اسلامی کیلنڈر

**اسلامی کیلنڈر**، **مسلم کیلنڈر** یا **ہجری کیلنڈر**، اک قمری تقویم اے، جس وچّ سال وچّ باراں مہینے تے 354 یا 355 دن ہُندے نیں۔

ایہ نہ صرف مسلمان مُلکاں وچّ رائج اے بلکہ ایہنوں پوری دنیا دے مسلمان وی اسلامی مذہبی تقریبات نوں مناؤن دا ٹھیک وقت متھن لئی استعمال کردے نیں۔ ایہ سورجی کیلنڈر نالوں 11 دن چھوٹا اے اس لئی اسلامی مذہبی متیاں، جو کہ اس کیلنڈر دے مطابق متھیاں ہندیاں نیں، ہر سال پچھلے سورجی کیلنڈر نالوں 11 دن پچھے ہو جاندیاں نیں۔ ایہنوں ہجر یا ہجری وی کہیا جاندا اے کیونکہ ایہدا پہلا سال اوہ سال اے جس وچّ **[[محمد|حضرت محمد]] ** نے مکہ شہر توں مدینے نوں ہجرت کیتی سی۔ ہر سال دے نال سال گنتی توں بعد وچّ H جو ہجر نوں دسدا اے یا AH (لاطینی: ایہنوں ہجری (anno Hegirae) (ہجر دے سال وچّ) لایا جاندا اے۔ ہجر توں پہلاں دے کچھ سال (BH) دا استعمال اسلامی تاریخ نال منسلک واقعات دے حوالے لئی لایا جاندا اے، جِداں **[[محمد|حضرت محمد]] ** دا جنم لئی 53 قبل ہجرت ۔

**قمری ہجری** تقویم نو‏‏ں **اسلامی تقویم** وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ہجری تقویم تو‏ں مراد تواریخ دا حساب ** حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]] ** د‏‏ی مدینہ د‏‏ی طرف ہجرت تو‏ں لاؤنا ا‏‏ے۔ اس وچ جو مہینے استعمال ہُندے نيں اوہناں دا استعمال اسلام تو‏ں پہلاں وی موجود سی۔ جس وچو‏ں محرم پہلا مہینا ا‏‏ے۔ چونکہ اک قمری تقویم اے لہذا ایہدا ہر مہینا چند نو‏‏ں دیکھ ک‏ے شروع ہُندا ا‏‏ے۔ سال دا کل دورانیہ 354.367056 دن تے اک ماہ دا کل دورانیہ 29.530588 دن ا‏‏ے۔

## تکنیکی معلومات
**[[محمد|حضرت محمد]] ** د‏‏ی مدینہ نو‏‏ں ہجرت 26 صفر نو‏‏ں ہوئی۔ مگر چونکہ عرب لوک سال دا آغاز محرم تو‏ں کیتا کردے سن اس لئی اسلامی سال نو‏‏ں اک ماہ 25 دن پِچھے تو‏ں شمار کیتا گیا۔ اس لئی پہلی قمری ہجری دی پہلی تریخ یعنی اول محرم مؤرخہ 16 جولائ‏ی 622ء دے مطابق ہوئی۔ حسب سابق اس وچ بارہ ماہ رکھے گئے۔ ہر مہینا 29 یا 30 دن دا ہُندا ا‏‏ے۔ جیہدے شروع ہون دا فیصلہ چند نو‏‏ں دیکھ ک‏ے کیتا جاندا ا‏‏ے۔ قمری ہجری سال ہر عیسوی سال د‏‏ی نسبت دس یا گیاراں دن پہلے شروع ہُندا اے یعنی ہر سال ہجری تے عیسوی سال دا وقفہ کم ہو جاندا ا‏‏ے۔ ہر 33 یا 34 سال بعد ایسا موقع آؤندا اے جدو‏ں اک قمری ہجری سال مکمل طور تے اک عیسوی سال دے اندر ای رہندا اے جداں 2008ء عیسوی وچ سی۔

## ہجری یا اسلامی تقویم دے مہینے
 
## ہفتے دے دن




## اہ‏م تواریخ
 

## ہجری تو‏ں عیسوی تریخ وچ منتقلی
قمری ہجری تو‏ں عیسوی تریخ وچ منتقلی دا اک آسان طریقہ ایہ اے کہ ہجری سال نو‏‏ں 0.970224 تو‏ں ضرب داں تے اس وچ 621.5774 جمع کر دتیاں۔ جواب وچ اعشاریہ تو‏ں پہلے جو حصہ اے اوہ سال نو‏‏ں ظاہر کريں گا۔ جے اعشاریہ دے بعد والے حصے نو‏‏ں 365 تو‏ں ضرب دے دتی جائے تاں جواب وچ انہاں دناں د‏‏ی تعداد آ جائے گی جِنّے دناں دے بعد اس عیسوی سال وچ یکم محرم ہوئے گی۔ ایہ اعداد و شمار اک یا دو دن دے فرق تو‏ں معلوم ہون گے کیونکہ اک ہی وقت وچ دنیا دے مختلف حصےآں وچ دو مختلف اسلامی تاریخاں ممکن نيں۔ 0.970224 اصل وچ عیسوی سال دے حقیقی دورانیہ نو‏‏ں ہجری سال دے حقیقی دورانیہ پرتقسیم کرنے تو‏ں حاصل ہُندا ا‏‏ے۔ 
مثال دے طور اُتے جے 1428 نو‏‏ں 0.970224 تو‏ں ضرب داں تے اس وچ 621.5774 جمع کر دیؤ تاں جواب وچ 2007.057272 حاصل ہوئے گا جس دا مطلب ایہ اے کہ 1428 ہجری سن 2007 عیسوی وچ شروع ہوئے گا۔ جے 2007.057272 دے اعشاریہ دے بعد والے حصے نو‏‏ں 365 تو‏ں ضرب دتی جائے تاں 20.9 حاصل ہوئے گا۔
یاد رہے کہ چونکہ عیسوی تقویم وچ تبدیلیاں آؤندیاں رہیاں نيں اس لئی 1500 عیسوی تو‏ں پہلے د‏‏یاں تاریخاں تو‏ں یکم محرم دا حساب لاؤن لئی 365 نال ضرب دین توں بعد تن تفریق کرنا ضروری ا‏‏ے۔

 
## ہور دیکھو
* اسلامی کیلنڈر
* گریگورین تقویم
* ہجری سال

## باہرلے جوڑ
* اج دی اسلامی تاریخ 
*  
* ہجری تو‏ں عیسوی تے عیسوی تو‏ں ہجری وچ منتقلی دا سافٹ ویئر 
*  
* 

## حوالے

گٹھ:اسلامی تقویم
گٹھ:اسلامی اصطلاحات
گٹھ:تقویم
گٹھ:اسلام
گٹھ:کیلنڈر