لیلا رائے

**لیلا رائے** مورتی ناگ دا جنم 2 اکتوبر 1900 نوں ہویا سی۔ اوہ اک انقلابی کھبے پکھی بھارتی سیاستدان اتے سدھارک سی، اتے سبھاش چندربوس دے نیڑے سی۔

**لیلا رائے** née ناگ (۲ اکتوبر ۱۹۰۰ء - ۱۱ جون ۱۹۰ء)، اک ترقی پسند ہندوستانی سواݨی سیاست دان تے مصلح سن، تے نیندا جی سبھاش چندر بوس د‏‏ی قریبی ساتھی سن۔  اوہ گولپارہ، آسام وچ گریش چندر ناگ دے ہاں پیدا ہوئیاں سن، جو اک ڈپٹی مجسٹریٹ سن، تے انہاں د‏‏ی والدہ کنجلدا ناگ سن۔

## پروار
اوہ اک وڈے درمیانے بنگالی ہندو  کائستھ پروار وچ سلہٹ وچ بنگال (ہن بنگلہ دیش وچّ) پیدا ہوئی سی۔ اس نے اپنی پڑھائی[بیتھون کالج] وچّ کلکتہ توں کیتی اتے گریجوئیشن وچّ سونے دا تمغہ حاصل کیتا۔ اوہ پہلی عورت سی جسنے یونیورسٹی دے اہلکاراں نال لڑ کے ڈھاکا دی  یونیورسٹی وچّ داخلہ لیا ،اتے اس نوں ایم اے دی ڈگری لئی۔ کو-ایجوکیشن دی ڈھاکا یونیورسٹی وچّ اجازت نہیں سی۔ اتھوں دے ادوں دے چانسلر فلپسّ ہرٹوگ نے اک  خاض اختیار راہیں داخلہ.دے دتا۔

## سماجی کم
ڈھاکا وچّ دوجا لڑکیاں دا سکول شروع کرن نال اسنے اپنے آپ نوں چنگی طرحاں سماجی کارج اتے لڑکیاں لئی سکھیا وچّ جٹا لیا۔ اسنے کوشل سکھن اتے استادی حاصل کرن لئی لڑکیاں نوں راغب کیتا اتے اپنے آپ نوں بچاؤن لئی لڑکیاں لئی مارشل آرٹس سکھن دی لوڑ اتے زور دتا۔ بہت سالاں تکّ اسنے عورتاں لئی کئی سکول اتے  ادارے قایم کیتے۔

اس نے ۱۹۲۱ وچّ بنگال دے ہڑ دے بعد راحتَ کارج وچّ آگوُ کردار نبھا رہے  سبھاش بوس نال رابطہ کیتا۔   لیلا ناگ ادوں ڈھاکا یونیورسٹی دی طالبہ سی۔ اس نے ڈھاکا مہلا کمیٹی دے گٹھن وچّ اہم کردار نبھائی سی، اتے اس سپورٹ وچّ نیتاجی نوں مدد کرن لئی دان اتے راحتَ سامان اکتر کیتا سی۔

۱۹۳۱ وچّ اس نے *جیشری* دی اشاعت شروع کیتی، جو پہلی اخبار سی جس دا اڈیٹ، پربندھن، اتے  مواد پوری طرحاں عورت لکھاریاں ولوں کیتا گیا سی۔  اسنے رابندرناتھ ٹیگور سہت کئی وڈیاں شخصیتاں دا تعاون حاصل کیتا، جنہاں نے اسدا نام سجھایا۔

## سیاسی سرگرمی
لیلا ناگ نے دسمبر ۱۹۲۳ء وچ ڈھاکہ وچ دیپالی سنگھا ( *دیپالی سنگھا* ) دے ناں تو‏ں اک باغی تنظیم بنائی جتھے جنگی تربیت دتی جاندی سی۔ پریتلتا وڈیدر نے اوتھ‏ے تو‏ں کورس کيتا۔ انھاں نے سول نافرمانی د‏‏ی تحریک وچ حصہ لیا تے چھ سال قید کٹی۔ ۱۹۳۸ء وچ ، انہاں نو‏ں کانگریس دے صدر، سبھاش چندر بوس نے کانگریس د‏‏ی نیشنل پلاننگ کمیٹی دے لئی نامزد کيتا سی۔ ۱۹۳۹ء وچ انھاں نے انیل چندر رائے نال شادی کيتی۔ بوس دے کانگریس تو‏ں استعفا دینے پر، جوڑے نے انہاں دے نال فارورڈ بلاک وچ شمولیت اختیار کيتی۔

۱۹۱ء وچ ، جدو‏ں ڈھاکہ وچ فرقہ وارانہ فسادات دا شدید آغاز ہويا، تاں انھاں نے سرت چندر بوس دے نال مل ک‏ے یونٹی بورڈ تے نیشنل سروس بریگیڈ تشکیل دی۔ ۱۹۲ء وچ ، ہندوستان چھڈو تحریک دے دوران وچ اوہ تے انہاں دے شوہر دوناں نو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے انہاں دا رسالہ بند کرنے اُتے مجبور ہو گیا۔ ۱۹ء وچ انہاں د‏‏ی رہائی پر، اوہ ہندوستان د‏‏ی دستور ساز اسمبلی دے لئی منتخب ہوئیاں۔

تقسیم دے بعد تشدد دے دوران، انہاں د‏‏ی ملاقات نواکھلی وچ گاندھی نال ہوئی۔ گاندھی جی دے اوتھ‏ے پہنچنے تو‏ں پہلے ہی انہاں نے اک ریلیف سنٹر کھولیا تے صرف چھ دناں وچ ۹۰ میل پیدل سفر کرنے دے بعد ۰۰ سوانیاں نو‏‏ں بچایا۔ تقسیم ہند دے بعد، انھاں نے کلکتہ وچ بے سہارا تے لاوارث سوانیاں دے لئی گھر چلائے تے مشرقی بنگال دے مہاجرین د‏‏ی مدد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔  ۱۹ء تو‏ں ۱۹ء تک، رائے نے نواکھلی وچ ۱ ریلیف کیمپ قائم کیتے، اوتھ‏ے ہونے والے فسادات دے بعد - اک کارکن سوہاسنی داس نے کم کيتا۔ 

۱۹ء وچ انھاں نے مغربی بنگال وچ سوانیاں د‏‏ی تنظیم جاتیہ مہیلا سنگھدی د‏‏ی بنیاد رکھی۔

## بعد دے سال
۱۹۰ء وچ اوہ فارورڈ بلاک (سبھاسٹ) تے پرجا سوشلسٹ پارٹی دے انضمام تو‏ں بننے والی نويں پارٹی د‏‏ی چیئر وومن بنیاں لیکن اس دے کم تو‏ں مایوس ہو گئياں۔ دو سال بعد اوہ فعال سیاست تو‏ں ریٹائر ہو گئياں۔ 

لیلا رائے دے خطوط بھگوان جی نامی اک سنیاسی دے سامان تو‏ں برآمد ہوئے سن، جنہاں دا انتقال ۱۹۸۵ء وچ فیض آباد وچ ہويا سی۔ خطوط تو‏ں پتہ چلدا اے کہ لیلا رائے ۱۹۲ء وچ نیمسر، اتر پردیش وچ بھگوان جی دے نال رابطے وچ آئی سن۔ اوہ ۱۹۰ء وچ اپنی موت تک انہاں تو‏ں رابطے وچ رہیاں، تے انہاں دے لئی سامان مہیا کردیاں رہیاں۔ 

## خراج عقیدت
۲۲ دسمبر ۲۰۰۸ء ناں، نائب صدر، جناب۔ محمد حامد انصاری، اسپیکر، لوک سبھا، شری سومناتھ چٹرجی، وزیر اعظم، ڈاکٹر منموہن سنگھ تے لوک سبھا وچ قائد حزب اختلاف، جناب ایل دے ایڈوانی، بھارتی پارلیمان دے سینٹرل ہال وچ لیلا رائے د‏‏ی تصویر د‏‏ی نقاب کشائی دے دوران موجود سن ۔ 

## حوالے

گٹھ:بنگالی ہندو
گٹھ:نسائیت پسند ہندو
گٹھ:آسام د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان
گٹھ:آسام دے سماجی کارکنان
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سیاست دان سوانیاں
گٹھ:آسام دے معلمین
گٹھ:آسام وچ تعلیم نسواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:سماجی کارکن
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏یاں سوانیاں فعالیت پسند
گٹھ:بھارت د‏‏ی دستور ساز اسمبلی دے ارکان
گٹھ:ڈھاکہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:1970 دیاں موتاں
گٹھ:1900 دے جم
گٹھ:بنگالی شخصیتاں
گٹھ:سلہٹ دیاں شخصیتاں
گٹھ:آسام تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات

گٹھ:بنگالی لوک
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:بنگالی شخصیتاں