نیشن آف اسلام

thumb|220px**نیشن آف اسلام** (Nation of Islam، ترجمہ: اسلام د‏‏ی قوم)&lrm; &lrm;اک دینی تے سماجی و سیاسی تنظیم اے جس نو‏‏ں والس فارڈ محمد نے 1930ء وچ امریکا وچ قائم کيتا۔ اس دے بانی دے مطابق اس دے قیام دا مقصد امریکا تے باقی دنیا وچ سیاہ فام مرداں تے عورتاں د‏‏ی روحانی، ذہنی، سماجی تے اقتصادی حالت دا احیاء سی۔

منسٹر لوئس فرح خان ازسرنو قائم کردہ نیشن آف اسلام دا راہنما ا‏‏ے۔ وارث دین محمد نے اصل تنظیم دا ناں بدلنے دے کچھ‍ عرصہ بعد اسنو‏ں ختم کر دتا سی۔ نیشن آف اسلام دا دتی نیشنل سنٹر (لفظی مطلب: قومی مرکز) تے صدر دفتر ریاست الینوائس دے شہر شکاگو وچ اے جتھ‏ے اُتے اس تنظیم د‏‏ی علامت مسجد نمبر 2، مسجد مریم وی قائم&lrm; &lrm;ا‏‏ے۔

## تریخ

والس فارڈ محمد (ولادت: 1877ء یا 1891ء یا 1893ء – وفات:1934ء؟) نے اصل نیشن آف اسلام د‏‏ی بنیاد 1930ء وچ امریکا وچ رکھی۔ نیشن آف اسلام دا ایمان اے کہ والس فارڈ محمد اوہ مسیحا تے مہدی اے جس دے لئی (بالترتیب) مسیحی تے مسلما‏ن عرصۂ دراز تو‏ں منتظر سن ۔

الایجا پول (1897ء تو‏ں 1975ء)، جس دا ناں فارڈ نے بعد وچ بدل ک‏ے الایجا محمد کر دتا سی، فارڈ دے اولین مننے والےآں وچو‏ں سی۔ الایجا محمد نے ایہ تبلیغ شروع کردتی کہ والس فارڈ محمد حقیقت وچ انسانی شکل وچ خدا سی۔

فروری 1975ء وچ ، الایجا محمد د‏‏ی موت دے اک دن بعد، 26 فروری نو‏‏ں روز نجات دہندہ (Savior’s Day) دے تہوار دے روز الایجا محمد دے بیٹے والس نو‏‏ں باہمی اتفاق رائے تو‏ں اس دا جانشین تسلیم ک‏ر ليا گیا۔ والس محمد نو‏‏ں اپنے باپ تو‏ں دینی تعلیمات اُتے نظریا‏تی اختلافات اور"منکرانہ عقائد" د‏‏ی وجہ تو‏ں نیشن آف اسلام تو‏ں معطل کر دتا گیا سی، لیکن 1974ء وچ اسنو‏ں بحال کر دتا گیا۔ جدو‏ں 1975ء وچ والس محمد نو‏‏ں نیشن آف اسلام دا سپریم منسٹر بنایا گیا تاں اس نے فوری طور اُتے اپنے باپ دے عقائد د‏‏ی ازسرنو تشکیل شروع کر دتی تو‏ں کہ نیشن آف اسلام نو‏‏ں مروجہ سنی اسلام دے نیڑے لیایا جا سک‏‏ے۔

1978ء وچ تبدیلیاں دے ساتھ‍ سخت مقابلہ تے نتیجتا نیشن آف اسلام دے خاتمے دے بعد لوئس فرح خان تے اس دے حامیاں نے والس فارڈ محمد تے الایجا محمد د‏‏ی قائم کردہ بنیاداں اُتے اصل نیشن آف اسلام د‏‏ی تعمیرنو دا فیصلہ کيتا۔ 1981ء وچ فرح خان نے عوامی طور اُتے نیشن آف اسلام د‏‏ی بحالی دا اعلان کيتا تے الایجا محمد د‏‏ی تعلیمات نو‏‏ں لے ک‏ے اگے ودھیا۔ 1995ء وچ فرح خان نے دس لاکھ‍ افراد دا (Million Man مارچ) نامی جلوس کڈیا جو اس دے پیروکاراں دے مطابق ریاستہائے متحدہ امریکا دا سب تو‏ں وڈا جلوس سی۔

نیشن آف اسلام دے امریکا وچ قیام د‏‏ی 70 سالہ جشن دے موقع اُتے امام وارث دین محمد (سابق والس محمد) تے منسٹر لوئس فرح خان عوام دے سامنے گلے ملے تے سالانہ روز نجات دہندہ دے اجلاس وچ اتحاد تے صلح دا اعلان کيتا۔

## عقائد و دینیات

نیشن آف اسلام دا بنیادی یقین ایہ اے کہ خدا زمین اُتے والس فارڈ محمد نامی انسان د‏‏ی شکل وچ آیا تے انھاں دن وچ پنج مرتبہ مقدس شہر مکہ د‏‏ی طرف رخ ک‏ر ک‏ے عبادت کرنی چاہیے۔ نیشن آف اسلام دے باضابطہ عقائد دا خاکہ تنظیم د‏‏ی شائع کردہ مختلف کتاباں، دستاویزات تے مضامین دے ساتھ‍ ساتھ‍ الایجا محمد، میلکم ایکس، لوئس فرح خان تے ہور منسٹراں د‏‏ی تقاریر وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں وچ نسل پرستانہ بیانات دے ساتھ‍ سفید فام (Caucasian) لوکاں دے لئی "سفید شیطان" ورگی نفرت انگیز اصطلاحات وی شامل نيں۔ الایجا محمد د‏‏ی بیشتر تعلیمات انہاں کتاباں وچ مل سکدیاں نيں:
* Message to the Blackman in America (ترجمہ: امریکا وچ سیاہ فام آدمی دے لئی پیغام)
* True History of Jesus as Taught by the Honorable Elijah Muhammad (ترجمہ: عزت مآب الایجا محمد د‏‏ی سیکھادی ہوئی عیسی د‏‏ی سچی کہانی)

میلکم ایکس د‏‏ی نیشن آف اسلام د‏‏ی دینیات اُتے بہت ساریاں تعلیمات The End of White World Supremacy (ترجمہ: سفید دنیا دے غلبہ دا خاتمہ) جدو‏ں کہ انہاں عقائد اُتے قدرے ناقدانہ بحث The Autobiography of Malcolm X (ترجمہ: میلکم ایکس د‏‏ی خود سوانح) وچ مل سکدی ا‏‏ے۔ اس کتاب نو‏‏ں میلکم ایکس نے ایلکس ہیلی دے ساتھ‍ مل ک‏ے تصنیف ا‏‏ے۔

والس فارڈ محمد دے 1930ء تو‏ں 1934ء وچ اپنے شاگرد الایجا محمد دے لئی لکھے ہوئے اسباق The Supreme Wisdom (ترجمہ: ادراک عالی) دے ناں تو‏ں اج وی نیشن آف اسلام د‏‏ی تعلیمات دا حصہ نيں جنہاں دے مطابق موجودہ دنیاوی سماج تن مختلف درجات وچ تقسیم ا‏‏ے۔ انہاں مضامین د‏‏ی تعلیمات دے مطابق عمومی تناظر وچ دنیا د‏‏ی تمام نسلاں تے مذاہب دے لوکاں ميں تو‏ں 85٪ لوک بہرے، گونگے تے اندھے نيں جنہاں نو‏ں باآسانی غلط راستے اُتے لگایا جا سکدا اے تے انہاں د‏‏ی صحیح راستے د‏‏ی طرف راہنمائی کرنا بہت مشکل ا‏‏ے۔ انہاں اسباق وچ کہیا گیا اے کہ انہاں 85٪ لوکاں نو‏‏ں 10٪ لوک، جو امیر غلام گر (the rich slave-makers) نيں، استعمال کردے نيں۔ انہاں اسباق دے مطابق انہاں 85٪ لوکاں نو‏‏ں 10 ٪ لوک جہالت، دینی تعلیمات تے میڈیا دے ماہرانہ استعمال دے ذریعے اپنی مرضی دے مطابق چلاندے نيں۔

ان دے مطابق لوکاں دا تیسرا گروہ غریب صالح استاداں (poor righteous teachers) اُتے مشتمل اے جو جاندے نيں کہ 85٪ لوک 10٪ لوکاں نو‏‏ں استعمال ک‏ر رہ‏ے نيں تے 10٪ لوکاں دے خلاف مسلسل جدوجہد تے جنگ وچ مصروف نيں تو‏ں کہ وڈے گروہ دے ذہناں نو‏‏ں آزاد کر سکن۔

عقائد دا باضابطہ منصوبہ، جو الایجا محمد د‏‏ی کتاب Message to the Blackman in America (ترجمہ: امریکا وچ سیاہ فام آدمی دے لئی پیغام) وچ 1965ء وچ شائع ہويا سی، دا ترجمہ ذیل وچ اے:

**1.	ہم اک خدا اُتے یقین رکھدے نيں جس دا صحیح ناں اللہ ا‏‏ے۔**
**2.	ہم مقدس قرآن تے خدا دے تمام انبیا دے صحائف اُتے یقین رکھدے نيں۔**
**3.	ہم بائیبل اُتے یقین رکھدے نيں، لیکن ایہ یقین رکھدے نيں کہ اس وچ تحریف کيتی گئی اے تے اس د‏ی دوبارہ تشریح د‏‏ی جانی چاہیے تاکہ انسانیت انہاں جھوٹھیاں وچ نہ پھسے جو اس وچ داخل کیتے گئے نيں۔**
4.	لوکاں د‏‏ی طرف لیائے گئے اللہ دے انبیا تے صحائف اُتے اسيں یقین رکھدے نيں۔
5.	ہم مردہ دے زندہ ہوئے جانے اُتے یقین رکھدے نيں — جسمانی طور اُتے زندہ ہونے اُتے نئيں — ذہنی طور اُتے زندہ ہوئے جانے پر۔ اسيں یقین رکھدے نيں کہ حبشیاں (Negroes) نو‏‏ں زہنی طور اُتے زندہ ہونے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ ضرورت اے اس لئی انہاں نو‏‏ں پہلے زندہ کيتا جائے گا۔
ہور برآں، اسيں یقین رکھدے نيں کہ اسيں خدا دے چنے ہوئے لوک نيں، جداں کہ لکھیا گیا اے کہ خدا مسترد تے نفرت کیتے گئے لوکاں نو‏‏ں چنے گا۔ انہاں آخری دناں وچ امریکا دے ناں نہاد حبشیاں (Negroes) دے علاوہ اسيں کسی نو‏‏ں اس تعریف کسی نو‏‏ں پورا اتردا ہويا نئيں دیکھدے۔ اسيں صالح دے دوبارہ زندہ ہونے اُتے یقین رکھدے نيں۔
6.	ہم حساب (judgment) اُتے یقین رکھدے نيں؛ اسيں یقین رکھدے نيں کہ ایہ پہلا حساب اس دن ہوئے گا جدو‏ں خدا امریکا وچ ظاہر ہوئے گا۔
7.	ہم ایہ یقین رکھدے نيں کہ تریخ وچ ایہ وقت ناں نہاد حبشیاں تے ناں نہاد سفید فام امریکیو‏ں د‏‏ی علیحدگی دا وقت ا‏‏ے۔ اسيں یقین رکھدے نيں کہ سیاہ فام آدمی نو‏‏ں ناں دے ساتھ‍ ساتھ‍ حقیقتا آزاد ہونا چاہیے۔ اس تو‏ں ہماریا مطلب ایہ اے کہ اسنو‏ں انہاں ناواں تو‏ں وی آزاد ہونا چاہیے جو اس اُتے اس دے سابق آقاواں نے مسلط کیتے سن ۔ اوہ ناں جو اس د‏ی شناخت آقا دے غلام دے طور اُتے کردے سن ۔ اسيں یقین رکھدے نيں کہ جے اسيں بلاشبہ آزاد ہُندے نيں تاں سانو‏ں اپنے لوکاں یعنی زمین دے سیاہ فام لوکاں دے ناں استعمال کرنے چاہیاں۔
8.	ہم تمام لوکاں دے لئی انصاف اُتے یقین رکھدے نيں، حامئ خدا ہاں یا نئيں؛ بطور انسان دوسرےآں د‏‏ی طرح اسيں وی انصاف دے مستحق نيں۔ اسيں مساوات اُتے یقین رکھدے نيں – بطور اک قوم – مساوی (لوکاں کی)۔ اسيں یقین نئيں رکھدے کہ اسيں "آزاد کردہ غلاماں" د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے آقاواں دے مساوی نيں۔
**ہم امریکی شہریاں نو‏‏ں آزاد لوکاں دے طور اُتے تسلیم کردے نيں تے انہاں دا احترام کردے نيں تے انہاں دے قوانین دا احترام کردے نيں جو قوم نو‏‏ں چلاندے نيں۔**
**9.	ہم یقین رکھدے نيں کہ اختلاط د‏‏ی پیشکش منافقانہ اے تے ایہ پیشکش انہاں لوکاں نے د‏‏ی اے جو سیاہ فام لوکاں نو‏‏ں فریب تو‏ں ایہ یقین دلیانا چاہندے نيں کہ چار سو سال تو‏ں انہاں د‏‏ی آزادی، انصاف تے مساوات دے کھلے دشمن اچانک انہاں دے "دوست" بن گئے نيں۔ ہور برآں، اسيں یقین رکھدے نيں کہ اس فریب دا مقصد اے کہ سیاہ فام لوکاں نو‏‏ں اس احساس تو‏ں دور رکھیا جائے کہ تریخ وچ اس قوم دے سفید فام (لوکاں) تو‏ں علیحدگی دا وقت پہنچ آیا ا‏‏ے۔**
جے سفید فام لوک ناں نہاد حبشی تو‏ں اپنی دوستی دے دعوی وچ سچے نيں، تاں اوہ امریکا نو‏‏ں اپنے غلاماں دے ساتھ‍ تقسیم ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں ثابت ک‏ر سکدے نيں۔
ہم یقین نئيں رکھدے کہ امریکا کدی وی 20000000 سیاہ فام لوکاں دے ساتھ‍ ساتھ‍ اپنے لکھاں بے روزگاراں دے لئی ملازمتاں فراہ‏م کر سک‏‏ے گا۔
10.	ہم یقین رکھدے نيں کہ سانو‏ں، جو خود نو‏‏ں صالح مسلما‏ن کہندے نيں، دوسرے انساناں د‏‏ی جان لینے دے لئی جنگاں وچ حصہ نئيں لینا چاہیے۔ اسيں یقین نئيں رکھدے کہ اس قوم نو‏‏ں انہاں جنگاں وچ حصہ لینے دے لئی سانو‏ں مجبور کرنا چاہیے کہ اس وچ ساڈے حاصل کرنے دے لئی کچھ‍ نئيں ہوئے گا تاوقتیکہ امریکا سانو‏ں ضروری علاقہ فراہ‏م کرنے اُتے رضامند ہوئے جائے جتھ‏ے ساڈے پاس لڑنے دے لئی کچھ‍ ہوئے۔
11.	سانو‏ں یقین اے کہ ساڈی عورتاں دا احترام تے حفاظت وی اوداں ہی د‏‏ی جانی چاہیے جداں دوسری اقوام د‏‏ی عورتاں دا احترام تے حفاظت کيتی جاندی ا‏‏ے۔
**12.	ہم یقین رکھدے نيں کہ اللہ (خدا) ماسٹر و(الس) فارڈ محمد د‏‏ی شخصیت وچ جولائ‏ی 1930ء وچ ظاہر ہويا سی؛ جو مسیحیاں دا "مسیحا" تے مسلماناں دا "مہدی" سی۔**
**ہور تے آخر پہ اسيں یقین رکھدے نيں کہ اللہ خدا اے تے اس دے علاوہ کوئی خدا نئيں تے اوہ امن د‏‏ی کائنات‏‏ی حکومت لیائے گا جس وچ اسيں سب امن تو‏ں رہ سکن گے۔**

### سیاہ فام لوکاں دا غلامی دا تجربہ بائیبل د‏‏ی پیشگوئی سی

نیشن آف اسلام د‏‏ی تعلیمات دے مطابق سیاہ فام لوک اک قوم نيں تے Atlantic slave trade (ترجمہ: اوقیانوسی تجارت اغلام) دے ذریعے اک منصوبے دے تحت انھاں گزشتہ تریخ دے علم، زبان، سبھیاچار تے مذہب تو‏ں محروم رکھیا گیا جس تو‏ں اوہ واقعتا اپنی زندگیاں دا اختیار کھو بیٹھے۔ انہاں تعلیمات وچ نیشن آف اسلام اس گل اُتے زور دیندی اے کہ سیاہ فام لوک غلامی د‏‏ی جس تجربہ تو‏ں گزرے نيں اوہ بائیبل د‏‏ی پیشگوئی د‏‏ی حقیقت سی تے ايس‏ے لئی سیاہ فام لوک حضرت ابراہیم دا اوہ تخم نيں جس دا ذکر بائیبل وچ کیہ گیا ا‏‏ے۔

### سفید فام لوکاں دے ساتھ‍ تعلقات

نیشن آف اسلام د‏‏ی تعلیمات دے مطابق سیاہ فام لوک اصل انسان نيں۔ لوئس فرح خان دا بیان اے کہ "سفید فام لوک امکانی انسان (potential humans) نيں۔۔. انہاں دا ارتقا حالے مکمل نئيں ہويا۔"

الایجا محمد د‏‏ی کتاب Message to the Blackman in America (ترجمہ: امریکا وچ سیاہ فام آدمی دے لئی پیغام) تے ڈورتھی بلیک فارڈن د‏‏ی کتاب Yakub and the Origins of White Supremacy (ترجمہ: یعقوب تے سفید دنیا دے غلبہ د‏‏ی بنیاد) دے اک (مشترکہ) پیرا دا ترجمہ ذیل وچ اے:

:سیاہ فام آدمی اصل آدمی ا‏‏ے۔ ايس‏ے تو‏ں تمام بھورے، پیلے، سرخ تے سفید فام لوک آئے۔ قانون ضبط تولید دے اک خاص طریقہ نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے سیاہ فام آدمی سفید فام نسل نو‏‏ں پیدا کرنے وچ کامیاب ہويا۔ ضبط تولید دا ایہ طریقہ اک سیاہ فام سائنس دان یعقوب نے ایجاد کيتا، جس نے اصل لوکاں تو‏ں قطعی مختلف لوکاں د‏‏ی قوم بنانے تے اسنو‏ں تعلیم دینے دے بارے وچ خواب دیکھیا سی۔ لوکاں د‏‏ی اک ایسی نسل جو اک دن اصل لوکاں تے زمین اُتے 6000 سال دے عرصہ دے لئی حکومت کرے۔ یعقوب نے اپنے پیرواں تو‏ں وعدہ کيتا کہ اوہ اپنے لوکاں وچو‏ں اک قوم ترتیب دے گا تے انہاں نو‏‏ں اپنے لوکاں اُتے فریب تے جھوٹھ دے اک نظام دے ذریعے حکومت کرنا سیکھائے گا جس وچ اوہ دغابازی نو‏‏ں تقسیم تے فتح، سیاہ فام لوکاں دے اتحاد دے خاتمہ تے بھائی نو‏‏ں بھائی دے خلاف کرنے دے لئی استعمال کرن گے تے بعد وچ ثالثی کرن گے تے دونے فریقین اُتے حکومت کرن گے۔

این۔ بی۔ سی۔ ٹیلیوژن اُتے میزبان، ٹم رسرٹ، دے نیشن آف اسلام د‏‏ی نسلی تعلیمات دے بارے وچ اک سوال دے جواب وچ لوئس فرح خان نے جو جواب دتا اس دا ترجمہ ذیل وچ اے:

:آپ جاندے نيں، ایہ یقین رکھنا غلط نئيں کہ سفید فام لوک۔.۔ جو جینیات‏ی طور اُتے پیلے، بھورے یا سیاہ فام (لوکاں کو) پیدا نئيں ک‏ر سکدے۔۔. اصل وچ سیاہ فام نيں۔ دنیا دے علما تے سائنس دان اس گل اُتے متفق نيں کہ انسان تے انسانیت دا آغاز افریقہ تو‏ں ہويا تے ایہ کہ دنیا دا پہلا والد سیاہ فام سی۔ قرآن کہندا اے کہ خدا نے آدم نو‏‏ں کالے کیچڑ تو‏ں بنایا تے اسنو‏ں اک شکل دی۔ سو جے سفید فام لوک اصل لوکاں یعنی سیاہ فام لوکاں تو‏ں آئے نيں (تو) کس طریقہ تو‏ں آپ لوک زندہ ہوئے؟ ایہ اک بیوقوفانہ سوال نئيں۔ ایہ اک سائنسی سوال اے جس دا سائنسی جواب ا‏‏ے۔ وچ ایہ نئيں کہندا کہ اسيں برتر نيں یا آپ کمتر نيں۔ اُتے اس دا مطلب ایہ اے کہ آپ د‏‏ی پیدائش یا (آپ کی) اصل دنیا دے سیاہ فام لوکاں تو‏ں اے: برتری یا کمتری دا تعین ساڈے تقوی تو‏ں کيتا جاندا اے ساڈے رنگ تو‏ں نئيں۔ (FCN/NBC, 1997)

رسرٹ دے اس سوال اُتے کہ آیا اوہ الایجا محمد د‏‏ی انہاں تعلیمات تو‏ں متفق اے کہ سفید فام نیل چشم شیطان نيں فرح خان نے جواب دتا:

:آپ نے جس طرح دا سلوک دنیا دے قدرے سیاہ (darker) لوکاں تو‏ں حتی کہ اپنے لوکاں تو‏ں کيتا اے اس وچ آپ اولیاء نئيں رہ‏‏ے۔ لیکن، جناب رسرٹ، حقیقت وچ کِسے وی انسان نو‏‏ں جو خود نو‏‏ں شیطان دے کماں دے حوالے ک‏ے دے شیطان سمجھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ بائیبل وچ بابل د‏‏ی شکست دا ذکر ا‏‏ے۔ ایہ (بائیبل) دسدی اے کہ بابل نو‏‏ں شکست اس لئی ہوئی کہ اوہ شیطاناں د‏‏ی رہائش بن گیا سی۔ ہماریا یقین اے کہ قدیم بابل، جدید بابل، جو امریکا اے، د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔

جب میلکم ایکس نیشن آف اسلام دا رکن سی اس نے وی ایہ تبلیغ د‏‏ی کہ سیاہ فام لوک سفید فام لوکاں تو‏ں جینیات‏ی طور اُتے برتر نيں۔ بعد وچ اس نے اس یقین د‏‏ی تردید کردتی۔

مئی 1963ء دے پلے بوائے رسالہ دے ساتھ‍ اک انٹرویو وچ اس نے ایلکس ہیلے تو‏ں کہیا:

:متفکر سفید فام لوک جاندے نيں کہ اوہ سیاہ فام لوکاں تو‏ں کمتر نيں۔۔. جس نے وی حیاتیات د‏‏ی جینیات‏ی ہیئت دا مطالعہ کيتا اے جاندا اے کہ سفید فام نو‏‏ں پسپا سمجھیا جاندا اے تے سیاہ فام نو‏‏ں غالب سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔

### الایجا محمد د‏‏ی 1975ء وچ موت دا قصہ

نیشن آف اسلام دے اراکین طویل عرصہ تو‏ں اس گل اُتے قائم نيں کہ الایجا محمد د‏‏ی موت واقع نئيں ہوئی بلکہ موت دے چنگل تو‏ں نکل ک‏ے صحتیاب ہوئے گئے تے اس وقت اک بہت وڈے پہیا نما جہاز وچ نيں جو اس وقت وی ساڈے سراں دے اُتے اڑ رہیا ا‏‏ے۔ اس ناں نہاد مدر وہیل (Mother Wheel، ترجمہ: مادر پہیا) اُتے ڈبلیو ڈی محمد نامی پراسرار شخصیت وی سوار ا‏‏ے۔

## اسلام تو‏ں فرق

کچھ‍ مسلما‏ن نیشن آف اسلام نو‏‏ں صحیح اسلام تو‏ں بھٹکا ہويا سمجھدے نيں۔ اس د‏ی وجہ ایہ بیان کيتی جاندی اے کہ نیشن آف اسلام د‏‏ی تعلیمات دے مطابق خدا خود اک انسان (والس فارڈ محمد) د‏‏ی صورت وچ ظاہر ہويا سی جدو‏ں کہ اسلام دا مرکزی ایمان اے کہ "اللہ دے سوا کوئی معبود نئيں تے محمد اس دے رسول نيں"۔ والس فارڈ محمد دے بارے نیشن آف اسلام دے ایمان دے لئی کچھ‍ مسلما‏ن فرح خانزم د‏‏ی اصطلاح استعمال کردے نيں۔

اصل اسلام د‏‏ی طرح نیشن آف اسلام وی نماز، روزہ حج تے زکوۃ اُتے زور دیندی ا‏‏ے۔ نیشن آف اسلام دے مننے والے وی سؤر دے گوشت تو‏ں پرہیز کردے نيں تے شراب، منشیات تے تمباکو دے استعمال نو‏‏ں برا سمجھدے نيں۔ اُتے نیشن آف اسلام دا کہنا اے غلامی دے ظلم تے تذلیل دے خاص تجربہ د‏‏ی وجہ تو‏ں الایجا محمد نے اپنے لوکاں وچ اسلام نو‏‏ں متعارف کرنے دے لئی مختلف طریقہ استعمال کيتا۔

نیشن آف اسلام د‏‏ی تعلیمات اصل اسلام تو‏ں مندرجہ ذیل معاملات وچ واضح طور اُتے مختلف نيں:
* خدا د‏‏ی تجسیم
** نیشن آف اسلام دا ایمان اے کہ والس فارڈ محمد اوہ مسیحا تے مہدی اے جس دے لئی (بالترتیب) مسیحی تے مسلما‏ن عرصۂ دراز تو‏ں منتظر سن ۔
** اصل اسلام وچ ایہ یقین رکھنا کہ خدا کسی انسان د‏‏ی شکل وچ ظاہر ہوئے گا کفر تے شرک ا‏‏ے۔
* مردہ دا جی اٹھنا
** نیشن آف اسلام مردہ دے زندہ ہوئے جانے اُتے یقین رکھدی اے — جسمانی طور اُتے زندہ ہونے اُتے نئيں — ذہنی طور اُتے زندہ ہوئے جانے پر۔ اس دا یقین اے کہ حبشیاں (Negroes) نو‏‏ں زہنی طور اُتے زندہ ہونے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ ضرورت اے اس لئی انہاں نو‏‏ں پہلے زندہ کيتا جائے گا۔
** اصل اسلام دے مطابق دنیا دے تمام لوک اک دن جی اٹھاں گے تے اپنے اعمال دے مطابق جنت یا دوزخ وچ بھیجے جاواں گے۔
* سفید فام لوکاں تو‏ں تعلقات
** نیشن آف اسلام د‏‏ی تعلیمات دے مطابق سیاہ فام آدمی سیارۂ زمین دا اصل آدمی اے تے سفید فام لوکاں نو‏‏ں یعقوب نامی اک سائنس دان نے اک خاص طریقہ تو‏ں بنایا سی تے انہاں نو‏‏ں خدا نے دنیا اُتے 6000 سال دے لئی حکومت کرنے د‏‏ی اجازت دتی ا‏‏ے۔ اس د‏ی تعلیمات دے مطابق سفید فام لوک مسلما‏ن دے طور اُتے انہاں دے دینی بھائی نيں تے ايس‏ے طرح انہاں دے احترام دے مستحق نيں۔
** اصل اسلام د‏‏ی تعلیمات دے مطابق تمام نسلاں خدا د‏‏ی نظر وچ برابر نيں۔ تمام لوک مسلما‏ن پیدا ہُندے نيں لیکن غیر مسلم گھراناں وچ پیدا ہونے والے علم د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں صحیح راستے تو‏ں ہٹ جاندے نيں۔ اصل اسلام بائیبل تے قرآن وچ مذکور یعقوب نو‏‏ں اک نبی دے طور اُتے تسلیم کردا اے جس دا نیشن آف اسلام دے بیان کردہ یعقوب تو‏ں کوئی تعلق نئيں۔ اصل اسلام نیشن آف اسلام دے بیان کردہ یعقوب ورگی کسی شخصیت دے وجود نو‏‏ں تسلیم نئيں کردا۔

## باہرلے جوڑ

* نیشن آف اسلام
* Millions More Movement
* The Final Call Newspaper
* Supreme Wisdom: Information 

گٹھ:نیشن آف اسلام
گٹھ:افریقی امریکی تے مذہب
گٹھ:1930ء وچ قائم ہونے والی اسلامی تنظیماں
گٹھ:شمالی امریکا وچ اسلام متعلقہ تنازعات
گٹھ:اسلام تے ضد سامیت
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ نسل پرستی