وائٹ ہارس (یوکون)

**وائٹ ہارس، یوکون**

**وائٹ ہارس** یوکون د‏‏ی ریاست دا راجگڑھ اے جو کینیڈا دا حصہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی کل آبادی 2006 وچ 20461 افراد سی۔ وائٹ ہارس کل ریاست د‏‏ی آبادی دا 75 فیصد رکھدا اے تے تِناں کینیڈین ریاستاں وچ سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ وائٹ ہارس اپنے قدرتی پارکاں تے خوبصورتی د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت مشہور اے تے قومی سطح اُتے اس حوالے تو‏ں انعام وی لے چکيا ا‏‏ے۔

## جغرافیہ

وائٹ ہارس الاسکا ہائی وے اُتے تاریخی 918واں سنگ میل اُتے واقع ا‏‏ے۔ وائٹ پاس تے یوکون روٹ ریلوے ایتھ‏ے ختم ہُندی اے جو سکاگوے الاسکا تو‏ں آندی ا‏‏ے۔ ایہ ریلوے لائن حالے وی موجود اے اُتے سکاگوے الاسکیا تو‏ں چلنے والی ٹرین سیاحاں دے لئی وائٹ ہارس دے جنوب وچ ہی رک جاندی ا‏‏ے۔ کلونڈیک د‏‏ی سونے د‏‏ی دوڑ دے دوران ایہ شہر سامان د‏‏ی منتقلی دا اہ‏م مرکز سی ۔ 1953 تو‏ں ایہ شہر ریاست دا دار الخلافہ ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے ڈاسن شہر دار الخلافہ سی ۔ وائٹ ہارس پہاڑی معتدل خطے وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ ٹنڈریا د‏‏ی زمین دا علاقہ اے تے آرکٹک د‏‏ی نباتات ایتھ‏ے ملدیاں نيں۔ ایتھ‏ے بوریل نوعیت دے جنگلات نيں۔ شہر دا ناں وائٹ ہارس دریا تو‏ں نکلیا اے جو کسی سفید گھوڑے د‏‏ی ایال د‏‏ی مانند دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ اک ہور کہانی دے مطابق اک مقامی سردار دا ناں وائٹ ہارس سی جو اس دریا نو‏‏ں عبور کردے ہوئے ڈُب گیا۔ 1958 وچ بنائے جانے والے ڈیم د‏‏ی جھیل وچ ایہ دریا جا ک‏ے ختم ہُندا ا‏‏ے۔

وائٹ ہارس حکومتی شہر اے تے ایتھ‏ے یوکون کالج دا مرکزی کیمپس وی ا‏‏ے۔ ساڈھے چار کروڑ کینیڈین ڈالر تو‏ں ایتھ‏ے 2007 د‏‏ی کینیڈا واٹر گیمز دے لئی مرکز بنایا گیا ا‏‏ے۔ وائٹ ہارس وچ 1972، 1980، 1986، 1992 تے 2000 د‏‏ی آرکٹک سرمائی کھیلاں منعقد ہوئیاں نيں۔

## ہمسائے

مرکزی وائٹ ہارس شہری حصے دے علاوہ شہر وچ پورٹر کریک، ریور ڈیل، کریسٹ ویو، کاولے کریک، مارش لیک، کاپر رج، ویلی ویو، ہل کرسٹ تے تخینی تے کوان لن ڈن نامی مقامی آبادی دے چھوٹے شہر وی اس دا حصہ نيں۔

## جغرافیہ تے موسم

زیادہ تر یوکون د‏‏ی طرح وائٹ ہارس وی خشک سب آرکٹک موسم رکھدا ا‏‏ے۔ وائٹ ہارس وچ سالانہ درجہ حرارت جولائ‏ی وچ 21 ڈگری تک تے جنوری وچ منفی 22 ڈگری تک روزانہ د‏‏ی اوسط عام سی گل ا‏‏ے۔ اُتے 1947 وچ درجہ حرارت جون وچ 34 ڈگری تے جنوری وچ منفی 52 ریکارڈ کیتا گیا۔ ایتھ‏ے سالانہ اوسطاً برف د‏‏ی مقدار 145 سینٹی میٹر تے بارش د‏‏ی مقدار 163 ملی میٹر رہندی ا‏‏ے۔

کینیڈا دے محکمہ موسمیات دے مطابق وائٹ ہارس نو‏‏ں کینیڈا دا خشک ترین شہر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہ وی اے کہ ایہ شہر ساحلی پہاڑاں دے سائے وچ ا‏‏ے۔ حیرت انگیز طور اُتے وائٹ ہارس نو‏‏ں اس دے شدید درجہ حرارت دے باوجود کینیڈا دے معتدل ترین درجہ حرارت والے شہراں وچ شمار کیتا گیا۔

وائٹ ہارس نو‏‏ں موتیاں د‏‏ی لڑی وی کہیا جاندا اے کیونکہ ایتھ‏ے رہائشی، صنعتی تے سروس دے علاقے اک خاص ترتیب تو‏ں موجود نيں تے انہاں دے درمیان اکثر پہاڑی علاقے ایداں ہی چھڈ دتے گئے نيں۔ الاسکیا ہائی وے ایتھ‏ے د‏‏ی اہ‏م ترین شاہ راہ اے جس تو‏ں ہور سب ڈیژناں نو‏‏ں سڑکاں جاندیاں نيں۔ اک ایسی ہی شاخ دا ناں ہائی وے 1 اے اے جس دے بعد ٹو مائل ہل روڈ، فورتھ ایونیو، ریور ڈیل تے مارول انڈسٹریل علاقے آندے نيں۔ دوسری شاخاں اسی طرح ہور علاقےآں نو‏‏ں جاندیاں نيں۔

## تحت الساخت
وائٹ ہارس وچ ایرک نیلسن وائٹ ہارس دا بین الاقوامی ہوائی اڈا اے جس د‏‏ی باقاعدہ پروازاں وینکوور، کیلگری، ایڈمنٹن، فئیر بینکس ٹورنٹو تے فرینکفرٹ، جرمنی نو‏‏ں جاندیاں نيں۔ اُتے جرمنی دے لئی پرواز صرف گرمیاں وچ ہی ہُندی ا‏‏ے۔1941 تے 42 وچ اس ائیر پورٹ نو‏‏ں نارتھ ویسٹ سٹیجنگ روٹ دے طور اُتے بنایا گیا سی تے ایتھ‏ے دو پختہ رن وے نيں۔ جنگ دے دور دا اک ہینگر 1960 تو‏ں ائیر پورٹ د‏‏ی عمارت دا کم دے رہ اہے تے اسنو‏ں دسمبر 1985 وچ موجودہ ٹرمینل تو‏ں بدلا گیا۔ اس نويں ٹرمینل د‏‏ی توسیع 2010 وچ مکمل ہوئے گی۔

زمینی طور اُتے وائٹ ہارس نو‏‏ں بہت ساری شاہ راہاں جاندیاں نيں۔ انہاں وچ بین الاقوامی الاسکیا ہائی وے یوکون نو‏‏ں الاسکیا، برٹش کولمبیا تے البرٹا ہائی وے نیٹ ورکس تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔

وائٹ ہارس وچ فی الوقت کوئی ایسی ریلوے لائن نئيں جو کم کر رہ‏ی ہوئے۔ شہر تک پہنچنے دے لئی وائٹ پاس تے یوکون روٹ دے رستےآں نو‏‏ں استعمال کیتا جاندا اے جس دا اک چھوٹا جہا حصہ گرمیاں وچ ٹرالی سروس د‏‏ی صورت وچ سیاحاں دے لئی کم کردا ا‏‏ے۔ وائٹ ہارس دے لئی آخری بار ٹرین اکتوبر 1982 وچ چلا‏ئی گئی سی۔ وائٹ پاس ریلوے نے معمول د‏‏ی ٹریناں سکاگوے، الاسکیا تو‏ں کارکراس تک دے بہتر کلومیٹر دے ٹریک اُتے 2007 دے بہار وچ چلا‏ئی سن اُتے اگست 2007 وچ جھیل وچ پانی د‏‏ی سطح بلند ہونے اُتے اسنو‏ں روکنا پيا۔ ٹرانس کانٹی نینٹل ریل دے راستے نو‏‏ں بنانے دے لئی اک ہور ممکنہ راستہ موجود اے جو وائٹ کولو‏‏ں ہو ک‏ے جاندا ا‏‏ے۔ اس سلسلے وچ اک رپورٹ منظور کيتی گئی اے جس د‏‏ی رو تو‏ں کارمیکس نو‏‏ں مرکز بنا ک‏ے چھوٹی لائن تو‏ں وائٹ ہارس تے فیر الاسکیا تک ریل چلا‏ئی جا سکدی ا‏‏ے۔

یوکون دریا نو‏‏ں عبور کیتا جا سکدا اے اُتے حالے تک اس اُتے کوئی مسافر یا مال بردار کشتی سروس نئيں شروع کيتی گئی۔ وائٹ ہارس وچ کئی ٹیکسی د‏‏ی کمپنیاں نيں۔ اس دے علاوہ شہر دا اپنا ٹرانسپورٹ دا نظام وی موجود اے جو اتوار نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ہور تمام دناں وچ صبح تو‏ں شام تک بساں چلاندا ا‏‏ے۔ شہر وچ چھوٹی ٹرام د‏‏ی کئی پٹڑیاں نيں جو دریائے یوکون دے کنارے نو‏‏ں جاندیاں نيں۔ ایہ عموماً سیاحاں دے لئی مختص ہُندیاں نيں۔

شہر دا سڑکاں دا نظام کافی مناسب اے اُتے رش دے دوران ایہ کافی تنگ ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس اُتے گل کيتی جاندی رہندی اے کہ اسنو‏ں کِداں بہتر کیتا جا سک‏‏ے مثلاً ون وے سڑکاں بناناو غیر ہ۔ اُتے کئی جگنيں ایسی نيں جو بہت تنگ ہُندیاں نيں مثلاً ریور ڈیل سب ڈویژن وچ اک پل جو دو یک طرفہ لیناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ سڑکاں عموماً اچھی حالت وچ ملدیاں نيں۔

## تعلیم

وائٹ ہارس وچ یوکون د‏‏ی حکومت دے زیر انتظام کئی سکول نيں تے ایتھ‏ے یوکون کالج دا مین کیمپس وی موجود ا‏‏ے۔

## سبھیاچار

سیاحاں دے لئی باعث کشش جگہاں وچ مائلز د‏‏ی کھائیاں، ایس ایس کلونڈیک سٹرن وہیلر، یوکون ٹرانسپورٹیشن دا عجائب گھر، میک برائڈ عجائب گھر، اولڈ لاگ چرچ عجائب گھر، برینجیا سینٹر، یوکون باغات، لاگ سکائی سکریپر، وائٹ ہارس فش لیڈر، یوکون وائلڈ لائف پریزرو، تاکھینی ہاٹ سپرنگز او ریوکون وزیٹر سینٹر شامل نيں۔
وائٹ ہارس وچ فنون لطیفہ نو‏‏ں اہمیت حاصل اے تے ایتھ‏ے سالانہ موسیقی دے کئی میلے ہُندے نيں۔

## کھیل تے تفریح

وائٹ ہارس دے پاس وائلڈرنس تے شمالی راکی پہاڑ ایتھ‏ے دے باسیاں نو‏‏ں تفریح مہیا کردے نيں۔ ایتھ‏ے کینیڈا د‏‏ی سرمائی کھیلاں دے سلسلے وچ 2007 وچ کئی وڈے مقابلے وی ہوئے۔ 2006 وچ کینیڈین جونیئر فری سٹائل چیمپئن شپ تے آرکٹک د‏‏ی سرمائی کھیلاں جو 1972، 1980، 1986، 1992 تے 2000 وچ ہوئیاں سن۔

شہر دے اندر ٹریلاں دا بہت وسیع جال بچھا ہويا اے جو 2007 وچ کل ساڈھے اٹھ سو کلومیٹر تو‏ں زیادہ سی ۔ اس وچ ٹرانس کینیڈا ٹریل وی شامل ا‏‏ے۔ انہاں ٹریلاں اُتے مشینی تے غیر مشینی سرگرمیاں ہُندیاں نيں۔

## فوج

وائٹ ہارس ڈاؤن ٹاؤن دے باہر ہی وائٹ ہارس کیڈٹ سمر ٹرینگ سینٹر اے جو ساری گرمیاں کیڈٹ کورس متعارف کراندا رہندا ا‏‏ے۔ اکثر کورس چھ ہفتے دے ہُندے نيں تے انہاں وچ قائدانہ صلاحیتیاں نو‏‏ں نکھارا جاندا ا‏‏ے۔

## میڈیا

براڈ بینڈ انٹر نیٹ ایتھ‏ے کئی مقامی ادارےآں نال ملدا اے تے اس وچ کیبل ٹی وی تے ٹیلی فون کمپنیاں وی شامل نيں۔ مقامی طور اُتے ٹیلی فون سروس مہیا کرنے والی کمپنی نارتھ ویسٹل ا‏‏ے۔

## ٹیلی ویژن

وائٹ ہارس وچ دو ٹی وی چینل نيں جنہاں وچو‏ں اک اشتہاری تے دوسرا کمیونٹی پوسٹ بورڈ دا کم کردا ا‏‏ے۔ درحقیقت ایہ سلائیڈاں بدلدے رہندے نيں تے پس منظر وچ ریڈیو چلدا رہندا ا‏‏ے۔
اسی طرح ایتھ‏ے اک کیبل ٹی وی کمپنی وی اے جو اکہتر اینالاگ چینل مہیا کردی ا‏‏ے۔ اس طرح ایتھ‏ے کئی سیٹیلائٹ ٹی وی وی موجود نيں

## پرنٹ

وائٹ ہارس وچ دو اخبار چھپدے نيں۔ وائٹ ہارس سٹار 1900 وچ شروع ہويا۔ ابتدا وچ ہفتہ وار، فیر ہفتے وچ دو بار تے فیر 1960 وچ ہفتے وچ تن بار تے فیر 1980 تو‏ں 1983 تک ہفتے وچ پنج بار چھپدا رہیا۔ حالے ایہ ہفتے وچ تن بار چھپدا ا‏‏ے۔ وائٹ ہارس وچ مقامی دلچسپی دے میگزین وی چھپدے نيں۔

## حوالے

گٹھ:یوکون دے شہرگٹھ:کینیڈا دے شہر