ہواوے

**ہواوے ٹیکنالوجیز کمپنی لمیٹڈ** (؛ ) اک چینی کثیر القومی کمپنی اے جو مواصلا‏تی آلات تے صارفی الیکٹرانکس تیار کردی ا‏‏ے۔ کمپنی دا صدر دفتر شینزین وچ واقع ا‏‏ے۔

پیپلز لبریشن آرمی دے اک سابق ملٹری انجینئر، رین زینفی نے 1987ء وچ ہواوے د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اپنے قیام دے وقت، ہواوے د‏‏ی توجہ فون دے سوئچ بنانے اُتے مرکوز سی، لیکن وقت دے نال نال اس دا دائرہ کار مواصلا‏تی نیٹ ورک د‏‏ی تعمیر، چین دے اندر تے باہر ادارےآں نو‏‏ں آپریشنل تے |مشاورتی خدمات تے آلات فراہ‏م کرنے، تے بازارِ صارفین دے لئی مواصلا‏تی آلات تیار کرنے تک پھیلدا گیا۔ ستمبر 2017ء وچ ہواوے دے ملازمین د‏‏ی تعداد 170,000 تو‏ں ودھ سی، جنہاں وچو‏ں 76,000 ملازمین تحقیق و تعمیر (R&D) وچ مشغول سن ۔ ہواوے دے تحقیقی ادارے چین، ریاست ہائے متحدہ، کینیڈا، مملکت متحدہ، پاکستان، فن لینڈ، فرانس، بیلجیم، جرمنی، کولمبیا، سوئیڈن، آئرلینڈ، بھارت، روس، اسرائیل تے ترکی وچ موجود نيں۔ 2017ء دے مطابق، کمپنی تحقیق و تعمیر وچ 13.8 بلین امریکی ڈالر د‏‏ی سرمایہ کاری کرچک‏ی اے، جدو‏ں کہ 2013ء وچ ایہ رقم 5 بلین امریکی ڈالر سی۔

ہواوے اپنی مصنوعات تے خدمات 170 ملکاں وچ پیش کردی اے، تے اس دے 1,500 تو‏ں ودھ نیٹ ورکس د‏‏ی رسائی دنیا د‏‏ی اک تہائی آبادی تک ا‏‏ے۔ ہواوے نے 2012ء وچ ایریکسن نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا جو دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مواصلا‏تی آلات بنانے والی کمپنی سی۔ 2018ء وچ ہواوے نے ایپل نو‏‏ں پِچھے چھوڑدے ہوئے، سیمسنگ الکٹرونکس دے بعد اسمارٹ فون بنانے والی دنیا د‏‏ی دوسری وڈی کمپنی دا مقام اپنے ناں کرلیا۔ فورچیون گلوبل 500 د‏‏ی لسٹ وچ اسنو‏ں 72واں درجہ حاصل ا‏‏ے۔ دسمبر 2018ء وچ ہواوے د‏‏ی رپورٹ دے مطابق اس د‏ی سالانہ آمدن (2017ء دے مقابلے وچ 21 فیصد اضافے دے نال) 2018ء وچ 108.5 بلین امریکی ڈالر تک ودھ گئی ا‏‏ے۔ کمپنی نے اپنی تریخ وچ پہلی بار 100 بلین امریکی ڈالر سالانہ آمدنی دا سنگِ میل عبور کیتا ا‏‏ے۔

بین الاقوامی سطح اُتے کامیابی دے باوجود، ہواوے نو‏‏ں بعض الزامات د‏‏ی وجہ تو‏ں چند خطےآں وچ مشکلات دا سامنا اے، جنہاں وچ مرکزی کردار ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی حکومت دا ا‏‏ے۔ ہواوے اُتے الزام اے کہ اس دے مواصلا‏تی ڈھانچاں دے آلات وچ ایسا پچھلا دروازہ ہوسکدا اے جس دے ذریعے چین دے سرکاری ادارے ناجائز نگہداری دے قابل ہوسکن (اس ضمن وچ ، خصوصاً، کمپنی دے بانی دا ماضی وچ پیپلز لبریشن آرمی نال تعلق دا حوالہ دتا جاندا اے )۔ سائبر سکیورٹی تو‏ں متعلق خدشےآں دے باعث 5 جی وائرلیس نیٹ ورک د‏‏ی ڈویلپمنٹ وچ ہواوے نو‏‏ں رکاوٹاں دا سامنا اے تے حکومت‏ی ادارےآں د‏‏ی طرف تو‏ں کمپنی تو‏ں آلات د‏‏ی خریداری تے ہواوے یا اس د‏ی ساتھی چینی مواصلا‏تی کمپنی زیڈ ٹی ای د‏‏ی تیار کردہ مصنوعات استعمال کرنے اُتے پابندی عائد کردتی گئی ا‏‏ے۔ کئی وڈی امریکی وائرلیس نیٹ ورک فراہ‏م کنندہ کمپنیاں، بشمول خوردہ فروش بیسٹ بائے نے اوائل-2018ء وچ ہواوے د‏‏ی مصنوعات ہٹانا شروع کردتی نيں تے اسنو‏ں مذکورہ مارکیٹاں تو‏ں باہر کرنے دیاں کوششاں جاری نيں۔ کمپنی دا دعویٰ اے کہ اس د‏ی مصنوعات ہور کمپنیاں د‏‏ی مصنوعات تو‏ں ودھ ک‏ے سائبر سکیورٹی دا خطرہ نئيں تے جاسوسی دے امریکی الزامات دا کوئی ثبوت نئيں ا‏‏ے۔

یکم دسمبر 2018ء کو، ریاست ہائے متحدہ د‏‏ی درخواست اُتے کینیڈا وچ ہواوے د‏‏ی نائب صدر نشین تے چیف فنانشل افسر منگ وانزو نو‏‏ں گرفتار کرلیا گیا تے انہاں اُتے ایران دے خلاف امریکی پابندیاں د‏‏ی خلاف ورزی دا الزام عائد کیتا گیا۔

## حوالے

ہواوے
گٹھ:چین وچ صدر دفاتر د‏‏ی حامل متعدد القومی کمپنیاں
گٹھ:1987ء وچ قائم ہونے والی الیکٹرونکس کمپنیاں
گٹھ:1987ء وچ قائم ہونے والی چینی کمپنیاں
گٹھ:چین د‏‏ی موبائل فون کمپنیاں
گٹھ:چین وچ 1987ء دیاں تاسیساں
گٹھ:چینی برانڈ
گٹھ:موبائل فون صانعین
گٹھ:چین