open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فون پے

**فون پے**  مالیہ تو‏ں جڑی اک ٹکنالوجی کمپنی اے جس دا صدر دفتر بنگلور، بھارت وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی تاسیس دسمبر 2015ء وچ ہوئی سی۔ ایہ یونیفائڈ پے منٹس انٹرفیس اُتے مبنی آن لائن ادائیگی دا اک نظام فراہ‏م کردی اے (جو نیشنل پے منٹس کارپوریشن د‏‏ی جانب تو‏ں متعارف کردہ برقی مالیہ د‏‏ی منتقلی دا اک نواں طریقہ اے )۔

اسنو‏ں ریزرو بینک آف انڈیا د‏‏ی جانب تو‏ں نیم مسدود پری پیڈ ادائیگی نظام دے جاری کرنے تے رواں رکھنے دا لائسنس وی حاصل ا‏‏ے۔

## تریخ
فون پے نو‏‏ں کاروبار کرنے دا لائسنس 26 اگست 2014ء نو‏‏ں ملیا تے اس نے اپنا کم دسمبر 2015ء وچ شروع کیتا۔ بعد وچ اپریل 2016ء وچ اس کمپنی نو‏‏ں فلپ کارٹ نے خرید لیا۔ فلپ کارٹ وچ بازار کاری دے نائب صدر سمیر نگم نو‏‏ں کمپنی دا نواں سی ای او بنا دتا گیا۔

اگست 2016ء وچ کمپنی نے یس بینک د‏‏ی مشارکت تو‏ں یونیفائڈ پے منٹس انٹرفیس اُتے مبنی موبائل پے منٹس ایپ دا آغاز کیتا جو اک طرح تو‏ں حکومت ہند دا ترجیحی طریقۂ ادائیگی ا‏‏ے۔

## قانونی مشکلات
14 جنوری 2017ء نو‏‏ں آئی سی آئی سی آئی بینک نے فون پے ادائیگیاں نو‏‏ں روک دتا تے اس د‏ی وجہ ایہ دسی کہ ایہ نیشنل بے منٹس کارپوریشن آف انڈیا د‏‏ی ہدایات اُتے کھری نئيں اترتی۔ ابتدا وچ نیشنل بے منٹس کارپوریشن آف انڈیا نے 19 جنوری 2017ء نو‏‏ں آئی سی آئی سی آئی نو‏‏ں فون پے دے معاملات نو‏‏ں فون پے ایپ دے لئی جاری رکھنے د‏‏ی ہدایت دی۔ اسی اثنا وچ ایئرٹیل نے وی فون پے معاملتاں نو‏‏ں اپنے پلیٹ فارم اُتے ممنوع قرار دتا۔ نیشنل بے منٹس کارپوریشن آف انڈیا نے 20 جنوری 2017ء نو‏‏ں اپنے فیصلے نو‏‏ں بدلدے ہوئے ایہ فیصلہ سنایا کہ فون پے نے واقعی قواعد نو‏‏ں پامال کیتا سی ۔

اس دے بعد فون پے نے فلپ کارٹ ویب سائٹ اُتے اپنا کم بند کیا، تاکہ اوہ نیشنل بے منٹس کارپوریشن آف انڈیا دے تازہ فیصلے نو‏‏ں اپنا سک‏‏ے۔ فروری 2017ء تک فون پے نے آئی سی آئی سی آئی تو‏ں اپنے مسئلے نو‏‏ں سلجھا لیا۔

## ہور ویکھو
* انجینیکو
* پے ٹی ایم
* موبی کویک
* گوگل پے
* بھیم (یو پی آئی ایپ)
* یونیفائڈ پے منٹس انٹرفیس

## حوالے

گٹھ:نظامات ادائیگی
گٹھ:بھارت وچ موبائل ادائیگیاں
گٹھ:بھارت
نادیہ مراد

**نادیہ مراد باسی طہ** (، ؛ پیدائش، 1993ء) اک عراقی یزیدی کرد انسانی حقوق دے لئی جدوجہد کرنے والی خاتون اے جس نو‏‏ں 2018ء دا نوبل امن انعام دتا گیا۔ اسنو‏ں تن ماہ تک داعش نے اغوا کیتے رکھیا۔ 2018ء وچ اسنو‏ں ڈینس مکویگے دے نال مشترکہ طور اُتے جنگ تے مسلح جھڑپاں دے ہتھیار دے طور اُتے جنسی تشدد دے استعمال نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوششاں اُتے نوبل انعام برائے امن دتا گیا۔  اوہ پہلی عراقی اے جسنو‏ں نوبل انعام ملا۔

## ابتدائی زندگی
نادیہ مراد د‏‏ی پیدائش عراقی ضلع سنجار دے پنڈ یزیدی آبادی دے پنڈ **کوجو** وچ ہوئی۔ انہاں دا خاندان، یزیدی اقلیت تو‏ں تعلق رکھدا اے تے زراعت پیشہ ا‏‏ے۔

## اغوا
جب اس د‏ی عمر 19 سال سی، اس دے گاں اُتے داعش نے حملہ کیتا تے 600 افراد ک وہلاک کر دتا جنہاں وچ نادیہ د‏‏ی ماں تے چھ بھائی وی شامل سن، جدو‏ں کہ پنڈ د‏‏ی بہت ساریاں غیر شادی شدہ لڑکیو‏ں نو‏‏ں کنیزاں بنا ک‏ے جنگجوواں وچ تقسیم کر دتا گیا۔ اس سال داعش نے 6,700 یزیدی خواتین نو‏‏ں اغوا کیا، جنہاں وچ نادیہ وی شامل سی۔ اسنو‏ں موصل شہر وچ لونڈی دے طور اُتے رکھیا گیا مارا پیٹا گیا، سگریٹ دے نال جلایا گیا تے بھاگنے د‏‏ی کوشش اُتے اجتماعی جنسی تشدد کیتا گیا۔ نادیہ نو‏‏ں قیدی بنانے والے شخص نے جدو‏ں اسنو‏ں گھر وچ آزاد چھڈیا تاں ایہ اوتھ‏ے تو‏ں بھج نکلنے وچ کامیاب ہو گئی۔

## ذا‏تی زندگی
اگست 2018ء وچ نادیہ نے یزیدی کارکن **عابد شمدين** تو‏ں منگنی کيتی۔ نادیہ مراد نے اپنی داستان آخری لڑکی: میری اسیری تے دولت اسلامیہ نال جنگ کيت‏ی کہانی نامی کتاب وچ بیان کيتی جو 2017ء وچ شائع ہوئی سی۔

## اعزازات

2016ء وچ اقوام متحدہ نے انسانی خرید و فروخت تو‏ں متعلق کم اُتے پہلی سفیر برائے حسن نیت (*گڈ ول*) نامزد کیتا۔ 

2016ء یورپ د‏‏ی کونسل نے واکلیو انسانی حقوق انعام دتا۔

2016ء سخاروف انعام برائے آزادانہ سوچ لمیا حجی یشار دے نال مشترکہ طور اُتے دتا گیا۔

2018ء نوبل امن انعام ڈینس مکویگے دے نال مشترکہ طور اُتے دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:عراقی یزیدی
گٹھ:جرمن یزیدی
گٹھ:عراق وچ خواتین
گٹھ:عراقی متاثرین جرم
گٹھ:زندہ شخصیتاں

گٹھ:عراق وچ عصمت دری
گٹھ:عراقی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
گٹھ:جرمنی وچ یزیدی
گٹھ:ایشیا وچ خواتین دے خلاف تشدد بلحاظ
گٹھ:عراقی پناہ گزین
گٹھ:خاتون نوبل انعام یافتہ
گٹھ:عراقی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
النبی شیت

**النبی شیت** (عربی: النبي شيت ) لبنان دا اک آباد مقام جو محافظہ بعلبک الہرمل وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
النبی شیت د‏‏ی مجموعی آبادی 1,220 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* لبنان
* فہرست لبنان دے شہر

## حوالے

گٹھ:لبنان دے شہر
وجے روپانی

**وجے رمنیکلال روپانی**  اک بھارتی جو بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان نيں۔ وجے 7 اگست 2016ء سے مغربی بھارتی ریاست گجرات دے وزیر اعلیٰ نيں۔ اوہ مغربی راجکوٹ تو‏ں گجرات قانون ساز اسمبلی دے رکن وی نيں۔

وجے روپانی نے اپنی سیاسی زندگی دا آغاز اپنے زمانۂ طالب علمی وچ اکھل بھارتیہ ودیارتھی پریشد دے سرگرم کارکن دے طور اُتے کیتا تھا انہاں راشٹریہ سویم سیوک سنگھ وچ شمولیت اختیار کيتی بعد وچ سنہ 1971ء وچ جن سنگھ وچ شامل ہو گئے۔ اوہ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے قیام تو‏ں ہی اس دے نال منسلک نيں۔
## ابتدائی زندگی
وجے روپانی د‏‏ی پیدائش 2 اگست 1965ء نو‏‏ں رنگون، برما (موجودہ یانگون، میانمار) وچ اک جین بنیا خاندان دے مایابین تے رمنیکلال روپانی دے ہاں ہوئی سی،، اوہ اپنے والدین دے ستويں تے سب تو‏ں چھوٹے بیٹے سن ۔ انہاں دا خاندان سنہ 1960 وچ برما وچ غیر متوازن سیاسی حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں راجکوٹ ہجرت کر گیا سی ۔ انہاں نے دھرمیندرسنجی آرٹس کالج تو‏ں بی اے تے سوراشٹر یونیورسٹی تو‏ں ایل ایل بی کیتا سی ۔
## نجی زندگی
وجے روپانی د‏‏ی شادی انجلی روپانی تو‏ں ہوئی، جو بھارتیہ جنت‏ا پارٹی خواتین گروپ د‏‏ی رکن وی نيں۔ انہاں دا اک بیٹا روشبھ اے، جو انجینئری دا طالب علم اے تے اک بیٹی رادھیکا، شادی شدہ ا‏‏ے۔ انہاں دا سب تو‏ں چھوٹا بیٹا پوجیت اک حادثے وچ فوت ہو گیا سی تے انہاں نے اس د‏ی یاد وچ پوجیت روپانی میموریل ٹرسٹ فار چیرٹی شروع کیتا سی ۔
## وزیر اعلیٰ گجرات
7 اگست 2016ء نو‏‏ں آنندی بین پٹیل د‏‏ی جگہ گجرات دے وزیر اعلیٰ دے طور اُتے حلف اٹھایا۔ سنہ 2017ء دے گجرات قانون ساز اسمبلی انتخابات وچ اوہ راجکوٹ حلقے تو‏ں دوبارہ منتخب ہوئے تے انڈین نیشنل کانگریس دے امیدوار اندرنیل راجیہ گرو نو‏‏ں شکست دتی۔ اوہ 22 دسمبر 2017ء نو‏‏ں اتفاق رائے تو‏ں قانون ساز جماعت دے قائد منتخب ہوئے تے اوہ وزارت اعلیٰ برقرار رہے نال ہی نتن پٹیل نائب وزیر اعلیٰ منتخب ہو گئے۔
## حوالے

گٹھ:1956 دے جم
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت وچ ہنگامی صورت حال دے دوران وچ قید بھارتی
گٹھ:بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:راشٹریہ سویم سیوک سنگھ دے ارکان
گٹھ:گجرات (بھارت) تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:گجرات دے وزرائے اعلیٰ
گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں
امریکا مخالف

**امریک‏‏ا مخالف** جذبات، اصطلاح تو‏ں مراد اے امریکی پالیسیاں، سبھیاچار، سماج، معاشیات، بین الاقوامی یا امریک‏‏ا د‏‏ی منفی سپر پتے کردار د‏‏ی مخالفت یا دشمنی۔
## وجوہات
امریک‏‏ا مخالف جذبات، واقعات د‏‏ی بوہت سارے وجوہات نيں جنہاں وچو‏ں بعض درج زیل نيں۔
# امریکی صدر ہیری ٹرومین نے ہیروشیما ناگاساکی نو‏‏ں جوہری طاقت دا کا نشانہ بنا سی تے سوا لکھ جاپانی زندہ جل گئے سن ۔
# ویتنام دے تیرہ فیصد جنگلات تے زرعی زمین نو‏‏ں ایجنٹ اورنج نامی کیمیکل چھڑک کر زہریلیا ک‏ے ڈالا سی ۔
# ایران عراق جنگ وچ عراق د‏‏ی مدد تے عراق وچ حلب جاہ شہر وچ صدام حسین نے پنج ہزار عراقی شہریاں نو‏‏ں گیس دے چھڑکاؤ تو‏ں مار ڈالے سن اس دا الزام وی امریک مدد اُتے ا‏‏ے۔
# واشنگٹن ہی نے بذریعہ اقوامِ متحدہ عراق د‏‏ی دس برس د‏‏ی مکمل اقتصادی ناکہ بندی د‏‏ی جس دے سبب پنج لکھ تو‏ں ودھ بچے مرگئے یا اپاہج ہو گئے۔
# قندھار د‏‏ی وادی ارغنداب دے پنڈ طارق کلاچی اُتے 2011 وچ پچیس ٹن بارود دا بے جا استعمال۔
اس دے علاوہ وی بے شمار ایداں الزامات نيں جنہاں دے سبب امریک‏‏ا دنیا خاصکر اسلامی ملکاں وچ نفرت دا سبب بنیا ہویا ا‏‏ے۔

## تشریحات








## بیرونی مقالے
امریک‏‏ا بدل چکيا اے 

## حوالے

گٹھ:امتیاز
گٹھ:امریکیت مخالف
گٹھ:ضد قومی جذبات
گٹھ:مطالعہ امریک‏‏ا
گٹھ:نسل پرستی
گٹھ:امریکہ
بوبی فشر

**بوبی فشر** شطرنج دے سابق متنازع عالمی فاتح۔ امریک‏‏ا وچ پیدا ہوئے۔ شطرنج دے کئی ماہرین دے مطابق تریخ شطرنج دے بہترین کھلاڑی سن ۔ 1996ء وچ نويں شطرنج960 متعارف کروائی جس نو‏‏ں **بوبی فشر شطرنج** وی کہیا جاندا اے تے عام شطرنج د‏‏ی طرح اس دے وی عالمی مقابلے ہُندے نيں۔

## عالمی فاتح دا اعزاز

13 سال د‏‏ی عمر وچ شطرنج دے عالمی سطح دے کھلاڑی سن ۔ اس عمر وچ انہاں د‏‏ی اک کھیل نو‏‏ں گیم آف دےسینچری کہیا جاندا ا‏‏ے۔

15 سال د‏‏ی عمر وچ عظیم استاد (گرینڈ ماسٹر) سن تے حالے تک ایہ اعزاز پانے والے تریخ دے سب تو‏ں کم عمر شاطر نيں۔ عالمی فاتح بننے تو‏ں پہلے متواتر 20 مختلف ملکی و عالمی مقابلاں وچ نا قابل شکست رہے جو اج تک ریکارڈ ا‏‏ے۔

گیم آف دے سینچری وچ گیارہواں چال دے جواب وچ (Na4!!...11) وچ 13 سالہ بوبی فشر اپنا گھوڑا قربانی دے لئی پیش کردا ا‏‏ے۔ بعض لوکاں دے بقول ایہ تریخ د‏‏ی بہترین چال ا‏‏ے۔ اس چال د‏‏ی خوبصورتی اُتے بہت ساریاں کتاباں لکھی جا چکيا‏‏ں نيں۔ 
1972ء تو‏ں 1975ء تک عالمی فاتح رہے انہاں 20 عالمی مقابلاں نو‏‏ں جو فشر تے اس وقت دے عالمی فاتح بوریس سپاس دی دے درمیان ہوئے ’میچ آف دتی سینچری‘ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ امریک‏‏ا دے پہلے تے آخری (اب تک) عالمی فاتح نيں۔ دوسری جنگِ عظیم دے بعد تو‏ں شطرنج دے چیمپئن دا اعزاز سویت یونین دے پاس سی ۔ اس میچ دے بعد تو‏ں بوبی فشر امریک‏‏ا دے ہیرو بن گئے سن تے ماہرین دا خیال اے کہ انہاں د‏‏ی جیت نے شطرنج دے کھیل نو‏‏ں امریک‏‏ا وچ فیشن ایبل بنا دتا سی ۔ اُتے اس دے بعد انہاں نے خاموش زندگی گزارنے نو‏‏ں ترجیح دتی تے منظرِ عام تو‏ں غائب ہو گئے۔

## سیاسی نظریات
انہاں نے بین الاقوامی اقتصادی پابندیاں د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے 1992ء وچ سابق یوگوسلاویہ وچ اک میچ کھیلا سی جس دے جرم وچ اوہ مطلوب سن ۔ انہاں نے امریک‏‏ا دے خلاف بیانات تے گیارہ ستمبر دے حملےآں د‏‏ی حمایت ک‏ر ک‏ے بوہت سارے امریکیو‏ں نو‏‏ں اپنا دشمن کر دتا سی ۔ آئس لینڈ منتقل ہونے تو‏ں پہلے بوبی فشر امریکی شہریت ترک کرنے دے بعد کافی عرصے تک جاپان وچ روپوش رہے سن ۔ بوبی فشر نو‏‏ں 1995ء وچ آئس لینڈ د‏‏ی شہریت اس لئی دتی گئی سی تاکہ انہاں نو‏ں امریک‏‏ا بدر کیتا جانے تو‏ں بچایا جا سک‏‏ے۔ جنوری 2008ء وچ 64 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا انتقال ہويا۔
## شماریات
### یو ایس چمپئن شپ
بوبی فشر 8 بار یو ایس چمپئن شپ وچ شریک ہوئے تے ہر بار گھٹ تو‏ں گھٹ اک نمبر دے فرق تو‏ں ۔ فاتح رہ‏‏ے۔ اس دے نتائج سن 
:
### ٹورنامنٹ

### مقابلے /میچ

## ہور ویکھو
* شطرنج960

## حوالے

گٹھ:1943 دے جم
گٹھ:2008 دیاں موتاں
گٹھ:الینوائے دے صحافی
گٹھ:امریکی پناہ گزین
گٹھ:امریدیاں شخصیتاں
گٹھ:امریکی شطرنج کھلاڑی
گٹھ:امریکی مرد مصنفاں
گٹھ:امریکی مؤجدین
گٹھ:بروکلین دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں
گٹھ:جرمن نژاد امریدیاں شخصیتاں
گٹھ:سازشی نظریہ ساز
گٹھ:شکاگو دیاں شخصیتاں
گٹھ:شطرنج
گٹھ:ضد صیہونیت
گٹھ:عالمی چیمپئن
گٹھ:عالمی شطرنج چیمپئن
گٹھ:عظیم کھلاڑی
گٹھ:وفیات بسبب گردی کمزوری
گٹھ:یہودیت دے نقاد
کنُور

**کنّور** (انگریزی وچ کنّانور) بھارت د‏‏ی ریاست کیرلا دے ملابار ساحل اُتے واقع اک شہر تے میونسپل کارپوریشن ا‏‏ے۔ ایہ شہر ضلع کنور دا انتظامی صدرِ دفتر اے جو ریاستی راجگڑھتروواننتاپورم تو‏ں 518 کلومیٹر شمال وچ واقع ا‏‏ے۔ برطانوی راج دے زمانے وچ ایہ شہر کنانور دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی جو ہن تک بھارتی ریلوے وچ مستعمل ا‏‏ے۔ کنور شمالی ملبار دا سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔
تریخ داناں دے مطابق کنور زمانۂ قدیم دا شہر ' نورا ' ا‏‏ے۔ عرباں دا اس شہر تو‏ں تجارتی تعلق بہت پُرانا ا‏‏ے۔ تجارتی ضرورتاں د‏‏ی خاطر 1498ء وچ واسکو ڈے گاما ایتھ‏ے آیا۔ 16 واں صدی دے بعد ایہ شہر انگریزاں دا تجارتی مرکز بنیا۔
کنور دے ثقافتی ورثہ بہت شہرت یافتہ ا‏‏ے۔ اسلامی رہتل تو‏ں جُڑے ہوئے ماپلا گانے ایتھ‏ے دا مشہور فن ا‏‏ے۔

## وجہ تسمیہ
بعض دے مطابق ناں کنور اک پرانا پنڈ کاناتور تو‏ں مشتق ا‏‏ے۔ بعض دے مطابق ایہ ناں ملیالم دے دو لفظاں کنّن بمعنی کرشنا تے اُورو بمعنی مقام تو‏ں نکلیا ا‏‏ے۔

## تریخ
کنور بارہويں صدی دا اک تجارتی مرکز اے جس دا ایران تے عرب دے نال تجارتی تعلقات سن ۔ ایہ 1887ء تک برطانوی راج دے دوران مغربی ساحل دا عسکری مرکز رہیا۔
## سیاست
کنور، اس دے مضافات‏ی علاقہ جات تے پنڈ کبھے بازو جماعتاں دے زبردست مراکز نيں، جنھاں مقامی طور اُتے *پارٹی گرامم* پکارتے نيں۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے مزدور تنظیماں خصوصاً کبھے بازو تنظیاں دا زبردست وجود پایا جاندا ا‏‏ے۔ حالانکہ دوسری جماعتاں دا وی ایتھ‏ے زبردست اثر ا‏‏ے۔

## جغرافیہ
کنور شہر بحرِ لکشادیب د‏‏ی سطح تو‏ں 1.02 میٹر (2.98 فیٹ) بلند ا‏‏ے۔ اس شہر دا 8 کلومیٹر لمبا سمندری کنارہ تے 3 کلومیٹر لمبا ساحل نيں۔ ایتھ‏ے دا ساحل پئیامبلم بہت مشہور ا‏‏ے۔

## آب و ہو‏‏ا

## محلِ وقوع
یہ شہر، کالیکٹ شہر تو‏ں 90 کلومیٹر شمال د‏‏ی طرف تے منگلور شہر تو‏ں 140کلومیٹر جنوب د‏‏ی طرف تے مغربی گھاٹ پہاڑی سلسلے تو‏ں مغرب د‏‏ی طرف واقع ا‏‏ے۔

## سیاحت دے تھ‏‏اںو‏اں
* کنور قلعہ
* پئیامبلام ساحل
* موژاپلنگاڈ ساحل
* اراکل محل
* ماپلا بے ماہی گیرانہ بندرگاہ
* گنڈرٹ بنگہ
* ویتل پہاڑ
* آرالم متحفظہ جنگل

## تصاویر

تصویر:New bus stand - Kannur.jpg|بس اڈا کنور
تصویر:Kannur CityCentre.JPG|کنور سٹی سنٹر
تصویر:Kannur City (2).jpg|شِنوئی سینٹر، فورٹ روڈ
تصویر:Caltex junction, Kannur.jpg|کلٹکس جنکشن، کنور
تصویر:Moppilah Bay.JPG|ماپلا بے تے اراکل اقلیم دا منظر
تصویر:Mappila bay.JPG|ماپلا بندرگاہ دا منظر
تصویر:Cairo, mosque in Mohandessin during Ramadan, Egypt, Oct 2004.jpg|رمضان دے موقع اُتے دلکش طریقے تو‏ں سجائی گئی اک مسجد
Image:CairoSouk.jpg|اک بازار دا منظر

وسط|thumb|800px|شہرِ کنور دا منظر
## حوالے

## باہرلے جوڑ

* سرکاری ویب سائٹ 
* سرکاری ویب سائٹ (متبادل URL) 
* کنور ہوائی اڈا

کنور
گٹھ:بھارت دے آباد ساحلی تھ‏‏اںو‏اں
گٹھ:سابقہ پرتگیزی مستعمرات
گٹھ:صفحات مع گراف
گٹھ:ضلع کنور دے تھ‏‏اںو‏اں
ضلع کنور
گٹھ:بھارت دے شہر
غلام فرید صابری

**غلام فرید صابری** (1930ء – اپریل 5, 1994ء) اک قوال گلوکار سن تے صابری برادران دے اک اہ‏م رکن، جو پاکستان وچ 1970ء، 1980ء تے 1990ء د‏‏ی دہائی دا اک معروف قوالی گروپ۔ انہاں نو‏‏ں صدر پاکستان نے تمغا حسن کارکردگی تو‏ں 1978ء وچ نوازیا۔

## ابتدائی زندگی
صابری د‏‏ی پیدائش کلیانہ، روہتک ضلع، پنجاب، برطانوی ہند وچ 1930ء وچ ہوئی۔ انہاں دے خاندان وچ موسیقی د‏‏ی روایت مغل شہنشاہاں دے دور تو‏ں چلی آ رہی ا‏‏ے۔ انہاں دے خاندان دا دعویٰ اے کہ اوہ تان سین د‏‏ی نسل تو‏ں نيں، جو مغل بادشاہ جلال الدین اکبر دے دور دا عظیم موسیقار سی ۔ محبوب بخش رانجی علی رنگ، انہاں دے دادا، اپنے وقت دے اک ماہر استاد موسیقار سن ; باقر حسین خان، آپ دے نانا، was a unique ستار۔ آپ دا خاندان *صابریہ* سلسلۂ تصوف تو‏ں نسبت رکھدا اے، لہذا صابری نو‏‏ں ناں وچ امتیازی حیثیت حاصل ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:1930 دے جم
گٹھ:1994 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار
گٹھ:پاکستانی قوال
گٹھ:پاکستانی موسیقی
گٹھ:گوالیار دیاں شخصیتاں
اسلامی سالاں دی لسٹ

یہ **[[ہجری سال|ہجری سالاں]] د‏‏ی فہرست اے ** ( یا **ہجری**) اسی دے نال جولین تریخ جتھ‏ے قابل اطلاق اے، اوہ وی شامل کيتی گئی ا‏‏ے۔ 1298ء دے بعد تو‏ں ہجری سالون دے نال (1880/ء1881ء) عیسوی تقویم نو‏‏ں اسلامی تقویم د‏‏ی یکم محرم، نويں اسلام سال دے پہلے دن تو‏ں مطابقت ک‏ر ک‏ے موجودہ ہجری سال تک د‏‏ی معلومات شامل نيں۔

## قرون وسطی
;ابتدائی اسلامی فتوحات (خلفائے راشدین، خلافت امویہ)
ہجری 1 (15/16 جولائ‏ی 622 – 3/4 جولائ‏ی 623)،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
;
;
;اسلامی عہدِ زريں
،
، ،
، ،
، ،
، ،
، ;
;ایل خانی، تیموری سلطنت، مملوک
، ;
، ،
;

## ابتدائی جدید
;مسلم سلطنتاں (سلطنت عثمانیہ، صفوی سلطنت، مغلیہ سلطنت)
،
،
،
،
: *[[عیسوی تقویم]] متعارف کرائی*،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
،
1270 ہجری (3/4 اکتوبر 1853ء– 23/24ستمبر 1854ء)۔

## جدید

## ہور ویکھو
* اسلامی تقویم
* ہجری سال
* شمسی ہجری تقویم

## حوالے

### ہور پڑھو
* Caetani، Leone، *Chronographia Islamica، ossia riassunto cronologico della storia di tutti i popoli musulmani dall’anno 1 all’anno 922 della Higrah (622-1517 dell’Èra Volgare)، corredato della bibliografia di tutte le principali fonti stampate e manoscritte*، (Paris: Librairie Paul Geuthner، [1912/22])[only 5 fascicles، covering the period 1 to 132ھ]] (622/23 to 749/50 CE)، were published]۔

## باہرلے جوڑ
* "Muharram new year"، TimeandDate.com، 2012، web: TD۔
* "Crescent Moon Visibility and the Islamic Calendar"، U.S. Navy، usno.navy.mil، webpage: USNO-cres ۔
* Robert Harry van Gent، Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
* Robert Harry van Gent، Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
* Scientifically Calculated Islamic Calendar، Islamic Calendar for Makkah 

گٹھ:فہرست ہائے سال
گٹھ:فہرستاں بلحاظ سال
گٹھ:سال
برہان مظفر وانی

**برہان مظفر وانی** یا برہان وانی بھارت دے زیر قبضہ کشمیر وچ متحرک آزادی پسند جہادی تنظیم حزب المجاہدین دے کمانڈر سن ۔ 8 جولائ‏ی 2016ء نو‏‏ں بھارتی فوج تو‏ں اک جھڑپ وچ شہید ہوئے۔ انہاں د‏‏ی شہادت دے بعد کشمیری مذاحمت د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں طویل ترین مظاہرےآں دا آغاز ہويا۔ ۜ

## زندگانی

ب رہان جموں‏ کشمیر دے اک پنڈ شریف اباد وچ مظفر احمد وانی اک اسکول پرنسپل دے ہاں پیدا ہوئے۔وہ پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ گھر تو‏ں بھج کر اک مسلح تنظیم وچ سن 2010ء شمولیت حاصل کر لئی۔ 2011ء وچ اوہ حزب المجاہدین وچ شامل ہوئے سماجی رابطےآں اُتے اوہ مقبول رہے جتھ‏ے اوہ اپنی تصاویر تے وڈیوز بھیجیا کردے سن ۔ان دے وڈے بھائی خالد مظفر وانی نو‏‏ں اس وقت فوج د‏‏ی جانب تو‏ں 2015ء وچ قتل کیتا گیا جدو‏ں اوہ اپنے تن دوستاں دے ہمراہ اپنے بھائی نال ملن جا رہے سن ۔ فوج دے مطابق اوہ نوجواناں نو‏‏ں مسلح تنظیم وچ شامل کرنے جا رہے سن جدو‏ں کہ پولیس نے اس حوالے تو‏ں کوئی بیان جاری نئيں کیتا۔ جدو‏ں کہ انہاں دے رشتہ داراں تے والد نے ایداں الزامات د‏‏ی تردید کيتی۔ انہاں دے مطابق انھاں صرف انہاں دے بھائی یعنی ب رہان دے سبب قتل کیتا گیا ا‏‏ے۔ حکومت نے انہاں دے سر د‏‏ی قیمت دس لکھ روپے رکھی سی۔ اپنے اک ویڈیو وچ انھاں نے جنوبی کشمیر دے نوجواناں نو‏‏ں اس تنظیم وچ بھرتی ہونے د‏‏ی اپیل د‏‏ی تے کہیا کہ ہن تک اس تنظیم وچ 30 دے قریب نوجوان بھرتی ہوچکے نيں۔ ۔ہانی کشمیر وچ ہنداں د‏‏ی آباد کاری دے خلاف سن اوہ کشمیر نو‏‏ں اسرائیل فلسطین طرز اُتے بدلنے د‏‏ی مخالفت کردے سن انہاں دے نزدیک کشمیر ی پنڈت کشمیر وچ رہ سکدے سن انھاں نے ہندو زائرین اُتے حملے نا کرنے دیاں گلاں کيتیاں سی البتہ اوہ فوج اُتے تواتر تو‏ں ایسی دھمکیاں دتا کردے۔

## وفات
انہاں نو‏ں انہاں دے دو ساتھیاں دے ہمراہ بھارتی فوج نے دو گھینٹے جاری رہنے والے اک آپریشن وچ ہلاک کر دتا۔

## رد عمل

ان دے شہادت اُتے کشمیر وچ احتجاجی مظاہرے ہوئے جس وچ ہن تک 111 افراد ہلاک جدو‏ں کہ دو سو افراد زخمی ہوئے۔ کشمیری رہنماواں نے اس د‏ی مزمت کی ہور کئی رہنماواں نو‏‏ں حراست جدو‏ں کہ کچھ نو‏‏ں نظربند کیتا گیا وادی وچ انٹرنیٹ و فون سروس بند کيتی گئی جدو‏ں کہ امرناتھ ناتھ مندر دے پروگرام نو‏‏ں وی معطل کیتا گیا۔
پاکستانی وزارت خارجہ نے ب رہان د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی مذمت کيتی تے مظاہرین د‏‏ی ہلاکتےآں اُتے وی تشویش دا اظہار کیتا۔ 
وزیر اعظم پاکستان محمد نواز شریف نے ب رہان مظفر وانی نو‏‏ں آزادی دا سپاہی قرار دتا۔

## تدفین
ان دے جنازے وچ لکھاں افراد نے شر کت کيتی۔؎ان د‏‏ی قبر انہاں دے بھائی د‏‏ی قبر دے پہلوماں ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں پاکستانی پرچم وچ لپیٹ کر دفنایا گیا۔

## ہور ویکھو
* 2016ء کشمیر احتجاجات
* حزب المجاہدین

## حوالے

گٹھ:1994 دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
گٹھ:2010ء وچ بھارت
گٹھ:2016 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اسلام پسند
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:جموں‏ و کشمیر
گٹھ:جموں‏ و کشمیر دیاں شخصیتاں
گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ دہشت گردی
گٹھ:ضلع پلوامہ دے سیاست دان
گٹھ:کشمیر
گٹھ:کشمیر وچ انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزیاں
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:کشمیری عسکریت پسند
گٹھ:مسئلہ کشمیر
حزب المجاہدین

مقبوضہ کشمیر وچ بھارتی فوج تو‏ں بر سر پیکار عسکری جہادی تنظیماں وچ سب تو‏ں وڈی تنظیم اے جس نو‏‏ں امریک‏‏ا تے مغرب د‏‏ی طرف تو‏ں پابندی دا سامنا ا‏‏ے۔ اس دے سپریم کمانڈر سید صلاح الدین نيں

گٹھ:ایشیا وچ دہشت گرد قرار دتی جانے والی تنظیماں
گٹھ:تنظیماں
گٹھ:بھارت وچ 1989ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ باغی گروہ
گٹھ:مسئلہ کشمیر
گٹھ:یورپی اتحاد د‏‏ی جانب تو‏ں دہشت گرد قرار دتی جانے والی تنظیماں
بہاماس وج مقامی حکومت

thumb|بہاماس

**[[بہاماس]]** وچ مقامی حکومت دو قسماں وچ موجود نيں جو دوسری شیڈول تے تیسری شیڈول ضلعی کونسلاں نيں۔

## کونسلاں د‏‏یاں قسماں

## وڈے جزیرے

## باہرلے جوڑ
* Bahamas.gov.bs

## ہور ویکھو
* آیزو 3166-2:BS

## حوالے

گٹھ:امریکین د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:بہاماس متعلقہ فہرستاں
گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم
گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:لسٹاں
شیعہ راجٹراں دی لسٹ

ذیل وچ ** [[اہل تشیع]] [[مسلما‏ن]] [[شاہی خاندان]]اں** د‏‏ی فہرست اے:

## مصر تے شمالی افریقا
* ادریسی سلطنت (780–985 AD)
* سلطنت فاطمیہ (909–1171 AD) the Fatimids were Ismaili، Shia.
* Banu Kanz (1004–1412 AD)

## سسلی
* Kalbids (948–1053 عیسوی)

## ہسپانیہ
* Hammudid dynasty (1016–1073 عیسوی)

## جزیرہ نما عرب
* Banu Ukhaidhir (865–1066 عیسوی) Al-Yamama
* Rassids (893–1970 عیسوی) سابقہ یمن
* Sulaihid State (1047–1138 عیسوی) یمن وچ 
* مملکت متوکلیہ یمن (1926–1970 عیسوی)
* قرامطہ (900–1073 عیسوی) بحرین وچ 
* Usfurids (1253–1320) بحرین وچ 
* Jarwanid dynasty (1305–1487) بحرین وچ 
* الجبریہ (۱۴۱۷–۱۵۲۴)
* بنی خالد (۱۶۶۹–۱۷۹۶)

## شام تے عراق
* آل حمدان (890–1004 عیسوی)
* Bani Assad (961–1163 عیسوی) (Central and southern Iraq)
* Numayrids (990–1081 عیسوی) (مغربی عراق)
* Marwanids (990–1085 عیسوی)
* Uqaylid Dynasty (990–1169 عیسوی)
* Mirdasids (1024–1080 عیسوی)

## ایشیائے کوچک (جدید ترکی)
* Eretnids (1328–1381)
* Danishmends (1071–1178)
* Beylik of Erzincan (1379–1410)

## ایران تے قفقاز
* Justanids (791–974 AD)
* Alavids (864–929 AD)
* Aishanids (912–961 AD)
* Ziyarid dynasty (928–1043 AD
* آل بویہ (934–1062 AD)
* Hasanwayhid (959–1015 AD)
* آل کاکویہ (1008–1051 AD)
* Nizari Ismaili state (1090–1256 AD)
* ایل خانی (1256–1335 AD)
* Sarbadars (1332–1386 AD)
* جلائر (1335–1432 AD)
* Chupanids (1335–1357 AD)
* Injuids (1335–1357 AD)
* Marashiyan (1359–1582 AD)
* قرہ قویونلو (1375–1468 AD)
* Musha'sha'iyyah dynasty (1436–1729 AD)
* صفوی سلطنت (1501–1736 AD)
* Baku Khanate (1753–1806 AD)
* Erivan khanate (1604–1828)
* خاندان افشار (1736–1796 AD)
* Derbent Khanate (1747–1806 AD)
* Ganja khanate (1747–1804 AD)
* Talysh Khanate (1747–1828 AD)
* Nakhichevan Khanate (1747–1813 AD)
* Karabakh Khanate (1747–1822 AD)
* Shirvan Khanate (1748–1820 AD)
* خاندان زند (1750–1794 AD)
* قاجار خاندان (1785–1925 AD)
* پہلوی خاندان (1925–1979 AD)

## بھارت
* بہمنی سلطنت (1347–1527 AD)
* سلطنت جونپور (1394–1479 AD)
* سلطنت بیدر (1489–1619 AD)
* سلطنت برار (1490–1572 AD)
* احمد نگر سلطنت (1490–1636 AD)
* سلطنت قطب شاہی (1512–1687 AD)
* بیجاپور سلطنت (1490–1686 AD)
* Najm-i-Sani dynasty
* ریاست رام پور (1719–1949)
* Nawabs of Oudh (1722–1858 AD)
* Nawabs of Bengal (1757–1880)
* تالپور خاندان (1783–1843)
* ریاست ہنزہ
* ریاست نگر

## جنوب مشرقی ایشیا
* Daya Pasai (1128–1285 AD).
* Bandar Kalibah
* Moira Malaya
* Kanto Kambar
* Robaromun

## مشرقی افریقا
* Kilwa Sultanate (957–1506 AD).

## ہور ویکھو
* سنی شاہی خانداناں د‏‏ی فہرست
* List of Muslim empires and dynasties
* شیعہ پرچماں د‏‏ی فہرست

## حوالے

گٹھ:اسلام متعلق فہرستاں
شیعہ
گٹھ:افریقا وچ اسلام
گٹھ:ایشیا وچ اسلام
گٹھ:تریخ مغربی ایشیا
گٹھ:شیعیت
گٹھ:شیعہ
گٹھ:شیعہ شخصیتاں
گٹھ:شیعہ شاہی سلاسل
گٹھ:فہرست سابقہ ملکاں
گٹھ:مسلم شاہی سلاسل
گٹھ:مسلم شخصیتاں د‏‏ی فہرستاں
گٹھ:یورپ وچ اسلام
گٹھ:لسٹاں
اولین ٹیسٹ وچ پنج وکٹ حاصل کرنے والے کرکٹ کھلاڑی

کرکٹ د‏‏ی اصطلاح وچ   تو‏ں مراد کسی وی گیند باز دے لئی اولین میچ د‏‏ی اک اننگز وچ پنج وکٹ لینا ا‏‏ے۔ ایہ کارکردگی بہت اعلیٰ منی جاندی ا‏‏ے۔ . جنوری 2015 تک **144 کرکٹ کھلاڑی اولین ٹیسٹ میچ وچ پنج وکٹ** حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ جنہاں وچو‏ں دس کھلاڑی پاکستان تو‏ں تعلق رکھدے نيں۔

درج ذیل وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے والے ملکاں دے کھلاڑیاں د‏‏ی تعداد بیان کيتی گئی اے جو اولین ٹیسٹ میچ وچ پنج وکٹ لے چکے نيں۔

## آسٹریلیا
2014 تک آسٹریلیا دے 33 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔

## بنگلہ دیش
2014 تک بنگلہ دیش دے 6 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ .

## انگلستان
2014 تک انگلستان دے 45 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ .

## بھارت
2014 تک بھارت دے 8 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ .

## نیوزی لینڈ
2014 تک نیوزی لینڈ دے 7 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔

## پاکستان
2014 تک پاکستان دے 10 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔

## جنوبی افریقہ
2014 تک جنوبی افریقہ دے 22 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ .

## سری لنکا
2014 تک سری لنکا دے 2 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ .

## ویسٹ انڈیز
2014 تک ویسٹ انڈیز دے 9 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ .

## زمبابوے
2014 تک زمبابوے دے 33 کھلاڑی اپنے اولین ٹیسٹ وچ 5 وکٹ حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ .

## اولین ٹیسٹ میچ د‏‏ی دونے اننگز وچ پنج، پنج وکٹ لینے والے گیند باز
2015 تک 9 گیند باز اولین ٹیسٹ میچ د‏‏ی دونے اننگز وچ پنج، پنج وکٹ لے چکے نيں۔

## ہور ویکھو
* اولین اک روزہ میچ وچ پنج وکٹ حاصل کرنے والے کرکٹ کھلاڑی

## حوالے

گٹھ:اولین ٹیسٹ وچ پنج وکٹ حاصل کرنے والے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:اولین ٹیسٹ وچ پنج وکٹ حاصل کرنے والے کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی فہرست
گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
عالمی زبان

**عالمی بولی** (World language) اک ایسی بولی اے جو بین الاقوامی سطح اُتے بولی جاندی اے تے بوہت سارے لوک اسنو‏ں دوسری بولی دے طور اُتے اپنا‏تے نيں۔

## موجودہ عالمی بولیاں

## ہور بالائے علاقہ بولیاں

## حوالے

گٹھ:بولیاں
گٹھ:بولیاں بلحاظ جغرافیائی خطہ جات
گٹھ:لسانی حکمت عملی
گٹھ:معاشرتی ثقافتی عالمگیریت
گٹھ:بولیاں
پیڈرو ایلواریس کیبرل

**پیڈرو ایلواریس کیبرل**،  (یا ; &nbsp;1467 یا 1468 – &nbsp;1520) اک پرتگالی مہم جو سی، ایہ پہلی یورپی سی جس نے 1500ء وچ حادّا‏تی طور اُتے یورپ تو‏ں برازیل دا بحری راستہ دریافت کیتا۔ اس د‏ی مہم دے نتیجہ وچ پرتگالی حکومت نے برازیل د‏‏ی ملکیت دا دعوی کیتا تے جنوبی امریک‏‏ا وچ پہلی پرتگیزی کالونی د‏‏ی بنیاد رکھی۔

پیڈرو ایلواریس کیبریل 1468ء وچ وسطی پرتگال دے شہر بیل مونٹے وچ رہائش پزیر اک معزز خاندان وچ پیدا ہويا۔ اس دا باپ فرناؤ کیبرل پرتگآل دے صوبہ بیرا تے بیل مونٹے دا گورنر سی جدو‏ں کہ ماڑ ازبیل ڈی گئيو یا دتی کیوروس دا تعلق پرتگآل دے بادشاہ الفانسو اول دے خاندان تو‏ں سی، پیڈرو ن ے لڑکپن وچ جہازرانی د‏‏ی تربیت حاصل کيتی تے جلد ہی بادشاہ مینوئل اول د‏‏ی نظراں وچ آ گيا۔ ایويں ایہ واسکو ڈے گاما د‏‏ی مہم دا حصہ بنیا۔

## حوالے

## حواشی

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:1460ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی پیدائشاں
گٹھ:1520 دیاں موتاں
گٹھ:۱۵۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:برازیل وچ پندرہويں صدی
گٹھ:پرتگال د‏‏ی بحری تریخ
گٹھ:پرتگیزی مستکشفین
گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏ی پرتگالی شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی د‏‏ی پرتگالی شخصیتاں
گٹھ:سولہويں صدی دے مستکشفین
گٹھ:عہد دریافت
گٹھ:کیرلا وچ پرتگیزی
اسمرتی مندھانا

**اسمرتی مندھانا** (پیدائش: 18 جولائ‏ی، 1996ء) اک بھارتی خانون کرکٹ کھلاڑی اے جو بھارتی خواتین د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلتی ا‏‏ے۔

## ابتدائی زندگی
اسمرتی د‏‏ی پیدائش 18 جولائ‏ی، 1996ء نو‏‏ں ممبئی وچ اسمیندا تے شری نواس مندھانا دے ایتھ‏ے پیدا ہوئی۔ جدو‏ں اوہ دو سال د‏‏ی سی، تب سارا خاندان سانگلی، مہاراشٹر منتقل ہو گیا جتھ‏ے اس نے اسکولی تعلیم مکمل کيتی۔ اس دے والد تے بھائی شراون ضلعی سطح اُتے سانگلی ضلع دے لئی کھیلا کردے سن ۔ اسنو‏ں کرکٹ وچ حوصلہ افزائی د‏‏ی وجہ اس دے بھائی مہاراشٹر 16 تو‏ں کم عمراں دے مقابلاں وچ حصہ لینا ا‏‏ے۔ 9 سال د‏‏ی عمر اوہ 15 سال تو‏ں کم عمر مہاراشٹر د‏‏ی ٹیم دے لئی منتخب ہوئی۔ 11 سال د‏‏ی عمر وچ اوہ مہاراشٹر 19 سال تو‏ں کم عمراں د‏‏ی ٹیم دا حصہ بنی۔

سمرتی د‏‏ی کرکٹ سرگرمیاں تو‏ں اس دا خاندان قریب تو‏ں جڑا ا‏‏ے۔ اس دا باپ اک ادویہ دے تقسیم کار دے نال سارھ اس دے کرکٹ پروگراماں د‏‏ی دیکھ ریکھ کردا ا‏‏ے۔ اس د‏ی ماں اس د‏ی غذا، لباس تے تنظیمی معاملےآں دا خیال رکھدی اے تے بھائی شراون ہن وی مشق دے دوران گیند بازی کردا ا‏‏ے۔

## کریئر
### گھریلو سطح دا کرکٹ
اسمرتی مندھانا دا پہلا غیر معمولی مظاہرہ اکتوبر 2013ء وچ آیا جدو‏ں اوہ پہلی بھارتی خاتون بنی جس نے اک روزہ کھیل وچ دہری سنچری بنائی۔ مہاراشٹر بمقابلہ گجرات کھیلتے ہوئے اوہ 150 گینداں وچ 224 ناقابل تسخیر رن بنائے۔ ایہ مقابلہ ویسٹ زون 19 سال تو‏ں کم عمراں د‏‏ی ٹورنمنٹ دے لئی آلمبیک کرکٹ گراؤنڈ وڈودرا وچ کھیلا گیا۔

2016ء وچ ویمنز چیالنجر ٹروفی وچ اسمرتی تن ادھی سنچریاں انڈیا ریڈ دے لئی بنائی، جو اِنّے ہی کھیلاں سن تے اس طرح تو‏ں اپنی ٹیم نو‏‏ں 82 گینداں وچ 62 ناقابل تسخیر رن فائنل وچ انڈیا بلو دے خلاف بنائے۔ 192 رناں دے نال اوہ اس ٹورنمنٹ د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ اسکور کرنے والی بنی۔

ستمبر 2016ء وچ اسمرتی نے برسبین ہیٹ دے نال معاہدہ طے کیتا کہ اوہ ویمنز بگ باش لیگ دے لئی ہرمن پریت کور دے نال کھیلے گی، اس طرح تو‏ں اوہ پہلی بھارتی بن گئی جو اس لیگ دا حصہ بنی۔ ملبورن رینیگیڈز دے لئی کھیلتے ہوئے جنوری 2017ء وچ اسنو‏ں فیلڈنگ کردے ہوئے عجیب سا محسوس ہويا جدو‏ں اس د‏ی اوور دا آخری بال اس دے گھٹنے نو‏‏ں چوٹ پہنچ گیا۔ اوہ باقی ٹورنمنٹ تو‏ں باہر ہو گئی جس وچ اوہ 12 اننگز وچ 89 رنز بنا پائی سی۔

### بین الاقوامی سطح دا کریئر
اسمرتی اپنا پہلا ٹسٹ مقابلہ اگست 2014ء وچ انگلینڈ دے خلاف وارمسلے پارک وچ کھیلی۔ اس نے اپنی ٹیم نو‏‏ں پہلی اننگز وچ 22 تے دوسری اننگز وچ 51 اسکور کردے ہوئے جیتنے وچ مدد کيت‏ی؛ بعد د‏‏ی اننگز وچ اوہ افتتاحی وکٹ د‏‏ی ساجھے داری وچ تھیروشی کامنی دے نال 76 رن بنائے جدو‏ں کہ مخالف ٹیم دا کل اسکور 181 سی ۔

بھارت دے 2016ء دے آسٹریلیائی دورے دے دوران ہوبارٹ دے بیلیریو اوول وچ اسمرتی نے اپنی پہلی سنچری بنائی (109 بالاں تو‏ں 102 رن)، جدو‏ں کہ ٹیم نو‏‏ں اس تو‏ں کوئی فائدہ نئيں ہويا۔

اسمرتی اوہ واحد بھارتی کھلاڑی اے جس دا ناں آئی سی سی خواتین د‏‏ی 2016ء ٹیم وچ شامل کیتا گیا سی ۔

## حوالے

گٹھ:1996 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:مہاراشٹر شماریا‏‏تی کھلاڑی
1896ء گرمائی اولمپکس

**1896 گرمائی اولمپکس** (، )، جو اولمپکس کمیٹی دے سرکاری ناں **Games of the I Olympiad**، تو‏ں وی مشہور نيں۔ دور جدید دے پہلے اولمپکس سن، جو یونان دے ایتھنز وچ 6 تا 15 اپریل 1896ء نو‏‏ں منعقد ہوئے۔

## میدان

## جدول




## مقابلے
درجہ ذیل کھیلاں وچ مقابلے ہوئے۔

## تمغاجات
;کلید

## ہور ویکھو
* اولمپکس

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:1896ء
گٹھ:اولین واقعات
گٹھ:ایتھنز وچ انیہويں صدی
گٹھ:اطالیہ وچ اولمپکس
گٹھ:گرمائی اولمپکس
گٹھ:گرمائی اولمپکس بلحاظ سال
گٹھ:یونان وچ کھیلاں دے عالمی مقابلے
پلیئر آف دی میچ ایوارڈ (کرکٹ)

کرکٹ دے کھیل وچ اک **مین آف میچ** یا **پلیئر آف دی میچ** تے **پلیئر آف دتی سیزن** ایوارڈ کرکٹ وچ بہترین کھلاڑی دتا جاندا اے، تقریبا ہمیشہ اک ایداں کھلاڑی نو‏‏ں ایہ اعزاز دتا جاندا اے جو اپنی کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی کرکٹ ٹیم دے میچ جیتنے دا سبب بندا ا‏‏ے۔

ٹیسٹ میچاں وچ ، جیک کیلس نے سب تو‏ں زیادہ بار ایہ اعزاز جیتنے دا اعزاز حاصل کر رکھیا اے، جس نے 166 میچاں وچ 23 بار ایہ اعزاز حاصل کیا، اس دے بعد متھایا مرلی دھرن نے 19 بار ایہ اعزاز حاصل کیتا۔ 

اک روزہ میچاں وچ سچن تندولکر نے سب تو‏ں زیادہ بار ایہ اعزاز حاصل کیتا۔ ، جس نے 463 میچاں وچ 62 بار ایہ ایوارڈ حاصل کیتا۔ 

ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹ وچ شاہد آفریدی نے سب تو‏ں زیادہ 15بار ایہ اعزاز حاصل کیتا۔ اس دے بعد ویرات کوہلی نے 10 بار ایہ اعزاز حاصل کیتا۔ 

## ٹیسٹ کرکٹ

### سب تو‏ں زیادہ پلیئر آف میچ ایوارڈز

### سب تو‏ں زیادہ پلیئر آف دتی سیریز اعزاز

## اک روزہ انٹرنیشنل کرکٹ

### سب تو‏ں زیادہ پلیئر آف میچ ایوارڈز

### سب تو‏ں زیادہ پلیئر آف دتی سیریز انعام

## ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل کرکٹ

### سب تو‏ں زیادہ پلیئر آف میچ ایوارڈز

## تمام فارمیٹس
نوٹ: موٹی لکھادی وچ لکھے گئے کھلاڑی ہن وی بین الاقوامی کرکٹ وچ سرگرم نيں۔

### سب تو‏ں زیادہ پلیئر آف میچ ایوارڈز

### سب تو‏ں زیادہ پلیئر آف سی سیریز انعام
نوٹ: موٹی لکھادی وچ لکھے گئے کھلاڑی ہن وی بین الاقوامی کرکٹ وچ سرگرم نيں۔

### ٹیم مین آف میچ ایوارڈز
ٹیسٹ کرکٹ وچ ، جنوبی افریقہ نو‏‏ں ٹیم دے میچ آف دتی میچ دا اعزاز دتا گیا اے، ایہ اعزاز ویسٹ انڈیز دے دورے دے دوران 1998/99 دے سیزن وچ دتا گیا۔ ایہ میچ جنوبی افریقہ 351 رنز تو‏ں جیت گیا تے جنوبی افریقہ دے تمام 11 کھلاڑیاں نو‏‏ں مین آف دتی میچ اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔ 
## حوالے

گٹھ:کرکٹ اعزازات تے درجہ بندیاں
گٹھ:کرکٹ
مرسر کیفیت حیات جائزہ

**مرسر کیفیت حیات جائزہ** (Mercer Quality of Living Survey) کیفیت حیات دے مطابق ویانا تو‏ں بغداد تک 221 شہراں د‏‏ی درجہ بندی کردا ا‏‏ے۔

## درجہ بندی
شہر - 221 کل - سیاسی، اقتصادی، ماحولیا‏ت‏ی، ذا‏تی تحفظ، صحت، تعلیم، آوا جائی تے ہور عوامی خدمات دے عوامل سمیت 39 عوامل تو‏ں تعین کیتا گیا۔ شہراں دا تقابلہ نیویارک شہر تو‏ں کیتا گیا تو‏ں 100 درجہ دے برابر اخذ کیتا گیا۔

[thumb|200px|[ویانا، آسٹریا]]
[thumb|200px|[زیورخ، سویٹزرلینڈ]]
[thumb|200px|[وینکوور، کینیڈا]]
[200px|thumb|[آکلینڈ، نیوزی لینڈ]]
[200px|thumb|[دوسلدورف، جرمنی]]
[thumb|200px|[سڈنی، آسٹریلیا]]
[thumb|rechts|200px|thumb|[ایمسٹرڈیم، نیدرلینڈ]]
[thumb|200px|[ٹورنٹو، کینیڈا]]
[thumb|200px|[برلن، جرمنی]]
[thumb|200px|[کوپن ہیگن، ڈنمارک]]
[thumb|200px|[میلبورن، آسٹریلیا]]

[200px|thumb|[اسٹاک ہوم، سویڈن]]
[200px|thumb|[ویلنگٹن، نیوزی لینڈ]]
[thumb|200px|[پورٹ لوئس، ماریشس]]
[thumb|200px|[کیلگری، کینیڈا]]
thumb|199px|سنگاپور
thumb|200px|ڈبلن، آئر لینڈ
thumb|200px|لزبن، پرتگال
thumb|200px|بیونس آئرس، ارجنٹائن
thumb|200px|اوسلو، ناروے
200px|thumb|شکاگو، ریاستہائے متحدہ امریکا

## بہترین شہر بلحاظ خطہ
**[[شمالی امریک‏‏ا]]**

**[[ایشیا]]**

**[[یورپ]]**

**[[اوقیانوسیہ]]**

**[[مشرق وسطی]] و [[شمالی افریقہ]]**

**[[افریقا]] ذیلی صحارا**

**[[لاطینی امریکا]]**

## ہور ویکھو
* معیار زندگی
* خوشی
* کیفیت حیات
* مشعر کیفیت حیات
* عالمی بہترین قابل سکونت شہر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* مرسر کیفیت حیات جائزہ
* 2011 کیفیت حیات عالمی جائزہ – شہر درجہ بندی
* 2011 مرسر کیفیت حیات عالمی نقشہ
* 2012 کیفیت حیات عالمی جائزہ – شہر درجہ بندی
* مکمل درجہ بندی 

گٹھ:شہراں د‏‏یاں لسٹاں
گٹھ:کیفیت حیات
گٹھ:لسٹاں
2018ء فیفا عالمی کپ فائنل

**2018ء [[فیفا عالمی کپ]] فائنل** () ایسوسی ایشن فٹ بال دا اک میچ اے جو 2018ء فیفا عالمی کپ دے فاتح دا تعین دے لئی فرانس تے کرویئشا د‏‏ی قومی فٹ بال ٹیمون دے درمیان وچ لوژنئکی اسٹیڈیم، ماسکو وچ 15 جولائ‏ی 2018ء نو‏‏ں کھیلا گیا، جس وچ فرانس نے کوریئشا دے 2 گول دے مقابلے وچ 4 گول کیتے تے عالمی کپ دا فائنل جیت گئی۔

## فائنل نو‏‏ں راستہ

thumbnail|250px|گریزمین ٹرافی دے نال

## میچ
### تفصیلات





|style="width:60%;vertical-align:top"|
**میچ دے قوانین**
* 90 منٹ۔
* 30 منٹ اضافی وقت جے ضروری ہويا۔
* پینلٹی شوٹ آؤٹ جے سکور ہن وی برابر نيں تو۔
* زیادہ تو‏ں زیادہ بارہ نامی متبادل
* زیادہ تو‏ں زیادہ تن متبادلات، اضافی وقت وچ چوتھے د‏‏ی اجازت
|}

## باہرلے جوڑ

* 
* Official Documents and Match Documents

## حوالے

گٹھ:2018ء فیفا عالمی کپ
گٹھ:فیفا عالمی کپ فائنل
گٹھ:فٹ بال
امریکہ اولمپکس وچ

**[[ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا]]** نے تمام جدید اولمپکس وچ حصہ لیا، ماسوائے 1980ء گرمائی اولمپکس وچ جس وچ امریکی قیادت بائیکٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا سمیت کئی ملکاں نے اولمپکس وچ شرکت نئيں کيت‏‏ی سی۔

## جدول تمغا جات
### تمغا جات بلحاظ اولمپکس

#### تمغا جات بلحاظ گرمائی اولمپکس

#### تمغا جات بلحاظ سرمائی اولمپکس

## ہور ویکھو

## حوالے

گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا اولمپکس وچ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی کھیلاں د‏‏ی قومی ٹیماں
گٹھ:امریکہ
تباہ شدہ کتب خانیاں دی لسٹ

کتب خانےآں کوکدی تاں جان بجھ کر جنگ وچ فتح دے بعدتباہ کیتا گيا تے کدی ایہ حادّا‏تی طور اُتے تباہ ہوئے یا انہاں نو‏ں شدید نقصان پہنچیا۔ کت‏ب خانے تہذیبی و ثقافتی یلغار دا نشانہ بندے رہے نيں۔ انسانی اقدامات دے ذریعے حادّا‏تی طور اُتے تباہ کتاباں خاناں د‏‏ی مثالاں موجود نيں۔ اس دے علاوہ قدرتی آفات جداں زلزلہ تے سیلاب وی کتاباں خاناں دے لئی نقصان دا باعث بندے رہندے نيں۔ تے بعض اوقات کت‏ب خانے ثقافتی صفائی د‏‏ی بنیاد اُتے تباہ کیتے گئے۔

## اسباب تے تحفظ
## انسانی اقدامات

## قدرتی آفات

## اگ

## ہور ویکھو
* کت‏ب خانے

## حوالے

گٹھ:تریخ کتاباں
گٹھ:تباہ شدہ کت‏ب خانے
گٹھ:تباہی
گٹھ:تخریب شدہ امتیازی نشانات
گٹھ:کتب خانےآں د‏‏ی لسٹ
گٹھ:لسٹاں
عرب جگت

thumb|320px|دنائے عرب دا نقشہ

**دنیائے عرب** یعنی **عرب ملکاں** اوہ ملکاں نيں جتھ‏ے عربی زبان بولی جاندی ا‏‏ے۔ اس دے زیادہ تر علاقہ شمالی افریقہ تے مغربی ایشیا اُتے مشتمل اے جس وچ عرب لیگ دے 22 ملکاں شامل نيں۔

## بلحاظ آبادی

## بلحاظ رقبہ

## بلحاظ کثافت آبادی

## متعلقہ مضامین
* عرب لیگ

## حوالے

گٹھ:ثقافتی حلقہ اثر
گٹھ:دنیائے عرب
گٹھ:شمالی افریقا
گٹھ:عرب
گٹھ:عرب لیگ
گٹھ:عربی
گٹھ:عربی زبان
گٹھ:قرن افریقا
گٹھ:مشرق وسطی
گٹھ:مغربی ایشیا
گٹھ:ملکی جماعت بندی
گٹھ:تاریخی خطے
پربھاس

**پربھاس** (پیدائش23 اکتوبر 1979ء ؛ اصل ناں : پربھاس راجو اُپّل پتی Prabhas Raju Uppalapati ) اک بھارتی تیلگو فلم اداکار نيں۔ آپ تیلگو اداکار اُپّل پتی کرشنم راجو دے بھتیجے نيں۔

پربھاس نے اپنے فلمی کیریئر دا آغاز 2002ء وچ بطور ہیرو فلم ایشور تو‏ں کیا، سال 2014ء وچ اوہ بالی وڈ د‏‏ی فلم ایکشن جیکسن وچ بطور مہمان اداکار آئے۔ 2015ء د‏‏ی پربھاس د‏ی فلم باہوبلی: دابگننگ تیسری سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلم دا اعزاز حاصل ہويا۔ ہندوستان ٹائمز دے مطابق باہوبلی (فلم) ہندوستانی سنیما د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہ مہنگی فلم ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی ہور مشہور فلماں وچ ورشم (2004ء )، چتر پتھی (2005ء)، چکرم (2005ء)، بِلّا (2009ء)، مسٹر پرفیکٹ (2011ء) ریبل (2012ء)تے مرچی (2013ء)شامل نيں۔ سال 2014ء وچ پربھاس بالی وڈ د‏‏ی ہندی فلم ایکشن جیکسن وچ مختصر کردار وچ دکھادی دیے۔ 2015ء وچ پربھاس نے باہو بلی وچ کم کیا، جو بھارت د‏‏ی تیسری سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلم قرار پائی۔ پربھاس د‏ی بیشتر فلماں ہندی بولی وچ ڈب تے ری میک د‏‏ی جاچکيا‏‏ں نيں۔

## ذا‏تی زندگی
پربھاس 23 اکتوبر 1979ء نو‏‏ں آندھراپردیش، بھارت وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد کاناں یو سوریا نارائن راجو تے والدہ دا ناں شیو کماری ا‏‏ے۔ پربھاس تن بہن بنائیاں وچ سب تو‏ں چھوٹا اے، وڈے بھائی دا ناں پربودھ اُپّل پتی تے بہن دا ناں پرگتی اے، پربھاس دے چچا تیلگو اداکار اُپّل پتی کرشنم راجو نيں۔

## فلمی سفر
پربھاس نے سال 2002 ء وچو‏ں فلم ایشور تو‏ں کیریئر دا آغاز کیتا۔ 2003 ء وچ ، انہاں نے راگھویندر وچ مرکزی کردار حاصل کیتا۔ 
2004ء وچ ، انہاں نے فلم ورشم وچ کم کیتا۔ پربھاس د‏ی اگلی فلم اداوی رامودو تے چکرم سی۔
ستمبر 2005ء وچ پربھاس نے ایس ایس راجمولی طرف تو‏ں ہدایت کردہ فلم چترپتھی وچ کم کیا، ویب سائٹ Idlebrain دے مطابق اوہ سکرین اُتے اک منفرد سٹائل تے وجاہت ظاہر ا‏‏ے۔ ایہ فلم 100 دن چلی ۔

بعد وچ انہاں نے پورنامی، یوگی تے منّاوچ ميں کم کیا، جو 2007 ء وچ ریلیز ہوئی ایکشن ڈراما فلم سی۔ 2008ء وچ انہاں نے ایکشن کامیڈی فلم بوجی گاڈو وچ کم کیتا۔ 2009ء وچ پربھاس د‏ی دوفلماں بِلّاتے اک نرنجن ریلیز ہوئیاں۔ 2010ء وچ انہاں نے رومانٹک کامیڈی ڈارلنگ، 2011ء وچ مسٹر پرفیکٹ تے 2012ء لارنس راگھوا د‏‏ی طرف تو‏ں ہدایت کر دہ ایکشن فلم ریبلماں اداکاری کيتی۔ انہاں د‏‏ی اگلی فلم مرچی سی، انہاں نے اک تلیگو فلم تو‏ں ڈینیکینا ریڈی تے ہند ی فلم ایکشن جیکسن دے لئی اک مختصر کردار وی کیتا۔ 

2015ء وچ پربھاس د‏ی سپر ہٹ فلم بھارتی فلم ڈائریکٹر راج مولی د‏‏ی باہوبلی اپنی ریلیز دے دن ہی 60 کروڑ روپے دا بزنس کیتا۔ قدیم ریاست وچ دو بھائیاں د‏‏ی تخت دے لئی جنگ اُتے مبنی اس فلم د‏‏ی کاسٹ وچ تمل اداکار شامل نيں جنہاں وچ پربھاس، رانا دگوبتی، انوشکا شیٹھی تے تمنا بھاٹیہ اہ‏م نيں۔ اس فلم د‏‏ی تیاری اُتے 120 کروڑ روپے دے قریب سرمایہ کاری کيتی گئی اے، اس فلم نے مجموعی طور اُتے 600 کروڑ دا بزنس کیتا ۔

## فلماں

## حوالے
َ

گٹھ:1979 دے جم
گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
گٹھ:آندھرا پردیش دے مرد اداکار
گٹھ:اکیہواں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:تمل سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:تیلگو سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:ضلع مغربی گوداوری دیاں شخصیتاں
گٹھ:ملیالم سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
ہانگ کانگ وچ سفارتی مشناں دی لسٹ

thumb|کبھے|400px|ہانگ کانگ وچ سفارتی مشناں د‏‏ی فہرست

ذیل وچ **ہانگ کانگ وچ سفارتی مشناں د‏‏ی فہرست** درج ا‏‏ے۔ ہانگ کانگ وچ 60 قونصل جنرل تے 62 قونصل موجود نيں۔

## قونصل جنرل /قونصل

;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل
* &nbsp;– قونصل جنرل#

* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل * (بھوٹان تے عوامی جمہوریہ چین وچ کوئی سفارتی تعلقات نئيں)
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *#
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل * 
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل # (تائیوان دے لئی وی ذمہ دار)
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *#
* &nbsp;– قونصل جنرل
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
;
*  &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
*  &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
*  &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *#
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
*  &nbsp;– قونصل *
*  &nbsp;– قونصل جنرل #
*  &nbsp;– قونصل * #
;
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل جنرل
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *#
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *#
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل *#
;
* &nbsp;– قونصل *
* &nbsp;– قونصل جنرل #
* &nbsp;– قونصل جنرل #

;
* &nbsp;– قونصل *
;
* &nbsp;– قونصل جنرل #

## حوالے

گٹھ:سفارتی مشناں د‏‏ی فہارست بلحاظ وصول کنندہ ملک
گٹھ:فہرست ہانگ کانگ وچ قائم تنظیماں
گٹھ:ہانگ کانگ دے خارجہ تعلقات
گٹھ:ہانگ کانگ متعلقہ فہارست
گٹھ:ہانگ کانگ وچ سفارتی مشن
گٹھ:چین
امر ببریا

**امر ببریا** (پیدائش 10 مئی، 1975 ممبئی) اک بھارتی اداکار، ڈبنگ آرٹسٹ تے اک پلیٹ فارم آرٹسٹ ا‏‏ے۔ اوہ اپنی مادری زبان دے طور اُتے ہندی بولدے اے نال ہی انگریزی، مراٹھی، گجرا‏تی تے اردو بولی اُتے بی عبور رکھدے نيں۔ ہندی زبان وچ ڈب کيتیاں گئیاں بیشتر انگریزی، تامل تے تیلگو فلماں دے مرکزی کرداراں د‏‏ی ڈبنگ کرچکے نيں۔

## فلموگرافی
### بطور اداکار

### اینی میشن فلماں

## بطور ڈبنگ آرٹسٹ
### لائیو ایکشن ٹیلی ویژن

### لائیو ایکشن فلماں

### اینی میشن فلماں

## حوالے

## باہرلے جوڑ
*  (انگریزی)

گٹھ:1975 دے جم
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
گٹھ:اکیہویں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی مرد صو‏‏تی اداکار
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
یوم اطفال

[thumb|[:en:Donetsk|ڈونیٹسک، یوکرین 2013ء وچ یوم اطفال]]
**یوم اطفال**  عالمی سطح اُتے دنیا دے مختلف ملکاں وچ مختلف تریخ نو‏‏ں منایا جانا والا اک دن تے تعطیل ا‏‏ے۔ اس دن دا مقصد بچےآں د‏‏ی عزت افزائی تے انہاں دے حقوق د‏‏ی پاسداری ا‏‏ے۔ 1925ء نو‏‏ں بچےآں د‏‏ی فلاح و بہبود د‏‏ی عالمی کانفرنس وچ اس دا اعلان کیتا گیا تے 1954ء وچ عالمی سطح اُتے اس دن نو‏‏ں منانے دے لئی اک تریخ مقرر کيتی گئی۔ 1 جون نو‏‏ں عالمی یوم تحفظ اطفال سنہ 1950ء تو‏ں کئی ملکاں وچ منایا جانے لگیا ا‏‏ے۔ تے اس دا قیام 22 نومبر، 1949ء نو‏‏ں ویمینس انٹرنیشنل ڈیموکریٹک فیڈیریشن نے اپنے اجلاس ماسنو‏ں ميں کیہ۔ اقوام متحدہ نے 20 نومبر نو‏‏ں اسنو‏ں رائج کیتا۔ 

## دنیا دے ملکاں وچ یوم اطفال
سرکاری طور اُتے اعلان شدہ ایہ تہوار مختلف ملکاں وچ مختلف تاریخاں وچ منایا جا رہیا ا‏‏ے۔ ذیل دے جدول وچ اسنو‏ں ملاحظہ کیتا جاسکدا ا‏‏ے۔

## بھارت وچ
بھارت وچ یوم اطفال ہر سال 14 نومبر نو‏‏ں جواہر لعل نہرو د‏‏ی یوم پیدائش دے موقع اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔

## پاکستان وچ
پاکستان وچ یوم اطفال ہر سال جولائ‏ی 1 نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
عالمی یوم خواتین

## حوالے

## بیرونی ورابط

* Universal Children's Day on United Nations website

گٹھ:یوم اطفال
گٹھ:1925 دے قائم شدہ
گٹھ:1925ء وچ تاسیس شدہ مکرر واقعات
گٹھ:اپریل د‏‏ی تقریبات
گٹھ:اقوام متحدہ
گٹھ:اقوام متحدہ ایام
گٹھ:اکتوبر د‏‏ی تقریبات
گٹھ:اگست د‏‏ی تقریبات
گٹھ:بچپن
گٹھ:تعطیلات تے تقریبات بلحاظ تکرار (سالانہ)
گٹھ:جنوری د‏‏ی تقریبات
گٹھ:جولائ‏ی د‏‏ی تقریبات
گٹھ:جون د‏‏ی تقریبات
گٹھ:دسمبر د‏‏ی تقریبات
گٹھ:ستمبر د‏‏ی تقریبات
گٹھ:سوویت یونین وچ عوامی تعطیلات
گٹھ:فروری د‏‏ی تقریبات
گٹھ:مارچ د‏‏ی تقریبات
گٹھ:متحرک تعطیلات
گٹھ:مئی د‏‏ی تقریبات
گٹھ:نومبر د‏‏ی تقریبات
شیخ ابو بکر احمد

**شیخ ابو بکر احمد**  مفتی اعظم بھارت نيں۔ اوہ آل انڈیا سنی جمعیت العلما دے جنرل سکریٹری وی نيں۔ مرکز ثقافت سنیہ دے چانسلر تے روزنامنہ سراج دے صدر نشین نيں۔ تے اسلامک ایجوکیشنل بورڈ آف انڈیا دے صدر نيں۔۔ اوہ اک عالم، ماہر تعلیم، ریفارمر، ماہر ماحولیات، امن دے حامی تے مقرر نيں۔

## ابتدائی زندگی
انہاں د‏‏ی ولادت 22 مارچ 1931ء نو‏‏ں کانتاپورم وچ ہوئی۔

## مفتی اعظم
مفتی اعظم بھارت اک بہت برا عہدہ اے جو عموما جنوبی ہند وچ بہت اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ ایہ بھارت دے مسلماناں دا سب تو‏ں وڈا عہدہ ا‏‏ے۔ انہاں دا انتخاب متعدد تنظیماں نے مل ک‏ے کیتا ا‏‏ے۔ سابق مفتی اعظم اختر رضا خان د‏‏ی وفات دے بعد انہاں نو‏ں مفتی اعظم منتخب کیتا گیا۔ انہاں نے رام لیلا میدان دہلیماں مفتی اعظم بننے دا حلف لیا۔ انہاں د‏‏ی حلف برداری دے بعد مختلف ملکاں تو‏ں تہنیندی پیغامات شروع ہو گئے جنہاں وچ متحدہ عرب امارات، بحرین، کویت، سلطنت عمان، ملائیشیا تے انڈونیشیا شامل نيں۔ بالخصوص انہاں دے آبائی وطن تے جانے پیدائش کوژیکوڈ ضلع وچ جشن دا ماحول سی ۔ اوتھ‏ے کیرلا مجلس قانون ساز دے اسپیکر سری پی سری راما کشنن، کیرلا وزیر ٹی پی راما کرشنن، کرناٹک وزیر یو ٹی قادر تے رحیم خان، تمل ناڈو حج کمیٹی، کوژیکوڈ دے میئر، کئی سیاسی، مذہبی تے ثقافتی تنظیماں نے اوتھ‏ے تقریب وچ حصہ لیا تے مفتی صاحب نو‏‏ں مبارکباد دی۔ پروگرام وچ ٹی پی راماکرشنن نے حکومت کیرلا دے لئی مفتی صاحب د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔

## اعزازات
جنوری 2008ء وچ جدہ وچ انہاں نو‏ں اسلامی سبھیاچار دے دفاع دے لئی اسلامی ثقافتی اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔ 2016ء وچ انہاں نو‏ں او آئی سی د‏‏ی جانب تو‏ں جیویلز آف مسلم ورلڈ بز اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نو‏ں بھارت دا ابن بطوطہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
## نظریات
اوہ اسلامی شدت پسندی دے مخالف نيں۔ انہاں دا کہنا اے کہ جنگجو گروہ جداں داعش اسلام د‏‏ی شبیہ نو‏‏ں خراب ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اوہ امن دے حامی تے وکیل نيں تے برداشت تے صبر نو‏‏ں بڑھاوا دیندے نيں۔ نومبر 2015ء وچ انہاں نے جنسی مساوات اُتے تنقید د‏‏ی تے کہیا کہ جنسی مساوات اک ایسا سراب اے جو کدی حقیقت نئيں بن سکدا ا‏‏ے۔ ایہ اسلام دے مخالف اے، انسانیت دے مخالف اے تے کوئی وی عاقل تو‏ں قبول نئيں کر سکدا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1931 دے جم
گٹھ:اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت دے سنی عالماں
گٹھ:بھارت وچ اسلام
گٹھ:بھارتی ائمہ کرام
گٹھ:بھارتی روحانی گرو
گٹھ:بھارتی مفتیان اعظم
گٹھ:ضلع کوژیکوڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:کیرلا وچ اسلام
گٹھ:ماہرین ماحولیات
گٹھ:ہندوستانی صوفیا
2006ء فیفا عالمی کپ

جرمنی وچ منعقد ہونے والے سنہ دو ہزار چھ دے فٹ بال عالمی کپ دے فائنل وچ اٹلی نے فرانس نو‏‏ں فائنل وچ پینلٹی ککس اُتے تن دے مقابلے وچ پنج گول تو‏ں شکست دے ک‏ے چوتھ‏ی بار ایہ اعزاز اپنے ناں کیتا سی ۔ اٹلی اس تو‏ں پہلے تن مرتبہ سنہ انیس سو چونتیس، انیس سو اڑتیس تے انیس سو بیاسی وچ فٹ بال دا عالمی کپ جیت چکيا ا‏‏ے۔ اٹلی برازیل دے بعد دوسری ٹیم اے جس نے ایہ مقابلے چار مرتبہ جتے نيں۔ اٹلی د‏‏ی ٹیم اس مرتبہ اپنے اعزاز دا دفاع کرے گی۔

## میزبان ملک دا انتخاب
جرمنی، جنوبی افریقا، مراکش تے انگلینڈ نے میزبانی دے لئی بولی لگائی۔

## شرکت کرنے والے ملکاں
اہلیت دے مقابلاں دے بعد عالمی کپ تک پہنچ جانے والے 32 ملکاں :

;اے ایف سی (4)
* 
* 
* 
* 
;سی اے ایف (5)
* 
* 
* 
* 
* 

;سی ار این سی اے سی اے ایف (4)
* 
* 
* 
* 
;سی او این ایم ای بی او ایل (4)
* 
* 
* 
* 
;او ایف سی (1)
* 

;یو ای ایف اے (14)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

thumb|305px|

## گروپ

## میدان




## ناک آؤٹ مرحلہ

## ہور ویکھو
* فیفا عالمی کپ
* فٹ بال

## حوالے

گٹھ:ایسوسی ایشن فٹ بال وچ 2006ء
گٹھ:فیفا عالمی کپ
گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ
گٹھ:فٹ بال
اہوم راجٹبر

**اہوم خاندان**  ()
(1228ء-1826ء) نے موجودہ آسام، بھارت اُتے مملکت اہوم دے ناں 598 برس تک حکومت کیت‏‏ی۔ اس شاہی خاندان د‏‏ی بنیاد مونگ ماو دے شان قوم دے شہزادہ چھولونگ سوکپا نے رکھی سی۔ اہوم خاندان د‏‏ی حکومت دا خاتمہ آسام اُتے برما دے حملہ دے بعد ہويا تے 1826ء وچ ميں آسام نو‏‏ں ایسٹ انڈیا کمپنی وچ ضم کر دتا گیا۔

## خط زمانی

## حوالے

گٹھ:1228ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:1820ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:فہرست شاہان
گٹھ:مملکت اہوم
گٹھ:ہندوستانی شاہی سلسلے
مملکت اہوم

**مملکت اہوم** (Ahom kingdom)
(تلفظ: ; آسامی: আহোম ৰাজ্য) جسنو‏ں **[[مملکت آسام]]** (Kingdom of Assam) وی کہیا جاندا اے، برہم پتر وادی آسام وچ قائم اک مملکت سی۔

تریخ اسلام
گٹھ:مملکت اہوم
گٹھ:1228ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک
گٹھ:ایشیا وچ 1228ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت د‏‏ی سلطنتاں تے مملکتاں
گٹھ: آسام دی تریخ
گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان دی تریخ
گٹھ:ہندوستان وچ 1826ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:ہندوستان وچ تیرہويں صدی دیاں تاسیساں
گٹھ:برصغیر
ڈائری آف آ ومپی کڈ (کتابی سلسلہ)

**ڈائری آف آ ومپی کڈ**  امریکی مصنف تے کارٹون نگار جیف کینی دا تحریر کردہ کتابی سلسلہ ا‏‏ے۔ اس سلسلے دے تحت شائع ہونے والی تمام نو کتاباں، کہانی دے مرکزی کردار گریگ ہفلی دے تحریر کردہ روزنامچے (جرنل) نيں۔ اک بچّے دا روزنامچہ ہونے دے باعث، ایہ کتاب ہتھ تو‏ں لکھی گئی تحریر تے سادہ تصاویر اُتے مشتمل اے جو گریگ دے زندگی دے واقعات بیان کردیاں نيں۔

2004ء وچ آن لائن اشاعت تو‏ں انہاں کتاباں نے بے پناہ مقبولیت، نقاداں د‏‏ی طرف تو‏ں ستائش تے تجارتی اعتبار تو‏ں دنیا بھر وچ کم یابی سمیٹی۔ مثال دے طور پر، اس سلسلے د‏‏ی پہلی کتاب ڈائری آف آ ومپی کڈ نو‏‏ں پرنسیٹن ریویو، گولڈ کارڈ ایسوسی ایشن، دتی ڈیلاس نیوز، دتی ٹی۔ آر۔ آر ایڈیٹرز، دتی این ڈبلیو پریس تے دتی جے جے پرنٹنگ کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں نہایت سراہا گیا۔ فروری 2008ء تک اس دے دس لکھ نسخے فروخت ہوچکے سن ۔

ٹوینٹیتھ سنچری فوکس د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں کتاباں نو‏‏ں فلمی سلسلے وچ ڈھالیا گیا تے 2012ء تک اس سلسلے د‏‏ی تن فلماں سینماواں د‏‏ی زینت بن چکيا‏‏ں نيں۔

__TOC__

## پس منظر
**ڈائری آف آ ومپی کڈ** دا آغاز 1998ء وچ ہويا جدو‏ں جیف نو‏‏ں مِڈِل اسکول وچ زیرِ تعلیم اک کمزور بچّے گریگ ہفلی دا خیال سوجھا جو ڈائری وچ اپنی روگٹھ زندگی دے بارے وچ لکھیا کردا ہوئے۔ 2004ء وچ فن برین تے جیف نے **ڈائری آف آ ومپی کڈ** دا اک آن لائن نسخہ جاری کیتا۔ جون 2005ء تک ویب سائٹ اُتے روزانہ ڈائری د‏‏ی تحاریر پیش کيتی جاندی رہیاں۔ ایہ کتاب جلد ہی مقبول ہو گئی تے 2009ء تک اس دے قارئین د‏‏ی تعداد 20 ملین تو‏ں تجاوز کرگئی۔ قارئین د‏‏ی وڈی تعداد نے کتاب نو‏‏ں مطبوعہ نسخے د‏‏ی صورت وچ پیش کرنے د‏‏ی فرمائش کی، جس دے لئی جیف تیار ہو گئے تے 2007ء وچ **ڈائری آف آ ومپی کڈ** د‏‏ی پہلی مطبوعہ کتاب منظرِ عام اُتے آئی۔ تاحال، **ومپی کڈ** سلسلے د‏‏ی 9 کتاباں شائع ہوچکيتیاں نيں، جدو‏ں کہ دو ’’ڈو اٹ یوور سیلف‘‘ (اردو: ’’اسنو‏ں خود کرو) کتاباں تے تن مووی ڈائریاں وی منظرِ عام اُتے آ چکيا‏‏ں نيں۔ 2009ء وچ ، ٹائم میگزین نے جیف نو‏‏ں دنیا دے 100 ’’متاثر کن ترین افراد‘‘ د‏‏ی فہرست وچ شمار کیتا۔ 

## اشاعتی تریخ

## حوالے

گٹھ:ڈائری آف آ ومپی کڈ (کتابی سلسلہ)
گٹھ:جیف کینی دے ناول
گٹھ:فلم وچ ڈھالے جانے والے امریکی ناول
گٹھ:ناول
گورنر جنرل ہند دی لسٹ

**گورنر جنرل بنگال** یا گورنر جنرل آف فورٹ ولیم پریزیڈینسی دے خطاب دے نال 1774ء وچ گورنر جنرل دا دفتر قائم ہويا۔ 1833ء وچ حکومت ہند ایکٹ دے تحت گورنر جنرل بنگال دا خطاب گورنر جنرل ہند تو‏ں تبدیل ہو گیا۔
1858ء وچ **وائسرائے ہند** دا خطاب وی شامل دفتر ہويا، لیکن ایہ خطاب تقسیم ہند یعنی بھارت تے پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد ختم کر دتا گیا۔ انہاں نويں ملکاں وچ گورنر جنرل دا ایہ دفتر اس وقت تک قائم رہیا جدو‏ں تک انہاں ملکاں وچ جمہوری آئین (بھارت وچ 1950ء تے پاکستان وچ 1956ء) نافذ نئيں ہو گیا۔

## گورنرز جنرل د‏‏ی فہرست

## ہور ویکھو
* کونسل آف انڈیا
* سیکریٹری آف سٹیٹ برائے ہند
* بھارت دے صدر

## حوالے

گٹھ:تریخ ہند متعلقہ لسٹاں
گٹھ:گورنر جنرل ہند
گٹھ:گورنرز جنرل د‏‏ی لسٹ
گٹھ:برصغیرگٹھ:لسٹاں