عالمی نقشہ

[کھبے|thumb|300x300px| ونکل ٹرپل پروجیکشن اُتے دنیا دا نقشہ<br /><br /><br /><br /> اک کم تو‏ں کم غلطی والانقشہ پروجیکشن  جسنو‏ں [نیشنل جیوگرافک سوسائٹی نے حوالے دے نقشیاں دے لئی اپنایا۔]]
thumb|300x300px| اج تک پوری زمین دا انتہائی تفصیلی ، حقیقی رنگ دا نقشہ۔
**دنیا دا نقشہ**   زمینکی سطح دا نقشہ ا‏ے۔ دنیا دے نقشے  ناں، انہاں دے پیمانے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، پروجیکشن دے مسئلے تو‏ں نمٹنا چاہیے۔ ضرورت دے مطابق دو جہتاں وچ پیش کيتیے گئے نقشے زمین د‏‏ی تین جہ‌تی سطح دے ڈسپلے نو‏‏ں بگاڑ دیندے نيں۔ بھانواں ایہ کسی وی نقشے دے بارے وچ سچ اے ، ایہ بگاڑ دنیا دے نقشے وچ انتہا نو‏‏ں پہنچ جاندے نيں۔ دنیا دے نقشے پیش کرنے دے لئی بہت ساریاں تکنیکاں تیار کيتی گئیاں نيں جو متنوع تکنیکی تے جمالیاندی اہداف نو‏‏ں پورا کردیاں نيں۔ 

دنیا دے نقشےکو بنانے دے لئی زمین ، اس دے سمندراں تے اس دے براعظماں دا عالمی علم درکار ا‏ے۔ تریخ تو‏ں پہلے تو‏ں لے ک‏ے قرون وسطی دور تک ، دنیا دا اک درست نقشہ بنانا ناممکن ہُندا کیونجے زمین دے ادھے تو‏ں کم ساحل تے اس دے براعظم دے اندرونی حصے دا صرف اک چھوٹا جہا حصہ کسی وی سبھیاچار دے لئی جانیا جاندا سی۔ یورپی نشاۃ ثانیہکے  دوران شروع ہونے والی تحقیق دے نال،  زمین د‏‏ی سطح دا علم تیزی تو‏ں جمع ہويا ، اس طرح کہ دنیا د‏‏ی بیشتر ساحلی پٹیاں دا نقشہ بنایا گیا سی ، گھٹ تو‏ں گھٹ تقریباً 1700ء  د‏‏ی دہائی دے وسط تے ویہويں صدی تک براعظم دے اندرونی حصے د‏‏ی تحقیق کيتی گئی۔

دنیا دے نقشے عام طور اُتے یا تاں سیاسی خصوصیات یا طبیعیاندی خصوصیات اُتے مرکوز ہُندے نيں۔ سیاسی نقشے علاقائی حدود تے انسانی آبادکاری اُتے زور دیندے نيں۔ طبیعیاندی نقشے جغرافیائی خصوصیات دکھاتے نيں جداں پہاڑ ، مٹی د‏‏ی قسم ، یا زمین دا استعمال ۔ ارضیاندی نقشے نہ صرف سطح نو‏‏ں دکھاتے نيں بلکہ بنیادی چٹان ، فالٹ لائنز تے زیر زمین ڈھانچے د‏‏ی خصوصیات نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔ کرو پیلتھ نقشے رنگاں د‏‏ی رنگت تے شدت دا استعمال کردے نيں تاکہ علاقےآں دے درمیان فرق نو‏‏ں ڈیموگرافک یا معاشی اعدادوشمار دے وچکار فرق کيتا جا سک‏ے۔

## نقشے د‏‏ی تخمینے
دنیا دے تمام نقشے کئی نقشیاں وچو‏ں کِسے اک اُتے مبنی ہُندے  نيں ، یا ہوائی جہاز اُتے کرہ ارض د‏‏ی تحقیق اُتے مبنی ہُندے نيں۔  تمام تخمینے کِسے طرح جغرافیائی خصوصیات ، فاصلےآں تے سمتاں نو‏‏ں مسخ کردے نيں۔ مختلف نقشیاں دے تخمینے جو تیار کيتیے گئے نيں ، درستگی نو‏‏ں متوازن کرنے دے مختلف طریقے فراہم کردے نيں تے دنیا دے نقشے بنانے وچ موروثی ناگزیر تحریف کردے نيں۔

شاید سب تو‏ں مشہور تخمینا  مرکٹر پروجیکشن اے ، جو اصل وچ اک سمندری چارٹ دے طور اُتے ڈیزائن کيتا گیا ا‏ے۔
فائل:Mercator projection SW.jpg|مرکٹر پروجیکشن۔ (82 ° S تے 82 ° N)
فائل:Mollweide projection SW.jpg|مول وائیڈ پروجیکشن۔
فائل:Cahill Butterfly Map.jpg|بی جے ایس کاہل تتلی دا نقشہ ، 1909 ، 1919 دے پرچے سے۔
فائل:Waterman_Butterfly_Map_1996.jpg|واٹر مین تیتلی دا نقشہ ، 1996 ->۔
فائل:Azimuthal equidistant projection SW.jpg|پولر ازیموتھل مساوی پروجیکشن۔
فائل:Blank-map-world-south-up.png|جنوب دا نقشہ۔
فائل:BlankMap-World-162E.svg|پیسیفک دا مرکزی نقشہ (زیادہ تر مشرقی ایشیائی تے اوقیانوسی ممالک ماں استعمال ہوتا ہے)
فائل:Gall–Peters projection SW.jpg|گال - پیٹرز پروجیکشن ، ایک مساوی رقبے دا نقشہ۔
فائل:Robinson projection SW.jpg|رابنسن پروجیکشن ، پہلے نیشنل جیوگرافک سوسائٹی استعمال کرتی تھی۔


## موضوعات‌ی نقشے
اک موضوعات‌ی نقشہ جغرافیائی معلومات نو‏‏ں اک یا چند مرکوز مضامین دے بارے وچ دکھاندا ا‏ے۔ ایہ نقشے "طبیعیاندی ، سماجی ، سیاسی ، ثقافتی ، اقتصادی ، سماجی ، زرعی ، یا کسی دوسرے شہر ، ریاست ، خطے ، قوم یا براعظم دے دیگر پہلوؤں نو‏‏ں پیش کر سکتے ہاں"۔ 
فائل:Köppen-vereinfacht.svg|کلک کرنے دے قابل دنیا دا نقشہ (آب و ہوا د‏‏ی درجہ بندی دے ساتھ)
فائل:World Map (political).svg|دنیا دا ایک سادہ سیاسی نقشہ
فائل:World map.png|دنیا دا ٹپوگرافیکل نقشہ
فائل:CO2 responsibility 1950-2000.svg|اینتھروپجینک CO 2 کے اخراج دا نقشہ ملک دے لحاظ سے۔
فائل:2016 UN Human Development Report.svg|اقوام متحدہ دے انسانی ترقی انڈیکس 2016 دے مطابق ملک
فائل:Life Expectancy 2008 Estimates CIA World Factbook.png|دنیا دا نقشہ جس ماں زندگی د‏‏ی توقع ہے۔
فائل:Population density of countries 2018 world map, people per sq km.svg|2018 آبادی کثافت (لوگ فی کلومیٹر 2 ) ملک دے لحاظ سے۔
فائل:Volcano Map.png|آتش فشاں دا نقشہ
فائل:Laurasia-Gondwana.svg|دنیا دا نقشہ براعظماں نو‏‏ں 200 ملین سال پہلے دکھا رہا ہے ( ٹرائاسک پیریڈ )
فائل:BlackMarble20161km.jpg|رات دے وقت زمین د‏‏ی سیٹلائٹ تصویر


## تاریخی نقشے
ابتدائی دنیا دے نقشے آہنی دور تو‏ں دریافت  دے دور تک تے ابتدائی جدید دور دے دوران جدید جغرافیہ دے ابھرنے تک دنیا د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔ پرانے نقشے ان تھانواں دے بارے وچ معلومات فراہم کردے نيں جو ماضی وچ مشہور سن ، ہور نقشے د‏‏ی فلسفیانہ تے ثقافتی بنیاداں ، جو اکثر جدید کارٹوگرافی تو‏ں بہت مختلف سن۔ نقشہ اک ایسا ذریعہ اے جس دے ذریعے سائنس دان اپنے خیالات نو‏‏ں تقسیم کردے نيں تے انہاںاں آنے والیاں نسلاں تک پہنچاتے نيں ۔ 
فائل:OrteliusWorldMap1570.jpg|دنیا ، ابراہیم اورٹیلیوس دا *[[Theatrum Orbis Terrarum|ٹائپس اوربیس ٹیرارم]]* ، پہلی بار 1564 ماں شائع ہوا۔
فائل:Anaximander world map (mul).svg|Anaximander کے دنیا دے نقشے د‏‏ی فرضی تعمیر نو (610–546 BC)
فائل:Worldmaphedo.jpg|ورلڈ دے مطابق نقشہ Posidonius (150-130 قبل مسیح)، 1628 ماں کھینچا گیا۔
فائل:Radkarte MKL Bd. 5 1890 (128672427).jpg|قرون وسطی دے T-and-O نقشاں کی مثالی تعمیر نو ( *Meyers Konversationslexikon* ، 1895 سے) (ایشیا دائاں طرف دکھایا گیا ہے)
فائل:TabulaRogeriana.jpg|ٹیبولا روجریانا دنیا دا نقشہ محمد ال ادریسی نے 1154 ماں۔ نوٹ کراں کہ شمال نیچے ہے۔
فائل:Leonardo da Vinci’s Mappamundi.jpg|لیونارڈو ڈاونچی دے ونڈسر پیپرز سے آکٹنٹ پروجیکشن (1514) ماں دنیا دا نقشہ۔
فائل:Mercator 1569.png|جیرارڈس مریکیٹر (1569) دے ذریعہ دنیا دا نقشہ ، معروف مرکٹر پروجیکشن ماں پہلا نقشہ۔
فائل:Claes Janszoon Visscher - Nova Totius Terrarum Orbis Geographica Ac Hydrographica Tabula Autore'.jpg|1652 دنیا دا نقشہ بذریعہ کلاز جانزون وِشر۔
فائل:World Map 1689.JPG|دنیا دا تاریخی نقشہ جیرارڈ وین شیگن ، 1689۔


## مزی دیکھو

* Wikipedia's سانچہ:Clickable world map
* Global Map
* کرہ ارض
* International Map of the World
* List of map projections
* List of world map changes
* Mappa mundi
* 
* Rhumbline network
* منطقۂ وقت

## حوالے
 

## ہور پڑھو

* ایڈسن ، ایولین (2011)۔ ''دنیا دا نقشہ ، 1300–1492: روایت تے تبدیلی د‏‏ی استقامت'' ۔ جے ایچ یو پریس۔آئی ایس بی این۔&nbsp;
* ہاروے ، پی ڈی اے (2006)۔ ''ہیرفورڈ دنیا دا نقشہ: قرون وسطی دے دنیا دے نقشے تے انہاں دا سیاق و سباق'' برٹش لائبریری۔آئی ایس بی این۔&nbsp;

## باہرلےجوڑ

* سی آئی اے ورلڈ فیکٹ بک تو‏ں دنیا دے نقشے 
عالمی نقشے
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات