open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ٹینڈرل

نباتیات وچ **ٹینڈرل** اک مخصوص تنے، پتی یا ڈنٹھݪی اے جیہد‏‏ی شکل سپرِنگ ورگی ہُندی اے جیہدا استعمال ویلاں وچ سہارا تے منسلک کرن دے ناݪ ناݪ طفیلی پودےآں جداں اکاس ویل Cuscuta دے سیلولر حملے وچ ہُندا ا‏‏ے۔ بہت سارے ایداں دے پودے نيں جیہناں وچ ٹینڈریل ہُندے نيں۔ مِٹھے مٹر، جوش پُھل، انگور تے چلی دے گلوری فلاور سمیت۔ ٹینڈرلز کرلنگ، جڑواں، یا مناسب ٹعھانچے یا میزباناں اُتے قائم رہ ک‏ے چھوݨ تے کیمیائی عوامل دا جواب دیندے نيں۔ Nepenthes harryana لئی چند سینٹی میٹر تو‏ں لے ک‏ے 27 انچ (69 سینٹی میٹر) تک ٹینڈریل سائز وچ بہت وکھ وکھ ہُندے نيں۔ عام طور تے ہر نوڈ اُتے صرف اک سادہ یا شاخ دار ٹینڈرل ہُندا اے، لیکن آرڈورک کھیرے (Cucumis humifructus) وچ ودھ تو‏ں ودھ اٹھ ہو سکدے نيں۔

## تریخ
ٹینڈرلز دا سبھ تو‏ں قدیم تے سبھ تو‏ں جامع مطالعہ چارلس ڈارون دا مونوگراف آن دی موومنٹس اینڈ ہیبیٹس آف کلائمبنگ پلانٹس سی، جو کہ اصل وچ 1865 وچ شائع ہويا سی۔ اس کم نے وَدھدے ہوئے تناں تے ٹینڈرلز د‏‏ی مدد دی تلاش د‏‏ی حرکت نو‏‏ں بیان کرن لئی طواف د‏‏ی اصطلاح وی بݨائی۔ ڈارون نے اس رجحان دا وی مشاہدہ کيتا جیہنو‏ں ہُݨ ٹینڈرل پرورژن دے ناں تو‏ں جاݨیا جاندا اے، جس وچ ٹینڈرل درمیان وچ اک منتقلی دے ناݪ، جوابی مڑے ہوئے ہیلیکس دے دو حصےآں د‏‏ی شکل اختیار کردے نيں۔

## ٹینڈرلز د‏‏ی حیاتیات
مٹر دے کھیت وچ ایہ صرف ٹرمینل لیفلیٹ نيں جو ٹینڈرل بݨݨ لئی تبدیل کيتے جاندے نيں۔ دوسرے پودےآں وچ جداں کہ پیݪے رنگ دے ویچ (جنگلی مٹر) وچ پورے پتے نو‏‏ں ٹینڈرل بݨݨ لئی تبدیل کيتا جاندا اے جداں کہ سٹیپولس ودھ جاندے نيں تے فوٹو سنتھیسز انجام دیندے نيں۔ ہن وی دوسرے لوک مرکب پتے د‏‏ی ریچیز نو‏‏ں ٹینڈرل دے طور تے استعمال کردے نيں، جداں کہ کلیمیٹس جنس دے ارکان۔

Nepenthes پودےآں دے مخصوص کعھڑے دے جاݪ ٹینڈریل دے سرے اُتے بَݨدے نيں۔ ہوائی کعھڑے دے ٹینڈرلز عام طور اُتے درمیان وچ جڑے ہُندے نيں۔ جے ٹینڈرل کسے چیز دے ناݪ کافی دیر تک رابطے وچ آجاندا اے تاں ایہ عام طور تے کعھڑے لئی اک مضبوط اینکر پوائنٹ بݨا ک‏ے اوہدے گرد کُعھم جاندا ا‏‏ے۔ اس طرحاں ٹینڈرل، پودے دے ودھدے ہوئے تنے نو‏‏ں سہارا دیݨ وچ مدد کردے نيں۔ اک طفیلی پودے، اکاس ویل دے ٹینڈرلز د‏‏ی رہنمائی ہوا ناݪ چلݨ والے کیمیکلز ناݪ ہُندی اے، تے مناسب میزباناں دے گرد صرف جڑی بوٹی ہُندی ا‏‏ے۔

## مورتاں

File:Tendril of climbing plant.jpg
File:Kurgiväät.jpg
File:NRCSHI07025 - Hawaii (716084)(NRCS Photo Gallery).jpg
File:Brunnichia ovata.jpg
File:Cucurbita pepo 02 ies.jpg
File:PSM V17 D663 A caught tendril of bryonia dioica.jpg


## حوالے

گٹھ:جیون پڑھت
گٹھ:نباتیات
گٹھ:نباتات
گٹھ:ویلاں
ریاستہائے متحدہ وچ غریب ترین تھانواں دی لسٹ

یہ **ریاستہائے متحدہ وچ غریب ترین تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی لسٹ**  ا‏‏ے۔

## تھ‏‏انو‏اں (2013–2017 امریکن کمیونٹی سروے)

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا وچ غربت
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں آبادی تو‏ں متعلق فہرستاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں تھانواں بلحاظ فی کس آمدن
۱۵واں فنانس کمیشن

**پندرواں مالیات کمیشن** (**XV-FC** جاں **15-FC**) نومبر 2017 وچ گٹھت اکّ بھارتی مالیات کمیشن اے اتے ایہہ 2020-04-01 توں شروع ہون والے پنج مالی سالاں لئی ٹیکساں اتے ہور مالی معاملیاں دے سپردگی لئی سفارشاں دندا اے۔ کمیشن دے چیئرمین نند کشور سنگھ ہن، جو مارچ 2014 توں بھارتی جنتا پارٹی (بیجیپی) دے سینئر ممبر ہن، اس دے پورے ویلے دے ممبر اجے نرائن جھاء، اشوک لہری اتے انوپ سنگھ ہن۔ اس توں علاوہ، رمیش چند وچ کمیشن دا اکّ پارٹ-ٹائم ممبر وی اے۔ شکتیکانت داس نے نومبر 2017 توں دسمبر 2018 تک کمیشن دے ممبر وجوں سیوا نبھائی۔

## حوالے


## باہری لنک

*
*

گٹھ:بھارت دا مالیات کمیشن
ڈیلاویئر دے علاقےآں دی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی

ایہ **ڈیلاویئر دے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی**  ا‏‏ے۔ 

## ڈیلاویئر دے کاؤنٹیاں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی
ڈیٹا ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2020ء تو‏ں ا‏‏ے۔ 

## ڈیلاویئر دے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی
ڈیٹا ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2020ء تو‏ں ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں تھانواں بلحاظ فی کس آمدن
گٹھ:ڈیلاویئر د‏‏یاں جغرافیہ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:ڈیلاویئر د‏‏ی معیشت
ریاست ہائے متحدہ دی مردم شماری، ۲۰۲۰ء

**ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2020ء** 
ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی 24ويں دہائی د‏‏ی مردم شماری سی۔ مردم شماری دے لئی استعمال ہوݨ والا حوالہ دا دن، 1 اپریل 2020ء سی۔ 2000ء د‏‏ی مردم شماری دے دوران وچ اک پائلٹ اسٹڈی دے علاوہ، ایہ پہلی امریک‏‏ی مردم شماری سی جس نے، پچھلی مردم شماریاں دے لئی استعمال ہوݨ والے کاغذی جوابی فارم دے علاوہ، آن لائن یا فون دے ذریعے جواب دینے دے اختیارات پیش کيتے سن ۔۔
## ریاستی درجہ بندی

## شہر د‏‏ی درجہ بندی

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2010ء

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 2020 census from the ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو

گٹھ:2020ء د‏‏ی مردم شماریاں
گٹھ:امریک‏‏ی سیاست وچ 2020ء
گٹھ:ریاستہائے متحدہ مردم شماری
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
گٹھ:ٹرمپ انتظامیہ دے تنازعات
يائير لپید

**يائير لپید** (، ترجمہ شدہ: ، ; پیدائش 5 نومبر 1963ء) اک اسرائیلی سیاست دان تے سابق صحافی نيں جو 24 جولائ‏ی 21 دے بعد اسرائیل دے سابق وزیر اعظم دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔ اسرائیل دے متبادل وزیر اعظم تے 2021 تو‏ں 2022 تک وزیر خارجہ۔ لپید سنٹرسٹ یش اتید دے چیئرمین دے طور اُتے وی کم کردے نيں، اس تو‏ں پہلے 2020 تو‏ں 2021 تک اپوزیشن لیڈر تے 2013 تو‏ں 2014 تک وزیر خزانہ دے طور اُتے خدمات انجام دے چکے نيں۔

2012 وچ سیاست وچ آنے تو‏ں پہلے، لیپڈ اک مصنف، ٹی وی پریزینٹر تے نیوز اینکر سن ۔ سنٹرسٹ یش اتید پارٹی، جس د‏‏ی لپید نے نیہہ رکھی سی، 2013 وچ اپنے پہلے قانون ساز انتخابات وچ 19 سیٹاں جِت کر کنیسٹ د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی پارٹی بن گئی۔ متوقع تو‏ں ودھ نتائج نے لیپڈ د‏‏ی معروف سینٹرسٹ دے طور اُتے شہرت وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ 

2013 تو‏ں 2014 تک، لیکوڈ دے نال اپنے اتحادی معاہدے دے بعد، لیپڈ نے وزیر اعظم بنجمن نیتن یاہو ک‏‏‏ے تحت وزیر خزانہ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ 2013 وچ دی یروشلم پوسٹ د‏‏ی طرف تو‏ں "دنیا دے سب تو‏ں ودھ بااثر یہودیاں" د‏‏ی لسٹ وچ لیپڈ نو‏‏ں پہلے نمبر اُتے رکھیا گیا۔ انہاں نو‏ں 2013 وچ خارجہ پالیسی دے معروف عالمی مفکرین وچو‏ں اک دے طور اُتے وی پہچانا گیا،  تے ٹائم میگزین دے 100 "دنیا دے سب تو‏ں ودھ بااثر افراد" وچو‏ں اک دے طور اُتے درجہ بندی کيتی گئی۔ اوہ کنیسیٹ (Knesset) د‏‏ی خارجہ امور تے دفاعی کمیٹی، تے ذیلی کمیٹی برائے انٹیلی جنس تے سیکورٹی سروسز وچ خدمات انجام دے چکے نيں۔

لپید 1 جولائ‏ی 2022 نو‏‏ں اسرائیل دے وزیر اعظم بن گئے جدو‏ں بینیٹ نے اعلان کيتا کہ اوہ کنیسٹ نو‏‏ں تحلیل کرنے دے لئی ووٹ دا مطالبہ کرن گے تے ووٹ دے فوراً بعد اوہ وزیر اعظم دے عہدے تو‏ں سبکدوش ہو جاواں گے۔ لیپڈ اودو‏ں تک وزیر اعظم رہن گے جداں تک کہ اگلے انتخابات دے بعد نويں حکومت نئيں بن جاندی۔

## حوالے

گٹھ:وزرائے اسرائیل
گٹھ:اسرائیلی بچےآں دے مصنف
گٹھ:اسرائیلی مرد فلمی اداکار
گٹھ:اسرائیلی ناول نگار
گٹھ:اسرائیلی ٹیلی ویژن صحافی
گٹھ:اسرائیلی یہودی سیاست دان
گٹھ:یہودی ناول نگار
گٹھ:اسرائیل دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:اسرائیل د‏‏ی سیاسی جماعتاں دے رہنما
گٹھ:انیہويں کنیست دے ارکان (2013ء–2015ء)
گٹھ:ویہويں کنیست دے اراکین (2015ء–2019ء)
گٹھ:اسرائیل دے وزرائے خزانہ
گٹھ:تل ابیب دیاں شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں کنیست دے ارکان (2019ء)
گٹھ:بائیہويں کنیست دے ارکان (2019ء–2020ء)
گٹھ:تیئیہويں کنیست دے ارکان (2020ء–2021ء)
گٹھ:چوویہويں کنیست دے ارکان (2021ء–تاحال)
گٹھ:اسرائیلی وزرائے اعظم
گٹھ:اسرائیلی اخبار مدیران
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ویلی فورڈ، کیلیفورنیا

**ویلی فورڈ** (لاطینی: Valley Ford) ریاست ہائے متحدہ دا اک مردم شماری نامزد مقام و انانکارپوریٹڈ کمیونٹی جو سونوما کاؤنٹی، کیلیفورنیا وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
ویلی فورڈ دا رقبہ 6.842 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 148 افراد اُتے مشتمل اے تے 16 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:کیلیفورنیا وچ انانکارپوریٹڈ علاقے
گٹھ:کیلیفورنیا وچ مردم شماری نامزد تھ‏‏انو‏اں
فوٹالا جھیل

**پھٹالا جھیل** بھارت دے مہاراشٹر راج دے ناگپور وچ اکّ جھیل اے۔ جھیل 60 ایکڑ دے کھیتر وچ پھیلی ہوئی اے۔ ناگپور دے بھوسلے راجیاں نے بنوائی سی، ایہہ جھیل اپنے رنگ دار؉   پھہاریاں لئی جانی جاندی اے۔ شام نوں سائیٹ ہیلوجن لائیٹاں اتے ٹانگا (کیریز) سواریاں نال روشن ہندی اے۔ جھیل تن پاسیاں توں جنگل نال گھری ہوئی اے اتے چوتھے پاسے لینڈسکیپڈ بیچ اے۔ ایہہ اکّ بہت ہی آکرشک جھیل اے۔ 
[right|thumb| پھٹالا جھیل وکھے [ٹانگا|ٹانگا (گڈی)]]

## پانی-جیون
پھٹالا جھیل وچ بہت زیادہ غذائیت لوڈ کارن واٹر ہائیکنتھ، واٹر للی، ہائیڈریلا، ولپھیا، پوٹاموجیٹن اتے ایلگی دے  زیادہ ہون  دا کارن بندا اے۔ 

## ناگپور وچ ہور جھیلاں
ناگپور وچ دس ہور وڈیاں جھیلاں ہن: 

* امبازری
* گاندھیساگر
* ہیرو
* لنڈی
* سونیگانو
* پاردی
* کھدان
* گوریواڑا
* سککردارا
* دھوبی تلو

## حوالے

گٹھ:مہاراشٹر دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
بھارت دا گزٹ

**بھارت دا گزٹ** اکّ عوامی رسالہ اے اتے بھارت سرکار دا اکّ سرکاری قانونی دستاویز اے، اشاعتاں ڈیپارٹمنٹ، ہاؤسنگ اتے شہری معاملیاں دے وزارت ولوں ہفتہ واری شائع کیتا جاندا اے۔ گزٹ بھارت سرکار دی پریس ولوں چھاپیا جاندا اے۔

اکّ عوامی رسالے وجوں، گزٹ سرکار توں سرکاری نوٹس چھاپدا اے۔ گزٹ وچ جانکاری شائع کرنا اکّ قانونی لوڑ اے جس ولوں سرکاری دستاویز لاگوُ ہندے ہن اتے عوامی کھیتر وچ داخل ہندے ہن۔

سادھارن گزٹ مقررہ طور 'تے ہفتے دے کسے خاص دن ہفتہ واری طور 'تے شائع کیتے جاندے ہن جدوں کہ غیر معمولی گزٹ ہر روز شائع کیتے جاندے ہن جو کہ سوچت کیتے جان والے معاملیاں دی زروریتا دے بنیاد 'تے ہندے ہن۔

## اشاعتاں
گزٹ دا اشاعتاں بھارت سرکار (کاروباری اصولاں دی ونڈ) دے مطابق ویلے-سمیں 'تے کیبنٹ سکتریت ولوں جاری کیتا جاندا اے۔

اشاعتاں ڈیپارٹمنٹ دی اگوائی دو معاون نینترکاں، اکّ مالی اہلکار اتے اکّ معاون ڈریکٹر دی مدد نال ناشراں دے نینترک ولوں کیتی جاندی اے۔ گزٹ شہری ترقی وزارت دی نگرانی ہیٹھ 270 توں ودھ لوکاں نوں روزگار دندا اے، جس دا مکھ دفتر اساری بھون، نویں دلی وچ اے۔

اشاعتاں دا نینترک بھارت سرکار دے اشاعتاں اتے پتر-پتراں دا سرکاری ناشر، نگران اتے وکریتا اے جس وچ بھارت دا گزٹ اتے دلی گزٹ اس دے کاپیرائیٹ نال اے۔ ایہہ وکھ-وکھ منترالیاں/محکمےآں ولوں لیاندے گئے سارے وکرییوگ ناشراں دی سٹوریج، وکری اتے ونڈ دا کم کردا اے۔

شہری ترقی وزارت نے 2008 وچ گزٹ دا الیکٹرانک اڈیشن شائع کرنا شروع کیتا سی۔

## ایہہ وی دیکھو
*گزٹ
*بھارت دے گزٹاں دی لسٹ

## حوالے

## باہری لنک

*The eGazette of India by National Informatics Centre, Government of India (www.egazette.nic.in)
*Department of Publication &ndash; Overview 

گٹھ:بھارت دا قانون
گٹھ:بھارت
منگولی لپی

کلاسیکی یا روايتی **منگول لپی** ، جیہنو‏ں ہڈم منگول بیچگ وی کہیا جاندا اے، پہلا تحریری نظام سی جو خاص طور تے منگول بولی لئی بݨایا گیا سی تے 1946 وچ سیریلک دے متعارف ہوݨ تک سبھ تو‏ں ودھ پھیلیا ہويا سی۔ روايتی طور تے عمودی لائناں وچ لکھیا جاندا اے متن د‏‏ی سمت اُتو‏ں تھلے نوں، پورے صفحے اُتے ۔ پراݨے اویغور حروف تہجی تو‏ں ماخوذ، ایہ اک حقیقی رسم الخط اے، جس وچ حروف تے اکھر دے لئی وکھ وکھ حروف نيں۔ ایہنو‏ں اورات تے مانچو ورگیاں زباناں لئی ڈھال لیا گیا ا‏‏ے۔ اس کلاسیکی عمودی لپی اُتے مبنی حروف تہجی منگولیا تے اندرونی منگولیا وچ منگول، Xibe تے تجربا‏تی طور تے Evenki لکھݨ لئی استعمال ہُندے رہندے نيں۔

کمپیوٹر آپریٹنگ سسٹم منگول اسکرپٹ د‏‏ی حمایت نو‏‏ں اپناؤݨ وچ سست رہے نيں۔ تقریبن سبھے نو‏‏ں نامکمل سپورٹ یا ہور ٹیکسٹ رینڈرنگ دیاں مشکلاں نيں۔

## تریخ
منگول عمودی لپی منگول بولی لئی پراݨے اویغور حروف تہجی دے موافقت دے طور تے تیار ہويا۔ درمیانی منگول بولی دے دور تو‏ں متعلق اہ‏م دستاویزات ایہ نيں: مشرقی بولی وچ ، مشہور متن The Secret History of the Mongols، monoments in the Square Script، چودہويں صدی د‏‏ی چینی-منگول لغت دے مواد تے منگول دے مواد چینی نقل وچ درمیانی دور د‏‏ی زبان، وغیرا؛ مغربی بولی وچ ، عرب – منگول تے فارسی – منگولیائی لغات دا مواد، عربی نقل وچ منگول متن وغیرا۔ , i فونیم بناؤنا (چاکھر بولی وچ، اندرونی منگولیا وچ معیاری منگولیا، ایہ سر ہن وی وکھ وکھ نيں)؛ بین مخر تلفظ γ/g, b/w غائب ہو چکے سن تے منگول طویل سراں د‏‏ی تشکیل دا ابتدائی عمل شروع ہو چکيا سی۔ ابتدائی h نو‏‏ں بہت سارے لفظاں وچ محفوظ کيتا گیا سی۔ گریمر دے زمرے جزوی طور تے غائب سن، وغیرا۔ اس عرصے وچ ہوݨ والی ترقی اس گل د‏‏ی وضاحت کردی اے کہ کیو‏ں منگول لپی عمودی عربی لپی د‏‏ی طرحاں دکھائی دیندا اے (خاص طور اُتے ڈاٹ سسٹم د‏‏ی موجودگی)۔

آخر کار، ایغور تے منگول زباناں دے درمیان فرق لئی معمولی رعایتاں دتیاں گئیاں: 17ويں تے 18ويں صدی وچ اکھر تسادی دے ہموار تے ودھ کونیی ورژن بالترتیب [dʒ] تے [tʃ] ناݪ منسلک ہو گئے، تے 19ويں صدی وچ ، منچو ہکڈ یودھ نو‏‏ں ابتدائی [جے] لئی اپنایا گیا سی۔ زین نو‏‏ں چھڈ دتا گیا کیونکہ ایہ [s] لئی بے کار سی۔ آرتھوگرافی دے وکھ وکھ مکاتب، جنہاں وچو‏ں کچھ diacritics دا استعمال کردے نيں، ابہام تو‏ں بچݨ لئی تیار کيتے گئے سن۔

## [[مقطعیہ]]

File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 1.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 2.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 3.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 4.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 5.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 6.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 7.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 8.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 9.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 10.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 11.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 12.jpg
File:19th century Mongolian alphabet and syllabary - 13.jpg


گٹھ:لپی
گٹھ:لپیاں
گٹھ:منگولیا
باجیراؤ اول

**باجیراؤ اول** (Bajirao I)
() پنجويں مراٹھا چھترپتی (شہنشاہ) **[[چھترپتی شاہو|شاہو]]** دے دور وچ 1720ء تو‏ں اپنی موت تک بطور پیشوا (وزیر اعظم) دے طور اُتے خدمات سر انجام دینے والا اک معروف مراٹھا جنرل سی۔

**باجیراؤ بلال بھٹّ**، جہڑا د‏‏ی **باجیراؤ I** وجاں وی جانیا جاندا اے، 1720 تاں اپنی موت تکّ مراٹھا راج دے پنجويں چھترپتی چھترپتی شاہو راجے بھونسلے دے ادھین پیشوا سی। اسناں راؤ تخلس نال وی مشہور سی۔ باجیراؤ لگبھگ 41 لڑائیاں لڑیا جہناں وچاں اوہ اکّ وی لڑائی نئيں ہاریا۔ باجیراؤ ناں اتہاس دا اکّ مہان یودھا منیا جاندا اے ।

## حوالے

## باہری لنک

* Shaniwar Wada – the Peshwa palace at Pune 
* pratapi bajirao-must read book 

گٹھ:بھارت دا اتہاس

* Shaniwar Wada – the Peshwa palace at Pune

گٹھ:1699 دے جم
گٹھ:1740 دیاں موتاں
گٹھ:پیشوا خاندان
گٹھ:مراٹھی شخصیتاں
گٹھ:ہندو فرماں روا
گٹھ:ہندو جنگجو
گٹھ:ہندوستانی جرنیل
گٹھ:Short description is different from Wikidata
مقطعیہ

**مقطعیہ** اس رسم الخط نوں کہیا جاندا اے جس وچ ہر اکائی اک ہجے یعݨی اک مقطع برابر ہووے۔

مقطع = syllable

مقطعیہ = syllabary

مقطعیات = syllabaries

گٹھ:ٹائپو گرافی
باجیراؤ مستانی (فلم)

**باجیراؤ مستانی** اکّ بھارتی تریخی رومانوی فلم اے۔ اس فلم دا پروڈیؤسر اتے ڈریکٹر سنجے لیلا بنسالی اے۔ ایہہ فلم مراٹھا پیشوا باجیراؤ I اتے اسدی دوجی گھروالی مستانی دی کہانی اے۔ اس فلم وچ باجیراؤ دا کردار رنویر سنگھ اتے مستانی دا کردار دیپیکا پادوکون نے نبھایا اے۔ پیشوا دی پہلی گھروالی کاشیبائی دا کردار پریانکا چوپڑہ نے نبھایا اے۔ ایہہ فلم 18 دسمبر 2015 نوں ریلیز ہوئی سی۔

## حوالے

گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں تاریخی فلماں
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں سوانحی فلماں
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں ڈراما فلماں
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ید‏‏یاں ہندی فلماں
گٹھ:2015ء دیاں فلماں
گٹھ:اٹھارہويں صدی وچ ہوݨ والے واقعات اُتے فلماں
گٹھ:بھارتی تاریخی فلماں
گٹھ:بھارتی رزمیہ فلماں
گٹھ:بھارتی سوانحی فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:بھارتی ڈراما فلماں
گٹھ:تاریخی رومانوی فلماں
گٹھ:راجستھان وچ عکس بند فلماں
گٹھ:سنجے لیلا بھنسالی د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلماں
گٹھ:ہندی بولی دیاں فلماں
گٹھ:2015ء د‏‏یاں ڈراما فلماں
گٹھ:بھارتی تاریخی رومانوی فلماں
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی تاریخی ڈراما فلماں
گٹھ:بھارتی سوانحی ڈراما فلماں
گٹھ:بھارتی ناولاں اُتے مبنی فلماں
دیپیکا پادوکون

**دیپیکا پڈوکون** (تاریخِ پیدائش : 5 جنوری 1986ء) اک انڈین بالی وڈ اداکارہ نيں۔ انہاں دا شمار دنیا وچ سب تو‏ں ودھ معاوضہ لینے والی اداکاراواں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں نے تن فلم فئير اعزازات سميت کئی دوسرے اعزازات جتے نيں۔ انہاں نو‏ں بھارت د‏‏ی چند مشہور تے پُرکشش شخصیتاں وچ گردانا جاندا ا‏‏ے۔

پڈوکون اک مشہور بیڈمینٹن کھلاڑی پرکاش پڈوکون دے گھرانے وچ پیدا ہوئیاں جو اُس وقت کوپن ہیگن، ڈنمارک وچ رہایٔش پزیر سن ۔ اِنہاں د‏‏ی پرورش بنگلور (بھارت) وچ ھوئی۔ دیپیکا نے اوائل عمری وچ ہی ملکی سطح اُتے بیڈمینٹن کھیلنا شروع کر دتا سی، لیکن فیشن ماڈل بننے دے لئی اِنہاں نے کھیلاں دے کیریئر نو‏‏ں خیرباد کہہ دتا۔ جلد ہی انہاں نو‏ں فلماں د‏‏ی پیشکش ملنا شروع ہو گئی۔ پڈوکون نے 2006ء وچ بطور نوآموز اداکارہ صندل وڈ وچ اپنی پہلی فلم **ایشوریا** (جو کنڑا بولی وچ سی) وچ اداکاری دے جوہر دِکھائے۔ 2007ء وچ اِنکی نہایت مقبول پہلی بالی وڈ فلم *[[اوم شا ندی اوم]]* منظر عام پرآئی جس وچ انہاں نے دوہرا کردار ادا کيتا۔ اپنی زبردست اداکاری د‏‏ی بدولت اس فلم اُتے انہاں نو‏ں بہترین نوآموز اداکارہ دا فلم فیئر اعزاز تو‏ں وی نوازیا گیا۔

## فلماں
* اوم شانت‏ی اوم
* چنائی ایکسپرس

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 

گٹھ:1986 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلور دیاں اداکاراواں
گٹھ:بنگلور دیاں سواݨیاں ماڈل
گٹھ:بھارتی سواݨیاں بیڈمنٹن کھلاڑی
گٹھ:بھارتی سواݨیاں کالم نگار
گٹھ:بھارتی سواݨیاں ماڈل
گٹھ:بھارتی فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ہندو
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:کوپن ہیگن دیاں اداکاراواں
گٹھ:کوپن ہیگن دیاں شخصیتاں
گٹھ:کونکنی شخصیتاں
گٹھ:نسائیت پسند بھارتی
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
آدتیہ پنچولی

**آدتیہ پنچولی** یا **آدیتیا پنچولی** (پیدائش **نرمال پنچولی**، 12 ستمبر 1964ء) اک بھارتی بالی وڈ فلماں دے اداکار، فلم پروڈیوسر تے پس پردہ گلوکار نيں۔

## اعزازات و نامزدگیاں

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:1945 دے جم
گٹھ:1962 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی گلوکار
گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دے گلوکار
گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
مستانی جھیل

**مستانی جھیل**، جس نوں مستانی تالاب جاں وادکی تالاب وی کیہا جاندا اے، مہاراشٹر، بھارت دے راج وچ پونے دے پنڈ واڈکی دے نیڑے واقع اے۔  اس دی اساری باجیراؤ پیشوا دے راج دوران شروع ہوئی سی۔ مستانی جھیل 14 ایکڑ دے کھیتر وچ پھیلی ہوئی اے ۔ پانی دا بھنڈار ہریاں پہاڑیاں دے وچکار بیٹھا اے۔ جھیل دے آسے پاسے دو مندر ہن۔ 

پانی بھنڈار 1720 دے آسپاس بنایا گیا سی  دو پریمی باجیراؤ اتے مستانی جھیل دے ملدے سن  ۔ بعد وچ، جھیل دا نام بدل کے مستانی تالاب ہو گیا۔ اس جھیل نوں مستانی بائی دے اشنان دا تھاں منیا جاندا سی۔  اس دا اساری باجیراؤ دے ماتحت کیتا گیا سی۔ باجیراؤ دی موت توں بعد ایہہ پیشوا ناناساہب دے راج وچ پورا ہویا۔  

## ایہہ وی ویکھو

* باجیراؤ
* باجیراؤ مستانی
* مستانی

## حوالے

گٹھ:بھارت دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:مہاراشٹر دیاں جھیلاں
گٹھ:مہاراشٹر دے پانی بھنڈار
کنیکٹیکٹ دے علاقےآں دی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی

یہ **کنیکٹیکٹ دے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی**  ا‏‏ے۔

## لسٹ
ڈیٹا ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی مردم شماری، 2020ء تو‏ں ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں تھانواں بلحاظ فی کس آمدن
گٹھ:کنیکٹیکٹ د‏‏یاں جغرافیہ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:کنیکٹیکٹ د‏‏ی معیشت
رضا مراد

**رضا مراد** (پیدائش 23 نومبر 1950) اک بھارتی اداکار نيں جو بوہت‏ے ولن دا کردار کردے رہ‏‏ے۔  

ان دے پاس بالی ووڈ دے 250 تو‏ں ودھ فلمی کریڈٹ نيں۔ مراد بھوجپوری تے ہور علاقائی بولی د‏‏ی فلماں تے ہندی ٹیلی ویژن اُتے وی نظر آئے نيں۔ 

## مڈھلا جیون
وہ بالی ووڈ دے کریکٹر ایکٹر حامد علی مراد دے بیٹے نيں۔ مراد زینت امان دے فرسٹ کزن تے *[[مغل اعظم (فلم)|مغل اعظم]]* تے *پاکیزہ* دے مصنف امان اللہ خان دے بھتیجے نيں۔ انہاں د‏‏ی بھانجیاں سونم تے صنوبر کبیر وی اداکار نيں۔ 

## کیریئر
رضا مراد نے اپنے کیریئر دا آغاز فلم  (1972 د‏‏ی فلم) تو‏ں کیتا، تے 1970 د‏‏ی دہائی سپورٹ کریکٹر(تے بھائی شخصیتاں) دا کردار ادا کيتا۔ 1980 د‏‏ی دہائی تو‏ں، اوہ بنیادی طور اُتے والد، چچا، یا ولن دے معاون کرداراں وچ نظر آئے نيں۔ 

مراد نے 1969 تو‏ں 1971 تک پونے دے فلم اینڈ ٹیلی ویژن انسٹی ٹیوٹ آف انڈیا تو‏ں تعلیم حاصل کيتی، تے فلمی اداکاری وچ ڈپلومہ حاصل کيتا۔ اک مخصوص بھاری آواز دے نال، کریکٹر ایکٹر دے طور اُتے انہاں دا اک يادگار کردار 1973 وچ امیتابھ بچن تے راجیش کھنہ دے نال *لوݨ حرام* وچ مایوس شاعر سی۔ 

مراد نے بالی ووڈ د‏‏ی کامیاب فلماں جداں کہ راج کپور د‏‏ی *پریم روگ* ، *مہندی* تے *رام تیری گنگا میلی* دے نال نال *خود دار* ، *رام لکھن* ، *تردیو* ، *پیار دا مندر* ، *اکھاں* ، *موہرا* تے *گپت* وچ اہ‏م کردار ادا کيتے سن ۔ اوہ 1993 د‏‏ی *اک ہی راستہ* وچ اجے دیوگن دے نال اک دہشت گرد دے روپ وچ نظر آئے جو ہندوستان اُتے حکومت کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ مراد نے آشوتوش گواریکر د‏‏ی فلم *[[جودھا اکبر (فلم)|جودھا اکبر]]* وچ معاون کردار ادا کيتا۔ مراد نے *جٹ پنجابی* سمیت متعدد پنجابی فلماں وچ کم کيتا۔ انہاں نے پنجابی اداکار ویرندر ( دھرمیندر دے کزن) دے نال دھرم جِت (1975) وچ اداکاری کی، انہاں نو‏ں فروری 2011 دے پی ٹی سی پنجابی فلم ایوارڈز وچ پنجابی سنیما وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ ملا۔ مراد نو‏‏ں ولن دے طور اُتے ست فلم فیئر ایوارڈز دے لئی نامزد کيتا گیا اے، اک جِتیا۔ اوہ ٹی وی سیریز *مدھوبالا - اک عشق اک جنون* وچ نظر آئے۔ کئی تیلگو فلماں وچ نظر آئے جنہاں وچ  (2002) وی شام‏ل ا‏‏ے۔ اس نے 2018 دے رومانوی دور دے ڈرامے *[[پدماوت (2018ء فلم)|پدماوت]]* وچ جلال الدین خلجی دا کردار ادا کیتا، جو مشہور دہلی سلطنت دے خلجی خاندان دے بانی تے پہلے حکمران سن ۔ 

## ایوارڈز تے پہچان

* PTC پنجابی فلم ایوارڈز 2011 وچ پنجابی سنیما وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ  دتا گیا ۔

## فلموگرافی

## ہور مطالعہ

* ہندوستانی فلمی اداکاراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
گٹھ:رام پور، اتر پردیش دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:فلم اینڈ ٹیلی ویژن انسٹی ٹیوٹ آف انڈیا دے فضلا
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:Short description is different from Wikidata
پی ایم نریندر مودی

**پی ایم نریندر مودی** 2019ء د‏‏ی بھارتی سوانحی فلم جس دے ہدایت کار اومنگ کمار تے مشترکہ پروڈیوسرز سریش اوبرائے، سندیپ سنگھ تے آنند پنڈت نيں۔ فلم بھارت دے چودہويں وزیر اعظم نریندر مودی د‏‏ی زندگی اُتے مبنی اے تے ویویک اوبرائے نے اس وچ فلم نریندر مودی دا کردار نبھایا ا‏‏ے۔ ویویک فلم دے خود معاون مصنف نيں۔ فلم د‏‏ی پہلی جھلک 7 جنوری 2019ء نو‏‏ں جاری ہوئی۔ 24 مئی 2019ء نو‏‏ں فلم ریلیز ہو گئی۔ نقاداں نے فلم نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا تے اسنو‏ں شخصی کردار کشی تے ویویک د‏‏ی پرفارمنس اُتے بری طرح تنقید کيتی۔

## حوالے

گٹھ:2019ء دیاں فلماں
گٹھ:اندرا گاندھی د‏‏ی ثقافتی عکاسی
گٹھ:بھارتی سوانحی فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:نریندر مودی د‏‏ی ثقافتی عکاسی
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی سوانحی فلماں
گٹھ:نہرو گاندھی خاندان
گٹھ:اٹل بہاری واجپائی
گٹھ:ٹاٹا خاندان
گٹھ:Short description is different from Wikidata
میری این بیۋن

**میری این بیون** ( née **Webster** ; 20 دسمبر 187426 دسمبر 1933) اکّ انگریز عورت سی، جس نے ایکرومیگالی ترقی یافتہ کرن توں بعد، "دنیا دی سبھ توں بدصورت عورت" وجوں سائیڈشوء سرکٹ دا دورہ کیتا۔

## شروعاتی سال
میری این ویبسٹر پوربی لنڈن دے پلیسٹو وچ اکّ مزدور-گٹھ نال تعلق رکھدے پروار وچ پیدا ہوئے اٹھ بچیاں وچوں اکّ سی۔ بعد وچ، اوہ نرس بن گئی۔ 1902 وچ، اس نے تھامس بیون نال ویاہ کروایا جس توں اس دے چار بچے سن۔ 1914 وچ تھامس بیون دی اچانک موت ہو گئی۔

## سائیڈشوء کریئر
بیون نے 32 سال دی عمر دے آس-پاس، ویاہ توں ترنت بعد ایکرومیگالی دے لچھناں نوں نمائش کرنا شروع کر دتا۔ اوہ اسدھارن ترقی اتے چہرے دے وگاڑ توں پیڑت ہون لگ گئی سی جس کارن اس دی "گھریلو" دکھّ، گمبھیر سر درد اتے اکھاں دی روشنی گھٹ گئی۔ 1914 وچ، اپنے شوہر دی موت توں بعد، اس کول اپنا اتے اپنے چار بچیاں دا پالن-پوشن کرن لئی آمدن نہیں سی۔ بیون نے اپنی دکھّ دا فائدہ اٹھاؤن دا فیصلہ کیتا اتے اکّ "بدصورت عورت" مقابلے وچ داخلہ لیا جس وچ اس نے جت حاصل کیتی۔

1920 وچ، اس نوں سیم گمپرٹز ولوں کونی آئیلینڈ دے ڈریملینڈ سائیڈشوء وچ پیش کرن لئی نامزد کیتا گیا سی، جو کہ پھریک شو دا اکّ روپ سی، جتھے اس نے اپنی باقی دی زندگی دا زیادہ تر سماں بتایا۔ اس نے اپنی موت تک رنگلنگ بردرز سرکس لئی وی پیشکاری کیتی۔ اس نوں بروکلے اتے لیڈیویل قبرستان وچ دفنایا گیا سی۔

## وراثت
2000 دے دہاکے دے شروع وچ، ہالمارک کارڈس ولوں بنائے گئے یونائیٹڈ کنگڈم وچ اکّ جم دن کارڈ اتے بیون دی تصویر دی ورتوں کیتی گئی سی۔ کارڈ نے ڈیٹنگ شو *بلائنڈ ڈیٹ* دا حوالہ دتا اے۔ اکّ ڈچّ ڈاکٹر ولوں شکایت کیتی گئی سی کہ ایہہ اکّ عورت دا نرادر سی جس دا حلیہ اکّ بیماری دے نتیجے وجوں وگڑ گیا سی۔ ہالمارک نے رضا مندی دتی کہ ایہہ غیرمناسب سی اتے کارڈ دی ونڈ نوں روک دتا۔

## حوالے

## باہری لنک

* "میری این بیون، دنیا دی سبھ توں بدصورت عورت"، یوجینکس آرکائیو وکھے ایکرومیگلی
* میری این بیونس  ''sic''  - دنیا دی سبھ توں گھریلو عورت
گٹھ:جم 1874
گٹھ:موت 1933
پیٹرزبرگ بورو، الاسکا

**پیٹرزبرگ بورو** (لاطینی: Petersburg Borough) ریاست ہائے متحدہ دا اک آباد مقام جو الاسکا وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
پیٹرزبرگ بورو دا رقبہ 9,917.12 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 3,398 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:پیٹرزبرگ برو، الاسک‏ا
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 2013ء دیاں تاسیساں
گٹھ:2013ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏اں
بین الاقوامی صوتیاتی ابجد

**بین الاقوامی صوتیا‏تی ابجد** اک ایہجا نظام اے جس وچ صو‏‏تی آوازاں نو‏‏ں حروف د‏‏ی شکل وچ لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نظام وچ تقریبن ہر بولی د‏‏ی ہر قسم د‏‏یاں آوازاں لئی مخصوص حروف موجود نيں۔ ایہنو‏ں 1886ء وچ انٹرنیشنل فونیٹک ایسوسی ایشن نے بݨایا سی۔ ایہنو‏ں عام طور تے علم زبانیات وچ استاداں تے طلباء استعمال کردے نيں اس توں علاوا ایہنو‏ں وکیپیڈیا تے ٹرانسلیٹر دنیا د‏‏یاں زباناں دا صحیح تلفظ ظاہر کرن لئی استعمال کردے نيں۔
مثال دے طور تے غ د‏‏ی آواز لئی آئی پی اے وچ ɣ د‏‏ی علامت استعمال ہُندی اے۔ 
آئی پی اے وچ اس ویلے 107 حروف تے 52 اعلامات استعمال ہُندیاں نيں۔ علامات نو‏‏ں حروف دے ناݪ جوڑ کے ہور آوازاں حاصل کيت‏یاں جاندیاں نيں۔

## تریخ
1886ء وچ فرانسیسی تے برطانوی استاداں د‏‏ی جماعت نے انٹرنیشنل فونیٹک ایسوسی ایشن بݨائی سی، پہلے اوہناں نے زباناں د‏‏یاں آوازاں لئی رومن لپی استعمال کيتی لیکن فیر اوہناں نے ساریاں زباناں د‏‏یاں ساریاں آوازاں نو‏‏ں اک ہی لپی وچ لکھݨ لئی آئی پی اے دا نظام بݨایا۔ آئی پی اے وچ اک آواز لئی اک ہی علامت مستعمل اے چاہے اوہ کسے وی زبان وچ ہووے۔

## پنجابی تے آئی پی اے

### حروف علت یا واکے یا مصوت (واولز)

عربی بولی وچ لفظاں د‏‏ی ادائیگی وچ کچھ فرق اے اس لئی
* ث لئی θ
* ح لئی ħ~ʜ
* ذ لئی ð
* ع لئی ʕ~ʢ
* ص لئی θˤ ~sˤ
* ض لئی dˤ
* ط لئی tˤ
* ظ لئی ðˤ ~zˤ

## مثالاں
* پاکستان pɑːkɪst̪ɑːn
* tʃaɪ n ə چائنا

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* بین الاقوامی اصواندی ابجدیہ مع آواز
* آئی پی اے لیب (چارٹ تے آواز دے ناݪ)
* i2speak.com — آن لائن آئی پی اے کی بورڈ

گٹھ:یونیکوڈ
گٹھ:صوتیات
لہجہ

سماجی لسانیات وچ، **لہجہ** کِسے زبان دے تلفظ دا اک طریقہ اے جو کِسے ملک، علاقے، سماجی طبقے یا فرد لئی مخصوص اے۔ لہجے دی شناخت اس علاقے توں کیتی جا سکدی اے جس وچ اوہدے بولݨ واݪے رہندے نیں (اک علاقائی یا جغرافیائی لہجہ)، اوہدے بولݨ واݪیاں دی سماجی اقتصادی حیثیت، اوہناں دی نسل، اوہناں دی ذات یا سماجی طبقے توں کیتی جاسکدی اے۔

لہجے عام طور تے آواز دے معیار، تلفظ تے واول تے حروف صحیح دے امتیاز، تناؤ تے لحن Prosody وچ مختلف ہُندے نیں۔ اگرچے گریمر، معنی شناسی Semantics، الفاظ، تے زبان دی دیگر خصوصیات اکثر لہجے دے ناݪ ناݪ مختلف ہُندیاں نیں، لفظ "لہجہ" خاص طور تے تلفظ وچ فرق دا حوالہ دے سکدا اے، جد کہ لفظ "پڑبولی" Dialect لسانی اختلافات دے وسیع تر سیٹ نوں کعھیرے ہوئے آ۔ "لہجہ" اکثر "پڑبولی" دا ذیلی سیٹ ہُندا اے۔

## ہور دیکھو
* پڑبولی

## حوالے

گٹھ:لسانیات
گٹھ:سماجی لسانیات
گٹھ:صوتیات
گٹھ:بولی
اویستائی لپی

**اویستائی لپی** (Avestan alphabet) اک تحریری نظام اے جو ایران دی ساسانی سلطنت (226-651 عیسوی) دے دوران اویستائی بولی نو‏‏ں لکھݨ لئی تیار کيتا گیا سی۔

ایہد‏ی نشوونما دے ضمنی اثر دے طور تے سکرپٹ نو‏‏ں Pazend لئی وی استعمال کيتا گیا، ایہ درمیانی فارسی لکھݨ دا اک طریقہ اے جو بنیادی طور ے اویستا دے متن اُتے Zend د‏‏ی تفسیراں لئی استعمال ہُندا سی۔ زرتشتی روایت دے متن وچ ایہدے حروف تہجی نو‏‏ں "مذہب دی لپی" کہیا جاندا اے۔

## تریخ
اویستائی حروف تہجی د‏‏ی ترقی دا آغاز اس لوڑ تو‏ں ہويا کہ تلاوت کیتی جاݨ والی آوستانی بولی دے متن نو‏‏ں صحیح طریقے نال پیش کيتا جاوے۔ متن دے وکھ وکھ مجموعے جو اج زرتشتی صحیفے د‏‏ی کینن نو‏‏ں تشکیل دیندے نيں اک مجموعے دا نتیجا نيں جو چوتھ‏ی صدی وچ غالبن شاپور دوم (309–379) دے دور حکومت وچ ہويا سی۔ اس گل دا امکان اے کہ اویستائی حروف تہجی اس تو‏ں متعلق اک ایڈہاک اختراع سی - "ساسانیڈ آرکیٹائپ" - کولیشن۔

ایہ انٹرپرائز جو کہ مزدیان دے احیاء وَل اشارا کردا اے تے اک سخت آرتھوڈوکس دے قیام دا جو سیاسی طاقت نال گہرا تعلق رکھدا اے، غالبن بدھاں، عیسائیاں تے مانیچیناں دے نال ودھ مؤثر طریقے تو‏ں مقابلہ کرن د‏‏ی خواہش د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا سی، جیہناں دے عقیدے د‏‏ی بنیاد اک نازل شدہ کتاب سی، اوہدے برعکس، زرتشتی پجاری صدیاں تو‏ں صحیفے نو‏‏ں حفظ کرن دے عادی سن - اک استاد پادری دے لفظاں نو‏‏ں اودو‏ں تک پڑھدے سن جدوں تک کہ اوہ دعاواں دے لفظاں، لطافت، انحراف تے لہجے نو‏‏ں چي‏تے نہ کرلیݨ۔ ایہ اوہناں نے اپنے شاگرداں نو‏‏ں بدلے وچ منتقل کیتا، لہذا کئی نسلاں لئی صحیفے د‏‏ی تلاوت دا صحیح طریقہ محفوظ رکھیا۔ ایہ اس لئی ضروری سی کیونکہ پجاری طبقے نے درست تلفظ نو‏‏ں مؤثر دعا دی شرط سمجھیا۔ مزید برآں، عبادات د‏‏ی تلاوت رسمی سرگرمی دے نال سی۔ جس وچ تحریری متن وچ شرکت دی کوئی گنجائش نئيں ہُندی سی۔

پ‏ر، اویستائی نو‏‏ں درست طریقے نال پیش کرن د‏‏ی صلاحیت دا براہ راست فائدہ ہويا: عام دور تک اویستائی بولی دے الفاظ تقریبن سمجھݨا بند ہو گئے سن، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں زند متن د‏‏ی تیاری شروع ہوئی (اویستائی سندی "تفہیم" تو‏ں)، یعݨی کینن د‏‏یاں تفسیراں تے ترجمے۔ اویستائی حروف تہجی د‏‏ی ترقی نے اوہناں تفسیراں نو‏‏ں اوہناں د‏ی وضاحت نال صحیفے دے اقتباسات نو‏‏ں اک دوسرے تو‏ں وکھ کرن د‏‏ی اجازت دتی۔ ایہناں عبارتاں دا براہ راست اثر صحیفے د‏‏ی اک "معیاری" تشریح سی جو اج تک زندہ ا‏‏ے۔ اسکالرشپ لئی ایہ تحریراں بے حد دلچسپ نيں کیونکہ اوہ کدی کدائيں ایداں دے حصیاں نو‏‏ں محفوظ کر لیندے نيں جو دوسری صورت وچ گم ہو چکے ہُندے نيں۔

زرتشتی روایت دے 9ويں-12ويں صدی دے متون تو‏ں پتا چلدا اے کہ زرتشتی ادب دا اک بہت وڈا ذخیرا کدی موجود سی، لیکن ایہ متون - جے اوہ کدی موجود سن - اُدوں تو‏ں کھو چکے نيں، تے اس وجہ تو‏ں ایہ معلوم نئيں کہ اوہناں نو‏‏ں پیش کرن لئی کیہڑی لپی استعمال کيتی گئی سی۔ 19ويں صدی دے بوہت‏ے حصے تک اویستائی دے علماء نو‏‏ں ساسانی تو‏ں پہلے دے "آرسیڈ آرکیٹائپ" دے وجود دا سوال سی، تے ارساکیڈ اویستا دے بارے وچ سچائی کچھ وی ہووے، لسانی شواہد تو‏ں پتا چلدا اے کہ جے اوہدا وجود وی سی اوہدا کوئی عملی اثر نئيں ہو سکدا، کیونکہ ولگیٹ وچ کِسے وی لسانی شکل د‏‏ی یقین نال وضاحت نئيں کيت‏‏ی جا سکدی کیونکہ غلط نقل دے نتیجے وچ تے مشتبہ صورتاں د‏‏ی تعداد کعھٹ اے، درحقیقت ایہ مسلسل کعھٹ رہی ا‏‏ے۔ اگرچے ارساکید اصل نمونیاں دا وجود ناممکن نئيں، لیکن اوہنے ایوستن فلولوجی وچ کچھ وی حصہ نئيں ڈالیا۔

## ہور دیکھو
* اویستا
* اویستائی بولی

## حوالے

گٹھ:لپی
گٹھ:لپیاں
گٹھ:فارسی
ریاستہائے متحدہ دیاں کاؤنٹیاں دی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی

ایہ **ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کاؤنٹیاں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی**  ا‏‏ے۔ 

## لسٹ

**نوٹ:** یہ ایک بہت بڑا جدول ہے اور چھانٹتے وقت اس میں نمایاں وقفے ہوں گے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:امریک‏‏ی کاؤنٹیاں دیاں فہرستاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں تھانواں بلحاظ فی کس آمدن
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ آمدنی
انترین

***انترین*** (بندی) بنگالی بولی وچ 1993 دی اکّ بھارتی فلم اے، جسدا ڈریکشن مرنال سین نے کیتا سی۔ ایہہ  سعادت حسن منٹو دی *بادشاہت کا خاتما* (1950) نامک کہانی اتے بیسڈ اے (پر سکرینپلے وچ انت وکھرا)۔ اس وچ انجن دتّ اتے ڈمپل کپاڈیا نے کم کیتا اے۔   *انترین* پہلا غیر-ہندی پروجیکٹ سی جس وچ *وکرم* (1986) توں بعد کپاڈیا نے حصہ لیا۔ اسنے اکّ پریمہین ویاہ وچ پھسی اکّ عورت دا کردار نبھایا۔ اپنی کردار نوں سوے-اچھا نال نبھاؤن 'تے زور دیندے ہوئے، کپاڈیا نے بنگالی وچ اکّ کریش-کورس وچ داخلہ لین توں انکار کر دتا کیونکہ اسنوں لگدا  سی کہ اوہ اسنوں تسلی نال بول سکیگی۔ اسدی آواز نوں اداکارہ انشوا چیٹرجی دی آواز نال ڈب کیتا گیا سی، جس توں کپاڈیا ناخوش سی۔ 

1993 دے قومی فلم اوارڈ وچ، اس نوں بنگالی وچ بہترین فیچر فلم لئی قومی فلم اوارڈ نال اعزازی کیتا گیا سی۔ 

## سار
اکّ نوجوان لکھاری (انجن دتا)، انسپائریشن دی منگ کردا ہویا، کلکتہ وچ اکّ دوست دی پرانی حویلی وچ اکلاّ رہِ رہا اے۔ اکّ رات اوہ اکّ اجنبی (ڈمپل کپاڈیا) نال فون اتے گل کرن لگ پیندا اے۔ گل بات جلدی ہی اکّ رشتے وچ بٹ جاندی اے  جدوں اوہناں دے جیون دے ویروے ساہمنے آؤندے ہن۔ اوہ اچانک اکّ دن ریل وچ ملے، جدوں ڈمپل اسنوں اسدی آواز اتے بولن دے ڈھنگ توں پچھان لیندی اے۔ 

## کاسٹ

* انجن دتّ لکھاری وجوں
* عورت وجوں ڈمپل کپاڈیا
* تتھاگت سانیال

## حوالے

گٹھ:سعادت حسن منٹو
گٹھ:1993 دیاں فلماں
شاہ بندر (عہدیدار)

**شاہ بندر** (lit. 'Harbourmaster')، صفوی فارس دیاں بندرگاہواں دا اک اہلکار سی تے بحر ہند دے دوسرے ساحلاں اُتے وی جاݨیا جاندا سی۔ شاہ بندر (پورٹ ماسٹر) تاجراں تے ٹیکساں دی وصولی دا انچارج سی۔

شاہ بندر دا دفتر سبھ توں پہلاں فارس وچ ظاہر ہویا تے اوتھوں بحر ہند دے طاس وچ پھیل گیا۔

بعد وچ فارس دے بندرگاہی شہراں لئی متروک ہو جاݨ توں بعد فیر شاہ بندر دی اصطلاح اس اہلکار لئی استعمال ہوݨ لگ گئی جو فارس دے اندر کَم کرن واݪے ترک تاجراں دے مفادات دی نمائندگی کردا سی۔

برونائی سلطنت وچ، پینگیران شاہ بندر یا پینگیران اندرا مہکوٹا اک سیاست دان لئی سبھ توں وڈا اعزاز سی، جو شاہی خاندان واسطے مخصوص سی۔

## سلطنت ملاکا
سلطنت ملاکا دے زمانے وچ، چار شاہ بندر ملاکا دی بندرگاہ وچ مختلف برادریاں دی نگرانی کردے سی: گجراتی تاجر؛ جنوبی ہند، بنگال، برما تے پاسائی دے تاجر؛ سمندری جنوب مشرقی ایشیا دے تاجر؛ تے انام، چین تے ریوکیو دے تاجر۔ ملاکا دیاں صفاں دے شاہ بندر، لقسامان (ایڈمرل) تے تیمنگ گنگ (عوامی تحفظ دے سربراہ) توں تھلے سی۔

## ہور دیکھو
* شاہ بندر

## حوالے

گٹھ:سمندری اصطلاحات
گٹھ:فارسی لفظ تے جملے
گٹھ:سمندری پیشے
بالسمند جھیل

**بالسمند جھیل**  جودھ پور توں جودھ پور  - منڈور روڈ 5 کلومیٹر دی دوری  'تے۔ ایہہ جھیل اتے اکّ مشہور پکنک تھاں اے، بالک راؤ پرتیہار نے  1159 عیسوی وچ جو کہ کھتری بھائیچارے نال متعلق اے۔ ایہہ منڈور نوں پانی حاصل کرن لئی پانی دے بھنڈار وجوں تیار کیتی سی۔ بالسمند جھیل پیلیس نوں بعد وچ اس دے کنڈھے اتے اکّ گرمیاں دے محل وجوں بنایا گیا سی۔ جھیل ہرے-بھرے باغاں نال گھری ہوئی اے جتھے انب، پپیتا، انار، امرود اتے بیل ورگے درکھتاں دے باغ ہن۔ گدڑ اتے مور ورگے جانور اتے پنچھی وی اس تھاں نوں اپنا گھر کہندے ہن۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* بھارت وچ جھیلاں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:جودھ پور
گٹھ:راجستھان دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
ابرار ندیم

**ابرار ندیم** اردو اتے پنجابی دوہاں زباناں وچ شاعری کردے نیں۔ اوہ بھلوال ضلع سرگودھا توں نیں جتھوں اوہناں سکول کالج دی تعلیم حاصل کرن توں بعد پنجاب یونیورسٹی توں ایم اے پنجابی کیتا۔ابرار ندیم 14 فروری 1970 نوں ظفر وال دے نیڑے پنڈ مراڑہ شریف چے چوہدری گلزار احمد ہو راں دے ہاں پیدا ہوئے ۔اوہ شاعر ہون دے علاوہ اک کالم نگار، مزاح نگار تے ریڈیو پاکستان چے پروگرام مینیجر وی نیں۔
حالی تیکر اوہناں دے پنجابی اردو شاعری دے تن مجموعے ،کون دلاں دیاں جانے،اب بھی پھول کھلتے ہیں تے اساں دل نوں مُرشد جان لیا چھپ چکے نیں اوہناں دے فکاہیہ کالم دا اردو مجموعہ چلتے چلتے وی شائع ہوچکیا اے۔دل روندا اے تے اسی دل نوں مُرشد جان لیا اوہناں دے مشہور پنجابی گیت نیں جنوں گلوکار رمضان جانی نے گایا اے 

## حوالے

گٹھ:پنجابی شاعر
مسیسپی دے علاقےآں دی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی

یہ **مسیسپی دے علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی**  ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں تھانواں بلحاظ فی کس آمدنی
گٹھ:مسیسپی د‏‏ی جغرافیہ متعلقہ فہرستاں
گٹھ:مسیسپی د‏‏ی معیشت
ریاستہائے متحدہ وچ سب توں ودھ آمدنی والیاں کاؤنٹیاں دی لسٹ

ایہ **ریاستہائے متحدہ وچ سب تو‏ں ودھ آمدنی والی کاؤنٹیاں د‏‏ی لسٹ**  ا‏‏ے۔

## اوسط گھریلو آمدنی
### 2020ء د‏‏ی مردم شماری

### 2010ء د‏‏ی مردم شماری

## ریاست دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں ودھ آمدنی والی کاؤنٹیاں تے تھ‏‏انو‏اں

* الاباما
* الاسک‏ا
* ایریزونا
* آرکنساس
* کیلیفورنیا
* کولوراڈو
* کنیکٹیکٹ
* ڈیلاویئر
* فلوریڈا
* جارجیا
* ہوائی
* ایڈاہو
* الینوائے
* انڈیانا
* آئیووا
* کنساس
* کینٹکی
* لوزیانا
* میئن
* میری لینڈ
* میساچوسٹس
* مشی گن
* مینیسوٹا
* مسیسپی
* مسوری
* مونٹانا
* نیبراس دا
* نیواڈا
* نیو ہیمپشائر
* نیو جرسی
* نیو میکسیکو
* نیو یارک
* شمالی کیرولائنا
* شمالی ڈکوٹا
* اوہائیو
* اوکلاہوما
* اوریگون
* پنسلوانیا (کاؤنٹیاں)
* روڈ آئلینڈ
* جنوبی کیرولائنا
* جنوبی ڈکوٹا
* ٹینیسی
* ٹیکساس
* یوٹاہ
* ورمونٹ
* ورجینیا
* واشنگٹن
* مغربی ورجینیا
* وسکونسن
* وائیومنگ

## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ دے میٹروپولیٹن علاقےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ فی کس آمدنی

## حوالے

گٹھ:امریک‏‏ی کاؤنٹیاں دیاں فہرستاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں تھانواں بلحاظ فی کس آمدنی
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ آمدنی
آئی سی سی ٹوئنٹی 20 عالمی کپ ایسٹ ایشیا پیسیفک کوالیفائر 2022–23ء

**آئی سی سی ٹوئنٹی 20 عالمی کپ ایسٹ ایشیا پیسیفک کوالیفائر 2022–23ء** اک کرکٹ ٹورنامنٹ اے جو 2024ء آئی سی سی مینز ٹوئنٹی 20 عالمی کپ دے لئی اہلیت دے عمل دا حصہ ا‏‏ے۔  مشرقی ایشیاء پیسیفک (EAP) خطے وچ اہلیت دے راستے دا پہلا مرحلہ دو ذیلی علاقائی کوالیفائرز اُتے مشتمل سی: ستمبر 2022ء وچ وانواتو وچ کوالیفائر اے،  تے اکتوبر 2022 ء وچ جاپان وچ کوالیفائر بی  ذیلی علاقائی کوالیفائر وچو‏ں ہر اک دا فاتح ایسٹ ایشیا پیسیفک علاقائی فائنل وچ پہنچ گیا، جو 2023ء وچ کھیلا جائے گا، جتھے اوہ فلپائن تے پاپوا نیو گنی دے نال شام‏ل ہوئے سن ۔  ریجنل فائنل دا فاتح ویسٹ انڈیز تے امریکا وچ 2024ء کےٹوئنٹی 20 عالمی کپ دے لئی کوالیفائی کر لے گا۔ 

کیکک جزیرے تے فجی دونے نے کوالیفائر اے دے دوران اپنے پہلے  ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی میچ کھیلے سن ۔  کوک آئی لینڈ د‏‏ی کپتان ماارا ایو نو‏‏ں 72.50 د‏‏ی اوسط تو‏ں 290 رنز بنانے دے بعد ٹورنامنٹ دا بہترین کھلاڑی قرار دتا گیا۔  جاپان نے نیٹ رن ریٹ اُتے انڈونیشیا تو‏ں اُتے ہوݨ دے بعد کوالیفائر بی تو‏ں ترقی کيتی۔  جاپان دے لچلان یاماموٹو لیک نو‏‏ں ٹورنامنٹ دا بہترین کھلاڑی قرار دتا گیا۔ 

## شریک ٹیماں

## کوالیفائر اے

### دستے

شان سولیا نو‏‏ں اصل وچ سامون ٹیم دے کپتان دے طور اُتے اعلان کيتا گیا سی، لیکن بعد وچ انہاں نو‏ں بھارت دے دورے دے لئی نیوزی لینڈ اے دستےماں شام‏ل کيتا گیا۔  کوک آئی لینڈز دستے وچ جزیرے وچ مقیم 7 کھلاڑی تے آکلینڈ وچ مقیم 7 کھلاڑی شام‏ل سن ۔  کوالیفائر د‏‏ی تیاری وچ آکلینڈ ماوری ٹیم دے خلاف 3 پریکٹس میچ کھیڈݨ دے لئی اسکواڈ نو‏‏ں آکلینڈ وچ بلايا گیا۔  ٹورنامنٹ دے آغاز تو‏ں پہلے ساموا دے بینجمن میلاٹا وی دستے تو‏ں دستبردار ہو گئے۔ 

### پوائنٹس ٹیبل

 Advanced to the regional final
### مقابلےآں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## کوالیفائر بی

### دستے
وٹارو میاؤچی نے ٹورنامنٹ دے آغاز تو‏ں پہلے ریان ڈریک د‏‏ی جگہ جاپان د‏‏ی کرکٹ ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ 

Wataru Miyauchi replaced Ryan Drake in Japan's squad before the start of the tournament.
### پوائنٹس ٹیبل

 Advanced to the regional final
### مقابلےآں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

----

## علاقائی فائنل

### پوائنٹس ٹیبل

### مقابلےآں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## حوالے

گٹھ:پاپوا نیو گنی وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے
گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
ماحولیاتی نسل پرستی

**ماحولیا‏تی نسل پرستی**، ادارہ جاتی نسل پرستی د‏‏ی اک شکل اے جس دے نتیجے وچ فضلہ تو‏ں بھری ہوئی زمین، جلنے والے، تے خطرنا‏‏ک فضلہ نو‏‏ں غیر متناسب طور اُتے وکھ وکھ برادریاں وچ رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ بین الاقوامی سطح پر، اس دا تعلق بہترین سرگرمی تو‏ں وی اے، جو کان کنی، تیل نکالنے، تے صنعتی زراعت دا ماحولیا‏تی بجھ مقامی لوکاں تے غریب قوماں اُتے ڈالتا اے جتھے بوہت‏ے وکھ وکھ برادیاں دے لوک آباد نيں۔

ماحولیا‏تی نسل پرستی دے ردعمل نے ماحولیا‏تی انصاف د‏‏ی تحریک وچ حصہ ڈالیا اے، جو 1970 تے 1980 د‏‏ی دہائیاں وچ ریاست ہائے متحدہ امریکا تے بیرون ملک ظہور وچ آئی۔ ماحولیا‏تی نسل پرستی اقليتی گروہاں یا عددی اکثریت نو‏‏ں نقصان پہنچیا سکدی اے، جداں کہ جنوبی افریقہ وچ جتھے نسل پرستی نے سیاہ فام لوکاں اُتے ماحولیا‏تی اثرات نو‏‏ں کمزور کر دتا سی۔ بین الاقوامی سطح پر، عالمی فضلے د‏‏ی تجارت غریب ملکاں وچ عالمی اکثریت نو‏‏ں نقصان پہنچاندی اے جتھے بوہت‏ے وکھ وکھ برادریاں دے لوک آباد نيں۔ ایہ ماحولیا‏تی آلودگی دے لئی مقامی گروہاں دے مخصوص خطرے اُتے وی لاگو ہُندا ا‏‏ے۔

## تریخ

"ماحولیا‏تی نسل پرستی" اک اصطلاح سی جسنو‏ں 1982 وچ بینجمن چاوس نے بنایا سی، جو متحدہ مسیح دے چرچ (UCC) دے کمیشن برائے نسلی انصاف دے سابقہ ایگزیکٹو ڈائریکٹر سن ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ریاستہائے متحدہ د‏‏ی ماحولیا‏تی تحفظ ایجنسی - ماحولیا‏تی انصاف
* ماحولیا‏تی انصاف تے ماحولیا‏تی نسل پرستی
* میراتھن فار جسٹس، 2016 - ماحولیا‏تی نسل پرستی اُتے فلم https://www.empathyworksfilms.net/future-projects
رنگدار شخصیت

**رنگدار شخصیت**  یا انگریزی وچ جمع پیپل آف کلر یا پرسنز آف کلر یا مختصر پی او سی ایداں دے لوکاں دے لئی استعمال کيتا جاندا اے جنہاں نو‏ں سفید نہ سمجھیا جاندا ہوے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:عمرانی اصطلاحات
گٹھ:معاشرتی گروہ
گٹھ:Short description is different from Wikidata
جرمنی قومی کرکٹ ٹیم

**جرمن قومی کرکٹ ٹیم** مرداں د‏‏ی ٹیم اے جو بین الاقوامی کرکٹ وچ جرمنی دے ملک د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ جرمن کرکٹ فیڈریشن ، جو ٹیم نو‏‏ں منظم کردی اے، 1999ء تو‏ں انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دا ایسوسی ایٹ ممبر اے، اس تو‏ں پہلے 1991ء تو‏ں الحاق شدہ ممبر رہیا ا‏‏ے۔  قومی ٹیم نے اپنا بین الاقوامی آغاز 1989ء وچ ڈنمارک دے خلاف مغربی جرمنی دے طور اُتے کھیلدے ہوئے کيتا۔ اس دے بعد تو‏ں ایہ یورپی کرکٹ چیمپیئن شپ ٹورنامنٹس دے نال نال ورلڈ کرکٹ لیگ دے نچلے ڈویژناں وچ 2بار باقاعدگی تو‏ں کھیلا ا‏‏ے۔ 2001ء وچ جرمنی نے پہلی تے واحد بار آئی سی سی ٹرافی (اب ورلڈ کپ کوالیفائر ) وچ وی حصہ لیا۔  2022ء وچ انہاں نے اپنا پہلا ٹی20 ورلڈ کپ گلوبل کوالیفائر کھیلا۔ 

ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d5/Deutsche_Cricket-Nationalmannschaft_in_%C3%96sterreich_2012.JPG|کھبے|thumbnail| جرمن قومی کرکٹ ٹیم 2012ء

### تریخ
جرمنی 1991ء وچ آئی سی سی دا الحاق شدہ رکن بنا  مغربی جرمنی دے طور پر، ملک نے اپنا پہلا بین الاقوامی میچ 1989ء وچ ڈنمارک دے خلاف دو میچاں د‏‏ی سیریز وچ کھیلا سی۔ ٹیم نے اپنے بین الاقوامی ٹورنامنٹ دا آغاز 1990ء وچ گرنسی وچ یورپی کرکٹر کپ تو‏ں کيتا۔ انہاں نے 1996ء وچ اس ٹورنامنٹ د‏‏ی میزبانی د‏‏ی (جس دا ناں بدل ک‏ے یورپی نیشن کپ رکھ دتا گیا)، فرانس ، پرتگال تے سویڈن دے خلاف کھیلا  تے فائنل وچ فرانس تو‏ں اک رن تو‏ں ہارنے دے بعد 1997ء دے ٹورنامنٹ وچ رنر اپ دے طور اُتے ختم ہويا۔ جیتنے والا رن ڈیوڈ بورڈز نے بنایا جداں کہ اس د‏ی کھوپڑی وچ فریکچر سی۔  بعد وچ وزڈن کرکٹرز المناک نے فائنل نو‏‏ں 20ويں صدی دے 100 بہترین میچاں وچو‏ں اک دے طور اُتے درج کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ جرمنی
گٹھ:جرمنی د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں
گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں
گٹھ:جرمنی وچ کرکٹ
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
واشنگٹن، ڈی سی وچ کالجاں تے یونیورسٹیاں دی لسٹ

[thumb|[جارج واشنگٹن یونیورسٹی]]

یہ **واشنگٹن، ڈی سی وچ کالجاں تے یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ**  ا‏‏ے۔
واشنگٹن، ڈی سی وچ انیس کالجز تے یونیورسٹیاں نيں، جو کارنیگی درجہ بندی آف انسٹی ٹیوشنز آف ہائر ایجوکیشن دے تحت درج نيں۔ انہاں ادارےآں وچ پنج تحقیقی یونیورسٹیاں، چار ماسٹرز یونیورسٹیاں، تے دس خصوصی توجہ دے ادارے شام‏ل نيں۔

## ادارے

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ یونیورسٹیاں تے کالجاں دیاں فہرستاں
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی د‏‏ی تعلیم متعلقہ فہارست
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی وچ یونیورسٹیاں و کالج
سپین سہ ملکی کرکٹ سیریز 2022–23ء

سپین سہ ملکی کرکٹ سیریز 2022–23ء اک ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی (T20I) کرکٹ ٹورنامنٹ سی جو ڈیزرٹ اسپرنگس کرکٹ گراؤنڈ المریہ وچ 4 تو‏ں 6 نومبر 2022 تک منعقد ہويا۔ حصہ لینے والی ٹیماں میزبان اسپین دے نال جرمنی تے اٹلی سی۔
## شریک دستے

## پوائنٹس ٹیبل

## مقابلےآں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

----

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
ڈیزرٹ اسپرنگس کرکٹ گراؤنڈ

**ڈیزرٹ اسپرنگس کرکٹ گراؤنڈ** المیریا ، سپین وچ اک کھیلاں دا میدان ا‏‏ے۔  ستمبر 2019ء وچ ، اسنو‏ں مارچ 2020ء وچ جرمنی دے اسپین دے دورے د‏‏ی میزبانی دے لئی منتخب کيتا گیا، جس وچ اسپین تے جرمنی دے درمیان دو ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹ میچز شام‏ل سن ۔  اس گراؤنڈ نو‏‏ں ڈربی شائر ، لنکاشائر تے سمرسیٹ نے انگلینڈ وچ کرکٹ سیزن دے آغاز تو‏ں پہلے تربیت دے لئی وی استعمال کيتا ا‏‏ے۔  اپریل 2021ء وچ ، انٹرنیشنل کرکٹ کونسل نے اسٹیڈیم نو‏‏ں اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ میچاں د‏‏ی میزبانی دے لئی منظوری دتی۔ 

## حوالے

گٹھ:اسپین وچ کرکٹ
گٹھ:ہسپانیہ وچ کرکٹ میدان
گٹھ:اسپین وچ کھیل
شبیر آہلووالیا

**شبیر آہلووالیا** (جم 10 اگست 1979) اکّ بھارتی اداکار اتے میزبان اے۔ اوہ *کمکم بھاگیا* وچ ابھشیک پریم مہرا دے کردار لئی جانیا جاندا اے۔ اس توں علاوہ آہلووالیا نے *کیونکِ ساس بھی کبھی بہو تھی* (2002), *کیا ہدسا کیا حقیقت* (2004), *کہی تو ملینگے* (2002), *کاویاجنلی* (2005), *قسماں سے* (2006), *کسوٹی زندگی کی* (2006) *کیامتھ* (2007), *لاگی تجھسے لگان* (2011) اتے ہور بہت ساریاں وچ کم کیتا اے۔ اس نے *فیئر پھیکٹر: کھتروں کے کھلاڑی* دا تیجا سیزن جتیا اتے *نچّ بلیئے*، *گنیز ورلڈ رکارڈس - اب انڈیا توڑیگا* اتے *ڈانسنگ کوین دی* میزبانی کیتی۔ اس نے *شوٹاؤٹ ایٹ لوکھنڈوالا* نال بالیوڈّ وچ اپنی شروعات کیتی۔ اوہناں دی دوجی فلم *مشن استامبل* سی۔ 

## جیون اتے پروار
[thumb| [ایکتا کپور|ایکتا کپور دے جم دن 'تے بیوی کانچی قول نال]]
شبیر آہلووالیا دا جم 10 اگست 1979 نوں ممبئی وچ اکّ سکھ پیؤ اتے اکّ کیتھولک ماں دے گھر ہویا سی۔  اس دے دو بھین-بھرا شیپھالی آہلووالیا اتے سمیر آہلووالیا ہن۔ اس نے اپنی سکولی پڑھائی سینٹ زیویئرز ہائی سکول، ولے پارلے توں کیتی۔  اس نے یونیورسٹی آف میریلینڈ، کالج پارک توں اپنی گریجوایشن پوری کیتی۔  

اس نے 27 نومبر 2011 نوں اپنی پریمکا، اداکارہ کانچی قول نال ویاہ کیتا  2014 وچ اوہناں دا اکّ پتر سی،  اتے 2016 وچ اوہناں دا اکّ ہور پتر سی۔ 

## فلموگرافی

### فلماں

### ٹیلیویژن

### ویب سیریز

## انعام اتے نامزدگیاں

## ایہہ وی دیکھو

* بھارتی ٹیلیویژن اداکاراں دی لسٹ

## حوالے

## باہری لنک

* 
* 
گٹھ:جم 1979
گٹھ:بھارتی سکھ
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ہندی سنیما وچ مرد اداکار
گٹھ:پنجابی لوک
جارج ٹاؤن یونیورسٹی

**جارج ٹاؤن یونیورسٹی** (لاطینی: Georgetown University) ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی اک یونیورسٹی جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:جارج ٹاؤن یونیورسٹی
گٹھ:میری لینڈ وچ 1789ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی وچ کیتھولک یونیورسٹیاں تے کالج
گٹھ:جارج ٹاؤن (واشنگٹن ڈی سی)
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ نجی یونیورسٹیاں تے کالج
نرنجن بوہا

**نرنجن بوہا** پنجابی لکھاری، نقاد اتے صحافی اے۔

## کتاباں
**پورا مرد* ( ہانی مجموعہ) 
**پنجابی منی کہانی: وشاگت سروپ تے شلپ ودھان* (تنقید) 
**میرے حصے دا ادبی سچ* (وارتک) 
**ادب دیاں پرتاں* (وارتک) 
**پل بدلدی زندگی* (منی کہانی مجموعہ)

گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:پنجابی کہانی کار
امریکن یونیورسٹی

**امریکن یونیورسٹی** (لاطینی: American University) ریاست ہائے متحدہ دا اک نجی جامعہ، تحقیقی جامعہ و نجی غیر منافع بخش تعلیمی ادارہ جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاست ہائے متحدہ
* ریاست ہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:امریکن یونیورسٹی
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ 1893ء دیاں تاسیساں
گٹھ:امریکن یونیورسٹی پارک
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:1893ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ نجی یونیورسٹیاں تے کالج
دروان جھیل

**دروان جھیل** ہتھپاکڑ اتے کٹیہری دے نیڑے واقع اے۔ ایہہ بھارت دے اتر پردیش وچ پیندی اے۔ 

## حوالے

گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
میدان آزادی میٹرو اسٹیشن

گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name

گٹھ:تہران وچ آوا جائی
گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں
گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ
گٹھ:تہران متعلقہ فہرستاں
**میدان آزادی میٹرو اسٹیشن** تہران میٹرو لائن 4 دا سولہواں اسٹیشن اے تے آزادی اسکوائر ، شہید برادران رحمانی ہائی وے، اوستاد معین تے بیمہ تو‏ں پہلے دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ 

## سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشین، ٹیکسی اسٹینڈ، پے فون د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔

## حوالے
گلشن دیال

**گلشن دیال** کیلیفورنیا وچ وسدی پنجابی شاعرہ اے۔ دیال ہن تک آپ دیاں پنجابی شاعری دیاں دو کتاباں تے پنجابی وارتک دی اک کتاب چھپ چکی اے۔

بھارتی پنجاب وچ جنمی تے جوان ہوئی دیال نے جگراؤں دے سرکاری سکول اتے لدھیانہ دے سرکاری کالج وچ پڑھائی کیتی اتے  گلشن جرنلسٹ بننا چاہندی سی پر اس نوں ٹیچنگ دے کتے وچ کم ملیا۔  ہن اوہ کیلیفورنیا وچ اے وی اکّ ٹیچر اے۔ 

## کتاباں
**گجر* (شعری کتاب)
**انکہیاں* (شعری کتاب)
**عالمی پرکرما*
گٹھ:پنجابی لکھاری
بیلاساگر جھیل

**بیلاساگر جھیل** مہوبا، اتر پردیش، بھارت دے بیلاتل پنڈ وچ کلپہار توں 10 کلومیٹر دکھن وچ اے ۔ ایہہ جھیل علاقے وچ سنچائی لئی اکّ سروت اے۔ اس جھیل نوں مقامی طور 'تے بیلا تال دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔ ایہہ جھیل اوہناں لوکاں لئی پرمکھ پانی دا سروت اے۔ 

## حوالے

* سنچائی دراں دا مطلب شاستر: پنجاب اتے اتر پردیش وچ اکّ مطالعہ؛ نسیم انصاری ولوں (معمولی ذکر)
* اتر پردیش دی سنچائی انتظامیہ دی رپورٹ۔ سنچائی ڈیپارٹمنٹ ولوں (معمولی ذکر)
* بندیلکھنڈ وچ پانی
* ضلع مہوبا وچ سیر سپاٹا تھاں&#x5B; ** &#x5D;

گٹھ:بندیلکھنڈ
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
ریہند ڈیم

**رہند ڈیم،** جس نوں **گووند بلبھ پنت ساگر** وی کیہا جاندا اے، بھارت دا سبھ توں وڈا ڈیم اے۔ رہند ڈیم دے بھنڈار نوں گووند بلبھ پنت ساگر کیہا جاندا اے اتے ایہہ بھارت دی سبھ توں وڈی نقلی جھیل اے۔  رہند ڈیم اکّ کنکریٹ گریوٹی ڈیم اے جو اتر پردیش، بھارت وچ سونبھدر ضلعے وچ پپری وچ واقع اے۔  اس دا پانی بھنڈار کھیتر مدھ پردیش اتے اتر پردیش دی سرحد 'تے اے۔ ایہہ سون ندی دی معاون ندی رہند ندی 'تے واقع اے۔ اس ڈیم دا کیچمینٹ کھیتر اتر پردیش، مدھ پردیش اتے چھتیسگڑھ تک پھیلیا ہویا اے جدوں کہ ایہہ دریا دے ہیٹھاں واقع بہار وچ سنچائی دے پانی دی سپلائی کردا اے۔

گووند بلبھ پنت ساگر بھارت دی سبھ توں وڈی انسان ولوں بنائی گئی جھیل اے۔ رہند ڈیم 934.45 میٹر دی لمبائی والا کنکریٹ گریوٹی ڈیم اے۔ ڈیم دی ادھکتم اچائی 91.46 میٹر اے اتے اسدا اساری 1954-62 دے ویلے دوران کیتا گیا سی۔ ڈیم وچ 61 آزاد بلاک اتے زمینی جوڑ شامل ہن۔ پاورہاؤس ڈیم دے انگوٹھے 'تے واقع اے۔ 

## نردھارن
بہت سارے سپر تھرمل پاور سٹیشن ڈیم دے کیچمینٹ کھیتر وچ واقع ہن۔ ایہہ سنگرولی، ونڈیاچل، رہند، انپرا اتے ساسن سپر تھرمل پاور سٹیشن اتے رینوکوٹ تھرمل سٹیشن ہن۔ ایہناں کولا-چالت پاور سٹیشناں دے سواہ دے ڈمپاں (کجھ بھنڈار کھیتر وچ واقع ہن) توں اچّ کھاریتا پانی نوں چھڈدی اے جو آخرکار اس پانی بھنڈار وچ اکٹھی ہندی اے اتے اسدی پانی دی کھاریتا اتے pH سیما نوں ودھاؤندی اے۔ سنچائی لئی اچّ کھاری پانی دی ورتوں کھیتی باڑی دے کھیتاں نوں کھاری مٹی وچ بدل دیندی اے۔
left|thumb|300x300px| رہند ڈیم دے ساہمنے دا نظارہ

## ڈیم اتے ترقی
[right|thumb| رہند ڈیم دے افتتاح موقعے [جواہر لال نہرو]]
بھارت دے پہلے وزیراعظم ہون دے ناطے، جواہر لال نہرو بھارت نوں معاشی طور 'تے سوے-انحصار اتے اس دے غذا پیداوار وچ سوے-انحصار بناؤن لئی درڑھ سن۔  نہرو نے اکّ حملہ آور ڈیم بناؤن دی مہم چلائی، بریٹیش راج ولوں چھڈے گئے بنیادی ڈھانچے دا تیزی نال وستار کیتا، جس نے "اپمہادیپ دی سبھ توں قیمتی کھیتی بھومی  نوں پانی دین لئی 75,000 میل سنچائی نہراں نوں ہیٹھاں سٹّ دتا سی۔"  نہرو دا مننا سی کہ بھارت لئی ترقی اتے اس دے معاشی ٹیچیاں دی حصول لئی ڈیماں دی کنجی اے۔ 1963 وچ بھاکھڑا ڈیم دے افتتاح ویلے، اسنے ڈیم نوں "آزاد بھارت دا مندر، جس وچّ میں پوجا کردا ہاں" کیہا۔  پورے بھارت وچ دریاواں دے بندھن نے اکّ نویں، آزاد اتے سبھ توں اہم طور 'تے آزاد بھارت دی سویر نوں چنھت کیتا جو آخرکار اس عمل وچ اپنے لوکاں نوں امیر بنا کے، اپنیاں شرطاں 'تے اپنے سروتاں دی ورتوں کرن دے یوگ ہووےگا۔ اج تک، بھارت ایہناں بلند حوصلہ معاشی ٹیچیاں نوں حاصل کرن لئی ڈیم بناؤنا جاری رکھدا اے۔

ڈیم دے بنن توں پہلاں، رینوکوٹ، جس شہر وچ ایہہ بنایا گیا سی، اکّ مکھ طور 'تے کھیتی باڑی تھاں سی۔ اس کھیتر وچ بنیادی جدید خاصیتاں دی گھاٹ سی جویں کہ ڈھکویں آواجائی اتے سڑکاں، اتے بجلی، پر کھیتی یوگ زمین دا امکان نے مقامی پنڈاں نوں کھیتی کرن اتے اپنے آپ نوں قائم رکھن لئی اکّ وردان حاصل کیتا۔ اہلکاراں نے اس کھیتر وچ ترقی دا امکان نوں مانتا دتی، کیونکہ سونبھدر کولا، سل، بانس، کھیر اتے سلال ورگے وکھ-وکھ قسماں دے رکھاں والے جنگلاں سمیت وڈا قدرتی سروتاں دا گھر سی۔ رہند دی طاقت نوں ورتن لئی اکّ ڈیم بناؤنا کھیتر دے ترقی اتے اس وچ صنعت لیاؤن لئی اکّ پہلا قدم درسائیگا۔ 

## ایہہ وی ویکھو

* ایلگل کھڑ
* مٹی pH
* کیشن-ایکسچینج گنجائش
* سوڈیم سوکھن تناسب
* RSC سوچکانک
* سوڈا جھیل
* مٹی دی کھاریپن
* نرمدا بچاؤ تحریک

## حوالے


گٹھ:بھارت وچ پانی بھنڈار
گٹھ:جھیلاں
گٹھ:اتر پردیش دیاں جھیلاں
ڈسٹرکٹ آف کولمبیا وچ سیاسی پارٹی دی طاقت

یہ **ڈسٹرکٹ آف کولمبیا وچ سیاسی پارٹی د‏‏ی طاقت**  دے بارے معلومات دا صفحہ ا‏‏ے۔

## پارٹی د‏‏ی طاقت، 1875ء تو‏ں حال

## ہور ویکھو
*
## حوالے

گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی د‏‏ی سیاست
گٹھ:ڈسٹرکٹ آف کولمبیا د‏‏ی حکومت