متحدہ عرب امارات وچ ملیالم

مارچ 2015ء وچ متحدہ عرب امارات د‏‏ی حکومت نے عوام تو‏ں جاننا چاہیا کہ عربی تے انگریزی دے نال نال کس بولی وچ انٹرنیٹ اُتے سرکاری معلومات مہیا د‏‏ی جاواں۔ ایہ سروے قومی شناختی اتھاریٹی د‏‏ی جانب تو‏ں کيتا گیا۔ اس سروے وچ سب تو‏ں زیادہ ووٹ اردو نو‏‏ں حاصل ہوئے سن ۔ اس رائے شماری د‏‏ی تفصیلات اس طرح اے:

اس سروے تو‏ں واضح طور اُتے ایہ ظاہر ہويا اے کہ اردو تے ملیالم دے بولنے والے متحدہ عرب امارات کِنّی وسیع تعداد وچ نيں۔ اک غیر سرکاری اندازے دے مطابق متحدہ عرب امارات وچ لگ بھگ 40 فی صد آبادی بھارتیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دا 40 فی صد حصہ ملیالی لوکاں اُتے مشتمل اے یا بہ لفظاں ہور کل آبادی دا 16 فی صد حصہ ملیالم بولی نو‏‏ں بہ حیثیت مادری بولی بولدا ا‏‏ے۔

سروے دے نتیجے وچ عرب امارات د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی قومی شناختی اتھاریٹی ہن ملیالم وچ وی اپنی معلومات آن لائن فراہ‏م کر رہیا ا‏‏ے۔

## پرواسی بھارتی براڈکاسٹنگ کارپوریشن
یہ ادارے دا صدرمقام ابو ظہبی ا‏‏ے۔ ایہ ادارہ پورے خلیج وچ پھیلے 6.8 ملین ملیالیاں اُتے مرکوز اے (جو عمان، قطر، کویت، بحرین، متحدہ عرب امارات تے سعودی عرب وچ پھیلے ہوئے نيں۔ اس ادارے دے بھارت وچ دفاتر ترواننت پورم، کوچی، کالیکٹ، ممبئی تے دہلی وچ موجود نيں۔

ادارے د‏‏ی 7 اہ‏م سرگرمیاں نيں:
# پرواسی بھارتی 810 اے ایم دنیا دا پہلا ملیالم ڈیجیٹل ریڈیو ا‏‏ے۔
# گلف ملیالم میگزین د‏‏ی اشاعت۔
# گلف ملیالم ٹی وی۔
# ڈیجیٹل میڈیا ڈیویژن (انٹرنیٹ ریڈیو، ویب ڈائریکٹری، وغیرہ
# ایونٹس اینڈ ایگزی بیشن ڈیویژن (میگا ایوینٹ تے کارپوریٹ ایوینٹ)۔
# نغمےآں تے ڈرامےآں دا ڈیویژن (آڈیو، ویڈیو البماں د‏‏ی تیاری)۔
# فلمز ڈیویژن (برائے فلمسازی)۔

## متحدہ عرب امارات وچ ملیالم دے اشاعتی ذرائع
2010ء دے بعد تو‏ں متحدہ عرب امارات دے ملیالم دے اشاعتی ذرائع وچ کافی ہلچل دیکھی گئی۔ پہلی بار تجربا‏تی اساس اُتے مفت ملیالم ہفتہ وار *کالیکٹ ٹائمز* شائع ہويا۔

ملیالم اخبار *سراج* دے مدیر نثار سید دے مطابق اس عرصے وچ سالانہ خبرناواں د‏‏ی خریدار ودھانے د‏‏ی مہم چلا‏ئی گئی۔ جتھے امارات دے ہور اخبارات 2 درہم د‏‏ی قیمت اُتے شائع ہوئے رہے سن، ایہ اخبارات 1.5 درہم وچ دستیاب سن ۔ نويں خریداراں نو‏‏ں 100 درہم د‏‏ی چھُٹ دے علاوہ برقی آلات، گھڑیاں، سونے دے سک‏‏ے تے ہوائی ٹکٹ جداں تحائف وی پیش کیتے گئے۔ بھارت وچ سراج دے چار ایڈیشن کیرلا دے چار شہراں تروواننت پورم، کوچی، کالیکٹ تے کنور تو‏ں شائع ہُندے نيں۔ دے عباس، سراج دے ایڈیٹر انچارج ہر امارت وچ قارئین د‏‏ی فورم د‏‏ی مدد تو‏ں میڈیا سیمینار منعقد کر چک‏‏ے نيں۔ اوہ سلسلے وچ اک ہزار روزہ مہم اُتے وی روانہ ہوئے۔ ہر امارت تو‏ں خبر رسائی دے مقصد تو‏ں اوہ رضاکارانہ شہری رپورٹر متعین کر چک‏‏ے نيں جو پیسےآں دے لئی کم نئيں ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اخبار سراج متحدہ عرب امارات تے ہور خلیجی ملکاں وچ اس طرح دے رودادنویساں د‏‏ی جالکاری قائم کرنے وچ کامیاب رہیا ا‏‏ے۔

پر اشتہارات تے خریداراں د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی اخبارات جداں کہ سعودی ریسرچ اینڈ پبلی کیشن گروپ د‏‏ی جانب تو‏ں خلیجی دنیا وچ شائع پہلا ملیالم اخبار *ملیالم نیوز*، 100 سالہ قدیم ملیالم اخبار *دیپیکا* دا خلیجی ایڈیشن، *عربیہ نیوز* تے *عربیہ ایوننگ* ہن مسدود ہوئے چکے نيں۔

## 2016ء دے شارجہ انٹرنیشنل بک فیئر وچ ملیالی مصنفاں د‏‏ی تخلیقات
2016ء دے شارجہ انٹرنیشنل بک فیئر وچ کئی ملیالی مصنفاں اپنی مطبوعہ کتاباں دے نال موجود سن ۔ اس د‏ی تفصیلات اس طرح نيں:
* گلف نیوز عملے دا حصہ رہنے والے رنجیت واسودیون نے اپنی دوسری کتاب "نِشکلنگن" (معنیٰ: معصوم) جاری د‏‏ی جو افسانےآں دا مجموعہ ا‏‏ے۔
* دے ایم عباس (جن اُتے دے قطعے وچ ذکر موجود اے ) نے تازہ ناول *دائرہ* جاری د‏‏ی جو حقیقی زندگی وچ ملنے والے کرداراں اُتے مبنی ا‏‏ے۔ انہاں نے تارکینِ وطن د‏‏ی زندگیاں اُتے اک کتاب *پرواسا کناووکال* (معنیٰ: تارکینِ وطن دے سپنے) وی جاری کیتی۔
* کرشنا بھاسکر د‏‏ی ناول *ہرنیاگربھم* (معنیٰ:ہرن دا حمل) وی ملیالی تارکینِ​ وطن د‏‏ی زندگیاں تو‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔
* شابو کِلیتاٹِل نے، جو ہِٹ 96.7 ریڈیو چینل دے صدر نيں، اک کتاب *کالم … کاوالم* شائع د‏‏ی جو کاوالم ناراین پنیکر د‏‏ی زندگی تے کماں نو‏‏ں اک خراجِ عقیدت ا‏‏ے۔ پنیکر مشہور ڈراما اداکار، ناٹکاں دے ہدایت کار تے ملیالم شاعر سن جو 2016ء دے اوائل وچ گزر گئے۔
* بَیجو بھاسکر نے، جو ایشیانیٹ ریڈیو دے نیوز ایڈیٹر نيں، ڈاکٹر مُرلی کرشنا نو‏‏ں خراجِ عقیدت پیش کرنے والی اک کتاب شائع کیتے۔ مرلی اک مشہور مصنف تے ماہر جرمیات سن ۔
* ملیالی ادیباں د‏‏ی ٹیم نے، جس وچ صحافی صادق قابل وی سن، متحدہ عرب امارات دے 100 لکھاریاں د‏‏یاں کہانیاں تے نظماں نو‏‏ں اک ادبی بُلیٹین وچ شائع کیا، جس دا ناں بُوکِش رکھیا گیا۔ اس وچ عرب شاعر شہاب غنیم د‏‏ی اک نظم دا ملیالم ترجمہ وی شائع ہويا۔
* صادق د‏‏ی 14 سالہ لڑکی عزت مریم قابل نے اس موقع اُتے اک انگریزی ناول ‘*When Dusk Falls, Stars Rise*’ جاری کیتی۔
* صحافی وَنِتا ونود نے اک کتاب شائع د‏‏ی جس دا ملیالم وچ عنوان *مُری وورم* (معنیٰ:زخم دے ساحل پر) سی، ایہ کتاب موروکن د‏‏ی زندگی تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے لکھی گئی جو کیرلا دے پریشان حال سڑک اُتے رہنے والے بے سہارا بچےآں دے لئی کیتے گئے خیراندی کماں د‏‏ی وجہ تو‏ں یاد کیتے جاندے نيں۔
* سڑک اُتے بے آسرا لڑکی تو‏ں مصنفہ بننے والی شیمی، جس د‏‏ی کتاب نڈاوَژِیِلے نیروکل (‘Nadavazhiyile Nerukal’) (معنیٰ:گذرگاہ د‏‏ی سچائیاں) گزشتہ سال دے شارجہ انٹرنیشنل بک فیئر وچ سب تو‏ں زیادہ فروختیدہ سی، نے اپنی مسپہلے د‏‏ی کتاب ملاپورتِنٹے مَرومَگل (‘Malappurathinte Marumakal’) (معنیٰ: ملاپورم د‏‏ی بہو) دا اعلان اک منفرد انداز وچ کیہ۔
* دبئی وچ مقیم خاتون فن کار اشعر نے اپنی دوسری کتاب دے سرورق نو‏‏ں برسرموقع اتار کر حاضرین دے اگے پیش کيتا۔ 

## ہور ویکھو
* کیرلا
* ملیالم زبان
* ملیالی یا ملیالم بولی بولنے والے لوک
* بھارت د‏‏یاں بولیاں
* متحدہ عرب امارات
* متحدہ عرب امارات وچ اردو
* متحدہ عرب امارات د‏‏یاں بولیاں

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* http://arabicuniversitycollege.yolasite.com/resources/Faculty/NS/Publications/Indian Diaspora in GCC countries – The case of Kerala.pdf
* http://iasscore.in/pdf/samplenotes/INDIAN_DIASPORA_IN_GULF.pdf
* http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter3.pdf 
* http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter4.pdf 
* https://iussp.org/sites/default/files/event_call_for_papers/naresh%20IUSSP%20Full%20paper%202013.pdf
* https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2017/02/india_gcc_relations.pdf
* http://www.academia.edu/7014849/Chapter_5_Indian_Migrants_1_in_the_Gulf_Countries

گٹھ:متحدہ عرب امارات د‏‏یاں بولیاں
گٹھ:ملیالم زبان