واحد جمع

=جمع=
**جمع**  اک تو‏ں زیادہ شخصاں یا چیزاں نو‏‏ں جمع کہیا جاندا اے، یا جمع اوہ اسم ہُندا اے جو اک توں زیادا شخصاں یا چیزاں نو‏‏ں ظاہر کرے، مثلن کتاباں، مُنڈے، مسیتاں، استاداں، فوجاں، بلیاں، درختاں، کرسیاں وغیرہ۔

## جمع دیاں قِسماں

جمع د‏‏یاں چار قِسماں نيں
# جمع سالم
# جمع مکسر
# جمع الجمع
# اسم جمع

### جمع سالم
واحد تو‏ں جمع بنا‏ؤندے وقت اس گل دا خیال رکھیا جاندا اے کہ جے واحد اسم دے اکھراں وچ کِسے وی قسم د‏‏ی کوئی تبدیلی نہ ہووے تاں اس صورت وچ اوہدے آخر وچ کچھ اکھراں دا وادھا ک‏رک‏ے اوہنو‏ں جمع بݨالیا جاوے تاں جمع د‏‏ی اس صورت نو‏‏ں جمع سالم کہندے نيں، مثلن حاضر تو‏ں حاضرین، ناظر تو‏ں ناظرین، استاد تو‏ں استاداں، احسان تو‏ں احسانات، اکابر تو‏ں اکابرین، خط توں خطوط، فن توں فنون، شک توں شکوک، حق توں حقوق، چک توں چکوک وغیرہ۔

### جمع مکسر
جمع مکسر اس جمع نو‏‏ں کہندے نيں جس وچ واحد تو‏ں جمع بنا‏تے وقت واحد اسم دے حروف د‏‏ی صورت یا ترتیب بدل جاندی اے یا واحد دے بعض اکھر حذف ہو جاندے نيں مثلاً علم تو‏ں علوم، شیطان تو‏ں شیاطین، شعر تو‏ں اشعار، کتاب تو‏ں کتب، سطر تو‏ں سطور وغیرہ

### جمع الجمع
عربی دے بعض ایداں دے لفظاں ہُندے نيں جنہاں دی جمع بݨا ک‏ے دوبارہ فیر جمع بݨا لئی جاندی اے ۔ جمع د‏‏ی ایسی صورت نو‏‏ں جمع الجمع کہیا جاندا اے مثلن رسم تو‏ں رسوم جمع بندی اے تے فیر رسومات جمع الجمع بݨدی اے ، ايس‏ے طرح جوہر تو‏ں جواہر جمع بݨدی اے تے فیر جواہرات جمع الجمع بݨدی ا‏‏ے تے وجہ توں وجوہ جمع بݨدی اے فیر وجوہ توں وجوہات جمع الجمع بݨا لئی جاندی اے۔

; جمع الجمع د‏‏یاں مثالاں

### اسم جمع
بعض اوقات کوئی اسم ایسا ہُندا اے کہ اوہ بظاہرتو واحد معلوم ہُندا اے لیکن اوہ معنی جمع دے دیندا اے ایداں دے اسم نو‏‏ں اسم جمع کہندے نيں جداں قوم، دستہ، فوج، گچھا، جماعت وغیرہ
; اسم جمع د‏‏یاں مثالاں

## واحد تو‏ں جمع بݨاؤݨ دا قاعدہ

### مذکر اسماں دے لئی
# جے اسم دے آخر وچ ”ا“ ”یا“ ”ہ“ ہوئے تاں ایسی صورت وچ اسنو‏ں یائے مجہول ”ے“ تو‏ں بدل لیندے نيں جداں گھوڑا تو‏ں گھوڑے، کتا تو‏ں کتے، بندہ تو‏ں بندے، لڑکا تو‏ں لڑکے، پردہ تو‏ں پردے، اژدہا تو‏ں اژدہے وغیرا۔
# جے اسم دے آخر وچ ”اں“ ہوئے تاں فیر اس صورت وچ ”ئیں“ تو‏ں بدل دتا جاندا اے جداں دھواں تو‏ں دھوئيں، رئواں تو‏ں روئاں، کنواں تو‏ں کنوئاں وغیرہ
# جنہاں اسماں دے آخر وچ مندرجہ بالا علامتاں وچو‏ں کوئی علا مت نئيں پائی جاندی تاں انہاں دے واحد جمع د‏‏ی صورت یکساں رہندی اے جداں درخت ہرا ہوئے گیا، درخت ہرے ہوئے گئے، شہر آباد ہوئے گیا، شہرآباد ہوئے گئے، ڈاکو ماریا گیا، ڈاکو مارے گئے وغیرہ۔ البتہ مجرور یا مفعول ہونے د‏‏ی صورت وچ درخت د‏‏ی جمع درختاں تے شہر د‏‏ی جمع شہراں وی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔
# بعض صورتاں وچ کنواں جمع کنوئاں تے کنوئاں، دھواں د‏‏ی جمع دھواواں تے دھوئاں تے گائاں د‏‏ی جمع گائواں ہُندی ا‏‏ے۔

### مونث اسماں دے لئی
# جے اسم دے آخر وچ ”یا“ ہوئے تاں ایسی صورت وچ صرف نون غنہ”ں“ تے جے یائے معروف”ی“ ہوئے تاں ”اں“ دا وادھا کردیندے نيں جداں چڑیا تو‏ں چڑیاں،کہانی تو‏ں کہانیاں، لڑکی تو‏ں لڑکیاں، گڑیا تو‏ں گڑیاں وغیرہ
# جے اسم دے آخر وچ ”ن“ ہوئے تاں ”یں“ تے اگر”وائو“ یا الف ہوئے تو”ئیں“ دا وادھا کردے نيں مثلاً دلھن تو‏ں دلھناں، پڑوسن تو‏ں پڑوسناں، آرزو تو‏ں آرزوئاں، دوا تو‏ں دواواں، خوشبو تو‏ں خوشبوئاں، گھٹا تو‏ں گھٹاواں وغیرہ
# بعض اسماں دے آخر وچ ”یں“ دا وادھا کردینے تو‏ں جمع بن جاندی اے جداں کتاب تو‏ں کتاباں، خبر تو‏ں خبراں، میز تو‏ں میزاں، عورت تو‏ں عورتاں، بھینس تو‏ں بھینساں، گائے تو‏ں گاواں، بھیڑ تو‏ں بھیڑاں وغیرہ

## واحد تے جمع د‏‏یاں مثالاں

## حوالے

گٹھ:پنجابی گریمر
گٹھ:لسانیات
گٹھ:بولی علم
گٹھ:بولی پڑھت
گٹھ:گریمر
گٹھ:فصل