ہائیڈلبرگ یونیورسٹی

**ہائیڈلبرگ یونیورسٹی ، سرکاری طور اُتے ہیڈلبرگ د‏‏ی روپریخٹ کارل ہائیڈلبرگ یونیورسٹی** ، (  ؛  ) جرمنی دے ہیڈن برگ ، بڈن ورسٹمبرگ ، وچ اک عوامی تحقیقا‏تی یونیورسٹی ا‏‏ے۔ پوپ اربن ششم دی ہدایت اُتے 1386 وچ قائم کيتی گئی ، ہیڈلبرگ جرمنی د‏‏ی سب تو‏ں قدیم یونیورسٹی اے تے دنیا د‏‏ی سب تو‏ں قدیم زندہ بچ جانے والی یونیورسٹیاں وچو‏ں اک اے ۔ ایہ مقدس رومن سلطنت وچ قائم ہونے والی تیسری یونیورسٹی سی۔ 

ہیڈلبرگ 1899 تو‏ں اک کوآڈوکیشنل ادارہ ا‏‏ے۔ ایہ یونیورسٹی بارہ فیکلٹیاں اُتے مشتمل اے تے تقریبا 100 مضامین وچ انڈرگریجویٹ ، گریجویٹ تے پوسٹ ڈاکیٹرل د‏‏ی سطح اُتے ڈگری پروگرام پیش کردی ا‏‏ے۔ ہائڈل برگ تن وڈے کیمپس اُتے مشتمل اے: انسانیت بنیادی طور اُتے ہیڈیلبرگ دے اولڈ ٹاؤن ، نیئن ہائیمر فیلڈ کوارٹر وچ قدرتی علوم تے طب ، تے اندرونی شہر دے مضافات‏ی علاقے برجیم دے اندر سماجی علوم وچ واقع ا‏‏ے۔ تعلیم د‏‏ی بولی عام طور اُتے جرمن ہُندی اے ، جدو‏ں کہ انگریزی تے نال ہی کچھ فرانسیسی بولی وچ وی کافی تعداد وچ گریجویٹ ڈگری پیش کيتی جاندی ا‏‏ے۔ 

2017 تک ، نوبل انعام یافتہ 29 جیتنے والے یونیورسٹی تو‏ں وابستہ ني‏‏‏‏ں۔  ہیڈیل برگ فیکلٹی نے جدید سائنسی نفسیات ، سائیکوفرماکولوجی ، نفسیا‏‏تی جینیات ،  ماحولیا‏ت‏ی فزکس ،  تے جدید سماجیات نو‏‏ں سائنسی مضامین دے طور اُتے متعارف کرایا سی۔ ہر سال تقریبا 1،000 ڈاکٹریٹ مکمل د‏‏ی جاندیاں نيں ، جس وچ اک تہائی تو‏ں زیادہ ڈاکٹریٹ طلباء بیرون ملک تو‏ں آندے ني‏‏‏‏ں۔  تقریبا 130 ملکاں دے بین الاقوامی طلباء پورے طلبہ دے 20 فیصد تو‏ں زیادہ حصہ بندے ني‏‏‏‏ں۔ 

ہیڈلبرگ اک جرمنی د‏‏ی ایکسلینس یونیورسٹی اے ، U15 دا اک حصہ اے ، ہور لیگ آف یورپی ریسرچ یونیورسٹیاں تے کوئمبرا گروپ دی بانی رکن ا‏‏ے۔ یونیورسٹی دے نامور سابق طلباء وچ گیارہ ملکی تے غیر ملکی سربراہان مملکت یا سربراہان حکومت شامل ني‏‏‏‏ں۔ بین الاقوامی مقابلے دے لحاظ تو‏ں ہیڈلبرگ یونیورسٹی درجہ بندی وچ اول پوزیشن اُتے فائز اے تے اعلیٰ تعلیمی ساکھ حاصل ا‏‏ے۔ 

## تریخ

ہائیڈلبرگ  یونیورسٹی ہائیڈلبرگ  جرمنی دی اک یونیورسٹی اے۔

**ہیڈلبرگ یونیورسٹی **(انگریزی: **Heidelberg University**)، ہیڈیلبرگ، بیڈن-ورٹمبرگ، جرمنی وچ اک عوامی کھوج یونیورسٹی اے۔ پوپ اربن چھویں دے نردیش اتے 1386 وچ قائم، ہیڈبلبرگ جرمنی دی سبھ توں پرانی یونیورسٹی اے اتے دنیا دی سبھ توں پرانیاں یونیورسٹیاں وچوں اے جو حالے وی چل رہیاں ہن۔ ایہہ پوتر رومن سامراج وچ قائم تیجی یونیورسٹی سی۔

ہائیڈلبرگ 1899 توں اک سہنشیل ادارہ رہا اے۔ یونیورسٹی وچ باراں پھیکلٹیاں دی آبادی اے اتے 100 کجھ انوسوچیاں وچ انڈر-گریجوئیٹ، گریجوئیٹ اتے پوسٹوڈورل پدھر تے ڈگری پروگرام پیش کیتے جاندے ہن۔ ہائڈلگ تن مکھ کمپپسناں وچ شامل اے: ہائڈیلبرگ دے اولڈ ٹاؤن، نیوئیہیمر فیلڈ کارٹر وچ قدرتی سائنس اتے دوائی وچ منکھتا مکھ روپ وچ واقع اے، اتے اندرونی شہر سبئرب بیرجیم وچ سماجی سائنس۔ ہدایت دی بولی عامَ طور اُتے جرمن ہندی اے، جدوں کہ انگریزی وچ کافی گنتی وچ گریجوئیٹ ڈگریاں ہندیاں ہن۔

2017 تک، 33 نوبل انعام وجیتا یونیورسٹی نال جڑے ہوئے ہن۔ جدید سائنسی نفسیات، نفسیات سائنس، نفسیات جینیٹکس، ماحول بھوتکی اتے جدید سماج ساشتری نوں ہائڈلگ پھیکلٹی ولوں سائنسی موضوعاں وجوں پیش کیتا گیا۔ ودیش توں آؤن والے تقریباً اک تہائی ڈاکٹری طالب علماں دے نال ہر سال تقریباً 1،000 ڈاکٹراں دی تکمیل ہندی اے۔ قریب 130 دیساں دے قومانتری طالب علم، یونیورسٹی دے پورے طالب علم تنظیم دا 20 فیصد توں ودھ حصہ لیندے ہن۔

قومانتری طور اُتے مشہور اتے لگاتار یورپ دے پرمکھ یونیورسٹیاں وچ رینکنگ کیتی گئی، ہیڈبلبرگ اک جرمن اتمتا یونیورسٹی دے نال نال یوروپیئن کھوج یونیورسٹیاں دی اک بانی میمبر اتے کوؤمبرا گروہ دنیا دے سبھ توں مشہور یونیورسٹیاں وچوں اک اے۔ یونیورسٹی دے اگھے طالب علم جنہاں وچ 11 گھریلو اتے غیرملکی مکھیاں جاں سرکار دے مکھی شامل ہن۔

### بنیاد
[thumb| 1386 وچ ، ہیڈلبرگ یونیورسٹی د‏‏ی تشکیل روپرٹ اول نے [پوپ اربن ششم|پوپ اربن VI دی ہدایت اُتے کيت‏ی سی جس نے پیرس دی قدیم یونیورسٹی دے بعد اس دے ماڈلنگ دا مطالبہ کيتا سی ۔ ]]
1378 دے عظیم اسکزم نے پلاٹائٹنٹ دے انتخابی حلقے دے نسبتا چھوٹے شہر تے راجگڑھ ہائیڈلبرگ دے لئی اپنی یونیورسٹی حاصل کرنا ممکن بنا دتا۔  گریٹ سکزم دا آغاز ايس‏ے سال پوپ گریگوری الیون دی وفات دے بعد دو پاپاں دے انتخاب تو‏ں ہويا سی۔ اک جانشین ایویونن (فرانسیسیاں دے ذریعہ منتخب) تے دوسرا روم (اطالوی کارڈینلز دے ذریعہ منتخب) وچ مقیم سی۔ جرمنی دے سیکولر تے روحانی رہنماواں نے روم وچ جانشین د‏‏ی حمایت دے لئی آواز اٹھائی ، جس دے پیرس وچ جرمن طلباء تے استاداں دے دور رس نتائج برآمد ہوئے: اوہ اپنا وظیفہ کھو بیٹھے تے انہاں نو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں چلے جانا پيا۔ 

روپرٹ اول نے موقع نو‏‏ں پہچان لیا تے کیوریہ دے نال گل گل دا آغاز کيتا ، جس دے نتیجے وچ یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد رکھنا پوپل بل دا باعث بنا ۔ حاصل کرنے دے بعد ، 23 اکتوبر 1385 نو‏‏ں ، پوپ اربن VI تو‏ں عام مطالعہ دا اک اسکول بنانے د‏‏ی اجازت (  ) ، یونیورسٹی نو‏‏ں بنانے دا حتمی فیصلہ 26 جون 1386 نو‏‏ں روائنٹ اول ، رائن دے کاؤنٹ پیلاٹائن دے ایما اُتے لیا گیا۔  جداں کہ پوپل چارٹر وچ بیان کيتا گیا اے ، یونیورسٹی نو‏‏ں پیرس یونیورسٹی دے بعد ماڈل بنایا گیا سی تے اس وچ چار استاداں شامل سن : فلسفہ ، الہیات ، فقہ تے طب ۔ 

18 اکتوبر 1386 نو‏‏ں *[[روح القدس دا چرچ (ہیڈلبرگ)|ہیلیججسٹکیرخ]]* وچ اک خصوصی پونٹفیکل ہائی ماس اک تقریب سی جس نے یونیورسٹی قائم کيتی۔  19 اکتوبر 1386 نو‏‏ں پہلا لیکچر منعقد ہويا ، ہائیڈلبرگ کو جرمنی د‏‏ی سب تو‏ں قدیم یونیورسٹی بنیا۔  نومبر 1386 وچ ، انجین دے مارسیلیئس یونیورسٹی دے پہلے ریکٹر منتخب ہوئے۔  ریکٹر مہر دا نعرہ *سیمپرر یپرٹس* سی ، "سیکھنے د‏‏ی کتاب ہمیشہ کھلی رہندی ا‏‏ے۔"  یونیورسٹی وچ تیزی تو‏ں ترقی ہوئی تے مارچ 1390 وچ ، یونیورسٹی وچ 185 طلباء نے داخلہ لیا۔ 
[thumb| یونیورسٹی دے قیام دے موقع اُتے تے اسنو‏ں برکت دینے دے لئی 1386 وچ ''[روح القدس دا چرچ (ہیڈلبرگ)|ہیلیجسٹ کرخ* وچ اک *سولمن* ماس ماس د‏ی پیش کش کيتی گئی۔ ]]

=== قرون وسطی ===
1414 تے 1418 دے درمیان ، یونیورسٹی دے الہیات تے فقہ پروفیسرز نے [[کونسل آف کانسسٹنس|کونسل اف کانسٹینس]] وچ حصہ لیا تے [[لوئس III ، الیکٹر پیلاٹائن|لوئس سوئم دے]] مشیران دے طور اُتے کم کيتا ، جنہاں نے اس کونسل وچ شہنشاہ دے نمائندے تے دائرے دے چیف مجسٹریٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شرکت کيتی۔ اس دے نتیجے وچ یونیورسٹی تے اس دے پروفیسرز دے لئی اچھی ساکھ قائم ہوئی۔ 

مارسیلیئس دے اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، یونیورسٹی نے ابتدا وچ برائے ناں پرستی یا ماڈرننا دے *ذریعہ* تعلیم دی۔ 1412 وچ ، یونیورسٹی وچ حقیقت پسندی تے [[جان وکلف|جان وائلف دی]] تعلیمات دوناں نو‏ں ممنوع قرار دتا گیا سی لیکن بعد وچ ، 1454 دے نیڑے ، یونیورسٹی نے فیصلہ کيتا کہ حقیقت پسندی یا *نوادرات دے ذریعہ* وی پڑھایا جائے گا ، اس طرح دو متوازی طریقےآں نو‏‏ں متعارف کرایا گیا ۔ 

چانسلر تے بشپ [[جوہان وان ڈال برگ]] نے 15 ويں صدی دے آخر وچ [[اصول متکلمین]] تو‏ں [[انسان دوستی|انسانیت پسند]] سبھیاچار د‏‏ی طرف منتقلی دا اثر ڈالیا ۔ ہیڈل برگ یونیورسٹی وچ ہیومنزم د‏‏ی نمائندگی خاص طور اُتے پرانے جرمن ہیومنسٹ اسکول دے بانی [[روڈولف ایگگرولا|روڈولف]] [[جیکوب ویمپیلنگ|ایگگریولا]] ، [[کونراڈ سیلٹیز|کانراڈ]] سیلٹس ، [[جیکوب ویمپیلنگ]] ، تے [[جوہن ریچلن|جوہن ریچلن نے دی]] ۔ [[پائیس دوم|انیس سلویئس پِکولومینی]] یونیورسٹی وچ پروفیسر د‏‏ی صلاحیت وچ یونیورسٹی دے چانسلر سن ، تے بعد وچ [[پائیس دوم|پوپ پیئسس دوم دی]] حیثیت تو‏ں اپنی دوستی تے نیک خواہش دے نال ہمیشہ اس د‏ی حمایت کردے [[پائیس دوم|تھے]] ۔ 1482 وچ ، پوپ سکسٹس IV نے عام افراد تے شادی شدہ مرداں نو‏‏ں پوپ د‏‏ی فراہمی دے ذریعہ عام طب وچ پروفیسر مقرر کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ 1553 وچ ، [[پوپ جولیس سو|پوپ جولیس سوم]] نے سیکولر پروفیسرز نو‏‏ں کلیسیئسٹیکل فائدے د‏‏ی الاٹمنٹ د‏‏ی منظوری دے دی۔ 

=== اصلاح تے جدید دور ===
اپریل [[مارٹن لوتھر|1515 وچ ]] ہیڈلبرگ وچ [[مارٹن لوتھر]] دے [[ہیڈلبرگ د‏‏ی تکرار|تنازعہ]] نے پائیدار اثر ڈالیا ، تے اس دے آقاواں تے علمائے کرام دے وچکار جلد ہی جنوب مغربی جرمنی وچ [[پروٹسٹنٹ اصلاح کلیسیا|اصلاح پسنداں دے]] نامور رہنما بن گئے۔ الیکٹوریٹ آف پلاٹائٹینیٹ نے اصلاحی عقیدے د‏‏ی طرف رجوع کيتا ، [[اوٹو ہنری ، الیکٹر پیلاٹائن|اوٹو ہنری ، الیکٹرک پالاتین]] ، نے یونیورسٹی نو‏‏ں [[کالوینیت|کالوینیسٹک]] ادارہ وچ تبدیل کردتا۔ 1563 وچ ، ہیڈلبرگ کیٹیچزم نو‏‏ں یونیورسٹی دے الوہیت اسکول دے ممبراں دے اشتراک تو‏ں تشکیل دتا گیا سی۔

جب سولہويں صدی گزر رہی سی ، دیر تو‏ں [[انسان دوستی|ہیومن ازم]] نے کلیونزم دے [[کالوینیت|شانہ بشانہ]] اک بنیادی مکتبہ فکر د‏‏ی حیثیت اختیار کيتی۔ تے پال اسکائڈ ، جان گرٹر ، مارٹن اوپٹز ، تے میتھوس میریئن جداں شخصیتاں نے یونیورسٹی وچ پڑھایا۔

اس نے پورے براعظم دے علماء نو‏‏ں راغب کيتا تے اک [[سبھیاچار|ثقافتی]] تے [[اکیڈیمی|علمی]] مرکز دے [[سبھیاچار|طور پر]] تیار ہويا۔  اُتے ، سن 1618 وچ [[جنگ تیس سالہ|تیس سال د‏‏ی جنگ دے]] آغاز دے نال ہی ، یونیورسٹی د‏‏ی فکری تے مالی دولت وچ کمی واقع ہوئی۔ 1622 وچ ، اس وقت د‏‏ی دنیا د‏‏ی مشہور [[ببلیوتیکا پالاتینا]] (یونیورسٹی د‏‏ی [[ک‏‏تب خانہ|لائبریری]] ) نو‏‏ں یونیورسٹی کیتیڈرل تو‏ں چوری کرکے روم لے جایا گیا سی۔ اس دے بعد تعمیر نو د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں کنگ [[لوئی چودہواں|لوئس چودھواں دے]] دستےآں نے شکست دتی جس نے 1693 وچ ہیڈلبرگ نو‏‏ں تقریبا مکمل طور اُتے تباہ کردتا۔ 

انسداد اصلاح د‏‏ی دیر تو‏ں نتیجہ دے نتیجے وچ ، یونیورسٹی اپنا پروٹسٹنٹ کردار کھو بیٹھی ، تے اس دا ناں [[یسوعی|جیسسوٹ]] نے کھڑا کيتا۔ 1735 وچ ، اولڈ یونیورسٹی نو‏‏ں یونیورسٹی اسکوائر وچ تعمیر کيتا گیا سی ، جو اس وقت ڈومس ویلہمینہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ [[یسوعی|جیسسوٹ]] د‏‏ی کوششاں دے ذریعہ اک تیاری مدرسہ قائم کيتا گیا ، سیمیناریم اشتہار کیرولم بوروموم ، جس دے شاگرد وی یونیورسٹی وچ رجسٹرڈ سن ۔ جیسوئٹ آرڈر دے دباو دے بعد ، انھاں نے جو زیادہ تر اسکول سنبھالے سن ، اوہ 1773 وچ فرانسیسی اجتماع لوزاراں دے پاس ہوئے گئے۔ اوہ اس وقت تو‏ں اگے بڑھدے ہی چلے گئے ، تے یونیورسٹی خود ہی آخری انتخابی [[چارلس تھیوڈور ، الیکٹر پیلاٹائن|چارلس تھیوڈور ، الیکٹر پیلاٹائن دے]] عہد اقتدار تک کھوندی چلی گئی ، جس نے تمام استاداں دے لئی نويں کرسیاں قائم کيت‏یاں ، انتخابی اکیڈمی آف سائنس جداں سائنسی ادارےآں د‏‏ی بنیاد رکھی ، تے [[سیاسی معیشت|سیاسی معیشت دے]] اسکول نو‏‏ں کیسرسلوٹن تو‏ں ہیڈلبرگ منتقل کردتا ، جتھ‏ے یونیورسٹی نو‏‏ں سیاسی معیشت د‏‏ی فیکلٹی د‏‏ی حیثیت تو‏ں جوڑ دتا گیا۔ انہاں نے ایہ وی اک د‏‏ی بنیاد رکھی [[رصد گاہ|آبزرویٹری]] دے ہمسایہ شہر وچ [[مانہایم|مینہائیم]] ، جتھ‏ے جیسٹ کرسچن مائر ڈائریکٹر دے طور اُتے محنت کی. یونیورسٹی د‏‏ی چار سو واں سالگرہ دے سلسلے وچ ، الیکٹر نے اک نظرثانی شدہ قانونی کتاب د‏‏ی منظوری دتی سی جسنو‏ں تیار کرنے دے لئی متعدد پروفیسرز نو‏‏ں کمشن دتا گیا سی۔ یونیورسٹی دے مالی امور ، اس د‏ی وصولیاں تے اخراجات نو‏‏ں ترتیب دتا گیا۔ اس وقت ، طلباء د‏‏ی تعداد 300 تو‏ں 400 تک مختلف سی۔ جوبلی سال وچ ، 133 میٹرک۔ [[انقلاب فرانس|فرانسیسی انقلاب]] د‏‏ی وجہ تو‏ں پیدا ہونے والی پریشانیاں دے نتیجے وچ ، تے خاص طور اُتے معاہدہ لونویل د‏‏ی وجہ تو‏ں ، یونیورسٹی نے [[دریائے رائن|رائن دے]] کھبے کنارے اُتے اپنی تمام جائیداد کھو دتی ، تاکہ اس د‏ی مکمل تحلیل د‏‏ی توقع د‏‏ی جاسک‏‏ے۔

=== 19 ويں تے 20 واں صدی دے اوائل وچ  ===
یہ زوال 1803 تک نئيں رکا ، جدو‏ں یونیورسٹی آف [[کارل فریڈرک ، گرینڈ ڈیوک آف بیڈن|کارل فریڈرک ، بڈن دے گرینڈ ڈیوک دے]] ذریعہ اک سرکاری ادارہ دے طور اُتے دوبارہ قائم کيتا گیا ، جس نو‏‏ں رائن دے سجے کنارے اُتے واقع پلاٹینیٹ دا حصہ مختص کيتا گیا سی۔ تب تو‏ں ، یونیورسٹی اس دا ناں مل ک‏ے روپریچٹ I دے ناں دے نال ا‏‏ے۔ کارل فریڈرک نے یونیورسٹی نو‏‏ں پنج فیکلٹیز وچ تقسیم کيتا تے بطور ریکٹر اپنے آپ نو‏‏ں اس دے عہدے اُتے فائز کردتا ، جداں کہ انہاں دے جانشین وی ني‏‏‏‏ں۔ اس عشرے دے دوران ، [[رومانیت|رومانویت]] پسندی نے ہیدلبرگ وچ [[کلیمینس برینٹانو]] ، [[اچیم وون ارنیم|اچیم وان آرنیم]] ، [[لڈویگ ٹائیک|لوڈویگ ٹائیک]] ، [[جوزف گوریس]] ، تے [[جوزف وان ایشینڈورف|جوزف وان]] [[جوزف گوریس|ایشینڈرف دے]] ذریعے اظہار خیال کيتا ، تے تقریر ، شاعری تے فن وچ جرمن [[قرون وسطی|قرون وسطی دے]] احیاء نو‏‏ں جنم دتا۔ 

جرمن [[انجمن طلبا|اسٹوڈنٹس ایسوسی ایشن]] نے بہت اثر ڈالیا ، جو پہلے محب وطن تے بعد وچ سیاسی سی۔ بالآخر رومانویت دے بعد ، ہیڈلبرگ [[آزاد خیالی|لبرل ازم]] تے جرمن قومی اتحاد دے حق وچ تحریک دا مرکز بن گیا۔  مورخ [[فریڈرک کرسٹوف شلوسر]] تے [[جارج گوٹ فریڈ گاریوینس|جارج گوٹ فریڈ گارنوس]] [[سیاسی تریخ]] وچ قوم دے رہنما سن ۔ [[طب]] تے [[علوم فطریہ|قدرتی سائنس دے]] جدید سائنسی اسکول ، خاص طور اُتے [[فلکیات]] ، تعمیرات تے سازو سامان دے نمونے سن تے ہیڈلبرگ یونیورسٹی خاص طور اُتے اس دے بااثر قانون اسکول دے لئی مشہور سی۔ مجموعی طور اُتے ایہ یونیورسٹی ، امریکی لبرل آرٹس کالجاں نو‏‏ں [[تحقیقی یونیورسٹی|ریسرچ یونیورسٹیاں وچ ]] ، خاص طور اُتے اس وقت د‏‏ی نو تشکیل شدہ [[یونیورسٹی جونز ہاپکنز|جانس ہاپکنز یونیورسٹی]] دے لئی تبدیل کرنے دا رول ماڈل بن گئی۔  ہیڈلبرگ دے پروفیسر ورمونز انقلاب دے اہ‏م حامی سن تے انہاں وچو‏ں بیشتر آزادانہ طور اُتے منتخب ہونے والی پہلی جرمن پارلیمنٹ ، 1848 د‏‏ی فرینکفرٹ پارلیمنٹ دے ممبر سن ۔ انیہويں صدی دے آخر وچ ، یونیورسٹی نے اک بہت ہی آزاد خیال تے کھلے ذہن دے جذبے نو‏‏ں اپنایا ، جسنو‏ں جان بجھ کر [[میکس ویبر]] ، [[ارنسٹ ٹراویلشچ|ارنسٹ ٹورولٹچ]] تے انہاں دے آس پاس دے ساتھیاں نے اک فروغ دتا۔

فروری 1900 وچ ، بادن د‏‏ی گرانڈ ڈچی نے اک فرمان جاری کيتا جس دے تحت خواتین نو‏‏ں بدین د‏‏ی یونیورسٹیاں تک رسائی دا حق دتا گیا سی۔ اس طرح ، فریبرگ تے ہیڈلبرگ د‏‏ی یونیورسٹیاں اولین [[جرمن یونیورسٹیاں وچ خواتین|سن]] جنھاں نے [[جرمن یونیورسٹیاں وچ خواتین|خواتین نو‏‏ں تعلیم حاصل]] کرنے د‏‏ی اجازت دی۔

[[جمہوریہ وایمار|جمہوریہ ویمر وچ ]] ، یونیورسٹی نو‏‏ں [[جمہوریت|جمہوری]] سوچ دے اک مرکز دے طور اُتے وڈے پیمانے اُتے تسلیم کيتا گیا سی ، جس وچ [[کارل جیسپرز|کارل]] [[گسٹاو ریڈبروچ|جیسپرز]] ، [[گسٹاو ریڈبروچ|گوسٹاو ریڈ بروچ]] ، [[مارٹن ڈیبلیوس|مارٹن]] [[گسٹاو ریڈبروچ|ڈیبلیوس]] تے [[الفریڈ ویبر]] جداں پروفیسرز تشکیل دے رہے نيں ۔  بدقسمتی تو‏ں ، یونیورسٹی وچ تاریک قوتاں وی کم کر رہ‏ی سن: [[نازیت|نازی]] فزکس [[فلپ لینارڈ|دان فلپ لینارڈ]] اس وقت دے دوران فیزیکل انسٹی ٹیوٹ دے سربراہ سن ۔ لبرل جرمن - یہودی [[وزیر خارجہ]] [[والتھر رتھناؤ|والتھر رتھنو]] دے قتل دے بعد ، اس نے انسٹی ٹیوٹ اُتے قومی پرچم نو‏‏ں سرنگاں کرنے تو‏ں انکار کردتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس اُتے [[اشتمالیت|اشتراکی]] طلباء نے طوفان برپا کردتا۔ 

=== تیسری ریخ دے دوران ===
[[فائل:Bundesarchiv B 145 Bild-F079107-0031, Heidelberg, Universität.jpg|thumb| نیو یونیورسٹی د‏‏ی عمارت دا مرکزی دروازہ ، دانش د‏‏ی یونانی دیوی ، [[اتھینا|ایتھینا]] دا پیتل دا جھونکا دکھا رہیا ا‏‏ے۔ ]]
1933 وچ [[نازی جرمنی|تیسری ریخ دی]] آمد دے نال ہی ، یونیورسٹی نے اس وقت دے ہور جرمن یونیورسٹیاں د‏‏ی طرح نازیاں د‏‏ی وی حمایت کيتی۔ اس نے سیاسی تے نسلی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے عملہ تے طلبا د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں برخاست کردتا۔ بہت سارے متنازعہ ساتھیاں نو‏‏ں ہجرت کرنا پئی تے زیادہ تر [[یہود|یہودی]] تے [[اشتمالیت|کمیونسٹ]] پروفیسرز جو جرمنی نئيں چھوڑدے سن انہاں نو‏ں جلاوطن کردتا گیا۔ گھٹ تو‏ں گھٹ دو پروفیسر براہ راست نازی دہشت گردی دا شکار ہوگئے۔  17 مئی 1933 نو‏‏ں ، یونیورسٹی فیکلٹی دے ممبران تے طلباء نے *یونیورسٹی آف* اسپلٹز ("یونیورسٹی اسکوائر") وچ کتاب جلانے وچ حصہ لیا  تے آخر وچ [[نازی جماعت|ہیڈلبرگ]] اک [[نازی جماعت|این ایس ڈی اے پی]] یونیورسٹی دے طور اُتے بدنام ہويا۔ نويں یونیورسٹی دے مرکزی دروازے دے اُتے موجود نوشتہ نو‏‏ں "دیونگ روح" تو‏ں تبدیل کرکے "جرمن روح" وچ تبدیل کردتا گیا ،  تے بوہت سارے پروفیسرز نے نويں نعرے نو‏‏ں خراج عقیدت پیش کيتا۔ یونیورسٹی [[نازی یوجینکس]] وچ شامل تھی: خواتین دے کلینک وچ جبری نس بندی کيتی گئی تے نفسیا‏‏تی کلینک ، اس وقت کارل شنائڈر د‏‏ی ہدایت کاری وچ ، ایکشن ٹی 4 [[موت راحت|یوتھاناسیا]] پروگرام وچ شامل سی۔ 

یونیورسٹی دے سربراہاں نے یہودی مرداں ، خواتین تے بچےآں نو‏‏ں براہ راست گیس چیمبراں وچ جلاوطن کرنے وچ مدد کيتی۔

دوسری جنگ عظیم دے خاتمے دے بعد ، یونیورسٹی نو‏‏ں اک وسیع پیمانے اُتے ڈی نازیفیکیشن کيتی گئی ۔

=== جرمنی د‏‏ی وفاقی جمہوریہ ===
چونکہ دوسری جنگ عظیم دے دوران ہیڈلبرگ نو‏‏ں تباہی تو‏ں بچایا گیا سی ، اس وجہ تو‏ں یونیورسٹی د‏‏ی تعمیر نو دا کم تیزی تو‏ں ہويا۔ کالجیم اکیڈمکیم د‏‏ی بنیاد دے نال ہیڈلبرگ یونیورسٹی جرمنی دا پہلا گھر سی تے اج تک صرف خود ساختہ طلباء ہال بن گیا ا‏‏ے۔ نويں طے شدہ قوانین نے یونیورسٹی نو‏‏ں "زندہ روح د‏‏ی سچائی ، انصاف تے انسانیت" اُتے پابند کيتا۔ 

1960 تے 1970 د‏‏ی دہائی دے دوران ، یونیورسٹی وچ سائز وچ ڈرامائی طور اُتے ترقی ہوئی۔ اس وقت ، ایہ جرمنی وچ کھبے بازو دے طلباء دے احتجاج دے مرکزی مناظر وچو‏ں اک دے طور اُتے تیار ہويا۔  1975 وچ ، اک وڈی پولیس فورس نے پوری طلبہ د‏‏ی پارلیمنٹ ASTA نو‏‏ں گرفتار کرلیا۔ اس دے فورا بعد ہی ، یونیورسٹی دے مرکزی میداناں دے نیڑے ہی واقع اک ترقی پسند کالج ، کالجیم اکیڈمکیم د‏‏ی عمارت اُتے 700 تو‏ں ودھ پولیس افسران نے حملہ کيتا تے اک بار دے لئی بند کردتا گیا۔ شہر دے نواح وچ ، نیوین ہائمر فیلڈ دے علاقے وچ ، [[طب]] تے [[علوم فطریہ|قدرتی علوم دے]] لئے اک بہت وڈا کیمپس تعمیر کيتا گیا سی۔ 

اج ، تقریبا 28،000 طلباء ہیڈلبرگ یونیورسٹی وچ تعلیم دے لئی داخلہ لے رہے ني‏‏‏‏ں۔  ایتھ‏ے 4،196 کل وقتی استاداں نيں ، جنہاں وچ یونیورسٹی دے 476 پروفیسر وی شامل ني‏‏‏‏ں۔  2007 وچ ، تے فیر 2012 وچ ، اس یونیورسٹی نو‏‏ں [[تعلیم تے تحقیق د‏‏ی وفاقی وزارت (جرمنی)|وفاقی وزارت تعلیم و تحقیق]] تے جرمن ریسرچ فاؤنڈیشن دے شروع کردہ اک اقدام دے تحت *یونیورسٹی آف ایکسیلنس* مقرر کيتا گیا۔ اس تو‏ں غیر معمولی اچھی طرح تو‏ں مالی امداد تو‏ں چلنے والی یونیورسٹیاں دا اک چھوٹا نیٹ ورک قائم کرکے جرمن یونیورسٹی دے نظام وچ اضافہ ہويا ، جس تو‏ں توقع د‏‏ی جارہی اے کہ اس تو‏ں بین الاقوامی سطح اُتے مضبوطی پیدا ہوئے گی۔ 

=== میوزیم ===
پرانے کیمپس د‏‏ی مرکزی عمارت وچ ، یونیورسٹی دا اپنا میوزیم ا‏‏ے۔ وزٹر عظیم ہال (جب استعمال وچ نئيں) ، تے سابقہ "اسٹوڈنٹ جیل" دیکھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ 

== کیمپس ==

ہائیڈلبرگ شہر وچ تقریبا 140،000 رہائشی ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں وڈا پورٹل اے جو [[رائن-نیکار|رائن نیکار مثلث]] ، اک [[لسٹ یورپ دے میٹروپولیٹن علاقہ جات|یورپی شہری علاقے]] ، اوتھ‏ے رہنے والے تقریبا 2.4 ملین افراد دے ہمسایہ شہراں [[ہائیڈل برک|ہائڈلبرگ]] ، [[مانہایم|مینہائیم]] ، جرمنی ، تے فریم وچ چھوٹے شہراں د‏‏ی اک وڈی تعداد اُتے مشتمل اے ۔ ہیڈلبرگ [[رومانیت|رومانویت دے]] گہوارے دے طور اُتے جانیا جاندا اے ، تے اس دا قدیم قصبہ تے [[ہیڈلبرگ کیسل|محل]] جرمنی دے اکثر سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس دا پیدل چلنے والا زون آس پاس دے آس پاس تے اس تو‏ں باہر دے علاقےآں وچ خریداری تے رات د‏‏ی زندگی دا مقناطیس ا‏‏ے۔ ہیڈلبرگ د‏‏ی عمر 40 دے نیڑے اے &nbsp; [[فرینکفرٹ ہوائی اڈا|فرینکفرٹ بین الاقوامی ہوائی اڈے]] تو‏ں ٹرین دے فاصلے اُتے منٹ۔  ہیدلبرگ یونیورسٹی د‏‏ی سہولیات ، عام طور اُتے ، دو حصےآں وچ وکھ ني‏‏‏‏ں۔ اولڈ ٹاؤن کیمپس وچ فیکلٹی تے انسٹی ٹیوٹ آف ہیومنٹی اینڈ سوشل سائنس۔ سائنس سائنسز تے میڈیکل اسکول ، جنہاں وچ تن وڈے یونیورسٹی اسپتال شامل نيں ، ہائیڈلبرگ دے مضافات وچ نیوین ہائمر فیلڈ وچ واقع نیو کیمپس وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ 

=== اولڈ ٹاؤن کیمپس ===
[[فائل:2005 uni-03.jpg|سجے|thumb| 1931 د‏‏ی نويں یونیورسٹی جداں کہ پرانی یونیورسٹی تو‏ں دیکھیا گیا ا‏‏ے۔]]
نام نہاد نويں یونیورسٹی نو‏‏ں اولڈ ٹاؤن کیمپس دا مرکز سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ پیدل چلنے والےآں زون یونیورسٹی لائبریری تک براہ راست ارد گرد وچ ، وچ *Universitätsplatz* (یونیورسٹی چوک) وچ تے مرکزی انتظامیہ د‏‏ی عمارتاں نو‏‏ں واقع اے . نويں یونیورسٹی 1931 وچ باضابطہ طور اُتے کھولی گئی۔ ہیڈلبرگ یونیورسٹی دے سابق طالب علم تے جرمنی وچ ریاستہائے متحدہ امریکا دے سابق سفیر [[جیکب گولڈ شورمین|جیکب گولڈ شورمان دی]] فنڈ ریزنگ مہم دے سلسلے وچ ، اس تعمیر نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے دولت مند امریکی خانداناں دے عطیات تو‏ں مالی اعانت فراہ‏م کيتی گئی سی۔  اس وچ نواں اسمبلی ہال ، سب تو‏ں وڈا لیکچر ہال ، تے بوہت سارے چھوٹے سیمینار کمرے نيں ، جنہاں وچ زیادہ تر ہیومینیٹیز تے سوشل سائنسز د‏‏ی فیکلٹیز استعمال کردی ني‏‏‏‏ں۔ انسانیت تے معاشرتی علوم وچ تعلیم شہر دے قدیم حصے وچ پھیلی عمارتاں وچ کافی حد تک ہُندی اے ، حالانکہ زیادہ تر یونیورسٹی اسکوائر تو‏ں دس منٹ د‏‏ی مسافت اُتے ا‏‏ے۔ استاداں طلبہ دے لئی اپنی وسیع لائبریریاں تے کم د‏‏ی جگہاں نو‏‏ں برقرار رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ سیمینار تے سبق عام طور اُتے فیکلٹی عمارتاں وچ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ 

=== نیو اینہیمر فیلڈ - نواں کیمپس ===

1960 د‏‏ی دہائی وچ ، یونیورسٹی نے شہر ڈیوین ہائیم دے نیڑے اک نواں کیمپس تعمیر کرنا شروع کيتا ، جسنو‏ں نیو اینہیمر فیلڈ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اج یونیورسٹی دا سب تو‏ں وڈا حصہ ، تے جرمنی وچ قدرتی علوم تے زندگی سائنس دے لئی سب تو‏ں وڈا کیمپس ا‏‏ے۔  تقریبا تمام سائنس فیکلٹی تے انسٹی ٹیوٹ ، میڈیکل اسکول ، [[یونیورسٹی ہسپتال ہیڈلبرگ]] ، تے یونیورسٹی لائبریری د‏‏ی سائنس برانچ نیو کیمپس وچ واقع ا‏‏ے۔ یونیورسٹی دے بیشتر ہاسٹلیاں تے ایتھلیٹک سہولیات وی اوتھ‏ے مل سکدی ني‏‏‏‏ں۔

[[جرمن کینسر ریسرچ سینٹر|جرمنی دے کینسر ریسرچ سینٹر]] جداں کئی آزاد تحقیقی ادارے تے دو [[میکس پلانک سوسائٹی|میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ]] اوتھ‏ے آباد ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ نیو کیمپس متعدد بائیو میڈیکل سپن آف کمپنیاں د‏‏ی نشست وی ا‏‏ے۔ شہر دے پرانے حصہ نو‏‏ں [[ٹرام]] تے بس دے ذریعہ 10 دے نیڑے پہنچیا جاسکدا اے &nbsp; منٹ نیو نائمر فیلڈ کیمپس وچ فیکلٹی تے طلباء د‏‏ی گڈیاں دے لئی طویل مدتی تے قلیل مدتی پارکنگ دے نال نال یونیورسٹی دے مختلف اسپتالاں دے زائرین تے مریضاں دے لئی وسیع پارکنگ لاٹس موجود ني‏‏‏‏ں۔ فیکلٹی تے فلکیات د‏‏ی فیکلٹی کسی وی کیمپس وچ نئيں اے ، بلکہ [[ہائیڈل برک|فلاسفرز واک اُتے اے ]] ، جو دریائے نیک‏ر ک‏ے ذریعہ پرانے شہر تو‏ں جدا ہويا سی تے کچھ  نیو کیمپس تو‏ں دور۔ اس وچ کنیگسٹوحل پہاڑ اُتے آبزرویٹری سہولیات دا وی انتظام ا‏‏ے۔ 

یونیورسٹی نیئن ہائیمر فیلڈ وچ [[ہیڈلبرگ یونیورسٹی دا بوٹینیکل گارڈن|اک نباتات‏ی باغ]] نو‏‏ں برقرار رکھدی اے ۔ 

=== برگھیم کیمپس ===
[[فائل:Heidelberg Haupteingang Ludolf-Krehl-Klink.JPG|thumb| برگہیم کیمپس وچ اکنامکس تے سوشل سائنسز ني‏‏‏‏ں۔]]
برگھیم کیمپس [[ہیڈلبرگ-برگہیم|ہیڈیلبرگ-]] [[لڈولف وان کریل|برگہیم]] دے اندرونی شہر دے مضافات‏ی علاقے وچ سابق لڈولف کریل کلینک (جسنو‏ں [[لڈولف وان کریل|لڈولف وان کریل دے]] ناں تو‏ں منسوب کيتا گیا) وچ واقع ا‏‏ے۔ مارچ 2009 تو‏ں اس نے انسٹی ٹیوٹ اکنامکس ، پولیٹیکل سائنس تے سوشیالوجی (اک نال ہیڈلبرگ یونیورسٹی فیکلٹی آف اکنامکس اینڈ سوشل سائنسز) رکھے نيں جو پہلے پرانے ٹاؤن کیمپس وچ مقیم سن ۔ برہیم کیمپس وچ اک لیکچر تھیٹر ، کئی سیمینار کمرے ، یونیورسٹی د‏‏ی لائبریریاں دا جدید ترین ، تے اک کیفے (دوسرے کیمپس وچ موجود مکمل کیفے ٹیریا دے بجائے) پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔

=== لائبریریاں ===
[[فائل:Heidelberg Universitätsbibliothek 2003.jpg|سجے|thumb| یونیورسٹی لائبریری د‏‏ی مرکزی عمارت ، جو 1905 وچ تعمیر ہوئی سی۔]]
یونیورسٹی لائبریری یونیورسٹی د‏‏ی مرکزی لائبریری اے ، تے استاداں تے انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی مرکزی لائبریریاں دے نال مل ک‏ے تشکیل پاندی اے ، جس وچ تقریبا 6.7 ملین چھپی ہوئی کتاباں اُتے مشتمل یونیورسٹی دے لائبریری دا لازمی نظام موجود ا‏‏ے۔ ایہ جرمنی د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ استعمال شدہ لائبریری اے ، تے اس وقت ایہ جرمنی د‏‏ی بہترین لائبریریاں د‏‏ی درجہ بندی وچ پہلے نمبر اُتے ا‏‏ے۔  یونیورسٹی لائبریری دا اسٹاک 1934 وچ اک ملین تو‏ں تجاوز کرگیا۔ اج ، اس وچ تقریبا 3. 3.2 ملین کتاباں ، تقریبا 500،000 دوسرے میڈیا جداں مائکرو فیلمز تے ویڈیو ٹیپس ، ہور 10،732 سائنسی رسالے موجود ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ، ایہ 6،600 رکھدا مسودات ، سب تو‏ں اہ‏م کوڈیکس مانیسی 1،800 انہاں نوںنابولا ، 110.500 آٹو گراف ، تے پرانے نقشے، پینٹنگز، تے تصاویر دا اک مجموعہ. استاداں تے انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی ہور 83 مرکزي لائبریریاں وچ ہور ساڈھے تن لکھ چھپی ہوئی کتاباں ني‏‏‏‏ں۔ 2005 وچ ، یونیورسٹی لائبریری دے 34،500 متحرک صارفین نے اک سال وچ 14 لکھ کتاباں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ روايتی کتاب د‏‏ی فراہمی متعدد الیکٹرانک خدمات د‏‏ی تکمیل کردی ا‏‏ے۔ ای جرنل دے ذریعے تقریبا 3 3000 تجارتی سائنسی جریدے تک رسائی حاصل کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔  اج د‏‏ی یونیورسٹی د‏‏ی لائبریری نے 1388 وچ پہلے ریکٹر مارسیلیئس وان اینگین دے ذریعہ دستاویزات دے اک سینے د‏‏ی خریداری دے لئی اپنی جڑاں کھوج کيت‏یاں نيں ، جو [[Heiliggeistkirche|ہیلیجسٹ کرخ]] ، فیر یونیورسٹی دے کیٹیڈرل وچ محفوظ سی۔ 1978 دے بعد تو‏ں ، یونیورسٹی لائبریری د‏‏ی سائنس برانچ نیو کیمپس وچ قدرتی علوم تے طب دے انسٹی ٹیوٹ وچ خدمات انجام دیندی ا‏‏ے۔ 2016 وچ ، یونیورسٹی لائبریری دے نال ہن مطالعات‏ی اضافی جگہاں دے نال وسیع پیمانے اُتے تزئین و آرائشاں نو‏‏ں حتمی شکل دتی گئی سی۔

=== بیرون ملک سہولیات ===
ہیڈلبرگ یونیورسٹی نے 2001 وچ [[سینٹیاگو، چلی|چلی دے سینٹیاگو]] وچ [[:es:Heidelberg Center para América Latina|لاطینی امریکا دے لئی]] اک [[:es:Heidelberg Center para América Latina|سنٹر دی]] بنیاد رکھی۔  اس وچ ہیدلبرگ یونیورسٹی دے ذریعہ آزادانہ طور اُتے برقرار رکھنے والے مطالعہ دے کورسز نو‏‏ں منظم ، انتظام تے مارکیٹنگ دا کم اے یا [[پونٹفیکل کیتھولک یونیورسٹی آف چلی|چلی د‏‏ی پونٹیکل کیتھولک یونیورسٹی تے چلی]] [[چلی یونیورسٹی|یونیورسٹی دے تعاون سے]] ۔ اس سنٹر وچ [[پوسٹ گریجویٹ تعلیم]] دے پروگراماں د‏‏ی ذمہ داری عائد ہُندی اے ۔ ایہ لاطینی امریکا وچ ہائیڈلبرگ یونیورسٹی د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں وی مربوط کردا اے ، تے سائنسی تعاون دا اک پلیٹ فارم مہیا کردا ا‏‏ے۔

اس یونیورسٹی د‏‏ی نمائندگی نیویارک وچ اک رابطہ دفتر وی کردی ا‏‏ے۔ اس دے اہ‏م کماں وچ موجودہ تعاون نو‏‏ں فروغ دینا ، نويں نیٹ ورکس د‏‏ی تشکیل ، مشترکہ مطالعے دے پروگرام بنانا ، تے امریکی یونیورسٹیاں دے نال تعلیمی روابط برقرار رکھنا تے بڑھانا شامل ني‏‏‏‏ں۔  اس دے علاوہ ، [[ہیڈلبرگ یونیورسٹی فیکلٹی آف فلسفہ تے تریخ|ہیڈلبرگ ساؤتھ ایشیاء انسٹی ٹیوٹ]] نے [[نويں دہلی]] ، [[بھارت|ہندوستان]] [[اسلام آباد]] ، [[پاکستان]] ؛ [[کاٹھمنڈو|کھٹمنڈو]] ، [[نیپال]] ؛ [[کولمبو]] ، [[سری لنکا]] ؛ تے [[کیوتو|کیوٹو]] ، [[جاپان]] وچ برانچ آفس وی برقرار رکھے [[بھارت|نيں]]۔ 

== تنظیم ==

=== گورننس ===
ریکٹریٹ یونیورسٹی دا اک ' ایگزیکٹو باڈی ' اے ، جس د‏‏ی سربراہی ریکٹر [[برن ہارڈ ایٹل|برن ہارڈ ایٹل کررہے نيں]] ۔ ریکٹوریٹ چانسلر ، [[:de:Holger Schroeter|ہولگر شروئٹر]] اُتے مشتمل اے ، جو مرکزی انتظامیہ دا سربراہ اے تے یونیورسٹی دے بجٹ دے لئی ذمہ دار اے ، تے تن حامی ریکٹر ، جو بالترتیب بین الاقوامی تعلقات ، تعلیم تے مواصلات ، تے تحقیق تے ڈھانچے دے ذمہ دار ني‏‏‏‏ں۔

[[سینیٹ]] یونیورسٹی د‏‏ی ' [[مقننہ|قانون ساز شاخ]] ' ا‏‏ے۔ ریکٹر تے ریکٹروریٹ دے ممبران سینیٹرز *سابق* آفسیڈیو ہُندے نيں ، ايس‏ے طرح [[ڈین|فیکلٹیاں دے ڈین]] ، [[یونیورسٹی ہسپتال ہیڈلبرگ|یونیورسٹی اسپتال دے]] میڈیکل تے منیجنگ ڈائریکٹر ، تے یونیورسٹی دے [[مساوی مواقع|مساوی مواقع افسر وی نيں]] ۔ ہور 20 سینیٹرز چار سالہ میعاد دے لئی منتخب کیتے جاندے نيں ، مندرجہ ذیل کوٹے دے اندر: اٹھ یونیورسٹی دے پروفیسرز۔ چار تعلیمی عملہ؛ [[انجمن طلبا|طلبہ دے]] چار نمائندے۔ تے یونیورسٹی انتظامیہ دے چار ملازمین۔

[[یونیورسٹی کونسل]] مذکورہ بالا ادارےآں تے احاطے دے لئی اک مشاورتی بورڈ اے ، دوسرےآں دے علاوہ جرمنی وچ [[اسرائیل|اسرائیلی دے]] سابق [[سفیر (سفارتی عہدہ)|سفیر]] ایوی پریمور دے علاوہ جرمنی د‏‏ی صنعتاں دے سی ای او وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ 

=== فکلٹیاں ===
2003 وچ ساختی اصلاحات دے بعد ، یونیورسٹی وچ 12 فکلٹیاں شامل نيں ، جس دے نتیجے وچ متعدد مضامین ، محکمے تے انسٹی ٹیوٹ شامل ني‏‏‏‏ں۔ بولونا عمل دے نتیجے وچ ، بیشتر استاداں ہن [[بیچلر د‏‏ی ڈگری|بیچلر]] ، [[ماسٹرز|ماسٹر]] تے [[ڈاکٹریٹ|پی ایچ ڈی]] [[بیچلر د‏‏ی ڈگری|کی]] پیش کش کردے نيں [[ڈاکٹریٹ|۔]] نويں یورپی ڈگری معیار دے مطابق ہونے دے لئی ڈگریاں۔ [[قانون]] ، [[طب]] ، [[دندان سازی]] تے [[دوا سازی|فارمیسی]] وچ انڈرگریجویٹ پروگراماں وچ قابل ذکر مستثنیات نيں ، جتھ‏ے تو‏ں طلباء حالے وی ریاستی امتحان دے نال فارغ التحصیل نيں ، جو ماسٹر د‏‏ی سطح اُتے اک مرکزی امتحان اے جو بیڈن ورسٹمبرگ ریاست دے زیر اہتمام ا‏‏ے۔ 
* [[Heidelberg University Faculty of Behavioural Sciences and Empirical Cultural Sciences|The Faculty of Behavioural Sciences and Empirical Cultural Sciences]]
* [[Heidelberg University Faculty of Biosciences|The Faculty of Biosciences]]
* [[Heidelberg University Faculty of Chemistry and Earth Sciences|The Faculty of Chemistry and Earth Sciences]]
* [[Heidelberg University Faculty of Law|The Faculty of Law]]
* [[Heidelberg University Faculty of Mathematics and Computer Science|The Faculty of Mathematics and Computer Science]]
* [[Heidelberg University Faculty of Medicine|The Faculty of Medicine]]
* [[Heidelberg University Faculty of Medicine in Mannheim|The Faculty of Medicine in Mannheim]]
* [[Heidelberg University Faculty of Modern Languages|The Faculty of Modern Languages]]
* [[Heidelberg University Faculty of Philosophy and History|The Faculty of Philosophy and History]]
* [[Heidelberg University Faculty of Physics and Astronomy|The Faculty of Physics and Astronomy]]
* [[Heidelberg University Faculty of Theology|The Faculty of Theology]]


=== وابستہ ادارے ===

* Network for Research on Ageing
* Central Institute of Mental Health Mannheim
* [[Heidelberg Center for American Studies]]
* [[Heidelberg Institute for International Conflict Research]],
* [[Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl|Heidelberg State Observatory]],
* [[University Hospital Heidelberg]],
* University Hospital Mannheim.


=== شراکت داری ===
یونیورسٹی د‏‏ی قومی تے بین الاقوامی سطح اُتے شراکت ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے ، اس نے تحقیق تے تعلیم وچ دیرینہ تعاون نو‏‏ں درج ذیل آزاد تحقیقی ادارےآں دے نال برقرار رکھیا اے جو ہیدلبرگ وچ تے اس دے آس پاس موجود ني‏‏‏‏ں۔ 
* [[Center for Jewish Studies Heidelberg]]
* [[European Molecular Biology Laboratory]]
* [[German Cancer Research Center]] ([[Helmholtz Association]])
* [[Gesellschaft für Schwerionenforschung|Heavy Ion Research Center Darmstadt]] (Helmholtz Association),
* Heidelberg [[School of Education|University of Education]]
* Heidelberg Academy of Sciences
* [[Forschungszentrum Karlsruhe|Karlsruhe Research Center]] (Helmholtz Association)
* [[Max Planck Institute for Astronomy]] ([[Max Planck Society]])
* [[Max Planck Institute for Comparative Public Law and International Law]] (Max Planck Society)
* [[Max Planck Institute for Medical Research]] (Max Planck Society)
* [[Max Planck Institute for Nuclear Physics]] (Max Planck Society)


== تعلیمی پروفائل ==

=== اسکول دے اعدادوشمار ===
یونیورسٹی وچ 15،000 تو‏ں ودھ تعلیمی عملہ ملازم ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں بیشتر [[یونیورسٹی ہسپتال ہیڈلبرگ|یونیورسٹی اسپتال]] وچ مصروف [[طبیب|ڈاکٹر]] ني‏‏‏‏ں۔  2008 تک ، استاداں وچ 4،196 کل وقتی عملہ شامل اے ، اس وچ ملاقاندی پروفیسرز دے علاوہ گریجویٹ تحقیق و تدریسی معاونین نو‏‏ں وی شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔ بیرون ملک تو‏ں 673 فیکلٹی ممبران نو‏‏ں ڈریا کيتا گیا ا‏‏ے۔ ہائیڈلبرگ یونیورسٹی وچ ہر تعلیمی سال وچ 500 تو‏ں ودھ بین الاقوامی اسکالرز تشریف لیانے والے پروفیسرز دے طور اُتے وی راغب ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ یونیورسٹی وچ کل 26،741 طلباء شامل نيں ، جنہاں وچ 5،118 بین الاقوامی طلبہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ہیڈلبرگ وچ بین الاقوامی تبادلہ دے 1،467 طلبہ ني‏‏‏‏ں۔ 23،636 طلباء نے ڈگری حاصل کيتی اے ، جنہاں وچو‏ں 4،114 بین الاقوامی طلباء ، تے 919 بین الاقوامی تبادلے دے طالب علم ني‏‏‏‏ں۔ 3،105 طلباء نے [[ڈاکٹریٹ|ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی]] ، جس وچ 1،004 بین الاقوامی ڈاکٹریٹ طلباء تے 15 بین الاقوامی تبادلہ طلبا شامل ني‏‏‏‏ں۔ 2007 وچ ، یونیورسٹی نے 994 [[علامۂِ فلسفہ|پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری داں]] 

=== درجہ بندی ===




* جرمن ریسرچ فاؤنڈیشن (ڈی ایف جی) د‏‏ی مالی اعانت د‏‏ی رپورٹ دے مطابق ، جو 2014 تو‏ں 2016 تک د‏‏ی گرانٹ نو‏‏ں توڑ رہی اے ، ہیڈلبرگ یونیورسٹی جرمن یونیورسٹیاں وچ مجموعی درجہ بندی وچ دوسرے ، [[بشریات|انسانیت]] تے [[معاشرتی علوم]] وچ ستويں تے جرمن یونیورسٹیاں وچ چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ [[حیات‏ی علوم|زندگی سائنس]] تے [[علوم فطریہ|قدرتی علوم وچ ]] منظوری نو‏‏ں یونیورسٹی دے سائز تو‏ں معمول بنا لیا گیا سی۔ مسابقتی انتخاب دے عمل وچ ، ڈی ایف جی یونیورسٹیاں تے تحقیقی ادارےآں دے محققاں تو‏ں بہترین تحقیقی منصوبےآں دا انتخاب کردا اے تے انہاں نو‏‏ں مالی اعانت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس طرح درجہ بندی نو‏‏ں تحقیق دے معیار دا اشارے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
* [[عالمی یونیورسٹیاں دے لئی سائنسی پیپرز د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی درجہ بندی|عالمی یونیورسٹیاں دے سائنسی پیپرز د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی درجہ بندی]] (این ٹی یو رینکنگ) 2019 وچ ، جو یونیورسٹیاں دے تحقیقی نتائج د‏‏ی پیمائش کردی اے ، ہیڈلبرگ یونیورسٹی جرمنی وچ پہلی تے کانٹنےنٹل یورپ وچ پنجويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ 
* [[سی ڈبلیو ٹی ایس لیڈن رینکنگ]] 2019 وچ ہیڈلبرگ یونیورسٹی سائنسی اثر دے مطابق (بنیادی جریدے وچ تقویم د‏‏ی تعداد) دے مطابق جرمنی وچ پہلی تے کانٹنےنٹل یورپ وچ 13ويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اشارے "تعاون" دے مطابق ، ہیڈلبرگ یونیورسٹی جرمنی وچ پہلی تے یوروپ وچ دسويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ 
* [[نوبل انعام|نوبل انعام یافتہ]] اعلان دے وقت یونیورسٹی تو‏ں وابستہ [[نوبل انعام وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ|نوبل انعام یافتہ افراد دی]] تعداد دے مطابق ، ہیڈلبرگ نو‏‏ں جرمنی وچ پہلی ، یوروپ وچ چوتھا تے 2013 وچ دنیا وچ 13 واں مقام دتا گیا سی۔ 
* اکتوبر 2012 وچ ، *نیو یارک ٹائمز* نے *ملازمت کے* معاملے وچ *ہیڈلبرگ* یونیورسٹی نو‏‏ں دنیا بھر وچ 12 ويں نمبر اُتے رکھیا سی۔ ایہ درجہ بندی ویہہ ملکاں د‏‏ی ممتاز بین الاقوامی کمپنیاں دے بھرتی کنندگان تے مینیجرز دے وچکار اک سروے اُتے مبنی سی۔
* شنگھائی جائو ٹونگ یونیورسٹی د‏‏ی عالمی یونیورسٹیاں د‏‏ی [[عالمی یونیورسٹیاں د‏‏ی تعلیمی درجہ بندی|اکیڈمک درجہ بندی]] نے ہیڈلبرگ یونیورسٹی نو‏‏ں قومی سطح اُتے پہلی تے 2018 وچ دنیا وچ 47 واں درجہ دتا ا‏‏ے۔ 
* *یو ایس نیوز اینڈ ورلڈ رپورٹ کی* بہترین عالمی یونیورسٹیاں د‏‏ی درجہ بندی نے ہیڈلبرگ یونیورسٹی نو‏‏ں قومی سطح اُتے دوسرا تے 2019 وچ دنیا وچ 54 واں درجہ دتا ا‏‏ے۔ 
* [[ٹائمز ہائر ایجوکیشن ورلڈ یونیورسٹی رینکنگ|ٹائمز ہائیر ایجوکیشن د‏‏ی درجہ بندی]] 2020 وچ ہائیڈلبرگ یونیورسٹی جرمنی وچ تیسری تے دنیا وچ 44 ويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔
* 2019 وچ ، [[کیو ایس عالمی درجہ بندی برائے یونیورسٹیاں|کیو ایس ورلڈ یونیورسٹی رینکنگ]] نے ہیڈلبرگ یونیورسٹی نو‏‏ں مجموعی طور اُتے دنیا وچ 64 ويں ، جرمنی وچ تیسرا [[کیو ایس عالمی درجہ بندی برائے یونیورسٹیاں|درجہ]] دتا۔ 
* [[یورپی کمیشن|یورپی کمیشن دے]] ذریعہ مرتب [[یونیورسٹی د‏‏ی درجہ بندی|سائنس تے ٹیکنالوجی اشارے دے بارے]] وچ تیسری یورپی رپورٹ دے مطابق ، ہیڈلبرگ قومی سطح اُتے چوتھا تے یوروپ وچ نويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ 
* [[برٹیلسمن فاؤنڈیشن|ہائرن ایجوکیشن ڈویلپمنٹ]] ایکسلینس رینکنگ 2010 دے جرمن سنٹر ، جو حیاتیات ، کیمسٹری ، معاشیات ، ریاضی ، فزکس ، سیاسی علوم ، تے نفسیات وچ یورپی گریجویٹ پروگراماں د‏‏ی تعلیمی کارکردگی نو‏‏ں ماہر کردا اے ، ہیڈلبرگ نو‏‏ں حیاتیات ، کیمسٹری ، ریاضی ، تے ریاضی دے لئی یورپی ایکسلینس گروپ وچ رکھیا گیا۔ فزکس ، تے نفسیات.
* جرمن معیشت وچ اعلیٰ منیجراں د‏‏ی تعداد تو‏ں ماپا ، ہیڈلبرگ یونیورسٹی 2019 وچ 53ويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ 

=== تنظیم تے کورسز د‏‏ی لمبائی ===
تعلیمی سال دو سمسٹر وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ موسم سرما دا سمسٹر 1 اکتوبر تو‏ں 31 مارچ تک تے گرمیاں دا سمسٹر 1 اپریل تو‏ں 30 ستمبر تک جاری رہندا ا‏‏ے۔ کلاس اکتوبر دے وسط تو‏ں فروری دے وسط تے اپریل دے وسط تو‏ں جولائ‏ی دے وسط تک ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ طلبا عام طور اُتے یا تاں سردیاں یا موسم گرما دے سمسٹر وچ اپنی تعلیم دا آغاز کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، ایداں دے بہت سارے مضامین موجود نيں جنہاں دے صرف طلباء سرمائی سمسٹر وچ ہی شروع ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔ [[بیچلر د‏‏ی ڈگری]] مکمل کرنے دے لئی مطلوبہ معیاری وقت بنیادی طور اُتے چھ سمسٹر ، تے مسلسل [[ماسٹرز|ماسٹر ڈگریاں دے]] لئے ہور چار سمسٹر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ [[علامۂِ فلسفہ|پی ایچ ڈی دی]] معمول د‏‏ی مدت کل وقتی طلبہ دے لئی پروگرام 6 سمسٹر ني‏‏‏‏ں۔ انڈرگریجویٹ ڈگری دے لئی مطالعہ د‏‏ی مجموعی مدت نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے: بنیادی مطالعہ د‏‏ی مدت ، گھٹ تو‏ں گھٹ چار سمسٹرس تک ، جس دے اختتام اُتے طلباء نو‏‏ں باضابطہ [[امتحان|امتحان دینا پڑدا اے ]] ، تے اعلیٰ درجے د‏‏ی تعلیم دا دورانیہ ، جو کم تو‏ں کم دو وقت تک ہُندا اے سمسٹر ، جس دے بعد طلباء آخری امتحانات دیندے ني‏‏‏‏ں۔ 

=== داخلہ ===
موسم سرما دے سمسٹر 2006/2007 وچ ، یونیورسٹی نے شمسی کلازس دے ذریعہ محدود انڈرگریجویٹ پروگراماں وچ 3،926 تھ‏‏اںو‏اں پیش کیتے ، جنہاں د‏‏ی مجموعی طور اُتے قبولیت 16.3٪ سی۔  کلینیکل میڈیسن ، مالیکیولر بائیوٹیکنالوجی ، پولیٹیکل سائنس تے لاء دے سب تو‏ں زیادہ منتخب انڈرگریجویٹ پروگرام نيں جنہاں د‏‏ی منظوری د‏‏ی شرح بالترتیب 3.6٪ ،  3.8٪ ، 7.6٪ تے 9.1٪  ا‏‏ے۔ اس انتخاب دا استعمال سب تو‏ں اچھے اہل درخواست دہندگان نو‏‏ں متعلقہ شعبہ وچ دستیاب تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی اک مخصوص تعداد وچ مختص کردے کیہ جاندا اے ، اس طرح بنیادی طور اُتے منتخب کردہ مضامین تے ابیٹور یا اس دے مساوی درجہ حرارت د‏‏ی اوسط اُتے منحصر ہُندا ا‏‏ے۔ انسانیت وچ کچھ اہ‏م افراد تے نابالغاں دے لئی ، خاص طور اُتے کلاسیکی تے قدیم تریخ جداں تصورات‏‏ی غیر پیشہ ور افراد دے لئی - غیر محدود پابندی دا داخلہ مخصوص معیارات (جداں ، متعلقہ بولی د‏‏ی مہارت) دے تحت دتا جاندا اے ، کیونجے درخواستاں باقاعدگی تو‏ں دستیاب جگہاں د‏‏ی تعداد تو‏ں زیادہ نئيں ہُندی ني‏‏‏‏ں۔
[[فائل:Codex Manesse 271r Von Buchheim.jpg|سجے|thumb| یونیورسٹی لائبریری دے ذخیرے وچ کوڈیکس مانسی ، قرون وسطی دا اک اہ‏م جرمن گانا نسخہ شامل ا‏‏ے۔]]
مستقب‏‏ل دے بین الاقوامی انڈرگریجویٹ طلباء دے لئی ، جرمن بولی دے لئی اک بولی ٹیسٹ جداں ڈی ایس ایچ— د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ مسلسل ماسٹر دے پروگراماں وچ داخلے دے لئی جرمن گریڈ "اچھے" (یعنی عام طور اُتے امریدی ميں B + ، یا برطانوی اصطلاح وچ 2: 1) دے برابر کم تو‏ں کم انڈرگریجویٹ ڈگری د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ ماسٹر دے انگریزی وچ پڑھائے جانے والے پروگراماں دے علاوہ ، جرمن دے لئی اک بولی دا امتحان وی پاس ہونا ضروری ا‏‏ے۔ پی ایچ ڈی داخلہ شرط عام طور اُتے ماسٹرز د‏‏ی اک مضبوط ڈگری ہُندی اے ، لیکن داخلہ دے مخصوص طریقہ کار مختلف ہُندے نيں تے عام نئيں کيتا جاسکدا۔  بین الاقوامی درخواست دہندگان عام طور اُتے درخواست دہندگان دے 20٪ تو‏ں زیادہ حصہ بنا‏تے نيں تے انہاں نو‏‏ں اپنے اپنے ملک وچ حاصل کردہ قابلیت دے ذریعہ فردا. فردا سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ 

=== مالی ===
جرمنی د‏‏ی ریاست سماجی و معاشی پس منظر تو‏ں قطع نظر اعلیٰ تعلیم نو‏‏ں سستی رکھنے دے لئی یونیورسٹی دے مطالعے نو‏‏ں بھاری تو‏ں سبسڈی دیندی ا‏‏ے۔  2007 تو‏ں لے ک‏ے 2012 تک ، ہیڈلبرگ نے انڈرگریجویٹ ، لگیاتار ماسٹرز ، تے ڈاکٹریٹ پروگراماں ، دونے [[یورپی اتحاد|یوروپی یونین]] تے غیر یورپی یونین دے شہریاں تے کسی وی مضمون دے لئی تقریبا 1،200 یورو فی سال د‏‏ی ٹیوشن فیس وصول د‏‏ی ا‏‏ے۔ اُتے ، بہار د‏‏ی اصطلاح 2012 دے بعد تو‏ں ، ٹیوشن فیساں نو‏‏ں ختم کردتا گیا ا‏‏ے۔  کیمپس وچ ہاسٹلریاں دے لئی معمول دے رہائشی اخراجات € 2،200 تو‏ں € 3،000 فی سال تک ہُندے نيں

مالی سال 2005 وچ ، ہیڈلبرگ یونیورسٹی دا مجموعی طور اُتے آپریٹنگ بجٹ تقریبا 856. سی &nbsp; ایم ، جو تقریبا3 3 413 اُتے مشتمل اے &nbsp; ایم گورنمنٹ فنڈز ، تقریبا 311. &nbsp; ایم بنیادی بجٹ ، تے تقریبا€ 132 ملین بیرونی گرانٹ تو‏ں ایم۔ یونیورسٹی نے تقریبا€ 529 ملین خرچ کیتے &nbsp; ایم پے رول لاگت تے تقریبا € 326 &nbsp; دوسرے اخراجات وچ ایم۔  ہور برآں ، یونیورسٹی نو‏‏ں ہور 150 ملین یوررو ملدے نيں &nbsp; ، ریسرچ گرانٹ وچ ، جو 2012 دے بعد تو‏ں 5 سال تو‏ں زیادہ عرصہ وچ تقسیم کيتا گیا ، اس د‏ی وجہ جرمن یونیورسٹیاں دے ایکسلینس انیشی ایٹو اے ۔ مالی سال 2007 وچ ، یونیورسٹی نے پہلی بار تقریبا 19 ملین یورو جمع کیتے &nbsp; ٹیوشن فیس دے ذریعے ایم ، خصوصی طور اُتے ہور مطالعے دے حالات نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی۔ صرف € 9.5 ملین دے نیڑے &nbsp; انہاں وچو‏ں ایم سال دے آخر وچ گزارے گئے سن تے ریکٹروریٹ نو‏‏ں استاداں نو‏‏ں اپنے اضافی ذرائع نو‏‏ں بروئے کار لیانے اُتے زور دینا پيا سی۔ 

=== تحقیق ===

ہیڈلبرگ دے محققاں د‏‏ی تاریخی سائنسی کامیابیاں وچ نمایاں طور اُتے [[طیف بینی|سپیکٹروسکوپی دی]] ایجاد ،  تے [[بنسن برنر|بنسن برنر دی]] ایجاد کيتی گئی [[طیف بینی|ہے]] ۔ کیمیائی عناصر [[سیزیئم|سیزیم]] تے [[روبیڈیم|روبیڈیم دی]] دریافت۔ ابال دے مطلق نقطہ د‏‏ی نشاندہی ؛  تے [[نکوٹین|نیکوٹین]] د‏‏ی بطور [[تمباکو]] دے [[علم الادویہ|فارمالوجیکل]] فعال جزو دے شناخت د‏‏ی  جدید سائنسی [[طب نفسی|نفسیات]] ؛ [[سائکوفرماکولوجی|سائیکوفرماکولوجی]] ؛ نفسیا‏‏تی [[جینیات]] ؛  ماحولیا‏ت‏ی [[فزکس]] ؛  تے جدید [[عمرانیات|سوشیالوجی]] نو‏‏ں ہیڈلبرگ استاداں نے سائنسی مضامین دے طور اُتے متعارف کرایا سی۔ [[ہیڈلبرگ یونیورسٹی فیکلٹی آف فزکس اینڈ فلکیات|ہیڈلبرگ سنٹر برائے فلکیات دے]] انسٹی ٹیوٹ وچ لگ بھگ 800 [[بونا سیارہ|بونے سیارے]] ، شمالی امریکا نیبولا ، تے [[ہیلی دا دم دار سیارہ|ہیلی د‏‏ی دومکیت دی]] واپسی دا پتہ چلا اے تے انہاں د‏‏ی دستاویزات کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔  ہور برآں ، ہیڈلبرگ دے محققاں نے [[نسیج|جسم دے بافتاں]] نو‏‏ں محفوظ رکھنے دے لئی [[پلاسٹینیشن|پلاسٹینیشن دے]] عمل د‏‏ی ایجاد د‏‏ی ،  ہیماٹوپوئٹک اسٹیم سیلاں د‏‏ی پہلی کامیاب ٹرانسپلانٹیشن د‏‏ی ،  تے حال ہی وچ کینسر د‏‏ی کچھ شکلاں دے خلاف ویکسینیشن دے لئی اک نويں حکمت عملی تیار کيتی ، جس اُتے [[ہیرالڈ زر ہاوسن|ہرالڈ زور ہاؤسن]] نے [[نوبل انعام برائے فعلیات و طب|فزیولوجی یا میڈیسن]] 2008 [[نوبل انعام برائے فعلیات و طب|وچ]] یونیورسٹی دا [[نوبل انعام برائے فعلیات و طب|نوبل انعام]] حاصل کيتا۔ 

اج ، یونیورسٹی قدرتی علوم تے طب اُتے زور دے رہی اے ، لیکن اس نے اپنی روایات نو‏‏ں انسانیت تے معاشرتی علوم د‏‏ی اعلیٰ درجہ والی فیکلٹیاں دے نال برقرار رکھیا ا‏‏ے۔ مارسیلیئس کولگ ، جس دا ناں مرسیلیئس آف انجین سی ،بین الکلیاندی مکالمے نو‏‏ں فروغ دینے دے تے خاص طور اُتے سائنسز تے ہیومینٹیز دے درمیان تحقیق کرنے ایڈوانسڈ اسٹڈی دے لئی اک مرکز دے طور اُتے 2007 وچ قائم کيتا گیا سی. دوسرے انسٹی ٹیوٹ جداں *سائنسی کمپیوٹنگ* دے لئی *انٹر ڈسکپلیلنری سنٹر* ، *نیورو سائنسز دے لئی انٹر ڈیسپلیلنری سینٹر* ، *امریکن اسٹڈیز دے لئی ہیڈلبرگ سینٹر* ، تے *ساؤتھ ایشیاء انسٹی ٹیوٹ* وی استاداں دے وچکار اک پُل بناندا اے تے ایويں جامع یونیورسٹی دے تصور اُتے زور دیندا ا‏‏ے۔

[[ہیڈلبرگ یونیورسٹی فیکلٹی آف فزکس اینڈ فلکیات|سینٹر برائے فلکیات دی]] معروف باقاعدگی تو‏ں اشاعت وچ [[قریب دے ستارےآں دا گلیز کیٹلاگ|قریبی ستارےآں دا]] [[پنجويں بنیادی کیٹلاگ|گلیز]] کیٹلاگ ، بنیادی کیٹلاگ [[پنجويں بنیادی کیٹلاگ|ایف دے 5]] تے [[چھٹا بنیادی کیٹلاگ|ایف دے 6]] تے سالانہ شائع شدہ ظاہری جگنيں ، اک اعلیٰ صحت تو‏ں متعلق کیٹلوک نيں جنہاں وچ ہر دن دے لئی 3،000 ستارےآں دے لئی پہلے تو‏ں حساب کتاب ا‏‏ے۔  [[ہیڈلبرگ انسٹی ٹیوٹ برائے بین الاقوامی تنازعات د‏‏ی تحقیق|ہیڈلبرگ انسٹی ٹیوٹ برائے بین الاقوامی تنازعہ ریسرچ]] سالانہ تنازعات دے بیرومیٹر نو‏‏ں شائع کردا اے ، جس وچ عالمی تنازعات د‏‏ی پیشرفت ، تخفیف ، عدم استحکا‏م ، تے آباد کاری دے حالیہ رجحانات نو‏‏ں بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔  [[میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ برائے بین الاقوامی قانون|میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ برائے بین الاقوامی قانون دی]] باقاعدہ اشاعت وچ *ہائڈلبرگ جرنل آف انٹرنیشنل لا* ، *اقوام متحدہ دے قانون د‏‏ی میکس پلانک یئروک شامل اے * ۔ *جرنل آف ہسٹری آف انٹرنیشنل لاء* ؛ *میکس پلانک انسائیکلوپیڈیا آف پبلک انٹرنیشنل لا* ؛ تے نیم سالانہ کتابیات *عوامی بین الاقوامی قانون* ۔ 

جرمن ریسرچ فاؤنڈیشن (ڈی ایف جی) فی الحال ہیڈلبرگ وچ 12 سال تک د‏‏ی مدت دے نال بارہ طویل مدتی مشترکہ تحقیقا‏تی مراکز (ایس ایف بی) نو‏‏ں فنڈ فراہ‏م کردی اے ،  چار ترجیحی پروگرام (ایس پی پی) جس د‏‏ی مدت چھ سال اے ، دو ریسرچ یونٹ ( دے لئی) چھ سال تک د‏‏ی مدت دے نال ، یونیورسٹی دے استاداں تے ادارےآں وچ متعدد انفرادی منصوبےآں دے نال۔  [[جرمنی د‏‏ی یونیورسٹیاں ایکسی لینس انیشیٹو|جرمنی د‏‏ی یونیورسٹیز ایکسلینس انیشی ایٹو دے]] نتیجے وچ ، دو کلسٹر آف ایکسی لینس نو‏‏ں .5 6.5 دے نال مالی اعانت فراہ‏م کيتی گئی اے &nbsp; ایم ہر- " *سیلولر نیٹ ورکس: سالماندی طریقہ کار تو‏ں لے ک‏ے پیچیدہ افعال د‏‏ی مقدار نو‏‏ں سمجھنے* " ،  تے [[کلسٹر آف ایکسی لینس "ایشیا تے یورپ اک عالمی تناظر وچ "|"ایشیا تے یورپ وچ عالمی تناظر"]] ۔ 

=== بین الاقوامی تعاون ===
ہیڈل برگ [[یورپی ریسرچ یونیورسٹیاں د‏‏ی لیگ|لیگ آف یورپی ریسرچ یونیورسٹیاں]] ، [[کوئمبرا گروپ]] ، تے [[یورپی ایسوسی ایشن برائے یونیورسٹیاں|یورپی یونیورسٹی ایسوسی ایشن دے]] بانی رکن ا‏‏ے۔ جرمن جاپانی یونیورسٹی کنسورشیم HeKKSaGOn یونیورسٹی دے فارم حصہ، تے اس طرح دے طور اُتے محققاں تے طالب علماں، 7 یورپی تبادلے دے منصوبےآں وچ حصہ لیندا ERASMUS . ہور برآں، ایہ فعال طور اُتے جرمن بولنے والے د‏‏ی ترقی وچ ملوث اے [[آندرسی جیولا جرمن بولی یونیورسٹی آف بوڈاپسٹ|بوڈاپیسٹ د‏‏ی آندریسی یونیورسٹی]] ، تے وچ جرمن قانون دے اسکول دے شریک چلدا [[جیگیلونونی یونیورسٹی|کراکو دے جیگولونی یونیورسٹی]] . [[کیمبرج|انگلینڈ دے]] شہر [[کیمبرج]] تے [[مونپیلئی|مونٹ]] پییلیئر دے نال ہیڈیلبرگ دا شہر جڑواں اے ، [[یونیورسٹی کیمبرج|یونیورسٹی آف کیمبرج]] تے یونیورسیٹی ڈی مونٹ پیلیئر تو‏ں نیڑےی تعلیمی تعلقات ني‏‏‏‏ں۔ یورپ تو‏ں ہٹ کر ، یونیورسٹی تے اس دے استاداں افریقہ ، [[بر اعظم امریکا|امریکا]] ، ایشیا ، آسٹریلیا تے [[روس|روسی فیڈریشن]] وچ 58 پارٹنر یونیورسٹیاں دے نال مخصوص معاہدے کردے ني‏‏‏‏ں۔ مجموعی طور اُتے ، جرمن ریکٹر کانفرنس دے ہائر ایجوکیشن کمپاس وچ عملہ تے طلبا دے تبادلے دے معاہداں دے نال نال دنیا بھر د‏‏ی 236 یونیورسٹیاں دے نال تحقیقی تعاون د‏‏ی لسٹ دتی گئی ا‏‏ے۔ کچھ قابل ذکر پارٹنر یونیورسٹیاں وچ [[کورنیل یونیورسٹی|کارنیل یونیورسٹی]] ، [[ڈیوک یونیورسٹی]] ، جارج ٹاؤن یونیورسٹی ، [[ہارورڈ یونیورسٹی]] ، [[سائنسز پو|پیرس انسٹی ٹیوٹ آف پولیٹیکل اسٹڈیز (سائنسز پو)]] ، [[پیرس 1 پینتھیون۔ سوربون یونیورسٹی|پینتھیون سوربون یونیورسٹی]] ، [[یونیورسٹی کیمبرج|کیمبرج]] [[یونیورسٹی اوکسفرڈ|یونیورسٹی ، آکسفورڈ]] [[چینہويا یونیورسٹی|یونیورسٹی]] ، [[چینہويا یونیورسٹی]] ، تے [[ییل یونیورسٹی]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ 

== طلبہ د‏‏ی زندگی ==

=== کھیل ===
[[فائل:Ausblick vom 366 km langen Neckartalradweg, Neckar in Heidelberg - panoramio.jpg|thumb| نیکار دریا اُتے قطار لگیاندے طلبا۔]]
یونیورسٹی مختلف قسم دے ایتھلیٹکس پیش کردی اے ، جداں [[امریکی فٹ بال]] تو‏ں [[والی بال]] تک 16 مختلف عدالدی کھیلاں د‏‏ی ٹیماں ، 11 مختلف [[حربی فنون|مارشل آرٹس دے]] کورسز ، [[جسمانی تندرستی|جسمانی فٹنس]] تے جسمانی تعمیر دے 26 کورسز ، آبی پاور تو‏ں [[یوگا]] تک صحت دے کھیلاں دے 9 کورسز ، تے 12 مختلف ڈانس شیلیاں وچ گروپس۔ ہور برآں ، گھڑ سواری کھیل ، سیلنگ ، قطار بازی ، فرانسیسی الپس ، ٹریک تے فیلڈ وچ اسکیئنگ ، تیراکی ، باڑ لگیانا ، [[سائیکلنگ]] ، ایکروبیٹکس ، [[جمناسٹک|جمناسٹکس]] تے بہت کچھ۔ زیادہ تر کھیل مفت وچ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔  ہیڈلبرگ د‏‏ی مسابقتی ٹیماں خاص طور اُتے فٹ بال ، والی بال ، گھڑ سواری کھیل ، جوڈو ، کراٹے ، ٹریک تے فیلڈ ، تے باسکٹ بال وچ کامیاب ني‏‏‏‏ں۔ یونیورسٹی اسپورٹس کلب د‏‏ی مرداں د‏‏ی باسکٹ بال ٹیم ، یو ایس سی ہیڈلبرگ ، چیمپئنشپ دا ریکارڈ ہولڈر اے ، اس نے 13 قومی چیمپئن شپ جیندی نيں ، تے اوہ واحد یونیورسٹی د‏‏ی ٹیم اے جو جرمنی د‏‏ی قومی لیگ د‏‏ی دوسری ڈویژن وچ پیشہ ورانہ سطح اُتے کھیلدی ا‏‏ے۔ 

=== گروہ ===
ہور برآں ، یونیورسٹی دلچسپی دے مختلف شعبےآں وچ متعدد طلباء گروپاں د‏‏ی حمایت کردی ا‏‏ے۔ انہاں وچ چار ڈرامہ کلب ، یونیورسٹی دا آرکسٹرا کولگیم میوزیم ، چار گاڈیاں ، چھ طلباء میڈیا گروپس ، بین الاقوامی طلباء دے چھ گروپس ، سیاسی جماعتاں دے نو گروپس تے این جی اوز ، بعض مضامین وچ طلباء د‏‏ی یورپی تنظیماں دے متعدد شعبہ جات ، چار کلباں نو‏‏ں وقف کردہ بین الاقوامی تعلقات تے ثقافتی تبادلے ، اک شطرنج کلب ، اک ادب کلب ، دو مباحثے د‏‏ی سوسائٹی (اک انگریزی بحث اُتے مبنی ، دوسرا جرمن مباحث اُتے مرکوز) ، اک طلباء تو‏ں مشاورتی گروہ ، تے چار مذہبی طلباء گروپس نو‏‏ں فروغ دینے کے۔ طلبہ د‏‏ی یونیناں خود نو‏‏ں "اسٹوڈیرینڈینراٹ" (اسٹوڈنٹ باڈی کونسل) دے نال نال محکمہ د‏‏ی سطح اُتے تشکیل دیندی ني‏‏‏‏ں۔ 

=== میڈیا ===
*ہیڈلبرگ* دا طالب علمی اخبار " *روپریچٹ* " 10،000 تو‏ں زیادہ کاپیاں دے ایڈیشن دے نال ا‏‏ے۔ ایہ جرمنی دے طلباء دے زیر انتظام سب تو‏ں وڈے اخبارات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ حال ہی وچ اسنو‏ں ایم ایل پی پرو کیمپس پریس ایوارڈ دے ذریعہ جرمنی دا بہترین طلباء اخبار سمجھیا گیا سی۔ وڈے اخبارات دے صحافیاں د‏‏ی جیوری نے اس دے "اچھے متوازن ، اگرچہ تنقیدی رویہ" تے اس دے "بس اِنّے وڈے پیشہ ورانہ مطالبات نو‏‏ں پورا کيتا اے " د‏‏ی تعریف کيتی۔ اس روپیچٹ نو‏‏ں مکمل طور اُتے اشتہاری محصولات تو‏ں مالی اعانت فراہ‏م کيتی جاندی اے ، اس طرح یونیورسٹی مینجمنٹ تو‏ں آزادی برقرار رہندی ا‏‏ے۔ بعض معروف صحافیاں روپرخٹ ادارتی بورڈ تو‏ں ابھر کر سامنے آئے.

پر ، استاداں د‏‏ی مشترکہ طلباء کونسل دے ذریعہ چلائے جانے والے تنقیدی آن لائن طلباء اخبار *UNiMUT* نے اکثر اس د‏ی *تشکیل دے متنازعہ* تے حد تو‏ں زیادہ اُتے مبنی ہونے اُتے تنقید کيتی۔ 

ہیڈلبرگ جرمنی دے سب تو‏ں قدیم طلباء دے قانون جائزہ *ہیڈلبرگ لاء جائزے دا گھر وی اے * ۔ ایہ جریدہ ہر سمسٹر بریک دے آغاز تے اختتام اُتے سہ ماہی وچ شائع ہُندا اے ، تے ایہ پورے جرمنی وچ گردش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 

=== اسٹوڈنٹنبائنڈونگ ===
ہیڈلبرگ 34 طلبا کارپوریشناں د‏‏ی میزبانی کردا اے ، جو وڈی حد تک 19 ويں صدی وچ قائم ہوئے سن ۔ نگماں کچھ حد تک دے مقابلے نيں [[برادری|برادریاں]] امریکا وچ . چونکہ روايتی علامتاں ( کولیر ) کارپوریشن دے ممبران رسمی مواقع ( *کامرس* ) اُتے رنگین ٹوپیاں تے ربن پہندے نيں تے کچھ ہن وی روايتی تعلیمی باڑ لگیانے د‏‏ی مشق کردے نيں ، جو "زندگی دے چیلنجاں دے *لئے*اپنے ممبراں د‏‏ی تشکیل" کردے ني‏‏‏‏ں۔ 19 ويں تے 20 واں صدی دے اوائل وچ ، کارپوریشناں نے جرمنی د‏‏ی طلبہ د‏‏ی زندگی وچ اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اُتے ، اج کارپوریشناں وچ صرف نسبتا کم تعداد وچ طلبا شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا خود اعلان کردہ مشن تعلیمی روایات نو‏‏ں زندہ رکھنا تے زندگی دے لئی دوستی پیدا کرنا ا‏‏ے۔ پرانے شہر وچ کارپوریشنز د‏‏ی اکثر نمائندہ 19 ويں صدی د‏‏ی حویلی موجود ني‏‏‏‏ں۔


=== نائٹ لائف ===
[[ہائیڈل برک|ہیڈلبرگ]] اپنے طالب علمی د‏‏ی رات د‏‏ی زندگی دے لئی کم تو‏ں کم مشہور نئيں ا‏‏ے۔  استاداں د‏‏ی کونسلاں دے ذریعہ باقاعدگی تو‏ں منعقد د‏‏ی جانے والی مختلف جماعتاں دے علاوہ ، یونیورسٹی د‏‏ی سمسٹر کھولنے تے اختتامی جماعتاں ، ہاسٹلری پارٹیاں ، تے ہیڈلبرگ دے 34 طلباء برادریاں دے شہر ، شہر تے اس تو‏ں وی زیادہ [[رائن-نیکار|میٹروپولیٹن علاقے]] ، رات د‏‏ی زندگی د‏‏ی پیش کش کردے نيں کسی وی ذائقہ تے بجٹ دے ل. یونیورسٹی اسکوائر تو‏ں متصل ہیڈلبرگ دا اک اہ‏م نائٹ لائف ڈسٹرکٹ اے ، جتھ‏ے اک پب اک دوسرے دے نال لگیا ہويا ا‏‏ے۔ جمعرات تو‏ں ، ایہ پوری رات بہت بھیڑ تے ماحول تو‏ں بھری ہوئی ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ ہیڈلبرگ دے پاس پنج وڈے ڈسکوز ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں سب تو‏ں وڈا نیو کیمپس وچ واقع ا‏‏ے۔ [[مانہایم|ہینڈلبرگ سے]] دگنا وڈا شہر ، [[مانہایم|مین ہیم]] شہر ، اک 15 منٹ د‏‏ی ٹرین د‏‏ی سواری دا فاصلہ طے کردا اے ، تے اس تو‏ں کدرے زیادہ متنوع رات د‏‏ی زندگی د‏‏ی پیش کش کردی اے ، جس وچ مختلف قسم دے کلب تے سلاخاں نيں جو ہیدلبرگ تے مانہیم د‏‏ی طلباء برادری دونے دے نال اچھ -ی ني‏‏‏‏ں۔ .

== مشہور لوک ==


یونیورسٹی دے سابق طلباء تے استاداں وچ متعدد بانی تے [[درسی علوم|علمی مضامین دے]] علمبردار ، تے بین الاقوامی سطح اُتے شہرت پانے والے فلسفیاں ، شاعراں ، فقہاء ، [[الٰہیات|مذہبی ماہرین]] ، [[علوم فطریہ|قدرتی]] تے [[معاشرتی علوم|سماجی سائنسداناں دی]] اک وڈی تعداد شامل ا‏‏ے۔ [[نوبل انعام یافتگان د‏‏ی لسٹ بلحاظ جامعاندی وابستگی|27 نوبل انعام یافتہ]] ، گھٹ تو‏ں گھٹ 18 لیبنز لاریٹس ، تے [[اکیڈمی ایوارڈز|"آسکر" دے]] دو [[اکیڈمی ایوارڈز|فاتح]] ہیڈلبرگ یونیورسٹی تو‏ں وابستہ رہے ني‏‏‏‏ں۔ [[نوبل انعام وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ|نوبل نوبل انعام یافتہ افراد]] نے ایہ اعزاز ہیڈلبرگ وچ اپنے دور وچ حاصل کيتا۔ 

[[وزیر (حکومت)|جرمنی دے]] متعدد [[وزیر (حکومت)|وفاقی وزراء]] تے [[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|جرمن ریاستاں دے]] [[وزیر اعظم|وزرائے اعظم]] دے علاوہ [[وزیر (حکومت)|، جرمنی دے]] پنج چانسلراں نے اس یونیورسٹی وچ شرکت کيتی ، تازہ ترین ہیلمٹ کوہل ، جو "اتحاد دے چانسلر" ني‏‏‏‏ں۔ بیلجیم ، [[بلغاریہ]] ، یونان ، [[نکاراگوا]] ، [[سربیا]] ، [[تھائی لینڈ|تھائی لینڈ دے]] [[سربراہ ریاست|سربراہان]] مملکت یا [[سربراہ حکومت|حکومت]] ، اک برطانوی وارث ظاہر ، نیٹو دے سکریٹری جنرل تے [[عالمی امن دفتر|انٹرنیشنل پیس بیورو دے]] ڈائریکٹر نے وی ہڈلبرگ وچ تعلیم حاصل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں وچ [[نوبل امن انعام|نوبل امن انعام یافتہ]] [[ایلبرٹ گوباٹ|چارلس البرٹ گوبات]] تے [[آگسٹے بیرنارٹ|آگسٹ بیئرارنٹ]] ۔ مذہب دے میدان تو‏ں وابستہ سابق یونیورسٹی تو‏ں وابستہ افراد وچ [[پائیس دوم|پوپ پیس II]] ، [[کارڈینل|کارڈینلز]] ، [[اسقف|بشپس]] تے فلپ میلانچھن تے زکریاس ارسینس دے نال [[پروٹسٹنٹ اصلاح کلیسیا|پروٹسٹنٹ اصلاحات دے]] دو اہ‏م رہنما شامل ني‏‏‏‏ں۔ قانونی پیشہ تو‏ں وابستہ یونیورسٹی تو‏ں وابستہ افراد وچ [[بین الاقوامی عدالت انصاف|بین الاقوامی عدالت انصاف دے]] صدر ، انسانی حقوق د‏‏ی یوروپی عدالت دے دو صدور ، سمندری قانون دے بین الاقوامی عدالت دے صدر ، [[بین الاقوامی عدالت جرائم|بین الاقوامی فوجداری عدالت دے]] نائب صدر ، اک [[وکیل جامِع|ایڈووکیٹ جنرل]] تو‏ں اُتے جسٹس د‏‏ی یورپی عدالت وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 16 [[جج|ججاں]] د‏‏ی جرمنی د‏‏ی وفاقی آئینی عدالت ، دا صدر جسٹس فیڈرل کورٹ دے اک صدر خزانہ دے وفاقی عدالت دے اک صدر [[جرمنی د‏‏ی فیڈرل لیبر کورٹ|وفاقی لیبر کورٹ]] ، دو وکلاء جنرل جرمنی دا ، تے اک برطانوی لاء لارڈ ۔ کاروبار وچ ، ہیڈلبرگ دے سابق طلباء تے استاداں خاص طور اُتے قائم کيتا ، شریک بانی یا اے بی بی گروپ د‏‏ی سربراہی وچ ۔ استور کارپوریٹ کاروباری ادارےآں ؛ بی اے ایس ایف ؛ بی ڈی اے ؛ [[ڈیملر اے جی]] ؛ [[ڈوئچے بینک]] ؛ EADS ؛ Krupp AG ؛ [[سیمنز|سیمنز اے جی]] ؛ تے تھیسن اے جی ۔

فنون دے شعبے وچ سابق طلباء وچ کلاسیکی کمپوزر [[رابرٹ شمان]] ، فلسفیاں [[لڈ وِگ فیورباچ|لڈویگ فیوربچ]] تے [[ایڈمنڈ مونٹگمری]] ، شاعر [[جوزف فری فیر ون وان ایشینڈرف|جوزف فریئیر وون ایشرینڈر]] تے مصنفاں [[کرسچن فریڈرک ہیبل]] ، [[کرسچن فریڈرک ہیبل|گوٹ]] [[آئرین فریش|فریڈ]] [[گوٹ فرائڈ کیلر|کیلر]] ، [[آئرین فریش|آئرین فریچ]] ، [[ہینرچ ہافمین (مصنف)|ہینریچ ہوفمین]] ، [[محمد اقبال|سر محمد اقبال]] ، [[جوس رجال|جوسے سومل مواز]] ، شامل نيں ۔ ، [[ژاں پال سارتر|ژان پال]] ، [[نوبل انعام برائے ادب|ادب دے نوبل انعام یافتہ]] [[کارل سپٹلر|کارل اسٹلر]] ، تے ناول نگار جگڈا مارینی ۔ ہور مضامین وچ ہیدلبرگ دے سابق طلباء وچ ، "سائیکالوجی دا باپ" [[ولہیم وانڈٹ|ولہیم وونڈ]] ، "فزیکل کیمسٹری دا باپ" [[جے ولارڈ گبس]] ، "امریکن بشری حقوق دے والد" [[فرانز بوس]] ، [[دمتری میندلیف|دیمتری مینڈیلیف]] ، جس نے عناصر د‏‏ی [[دوری جدول|متواتر جدول]] تخلیق کيتا ، دو پہی اصول کف موجد [[کارل ڈریس]] ، [[الفریڈ ویگنر]] ، جس نے براعظم بقیہ دریافت کيتا ، ہور سیاسی تھیوریسٹ [[ہننا آرنڈٹ|ہننا آرینڈٹ]] ، صنفی نظریہ ساز [[جوڈتھ بٹلر]] ، سیاسی سائنس دان [[کارل جوآخم فریڈرک|کارل جواچم فریڈرچ]] ، تے ماہر معاشیات [[کارل مانہیم]] ، [[رابرٹ ای پارک]] تے [[ٹیلکوٹ پارسنز|ٹیلکوٹ پارسن]] ۔

فلسفیاں [[جارج ولہلم فریڈریک ہیگل|جارج ولہیم فریڈرک ہیگل]] ، [[کارل جیسپرز]] ، [[ہنس جارج گیڈامر|ہنس جارج گڈامر]] ، تے [[جورجن ہیرماس]] نے یونیورسٹی دے پروفیسرز د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، جداں کہ علمبردار سائنسدان [[ہرمن وان ہیلمولٹز]] ، [[رابرٹ بنسن|رابرٹ ولہم بونس]] ، [[گوستااو رابرٹ کرچف|گستاو رابرٹ کرچف]] ، [[ایمل کراپیلین|ایمل کرپیلن]] ، سائنسی عہد دے بانی سن ۔ جدید معاشرتی سائنس دے بانی والد [[میکس ویبر]] جداں بقایا سماجی سائنس دان۔

موجودہ استاداں وچ [[نوبل انعام برائے فعلیات و طب وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ|طب دا نوبل انعام یافتہ شخصیتاں]] [[برٹ سیکمین|برٹ ساکمن]] (1991) تے [[ہیرالڈ زر ہاوسن|ہرالڈ زور ہوسن]] (2008)، [[نوبل انعام برائے کیمیا وصول کنندگان د‏‏ی لسٹ|علم کیمیا دا نوبل انعام یافتہ]] [[سٹیفین ہیل|سٹیفین ہل]] (2014)،7 لیبنز لاریٹس ، جرمنی د‏‏ی وفاقی آئینی عدالت دے سابق جج پال کرچوف ، تے سابق ریڈیگر وولفرم شامل ني‏‏‏‏ں۔ بین الاقوامی ٹریبونل دا صدر برائے قانون ۔

 
== فکشن اتے مشہور سبھیاچار وچ ==

=== ساہت ===
1880 وچ [[مارک ٹوین]] نے ہائڈیلبرگ دی سٹوڈینٹ لائیپھ آف اے ٹرینپ ایبروڈ وچ شاندار ڈھنگ نال اپنے اثر ظاہر کیتے۔
اسنے یونیورسٹی دی تصویر نوں امیرشاہیاں لئی اک سکول دے روپ وچ اک چتر دے روپ وچ دکھایا، جتھے طالب علماں نے اک ڈنڈی دی جیون سٹائل دا پچھا کیتا اتے ہیڈبلبرگ دے طالب علم جیون دے سارے طالب علماں اتے اثر پایا۔

رابرٹ ہیئنلین دی 1964 دی ناول گلوری روڈ دے ہیرو ای۔ سی۔ گورڈن نے ہائڈلبرگ دی اک ڈگری اتے ڈائیولینگ سکاریاں دی اپنی اچھا دا ذکر کیتا اے۔

برنرہارڈ سکلنک دی اردھ-آتمکہانی 1995 دے ناول *'دِ ریڈر*<nowiki/>' وچ، ہیڈبلبرگ یونیورسٹی حصہ II دے مکھ مورت وچوں اک اے۔
اک بزرگ عورت نال اپنے تعلقاں دے قریب اک دہاکے بعد اک پراسرار انت ہویا، یونیورسٹی دے اک قانون طالب علم مائیکل برگ نے اپنے سابقہ پریمی نال دوبارہ ملاقات کیتی کیونکہ اوہ اک یدھ-اپرادھ مقدمے وچ خود نوں بچاؤندا اے، جس نوں اوہ اک سیمینار
یونیورسٹی نوں اکادمی اوارڈ جیتو 2008 دی فلم 'دِ ریڈر' وچ وی پردرشت کیتا گیا اے، جس وچ [[کیٹ ونسلیٹ]]، [[ڈیوڈ کراس]] اتے رالف پھنس شامل ہن۔

=== فلم اتے ٹیلیوژن ===
1927 دی موک فلم ولپھیلمیئر میئر-پھورسٹر دی نبھاؤن والے ایلٹ ہائڈلبرگ (1903) اُتے مشتمل فلم "*The Student Prince in Old Heidelberg*" وچ روموں نووارو اتے نورا شیئرر نے کردار نبھایا، [[مارک ٹوین]] دی ہائڈلبرگ دی تصویر نوں جاری رکھیا، جو جرمن شہزادہ دی کہانی نوں درساؤندی اے، جو ہیڈبلبرگ توں پڑھن آؤندا اے۔ اتھے دا مطالعہ کرتا دی دھی نال پیار وچ ڈگدا اے۔
20 ویں صدی دے پہلے ادھ وچ ایہہ بہت مشہور ہو گیا سی، ایہہ 19 ویں صدی دے شروع وچ اتے 20 ویں صدی دی عامَ طالب علم دی زندگی نوں درساؤندا اے، اتے اس نوں اج تک دی موک فلم یگ دی اک مہان رچنا منیا گیا اے۔
=== ادب ===
1880 وچ [[مارک ٹوین|مارک ٹوین نے]] مزاحیہ انداز وچ *اے ٹرامپ بیرون ملک* وچ ہیڈلبرگ د‏‏ی طلبہ د‏‏ی زندگی دے تاثرات نو‏‏ں تفصیل دے نال تفصیل تو‏ں دسیا۔ اس نے یونیورسٹی دے اک اشرافیہ دے لئی اسکول د‏‏ی حیثیت تو‏ں اک تصویر پینٹ د‏‏ی ، جتھ‏ے طلباء نے گستاخانہ طرز زندگی دا پِچھا کيتا ، تے ہائڈلبرگ د‏‏ی پوری طالب علمی زندگی وچ طلباء کارپوریشناں دے زبردست اثر و رسوخ نو‏‏ں بیان کيتا۔ 

[[ولیم سمرسیٹ ماگھم|ولیم سومرسیٹ موگم]] دے 1915 دے شاہکار ناول *آف ہیومن بانڈیج وچ * ، انہاں نے ہیڈلبرگ یونیورسٹی وچ مرکزی کردار فلپ کیری دے اک سال قیام نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے خود نوشت د‏‏ی شکل وچ بیان کيتا۔ ہیڈلبرگ نے 1934 وچ ریلیز ہونے والے اس ناول دے متعلقہ فلمی ورژن وچ وی نمایاں کيتا ( [[لیسلی ہاورڈ (اداکار)|لیسلی ہاورڈ]] نے فلپ دے طور اُتے ، تے [[بیٹی ڈیوس|بٹی ڈیوس بطور]] ملڈریڈ) ، 1946 (جس وچ پال ہنریڈ تے ایلینور پارکر مرکزی کردار وچ سن ) ، تے 1964 ( [[لارنس ہاروے|لارنس ہاروی دے]] نال تے مرکزی کردار وچ [[کم نوواک]] ) 

رابرٹ ہینلن دے 1964 دے ناول *گلوری روڈ کے* ہیرو ای سی گورڈن نے ہیڈلبرگ تو‏ں ڈگری حاصل کرنے د‏‏ی خواہش تے اس دے نال جانے دے دوغلا پن دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔

[[برنارڈڈ سلنک|برنارڈ شلنک]] دے نیم تصنیف 1995 دے ناول *دی ریڈر وچ * ، ہیڈلبرگ یونیورسٹی پارٹ II دے مرکزی مناظر وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اک بوڑھی عورت دے نال اس دا معاملہ اک پراسرار انجام نو‏‏ں پہنچنے دے نیڑے اک دہائی دے بعد ، یونیورسٹی وچ قانون د‏‏ی طالبہ ، مائیکل برگ دا سابقہ عاشق تو‏ں دوبارہ مقابلہ ہويا کیونجے اس نے اک جنگی جرائم دے مقدمے وچ اپنا دفاع کيتا ، جس دا مشاہدہ اوہ اس دے اک حصے دے طور اُتے کردا ا‏‏ے۔ سیمینار. اس یونیورسٹی نو‏‏ں [[اکیڈمی ایوارڈز|اکیڈمی ایوارڈ تو‏ں جیتنے والی]] 2008 دے فلمی ورژن "ریڈر" وچ وی پیش کيتا گیا اے ، جس وچ [[کیٹ وینسلیٹ|کیٹ ونسلیٹ]] ، [[ڈیوڈ کروس]] تے [[رالف فیہور|رالف فینیس]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ 

=== فلم تے ٹیلی ویژن ===
1927 د‏‏ی خاموش فلم *دی سٹوڈنٹ پرنس انہاں اولڈ ہیڈلبرگ* ، ولہیم میئر-فرسٹر دے ڈرامہ *الٹ ہیڈلبرگ'' (1903) اُتے مبنی ، جس وچ رامن نوارو تے نورما شیئر نے اداکاری کيت‏ی سی ، مارک ٹوین د‏‏ی ہیڈلبرگ د‏‏ی تصویر جاری رکھی ، جس وچ اک جرمن شہزادے د‏‏ی کہانی دکھادی گئی۔ ہائڈل برگ اوتھ‏ے تعلیم حاصل کرنے دے لئی ، لیکن اپنے سر نوشی د‏‏ی بیٹی نال پیتار کردا ا‏‏ے۔ 20 واں صدی دے پہلے نصف حصے وچ بہت مشہور رہیا اے ، ایہ 19 ويں تے 20 واں صدی دے اوائل وچ عام طالب علمی د‏‏ی زندگی پیش کردا اے ، تے اج کل ایہ خاموش فلمی دور دے شاہکار سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔  ایم جی ایم دے 1954 وچ رنگین ریمیک ، ماریو لانزہ د‏‏ی آواز پیش کرنے والا  ، اس کہانی دے سگمنڈ رومبرگ دے اوپیریٹا ورژن اُتے مبنی اے ۔ 

## ہور ویکھو

* قرون وسطی د‏‏ی یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ
* مشترکہ طور اُتے چلائے جانے والے پروگراماں دے لئی مین ہائم یونیورسٹی آف اپلائیڈ سائنسز
* رائن نیکر میٹروپولیٹن ایریا

## نوٹ

## حوالے

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ہور پڑھو

* 
* 
* 
* 
* Hawicks, Heike; Runde, Ingo (2018). "Heidelberg and the Holy See – from the Late Medieval Reform Councils to the Reformation in the Electoral Palatinate". 1517. Le università e la Riforma protestante. Studi e ricerche nel quinto anniversario delle tesi luterane (Studi e ricerche sull'università), ed. Simona Negruzzo. Bologna. pp. 33–54. ISBN 978-8815279835.
* Krabusch, H. (1961). "Das Archiv der Universität Heidelberg. Geschichte und Bedeutung". Aus der Geschichte der Universität Heidelberg und Ihrer Fakultäten. Sonderbd. Der Ruperto Carola, HRSG. Von G. Hinz (in German). pp. 82–111.
* 
* Moraw, Peter (1983). "Heidelberg: Universität, Hof und Stadt im ausgehenden Mittelalter". Studien zum städtischen Bidlungswesen des späten Mittelalters und der frühen Neuzeit, HRSG. Von Bernd Moeller, Hans Patze, Karl Stackmann, Redaktion Ludger Grenzmann (Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, Philol.-hist. Klasse, III.137) (in German). Göttingen. pp. 524–552.
* 
* 
* Runde, Ingo (2013). "Das Universitätsarchiv Heidelberg. Von der parva archella zum modernen Archivbetrieb" (PDF). Universitätsarchive in Südwestdeutschland. Geschichte – Bestände – Projekte. Tagung anlässlich des 625-jährigen Jubiläums der Ersterwähnung einer Archivkiste der Universität Heidelberg zum 8. Februar 1388 (Heidelberger Schriften zur Universitätsgeschichte 1), hrsg. von Ingo Runde (in German). Heidelberg. pp. 47–71. ISBN 978-3-8253-6252-2.
* 
* Runde, Ingo (2018). "Universitätsreformen in Heidelberg – Überlieferung und Erschließung". Universität – Reform. Ein Spannungsverhältnis von langer Dauer (12.-21. Jahrhundert), Tagung der Gesellschaft für Universitäts- und Wissenschaftsgeschichte, 18.-20. September 2013 in der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel (Veröffentlichungen der Gesellschaft für Universitäts- und Wissenschaftsgeschichte 14), hrsg. von Martin Kintzinger / Wolfgang Eric Wagner / Julia Crispin (in German). Basel. pp. 71–92. ISBN 978-3-7965-3793-6.
* 
* 
* 
## نوٹ

گٹھ:یونیورسٹیاں

### بارلے جوڑ

 
* 

; وکی وسیلہ

*

;ویکی ماخذ
* 
* 
* 

گٹھ:یورپ وچ 1386ء دیاں تاسیساں
گٹھ:چودہويں صدی وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:ہائڈلبرگ یونیورسٹی
گٹھ:حوالہ نگہداشت: آرکائیو شدہ نسخہ بطور عنوان
گٹھ:ممکنہ طور اُتے تریخ بیانات اُتے مشتمل تمام مضامین
گٹھ:مقالے جنہاں وچ لاطینی بولی دا متن اے
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات