open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
چم درنگ

**چم درنگ** (انگریزی: **Chum Darang**) اروناچل پردیش دے پاسیگھاٹ توں اکّ بھارتی ماڈل، اداکارہ اتے صنعت کار اے۔ اسنے کئی خوبصورتی مقابلے جتے ہن۔

دارنگ پاسیگھاٹ وچ 'کیفے چو' نام دا اپنا کیفے سپھلتاپوروک چلاؤندا اے۔ اسنے لڑیوار *[[پاتال لوک]]* وچ اکّ چھوٹی جہی کردار نبھائی۔ دارنگ اکّ سماجی کارکن اے اتے اسنوں اروناچل پردیش دے گورنر ولوں اس دے کم لئی مانتا دتی گئی سی۔

## خوبصورتی مقابلے
خوبصورتی مقابلیاں وچ ڈارانگ دی دلچسپی 2007 وچ شروع ہوئی جدوں اوہ صرف 16 سال دی سی اتے اکّ وڈا موڑ اس دی *مس آپسو 2010* جتنا سی۔ بعد وچ اسنے وکھ-وکھ قومی اتے قومانتری خوبصورتی مقابلیاں وچ حصہ لیا۔ اوہ *نارتھ ایسٹ دیوا* 2014 دے فائینلسٹاں وچوں اکّ سی اتے *مس ہمالیہ* 2015 وچ دوجی رنر اپّ سی۔

### مس ارتھ انڈیا 2016
اسنے مس ارتھ انڈیا 2016 مقابلے وچ حصہ لیا جس نے اپنی وجیتا نوں مس ارتھ لئی بھیجیا اتے مس ارتھ انڈیا واٹر 2016 جتیا۔

### مس ایشیا ورلڈ 2017
اسنے *مس ایشیا ورلڈ* 2017 خوبصورتی مقابلے وچ بھارت دی نمائندگی کیتی، 24 دیساں دے مقابلے بازاں نال مقابلہ کیتا۔ اوہ پنجویں تھاں 'تے رہی اتے *مس انٹرنیٹّ* اپ-کھتاب جتیا۔

### مس تیارا انڈیا انٹرنیشنل 2017
اس ویلے اس کول *مس ٹیارا انڈیا انٹرنیشنل* 2017 دا تاج اے۔ اسنے دو اپسرلیکھ "مس سپورٹس گیئر" اتے "مس بیسٹ نیشنل پوشاک" وی جتے، جس وچ امریکہ اتے ترکی دے بھاگیداراں سمیت 28 مقابلے بازاں نوں ہرایا۔

## حوالے

گٹھ:جم 1991
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
پاتال لوک

***پاتال لوک*** اکّ بھارتی ہندی-لسانی زرم-دلچسپ ویب ٹیلیویژن سیریز اے جسدا پریمیئر 15 مئی 2020 نوں امیزن پرائیم ویڈیو 'تے ہویا سی۔ اسدا اساری *کلین سلیٹ پھلمز* ولوں کیتا گیا اے۔ ویب سیریز دے مکھ ستارے جیدیپ آہلاوت، گل پناگ، نیرج کبی، سوستھکا مکھرجی، ایشوک سنگھ، اتے ابھشیک بینرجی ہن۔ اسدا ٹیزر 27 اپریل اتے ٹریلر 5 مئی نوں رلیز کیتا گیا سی۔ ایہہ سیریز ترن تیجپال دے 2010 دے ناول *'د سٹوری آف مائی اسیسینز* 'تے بیسڈ اے جس وچ اکّ مأیوس کن پولیس اہلکار بارے اے جس نے قتل دی کوشش نوں غلط قرار دتا اے۔ ہپھپوسٹ انڈیا اتے دی انڈین ایکسپریس نے *پاٹل لوک* نوں 2020 دی سبتوں ودھیا ہندی فلم/سیریز دا درجہ دتا سی۔

## سٹائل اتے تھیم
### اساطیری پکھ
بھارت دی سماجی-معاشی ونڈ بھارتی اساطیری کانسپٹ مطلب *سورگ*، *دھرتی* اتے *پاتال* (سورگ، دھرتی اتے نرک) 'تے بیسڈ اے۔ سیریز دا پلاٹ دلی 'تے ہو جتھے لٹیئنز دلی سورگ، وسنت وہار اتے نوئڈا دھرتی جدوں کہ مشرقی دلی *جمنا پار* نرک اے وکھایا گیا اے۔ کہانی دا انت مہامبھارت دی یدھشٹر دے کتے دی اساطیری کہانی 'تے وی بیسڈ اے۔

### تعلیمی پکھ
سیریز بھارت وچ ہو رہے وتکرے دے وکھ وکھ روپاں بارے جانکاری دیندی اے۔ سیریز وچ دھرم اتے جاتی دے وتکرے نوں وی پیش کیتا گیا اے۔ عمران انصاری دے کردار راہیں مسلماناں متعلق نفرت، چینی دی کہانی راہیں بچیاں نال زبر-جناح اتے ٹرانسجینڈراں متعلق وتکرے ہتھوڈا تیاگی دی کہانی راہیں پینڈو بھارت وچ عورتاں دی سرکھیا دی ماڑی حالت بیان کیتی گئی اے۔

## سار
انسپیکٹر ہاتھی رام چودھری دلی دا پولیس ملازم اے جس نوں اپنے عام جہے کیریئر نوں دلچسپ بناؤن وچ کوئی دلچسپ نہیں اے پر اکّ دن اچانک اسنوں اچّ پروفائیل کیس ملدا اے جو اسدی ترقی لئی بہت وڈا اتے اہم ہندا اے۔ ہولی-ہولی کیس اکّ ڈونگھے بھیت دا روپ دھار لیندا اے جو انسپیکٹر نوں انڈرورلڈ (پاتال لوک) دے سنگین اتے گہرے علاقہ وچ لے جاندا اے۔ ہاتھی رام دی سوجھ اسنوں شکیاں دی زندگی دی جانچ کرن لئی کہندی اے اتے اوہ حیران کرن والیاں سچائیاں اتے دی کھوج کردا اے جو آخرکار اسنوں اکّ پولیس اہلکار دے طور تے اپنیاں ذمہ واریاں اتے اسدی پہچان لبھن وچ مدد کردا اے۔

## ستارے اتے پاتر
* جیدیپ اہلاوت - ہاتھی رام چودھری، پولیس ملازم وجوں 
* گل پناگ - ہاتھیرام دی بیوی، رینوں وجوں 
* بودھیستوا شرما - ہاتھیرام دے پتر سدھارتھ چودھری وجوں 
* اشوک سنگھ - عمران انصاری، ہتھیرام دے جونیئر وجوں 
* نیرج کبی - ہائی پروفائیل صحافی اتے اینکر سنجیو مہرا وجوں 
* سوستیکا مکھرجی -ڈولی مہرا، سنجیو دی بیوی وجوں 
* نہاریکا لائرا دتّ - سارا میتھیوز وجوں 
* ابھشیک بینرجی - وڈا "ہتھوڑا" تیاگی وجوں 
* جگجیت سندھو - توپ سنگھ "چاکو" وجوں 
* آصف خان - کبیر ایم وجوں 
* میریمبم رونالڈو سنگھ - میری صنفڈوہ جاں چینی وجوں 
* سندیپ مہاجن - دلی خفیہ افسر دہیا وجوں 
* سنجیو وتس - ڈونولیا (آواز) 
* اکشے شرما - ماسٹر جی وجوں 
* انندتا بوس - چندہ مکھرجی وجوں 
* وپن شرما - ڈیسیپی بھگت وجوں 
* آصف بصرہ - جےَ ملک وجوں 
* منیش چودھری - وکرم کپور وجوں 
* اکاش کھرانا - سنگھ صاب وجوں 
* راجیش شرما - گوالا گجر وجوں 
* انوپ جلوٹا - بالکشن باجپائی وجوں 
* انوراگ اروڑا - ایسئیچؤ ورک وجوں 
* تشار دتّ - راجو بھئیا وجوں 
* امت راج - صحافی وجوں

## پلاٹ

## حوالے

## باہری کڑیاں

* 

گٹھ:بھارتی جرم ٹیلیویژن لڑی
گٹھ:ہندی ویب سیریز
مامنگ دائی

**مامنگ دائی** اکّ بھارتی شاعر، ناول کار اتے صحافی اے جو ایٹانگر، اروناچل پردیش دی رہن والی اے۔ اس نوں اپنے ناول *دی بلیک ہلّ* لئی 2017 وچ ساہت اکادمی اوارڈ ملیا سی۔

## زندگی
مامنگ دائی دا جم 23 فروری 1957 نوں مشرقی سیانگ ضلعے دے پاسیگھاٹ وکھے متن دائی اتے اودی دائی دے گھر ہویا سی۔ اس دا پروار عادی گوت نال متعلق اے۔ اسنے اپنی سکول دی پڑھائی پائین ماؤنٹ سکول، شیلانگ، میگھالیہ توں پوری کیتی۔ اسنے آسام دی گوہاٹی یونیورسٹی توں انگریزی ساہت وچ اپنی بیچلر آف آرٹس پوری کیتی۔

اوہ 1979 وچ آئییئیس لئی چنی گئی سی، پر بعد وچ اسنے صحافت وچ اپنا کیریئر بناؤن لئی اس عہدے نوں چھڈّ دتا۔ اوہ اپنے راج دی پہلی عورت اے جس نوں آئی.اے.ایسّ. لئی چنیا گیا سی۔ اکّ صحافی وجوں کم کردیاں، اسنے د ٹیلیگراف، ہندوستان ٹائیمز اتے د سینٹینیل وچ یوگدان پایا۔ اسنے ریڈیو دے نال نال ٹی وی-ایائیار اتے ڈیڈیکے، ایٹانگر؉   وچ وی کم کیتا اے۔ اتھے اسنے اینکر وجوں کم کیتا اتے انٹرویواں کیتیاں۔

اس نوں ورلڈ وائیڈ فنڈ فار نیچر، جس نوں ڈبلیوڈبلیوئیپھ کیہا جاندا اے، وچ پروگرام افسر نامزد کیتا گیا سی۔ اتھے اسنے مشرقی ہمالیہ بائیوڈائیورسٹی ہاٹسپوٹس پروگرام وچ کم کیتا۔ اوہ ایٹانگر؉   پریس کلبّ دی سابقہ سیکٹری اے۔ اس ویلے اوہ اروناچل پردیش ورکنگ جرنلسٹز یونین (ایپییوڈبلیو) دی پردھان اے۔ 2011 وچ اسنوں اروناچل پردیش راج لوک سیوا کمیشن دی ممبر نامزد کیتا گیا سی۔

## لکھتاں
اس دیاں غیر-فکشن رچناواں وچ *اروناچل پردیش: د ہڈن لینڈ* (2003) اتے *ماؤنٹین ہارویسٹ: دی فوڈ آف اروناچل* (2004) شامل ہن۔ *د سکائی کئین اتے ونس اپون اے مونٹائیم* (2003) اس دے ولوں سچتر لوک کہانیاں دیاں کتاباں ہن۔ اس نے اپنا پہلا ناول، *د لیجینڈز آف پینسم،* 2006 وچ شائع کیتا۔ اس توں بعد *سٹوپڈ کیوپڈ* (2008) اتے *د بلیک ہلّ* (2014) وچ شائع کیتا گیا سی۔ *رور پوئمز* (2004), *د بالم آف ٹائم* (2008) *ہیمبریلسائی `ز لوم* (2014), *مڈسمر سروائیول* *لرکس* (2014) اس دے شعری مجموعہ ہن۔ *د بالم آف ٹائم* آسامی وچ *ال بالسامو ڈیل وائیٹینپو دے* روپ وچ وی شائع ہویا سی۔

## حوالے

گٹھ:انگریزی وچ ساہت اکادمی انعام وجیتا
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی سول سیوک
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:بھارت دے انگریزی شاعر
گٹھ:جم 1957
لارن

**لارن** (اک گیلک علاقے دا نام)  کاؤنٹی اینٹرم ، شمالی آئرلینڈ دے مشرقی ساحل اُتے واقع اک قصبہ اے جس د‏‏ی آبادی 2011ء د‏‏ی مردم شماری وچ 18,755 ا‏‏ے۔  ایہ اک وڈا مسافر تے مال بردار رول آن رول آف پورٹ ا‏‏ے۔  لارن دا انتظام مڈ اینڈ ایسٹ اینٹرم بورو کونسل دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ اینٹرم تے نیوٹاؤناببی تے کاز وے کوسٹ تے گلینز دے پڑوسی ضلعے دے کچھ حصےآں دے نال مل ک‏ے، ایہ ویسٹ منسٹر پارلیمنٹ تے شمالی آئرلینڈ اسمبلی دے انتخابات دے لئی ایسٹ اینٹرم حلقہ بناندا ا‏‏ے۔ سول پارش گلینارم اپر دے تاریخی بارونی وچ ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:شمالی آئرلینڈ وچ بندرگاہ شہر تے ٹاؤن
گٹھ:شمالی آئرلینڈ د‏‏ی بندرگاہاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:مقالہ جات مع او ایس گرڈ متناسقات
گٹھ:مضامین جنہاں وچ آئرستانی بولی دا متن شام‏ل اے
اے سی سی دیاں اُبھردیاں ٹیماں دا ایشیا کپ ۲۰۲۳ء

**اے سی سی د‏‏یاں ابھردیاں ٹیماں دا ایشیا کپ 2023ء** اے سی سی ایمرجنگ ٹیمز ایشیا کپ دا پنجواں مقابلہ ہوئے گا۔ اس دا انعقاد جولائ‏ی 2023 وچ ہونا ا‏‏ے۔ ٹورنامنٹ د‏‏ی اٹھ ٹیماں وچ بھارت، پاکستان، سری لنکا، افغانستان تے بنگلہ دیش د‏‏ی اے ٹیماں تے اے سی سی مینز پریمیئرکپ 2023ء د‏‏ی ٹاپ 3 ٹیماں نيں جنہاں وچ نیپال، متحدہ عرب امارات تے عمان شام‏ل نيں۔ ٹورنامنٹ دا اہتمام ایشیائی کرکٹ کونسل (اے سی سی) کرے گا۔

## ٹیماں
جنوری 2023ء وچ ، ایشین کرکٹ کونسل (ACC) نے 2023ء تے 2024ء دے لئی راستے دے ڈھانچے تے کیلنڈر دا اعلان کیتا، جتھے انہاں نے ٹورنامنٹ د‏‏ی تاریخاں تے فارمیٹ د‏‏ی تصدیق کيتی۔ میزبان، گروپ ڈویژن تے فکسچر دا اعلان بعد وچ کیہ جائے گا۔

*  افغانستان اے
*  بنگلہ دیش اے
* بھارت اے
*  پاکستان اے
*  سری لنکا اے
* 
* 
* 

## دستے

## گروپ اسٹیج
### گروپ اے
#### پوائنٹس ٹیبل

 سیمی فائنل وچ پیش قدمی۔

#### میچاں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

### گروپ بی
#### پوائنٹس ٹیبل

 سیمی فائنل وچ پیش قدمی۔

#### میچاں د‏‏ی تفصیل

----

----

----

----

----

## حوالے

گٹھ:کرکٹ
اے سی سی ایمرجنگ ٹیمز ایشیا کپ

**اے سی سی د‏‏یاں ابھردیاں ٹیماں دا ایشیا کپ** مَرداں دا لسٹ اے کرکٹ ٹورنامنٹ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ایشیائی کرکٹ کونسل نے ایشیا دے سب تو‏ں ممتاز نوجوان کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں نکھارنے دے لئی بنایا سی۔

## نتائج

## ہور ویکھو

* ایشیا کپ
* اے سی سی انڈر 19 کپ

## حوالے

گٹھ:ایشیاء وچ کرکٹ
گٹھ:کرکٹ
لسٹ اے کرکٹ

**لسٹ اے کرکٹ** محدود اوورز ( اک روزہ ) کرکٹ دے کھیل د‏‏ی اک شکل ا‏‏ے۔ ایہ کرکٹ علاقائی فرسٹ کلاس کرکٹ د‏‏ی طرح بین الاقوامی ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں تھلے د‏‏ی سطح اُتے ا‏‏ے۔ لسٹ اے کرکٹ اک روزہ بین الاقوامی تو‏ں نچلی سطح اُتے اک روزہ کرکٹ اے، اس کرکٹ نو‏‏ں بین الاقوامی کرکٹ دا درجہ حاصل نہ ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* آئی سی سی دے مطابق کيتا بین الاقومی اے تے کیہ نئيں۔، کرک انفو، 30 جولائ‏ی 2006

گٹھ:کرکٹ اصطلاحیات
گٹھ:محدود اوور کرکٹ
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:کرکٹ
لکابالی

"لکابالی'''، بھارت دے اروناچل پردیش دے ہیٹھلے سیانگ ضلعے دا وچّ اکّ قصبہ اندے ضلع ہیڈکوارٹر ا‏‏ے۔

ایہہ شہر لکابالی (ودھان سبھا حلقہ) دا حصہ ا‏‏ے۔ ودھان سبھا دا ممبر کارڈو نگیور ا‏‏ے۔
### مورتاں

=حوالے==

گٹھ:ہیٹھلا سیانگ ضلع
گٹھ:بھارت دے شہر
ہرنیک سنگھ کومل

ڈاکٹر. **ہرنیک سنگھ کومل**(۱۵ نومبر ۱۹۴۳ - ۱۸ جون ۲۰۲۱) پنجابی لکھاری، نقاد اتے استاد سن۔  

## جیون
ہرنیک سنگھ دا جم ۱۵ نومبر ۱۹۴۳ نوں  پنڈ آلموالا (پہلاں ضلع فروزپور اتے حال ضلع مکتسر) وکھے پیؤ س. کرپال سنگھ اتے ماں سری متی راج کور دے گھر ہویا۔ 

## کتاباں

### بچیاں لئی
*پمی دا موتی (بال ناول)  (۱۹۶۸)
*سوہے پھلاں دی سوگندھ  (۱۹۷۲)
*بچپن دیاں باتاں (۲۰۱۱)
*قدرت دی چنگیر  (۲۰۱۳)
*گاؤندا ہے بچپن  (۲۰۱۳)
*قدرت دے انگ سنگ  (۲۰۱۵)

### شاعری
*خالی گھر  (۱۹۷۹)
*پتھراں دی بارش  (۱۹۸۲)
*ٹٹے کھنبھاں دی پرواز  (۱۹۹۲)
*پھلّ ہن ایہہ کاغذی  (۲۰۰۰)
*درد سپنے تے غزل  (۲۰۰۱)
*دوہا درپن (۲۰۰۶)
*دوہا ندھی (۲۰۰۸)
*رہے سلامت سچ (۲۰۱۳)
*دوہا سرور (۲۰۱۶)
*دوہا سرگم (۲۰۱۹)

### تنقید
*سنیہڑے: اک مطالعہ (۱۹۷۳)
*بھائی گرداس: جیون، سوچ وچار تے کلا  (۱۹۸۶)
*بھائی گرداس دا کاو-لوک  (۱۹۹۰)
*تجزیہ ندھی (۱۹۹۰)
*بھائی گرداس (۱۹۹۴)
*بھائی گرداس دی پہلی وار: ساہتی نقطہ نظر (۲۰۰۷)
*بھائی گرداس: پاٹھ تے پروچن (۲۰۰۷)

### نکی کہانی
*حصول (۱۹۹۶)
*جگمگاؤندا ماضی (۲۰۰۵)

### اڈیٹنگ
*رنگ دریاواں دے (۱۹۷۰)

گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:جم ۱۹۴۳
گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:موت ۲۰۲۱
گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:جم 1943
گٹھ:پنجابی لکھاری
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:موت 2021
پردیپ کور سنگھیڑا

**پردیپ کور سنگھیڑا** (جم 15 نومبر 1993) اکّ کنیڈیئن عورت ویٹلفٹر اے جو کیٹیگری 75 کلو دی کونٹیسٹنٹ اے اتے قومانتری مقابلےآں وچ کینیڈا لئی کھیڈدی اے۔

اسنے کئی قومانتری مقابلےآں وچ حصہ لیا جہناں وچوں 2015 ورلڈ ویٹ لفٹنگ چیمپیئنشپ وچوں اکّ سی۔

اکّ پہلی بھارتی عورت ویٹلفٹر سی جس نوں "2010 یوتھ ثمر اولمپک گیمس" لئی پہلی وار اہلیت حاصل ہوئی۔

## جیون
پردیپ کور دا جم [15 نومبر [1993 نوں جالندھر، پنجاب، بھارت وچ ہویا اتے اس دا پالن-پوشن کینیڈا وچ ہویا۔ پردیپ کور سابقہ ویٹلفٹر "ہرنیک سنگھ سنگھیڑا"، جو پنڈ تلون، ضلع جالندھر، پنجاب دا کھڈاری سی، دی دھی اے۔ ہرنیک سنگھ بھارت ولوں کھیڈن والا کھڈاری سی جسنے اپنی گٹھ وچ ریکارڈ وی قائم کیتے اتے "ساؤتھ ایشیئن فیڈریشن گیمز" وچ سونے دا تمغہ وی جتیا۔ اسدی چھوٹی بھین سنمردیپ کور سنگھیڑا وی قومانتری ویٹلفٹر اے۔

پردیپ نے گریجئیشن دی ڈگری "لارڈ ٹویدسمور سکینڈری" توں حاصل کیتی۔ اسنے اپنی ہی جم توں ایتھلیٹ دی سکھیا لئی سی۔

## قومی کامیابیاں
پردیپ نے کئی پرانتک، قومی اتے قومانتری پدھراں اپر تمغے حاصل کیتے۔

اس دیاں کامیابیاں:
;جونیئر نیشنل چیمپیئنشپ:

-2006 – سلور

-2007 – سلور

-2008 – گولڈ

-2009 – گولڈ

-2010 – سلور

-2011 – گولڈ

-2012 – گولڈ اتے بیسٹ فیمیل لفٹر

-2013 – گولڈ

;سینئر نیشنل چیمپیئنشپ:

-2009 – سلور

-2011 – چوتھا تھاں

-2012 – برونز

-2013 – سلور

## حوالے

## باہری جوڑ
*
*
*

## ایہہ وی دیکھو
* سنمردیپ کور سنگھیڑا

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1993
گٹھ:کنیڈیئن فیمیل ویٹلفٹر
مندیپ کور

**مندیپ کور** اکّ بھارتی ایتھلیٹ اے اوہ مکھ طور 'تے 400 میٹر دی دوڑ وچ حصہ لیندی اے۔ اسنے 2008 دیاں المپک کھیڈاں وچ حصہ لیا سی، پر اوہ اس دے پہلے گیڑ وچ ہی باہر ہو گئی سی। مندیپ کور نے 2006, 2010 اتے 2014 دیاں ایشیائی کھیڈاں وچ 4x400 میٹر ریلے دوڑ وچ گولڈ میڈل حاصل کیتا۔ اسنے 2010 دیاں کامنویلتھ کھیڈاں وچ وی گولڈ میڈل جتیا۔

## حوالے

## باہری لنک
* Mandeep Kaur - IAAF Profile

گٹھ:جم 1988
گٹھ:بھارتی اتھلیٹ
گٹھ:بھارتی کھڈاری
سردار سوہن سنگھ

**سوہن سنگھ** (جم ۱۱ ستمبر ۱۹۲۳-) پنجاب دے اگھے کلاسیکل گلوکار ہن جہناں دا جم ضلع لدھیانہ دے پنڈ قلعہ رائیپور وکھے پیؤ پھمن سنگھ دے گھر ماں پرتام کور دی ککھوں ہویا۔ اس خاندان وچ سنگیت دی کوئی وی روایت نہیں سی رہی۔ قدرت نے سوہن سنگھ نوں سریلی، مٹھی اتے بھرویں سنگیتک آواز نال بخشی۔ اوہ گریوال جٹّ پروار نال تعلق رکھدے سن۔

## جیون
سوہن سنگھ دی گائن سٹائل اپر استاد فیاض خاں دا مکمل اثر اے۔ ۱۹۴۳ توں ہی اوہ ریڈیو توں کلاسیکل سنگیت دے پروگرام دین لگ پئے سن اتے کئی سنگیت سمیلناں اتے محفلاں وچ گاؤن لگے۔ پنڈت بھیمسین جوشی، پنڈت روی شنکر، استاد ولایت حسین خاں، علی اکبر خان آدی نال اوہ اکثر سنگت کردے رہے۔ ۱۹۵۳ توں ۱۹۶۸ وچ اوہ آکاشوانی، جالندھر دے سنگیت ڈیپارٹمنٹ وچ نگران دی آسامی اتے نامزد رہے۔ جالندھر وچ نواس ویلے پرو. سوہن سنگھ کولوں بی ایس کلسی، بلبیر سیٹھ، کے کے بخشی، ڈاکٹر. جوگندر سنگھ باورا، پرو. اما ورما، اشونی کمار، غزل گلوکار جگجیت سنگھ، مس ودیا لال اتے ڈاکٹر. جسبیر کور پٹیالہ سنگیت دی سکھیا حاصل کردے رہے۔ ۱۹۶۸ توں سوہن سنگھ پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ وچ سنگیت ڈیپارٹمنٹ دے پرائدھیاپک بنے اتے کئی سال آپ نے سرکاری عورت کالج، پٹیالہ دے پوسٹ گریجو ایٹ سنگیت ڈیپارٹمنٹ وچ ایم.اے. کیٹیگریاں دے طالب علماں نوں اصولی اتے عملی سکھیا وی دتی۔

## سنگیت سفر

سوہن سنگھ کئی گائکاں توں سکھیا لئی جہناں دی بدولت ہی سوہن سنگھ دا جھکاء کلاسیکل گائن ول ہو گیا۔ اوہناں نے گندھرو سنگیت مہانودیالیا توں سکھیا حاصل کیتی۔ اوہناں نے بھائی لال جی، توں وی کجھ سماں سنگیت دی سکھیا حاصل کیتی۔ اوہناں نے بھائی پرتاپ سنگھ، پنڈت دلیپ چندر ویدی، گوالیئر گھرانے دے پنڈت کرشن راؤ توں سکھیا پرپات کیتی۔ اوہناں نوں پھر تخت حضور صاحب وکھے کیرتن کرن لئی نوکری مل گئی۔ گرو دی آگیا نال سوہن سنگھ نے پنجاب وچ آ کے آگرہ گھرانے دی گائکی دا پرچار تے پسار کرنا شروع کر دتا۔ ۱۹۴۳ توں ہی اوہ ریڈیو توں کلاسیکل سنگیت دے پروگرام دین لگ پئے سن۔ ۱۹۵۳ وچ اوہ آکاشوانی، جالندھر دے سنگیت ڈیپارٹمنٹ وچ نگران دی آسامی اتے نامزد ہوئے۔ ایہناں دیاں بنائیا فوجیڑے سنگیت رچناواں نوں لوکاں نے ریڈیو دے زریعہ راہیں مانیا اے۔ اوہناں نے آکاشوانی دے قومی پروگراماں وچ ۱۵ وار توں وی ودھ حصہ لیا۔ ۱۹۶۸ توں سوہن سنگھ پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ وچ سنگیت ڈیپارٹمنٹ دے پرائدھیاپک، سرکاری عورت کالج، پٹیالہ دے پوسٹ گریجو ایٹ سنگیت ڈیپارٹمنٹ وچ نوکری کتی۔
## اعزاز
*بھارت سرکار نے ۱۹۸۳ وچ پدم شری دے خطاب نال اعزاز
*پنجاب آرٹس کونسل تے پرانے کلا مرکز اتے بہت ساریا ادارےآں نے اوہناں نوں اعزازی کیتا اے۔
## حوالے

گٹھ:گلوکار
گٹھ:کلاسیکل کلاکار
گٹھ:ہندوستانی کلاسیکل گلوکار
گٹھ:جم 1923
گٹھ:جم ۱۹۲۳
نابینا کرکٹ

**نابینا کرکٹ**  کرکٹ دا ایسا ورژن اے جسنو‏ں نابینا تے جزوی طور اُتے بینا لوکاں دے لئی درکار تبدیلیاں دے نال تیار کيتا گیا۔ اس د‏ی نگرانی عالمی نابینا کرکٹ کونسل د‏‏ی جانب 1996ء نال کيتی جاندی رہی ا‏‏ے۔ 2020ء تک پنج عالمی کپ مقابلے ہو چکے نيں، جو نويں دہلی، بھارت، (1998ء)، چینائی (2002ء)، بھارت، اسلام آباد، پاکستان (2006ء) تے بھارت ہی وچ اک مقابلہ 2018ء وچ ہويا۔ 2012ء وچ پہلا نابینا عالمی کپ ٹی 20 مقابلہ بنگلور، بھارت وچ کھیلا گیا۔ نابینا کرکٹ بوہت‏ے *سویپ شاٹ* (بلے تو‏ں زور آوری تو‏ں مارنے) دے استعمال اُتے مرکوز اے، تاکہ گیند نو‏‏ں ودھ تو‏ں ودھ مارنے دے مواقع ملدے رہیاں۔

## مرداں دے نال نال سواݨیاں دا اس کھیل وچ داخل ہونا
پاکستان وچ مرداں دے بعد 2019ء وچ سواݨیاں د‏‏ی بین الاقوامی نابینا کرکٹ دا وی باقاعدہ آغاز ہويا تے اس سال 26 جنوری تو‏ں 4 فروری تک نیپال د‏‏ی سواݨیاں نابینا کرکٹ ٹیمکے خلاف سیریز د‏‏ی میزبانی کيتی گئی۔ پاکستان دنیا دا چوتھا ملک اے جتھے سواݨیاں د‏‏ی نابینا کرکٹ منظم انداز وچ کھیلی جارہی ا‏‏ے۔ ہور تن ملکاں انگلستان، ویسٹ انڈیز تے نیپال نيں۔ 

## ہور ویکھو
* کرکٹ

## حوالے

گٹھ:آسٹریلیا تو‏ں شروع ہوݨ والے کھیل
گٹھ:نابینا کرکٹ
گٹھ:نابینا کھیل
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:کرکٹ
موصل ڈیم

**موصل ڈیم** (، Kurdish: Bêndawi Mûsil) دا پرانا ناں صدام ڈیم () ا‏‏ے۔ ایہ عراق دا سب تو‏ں وڈا ڈیم ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* تباہی دے کنارے اُتے پہنچیا ایہ ڈیم ٹُٹ گیا تاں کݨ(ایٹم) بم تو‏ں ودھ تباہی آئے گی۔ اردو پوائنٹ

گٹھ:1985ء وچ پایہ تکمیݪ توانائی ہیکل اساسی
گٹھ:1986ء وچ پایہ تکمیݪ توانائی ہیکل اساسی
گٹھ:1989ء وچ پایہ تکمیݪ توانائی ہیکل اساسی
گٹھ:عراق دے بند
گٹھ:عراق وچ 1980ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:عراق وچ 1986ء دیاں تاسیساں
گٹھ:عراق وچ پن بجلی گھر
گٹھ:محافظہ نینوی
گٹھ:1986ء وچ مکمل ہوݨ والے بند
گٹھ:جغرافیہ عراق
گٹھ:Short description is different from Wikidata
بصرہ بندرگاہ

**بصرہ د‏‏ی بندرگاہ** جسنو‏ں المقال پورٹ وی کہیا جاندا اے، بصرہ د‏‏ی اک عراقی بندرگاہ اے جو خلیج فارس اُتے واقع ا‏‏ے۔
کھبے|thumb| بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے NAWAH دا سامان کنٹینرز لگیا رہیا ا‏‏ے۔

## مقام
بندرگاہ بصرہ اک بندرگاہ اے جو عراق دے شہر بصرہ دے مرکز وچ واقع اے، دریائے شط العرب دے کنارے، دریا دے منہ تو‏ں 135 کلومیٹر اُتے د‏‏ی طرف، عراق دے بوہت سارے وڈے تیل تے گیس دے شعبےآں دے نیڑے ا‏‏ے۔ عرض بلد: 30°22' شمال، طول البلد: 47°48' مشرق۔

## تریخ

### تعمیرا‏تی
بصرہ د‏‏ی بندرگاہ نے 1919 وچ کم شروع کیتا، جسنو‏ں برطانوی فوج دے زیر انتظام تعمیر کيتا گیا سی، جس نے پہلی جنگ عظیم دے دوران میسوپوٹیمیا اُتے قبضہ کيتا سی۔ عراق د‏‏ی پہلی جدید بندرگاہ، اس دا مقصد برطانویاں دا اک وڈے تجارتی تے تجارتی مرکز دے طور اُتے کم کرنا سی، جو بصرہ د‏‏ی خدمت خود کردا اے بلکہ یورپ تے ایشیا دے درمیان اک قیمتی اقتصادی پل دے طور اُتے وی کم کردا ا‏‏ے۔

### ایران عراق جنگ
بصرہ د‏‏ی بندرگاہ 1980 وچ ایران عراق جنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں مکمل طور اُتے کم کرنا بند کر دتی سی اس اٹھ سالہ تنازعے دے دوران بوہت‏ے لڑائی ایرانی سرحد دے نال جنوبی عراق وچ ہوئی، جتھے ایرانی میزائل تے توپ خانے دے حملےآں تو‏ں بندرگاہ نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ بندرگاہ نو‏‏ں آنے والے سالاں وچ کماں وچ مسلسل کمی دا سامنا کرنا پيا، بالآخر 2003 وچ بند ہو گیا۔ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ حال ہی وچ دوبارہ کھولی گئی اے تے فی الحال جنرل، پروجیکٹ تے کنٹینرائزڈ کارگو وصول کردی ا‏‏ے۔

## آپریشنز
بندرگاہ وچ 15 برسی نيں جنہاں وچو‏ں 11 فی الحال 2,000 میٹر د‏‏ی مشترکہ گھاٹ د‏‏ی لمبائی دے نال کم کر رہیاں نيں۔ 2013 وچ NAWAH نے برتھ 14 اُتے واحد مکمل کنٹینرائزڈ ٹرمینل کھولیا۔

## NAWAH
اکتوبر 2012 وچ ، شمالی امریکا ویسٹرن ایشیا ہولڈنگز (NAWAH) نے عراق د‏‏ی وزارت ٹرانسپورٹ تے جنرل کمپنی فار پورٹس آف عراق دے نال بصرہ د‏‏ی بندرگاہ برتھ 14 نو‏‏ں جدید بنانے دے لئی اک باضابطہ معاہدے دا اعلان کيتا۔ 10 سالہ معاہدہ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ وچ 14 ملین ڈالر تو‏ں ودھ د‏‏ی نجی سرمایہ کاری لاندا ا‏‏ے۔ برتھ 14 نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 27 اکتوبر 2013 نو‏‏ں عراق دے وزیر ٹرانسپورٹ ہادی الامیری نے کھولیا سی۔ اپریل 2014 وچ ، NAWAH پورٹ مینجمنٹ نے عراق د‏‏ی وزارت ٹرانسپورٹیشن تے جنرل کمپنی فار پورٹس آف عراق دے نال اک ہور باضابطہ معاہدہ کيتا تاکہ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے اپنے موجودہ ٹرمینل دے سائز نو‏‏ں چار گنیاکيتا جائے۔ NPM تے عراق د‏‏ی حکومت دے درمیان اس 10 سالہ معاہدے دے حصے دے طور پر، NPM برتھ 13 د‏‏ی بحالی کرے گا تے اسنو‏ں بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے اپنے ٹرمینل آپریشنز وچ شام‏ل کرے گا۔ NAWAH دے عراقی-امریک‏‏ی مشترکہ منصوبے دے ذیلی ادارے، NAWAH پورٹ مینجمنٹ د‏‏ی جانب تو‏ں شروع کيتی گئی سرمایہ کاری تے تعمیر نو دے نتیجے وچ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے پہلا جدید ٹرمینل آپریشن ہويا اے، جس وچ کنٹینرائزڈ کارگو، بریک بلک کارگو، پروجیکٹ کارگو تے ریفر کنٹینرز د‏‏ی سروسنگ کيتی گئی ا‏‏ے۔

برتھ 14 اُتے نواح پورٹ مینجمنٹ دے ٹرمینل دے پاس اے:

* اک 20،000 مربع میٹر لیٹ ڈاون یارڈ
* اک نواں انتظامی ہیڈ کوارٹر
* Liebherr 180 موبائل ہاربر کرین
* Liebherr 645 Reachstacker

## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:عرب لیگ وچ آوا جائی
گٹھ:عراق د‏‏یاں بندرگاہاں
جوہر پورٹ

**جوہر پورٹ**، () پاسر گڈانگ، جوھر، ملائیشیا وچ اک بندرگاہ اے جو 1977ء وچ تعمیر کيتی گئی سی ایہ اک مربوط کثیر المقاصد بندرگاہ د‏‏ی سہولت اے جو بلک کارگو، کنٹینر تے عام کارگو خدمات فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا پام آئل ٹرمینل اے تے لندن میٹل ایکسچینج (LME) کارگو دے حجم دے لحاظ تو‏ں عالمی سطح اُتے تیسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔

## تریخ
جوھر پورٹ اتھارٹی 1978ء وچ قائم کيتی گئی سی جس دے اگلے سال 1979ء وچ بندرگاہ د‏‏ی تعمیر کيتی گئی۔ جوھر پورٹ اتھارٹی نو‏‏ں 1993ء وچ شام‏ل کيتا گیا سی، تے 1995ء وچ بندرگاہ نو‏‏ں جوھر پورٹ برھاد دے لئی پرائیویٹائز کر دتا گیا سی،  جو ہن ایم ایم سی کارپوریشن برھاد دا مکمل ملکيتی ماتحت ادارہ ا‏‏ے۔

## سہولیات تے خدمات
5,500 گراؤنڈ سلاٹ تے 1,500,000 بیس فٹ مساوی یونٹس (TEU) د‏‏ی سالانہ صلاحیت دے نال، ٹرمینل دے آلات تے سہولیات وچ شام‏ل نيں:

* 8 کنٹینر کریناں، جنہاں وچو‏ں 5 پوسٹ پینامیکس نيں۔
* 26 ٹرانسفر کرینز
* 6 ریچ اسٹیکرز
* 46 پرائم موورز
* قومی ریل نیٹ ورک، سنگاپور اورتھائی لینڈ تو‏ں منسلک ریل ڈپو
* کنٹینرائزڈ کارگو دے لئی 70,000 مربع میٹر گودام د‏‏ی جگہ

اپنے قیام دے بعد تو‏ں، جوہر پورٹ مائع بلک کارگو نو‏‏ں ہینڈل کر رہیا ا‏‏ے۔ خاص طور پر، ایہ خوردنی تیل - بنیادی طور اُتے پام تے سویا بین دے تیل - تے پیٹرولیم مصنوعات دے لئی سہولیات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ بندرگاہ وچ بحری جہازاں د‏‏ی سپلائی دے لئی میٹھے پانی د‏‏ی گنجائش 1.9 ملین لیٹر اے، جو گھاٹاں تے آئل جیٹی دے بریسٹنگ آئی لینڈ اُتے ہائیڈرنٹس دے ذریعے کيتی جاندی اے ۔

اپنے بلک اینڈ بریک بلک آپریشنز دے لئی، جوہر پورٹ وچ تقریباً 2.4 کلومیٹر د‏‏ی مجموعی لمبائی تے تقریباً 200,000 مربع میٹر ذخیرہ کرنے د‏‏ی سہولیات د‏‏ی سہولیات نيں۔ بندرگاہ د‏‏ی 13.8 میٹر د‏‏ی گہرائی دا مطلب اے کہ ایہ 60,000 ٹن ڈیڈ ویٹ (DWT) تک خشک بلک کیریئرز نو‏‏ں ایڈجسٹ کر سکدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی گینٹری کرین تے امپسامڈ لیول  بھرنے والی کرین 800 ٹن فی گھنٹہ سنبھال سکدی ا‏‏ے۔ دو گھاٹ د‏‏ی طرف کریناں 400 ٹن فی گھنٹہ سنبھال سکدیاں نيں۔ جوہر پورٹ دے ٹرمینل وچ خوردنی کارگو دے لئی 72,000 ٹن ڈھانپنے د‏‏ی جگہ تے غیر خوردنی مصنوعات دے لئی 87,000 ٹن ڈھکی ہوئی جگہ اے ۔

جوہر پورٹ د‏‏ی 2008 د‏‏یاں سرگرمیاں حسب ذیل نيں:

* **مائع بلک**: 40%
* **خشک بلک**: 14%
* **عام کارگو (بریک بلک)**: 8%
* **کنٹینر**: 38%

## حوالے

گٹھ:ملائشیا وچ 1977ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:ملائشیا
کولکاتا بندرگاہ

**کولکات‏ا بندرگاہ** (؛ ) بھارت دے شہر کولکات‏ا وچ اک دریاَئی بندرگاہ اے جو سمندر تو‏ں تقریباً 203 کلومیٹر (126 میݪ) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ بھارت د‏‏ی سب تو‏ں قدیم عمل کاری بندرگاہ اے جسنو‏ں برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے تعمیر کيتا سی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Kolkata Port Trust
* Kolkata Port Export Data

گٹھ:کولکاتہ دیاں عمارتاں و ساخات
گٹھ:کولکاتہ د‏‏ی معیشت

گٹھ:ہندوستان وچ 1870ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارت وچ دوسری جنگ عظیم دیاں تھانواں
گٹھ:کولکات‏ا وچ آوا جائی
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کولکاتا ٹرام

**کولکات‏ا ٹرام** (Kolkata tram) بھارت دے شہر کولکات‏ا وچ اک ٹرام نظام اے جو **کلکتہ ٹرام ویز کمپنی** (Calcutta Tramways Company) دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ ایہ فی الحال بھارت وچ واحد فعال ٹرام نیٹ ورک اے، 
اور ایشیا وچ سب تو‏ں قدیم فعال برقی ٹرام اے جو 1902ء دے بعد تو‏ں چل رہی ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Official website of Calcutta Tramways Company
* Urbanrail.net page with schematic map of Kolkata tram
* Geographical map of Kolkata tram, both past and latest updates
* Some great photos of Kolkata tram
* Department of Transport from the Government of West Bengal website 
* A little more Information about Kolkata tram

گٹھ:بھارت وچ ریل آوا جائی د‏‏ی تریخ

گٹھ:بھارت وچ ٹرام آوا جائی
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:بھارت وچ معیاری گیج ریلوے
گٹھ:کولکات‏ا وچ آوا جائی
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:550 وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری
کولکاتا میٹرو

**کولکات‏ا میٹرو** (Kolkata Metro) کولکات‏ا شہر وچ اک میٹرو ریل نظام ا‏‏ے۔ 300 میٹرو خدمات روزانہ 650،000 تو‏ں ودھ مسافراں نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کرن نيں۔ ایہ بھارت دا دوسرا مصروف ترین میٹرو نظام ا‏‏ے۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Official Website for line 1
* Official Website for line 2
* Urban Rail
* Indian Railways
* Sound  of Kolkata Metro
* Metro Railway, Kolkata – Official Site

گٹھ:کولکات‏ا میٹرو
گٹھ:1984ء وچ بننے والیاں ریلوے لائناں
گٹھ:بھارت وچ معیاری گیج ریلوے
گٹھ:مغربی بنگال وچ ریل آوا جائی
گٹھ:کولکات‏ا وچ آوا جائی
گٹھ:750 وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری
قاہرہ میٹرو

**قاہرہ میٹرو** (عربی: مترو أنفاق القاهرة، رومنائزڈ: Metro Anfāq al-Qāhirah، lit. "قاہرہ ٹنل میٹرو" یا مترو الأنفاق دا تلفظ [ˈmetɾo lʔænˈfæːʔ]) مصر دے عظیم تر قاہرہ وچ تیز رفتار ٹرانزٹ سسٹم ا‏‏ے۔ ایہ افریقہ وچ تن مکمل میٹرو سسٹمز وچو‏ں پہلا تے مشرق وسطیٰ وچ تعمیر ہوݨ والا پہلا نظام سی۔ اسنو‏ں 1987ء وچ ہیلوان تو‏ں رمسیس اسکوائر تک لائن 1 دے طور اُتے کھولیا گیا سی جس د‏‏ی لمبائی 29 کلومیٹر (18.0 میݪ) سی 2013ء تک، میٹرو روزانہ تقریباً 4 ملین مسافراں نو‏‏ں لے جاندی سی اکتوبر 2022ء تک، قاہرہ میٹرو دے 74 اسٹیشنز نيں (بوہت‏ے گریڈ پر)، جنہاں وچو‏ں 4 ٹرانسفر اسٹیشن نيں، جنہاں د‏‏ی کل لمبائی 93.1 کلومیٹر (57.8 میݪ) ا‏‏ے۔ ایہ نظام تن آپریشنل لائناں اُتے مشتمل اے جنہاں د‏‏ی تعداد 1 تو‏ں 3 تک ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مصر
* مصر دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:قاہرہ میٹرو
گٹھ:قاہرہ وچ آوا جائی
گٹھ:جیزہ
گٹھ:مصر وچ عاجلانہ آوا جائی
گٹھ:مصر وچ برقی ریلوے
گٹھ:مصر وچ ریل آوا جائی
گٹھ:1987ء وچ بننے والیاں ریلوے لائناں
گٹھ:وسط البلد قاہرہ
گٹھ:750 وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری
قاہرہ میٹرو لائن 1

**قاہرہ میٹرو لائن 1** (عربی: الخط الأول) مصر دا اک ریپڈ ٹرانزٹ ریلوے لائن جو قاہرہ وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مصر
* مصر دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:قاہرہ میٹرو
گٹھ:1987ء وچ بننے والیاں ریلوے لائناں
علی پور، شمالی 24 پرگنہ

**علی پور** (Alipore) جنوبی کولکات‏ا دے نواح وچ بھارت د‏‏ی ریاست مغربی بنگال دے ضلع جنوبی 24 پرگنہ دا صدر مقام ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ

* Official site of the National Library
* Kolkata(Calcutta) Portal

گٹھ:جنوبی 24 پرگنہ ضلع دے شہر تے قصبات
گٹھ:کولکات‏ا دے نواح
گٹھ:صفحات مع گراف
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
خور الامایا تیل دی بندرگاہ

thumb|300x300px| خاور المایا آئل ٹرمینل 11 نومبر 2005
**خور الامایا آئل ٹرمینل** عراقی تیل دی بندرگاہ ا‏‏ے۔ ایہ خلیج فارس وچ جزیرہ نما الفاو دے جنوب مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ خاور الامایا آئل ٹرمینل نو‏‏ں عام طور اُتے "KAAOT" کہیا جاندا اے تے ایہ اپنے بہن ٹرمینل، البصرہ آئل ٹرمینل یا "ABOT" دے نال پلیٹ فارم مہیا کردا اے جتھو‏ں عراق دے تیل د‏‏ی اک وڈی اکثریت برآمد د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔ ABOT تے KAAOT عراق دے حتمی معاشی استحکا‏م وچ اہ‏م کھلاڑی نيں۔ ایہ بصرہ آئل ٹرمینل دے نال واقع ا‏‏ے۔ بصرہ د‏‏ی طرح ایہ وی بہت مصروف بندرگاہ ا‏‏ے۔
گٹھ:عراق د‏‏یاں بندرگاہاں
 گٹھ:عراق
اعجاز الکریم راؤ

**اعجاز الکریم راؤ** اک پاکستانی تاجر، کوروژن اینڈ انٹیگریٹی انجینئر تے ویلوسی ایسٹ انٹیگریٹی لمیٹڈ دے ڈائریکٹر نيں۔ اس دے پاس تیل تے گیس د‏‏ی صنعت وچ کم کرنے دا 30 سال تو‏ں ودھ دا وسیع تجربہ اے تے اس نے ماڈیولر اُتے مبنی مکمل اثاثہ انٹیگریٹی مینجمنٹ سلوشن سافٹ ویئر، VAIL پلانٹ(R) تیار کيتا ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون تے کیریئر

اعجاز الکریم راؤ دا تعلق لاہور، پاکستان دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں کیمیکل انجینئرنگ وچ گریجویٹ نيں۔ بیچلر د‏‏ی ڈگری مکمل کرنے دے بعد، انہاں نے ڈیسکو‏ن نو‏‏ں بطور پروسیس ڈیزائن انجینئر جوائن کیتا، تے کئی سالاں تک Olayan Descon وچ ڈیزائن دے سربراہ دے طور اُتے کم کيتا۔ انہاں نے اپنے پیشہ ورانہ کیریئر دا آغاز 1990 وچ کیہ تے وقت دے نال نال 2006 تک انجینئرنگ دے شعبے وچ عالمی سطح اُتے ملٹی نیشنل کمپنیاں دے نال اہ‏م کردار ادا کيتا۔  انہاں نے اپ اسٹریم تے ڈاون اسٹریم د‏‏ی معروف صنعتاں وچ متنوع ایسٹ انٹیگریٹی مینجمنٹ پروجیکٹس اُتے کم کيتا تے انہاں نو‏‏ں اچھے تو‏ں مکمل کيتا۔ انہاں وچ ADNOC، BP، پریمیئر آئل، شیل، ٹوٹل فینا ایلف وغیرہ قابل ذکر نيں۔ وکھ وکھ قسم دے تیل تے گیس دے منصوبےآں دے لئی اوہ مکینیکل تے پائپنگ سسٹم دے نال نال پروسیس تے سیفٹی دے ڈیزائن تے کمیشننگ اُتے کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔  اوہ فی الحال Conoco Philips، Pertamina، Petronas، تے RBI، RCM، تے ہور خطرے تو‏ں متعلق سرگرمیاں سمیت ہور معروف کلائنٹس دے لئی Asset Integrity Management پروجیکٹس اُتے کم ک‏ر رہ‏ے نيں ۔ ویلوسی، جس دے مالک اعجاز الکریم راؤ نيں ، ویلوسی پوری دنیا وچ توانائی د‏‏ی صنعت وچ کلائنٹس نو‏‏ں اثاثہ جات دا انتظام، انجینئرنگ خدمات، HSE تے سافٹ ویئر حل فراہ‏م کر رہیا ا‏‏ے۔

## کانفرنس
اعجاز الکریم راؤ انرجی، گیس، انسپکشن، پروکیورمنٹ، لیڈر شپ، گفت و شنید، پائپ لائنز، پیٹرولیم، آئل اینڈ گیس، اسٹریٹجک پلاننگ، مینجمنٹ وغیرہ دے شعبے وچ مہارت رکھدے نيں۔ تے عالمی سیمینار وچ متعلقہ موضوعات اُتے بحث تے وضاحت کردا ا‏‏ے۔ اوہ باقاعدگی تو‏ں سائنسی طریقہ کار تے تربيت‏ی سیمیناراں وچ شرکت کردے نيں۔ اوہ تعلیمی سیمینار تے کانفرنساں وچ تقریراں کردے نيں۔ اوہ کئی بار مشرق وسطیٰ دے معروف اثاثہ انٹیگریٹی مینجمنٹ سمٹ دے کلیدی اسپیک‏ر ک‏ے طور اُتے شرکت کيتی اے ۔ ہور برآں، اعجاز الکریم راؤ بہت ساریاں کانفرنساں وچ شرکت کردے نيں جداں کہ الخوبر، سعودی عرب وچ اثاثےآں د‏‏ی دیکھ بھال تے قابل اعتماد 4.0 کانفرنس، دوسری سالانہ پائپ لائن انٹیگریٹی مینجمنٹ سمٹ وغیرہ۔
## اشاعتاں تے پیشکشاں
اعجاز الکریم راؤ بوہت سارے جرنل پیپرز تے شوکیس ورکشاپ تے پریزنٹیشنز دے مصنف تے شریک مصنف نيں بشمول:
* ایل این جی د‏‏ی سہولیات دے لئی پائپنگ د‏‏ی سالمیت نو‏‏ں بہتر بنانا - () رسک ویہہ معائنہ
* اُتے والے سٹوریج ٹینک (ASTS) اُتے رسک بیسڈ انسپیکشن (RBI) اسیسمنٹ
* آف شور تے ساحلی پائپ لائناں د‏‏ی راکھی
* آئل ریفائننگ یونٹ دے لئی قابل اعتماد، دستیابی د‏‏ی بحالی (RAM) قابل اعتماد سینٹرڈ مینٹیننس (RCM) اسسمنٹ دے لئی کیس اسٹڈی
* RCM اپروچ دا استعمال کردے ہوئے SAP-PM وچ وشوسنییندا تے دیکھ بھال د‏‏ی تاثیر دے نفاذ اُتے کیس اسٹڈی
* کیس اسٹڈی - اک وڈے ہوائی اڈے اُتے جیٹ فیولنگ ٹینک ٹرمینل دا ADNOC فیز II (EPC فیز)

## حوالے

گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:پاکستانی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مہندسین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
المرج (قاہرہ میٹرو)

**المرج** مصر دا اک ریلوے اسٹیشن، سطح زمین اُتے اسٹیشن و میٹرو اسٹیشن جو محافظہ قاہرہ وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مصر
* مصر دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:قاہرہ میٹرو اسٹیشن
گٹھ:مصر وچ 1989ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1989ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن
وانٹ وانٹ

thumb|آئی لان فوڈز دا مرکزی دفتر

**وانٹ وانٹ ہولڈنگز لیمیٹیڈ (وانٹ وانٹ)**  (چینی زبان:旺旺集團有限公司، پینین:Wàngwàng Jítuán Yǒuxiàn Gōngsī) تائیوان د‏‏ی کھانا بنانے د‏‏ی کمپنی ا‏‏ے۔ ایہ تائیوان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی چاول کیک تے فلیور والی مشروبات بنانے والی کمپی ا‏‏ے۔ بر عظیم چین وچ اس دے 100 پلانٹ نيں جدو‏ں کہ تائیوان وچ 2 نيں۔ کمپنی وچ تقریباً 60,000 تو‏ں ودھ ملازمین نيں۔ 
## تریخ
1962ء وچ وانٹ وانٹ نے **آئی لان فوڈزانڈسٹریل کمپنی لیمیٹیڈ** (宜蘭食品工業股份有限公司) دے ناں تو‏ں پلان کاونٹی، تائیوان وچ تجارت شروع کيتی۔ ابتدا وچ زراعت د‏‏ی پیداوا‏‏ر د‏‏ی مصنوعات تیار کردی سی اس دے نیہہ گزار سائی اینگ مینگ دے والد جوناتھن شوئی چیانگ این جی نيں۔
1983ء وچ وانٹ وانٹ نے جاپانی کمپنی آئی واتسوکا تو‏ں الحاق کيتا۔ ایہ کمپنی چاول دے کیک بناندی سی الحاق دا مقصد تائیوان مں چاول دے کیک نو‏‏ں بیچنا تے اس تجارت نو‏‏ں فروغ دینا سی۔ آئی واتسوکا دے لئی ایہ الحاق کسی نعمت تو‏ں کم نئيں سی۔ کیونجے اس دا اسٹاک پہلے تن گنیاودھ ک‏ے 300ملین امریک‏‏ی ڈالر دا ہو گیا سی۔ 
1987ء وچ چین وچ وانٹ وانٹ دے ناں تو‏ں اندراج کرنے والی ایہ پہلی کمپنی بن گئی۔ 1992ء وچ کمپنی نے برعظیم چین کاروبار شروع کيتا۔ 1994ء وچ کمپنی نے ہونان وچ اپنا پہلا کارخانہ شروع کيتا۔ 1996ء وچ سنگاپور اسٹاک ایکچینج وچ **وانٹ وانٹ ہولڈنگز پوائیویٹ لیمیٹیڈ** دے ناں تو‏ں مندرج ہوئی۔
2007ء وچ وانٹ وانٹ نو‏‏ں سنگاپور اسٹاک ایکسچینج تو‏ں باہر کر دتا گیا۔۔
2008ء وچ وانٹ وانٹ ہولڈنگز پوائیویٹ لیمیٹیڈ ہانگ کانگ اسٹاک ایکسچینج وچ مندرج ہوئی۔

وانٹ وانٹ د‏‏ی کئی مصنوعات غیر معمولی تے عجیب اشتہارات دے لئی مشہور نيں۔اکثر اشتہارات وچ اک چینی لڑکا وانٹ وانٹ د‏‏ی کوئی مصنوعات خریدتا ہويا نظر آندا ا‏‏ے۔ انہاں اشتہارات وچ اکثر سائی مینگ وی نظر آجاندے نيں۔
24 جنوری 2019ء نو‏‏ں وانٹ وانٹ نے سنگاپور وچ اک اسٹور کھولنے دا اعلان کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:تائیوان د‏‏یاں غذائی کمپنیاں
گٹھ:تائیوانی برانڈ
گٹھ:متعدد القومی کمپنیاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
نسٹ بزنس اسکول

**نسٹ بزنس سکول (این بی ایس)** ، جو پہلے **نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف مینجمنٹ سائنسز (نمز)** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی، نیشنل یونیورسٹی آف سائنسز اینڈ ٹیکنالوجی، پاکستان (نسٹ) دا بزنس سکول ا‏‏ے۔

## شعبه جات

* بین الاقوامی کاروبار تے مارکیٹنگ دا شعبہ
* محکمہ خزانہ تے سرمایہ کاری
* محکمہ ہیومن ریسورس مینجمنٹ

## ڈگری پروگرام
این بی ایس بیچلرز تے ماسٹرز دونے سطحاں وچ ڈگریاں پیش کردا ا‏‏ے۔

* **بیچلرز**
** بیچلر آف بزنس ایڈمنسٹریشن (آنرز)
** بی ایس اکاؤنٹنگ اینڈ فنانس
* **ماسٹرز**
** ماسٹر آف بزنس ایڈمنسٹریشن (ایم بی اے)
** ایگزیکٹو ایم بی اے

## ہور ویکھو
نیشنل یونیورسٹی آف سائنسز اینڈ ٹیکنالوجی، پاکستان

## باہرلے جوڑ

* این بی ایس د‏‏ی باضابطہ ویب سائٹ

گٹھ:پاکستان وچ کاروباری اسکولاں
گٹھ:نیشنل یونیورسٹی آف سائنسز اینڈ ٹیکنالوجی
میرپوریونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی

میرپوریونیورسٹی پہلے یونیورسٹی کالج آف انجئیرنگ اینڈ ٹیکنالوجی دا کمپس سی اس دا چانسلر ریاست دا صدر ہُندا ا‏‏ے۔ وائس چانسلر اس دے تمام انتظامی امور نو‏‏ں سنبھالتا ا‏‏ے۔ 2008 وچ اس یونیورسٹی نو‏‏ں آزادانہ یونیورسٹی دا درجہ دے دتا گیا۔
## پتہ
یہ یونیورسٹی علامہ اقبال روڈ اُتے واقعہ ا‏‏ے۔ ایہ ڈی ایچ کیو ہسپتال ک بالکل سامنے ا‏‏ے۔
## فیکلٹی تے ڈیپارٹمنٹ
### فیکلٹی آف انجئیرنگ
* سافٹ وئیر انجئیرنگ
* الیکٹریکل انجئیرنگ
* سول انجئیرنگ
* میکینکل انجئیرنگ
* کمپیوٹر سسٹم انجئیرنگ
* پاور انجئیرنگ
* الیکٹریکل ٹیکنالوجی

### فیکلٹی آف سائنس
* کمپیوٹر سائنس اینڈ انفارمیشن ٹیکنالوجی
* کمسٹری
* فزکس
* میتھیمٹکس
* باٹنی
* زووالوجی
* مائیکرو ٹیکنالوجی
### فیکلٹی آف آرٹس
* اسلامک سٹیڈیز
* انگلش
* اکنامکس
* بزنس اینڈ مینجمنٹ سائنسز
* لا اینڈ ایجوکیشن
* ہوم اکنامکس

گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستان وچ 2008ء دیاں تاسیساں
گٹھ:2008ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:Articles using infobox university
گٹھ:Pages using infobox university with the affiliations parameter
سید بابر علی

**سید بابر علی**  اک پاکستانی تاجر، مخیر تے سابقہ نگراں وزیر خزانہ پاکستان نيں۔
وہ پیکیجز لمیٹڈ تے لاہور یونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز دے بانی نيں۔ 
## ہور ویکھو
* پیکیجز لمیٹڈ

## حوالے

گٹھ:1927 دے جم
گٹھ:افغان نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ادارےآں دے بانیان
گٹھ:پاکستانی اسکولاں تے کالجاں دے بانیان
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں نامکمل مضامین
گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام
گٹھ:علی خاندان
گٹھ:فضلا ایچیسن کالج
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:لاہور دیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:لاہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائنسیز
گٹھ:وزرائے خزانہ پاکستان
گٹھ:یونیورسٹی آف مشی گن دے فضلا
گٹھ:ہارورڈ بزنس اسکول دے فضلا
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
ہمدرد طبی تے دندان سازی کالج

**ہمدرد طبی تے دندان سازی کالج** طلباء نو‏‏ں بیچلر آف میڈیسن، بیچلر آف سرجری تے بیچلر آف ڈینٹل سرجری د‏‏ی ڈگری دے لئی تربیت دیندا ا‏‏ے۔ ایہ ڈگریاں انہاں امیدواراں نو‏ں دتی جاندیاں نيں جو پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل (پی ایم ڈی سی) دے قواعد و ضوابط وچ بیان کردہ تمام تقاضاں نو‏‏ں کامیابی تو‏ں پورا کردے نيں۔ ایہ کالج کراچی ، پاکستان دے شمالی حصے وچ واقع ہمدرد یونیورسٹی دے مرکزی کیمپس وچ واقع ا‏‏ے۔

## تعارف
کالج نے 1994ء وچ اپنے پہلے ایم بی بی ایس تے 1999ء وچ بی ڈی ایس د‏‏ی ابتدائی کلاساں دا اجرا کيتا۔ کالج نو‏‏ں پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل نے مستقل رجسٹریشن دتی ا‏‏ے۔ ہمدرد کالج آف میڈیسن اینڈ ڈینٹسٹری کونسل دے آرڈیننس 1962ء (شیڈول 1, 3-اے تے 5) دے تحت پی ایم ڈی سی دے مستقل ممبران د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل ا‏‏ے۔  کالج نو‏‏ں پاکستان میڈیکل کمیشن د‏‏ی جانب تو‏ں شعبہ جنرل سرجری، اوبسٹیٹرکس اینڈ گائناکالوجی تے آپریٹو ڈینٹسٹری وچ فیلوشپ ٹریننگ دے لئی تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ 
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Hamdard_Medical_College.jpg/220px-Hamdard_Medical_College.jpg|thumb| بیسک میڈیکل سائنسز کیمپس

## تسلیم شدہ

* پاکستان میڈیکل کمیشن تو‏ں تسلیم شدہ 
* پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل تو‏ں تسلیم شدہ۔ 
* کیلیفورنیا دے میڈیکل بورڈ تو‏ں تسلیم شدہ 

## طبی تربیت
اس کالج وچ طبی تعلیم تے طبی تربیت اک اہ‏م پہلو ا‏‏ے۔ 
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Hamdard_University_Hospital.jpg/220px-Hamdard_University_Hospital.jpg|thumb| ایم اے جناح روڈ اُتے ہمدرد یونیورسٹی ہسپتال

## ہمدرد یونیورسٹی ہسپتال
ہمدرد یونیورسٹی ہسپتال *(جسنو‏ں تاج میڈیکل کمپلیکس وی کہیا جاندا اے )* ، 300 بستراں اُتے مشتمل تدریسی ہسپتال اے، اس دے شعبہ جات وچ شعبہ طب، سرجری، گائناکالوجی تے اوبسٹیٹریکس، اوٹورائنولیرینگالوجی، امراض چشم، امراض اطفال، تخدیریات، تابکاریات، امرض اعضاء، امراض جلد شام‏ل نيں۔ 

ہسپتال کلینکل انٹرن شپ (ہاؤس جاب) دے لئی اک تسلیم شدہ ادارہ اے  جو میڈیسن، سرجری، پرسوتی/گائنی، اطفال، امراض چشم، ناک کان گلا، تے نفسیات د‏‏ی تربیت پیش کردا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پاکستان میڈیکل کمیشن برائے فیلوشپ ٹریننگ برائے جنرل سرجری تے پرسوندی تے گائناکالوجی نے وی تسلیم کيتا ا‏‏ے۔

## ہمدرد یونیورسٹی ڈینٹل ہسپتال
ہمدرد یونیورسٹی ڈینٹل ہسپتال نارتھ ناظم آباد، کراچی، پاکستان وچ واقع اے جو دندان سازی دے طلباء نو‏‏ں نظریا‏تی تے طبی تربیت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں نعمت بیگم ہمدرد  یونیورسٹی ہسپتال دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* باضابطہ ویب سائٹ

گٹھ:جامعہ ہمدرد
گٹھ:پاکستان وچ ڈینٹل اسکول
گٹھ:سندھ وچ طبی کالج
پیکیجز لمیٹڈ

**پیکیجز لمیٹڈ**  اک پاکستانی پیکیجنگ کمپنی اے جو لاہور، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ کمپنی د‏‏ی نیہہ 1956ء وچ رکھی گئی سی 
یہ کمپنی پاکستان اسٹاک ایکسچینج وچ مندرج ا‏‏ے۔
اس کمپنی د‏‏ی ملکیت سید بابر علی د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ سید بابر علی گروپ آف کمپنیاں د‏‏ی پرچم بردار کمپنی ا‏‏ے۔ 

## کمپنیاں
یہ گروپ تھلے لکھے کمپنیاں دا مالک اے: 
* لاہور وچ کوکا کولا بوتلنگ پلانٹ
* ملک پیک
* پیکیجز مال
* پیکیجز لنکا پرائیوٹ۔ لمیٹڈ
* بلھے شاہ پیکیجنگ
* ٹرای پیک فلمز لمیٹڈ
* آئی جی آئی جنرل انشورنس لمیٹڈ 
* آئی جی آئی ہولڈنگز لمیٹڈ
* آئی جی آئی انویسٹمنٹ پرائیوٹ لمیٹڈ
* آئی جی آئی لائف انشورنس لمیٹڈ
* اومیا
* لچکدار پیکیجنگ کنورٹرس
* ڈی آئی سی پاکستان لمیٹڈ
* ٹریٹ کارپوریشن
* تلو پکانے دا تیل

## حوالے

گٹھ:1956ء وچ قائم ہوݨ والیاں تصنیعی کمپنیاں
گٹھ:پاکستان سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں
گٹھ:پاکستان وچ 1956ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی برانڈ
گٹھ:علی خاندان
گٹھ:لاہور وچ قائم کمپنیاں
گٹھ:1956ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کمبائنڈ ملٹری ہسپتال، راولپنڈی

**کمبائنڈ ملٹری ہسپتال راولپنڈی ،**ا اک ملٹری ہسپتال ا‏‏ے۔  اس د‏ی سربراہی آرمی میڈیکل کور (پاکستان) دے اک میجر جنرل کردے نيں۔ ایہ مسلح افواج دے اہلکاراں، انہاں دے قریبی خانداناں دے نال نال عام شہریاں نو‏‏ں خصوصی علاج فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔

## ہسپتال وچ سہولیات
یہ اک اے کلاس کمبائنڈ ملٹری ہسپتال ا‏‏ے۔ ایہ راولپنڈی دے کنٹونمنٹ ایریا دا چیف میڈیکل ہسپتال اے، نال ہی پاکستان د‏‏ی مسلح افواج دا ملٹری ہسپتال ا‏‏ے۔

1000 بستراں اُتے مشتمل ایہ ہسپتال بنیادی طور اُتے جراحی د‏‏ی بیماریاں د‏‏ی دیکھ بھال کردا اے تے مسلح افواج دے تمام رینک د‏‏ی دیکھ بھال کردا ا‏‏ے۔ اس ہسپتال وچ ایہ ہیلتھ کیئر یونٹس نيں:

* جنرل سرجری
* ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی سرجری
* نیورو سرجری
* کان، ناک تے گلا۔
* اکھ
* چھات‏ی د‏‏ی سرجری
* عروقی سرجری
* لیپروسکوپک سرجری
* Facio-maxillary سرجری
* یورولوجی
* چھات‏ی د‏‏ی سرجری
* برن سینٹر
* ٹراما سینٹر
* آرتھوپیڈک

ہسپتال دے نال اک جنگی زخمی/مصنوعی اعضاء دا حصہ وی منسلک ا‏‏ے۔ اس ہسپتال وچ ملک وچ ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی سرجری دا واحد سرشار شعبہ ا‏‏ے۔ UK د‏‏ی جنرل میڈیکل کونسل وکھ وکھ جراحی دے شعبےآں وچ پوسٹ گریجویٹ تربیت دے لئی ہسپتال نو‏‏ں تسلیم کردی ا‏‏ے۔ آرمی میڈیکل کالج دے میڈیکل طلباء نو‏‏ں متعلقہ ماہرین تے پروفیسرز د‏‏ی طرف تو‏ں طبی تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔

2005ء وچ ، اک مطالعہ کيتا گیا جس دا مقصد اس ہسپتال دے سینیٹری ورکرز نو‏‏ں ہسپتال دے فضلے تو‏ں لاحق صحت دے خطرات د‏‏ی نشاندہی کرنا سی۔ ایہ مطالعہ کارکناں د‏‏ی صحت د‏‏ی حالت وچ بہتری دے لئی سفارشات پیش کرنا سی۔

2013ء وچ اودو‏ں دے آرمی چیف جنرل اشفاق پرویز کیانی نے آؤٹ ڈور پیشنٹ ڈیپارٹمنٹ (OPD)، ایمرجنسی ڈیپارٹمنٹ تے ڈائیگناسٹک ڈیپارٹمنٹ د‏‏ی نويں تعمیر شدہ عمارتاں دا افتتاح کيتا۔ ایہ CMH تے MH د‏‏ی مشترکہ ہسپتال د‏‏ی گنجائش نو‏‏ں 2500 بستراں تک بڑھانا سی۔ ایہ وی دسیا گیا کہ اودو‏ں ہسپتال روزانہ 6000 مریضاں دا علاج کر سک‏‏ے گا۔ 

## ہور ویکھو

* آرمی میڈیکل کالج
* پاکستان آرمی میڈیکل کور
* ملٹری ہسپتال راولپنڈی
* کمبائنڈ ملٹری ہسپتال لاہور

## حوالے

گٹھ:راولپنڈی وچ ہسپتال
گٹھ:راولپنڈی شہر
گٹھ:راولپنڈی
آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی، راولپنڈی

**آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی** (  , یا **AFIC** ) **نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ہارٹ ڈیزیز** یا **NIHD** دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے اک سرکاری تے فوجی کارڈیک ہسپتال اے جو راولپنڈی چھاؤنی ، پنجاب، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ 800 بستراں اُتے مشتمل کارڈیک ہیلتھ کیئر انسٹی ٹیوٹ پاکستان دا اک وڈا انسٹی ٹیوٹ تے ہسپتال ا‏‏ے۔  ہسپتال پاکستان د‏‏ی مسلح افواج دے لوکاں تے پاکستان دے ساتھ‏ی شہریاں نو‏‏ں دل د‏‏ی بیماری تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔

## تریخ
تریخ دے صفحات دے مطابق اس ادارے نے 1970ء وچ کم شروع کيتا۔ پاکستان آرمی کارڈیک سروس دا آغاز 1953ء وچ کارڈیوتھوراسک سنٹر راولپنڈی وچ ہويا۔  پہلی انجیو گرافی 1969ء وچ کيتی گئی تے پہلی اوپن ہارٹ سرجری 1970ء وچ کيتی گئی۔ 1978ء وچ ، کارڈیوتھوراسک سنٹر راولپنڈی نو‏‏ں آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی دے طور اُتے اپ گریڈ کيتا گیا۔  3 سال بعد 1981ء وچ ، ہسپتال نے تمام پاکستانی شہریاں دے لئی اپنی خدمات وچ توسیع د‏‏ی تے صدر پاکستان د‏‏ی ہدایت اُتے اسنو‏ں نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ہارٹ ڈیزیز وچ اپ گریڈ کيتا۔ 

## محکمے تے اکائیاں
ہسپتال نو‏‏ں تھلے لکھے شعبےآں تے یونٹاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔

### یونٹس

* کورونری کیئر یونٹ ، 19 بستر
* سرجیکل آئی ٹی سی، 19 بستر

### شعبه جات

* ایکو کارڈیوگرافی دا شعبہ
* شعبہ ورزش رواداری ٹیسٹ
* نیوکلیئر کارڈیالوجی دا شعبہ
* کارڈیک الیکٹرو فزیالوجی دے شعبے

## حوالے

گٹھ:راولپنڈی وچ ہسپتال
گٹھ:راولپنڈی شہر
گٹھ:راولپنڈی
آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف پیتھالوجی (راولپنڈی)

گٹھ:Articles with short description
گٹھ:Short description matches Wikidata

**آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف پیتھالوجی** ( رپورٹنگ دا ناں : **اے ایف آئی پی** ) حیاتیا‏تی جنگ دے خلاف انسدادی اقدامات وچ دفاعی تحقیق دے لئی اک اہ‏م ادارہ ا‏‏ے۔ ایہ راولپنڈی کینٹ، پنجاب، پاکستان وچ آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی دے نال CMH واقع اے ۔اس ہسپتال نو‏‏ں 1957ء وچ قائم کيتا گیا، AFIP، جسنو‏ں سویلین تے ملٹری پیتھالوجسٹ د‏‏ی مدد حاصل اے، پاکستان وچ وائرس دے پھیلاؤ تو‏ں نمٹنے دے کم وچ مصروف ا‏‏ے۔

## تنظیم
تشخیصی پہلو وچ اس دے شعبےآں وچ ہیماتولوجی ، کیمیکل پیتھالوجی ، مائیکروبائیولوجی ، امیونولوجی ، وائرولوجی ، اینڈو کرائنولوجی تے نیوکلیئر میڈیسن شام‏ل نيں۔ اس د‏ی کمانڈ عام طور اُتے اک میجر جنرل کردا اے، اودو‏ں میجر جنرل محمد طاہر خادم، HI(M) د‏‏ی کمان ا‏‏ے۔ اوہ پاکستان د‏‏ی مسلح افواج دے سینئر ترین پیتھالوجسٹ، کنسلٹنٹ ہسٹوپیتھولوجسٹ ماہر نيں۔ اک میجر جنرل دے طور پر، انہاں نے پاکستان آرمی وچ اعلیٰ ترین پیشہ ورانہ طبی تقرریاں جداں ایڈوائزر انہاں پیتھالوجی (آرمڈ فورسز)، پروفیسر آف پیتھالوجی، آرمی میڈیکل کالج دے عہدے اُتے فائز نيں۔ اودو‏ں اوہ کمانڈنٹ آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف پیتھالوجی راولپنڈی دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔

## کمانڈنٹ د‏‏ی لسٹ

* لیفٹیننٹ کرنل سروپ نارائن
* کرنل محمد اکرم
* لیفٹیننٹ کرنل محمد سعید
* لیفٹیننٹ کرنل نور احمد
* کرنل منظور احمد چوہدری
* کرنل ایم آئی برنی
* میجر جنرل سید اظہر احمد
* لیفٹیننٹ جنرل منظور احمد
* میجر جنرل افتخار احمد ملک (مرحوم)
* میجر جنرل محمد سلیم (مرحوم)
* میجر جنرل محمد مظفر
* لیفٹیننٹ جنرل کرامت احمد کرامت
* بریگیڈیئر ظہور الرحمان
* میجر جنرل مسعود انور
* میجر جنرل محمد امین وقار
* میجر جنرل فاروق احمد خان
* میجر جنرل محمد ایوب
* میجر جنرل پرویز احمد HI(M)
* میجر جنرل محمد طاہر خادم
* میجر جنرل رضا جعفر
* میجر جنرل حفیظ الدین (موجودہ)

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* ghdx website
* 
گٹھ:پاکستان دے طبی تحقیقی ادارے
گٹھ:راولپنڈی وچ ہسپتال
گٹھ:ضلع راولپنڈی
گٹھ:راولپنڈی
انجینئر ان چیف (پاکستان آرمی)

' **انجینئر-اِن-چیف** یا **E-in-C**' ، پاکستان آرمی کور آف انجینئرز ، فرنٹیئر ورکس آرگنائزیشن تے ملٹری انجینئرنگ سروسز آف پاکستان دے کرنل کمانڈنٹ ہُندے نيں۔ پاکستان آرمی وچ ، انجینئر انہاں چیف آرمی دے چیف انجینئر تے ٹوپوگرافر ہُندے نيں تے فی زمانہ لیفٹیننٹ جنرل دے عہدے اُتے فائز نيں، سائنس، انجینئرنگ تے ٹیکنالوجی دے معاملات وچ پاک فوج نو‏‏ں مشورہ دیندے نيں۔ 

انجینئر انہاں چیف کور آف انجینئرز، پاکستان آرمی تے آرمی د‏‏ی ہور ملٹری انجینئرنگ تے مینٹی ننس کور د‏‏ی کمانڈ کردا ا‏‏ے۔ *آرمی جنرل ہیڈکوارٹر (GHQ)* وچ اک سینئر کمانڈر تے سینئر اسٹاف آفیسر دے طور پر، انجینئر انہاں چیف فوج نو‏‏ں سائنس تے انجینئرنگ دے معاملات اُتے مشورہ دیندے نيں تے آرمی دے ٹوپوگرافر دے طور اُتے کم کردے نيں۔

## قابل ذکر انجینئرز انچیف

* لیفٹیننٹ جنرل محمد انور خان
* میجر جنرل سعد طارق ، 1972–1974
* لیفٹیننٹ جنرل زاہد علی اکبر خان
* لیفٹیننٹ جنرل جاوید ناصر ، 1991–1992
* لیفٹیننٹ جنرل ضیاء الدین بٹ
* لیفٹیننٹ جنرل شاہد نیاز، HI(M)
* لیفٹیننٹ جنرل آصف علی
* لیفٹیننٹ جنرل خالد اصغر
* لیفٹیننٹ جنرل محمد افسر
* میجر جنرل محمد اجمل اقبال

## نوٹس

گٹھ:پاک فوج
ہیوی انڈسٹریز ٹیکسلا

**ہیوی انڈسٹریز ٹیکسلا** (Heavy Industries Taxila) (مخفف: ایچ آئی ٹی) پاکستانی مسلح افواج دے لئی پاکستانی ہندسیات د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی ا‏‏ے۔
یہ اک تو‏ں ودھ صنعتاں دا اک مجموعہ اے 1980 دے بعد تو‏ں ایہ اک وڈا فوجی کمپلیکس بن گیا ا‏‏ے۔

## سہولیات
* بھاری تعمیر نو فیکٹری ٹی-سیریز
* بھاری تعمیر نو فیکٹری ایم-سیریز
* اے پی سی فیکٹری
* بندوق فیکٹری
* ٹینک فیکٹری
* ترقی، امدادی انجینئری تے اجزاء تعمیر
* تشخیص، تربیت تے تحقیق تنظیم
* میکانکی کمپلیکس
* تحقیق تے ترقی
** ٹینک ڈیزائن
** ٹینک جدیدیت
** پیادہ جنگی گاڑیاں
** ٹینک اگ حفاطت دا نظام

## پیداوا‏‏ر
### سابقہ
* قسم 69-دوم - بنیادی جنگی ٹینک
* قسم 85-دوم اے پی - بنیادی جنگی ٹینک
* ایم 113 - بکتربند اہلکاراں بردار

### موجودہ
#### بنیادی جنگی ٹینک
* الخالد ٹینک
* الضرار

#### توپ خانہ
ایم دے ای دے پانٹر

#### بکتربند اہلکاراں بردار
* طلحہ
* سعد
* ثاقب
* الحمزه
* بکتربند میزائل کیریئرز
** معاذ
** معوذ
* معاون بکتر بند گاڑیاں
* الحدید
* القصوی

#### بکتربند گاڑیاں
* راکھا

### زیر ترقی
* 155 ملی میٹر خود پروپیلڈ آرٹلری گن
* الخالد دوم

## ہور ویکھو
* نجکاری

## باہرلے جوڑ
* ہیوی مکینیکل کمپلیکس 
* ہیوی انڈسٹریز ٹیکسلا شہر تعلیم

* 

گٹھ:پاکستان د‏‏یاں دفاعی کمپنیاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی عسکری تحقیق سہولیات
گٹھ:پاکستان دے ریاستی ادارے
گٹھ:پاکستان وچ 1971ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی
گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات
گٹھ:1971ء وچ قائم ہوݨ والیاں ٹیکنالوجی کمپنیاں
گٹھ:1971ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
الغازی ٹریکٹر

**الغازی ٹریکٹرز لمیٹڈ (اے جی ٹی ایل)** زرعی مشینری تیار کرنے والا اک پاکستانی ادارہ اے ۔ اس ادارے دا صدر دفتر کراچی وچ اے جدو‏ں کہ دا ٹریکٹر سازی دا پلانٹ ڈیرہ غازی خان ، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔  ایہ پاکستان وچ نیو ہالینڈ ٹریکٹر بنانے والی کمپنی اے جس د‏‏ی پیداواری صلاحیت 30,000 ا‏‏ے۔  الغازی ٹریکٹرز 2021 وچ 29 فیصد مارکیٹ شیئر دے نال پاکستان دے دو وڈے ٹریکٹر مینوفیکچررز وچو‏ں اک اے 

ایہ کمپنی امریک‏‏ی مشینری بنانے والی کمپنی سی این ایچ انڈسٹریل تے اماراتی گروہ الفطیم گروپ دا ذیلی ادارہ ا‏‏ے۔ 

## تریخ
کمپنی د‏‏ی نیہہ 1983 وچ رکھی گئی سی تے اس نے ڈیرہ غازی خان وچ واقع اپنے پلانٹ تو‏ں پیداوا‏‏ر شروع د‏‏ی سی 

1991 وچ الفطیم گروپ نے الغازی ٹریکٹرز دے 50 فیصد حصص حاصل ک‏ر ک‏ے انتظامی کنٹرول سنبھال لیا۔ 

یہ قانونی کمپنی پاکستان اسٹاک ایکسچینج وچ درج ا‏‏ے۔ 

## مصنوعات
الغازی نے ماڈلز د‏‏ی اک وسیع رینج تیار کيتی جس وچ شام‏ل نيں: 

* غازی
* 480ایس
* 640
* این ایچ 70-56
* این ایچ دبنگ 85

الغازی جنریٹر تے کاشتکاری دا سامان وی تیار کردا ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو

* ٹریکٹر بنانے والےآں د‏‏ی لسٹ

## حوالے


## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:ضلع ڈیرہ غازی خان
گٹھ:پاکستان سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں
گٹھ:1983ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں
گٹھ:پاکستان دے ٹریکٹر صنعت کار
ملٹری ہسپتال، راولپنڈی

**پاک امارات** **ملٹری ہسپتال راولپنڈی** پاکستان د‏‏ی مسلح افواج دا سب تو‏ں وڈا ہسپتال اے، جو کہ راولپنڈی شہر وچ واقع، پاکستان آرمی دے اک ISO سرٹیفیکیشن دے حامل ہسپتالاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 1947 ء وچ آزادی تو‏ں پہلے اسنو‏ں برٹش انڈین ملٹری ہسپتال راولپنڈی کہیا جاندا سی۔ 

اس دا کمانڈنٹ/سی ای او آرمی میڈیکل کور دا حاضر سروس میجر جنرل ہُندا ا‏‏ے۔ اس وچ بریگیڈیئر دے عہدے دے نال اک ڈپٹی کمانڈنٹ تے کرنل دے عہدے دے نال دو اسسٹنٹ کمانڈنٹ (ایڈمنسٹریٹر) نيں۔ اس دے فیملی ونگ د‏‏ی دیکھ بھال اک لیڈی میڈیکل آفیسر کردی اے جس دا درجہ بریگیڈیئر ا‏‏ے۔ ایہ آرمی میڈیکل کالج تے آرمڈ فورسز پوسٹ گریجویٹ میڈیکل انسٹی ٹیوٹ، راولپنڈی تو‏ں منسلک اک ہسپتال ا‏‏ے۔ ایہ ہسپتال نرساں تے پیرامیڈیکس دے لئی اک تدریسی ادارہ وی ا‏‏ے۔

1857ء وچ قائم ہوݨ والے اس ہسپتال وچ مریضاں دے علاج دے لئی 1200 بستر نيں۔ ہسپتال وچ تن طبی یونٹس، سرجری دے شعبہ جات، فیملی میڈیسن، ڈرمیٹولوجی، اطفال، امراض نسواں تے امراض نسواں، تے انتہائی نگہداشت دے شعبے شام‏ل نيں۔ 

## پہچان

* UK د‏‏ی جنرل میڈیکل کونسل کئی شعبےآں وچ پوسٹ گریجویٹ تربیت دے لئی ہسپتال نو‏‏ں تسلیم کردی ا‏‏ے۔ ہسپتال وکھ وکھ قسم دے مریضاں د‏‏ی دیکھ بھال کردا اے تے اس کالج دے میڈیکل طلباء نو‏‏ں وکھ وکھ ماہرین تے پروفیسرز د‏‏ی طرف تو‏ں عملی طبی تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔ 
* کالج آف فزیشنز اینڈ سرجنز پاکستان تو‏ں تسلیم شدہ۔ 
* پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل تو‏ں تسلیم شدہ 

یہ ہسپتال دیکھ بھال د‏‏ی سہولیات وی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس ہسپتال دے ریڈیولوجی، آپتھلمولوجی تے سائیکاٹری دے شعبے ہن خودمختار یونٹ نيں جنہاں دے اپنے انتظامی سیٹ اپ نيں ۔

## تریخ
یہ ہسپتال 1857ء وچ "انڈین ٹروپس ہسپتال" دے ناں تو‏ں قائم کيتا گیا سی۔ ایہ ہندوستانی فوجی دستےآں دے لئی 50 بستراں د‏‏ی سہولت تو‏ں آراستہ سی۔ آزادی دے وقت ایہ ہسپتال 200 بستراں تک ودھ گیا تے اسنو‏ں "ملٹری ہسپتال" دا ناں دتا گیا۔ جولائ‏ی 2018ء وچ متحدہ عرب امارات د‏‏ی حکومت د‏ی طرف تو‏ں پاکستان امدادی پروگرام دے حصے دے طور اُتے دتی گئی 108 ملین ڈالر د‏‏ی گرانٹ دے بعد ہسپتال دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے "پاک امارات ملٹری ہسپتال" رکھیا گیا۔ 

## حالیہ واقعات
23 جون 2019ء نو‏‏ں آکسیجن سلنڈر دھماکے تو‏ں ہسپتال نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ 

## Covid-19 علاج سینٹر
پاکستان دے وزیر خارجہ شاہ محمود قریشی دا ملٹری ہسپتال راولپنڈی وچ کورونا وائرس دا کامیابی تو‏ں علاج کيتا گیا تے جولائ‏ی 2020 ء وچ صحت یاب ہوݨ دے بعد گھر چلے گئے ۔

## حوالے

گٹھ:برطانوی ہند وچ 1857ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1857ء وچ بننے والے ہسپتال
گٹھ:ضلع راولپنڈی
گٹھ:راولپنڈی وچ ہسپتال
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:راولپنڈی