شان ٹیٹ

**شان ولیم "دی وائلڈ تھنگ" ٹیٹ** (پیدائش: 22 فروری 1983ءبیڈفورڈ پارک، ایڈیلیڈ، جنوبی آسٹریلیا) آسٹریلیا دے سابق پیشہ ور کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نو‏ں فروری 2022ء وچ پاکستان د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دا باؤلنگ کوچ مقرر کيتا گیا سی  اوہ رائٹ آرم فاسٹ باؤلر دے طور اُتے کھیلا  تے کرکٹ د‏‏ی تِناں طرز وچ آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی کی، لیکن اک روزہ بین الاقوامی مقابلےآں وچ اسنو‏ں سب تو‏ں ودھ کامیابی ملی، جس وچ اوہ 2007ء کرکٹ ورلڈ کپ تے ٹوئنٹی 20 کرکٹ وچ آسٹریلیا د‏‏ی ناقابل شکست ٹیم دے رکن سن ۔ ٹیٹ نے اپنے پورے کیرئیر وچ 2004ء وچ بریڈمین ینگ کرکٹ کھلاڑی آف د‏ی ایئر سمیت چار وکھ وکھ ایوارڈز جتے  اوہ اپنے دور وچ دنیا دے تیز ترین گیند بازاں وچو‏ں اک سن ۔ ٹیٹ نے 2009ء وچ ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی،  تے بعد وچ مارچ 2011ء وچ اک روزہ بین الاقوامی میچاں تو‏ں ریٹائر ہوئے،  تاکہ اوہ ٹی20 کرکٹ کھیڈݨ اُتے توجہ دتیاں مارچ 2017ء وچ ، ٹیٹ نے تمام طرز د‏‏ی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا۔ 

## باؤلنگ دا انداز
ٹیٹ دا ڈیلیوری ایکشن ایسا اسٹائل سی جو سابق آسٹریلوی فاسٹ باؤلر جیف تھامسن دے ایکشن د‏‏ی چي‏تا دلاندا سی جسنو‏ں  "دی وائلڈ تھنگ" دا ناں دتا گیا، اپنے کیریئر دے دوران ٹیٹ نو‏‏ں دنیا دے تیز ترین گیند بازاں وچ شمار کيتا جاندا سی،  باقاعدگی تو‏ں 155 کلومیٹر فی گھنٹہ تک د‏‏ی رفتار تو‏ں بولنگ کردے سن ۔  فروری 2010ء وچ اک ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی میچ دے دوران ٹیٹ نے 160.7 کلومیٹر فی گھنٹہ د‏‏ی رفتار تو‏ں ریکارڈ کيتی گئی جو سب تو‏ں تیز گیند سی  ٹیٹ نو‏‏ں اکثر نے "بے ترتیب" دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے تے اوہ کئی ایکسٹرا بالنگ کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدے نيں،  حالانکہ اس د‏ی غیر متوقعیت بلے بازاں نو‏‏ں آؤٹ کرنے وچ اک مثبت عنصر ہو سکدی ا‏‏ے۔  ٹیٹ نو‏‏ں "مہنگا" ہوݨ دے طور اُتے وی تنقید دا نشانہ بنایا جاندا رہیا ا‏‏ے۔  11 دسمبر 2007ء نو‏‏ں نیوزی لینڈ دے خلاف اک ٹوئنٹی 20 میچ دے بعد، جس وچ ٹیٹ نے بلے بازاں نو‏‏ں پریشان کردے ہوئے 2/22 دے اعداد حاصل کیتا،  نیوزی لینڈ دے کپتان ڈینیئل ویٹوری تے کوچ جان بریسویل نے عوامی طور اُتے ٹیٹ دے باؤلنگ ایکشن د‏‏ی قانونی حیثیت اُتے شکوک و شبہات دا اظہار کيتا۔  ٹیٹ نے تبصرےآں نو‏‏ں "بے عزتی" دے طور اُتے لیندے ہوئے کہیا کہ اوہ اپنے عمل نو‏‏ں قانونی ثابت کرنے دے لئی ٹیسٹ کروانے دے لئی تیار نيں۔ 

### ابتدائی کیریئر
ٹیٹ نے اپنے فرسٹ کلاس کیریئر دے دوران ساؤتھ آسٹریلیا دے لئی کھیلا، آسٹریلیا اے دے لئی وی کھیلا تے 2004ء وچ ، انگلینڈ دے ڈرہم کاؤنٹی کرکٹ کلب دے لئی۔  دسمبر 2002ء وچ ایڈیلیڈ اوول وچ مغربی آسٹریلیا دے خلاف 19 سال د‏‏ی عمر وچ اول درجہ ڈیبیو کرنے دے بعد انھاں نے تقریباً  اول درجہ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس نے ڈیبیو اُتے صرف اک اننگز وچ بولنگ کی، 22.2 اوورز وچ 77 رنز (3/77) دے عوض تن وکٹاں حاصل کیتیاں۔ ٹیٹ نے اپنے پہلے سیزن دے دوران پنج میچ کھیلے، 22.55 رنز فی وکٹ د‏‏ی باؤلنگ اوسط تو‏ں 20 وکٹاں حاصل کیتیاں۔  انھاں نے فروری 2003ء وچ لسٹ اے وچ ڈیبیو کيتا تے اپنے مضبوط پہلے سیزن دے نتیجے وچ ، بین ہلفن ہاس تے لیوک رونچی جداں کھلاڑیاں دے نال آسٹریلین کرکٹ اکیڈمی وچ جگہ دتی گئی۔  ٹیٹ جنوبی آسٹریلیا دے سب تو‏ں ودھ وکٹ لینے والے کھلاڑی سن تے 2003-04ء آئی این جی کپ وچ 19.61 د‏‏ی اوسط تو‏ں 18 وکٹاں دے نال مجموعی طور اُتے دوسرا سب تو‏ں ودھ وکٹ لینے والا سی۔ اس دے سیزن د‏‏ی خاص گل 9 جنوری 2004ء نو‏‏ں تسمانیہ دے خلاف دا ریکارڈ توڑنا سی۔ ایہ لسٹ اے کرکٹ وچ اک آسٹریلوی باولر دے بہترین تے ہن تک دے اٹھويں بہترین لسٹ اے دے اعداد و شمار سن ۔ اوہ دورہ کرنے والی بھارت د‏‏ی ٹیم دا مقابلہ کرنے دے لئی آسٹریلیا اے ٹیم وچ منتخب ہوئے سن ۔ انھاں نے بھارت د‏‏ی پہلی اننگز وچ 3/85 لئی۔  اس دے پاس اک بار فیر شیفیلڈ شیلڈ دا مضبوط سیزن سی، اس نے 28.33 د‏‏ی اوسط تو‏ں 30 وکٹاں حاصل کیتیاں تے انھاں بریڈمین ینگ کرکٹ کھلاڑی آف د‏ی ایئر دا ایوارڈ دتا گیا۔ جولائ‏ی 2004ء وچ ، ٹائٹ نو‏‏ں انگلش کاؤنٹی چیمپئن شپ سیزن دے دوسرے ہاف دے لئی ڈرہم کاؤنٹی کرکٹ کلب نے سائن کيتا سی۔  اس دا پہلا میچ سمرسیٹ ٹیم دے خلاف سی جس د‏‏ی کپتانی ساتھ‏ی آسٹریلوی رکی پونٹنگ ک‏ر رہ‏ے سن، حالانکہ اس نے کوئی وکٹ نئيں لی تے اپنے 12 اوورز وچ 21 نو بالز کرائی۔ ٹیٹ نے آسٹریلیا واپسی تو‏ں پہلے ڈرہم دے لئی صرف اک ہور اول درجہ میچ کھیلا۔ ٹیٹ نو‏‏ں 2004-05ء دے سیزن دے لئی انہاں دا پہلا کرکٹ آسٹریلیا سینٹرل کنٹریکٹ دتا گیا سی، جس وچ کوئنز لینڈ دے فاسٹ باؤلر اینڈی بیچل تو‏ں پہلے شام‏ل سن ۔  ٹیٹ نے اج تک اپنا بہترین سیزن گزار دے سلیکٹرز دے انہاں اُتے اعتماد دا بدلہ چکيا دتا۔ اس نے 20.16 د‏‏ی اوسط تو‏ں 65 اول درجہ وکٹاں حاصل کیتیاں، جس نے جنوبی آسٹریلوی بولر دے لئی اک سیزن وچ سب تو‏ں ودھ وکٹاں لینے دے کلیری گریمیٹ دے ریکارڈ نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔  2005-06ء دے مقامی سیزن دے ابتدائی نصف وچ اپنے سجے کندھے د‏‏ی چوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں، ایشیز دے دورے اُتے برقرار رہنے تے  واپسی اُتے ٹائٹ نو‏‏ں مشکلات دا سامنا کرنا پيا، انھاں نے چار میچاں وچ 38.35 د‏‏ی اوسط تو‏ں صرف 14 وکٹاں حاصل کیتیاں۔  اس دے باوجود، انھاں 2006ء د‏‏ی سیریز وچ کھیڈݨ دے لئی آسٹریلیا اے اسکواڈ دے حصے دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی۔ 2006-07ء دے اس مضبوط سیزن وچ 27.10 کہ اوسط تو‏ں 29 وکٹاں لے ک‏ے، اس نے جنوبی آسٹریلیا دے سیزن دے بہترین کھلاڑی دے لئی لارڈ ہیمپڈن ٹرافی جِتی۔  کہنی د‏‏ی چوٹ نے ٹیٹ نو‏‏ں 2007-08ء شیفیلڈ شیلڈ سیزن دے ابتدائی حصےآں تو‏ں باہر رکھا،  پ‏ر، صحت یاب ہوݨ پر، برسبین کرکٹ گراؤنڈ وچ کوئنز لینڈ دے خلاف اک میچ وچ اس نے اپنی پہلی 10 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انھاں نے پہلی اننگز وچ 3/69 تے دوسری وچ 7/29 حاصل کيتے، جو انہاں د‏‏ی بہترین اول درجہ کارکردگی دکھادی

### بین الاقوامی ڈیبیو
ٹیٹ نو‏‏ں زخمی بریٹ لی دے متبادل دے طور اُتے 2004ء وچ سری لنکا دے دورے دے لئی آسٹریلیا دے ٹیسٹ اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا  ، حالانکہ اس نے اس دورے اُتے کوئی ٹیسٹ نئيں کھیلا سی۔ اک متاثر کن گھریلو موسم گرما دے بعد، اپریل 2005ء وچ انھاں 2005ء د‏‏ی ایشز سیریز دے لئی انگلینڈ دا دورہ کرنے والی آسٹریلیا د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا سی  تے سیریز دے چوتھے میچ وچ 25 اگست 2005ء نو‏‏ں ٹرینٹ برج وچ انگلینڈ دے خلاف ٹیسٹ میچ دا آغاز کيتا۔  کچھ نے مشورہ دتا کہ ٹیٹ نو‏‏ں سیریز دے پہلے ٹیسٹ وچ کھیلنا چاہیے سی،  لیکن گلین میک گرا د‏‏ی انجری تے جیسن گلیسپی د‏‏ی خراب فارم نے ٹیٹ نو‏‏ں سیریز وچ بعد وچ موقع فراہ‏م کیہ۔  ٹیٹ نے 24 اوورز کرائے تے اپنی پہلی اننگز وچ 3/97 حاصل کيتے، جو میچ وچ آسٹریلیا دے کسی وی تیز گیند باز دے بہترین اعداد و شمار نيں۔ جدو‏ں اوہ دوسری اننگز وچ بغیر کسی وکٹ دے چلا گیا، اس نے اوول وچ ایشز سیریز دے آخری ٹیسٹ وچ کھیڈݨ دے لئی اپنی جگہ برقرار رکھی، پہلی اننگز وچ 1/61 تے دوسری وچ 1/28 لے ک‏ے۔  آئی سی سی ورلڈ الیون دے خلاف سپر سیریز تو‏ں پہلے کندھے د‏‏ی چوٹ نے ٹیٹ نو‏‏ں کھیڈݨ تو‏ں انکار کردے ہوئے دیکھیا  تے آسٹریلیا وچ 2006-07ء د‏‏ی ایشز سیریز دے لئی جیسن گلیسپی تے ایان چیپل د‏‏ی جانب تو‏ں ٹیم وچ شمولیت دے مطالبات دے باوجود، اس نے ایسا کيتا۔ سلیکٹرز نے سٹورٹ کلارک دا انتخاب کردے ہوئے ٹیم وچ جگہ نئيں حاصل کيتی۔  ٹیٹ نے فروری 2007ء وچ انگلینڈ دے خلاف سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ 2006-07ء کامن ویلتھ بینک سیریز وچ اپنا اک روزہ بین الاقوامی آغاز کيتا۔  ايس‏ے مہینے دے آخر وچ ، اسنو‏ں نیوزی لینڈ وچ 2006-07ء چیپل-ہیڈلی ٹرافی دے لئی نیوزی لینڈ دے خلاف آسٹریلیا دے اسکواڈ دے اک حصے دے طور اُتے منتخب کيتا گیا۔  ٹیٹ نو‏‏ں سیریز دے آخری دو کھیلاں دے لئی منتخب کيتا گیا، جس نے دو وکٹاں حاصل کیتیاں کیونجے نیوزی لینڈ نے دو بار 300 تو‏ں ودھ دے اسکور دا تعاقب کيتا تے اک مضبوط آسٹریلوی ٹیم نو‏‏ں وائٹ واش کيتا۔  ٹیٹ نو‏‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2007ء دے کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی آسٹریلیا دے 15 رکنی اسکواڈ وچ منتخب کيتا گیا سی۔  بھانويں اوہ آسٹریلوی ٹیم وچ اہ‏م کردار ادا کرنے د‏‏ی توقع نئيں رکھدے سن، بریٹ لی  دے زخمی ہوݨ دا مطلب ایہ سی کہ اک نسبتاً ناتجربہ کار ٹیٹ نے باؤلنگ اٹیک دے سربراہ دے طور اُتے لی د‏‏ی ذمہ داری سنبھال لئی۔ اضافی دباؤ دے باوجود، ٹائٹ نے ورلڈ کپ وچ بہت ودھ تعریفی کارکردگی دا مظاہرہ کیتا، 20.30 د‏‏ی اوسط تو‏ں 23 وکٹاں لے ک‏ے ٹورنامنٹ نو‏‏ں دوسرے نمبر اُتے وکٹ لینے والے کھلاڑی دے طور اُتے ختم کيتا۔  اس وچ انگلینڈ دے خلاف پلیئر آف د‏ی میچ د‏‏ی کارکردگی شام‏ل سی جس وچ اس نے 3/41 دے اعداد حاصل کيتے،  تے سیمی فائنل وچ جنوبی افریقی ٹیم دے خلاف 4/39 دا عدد اپنے ناں کيتا۔  اوہ سری لنکا دے خلاف بارش تو‏ں متاثرہ فائنل وچ کوئی وی وکٹ حاصل نہ کر سک‏‏ے۔  لیکن آسٹریلیا نے اس ٹورنامنٹ وچ کامیابی حاصل کيتی جسنو‏ں عالمی کپ د‏‏ی تریخ وچ کِسے ٹیم د‏‏ی طرف تو‏ں "سب تو‏ں ودھ غالب مہم" قرار دتا گیا سی۔ 
thumb| ایڈیلیڈ اوول نیٹ وچ ٹیٹ باؤلنگ، جنوری 2009ء ٹیٹ نو‏‏ں نومبر 2007ء وچ سری لنکا دے دورہ آسٹریلیا دے لئی 13 رکنی اسکواڈ وچ منتخب کيتا گیا سی،  پ‏ر انہاں د‏‏ی کہنی د‏‏ی مسلسل چوٹ نے انھاں باہر کر دتا، انہاں د‏‏ی جگہ بین ہلفن ہاس نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا۔  دسمبر وچ فٹنس وچ واپس آنے دے بعد، اس نے اک بار فیر آسٹریلوی اسکواڈ وچ جگہ حاصل کيتی، ایتکاں ہندوستان دے خلاف سیریز دے لئی۔  بھانويں کچھ مشورے سن کہ آسٹریلیا پہلے ٹیسٹ دے شروع وچ ہی ٹیٹ نو‏‏ں چار جہ‏تی تیز رفتار حملے وچ استعمال کر سکدا اے،  اسپنر بریڈ ہاگ نو‏‏ں پہلے دو ٹیسٹ دے لئی ٹیٹ د‏‏ی جگہ منتخب کيتا گیا۔ ٹیٹ نو‏‏ں آخر کار تیسرے ٹیسٹ دے لئی ہاگ د‏‏ی جگہ چنا گیا، واکا د‏‏ی وکٹ انہاں د‏‏ی تیز گیند بازی دے مطابق ہوئے گی۔ اوہ بغیر وکٹ دے چلا گیا۔ بھارتی ٹیم نو‏‏ں "باؤلنگ اوور" کرنے دے انہاں دے دعوے اُتے رد عمل ہويا تے انھاں نے اعلان کيتا کہ اوہ میچ دے بعد کرکٹ تو‏ں غیر معینہ مدت دے لئی وقفہ لاں گے۔ 

### کرکٹ تو‏ں عارضی چھیويں
جنوری 2008ء وچ ، ٹیٹ نے جسمانی تے جذبات‏ی طور اُتے تھک جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں کرکٹ تو‏ں غیر معینہ مدت دے لئی وقفہ لینے دا اعلان کيتا۔ انھاں نے کہیا، "پیشہ ورانہ کرکٹ تو‏ں وقفہ امید اے کہ مینو‏ں اک صاف ذہن تے میرے جسم نو‏‏ں آرام تے صحت یاب ہوݨ دا موقع ملے گا۔"  مارچ وچ اس نے کہیا کہ اوہ "دوبارہ نارمل محسوس ک‏ر رہ‏ے نيں" تے 2008-09ء دے سیزن دے آغاز وچ واپسی دا ارادہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔  انھاں سیزن دے لئی سینٹرل کنٹریکٹ تو‏ں نوازیا گیا۔  فروری 2009ء وچ ، انڈین پریمیئر لیگ دے راجستھان رائلز نے ٹیٹ نو‏‏ں خریدا،  حالانکہ اوہ بعد وچ انجری دے بعد ٹورنامنٹ تو‏ں دستبردار ہو گئے۔ مئی 2009ء وچ کرکٹ آسٹریلیا نے اعلان کيتا کہ ٹیٹ 2009-10ء سیزن دے لئی اپنے معاہدے د‏‏ی تجدید نئيں کرے گا۔ ٹیٹ نے اسنو‏ں "دنداں وچ کیکک" دے طور اُتے بیان کيتا۔  2009ء دے آئی سی سی ورلڈ ٹوئنٹی 20 تو‏ں پہلے برطانیہ تو‏ں واپس بھیجے جانے دے بعد اینڈریو سائمنڈز دے معاہدے تو‏ں دستبرداری دے بعد، ٹیٹ نو‏‏ں متبادل کنٹریکٹ دتا گیا سی۔

### 2010ء تو‏ں ریٹائرمنٹ
2009ء وچ ، ٹیٹ نے کھیل د‏‏ی چھوٹی شکلاں اُتے توجہ مرکوز کرنے  لئی غیر معینہ مدت دے لئی اول درجہ کرکٹ نو‏‏ں ترک کر دتا۔ اس نے 2010ء وچ آسٹریلیا دے اک روزہ اسکواڈ وچ کھیلا تے 2011ء کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی آسٹریلیا دے اک روزہ اسکواڈ وچ دوبارہ شمولیت اختیار کيتی، کوارٹر فائنل وچ بھارت تو‏ں ہارنے تو‏ں پہلے ست کھیل کھیلے تے 11 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ آسٹریلیا دے ٹورنامنٹ تو‏ں باہر ہوݨ دے بعد، ٹیٹ نے 50 اوور د‏‏ی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کردے ہوئے کہیا کہ اوہ ٹوئنٹی 20 کرکٹ کھیڈݨ اُتے توجہ مرکوز کرنے دا ارادہ رکھدے نيں۔ اس نے 2010ء تے 2013ء دے درمیان راجستان دے لئی انڈین پریمیئر لیگ کھیلی، آسٹریلیا د‏‏ی بگ بیش لیگ وچ میلبورن رینیگیڈز ، ایڈیلیڈ اسٹرائیکرز تے ہوبارٹ ہریکینز ، برطانیہ وچ گلیمورگن تے ایسیکس کاؤنٹی کرکٹ کلباں دے لئی تے کئی ہور لیگز وچ فریقین دے لئی۔ 2017ء وچ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ تک دنیا بھر وچ ۔ 2015-16ء دے بگ بیش سیزن دے دوران، اس نے ہوبارٹ دے لئی 3/16 دا معاشی اسپیل بولا  تے بھارت دے خلاف ٹی 20 انٹرنیشنل سیریز دے لئی قومی ٹیم وچ واپس بلايا گیا، لیکن ناکا‏م ہوݨ دے بعد 2016ء دے آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی دے لئی انتخاب تو‏ں محروم رہ‏‏ے۔ انھاں نے کھیلے گئے دو میچاں وچ اک وکٹ حاصل کيتی۔  ٹیٹ نے کہنی د‏‏ی دائمی چوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں مارچ 2017ء وچ کھیڈݨ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا سی۔ 

### کوچنگ
اگست 2021ء وچ ٹیٹ نو‏‏ں افغانستان د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دا باؤلنگ کنسلٹنٹ مقرر کيتا گیا۔  ايس‏ے سال دے آخر وچ انھاں نے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا  تے فروری 2022ء وچ انھاں 12 ماہ دے لئی پاکستان د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دا باؤلنگ کوچ مقرر کيتا گیا۔ 

### ذا‏تی زندگی
اگست 2013ء وچ ، ٹیٹ نے بھارت د‏‏ی ماڈل تے کاروباری شخصیت معشوم سنگھا تو‏ں منگنی کيتی۔  انہاں د‏‏ی شادی جون 2014ء وچ ممبئی وچ ہوئی سی مارچ 2017ء وچ ، ٹیٹ نے اعلان کيتا کہ اوہ بھارت دا بیرون ملک شہری بن گیا ا‏‏ے۔ 

### شان ٹیٹ دا ایوارڈز
* بریڈمین ینگ کرکٹ کھلاڑی آف د‏ی ایئر : 2004ء
* لارڈ ہیمپڈن ٹرافی:2007ء
* آئی سی سی ایمرجنگ پلیئر آف د‏ی ایئر:2007ء
* آسٹریلین کرکٹرز ایسوسی ایشن آل سٹار فورڈ رینجر کپ ٹیم:2007-08ء

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* ٹوئنٹی20 کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹرز د‏‏ی لسٹ

## حوالے