ڈاکٹر عارفہ صبح خان

thumb|ڈاکٹر عارفہ صبح خان---اردو بولی د‏‏ی نامور نقاد، محقق، شاعرہ، ادیبہ، معلمہ، صحافی، اینکر، ڈراما نگار، کالم نگار، مزاح نگار تے دانشور

پروفیسر ڈاکٹر عارفہ صبح خان ،     (پیدائش: 10 دسمبر، 1970ء )لاہور،پاکستان نال تعلق رکھنے والی اردو زبان د‏‏ی نامور نقاد، محقق، شاعرہ، ادیبہ، معلمہ، صحافی، اینکر، ڈراما نگار، کالم نگار، مزاح نگار تے دانشور نيں۔حسب و نسب دے اعتبار تو‏ں یوسف زئی پٹھان نيں۔

## تعلیم
* پی ایچ ڈی &ensp; یونیورسٹی آف ایجوکیشن، لاہور
* ایم۔فل اردو &ensp; یونیورسٹی آف ایجوکیشن، لاہور
* ایم اے اردو &ensp; پنجاب یونیورسٹی، لاہور
* گریجوایشن &ensp; اسلامیہ کالج برائے سوانیاں، لاہور
* انٹر میڈیٹ &ensp; اسلامیہ کالج برائے سوانیاں، لاہور
* میٹرک &ensp; گورنمنٹ گرلز ہائی سکول، لاہور
= اعزازات =
* پاکستان د‏‏ی پہلی مزاح نگار سواݨی
* پاکستان د‏‏ی پہلی لیڈی کرائم رپورٹر
* پاکستان د‏‏ی پہلی پولیٹیکل لیڈی رپورٹر
* صدر ویمن جرنلسٹ فورم، پریس کلب لاہور (مسلسل پنج سال)
* 12 گولڈ میڈلز &ensp; (تین مرتبہ ہیٹ ٹرک)
* 65 ہور ادبی و صحافتی ایوارڈز
* 20 شیلڈز
* 07 بار مسلسل بہترین صحافی دا ایوارڈ

## خطابات
* صحافت د‏‏ی شیرنی &ensp; (مجید نظامی مرحوم)
* سوانیاں د‏‏ی پطرس بخاری &ensp; ( کرنل محمد خان )
* اُردُو ادب د‏‏ی قلو پطرہ &ensp; (ڈاکٹر جمیل جالبی مرحوم)
* اعزازات د‏‏ی ملکہ &ensp; (ادیب جاودانی)
* ادب دا چمکتا ستارہ &ensp; ( گورنر پنجاب چوہدری سرور)
* چلدا پھردا انشائیہ &ensp; ( شفیق الرحمٰن)
* مزاح د‏‏ی خان زادی &ensp; ( ڈاکٹر وحید قریشی مرحوم)
* پیکر جرأت &ensp; ( مجیب الرحمٰن شامی)
* زیرک نقاد &ensp; ( ڈاکٹر سلیم اختر)
* ادب و صحافت د‏‏ی لیلیٰ خالد &ensp; ( ڈاکٹر اختر شمار)
* امکانات د‏‏ی دنیا &ensp; ( حسن نثار)
* عہد حاضر د‏‏ی ارسطو &ensp; ( گورنر پنجاب چوہدری سرور)

= ادبی و صحافتی حیثیت و مراتب =
* چیف ایگزیکٹو ابن آدم فاؤنڈیشن انٹرنیشنل
* چیئر پرسن خیابان ادب، ادبیات پاکستان
* صدر پاکستان فیڈرل یونین آف کالمسٹ
* صدر ویمن ونگ گھر فاؤنڈیشن
* تعلیمی سفیر، غزالی ایجوکیشن ٹرسٹ
* نان آفیشل وزیٹر آف پنجاب جیل
* اعزازی ممبر پریس کلب، لاہور (لائف ٹائم)
* سینیئر جرنلسٹ، نوائے وقت، لاہور
* ممبر نظریہ پاکستان ٹرسٹ، لاہور
* نائب صدر، اقبال دوست سوسائٹی
* ممبر ادبی بیٹھک، الحمرا سینٹر، لاہور
* ممبر خواجہ فرید سنگت، لاہور
* ممبر جگنو انٹر نیشنل سوسائٹی
* سابق ایگزیکٹو ممبر، انسداد تشدد کمیٹی برائے سوانیاں
## پرنٹ تے الیکٹرانک میڈیا د‏‏ی خدمات
* **پرنٹ میڈیا:** &ensp; لیڈی رپورٹر، میگزین ایڈیٹر، فیچر رائٹر، کالم نگار، ایڈیٹوریل اسسٹنٹ، انچارج ایڈیشنز  روزنامہ جنگ، نوائے وقت، روزنامہ پاکستان، روز نامہ انصاف
* **الیکٹرانک میڈیا:** &ensp; ڈراما رائٹر ()
* **الیکٹرانک میڈیا:** &ensp; اینکر، پروڈیوسر، تجزیہ نگار  پی ٹی وی، سٹار ایشیا، رائل نیوز، کوہ نور
* **الیکٹرانک میڈیا:** &ensp; اینکر سیاسی پروگرامز ()
= تعلیمی خدمات =
* سابقہ معلمہ الیگزر اکیڈمی، گارڈن ٹاون، لاہور
* سابقہ لیکچرار سٹینڈرڈ کالج، لاہور
* سابقہ ہیڈ آف اردو ڈیپارٹمنٹ، فضائیہ کالج، لاہور کینٹ
* وزیٹنگ پروفیسر پنجاب یونیورسٹی لاہور
* وزیٹنگ پروفیسر یونیورسٹی آف ساؤتھ ایشا، لاہور
* وزیٹنگ پروفیسر بہاؤ الدین یونیورسٹی، لاہور کیمپس
* وزیٹنگ پروفیسر یونیورسٹی آف مینجمنٹ اینڈ ٹیکنالوجی، لاہور
* وزیٹنگ پروفیسر یونیورسٹی آف سینڑل پنجاب، لاہور
* وزیٹنگ پروفیسر لاہور کالج یونیورسٹی، لاہور
* وزیٹنگ پروفیسر منہاج یونیورسٹی، لاہور
## سماجی خدمات
* اکتوبر 1998ءنوائے وقت وچ چار جلے بچےآں د‏‏ی خبر شائع کيتی۔ انہاں دے لئی 400000 روپے د‏‏ی خطیر رقم اکٹھی ک‏ر ک‏ے امریکا علاج دے لئی بھجوایا۔ کامیاب سرجری دے بعد ایہ بچے 03 دسمبر 1999ء نو‏‏ں وطن واپس آئے۔
* 29 اگست 1999]]ء نو‏‏ں 06 اپاہج بچےآں دے لئی بیت المال تو‏ں تو‏ں حیات وظیفہ مقرر کروایا۔
* [18 [مارچ 1999ء نو‏‏ں نبیحہ نامی بچی جو اگ تو‏ں بُری طرح جھلس گئی سی اس د‏ی خبر لگائی جس اُتے بروقت کارروائی کردے اس وقت دے وزیر اعظم نواز شریف نے 3600000 روپے بیرون ملک علاج دے لئی عطا کیتے۔
* 14 جولائ‏ی 1998ء نو‏‏ں اپنے کالم **غریباں د‏‏ی دعاواں لاں** اُتے وزیر اعلیٰ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے خلاف تشدد د‏‏ی روک تھام اُتے اعلیٰ سطح د‏‏ی کمیٹی بنوائی تے سینکڑاں عورتاں د‏‏ی مدد کيت‏ی۔
* 04 دسمبر 1999ء نو‏‏ں جاوید اقبال نامی نفسیا‏‏تی مریض جس نے 100 تو‏ں ودھ بچےآں نو‏‏ں اغوی تے قتل کيتا سی، اس خبر اُتے جاوید نامی بچہ دس ماہ د‏‏ی طویل مدت دے بعد اپنے والدین نو‏‏ں مل گیا۔
* 20 اپریل 1999ء نو‏‏ں زہرہ نامی بچی جس دے دل وچ سوراخ سی اس دا مفت علاج چلڈرن ہسپتال لاہور تو‏ں کروایا۔
* 03 اگست 1999]]ء نو‏‏ں ایم ایس سی کرنے والی بے روز گار قیصرہ قریشی جو گذشتہ نو سال تو‏ں نوکری دے لئی دھکے کھا رہی سی، گریڈ 17 وچ نوکری دلوائی۔
* [04 [مئی 1999ء نو‏‏ں سمیرا نامی تھیلیسیمیا جداں موذی مرض د‏‏ی شکار بچی دا مفت علاج کروایا۔
* ٹانگاں تو‏ں معزور مسلم لیگی سواݨی ورکر سائرہ خان نو‏‏ں وزیر اعلیٰ پنجاب تو‏ں 50000 روپے د‏‏ی امداد دلوائی۔
* سوانیاں دے لئی انسداد تشدد کمیٹی بطور ایگزیکٹو ممبر چار سوانیاں دے حق وچ ایف۔آئی۔آر کٹواواں۔ انہاں دے گھر بسانے وچ پوری پوری مدد کيت‏ی۔ 13 عورتاں نو‏‏ں طلاق ورگی لعنت تو‏ں بچا کر انہاں دے شوہراں نو‏‏ں سمجھایا، آمادہ کيتا تے انہاں عورتاں نو‏‏ں دار الامان جانے د‏‏ی بجائے شوہراں دے گھراں مین واپس بسایا۔ **سابق وزیر پیر بنیا مین** دے ذریعے جہیز د‏‏ی روک تھام تے ون ڈش دا قانون بنوایا۔
### تحریری خدمات
* 2000 خبراں
* 1300 کالمز
* 1200 آرٹیکلز
* 1000 مضامین د‏‏ی ایڈیٹنگ
* 400 ایڈیشنز
* 350 انٹرویوز
* 150 فیچرز
* 100 انشایئے
* 80 تقرری مسودے
* 75 ریڈیو خاکے
* 70 افسانے
* 60 تنقیدی مضامین
* 60 بچےآں د‏‏ی کہانیاں
* 55 تبصرے
* 150 رپورٹس
* 35 شخصی خاکے
* 200 غزلیات
* 150 پابند نظماں
* 250 آزاد نظماں
* نويں راستے &ensp; (ٹی وی ڈراما)
* آئینہ &ensp; (ٹی وی ڈراما)
* کیو‏ں &ensp; (ٹی وی ڈراما)
* لیڈی رپورٹر &ensp; (ٹی وی ڈراما)
= لکھتاں =
#   ( تنقید) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2009ء (پاکستان د‏‏ی تمام وڈی یونیورسٹیاں وچ ایم۔فل تے پی۔ایچ۔ڈی دے لئی مجوزہ کتاباں وچ شام‏ل اے )
#   (تنقید) &ensp; یو ایم ٹی پریس، لاہور 2018ء 
#   ( مزاحیہ) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2005 ء 
#   (ویمن ایشوز) &ensp; برائٹ بکس، لاہور 2000ء
#   (کالماں دا مجموعہ) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2006ء 
#   (مزاحیہ) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2003ء
#   (سیاسی سوانیاں) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2002ء
#   (مزاحیہ) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2007ء
#   (شاعری) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2010ء 
#   (شاعری) &ensp; علم و عرفان پبلشرز، لاہور 2011ء
#   (شاعری) &ensp; الوقار پبلشرز، لاہور 2019ء 
#   (انٹرویوز) &ensp; مکتبہ اردو ادب، لاہور 2013ء
#   (افسانے) &ensp; الوقار پبلشرز، لاہور 2018ء 
#   (کالمز) &ensp; روبی پبلی کیشنز، لاہور 2018ء
= حوالے =

گٹھ:اردو ادبی ناقد
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:اردو دے ماہر لسانیات
گٹھ:اردو محققاں
گٹھ:اردو مضمون نگار
گٹھ:اردو مفکرین
گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد
گٹھ:پاکستانی لغت نگار
گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات
گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم
گٹھ:پاکستانی مترجمین
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:پاکستانی مدونین
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان