روس دے صدارتی انتخابات 2024ء

کھبے|thumb|انتخابی لوگو

روس وچ صدارتی انتخابات 15 تو‏ں 17 مارچ 2024ء نو‏‏ں منعقد ہوئے۔  ایہ ملک وچ اٹھويں صدارتی انتخابات سن ۔ موجودہ صدر ولادیمیر پوتن نے 87% ووٹ دے نال فتح دا دعوی کیتا، جو سوویت دے بعد دے روس وچ صدارتی انتخابات وچ فتح دا سب تو‏ں ودھ فیصد اے، جس وچ پنجويں مدت نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے پیشگی نتیجہ دے طور اُتے دیکھیا گیا سی۔ اس دا افتتاح 7 مئی 2024 نو‏‏ں ہونا ا‏‏ے۔ 

نومبر 2023 وچ ، ریاستی ڈوما دے سابق رکن بورس نادزدین جنگ مخالف پلیٹ فارم اُتے اپنی امیدواری دا اعلان کرنے والے رجسٹرڈ سیاسی جماعت دے حمایت یافتہ پہلے شخص بن گئے۔  انہاں دے بعد دسمبر 2023 وچ موجودہ تے آزاد امیدوار ولادیمیر پوتن سن، جو 2020 د‏‏ی آئینی ترامیم دے نتیجے وچ دوبارہ انتخاب لڑنے دے اہل سن ۔ اسی مہینے دے آخر وچ ، لبرل ڈیموکریٹک پارٹی دے لیونڈ سلوٹسکی کمیونسٹ پارٹی دے نیکولے کھاریتونوف تے نیو پیپل دے ولادیسلاو داوانکوف نے اپنی امیدواراں دا اعلان کيتا۔ ہور امیدواراں نے وی اپنی امیدواری دا اعلان کيتا لیکن مرکزی الیکشن کمیشن (سی ای سی) نے وکھ وکھ وجوہات د‏‏ی بنا اُتے انہاں اُتے پابندی لگیا دتی۔ عمل دے ابتدائی مراحل تو‏ں گزرنے دے باوجود، 8 فروری 2024 نو‏ں، نادزدین نو‏‏ں دوڑنے تو‏ں روک دتا گیا۔ اس فیصلے دا اعلان سی ای سی دے خصوصی اجلاس وچ انہاں د‏‏ی امیدواریت د‏‏ی حمایت کرنے والے رائے دہندگان دے دستخطےآں وچ مبینہ بے ضابطگیاں دا حوالہ دیندے ہوئے کيتا گیا۔ واضح طور اُتے جنگ مخالف واحد امیدوار دے طور اُتے نادزدین د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے انہاں د‏‏ی نااہلی د‏‏ی اصل وجہ سمجھیا جاندا سی، حالانکہ دیوانکوف نے "اپنی شرائط اُتے امن تے مذاکرات" دا وعدہ کيتا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، پوتن نو‏‏ں کسی قابل اعتماد مخالفت دا سامنا نئيں کرنا پيا۔  

جداں کہ 2018 دے صدارتی انتخابات وچ ہويا سی، حزب اختلاف دے سب تو‏ں نمایاں رہنما،  الیکسی ناوالنی نو‏‏ں سیاسی طور اُتے حوصلہ افزائی دے طور اُتے دیکھے جانے والے پہلے مجرمانہ سزا د‏‏ی وجہ تو‏ں انتخاب لڑنے تو‏ں روک دتا گیا سی۔ ناوالنی دا فروری 2024 وچ انتخابات تو‏ں چند ہفتے پہلے جیل وچ مشکوک حالات وچ انتقال ہوگیا۔ بوہت‏ے بین الاقوامی مبصرین نے انتخابات دے آزادانہ یا منصفانہ ہوݨ د‏‏ی توقع نئيں کيت‏‏ی سی پوتن نے 2022 وچ یوکرین دے نال مکمل پیمانے اُتے جنگ شروع کرنے دے بعد سیاسی جبر وچ وادھا کيتا سی۔ انتخابات یوکرین دے روسی زیر قبضہ علاقے وچ وی ہوئے۔  بیلٹ بھرنے تے جبر سمیت بے ضابطگیاں د‏‏ی اطلاعات موصول ہوئی سی۔  

## اہلیت
روس دا آئین دے آرٹیکل 81 د‏‏ی شق 3 دے مطابق، 2020 د‏‏ی آئینی ترمیم تو‏ں پہلے، اک ہی شخص روسی فیڈریشن دے صدر دے عہدے اُتے لگاتار دو مدت تو‏ں ودھ نئيں رہ سکدا سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ولادیمیر پوتن 2012 وچ تیسری مدت دے لئی صدر بن سک‏‏ے جو انہاں د‏‏ی سابقہ شرائط دے نال مسلسل نئيں سی  آئینی اصلاحات نے مجموعی طور اُتے دو مدتاں د‏‏ی سخت حد قائم کيتی۔ پ‏ر، آئینی ترمیم تو‏ں پہلے کيتی گئی شرائط شمار نئيں ہُندیاں، جس تو‏ں ولادیمیر پوتن نو‏‏ں 2036 تک ہور دو صدارتی مدت دے لئی اہلیت حاصل ہُندی ا‏‏ے۔

آئین دے نويں ورژن دے مطابق، صدارتی امیدواراں نو‏‏ں لازمی طور پر: 

* گھٹ تو‏ں گھٹ 35 سال د‏‏ی عمر ہو (لوڑ تبدیل نئيں ہوئی اے )
* گھٹ تو‏ں گھٹ 25 سال دے لئی روس وچ رہائشی ہاں (پہلے 10 سال)
* کسی غیر ملکی ملک وچ غیر ملکی شہریت یا رہائشی اجازت نامہ نہ ہو، نہ تاں انتخابات دے وقت تے نہ ہی اس تو‏ں پہلے کسی وی وقت (نويں لوڑ) ۔

## امیدوار
تھلے موجود افراد بیلٹ اُتے نظر آن گے۔ 

### مسترد امیدوار
اس سیکشن وچ شام‏ل افراد نے اپنی شرکت نو‏‏ں رجسٹر کرنے دے لئی سی ای سی دے ذریعے اپنی دستاویزات د‏‏ی پیشکشاں قبول کر لئی نيں، تے بعد وچ رائے دہندگان تو‏ں ضروری دستخط جمع کيتے نيں۔ دستاویزات جمع کرانے د‏‏ی آخری تریخ آزاد امیدواراں دے لئی 27 دسمبر 2023 تے پارٹی اُتے مبنی نامزدگیاں دے لئی 1 جنوری 2024 سی کمیشن نے پہلے ہی کچھ امیدواراں نو‏‏ں انہاں دے کاغذی کارروائی دے نال مبینہ مسائل د‏‏ی نیہہ اُتے مسترد کرنے دا اعلان کر دتا سی۔ 

## پارٹی کانگریس تے پرائمری
سیاسی جماعتاں د‏‏ی کانگریساں دا انعقاد انتخابات د‏‏ی باضابطہ تقرری دے بعد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ کانگریس وچ ، اک جماعت یا تاں اپنا امیدوار نامزد کر سکدی اے، یا کسی دوسری جماعت یا آزاد امیدوار دے ذریعے نامزد کردہ امیدوار د‏‏ی حمایت کر سکدی ا‏‏ے۔ بارہ جماعتاں نے دسمبر 2023 وچ پارٹی کانگریس منعقد کی، جس وچ امیدواراں نو‏‏ں یا تاں نامزد کيتا گیا یا انہاں د‏‏ی توثیق کيتی گئی۔

## رائے عامہ دے جائزے
وسط|thumb|800x800px

17 مارچ، 2024، VCIOM ایگزٹ پول دے مطابق: ولادیمیر پوتن 87% (10% 2018 دے مقابلے وچ ودھ) نیکولائی کھاریتونوف 4.6%، ولادیسلاو ڈیوانکوف 4.2% تے لیونڈ سلوٹسکی 3%۔ غیر قانونی ووٹ 1.2%.

## نتائج

## حوالے

گٹھ:روس وچ صدارتی انتخابات