open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/15 مارچ

* 44 &ndash; روم دے ڈکٹیٹر جولیئس سیزر نوں بروٹس تے اس دے ساتھیاں نے قتل کر دتا۔  رومی سلطنت نوں قایم کرن والیاں وچ جولیئس دا وڈا رول سی۔
* 1701 &ndash; آنندپور صاحب آؤندے دڑپ علاقے دے سکھاں نوں بجروڑ دے رنگھڑ مسلماناں نے لٹّ لیا۔
* 1744 &ndash; فرانسیسی بادشاہ لوئیس 15ویں نے برطانیہ دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا۔
* 1564 &ndash; مغل سلطنت دے بادشاہ  اکبر نے جزیا ٹیکس نوں ختم کیتا۔
* 1877 &ndash; آسٹریلیا اتے انگلینڈ درمیان میلبورن کرکٹ گراؤنڈ وچ پہلا کرکٹ ٹیسٹ میچ شروع ہویا۔ 
* 1907 &ndash; فنلینڈ عورتاں نوں ووٹ دا حق دین والا پہلاں یورپی دیس بنیا۔
* 1917 &ndash; روس دا آخری زار نکولس دوم نے گدی چھڈی
* 1919 &ndash; آندھرا پردیش دے راجگڑھ حیدرآباد دکن وچ واقع عثمانیہ یونیورسٹی دا افتتاح کیتا۔
* 1923 &ndash; انندپور صاحب دے گوردواریاں دا پربندھ شرومنی کمیٹی کول آیا۔
* 1946 &ndash; برطانیہ وزیراعظم ایٹلی نے ہندستان نوں چھیتی آزاد کرن دا اعلان کیتا۔
* 1961 &ndash; دکھنی افریقہ کامنویلتھ چوں باہر ہو گیا۔
* 1937 &ndash; امریکہ دے شکاگو شہر وچ پہلا بلڈ بینک قایم کیتا گیا۔
* 1988 &ndash; 8 سیاسی گروپاں نے  آزادی توں بعد پہلی وار بھارت بند دی اپیل کیتی۔
* 1988 &ndash; بھارتی پنجاب وچ تنّ سال لئی ایمرجینسی لاؤن بارے بل پاس۔
* 2003 &ndash; ہو جنتاؤ چین دا صدر  بنیا۔
قبل مسیح

**قبل مسیح** جاں **ق م**  ایہہ ویلہ جاں تریخ  دسن دا  طریقہ اے ، یعنی حضرت عیسی علیہ سلام توں پہلے ۔ تریخ ویلے نوں آسانی لئی دو حصےآں وچ ونڈیا ہویا اے ، اک عیسوی یعنی حضرت عیسی دے بعد دوجا عیسی توں پہلے یعنی قبل مسیح ۔

گٹھ:ویلہ
سویت

**سویت** سویت یونین دے  حوالے لئی بولیا جان والا شبد اے ۔

گٹھ:سویت یونین
جنرل میخائیل چرنیائيف

**میخائیل چرنیائیف** روسی سلطنت دی فوج دا اک جنرل سی جسنے مئی 1965ء وچ  تاشقند شہر نوں روس لئی فتح کیتا سی ۔

گٹھ:روسی سلطنت
گٹھ:روسی شخصیتاں
گٹھ:۱۸۲۸ دے جم
گٹھ:۱۸۹۸ دیاں موتاں
قسطنطین پیترووچ وان کوف مین

**قسطنطین پیترووچ وان کوف مین** روسی سلطنت دا اک اعلی عہدے دار سی ، جسنوں  تاشقند شہر قتح کرن والے جنرل میخائیل چرنیائیف دی تھاں لئی تے بعد وچ تاشقند نوں روسی ترکستان دا  راجگڑھ بنا دتا گیا تے کوف مین اسدا پہلا گورنر جنرل بنیا ۔

گٹھ:روسی سلطنت
پاکستان دا معیاری وقت

**PST** پاکستان دا ویلا تھاں اے ۔ ایہ گرینویچ وقت (GMT) مُتناسق عالمی وقت UTC+5 توں 5 گھینٹھے اگے اے ۔

## حوالے

گٹھ:جغرافیا
گٹھ:وقت
گٹھ:ویلا
محمد عبد اللہ محمد

**محمد عبداللہ محمد** افریقی دیس صومالیہ دا 9واں منتخب صدر اے ۔ اسنے 8 فروری 2017ء نوں اپنا عہدہ سمبھالیا ۔

گٹھ:صومالیہ
گٹھ:صومالی شخصیتاں
گٹھ:افریقی شخصیتاں
فائزہ خان

فائزہ  خان اک پاکستانی   کلاکار، کیوریٹر اتے کارکن ہے اسدا جنم اگست 1975 وچّ ایبٹ آباد پاکستان وچ ہویا۔ ایہہ اک  وکھری آئل پینٹر ہے۔ اس نوں سماج سیاسی مدعے اتے گنجھل دار انسانی جذباتاں وچ خاص مہارت حاصل ہے۔ فائزہ خان دا کم وچ پاکستان اتے  امریکہ  نمائیش کیتا گیا ہے۔

## مڈھلا جیون
فائزہ خان پروفیسر ایوب شبیر اتے شرین ایوب دی پہلی اولاد ہے۔ اس دا پیؤ ایبٹ آباد دے سرکاری سکول وچّ پڑھاندا سی۔ جسنے پاکستانی شاعر اتے فلسفی علامہ اقبال بارے بہت ساریاں کتاباں اتے لیکھ رچنا کیتی۔ فائزہ خان دی ماں وی اک کلاکار ہے۔ اسنے نکاح توں بعد کلاکاری کیتی اتے کلاکاری دے نال نال اسنے فائزہ اتے اسدے دو بھراواں نوں وی نوں وی پالیا۔ خان اندر کلاکاری دا شونق پہلے پنج سال دی عمر وچّ ہِی پیدا ہو گیا سی۔ اسنے بعد تکّ وی کوئی کلاکری دی ٹریننگ نہیں لئی سی۔ اس نے آرمی برن کالج ایبٹ آباد تکّ کالج پڑھائی کیتی۔ 

## حوالے

گٹھ:جنم 1975
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
ہرمن پریت کور

**ہرمنپریت کور**( جم 8 مارچ 1989, موگا، پنجاب) اک بھارتی کرکٹ کھڈارن ہے۔ جسنے 2 ٹیسٹ اتے 49 ون دے میچ کھیڈے ہن۔  ہرمنپریت نے بھارت لئی 53 ٹونٹی20 انٹرنیشنل میچ وی کھیڈے ہن۔ہرمنپریت بھارتی زنانی کرکٹ ٹیم ولوں کھیڈدی ہے۔

## کرکٹ جیون
### انٹرنیشنل ٹیسٹ میچ
* اگست 13-16, 2014 نوں وامسلے وکھے پہلا ٹیسٹ کرکٹ میچ انگلینڈ دی زنانی کرکٹ ٹیم خلاف کھیڈیا
* ودھیا گیندبازی : 5/44 اتے ودھیا گیندبازی: 9/85, 10.77 دی اوسط نال 2 میچاں وچّ
### اک دنا انٹرنیشنل میچ (او.ڈی.آئی)
* مارچ 7, 2009 نوں بورال وکھے پاکستان دی زنانی کرکٹ ٹیم خلاف کھیڈیا
* زیادہ دوڈاں: 107*,  1237 دوڈاں نال سینکڈے:2 اتے اردھسینکڈے:7,  67.59 دی سٹرائیک ریٹ نال 44 میچاں (39 واریاں) وچّ

### ٹونٹی20 (ٹی20)
* جون 11, 2009 نوں پہلا میچ ٹاؤنٹن وکھے نگلینڈ خلاف
* زیادہ دوڈاں: 77, 867 دوڈاں نال، اردھسینکڈے:2, 56 میچاں (14 واریاں) وچّ

## مکھ ٹیم
* *بھارتی بی ومین*
* *انڈیا گرین ومین*
* *انڈیا ومین*
* *پنجاب ومین* (بھارت)

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
گٹھ:بھارتی کھڈاری
گٹھ:بھارتی کرکٹ کھڈاری
گٹھ:کرکٹ کھڈاری
گٹھ:جنم 1989
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
جُھلن گوسوامی

**جُھلن گوسوامی** (بنگالی: ঝুলন গোস্বামী, جنم 25 نومبر 1983) اک بھارتی  کرکٹ کھڈارن ہے جو بھارتی زنانی کرکٹ ٹیم لئی کھیڈدی ہے۔

## انعام اتے اعزاز
* 2007 - آئی.سی.سی. ولوں سال دی کرکٹ کھڈارن
* 2010 - ارجن انعام
* 2012 - پدم شری 

## حوالے

گٹھ:جنم 1982
گٹھ:بھارتی زنانی کرکٹ کھڈاری
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
ارجن انعام

**ارجن انعام** بھارت سرکار ولوں کھڈاریاں نوں دتے جان والا اک انعام ہے۔ ایہہ 1961 توں دتا جا رہا ہے۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی انعام
گٹھ:انعام
گٹھ:بھارت
چترا رام کرشنا

**چترا رامکرشنا** پہلی عورت ہے جو کی نیشنل سٹاک ایکسچینز دی سابقہ مینیجنگ ڈائریکٹر اتے مکھ کارجکاری اہلکار ہے۔ 

* نیشنل سٹاک ایکسچینز آف انڈیا لمیٹڈ دی سہِ مینیجنگ ڈائریکٹر. 
* نیشنل سٹاک ایکسچینز آف انڈیا لمٹڈ دی ڈپٹی مینیجنگ ڈائریکٹر. 
* ڈیریویٹوز پینل آف سکیورٹیز اینڈ ایکسچینز بورڈ انڈیا دی رکن. 
* نیشنل سٹاک ایکسچینز آف انڈیا لمٹڈ دی ڈائریکٹر. 
* نیشنل انسٹیچیوٹ آف تکنالوجی، جے پور دی چیئرپرسن.
* 9 مارچ 2009 توں نیشنل سکیورٹیز ڈپازٹری لمٹڈ دی کارجکاری کمیٹی میمبر.

## References

گٹھ:جنم 1963
گٹھ:زندہ لوک
سُدھا رائے

**سُدھا رائے** (1914-1987) اک بھارتی کمیونسٹ ٹریڈ یونیئنسٹ اتے سیاستدان سی۔ اوہ بنگال لیبر پارٹی، بھارت دی بالشویک پارٹی دی اک پرمکھ آگو سی اتے بعد وچّ بھارتی کمیونسٹ پارٹیوچّ رل گئی۔ اوہ بنگالی کھبے پکھیاں دیاں سبھ توں پرمکھ عورت آگوآں وچوں اک سی।

## بچپن
رائے دا جنم 1914 وچّ اک کائستھ زمیندار پروار وچ فریدپور وکھے ہویا سی۔ اوہ 1930ویاں وچّ  لیبر لہر وچّ شامل ہوئی۔  طالب علمی دناں دوران لیبر سیاست بارے اس نوں اپنے بھرا سسر رائے توں جانکاری ملی۔ اپنے بھرا دے نال-نال اوہ بنگال لیبر پارٹی، جد ایہہ 1933 وچّ قایم کیتی گئی سی دی اک اہم رکن بنی۔

## لیبر آگوُ
1932 اتے 1958 دے وچکار اس نے دکھنی کلکتہ دے کملا گرلز سکول وچّ گنت استانی دے طور تے کم کیتا। اس سمیں اوہ اک مشہور لیبر رہنما سی۔ ڈوک ورکراں نے رائے دا نام بہنجی  رکھ دتا۔ اوہ روزانہ بعد دوپہر یونین دے کم لئی کڈرپور ڈوک کولوں لنگھدی ہندی سی۔  

## <span class="cx-segment" data-segmentid="28">عورت انقلاب</span>
رائے 1943 وچّ عورت انقلاب وچّ شامل ہو گئی, اتے کل بھارت عورت کانفرنس وچّ سرگرم ہو گئی۔ 1954 اتے 1982 دے وچکار رائے نے وائس چیئر نیشنل فیڈریشن بھارتی عورت   دے طور تے سیوا کیتی।

## چون سیاست
1951-1952 پارلیمانی چون وچّ سدھا رائے بی پی آئی دی اکو امیدوار سی۔ اوہ براکپور حلقے توں امیدوار سی اتے اسنے 25,792 ووٹ (حلقے دیاں 16.2% ووٹاں) حاصل کیتیاں۔

اوہ 1954 وچ جیل گئی سی۔

رائے نے 1957 وچّ لہندا بنگال  صوبائی اسمبلی چون وچّ پھرٹ ہلکے توں چون لڑی। اوہ کلّ ووٹ دا  9.75% لیکے چوتھے تھاں تے رہی۔

## حوالے

گٹھ:جنم 1914
گٹھ:بنگالی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:کمیونسٹگٹھ:بھارتی کمیونسٹ
ارونا رائے

**ارونا رائے** (جم 26 جون 1946) اک بھارتی سیاسی اتے سماجی کارکن ہے، جسنے  شنکر سنگھ، نکھل ڈے اتے بہت سارے ہورناں نال مل کے مزدور کسان شکتی سنگٹھن (MKSS) دی قایم کیتی۔

## شروع دا جیون
رائے دا جنم چنائی وچّ ہویا سی۔  اوہ دلی , وچّ وڈی ہوئی، جتھے اس دا پیؤ  اک سرکاری اہلکار سی۔ اس نے اندرپرستھ کالج، دلی یونیورسٹی توں انگریزی ساہت دا مطالعہ کیتا۔

اس نے بھارتی پربندھکی سیوا وچّ1968 اتے 1974 اک سول سرونٹ دے طور تے سیوا کیتی اتے1970 وچّ اس نے بنکر رائے نال ویاہ کروایا۔

## مزدور کسان شکتی سنگٹھن
رائے نے سول سیواواں توں استعفٰی دے دتا اتے غریباں نال متعلق مدعیاں تے کم کرنا شروع کیتا۔ اس نے تلونیا، راجستھان وچّ سوشل ورک اتے رسرچ مرکز (SWRC) وچ شامل ہو گئی۔  1987 وچّ شنکر سنگھ، نکھل ڈے اتے بہت سارے ہورناں نال مل کے مزدور کسان شکتی سنگٹھن (MKSS) دی قایم کیتا۔

## حوالے

گٹھ:جنم 1946
گٹھ:زندہ لوک
وفاق المدارس پاکستان

**وفاق المدارس العربیہ پاکستان**، پاکستان دے اکثر دیوبندی مکتبہ فکر دے دینی مدارس]] دی نمائندہ تنظیم یا وفاق اے۔اس دی بنیادی ذمہ داریاں وچ دینی مدارس دی حفاظت، رجسٹریشن، ترقی ، نصاب سازی، امتحانات اور ڈگری سے منسلک معاملات ہیں۔تنظیم کے صدر مولانا ڈاکٹر عبدالرزاق اسکندر اور سیکٹری جرنل قاری محمد حنیف جا لندھری نیں۔

## ذمہ داریاں
اس ادارے دیاں  ذمہ داریاں وچ مدارس دی رجسڑیشن، نصاب سازی تے  تعلیمی نگرانی دے نال نال طلبہ تے طالبات لئی امتحانات دا انعقاد تے  اسناد جاری کرن دی ذمہ داری اے
## صدور
# شمس الحق افغانی (19 اکتوبر 1959 – 12 جنوری 1963)
# خیر محمد جالندھری (12 جنوری 1963 – 22 اکتوبر 1970) - جامعہ خیر المدارس ملتان دے بانی۔
# سید محمد یوسف بنوری (30 مئی 1973 – 17 اکتوبر 1977) – جامعہ العلوم الاسلامیہ دے بانی۔
# مفتی محمود (15 مئی 1978 ء - 14 اکتوبر 1980)
# محمد ادریس میرٹھی (30 نومبر 1980–1988)
# مولا‏نا سلیم اللہ خان (8 جون 1989 – 15 جنوری 2017)
# عبدالرزاق اسکندر (5 اکتوبر 2017 - موجودہ) – جامعہ العلوم الاسلامیہ دے چانسلر۔

## ویب سائٹ
http://www.wifaqulmadaris.org/
## حوالے

گٹھ:پاکستانی ادارے
پرنیت کور

**پرنیت کور** (جنم 3 اکتوبر 1944) اک بھارتی سیاستدان ہے اتے انڈین نیشنل کانگرس دی میمبر ہے۔ اسنے 15ویاں لوک سبھا چوناں وچّ پٹیالہ لوک سبھا چون-حلقے دی نمائندگی کیتی۔
## مڈھلا جیون
کور دا پیؤ، بھارتی سول سروسز دے اہلکار سن اتے بنگال وچ تعینات سن جدوں پرنیت کور دا جنم ہویا۔

کور، تنّ بھین-بھراواں وچوں وڈی سی اتے اس دا بچپن خوشی بھریا سی۔ اوہ اپنے نانے، سر جوگندر سنگھ، دے وڈے پروار وچ شملے وچّ وڈی ہوئی سی۔ اوہ بڑے سرگرم سیاستدان سن، اتے کڑیاں دی سِکھیا)تعلیم) تے زور دندے سن۔

## حوالے

گٹھ:پنجابی سیاستدان
گٹھ:پنجاب، بھارت دی سیاست وچ عورتاں
گٹھ:جنم 1944
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
سیامی کھیر

**سیامی کھیر** اک بھارتی اداکارہ ہے۔ اسدی پہلی فلم مرزیا سی جسدا ڈریکٹر راکیش اومپرکاش مہرا سی۔ اہ فلم پنجابی لوکدھارا دی اک پریت کہانی مرزا-صاحباں اُپر مشتمل سی۔ سیامی نے اس توں علاوا 2015 وچ اسنے رئے ناں دی اک تیلگو فلم کیتی سی۔

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
کنگ روڈ ٹاور

**برج شاہراہ ملک** جاں کنگ روڈ ٹاور (King Road Tower) (عربی: برج طريق الملك) اک 34 منزلہ دفتری بُرج جے جو جدہ، سعودی عرب وچ واقع جے۔ ایہ بُرج اشتہارات دکھان دے دنیا دی سب توں وڈی سکرین اُپر مشتمل جے۔


|
|
|
File:King Road Tower, Jeddah 007.jpg|
File:King Road Tower, Jeddah 008.jpg|


گٹھ:عمارتاں
گٹھ:سعودی عرب دیاں اچیاں عمارتاں
گٹھ:جدہ
گٹھ:سعودی عرب
سر جوگندر سنگھ

*سر جوگندر سنگھ* (1877-1946) پنجاب دے سکھ آگوُ اتے لکھاری سن۔ اوہ تھیؤسوفیکل سوسائٹی دے میمبر، سنتالی توں پہلاں سانجھے پنجاب دی سرکار وچّ وزیر سن۔ چیف خالصہ دیوان، خالصہ کالج منیجنگ کمیٹی اتے سکھ ایجوکیشنل کانفرنس نال نیڑے توں جڑے رہے۔ ایہہ اوہی جوگندر سنگھ ہن جنہاں دا ذکر محمد اقبال دی اک نظم وچّ آؤندا ہے: "کیسی پتے کی بات جگندر نے کل کہی" 
## جیونی
جوگندر سنگھ دا جم متحدہ صوبہ جات وچّ لکھیمپر کھیری ضلعے دی ایرا ایسٹیٹ وچّ 25 مئی 1877 نوں ہویا سی۔ اوہ ترنتارن ضلعے دے رسولپور پنڈ دے سردار جوالا سنگھ دا پتر سی۔ اوس دا دادا مہاراجہ رنجیت سنگھ دی فوج وچّ گھوڑچڑھا خاص سی، جسنوں اودھ وچّ اتے رکھ سکرچکّ، ترن تارن، ضلع امرتسر وچّ 1857ء دی  جنگ آزادی دے دوران انگریزاں نوں مہیا کیتی خدمت بدلے مربعے (12000 ایکڑ) زمین ملی سی۔

جوگندر سنگھ نے گھر وچّ ہی تعلیم حاصل کیتی اتے لیو ٹالسٹائی توں متاثر ہوئیا اتے ہربنس سنگھ، سندر سنگھ مجیٹھیا، بھائی تیجا سنگھ اتے بھائی دتّ سنگھ دی سنگت توں بہت پریرنا ملی۔ اوس نے سول اینڈ ملٹری گزٹ اتے پائینیر لئی لیکھ لکھے، پنجابی بولی اتے سکھ یونیورسٹی دے لئی آواز اٹھائی۔

جوگندر سنگھ چیف خالصہ دیوان، خالصہ کالج منیجنگ کمیٹی اتے سکھ ایجوکیشنل کانفرنس نال نیڑے توں جڑے ہوئے سن۔ سکھ ایجوکیشنل کانفرنس دے چار سالانہ اجلاساں دی پردھانگی (1909, لاہور؛ 1912, سیالکوٹ؛ 1927, راولپنڈی اتے 1933, پشاور) کیتی۔

اوس نے کونسل آف سٹیٹس وچّ سکھ برادری دی ترجمانی کیتی اتے سکھیا، صحتَ اتے زمین دے علاقےآں نوں دیکھیا۔ 1910 وچّ پٹیالہ ریاست دے وزیر داخلہ، اس ریاست دی ریجینسی دے پردھانمنتری اتے پردھان رہے۔ اوس نے اکالیاں اتے برطانوی سرکار درمیان اختلافاں نوں حلّ کرن وچّ اتے گردوارہ بل (1925) دے انتم کھرڑے دا نپٹارا کراؤن وچّ بہت ہی   اہم کردار  نبھائیا۔ جنوری 1936 توں مارچ 1937 تکّ پنجاب سرکار دے کھیتی باڑی منتری رہے۔ برطانوی سرکار نے اوس نوں سر دے خطاب نال   اعزازیا۔ منڈی ہائیڈرو الیکٹرک سکیم الیکن اتے لاگوُ کرن کرکے شہر جوگندر نگر اوس دے نام تے نامت کیتا گیا سی۔ منٹگمری ضلعے (ہن ضلع ساہیوال) وچّ 2000 ایکڑ زمین اوس نوں اس شرط تے الاٹ کیتی گئی کی اوہ بیج تیار کرنگے اتے کھیتی سنداں دے تجربے کرنگے۔

اوہ خالصہ راشٹری پارٹی دے بانی  میمبر سن۔ بھارتی چینی کمیٹی سہت کئی کمیٹیاں جویں  بھارتی ٹیکسیشن کمیٹی دے میمبر سن۔ اوہ بھارت دے دفاع  وچّ سرکار دی مدد کرن دے اتے فوج وچّ سکھاں دے ہتھاں نوں اگے ودھاؤن دے مقصد نال بنائی خالصہ رکھیا لیگ دے آرکیٹیکٹاں وچوں اک سی۔
 
1942 وچّ اوس نوں وائسرائے اگزیکٹو دے میمبر ، دلی یونیورسٹی دا پرو کلپتی، پنجاب یونیورسٹی دا فیلو نامزد کیتا گئیا سی۔ 3 دسمبر 1946 نوں، اقبال نگر، منٹگمری ضلعے(ضلع ساہیوال) وچّ اوس دی موت ہو گئی۔

## رچناواں
ساریاں رچناواں مول طور تے انگریزی وچّ ہن۔ اپنے ناولاں وچّ سر جوگندر سنگھ نے عورتاں دی نیچ حالت اتے سلطاناں، نواباں، جزمینداراں، راجیاں،  تالکیداراں اتے پجاریاں دے عیشی جیون اتے اوہناں دی نیتی اتے روحانی  گراوٹ دا پردہ فاش کیتا ہے۔
### ناول
* *نور جہاں* (1909)
**نسرین* (1915) 
* *کملا* (1925) 
* *کامنی* (1931)
### ہور
* *تھس سپوک گورو نانک*
* *سکھ سیریمنیز* 

## حوالے

گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی شخصیتاںگٹھ:سکھ شخصیتاں
ایرانی سبز تحریک

**ایرانی سبز تحریک** اک سیاسی تحریک  سی جو کہ 2009 دیاں ایرانی صدارتی چوناں توں بعد شروع ہوئی سی، اس تحریک دے خلان والے صدر محمود احمدی نژاد نوں دفتر توں ہٹاؤن دی منگ کر رہے سن۔ اس توں پہلاں ہرا میر حسین موسوی دا نشان چنھ سی، پر چوناں توں بعد ایہہ امن اتے ایکتا دا مظہر بن گیا۔ تحریک آگو  سمجھدے سن کہ ایہناں چوناں وچّ اوہناں نال دھوکھا ہویا ہے اتے اوہ ایہناں چوناں نوں منسوخ کرنا چاہندے سن۔ 

میر حسین موسوی اتے مہدی کروبی اس تحریک دے سیاسی آگوُ سن۔ حسین علی منتظری اس تحریک دا روحانی آگوُ سی। 

## حوالے

گٹھ:ایران
گٹھ:ایران دی سیاست
میر حسین موسوی

**میر حسین موسوی** (؛ پیدائش: 2 مارچ 1942ء) ایران دے اک اصلاح پسند سیاست دان، فنکار تے معمار سن جو سنہ 1981ء توں 1989ء تک ایران دے وزیر اعظم رہے۔ ہور اوہ 2009ء دے صدارتی انتخابات وچ اصلاح پسند امیدوار دی حیثیت توں سامنے آئے۔ اوہ سنہ 2009ء تک فرہنگستان ہنر ایران دے صدر وی رہے پھر انہاں نوں قدامت پرست اہل اقتدار نے معزول کر دتا۔

**میر حسین موسوی** اک ایرانی سدھار سیاستدان، کلاکار اتے آرکیٹیکٹ سی۔ اوہ 1981 توں 1989 تک ایران دا 79واں وزیر اعظم رہا۔

انقلاب دے ابتدائی برساں وچ موسوی جمہوری اسلامی دے مدیر اعلیٰ سن جو ایران دی حزب جمہوری اسلامی دا باضابطہ اخبار سی۔ بعد ازاں وہ وزیر خارجہ تے پھر وزیر اعظم دے مناصب پر فائز ہوئے۔ سنہ 1989ء دی آئینی ترامیم دے بعد ایران وچ وزارت عظمی دا منصب ختم ہو گیا تے یوں میر حسین موسوی ایران دے آخری وزیر اعظم کہلائے۔ عہدے توں سبک الزام ہونے دے بعد وہ تقریباً بیس برس سیاسی زندگی توں دور رہے۔ سنہ 2009ء دے صدارتی انتخابات دے موقع تے حسین موسوی نے گوشہ تنہائی نوں خیرباد کہیا تے اُس وقت دے صدر ایران محمود احمدی نژاد دے مقابلہ وچ صدارتی امیدوار بن کر انتخابی دنگل وچ اترے۔ سرکاری نتائج دے مطابق اننیں انتخابات وچ کامیابی ننیں ملی لیکن حسین موسوی نے انہاں نوں تسلیم نہیں کیتا تے ووٹاں دے خرد برد دا الزام لگاندے ہوئے حکومت مخالف احتجاج دا آغاز کیتا جو بالآخر حکومت ایران تے روحانی پیشوا سید علی خامنہ ای دے خلاف قومی و بین الاقوامی تحریک وچ تبدیل ہو گیا۔ اس وقت حسین موسوی اپنے گھر وچ اپنی بیوی تے مہدی کروبی دے نال نظر بند نیں۔

## ابتدائی زندگی، تعلیم تے پیشہ ورانہ زندگی
سیر میر حسین موسوی دی پیدائش ایران دے صوبہ آذربائیجان شرقی دے شہر خامنہ وچ 2 مارچ سنہ 1942ء نوں ہوئی۔ ان دے والد میر اسماعیل تبریز وچ چائے فروش سن۔ خامنہ ہی وچ حسین موسوی پروان چڑھے تے 1958ء وچ ہائی اسکول توں فراغت دے بعد تہران منتقل ہو گئے۔ واضح رہے کہ میر حسین موسوی سید علی خامنہ ای دے عزیزاں وچوں نیں۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1942 دے جم
گٹھ:ایرانی آذربائیجانی سیاست دان
گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب دیاں شخصیتاں
گٹھ:ایرانی جمہوری فعالیت پسند
گٹھ:ایرانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:ایرانی شیعہ
گٹھ:ایرانی وزرائے اعظم
گٹھ:ایرانی وزیر خارجہ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:موسوی خاندان
گٹھ:وزرائے ایران

 

## حوالے

گٹھ:جم 1942
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ایران دے وزیراعظم
اشوینی یاردی

**اشوینی یاردی**بالیوڈ دی فلم پروڈیوسر ہے جسنے او ایم جی - اوہ مائی گاڈ، سنگھ از بلنگ، فگلی ورگی فلماں دی ڈریکشن کیتی ہے۔

اپنے ویہہ سالاں دے لمبے کیریئر وچّ اشوینی نے دسمبر 2011 وچّ اکشے کمار نال ملکے گریزنگ گوٹ پکچرز دی نیہہ رکھی۔

زی ٹی وی تے ایہہ کئی ڈرامےآں دی پروڈیوسر رہی ہے جینویں - سات پھیرے، سیلاب، قسم سے، سرکار، تن بہرانیاں، بنُو میں تیری دلہن، گھر دی لکشمی بیٹیاں، بنیگی اپنی بات، اتے ہور کوئی ڈرامے۔

## فلموگرافی

### فلم

### ٹیلیوژن
* *جمائی راجا*
* *وارث(2016)*

## References

گٹھ:زندہ لوکگٹھ:بھارتی فلمی جگت
تابعین

**تابعین** **:**
تابعی دی جمع۔ایمان دی حالت وچ صحابی نو ویکھنے والے نو تابعی کہدے سن.

## تابعی دا معنی
*وہ شخص جس نے بحالت ایمان  کم از کم ااک صحابی رسول سے استفادہ کتا ہو ھور ایمان دی حالت وچ فوت ہو۔ ھور خاص کراسے تابعی کہدے سن جس نے کوئی دینی گل صحابی سے روایت کتی ہو*۔

## تابعی دا مقام و فضیلت
**القرآن:**

**وَ السّٰبِقُوۡنَ الۡاَوَّلُوۡنَ مِنَ الۡمُہٰجِرِیۡنَ وَ الۡاَنۡصَارِ وَ الَّذِیۡنَ اتَّبَعُوۡہُمۡ بِاِحۡسَانٍ ۙ رَّضِیَ اللّٰہُ عَنۡہُمۡ وَ رَضُوۡا عَنۡہُ وَ اَعَدَّ لَہُمۡ جَنّٰتٍ تَجۡرِیۡ تَحۡتَہَا الۡاَنۡہٰرُ خٰلِدِیۡنَ فِیۡہَاۤ اَبَدًا ؕذٰلِکَ الۡفَوۡزُ الۡعَظِیۡمُ ﴿٩:١٠٠)؛**

**ترجمہ:**
”جن لوگاں نے سبقت دی یعنی سب سے پہلے ایمان لائے مہاجرین وچ سے بھی ھور انصار وچ سے بھی ھور جنہاں نے نیکوکاری دے نال ان دی پیروی کتی اللہ ان سے خوش اے ھور وہ اللہ سے خوش سن ھور اس نے انکے لئے باغات تیار کئے سن جنکے تھلے نہراں بہے رہیی سن وہ ہمیشہ ان وچ رہیں گے۔ یہی وڈی کامیابی اے“۔

**الحدیث:**

**سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " لَا تَمَسُّ النَّارُ مُسْلِمًا رَآنِي , أَوْ رَأَى مَنْ رَآنِي**

**ترجمہ:**
”جابر بن عبدالله (رضی الله عنہ) کہدے سن کہ میں نے نبی صلی الله علیہ وسلم کو یہ کہدے سنا کہ ایسے مسلمان نو دوزخ دی اگ نہیں چھو سکے گی جس نے مینو ویکھا ہو یا اسے ویکھا ہو جس نے مینو ویکھا“.

[جامع الترمذي	» كِتَاب الدَّعَوَاتِ	» أبوابُ الْمَنَاقِبِ	» بَاب مَا جَاءَ فِي فَضْلِ مَنْ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى ...رقم الحديث: 3823(3858)]

## رسول صلی اللہ علیہ وسلم کی اک [[حدیث|حدیثِ مبارک]] اے۔

ترجمہ: 
**بہترین زمانہ میرا اے پھر ان لوگاں دا جو اُن سے متصل ہوں گے۔ پھر ان لوگاں دا جو ان سے متصل ہوں گے۔ اس حدیث دے مطابق ان لوگوں کو تین درجاں وچ تقسیم کتِا گیا اے**۔

1۔ صحابہ جن نو رسول اللہ دے ساتھ رہنے دے مواقع میسر آئے ھور خود رسول اللہ دی زبان سے آپ دے اقوال سنے ھور افعال ویکھے۔

2۔ تابعین یعنی وہ بزرگ جن نو رسول اللہ سے فیض صحبت تو نصیب نہ ہویا لیکن انھاں نے صحابہ کرام دا زمانہ پایا۔ اور ان سے رسول اللہ دے اقوال و افعال نو سنا۔ ان وچ بعض تابعین ایسے وھی سن جو رسول اللہ دی زندگی میں یا تو بوجہ مجبوری آنحضرت نو نہ ویکھ سکے یا دوردراز فاصلے دی وجہ سے آپ سے ملاقات نہ کر سکے۔ 

3۔ تبع تابعین وہ بزرگ جنھوں نے تابعین دا شرف زیارت حاصل کتی ہور ان دی صحبت سے فیضیاب ہوئے۔ بالفاظ دیگر تبع تابعین صحابہ دی تیسری کڑی سن۔ رسول اللہ دی احادیث ان لوگاں دے واسطے سے ہم تک پہنچی سن۔ ان دی جانچ پڑتال دے لیے مسلماناں نے فن اسماء الرجال بنایا جس وچ ان دے حالات محفوظ ہیں، اور اس سے ان دی حیثیت ہور سند حدیث دا اندازا ہو سکدا اے

## مزید ویکھو
*صحابہ کرام
*تبع تابعین
## حوالے

گٹھ:مسلمان
گٹھ:تاریخ اسلام
گٹھ:مذہبی اصطلاحات
گٹھ:تابعین
تبع تابعین

***[[تابعین]]:** 
تابعین سے مراد و بزرگان دین سن جنھاں نے حضور دےصحابہ کرام دا شرفِ زیارت ایمان دی حالت وچ حاصل کتِا۔ ھور ان دی زبانی حضور دے اقوال و افعال دا ذکر سنیا۔ 
***تبع تابعین:** تبع تابعین سے مراد وہ بزرگ سن جنھاں نے تابعین دا شرفِ زیارت ایمان دی حالت وچ حاصل کتِا ھور ان دی صحبت سے تمتع کتا۔ بالفاظ ھوراں تبع تابعین صحابہ کرام دی تریجی کڑی اے۔ حضور نے صحابہ ، تابعین ، ھور تبع تابعین ہر سہ نوں امت دے وڈیا لوگاں فرمایا اے۔

## مزید ویکھو
*تابعین
*صحابہ کرام

گٹھ:تابعین
گٹھ:مذہبی اصطلاحات
بلال حبشیؓ

[thumb|تصغیر|بلال ابن رباح دی قبر '''[باب صغیر** [[دمشق]] وچ]]
**بلال ابن رباح''' () المعروف بلال حبشی، رسول اللہ  دے مشہور صحابی سن۔ آپ دا تعلق حبشہ توں سی  تے آپ اسلام دے پہلے موذن سن ۔

## ناں تے نسب
بلال ناں ،ابوعبداللہ کنیت،والد دا نام رباح ہور والدہ داناں حمامہ سی،یہ حبشی نژاد غلام سیں ؛لیکن مکہ ہی وچ پیدا ہوئے،بنی جمح ان دے آقا سیں۔

## اسلام
بلال نے اس وقت اسلام دا اعلان کیا جب صرف سات آدمیاں نو اس دے اعلان دی توفیق ہوئی تھی جس دی وجہ سے مصائب اورطرح طرح دے مظالم سے ان دے استقلال واستقامت دی آزمائش ہوئی،تپتی ہوئی ریت ،جلدے ہوئے سنگریزوں ہور دہکتے ہوئے انگاروں پر لٹائے گئے، مشرکین دے منڈاں نے گلے مبارک چ رسیاں ڈال  کرکھینچا ابوجہل ان نو منہ دے بل سنگریزوں پر لٹا کر اوپر سے پتھر دی چکی رکھ دتتا ہور جدوں آفتاب دی تمازت بیقرار دی ردیتی تو کہتا،بلال اب وھی محمد دے خدا تے بازآ،لیکن اس وقت وھی دہن مبارک سے ای ہی احد احد نکلتا۔

## آزادی
بلال اک روز حسبِ معمول مشقِ ستم بنائے جارہے سی تھے،ابوبکر صدیق اس طرف تے گذرے تو یہ درد ناک منظر ویکھ کر دل بھر آیا ہوراک  رقم معاوضہ دے کر آزاد کردیتا، آنحضرت ﷺ نے سنا تو فرمایا،ابوبکر تم مینو اس وچ شریک کرلو، عرض کتا یا رسول اللہ میں آزاد کراچکا ہوں۔ 
 
## مؤذن رسول
اسلام دے پہلے مُؤذن سی۔ اعلان عام دے لیے اذان دا طریقہ اپنایا  گیاسی ، بلال  سب سے پہلے وہ بزرگ سن جو اذان دینے پر لگائے گئے سی۔ سفر وچ حضور  دے کھانے پینے دا انتظام بلالؓ ے سپرد ہوتا سی۔ رسول اللہ  دے بعد عمر فاروق ؓ دے اصرار پر صرف اک دفعہ اذان کہی۔ کہا جاتا اے کہ اس دن اذان وچ جب رسول اللہ  دا ناں آیا تو غش کھا کر گر پڑے۔
بلال دی آواز نہایت بلند وبالا ودلکش سی،ان دی اک صدا توحید دے متوالوں تک پہنچتی،مرد اپناں کاروبار،عورتیں شبستان حرم ہوربچے کھیل کود چھوڑ کروالہانہ دلچسپی دے نال مسجد وچ جمع ہوجاتے تو نہایت ادب دے نال آستانہ نبوت پر کھڑے ہوکر کہتے حی علی الصلوۃ، حی علی الفلاح، الصلوۃ یا رسول اللہ! یعنی یارسول اللہ نماز تیار اے،غرض آپ تشریف لاتے ہوربلال اقامت کہتے اہل ایمان سربسجود ہونے دے لیے صف بصف کھڑے ہو جاتے۔
## غزوات
بلال تمام مشہور غزوات میں شریک سی،غزوۂ بدر وچ انہاں نے امیہ بن خلف نو تہِہ تیغ کتا جو اسلام دا بہت بڑا دشمن تھا ہورخود ان دی ایذارسانی وچ وھی اس دا ہاتھ سب سے پیش پیش تھا۔
## ہجرت
وہ مکہ سے ہجرت کر کے مدینہ پہنچے تو سعد بن خثیمہ دے مہمان ہوئے ابوردیحہ  عبداللہ بن عبدالرحمن خثعمی سے مواخات ہوئی،ان دوناں وچ نہایت شدید محبت پیدا ہوگئی سی، عہدِ فاروق وچ بلال نے شامی مہم وچ شرکت دا ارادہ کتا تو عمرنے پوچھا، بلال تمہارا وظیفہ کون وصول کرے گا؟ عرض کیا"ابوردیحہ  کیونکہ رسول اللہ ﷺ نے ہم دوناں وچ جو برادرانہ تعلق پیدا کردیا ہے وہ کدھوں منقطع نہیں ہوسکدا۔
## وفات
20ھ وچ دنیائے فانی نو خیرباد کہا، ساٹھ برس دی عمر پائی، دمشق میں باب الصغیر دے قریب مدفون ہوئے

## ازواج
بلال نے متعدد شادیاں کیتں، ان دی بعض بیویاں عرب دے نہایت شریف ومعزز گھرانوں سے تعلق رکھدی تھیں، ابوبکر دی صاحبزادی سے خود رسول اللہ ﷺ نے نکاح کرادیتا تھا، بنی زہرہ اور ابوالدرداءدے خاندان وچ وی رشتہ مصاہرت قائم ہواتھا،لیکن کسی سے کوئی اولاد نہیں ہوئی۔اے گل غلط اے کے ابو بکر دی بیٹی دے نال بلال دا ویاہ ہویا سی بلکہ بلال دے سسر دا نام سی بکیر بن عبدیا لیل
## حوالے

گٹھ:مہاجرین
گٹھ:اصحاب بدر
گٹھ:غیر عرب صحابہ
گٹھ:580ء دی پیدائشیں
گٹھ:640ء دی  وفیات
گٹھ:اسلام
گٹھ:صحابہ
سِمرجیت سنگھ وینس

**سِمرجیت سنگھ بینس** پنجاب  صوبے  توں اک بھارتی سیاستدان اتے پنجاب اسمبلی دا میمبر ہے۔

## حلقہ
وینس پنجاب دے آتمنگر صوبائی حلقے دا نمائندہ ہے۔ 

## سیاسی پارٹی
وینس پنجاب اسمبلی دا اک آزاد میمبر ہے۔ اوہناں نے اپنی ہی اڈّ پارٹی، لوک انصاف پارٹی بنائی اتے 2017 پنجاب چون لئیعام آدمی پارٹی نال گٹھجوڑ کیتا۔

## مسئلہ
24 دسمبر 2016 نوں وینس اتے لوکاں دے اک گروپ نے لاڈھووال ٹول پلازا تے ٹول بیریئر اٹھوایا، اتے ٹول دا بھگتان کیتے بنا ٹریفک لنگھائی۔ اس دی شکایت سی کہ اوہ 30 منٹ توں لنگھن لئی اڈیک کر رہا سی۔

## نجی زندگی
وینس دا بھرا بلوندرسنگھ وینس وی پنجاب صوبائی اسمبلی دا اک آزاد میمبر ہے۔ 

## باہری لنک
* میمبر صوبائی اسمبلی

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ

گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹگٹھ:پنجابی شخصیتاں
گارگی بینرجی

**گارگی بینرجی** (جنم 20 جولائی 1963 نوں کلکتہ، بھارت وکھے) اک سابقہ بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری ہے، جو کہ بھارتی زنانی کرکٹ ٹیم وچّ ٹیسٹ اتے ون ڈے کرکٹ کھیڈ چکی ہے۔ اسنے 14 سال دی چھوٹی عمر وچّ ہی بنگال ولوں گھریلو کرکٹ کھیڈنی شروع کر دتی سی۔ اسنے کلّ 18 ٹیسٹ میچ اتے 26 ون ڈے میچ کھیڈے ہن۔ موجودہ سمیں اوہ بھارتی زنانی کرکٹ ٹیم دی چونکار کمیٹی (جو کسے دورے لئی کھڈاریاں دی چون کردی ہے) دی چیئرپرسن ہے۔
## حوالے

## باہری جوڑ
گٹھ:جنم 1963
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی زنانی کرکٹ کھڈاریگٹھ:کرکٹ دے کھیڈاریگٹھ:بنگالی شخصیتاں
ناریمان صادق

**ناریمان صادق** ()  مصری حکومت دے اک اعلی عہدیدار حسین فہمی صادق بے دی پتری سی۔ او شاہ فاروق اول دی دوجی زنانی ہور مصر دی آخری ملکہ سی۔

## باہر لے جوڑ

* ملکہ ناریمان
* مصری رایلٹی
* بیتے دنوں میں مصر 

گٹھ:1933ء دیاں شخصیتاں
گٹھ:2005ء دیاں موتاں
گٹھ:آل محمد علی
گٹھ:قاہرہ دیاںشخصیتاں
گٹھ:مصری شخصیتاں
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/16 مارچ

* 597 &ndash; بابل (عراق) نے یروشلیم شہر اتے قبضہ کر لیا۔
* 1079 &ndash; ایران نے سورجی ہجری کیلنڈر (اسلامی کیلنڈر) اپنا لیا۔
* 1190 &ndash; انگلینڈ دی کاؤنٹی یورک دے یہودیاں نے جبری عیسائی بنائے جان توں نانہہ کرن اتے قتل کیتے جان توں بچن واسطے ساریاں نے اکٹھیاں نے خودکشی کیتی۔
* 1830 &ndash; لندن دی پولیس نوں 'سکاٹلینڈ یارڈ' دے ناں ہیٹھ جتھیبند کیتا گیا۔
* 1935 &ndash; ہٹلر نے ورسائی معاہدہ نوں توڑدیاں جرمن فوج نوں دوبارا جتھیبند کرن دا اعلان کیتا۔
* 1846 انگرزاں نے غدار گلاب سنگھ ڈوگرا نال نواں معاہدہ کیتا۔
* 1882 &ndash; امریکی سینیٹ نے ریڈکراس دے قیام معاہدے نوں منظوری دتی ۔
* 1916 &ndash; امریکہ اتے کینیڈا نے پرواسی پنچھی معاہدہ اُتے دستخط کیتے۔
* 1922 &ndash; سلطان فواد اول نوں مصر دا بادشاہ بنایا گیا اتے نال ہی انگلینڈ نے مصر نوں مانتا دتی۔
* 1939 &ndash; جرمنی نے چیکوسلواکیہ اُتے قبضہ کیتا۔
* 1961 &ndash; غدر پارٹی دے آگوُ اتے اکھنڈ کیرتنی جتھا دے موڈھی بھائی رندھیر سنگھ چڑھائی کر گئے۔
* 1970 &ndash; 'پرانا عہدنامہ جاں اولڈ ٹیسٹامینٹ (بائیبل) دا ترجمہ انگریزی وچّ چھاپیا گیا۔
* 1998 &ndash; کیتھولک پوپ پال نے رومن کیتھولک چرچ اتے اس دے آگوآں ولوں یہودیاں دے قتل عام دوران *چُپّ* اختیار کرن دی معافی منگی۔
* 2012 &ndash;سچن ٹنڈولکر نے اک سو سینکڑے بناؤن دا ریکارڈ قایم کیتا۔

## جم
* 1860 &ndash; روسی حکمران ڈبلیو ایم خافکن دا جم ہویا۔
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/17 مارچ

*461 &ndash;کیتھولک پادری سینٹ پیٹرک دی موت۔ ہن کجھ عیسائی ملک اس دن نوں 'سینٹ پیٹرک دن' وجوں مناؤندے ہن۔
*1527&ndash; کنواہا دی لڑائی وچّ بابر نے رانا سانگا نوں ہرا کے راجپوتانہ وچّ وی مغل راج دا جھنڈا گڈّ دتا۔
*1901 &ndash;مہان پینٹر لیوناردو دا ونچی (مونا لزا بناؤن والا) دیاں تصویراں دی پہلی نمائش لگی، جس نے آرٹ دی دنیاں وچّ ترتھلی مچا دتی۔
*1959&ndash; دلائی لاما، تبت وچّ چین دے قبضے مگروں، بھجّ کے بھارت پجا۔
*1972 &ndash;گیانی ذیل سنگھ بھارت دا وزیراعظم بنیا۔
*1969 &ndash;گولڈا مائر اسرائیل دی پہلی عورت پردھان منتری بنی۔
*1999&ndash; سائنسداناں دے اک پینل نے ثابت کیتا کہ ڈرگّ ماریجوانا کینسر اتے ایڈز دے علاج وچّ مددگار ہے۔
*1999&ndash;پرکاش سنگھ بادل نے گرچرن سنگھ ٹوہڑا خلاف بے-بھروسگی دا متا لیا کے ہٹایا اتے جگیر کور نوں شرومنی کمیٹی دا پردھان بنایا۔
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/18 مارچ

* 1631&ndash; گرو ہرگوبند  مالوے دے دورے اتے ڈرولی گئے تے پروار نوں اپنے سانڈھو بھائی سائیں داس کول چھڈیا۔
* 1664&ndash; رام رائے دی مدد کرن دی سکیم ہیٹھ اورنگزیب نے گرو ہرکرشن نوں دلی لیاؤن واسطے راجا جےَ سنگھ مرزا کیرتپور صاحب پُجا۔
* 1801&ndash; ہندستان وچ پہلے جنگی ساز و سامان کارخانہ دی اساری ہوئی۔
* 1834&ndash; امریکہ وچ پہلی ریل-سڑک سرنگ دا کم پورا ہویا۔
* 1891 &ndash;انگلینڈ تے یورپ وچّ ٹیلیفون دا رابطہ قایم ہویا۔
* 1913 &ndash;یونان دے راجے جارج پہلے نوں کسے نے گولی نال اڈا دتا۔
* 1915&ndash; ہندستان دفاعی ایکٹ پاس ہویا۔
* 1919&ndash; دیس وچ ہندستان دفاعی ایکٹ 1915 دے تھاں اُتے رولیٹ ایکٹ پاس ہویا۔
* 1920&ndash; یونان وچ گریگوری کلنڈر دی ورتوں شروع ہوئی۔
* 1940&ndash; جرمن دے چانسلر اڈولف ہٹلر اتے اٹلی دے ڈکٹیٹر مسولینی وچّ ملاقات ہوئی۔
* 1944&ndash; جرمنی نے ہنگری اُتے قبضہ کیتا۔
* 1944&ndash; سبھاش چندر بوس دی اگوائی وچ گٹھت آزاد ہند فوج نے برما سرحد توں بھارت وچ داخلہ کیتا۔
* 1966&ndash; جنرل سہارتو نے انڈونیشیا وچ سرکار دا گٹھن کیتا۔
* 1972&ndash; نویں دلی وچ عالمی پستر میلے دی شروعات ہوئی۔
* 1978&ndash; پاکستان دے سابقہ وزیراعظم ذوالفقار علی بھٹو نوں موت دی سزا پھانسی دے دتی گئی۔
* 1989&ndash;مصر وچّ سیوپس دے پرامڈ وچّ اک 4400 سال پرانی 'ممی' (مسالیاں نال سنبھال کے رکھی لاش) ملی۔
* 1990&ndash;دنیا دی سبھّ توں وڈی آرٹ چوری۔ چور 10 کروڑ ڈالر دیاں 13 پینٹنگز لے گئے۔
* 1992&ndash; دکھنی افریقہ دے گوریاں نے کالیاں نوں برابرتا دا حق دین واسطے ووٹاں پائیاں۔
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/19 مارچ

* 1571 &ndash; سپین دی فوج نے منیلا اُتے قبضہ کیتا۔
* 1644 &ndash; پیکنگ دے شاہی پروار دے 200 جنیاں نے اکٹھیاں خودکشی کیتی۔
* 1682 &ndash; فرانسیسی قومی اسمبلی نے چرچ دی آزادی قبول کیتی۔
* 1691 &ndash; ندوݨ دی لڑائی ہوئی۔
* 1707 &ndash; گرو گوبند سنگھ کلائت پُجے۔
* 1831 &ndash; امریکہ وچ پہلا بینک ڈاکہ۔ ڈاکو 2 لکھ 45 ہزار ڈالر لے اُڈے۔
* 1915 &ndash; پلوٹو سیارہ دی پہلی فوٹو لئی گئی۔
* 1923 &ndash; ببراں نے سی.آئی.ڈی. دا سپاہی مستری لابھ سنگھ ماریا۔
* 1932 &ndash; سڈنی ہاربر برج نوں کھولھیا گیا۔
* 1944 &ndash; آزاد ہند فوج نے چڑھدے اتلے ہندستان وچ قومی جھنڈا ترنگا لہرایا۔
* 1945 &ndash; اڈولف ہٹلر نے سارے جرمن کارخانیاں نوں تباہ کرن دا حکم دتا۔
* 1965 &ndash; انڈونیشیا نے ساریاں غیرملکی تیل کنپیاں نون قومیا لیا۔
* 1970 &ndash; بھارت وچ پہلے سمندری تیل کھوہ دی کھوج ہوئی۔
* 1972 &ndash; بھارت اتے بنگلہ دیش نے 25 سالا امن اتے  دوستی معاہدہ ُتے دستخط کیتے۔
* 1981 &ndash; امریکی خلائی جہاز کولمبیا دے حادثے دا شکار ہون نال 2 اہلکاراں دی موت
* 1984 &ndash; بھارت سرکار ولوں سکھ سٹوڈینٹس فیڈریشن نوں غیر-قانونی جتھیبندی قرار دتا گیا۔
* 1994 &ndash; یوکوہاما (جاپان) وچ دنیا دا سبھّ توں وڈا آملیٹ بنایا گیا۔ اس وچ 1 لکھ 60 ہزار انڈے ورتے گئے سن۔
* 1998 &ndash; عالمی ادارہ صحت نے وارننگ دتی کہ تپدق (ٹی.بی.) دے نال اگلے ویہہ سال وچ 7 کروڑ بندیاں دی جان جا سکدی ہے۔
* 1998 &ndash; اٹل بہاری باجپائی دوجی وار بھارت دا وزیراعظم بنیا۔
* 1998 &ndash; مارکسسٹ کمیونسٹ پارٹی (سی. پی. ایمّ.) دے مشہور لیدر ای. ایمّ. ایسّ. نمبودریپاد دا انتقال ہویا۔
* 2003 &ndash; امریکہ، انگلینڈ، آسٹریلیا تے پولینڈ دے جہازاں نے عراق اُتے بمباری شروع کیتی۔
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/21 مارچ

* 1349&ndash; جرمنی دے ایرفرٹ شہر وچ *[[بلیک ڈیتھ]]* دنگیاں وچ تنّ ہزار یہودیاں نوں قتل کر دتا گیا۔
* 1413&ndash; ہینری پنچم انگلینڈ دا راجا بنیا ۔
* 1747&ndash; زکریا خان دے دوجے پتر شاہ نواز خان نے لاہور اتے قبضہ کر لیا اتے اپنے بھرا یحیی خان نوں قید کر دتا۔
* 1791&ndash; برطانوی فوج نے ٹیپو سلطان توں بنگلور کھوہ لیا۔
* 1788&ndash; زبردست اگّ نال امریکہ دا شہر نیو اورلینز تقریباً سارا ہی تباہ ہو گیا۔ 856 عمارتاں بالکل تباہ ہو گئیاں۔
* 1836&ndash; کولکاتہ وچ پہلی جنتک لائبریری دی شروعات۔
* 1844&ndash; بہائی سنوت دی شروعات۔ بہائی کیلنڈر دے پہلے سال دا پہلا دن۔
* 1857&ndash; جاپان دے شہر ٹوکیؤ وچّ بھوچال نال 1 لکھ 7 ہزار لوک مارے گئے۔
* 1858&ndash; لکھنؤ وچ باغی سپاہیاں نے  ہتھیار سُٹ دتے۔
* 1934&ndash; جاپان دے ہاکوداتے وچ بھیانک اگّ دی لپیٹ وچ آؤن نال لگبھگ ڈیڑھ ہزار لوک مارے گئے۔
* 1963&ndash; الکتراز جزیرہ وچّ بنائی جیل بند کر دتی گئی۔ اس وچّ امریکہ دے خطرناک مجرم رکھے جاندے سن تے اوہناں وچوں کئیاں نے جیل وچوں بھجن دی کوشش وی کیتی سی، جس بارے اک عالیشان فلم وی بنائی گئی سی۔
* 1971&ndash; بھارتی کرکٹر سنیل گواسکر نے اپنا پہلا ٹیسٹ سینکڑا جمایا۔
* 1977&ndash; بھارت وچ 25 جون 1975 توں لگی ایمرجینسی  ہٹا لئی گئی۔
* 1980&ndash; امریکی صدر جمی کارٹر نے ماسکو اولمپک کھیڈاں دے بائیکاٹ دا اعلان کیتا۔
* 1980&ndash; روس ولوں افغانستان وچّ فوجی دخل خلاف روس وجوں امریکہ نے ماسکو وچّ اس سال ہون والیاں اولمپک کھیڈاں دے بائیکاٹ دا اعلان کیتا۔
* 1990&ndash; نمیبیا دکھنی افریقہ توں آزاد ہویا۔ سیم نجوما اس دا پہلا صدر بنیا۔
* 2001&ndash; ننٹینڈو کمپنی نے 'گیم بوائے ایڈوانس' ریلیز کیتا۔

## جم
* 1916&ndash; بھارتی شہنائی نوازبسم اللہ خان دا جم (موت 2006)
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/22 مارچ

* 1457 &ndash; گتھنبرگ بائیبل پرنٹنگ پریس وچ چھپن والی دنیا دی پہلی کتاب بنی۔
* 1664 &ndash; گرو تیغ بہادر صاحب اتے گرو ہر کرشن صاحب، دلی وکھے جےَ سنگھ مرزا دے بنگلے (ہن گرودوارہ بنگلا صاحب) اتے ملے۔
* 1739 &ndash; نادر شاہ دے حملے دوران دلی وچ لگاتار 58 دناں تکّ لٹکھوہ اتے لٹ مار دا دور جاری رہا۔
* 1765 &ndash; برطانیہ دی پارلیمنٹ نے سٹانپ ایکٹ پاس کیتا جس نال سرکار برطانوی مقبوضات توں سدھے ٹیکس وصولی کرن لگی۔
* 1794 &ndash; امریکہ نے اپنے جہازاں ولوں غلاماں دی خریدوفروخت اتے پابندی لائی۔
* 1882 &ndash; امریکہ نے اک توں ودھ ویاہ کرن نوں غیر-قانونی قرار دتا۔
* 1888 &ndash; انگلش فٹ بال لیگ دا قیام۔
* 1902 &ndash; برطانیہ اتے پرشیا (ہن ایران) وچّ برطانوی ہند اتے یورپ نوں ٹیلیگراف راہیں جوڑن دا معاہدہ ہویا۔
* 1903 &ndash; سوکے کارن نیاگرا آبشار (امریکہ تے کینیڈا) وچ پانی دا وہاء بند ہو گیا۔
* 1904 &ndash; دنیا بھر دے اخباراں وچّ رنگین تصویر پہلی وار 'لندن ڈیلی اینڈ مرر' نیوزپیپر وچّ چھپی۔
* 1905 &ndash; برطانیہ نے قانون پاس کیتا کہ کاناں وچّ کم کرن والے بچیاں توں 8 گھنٹے توں ودھ کم نہیں لیا جا سکدا۔
* 1912 &ndash; برطانوی ہند دے صوبے لہندا بنگال وچ بہار صوبہ بنایا گیا۔
* 1914 &ndash; دنیا دی پہلی ایئرلائینز، سینٹ پیٹربرگ تانپا ایئربوٹ لائن دی شروعات۔
* 1919 &ndash; دنیا دی پہلی ریگولر ہوائی سیوا پیرس تے برسلز وچ ہفتہ واری طور اتے شروع ہوئی۔
* 1923 &ndash; ببر اکالیاں نے 179 جھولی چکاں دی لسٹ تیار کیتی جہناں نوں سودھیا جانا سی۔
* 1924 &ndash; جیتو دا مورچہ واسطے تیجا شہیدی جتھا اکال تخت صاحب توں چلیا۔
* 1935 &ndash; پرشیا ملک دا ناں بدل کے ایران رکھ دتا گیا۔
* 1945 &ndash; مصر دے راجگڑھ قاہرہ وچ عرب لیگ دا قیام ۔
* 1946 &ndash; برطانیہ نے اردن دی آزادی متعلق معاہدے اُتے دستخط کیتے۔
* 1957 &ndash; گریگوری کلنڈر نال بھارت نے شک سنوت کیلنڈر نوں وی اپنایا۔
* 1977 &ndash; اندرا گاندھی نے وزیراعظم دے عہدے توں استیعفیٰ دتا۔
* 1982 &ndash; سپیس شٹل *کولمبیا* خلاؤ وچّ بھیجی گئی۔
* 1997 &ndash; ہیل باپ  دمدار ستارہ دھرتی دے نیڑے آیا۔
* 2000 &ndash; کورو توں بھارتی سیٹیلائیٹ انسیٹ-3بی دی پرکھ۔
## چھٹیاں
* 1992 &ndash; عالمی پانی دن
حوّا

**[[آدم|حضرت آدم]]  دی گھروالی ۔ ہور پورے نسل انسانی دی ماں**۔
کہا جتا اے کہ حضرت آدم دی بائیں پسلی چ ان دا جم ہویا۔  او زندہ آدمی چ بنائی گئی ای لیے ان دا ناں حوا رکھا گیا سی۔ ان دا ناں قرآن مجید وچ نہیں آیا۔ صرف زوجہ آدم سے کئی مقام چ ذکر اے۔ 
آدم تے حوا دوناں نوں شجر ممنوعہ دا پھل کھانے سے منع کتا گیا ۔ دوناں ہی اس حکم خداوندی نو بھول گئے ہور وسوسہ شیطان چ آگائے ہور درخت دا پھل کھا بیٹھے ۔ پھل کھاتے ای شرم شار ہوئے ہور توبہ استغفار چ لگ گئے۔ اللہ جل شانہ نے معاف تو کر دتا مگر مشیت وچ زمین نو آباد کرن دا وقت آگیا سی۔ تخلیق آدم دے وقت ہی بتا دیا گیا سی۔ کہ زمین توں اک خلیفہ یا نائب دا تقرر ہونے والا اے۔ ای لیے آدم تے حوا دوناں نو زمین توں اتار دیاگیاسی۔ 
جدہ دے باہر سمندر دے کنارے اک قبر اا نشان اے جس دے متعلق لوکاں دا خیال اے کہ یہ حوا دی قبر اے۔ یہودیوں دی روایات دے مطابق آدم تے حوا دی شادی وچ اللہ ، جبرائیل ہور دوسرے فرشتاں شامل سی۔ جنت سے نکلنے دے بعد آدم ہور حوا نے مکہ دا سفر کتا ہور خدا دی عبادت کتی ہور یہیں حوا نو پہلا حیض آیا۔ کہا جاتا اے کہ دس قسم دی سزائیں حوا ہور اس دی بٹیوں نو تجویز ہوئیں جن وچ حیض آنا ، حمل ہور وضع حمل دی تکالیف شامل سن۔ پھر کہا گیا سی کہ اگر او اپنے گھروالے دی وفادار رئے گی تو اس دے ساتھ جنت چ جائے گی۔ اگر او بچے دی پیدائش دے دوران وفات پا جائے تو شہید دا مرتبہ پائے گی۔ کہا جاتا اے کہ حوا حضرت آدم دے دو سالاں بعد فوت ہوئی سیں ہور ان دے پہلو چ دفن کتی گئیں۔

## ہور ویکھو
*آدم

## حوالے

گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور خواتین
گٹھ:اسلام وچ بائبل دی شخصیات
گٹھ:عہد نامہ قدیم وچ خواتین
گٹھ:کتاب پیدائش
گٹھ:آدم ہور حوا

گٹھ:ابراہیمی علم الاساطیر
گٹھ:کتاب مقدس دے جملے
ویکیپیڈیا:منتخب ایام/20 مارچ

* 1351 &ndash; محمد شاہ تعلق دا سندھ وچ انتقال ہویا۔
* 1602 &ndash; نیدرلینڈ وچ یونائیٹیڈ ایسٹ انڈیا کمپنی دا گٹھن ہویا۔
* 1739 &ndash;نادر شاہ نے دلی اُتے قبضہ کیتا تے مور دی شکل والے تخت(تخت طاؤس) نوں قبضے وچّ لیا۔
* 1792 &ndash; پیرس وچ اسمبلی نے پھانسی دین واسطے گلوٹین دی ورتوں نوں منظوری دتی۔
* 1861 &ndash; ارجنٹائن دا مینڈوزا شہر بھوچال نال پوری طرحاں برباد ہو گیا۔
* 1904 &ndash; عیسائی مشنری اتے سماج سدھارک سی. ایف اینڈریوج دا ہندستان آنا ہویا۔
* 1918 &ndash; سوویت یونین دے بالشویکاں نے روسی فوج نوں جتھیبند کرن واسطے امریکہ توں مدد منگی۔
* 1939 &ndash; جرمنی دے قبضے والے لتھوانیا توں 7000 یہودی برخاست کیتے گئے۔
* 1947 &ndash; دکھنی بحر اوقیانوس وچ ریکارڈ 180 ٹن دی بلو وھیل مچھی پھڑی گئی۔
* 1956 &ndash; تیونس نوں فرانس دی غلامی توں آزادی ملی۔
* 1977 &ndash; بھارت دی پہلی عورت وزیراعظم اندرا گاندھی چون ہار گئی۔
* 1991 &ndash; امریکہ نے پولینڈ نوں دو ارب ڈالر ٹیکس قرضہ معاف کیتا۔
* 1993 &ndash; روسی صدر بورس یلسن نے ایمرجنسی لائی تے رائیشماری کروائی۔
* 1995 &ndash; ترکی دی 35000 فوج کرد آگوآں نوں پھڑن واسطے عراق وچّ داخل ہوئی۔
* 1998 &ndash; بھارت وچّ واجپائی سرکار نے اعلان کیتا کہ لوڑ پین اتے بھارت نیوکلر ہتھیاراں دی ورتوں کر سکدا ہے۔
## جنم
* 1630 &ndash;شیوا جی مراٹھا دا جنم ہویا۔
## موت
* 2014 &ndash;مشہور لکھاری خشونت سنگھ دی موت ہوئی۔
ہما قریشی

**ہما سلیم قریشی** (; جنم 28 جولائی 1986) اک بھارتی فلم اداکارہ اتے ماڈل ہے، جسنوں تنّ فلمفیئر انعام دی نامزدگی حاصل ہوئی۔

قریشی نے اتہاس آنرز وچّ  بیچلر ڈگری دلی یونیورسٹی  توں حاطل کیتی۔ اسنے تھئیٹر اداکار اتے ماڈل دے طور اتے وی کم کیتا۔ تھیٹر اتے کم کرن توں بعد اوہ ممبئی  چلی گئی جتھے اسنے ہندوستان یونیلیور ٹیلیویین کمرشیئل نال دو سال دے کم-کاج دے دستاویز اتے دستخط کیتے۔ سیمسنگ موبائیل دی وپاری فلم وچّ اسدی اداکاری نوں پسند کرکے انوراگ  کشئپ نے اسنوں اپنی  کمپنی لئی اسنوں تنّ فلماں وچّ اداکاری لئی دستاویز اتے دستخط کروائے۔ 

قریشی نے اپنے  فلم دور دی شروعات دو-حصہ جرم ڈرامہ *گینگ آف واسیپور *(2012) وچّ اپنی اعلی اداکاری نال کیتی۔  اس وچّ اسدی اداکاری نال اسنوں  بوہت پسند کیتا گیا اے، اس نوں کئی نامزدگی وی شامل ہے، فلمفیئر سبھ توں ودھیا نویں اداکارہ اتے ودھیا معاون ہیروئن  لئی نامزد کیتا گیا۔ اسے ورھے اسنوں مکھ کردار والی رومانٹک فلم *لوَ شو تے چکن کھرانا *اتے بعد وچّ *ایک تھی ڈائن* وچّ اداکاری دا موقع ملیا۔ اس دے ودھیا اداکاری کارن اسنوں *شارٹس* (2013), کامیڈی فلم *ڈیڑھ عشقیہ *(2014), ڈرامہ فلم *بادلپور* (2015) اتے مراٹھی ڈرامہ *ہائیوے* (2015) اتے فلم *ایکس:  پاسٹ اج پریزنٹ* (2015) وچّ اداکاری دا موقع ملیا۔

## مڈھلے جیون اتے ماڈلنگ دے کیریئر نوں
قریشی دا جنم 28 جولائی 1986 اک مسلم پروار وچّ نویں دلی، بھارت وکھے ہویا۔ اوہناں دے والد سلیم قریشی دے کئی شہراں  وچّ ریستوران ہن۔ اسدی ماں امینا قریشی (اک کشمیری عورت) گرہنی ہے۔ اسدے تنّ بھراں ہن جنہاں وچوں سکیب سلیم فلمی اداکار ہے۔ قریشی نے اپنی پڑھائی گگری کالج—دلی یونیورسٹی توں کیتی قریشی نے اس توں بعد اداکاری شروع کر دتی اتے اوہ کئی اینّ.جی.اؤ. نال وی کم کردی ہے۔

|right|thumb|300x300px|ہمااپنے پریار نال 


## فلموگرافی

## ایہہ وی ویکھو
*  بھارتی فلم اداکاراواں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:جنم 1986
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:دلی دے لوکگٹھ:بھارتی مسلمان
مزار نوح آزربائیجان

**مزار نوح**  آزربائیجان وچ موجود ااک مزار اے جس دے متعلق آزربائیجان وچ مشہور اے کے یہ حضرت نوحؑ دی قبر مبارک اے ( قبر نوح دے مقام دے متعلق کئی روایتاں نیں)۔اس مزار دی عمارت آٹھویں صدی دی  *تعمیر*  *لگدی* اے۔

گٹھ:نخچیوان
گٹھ:نخچیوان دے سیاحتی تھاں
گٹھ:آذربائیجان دیا ں یادگاراں
گٹھ:اٹھویں صدی وچ مکمل ہون والیاں عمارتاں
گٹھ:آذربائیجان دیاں عمارتاں
گٹھ:آذربائیجان دے سیاحتی تھاں
گٹھ:آذربائیجان
منداکنی

**منداکنی** (جنم 30 جولائی 1963, یاسمین یوسف) اک سابقہ بالیوڈ اداکارہ ہے۔ اسنوں 1985 فلم *رام تیری گنگا میلی *وچّ ودھیا اداکاری لئی جانیا جاندا اے ۔

## شروع دا جیون
منداکنی دا جنم اک انگریز بھارتی پروار وچ میرٹھ وچ ہویا۔  ایہدے پیؤ دا نام  یوسف اے اوہ برٹش سن تے اوہدی ماں مسلم سی ۔

## کیریئر

### شروع دا کیریئر
میرٹھ دی اک انجان کڑی یاسمین نوں فلمی کریئر دی شروعات وچ ہی تنّ پرڈیوسراں نے ردّ کر دتا۔  رنجیت ورک نے اپنی فلم مظلوم وچوں منداکنی نوں ہٹا کے مادھوری ڈکشٹ نوں کم دتا۔ اس توں بعد  راج کپور نے 1985 وچّ اس نوں 22 سال دی عمر دوران فلم *رام تیری گنگا میلی*  وچّ وچّ اک اگوائی والے کردار لئی اپنے چھوٹے بیٹے راجیو کپور نال ہیروئن چنیا۔ فلم بلاک بسٹر رہی تے منداکنی نوں ودھیا اڑاکری لئی فلمفیئر لئی نامزدگی ملی۔

منداکنی نوں کچھ ہور سفل فلم جویں *ناچ ناچ*  وچّ متھن چکرورتی دے نال، *کہا ہے قنون *وچّ آدتیا پنچولی اتے *پیار کرکے دیکھو* وچّ گووندا نال کم کرن دا موقع ملیا۔

## نجی زندگی
1990 وچ، منداکنی دا ویاہ اک سابقہ بُدھی بھکشو، ڈاکٹر کگیور ٹی. رنپوچ ٹھاکر نال ہویا۔ ٹھاکر نے 1970 تے 1980 وچ مرفی ریڈیو اتے اشتہار لئی اپنی آواز دین تے پرسدھی حاصل کیتی ۔ اوہناں دے پتر دا نام ربیل تے اک دھی ربجے اننیا ٹھاکر اے ۔

## فلموگرفی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* Mandakini دے profile on Facebook

گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
سونل چوہان

**سونل سنگھ چوہان** (جنم 16 مئی 1987) اک بھارتی فیشن ماڈل، گوکارہ اتے اداکارہ ہے، جو کہ مکھ طور اتے تیلگو اتے بالیوڈ. سنیما نال جڑی ہے۔ اس نے سندرتا مقابلے وی جتے اتے کریئر دی شروعات اک ہیروغن دے روپ وچّ فلم وچ *فردوس* نال کیتی۔ 

## شروع دا جیون
سونل دلی وچ پیدا ہوئی اتے اسنے اپنی پڑھائی دلی پبلک سکول،نوئڈا توں کیتی اتے ڈگری فلسفہ آنرز  وچّ گارگی کالج، دلی توں کیتی۔ 

## کیریئر

### ماڈلنگ کیریئر
2005 وچّ میری، سرواک، ملائشیا دے راج وچّ مس عالمی سیر سپاٹا لئی تاجپوشی کیتی گئی۔ ایہہ خطاب جتن والی اوہ پہلی بھارتی عورت سی۔ اس نے ڈش ٹی.وی.، نوکیا ورگے مارکے دے اشتہاراں وچّ کم کیتا اتے ایفّ.ایچّ.ایمّ. دے مکھ صفے اتے وی نظر آئی۔ ریمپ دے طور تے اسنے اپنا کم جاری رکھیا اتے 2008 وچّ وائی.ایسّ.18 جیولر لئی عالمی جیویلری ہفتے وچّ ریمپ اتے جلوہ کیتا۔

### اداکاری دور
left|thumb|Chauhan in 2011
اسنے اپنی اداکاری دی شروعات ہمیش ریشممیا دی ایلبم *<nowiki/>* نال کیتی۔ جنت فلم دے پروڈیوسر کنال دیشمکھ نے اسنوں ممبئی دے اک ریستوران وچّ ویکھیا اتے اس توں اسدا موبائل نمبر لیا، اک ہفتے وچّ ہی اسنوں فلم وچّ کم مل گیا۔ اس فلم وچّ اسدا دا ہیرو عمران ہاشمی سی۔ اس توں بعد اسنے بھٹّ نال تنّ فلماں دے دستاویز اتے ھستخط کیتے، جنہاں وچوں اجے دو فلماں رہندیاں ہن۔ اسنوں ریمپ، فیشن شوٕ، پرنٹ ابھیان اتے ایلّ. جی. سی.ڈی.ایمّ.جی. ہیرو آنڈاں، نوکیا، ہندوستان ٹائیمز ورگے مارکے دے اشتہار وچّ کم ملیا۔ اس فلم کیسے بتاؤں وچّ کے.کے. دے اک دوگانا وچّ وی کم ملیا۔ 

اس توں بعد اسنوں تیلگو فلم *لیجینڈ وچّ* ہیرو بالکرشن دے نال ٹولیوڈّ وچّ واپسی دا موقع ملیا۔ 2015 وچّ اس اسنوں تیلگو فلم زیرو سائیز جس وچّ اداکار آریہ سی اتے *شیر*  فلم وچّ اسدا اداکار نندامری کلیان رام سی۔ 

جولائی 2015 وچّ اسنے اک ہور تیلگو پراجیکٹ نوں *تاناشاہ* لئی معاہدہ کیتا۔

## فلموگرافی

## حوالے

گٹھ:جنم 1985
گٹھ:تیلگو سنیما وچّ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی عورت ماڈلاں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:دلی دے لوکگٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
تُلسی مُنڈا

**تلسی منڈا **بھارتی صوبے اڑیسہ توں اک مشہور ساماجی ورکر اے جسنوں پدم شری نال 2001 وچ بھارت سرکار نےنوازیا سی**۔** تلسی منڈا نے آدواسی یعنی قیائلی  لوکاں دے وچ تعلیم دے پرسار لئی بہت کم کیتا ۔  منڈا نے اڑیسہ دے کھنن علاقے وچ اک پاٹھشالا قایم کرکے مستقبل دے انگنت آدواسی بچیاں نوں غیر مہذب بننوں بچایا اے ۔  اک کڑی دے روپ وچ ،  اسنے اپنے آپ اس کاناں وچ اک مزدور دے روپ وچ کم کیتا سی ۔  ایہہ اک دلچسپ سچائی اے کہ جدوں آدواسی بچے اپنے سکولاں وچ جاندے ہن ،  تاں اوہ صوبے دے ہور حصیاں وچ اکو جہے سکولاں وچ پڑھن والے بہت سارے بچیاں ولوں اگے نکل جاندے اے ۔  2011 وچ تلسی منڈیا نے اوڈشا لونگ لیجینڈ اوارڈ فار ایکسلینس اس سوشل سروس حاصل کیتا ۔ 

تلسی منڈیا نے اڑیسہ وچ عورتاں دی ودھدی طاقت دے اظہار نوں اگے ودھایا۔

سٹھّ سال دی عمر نوں پار کر چکی تلسی منڈا ونچتاں دے وچ تعلیم پھیلان لئی اپنے مشن لئی جانی جاندی اے۔  ونوبا بھاوے نے جدوں 1963 وچ اڑیسہ وچ بھودان تحریک پدیاترا دے دوران اڑیسہ دا دورہ کیتا ،  تاں استوں ملاقات نے اسنوں اس رستے اتے آگوُ کر دتا جسدے نال انھاننوں اپنے لوکاں دی قسمت نوں بدلنا سی ۔  اس پدسفر اتے تلسی نے ونوبا ولوں بچن کیتا کہ اوہ جیون بھر اوہناں دے دشانردیشوں اتے سدھانتوں دا پالن کریگی ۔  اک سال بعد 1964 وچ آچاریا دے آدرشاں اتے لکشاں ولوں مُتحرک اتے اوہناں دی ساماجی سیوا ادھیاپن ولوں لیس ہو کر اسنے سیرینڈا وچ کم کرنا شروع کیتا ۔

## حوالے

گٹھ:جم 1947
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی لوک
پیئرے جینرے

**پیئرے جینرے** , سویٹزرلینڈ مول دے اک قومانتری پدھر دے جانے پہچانے  امارتساز سن۔اوہ چنڈی گڑھ شہر دے پرمکھّ سکیم کار اتے ماہر تعمیر لا کاربوزیئے دے ساتھی سن جہناں نے مل کے چنڈی گڑھ دیاں کئی اہم عمارتاں دی اساری کیتی۔ جینرے اپنے چنڈی گڑھ کم سمیں سیکٹر 5 دے مکان نمبر 57 وچّ رہندے رہے سن جو کہ ہن پیئرے جینرے عجائبگھر   وجوں تیار کیتا گیا ہے اتے اسدا افتتاح 22 مارچ 2017 نوں کیتا جانا ہے۔  جینرے نے ایہہ گھر خود تیار کیتا سی اتے اوہ اس وچّ 1954 توں 1965 تکّ رہے سن۔

## فرنیچر
عمارات کے علاوہ، جینریٹ نے فرنیچر کو بھی آزادانہ طور پر اور لی کوربسیئر کے ساتھ ڈیزائن کیا۔ اس نے کم سے کم ڈیزائن کے ساتھ تجربہ کیا، جس میں ایک کرسی بھی شامل ہے جس میں کسی بندھن کی ضرورت نہیں تھی۔

## تصویراں
پئرے جینرے دا چنڈی گڑھ وچ مکان جو جینرے اجائبگھر بنا ددا گیا ہے۔


File:THE house of Swiss-born architect Pierre Jeanneret converted into a museum,Chandigarh,India 05.jpg|
File:THE house of Swiss-born architect Pierre Jeanneret converted into a museum,Chandigarh,India 02.jpg|
File:THE house of Swiss-born architect Pierre Jeanneret converted into a museum,Chandigarh,India 06.jpg|
File:THE house of Swiss-born architect Pierre Jeanneret converted into a museum,Chandigarh,India 08.jpg|



## حوالے

## باہرلے جوڑ
پیئرے جینرے, فرنیچر, چندی گڑھ

گٹھ:چنڈی گڑھ
گٹھ:سویٹزرلینڈگٹھ:سوس شخصیتاں
یاؤ ایساتاؤ

**یاؤ ایساتاؤ** (جنم 28 نومبر 1951) کیمرون دے  قومی  انویسٹمنٹ کارپوریشن (SNI) دی ڈائریکٹر جنرل ہے۔ ایہہ کیمرون دے عورت معاملے وزارت دی پہلی وزیر سی۔

ایہہ کیمرون دے اتری علاقے وچّ چیبوآ وکھے پیدا ہوئی سی۔ اس نے ہائی سکول دی پڑھائی اتھے ہی کیتی۔ پھر ایہہ *لیسے تکنیک*، دوآلا وچّ پڑھن چلی گئی جتھے اسنے 1971 وچّ ڈیگری حاصل کیتی۔ اس نے گریجوئیشن دی پڑھائی کرن توں بعد 1975 وچّ فرانس دی روئن یونیورسٹی توں معاشیات وچّ بی. اے. دی ڈگری حاصل  کیتی۔ اسنے کجھ سماں قومی انویسٹمنٹ کارپوریشن وچّ کم کیتا اتے پھر  امریکہ وچّ جارجٹاؤن یونیورسٹی اتے کلیئرمونٹ یونیورسٹی وچّ پڑھائی کیتی اتے ایم.بی.اے. دی پڑھائی پوری کیتی۔

## حوالے

گٹھ:جنم 1951
گٹھ:زندہ لوک

گٹھ:کیمرون دے لوک
گٹھ:کیمرون دیاں شخصیتاں
جیکولین مودینا

**جیکولین  مودینا **(جنم 1957) چاڈ دی اک وکیل اتے انانی حقوق  کارکن، جو کہ ہیسین ہابرے اتے اسدے ساتھیاں ولون انسانیت خلاف  کیتے گئے جرماں لئی اوہناں  اتے بندی کاروائی کرواؤن لئی اپنیاں کوششاں لئی جانی جاندی ہے۔

## جیون
یاکلین دا جنم اتے مڈھلا جیون چاڈ وچّ ہویا سی پر 1979 وچّ  دیس وچّ بعد سول جنگ چھڑ جان توں بعد اس نوں اسنے چاڈ یونیورسٹی وچّ انگریزی دی پڑھائی وچّ ہی چھڈّ دتی اتے اپنے شوہر دے نال کانگو چلی گئی۔ اتھے ایہہ دوویں 13 سال رہے اتے پھر واپس چاڈ آئے۔ جد ایہہ کانگو سی تاں اتھے اسنے برازاول یونیورسٹی توں نجی قانون وچّ  ماسٹر ڈگری حاصل کیتی۔

## حوالے

گٹھ:جنم 1957
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:چاڈگٹھ:چاڈ دے لوکگٹھ:چاڈ دیاں شخصیتاں
لکشمی مزومدار

**لکشمی مزومدار (लक्ष्मी मजुमदार**) نومبر 1964 توں اپریل 1983 تکّ بھارتی سکاؤٹنگ تنظیم بھارت سکاؤٹ اینڈ گائیڈ دی قومی آیکت رہی اتے اسنے سنگم ورلڈ گرل گائیڈ  /  گرل سکاؤٹ سینٹر دے قیام دی نگرانی کیتی،  جسدا افتتاح 16 اکتوبر 1966 نوں ورلڈ چیف گائیڈ،  لیڈی اولیو بیڈین - پاویل نے کیتا سی۔ 

مزومدار بہت ہی چھوٹی عمرے 1922 وچّ گائیڈنگ ولّ لگّ گئی سی۔ بھارت دی آزادی بعد اس نے ودھ رہیاں اُچیاں ذمہ واریاں نبھائیاں۔ 1969 وچّ مSsومدار نوں سکاؤٹ موومینٹ دی عالمی تنظیم دے اکماتر تمغے کانسی ولف ملیا، جس نال عالمی سکاؤٹنگ لئی غیر-معمولی سیواواں واسطے ورلڈ سکاؤٹ کمیٹی نے اسنوں نوازیا۔

اس نوں پدم شری 1965 وچ ملیا سی۔

## حوالے

## باہری لنک
* http://www.bsgindia.org/

گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
آر کے لکشمن

**راسیپرم کرشنسوامی لکشمن** (23 اکتوبر 1921 – 26 جنوری 2015), مختصر و آر کے لکشمن، بھارت دا اک پرمکھ کارٹونسٹ  سی۔ اپنے چتراں نال اپنی کوچی نال عامَ آدمی دی پیڑھ نوں الیک کے تاں اوہ پچھلی ادھی صدی توں لوکاں نوں دسدا آ رہا سی؛ سماج دیاں وکرتیاں، سیاسی حالات اتے اوہناں دی وچاردھارا دیاں وکھمتاواں بارے وی اوہ تکھیاں برش چھوہاں لاؤندا ہے۔ لکشمن سبھ توں زیادہ اپنے کامک سٹرپ *د کامن مین* جو اس نے دی ٹائیمز آف انڈیا وچّ لکھیا سی، لئی پرسدھ ہے۔
## زندگی

آر کے لکشمن دا جنم میسور وچّ ہویا سی۔ اس دے والد اک سکول دے مالک سن اتے لکشمن اس دے چھ پتراں وچوں سبھ توں چھوٹا سی۔ اس دا وڈا بھرا آر کے نرائن' اک پرسدھ ناول کار ہے اتے کیرلا دی ایم جے یونیورسٹی دا وائس چانسلر ہے۔

بچپن توں ہی لکشمن نوں چترکلا وچّ بہت دلچسپی سی۔ اوہ فرش، دروازیاں، دیواراں آدی تے چتر بناؤندا رہندا۔ اک وار اس نوں اس دے استاد ولوں پپل دے پتے دے چتر بناؤن لئی شاباس وی ملی سی، ادوں توں اس اندر اک چترکار بنن دی لگن لگّ گئی۔ اوہ برطانیہ دے مشہور کارٹونسٹ سر ڈیوڈ لو توں بہت متاثر ہویا سی۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی کارٹونسٹ
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
نادیہ افگن

**نادیہ افگن** اک پاکستانی اداکارہ نیں ۔ اوہ پی ٹی وی ڈراما شاشلک تے زنداں وچ اپنیاں پیشکاریاں دی وجہ توں مشہور نیں ۔

## مڈھلا جیون
نادیہ دا جنم 7 ستمبر 1970 نوں کراچی وچ ہویا ۔ اوہناں نے یونیورسٹی آف آرٹ اینڈ ڈیزائن لہور توں تعلیم مکمل کیتی ۔

## کیریئر
نادیہ نے اپنا کیریئر پی ٹی وی لہور مرکز  توں شروع کیتا ۔ اس توں بعد اوہ پی ٹی وی دے وی کئی ڈرامیاں وچ نظر آئی۔ اوہناں دے مشہور سیریئلاں وچ شاشلک، بلقیس کور، افسر بے کار خاص تے راجو راکٹ شامل نیں ۔ سنُو جیو نیوز اپر *بنانا نیوز نیٹورک* وچ وی کم کیتا ۔

## فلموگرافی

### ٹیلی وژن ڈرامے
**بطور اداکار**
* ہوم سویٹ ہوم
* شاشلک
* زندان
* تیسرا آدمی
* یہ جگنو ہمارے
* راجو راکٹ
* بلقیس کور
* افسر بے کار خاص (صائمہ)
* مایا
* میرے حضور
* دل محلے کی حویلی
* شہر ذات (تابندا)
* لڑکا کراچی کا کڑی لاہور دی (انجمن)
* لاڈوں میں پلی
* کتنی گرہیں باقی ہیں - کہانی#9 اتے کہانی#17
**بطور ڈائریکٹر*** جنہیں راستے میں خبر ہوئی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Nadia Afgan at the tv.com.pk
* 

گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسر
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن ڈائریکٹر
گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
ملیکارجُن کھڑگے

**ماپنا ملیکارجُن کھڑگے** (جنم 21 جولائی 1942) اک بھارتی سیاستدان اتے 16 ویں لوک سبھا وچ کانگرس دا لیدر  ہے۔ اوہ بھارت سرکار وچّ ریلوے دا سابقہ وزیر ہے۔ اوہ  بھارتی قومی کانگرس (انکا) دا میمبر ہےاتے 2009 دے بعد گلبرگ، کرناٹک توں پارلیمنٹ میمبر ہے۔ اوہ کرناٹک دا اک سینئر سیاستدان ہے اتے 2014 دیاں عامَ چوناں لڑن توں پہلاں کرناٹک ودھان سبھا وچ مخالف دھر دا آگوُ سی۔ اس توں پہلاں اوہ 2008 کرناٹک راج ودھان سبھا چوناں دے دوران کرناٹک پردیش کانگرس کمیٹی دا پردھان سی۔

اوہ ریکارڈ لگاتار 10 وار چون جتیا ہے۔ اس وچّ لگاتار 9 وار (1972, 1979, 1983, 1985, 1989, 1994, 1999, 2004, 2008,2009) ودھان سبھا چون جتیا سی اتے آخری گلبرگ توں2014 دیاں عام چوناں وچّ جتیا۔ کھڑگے نوں اک صاف عوامی بمب والا اتے نال نال سیاست، قانون اتے اگوائی  دی اہلیت دا دھنی قابل آگوُ منیا جاندا ہے۔ ملکارجن کھڑگے نرندر مودی دی اگوائی ہیٹھ راجگ سرکار دے خلاف لوک سبھا وچّ کانگرس پارٹی دے لیڈر دے طور تے نامزد کیتا گیا ہے۔

## زندگی
ملیکارجُن کھڑگے ماپنا کھڑگے اتے سباوا دے گھر واروٹی، بھالکی تالکا بدر ضلع، کرناٹک دے اک دلت پروار وچّ پیدا ہویا سی۔ اسنے گلبرگ دے نوتن ودیالیا توں سکول دی پڑھائی مکمل کیتی اتے سرکاری کالج، گلبرگ توں بی اے  دی ڈگری دے کیتی اتے گلبرگ وچ سیٹھ شنکر لال لاہوٹی لاء کالج توں اس نے قانون دی ڈگری حاصل کیتی۔ اوہ جسٹس شوراج پاٹل دے دفتر وچ اک جونیئر طور تے اپنی قانونی پریکٹس شروع کیتی اتے اپنے مڈھلے قانونی کیریئر وچّ لیبر یونیناں لئی کیس لڑیا۔

## سیاسی کیریئر

### مڈھلا کیریئر
کھڑگے نے جد اوہ سرکاری کالج، گلبرگ وچ پڑھدا سی، اک سٹودنٹ یونین دے لیڈر دے طور تے اپنا سیاسی کیریئر شروع کیتا۔ اوہ  طلبہ تنظیم دے جنرل سیکٹری دے طور تے چنیا گیا سی۔1969 وچ اوہ ایم ایس کے ملّ کرمچاری یونین دا قانونی صلاح کار بن گیا۔ اوہ سمیکت مزدور سنگھ دا اک بااثر لیبر یونین آگوُ سی اتے مزدوراں دے حقان لئی لڑدیاں بہت ساریاں تحریکاں دی اگوائی کیتی۔ 1969 وچّ، اوہ انڈین نیشنل کانگرس وچّ شامل ہو گیا اتے گلبرگ سٹی کانگرس کمیٹی دا پردھان بن گیا۔

## حوالے

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر
گٹھ:انڈین نیشنل کانگرس دے آگو
گٹھ:جنم 1942