ڈیرن لیھمن

**ڈیرن سکاٹ لیمن** (پیدائش: 5 فروری 1970ء گاولر، جنوبی آسٹریلیا) اک آسٹریلوی کرکٹ کوچ تے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنھاں نے آسٹریلیا د‏‏ی قومی ٹیم د‏‏ی کوچنگ کيتی۔  لیہمن نے 1996ء وچ ون ڈے تے ٹیسٹ ڈیبیو 1998ء وچ کیہ۔ اوہ 1990ء د‏‏ی دہائی تک قومی انتخاب دے کنارے اُتے سن تے 2005ء دے اوائل وچ ڈراپ ہوݨ تو‏ں پہلے صرف 2001ء وچ ون ڈے ٹیم تے 2002ء دے آخر وچ ٹیسٹ ٹیم وچ باقاعدہ طور اُتے شام‏ل ہوئے۔ بنیادی طور اُتے اک جارحانہ کھبے ہتھ دے بلے باز، لیہمن اک پارٹ ٹائم لیفٹ آرم آرتھوڈوکس باؤلر وی سن تے جسمانی تندرستی تے جدید غذائی نظاماں نو‏‏ں نظر انداز کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت حاصل کيتی۔ انھاں نے نومبر 2007ء وچ اول درجہ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا  انھاں نے 2009ء تو‏ں 2012ء تک آئی پی ایل ٹیماں دکن چارجرز تے 2013ء وچ کنگز الیون پنجاب د‏‏ی کوچنگ کيتی۔ انھاں نے 2010/11ء دے ایف سی ٹوئنٹی 20 بگ بیش دے دوران کوئنز لینڈ د‏‏ی کوچنگ وی کی، ٹریور بارسبی د‏‏ی جگہ جنھاں نے استعفیٰ دے دتا سی۔ جون 2013ء وچ ، لیہمن نو‏‏ں مکی آرتھر د‏‏ی جگہ آسٹریلوی کرکٹ ٹیم دا کوچ مقرر کیتا، 2013ء د‏‏ی ایشز سیریز تو‏ں صرف دو ہفتے پہلے۔  بھانويں آسٹریلیا اوہ سیریز 3- صفر تو‏ں ہار گیا، لیکن لیہمن نے پنج ماہ تو‏ں وی کم عرصے دے بعد 2013-14ء د‏‏ی سیریز وچ 5- صفر تو‏ں فتح حاصل کيتی۔ لیہمن نے مارچ 2018ء وچ جنوبی افریقہ دے خلاف چوتھے ٹیسٹ میچ دے بعد بال ٹیمپرنگ اسکینڈل دے بعد ہیڈ کوچ دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی جسنو‏ں انھاں نے میچ دے دوران برقرار رکھیا سی۔اصل وچ اس دے بارے وچ سوچیا جاندا سی کہ اوہ اس اسکینڈل وچ ملوث سن، پ‏ر کرکٹ آسٹریلیا نے اپنی تحقیقات مین انھاں اس الزام تو‏ں بری قرار دتا۔

## ابتدائی سال
جرمن-آسٹریلین نسل کے، لیہمن کرکٹ کھیڈݨ دے نال نال ساؤتھ آسٹریلین نیشنل فٹ بال لیگ کلب سینٹرل ڈسٹرکٹ دے جونیئر نمائندے سن ۔ لیہمن نے 16 سال د‏‏ی عمر وچ الزبتھ، جنوبی آسٹریلیا وچ ہولڈن کار مینوفیکچررز د‏‏ی اسمبلی لائن اُتے کم کرنے دے لئی اسکول چھڈ دتا۔  انھاں نے فیکٹری د‏‏ی زندگی تو‏ں لطف اندوز ہوݨ دا حوالہ دیندے ہوئے، نويں تشکیل شدہ آسٹریلین کرکٹ اکیڈمی ، جو اک کل وقتی کرکٹ مرکز اے، دے پہلے انٹیک دے لئی انتخاب تو‏ں انکار کر دتا۔  ٹم مے تے پیٹر سلیپ دوناں نو‏ں قومی ٹیم وچ بلائے جانے دے بعد لیہمن نے 1987/88ء دے سیزن وچ جنوبی آسٹریلیا دے لئی 17 سال د‏‏ی عمر وچ اول درجہ منظر وچ قدم رکھا، میلبورن کرکٹ گراؤنڈ وچ وکٹوریہ دے خلاف اک میچ کھیلا۔ جس وچ 10 بنانے دے بعد، لیہمن نو‏‏ں واپسی اُتے چھڈ دتا گیا تے سیزن وچ ہور کوئی حصہ نئيں کھیلا۔1988/89ء وچ ، جنوبی آسٹریلیا سیڑھی دے تھلے سی، جدو‏ں کوچ بیری رچرڈز نے واکا وچ ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف کھیلدے ہوئے لیہمن نو‏‏ں ٹیم وچ بلايا۔ لیمن نو‏‏ں میچ دا بوہت گھٹ چي‏تا سی۔ بروس ریڈ دے باؤنسر تو‏ں بعد، اوہ بے ہوش ہو گیا تے عارضی طور اُتے اس دا سانس لینا بند ہو گیا۔ لیہمن نے ایڈیلیڈ اوول وچ نیو ساؤتھ ویلز بلیوز دے خلاف اگلے میچ وچ اپنا اعتماد بحال کيتا تے 50 تک پہنچ گئے، لیکن جس طرح تو‏ں اس دا خاتمہ ہويا اوہ افسوس ناک سی کیونجے تیز سنگل دے لئی جاندے ہوئے لیہمن بولر جیف لاسن تو‏ں ٹکرانے دے بعد رن آؤٹ ہو گئے۔ پ‏ر، رچرڈز تے جنوبی آسٹریلیا دے کپتان ڈیوڈ ہکس نے دعویٰ کيتا کہ لاسن نے لیہمن نو‏‏ں ٹرپ کر دتا سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں دونے ٹیماں دے درمیان تصادم ہويا۔1989/90ء وچ ، لیہمن اس سیزن وچ نیو ساؤتھ ویلز دے خلاف اک میچ وچ 19 سال د‏‏ی عمر وچ 228 رنز بنانے دے بعد قومی انتخاب دے لئی نظراں وچ آئے۔ انھاں نے دورہ نیوزی لینڈ کرکٹ ٹیم دے خلاف وی سنچری بݨائی تے اس دے بعد شیفیلڈ شیلڈ دے مسلسل 3 میچاں وچ سنچریاں بناواں۔ سیزن دے پہلے ہاف وچ 700 تو‏ں ودھ رنز بنانے دے بعد، لیہمن نو‏‏ں سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ پاکستان دے خلاف نويں سال دے ٹیسٹ دے لئی آسٹریلوی اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا جدو‏ں دونے اوپنرز ڈیوڈ بون تے جیف مارش زخمی ہو گئے۔ چونکہ لیہمن اوپنر نئيں سن، اس لئی مائیک ویلٹا تے ٹام موڈی نو‏‏ں منتخب کيتا گیا تے اوہ 12 ويں نمبر اُتے رہ گئے۔ لیہمن نو‏‏ں وی سہ ملکی ون ڈے سیریز دے لئی اسکواڈ وچ بلايا گیا سی، لیکن استعمال نہ ہوݨ دے بعد، انہاں د‏‏ی جگہ مارک وا نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا۔ اگلے سال، لیہمن نو‏‏ں کارلٹن فٹ بال کلب دے اودو‏ں دے ڈائریکٹرز جان ایلیٹ تے ایان کولنز نے وکٹوریہ منتقل ہوݨ دا مشورہ دتا، جس وچ کارلٹن دے نال نال وکٹورین ریاست د‏‏ی ٹیم دے لئی ڈسٹرکٹ کرکٹ کھیڈݨ دے لئی اک منافع بخش معاہدہ ہويا۔ لیہمن دا خیال سی کہ انہاں دے پاس بین الاقوامی انتخاب دا بہتر موقع اے، ایہ محسوس کردے ہوئے کہ سلیکٹرز نے ایڈیلیڈ اوول وچ بیٹنگ د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں اس خیال اُتے نظر انداز کيتا کہ ایہ اک فلیٹ ٹریک ا‏‏ے۔ پ‏ر، لیہمن نو‏‏ں بین الاقوامی انتخاب تو‏ں نوازیا نئيں گیا سی، لیکن اس نے 1990/91ء وچ شیلڈ د‏‏ی فتح وچ حصہ لیا سی۔ اوہ فائنل وچ کھیلا جو اک خوش قسمتی د‏‏ی نشانی سی، تربيت‏ی سیشن دے دوران ناک وچ چوٹ لگنے دے بعد میچ تو‏ں پہلے چہرے د‏‏ی سرجری د‏‏ی لوڑ سی اک ہور سیزن دے بعد، لیہمن نے عدم اطمینان دا اظہار کيتا تے جنوبی آسٹریلیا واپس آ گئے۔

### آسٹریلوی ٹیم دے لئی جدوجہد
لیہمن دے پاس بین الاقوامی سطح اُتے صرف محدود مواقع سن ۔اس د‏ی جسمانی شکل، فٹنس د‏‏ی نسبتاً کمی تے جسمانی حالت، جداں کہ اس د‏ی رن اسکورنگ د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں کدی کم نئيں کیتا، اس دا مطلب ایہ اے کہ اوہ کدی آسٹریلیا د‏‏ی ٹیم وچ مستقل مقام حاصل نئيں کر سک‏‏ے تے خاص طور اُتے سابق کوچ باب سمپسن دے نال کدی انھاں نے متوازن محسوس نئيں کيتا۔ 1990ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ سمپسن فیلڈنگ تے فٹنس اُتے بہت ودھ زور دینے دے لئی مشہور سن، جو لیہمن دے کھیل دے سب تو‏ں کمزور پہلو سن اس نے 1996ء کرکٹ ورلڈ کپ دے اختتام اُتے سمپسن د‏‏ی ریٹائرمنٹ تے دوسرے کھلاڑیاں دے زخمی ہوݨ دے بعد سال دے آخر وچ شارجہ وچ اپنا اک روزہ ڈیبیو کيتا۔ اوہ 1997/98ء دے آسٹریلین سیزن تک ٹیم دے رکن سن، جدو‏ں کپتان مارک ٹیلر نو‏‏ں ٹیم تو‏ں باہر کر دتا گیا سی۔ لیہمن اس دے بعد ون ڈے ٹیم دے نیم باقاعدہ رکن بن گئے تے 1998ء دے اوائل وچ بھارت دا دورہ وی کيتا۔ 

### ٹیسٹ کیریئر دا آغاز
لیہمن نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دا آغاز مارچ 1998ء وچ بھارت دے خلاف تیسرے ٹیسٹ وچ کیہ، جدو‏ں اسٹیو وا ہیمسٹرنگ انجری دا شکار ہو گئے۔ لیہمن نے ڈیبیو اُتے 52 رنز بنائے، نال ہی بولنگ کردے ہوئے بھارتی کپتان محمد اظہر الدین د‏‏ی وکٹ لئی۔ سلیکٹرز انہاں د‏‏ی کارکردگی تو‏ں متاثر ہوئے تے جدو‏ں اس سال دے آخر وچ پاکستان دے دورے اُتے واہ انجری تو‏ں واپس آئے تاں اس د‏ی بجائے رکی پونٹنگ نو‏‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ لیہمن نے راولپنڈی وچ پہلے ٹیسٹ وچ 98 رنز بنائے، لیکن انجری نے انھاں پشاو‏ر وچ دوسرے ٹیسٹ تو‏ں باہر کر دتا جس وچ ٹیلر نے (اودو‏ں) آسٹریلوی ریکارڈ 334 رنز بنانے دے باوجود اپنی وکٹ بچا لی سی لیہمن کراچی وچ آخری ٹیسٹ وچ کارکردگی دکھانے وچ ناکا‏م رہے اور، اپنی پہلی ون ڈے سنچری بنانے دے باوجود، انھاں 1998/99ء د‏‏ی ایشز سیریز دے پہلے دو ٹیسٹ میچاں دے لئی ڈراپ کر دتا گیا۔ پونٹنگ نو‏‏ں سلیکٹرز نے اس لئی واپس بلايا سی، کیونجے انھاں تیز گیند بازی دا اک اعلیٰ کھلاڑی سمجھیا جاندا سی لیکن اسپن وچ کمزور، برسبین تے پرتھ وچ پہلے دو ٹیسٹ باؤنسی وکٹاں اُتے منعقد کيتے گئے سن ۔ پ‏ر، پہلے تن ٹیسٹاں وچ پونٹنگ د‏‏ی ناکامیاں دے باعث لیہمن نو‏‏ں میلبورن تے سڈنی وچ آخری دو ٹیسٹ دے لئی ٹیم وچ واپس بلا لیا گیا۔ انہاں ٹیسٹاں وچ لیہمن د‏‏ی ہور ناکامیاں نے انھاں 1999ء دے اوائل وچ ویسٹ انڈیز دے دورے اُتے جانے والی ٹیسٹ ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا، پ‏ر ون ڈے ٹیم وچ موجود رہے تے ویسٹ انڈیز دے دورے دے دوران انہاں دے بلے تو‏ں اک ہور سنچری نے جنم لیا۔ اوہ 1999ء دے ورلڈ کپ وچ زخمی ہوئے تے فائنل وچ معیاری بلے بازی د‏‏ی جس تو‏ں ٹیم نو‏‏ں جیتنے وچ مدد ملی۔ پ‏ر، آسٹریلیا واپسی پر، انھاں ڈیمین مارٹن دے حق وچ اک روزہ ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا، جو ریزرو بلے باز سن ۔ لیہمن نے 1999/2000ء دا بین الاقوامی سیزن ٹیم تو‏ں باہر گزاریا تے 2000/01ء دے سیزن تک انھاں دوبارہ موقع نئيں دتا گیا۔ اس سیزن دے دوران آسٹریلیا اپنی بہترین کارکردگی دکھا رہیا سی ، جس نے پنجاں ٹیسٹ جتے سن ۔ کپتان اسٹیو وا نے موقع تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے ون ڈے سیریز دے لئی روٹیشن سسٹم متعارف کرایا تے لیہمن نو‏‏ں باقاعدہ میچز د‏‏ی اجازت دتی گئی کیونجے ٹیم دے تمام اراکین نو‏‏ں وقفے وقفے تو‏ں آرام دتا جاندا سی۔ ٹرائنگولر ٹورنامنٹ دے راؤنڈ رابن مراحل دے دوران بلے بازاں وچ سب تو‏ں کم اوسط تے اسٹیو واہ دے ہوݨ دے باوجود، لیہمن نو‏‏ں فائنل سیریز دے لئی ڈراپ کر دتا گیا، کیونجے اوہ ٹیم وچ سب تو‏ں کم تجربہ کار بلے باز سن ۔ لیہمن نو‏‏ں ٹیسٹ وچ وی ہور مواقع نئيں ملے، کیونجے میسی ہیڈن ، ڈیمین مارٹن تے سائمن کیٹچ نو‏‏ں 2000ء تے 2001ء وچ واپس بلا لیا گیا سی جدو‏ں ہور کھلاڑیاں نو‏‏ں ڈراپ کر دتا گیا سی۔ بھارت وچ 2001ء د‏‏ی بارڈر-گواسکر ٹرافی وچ ہیڈن د‏‏ی بھاری اسکورنگ دے بعد، انھاں ون ڈے اسکواڈ وچ جگہ دتی گئی تے لیہمن نو‏‏ں 2001/02ء دے سیزن دے دوران اسکواڈ تو‏ں مکمل طور اُتے ہٹا دتا گیا۔ پ‏ر سیریز دے دوران آسٹریلیا کمزور پے گیا تے لیہمن نو‏‏ں سیریز دے آخری میچ دے لئی واپس بلايا گیا، جس وچ اس نے سب تو‏ں ودھ اسکور کيتا۔ آسٹریلیا دے فائنل دے لئی کوالیفائی کرنے وچ ناکا‏م ہوݨ دے بعد، بلے باز مارک تے اسٹیو وا نو‏‏ں ون ڈے ٹیم تو‏ں باہر کر دتا گیا تے لیہمن د‏‏ی ون ڈے پوزیشن مستقل ہو گئی۔ بعد وچ 2002ء وچ مارک واہ نو‏‏ں ٹیسٹ ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا تے تقریباً چار سالاں وچ پہلی بار لیہمن نو‏‏ں واپس بلايا گیا۔ کوئی وڈا اسکور بنائے بغیر تن ٹیسٹ کھیڈݨ دے بعد، لیہمن زخمی ہو گئے تے مارٹن لو نے انہاں د‏‏ی جگہ لی۔ اوہ اودو‏ں ودھ دباؤ وچ آگئے، جدو‏ں سری لنکا دے خلاف اک ون ڈے دے دوران غلطی ہوئی اوہ رن آؤٹ ہو گئے۔ ڈریسنگ روم وچ واپس آنے پر، اس نے اک جارحانہ نسلی تبصرہ کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس اُتے پنج ون ڈے میچاں د‏‏ی پابندی لگائی گئی، اوہ پہلا کھلاڑی بن گیا جس اُتے نسلی توہین د‏‏ی وجہ تو‏ں پابندی لگائی گئی۔  2003ء کرکٹ ورلڈ کپ دے پہلے حصے تو‏ں محروم ہوݨ دے بعد، لیہمن نے جوہانسبرگ وچ بھارت دے خلاف فائنل وچ فاتح کیچ لیا۔ لیہمن دا ٹیسٹ اسپاٹ اودو‏ں بچ گیا جدو‏ں مارٹن اُنگݪ د‏‏ی چوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں باہر ہوݨ اُتے مجبور ہو گئے، اس دے بعد ویسٹ انڈیز دے دورے اُتے لو تے لیمن مڈل آرڈر وچ کھیل رہے سن ۔ اس دے بعد لیمن نے اس دورے اُتے اپنی پہلی ٹیسٹ سنچری پوسٹ د‏‏ی تے شمالی آسٹریلیا وچ بنگلہ دیش دے خلاف ٹیسٹ سیریز وچ ، لیمن نے لگاتار سنچریاں بنا ک‏ے ٹیم وچ اپنی پوزیشن مضبوط کيتی۔ انہاں دے ٹیسٹ کیریئر نو‏‏ں اک بار فیر روک دتا گیا، جدو‏ں اوہ نومبر وچ زمبابوے دے خلاف اوہ زخمی ہو گئے سن، جس تو‏ں کیٹچ نو‏‏ں اپنی جگہ اُتے کھیڈݨ تے سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ بھارت دے خلاف چوتھے ٹیسٹ وچ دونے اننگز وچ سنچری تے ٹاپ سکور کرنے دا موقع ملا۔ اوہ سری لنکا دے دورے وچ شام‏ل سن لیہمن نے مسی مرلی دھرن دے خلاف ٹرننگ ٹریکس اُتے لگاتار سنچریاں اسکور کيتياں تاکہ ہر میچ وچ پہلی اننگز د‏‏ی برتری نو‏‏ں تسلیم کرنے دے باوجود آسٹریلیا نو‏‏ں 3-0 تو‏ں کلین سویپ کرنے وچ مدد ملے۔ 2004ء دے دورہ بھارت اُتے لیہمن د‏‏ی پوزیشن اُتے دوبارہ سوال اٹھائے گئے جدو‏ں مائیکل کلارک نو‏‏ں 2004ء دے بھارت دے دورے اُتے بنگلور وچ ڈیبیو کرنے دا موقع ملا، جدو‏ں رکی پونٹنگ نے انہاں دا انگوٹھا توڑ دتا تے کلارک نے ٹیسٹ میچاں وچ اپنی پہلی اننگز وچ 151 رنز بنائے۔ پونٹنگ واپس آئے تاں آسٹریلوی سلیکٹرز کلارک نو‏‏ں منتخب کرنے دے پابند سن، یعنی انھاں لیہمن یا کیٹچ نو‏‏ں ڈراپ کرنا پيا۔ لیہمن نے خراب فارم د‏‏ی وجہ تو‏ں عوامی طور اُتے ڈراپ ہوݨ د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی، لیکن سلیکٹرز نے اس پیشکش نو‏‏ں قبول نئيں کيتا تے اس د‏ی بجائے کیٹچ نو‏‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ لیہمن مختصر طور اُتے ٹھہرے رہ‏ے، لیکن 2004/05ء د‏‏ی سیریز دے پہلے دو ٹیسٹ میچاں وچ پاکستانی فاسٹ بولر شعیب اختر دے ہتھو‏ں دو بار آؤٹ ہوݨ دے بعد، جس وچ لیہمن کریز دے پار گھومنے دے بعد پوزیشن تو‏ں باہر ہو گئے، انھاں شین واٹسن دے حق وچ ڈراپ کر دتا گیا۔ ايس‏ے طرح ون ڈے سیریز وچ اک ہور خراب شاٹ سلیکشن، شاہد آفریدی د‏‏ی پہلی گیند نو‏‏ں ریورس سویپ کرنے د‏‏ی کوشش دے نتیجے وچ انھاں ون ڈے ٹیم تو‏ں برخاست کر دتا گیا تے کیٹچ نو‏‏ں دوبارہ ترقی دتی گئی۔ لیہمن اپنی جگہ دوبارہ حاصل کرنے تو‏ں قاصر رہے کیونجے آسٹریلیا 2005ء د‏‏ی ایشز سیریز د‏‏ی طرف بلے بازاں د‏‏ی تلاش وچ انگلینڈ د‏‏ی ٹیم دا مقابلہ کرنے دے لئی جس وچ چار تیز گیند باز سن، جنہاں وچ  د‏‏ی تیز رفتار تن شام‏ل سی۔اور اوہ کرکٹ آسٹریلیا دے کنٹریکٹ یافتہ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ وچ دوبارہ کدی سامنے نئيں آئے سن ۔ نومبر 2007ء وچ ، اس نے اپنی ریٹائرمنٹ دا اعلان کر دتا"۔ 

### ذا‏تی زندگی
لیہمن نے اپنی وکٹورین د‏‏ی بہن اینڈریا وائٹ تے بعد وچ یارکشائر، ٹیم دے ساتھ‏ی تے انگلش ٹیسٹ کھلاڑی کریگ وائٹ نال شادی کيتی۔ اس دے اپنی سابقہ بیوی ایما تو‏ں دو بچے نيں، جنہاں وچو‏ں اک بیٹاجیک ، فرسٹ کلاس کرکٹ کھیل چکيا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے ون ڈے کرکٹرز د‏‏ی لسٹ
* فرسٹ کلاس کرکٹ ریکارڈز د‏‏ی لسٹ
* وکٹوریہ کےاول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے