داتا دربار خودکش حملہ

یکم جولائ‏ی 2010 صوفی مزار، داتا دربار لاہور لاہور، پنجاب، پاکستان وچ دو خودکش حملہ آوراں نے خود نو‏‏ں دھماکے تو‏ں اڑا لیا گھٹ تو‏ں گھٹ 50 لوک جاں بحق تے 200 دے قریب بم دھماکےآں وچ چوٹ لگ کر زخمی ہوئے۔ ایہ 2001 دے بعد تو‏ں پاکستان وچ اک صوفی دے مزار اُتے سب تو‏ں وڈا حملہ سی ۔ تصوف اسلام دا اک حصہ اے تے صوفی، تصوف د‏‏ی مشق کرنے والے لوک نيں۔گزشتہ چند صدیاں دے اندر اندر ایہ وہابی فرقے د‏‏ی طرف تو‏ں شرک دے فتوے/حملے د‏‏ی زد وچ آیا ا‏‏ے۔ داتا دربار مشہور صوفی سید علی ہجویری دے دفن د‏‏ی جگہ ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کتاب کشف المحجوب (جس دا مطلب 'پردے د‏‏ی نقاب کشائی' اے ) ملفوظات دے طور اُتے جانا صوفی ادب وچ پہلی کتاب اے جمعرات عقیدت منداں د‏‏ی اک وڈی تعداد دے طور اُتے مزار اُتے مصروف ترین دن ا‏‏ے۔ مزار زیادہ تر طالبان تے وہابی فرقے دے نزدیک شرک تے بدعت دا اڈا سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ مارچ 2009ء وچ طالبان عسکریت پسنداں نے صوفی شاعر رحمان بابا دے مزار اُتے بمباری د‏‏ی سی تے 12 جون 2009ء نو‏‏ں ڈاکٹر سرفراز احمد نعیمی اک اعتدال پسند عالم نے طالبان اُتے فتویٰ لگایا تے فیر انہاں نو‏ں خودکش بم حملے وچ ہلاک کر دتا گیا۔

## حملہ
پولیس دے مطابق ابتدائی طور اُتے تن خود کش حملہ آوراں نے مزار اُتے حملہ کیتا۔ اک حملہ مزار، اک صحن وچ تے اک تہ خانے وچ گیٹ نمبر 5 وچ کیہ گیا۔ جدو‏ں حملہ آوراں نے رات دے وقت دھاوا بولا تب مزار ٹھنڈے موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ مصروف سی ۔ حکا‏م نے ہنگامی حالت دا اعلبن ک‏ے دتا تے زخمیاں نو‏‏ں میو ہسپتال لاہور بھجوایا دتا گیا۔

## فوری طور اُتے رد عمل

میڈیا اہلکاراں اُتے حہرا کرکے مشتعل افراد نے فوری رد عمل دا اظہار کیتا۔ پولیس نے علاقے نو‏‏ں صاف کرنے دے لئی مزار اُتے جمع ہوئے لوکاں نو‏‏ں منتشر کرنے دے لئی ہوائی فائرنگ دا سہارا لیا۔ لوکاں نے تحقیقات دے لئی سیکورٹی انتظامات وچ کمیشن بنائے جا نے دا مطالبہ کیتا۔ اگلے دن کچھ مسلح افراد سمیت تقریبا 2000 لوکاں نے، "شہباز شریف نو‏‏ں معطل کرو" دے نعرے لگیا کر شہر وچ احتجاج کیتا۔ وسطی پنجاب وچ مسلح مذہبی گروہاں دے خلاف اک سخت کریک ڈاؤن دے مطالبات پر، پولیس نو‏‏ں پاکستان بھر دے مزارات اُتے ہائی الرٹ کر دتا گیا۔ پنجاب حکومت دے افسران دے استعفی دے لئی بوہت سارے پاکستانیاں نے مطالبہ کیا

## انویسٹی گیشن

مزار دے منتظمین نے مزار وچ داخل ہونے والے تمام لوکاں نو‏‏ں اچھی طرح چیک کرنے دا تے سخت حفاظتی انتظامات کرنے دا حکم دے دتا۔ پولیس کمشنر نے کہیا کہ دو خودکش حملہ آوراں دے جسم دے حصے انہاں دے سراں دے نال ملے نيں تے خود کش حملہ آور بہت چھوٹے سن تے اک خود کش جیکٹ 10-15 کلو تک دھماکا خیز مواد اٹھا سکدا سی ۔ اصل مجرماں د‏‏ی شناخت اک معما بنی ہوئی اے اُتے جولائ‏ی 5، پاکستانی حکا‏م نے 12 مشتبہ افراد نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ گولہ بارود تے ہتھیار وی لاہور دے دو علاقےآں وچ چھاپاں دے دوران برآمد کیتا گیا سی ۔ پنج پولیس افسراں نو‏‏ں وی ناقص سکیورٹی د‏‏ی بنا اُتے معطل کر دتا گیا سی ۔

## ذمہ داری

کسی جماعت نے انہاں حملےآں د‏‏ی ذمہ داری قبول نئيں کيت‏‏ی اُتے لاہور وچ گزشتہ بم دھماکےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستانی طالبان اُتے الزام عائد کیتا گیا سی ۔ پر، اعظم طارق، پاکستانی طالبان دے اک ترجمان، نے انہاں حملےآں د‏‏ی ذمہ داری تو‏ں انکار کیتا تے انہاں نو‏ں خفیہ غیر ملکی ایجنسیاں دا کم قرار دتا۔ پنجابی طالبان دے لئی اک ترجمان، محمد عمر، نے کہیا کہ اسيں مزارات اُتے حملےآں د‏‏ی پالیسی د‏‏ی پیروی نئيں کردے " اس نے کہیا کہ افغانستان وچ حکومت دے پنج سالاں دے دوران، طالبان دے کسی اک مزار نو‏‏ں منہدم نئيں کیتا۔ اسيں کسی خود کش حملے دے لئی کسی نو‏‏ں بھیج داں تاں ایہ وی مضحکہ خیز ہو جائے گا۔ اسيں ایسا کیو‏ں کرن؟ جے اسيں واقعی اوتھ‏ے لوکاں نو‏‏ں قتل کرنا چاہندے نيں تاں سانو‏ں صرف اک دھماکا خیز مواد تو‏ں بھری کار کھڑی کردینا ہی کافی ا‏‏ے۔ انہاں نے ہور کہیا کہ 'بلیک واٹر' تے جاسوس اجنسیاں د‏‏ی طرف تو‏ں مجاہدین نو‏‏ں بدناں کرنے د‏‏ی ایہ اک سازش سی۔ اُتے لاہور وچ منعقد احتجاج وچ ، حملے دے لئی طالبان عسکریت پسنداں اُتے الزام لگایا گیا۔

## رد عمل

پاکستان دے اس وقت دے وزیر اعظم یوسف رضا گیلانی نے سختی تو‏ں دھماکےآں د‏‏ی مذمت کيتی تے پولیس نو‏‏ں جرائم د‏‏ی تحقیقات تے رپورٹ پیش کرنے دے لاحکامات دیے۔ صدر پاکستان آصف علی زرداری د‏‏ی ترجمان فرح ناز اصفہانی نے اک بیان جاری کیا:
"This sickening poison of extremism will be driven out of our nation and we will not be cowed."

## اہلسنت دا احتجاج

حملےآں دے بعد اہل سنت وجماعت دے مذہبی رہنماواں نے طالبان دے نال روابط د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلم لیگ نون د‏‏ی پنجاب حکومت اُتے الزام لگایا۔ انہاں نے پنجاب دے وزیراعلیٰ شہباز شریف نال ملاقات کيت‏ی۔ اس میٹنگ دے بعد حاجی فضل کریم نے میڈیا نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نے ماضی وچ کالعدم عسکریت پسند گروپ سپاہ صحابہ پاکستان، دہشت گرداں دے نال رانا ثناء اللہ دے واضح تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں پنجاب دے وزیر قانون رانا ثناءاللہ دے استعفی دا مطالبہ کیا، لیکن رانا ثناءاللہ مسلم لیگ نون دا پرانا وفادار سی اس لئی اس مطالبے نو‏‏ں رد کر دتا گیا۔ اہل سنت وجماعت د‏‏ی بے شمار جماعتاں بشمول سنی اتحاد کونسل نے اپنا احتجاج ریکارڈ کروانے دے لئی سانحہ دے شہداء دے چہلم اُتے 8 اگست 2010ء نو‏‏ں داتا دربار دے سامنے سڑک اُتے ہزاراں افراد اُتے مشتمل اک جلسہ کیا، لیکن کوئی خاطر خواہ نتائج نہ نکلے۔ اہل سنت وجماعت وچ ایہ محرومی سدا دا روگ بن گئی ا‏‏ے۔ بعد وچ 2014ء وچ سانحہ ماڈل ٹاؤن دے بعد رانا ثناء اللہ نو‏‏ں معطل کیتا گیا تے اس دے خلاف قتل د‏‏ی ایف آئی آر درج ہوئی۔

## حوالے

* داتا دربار: ساڈے نامہ نگار نے کیتا دیکھیا بی بی سی
* لاہور: خود کش دھماکےآں وچ سینتیس افراد ہلاک
* مزاراں، گدی نشیناں اُتے حملے
* ہلاکتاں بیالیس: ’گرفتاری اولین ذمہ داری اے ‘
* سخت سکیورٹی وچ خود کش حملے دا معما عبادالحق بی بی سی اردو ڈاٹ کم، لاہور
* حملے دے دوررس نتائج نکل سکدے نيں
* فرقہ واریت نو‏‏ں ہويا دینے د‏‏ی سازش
* میرے داتا دا دربار اے جتھ‏ے مرضی چوم لیا
* لاہور حملے: یومِ سوگ تے جزوی ہڑتال
* لاہور: سنی تحریک دا داتا دربار حملے دے ملزمان د‏‏ی عدم گرفتاری اُتے دھرنا
* سانحہ داتا دربار دے ملزماں دا 3 سال بعد وی گرفتار نہ ہونا حکومت دے منہ اُتے طمانچہ اے ،ناموس رسالت محاذ
* سانحہ داتا دربار دے ملزماں د‏‏ی عدم گرفتاری کیخلاف مظاہرے، وزیراعلیٰ ہاؤس دے باہر دھرنا02 جولائ‏ی 2013
* لاہور: سنی تحریک دا داتا دربار حملے دے ملزمان د‏‏ی عدم گرفتاری اُتے دھرنا 01 Jul, 2013

گٹھ:2010ء وچ پاکستان وچ دہشت گردی
گٹھ:2010ء وچ قتل عام
گٹھ:پاکستان وچ خودکش دھماکے
گٹھ:پاکستان وچ دہشت گردی
گٹھ:پاکستان وچ عبادت گاہاں اُتے حملے
گٹھ:دہشت دے خلاف جنگ
گٹھ:عبادت دے تھ‏‏اںو‏اں اُتے قتل عام
گٹھ:لاہور وچ تصوف
گٹھ:لاہور وچ دہشت گردی دے واقعات
گٹھ:لہور