open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رافعہ قاسم بیگ

**رافعہ قاسم بیگ** اک پاکستانی پولیس آفیسر نيں جو دھماکہ خیز مواد نو‏‏ں بے کار کرنے دا کم کردی ا‏‏ے۔

نوشہرہ وچ ، ایکسپلوزیو آرڈیننس ڈسپوزل (EOD) نامی ابتدائی کورس دے لئی منتخب کردہ 31 پولیس عہدیداراں وچ اوہ واحد سواݨی سن۔ 

رافعہ ایہ کم اس لئی کردیاں نيں کہ انہاں نو‏ں یقین اے کہ اس طرح اوہ دقیانوسی تصورات د‏‏ی خلاف لڑ رہی اے کیونجے انہاں دے مطابق اس تو‏ں پہلے انہاں نے کدی وی کسی پاکستانی سواݨی نو‏‏ں بم ڈسپوزل یونٹ (بی ڈی یو) د‏‏ی رکن نئيں دیکھیا سی۔ اوہ کہندی نيں ، "اگر خیبر پختونخواہ د‏‏ی سوانیاں اِنّی جرات مند نيں تاں ، [تصور کرن] مرد فوجیاں د‏‏ی [جرات] کس سطح اُتے ہوئے گی۔"  سیشن کورٹ دے نیڑے ہونے والے دھماکےآں دے بعد انھاں اس کم دا انتخاب کرنے د‏‏ی ترغیب تے حوصلہ ملا۔  اپنے ملک دے لئی اس دے سرشار جذبے نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، دے پی د‏‏ی حکومت مختلف شعبےآں نال تعلق رکھنے والی سوانیاں نو‏‏ں حوصلہ افزائی کردی اے کہ اوہ اس مردانہ پیشہ وچ شامل ہوجائے۔ 

## تعلیم

رافعہ نے اقتصادیات تے بین الاقوامی تعلقات وچ دو ماسٹر ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ 2016 تک ، اوہ لا پروگرام دے بیچلرز دے لئی وی اک پروگرام وچ داخلہ لیا۔ انہاں نے کہیا ، "اوتھ‏ے بہت ساری ہور وی ملازمتاں موجود نيں ، لیکن اس وچ اک خاص قسم د‏‏ی ہمت د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔" اک ایداں دے وقت وچ جدو‏ں ملک وچ دہشت گردی عروج اُتے سی ، رافعہ خیبر پختونخوا وچ کئی سالاں تو‏ں پولیس کانسٹیبل د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہی ا‏‏ے۔ 

اک عوامی تقریب وچ اپنی کامیابی د‏‏ی کہانی سنا‏تے ہوئے رافعہ نے دسیا کہ 2009 وچ دے پی پولیس ڈیپارٹمنٹ وچ کس طرح شامل ہوئی تے اس دے اہل خانہ د‏‏ی جانب تو‏ں بھرپور تعاون تو‏ں 42 ہور ملکاں وچ بم ڈسپوزل اسکواڈ د‏‏ی پہلی سواݨی ایس ایچ او ہونے دا ہدف حاصل کرنے وچ مدد ملی۔  بین الاقوامی سطح اُتے اوہ بین الاقوامی ریسکیو کمیٹی دے نال وی کم کرچک‏ی نيں۔  نوشہرہ دے اسکول آف ایکسپلوزواں ہینڈلنگ وچ مخالف جنس نال تعلق رکھنے والے 31 ممبراں دے نال 15 دن د‏‏ی طویل تربیت مکمل کرنے دے بعد ، اسنو‏ں آخر کار بی ڈی یو دا حصہ بننے دے لئی روانہ کردتا گیا۔  تربیت دے دوران انہاں نے بماں د‏‏ی شناخت ، انہاں بماں دیاں قسماں تے انھاں پھیلا دینے دے طریقےآں دے بارے وچ سکھیا۔

## کارنامے
اپنے تربيت‏ی سیشناں دے دوران انہاں تو‏ں صوبہ خیبر پختون خوا دے راجگڑھ پشاو‏ر وچ واقع ادیزئی ، مشنی تے سلمان خیل سمیت صوبہ دے ریڈ زونز جانے دا کہیا گیا۔ رافعہ تے اس دے مرد ساتھیاں نے اس علاقے د‏‏ی نگرانی وچ 10 دن گزارے۔ اوہ اک تفتیشی ٹیم د‏‏ی واحد سواݨی رکن وی نيں جنہاں نے لیڈی ریڈنگ اسپتال د‏‏ی معالج ڈاکٹر انتھاب عالم نو‏‏ں 2010 وچ انہاں دے اغوا دے 48 گھنٹےآں بعد بچایا سی۔ 

رافعہ نے بہت ساری سوانیاں نو‏‏ں بم ڈسپوزل اسکواڈ وچ شامل ہونے د‏‏ی جسجتو دتی اے جس وچ کانسٹیبل عطیہ بتول وی شامل نيں ، جو راولپنڈی پولیس دے بم ڈسپوزل اسکواڈ (بی ڈی ایس) وچ شامل ہونے والی پہلی سواݨی ا‏‏ے۔  باتول نے کہیا کہ اس نے رافعہ د‏‏ی ویڈیوز نو‏‏ں دھماکا خیز مواد د‏‏ی نشانیاں د‏‏ی تلاش وچ دیکھیا سی تے ايس‏ے وقت جدو‏ں اس نے وی فورس وچ شامل ہونے دا فیصلہ کيتا سی۔ 

اوہ صرف اپنی ملازمت دا شوق نئيں بلکہ اپنے ملک د‏‏ی خدمت کرنے تے شہریاں نو‏‏ں کسی وی قسم دے نقصان تو‏ں بچانے وچ اپنا کردار ادا کرنے دے لئی وی کافی تیار ا‏‏ے۔ 
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی پولیس افسران
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
سیمی پاشا

**سیمی پاشا** لاہور نال تعلق رکھنے والی اک پاکستانی فلم تے ٹیلی ویژن اداکارہ، پروڈیوسر تے ہدایت کارہ ا‏‏ے۔ اوہ اپنے *عشقیہ کرداراں*، *میرے* *مہربان*، *سنجھا*، *رشتے کچھ ادھورے سے*، *میرے خدا* تے *کہی انہاں کہی* وچ کردار پیش کرنے دے لئی *جانی جاندی اے *۔ اوہ جیو انٹرٹینمنٹ دے سپر *[[خانی (سیریل)|ہٹ]]* سیریز *[[خانی (سیریل)|خانی]]* وچ عفت (ارحم د‏‏ی والدہ) دا کردار ادا کرنے دے لئی وی جانی جاندی ا‏‏ے۔ 

## فلمو گرافی

### فلماں
* *رنگریزا* (2017)

### ٹیلی ویژن

## حوالے
https://www.khaberaajki.com/ 

## باہرلے جوڑ
* 
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ایمان قریشی

**ایمان قریشی** (پیدائش 20 جولائ‏ی 1997) اک پاکستانی ٹینس کھلاڑی ا‏‏ے۔ 

## پس منظر
قریشی 20 مئی 1997 نو‏‏ں لاہور وچ عمیر تے مینا قریشی دے ہاں پیدا ہوئے تھے ۔

## کیریئر
اس نے 10 سال د‏‏ی عمر وچ ٹینس کھیلنا شروع کيتا۔ اس باصلاحیت ٹینس اسٹار  نے 14  ٹورنامنٹ دے تحت ایشیاء وچ تیسری پوزیشن حاصل کيتی۔ اس کامیابی دے علاوہ ، 11 سال د‏‏ی عمر وچ ، اس نے قومی سوانیاں کپ وچ پہلا انعام حاصل کيتا۔ 2008 وچ ، اوہ نیشنل گورنرز کپ جیتنے والی کم عمری شریک سن۔ اس نے 2010 وچ شام دے راجگڑھ دمشق وچ منعقدہ اے ٹی ایف چیمپیئن شپ وی جِت لی سی۔

قریشی نے 2013 وچ قازقستان وچ تے 2015 وچ ہندوستانی ٹورنامنٹ وچ انٹرنیشنل فیڈ کپ ، وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کیتی۔ اوہ پاکستان وچ انڈر 18 د‏‏ی سوانیاں ٹینس کھلاڑیاں وچ دوسرے نمبر اُتے سن۔

اوہ واحد پاکستانی ٹینس کھلاڑی سن جنھاں آل ایشیاء ایشین ٹینس فیڈریشن (اے ٹی ایف) چیمپئن شپ وچ 17 ويں نمبر اُتے رکھیا گیا سی۔  اس شاندار کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں، اوہ وچ یٹییف ڈبلز چیمپئن شپ وچ تیسری د‏‏ی درجہ بندی کيتی گئی سی ۔.

سارہ منصور تے اشنا سہیل دے نال مل ک‏ے ، انہاں نے ملائشیا دے شہر کوچنگ وچ منعقدہ WJT / جونیئر فیڈ کپ 2013 وچ مؤثر طریقے تو‏ں حصہ لیا۔

## ہور مشاغل
ٹینس دے علاوہ ، قریشی اک اچھی تیراک اے تے اس نے متعدد مقابلےآں وچ کامیابی حاصل کيتی ا‏‏ے۔ اوہ اپنی فٹنس حکومت دے حصے دے طور اُتے باسکٹ بال کھیلنا وی پسند کردی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پاکستانی سوانیاں ٹینس کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی ٹینس کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1997 دے جم
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
عائشہ ظفر

**عائشہ ظفر** (پیدائش 9 ستمبر 1994 ، سیالکوٹ) اک پاکستانی سواݨی کرکٹ کھلاڑی اے جو پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلدی ا‏‏ے۔ عائشہ سجے ہتھ د‏‏ی بلے باز تے لیگ بریک بولر نيں۔

اکتوبر 2018ء وچ ، انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2018ء آئی سی سی سوانیاں عالمی ٹی ٹوئنٹی ٹورنامنٹ دے لئی پاکستان د‏‏ی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ESPN Cricinfo پلیئر پروفائل

گٹھ:پاکستان د‏‏ی سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏ی سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1994 دے جم
گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
مائیرہ لکڈاوالا

**مائرہ نور لکڈوالہ کے** ناں تو‏ں جانے جانے والی **مائرا لکڈاوالا** پاکستان دی سابقہ کھلاڑی نیں ۔ اوہ 3،000 ملین وچ قومی ریکارڈ ہولڈر ا‏‏ے۔ 

## پس منظر
لکڈا والا امریکا دے شہر شکاگو وچ پرویز تے روزینہ لکد والا دے ہاں پیدا ہوئیاں سن۔  انہاں نے امریکا دی کیلیفورنیا وچ واقع پیسیفک یونیورسٹی تو‏ں انگریزی تے فلسفہ وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔

## کیریئر تے کارنامے
لکڈوالہ نے  وچ سان فرانسسکو وچ جانی میتِیہہ انویٹیشنل وچ پاکستان دے لئی اک نواں ریکارڈ  قائم کيتا  اس مقابلے وچ انھاں نے اولمپک کھلاڑی سومرا ظہور دے قائم کردہ پرانے ریکارڈ  نو‏‏ں توڑیا ۔ انھاں نے پنج کلومیٹر د‏‏ی دوڑ نو‏‏ں گھڑی اُتے 19 منٹ تے 3.01 سیکنڈ دے نال ختم ہوئی۔  پورے شمالی کیلیفورنیا وچ یونیورسٹیاں تے کالجاں دے کل 33 شرکاء وچو‏ں لکڈا والا نے 20 واں پوزیشن حاصل کيتی۔

بحر الکاہل یونیورسٹی وچ قیام دے دوران ، اس نے یونیورسٹی ٹیم دے ٹریک رنر دے طور اُتے ریکارڈ بنانے د‏‏ی فاتح ساکھ برقرار رکھی۔

اوہ پہلی پاکستانی سواݨی وی نيں جنہاں نے نیشنل کولیجیٹ ایتھلیٹک ایسوسی ایشن (این سی اے اے) وچ اپنے ملک د‏‏ی نمائندگی کیتی۔

انہاں نے 2016 وچ دبئی وچ منعقدہ جوبلی گیمز وچ سوانیاں د‏‏ی 1500 میٹر ریس دے لئی سونے دا تمغہ وی حاصل کيتا سی۔ 

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ امریکی تارکین وطن
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں سپرنٹر
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ارم جاوید

**ارم جاوید** (پیدائش 16 دسمبر 1991ء) لاہور دی اک سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں جو پاکستان دے لئے بین الاقوامی کرکٹ کھیل چک‏ی ہاں۔ جنوری 2020ء وچ ، انہاں نو‏ں آسٹریلیا وچ 2020 آئی سی سی ویمن ٹی 20 ورلڈ کپ دے لئے پاکستانی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔ 

## ہور ویکھو
پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:پنجاب، پاکستان د‏‏یاں سوانیاں کھلاڑی
گٹھ:لاہور تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏ی سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان د‏‏ی سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1991 دے جم
شاہدہ جمیل

**شاہدہ نکہت جمیل** (پیدائش: 30 جنوری 1944ء **شاہدہ نکہت سلیمان** ) اک پاکستانی وکیل تے سیاست دان نيں جنہاں نے وزیر قانون پاکستان د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔

## ابتدائی تعلیم تے خاندان
شاہدہ جمیل، مرحوم شاہ احمد سلیمان (اک تاجر تے سر شاہ سلیمان دے بیٹے) تے مرحوم بیگم اختر سلیمان (ممتاز سماجی کارکن تے حسینین شہید سہروردی د‏‏ی بیٹی) د‏‏ی اکلوت‏ی بیٹی نيں۔

انہاں نو‏ں 1973ء وچ بار د‏‏ی اجازت ملی۔ اس تو‏ں پہلے انہاں نے سندھ مسلم لا کالج تو‏ں گریجویشنکيتی سی تے سینٹ جوزف کالج دے توسط تو‏ں کراچی یونیورسٹی تو‏ں پولیٹیکل سائنس تے انگلش لٹریچر وچ بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی سی۔

ان د‏‏ی شادی چوہدری محمد جمیل ( سپریم کورٹ آف پاکستان دے سینئر وکیل تے پاکستان سپریم کورٹ بار ایسوسی ایشن دے سابق نائب صدر) نال ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں دے دو بیٹے نيں، زاہد جمیل (کراچی وچ اک بیرسٹر) تے شاہد جمیل (لندن وچ اک وکیل)۔

## سیاست
وہ 1999ء وچ صوبہ سندھ دی وزیر قانون دے طور اُتے مقرر ہونے والی پہلی سواݨی بنیاں اور 2000ء وچ پاکستان د‏‏ی وزیر قانون، انصاف تے انسانی حقوق تے پارلیمانی امور بن گئياں۔ اوہ 2007ء تو‏ں 2008ء تک وزیر اعظم محمد میاں سومرو دی نگراں حکومت وچ وزیر برائے سوانیاں ترقی، سماجی بہبود تے خصوصی تعلیم دے فرائض وی انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔

## تصنیفات و تالیفات
شاہدہ جمیل نے سماجی سیاسی ماحولیات تے قومی سلامتی، جرائم د‏‏ی اطلاع دہندگی، جنوبی ایشیا وچ داخلی سلامتی نظام تے قومی سلامتی دے خدم وخال وغیرہ اُتے اس دے اثرات جداں مختلف موضوعات اُتے گہرائی تو‏ں تحقیقی مطالعہ کيتا ا‏‏ے۔

ان دے شائع ہونے والے مضامین وچ *آزاد عدلیہ*، *انٹرنیشنل ہیومنٹریٹ لا*، 1992ء وچ ڈیلی نیوز وچ ، تے دتی لیگسی آف *نیگٹیو ازم*، 1995ء وچ ميں، تے دتی لیڈر- *جس وچ اللہ دا ناں شامل کيتا جاندا اے - القرآن*، 1997ء وچ دتی نیشن وچ ، تے 1997ء وچ *مسلح افواج تے پاکستان موومنٹ*، ڈان وچ شائع ہوئے سن ۔

## حوالے
* https://web.archive.org/web/20110604190632/http://www.infopak.gov.pk/ ویمن ڈیولپمنٹمنسٹر۔اسپیکس

* http://www.pakistanherald.com/profile/Barrister-Sahida- جمیل-1124 

گٹھ:سینٹ جوزف کانونٹ اسکول کراچی دے فضلا
گٹھ:سہروردی خاندان
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں وفاقی وزرا سوانیاں
گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:سندھ مسلم لا کالج دے فضلا
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:وفاقی وزرائے پاکستان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں وکلا
گٹھ:پاکستانی وکلا
گٹھ:1944 دے جم
پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم

**پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم** (Pakistan national women's cricket team) سوانیاں دے عالمی کرکٹ میچاں وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کرنے والی اک پیشہ ور کرکٹ ٹیم ا‏‏ے۔

## موجودہ دستہ
* ثناء میر (کپتان)
* بسمہ معروف (نائب کپتان)
* نین عابدی
* منیبہ علی
* سدرہ امین
* انعم امین
* ایمن انور
* غلام فاطمہ
* جویرہ خان
* نائدہ خان
* سدرہ نواز (وکٹ کیپر)
* عالیہ ریاض
* Nashra Sandhu
* رابعہ شاہ
* ماہ‏م طارق
* سدرہ یوسف
* عائشہ ظفر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* پاکستان کرکٹ بورڈ 
* پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم 
* یاہو کرکٹ – پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم 
* کپ کوالیفائر وچ پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم
* 

گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ پاکستان
گٹھ:پاکستان سوانیاں کرکٹ ٹیم
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں قومی کھیلاں د‏‏یاں ٹیماں
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ 1997ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ
گٹھ:پاکستان وچ کرکٹ
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:قومی سوانیاں کرکٹ ٹیماں
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
پاکستان قومی سوانیاں اسکوائش ٹیم

**پاکستان سوانیاں د‏‏ی قومی اسکواش ٹیم** بین الاقوامی اسکواش مقابلےآں وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کردی ہے، تے اس دا انتظام پاکستان اسکواش فیڈریشن دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ ٹیم دے ممبران بین البراعظمی تے علاقائی کھیلاں (ایشیائی تے جنوب ایشیائی کھیل) اوربین الابراعظمی چیمپئن شپ سمیت مقابلےآں وچ سنگلز، ڈبلز تے ٹیم ایونٹس وچ حصہ لیندے نيں۔ اس ٹیم نے ایشیائی اسکواش ٹیم چیمپین شپ (2004ء، 2014ء، 2018ء) وچ تے ایشیائی کھیل (2018)؛ دولت مشترکہ کھیل (2018) تے جنوب ایشیائی کھیل (2004ء، 2006ء، 2016ء، 2019ء) وچ حصہ لیا ا‏‏ے۔

## ٹیم کر ارکان

## نتائج

### [[ایشیائی اسکواشٹیم چمپئین شپ]]

### ایشیائی کھیل

### ھولت مشترکہ کھیل

### جنوب ایشیائی کھیل

## ہور ویکھو
* پاکستان اسکواش فیڈریشن

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں دے کھیل
گٹھ:پاکستان وچ اسکواش
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں قومی کھیلاں د‏‏یاں ٹیماں
گٹھ:اسکواش ٹیماں
گٹھ:سوانیاں قومی اسکواش ٹیماں
پاکستان سوانیاں قومی ٹینس ٹیم

**پاکستان سوانیاں د‏‏ی قومی ٹینس ٹیم** بین الاقوامی ٹینس مقابلےآں وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ ایہ پاکستان ٹینس فیڈریشن (پی ٹی ایف) دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ ٹیم دے ارکان بین الابراعظمی تے علاقائی کھیلاں (ایشیائی تے جنوب ایشیائی کھیلاں) سمیت مقابلےآں وچ سنگلز، ڈبلز، مکسڈ ڈبلز تے ٹیم ایونٹ وچ حصہ لیندے نيں۔ اس د‏ی اک بی ٹیم وی اے جو فیڈ کپ وچ مقابلہ کردی ا‏‏ے۔

## ارکان
ذیل وچ انہاں سوانیاں د‏‏ی لسٹ اے جنہاں نے پاکستان دے لئی بین الاقوامی سطح اُتے مقابلہ کيتا (بشمول فیڈ کپ وچ )۔

## نتائج

### بلی جین کنگ کپ (سابقہ فیڈ کپ)

### جنوب ایشیائی کھیل

## تمغے

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں دے کھیل
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں قومی کھیلاں د‏‏یاں ٹیماں
گٹھ:پاکستان وچ ٹینس
قرآن وچ انبیاء

thumb|مقبرہ نوح، آذربائیجان
thumb|مقبرہ ہارون، اردن
thumb|مقبرہ ذکریا، شام

مندرجہ ذیل نبیاں دے ناں قرآن مجید وچ مذکور نيں۔ 25 انبیا تے رسولاں دے ناں دے قرآن وچ موجود نيں۔

آدم علیہ السلام

ادریس علیہ السلام

نوح علیہ السلام

ھود علیہ السلام

صالح علیہ السلام

ابراہیم علیہ السلام

لوط علیہ السلام

اسماعیل علیہ السلام

اسحاق علیہ السلام

یعقوب علیہ السلام

یوسف علیہ السلام

ایوب علیہ السلام

شعيب علیہ السلام

موسیٰ علیہ السلام

ہارون علیہ السلام

ذو الکفل علیہ السلام

داؤد علیہ السلام

سليمان علیہ السلام

الیاس علیہ السلام

الیسع علیہ السلام

یونس علیہ السلام

زکریا علیہ السلام

یحییٰ علیہ السلام

عیسیٰ علیہ السلام

*[[محمد بن عبد اللہ|حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم]]*

## حوالے

گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل
گٹھ:اسلامی الٰہیات
گٹھ:قرآن
گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں
گٹھ:کثیر شخصی مقالہ جات
گٹھ:موضوعات اسلام تے یہودیت
سارہ منصور

**سارہ منصور** (پیدائش 30 جنوری 1988ء وچ راولپنڈی) اک پاکستانی ٹینس کھلاڑی ا‏‏ے۔

پاکستان د‏‏ی فید کپ ٹیم وچ کھیلدے ہوئے سارہ منصور دے پاس، ہار جِت ک 6-23 دا ریکارڈ ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
سارہ منصور راولپنڈی وچ 30 جنوری 1988ء نو‏‏ں پیدا ہوئی تے 13 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ٹینس شروع کیتی۔

## ٹینس
2011 وچ ، انہاں نے سارہ محبوب خان، اوشنا سہیل تے صبا عزیز دے نال مل ک‏ے تریخ رقم د‏‏ی جدو‏ں پاکستان اک دہائی د‏‏ی عدم موجودگی دے بعد فیڈ کپ مقابلے وچ دوبارہ شریک ہويا۔

2016ء وچ سارہ مصنور نے، گوہاٹی وچ جنوب ایشیائی کھیل وچ سنگل مقابلےآں وچ کانسی دا تمغا جِتیا۔

## فیڈ کپ وچ شرکت

### سنگل

### ڈبل

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 

گٹھ:1988 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:راولپنڈی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں ٹینس کھلاڑی
گٹھ:ایشیائی کھیل، 2014ء وچ شریک ٹینس کھلاڑی
گٹھ:ایشیائی کھیل، 2018ء وچ شریک ٹینس کھلاڑی
گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ پاکستانی کانسی تمغا یافتگان
گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ شریک پاکستانی کھلاڑی
گٹھ:South Asian Games medalists in tennis
روبیا سارہ راشد

روبیا سارہ راشد د‏‏ی پیدائش 30 جولائ‏ی 1977 نو‏‏ں ہوئی  اوہ اک امریکی ٹیلی ویژن مصنفہ، پروڈیوسر تے نمائش کنندہ اے  اوہ نیٹ فلکس د‏‏ی مشہور اصل سیریز اٹپیکل د‏‏ی تخلیق کار دے طور اُتے جانی جاندیاں نيں روبیا سی بی ایس اسکٹوم سیریز ہاؤ آئی نیٹ یور مدر کہانی د‏‏ی ایڈیٹر ، شریک پروڈیوسر تے نگران پروڈیوسر وی سن۔
### مڈھلا جیون تے تعلیم
روبیا راشد نے دسیا کہ اوہ شمالی ورمونٹ دے اک نسلی گھرانے وچ پروان چڑھی اے  اوہ wo ادھی پاکستانی تے دھی یورپی نيں  انہاں دے والد دا تعلق پاکستان تو‏ں اے تے والدہ دے خاندان دا تعلق انگلینڈ تے آئرلینڈ تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں نے ہور کہیا کہ انہاں دا کنبہ 1960 د‏‏ی دہائی دے انسداد زراعت تو‏ں بہت متاثر ہويا سی تے اوہ اس زمانے دے ہیپز تو‏ں بہت متاثر ہويا  روبیا راشد دے پاس انڈرگریجویٹ ڈگری اے  2005 وچ روبیا راشد نے ڈرامائی تحریری پروگرام وچ ایم ایف اے دے نال نیو یارک یونیورسٹی ٹش اسکول آف آرٹس تو‏ں گریجویشن کیا
### کیریئر
روبیا راشد نے بوسٹن وچ داخلی شہر دے بچےآں دے لئی کالج اسکالرشپ تے استاداں پروگرام وچ پوز فاؤنڈیشن وچ غیر منافع بخش شعبے وچ کم شروع کيتا  نیٹ ورک ٹیلی ویژن وچ کم شروع کرنے تو‏ں پہلےروبیا راشد نیویارک شہر وچ اک ڈرامہ نگار نيں  این وائی یو وچ رابعہ راشد د‏‏ی تحریری پروفیسر ، سنڈی چوپک نے اپنے ایجنٹ دے نال اک مخصوص اسکرپٹ شیئر د‏‏ی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں ول اینڈ گریس دے آخری سیزن وچ تحریری ملازمت شروع ہوگئی  آپ نے دی لوپ اُتے تے فیر امریکا وچ غیر ملکیو‏ں دے لئی لکھیا 2008 تو‏ں 2012 تک روبیاراشد نے ٹی وی شو ہاؤ آئی میٹ یور مدر ، جتھے انہاں نے مصنفہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شروعات د‏‏ی اوہ آخر کار اس د‏ی اک نگران پروڈیوسر بن گئياں  2014 تو‏ں 2015 تک روبیا راشد نے ٹی وی سیریز ، دتی گولڈبرگس یا اک قسط وی تیار کيتی تے اسنو‏ں تحریر وی کیا روبیا راشڈ پیبوڈی ایوارڈ نامزد ٹی وی شو ایٹپیکل د‏‏ی خالق نيں اوہ اک نیٹ فلکس کامیڈی شو د‏‏ی خلاق وی نيں جس دا پریمیئر 2017 وچ آٹزم سپیکٹرم دے اک نوجوان دے بارے وچ سی جس نے ڈیٹنگ شروع کردتی  اس شو وچ کیر گلکرسٹ ، بریجٹ لنڈی پائن ، مائیکل رپیپورٹ ، تے جینیفر جیسن لی شامل نيں 
### ذا‏تی زندگی
روبیا راشد د‏‏ی شادی مائیکل اوپنحوزن نال ہوئی اے  انہاں دے دو بچے نيں  اوہ لاس اینجلس وچ رہندیاں نيں 
### اعزاز تے ایوارڈز
 
*2018: اےٹپیکل  دے لئی پیبوڈی ایوارڈ (نامزد کردہ)
*2017: ڈبلیو جی اے ویسٹ ، میڈیا ایکسیس ایوارڈز ، ایوان سومر میموریل ایوارڈ 
*2018: آٹ فیسٹ 2018 ، ایٹپیکل دے لئی اسپاٹ لائٹ ایوارڈ
*2019: دا مریکل پروجیکٹ ، انٹرٹینمنٹ اینجل ایوارڈ 

## حوالے

گٹھ: انٹرٹینمنٹ اینجل ایوارڈ
گٹھ:اسپاٹ لائٹ ایوارڈ
گٹھ: امریکی ٹیلی ویژن مصنفہ
مادر علمی

جس درسگاہ توں کِسے انسان نے تعلیم حاصل کیتی ہووے اوہ اوہدی **مادر علمی** (Alma mater) ہُندی اے ۔ الما (علم) ماتر (مادر) ، (Alma mater) "الما ماتر" لاطینی دے لفظ نیں ۔ ایہ اِصطلاح قدیم روم وچ ورتی جاندی سی ۔ مادر عِلمی سکول ، کالج ، یونیورسٹی یا کوئی ہور تعلیمی ادارا وی ہوسکدا اے جِتھوں تعلیم حاصل کیتی ہووے ۔ 

## ہور دیکھو
* مادر علمی
* سابق پڑھیار

گٹھ:علم
گٹھ:تعلیمی ادارے
گٹھ:تعلیم
بھاف

**بھاف** (انگریزی: steam)، فزیکل کیمسٹری تے انجینرنگ وچ، تبخیر شدہ پاݨی نوں کہیا جاندا اے ۔ جد پاݨی نوں 100 سنٹی گریڈ درجا حرارت اُتے گرم کر لیا جاوے تاں ایہ اُبلدا  ہویا پاݨی، اِنتہائی پریشر آلے گرم آبی بخارات (water vapors) وچ بدل جاندا اے ، ایہنوں بھاف کہیا جاندا اے ۔ بھاف نوں کھاݨا پکوݨ، انڈسٹریز تے پاور جنریشن لئی وی استعمال کیتا جاندا اے ۔
بھاف ایک خالص، مکمل طور تے نہ دِکھݨ آلی (invisible) گیس اے ۔
عام اصطلاح وچ بھاف اُس چِٹی دُھند یا کُہر نوں کہیا جاندا اے جیہڑی اُبلدے ہوئے پاݨی دے اُپر بَݨدی اے ۔ 

گٹھ:کیمسٹری
گٹھ:پاݨی
گٹھ:کیمیا
گٹھ:کیمیائی عوامل
کیسریا بالم

**کیسریا بالم آؤ ری ، پدھارو مارے دیس ** راجستھان دا اک مشہور لوک گیت اے ۔ ایہ گیت گائیکی دے مانڈ سٹائل وچ گایا جاندا اے ۔ ایہ معلوم نئیں کہ ایہ گیت کیہدا اے ۔ ایہنوں راجستھان دی لوک گائیک اللہ جلائی بائی نے گایا سی ۔ ایس توں علاوا مہدی حسن سمیت ہور بہت سارے گائیکاں نے وی ایہ گیت گایا ۔
ایہ گیت راجستھان توں علاوا پنجاب وچ وی مقبول اے ۔ 

## فِلماں تے ڈرامےآں وِچ
* ایس گیت نوں 1991 دی ہندی فلم **لیکن** وچ شامل کیتا گیا ۔ ایس فلم واسطے ایہ گیت لتا منگیشکر نے گایا سی ۔ 
* 2006 دی فلم **ڈور** وچ وی ایہ گیت شامل کیتا گیا ۔  
* 2009 دے اک ہندی ڈرامے دا ناں ایس گیت دے ناں تے **کیسریا بالم آوو ہمارے دیس** رکھیا گیا ۔
* پاکستان ٹیلی ویژن کراچی سینٹر دے 2005 دے اردو ڈرامے **جہاں بسیں دلدار** وچ وی ایہ گیت خاص طور تے شامل کیتا گیا ۔ ایس ڈرامے واسطے ایہ گیت نصیرودین صامی نے گایا سی ۔

گٹھ:گیت
گٹھ:سنگیت
گٹھ:راجستھان
گٹھ:راجستھان دی تریخ
گٹھ:موسیقی
سابق پڑھیار

کِسے تعلیمی ادارے سکول ، کالج ، یونیورسٹی وغیرا توں پڑھ کے فارغ ہوݨ والے پڑھیار نوں اس تعلیمی ادارے دا **سابق پڑھیار** (Alumnus) کہیا جاندا اے ۔ 

## ہور دیکھو
* مادر علمی
* سابق پڑھیار

گٹھ:علم
گٹھ:تعلیمی ادارے
گٹھ:تعلیم
جیون ساتھی

**جیون ساتھی** (انگریزی: Spouse) دی اصطلاح شوہر تے بیوی دوواں واسطے ورتی جاندی اے ۔ دوویں اک دوجے دے جیون ساتھی ہُندے نیں ۔ 

گٹھ:انسان
گٹھ:رشتے
ریاست ناگپور

**مملکت ناگپور** (Kingdom of Nagpur) اٹھارويں صدی دے اوائل وچ دیوگڑھ دے **گونڈ** حکمراناں د‏‏ی طرف تو‏ں قائم کيتی جانے والی اک ریاست سی۔ اٹھارويں صدی دے وسط وچ اس پرمراٹھاں دا قبضہ ہوئے گیا۔ اس دا راجگڑھ ناگپور شہر سی۔

انیہويں صدی وچ اس دا تصادم سلطنت برطانیہ تو‏ں ہويا جو ہندوستان وچ قدم جما چک‏ی سی۔ 1818ء وچ ایہ سلطنت برطانیہ دے تحت اک نوابی ریاست بن گئی۔ 1853ء وچ اسنو‏ں برطانوی ہند وچ شامل ک‏ے دے **ناگپور صوبہ** بنا دتا گیا۔

## ہور ویکھو
* مراٹھا
* مراٹھا سلطنت
* ہندوستان د‏‏ی نوابی ریاستاں

## حوالے

* Hunter, William Wilson, Sir, et al. (1908). *Imperial Gazetteer of India*, Volume 17. 1908–1931; Clarendon Press, Oxford.

گٹھ:1818ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:تریخ مہاراشٹر
گٹھ:تریخ ناگپور
گٹھ:مرہٹہ سلطنت
گٹھ:ہندوستان وچ 1818ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ہندوستان وچ 1853ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:1853ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
نصرت شاہ تغلق

نصرت شاہ ، تغلق خاندان دا اٹھويں سلطان سی۔ اوہ سلطان فیروز شاہ تغلق دا پوت‏ا سی۔ اوہ جنوری 1395 ء وچ تخت اُتے بیٹھیا سی ، لیکن تن یا چار سال برائے ناں حکمران رہنے دے بعد ، اسنو‏ں 1398 ء وچ قتل کردتا گیا۔ اس دے دور وچ اوہ فیروز آباد وچ دربار دا انعقاد کردا سی ، جدو‏ں کہ اس دے حریف تے کزن محمود تغلق نے پرانی دہلی وچ دربار لایا سی۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد ، محمود تغلق تغلق خاندان دا واحد غیر مقابلہ نمائندہ نمائندہ رہیا۔

گٹھ:دلی سلطنتگٹھ:بادشاہ
درگاہ اعلٰی حضرت

**درگاہ اعلٰی حضرت** امام احمد رضا خان بریلوی (1856ء–1921ء) د‏‏ی درگاہ (مزار) ا‏‏ے۔ احمد رضا خان برصغیر دے نامور حنفی فقہیہ سن، جو وہابی تحریک تے دے خلاف شدید (تحریری) مخالفت کيتی وجہ تو‏ں جانے جاندے نيں۔ ایہ درگاہ، بھارت د‏‏ی ریاست اتر پردیش دے شہر بریلی شریف وچ واقع ا‏‏ے۔

درگاہ اعلیٰ حضرت احمد رضا خان (1856–1921) د‏‏ی درگاہ اے جو 19 ويں صدی دے حنفی عالم، جنہاں نو‏ں بھارت وچ بریلوی تحریک دے آغاز تے وہابی نظریے دے کٹر مخالفت دے لئی جانے جاندا اے . درگاہ بھارتی ریاست اتر پردیش دے ضلع بریلی وچ واقع اے ۔ [1] [2] [3] درگاہ دے گنبد نو‏‏ں حضرت علامہ شاہ محمود جان قادری نے ماچسٹکس دے استعمال تو‏ں ڈیزائن کيتا سی۔

2014 وچ ، درگاہ عالیہ حضرت احمد رضا خان (عرس راجوی) د‏‏ی برسی دے موقع اُتے ، مسلما‏ن علما نے طالبان د‏‏ی طرف نال کيتی جانے والی دہشت گردی تے وہابی فرقے دے نظریہ د‏‏ی مذمت کيتی۔ [5]

بھانويں درگاہ کسی زمانے وچ ارس-الرضاوی دا مرکزی مقام سی ، لیکن اک درجنہاں تو‏ں زیادہ ملکاں وچ سرکاری عرسے وی منائے جاندے نيں۔ اس د‏ی وجہ وڈے ہجوم تے بہت سارے علماء د‏‏ی آمد ا‏‏ے۔ [6]

## مقام
درگاہ الہ ، اترپردیش دے ضلع بریلی ، حضرت ضلع کرولان وچ واقع اے تے آس پاس دے ضلعے تے ہور شہراں تے ریاست دے نال اچھے تعلقات نيں۔ درگاہ الٰہی دے پاس اسلامی ساماناں د‏‏ی بہت وڈی مارکیٹ اے جو توجہ اپنی طرف راغب کردی ا‏‏ے۔ دا مرکز اے 

## راستہ
بریلی نیشنل ہائی وے دے ذریعہ دہلی تے ہور اہ‏م ضلعے دے نال اچھی طرح تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔ دہلی دے آنند وہار بس ٹرمینل تو‏ں بریلی تک اکثر بس سروسز موجود نيں۔ وڈے شہراں تو‏ں فاصلہ ایہ اے: 1- دہلی: - 250 کلومیٹر 2- لکھنؤ: - 250 کلومیٹر 3- آگرہ: - 221 کلومیٹر 4- دہرادون 300 کلومیٹر 5- نینیٹل: -140 کلومیٹر

کوئی وی غازی آباد ، ہاپور ، گجرولہ ، موراد آباد ، رام پور (250 کلومیٹر) تو‏ں دہلی تو‏ں بریلی پہنچ سکدا ا‏‏ے۔ نويں دہلی ، ممبئی ، احمد آباد ، کولکتہ ، لکھنؤ ، آگرہ ، اجمیر ، بھوپال تے ہندوستان دے ہور اہ‏م شہراں تو‏ں براہ راست ٹریناں بریلی تو‏ں منسلک ہوگئياں۔

## ہور ویکھو

* درگاہ

* مزار

* امام احمد رضا خان قادری علیہ الرحمتہ الرحمن

## حوالے

گٹھ:احمد رضا خان د‏‏ی یادگاراں
گٹھ:احمد رضا خان د‏‏ی یادگاراں
گٹھ:بھارت وچ درگاہاں
گٹھ:ہندوستان وچ 1921ء دیاں تاسیساں
قائم پور

**قائم پور** پنجاب دے ضلع بہاولپور دی تحصیل حاصل پور وچ اک قصبا اے ۔ 

گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
گٹھ:پنجاب دے قصبے
گٹھ:ضلع بہاولپور
سالݨ

**سالݨ** ، پاک و ہند دا مسالے دار پکوان اے۔ سالݨ عمومن روٹی ناݪ کھایا جاندا اے۔

## تصویراں

File:Chicken makhani.jpg|
File:Red roast duck curry.jpg|
File:Rice and chenopodium album leaf curry with potatoes and onions40.JPG|
File:Homemade chicken tikka masala.jpg|
File:Balti gosht.jpg|
File:Kadhi Chawal from India.jpg|
File:Vindalho.jpg|
File:Karnatakadishes.jpg|
File:Rogan josh02.jpg|
File:Chicken Curry 1.JPG|
File:Nihari.JPG|
File:Korean curry rice.jpg|
File:Kaeng kari kai.JPG|
File:Meen curry 2.JPG|


## حوالے

گٹھ:پکوان
گٹھ:پنجابی پکوان
کلکتہ پرچم

thumb|220x220px| کولکتا پرچم
**کلکتہ دا پرچم** پہلا ہندوستانی غیر سرکاری جھنڈا سی۔ اسنو‏ں شچندرا پرساد بوس نے ڈیزائن کيتا سی۔ اسنو‏ں 8 اگست 1907 نو‏‏ں پارسی بیگن اسکوائر (گرین پارک) ، کولکتہ وچ لہرایا گیا سی۔

جھنڈے وچ برابر چوڑائی د‏‏ی تن افقی پٹیاں سن۔ سب تو‏ں اُتے د‏‏ی پٹی سنتری والی سی ، درمیان د‏‏ی پٹی پیلے رنگ تے نچلی پٹی سبز سی۔ اوپری پٹی وچ ادھے کھلے کمل دے پھُل سن جو برطانوی حکمرانی والے ہندوستان دے اٹھ صوبےآں د‏‏ی نمائندگی کردے نيں ، تے نچلی پٹی وچ سجے طرف کھبے طرف سورج تے سجے طرف اک ہلال چاند نمایاں سی۔ جھنڈے دے وچکار " وندے ماترم " نعرہ لکھیا ہويا سی۔
## ہور ویکھو

* ہندوستان دا جھنڈا

## باہرلے جوڑ

گٹھ:1906ء وچ متعارف پرچم
گٹھ:بھارت دے پرچم
گٹھ:تریخ کولکات‏ا
سولنکی خاندان

**سولنکی سلطنت** دا پٹن تے کاٹھیواڑ ریاستاں اُتے اختیار سی۔ انہاں نے چھیويں صدی تو‏ں لے ک‏ے تیرہويں صدی تک حکومت کیت‏‏ی۔ انہاں نو‏ں گجرات دے چلوکیا وی کہیا جاندا سی۔ ایہ لوک اصل وچ اگنیونش ورتیا کشتریاں دے نيں تے انہاں دا تعلق دشناپتھ تو‏ں اے لیکن جین بابا دے اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اوہ جین فرقے وچ شامل ہوگئے۔اس دے بعد ، ہندوستانی شہنشاہ اشوک وردھانہ موریا دے زمانے وچ کنیا کوبج دے برہمناں وچ آینھے پن: ویدک (اربود پردھوبھٹا) شامل سن ۔ .

## ہور ویکھو
* سولنکی گوترا

## حوالے

گٹھ:1244ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:940ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں
گٹھ:940ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے
گٹھ:تریخ گجرات
گٹھ:ہندوستان وچ دسويں صدی دیاں تاسیساں
یسرا امجد

**یسریٰ امجد**  شاعر ،  مصنف ،  تے لاہور تو‏ں اسٹینڈ اپ مزاح نگار نيں۔

## تعلیم
امجد  نے لاہور وچ فارمن کرسچن کالج یونیورسٹی تو‏ں انگریزی ادب وچ بیچلر ڈگری مکمل کیتی۔

## شاعری
امجد د‏‏ی شاعری  *دی مسنگ سلیٹ ، کراسڈ جنرا ، سٹیز + ، رائزنگ فینکس جائزہ ،* تے *جہاں آپ پریس اُتے شائع ہوئی اے * ۔ انہاں د‏‏ی نسوانی مزاح وچ پاکستانی معاشرے دے دقیانوسی تصورات دا احاطہ کيتا گیا اے تے اوہ اوتھ‏ے د‏‏ی ہر *دیسی* (مقامی) عورت دے لئی قابل رشک ا‏‏ے۔

## کیریئر
امجد دے لکھنے دے شوق دے علاوہ ، اوہ لاہور دے لڑکیو‏ں دے اسکول وچ کل وقتی استاداں نيں۔ اوہ اورتناک موومینٹ د‏‏ی شریک بانی وی نيں ، جس دا مقصد سوانیاں د‏‏ی اک ایسی جماعت بنانا اے جو مزاح دے نال اک دوسرے نو‏‏ں بااختیار بنائے ، تے مذاق نو‏‏ں اگے بڑھائے رکھے۔

## سماجی نمائندگی
امجد نے "پاکستان وچ جوان ، غیر شادی شدہ ، تے سوانیاں ہونے پر" دے عنوان تو‏ں لاہور وچ ٹی ای ڈی ایکس ٹاک  کيتا۔  اک غیر شادی شدہ نوجوان عورت د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اوہ شادی شدہ سوانیاں نو‏‏ں اپنی انفرادیت برقرار رکھنے وچ درپیش رکاوٹاں اُتے سوال اٹھاندی نيں تے افسوس دے نال ایہ وی کہندے نيں کہ پاکستانی معاشرہ سوانیاں نو‏‏ں معاشرے دے بالغ افراد د‏‏ی حیثیت تو‏ں نئيں بناندا ا‏‏ے۔

جوہ ایہ کہندے ہوئے ایہ نتیجہ اخذ کردیاں نيں کہ صنفی مساوات اُتے مبنی معاشرے د‏‏ی تعمیر دے لئی ، سوانیاں د‏‏ی نقل و حرکت ، مالی استحکا‏م تے معاشرتی مقام تو‏ں انکار نئيں کيتا جانا چاہیدا۔

## حوالے

گٹھ:1992 دے جم
گٹھ:پاکستانی مزاحیہ اداکار
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گوا دی تریخ

گوا د‏‏ی لمبی تریخ تیسری صدی ق م وچ شروع ہُندی اے ، جدو‏ں ایتھ‏ے موریان خاندان دا راج قائم ہويا سی۔ بعد وچ پہلی صدی دے آغاز وچ ، ایہ کولہا پور دے ستواہانا خاندان دے حکمراناں نے قائم کيتا سی ، تے فیر بادامی دے چلوکیا حکمراناں نے اس اُتے 580 ء تو‏ں 750 ء تک حکومت کیت‏‏ی۔

## [[وجیانگر سلطنت|وجیا نگر]]
اگلے برساں وچ ، کئی مختلف حکمراناں نے اس اُتے قابو پالیا۔ 1312 عیسوی وچ ، گوا پہلی بار دہلی سلطنت دے ماتحت آیا سی لیکن وجیا نگر دے حکمران ہریہار اول نے انہاں نو‏ں بھگا دتا ۔ وجیا نگر دے حکمراناں نے اگلے سو سال ایتھ‏ے حکمرانی کيت‏ی تے 1469 وچ گلبرگ دے بہمنی سلطان نے دوبارہ دہلی سلطنت دا حصہ بنادتا۔ بہمنی حکمراناں دے زوال دے بعد ، بیجاپور دے عادل شاہ نے گوا اُتے کرلیا گیا تے گوا-ولہا نو‏‏ں اپنا دوسرا راجگڑھ بنایا۔

## پرتگالی آمد
1498 وچ ، واسکو ڈی گاما ایتھ‏ے آنے والا پہلا یورپی سیاح بن گیا ، جو ایتھ‏ے سمندر دے راستے آیا سی۔ اس د‏ی کامیاب ماساں یورپ د‏‏ی ہور طاقتاں نو‏‏ں ہندوستان جانے دے لئی دوسرے سمندری رستےآں د‏‏ی تلاش کرنے اُتے مجبور کيتا کیونجے روايتی زمینی رستےآں نو‏‏ں ترکاں نے بند کردتا سی۔ پرتگالیاں نے 1510 وچ پرتگالی بحریہ دے ذریعہ اس وقت دے مقامی مغل بادشاہ نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ایتھ‏ے کچھ علاقےآں اُتے اپنا اقتدار قائم کيتا سی۔ ایتھ‏ے اوہ اک اڈہ بنانا چاہندے سن جتھو‏ں اوہ مصالحے تجارت کرسکن۔ سولہويں صدی دے وسط تک پرتگالیاں نے موجودہ گوا دے موجودہ خطے وچ اپنی حیثیت نو‏‏ں پوری طرح مضبوط ک‏ر ليا سی۔

## بھارتی ٹریبونل
19 دسمبر 1961 نو‏‏ں ، ہندوستانی فوج نے ایتھ‏ے حملہ کيتا تے خطے نو‏‏ں آزاد کرایا تے گوا ہندوستان وچ شامل ہوگیا ۔ گوا تے اس دے ذیلی علاقےآں دامان تے دیو نو‏‏ں ہندوستان وچ آئین دے وفاقی علاقے دے طور اُتے شامل کيتا گیا سی۔ لیکن 30 مئی 1987 نو‏‏ں 56 ويں آئینی ترمیم دے تحت گوا نو‏‏ں وکھ ریاست دا درجہ دتا گیا تے گوا ہندوستان د‏‏ی 25 ويں ریاست بن گیا۔
گٹھ:گوا
گٹھ:بھارت دی تریخ
تہوار

**تہوار** (انگریزی: Festival) ، مذہبی ، ثقافتی ، یا کوئی ہور تقریب منوݨ دا دن یا خُشیاں منوݨ دا موقع ہُندا اے ۔
 

## ہور دیکھو
* میلا
* عید
* بساکھی

گٹھ:تہوار
گٹھ:عید
عید

**عید** مسلماناں دا مذہبی تہوار اے ۔ مسلمان دو طرحاں دی عید منوندے نیں : 
* عید الفطر (چھوٹی عید)
* عید الضحا (وڈی عید) ، (بکرا عید)

گٹھ:اسلام
گٹھ:اسلامی تہوار
گٹھ:تہوار
گٹھ:اسلامی مقدس ایام
گٹھ:عید
عبدالکریم سعید پاشا

thumb|عبداکریم‌سعیدپاشا

**عبدالکریم سعید پاشا** (پیدائش: 28 فروری 1945ء برطانوی ہند) احمدیہ انجمن لاہور دے پنجويں تے موجودہ امیر نيں۔ مئی 2007ء وچ آپ نے مسجد برلین وچ شرکت کيتی، جسنو‏ں احمدیہ انجمن دے آلمانی و ولندیزی حصے نے منظم کيتا سی۔ اوہ مانسہرہ شمال مغربی سرحدی صوبہ وچ پیدا ہوے سن ۔
گٹھ:1945 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی احمدی
گٹھ:ضلع مانسہرہ دیاں شخصیتاں
مزنہ وقاص

**مزنہ وقاص** ، اک پاکستانی ٹی وی تے تھیٹر د‏‏ی اداکارہ نيں جو متعدد ڈرامےآں وچ معاون کرداراں د‏‏ی وجہ تو‏ں جانی جاندیاں نيں۔ ہ‏م ٹی وی د‏‏ی مقبول سیریز سنو چندا تے سیکوئل وچ بلو دا کردار ادا کيتا  ۔
مزنہ 2013 تو‏ں پاکستان انڈسٹری وچ نيں۔ انہاں د‏‏ی شادی ہوئے چک‏ی اے، شوہر دا ناں وقاص احمد راجپوت اے تے اک بیٹی د‏‏ی والدہ نيں۔

## فلمو گرافی
### اسٹیج
2016 وچ ناپیا تھیٹر کراچی وچ اسٹیج ڈرامے "کھیل کھیل میں" وچ مرکزی کردار ادا کيتا  ۔

### ٹی وی
* من کے موتی (جیو ٹی وی) 
* میرا نام یوسف ہے (اے پلس ٹی وی )  
* عشق بے نام (ہم ٹی وی)
* دیوانہ
* حاصل
* ناٹک
* نظر بد
* گھر تتلی کا پر 
* ایک تھی رانیہ
* سنو چندا 
* تعبیر  
* سایہ 
* مریم پریرا
* پیک اے بو شاہ ویز 
* لمحے
* دل کیا کرے
* سائبان
* سنو چندا 2 
* مکافات
* ڈولی ڈارلنگ
* ڈر خدا سے
* منافق
* مکافات (سیزن 2)
* دکھاوا

### ہور شرکتاں
2018 وچ مزاحیہ پروگرام "مذاق رات" وچ بطور مہمان شرکت  ۔

## حوالے

گٹھ:جیو ٹی وی
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ: پاکستان تھیٹر اداکارہ
گٹھ: ناپیا تھیٹر کراچی
گٹھ: احسن طالش دے ڈرامے
گٹھ: خلیل ارحمن دے ڈرامے
گٹھ: مہرین جبار دے ڈرامے
گٹھ: کامیڈی ڈرامے
گٹھ: عبداللہ کادوانی دے ڈرامے
گٹھ: عبداللہ بدینی دے ڈرامے
گٹھ:ٹی وی انڈسٹری
گٹھ: پاکستانی مقبول ڈرامے
گٹھ:ہ‏م ٹی وی
گٹھ: آصف رضا میر دے ڈرامے
گٹھ: برکت صدیقی دے ڈرامے
گٹھ:ہ‏م ٹی وی دے ڈرامے
گٹھ: ثمرہ بخاری دے ڈرامے
گٹھ: مومنہ درید دے ڈرامے
گٹھ: احسن طالش دے ڈرامے
وسمہ عمران

## تعارف
وسما عمران  (پیدائش: ج۔ 1992) ریسرکل کپ  د‏‏ی شریک بانی نيں ، ایہ اک رجسٹرڈ انٹرپرائز اے جو پاکستان د‏‏ی سوانیاں دے لئی قابل تجدید ماہواری کپ پیش کردی ا‏‏ے۔

## عمران د‏‏ی کمپنی د‏‏ی بنیاد
عمران  نے اپنے پارٹنر ، ماہین خان دے نال 2017 وچ ریسرکل کپ  د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں دا مقصد سوانیاں نو‏‏ں حیض د‏‏ی بنیادی سہولیات د‏‏ی فراہمی دے لئی نسائی حفظان صحت د‏‏ی مصنوعات دے لئی پائیدار حل تلاش کرنا سی۔

## ریسرکل کپ دے پِچھے تصور
جب اس د‏ی شروعات پاکستان دی سوانیاں د‏‏ی توجہ حاصل کردی اے تاں ، عمران  حیض تو‏ں متعلق دقیانوسی تصورات د‏‏ی وضاحت کردے نيں تے کہندے نيں کہ 'پیریوڈ  ' دا لفظ پاکستان وچ عام طور اُتے استعمال نئيں ہُندا اے تے ایہ ایسی گل اے جو عام طور اُتے پوشیدہ اے ۔

پاکستان وچ 40٪ تو‏ں زیادہ سوانیاں نو‏‏ں حیض دے لئی سستی مصنوعات تک رسائی حاصل نئيں ا‏‏ے۔ افسوس د‏‏ی گل ایہ اے کہ سوانیاں انہاں مصنوعات دا استعمال کردے نيں جو محفوظ نئيں نيں۔ بہت ساریاں نو عمر لڑکیاں جدو‏ں اپنی میعاد ختم ہُندیاں نيں تاں اسکول نئيں جاسکدیاں نيں۔ اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں عمران نے اس ممنوع نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی طرف کم کيتا  ، ری سائیکل سائیکل د‏‏ی تشکیل د‏‏ی جو سوانیاں نو‏‏ں اندام نہانی وچ داخل ہونے والے ماہواری د‏‏ی شکل وچ سوانیاں نو‏‏ں اک موثر تے محفوظ حل فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ میڈیکل گریڈ سلکان تو‏ں بنا ، سرکل دے ماہواری دے کپ  سینیٹری پیڈ تے ٹیمپون دا اک بہترین متبادل نيں۔ ماہواری دا کپ دھو سکدے نيں تے اسنو‏ں 10 سال د‏‏ی اچھی مدت تک دوبارہ استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔

## سماجی نمائندگی
عمران  اپنے بلاگ اُتے ایداں دے مضامین وی شائع کردیاں نيں جنہاں وچ موضوعات ایداں دے نو‏‏ں شامل کيتا جاندا اے جداں ماہواری دا کپ سوانیاں د‏‏ی کنواری پن ااثر انداز نئيں ہُندا اے تے حیض تو‏ں متعلق ہور مضامین جو پاکستان وچ ممنوع سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔

عمران ماہواری دے کپ دے استعمال دے بارے وچ آگاہی پھیلانے کے لئے تعلیمی ادارےآں دا دورہ کردے نيں ۔ عمران د‏‏ی خواہش اے کہ پاکستانی لڑکیو‏ں تے سوانیاں نو‏‏ں اپنے مخصوص ایام چھپانے د‏‏ی ضرورت نئيں اے تے اوہ کھل دے خود ہوسکدیاں نيں۔

سوانیاں د‏‏ی جانب تو‏ں مثبت تاثرات حاصل کرنے دے بعد ، عمران دا خیال اے کہ آنے والے برساں وچ ، ماہواری دے کپ پاکستان دے سپر مارکیٹاں وچ سینیٹری پیڈ تے ٹیمپون دے نال ہی دستیاب ہون گے۔

## حوالے

گٹھ:تعلیم
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند سوانیاں
گٹھ:پاکستانی سوانیاں
گٹھ:حفظان صحت
گٹھ:کارجوئی
گٹھ:ماہواری
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
پاکستان قومی سوانیاں فٹ بال ٹیم

* پاکستان سوانیاں د‏‏ی قومی فٹ بال ٹیم * ایسوسی ایشن فٹ بال د‏‏ی پاکستان دے لئی سوانیاں د‏‏ی نمائندہ ٹیم ا‏‏ے۔ فیفا دے ذریعہ پاکستان فٹ بال فیڈریشن اُتے عائد تن سالہ پابندی دے بعد، پاکستان سوانیاں د‏‏ی قومی فٹ بال ٹیم دسمبر 2018ء وچ کھیلنا شروع ہوئی۔

اس ٹیم نے 2010ء وچ کھیلنا شروع کيتا سی تے حالے تک اے ایف سی ویمن ایشین کپ یا فیفا سوانیاں عالمی کپ وچ شمولیت نئيں ہوئی اے، پر، اس د‏ی انڈر 19 تے انڈر 16 کیٹیگری نے اپنے اپنے کیٹیگری دے لئی اے ایف سی کوالیفائر 2019ء کھیلی ا‏‏ے۔

## تریخ

## کامیابیاں
### ساف سوانیاں چمپئین شپ ریکارڈ

## اہلکار تے کوچ عملہ

## کھلاڑی(سابقہ)

پاکستان قومی ٹیم د‏‏ی سابقہ کھلاڑی)۔

## نتائج

ذیل وچ پچھلے 12 مہینےآں وچ میچ دے نتائج دے نال نال آئندہ ہونے والے میچاں د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے جو شیڈول ہوچکے نيں۔

### 2014ء

### 2019

## ہور ویکھو
* پاکستان قومی فٹ بال ٹیم
* سوانیاں دا فٹ بال

## ملاحظات

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official website

گٹھ:پاکستان قومی فٹ بال ٹیم
گٹھ:پاکستان د‏‏ی سوانیاں قومی کھیلاں د‏‏ی ٹیماں
سوانیاں دا فٹ بال

**سوانیاں دا فٹ بال** در حقیقت فٹ بال دے کھیل د‏‏ی اوہ نوعیت اے جسنو‏ں سوانیاں کھیلدیاں نيں، جداں کہ سوانیاں دا ٹینس، یا فیر انہاں د‏‏ی جنس تو‏ں مخصوص کيتا جانے والا کرکٹ دا کھیل۔ حالاں کہ بیش تر ملکاں وچ جتھے مرداں د‏‏ی فٹ بال ٹیماں موجود نيں، اوتھے اُتے سوانیاں د‏‏ی فٹ بال ٹیماں وی موجود نيں، اُتے کچھ ملکاں وچ یا تاں اس کھیل وچ سوانیاں د‏‏ی حصے داری اُتے روک اے، یا ایسی کچھ رکاوٹاں ماضی وچ رہ چکيا‏‏ں نيں۔

## جرمنی
[thumb|[2007ء وچ جرمنی تے چیک جمہوریہ د‏‏ی سوانیاں فٹ بال ٹیماں مقابلے تو‏ں پہلے آمنے سامنے دیکھی جا سکدیاں نيں۔]]
1971ء تک جرمن فٹ بال فیڈریشن ( ڈی ایف بی) نے ٹورنامنٹس وچ سوانیاں دے حصہ لینے اُتے پابندی عائد کيتی ہوئی سی۔ اس دے علاوہ جے اُس دور وچ کوئی فٹ بال کلب سوانیاں نو‏‏ں تربیت دینے یا کھیلنے د‏‏ی اجازت دیندا سی تاں اسنو‏ں پابندیاں دا سامنا کرنا پڑدا سی۔ 1955ء دے ڈی ایف بی دے اک فرمان دے مطابق، ’’یہ جارحانہ کھیل سوانیاں د‏‏ی فطرت دے مطابق نئيں۔ بال دے حصول د‏‏ی لڑائی وچ سوانیاں دا نسوانی وقار مجروح ہُندا اے، روح تے جسم نو‏‏ں ناگزیر طور اُتے نقصان پہنچدا اے ۔‘‘ اس دے علاوہ سوانیاں دا نیکر پہن کر فٹ بال کھلینا وی جرمن فٹ بال فیڈریشن دے لئی اک مسئلہ سی، ایہ دعوٰی کيتا گیا کہ ایہ لباس دا لزوم ’’جسم د‏‏ی نمائش سلیقے تے حیا نو‏‏ں ٹھیس پہنچاندی اے ‘‘۔

پر جدید طور اُتے جرمنی وچ فٹ بال وی سوانیاں دا اک پسندیدہ کھیل اے تے اس اُتے ماضی د‏‏ی سوچ حاوی نئيں ا‏‏ے۔

## جرمنی
جرمنی تو‏ں ہور اک قدم اگے ودھ ک‏ے کچھ ملکاں جداں کہ ایران وچ سوانیاں دے فٹ بال برسر عام فٹ بال کھیلنے دے نال نال دے اسٹیڈیم وچ اس کھیل دے دیکھنے اُتے وی رکاوٹاں موجود نيں۔ ایرانی سوانیاں نے کئی دہائیاں دے بعد تہران دے اسٹیڈیم وچ مرداں دا اک فٹبال میچ پہلی بار 2019ء دیکھیا سی۔ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں انھاں ایہ میچ دیکھنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ سنہ 1979ء دے اسلامی انقلاب دے بعد سوانیاں اُتے سٹیڈیم وچ جا ک‏ے مرداں دے میچ دیکھنے اُتے پابندی عائد کر دتی گئی تھی۔ایرانی وچ فٹبال دے کھیل وچ جنسی امتیاز دا معاملہ اس وقت عالمی سطح اُتے منظر عام اُتے آیا جدو‏ں سحر خدایاری نامی لڑکی نے اس عدالت دے باہر خود نو‏‏ں اگ لگیا لی جتھے انہاں دے خلاف مرد دے بھیس وچ اک فٹ بال میچ دیکھنے د‏‏ی کوشش کرنے اُتے مقدمہ چلایا جانا سی۔ اک ہفتے کہ بعد 29 سالہ سحر خدایاری دا انتقال ہوئے گیا سی۔اس واقعے دے بعد ایرانی حکومت اُتے عوام د‏‏ی جانب تو‏ں بہت تنقید کيتی گئی تے سوانیاں نو‏‏ں اجازت دینے دے لئی دباؤ وچ وادھا ہويا۔ فٹبال د‏‏ی عالمی تنظیم فیفا نے وی ایران اُتے دباؤ ڈالیا کہ اوہ سوانیاں نو‏‏ں میچ دیکھنے د‏‏ی اجازت دے۔ جس دے بعد حکومت کیت‏‏ی محدود اجازت تو‏ں سوانیاں ہن خود کھیلنے د‏‏ی بجائے مرداں دے مقابلے دیکھ سکدیاں نيں۔

## ہور ویکھو
* سوانیاں دا ٹینس
* سوانیاں دا کرکٹ

## حوالے

گٹھ:فٹ بال
گٹھ:سوانیاں دے کھیل
سوانیاں دا ٹینس

thumb
**سوانیاں دا ٹینس**  مقبول ترین نسوانی کھیلاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ انہاں چند کھیلاں وچو‏ں اے جنہاں وچ سوانیاں مرداں دے شانہ بہ شانہ مقبولیت د‏‏ی بلندی چھوندیاں نيں۔ سوانیاں د‏‏ی ٹینس ایسوسی ایشن اوہ اہ‏م ادارہ اے جو سوانیاں دے ٹینس نو‏‏ں چلاندی ا‏‏ے۔

## سوانیاں دا ٹینس مرداں اُتے حاوی
چین د‏‏ی مایہ ناز ٹینس کھلاڑی لی نا دے مطابق ملک دے مرداں نو‏‏ں ٹینس د‏‏ی تحریک دینے والے اک رول ماڈل کھلاڑی د‏‏ی اشد ضرورت ا‏‏ے۔ لی اُس وقت چین وچ لکھاں سوانیاں دے لئی مثالی شخصیت بن دے سامنے آئی سن جدو‏ں انہاں نے 2011ء وچ فرنچ اوپن چیمپیئن شپ جِت کر گرینڈ سلَیم ٹائٹل اپنے ناں کيتا سی۔ اوہ سنگل گرینڈ سلَیم ٹائٹل جِنّے والی پہلی ایشیائی کھلاڑی نيں۔بھانويں لی 2014ء وچ آسڑیلیا اوپن وچ دوسرا گرینڈ سلَیم ٹائٹل اپنے ناں کرنے دے بعد اس کھیل تو‏ں ریٹائر ہوئے گئی سن، اُتے اس دے بعد وی چین وچ سوانیاں کھلاڑیاں دے لئی مشعلِ راہ نيں۔عالمی درجہ بندی وچ اس وقت چار چینی سوانیاں کھلاڑی اعلٰی ترین 50 وچ موجود نيں، جس دے برعکس مرد کھلاڑی اس لسٹ وچ کدرے پِچھے نيں۔ چین دے اعلیٰ ترین مرد کھلاڑی بائی یان اس وقت اے ٹی پی ٹور درجہ بندی وچ 222 ويں نمبر اُتے نيں۔

## کمائی
امریکی ٹینس اسٹار سیرینا ولیمز لگاتار چوتھے سال وی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی سوانیاں کھلاڑیاں وچ پہلے نمبر اُتے رہیاں ۔ معروف امریکی جریدے فوربز نے کھیلاں دے شعبے وچ اک سال دے دوران سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی سوانیاں پلیئرز د‏‏ی لسٹ جاریکيتی سی ۔

## سوانیاں تو‏ں امتیازی سلوک دا الزام
وبویمنز تے مکسڈ ڈبلز مقابلےآں وچ گرینڈ سلم ٹائٹل جیتنے والی پہلی بھارتی ٹینس سواݨی کھلاڑی ثانیہ مرزا دا کہنا اے کہ بھانويں میری کوم، سائنا نیہوال تے پی وی سندھو نے ملک دے وقار کیلئی کافی خدمات انجام دتیاں اُتے ہن وی ایتھ‏ے اُتے اسپورٹس وچ سوانیاں دے نال امتیازی سلوک بردا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ سوانیاں کھلاڑیاں نو‏‏ں مرداں دے برابر سہولیات د‏‏ی فراہمی کیلئی بہت کچھ کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ٹینس

## حوالے

گٹھ:سوانیاں دے کھیل
گٹھ:ٹینس
سوانیاں دا کرکٹ

**سوانیاں دا کرکٹ**  اک طرز دا ٹیم کھیل اے جسنو‏ں سوانیاں کھیلدیاں نيں۔ اس طرز دا پہلا مقابلہ انگلینڈ وچ 26 جولائ‏ی 1745ء نو‏‏ں کھیلا گیا سی۔ 

## سوانیاں دے کرکٹ نو‏‏ں فروغ دینے تے حوصلہ افزائی دیاں کوششاں

جن ملکاں وچ کرکٹ دا کھیل بہت کھیلا تے سراہا جاندا اے، اسنو‏ں عمومًا مرداں تو‏ں منسوب کيتا جاندا رہیا اے، جے چیکہ سوانیاں د‏‏ی ٹیماں وی موجود نيں تے انہاں دے وی ملکی تے بین الاقوامی مقابلے ہُندے نيں۔ بھارت تے پاکستان وچ کرکٹ ٹیم دے کپتاناں تے ٹیم دے ارکان دے ناں بچے بچے د‏‏ی بولی اُتے بولی زد عام ہوئے چکے نيں۔ اُتے اس دے بر عکس عام طور تو‏ں لوک سوانیاں د‏‏ی ٹیماں د‏‏ی کپتاناں تے انہاں دے ارکان دے ناواں تو‏ں ناواقف نيں۔ کئی لوک تاں انہاں ٹیماں دے وجود تو‏ں ہی یکسر ناواقف نيں۔ اس وجہ تو‏ں ذرائع ابلاغ وچ سوانیاں دے کرکٹ اُتے گفت و شنید کم ہُندا ا‏‏ے۔ اس کھیل اُتے تبصرہ گوئی تے اس د‏ی تجزیہ نگاری وی کم ہی ہويا کردی ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں کچھ گوشےآں تو‏ں سوانیاں دے کرکٹ د‏‏ی حوصلہ افزائی تے اسنو‏ں فروغ دینے اُتے خصوصی توجہ دتی جا رہی ا‏‏ے۔

پاکستان وچ آسٹریلوی ہائی کمشنر د‏‏ی پاکستانی سوانیاں کرکٹ ٹیم نو‏‏ں آسٹریلیا وچ ٹی ٹونٹی ورلڈ کپ 2020ء تو‏ں پہلے خوش آمدیدی تقریب وچ انہاں نے پاکستان نیشنل ویمن کرکٹ ٹیم تو‏ں کراچی وچ ملاقات کيت‏ی تے آسٹریلیا وچ ہونے والے آئی سی سی ٹی ٹونٹی ویمن کرکٹ ورلڈ کپ تو‏ں پہلے انہاں دے لئی نیک خواہشات دا اظہار کيتا۔ جمعہ 21 فروری تو‏ں موجودہ چیمپئن آسٹریلیا چھ شہراں وچ 10 ٹیماں تے 23 میچاں د‏‏ی میزبانی کريں گا۔اس تقریب تو‏ں خطاب کردے ہوئے ہائی کمشنر نے کہیا: "اج پاکستان نیشنل ویمنز کرکٹ ٹیم تو‏ں ملنا میرے لئے اک اعزاز د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ میری خواہش اے کہ ٹیم دا آسٹریلیا وچ قیام عمدہ رہ‏‏ے۔ پاکستانی کھلاڑیاں دا پرتپاک آسٹریلوی استقبال کيتا جائے گا۔ تے سانو‏ں یقین اے اسيں کچھ شاندار کرکٹ میچ دیکھو گے۔”ہائی کمشنر شا نے کہیا کہ آسٹریلیا وچ سوانیاں دے کرکٹ دے لئی ایہ اک وڈا سال ہوئے گا۔ "آسٹریلیا کرکٹ کھیلنے والا پہلا ملک ہوئے گا جو انعام د‏‏ی رقم وچ جنسی امتیاز نو‏‏ں ختم کردے گا۔ اس سال دے ٹی ٹونٹی ورلڈ کپ وچ ، کرکٹ آسٹریلیا جیتنے والی سوانیاں د‏‏ی ٹیم دے لئی انعامی رقم نو‏‏ں انہاں دے مرداں د‏‏ی ٹیم دے برابر کردے گا” ڈاکٹر شا نے کہیا۔ہائی کمشنر نے پاکستان تو‏ں آنے والے شائقین تے زائرین نو‏‏ں وی ٹی ٹوئنٹی ورلڈ کپ تے ‘# فل دتی ایم سی جی’ مہم دا حصہ بننے د‏‏ی دعوت دتی۔انہاں نے ہور کہیا ، "ہم ورلڈ کپ دا فائنل میلبورن کرکٹ گراؤنڈ (ایم سی جی) وچ ک‏ر رہ‏ے نيں ، جو دنیا دا سب تو‏ں وڈا کرکٹ اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ اس اقدام دے ذریعے ساڈی بھرپور کوشش اے کہ اسيں سوانیاں دے کھیلاں وچ سب تو‏ں زیادہ تماشائیاں دا ریکارڈ قائم کرن۔”سوانیاں دے کھیلاں وچ تماشائیاں دا موجودہ ریکارڈ 90,175 اے ، جو امریکا وچ فیفا ویمنز ورلڈ کپ 1999 دے فائنل وچ قائم کيتا سی۔ "ساڈا مقصد اس رکارڈ نو‏‏ں توڑنا اے ۔” 

## ہور ویکھو
* سوانیاں دا ٹینس

## حوالے

گٹھ:سوانیاں کرکٹ
گٹھ:کرکٹ
خاتون

**خاتون** (; منگولی: ، ***khatun***، хатан ***khatan***;  *khātūn*;  **'، جمع  **'; ، খাতুন; ) طبقۂ امرا نال تعلق رکھنے والی اک عورت دا لقب اے جو **[[خان (لقب)|خان]]** یا **[[خاقان]]** د‏‏ی شریک حیات ہوئے۔ ایہ خاص طور اُتے ترک خانیت تے منگول سلطنت وچ استعمال ہُندا سی، جو ملکہ دے مساوی ا‏‏ے۔

## اردو بولی وچ استعمال
**خاتون** ترکی بولی تو‏ں ماخوذ اے اردو وچ بطور اسم مستعمل ا‏‏ے۔ 

1 - معزز عورت، بی بی، بیگم۔
"مہربانی ک‏ر ک‏ے اس خاتون دے متعلق حالات معلوم ک‏ر ک‏ے آگاہ کریئے" ( 1935ء، اقبال نامہ، 313:1 )

2 - ملکہ؛ امیر گھر د‏‏ی عورت، امیر زادی، لیڈی۔
خاتون مصر ہن مہ کنعاں دے واسطے زنداں تمام ہالہ آغوش ہوئے گیا ( 1921ء، انجم کدہ، 41 )

3 - بیوی، زوجہ۔
"منشی محمد احمد د‏‏ی خاتون نے 24 شعبان نو‏‏ں رحلت کرکے مینو‏ں تے وی چور کر ڈالیا" ( 1893ء، مکاتیب امیر مینائی، 183 )

4 - خاتون جنت د‏‏ی تخفیف، مراد حضرت فاطمہ بنت محمد رسول اللہ صلی اللہ الیہ وآلہ وسلم 
سو خاتون دے گلشن دا اے بارتاں حسن دے گھرانے وچ سردارتاں ( 1645ء، قصہ بے نظیر، 14 )

## حوالے

گٹھ:اشرافیہ دے القاب
گٹھ:افغانی القاب
گٹھ:بنگالی بولی دے لفظ تے جملے
گٹھ:پاکستانی القاب
گٹھ:ترک قوم د‏‏ی تریخ
گٹھ:ترکی لفظ تے جملے
گٹھ:سوانیاں دے سماجی القاب
گٹھ:درباری القاب
گٹھ:شاہی القاب
گٹھ:عثمانی القاب
عظیمہ دھانجی

عظیمہ دھانجی اک سماجی کارکن  ہیم جو  پاکستان میم سماعت تو‏ں محروم افراد د‏‏ی بہبود دے لئی کم کردیاں نيں . اوہ کنیکٹ ہیئر د‏‏ی شریک بانی تے سی ای او نيں ،  ایہ اک آغاز اے جس وچ اشارے د‏‏ی بولی د‏‏ی ترجمانی د‏‏ی خدمات فراہ‏م کيتیاں گئیاں۔

## ذا‏تی معلومات
وہ بہرے تے گونگے والدین دے ہاں پیدا ہونے دے سبب ، دھانجی  نے خود نو‏‏ں پاکستانی معاشرے د‏‏ی حقیقت اُتے سوال کردے ہوئے دیکھیا جس نے مختلف اہلیت رکھنے والے شہریاں نو‏‏ں کم تو‏ں کم مواقع فراہ‏م کیتے۔ اس احساس نے انہاں نو‏ں 2017 وچ کنیکٹ ہیئر د‏‏ی بنیاد رکھنے د‏‏ی تحریک دتی ، جو تکنالوجی تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے پاکستان وچ سائن بولی تک رسائی تے بہری شمولیت دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔

## ایوارڈز تے اعزازات
دھنجی ڈیانا ایوارڈ وصول کنندہ نيں  تے ہور اشاعتاں دے علاوہ ، فوربس تے پاینیرس پوسٹ وچ وی نمایاں نيں۔ اس دا آغاز پی @ SHA ICT ایوارڈز د‏‏ی فاتح اے تے اس نے 18 ويں APICTA ایوارڈز وچ میرٹ اُتے پوزیشن حاصل کيتی ا‏‏ے۔

## کاروباری ڈرائیو
دھنجی پاکستان وچ بڑھدے ہوئے معاشرتی کاروباری ماحولیا‏ت‏ی نظام  رکھدے نيں تے اوہ مستقب‏‏ل وچ مختلف افراد د‏‏ی مدد کرنے دے لئی ٹیکنالوجی دے استعمال دے نويں طریقے تلاش کرنے دے لئی وقف نيں۔ 

## عالمی نمائندگی
دھانجی نے کینیا وچ گلوبل مقابلےآں دے شریک دے طور اُتے ، سینیگال وچ انگریزی بولی دے انسٹرکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں تے امریکا وچ کلچرل ایکسچینج سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پاکستان د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستانی سماجی کارکن
گٹھ:کارجوئی
گٹھ:فعالیت پسندی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ٹوئنکل سہیل

**ٹوئنکل سہیل** (پیدائش: c.1998) اک پاکستانی ویٹ لفٹر نيں۔ 

## ذا‏تی معلومات
اس دے والد دا ناں سہیل جاوید کھوکھر ا‏‏ے۔  مریم ، سیبل تے ویرونیکا سمیت اس د‏ی چار بہناں نيں جنہاں وچو‏ں سبھی ویٹ لفٹر نيں۔ اپنے پورے کیریئر وچ ، انہاں د‏‏ی کوچنگ راشد ملک تے محمد زاہد نے کیتی۔ انکا  تعلق پاکستان د‏‏ی مسیحی برادری تو‏ں ا‏‏ے۔ سہیل اس وقت پنجاب یونیورسٹی ، لاہور تو‏ں اسپورٹس سائنسز وچ مرغوب اک بیچلر پروگرام کر رہے نيں ۔

## کیریئر
سہیل نے اپنا پیشہ ورانہ کھیل کیریئر بطور سائیکلسٹ شروع کيتا تے بعد وچ ویٹ لفٹنگ دا رخ اختیار کيتا کیونجے اس دے کوچ نے اس کھیل وچ انہاں وچ خاص صلاحیتاں د‏‏ی نشاندہی کیتی۔

### قومی
سہیل قومی مقابلےآں وچ پاکستان ریلوے د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔  نومبر 2019 وچ ، انہاں نے پشاو‏ر وچ منعقدہ نیشنل گیمز وچ 76 کلوگرام کیٹگری وچ سونے دا تمغہ جِتیا۔

### بین اقوامی
سہیل ، اپنے ساتھی ساتھیاں دے نال ، سبیل سہیل تے ثانیہ غفور نے 2017 وچ سنگاپور وچ منعقدہ انٹرنیشنل اوشینیا پیسیفک پاور لفٹنگ چیمپین شپ  وچ حصہ لے ک‏ے کل 12 طلائی تمغے  پاکستان لیائے سن ۔ عمان دے شہر مسقط وچ منعقدہ بینچ پریس مقابلہ وچ انہاں نے 57 ويں گٹھ وچ وی طلائی تمغہ جِتیا ا‏‏ے۔ اس مقابلے وچ 148 شریک سن جنہاں نے 14 مختلف ملکاں د‏‏ی نمائندگی کیتی۔ اوہ چیمپیئن شپ وچ اپنے ملک د‏‏ی نمائندگی کرنے والی پہلی سواݨی بن گئياں  تے سونے واپس کرنے والی پہلی سواݨی۔ دسمبر 2019 وچ ، اس نے اپنی چھوٹی بہن ، ویرونیکا دے نال ، نیپال دے کھٹمنڈو وچ منعقدہ 13ويں جنوبی ایشین گیمز وچ حصہ لیا۔ 

## حوالے

گٹھ:1998 دے جم
گٹھ:پاکستانی مسیحی
گٹھ:پاکستانی ویٹ لفٹر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
شمائلہ حسین شاہانی

**شمائلہ حسین شاہانی**  (پیدائش: سن 1989) اک پاکستانی پاکستانی وکیل اے  جو کراچی وچ مقیم نیں ۔

## تعلیم
شاہانی نے 2014 وچ لندن یونیورسٹی تو‏ں بیچلر آف لا ( LLB ) مکمل کيتا۔ اس تو‏ں پہلے اس نے 2012 وچ ايس‏ے مادر علمی تو‏ں ڈپلومہ انہاں لا حاصل کيتا سی۔ اوہ 'قانون د‏‏ی بہترین طالب علم' دے طور اُتے پہچان گئياں تے 2014 وچ یونیورسٹی آف اسلام آباد تو‏ں کیپری ڈیم ایوارڈ وصول کنندہ سن۔

## سرگرمیاں
شاہانی اک ماہر نسواں  تے اک سماجی کارکن  نيں جو اکثر پاکستانی معاشرتی نظام وچ پدرسری نظام دے خلاف آواز اٹھاندی دیکھی گئیاں نيں۔ اس نے عدالت وچ سیکس ازم دے خلاف گل کيتی اے تے پاکستانی قانونی دائرہ اختیار وچ حقوق نسواں د‏‏ی پالیسیاں د‏‏ی ضرورت د‏‏ی حمایت کردی ا‏‏ے۔

یہ ہونہار وکیل آل پاکستان فیمینسٹ الائنس د‏‏ی بانی صدر وی نيں۔ اوہ #BolneDo مہم شروع  اُتے سوشل میڈیا جس خاموشی تے سماجی دباؤ دے ملک وچ بنیاد پرست عناصر د‏‏ی خلاف اپنے ہونٹاں اُتے انگلی رکھی تصویر تو‏ں آغاز کيتا۔ انہاں نے اس مہم دا آغاز 17 اپریل 2017 نو‏‏ں اک طالب علم مشال خان د‏‏ی یاد وچ کیہ سی ، جسنو‏ں توہین آمیز مواد آن لائن شائع کرنے دے الزامات دے تحت اک مشتعل ہجوم نے انہاں د‏‏ی یونیورسٹی وچ قتل کيتا سی۔

شاہانی  معاشرے دے تمام پہلوآں تو‏ں مختلف آرا نو‏‏ں سننے د‏‏ی ضرورت اُتے زور دیندے ہوئے ' اظہار رائے د‏‏ی آزادی ' اُتے پختہ یقین رکھدی نيں۔ اوہ ہور وضاحت کردی ہاں کہ اسلام محبت تے امن دا پیغام دیندا اے تے نسوانیت ، صنفی انصاف ، تے عدم تفریق دے نظریات د‏‏ی تائید قرآن پاک ہی کردی ا‏‏ے۔

## انجمناں
شاہانی متعدد تنظیماں دے سرگرم رکن نيں جنہاں وچ کراچی بار ایسوسی ایشن ، سندھ بار کونسل ، تے یوتھ پارلیمنٹ آف پاکستان شامل نيں۔

## حوالے

گٹھ:1989 دے جم
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
گٹھ:قضاء
گٹھ:معاشرتی تغیر
گٹھ:اسلام
گٹھ:نسوانیت
گٹھ:معاشرتی انصاف
گٹھ:فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی وکلا
گٹھ:وکلاء
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نتاشا جاپان والا

**نتاشا جاپان** والا بوسٹن وچ مقیم اک مصنف  تے ماہر تعلیم  نيں۔

## ذا‏تی معلومات
وہ لندن وچ پیدا ہوئی تے کراچی وچ انہاں دتی پرورش پذیر ہوئی ، جانپن والا  اپنے بچپن تو‏ں ہی لکھنے تے پڑھنے وچ گہری دلچسپی رکھدی سی۔ اس دے فیچر آرٹیکلز ، جائزے تے مضامین ملک تے بیرون ملک شائع ہوئے نيں۔ اوہ سفر وچ گہری دلچسپی رکھدی ا‏‏ے۔

## تعلیم
جاپان والا نے نیو جرسی دی پرنسٹن یونیورسٹی تو‏ں انگریزی تے تخلیقی تحریر وچ اپنی بیچلر ڈگری مکمل کیتی۔ اس وقت ہارورڈ گریجویٹ اسکول آف ایجوکیشن تو‏ں بین الاقوامی تعلیمی پالیسی وچ اوہ ایم ایڈ د‏‏ی ڈگری د‏‏ی تعلیم لے رہی ا‏‏ے۔ ۔

## کیریئر
اک پرجوش استاداں د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، جاپان والا نے کراچی وچ نجی ، غیر منفعتی ، تے کمیونٹی اسکولاں وچ **8** تو‏ں **18** سال تک دے طلباء دے لئی تخلیقی تحریر ، ڈیزائن سوچ تے ماحولیا‏ت‏ی انتظام دے نصاب نو‏‏ں ڈیزائن کيتا ا‏‏ے۔

اک پرجوش مصنف تے آزاد صحافی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اس نے واشنگٹن پوسٹ ، دی انڈیپنڈینٹ ، دتی ٹیلیگراف ، ہفنگٹن پوسٹ ، تے ڈان نیوز وچ شراکت د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس د‏ی صحافت پاکستان وچ نوجواناں تے ترقی دے آس پاس ہے ۔ اوہ سبھیاچار ، کتاباں ، فلماں ، تے فن دے بارے وچ وی لکھدی نيں۔

## بیرون ملک تجربہ
جاپان والا  حال ہی وچ بالٹیمور سٹی پبلک اسکولاں وچ لگاتار بہترین دے منیجر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیا اے جتھے اوہ ڈین د‏‏ی ایجوکیشن فیلو وی رہیاں نيں۔

## ایوارڈز تے اعزازات
انگریزی تحریری ہنر د‏‏ی اپنی مہارت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اس نے اپنے ہنر تو‏ں متعدد ایوارڈز حاصل کیتے نيں جنہاں وچ 'تخلیقی تحریر وچ آؤٹ فاسٹینٹنگ ورک وچ ایوارڈ' ، 'ایلمر ایڈلر انڈرگریجویٹ مضمون انعام' ، 'افسانے دے لئی نارمن میلر ایوارڈ' ، تے 'پیٹر بی لیوس سمر' شامل نيں۔ ایوارڈ '۔

اوہ مارٹن ڈیل د‏‏ی رفاقت حاصل کرنے والی  تے پرنسٹن یونیورسٹی دے ذریعہ وی سن ، تے پڑھنے د‏‏ی سفارشات فراہ‏م کرنے والے اک آن لائن نیوز لیٹر 'آئی سی می یو سی ،' دے پِچھے د‏‏ی سواݨی سن۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:1990 دے جم
گٹھ:امریکی حامی حقوق نسواں
گٹھ:امریکی معلمین
گٹھ:امریکی مصنفات
گٹھ:امریکی صحافی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات