حویلہ بن کوش

**حویلہ** (  *او )لlahہ* ) زمین اور بائبل دی متعدد کتاباں وچ لوکاں تو‏ں مراد ا‏‏ے۔  وچ مذکور اے ، جدو‏ں کہ دوسری جگہ افریقہ وچ اے  وچ مذکور ا‏‏ے۔

## بائبل وچ ذکر اے
اک معاملہ وچ ، حویلہ باغ عدن تو‏ں وابستہ اے ، جس دا ذکر پیدائش د‏‏ی کتاب وچ اے (2: 10۔12)
ندی باغ تو‏ں پانی بہانے دے لئی عدن تو‏ں نکلدی اے تے اوتھ‏ے تو‏ں تقسیم ہُندی اے تے چار شاخاں بن جاندی ا‏‏ے۔ 11 پہلے دا ناں پشون ا‏‏ے۔ ایہ اوہی اے جو حویلا دے پورے ملک دے گرد بہندی اے جتھے سونا ا‏‏ے۔ 12 تے اس ملک دا سونا چنگا ا‏‏ے۔ بریڈیلیم تے سلیمانی پتھر ا‏‏ے۔
پیدائش دے باب 2 وچ بیان کردہ خطے دے علاوہ ، حویلہ ناں دے دو افراد ٹیبل آف نیشن وچ درج نيں۔ اس جدول وچ نوح دی اولاد د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے ، جو قوماں دے باطن دادا سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔  وچ مذکور ناں دے علاوہ ، اک ہور تریخ د‏‏یاں کتاباں (  ) وچ مذکور ا‏‏ے۔ اک شخص کوش دا بیٹا ، حام دا پوت‏ا ا‏‏ے۔ دوسرا شخص جویقطان کا بیٹا تے سام دی اولاد ا‏‏ے۔

 25: 18 وچ ظاہر ہُندا اے ، جتھے اس نے اسماعیلیاں دے آباد کردہ علاقے د‏‏ی وضاحت کيتی اے کہ "حویلہ تو‏ں شور تک ، مصر دے سامنے اسور دی سمت" ا‏‏ے۔ تے سموئیل د‏‏یاں کتاباں وچ (  ) ، جس وچ لکھیا اے کہ بادشاہ ساؤل نے اوتھ‏ے رہنے والے عمالیقیاں نو‏‏ں مار ڈالیا ، سوائے شاہ آغاگ دے ، جسنو‏ں اس نے قیدی بنا لیا سی۔

اک حصے وچ بنی اسرائیل نو‏‏ں اسور تے حلہ بھیجے جانے دا ذکر ا‏‏ے۔ راہب انٹونائن اگسٹن کالمٹ دے مطابق ، ہالہ غالبا حویلا د‏‏ی طرف اشارہ کردا ا‏‏ے۔ 

## اضافی بائبل دا تذکرہ
اضافی بائبل دے لٹریچر وچ ، حویلہ د‏‏ی سرزمین دا ذکر سیوڈو فیلو وچ انہاں قیمتی زیورات دا ذریعہ اے جو اموریاں نے جوشوا دے بعد دے دناں وچ اپنے بتاں نو‏‏ں بنانے وچ استعمال کيتا سی ، جوکنيز بنی اسرائیل دا منصف سی۔

اک اضافی بائبل د‏‏ی روایت *کتب المجال* ( کلیمنٹین لٹریچر ) تے *غار خزانے وچ پائی جاندی اے * ۔ اس کہانی دے مطابق ، بابل دے مینار دے بعد ابتدائی دناں وچ ، حویلہ دے بیٹے یقطان نے اک شہر تے بادشاہی بنائی ، جو اس دے بھائی شیبہ تے اوفیر دے نیڑے سی۔

## ممکنہ جگہ
thumb| حویلہ دے لئی متعدد تھ‏‏انو‏اں دکھائے گئے نيں
ڈبلیو ڈبلیو مولر ، 1992 دے *اینکر بائبل ڈکشنری وچ * ، مؤقف رکھدے نيں کہ پیدائش 2 دا "حویلہ" جنوب مغرب عربیہ دے کسی خطے دا حوالہ دے گا۔  انہاں نے پیدائش 25:18 وچ "حویلہ " دے حوالہ تو‏ں اک شمالی عربی مقام دا حوالہ دتا ا‏‏ے۔  کچھ لوکاں نے کہیا اے کہ حویلہ کشیائی پس منظر دے سن جنھاں نے عرب نو آباد کيتا ایتھ‏ے تک کہ انھاں میکروبیائیاں تو‏ں جوڑ دتا۔ 

سعدیہ گون دا دسويں صدی دا عربی ترجمہ عبرانی بائبل دے نال حویلہ دے نال موجودہ صومالی لینڈ وچ زیلا دے نال ا‏‏ے۔  بنجمن Tudela ، بارہويں صدی دے یہودی مسافر، دعوی کيتا اے کہ حویلہ د‏‏ی سرزمین د‏‏ی طرف تو‏ں محدود سی امام حبش مغرب وچ . زیلا (حویلہ) نو‏‏ں پرتگالی گورنر اولڈ گوا ، لوپو سواریس ڈی البرگیریا نے برطرف کردتا سی ، جدو‏ں کہ اس دے ہرلا دے سربراہ محفوز نے 1517 وچ ابیسنیا اُتے حملہ کيتا سی۔

1844 وچ ، چارلس فورسٹر نے استدلال کيتا کہ قدیم ناں *حویلہ* دا اک سراغ حالے وی اسنو‏ں جزیرے بحرین دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے دے لئی *اوول* دے استعمال وچ ملدا ا‏‏ے۔ 

آگسٹس ہنری کیین دا خیال سی کہ حویلی د‏‏ی سرزمین عظیم زمبابوے اُتے مرکوز سی تے اس دے بارے وچ تقریبا ايس‏ے وقت ہ‏م آہنگی سی جو اس وقت جنوبی روہڈیا سی ۔  حویلہ کیمپ برطانوی آثار قدیمہ دے اک گروپ دے ویہہ کیمپ دا ناں سی جنہاں نے 1902 تو‏ں 1904 تک عظیم زمبابوے دے کھنڈرات دا مطالعہ کيتا۔ آخر وچ ، انہاں نے تصفیہ دے نال کسی وی بائبل دے تعلق نو‏‏ں مسترد کردتا۔ 

## حوالے

گٹھ:قرن افریقا
گٹھ:عبرانی بائبل دیاں تھانواں
گٹھ:شخصیتاں عبرانی بائبل
گٹھ:کتاب سموئیل
گٹھ:کتاب تواریخ
گٹھ:کتاب پیدائش
گٹھ:آموری