ابو العباس قصاب آملی

**ابوالعباس احمد بن محمد بن عبدالکریم قصاب آملی ،** **شیخ ابو العباس کے** ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، قصاب آملی ، چوتھ‏ی قمری صدی دا اک مشہور ایرانی صوفی تے صوفی سی۔

## سوانح عمری
اوہ محمد بن عبداللہ طبری دے شاگرد سن تے اوہ ابو محمد جریری دے شاگرد سن تے اوہ جنید بغدادی دے شاگرد سن ۔ ابو العباس عضدالدولہ دیلمی (372-338 ہجری). کيتا معاصر سی اوہ صوفی ماسٹر امول تے کمپلیکس ، تے الہی مرضی دا علم رکھدا ا‏‏ے۔ شہاب الدین یحییٰ سہروردی نے انہاں نو‏ں اک بابا سمجھیا تے نال وچ بایزید بسطامی تے حسین منصور حلاج تے ابوالحسن خارگانی نے انہاں نو‏ں خسروانی د‏‏ی حکمت دا جانشین سمجھیا۔  عطار نیشابوری نے انہاں دا تذکرہ اس طرح کيتا اے جداں: قطب اصحاب ، شیخ عالم ، نقیب شیخ ، شیخ موطلاغ ، پیر تے سلطان احد۔ اوہ نوجوان آمل تو‏ں سی تے اس دا باپ قصاب سی۔ 

## طریقت وچ داخلہ
ابو العباس قصائی جاندا اے کہ اوہ کِداں راستے وچ داخل ہويا ، خدا د‏‏ی رضا تے اس د‏ی کامیابی تے دیکھ بھال۔ جامی دا حوالہ نفح الانص وچ اے ، جداں کہ ابو سعید ابو الخیر نے کہیا: اک شخص نے شیخ ابو العباس نال رابطہ کيتا تے انہاں تو‏ں انعامات منگے۔ اس نے کہیا: کیہ تسيں نئيں دیکھ سکدے کہ ایہ عظمت تو‏ں نئيں اے اک قصائی دا بیٹا سی جس نے قصاب دا باپ سکھیا سی ، جو اس نے اسنو‏ں دتا بربودند تے بغداد اُتے حملہ شبلی تو‏ں پہلے تے بغداد تو‏ں مکہ تک ، اوتھ‏ے تو‏ں مدینہ تو‏ں مدینہ تو‏ں یروشلم تے یروشلم انہاں نے خضر نو‏‏ں اس وچ بدل دتا تے اسنو‏ں خضر دے دل وچ سُٹ دتا ، تاکہ اوہ انہاں کھنڈرات تو‏ں اس دے پاس آئیاں تے اندھیرے نال نفرت کرن تے توبہ کرن ، برکتاں قربان کرن تے جلنے والے دنیا بھر تو‏ں آئیاں تے اسنو‏ں ساڈے تو‏ں تلاش کرو۔ 

## بزرگاں دے کلام وچ
جواد نوربخش دے "پیران خراسان" تو‏ں اقتباس:

* آپ نے ابوسعید نو‏‏ں مطلق شیخ نئيں کہیا سوائے شیخ ابو العباس قصائی تے بُڈھے ابو الفضل دے کیونجے اوہ بوڑھا سی۔ (وحدت دے راز)
* بزرگ کہندے سن : ساڈے زمانے وچ تن بزرگاں د‏‏ی زیارت کرنی چاہیے۔ شیخ ابو العباسنو‏ں امول تے شیخ احمد نصر نو‏‏ں نیشابور تے شیخ ابو علی سیا نو‏‏ں مرو۔ (علماء دا خط ، جلد 5)
* ایہ وی کہیا جاندا اے کہ اوہ اک آدمی سی جو لوکاں تو‏ں گل کردا سی تے انہاں دے درویشاں نو‏‏ں کھانا کھلانے دے بارے وچ بہت ساریاں نصیحتاں کردا سی ، تے اس نے اس د‏ی فضیلت نو‏‏ں سو رکعت نماز تو‏ں زیادہ یا رات د‏‏ی نماز باقاعدگی تو‏ں ادا کرنا سمجھیا۔ ایہ چیزاں اسنو‏ں صوفیاں تو‏ں مختلف تے فتویٰ والے لوکاں د‏‏ی خصوصیات دے نیڑے کردیاں نيں ، بشمول سخاوت تے مہمان نوازی کے۔

## انہاں دا سخن

* حضرات لوکاں دے نال آرام تو‏ں نيں ، لوکاں دا خوف نئيں ، جنہاں نے خدا تو‏ں لوکاں دے بارے وچ گل د‏‏ی تے لوکاں نو‏‏ں خدا د‏‏ی طرف نئيں دیکھیا۔ (تذکرہ الاولیاء عطار)

جواد نوربخش دے "پیران خراسان" تو‏ں اقتباس:

* حضرات د‏‏ی جگہ: اہل جنت تھلے جاندے نيں تے جہنمی لوک جہنم وچ جاندے نيں ، تاں فیر حضرات د‏‏ی جگہ کتھے اے ؟ کہ نہ اس د‏ی کوئی جگہ سی نہ دنیا وچ تے نہ آخرت وچ ۔ (تذکرۃ الاولیاء عطار)
* جتھے اک خدا سی ، اوتھ‏ے اک روح سی ، تے اوہ سی۔ (تذکرۃ الاولیاء عطار)
* شیطان خدا دے ہتھو‏ں ماریا جاندا ا‏‏ے۔ خدا دے مقتولاں نو‏‏ں پتھر مارنا عجیب نئيں سی۔ (تذکرۃ الاولیاء عطار)
* دنیا دنیا تو‏ں وڈی تے وڈی اے اوہ دل اے جسنو‏ں خدا تعالی نے دنیا د‏‏ی محبت دا دل بنایا ا‏‏ے۔ (تذکرۃ الاولیاء عطار)
* اک لکھ اکیس ہزار نبیاں د‏‏ی دعوت - انہاں اُتے سلام ہو - سب ٹھیک اے ، لیکن ایہ لوکاں د‏‏ی صفت ا‏‏ے۔ کیونجے ایہ سچ نو‏‏ں ظاہر کردا اے ، نہ صحیح رہندا اے نہ غلط رہندا ا‏‏ے۔ (تذکرۃ الاولیاء عطار)
* آئینے دے بُڈھے انہاں نو‏ں دیکھ سکدے نيں جداں آپ نيں۔ (تذکرۃ الاولیاء عطار)
* ہر کوئی ہونا چاہیے ، تے ابو العباس ہونا چاہیے ، کہ اوہ کدی نئيں ہونا چاہیے۔ (وحدت دے راز)
* قل ھو اللہ احد - اس نے کہیا: قل اک نوکری اے تے ہو اک نشانی اے تے اللہ اک جملہ اے تے توحید دا معنی اک نشانی تے فقرے تو‏ں پاک ا‏‏ے۔ (وحدت دے راز)

## وفات
علماء دے خط ، جلد 5 وچ کہیا گیا اے: اوہ پنجويں صدی دے آغاز تک زندہ رہیا۔ روایت اے کہ جدو‏ں اس دا وقت آیا تاں اس دا اک پیروکار اس دے پلنگ اُتے موجود سی تے کہیا: اے شیخ ، تسيں اپنے آپ نو‏‏ں کِداں دیکھدے ہو تے کِداں جاؤ گے؟ اس نے کہیا: اے بچے ، جداں کہ تسيں دیکھ رہے ہوئے۔ اس نے ایہ کہیا تے روح اس دے جسم تو‏ں وکھ ہوگئی۔

## مزار
شیخ ابوال عباس قصاب امولی د‏‏ی سوانح دے بارے وچ سب تو‏ں اہ‏م ابہامات وچو‏ں اک خانقاہ دا مقام تے اس د‏ی قبر ا‏‏ے۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں اوہ شیخ بنشن کہلاندا ا‏‏ے۔ کچھ لوکاں دا خیال اے کہ اس دا مقبرہ شاید سوٹے کولا امول وچ واقع اے تے جسنو‏ں ہن امامزادہ عباس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، لیکن حسن حسن زادہ امولی اس امکان تو‏ں انکار کردے نيں تے یقین رکھدے نيں کہ شیخ ابول عباسنو‏ں امول وچ ہافٹ گلی دے پڑوس وچ دفن کيتا گیا اے تے یقینا  مقامی لوک ايس‏ے اُتے یقین کرن۔ اُتے ، بوہت سارے مرحوم تے ہ‏م عصر مصنفاں ، مقبرے د‏‏ی دستاویز دا ذکر کیتے بغیر ، اس عظیم صوفیانہ نو‏‏ں اس جگہ اُتے کمان دا مالک سمجھدے نيں۔ دوسری قبر جو اس تو‏ں منسوب اے اوہ رے شہر دے نیڑے شریف قصائی دا مقبرہ اے تے اسنو‏ں قصائی دا شریف کہیا جاندا اے کیونجے ابو العباس امول دے "نوجوان" قبیلے تو‏ں اے تے بظاہر ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ ابو العباس قصائی یا نوجوان امولی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ شریف قصائی د‏‏ی کہانی اس جگہ دے لوکاں دے لئی مشہور اے تے اس دا مقبرہ اک مزار ا‏‏ے۔ جاوانمرد قصاب نامی ہور مقبرے نيں ، بشمول خراسان دے "سرخس" وچ ، جداں کہ عبدالرزاق سمرقندی نے ذکر کيتا ا‏‏ے۔

## طلباء

* ابو سعید ابو الخیر۔
* ابوالحسن خرقانی

## متعلقہ مضامین

* شیطان دا دفاع۔دفاعیه ابلیس

## حوالے

* «معرفی مشاهیر» ۔ راسخون ویب سائٹ «معرفی مشاهیر» «معرفی مشاهیر»اصل تو‏ں آرکائیو شدہ ۔ وچ موصول ہويا۔ «معرفی مشاهیر» «معرفی مشاهیر»
گٹھ:ایشیا وچ تصوف
گٹھ:ایرانی صوفیاء
گٹھ:آمل دیاں شخصیتاں
گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں
گٹھ:دسويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں