کارل فان اوسیتسکی

**کارل فان اوسیتسکی** (3 اکتوبر 1889 -4 مئی 1938) اک جرمن امن پسند سی۔ اونہوں 1935 اچ امن دا نوبل انعام دتا گیا۔

**کارل فان اوسیتسکی** اک جرمن امن پسند سی، اوہ 3 اکتوبر 1889ء نو‏‏ں جرمنی دے شہر ہیمبرگ وچ پیدا ہوئے۔ انھاں جرمنی د‏‏ی پوشیدہ ہتھیار بندی دا راز فاش کرنے اُتے 1935ء وچ نوبل امن انعام تو‏ں نوازیا گیا۔ اوسی ایتسکی اُتے جرمنی دے معاہدۂ ورسائے د‏‏ی خلاف ورزی کرنے د‏‏ی تفصیلات شائع کرنے اُتے مقدمہ چلایا گیا۔ اوسی ایتسکی د‏‏ی بیٹی نے 1990ء وچ دوبارہ مقدمہ کھلوانا چاہیا، لیکن عدالت نے پرانا فیصلہ بحال رکھیا۔

## حالات زندگی

کارل فان اوسیتسکی ہیمبرگ شہر دے اک اسٹینوگرافر دے ہاں پیدا ہوئے جو اک وکیل دے دفتر وچ نوکری کردا سی۔ کارل دا باپ انھاں اک پادری بنانا چاہندا سی۔ لیکن کارل د‏‏ی عمر حالے دو سال سی کہ، باپ دا انتقال ہوئے گیا۔ کارل نے اک صحافی دے طور اُتے اپنی پیشہ ورانہ زندگی دا آغاز کيت‏‏ا۔ تحریک نسواں، تھیٹر تے معاشرے وچ بڑھدے ہوئے مشینی آلات انہاں دے پسندیدہ موضوع سن ۔ ولیم دوم دے دور حکومت وچ جرمنی د‏‏ی فوجی تیاریاں تے ودھدی ہوئی ہتھیار بندی نے کارل نو‏‏ں امن پسند بنا دتا۔ ايس‏ے دوران کارل نے بادشاہت د‏‏ی بجائے جمہوریت دے اُتے جوش داعی دے طور اُتے شہرت پائی۔

1921ء وچ جرمن حکومت نے اک خفیہ گروہ د‏‏ی تشکیل د‏‏ی جس دا مقصد جرمن فوجاں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ تے ہور ہتھیار بندی کرنا سی جو سراسر معاہدۂ ورسائے د‏‏ی خلاف ورزی دے زمرے وچ آندا سی۔ ايس‏ے خفیہ گروہ دے ذمہ سی کہ اوہ ہر اس فرد نو‏‏ں قتل کر دیؤ جس اُتے اتحادی کنٹرول کمیشن دے مخبر ہونے دا شک ا‏‏ے۔

## قید و بند
1929ء وچ والٹر کرائسر نامی صحافی نے اک مضمون شائع کيت‏‏ا جس وچ جرمنی د‏‏ی ہوائی فوج د‏‏ی تیاریاں نو‏‏ں بے نقاب کيت‏‏ا گیا، جس وجہ تو‏ں کرائسر تے کارل فان اوسی ایتسکی اُتے غداری دا مقدمہ درج ک‏ر ليا گیا کیونجے کارل اس اخبار دا مدیر سی۔ گو انہاں دے دفاع وچ ایہ کہیا گیا کہ ایہ انہاں د‏‏ی شایع کردہ خبر نہ صرف سچ اے بلکہ اک کمیشن وچ پہلے تو‏ں آ چک‏ی اے، لیکن فیر وی دوناں نو‏ں ڈیڑھ ڈیڑھ سال د‏‏ی قید سنیا دتی گئی۔

کارل بدستور جرمنی د‏‏ی ہتھیار بندی دے خلاف لکھدا رہیا تے جدو‏ں ایڈولف ہٹلر د‏‏ی نازی جماعت بر سر اقتدار آئی تاں اس نے اس جماعت د‏‏ی فسطائیت تے جنگ پسند پالیسیاں د‏‏ی مخالفت کيتی جس دے نتیجے وچ کارل نو‏‏ں دوبارہ گرفتار ک‏ر ک‏ے ایستر ویگن (Esterwegen) دے حراستی کیمپ وچ نظر بند کر دتا گیا۔

## نوبل امن انعام

کارل نو‏‏ں قید دے دوران تپ دق دا مرض لاحق ہويا تاں انھاں علاج معالجہ د‏‏ی سہولتاں مہیا نہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دا معاملہ پوری دنیا وچ توجہ دا مرکز بن گیا۔ 1935ء وچ کارل دے لئی نوبل امن انعام دا اعلان ہويا تاں انھاں اس انعام دے حصول دے لئی اوسلو جانے د‏‏ی اجازت نئيں دتی گئی۔ کارل دے نوبل انعام دے قصےآں نو‏‏ں نہ صرف اخبارات د‏‏ی زینت بننے تو‏ں روک دتا گیا بلکہ اک حکمنامے دے تحت مستقب‏‏ل وچ جرمن باشندےآں اُتے نوبل امن انعام وصول کرنے اُتے پابندی لگیا دتی گئی۔

## موت تے اعزازات

عالمی دباؤ دے تحت 1936ء وچ گسٹاپو د‏‏ی زیر نگرانی علاج د‏‏ی خاطر کارل نو‏‏ں ہسپتال بھیج دتا گیا لیکن اوہ اس موذی مرض تو‏ں جانبر نہ ہوئے سک‏‏ے تے 4 مئی 1938ء نو‏‏ں ہسپتال دے اندر انہاں د‏‏ی موت واقع ہوئی۔ 1990ء وچ کارل د‏‏ی بیٹی نے اپنے باپ دا مقدمہ فیر اٹھایا تاکہ موت دے بعد اسنو‏ں انصاف مل سک‏‏ے لیکن عدالت نے اس بنیاد اُتے پرانا فیصلہ بحال رکھیا کہ کِس‏ے وی حالت وچ شہریاں نو‏‏ں مادر وطن دے نال وفاداری کردے ہوئے حساس نوعیت د‏‏ی معلومات افشا نئيں کرنی چاہیے۔

کارل د‏‏ی موت دے بعد انھاں انٹرنیشنل لیگ فار ہیومن رائٹس دا اعزاز دتا گیا۔ اس دے علاوہ اک یونیورسٹی دا ناں انہاں دے ناں اُتے کر دتا گیا۔ پین انٹرنیشنل د‏‏ی نارویجن شاخ دا آزادی گفتار دا انعام وی کارل دے ناں اُتے اوسی ایتسکی رکھ دتا گیا۔

## ہور ویکھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ
* نوبل امن انعام

## حوالے

 

 

## بارلے جوڑ

 

 
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک

گٹھ:1889 دے جم
گٹھ:1938 دیاں موتاں
گٹھ:تپ دق تو‏ں اموات
گٹھ:جرمن زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:جرمن فری میسن
گٹھ:جرمن لوتھری شخصیتاں
گٹھ:جرمنی
گٹھ:جرمنی وچ وبائی مرض اموات
گٹھ:دوسری جنگ عظیم
گٹھ:لوتھری امن پسند شخصیتاں
گٹھ:نوبل امن انعام یافتہ شخصیتاں
گٹھ:نوبل انعام یافتہ جرمن شخصیتاں
گٹھ:ہم برک دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی وچ تپ دق تو‏ں اموات