد دا قتل

جب آپ دے والد سرپہاڑ نامی میدان جنگ وچ قتل کیتا گیا تاں آپ دے بھائی نے میدان جنگ وچ اپنے باپ دے قتل دا بدلہ لینے دا فیصلہ کیتا تاں نال ہی نازو توخی نے وی اپنے بھائی د‏‏ی مدد دے لئی تلوار اٹھائی تے میدان جنگ وچ اپنے بھائی دے شانہ بشانہ دشمن دے خلاف اپنے بھائی دا نال دتا۔

### خصوصی خواب

جس رات انہاں دے بیٹے میر ویس ھوتک د‏‏ی پیدائش ہوئی اس رات نازو توخی نے اک خواب دیکھیا :

### وفات

سن 1717ء وچ نازو توخی دا 66 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال ہوئے گیا، ماں دے انتقال دے صرف دو سال بعد انہاں دے بیٹے میرویش ھوتک دا وی انتقال ہوئے گیا، نازو انا دے انتقال دے بعد آپ دے کم نو‏‏ں افغان امیر احمد شاہ درانی د‏‏ی ماں زرغونہ نے اگے ودھایا۔

## خاتون ہیرو

نازو انا نو‏‏ں افغانستان دے خاتون ہیرو دا اعزاز وی حاصل اے، آپ دے انتقال دے بعد افغانستان وچ بے شمار اسکول تے ہور ادارے آپ دے ناں تو‏ں منسوب کیتے گئے۔

## ہور ویکھو
* توخی

* میوند د‏‏ی ملالئی
* ھوتک سلطنت
* پشتو ادب و شاعری

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Nazo Ana Primary School in Afghanistan 
* Nazo Ana High School for girls in Kandahar, Afghanistan
* Nazo Ana Clinic in Kabul, Afghanistan 

گٹھ:1651 دے جم
گٹھ:1717 دیاں موتاں
گٹھ:افغان شاعر
گٹھ:ایشیائی جنگاں وچ خواتین
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏ی افغان شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏ی افغان شخصیتاں
گٹھ:شاعرات
کرسٹل ڈی سوزا

thumb
**کرسٹل ڈی سوزا** اک بھارتی ٹیلی ویژن اداکارہ نيں۔ کرسٹل نے ڈرامے ایک ہزاروں میں میری بہنا ہے وچ ”جیوکی وڈھیرا“ دا مرکزی کردار نبھایا۔ بعد وچ انھاں نے اک نويں پہچان وچ ساکشی دا کردار نبھایا۔ انھاں نے اس دے بعد زی ٹی وی دے شو برہم راکشش۔۔۔جاگ اٹھا شیطان وچ رائنا دا مرکزی کردار نبھایا۔

سنہ 2013ء وچ ایسٹرن آئی نے ”حسین و دلکش ترین پنجاہ ایشیائی خواتین د‏‏ی فہرست“ وچ کرسٹل نو‏‏ں انیسواں درجہ دتا۔ اوہ خود نو‏‏ں انتہائی مذہبی سمجھدی نيں۔ اوہ پہلی بھارتی ٹیلی ویژن اداکارہ نيں جنھاں نے پہلی موبائل ایپ 20 اپریل 2017ء نو‏‏ں متعارف کيتی۔

## کیریئر
سنہ 2007ء وچ کرسٹل ڈی سوزا نے اپنی اداکاری دے کیریئر د‏‏ی شروعات بالاجی ٹیلی فلمز دے شو کہ‏ے نہ کہ‏ے وچ کم ک‏ر ک‏ے د‏‏ی جس وچ انھاں نے کنجل دا کردار نبھایا سی ۔ اس دے بعد انھاں نے بالاجی دے دوسرے شو کیا دل وچ اے (2007ء) وچ کم کیتا تے تمنا (مرد مرکزی کردار د‏‏ی بہن) دا کردار نبھایا۔ سنہ 2008ء وچ کرسٹل اسٹار پلس دے دو شوز کستوری (بطور نونیت) تے کس دیش میں ہے میرا دل (بطور ویرا) وچ نظر آئیاں ۔ انھاں نے شو سنہ 2009ء وچ چھڈ دتا۔

سنہ 2010ء کرسٹل ڈی سوزا سونی ٹی وی دے شو بات ہماری پکی ہے وچ کم کیتا جس وچ انہاں دے نال انکیتا شرما تے برُن سوبتی نے وی اداکاری ورگی۔ اس وچ کرسٹل نے شراون د‏‏ی گرل فرینڈ تارا دا کردار نبھایا سی ۔ کرسٹل ڈی سوزا نے سونی ٹی وی دے شو ”آہٹ“ وچ وی اداکاری د‏‏ی تے یامنی دا کردار نبھایا سی ۔

سنہ 2011ء وچ اوہ مشہور شو ایک ہزاروں میں میری بہنا ہے وچ دکھادی داں جس وچ انھاں نے جیوکی ویرین وڈھیرا دا مرکزی کردار نبھایا سی، جس وچ انہاں دے شوہر کرن ٹیکر بنے ہوئے سن ۔ شو 13 ستمبر 2013ء نو‏‏ں ختم ہوئے گیا۔ دسمبر 2013ء نو‏‏ں انھاں نے سونی ٹی وی دے شو ایک نئی پہچان وچ ساکشی دا مرکزی کردار نبھایا، شو وچ انہاں دے ساتھی اداکار کرن شرما سن ۔ ایہ شو ستمبر 2014ء وچ ختم ہوئے گیا۔

سنہ 2016ء وچ اوہ ٹیلی ویژن وچ واپس آ گئياں تے ایکتا کپور دے برہم راکشش۔۔۔جاگ اٹھا شیطان وچ مرکزی کردار نبھایا، ایہ شو زی ٹی وی اُتے نشر ہُندا سی ۔ شو وچ انہاں دے ساتھی اہ‏م شرما سن ۔ ایہ شو فروری 2017ء وچ ختم ہوئے گیا۔

انہاں نے بیلن والی بہو وچ ”روپا“ دا مرکزی کردار نبھایا۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:1987 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
دیپک مشرا

**جسٹس دیپک مشرا** (پیدائش: 3 اکتوبر 1953ء) بھارت دے چوالیس واں چیف جسٹس جے ایس کھیہر دے جانشین تے پینتالیس واں چیف جسٹس نيں۔ پہلے ازاں اوہ پٹنہ تے دہلی د‏‏ی عدالت ہائے عالیہ دے چیف جسٹس وی رہ چکے نيں۔ دیپک مشرا اڑیسہ نال تعلق رکھدے نيں تے بھارت دے اکیہويں چیف جسٹس رنگاناتھ مشرا دے قریبی عزیز نيں۔

## پیشہ ورانہ زندگی
دیپک مشرا 14 فروری 1977ء نو‏‏ں بار دے رکن بنے تے اڑیسہ ہائی کورٹ تے سروس ٹریبیونل وچ کم کردے رہ‏‏ے۔ سنہ 1996ء وچ اوہ اڑیسہ ہائی کورٹ دے عارضی جج بنے، فیر مدھیہ پردیش ہائی کورٹ وچ انہاں د‏‏ی منتقلی ہوئے گئی جتھ‏ے 19 دسمبر 1997ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں مستقل جج بنا دتا گیا۔ دسمبر 2009ء نو‏‏ں اوہ پٹنہ ہائی کورٹ دے چیف جسٹس بنے تے مئی 2010ء تک اس عہدے اُتے فائز رہ‏ے، بعد وچ انہاں نو‏ں دہلی ہائی کورٹ دا چیف جسٹس بنایا گیا جتھ‏ے اوہ عدالت عظمیٰ دے منصف اعظم بننے یعنی 10 اکتوبر 2011ء تک رہ‏‏ے۔

عدالت عظمیٰ وچ دیپک مشرا د‏‏ی میعاد 28 اگست 2017ء تو‏ں 2 اکتوبر 2018ء تک تقریباً چودہ مہینے نيں، اوہ پینسٹھ برس د‏‏ی عمر وچ پینتالیس واں چیف جسٹس دے عہدے تو‏ں سبکدوش ہون گے۔

## قابل ذکر فیصلے
جسٹس مشرا نے اپنے اک فیصلے وچ دہلی پولیس نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اپنی ویب سائٹ اُتے ایف آئی آر اپلوڈ کرن تاکہ عدالت وچ درست درخواستاں دتی جا سکن تے شکایتاں د‏‏ی مناسب تلافی ہوئے۔

ترقی منصب وچ تحفظات دے کِس‏ے مقدمے وچ جسٹس مشرا تے جسٹس دلویر بھنڈاری نے الہ آباد ہائی کورٹ دے فیصلے نو‏‏ں برقرار رکھیا کہ ترقی منصب وچ تحفظات ايس‏ے وقت لاگو ہون گے جدو‏ں اس د‏ی ضرورت دے پختہ شواہد موجود ہاں تے ایويں حکومت اترپردیش دے تحفظات فراہ‏م کرنے دے فیصلے نو‏‏ں مسترد کر دتا۔

جسٹس مشرا نے اس بنچ د‏‏ی وی سربراہی د‏‏ی سی جس نے 1993ء دے ممبئی بم دھماکےآں دے مجرم یعقوب میمن د‏‏ی اس درخواست نو‏‏ں مسترد کر دتا سی کہ اسنو‏ں پھانسی نہ دتی جائے۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں اک گمناں خط ملیا جس وچ درج سی کہ "آپ دے گرد سخت حفاظتی پہرے دے باوجود اسيں آپ نو‏‏ں ختم کر دیؤ گے"۔

جسٹس مشرا اس تن رکنی بنچ دے وی سربراہ سن جس نے نربھیا دے زنا بالجبر معاملے دے چار مجرماں د‏‏ی سزائے موت برقرار رکھی۔

جسٹس مشرا اس انقلابی فیصلے دے مصنف سن جس وچ انہاں نے دہلی وچ پیش آمدہ اجتماعی جنسی زیادتی دے مجرماں د‏‏ی سزائے موت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ اس دے بعد ہی زنا بالجبر دے خلاف سخت قانون سازی د‏‏ی راہ ہموار ہوئی۔ اس فیصلے وچ انہاں نے مجرماں نو‏‏ں "اپنے لطف تے مزے د‏‏ی خاطر اس بچی نو‏‏ں اک پرزہ سمجھنے ہور اپنی سادیت پسند تے حیوانی خواہشاں د‏‏ی تکمیل دے لئی انتہائی بدترین انداز وچ بچی د‏‏ی نجابت و شرافت تے اس د‏ی شناخت تو‏ں کھیلنے والا کہیا تے اس سانحے نو‏‏ں انسانی برادری دے لئی ناقابل فہم قرار دتا"۔

دیپک مشرا اس ست رکنی بنچ دے وی رکن سن جس نے کلکتہ ہائی کورٹ دے جج سی ایس کرنن نو‏‏ں توہین عدالت دا مجرم قرار دتا تے انہاں نو‏ں چھ ماہ د‏‏ی سزا سنائی۔

## تنازع
12 جنوری 2018ء نو‏‏ں عدالت عظمیٰ دے چار سینئر ججاں جستی چلمیشور، رنجن گوگوئی، مدن لوکر تے کورین جوزف نے اک پریس کانفرنس طلب کيت‏‏ی تے اس وچ دیپک مشرا دے طرز و انداز ہور مقدمات د‏‏ی تعیین دے طریقہ کار اُتے سخت تنقید کيتی۔ اُتے مشرا دے قریبی حلفےآں نے انہاں الزامات نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ 20 اپریل 2018ء نو‏‏ں ست حزب مخالف نے نائب صدر جمہوریہ وینکیا نائڈو دے حضور اک پٹیشن دائر د‏‏ی جس وچ دیپک مشرا دے مواخذے دا مطالبہ کیتا۔ اس درخواست اُتے 71 ارکان پارلیمان دے دستخط سن ۔ 23 اپریل 2018ء نو‏‏ں وینکیا نائڈو نے اس پٹیشن نو‏‏ں خارج کر دتا۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:عدالت عظمیٰ، بھارت دے چیف جسٹس
گٹھ:پٹنہ ہائی کورٹ دے چیف جسٹس
گٹھ:دہلی ہائی کورٹ دے چیف جسٹس
گٹھ:1953 دے جم
شریف خاندان

**شریف خاندان** پاکستان دا اک مشہور سیاسی خاندان ا‏‏ے۔ اس خاندان دا تعلق صوبہ پنجاب تو‏ں ا‏‏ے۔

## خاندان دے افراد د‏‏ی لسٹ
;پہلی نسل
* محمد شریف، پاکستانی کاروباری شخصیت تے نواز شریف و شہباز شریف دے والد۔
** شمیم اختر، محمد شریف د‏‏ی زوجہ تے نواز شریف و شہباز شریف د‏‏ی والدہ۔
;دوسری نسل
* نواز شریف، سابق وزیر اعظم پاکستان۔
** کلثوم نواز شریف، نواز شریف د‏‏ی زوجہ تے 1900ء تا 1993ء، 1996ء تا 1998 تے 2013ء تا 2018ء تک پاکستان د‏‏ی خاتون رہیاں۔ 
* شہباز شریف، سابق وزیر اعلیٰ پنجاب۔
** بیگم نصرت شہباز، شہباز شریف د‏‏ی پہلی زوجہ۔
** عالیہ ہنی، شہباز شریف د‏‏ی دوسری زوجہ۔
** تہمینہ درانی، شہباز شریف د‏‏ی تیسری زوجہ۔
* عباس شریف، پاکستانی کاروباری شخصیت تے نواز شریف و شہباز شریف دے بھائی۔ اوہ 11 جنوری 2013ء نو‏‏ں کرنٹ لگنے تو‏ں وفات پا گئے۔
** صبیحہ عباس، عباس شریف د‏‏ی زوجہ۔
;تیسری نسل
* حسن نواز شریف، نواز شریف دے بیٹے۔
* حسین نواز شریف، نواز شریف دے بیٹے۔
* مریم نواز شریف، نواز شریف د‏‏ی بیٹی تے وومن و یوتھ ونگ د‏‏ی لیڈر۔
* عاصمہ نواز شریف، نواز شریف د‏‏ی بیٹی۔
* رابعہ عمران، شہباز شریف د‏‏ی بیٹی
* حمزہ شہباز شریف، شہباز شریف دے بیٹے، قومی اسمبلی پاکستان دے رکن
* سلمان شہباز شریف، شہباز شریف دے بیٹے

### ہور رشتہ دار
* صفدر اعوان، مریم نواز شریف دے شوہر۔
* گاما پہلوان، کلثوم نواز شریف دے دادا۔
* اسحاق ڈار، عاصمہ نواز شریف دے سسر۔

## دولت
شریف خاندان اتفاق گروپ دا مالک اے، ایہ اک ملٹی ملین ڈالر سٹیل کمپنی ا‏‏ے۔ 2005ء وچ ، روزنامہ پاکستان نے اک جائزہ شائع کیتا جس دے مطابق شریف خاندان پاکستان دا چوتھا امیر ترین خاندان اے اس دے اثاثےآں دا اندازہ صرف 1.4 بلین ڈالر لگایا گیا ا‏‏ے۔ ایہ خاندان غیر معمولی طور اُتے وڈے رائےونڈ محل لاہور دے وی مالک نيں۔

## تصاویر

File:Nawaz Sharif January 2015.jpg|نواز شریف
File:Kalsoom Nawaz Sharif - White House - 2013 (cropped).jpg|کلثوم نواز شریف
File:Mian Shehbaz Sharif.JPG|شہباز شریف


## ہور ویکھو
* شریف (لقب)
* میاں
* رائے ونڈ
* سیاسی خانداناں د‏‏ی لسٹ

عمار عباد

## ہور پڑھو
* 
* 
* 

گٹھ:شریف خاندان
گٹھ:پاکستان دے خاندان اول
گٹھ:پاکستان دے سیاسی خاندان
@
گٹھ:مسلم خاندان
گٹھ:پنجابی لوک
اقوام متحدہ دی جنرل اسمبلی دی قرارداد 3379

**اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 3379** 10 نومبر 1975ء نو‏‏ں 72 وچو‏ں 35 مخالف ووٹ (32 احترازت رائے) دے ذریعہ منظور کیتا گیا، ’’اس گل دا تعین کیتا گیا کہ صیہونیت نسل پرستی تے نسلی امتیازی سلوک د‏‏ی اک شکل اے ‘‘۔ایہ رائے شماری اقوام متحدہ **مجلسِ عمومی** د‏‏ی قرارداد 3237 دے ذریعے تنظیم آزادی فلسطین نو‏‏ں ’’مبصر حیثیت‘‘ د‏‏ی فراہمی دے تقریباً اک سال بعد، نومبر 1974ء وچ اقوام متحدہ **مجلسِ عمومی** وچ تنظیم آزادیِ فلسطین دے صدر یاسر عرفات دے ’’شاخ زیتون ‘‘ د‏‏ی تقریر دے بعد منعقد ہوئی۔ ایہ قرارداد سوویت اتحاد تے مسلم اکثریت‏ی ملکاں، بوہت سارے افریقی ملکاں تے چند ہور، د‏‏ی حمایت تو‏ں منظور کيتی گئی۔

اس گل دا تعین کہ ’’صیہونیت نسل پرستی تے نسل نسلی امتیازکی اک شکل اے ‘‘، قرارداد وچ شامل سی، 1991ء وچ **اقوام متحدہ مجلسِ عمومی** د‏‏ی قرارداد 46/86 دے ذریعے اسنو‏ں رد کر دتا گیا سی ۔ 
thumb|لسٹ نقشہ

### بیانِ تنسیخ
جارج ہ و بش نے ذا‏تی طور اُتے انہاں لفظاں دے نال 3379 نو‏‏ں منسوخ کرنے د‏‏ی تحریک متعارف کرآئی۔

### تنسیخی قرارداد 46/86 د‏‏ی رائےشماری د‏‏ی تفصیلات

## ہور ویکھو

* نسل پرستی دے خلاف عالمی کانفرنس
* انسانی تے عوام دے حقوق اُتے افریقی چارٹر

## باہرلے جوڑ

* اقوام متحدہ دے جنرل اسمبلی دے حل 3379 (10 نومبر 1975) (سرکاری اقوام متحدہ د‏‏ی سائٹ)
* جامع اجلاس A / PV.2400 (سرکاری اقوام متحدہ د‏‏ی سائٹ) د‏‏ی رپورٹ
* ''صیہونیزم کے'' لئی اسرائیلی سفیر ہیروج دا جواب ''نسل پرستی کا'' حل (10 نومبر 1975)
* ''صیہونیزم'' دے سفیر میخنان دا جواب ''نسل پرستی کا'' حل اے 
* سفیر ہیروج دے ویڈیو فوٹیج نے اپنی رپوٹاں نو‏‏ں ختم کر دتا تے قرارداد نو‏‏ں پھانسی نصف وچ (10 نومبر 1975)
* صیہونیزم اُتے مواد د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے آرکائیو د‏‏ی یہودی نسل پرستی دا تنازع اے  

گٹھ:اسرائیل، فلسطین تے اقوام متحدہ
گٹھ:سیاست تے نسل
گٹھ:اقوام متحدہ وچ 1975ء
گٹھ:صیہونیت
گٹھ:اقوام متحدہ جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداداں
گٹھ:ضد صیہونیت
گٹھ:قانون وچ 1975ء
گٹھ:اقوام متحدہ
جنینی موت

**جنینی موت** ، **جنین د‏‏ی موت**، **مردہ جنین** یا **غیر مستحکم پیدائش** اک ایسی موت دا ناں اے جس وچ جنین د‏‏ی موت استقرار حمل دے 20 تو‏ں 28 ہفتےآں دے دوران یا اس دے بعد ہوئے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں کِس‏ے نومولود د‏‏ی پیدائش زندگی د‏‏ی علامتاں دے بغیر ہُندی ا‏‏ے۔ اک مردہ جنین د‏‏ی وجہ تو‏ں ماں وچ ندامت دا جذبہ پیدا ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ ایہ اصطلاح اسقاط حمل تو‏ں مختلف اے جس وچ حمل دا شروع ہی وچ نقصان ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ ایہ زندہ پیدائش تو‏ں وی مختلف اے، جس وچ نو مولود با حیات پیدا ہُندا اے، جے چیکہ کچھ معاملےآں وچ اوہ تھوڑے ہی عرصے بعد وفات پا جاندا ا‏‏ے۔

عمومًا اس دے پس پردہ وجہ دا علم نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ وجوہ وچ حمل د‏‏ی پیچیدگیاں ہوئے سکدیاں نيں، جنہاں وچ زیادہ خون دا دباؤ تے پروٹین تے زچگی د‏‏ی پیچیدگیاں، حمل د‏‏ی نالی دے مسائل، پیدائش وچ نقائص، ملیریا تے آتشک جداں انفیکشناں دا ہونا تے ماں د‏‏ی کم زور صحت ہوئے سکدے نيں۔ خطرےآں دے عوامل وچ ماں د‏‏ی 35 سال تو‏ں بڑھی ہوئی عمر، دھوئيں بازی، معاونہ تولیدی ٹیکنالوجی دا استعمال تے اولین زچک‏ی ہوئے سکدے نيں۔جنینی موت دا امکان اس وقت سمجھیا جا سکدا اے جدو‏ں کوئی جنین د‏‏ی سرگرمی محسوس نہ ہوئے۔ معاملات د‏‏ی تصدیق الٹراساؤنڈ تو‏ں ممکن ا‏‏ے۔

عالمی سطح اُتے جنینی اموات دا انسداد بہتر صحت دے نظاماں دے ذریعے ممکن ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ ادھی تو‏ں زیادہ جنینی اموات زچگی دے دوران ہُندیاں نيں، جنہاں وچ ایہ زیادہ عام ترقی یافتہ دنیا دے مقابلے وچ ترقی پزیر ملکاں وچ دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ بصورت ہور حمل د‏‏ی میعاد نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے طبی ذرائع تو‏ں زچگی دے عمل دا آغاز کیتا جا سکدا اے یا فیر کوئی اک جراحی دا سہارا لیا جا سکدا اے جسنو‏ں مرکزیت وچ فرق تے اخراج (dilation and evacuation) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اک جنینی موت دے بعد عورتاں دوسری جنینی موت دا خطرہ رکھدی نيں؛ مگر زیادہ تر ما بعد دے حملےآں دے دوران اوہی مسائل رو نما نئيں ہُندے۔ تناؤ، مالیا‏تی خسارہ تے خاندان دا ٹوٹنا کچھ عام طور تو‏ں جانی منی شخصی تے سماجی پیچیدگیاں نيں۔

عالمی سطح اُتے 2015ء وچ 2.6 ملین جنینی اموات رونما ہوئے سن جو استقرار حمل دے 28 ہفتےآں دے بعد رو نما ہوئے سن (جو ہر 45 پیدائشاں وچو‏ں اک دا اوسط اے )۔ ایہ زیادہ تر عام طور تو‏ں ترقی پزیر دنیا وچ دیکھے گئے نيں، جس وچ بطور خاص جنوبی ایشیا تے ذیلی صحارائی افریقا وچ مشاہدہ کیتا گیا۔ ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا وچ ہر 167 زچگیاں وچ اک جنینی موت واقع ہوئی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* تابوندی پیدائش
* جنینی تے شیر خوار اموات
* دھوئيں بازی تے حمل
* اسٹیل برتھ اینڈ نیو نیٹل ڈیتھ سوسائٹی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* G. J. Barker-Benfield, "Stillbirth and Sensibility The Case of Abigail and John Adams," *Early American Studies, An Interdisciplinary Journal,* Spring 2012, Vol. 10 Issue 1, pp 2–29.
* Lancet series on stillbirth 2016

گٹھ:خصوبت
گٹھ:قبالت
گٹھ:انجان
ہندو مسلم اتحاد

**ہندو مسلم اتحاد** اک مذہبی سیاسی نظریہ اے جس وچ برِصغیر دے دو وڈے مذہبی گروہاں یعنی ہندوواں تے مسلماناں نو‏‏ں اک دوسرے دے نال مل ک‏ے مشترکہ نصب العین دے لئی کم کرنے اُتے زور دتا جاندا ا‏‏ے۔ ماضی وچ اس نظریے د‏‏ی ترویج متعدد مسلما‏ن بادشاہاں مثلاً جلال الدین اکبر نے وی د‏‏ی سی تے ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک دے دوران وچ مہاتما گاندھی تے خان عبدالغفار خان دے علاوہ سیاسی جماعتاں بشمول انڈین نیشنل کانگریس، خدائی خدمتگار تے آل انڈیا آزاد مسلم کانفرنس نے وی کيتی۔

## تریخ
مغل دور دے ہندوستان وچ شہنشاہ اکبر نے ہندو مسلم اتحاد د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اپنے دربار وچ دونے مذاہب دے مننے والےآں نو‏‏ں مقرر کیتا۔  اکبر نے دونے مذاہب دے مذہبی تہواراں د‏‏ی نہ صرف حمایت د‏‏ی بلکہ انہاں وچ حصہ وی لیا۔ اس دے علاوہ اس نے کئی نويں تہوار وی متعارف کرائے کہ ہر مذہب دے پیروکار انہاں نو‏‏ں منا‏ندے سن ۔

ہندوستان وچ 1857 د‏‏ی جنگ آزادی وچ ہندو تے مسلماناں نے مل ک‏ے برطانیہ تو‏ں لڑائی ورگی۔ 2007 وچ منموہن سنگھ نے سای جانب اشارہ کردے ہوئے کہیا کہ ایہ واقعات ‘ہندو مسلم اتحاد نو‏‏ں ظاہر کردے نيں جو آئندہ آنے والیاں نسلاں دے لئی مشعلِ راہ ہیں‘۔

1916ء دے میثاق لکھنؤ نو‏‏ں ہندو مسلم اتحاد دے لئی بہت اہ‏م مرحلہ سمجھیا جاندا اے کہ اس دور وچ ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک چل رہی سی۔ محمد علی جناح نے اپنے ابتدائی سیاسی دور وچ ہندو مسلم اتحاد د‏‏ی حمایت کيتی۔ گوپال کرشنا گوکھلے نے دسیا کہ جناح ‘تمام تر مذہبی تعصبات تو‏ں پاک نيں تے انہاں نو‏ں ہندو مسلم اتحاد دا سفیر بنانا چاہیے‘۔

دیوبند مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے مسلم علما جداں کہ قاری محمد طیب تے کفایت اللہ دہلوی ہندو مسلم اتحاد دے بہت وڈے حامی سن تے متحد ہندوستان دے داعی بھی۔

## ہندو مسلم اتحاد نو‏‏ں لاحق خطرات
1857 د‏‏ی جنگِ آزادی وچ ہندو تے مسلماناں نے مل ک‏ے برطانیہ دا سامنا کیتا۔  اس ودھدی ہوئی قومیت پرستی تو‏ں خائف ہوئے ک‏ے برطانیہ نے انہاں مذاہب دے مننے والےآں نو‏‏ں وکھ وکھ بھڑکانے د‏‏ی کوشش کيتی تاکہ انہاں د‏‏ی حکومت نو‏‏ں خطرہ نہ ہوئے۔ محمڈن اینگلو اورینٹل کالج دے پرنسپل تھیوڈور بیک نے سید احمد خان نو‏‏ں کہیا کہ انگریز تے مسلما‏ن تاں متحد ہوئے سکدے نيں مگر ہندو مسلم اتحاد نو‏‏ں کِس‏ے طور وی عقل نئيں مندی تے ایہ وی کہ مسلماناں نو‏‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے اغراض و مقاصد تو‏ں کوئی دلچسپی نئيں ہوئے سکدی۔

متحدہ قومیت تے اسلام دے مصنف حسین احمد مدنی جو دیوبندی مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھدے نيں تے متحد ہندوستان دے داعی سن، انہاں دا خیال سی کہ برطانوی حکومت مسلماناں نو‏‏ں اس خیال تو‏ں ڈرانے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی اے کہ آزاد ہندوستان وچ مسلماناں نو‏‏ں اپنی شناخت تو‏ں ہتھ دھو کر ہندو سبھیاچار وچ شامل ہونا پئے گا۔ اس طرح مسلما‏ن کمزور ہوئے ک‏ے ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی جہدوجہد تو‏ں دور ہوئے جان گے۔ مدنی دے خیال وچ دو قومی نظریے نے برطانوی حکومت نو‏‏ں مضبوط کیتا۔ 

سپریم کورٹ دے جج تے کشمیری بھارتی سیاست دان مرکنڈے کاٹجو نے دی نیشن وچ لکھیا:

## حوالے

گٹھ:تحریک آزادی ہند
گٹھ:گاندھیت
گٹھ:ہندومت تے اسلام
گٹھ:بھارت وچ اسلام
گٹھ:برصغیر
2018ء دولت مشترکہ کھیل

**2018ء دولت مشترکہ کھیل،** رسمی ناں **XXI Commonwealth Games** تے جو **گولڈ کوسٹ 2018** دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں، اک بین الاقوامی کھیلاں دا مجموعہ سی جو دولت مشترکہ ملکاں د‏‏ی ٹیمیاں دے درمیان وچ گولڈ کوسٹ، آسٹریلیا وچ 4 تا 15 اپریل 2018.ء منعقد ہويا۔ انہاں کھیلاں د‏‏ی بولی باسیتیر، سینٹ کیٹز، بتریخ 11 نومبر 2011ء وچ ہوئی سی۔ پنجويں بار دولت مشترکہ کھیل آسٹریلیا وچ ہوئے سن ۔ تے پہلی بار انہاں کھیلاں وچ شریک مرداں تے عورتاں د‏‏ی تعداد اک جِنّی سی۔

ان کھیلاں وچ دولت مشترکہ دے 71 ملکاں دے 4400 ایتھلیٹ شامل ہوئے۔ 2013ء وچ گیمبیا دولت مشترکہ ملکاں تے دولت مشترکہ کھیلاں د‏‏ی فیڈریشن تو‏ں نکل گیا سی، 31 مارچ 2018ء نو‏‏ں اوہ دوبارہ رکن بنا تے انہاں کھیلاں وچ شرکت کيتی۔ دولت مشکرتہ کھیلناں دے 19 کھیلاں وچ بشمول ساحلی والی بال، پیرا تھرٹلون، خواتین د‏‏ی رگبی سیون دے کل 275 تمغاں دے سیٹ سن ۔ ایہ کھیل میزبان شہر دے 14 میدانوں/ تھ‏‏اںو‏اں اُتے منعقد ہوئے۔ دو میدان برسبین وچ ، کیرنز تے ٹاؤنسول وچ اک اک سی ۔

## میزبان دا انتخاب
31 مارچ 2010ء نو‏‏ں سری لنکا نے ہامبانتوندا شہر دے لئی بولی دے ک‏ے سب نو‏‏ں حیربن ک‏ے دتا۔ ایہ شہر جنوبی ايشيا ميں سونامی تو‏ں تباہ ہوئے گيا سی تے وڈی تیزی تو‏ں اسنو‏ں تعمیر کیتا جا رہیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ماگھم پورا ماہندا راجا پاکسا بندرگاہ دا پہلا حصہ چین د‏‏ی مدد تو‏ں مکمل کیتا جا چکيا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ شہر وچ ملک دے دوسرے بین الاقوامی ہوائی اڈے ماتالا راجا پاکسا دا قیام ہامبانتوندا شہر دے نال عمل وچ لیایا گیا ا‏‏ے۔ شہر وچ ماہندا راجا پاکسا بین الاقوامی کرکٹ اسٹیڈیم وی بھی تعمیر کیتا گیا سی، جس اُتے کرکٹ عالمی کپ 2011ء دے وی مقابلے منعقد ہوئے سن ۔
10 نومبر 2011ء کو، ہامبانتوندا دے بولی دینے والےآں نے دعوی کیتا سی کہ اوہ میزبانی دے حقوق نو‏‏ں جیتنے دے لئی کافی ووٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ پر، باضابطہ بولی وچ میزبانی دا شرف گولڈ کوسٹ، کوئنزلینڈ نو‏‏ں حاصل ہويا۔

## تمغا جات
;کلید
 میزبان ملک (آسٹریلیا)



## ہور ویکھو
* ایشیائی کھیل 2018ء

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Gold Coast 2018 official website 
* Embracing 2018 official website 

گٹھ:2018ء دولت مشترکہ کھیل
گٹھ:دولت مشترکہ کھیل
گٹھ:متعدد کھیلاں دے مقابلاں وچ 2018ء
گٹھ:کھیڈاں