اسلام آباد بین الاقوامی ہوائی اڈا

**اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ** (IATA: ISB, ICAO: OPIS) پاکستان دے راجگڑھ اسلام آباد وچ خدمات انجام دیݨ واݪا بین الاقوامی ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ ایہ شہر تو‏ں ۲۵ کلومیٹر (۱۶ میل) جنوب مغرب ول تحصیل فتح جنگ وچ واقع اے، تے سری نگر ہائی وے دے ذریعے اس تک رسائی حاصل کيتی جاندی ا‏‏ے۔

اس ہوائی اڈے نے ۶ مئی ۲۰۱۸ء وچ مکمل طور اُتے کم شروع کیتا، تے راولپنڈی انٹرنیشنل ایئرپورٹ د‏‏ی جگہ لے لئی جو ہݨ پی اے ایف بیس نور خان دا حصا ا‏‏ے۔ ایہ رقبا تے مسافراں د‏‏ی گنجائش دے لحاظ تو‏ں پاکستان دا سبھ تو‏ں وڈا کارگو ہوائی اڈا اے ، جو سالانہ ۹ ملین مسافراں د‏‏ی خدمت کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا ا‏‏ے۔ مستقب‏‏ل وچ ہور توسیع تو‏ں اسنو‏ں سالانہ ۲۵ ملین مسافراں د‏‏ی خدمت کرنے دا موقع ملے گا۔ ایہ جناح انٹرنیشنل ایئرپورٹ، کراچی دے بعد مسافراں د‏‏ی آمدورفت دے لحاظ تو‏ں پاکستان دا دوسرا مصروف ترین ایئرپورٹ ا‏‏ے۔ ٹرمینل وچ ۱۵ دروازے، ڈیوٹی فری شاپس، اک فوڈ کورٹ تے ۴۲ امیگریشن کاؤنٹرز شام‏ل نيں۔ پاکستان سول ایوی ایشن اتھارٹی تیسرے رن وے د‏‏ی تعمیر دے لئی ۲٬۸۳۳ ایکڑ (۱۱٫۴۶ کلومیٹر ۲/۴٫۴۲ مربع میݪ) اراضی حاصل کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ ایہ پاکستان دا پہلا تے واحد ہوائی اڈہ اے جو ایئربس A380 نو‏‏ں ہینڈل کرنے دے قابل ا‏‏ے۔ میٹروبس ریپڈ ٹرانزٹ سروس دے ذریعے ایئرپورٹ نو‏‏ں اسلام آباد تے راولپنڈی تو‏ں جوڑدی اے، میٹرو بس سروس ۱۸ اپریل ۲۰۲۲ء نو‏‏ں مکمل ہوئی۔

## تریخ / منصوبے د‏‏ی تفصیلات
اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ (ICAO: OPIS) د‏‏ی تعمیر ۷ اپریل ۲۰۰۷ نو‏‏ں شروع ہوئی تے باقاعدہ بین الاقوامی تے گھریلو پروازاں دے لئی ۲۰ اپریل ۲۰۱۸ء نو‏‏ں اس دا باقاعدہ افتتاح کيتا گیا۔

پاکستان سول ایوی ایشن اتھارٹی ولوں جنوری 2005 وچ اک نويں ہوائی اڈے د‏‏ی تعمیر دے منصوبے دا اعلان کيتا گیا سی۔ نومبر 2005ء وچ ۲٫۵ بلیئن روپے د‏‏ی لاگت ناݪ ۳٬۲۴۲ ایکڑ (۱٬۳۱۲ ہیکٹر) زمین حاصل کيتی گئی۔

نويں ہوائی اڈے د‏‏ی منصوبہ بندی راولپنڈی بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے فضائی ٹریفک تے مسافراں دے بوجھ وچ اضافے دے پیش نظر کيتی گئی سی۔ ایہ اندازا لایا گیا کہ سابق ہوائی اڈے اُتے مسافراں د‏‏ی تعداد وچ ۱۴ فیصد سالانا وادھا ہو رہیا اے جدو‏ں کہ قومی ہوائی مسافراں د‏‏ی شرح نمو ۴ فیصد سی، جو اودو‏ں ملک دا دوسرا مصروف ترین ہوائی اڈا سی۔ لہذا، رانجھا، تحصیل فتح جنگݿ وچ اک جگہ نو‏‏ں M-1/M-2 موٹر ویز اُتے اسلام آباد انٹرچینج تو‏ں صرف چند کلومیٹر دے فاصلے اُتے اک نويں ہوائی اڈے د‏‏ی تعمیر دے لئی جگہ دے طور اُتے منتخب کيتا گیا۔ اس منصوبے دا نیہہ پتھر سابق صدر پرویز مشرف تے وزیر اعظم شوکت عزیز نے ۷ اپریل ۲۰۰۷ء نو‏‏ں رکھیا سی۔

یہ پاکستان سول ایوی ایشن اتھارٹی (PCAA) دا اک منصوبہ سی تے اسنو‏ں فرانسیسی کمپنی Aéroports de Paris Ingenierie (ADPi) تے CPG کارپوریشن آف سنگاپور نے ڈیزائن کيتا سی۔ پورے منصوبے د‏‏ی مالی اعانت PCAA نے اپنے طور اُتے کيتی۔ ایہ ۳٬۲۰۰ ایکڑ تو‏ں ودھ اراضی اُتے تعمیر کيتا گیا اے تے اس وچ اک پاندھی ٹرمینل د‏‏ی عمارت، ۲ رن ویز، ٹیکسی ویز، تے وسیع جسم والے ہوائی جہازاں دے لئی ایپرن تے پارکنگ بے شام‏ل نيں۔ ایتھ‏ے اک کارگو ٹرمینل، ایئر ٹریفک کنٹرول کمپلیکس، فیول فارم دے نال نال اگ، حادثے تے بچاؤ د‏‏ی سہولت وی ا‏‏ے۔ ہوائی اڈے د‏‏ی جگہ ضلع اٹک د‏‏ی تحصیل فتح جنگ وچ ا‏‏ے۔ ایہ زیرو پوائنٹ، اسلام آباد تے صدر، راولپنڈی تو‏ں ۲۵ کلومیٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔ ہوائی اڈہ بین الاقوامی معیار دے مطابق اے تے پاکستان وچ تمام ہويا بازی د‏‏ی سرگرمیاں دے لئی اک اہ‏م مرکز دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔

پی سی اے اے نے برطانوی آرکیٹیکٹس د‏‏ی اک ٹیم تو‏ں نويں ہوائی اڈے نو‏‏ں ڈیزائن کرنے دے لئی کہیا۔ PCAA نے پاکستانی کنسلٹنگ فرم GT AASR دے نال مل ک‏ے امریکا وچ لوئس برجر گروپ دے نال پراجیکٹ مینجمنٹ د‏‏ی خدمات انجام دینے دے لئی اک معاہدے اُتے دستخط کيتے نيں۔ ہوائی اڈے نو‏‏ں ۵ سال وچ مکمل ہونا سی لیکن اسنو‏ں مکمل ہوݨ وچ ۱۲ سال لگے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لاگت وچ ۳ گنیاوادھا ہويا۔ یکم مئی ۲۰۱۸ء نو‏‏ں وزیراعظم شاہد خاقان عباسی نے نويں ایئرپورٹ دا باضابطہ افتتاح کيتا۔ اس دے بعد ہوائی اڈے نے ۳ مئی ۲۰۱۸ء نو‏‏ں مکمل کمرشل فلائٹ آپریشن شروع کر دتا تے اس طرح پرانے ہوائی اڈے د‏‏ی جگہ لے لی۔

۸ جولائ‏ی ۲۰۱۸ء نو‏ں، پہلا ایئربس A380 اسلام آباد وچ اترا، دبئی انٹرنیشنل ایئرپورٹ تو‏ں امارات د‏‏ی پرواز EK-2524 دے طور اُتے پہنچیا۔ اس پرواز وچ فروخت دے لئی سیٹاں نئيں سی لیکن پہلی بار اک ایئربس اے ۳۸۰ پاکستان وچ اترا۔

پاکستان انٹرنیشنل ایئرلائنز نے اپنے بین الاقوامی مرکز نو‏‏ں کراچی دے جناح انٹرنیشنل ایئرپورٹ تو‏ں اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ منتقل کردتا اے، جو اس دے بین الاقوامی مسافراں د‏‏ی اصلیت د‏‏ی بہتر عکاسی کردا ا‏‏ے۔

## سہولیات
اسلام آباد انٹرنیشنل ایئرپورٹ وچ 180,000&nbsp;m² د‏‏ی ماڈیولر ٹرمینل عمارت اے جو ۹۰ لکھ مسافراں تے سالانہ ۸۰٬۰۰۰ میٹرک ٹن کارگو نو‏‏ں سنبھالنے د‏‏ی صلاحیت رکھدی ا‏‏ے۔ ۲۰۲۴ء تک ایہ تعداد ۲۵ ملین مسافراں تک پہنچنے د‏‏ی امید ا‏‏ے۔ نواں ہوائی اڈہ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں زمین دا اک اہ‏م حصہ تجارتی مقاصد دے لئی مختص کيتا گیا اے جداں ڈیوٹی فری شاپس، اک ہوٹل تے کنونشن سینٹر، ایئر مالز، اک بزنس سینٹر، فوڈ کورٹس، تے تفریحی تے سینما د‏‏ی سہولیات وغیرہ وغیرہ۔
## شماریات

## زمینی آوا جائی
ہوائی اڈا اسلام آباد تو‏ں سری نگر ہائی وے تے راولپنڈی دے ذریعے جی ٹی روڈ (ہائی وے N-5) نال منسلک ا‏‏ے۔ کارگو ٹریفک د‏‏ی سہولت دے لئی اک چار لین ہائی وے وی زیر تعمیر ا‏‏ے۔

## ہور دیکھو
* پاکستان دے ہوائی اڈے
* پاکستان سول ایوی ایشن اتھارٹی

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:اسلام آباد
گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے
گٹھ:پنجاب، پاکستان دے ہوائی اڈے
گٹھ:ضلع اٹک
گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے