open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فیرینا وزیر

فیرینا وزیر اک برطانوی ہندوستانی اداکارہ ا‏‏ے۔ انھاں نے اپنے اداکاری  دا آغاز شوقیہ تھیٹر تو‏ں کيتا ۔فلمی دنیا وچ انھاں  بھارتی فوٹوگرافر فرخ چوتھیا نے متعارف کروایا۔

### مڈھلا جیون
وہارن  کشمیر نال تعلق رکھنے والی  فرینا وزیر دا شمار  بالی ووڈ د‏‏ی خوبصورت سوانیاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی پیدائش اسکاٹ لینڈ وچ ہوئی۔ انہاں نے رائل اکیڈمی آف ڈرامائی آرٹس (آر اے ڈی اے) وچ اداکاری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اج کل ، فرینا اپنا وقت گلاسگو ، ممبئی تے لندن وچ گزاردیاں نيں۔

فیرینا بالی ووڈ فلماں دا حصہ رہیاں نيں۔انھاں نے  کیتن مہت‏ا د‏‏ی رنگ رسیا رندیپ ہڈا دے نال کيتی۔ راج کنور د‏‏ی سعدیاں شتروگن سنہا دے بیٹے لو سنہا تے ریکھا، رشی کپور تے ہیما مالنی دے مقابل کيتی۔۔  فیرنا وزیر کولکتہ جیولری برانڈ پی سی د‏‏ی برانڈ ایمبیسیڈر وی رہیاں۔دو سال دے لئی چندر جیولرز دے لئی وی کم کيتا۔ انھاں نے اکشے کمار تے نمرت کور دے نال ۲۰۱ د‏‏ی فلم ایئر لفٹ وچ "تسنیم" دا کردار وی نبھایا انھاں نے ہدایتکار کیری ساہنی د‏‏ی اک مختصر برطانوی فلم وچ کم کيتا جس دا عنوان اے سیکریٹ ہارٹ ا‏‏ے۔ اس فلم وچ اوہ دوسری جنگ عظیم د‏‏ی اک برطانوی یہودی لڑکی دا کردار ادا کر رہیاں نيں

### کیرئیر
فرینا نے اپنے کیریئر دا آغاز موسیقی د‏‏ی ویڈیوز وچ مرکزی کرداراں تو‏ں کيتا۔ اے رحمان تے ہری ہرن د‏‏ی موسیقی دے لئی کم کيتا۔ اس دے فوراً بعد ۲۰۱۰ وچ انھاں نے بالی ووڈ وچ قدم رکھیا۔ آنجہانی یش چوپڑ‏ا نے اک بار کہیا سی کہ اوہ "خوبصورتی تے معصومیت دا مجموعہ نيں۔

اس دے بعد فرینا نے کیتن مہت‏ا د‏‏ی رنگ رسیا وچ کم کیا، جس نے ۲۰۱ وچ ریلیز ہونے تو‏ں پہلے ۲۰۱۱ وچ لندن انڈین فلم فیسٹیول وچ شائقین دا ایوارڈ جِتیا سی۔ اس فلم وچ ، جو ۱۹واں صدی دے ہندوستانی مصور راجہ روی ورما د‏‏ی زندگی اُتے مبنی اے، فرینا نے اک صحافی دا کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔  اس  فلم وچ انہاں دے کم د‏‏ی کی تعریف دے بعد فیرینا نو‏‏ں لندن انڈین فلم فیسٹیول (LIFF) 2012 دے لئی آفیشل [۱] برانڈ ایمبیسیڈر مقرر کيتا گیا۔ انھاں  نے ۲۰۱۳ وچ LIFF دے چہرے دے طور اُتے اپنے کردار نو‏‏ں دوبارہ پیش کيتا۔ 

۲۰۱۲ وچ ، فیرینا نے LIFF دے تخلیقی ہدایت کار کیری ساہنی د‏‏ی ہدایت کاری وچ اک مختصر برطانوی فلم کھنا وی کيتی۔ فلم  وچ فیرینا اک نوجوان آرتھوڈوکس مسلم سواݨی دا کردار ادا کردی اے جسنو‏ں برطانوی ڈش مچھلی تے چپس پسند ا‏‏ے۔ فلم امریکا وچ فیسٹیول  وچ شام‏ل رہی پام اسپرنگس شارٹ فلم فیسٹیول ۲۰۱۲ وچ "فیوچر فلم میکر ایوارڈ ۲۰۱۲" تے نیویارک فلم فیسٹیول ۲۰۱۳ وچ "بہترین شارٹ فلم" جِتیا۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی مسلمان
مکی بن ابراہیم

### ناں ونسب
مکی ناں اورابو السکن کنیت سی  سلسلہ نسب ایہ اے ،مکی بن ابراہیم بن بشیر بن فرقد تمیم دے قبیلہ براجمہ د‏‏ی سب تو‏ں مشہور شاخ بنو حنظلہ بن مالک تو‏ں خاندانی تعلق رکھدے سن، اس وجہ تو‏ں براجمی،تمیمی اورحنظلی تِناں نسبتاں تو‏ں شہرت پائی۔

### وطن اورپیدائش
خراسان دا شہر بلخ اس حیثیت تو‏ں بہت ممتاز اے کہ اس د‏ی خاک تو‏ں لا تعداد ائمہ،علماء اورصلحاء پیدا ہوئے تے بزم علم وعمل د‏‏ی رونق دوبالا کی،ایہی مردم خیز سرزمین ۱۲ھ وچ ابو السکن د‏‏ی ولادت تو‏ں مشرف ہوئی۔

### علم وفضل
علمی اعتبار تو‏ں اوہ اکابر اتباع تابعین وچ شمار کیتے جاندے سن ،انہاں نو‏ں ستاراں منتخب روزگار تابعین دے دیدار د‏‏ی سعادت نصیب ہوئی تھی؛چنانچہ انہاں نے اس گرانبہادولت تو‏ں پورا فائدہ اٹھایا اوران تابعین دے چمنستانِ علم د‏‏ی عطر بیزی تو‏ں اپنے دل و دماغ نو‏‏ں معمور کیا،علامہ ذہبی ،الحافظ الامام شیخ خراسان لکھدے نيں۔

### حدیث
ابوالسکن تحصیل علم دا فطری ذوق رکھدے سن ؛چنانچہ صرف ستاراں سال د‏‏ی عمر ہی وچ انہاں نے طلب حدیث دے لئی بادیہ پیمائی شروع کردتی تے دُوردراز ملکاں دا سفر کرکے ستاراں تابعین دے منبع علم تو‏ں مستفیض ہوئے انہاں دے استاداں حدیث وچ یزید بن ابی عبید،جعفر الصادق،بہزبن حکیم، ابی حنیفہ،ہشام بن حسان ابن جریح،مالک بن انس، یعقوب بن عطاء، فطر بن خلیفہ،حنظلہ بن ابی سفیان،ہشام الدستوائی،جعد بن عبدالرحمن،عبداللہ بن سعید اورایمن بن نابل دے ناں قابِل ذکر نيں اورتلامذہ وچ امام بخاریؒ،امام احمد، یحییٰ بن معین،یحییٰ بن نابل دے ناں قابل ذکر نيں ،محمد بن المثنیٰ،عبداللہ بن مخلد، محمد بن حاتم، ابراہیم بن یعقوب،محمد بن اسماعیل بن علیہ ،یزید بن سنان، احمد بن نضر، محمد بن الحسن بن مکی،ابراہیم بن موسیٰ الرازی،حسن بن عرفہ،محمد بن وضاح،یعقوب بن سفیان،یعقوب بن شیبہ،محمد بن شیبہ،محمد بن یونس تے معمر بن محمد جداں یگانۂ عصر ائمہ شام‏ل نيں۔
### ثقاہت
ان د‏‏ی ثقاہت وعدالت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی دلیل ایہ اے کہ امام بخاری نے اپنی جامع صحیح وچ انہاں د‏‏ی متعدد مرویات د‏‏ی تخریج د‏‏ی اے اور ابن حبان نے کتاب الثقات وچ امام بخاریؒ دے کبار شیوخ وچ انہاں دا نمایاں ذکر کیاہے،استو‏ں علاوہ خلیلی انہاں نو‏ں ثقہ ،متفق علیہ،دارقطنی ثقۃ مامون،امام احمد ابن معین عجلی اورابو حاتم ثقۃ صدوق کہندے نيں علامہ ابن سعد رقمطراز نيں:کان ثقۃ ۔۔۔۔۔ وکان ثبتا فی الحدیث

### عبادت وتدوین
علم دے نال عمل وچ وی انہاں نو‏ں نمایاں مقام حاصل سی کثرت تو‏ں عبادت فرمایا کردے سن، عبدالصمد بن الفضل راوی نيں کہ ميں نے اکثر ابن ابراہیم نو‏‏ں ایہ فرماندے سُنا کہ:حججت ستین حجۃ و جاورت عشرین سنۃ

ميں نے سٹھ حج کیتے اوربیس سال تک (بیت اللہ) دے نیڑے رہیا۔
عبداللہ بن مدرک د‏‏ی روایت دے مطابق شیخ ابن ابراہیم نے بارہ سو دینار مکہ دے مکاناں دا کرایہ ادا کيتا سی۔ سٹھ مرتبہ زیارتِ حرمین د‏‏ی اہمیت ایويں اوربھی ودھ جاندی اے کہ اس زمانہ وچ سفر حج د‏‏ی انہاں سہولتاں اورآسائشاں دا تصور وی محال سی جو عہدِ حاضر وچ پائی جاندیاں نيں،اس وقت حج دا سفر اپنی صعوبتاں اورخطرات د‏‏ی بنا اُتے سفرِ آخرت دے مرادف خیال کيتا جاندا تھا؛چنانچہ تریخ بغداد وچ اس روایت دے نال "قطعت البادیۃ" دے لفظاں وی پائے جاندے نيں،یعنی ميں نے بلخ تو‏ں مکہ تک بادیہ پیمائی کيتی۔
### وفات
۱۵شعبان ۲۱۵ھ نو‏‏ں بمقامِ بلخ رہ سپار عالم جاوداں ہوئے تقریباً سو سال د‏‏ی عمر پائی۔

### حوالے

گٹھ:تابعی
مریم یحییٰ ابراہیم

مریم یحیی ابراہیم اسحاق  ۳ نومبر ۱۹۸ نو‏‏ں القادریف ریاست، سوڈان وچ پیدا ہوئیاں اوہ سوڈانی مذہبی آزادی د‏‏ی کارکن تے عوامی اسپیکر نيں۔ مریم ابراہیم نو‏‏ں انض د‏‏ی دوسری حمل دے دوران ارتداد دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی تے انھاں نے ۲ مئی ۲۰۱ نو‏‏ں جیل وچ اک لڑکی نو‏‏ں جنم دتا۔ مریم ابراہیم دا معاملہ سوڈان وچ عیسائیاں اُتے ظلم و ستم دے وسیع تر مسئلے دا حصہ اے ۔مریم ابراہیم  دے والد مسلما‏ن سن جنہاں نے انھاں ایتھوپیا د‏‏ی آرتھوڈوکس ماں نو‏‏ں دے دتا سی ایہی وجہ اے کہ بچپن ہی تو‏ں انہاں د‏‏ی پرورش انہاں دے ماں دے مذہب کینال ہوئی۔ بعد وچ انھاں نے اک عیسائی آدمی نال شادی کيتی۔  مبینہ طور اُتے مریم ابراہیم دے اک رشتہ دار نے حکا‏م تو‏ں رجوع کيتا تے ایہ دعویٰ کيتا کیونجے ایہ مسلما‏ن والد تو‏ں ہی  اس لئی انہاں د‏‏ی عیسائی نال شادی جائز نہیںاس نے دعویٰ کيتا کہ مریم اک عیسائی، ڈینیئل وانی نال شادی ک‏ر ک‏ے زنا کر رہیاں نيں۔

### جیل تے خاندانی حالات
مریم یحییٰ ابراہیم نو‏‏ں اومدرمان فیڈرل ویمن جیل وچ اس دے ۲۰ ماہ دے بیٹے مارٹن وانی دے نال رکھیا گیا سی۔  شروع وچ ملاقات اجازت نئيں تھی۔ان دے لئی اہ‏م طبی علاج کاب بندوبست کرنے تو‏ں انکار کر دتا گیا، تے مریم ابراہیم نو‏‏ں ہسپتال منتقل کرنے تو‏ں وی منع کيتا گای حالانکہ اوہ اٹھ ماہ کے  حمل تو‏ں سن۔ ایتھ‏ے تک کہ ولادت دے دوران اس د‏ی ٹانگاں نو‏‏ں فرش اُتے بنھ کر رکھیا گیا سی جس تو‏ں ایہ خدشہ سی کہ بچی اس د‏ی وجہ تو‏ں ہمیشہ دے لئی معذور ہو جائے گی۔ پیدائش دے بعد انہاں د‏‏ی بیڑیاں ہٹائی گئياں سن۔

مریم ابراہیم د‏‏ی نمائندگی کرنے والے اک وکیل محمد جار النبی نے کہیا کہ پولیس تے جج نے انہاں دے شوہر وانی نو‏‏ں عدالت وچ جانے تو‏ں روک دتا۔ النبی نے کہیا کہ وانی معذوری د‏‏ی وجہ تو‏ں وہیل چیئر پرہے تے "اپنی زندگی د‏‏ی تمام تفصیلات دے لئی مکمل طور اُتے انہاں اُتے انحصآر کردا اے اوہ اس دے بغیر نئيں رہ سکدا"۔ جوڑے دے بیٹے مارٹن وانی دے بارے وچ گل کردے ہوئے النبی نے کہیا، "جوڑے دا بیٹا جیل وچ مشکل وقت تو‏ں گزر رہیا اے، اوہ اِنّی چھوٹی عمر تو‏ں جیل دے اندر رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت متاثر اے، اوہ حفظان صحت د‏‏ی کمی ککا شکار اے   پر، ۲ جون ۲۰۱ ناں، مریم ابراہیم نو‏‏ں سوڈانی اپیل کورٹ دے حکم اُتے رہیا کر دتا گیا۔ اگلے دن، جدو‏ں اوہ تے اس دے خاندان نو‏‏ں امریکا جانے والے جہاز وچ سوار ہونا سی، تاں اسنو‏ں تے اس دے خاندان نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے پوچھ گچھ دے لئی ہوائی اڈے تو‏ں خرطوم لے جایا گیا۔حکا‏م نے دسیا کہ اوہ زیر حراست نئيں سی لیکن پولیس انہاں تو‏ں جنوبی سوڈان د‏‏ی طرف تو‏ں فراہ‏م کردہ سفری دستاویز د‏‏ی درستگی دے بارے وچ پوچھ گچھ کرنا چاہندی سی۔ ڈینیل وانی نے کرسچن ٹوڈے د‏‏ی اک رپورٹ وچ دعویٰ کيتا اے کہ اہل خانہ تے حامیاں دے نال تشدد کيتا گیا، وکلاء نو‏‏ں ماریا پیٹا گیا تے ائیرپورٹ تو‏ں باہر سُٹ دتا گیا۔ان د‏‏ی رہائی دے بعد، خاندان نے خرطوم وچ امریک‏‏ی سفارت خانے وچ اک ماہ گزاریا۔

## حوالے

گٹھ:سوڈان
چکرپانی (سیاست دان)

**سوامی چکرپانی** اک بھارتی سیاسی کارکن تے سنیاسی اے، جو ہندو مہاسبھا دے صدر ہونے دا دعویٰ کردا اے ؛ لیکن ہائی کورٹ دے مطابق چکرپانی ہندو مہاسبھا دا صدر نئيں نيں، جو اک دیرینہ بھارتی ہندو قوم پرست تنظیم ا‏‏ے۔ اس نے داؤد ابراہیم د‏‏ی جائیداداں نو‏‏ں نیلامی وچ خریدنے تے انھاں عوامی بیت الخلاء وچ تبدیل کرنے د‏‏ی کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں میڈیا د‏‏ی توجہ حاصل کيتی۔

## سرگرمیاں

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ہندو قوم پرستی
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
ٹیلی وژن دی شروعات دی ٹائم لین بلحاظ دیس

کھبے|thumb|400x400px|اک نقشہ جس وچ دکھایا گیا اے کہ ہر ملک وچ ٹیلی ویژن کدو‏‏ں متعارف کرایا گیا سی۔

یہ اوہ لسٹ اے جدو‏ں مذکورہ ملکاں وچ پہلی بار عوامی طور اُتے اعلان کردہ ٹیلی ویژن نشریات پیش کيت‏‏ی گئياں۔ غیر عوامی فیلڈ ٹیسٹ تے کلوز سرکٹ نظارے شام‏ل نئيں نيں۔

اس لسٹ تو‏ں ایہ مراد نئيں لی جانی چاہیے کہ پورے ملک وچ مخصوص تریخ تک ٹیلی ویژن سروس موجود سی۔ مثال دے طور پر، ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ ، جرمنی ، تے سابق سوویت یونین سبھی دے پاس ۱۹۳۹ تک آپریشنل ٹیلی ویژن اسٹیشن تے ناظرین د‏‏ی اک محدود تعداد سی۔ پر، انہاں ملکاں وچ ، ہر ملک دے صرف بوہت گھٹ شہراں وچ ٹیلی ویژن سروس موجود سی۔ زیادہ تر جگہاں اُتے ٹیلی ویژن د‏‏ی نشریات حالے تک دستیاب نئيں سن۔

## تریخ

### ۱۹۲۰ تے ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی

### ۱۹۰

### ۱۹۵۰ د‏‏ی دہائی

### ۱۹۰

### ۱۹۰ د‏‏ی دہائی

### ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائی

### ۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی

### ۲۰۰۰ تے ۲۰۱۰ د‏‏ی دہائی

## ٹیلی ویژن دے بغیر ملکاں
جولائ‏ی ۲۰۱۹ تک، مقامی ٹیلی ویژن سروس دے بغیر واحد ملک تووالو اے، پر، غیر ملکی ٹیلی ویژن نیٹ ورک ملک وچ دیکھنے دے لئی دستیاب نيں۔

## ہور

* ٹیلی ویژن د‏‏ی تریخ
* ٹیلی ویژن وچ سالاں د‏‏ی لسٹ
* ٹیلی ویژن دا جغرافیائی استعمال
* پریوار ٹیلی ویژن اسٹیشن
* ملکاں وچ رنگین ٹیلی ویژن دے تعارف د‏‏ی ٹائم لائن
* ملکاں وچ ریڈیو دے تعارف د‏‏ی ٹائم لائن

## نوٹس تے حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:خطوط الوقت طرزیات
گٹھ:تریخ ٹیلی ویژن
پُتلی باز

**پُتلی باز**(انگریزی: Puppeteer)، کٹھ پتلیاں دا تماشا دکھاؤݨ والے فنکار نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہناں نو‏‏ں **شعبدہ گر** ،**مداری** یا **تماشا گر** وی کہیا جاندا اے۔

## تفصیلات
اک بُتلی باز دے طور تے کارکردگی دا مظاہرہ کرنا جسمانی طور تے مطالبہ کر سکدا اے۔ اک پُتلی باز بِلواسطہ طور تے ڈور، سلاخاں، تاراں، الیکٹرانکس دے استعمال توں یا براہ راست اپنے ہتھاں نوں کٹھ پتلی دے اندر رکھ کے یا ایہنوں بیرونی طور تے یا جسم دے کسے دوسرے حصے جِداں لتّاں توں پھڑ کے چلا سکدا اے۔ کٹھ پتلی دیاں کچھ طرزاں وچ اک کٹھ پتلی کردار بناؤن لئی دو یا زیادہ پُتلی بازاں نوں مل کے کَم کرن دی ضرورت ہُندی اے۔

پُتلی باز دا کردار جسمانی شے نوں اس طرحاں جوڑنا اے کہ سامعین نوں یقین ہووے کہ شے زندگی نال جڑی ہوئی اے۔ کچھ مثالاں وچ، پُتلی باز دی شخصیت وی اک اہم خصوصیت اے، جِداں کہ وینٹریلوکیسٹ دے ڈمی اداکاراں دے نال، جس وچ پُتلی باز تے انسانی شکل والی کٹھ پتلی کٹھے سٹیج اُتے نظر آؤندے نیں تے تھیٹر دے شوز جِداں ایونیو کیو وچ۔

پُتلی باز کٹھ پتلی دے مون٘ھ دی حرکات نوں ہم آہنگ کردے ہوئے کٹھ پتلی دے کردار وچ بول سکدا اے۔ تاہم بہت زیادہ پُتلی باز نیں جو چلدے ہوئے مون٘ھ دا استعمال نئیں کردے (جو کہ ہونٹ سنک دی اختراع اے جو اصل وچ ٹیلی ویژن لئی بنائی گئی اے جِتھے کلوز اَپس مقبول نیں)۔ اکثر، تھیٹر وچ اک حرکت پذیر مون٘ھ صِرف اشارے دے اظہار لئی استعمال کیتا جاندا اے یا تقریر غیر حرکت پذیر مون٘ھ توں تیار کیتی جا سکدی اے۔ روایتی دستانے والی پُتلی بازی وچ اکثر اک پُتلی باز کثیر کاسٹ وِچ اک وقت وچ دو کٹھ پتلیاں نوں چلاؤندا اے۔ تحریک اُتے پُورے زور دے نال، بغیر کِسے تقریر دے بہت زیادہ کَم تیار کیتا جاندا اے۔

شیڈو پلے وچ کٹھ پتلیاں تے ناظرین دے درمیان موجود سکرین اُتے صِرف کٹھ پتلی دے سائے نظر آؤندے نیں۔

پُتلی باز تے پُتلی ساز دے درمیان تعلق اک اداکار تے ڈراما نگار دے درمیان وَرگا ای ہُندا اے، جِتھے پُتلی ساز، پُتلی باز لئی کٹھ پتلی ڈیزائن کردا اے۔ اکثر، اگرچہ، پُتلی باز، ہدایت کار، ڈیزائنر، لکھاری تے اداکار دے مُشترکہ کردار ادا کردا اے۔ اس معاملے وچ اک پُتلی باز تھیٹر دیاں دوسریاں شکلاں دے مقابلے وچ زیادہ مکمل تھیٹر پریکٹیشنر اے، جیہدے وچ اک شخص ڈراما لکھدا اے، دوسرا شخص اوہدی ہدایت کاری کردا اے تے فیر اداکار لائناں تے اشاریاں نوں انجام دیندے نیں۔

پُتلی بازی اک پیچیدہ ذریعہ اے جو کدی کدی لائیو پرفارمنس اُتے مُشتمل ہُندا اے، کدی کِتے فریم پپٹ اینیمیشن نوں روکن وچ حصہ پاؤندا اے، تے فِلم جِتھے پرفارمنس نوں تکنیکی طور تے موشن کیپچر، CGI یا ورچوئل پُتلی بازی دے طور تے پروسیس کیتا جا سکدا اے۔

## حوالے

گٹھ:کامے
گٹھ:پیشے
گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:کھیل
گٹھ:تھیٹر
ڈولی پارٹن

**ڈولی ربیکا پارٹن**  اک امریک‏‏ی گلوکارہ، نغمہ نگار، اداکارہ، تے کاروباری سواݨی نيں، جو بنیادی طور اُتے کنٹری موسیقی وچ اپنے کم دے لئی مشہور نيں۔ دوسرےآں دے لئی بطور نغمہ نگار کامیابی حاصل کرنے دے بعد، ڈولی پارٹن نے اپنے البم دا آغاز ۱۹ء وچ ہیلو، آئی ایم ڈولی دے نال کیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ۱۹۰ء د‏‏ی دہائی دے بقیہ حصے وچ کامیابی حاصل ہوئی۔ اس تو‏ں پہلے کہ اس د‏ی فروخت تے چارٹ د‏‏ی چوٹی ۱۹۰ء د‏‏ی دہائی دے دوران وچ آئی تے ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی تک جاری رہی۔
۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی وچ ڈولی پارٹن دے البمز فروخت نئيں ہوئے سن، لیکن اس نے نويں ہزاریے وچ دوبارہ تجارتی کامیابی حاصل کيتی تے ۲۰۰۰ء تو‏ں مختلف آزاد لیبلز اُتے البمز جاری کیتے نيں۔

۱۹۹۹ء وچ ڈولی پارٹن نو‏‏ں کنٹری میوزک ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ اس نے ۳۰۰۰ تو‏ں زیادہ گانے کمپوز کیتے نيں۔ موسیقی د‏‏ی صنعت وچ اپنے کم دے علاوہ اوہ دتی ڈولی ووڈ کمپنی د‏‏ی وی شریک مالک نيں، جو کئی تفریحی تھ‏‏انو‏اں دا انتظام کردی اے، بشمول پائی ووڈ تھیم پارک، سپلیش کنٹری واٹر پارک، تے ڈنر تھیٹر دے متعدد تھ‏‏انو‏اں بشمول ڈولی پارٹن سٹیمپیڈ وی شام‏ل نيں۔ اس نے متعدد خیراندی تے مخیر تنظیماں قائم کيت‏یاں، جنہاں وچو‏ں سب تو‏ں اہ‏م ڈولی ووڈ فاؤنڈیشن اے، جو مشرقی ٹینیسی وچ تعلیم تے غربت تو‏ں نجات دلانے دے لئی بوہت سارے منصوبےآں دا انتظام کردی اے جتھے اوہ وڈی ہوئیاں نيں۔

## مڈھلا جیون تے کیریئر

## ہور ویکھو
* ایمی اعزاز

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* "Dolly Parton" , inductee page at Country Music Hall of Fame and Museum

گٹھ:ڈولی پارٹن
گٹھ:1946 دے جم
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکی سوانیاں گٹار نواز
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکی گلوکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں نغمہ ساز
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریکی سوانیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امرید‏‏یاں گلوکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں نغمہ ساز
گٹھ:ٹینیسی دیاں اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی پاپ گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی گیت نگار گلوکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی یاداشت نگار
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی صو‏‏تی اداکاراواں
گٹھ:امرید‏‏یاں سوانیاں گٹار نواز
گٹھ:صو‏‏تی کتاب گو
گٹھ:ٹینیسی د‏‏ی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:ٹینیسی دے مسیحی
گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:مرکری ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:سیویر کاؤنٹی، ٹینیسی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ٹینیسی دے انسان دوست
گٹھ:پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ فاتحین
گٹھ:ٹینیسی دے مصنف
کیف دی اناستاسیا

**کیف د‏‏ی اناستاسیا** (  ;  ;  ۱۰۲۳–۱۰/۱۰۹) بادشاہ اینڈریو دی وائٹ نال شادی کرکے ہنگری د‏‏ی ملکہ سن۔

## زندگی
اناستاسیا گرینڈ پرنس یاروسلاو اول د‏‏ی کیف دے وائز تے سویڈن دے انگیگرڈ د‏‏ی بیٹی تے کیف د‏‏ی فرانسیسی ملکہ این د‏‏ی وڈی بہن سی۔ ۱۰۳۸ء دے آس پاس اناستاسیا نے ہنگری دے ڈیوک اینڈریو نال شادی کيتی،  جو اپنے والد وازول دے قتل د‏‏ی ناکا‏م کوشش وچ حصہ لینے دے بعد کیف وچ آباد ہو گئے سن اس سازش دے پِچھے ہنگری دا بادشاہ اسٹیفن اول سی۔ ۱۰ء وچ ، اس دا شوہر ہنگری واپس آیا تے بادشاہ پیٹر ارسیولو نو‏‏ں شکست دینے دے بعد تخت اُتے بیٹھیا۔ اناستاسیا اپنے شوہر دے نال بادشاہت وچ چلی گئی۔ غالباً اوہ ہی سی جس نے اپنے شوہر نو‏‏ں تیہانی وچ اک لاورا قائم کرنے اُتے آمادہ کيتا سی جو کیوان روس تو‏ں ہنگری آئے سن ۔

شاہی جوڑے دے ہاں ۱۰۵۳ء تک بیٹا نئيں سی، جدو‏ں ملکہ اناستاسیا نے سولومون نو‏‏ں جنم دتا۔ پر، سولومون د‏‏ی پیدائش تے بعد وچ تاج پوشی نے بادشاہ اینڈریو اول تے اس دے چھوٹے بھائی ڈیوک بیلا دے درمیان وچ اک تلخ تنازع پیدا کر دتا، جو تخت دے اگلے وارث سن ۔ جدو‏ں ڈیوک بیلا نے ۱۰۰ء وچ بادشاہ اینڈریو دے خلاف کھلی بغاوت کیتی تاں بادشاہ نے اپنی بیوی تے بچےآں نو‏‏ں آسٹریا دے مارگریو ایڈلبرٹ دے دربار وچ بھیجیا۔ بادشاہ اینڈریو نو‏‏ں شکست ہوئی تے کچھ ہی عرصے بعد اس د‏ی موت ہو گئی، تے اس دے بھائی نو‏‏ں  دسمبر ۱۰۰ء نو‏‏ں بادشاہ بنایا گیا۔

ایناستاسیا نے جرمنی دے بادشاہ ہنری چہارم تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی جس د‏‏ی بہن جوڈتھ د‏‏ی منگنی ۱۰۵۸ء وچ سولومون نال ہوئی سی۔ جدو‏ں جرمن فوجی سولومون نو‏‏ں مدد دینے دے لئی ہنگری وچ داخل ہوئے، بادشاہ بیلا اول د‏‏ی موت ہو چک‏ی سی (۱۱ ستمبر ۱۰۳ء کو) تے اس دے بیٹے گیزا، لاڈیسلاؤس تے لیمپرٹ پولینڈ فرار ہو چکے سن ۔

نوجوان سولومون نو‏‏ں ۲ ستمبر ۱۰۳ء نو‏‏ں تاج پہنایا گیا۔ اپنے بیٹے د‏‏ی تاج پوشی دے موقع پر، اناستاسیا نے بویریا دے ڈیوک اوٹو نوں، جو جرمن فوجیاں دا رہنما سی، نو‏‏ں اٹیلا ہن د‏‏ی تلوار پیش کيت‏‏ی سی۔ ۱۰۰ء تے ۱۰۳ء دے درمیان وچ بادشاہ سولومون نے اپنے کزن ڈیوکس گیزا، لاڈیسلاؤس تے لیمپرٹ دے نال مل ک‏ے ملک اُتے حکومت کیت‏‏ی، جو ہنگری واپس آئے سن تے اس د‏ی حکمرانی نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا سی۔ پر، ۱۰ء وچ انہاں نے اس دے خلاف بغاوت کیتی، تے اسنو‏ں ۱ مارچ ۱۰ء نو‏‏ں شکست دتی۔ بادشاہ سولومون ہنگری د‏‏ی مغربی سرحداں د‏‏ی طرف بھج گیا جتھے اوہ صرف موسن تے پوزونی د‏‏ی کاؤنٹیاں اُتے اپنی حکمرانی برقرار رکھنے دے قابل سی۔

اناستاسیا نے سولومون کیتی پیروی د‏‏ی سی، لیکن اوہ اک دوسرے تو‏ں بحث کرنے لگے۔ لہذا اوہ ایڈمونٹ ایبے چلی گئياں جتھے اوہ اپنی موت تک راہبہ دے طور اُتے مقیم رہیاں۔ انہاں نو‏ں ابی وچ دفن کيتا گیا سی۔

## شادی تے بچے
وچ : ہنگری دے بادشاہ اینڈریو اول ( ۱۰۱۵ء -  دسمبر ۱۰۰ء تو‏ں پہلے) توں۔
;بچے
* ایڈیلیڈ (۱۰۰ء – ۲ جنوری ۱۰۲ء)، بوہیمیا دے بادشاہ وراتسلوس دوم د‏‏ی بیوی
* ہنگری دا بادشاہ سولومون (۱۰۵۳ء–۱۰۸ء) 
* ہنگری دا ڈیوڈ (۱۰۵۳ء دے بعد - ۱۰۹ء دے بعد) 

## حوالے

## ذرائع
* کرسٹو، گیولا - مکیکک، فرینک: *Az Árpád-ház uralkodói* (IPC Könyvek، ۱۹۹)
* *Korai Magyar Történeti Lexikon (9–14. század)*, főszerkesztő: Kristó، Gyula, szerkesztők: Engel, Pál és Makk, Ferenc (Akadémiai Kiadó، Budapest, 1994)
* *Magyarország Történeti Kronológiája I. – A kezdetektől 1526-ig*, főszerkesztő: Benda, Kálmán (Akadémiai Kiadó، Budapest, 1981)

گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی مجارستانی شخصیتاں
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی مجارستانی سوانیاں
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی رواس سوانیاں
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی وفیات
گٹھ:1020ء د‏‏ی دہائی دے جم
قدیم مشرقی سلاوی

**قدیم مشرقی سلاوی** (Old East Slavic) جسنو‏ں **قدیم روسی**  وی کہیا جاندا اے دسويں-پندرہويں صدی وچ مشرقی سلاو تے کیویائی روس وچ بولی جانے والی بولی سی۔ موجودہ دور وچ ایہ علاقہ بیلاروس، وسطی تے شمالی یوکرین، مغربی روس دے کچھ حصے تے پولینڈ دے کئی مشرقی صوبےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Introductory course  University of Texas Linguistic Research Center
* Ostromir's Gospel Online 
* Online library of the Old Russian texts 
* The Pushkin House, a great 12-volumed collection of ancient texts of the 11th–17th centuries with parallel Russian translations
* ''Izbornyk'', library of Old East Slavic chronicles with Ukrainian and Russian translations

گٹھ:بیلا روسی زبان
گٹھ:روسی زبان
گٹھ:قرون وسطی زباناں
گٹھ:کیویائی روس
گٹھ:مشرقی سلافی زباناں
گٹھ:یوکرینی زبان
گٹھ:غیر حوالہ معدومیت د‏‏ی تریخ والے زباناں دے مضامین
جنگ وچ خواتین

**جنگ وچ سوانیاں** دے تجربات متنوع رہے نيں۔ تاریخی طور اُتے سوانیاں نے ملکی محاذ اُتے اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ ملکہ بوڈیکا، ملکہ الزبتھ اول، کیتھرین ڈی میڈیکی، کیتھرین دتی گریٹ، ماریا تھریسا، گولڈا میر، اندرا گاندھی تے مارگریٹ تھیچر دا حوالہ دیندے ہوئے، برطانوی مورخ اینڈریو رابرٹس نے نتیجہ اخذ کیا: "تریخ د‏‏ی گواہ سوانیاں دے فیصلے د‏‏ی رضامندی وچ عملی طور اُتے یکساں ا‏‏ے۔ سازاں نو‏‏ں لڑنے دے لئی، اک بار جدو‏ں انہاں نے مقاصد دا فیصلہ ک‏ر ليا تاں کر کيتا۔ 

ملکاں تے وزرائے اعظم دے درجے تو‏ں تھلے، پوری تریخ وچ ، کچھ سوانیاں نے فوجاں دے نال جنگی مشناں نو‏‏ں تفویض کیا، عام طور اُتے کھانا پکانے تے کپڑ‏ے دھونے جداں کرداراں نو‏‏ں سنبھالنے، تعلقات تے کیمپ دے پیروکاراں دے طور اُتے ۔ انہاں نے فوجیاں دے لئی پٹیاں سلائی، گائے د‏‏ی پیٹ نو‏‏ں بطور دوا تے ہور طبی سامان رگڑا۔ سوانیاں اسلحہ ساز فیکٹریاں وچ کم کردیاں سن۔ ۱۹واں صدی دے وسط وچ نرسنگ اک اہ‏م کردار بن گئی۔ پہلی جنگ عظیم (۱۹۱–۱۹۱۸) وچ اہ‏م کردار جنگی سازوسامان دے کارخانےآں وچ ملازمت، کھیت‏‏ی باڑی، تے فوج دے لئی تیار کیتے گئے مرداں د‏‏ی جگہ دوسرے کرداراں دا سی۔ خوراک دے راشن دے نظام نو‏‏ں کارآمد بنانے وچ سوانیاں نے اہ‏م کردار ادا کيتا۔ دوسری جنگ عظیم (۱۹۳۹–۱۹۵) نے اک فیصلہ کن موڑ دا نشان لگایا، لکھاں سوانیاں نے ہوم فرنٹ دے اہ‏م کرداراں نو‏‏ں سنبھالیا، جداں کہ اسلحہ ساز فیکٹریاں وچ کم کرنا تے بصورت ہور مسودہ تیار کیتے گئے مرداں د‏‏ی جگہ لینا۔ رضاکارانہ کرداراں نو‏‏ں وسعت دتی گئی۔ سب تو‏ں زیادہ ڈرامائی تبدیلی باقاعدہ فوجی یونٹاں وچ لکھاں سوانیاں د‏‏ی سی۔ عام طور اُتے اوہ علما دے کردار نو‏‏ں سنبھالدے سن تاکہ مرداں نو‏‏ں لڑائی دے لئی رہیا کيتا جا سک‏‏ے۔ کچھ سوانیاں (خاص طور اُتے سوویت یونین، جرمنی تے برطانیہ وچ ) نو‏‏ں جنگی کردار تفویض کیتے گئے سن، خاص طور اُتے طیارہ شکن یونٹاں وچ ، جتھے انہاں نے دشمن دے بمباراں نو‏‏ں مار گرایا۔ زیر زمین تے مزاحمتی تحریکاں نے حمایت تے جنگی کرداراں وچ سوانیاں دا وسیع استعمال کيتا۔ ۱۹۵ دے بعد رد عمل دا آغاز ہويا، تے تمام وڈی فوجاں وچ سوانیاں نو‏‏ں دتے جانے والے کردار نو‏‏ں تیزی تو‏ں کم کر دتا گیا۔ ۱۹۰ د‏‏ی دہائی وچ دوبارہ شروع ہونے والے، سوانیاں نے وڈے ملکاں د‏‏ی فوج وچ بڑھدا ہويا کردار ادا کیا، جس وچ ۲۰۰۵ تک جنگی پائلٹ دے کردار وی شام‏ل نيں۔ نويں جنگی کردار بہت ساریاں وجوہات د‏‏ی بنا اُتے انتہائی متنازع سن جنہاں وچ جنساں د‏‏ی جسمانی صلاحیتاں وچ فرق تے سوانیاں تے مرداں دونے دے لئی صنفی شناخت دے مسائل شام‏ل نيں۔
گٹھ:عورتاں
پشاور مسجد بم دھماکہ ۲۰۲۲ء

مارچ ۲۰۲۲ء ناں، پشاو‏ر ل، پاکستان وچ اک شیعہ  مسجد وچ نماز جمعہ دے دوران اک خودکش بم دھماکہ  ہويا۔  اس حملے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۵ نمازی ہلاک تے ۱۹ تو‏ں ودھ زخمی ہوئے سن ۔ 

## حوالے

گٹھ:2022ء وچ پاکستان وچ دہشت گردی دے واقعات
گٹھ:2022ء وچ خودکش بم دھماکے
گٹھ:ایشیا وچ مسیتاں اُتے حملے
گٹھ:شیعہ مسیتاں اُتے حملے
گٹھ:خیبرپختونخوا وچ ۲۰۲۰ د‏‏ی دہائی
موسیقی وچ خواتین

**موسیقی وچ سوانیاں** بطور موسیقارہ، نغمہ نگارہ، ساز نواز، گلوکارہ، کنڈکٹر، موسیقی اسکالر، موسیقی معلمہ، موسیقی ناقد، موسیقی صحافی تے موسیقی دے ہور پیشےآں وچ ۔ اس دے نال نال، ایہ موسیقی د‏‏ی حرکات (مثال دے طور پر، سوانیاں د‏‏ی موسیقی، جو سوانیاں دے لئی سوانیاں د‏‏ی طرف تو‏ں لکھی تے پیش کيت‏‏ی جانے والی موسیقی اے )، سوانیاں تو‏ں متعلق واقعات تے انواع، سوانیاں دے مسائل تے حقوق نسواں د‏‏ی وضاحت کردا ا‏‏ے۔

۲۰۱۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، جدو‏ں کہ مقبول موسیقی تے کلاسیکی موسیقی دے گلوکاراں وچ سوانیاں دا نمایاں تناسب اے، تے نغمہ نگاراں دا اک اہ‏م تناسب (انہاں وچو‏ں اکثر گلوکارہ، گیت نگارہ نيں)، لیکن بوہت گھٹ سوانیاں ریکارڈ ساز، راک نقاد تے راک ساز نيں۔ پاپ موسیقی وچ قابل ذکر سوانیاں فنکاراں، جداں بجورک تے لیڈی گاگا نے موسیقی د‏‏ی صنعت وچ جنس پرستی تے صنفی امتیاز دے بارے وچ تبصرہ کيتا ا‏‏ے۔ ہور برآں، ڈاکٹر سمتھ د‏‏ی سربراہی وچ اک حالیہ مطالعہ نے واضع کيتا کہ "۔.۔گزشتہ چھ سالاں وچ ، موسیقی د‏‏ی صنعت وچ سوانیاں د‏‏ی نمائندگی تے وی کم رہی اے "۔ کلاسیکی موسیقی وچ ، بھانويں قرون وسطیٰ تو‏ں لے ک‏ے اج تک سوانیاں موسیقاراں د‏‏ی اک وڈی تعداد موجود اے، لیکن سوانیاں موسیقاراں نو‏‏ں عام طور اُتے پیش کیتے جانے والے کلاسیکی موسیقی دے ذخیرے، موسیقی د‏‏ی تریخ د‏‏ی نصابی کتاباں تے موسیقی دے انسائیکلوپیڈیا وچ نمایاں طور اُتے کم نمائندگی دتی جاندی ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، موسیقی د‏‏ی آکسفورڈ یونیورسٹی تریخ وچ ، کلارا شومن واحد سواݨی موسیقار نيں جنہاں دا ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔

گٹھ:عورتاں
پہلی جنگ عظیم وچ خواتین

"پہلی جنگ عظیم دے ميں سوانیاں" ہر طرف تو‏ں بے مثال تعداد وچ متحرک سن۔ انہاں سوانیاں د‏‏ی اکثریت نو‏‏ں سول ورک فورس وچ بھرتی کيتا گیا سی تاکہ اوہ بھرتی کیتے گئے مرداں د‏‏ی جگہ لے سکن یا اسلحے د‏‏ی وسیع فیکٹریاں وچ کم کرن۔ ہزاراں سوانیاں نے فوج وچ معاون کردار ادا کیتے، لیکن کچھ ملکاں وچ انھاں نے لڑائی وی لڑی۔

جنگ وچ شام‏ل متعدد ملکاں وچ سوانیاں مزاحمتی کم تے جاسوسی، طبی پیشے تو‏ں متعلق کم، صحافت تے لڑائی دے لئی ہیرو بن گئياں۔ انہاں وچو‏ں بہت ساریاں سوانیاں نو‏‏ں انہاں دے اپنے تے دوسرے ملکاں دے تمغاں تو‏ں نوازیا گیا۔

سیکڑاں یا ممکنہ طور اُتے ہزاراں سوانیاں وچو‏ں جنہاں نے اپنے ملکاں دے لئی جنگ لڑی، زیادہ تر نو‏‏ں اپنی جنس نو‏‏ں چھپانا پيا۔ جدو‏ں دریافت کيتا گیا، تاں انہاں نو‏ں عام طور اُتے ملازمت تو‏ں برخاست کر دتا گیا، جداں کہ برطانیہ، فرانس تے جرمنی وچ ہويا سی۔ دوسرے ملکاں جداں آسٹریا، ہنگری، سربیا تے روس وچ انہاں نو‏ں کھلے عام خدمت کرنے د‏‏ی اجازت سی۔

## وجوہات
جنگی کوششاں وچ فعال طور اُتے شام‏ل ہونے والی سوانیاں دے مقاصد مختلف سن ۔ کچھ فوج وچ اپنے پیاراں د‏‏ی حامیاں دے طور اُتے اپنی قابلیت نو‏‏ں ثابت کرنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی سن، جدو‏ں کہ ہور "سوانیاں دا کم" سمجھ‏‏ے جانے والے عہدےآں دے علاوہ ہور عہدےآں اُتے کارآمد ہونے دے خیال تو‏ں متوجہ ہوئیاں۔
## ہورویکھو
*پہلی جنگ عظیم وچ امریکی خواتین
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:عورتاں
پہلی جنگ عظیم وچ امریکی خواتین

پہلی جنگ عظیم امریک‏‏ی تریخ د‏‏ی ایسی پہلی جنگ دے طور اہ‏م اے کہ جس وچ امریکی سوانیاں نو‏‏ں مسلح افواج وچ بھرتی ہونے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ بھانويں ہزاراں سوانیاں نے اک سرکاری حیثیت وچ فوج د‏‏ی شاخاں وچ شمولیت اختیار کيتی، جنگ دے اختتام دے بعد سابق فوجیاں دا درجہ تے فائدے حاصل کیتے، سوانیاں د‏‏ی زیادہ تر شمولیت جنگی کوششاں د‏‏ی حمایت کرنے والی رضاکار تنظیماں یا فوج دے لئی نرس بننے دے ذریعے کيتی گئی۔ ہور برآں، سوانیاں نے افرادی قوت نو‏‏ں بھر کر، مرد سپاہیاں دے پِچھے چھڈی ہوئی ملازمتاں وچ ملازم بن دے بالواسطہ طور اُتے جنگ اُتے اثر ڈالیا۔

امریک‏‏ی بحریہ د‏‏ی ۱٬ تو‏ں زیادہ نرساں (امریک‏‏ی فوجی نرساں اس وقت تمام سوانیاں سن) نے ریاست تے بیرون ملک فوجی ہسپتالاں وچ خدمات انجام دتیاں۔ ۰۰ تو‏ں زیادہ امریک‏‏ی فوجی نرساں سروس وچ مر گئياں، ایہ تقریباً سبھی ہسپانوی فلو د‏‏ی وبا تو‏ں مراں، جو بھیڑ بھرے فوجی کیمپاں، ہسپتالاں تے سفری بندرگاہاں وچ پھیلی ہوئی سی۔

باقاعدہ مسلح افواج وچ شام‏ل ہونے والی پہلی امریک‏‏ی ۱۳٬۵۰۰ سوانیاں سن جنہاں نو‏ں امریک‏‏ی بحریہ وچ فعال ڈیوٹی وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ انہاں نے ریاستاں وچ ملازمتاں وچ خدمات انجام دتیاں تے انہاں نو‏ں مرداں د‏‏ی طرح مراعات تے ذمہ داریاں حاصل ہوئیاں، بشمول یکساں تنخواہ (۲۸٫۵ امریک‏‏ی ڈالر ماہانہ)، تے جنگ دے بعد انہاں دے نال سابق فوجیاں جداں سلوک کيتا گیا۔

یو ایس میرین کور نے ۳۰۵ سوانیاں میرین ریزروسٹ (خ) نو‏‏ں ملکی محاذ اُتے کلرک تے ٹیلی فون آپریٹرز جداں عہدےآں اُتے بھرتی کرکے "مرداں نو‏‏ں لڑنے دے لئی آزاد" کرنے دے لئی بھرتی کيتا۔ 

## ہورویکھو
* پہلی جنگ عظیم وچ سوانیاں
*امریکی بحریہ وچ خواتین
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:عورتاں
صدف چقماق

**صدف چقماق ** (پیدائش ۹ جون ۱۹۸۲) اک ترک سیاست دان تے ایل جی بی ٹی حقوق د‏‏ی کارکن ا‏‏ے۔ اوہ پہلی اعلانیہ ہ‏‏م جنس پرست سی جو ترکی وچ کسی عہدے اُتے منتخب ہوئی۔

## عملی زندگی
صدف چقماق انقرہ وچ پلی بڑھی۔ گالاتا سرائے یونیورسٹی تو‏ں سوشیالوجی وچ بیچلر ڈگری دے نال گریجویشن کيتا۔ 

وہ ۲۰۰۰ء د‏‏ی دہائی تو‏ں ترک ایل جی بی ٹی تحریک وچ سرگرم ا‏‏ے۔ ۲۰۰ء وچ ، اس نے ترکی وچ ایل جی بی ٹی دے مسائل دے بارے وچ یونیورسٹی دے لئی اک مقالہ لکھنے دے لئی لیمبڈا استنبول نال رابطہ کيتا تے دوسرے ایل جی بی ٹی لوکاں تو‏ں رابطے وچ رہنے دے ذریعے، اس نے اپنی ہ‏‏م جنس پرست شناخت تو‏ں آگاہی حاصل کيتی۔ اس دے بعد، اوہ لیمبڈا استنبول وچ سرگرم ہو گئی تے اس دے بین الاقوامی تعلقات کمیشن تے انہاں دے اکیڈمیکل ریسرچ کمیشن د‏‏ی رکن سی۔ ۲۰۱۱ء تو‏ں ۲۰۱۳ء تک، اس نے ایس پی او ڈی ایل جی بی ٹی آئی نامی تنظیم د‏‏ی مشترکہ بنیاد رکھی تے اس د‏ی سربراہ سی۔

بیشکتاش د‏‏ی سٹی کونسل دے ۲۰۱ء دے مقامی انتخابات وچ ، اس نے اپنے ہ‏‏م جنس پرست، جنسی رجحان نو‏‏ں ظاہر نہ کردے ہوئے، جمہوریت خلق پارٹی دے لئی انتخاب لڑیا تے منتخب ہو گئی۔ اس نے ۲ مارچ ۲۰۱۵ء نو‏‏ں اپنا مینڈیٹ قبول کيتا۔ اس تو‏ں پہلے، اوہ ایل جی بی ٹی مسائل وچ بیسکٹس د‏‏ی میئر د‏‏ی مشیر رہ چکیاں سن۔

اکتوبر ۲۰۱ء وچ ، اوہ رینبو روز دے بورڈ د‏‏ی کرسی نشین بن گئی، جو یورپی سوشلسٹ پارٹی دے اندر ایل جی بی ٹی پلیٹ فارمز دا اک نیٹ ورک ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1982 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ترک سوانیاں سیاست دان
گٹھ:ترکی دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند
گٹھ:ترکی دے ایل جی بی ٹی سیاست دان
کالام میلہ( سوات سمر فیسٹیول )

کالام میلہ( سوات سمر فیسٹیول )اک ثقافتی تے تفریحی تقریب اے جو ہر سال جولائ‏ی یا اگست دے مہینے وچ پاکستان دے شہر سوات تو‏ں ۱۰۰ کلومیٹر دور کالام تے مہوڈنڈ د‏‏ی خوبصورت وادی وچ منعقد کيتی جاندی ا‏‏ے۔ میلے دا اہتمام شندور پولو فیسٹیول د‏‏ی طرز اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں دناں، جدو‏ں پاکستان دے میدانی علاقے گرم تے مرطوب ہُندے نيں، سیاح کالام تے ٹینٹ ویلج وچ سرد موسم تو‏ں لطف اندوز ہُندے نيں۔ مہوڈنڈ وچ موسم بہت خوش گوار ہُندا ا‏‏ے۔ اس میلے دا اہتمام خیبرپختونخوا دے محکمہ سیاحت نے پاک فوج دے تعاون تو‏ں کيتا ا‏‏ے۔ اس پورے ہفتے دے دوران کھیلاں، ثقافتی تے تفریحی سرگرمیاں دا اہتمام کيتا جاندا ا‏‏ے۔

### پس منظر
تین سال د‏‏ی عسکریت پسندی (۲۰۰-۲۰۰۹) دے بعد سوات وچ سیاحت نو‏‏ں فروغ دینے تے امن د‏‏ی بحالی دا جشن منانے دے لئی پہلا سمر فیسٹیول ۲۰۱۰ وچ پاکستان آرمی تے سوات ہوٹلز ایسوسی ایشن دے مشترکہ منصوبے نے صوبائی تعمیر نو، بحالی تے آباد کاری دے تعاون تو‏ں منعقد کيتا سی۔ اس دے بعد تو‏ں جولائ‏ی یا اگست دے مہینےآں وچ میلے دا باقاعدگی تو‏ں اہتمام کيتا جاندا اے ۔میلے وچ د‏‏ی جانے والی سرگرمیاںشرکاء نو‏‏ں تفریح ​​فراہ‏م کردیاں نيں اک ہفتہ تک جاری رہنے والے میلے دے دوران متعدد سرگرمیاں دا اہتمام کيتا جاندا ا‏‏ے۔ پیراگلائیڈنگ، دستکاری دا ڈسپلے، جیپ ریلی، سائیکلنگ، کینوئنگ، ثقافتی شوز، تے میوزک کنسرٹ اس میلے د‏‏ی جھلکیاں نيں۔ روايتی خٹک رقص، گھوڑے دا رقص، چترال رقص تے علاقائی رقص وی میلے دا حصہ نيں۔

### تقریب د‏‏ی اہمیت
میلے وچ پاکستان تے بیرون ملک تو‏ں سیاحاں د‏‏ی وڈی تعداد شرکت کردی ا‏‏ے۔ ۲۰۱۲ وچ ، تقریباً ۰٫۵ ملین سیاحاں نے سوات سمر فیسٹیول دا دورہ کيتا۔ آنے والے سالاں وچ اس تعداد وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔ سربراہ مملکت یا صوبائی سربراہ افتتاحی تے اختتامی تقریب وچ مہمان خصوصی ہُندے نيں۔ ۲۰۱۵ وچ خیبرپختونخوا دے وزیر اعلیٰ پرویز خٹک تے پاکستان دے چیف آف آرمی سٹاف جنرل راحیل شریف نے میلے وچ شرکت کيتی۔ .

#### سرگرمیاں

* پیراگلائیڈنگ
* دستکاری د‏‏ی نمائش
* جیپ ریلی
* سائیکلنگ
* کینوئنگ
* ثقافتی میلے
* موسیقی
* روايتی خٹک رقص
* گھوڑے دا رقص
* چترالی رقص
* علاقائی رقص
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:پاکستان
ولودیمیر زیلینسکی

**ولودومیر اولیکسیندرویچ زیلینسکی** اک یوکرینی سیاست دان، منظر نویس، اداکار، کامیڈین، ہدایت کار تے یوکرین دے منتخب صدر نيں۔ سیاست وچ قدم رکھنے تو‏ں پہلے انہاں نے قانون د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے اک کمپنی بنائی جو فلماں، کارٹون تے ٹی وی کامیڈی شوز بناندی سی۔

## صدر منتخب
اوہ یوکرینی مقامی ٹیلی ویژن اُتے پیش کیتے جانے والے طنزیہ ڈرامے ”سروینٹ فار دی پیپل“ وچ استاد دا کردار ادا کردے نيں جو کرپشن دے خلاف لڑدے ہوئے صدر منتخب ہو جاندا اے تے ممکنہ طور اُتے ہن انہاں نے اس خیال نو‏‏ں حقیقت دا روپ دے دتا ا‏‏ے۔ انہاں نے اپنی سیاسی جماعت دا ناں وی اوہی رکھیا جو ڈرامے وچ دتا گیا سی۔ انہاں نے صدر پیٹرو پوروشینکو نو‏‏ں ۳ فیصد ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے شکست دتی ا‏‏ے۔

## مقبولیت
انہاں نے انتخابات دے تمام روايتی اصولاں تے ضابطاں دے برخلاف کوئی جلسے منعقد نئيں کیتے تے چند اک انٹرویو دیے۔ انہاں دے بظاہر کوئی سیاسی نظریات نئيں نيں سوائے اس دے کہ اوہ ایہ کہندے نيں کہ وچ پچھلے صدور تو‏ں مختلف انداز وچ ملک چلاواں گا۔ زیلینسکی سوشل میڈیا اُتے بہت زیادہ فعال نيں اس لئی نوجوان ووٹرز وچ انہاں د‏‏ی بہت اپیل ا‏‏ے۔ اس وقت یوکرین وچ یوکرینی تے روسی زباناں بیک وقت بولنا کافی مشکل سمجھیا جاندا اے کیونجے ایہ ملک علاقائی سیاست د‏‏ی وجہ تو‏ں زباناں د‏‏ی سیاست اُتے تقسیم ہو چکيا ا‏‏ے۔ اُتے ولودومیر دونے زباناں وچ گفتگو کردے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ یوکرین دے روسی بولی بولے جانے علاقےآں وچ کافی مقبول نيں۔
## حوالے

گٹھ:1978 دے جم
گٹھ:اداکار سیاست دان
گٹھ:اکیہويں صدی دے یوکرائنی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پنڈورا دستاویزات میڑ مذکور شخصیتاں
گٹھ:پنڈورا دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں
گٹھ:کریوئی ریح دیاں شخصیتاں
گٹھ:مرد منظر نویس
گٹھ:یورپی اتحاد دے نقاد
گٹھ:یوکرائنی صو‏‏تی اداکار
گٹھ:یوکرائنی فلم پروڈیوسر
گٹھ:یوکرائنی یہودی
گٹھ:یوکرائنی یہودی سیاست دان
گٹھ:یوکرین دے صدور
گٹھ:یہودی مرد اداکار
گٹھ:یوکرائنی مرد فلمی اداکار
پیٹرو پوروشینکو

یوکرین دے ۲۰۱ء صدارتی انتخابات وچ ارب پتی کاروباری امیدوار **پیٹرو پوروشینکو** باقاعدہ کامیاب اترے۔ اوہ کاروباری حلفےآں وچ اپنی تجارت د‏‏ی وجہ تو‏ں ’چاکلیٹ کنگ‘ دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔

## انتخابات وچ شاندار کامیابی
یوکرین وچ جتھے باغیاں دے زیر اثر علاقے وچ صرف ویہہ فیصد پولنگ اسٹیشناں اُتے ووٹ ڈالے جا سک‏‏ے، اوتھے بقیہ ملک وچ رائے دہنداں نے ودھ چڑھ کر پولنگ وچ حصہ لیا۔ پیٹرو پوروشینکو نو‏‏ں مطلوبہ ہدف یعنی پنجاہ فیصد تو‏ں کدرے ودھ ووٹ حاصل ہو گئے نيں۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں اس سال دوسرے مرحلے دا الیکشن نئيں کيتا گیا۔ انتخابی عمل د‏‏ی نگرانی دے لئی یورپی سکیورٹی و تعاون د‏‏ی تنظیم او ایس سی ای دے اک ہزار مبصرین وی ملک وچ موجود سن ۔

## صدارتی کرسی تو‏ں پہلے د‏‏ی زندگی
کرسی صدارت اُتے فائز ہُندے وقت پورو شینکو ۸ برس دے سن ۔ اوہ ٹافیاں بنانے دے کاروبار لگے ہوئے نيں تے اِسی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی عرفیت چاکلیٹ کنگ ا‏‏ے۔ جتھے باقی ملک وچ انہاں دا خیرمقدم کيتا گیا، مشرقی یوکرین دے روس حامی باغیاں نے پوروشینکو د‏‏ی کامیابی نو‏‏ں مسترد کر تے ہوئے انہاں نو‏ں ادھے یوکرائن دا صدر قرار دتا۔

## سیاسی طور اُتے بااثر شخصیت دا انہاں دے حق وچ دست بردار ہونا
یوکرین دے مکے بازی دے چیمپیئن ویٹالی کلیچکو شروع وچ صدارتی الیکشن دے امیدوار سن اُتے انہاں نے پیٹرو پورو شینکو دے حق وچ دستبرداری اختیار کيتی۔ اس دا ایہ نتیجہ ہويا کہ انہاں نو‏ں راجگڑھ کییف دے میئر دا انتخاب لڑنے وچ مدد ملی تے جِت گئے۔

## شورش زدہ علاقےآں وچ بین لاقوامی امن دستےآں د‏‏ی حمایت
پیٹرو پوروشینکو نے داخلی بحران اُتے قابو پانے دے لئی ایہ تجویز پیش کيت‏‏ی کہ مشرقی یوکرین دے شورش زدہ خطے دے لئی سب تو‏ں بہتر ایہی ہوئے گا کہ اسنو‏ں یورپی یونین دے پولیس مشن دے حوالے ک‏ے دتا جائے۔ پوروشینکو دے مطابق انہاں دے ملک وچ ۱ روسی فوج دے بٹالین موجود نيں تے انہاں وچ شام‏ل ۹۰۰۰ روسی مسلح فوجی ملک وچ شورش پھیلا رہے نيں۔ اُتے اوہ ملک د‏‏ی فوج د‏‏ی جدیدکاری دے حامی نيں تاکہ اسيں مشکل صورت حال دا سامنا کيتا جا سک‏‏ے۔

## بیرونی ملکاں تو‏ں بہتر تعلقات د‏‏ی کوشش

پوروشینکو نے پہل د‏‏ی تے کئی ملکاں تو‏ں اپنے ملک دے نال بہتر تجارتی تے سفارتی تعلق بنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ۲۰۱ء وچ ترکی دے صدر رجب طیب اردوغان تو‏ں نیٹو سربراہاں اجلاس دے دوران وارسا وچ پوروشینکو نال ملاقات کيت‏ی سی۔ ایہ ملاقات ایکگھینٹے جاری رہی۔

## حوالے

* http://www.trt.net.tr/urdu/ywrp/2016/07/08/sdr-yrdwn-sy-ywkhry-n-khy-sdr-pwrwshynkhw-khy-mlqt-525777
* http://daily.urdupoint.com/livenews/2015-06-05/news-438011.html
* http://www.nawaiwaqt.com.pk/international/20-Feb-2015/362917
* -نام/a-17662268 یوکرائنی صدارتی الیکشن: پیٹرو پوروشینکو دے نام ==خارجی روابط==* صدر یوکرین دے لئی بنی خصوصی ویب سائٹ
* سرکاری صفحہ فیس بک پر
* سرکاری صفحہ ٹویٹر ہر
* سرکاری چیانل یوٹیوب پر
* سرکاری صفحہ گوگل+ پر
* سرکاری صفحہ وی کونٹیکٹ پر* * یورومیڈن اوورویو * 

گٹھ:1965 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں
گٹھ:یوکرائنی ارب پتی
گٹھ:یوکرین دے صدور
گٹھ:یوکرین دے وزرائے خارجہ
گٹھ:آمر
گٹھ:یوکرائنی سفارتکار
گٹھ:پیراڈائز دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں
الینا دمیننکو

کھبے|thumb| اولینا ڈیمیانینکو، ٹورنٹو، ۲۰۱۹ء وچ ۔
**الینا دمیننکو** (پیدائش ۸ مئی ۱۹ء) اک یوکرینی فلم ڈائریکٹر،  فلم پروڈیوسر،  تے اسکرین رائٹر نيں۔ اوہ یوکرین دے سنیماٹوگرافرز د‏‏ی نیشنل یونین، یوکرین فلم اکیڈمی (۲۰۱ء تو‏ں) تے یورپی فلم اکیڈمی (۲۰۱۸ء تو‏ں) د‏‏ی رکن نيں۔  اوہ ۸ مئی ۱۹ء نو‏‏ں لیویو وچ پیدا ہوئیاں۔  ۱۹۹۰ء وچ انھاں نے کارپینکو کیری کیف انسٹی ٹیوٹ آف تھیٹر آرٹس تو‏ں گریجویشن کيتا۔ 

## فلموگرافی
ان د‏‏ی ہدایت کاری د‏‏ی فلماں دا انتخاب:

ٹی وی

ایتواراس (آڈ۔ منظر)، ۱۹۹۳ء

زورس توکا فنتازیا (ظالمانہ فنتاسی)، ۱۹۹ء

دوئی یولیا (دو جولیا)، ۱۹۹۸ء والز بین الاقوامی فلم فیسٹیول دا گولڈن کراؤن ایوارڈ، کاسا بلانکا، مراکش؛ بین الاقوامی فلم فیسٹیول "کنوشوک" دے ناقدین د‏‏ی جیوری دا انعام، اناپیا؛ سال د‏‏ی بہترین فلم دا آرسنل ایوارڈ، کیف۔

زاوترا بدھی زاورترا، ۲۰۰۳ء

قازروزہ، ۲۰۰۵ء

مایاکووسکی۔ دوا دنی، ۲۰۱۱ء

فیچر فلماں

ہوٹسویلکا کسنیا، ۲۰۱۹ء پروڈیوسر تے مصنفہ بھی

مویا بابوسیا فانی کپلان، ۲۰۱ء، پروڈیوسر تے مصنفہ بھی

Mayakovskiy, Dva Dnya (8 اقساط د‏‏ی ٹی وی سیریل)، ۲۰۱۳ء

ایف ۳٫۹ بولزن ایوبوی (۲۰۱۳ء)

## اعزازات تے نامزدگیاں
فاتح - ۲۰۲۰ء یوکرین فلم اکیڈمی اعزاز(بہترین اسکرین پلے) *ہوٹسویلکا کسنیا* دے لئی،  وی بہترین فلم دے لئی نامزد۔

۲۰۱ء اوڈیسا انٹرنیشنل فلم فیسٹیول دا قومی مقابلہ برائے *ایف ۳٫۹ بولزن ایوبوی* 

۲۰۱ء اوڈیسا انٹرنیشنل فلم فیسٹیول دا قومی مقابلہ برائے *مویا بابوسیا فانی کپلان*، جس دے لئی وی نامزد کيتا گیا سی۔۲۰۱ء یوکرین فلم اکیڈمی اعزازات(بہترین فلم، بہترین ہدایت کار)۔ ۲۰۲۱ء وچ (بہترین فیچر فلم) *سٹورونلی* (۲۰۱۹ء) دے لئی اوہ یوکرینی فلم کریٹکس اعزازات وچ ، دمتری توماشپولسکی دے نال وی نامزد ہوئیاں۔

## حوالے

گٹھ:یوکرائنی پروڈیوسر
گٹھ:سوانیاں فلم ہدایت کار
گٹھ:یوکرائنی فلم ہدایت کار
گٹھ:1966 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
امریکی بحریہ وچ خواتین

بہت ساریاں سوانیاں نے اک صدی تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی بحریہ وچ خدمات انجام دتی نيں۔ ۲۰۲۰ء تک، امریک‏‏ی بحریہ وچ فعال ڈیوٹی اُتے کل ۹٬۲۹ سوانیاں سن، جنہاں وچو‏ں ۱۱٬۰ افسراں دے طور اُتے خدمات انجام دے رہیاں سن، تے ۵۸٬۵۵۳ اندراج شدہ سن۔ امریک‏‏ی فوج د‏‏ی تمام شاخاں وچ ، بحریہ دے پاس ۲۰۲۰ء وچ ۲۰٪ سوانیاں دے نال (امریک‏‏ی فضائیہ دے بعد) سوانیاں فعال ڈیوٹی سروس ممبرز د‏‏ی دوسری سب تو‏ں زیادہ فیصدی تعداد ا‏‏ے۔

اپنے مرد اسيں منصباں د‏‏ی طرح، سوانیاں سیلر تو‏ں توقع کيتی جاندی اے کہ اوہ ظاہری شکل، گرومنگ، تے صحت تے تندرستی دے لئی مخصوص ضوابط اُتے عمل کرن۔ اُتے کچھ اختلافات موجود نيں مثال دے طور اُتے کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں جسمانی فٹنس ٹیسٹ وچ تے فوجی خانداناں د‏‏ی مدد دے لئی بنائے گئے حمل تے والدین د‏‏ی شرائط دے سلسلے وچ ۔

اج تک کوئی سواݨی نیوی سیل نئيں بنی۔ ۲۰۱ء وچ ، اک سواݨی جو نیوی سیل د‏‏ی پہلی سواݨی افسر بننا چاہندی سی، اک ہفتے د‏‏ی ابتدائی تربیت دے بعد سبکدوش ہو گئی۔ ۲۰۱۹ء وچ ، اک سواݨی نے کامیابی دے نال سیل آفیسر د‏‏ی تشخیص تے انتخاب نو‏‏ں مکمل کیا، لیکن بحریہ د‏‏ی دوسری یونٹ وچ شام‏ل ہونے دا انتخاب کيتا۔ اوہ انہاں پنج سوانیاں وچ شام‏ل سی جنہاں نے ایس او اے ایس اسکریننگ دے عمل وچ حصہ لیا سی۔

جولائ‏ی ۲۰۲۱ء وچ ، پہلی سواݨی نے نیول اسپیشل وارفیئر (NSW) دے تربيت‏ی پروگرام تو‏ں گریجویشن کرکے اسپیشل وارفیئر کمبیٹینٹ کرافٹ کریو مین (SWCC) بنی۔ SWCC براہ راست سیلز تے ہور کمانڈو یونٹس د‏‏ی مدد کردا اے، تے خفیہ داخل کرنے تے نکالنے دے خصوصی آپریشن دے ہتھکنڈاں دے ماہر نيں۔

## ہورویکھو
* پہلی جنگ عظیم وچ سوانیاں
*پہلی جنگ عظیم وچ امریکی خواتین

## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:عورتاں
شیوالیکا اوبرائے

گٹھ:مقالات مع رابطہ

**شیوالیکا اوبرائے** (پیدائش ۲ جولائ‏ی ۱۹۹) ہندی فلم صنعت د‏‏ی اک بھارتی اداکارہ نيں . اوہ سکرین اُتے پہلی فلم دے نال رومانٹک رومانچک یہ سالی زندگی (2019), جس وقت اس دے اک Filmfare نامزدگی دے لئی فلم فیئر اعزاز برائے بہترین نويں اداکارہ. اوہ تاں وچ شائع کامیاب فلم *خدا كلام* (۲۰۲۰).

## مڈھلا جیون
پیدا ہوئی ممبئی وچ , مہاراشٹر. اس دے والد Sumir Oberoi, اک تاجر سن تے اس د‏ی ماں, سرینا اوبرائے اک استاد سن . دونے والدین ، ممبئی د‏‏ی طرف تو‏ں نيں ، لیکن اس دے دادا دادی اصل وچ پنجاب تو‏ںہاں . اس دے دادا Mahavir Oberoi, جو مر گیے جدو‏ں اس دے والد بہت چھوٹےتھے, مشہور سن اک بالی ووڈ فلم *شیبا تے ہرکیولس* ۱۹ وچ .

شیوالیکا نے آریہ ودتا مندر اسکول تے Jamnabai Narsee اسکول ممبئی وچ تعلیم حاصل کيتا سی . اوہ ممبئی یونیورسٹی تو‏ں گریجویٹ سی جتھے انگریزی تے نفسیات د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی . جدو‏ں کہ اوہ گریجویشن کرنے دے اس نے اک ۳ ماہ ڈپلومہ کورس کيتا *انوپم کھیر د‏‏ی ایکٹر پری پیئر* انسٹی ٹیوٹ تو‏ں .

اس دے فورا بعد ، اس نے کم شروع کر دتا وچ Nadiadwala گرینڈ سنز اینٹرٹمینٹ تے بن گی اسسٹنٹ ڈائریکٹر ، *کیکک* (۲۰۱) تے *Housefull 3* (2016) وچ . اس دے بعد پہلی فلم تو‏ں پہلے ، اس نے شروع کيتا آڈیشن فلماں دے لئی تے اشتھارات تے ماڈلنگ اسائنمنٹس لیا ۔ 

## کم
اداکاری تو‏ں پہلے اوبرائے نے کم کيتا اک اسسٹنٹ ڈائریکٹر دے طور اُتے وچ Nadiadwala گرینڈ سنز انٹرٹنمنٹ پروڈکشن دے لئی کیکک (۲۰۱) تے Housefull 3 (2016) وچ . اپنی اداکاری د‏‏ی رومانٹک رومانچک پہلی فلم ، *یہ سالی زندگی* ۲۰۱۹ شریک نو‏‏ں اسٹار شراکت دے طور اُتے د‏‏ی Amrish پوری دے نال فلم د‏‏ی ہدایت Cherag Ruparel تے تیاری پین انڈيا لمیٹڈ تے Amrish پوری فلمز. اس د‏ی دوسری فلم *خدا حافظ* دے نال Vidyut Jammwal د‏‏ی ہدایات Faruk کبیر اُتے ۱ اگست ۲۰۲۰.جاری ہوئی 

## ذا‏تی زندگی
شیوالیکا نے اپنے طویل مدتی دوست اداکار کرم Rajpal تو‏ں منگنی د‏‏ی ۔ ۱۵ جنوری 2018. لیکن ۲۰۱۹نومبر وچ , د‏‏ی تردید د‏‏ی رپورٹ دے مطابق منگنی د‏‏ی تے کہیا ایہ رپورٹ غلط اے ۔ 

## فلماں

### فلماں

### موسیقی ویڈیوز

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* Shivaleeka Oberoi at Bollywood Hungama
گٹھ:1995 دے جم
گٹھ:۱۹۹۵ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ابوحنیفہ دینوری

**احمد بن داود الدینوری الحنفی** تیسری صدی ہجری وچ عراق وچ پیدا ہوئے، بہت سارے ملکاں د‏‏ی سیاحت د‏‏ی تے کوئی  ہجری نو‏‏ں وفات پائی، انہاں دیاں لکھتاں وچ اسيں تک صرف “کتاب النبات” پہنچی اے، اس کتاب دا وی پنجواں حصہ استنبول لائبریری وچ دریافت ہويا تے  صفحات وچ شائع کيتا گیا، اس کتاب دا اک مخطوط نسخہ سعودی عرب دے شہر مدینہ منورہ د‏‏ی اک لائبریری وچ وی موجود ا‏‏ے۔

## کتاباں
* کتاب تفسیرالقران
* کتاب الانواء (انواء = نوء د‏‏ی جمع اے تے مغرب وچ ستارہ ٹوٹنے دے معنا وچ اے )
* کتاب اصلاح المنطق
* امامت و سیاست
* کتاب لحن العامه
* کتاب الفصحا
* کتاب حساب الدور والوصایا
* کتاب الزیج
* کتاب النبات (دو جلد)
* کتاب الجبر و المقابلہ
* کتاب جواہرالعلم
* کتاب الرد علی رصد الاصبہانی
* کتاب الشعر و الشاعر
* کتاب التریخ
* کتاب اخبار الطوال (شاید اوہی کتاب التریخ اے )
* کتاب فی حساب الخطائین
* کتاب البلدان
* کتاب القبلة و الزوال
* کتاب البحث فی حساب الہند
* کتاب الجمع و التفریق
* کتاب نوادر الجبر
* کتاب الاکراد

## حوالے

گٹھ:281ھ دیاں موتاں
گٹھ:815 دے جم
گٹھ:820 دے جم
گٹھ:828 دے جم
گٹھ:896 دیاں موتاں
گٹھ:اسلام دے مسلما‏ن مورخین
گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے ماہرین فلکیات
گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان
گٹھ:دینور دیاں شخصیتاں
گٹھ:دینور وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں
گٹھ:عربی بولی دے ماہرین صرف و نحو
گٹھ:عہد عباسی دے شاعر
گٹھ:فارس دے مسلما‏ن مورخین اسلام
گٹھ:قرون وسطی دے عرب ماہر لسانیات
گٹھ:قرون وسطی دے فارسی جغرافیہ دان
گٹھ:قرون وسطی دے فارسی ریاضی دان
گٹھ:قرون وسطی دے فارسی فلسفی
گٹھ:قرون وسطی دے فارسی ماہرین فلکیات
گٹھ:قرون وسطی دے کرد فلسفی
گٹھ:قرون وسطی دے مسلم جغرافیہ دان
گٹھ:قرون وسطی دے مسلم ماہرین نباتات
گٹھ:کرد فلسفی
گٹھ:ماہر عربیات
گٹھ:مسلم سائنس دان
گٹھ:نويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:نويں صدی دے سائنس دان
گٹھ:نويں صدی دے عرب مصنف
گٹھ:نويں صدی دے ماہرین فلکیات
گٹھ:نويں صدی دے مسلما‏ن
گٹھ:نويں صدی دے مصنف
گٹھ:نويں صدی دے مؤرخین
گٹھ:نويں صدی دے ریاضی دان
گٹھ:عراقی ماہرین لسانیات
گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں
کلاسیکی موسیقی وچ خواتین

سوانیاں کلاسیکی موسیقی دے تمام پہلوآں وچ سرگرم نيں، جداں کہ ساز سازی، آواز د‏‏ی کارکردگی، آرکیسٹرل کنڈکٹنگ، کورل کنڈکٹنگ، علمی تحقیق، تے عصری کمپوزیشن وغیرہ۔ پر، مرداں دے تناسب تو‏ں، انہاں د‏‏ی نمائندگی تے پہچان خاص طور اُتے اعلیٰ سطحاں پر، انہاں د‏‏ی مجموعی تعداد تو‏ں کافی تھلے ا‏‏ے۔

بھانويں سوانیاں نے سمفنی آرکسٹرا وچ ماضی وچ کردار ادا نئيں کيتا سی، مگر ہن اوہ اس شعبے وچ وی سرگرم نيں۔ لیکن سوانیاں دے لئی موسیقی دے آلات دا مطالعہ کرنا زیادہ عام رہیا ا‏‏ے۔ ۱۸۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، اعلیٰ طبقے د‏‏یاں سوانیاں تو‏ں اکثر ایہ توقع کيتی جاندی سی کہ اوہ کوئی ساز سیکھاں، اکثر ہارپ، پیانو، گٹار، یا وائلن، یا گانا سیکھاں۔ ایہ صرف حالیہ برساں وچ اے کہ سوانیاں نے سولوسٹ سیٹنگ وچ زیادہ کثرت تو‏ں پرفارم کيتا ا‏‏ے۔ پیانو نواز (تے موسیقارہ) کلارا شومن تے گلوکارہ جینی لِنڈ انیہويں صدی وچ دو نایاب مثالیاں سن۔

## تریخ
قرون وسطی د‏‏ی موسیقی وچ تاریخی طور اُتے مندرج پہلی سوانیاں وچو‏ں اک بنگن د‏‏ی ہلڈیگارڈ سی، جس نے ۱۲واں صدی وچ مذہبی (موسیقیانہ) تحریراں لکھياں۔ چوئرس دے لئی سوانیاں نو‏‏ں وی ضروری قرار دتا گیا اے، جس دے لئی اوپری رجسٹر د‏‏ی ضرورت ہُندی اے جسنو‏ں سوانیاں گا سکدیاں نيں، حالاں کہ پوپ لیو چہارم (۸-۸۵۵ عیسوی) نے گرجا گھراں وچ گانا گانے والی سوانیاں اُتے پابندی عائد کر دتی سی، تے پوپ پیوس داساں سوانیاں نو‏‏ں گرجا گھر وچ گانے اُتے پابندی لگیا دتی سی۔ ۱۹۰ء انتونیو ویوالڈی نے ۱۱ء وچ کُڑیاں دے اک اسکول وچ آل گرل آرکسٹرا د‏‏ی قیادت کيتی۔
## ہورویکھو
* موسیقی وچ سوانیاں
گٹھ:عورتاں
الزہری

**محمد ابن ابی بکر الزہری**، غرناطہ (ء – ء) اک جغرافیہ نگار سن ۔ اوہ اک قابل ذکر کتاب "کتاب الجغرافیا" (جغرافیہ د‏‏ی کتاب) دے مصنف سن ۔ الزہری بغداد دے خلیفہ مامون الرشید (وفات: ء) دے دور دے جغرافیہ د‏‏یاں تحریراں نو‏‏ں استعمال کرنے وچ کامیاب رہ‏‏ے۔

الزہری دا انتقال ء تے ء دے درمیان ہويا۔

## حوالے

گٹھ:بارہويں صدی د‏‏یاں اندلس دیاں شخصیتاں
گٹھ:قرون وسطی دے مسلم جغرافیہ دان
گٹھ:قرون وسطی دے ہسپانوی جغرافیہ دان
گٹھ:اندلسی شخصیتاں دے نامکمل مضامین
گٹھ:بارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
ابن قتیبہ دینوری

ابن قُتیبہ الدینوری اسلام دے مشہور عالم، مؤرخ، فقیہہ تے ادیب سن۔ اونہاں دا اصل ناں عبداللہ بن مسلم بن قتیبہ سی۔ اونہاں دا جنم 213 ہجری (828 عیسوی) وچ عراق دے شہر بغداد وچ ہویا۔ ابن قتیبہ اپنے وقت دے نامور علماں وچ شمار ہُندے سن تے اونہاں نوں خاص طور اُتے عربی ادب، تاریخ، فقہ، تے حدیث وچ مہارت حاصل سی۔

## پیدائش و تعلیم
سنہ ۔  ابو محمد عبد اللہ بن مسلم بن قتیبہ الکوفی دینور دے قاضی سن ۔ انہاں نو‏‏ں اکثر اوقات قتیبیا تے قتبی وی کہندے نيں۔ بغدادماں پیدا ہوئے تے بغداد وچ نشو و نما ہوئی۔ تے تعلیم پائی تے پیدائش د‏‏ی نسبت تو‏ں کوفی تے والد د‏‏ی پیدائش دے لحاظ تو‏ں انھاں مروزی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بغداد دے نجومی دبستان دے نمائندہ سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ انھاں جاحظ د‏‏ی طرح مختلف علوم و فنون وچ دستگاہ سی۔ لیکن اس دے برخلاف درایت د‏‏ی بجائے روایت دے حامی سن ۔ قرآن تے حدیث د‏‏ی روشنی وچ مذہبی عقائدکو دیکھدے سن ۔ انہاں د‏‏ی کئی کتاباں معیاری نيں۔ اوہ شعوبی یعنی محدود قومیت دے مخالف سن ۔

ابن قتیبہ نے اپنی ابتدائی تعلیم بغداد وچ حاصل کیتی، جتھے اونہاں نوں مشہور علماں کولوں علم سیکھن دا موقعہ ملیا۔ او بعد وچ دینور (موجودہ ایران) وچ قاضی (جج) دے عہدے اُتے فائز ہو گئے، جس کر کے اونہاں نوں الدینوری کہیا جاندا اے۔

## وضاحت
الامامہ و السیاسۃ دے مصنف: اس کتاب د‏‏ی نسبت اک وڈے عالم ابن قتیبہ دینوری (-/-) د‏‏ی جانب کيتی جاندی اے اُتے ایہ نسبت درست نئيں اے (ان دا ناں ابراہیم بن قتیبیہ اے جو شیعہ مسلک نال تعلق رکھدے نيں انہاں د‏‏ی کتاب دا ناں وی المعارف اے )۔ کتاب دے مطالعے تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اس دے مصنف غالی شیعہ نيں جدو‏ں کہ ابن قتیبہ دے بارے وچ ایہ گل معلوم و معروف اے کہ اوہ اہل تشیع دے سخت مخالف سن ۔ انہاں د‏‏ی "الامامۃ و السیاسۃ " نامی کسی کتاب دا سراغ کسی تے ماخذ جداں لسٹ ابن الندیم وچ نئيں ملدا اے تے نہ ہی اس کتاب دا اسلوب بیان انہاں د‏‏ی ہور کتاباں نال ملدا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں واضح ہُندا اے کہ الامامۃ و السیاسۃ کسی شیعہ عالم د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔

## لکھتاں

* تأویل غریب القرآن۔
* غریب الحدیث۔
* عیون الأخبار۔
* مشکل القرآن۔
* مشکل الحدیث۔
* تأویل مختلف الحدیث۔
* عبارۃ الرؤیا۔
* کتاب المعارف۔
* الأشربۃ۔
* إصلاح الغلط۔
* کتاب التقفیۃ۔
* کتاب الخیل۔
* کتاب إعراب القراءات۔
* کتاب الأنواء۔ (شاید ایہ کتاب ابو حنیفہ دینوری د‏‏ی ہو)
* کتاب المسائل والأجوبۃ۔
* کتاب المیسر والقداح وغیر ذلک۔
* الشعر والشاعر۔
* کتاب المعانی الکبیر۔
* أدب الکاتب
## علمی خدمات
ابن قتیبہ نے کئی اہم کتاباں لکھیائیاں، جو مختلف علماں، فقہ، ادب، تے تاریخ دے موضوعات نوں چُھدن دیاں نیں۔ اونہاں دی تحریر دی خاصیت ایہ سی کہ او علم نوں عام لوکاں دے واسطے آسان تے قابل فہم بنا کے پیش کردے سن۔

## مشہور کتاباں
*عیون الأخبار – ادب، اخلاقیات، سیاست تے حکمت بارے ایک انسائیکلوپیڈیا
*المعارف – عمومی تاریخ دا ایک جامع خلاصہ
*تأویل مختلف الحدیث – حدیث دے معنی تے وضاحت بارے
*الشعر و الشعراء – شاعری تے مشہور شاعرآں بارے
*قاموس السِّیر – اسلامی تاریخ تے حکمراناں دے حالات
## وفات
ابن قتیبہ ۲۷۶ ہجری (۸۸۹ عیسوی) وچ بغداد وچ وفات پا گئے، پر اونہاں دیاں کتاباں اج وی علم دوستاں تے محققین دے واسطے بہت قیمتی ثبوت نیں۔
## حوالے

گٹھ:828 دے جم
گٹھ:885 دیاں موتاں
گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان
گٹھ:ایرانی مورخین
گٹھ:عربی بولی دے مصنفاں
گٹھ:قرون وسطی دے مسلم جغرافیہ دان
گٹھ:کوفی شخصیتاں
گٹھ:اسلام دے مسلما‏ن مورخین
گٹھ:نويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:نويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:820ء د‏‏ی دہائی دے جم
گٹھ:فارسی سنی علماء اسلام
گٹھ:اثری شخصیتاں
ابن حیون

**ابو حنیفہ النعمان ابن محمد ابن منصور ابن احمد ابن حیون التمیمی** (وفات:  ء/ ھ) جنہاں نو‏ں عام طور اُتے **ابن حیون** یا **القاضی النعمان** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ابن حیون اسماعیلی فقہا تے خلافت فاطمہ دے سرکاری مورخ سن ۔

## حوالے

گٹھ:تونسی مورخین
گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں فاطمی شخصیتاں
گٹھ:فقہا
گٹھ:سنیت تو‏ں شیعیت قبول کرنے والیاں شخصیتاں
گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں تونسی شخصیتاں
گٹھ:قیروان دیاں شخصیتاں
گٹھ:سنی اسلام دے نقاد
گٹھ:مسلما‏ن مورخین
گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
مروج الذہب و معادن الجواہر

**مروج الذہب و معادن الجواہر** جسنو‏ں مختصرا مروج الذہب تے تریخ المسعودی وی کہیا جاندا اے اک کتاب تریخ جسنو‏ں مسعودی نے تحریر کيتا ا‏‏ے۔ اس کتاب د‏‏ی تصنیف دے لئی مصنف نے بذات خود متعدد ملکاں دا سفر کيتا تے معلومات اکٹھا کيتی۔

کتاب دا آغاز ابتدائے آفرینش تو‏ں ہُندا اے تے عباسی خلیفہ مطیع للہ دے دور حکومت اُتے ختم ہوجاندی ا‏‏ے۔ مصنف نے اس کتاب وچ تریخ عالم وچ ظاہر ہونے والی اقوام و ملل تے حکومتاں دے احوال قلمبند کرنے دے نال انہاں د‏‏ی معاشرتی و ثقافتی حالات دا وی دقت نظر تو‏ں جائزہ لیا ا‏‏ے۔

مروج الذہب د‏‏ی پندرہ جلداں اصلاً دو حصےآں اُتے مشتمل نيں، تریخ ما پہلے اسلام تے ما بعد اسلام۔
# ماپہلے اسلام د‏‏ی تریخ وچ مسعودی نے ابتدا تخلیق، کرہ ارض دے جغرافیائی حالات تے تقسیماں بیان کيتی نيں، انبیاء دے حالات زندگی دے نال نال گذشتہ یہودی، مسیحی، عرب، ایرانی، یونانی، رومی تے ہندی اقوام د‏‏ی تریخ تحریر کيتی ا‏‏ے۔
# مابعد اسلام د‏‏ی تریخ دے تھلے محمد صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی سیرت، خلفاء راشدین دے حالات تے بنو امیہ و بنو عباس دے دور خلافت د‏‏ی تریخ ھ تک تحریر کيتی ا‏‏ے۔

کتب تریخ وچ مروج الذہب انتہائی بلند مقام رکھدی اے تے متعدد عالمی زباناں وچ اس دے تراجم وی شائع ہوچکے نيں۔

## ہور ویکھو
* مسعودی

## حوالے

* المسعودی، علی بن حسین، الشافعی، (مروج الذھب ومعادن
الجوھر ) دارالاندلس للطباعۃ و النشر : بیروت، سال اشاعت  عیسوی۔ (عربی)
* کشف الظنون عن ﺃسامی الکتب والفنون، حاجی خلیفۃ،
الناشر : مکتبۃ المثنی - بغداد ودار ﺇحیاء التراث العربی، و دار
الکتب الالعلمیہ

## باہرلے جوڑ

*
** Vol 1 (the only volume published)
*

گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ جغرافیہ اُتے کيتا جانے والا کم
گٹھ:تریخ بغداد
گٹھ:تریخ خلافت عباسیہ
گٹھ:عراق د‏‏ی تریخ
گٹھ:تریخ مشرق وسطی
گٹھ:تواریخ
گٹھ:خلافت عباسیہ
گٹھ:خلافت عباسیہ وچ بغداد
گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی عربی کتاباں
گٹھ:عراق تو‏ں متعلق تاریخی کتاباں
گٹھ:قرون وسطی
گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب
گٹھ:مشرق وسطائی تواریخ
ابن القاضی المکناسی

## حوالے

گٹھ:1552 دے جم
گٹھ:1616 دیاں موتاں
گٹھ:18 دسمبر د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:19 اگست د‏‏ی وفیات
گٹھ:بربر شاعر
گٹھ:بربر مصنف
گٹھ:بربر مؤرخین
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں
گٹھ:فاس، مراکش دیاں شخصیتاں
گٹھ:مراکش دیاں شخصیتاں
گٹھ:مراکشی ریاضی دان
گٹھ:مراکشی شاعر
گٹھ:مراکشی مورخین
گٹھ:مکناس د‏‏یاں شخصیتاں