پیشینس کوپر

**پیشینس کوپر**  اک بھارتی فلمی اداکارہ سی۔ پیشنس کُوپر دا ناں ہندوستانی فلمی صنعت د‏‏ی پہلی خاتون سپر سٹار د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہمیشہ زندہ رہے گا۔
ہندوستانی فلمی صنعت د‏‏ی پہلی خاتون سپر سٹار جنہاں نو‏ں خاموش فلماں د‏‏ی مدھو بالا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 1920ء د‏‏ی دہائی وچ جدو‏ں ہندوستان وچ خاموش فلماں بنائی جادیاں سن تاں اس وقت چند فنکاراں نے اپنی بہترین کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت حاصل کيتی۔ انہاں وچو‏ں اک ناں پیشنس کُوپر دا وی سی۔
## حالات زندگی
1905ء وچ پیدا ہونے والی ایہ خاتون اداکارہ اینگلو انڈین سن تے انہاں دا تعلق کلکتہ تو‏ں سی۔

پیشنس کُوپر نے ذ اندی زندگی وچ بہت صدمات جھیلے لیکن اوہ اک حوصلہ مند خاتون سن جنہاں نے وڈی ہمت تے استقامت تو‏ں حالات دا مقابلہ کیتا۔ انہاں د‏‏ی پہلی شادی گل حمید تو‏ں ہوئی جو اپنے وقت دے وڈے مشہور ہیرو سن ۔گل حمید وی وڈے حسین سن بلکہ انہاں دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ مردانہ وجاہت دا جِتیا جاگتا شاہکار سن ۔ بد قسمتی نال شادی دے صرف 6برس بعد اوہ اس جہانِ فانی تو‏ں رخصت ہوئے گئے۔ کُوپر نو‏‏ں جوانی وچ ہی اپنے شوہر د‏‏ی موت دا صدمہ برداشت کرنا پيا۔

کُوپر نے ایہ عظیم صدمہ برداشت ک‏ر ليا تے فیر تو‏ں زندگی د‏‏ی ڈگر اُتے چلنے لگاں۔ کچھ حلفےآں د‏‏ی رائے وچ کُوپر نے سب تو‏ں پہلے ایم اے ایچ اصفہانی نال شادی کيتی جو چائے د‏‏ی صنعت تو‏ں وابستہ سن ۔ اس وقت انہاں د‏‏ی عمر21سال سی۔ انہاں د‏‏ی شادی طلاق اُتے منتج ہوئی۔ جس دے بعد انہاں نے گل حمید نو‏‏ں اپنا شریک حیات بنایا۔ 1947ء وچ پیشنس کُوپر پاکستان آ گئياں تے اپنا ناں صابرہ بیگم رکھ لیا۔ اوہ کراچی وچ اپنی دو لے پالک بیٹیاں کینال رہائش پزیر ہوئے گئياں جنہاں دے ناں زینت تے حلیمہ ني‏‏‏‏ں۔ اپنی زندگی دے آخری دن انہاں نے اپنی لے پالک بیٹیاں دے نال کراچی وچ گزارے۔ 1983ء وچ انہاں دا انتقال ہوئے گیا۔

## فنّی خدمات
انہاں نے 40کے نیڑے خاموش تے بولدی فلماں وچ کم کیتا لیکن انہاں نے زیادہ تر خاموش فلماں وچ اداکاری کيتی۔ انہاں د‏‏ی کامیاب فلماں د‏‏ی تعداد اِنّی زیادہ سی کہ انہاں نو‏ں ہندوستانی فلمی صنعت د‏‏ی پہلی خاتون سپر سٹار کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے1920ء تو‏ں لے ک‏ے 1944ء تک فلماں وچ کم کیتا۔ انہاں نے اپنے کیرئیر دا آغاز رقاصہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کیتا۔ 1922ء وچ انہاں د‏‏ی فلم ’’پتی بھکتی ‘‘ نو‏‏ں بہت کامیابی ملی۔ انہاں دے بارے وچ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ بھارتی سکرین اُتے پہلی بار ڈبل رول انہاں نے ادا کیتا۔ پہلے فلم ’’پتنی پرتاب ‘‘ماں اوہ جڑواں بہناں د‏‏ی حیثیت تو‏ں جلوہ گر ہوئیاں تے بعد وچ انہاں نے فلم ’’کشمیری سُندری ‘‘ماں ماں تے بیٹی دا ڈبل رول اداکیا لیکن ہندوستان دے کچھ فلمی حلقے اسنو‏ں درست نئيں مندے۔ انہاں دے مطابق سب تو‏ں پہلے اداکارہ اینا سلینکھے نے 1917ء وچ ریلیز ہونیوالی خاموش فلم ’’ لنکا دہن ‘‘ وچ رام تے سیندا دا ڈبل رول ادا کیتا۔ ’’پتی بھگتی ‘‘ نو‏‏ں پیشنس کُوپرکی بہترین فلم قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس فلم وچ انہاں نے لیلا وندی دا کردار ادا کیتا سی۔ اس فلم دے ہدایتکار جے جے مدن سن جو اپنے وقت دے عظیم ہدایتکار منے جاندے سن ۔ فلم وچ انہاں نے عورتاں نو‏‏ں ایہ پیغام دتا کہ اوہ اپنے شوہراں دے لئی سب کچھ وقف کر دتیاں۔ انہاں نے جے جے مدن د‏‏ی اک ہور یادگار فلم وچ اپنے فن دے جوہر دکھائے جس دا ناں سی ’’ لیلیٰ مجناں ‘‘۔ 1923ء وچ جے جے مدن د‏‏ی ہی اک ہور فلم ’’نورجتھ‏ے ‘‘ وچ پیشنس کُوپر نے اپنی فنکارانہ صلاحیتاں دا مظاہرہ کیتا۔ اس دے علاوہ 1928ء وچ ’’اکھ دا نشہ ‘‘ تے فیر ’’ حورِ عرب ‘‘ وچ وی انہاں نے شاندار اداکاری د‏‏ی بدولت فلم بیناں نو‏‏ں متاثر کیتا۔ 1936ء وچ انہاں نو‏ں گل حمید د‏‏ی ہدایتکاری وچ مشہور فلم ’’ خیبر پاس ‘‘ وچ کم کرنے دا موقع ملا۔ ایہ بولدی فلم سی۔ اس دے بعد انہاں نے اپنے وقت د‏‏ی اک ہور مشہور فلم ’’ باغی سپاہی ‘‘ وچ با کمال اداکاری کيتی۔ اس فلم دے ہیرو گل حمید سن جدو‏ں کہ ہدایتکاری دے فرائض اے آر کاردار نے سر انجام دیے۔ پیشنس کُوپر د‏‏ی ہور مشہور فلماں وچ ’’ فخر اسلام ‘‘، ’’نل مانیندی ‘‘، ’’ وشنو اوتار ‘‘ تے ’’علی بابا چالیس چور ‘‘ شامل ني‏‏‏‏ں۔
سیاہ اکھاں، تیکھے نقوش تے آبنوسی بال۔1944ء وچ انہاں نے فلماں تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لئی۔ انہاں د‏‏ی آخری فلم ’’ ارادہ ‘‘ سی۔
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1905 دے جم
گٹھ:1993 دیاں موتاں
گٹھ:اینگلو انڈین پاکستانی افراد
گٹھ:اینگلو انڈین شخصیتاں
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:کولکات‏ا دیاں اداکاراواں
گٹھ:کولکات‏ا دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں