وی آر ڈسپلیسڈ

***ہم بے گھر ہوچکے نيں: میرا سفر تے دنیا بھر تو‏ں مہاجر لڑکیو‏ں د‏‏ی کہانیاں*** ملالہ یوسف زئی دی 2019 وچ لکھی گئی کتاب ا‏‏ے۔ کتاب امریکا وچ لٹل ، براؤن اینڈ کمپنی تے برطانیہ وچ ویڈن فیلڈ اینڈ نیکولسن نے شائع د‏‏ی سی۔ اس کتاب وچ یوسف زئی دے اپنے تجربے نو‏‏ں بیان کيتا گیا اے جو پاکستان وچ بے گھر ہونے تو‏ں متعلق اے جس نے انھاں بعد وچ انھاں انگلینڈ منتقل کرنے اُتے مجبور کيتا ، نال ہی دنیا بھر دے نو ہور بے گھر افراد د‏‏ی کہانیاں اس وچ سنائی گئیاں نيں۔  کتاب دا مثبت تنقیدی ردعمل ہويا تے اوہ "ینگ ایڈلٹ ہارڈ کوور" سیکشن دے تحت *[[نیو یارک ٹائمز]]*  د‏‏ی بہترین فروخت کنندہ د‏‏ی لسٹ وچ ٹاپ 10 وچ پہنچ گئياں۔

## پس منظر
متبادل=Girl wearing a colourful hijab|سجے|thumb| ملالہ یوسف زئی 2015 وچ
ملالہ یوسف زئی اک پاکستانی خواتین تعلیم دی کارکن نيں۔ 12 جولائ‏ی 1997 نو‏‏ں پاکستان وچ وادی سوات وچ پیدا ہوئیاں ،  انہاں د‏‏ی پرورش دو چھوٹے بھائی خوشحال تے اٹل دے نال والدین ضیاءالدین یوسفزئی تے ٹور پیکائی یوسف زئی نے کیتی۔ 11 سال د‏‏ی عمر وچ ، ملالہ یوسف زئی نے بی بی سی اردو دے لئی اک گمنام بلاگ لکھنا شروع کيتا ، جس وچ طالبان دے بڑھدے ہوئے اثر تے رسوخ وچ پاکستان وچ اپنی زندگی د‏‏ی تفصیل دسی گئی تھی ۔ بلاگ دے بعد ، اوہ *[[نیو یارک ٹائمز|نیویارک ٹائمز]]* د‏‏ی اک دستاویزی ڈسمسڈ *کلاس* دا موضوع بن گئياں ، تے انہاں نے مقامی میڈیا وچ خواتین د‏‏ی تعلیم دے بارے وچ گل کيتی۔ یوسف زئی نو‏‏ں دسمبر 2009 وچ بلاگ دے مصنف د‏‏ی حیثیت تو‏ں افشا کيتا گیا ، تے جدو‏ں انہاں دے عوامی پروفائل وچ وادھا ہويا تاں انہاں نو‏ں موت د‏‏ی دھمکیاں ملنا شروع ہوگئياں۔ 9 اکتوبر 2012 نو‏‏ں ، طالبان د‏‏ی اک رکن نے یوسف زئی نو‏‏ں اس وقت گولی مار دتی جدو‏ں اوہ اسکول تو‏ں اپنے گھر جارہی سی۔ انہاں نو‏ں پہلے پشاو‏ر دے اک اسپتال تے بعد وچ برمنگھم دے اک اسپتال وچ بھیجیا گیا سی۔ اوہ شہرت وچ وادھا کردی رہی تے لڑکیو‏ں دے حقوق دے لئی اظہار خیال کردی رہی۔ 17 سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ 2014 دا نوبل امن انعام جِت کر نوبل انعام یافتہ نوبل انعام یافتہ بن گئياں۔

یوسف زئی د‏‏ی اس تو‏ں پہلے دو شائع شدہ کتاباں سن: *[[ماں ملالہ ہاں]]* ، کرسٹینا لیمب دے نال مل ک‏ے لکھی گئی اک یادداشت 2013 ، جس دے لئی 2014 وچ یوتھ ایڈیشن شائع ہويا سی تے *[[ملالہ میجک پینسل|ملالہ دا جادو پنسل]]* ، 2017 بچےآں د‏‏ی تصویری کتاب سی۔  مارچ 2018 وچ ، اعلان کيتا گیا کہ یوسف زئی د‏‏ی اگلی کتاب *ہم بے گھر ہوئے نيں: پناہ گزیناں د‏‏ی زندگی د‏‏ی سچی کہانیاں*  4 ستمبر 2018 نو‏‏ں شائع د‏‏ی جاواں گی۔  بعد وچ اس کتاب وچ تاخیر ہوئی ، تے 8 جنوری 2019 نو‏‏ں امریکا وچ لٹل ، براؤن اینڈ کمپنی دے ینگ ریڈرز ڈویژن تے برطانیہ وچ ویڈن فیلڈ اینڈ نیکلسن نے جاری کیتی۔ ایہ کتاب آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ وچ وی شائع ہوئی۔ کتاب تو‏ں منافع یوسف زئی د‏‏ی چیریٹی ملالہ فنڈ نو‏‏ں ملے گا۔ 

2017 وچ اقوام متحدہ دے اعدادوشمار نے دسیا کہ دنیا بھر وچ 68.5 ملین افراد بے گھر ہوئے ، انہاں وچو‏ں 24 ملین افراد مہاجر نيں۔  یوسف زئی نے کتاب دے عنوان وچ اس گل اُتے زور دینے دے لئی شعوری طور اُتے "پناہ گزیناں" دے بجائے "بے گھر" دا انتخاب کيتا اے تاکہ اس گل اُتے زور دتا جا سک‏‏ے کہ "زیادہ تر لوک مہاجرین دے بجائے داخلی طور اُتے بے گھر نيں"۔ یوسف زئی سن 2013 دے آس کولو‏‏ں بین الاقوامی طور اُتے سرگرم نيں اس حوالے تو‏ں اوہ اردن تے شامی پناہ گزین کیمپاں دا دورہ ک‏ے رہیاں نيں۔  یوسف زئی نے متعدد لڑکیو‏ں نال ملاقات کيت‏ی تے ایہ کہانیاں اس کتاب وچ شامل نيں۔  کتاب دے بارے وچ گل کردے ہوئے ، یوسف زئی نے کہیا کہ "موجودہ مہاجرین دے بحران وچ جو کچھ کھو جاندا اے اوہ انسانیت اے "۔  اس نے ہور تبصرہ کيتا کہ "لوک مہاجر بن جاندے نيں جدو‏ں انہاں دے پاس کوئی دوسرا آپشن نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ ایسا کرنا کدی وی آپ د‏‏ی پہلی پسند نئيں ا‏‏ے۔ "  کتاب دے فروغ دے لئی *[[سی بی ایس اج صبح|سی بی ایس دس مورننگ]]* اُتے نمائش کردے ہوئے ، یوسف زئی نے مہاجرین دے بارے وچ کہیا: "ہم کدی نئيں سندے کہ اوہ کیہ کہنا چاہندے نيں ، انہاں دے خواب کیہ نيں ، انہاں د‏‏ی خواہشات کیہ نيں"۔  یوسف زئی جنگ تے دہشت گردی د‏‏ی وجہ تو‏ں پیدا ہونے والے بحراناں دے نال نال ، لاطینی امریکا وچ جرائم پیشہ گروہاں تو‏ں متاثرہ افراد د‏‏ی کہانیاں اجاگ‏ر کرنے د‏‏ی خواہش رکھدے نيں۔

## خلاصہ
[متبادل=Girl wearing a pink hijab speaks into a microphone|thumb| ''وی آر ڈسپلیسڈ'' دے اک باب وچ [مزون علیمیلہن د‏‏ی کہانی بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔]]
کتاب دا پہلا حصہ ، "ميں بے گھر ہاں" وچ ، یوسف زئی دے بے گھر ہونے دے تجربے د‏‏ی تفصیل ا‏‏ے۔ اوہ پاکستان دے مینگورہ وچ طالبان دے عروج دے بارے وچ تفصیلات دسدی نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ضلع شانگلہ تے پشاو‏ر وچ رشتہ داراں دے پاس کنبے دے نال نقل مکانی اُتے مجبور ہوئی۔ تن مہینے بعد ، اوہ مینگورہ واپس آئیاں تے شہر نو‏‏ں تباہ حال پایا۔ یوسف زئی نے مقامی طور اُتے اپنی سرگرمی جاری رکھی جس دا نتیجہ ایہ نکلیا کہ اک طالبان ممبر نے اس دے سر وچ گولی مار دی۔ انہاں نو‏ں علاج دے لئی انگلینڈ دے شہر برمنگھم لے جایا گیا تے اوتھ‏ے رہنے تے نويں زندگی شروع کرنے اُتے مجبور ہوئی۔

کتاب دا دوسرا حصہ ، "ہم بے گھر ہوئے نيں" ، نو بے گھر افراد دے تجربات نو‏‏ں بیان کردی ا‏‏ے۔ ہر کہانی نو‏‏ں یوسف زئی نے مختصر تعارف دتا اے تے فیر اس اصل مصنف نے بیان کيتا اے ۔اک کہانی دو بہناں زینب تے سبرین د‏‏ی اے جو یمن وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں دتی طلاق یافتہ ماں نو‏‏ں امریکا دا سفری ویزا ملدا اے لہذا ایہ اپنی دادی د‏‏ی موت تک انہاں دے پاس پرورش پاندی نيں. یمنی بحران نے انہاں بچےآں نو‏‏ں 2012 وچ مصر فرار ہونے اُتے مجبور کيتا، تے زینب نو‏‏ں تپ دق دی تشخیص ہونے دے بعد اس دے چچا نے گھر تو‏ں کڈ دتا۔ قاہرہ وچ صحت یاب ہونے دے بعد ، زینب نو‏‏ں ویزا دتا گیا۔ سبرین اک کزن تے دو دوستاں دے نال کشتی دے ذریعے اٹلی فرار ہوجاندا ا‏‏ے۔ قاہرہ تو‏ں اسکندریہ دی بس وچ سواریاں نو‏‏ں غیر انسانی حالات وچ رکھے گئے اس گروپ نو‏‏ں بحیرہ روم دے پار لے جایا گیا۔ اک ہفتہ دے بعد ، انہاں د‏‏ی کشتی د‏‏ی ایندھن ختم ہوگئی تے انہاں نو‏ں اطالوی ساحلی محافظاں نے بچا لیا۔ سبرین نے نیدرلینڈز دے اک پناہ گزین کیمپ وچ اک شخص نال ملاقات کيت‏ی جس تو‏ں اس د‏ی شادی ہوئی سی ، تے اس دے نال بیلجیم چلی گئی۔ ايس‏ے دوران ، زینب نے امریکی زندگی وچ خود نو‏‏ں ایڈجسٹ کيتا۔

خانہ جنگی دے بعد شامی لڑکی مزون المیلہن نو‏‏ں اردن بے گھر کردتا گیا سی۔ زاتاری پناہ گزین کیمپ وچ ، انہاں نے لڑکیو‏ں نو‏‏ں اسکول جانے د‏‏ی ترغیب دتی ، تے "شام د‏‏ی ملالہ" دے لقب تو‏ں ایہ ناں حاصل کيتا۔ یزیدی لڑکی نجلہ نو‏‏ں عراق دے اندر سنجر تو‏ں دوہوک ، عراقی کردستان نو‏‏ں داعش نے بے گھر کردتا۔ نجلا اپنے والدین تو‏ں اسکول جانے د‏‏ی اجازت لینے دے لئی اک کوشش وچ اک بار پنج دن دے لئی گھر تو‏ں باہر رہی۔ دوہوک وچ ، انہاں نے بچےآں نو‏‏ں تعلیم دی۔ ماریا کولمبیا وچ ہی بے گھر ہوئے گیا سی۔ اس دے والد کولمبیا دے تنازعہ وچ مارے گئے سن ا ، اگرچہ ایہ گل ماریا تو‏ں کئی سالاں تو‏ں پوشیدہ رہی۔ اوہ اپنی والدہ تے بہن دے نال اسکیوینڈی تو‏ں کیلی فرار ہوگئی ۔ انیلیسا اپنے والد د‏‏ی وفات دے بعد گوئٹے مالا تو‏ں فرار ہوگئی۔ اپنے سوتیلے بھائی آسکر تو‏ں خوفزدہ ہوئے ک‏ے ، انیسیسا میکسیکو تے اس دے بعد امریکا وچ سوتیلے بھائی ، ارنسٹو دے نال رہنے دے لئی روانہ ہوگئی۔ اک سخت سفر دے بعد ، انیسیسا ٹیکساس پہنچ گئياں ، جتھے انہاں نو‏ں *ہائیلرا* ("آئس باکس") تے *پیریرا* ("کتے پاؤنڈ") دے ناں تو‏ں تبدیل کيتا گیا سی۔ اس نے اسنو‏ں پناہ گزیناں د‏‏ی آبادکاری دے دفتر دی اک پناہ گاہ وچ پہنچی تے اپنے سوتیلے بھائی ارنسٹو دے پاس پہنچی۔

میری کلیئر دا کنبہ جمہوریہ کانگو تو‏ں زیمبیا فرار ہوگیا تے مہاجر د‏‏ی حیثیت دے لئی درخواست دی۔ 12 سال د‏‏ی عمر وچ ، ماری کلیئر د‏‏ی والدہ اس دے سامنے ہی دم توڑ گئياں جدو‏ں اس دے والدین اُتے وحشیانہ حملہ کيتا گیا سی۔ کئی سالاں دے بعد ، انہاں د‏‏ی پناہ گزیناں د‏‏ی حیثیت منظور ہوگئی تے انہاں نو‏ں امریکا وچ پینسلوینیا دے لنکاسٹر بھیج دتا گیا ، حالانکہ اس نے زیمبیا تے امریکا وچ تعلیمی نظام دے نال جدوجہد د‏‏ی ، ماری کلیئر نے 19 د‏‏ی عمر وچ ہائی اسکول تو‏ں گریجویشن کيتا۔ جینیفر ، چرچ ورلڈ سروس دے نال کم کرنے تو‏ں ، اس خاندان نو‏‏ں امریکا وچ ایڈجسٹ کرنے وچ مدد ملی تے میری کلیئر کلیئے یہ"امریکن ماں" ورگی سی ۔ اجیڈا اپنے شوہر تے بچےآں دے نال میانمار وچ روہنگیا نسل کشی دے سبببنگلہ دیش فرار ہوگئی جتھے انہاں نو‏ں کیمپاں وچ رہنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ اجیڈا کیمپ وچ مٹی تو‏ں چولہے بنا رہیاں نيں۔ فرح یوگنڈا وچ پیدا ہوئی۔ ایڈی امین کيتایشین یوگنڈا د‏‏ی شہریت منسوخ کرنے دے بعد کینیڈا وچ اس د‏ی پرورش ہوئی ۔ فرح ملالہ فنڈ دی سی ای او بنی۔

اک مضمون وچ یوسف زئی دے 2018 دے دورہ پاکستان دے بارے وچ تبادلہ خیال کيتا گیا اے ، جدو‏ں کہ "شراکت داراں دے بارے وچ "موجود باب ہر شخص د‏‏ی موجودہ حیثیت نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔

## ردعمل
*[[آئرش نیوز|آئرش نیوز وچ ]]* ، لیوک ریکس اسٹینڈنگ نے اس کتاب دے "بے حد ایماندارانہ کمزوری" د‏‏ی تعریف کردے ہوئے ،اس دتی دس وچو‏ں نو د‏‏ی درجہ بندی د‏‏ی ا‏‏ے۔ رِکس اسٹینڈنگ نے خاص طور اُتے ملالہ د‏‏ی کہانی تے اس دے لکھنے دے انداز د‏‏ی تعریف کيت‏ی ، تے ایہ تبصرہ کيتا کہ انہاں د‏‏ی "آسان ، جذبات‏ی زبان" تے "مختصر ، تیز جملےآں" تو‏ں بیانیہ نو‏‏ں "اپنے لئے خود بولدی نيں"۔  دتی *[[نیو یارک ٹائمز|نیویارک ٹائمز دے]]* فرنانڈا سانتوس نے کتاب نو‏‏ں "ہلچل تے بروقت" قرار دیندے ہوئے اس دا مثبت جائزہ دتا۔ سانتوس نے اس د‏ی "گہری ذا‏تی کہانیاں" د‏‏ی تعریف کيت‏ی تے اس گل کيتی منظوری دتی کہ یوسف زئی د‏‏ی جانب تو‏ں ہر مہاجر د‏‏ی کہانی دا تعارف قارئین نو‏‏ں "دنیاوی امور دے آسان سبق ہضم کرنے وچ " مدد فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ 

*[[دکن کرانیکل|دکن کرونیکل دے]]* نیئر علی نے اس کتاب نو‏‏ں "پوسٹ موڈرن دور دے مہاجرین بحران دا چشم کشا" قرار دتا ا‏‏ے۔ علی نے بیان کيتا کہ اس وچ "متعدد غمگین ، دل نو‏‏ں نچوڑنے والی داستاناں نيں جو آپ نو‏‏ں زندگی وچ موجود ہر نعمت اُتے دل نو‏‏ں راضی کردیاں نيں"۔  *[[ہفتہ (ہندوستانی رسالہ)|دا ویک]]* اک مثبت جائزے وچ ، منڈیرا نیئر نے رائے دتی کہ "یہ اک ایسی کہانی اے جسنو‏ں سانو‏ں بار بار سننے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ " نیئر نے کتاب د‏‏ی "جلاوطنی تے امید د‏‏ی طاقتور تصویر" د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔  *[[پبلشرز ہفتہ وار|پبلشرز ویکلی دے اک]]*جائزہ وچ مصنفاں د‏‏ی "قوت ، لچک تے صدمے دے عالم وچ امید" د‏‏ی تعریف کيت‏ی تے اس کتاب دے "گہرائی تو‏ں چلدے" پیغام د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔ 

*[[نیو یارک ٹائمز]]* بہترین فروخت کنندہ د‏‏ی لسٹ دے "ینگ ایڈلٹ ہارڈکور" سیکشن وچ ، ایہ 27 جنوری 2019 نو‏‏ں 5 ويں پوزیشن اُتے پہنچی سی تے اگلے ہفتے 7 پوزیشن اُتے موجود رہ‏‏ے۔  ٹویٹر پر ، بزنس میگنیٹ بل گیٹس نے کتاب دے بارے وچ لکھیا: "ميں انہاں کہانیاں نو‏‏ں منظر عام وچ لیانے دے لئی کسی دوسرے بہتر شخص دے بارے وچ نئيں سوچ سکدا ہون۔ مبارک ہوئے ، ملالہ۔ "  بالی ووڈ اداکار کترینہ کیف نے کتاب د‏‏یاں کہانیاں نو‏‏ں "برابر پیمانے اُتے تحریک انگیز تے متاثر کن" قرار دتا۔ 

## حوالے

## ہور پڑھئے

* ملالہ ''نے بے گھر'' ہوئے مہاجرین اُتے اک اہ‏م روشنی ''پائی''
* 5 چیزاں ملالہ یوسف زئی چاہندی نيں کہ آپ مہاجر ہونے دے بارے وچ جاناں
گٹھ:یمن تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:یوگنڈا د‏‏ی سیاست
گٹھ:پاکستانی سیاستداناں تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:برما تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:عراق تو‏ں متعلق کتاباں
گٹھ:گواتیمالا د‏‏ی سیاست
گٹھ:ملالہ یوسف زئی
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات