یورپی مالیاتی بحران

**یورپی مالیاتی بحران** (Eurozone Crisis) اک سنگین معاشی بحران سی جو 2009 توں 2015 تک جاری رہیا۔ ایہ بحران یونان، آئرلینڈ، پرتگال، سپین، تے اٹلی نوں سب توں زیادہ متاثر کرن والا سی۔

## بحران دی وجوہات
### 1- 2008 دی عالمی مالیاتی بحران (Global Financial Crisis)
*✅ 2008 وچ امریکہ وچ بینکنگ بحران پیدا ہویا، جِنہاں نال عالمی معیشت ہل گئی۔
*✅ یورپ وچ بھی کاروبار کمزور ہو گیا، تے معیشت نوں دھچکا لگیا۔

### 2- زیادہ قرضے (High Sovereign Debt)
*✅ کئی یورپی ممالک نے زیادہ سرکاری قرضے (Public Debt) لے رکھے سن۔
*✅ یونان، پرتگال، تے سپین جیسے ملک قرضہ واپس کرن وچ ناکام ہو رہے سن۔

### 3- یورپی ملکاں وچ قرضے
*✅ کئی بڑے بینک نوں نقصان ہویا، جِنہاں نوں حکومتاں نے بچان لئی مزید قرضے لینے پئے۔
*✅ آئرلینڈ وچ بینکاری بحران شدید ہو گیا۔
*✅ یونان، آئرلینڈ، پرتگال، اٹلی، تے سپین نے اپنی معیشت نوں سنبھالن لئی زیادہ قرضے لے رکھے سن۔
*✅ جدو 2008 وچ معیشت کمزور ہوئی، تے حکومتاں قرضے واپس کرن وچ ناکام ہوئیاں۔
### 4- یوروزون دی کمزوری
*✅ یوروزون دے ملک اک مشترکہ کرنسی (Euro) استعمال کردے نیں، لیکن انہاں دی مالیاتی پالیسیاں مختلف سن۔
*✅ کمزور معیشتاں نوں قرضے واپس کرن دی طاقت نئیں سی۔
### 5- 2008 دا عالمی مالی بحران
*✅ 2008 وچ امریکہ وچ "سب پرائم مارگیج کرائسز" آیا، جس نال بینکاں نوں نقصان ہویا تے عالمی معیشت متاثر ہوئی۔
*✅ یورپی بینکاں نے وی امریکی مارکیٹ وچ سرمایہ کاری کر رکھی سی، جس نال اوہ وی مالی مشکلات وچ پھس گئے۔
*✅ کمزور ملک (جیویں یونان، پرتگال) اپنی کرنسی نوں ڈی ویلیو نئیں کر سکدے سن، جیویں باقی ملک کردے نیں۔
*✅ نالے ہی قرضے لین والے ملک زیادہ سن، تے ترقی یافتہ ملک (جیویں جرمنی، فرانس) زیادہ پیسے خرچ کر رہیاں سن۔

### 6. یونان دی مالی تباہی
*✅ 2009 وچ پتہ لگا کہ یونان دی حکومت نے اصل خسارہ چھپایا ہویا اے۔
*✅ قرضہ GDP توں زیادہ ہو گیا، جس نال یونان دی معیشت بحران وچ چلی گئی۔
*✅ یونان نوں قرضے واپس کرن لئی بین الاقوامی مالیاتی فنڈ (IMF) تے یورپی یونین (EU) نوں مدد کرنی پئی۔
## یورپی ممالک اُتے اثرات
### یونان  – سب توں زیادہ متاثر ملک
*🔴 یونان نے قرضے دی واپسی وچ ناکامی دِکھائی۔
*🔴 2010 وچ دیوالیہ ہون توں بچاؤن لئی یورپی یونین (EU) تے عالمی مالیاتی فنڈ (IMF) نے 110 بلین یورو دا بیل آؤٹ پیکج دتا۔
*🔴 یونان وچ سخت کفایت شعاری (Austerity) دے اقدامات، جس نال عوام وچ غصہ ودھیا۔

### آئرلینڈ
*🔴 آئرش بینکنگ بحران نوں ختم کرن لئی حکومت نے 85 بلین یورو دا بیل آؤٹ لیندا۔
*🔴 معیشت آہستہ آہستہ بحال ہو گئی۔

### پرتگال
*🔴 78 بلین یورو دی امداد (Bailout) ملی۔
*🔴 سخت مالیاتی اقدامات متعارف کرائے گئے۔

### سپین
*🔴 2012 وچ بینکنگ بحران آیا، جس نوں EU نے 100 بلین یورو دے قرضے نال کنٹرول کیتا۔

### اٹلی
🔴 حکومت نے اپنے اخراجات وچ کمی دی، لیکن معیشت کمزور رہی۔

## جرمنی تے [[اینجيلا مرکل]] دا کردار
*✅ اینجيلا مرکل (جرمنی دی چانسلر) بحران دوران سب توں اہم لیڈر سن۔
*✅ جرمنی یورپی یونین (EU) وچ سب توں طاقتور معیشت رکھدا اے، اس کرکے یورپ دے دوسرے ملکاں نوں قرضے دِلواؤن وچ مرکل دا بڑا کردار سی۔
*✅ یونان، پرتگال، تے سپین نوں بیل آؤٹ پیکج (Bailout Loans) دِتے گئے، لیکن سخت شرائط نال۔
*✅ مرکل نے کہا کہ "کسی ملک نوں مفت پیسے نئیں ملن گے، اخراجات کم کرو!"
*✅ مرکل دے سخت اقدامات نال کئی یورپی ملکاں وچ عوامی مظاہرے ہوئے۔

## بحران توں نکلن لئی کیتا گیا؟
*✅ یورپی سینٹرل بینک (ECB) نے بڑے پیمانے اُتے قرضے دِتے۔
*✅ یونان، پرتگال، آئرلینڈ، تے سپین نے کفایت شعاری (Austerity Measures) اختیار کیتی۔
*✅ یورپ وچ معاشی اصلاحات شروع کیتیاں گئیاں۔
*✅ 2015 تک معیشت آہستہ آہستہ بحال ہو گئی۔

## نتائج
*✔️ یوروزون دی کمزوریاں نمایاں ہوئیاں۔
*✔️ قرضے وچ پھنسے ملک مالی طور اُتے مزید محتاط ہو گئے۔
*✔️ یونان تے دوسرے ملکاں وچ عوامی بے چینی ودھ گئی۔
*✔️ 2016 وچ "بریگزٹ" (برطانیہ دا EU توں نکلنا) بحران دی اک کڑی سی۔
*✔️ دائیں بازو دیاں انتہا پسند پارٹیاں (AfD, National Rally, etc.) طاقت وچ آئیاں۔

یورپی مالیاتی بحران یورپی یونین دی تاریخ دا سب توں بڑا بحران سی، جس وچ جرمنی تے اینجيلا مرکل نے اہم کردار ادا کیتا۔ سخت مالیاتی اقدامات نال یوروزون نوں بچا لیا گیا، لیکن اس نال کئی ملکاں وچ عوامی بے چینی ودھ گئی، جو اج تک سیاست اُتے اثرانداز ہو رہی اے۔

## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:یورپی یونین