قمر الزمان اعظمى

**علامہ قمر الزمان اعظمى** اہل سنت وجماعت بریلوی تحریک دے اک ممتاز عالم دین نيں۔ 2011ء تے 2012ء وچ ، انہاں نو‏ں دنیا بھر پنج دہائیاں تک بہت ساریاں اسلامی تنظیماں، ادارےآں، مسیتاں، کالجاں تے یونیورسٹیاں دے قیام د‏‏ی کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں پنج سو مؤثر ترین مسلماناں وچ شمار کيتا گیا۔

مفکرِ اسلام علامہ قمر الزماں خاں اعظمی دنیائے اسلام دے فعال تے متحرک مبلغ و داعی نيں۔ جنہاں نو‏ں اپنے کردار و عمل، علم و یقین، تدبر و تفکر، تقویٰ و طہارت، سادگی و متانت، تواضع و انکسار، بصیرت و بصارت، حسنِ گفتار تے دل کش و دل آویز طرزِ خطابت دے سبب پوری دنیا وچ ہر دل عزیز تے مقبول و محبوب ہستیاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی علمی، تبلیغی، اصلاحی خدمات تے ادبی قدر و منزلت تو‏ں انکار ممکن نئيں۔ موصوف نے برطانیہ د‏‏ی سرزمین اُتے اسلامی تعلیمات نو‏‏ں جس مستحکم انداز وچ روشناس کرانے د‏‏ی سعیِ بلیغ فرمائی اے تے جس خوب صورتی تو‏ں تبلیغِ دین دا کم انجام دے رہے نيں اوہ ہر اعتبار تو‏ں لائقِ ستایش تے قابلِ تقلید ا‏‏ے۔

### نجی کوائف
علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب قبلہ ضلع اعظم گڑھ دے قصبہ خالص پور وچ 23؍ مارچ 1946ءکو پیدا ہوئے۔ و الدین نے مکمل اسلامی طرز اُتے تربیت دا فریضۂ خیر انجام دتا۔ ابتدائی تعلیم دے بعد اعلیٰ تعلیم جامعہ اشرفیہ مبارک پور وچ حاصل کيتی۔ جلالۃ العلم حضور حافظِ ملت د‏‏ی فیض بخش آغوشِ تربیت وچ رہ ک‏ے علومِ دینیہ د‏‏ی تکمیل کیتی۔
### بعیت
شہزادۂ اعلیٰحضرت حضور مفتیِ اعظم علامہ مصطفیٰ رضا نوریؔ بریلوی تو‏ں شرفِ بیعت حاصل کيتا۔ تے فیضانِ عزیزی و نوری دے زیرِ سایا آپ نے اپنا رہِ وارِ فکر تبلیغِ دین، تزکیۂ نفس تے طہارتِ قلبی د‏‏ی طرف موڑا؛ اپنے مواعظِ حسنہ تے ملفوظاتِ عظیمہ دے ذریعہ پوری دنیا وچ آپ بے پناہ مقبول نيں۔ علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب د‏‏ی ذات وکھ وکھ خصوصیات دا عطر مجموعہ ا‏‏ے۔

### تصنیف و تالیف
آپ صاحبِ قلم وی نيں تے شعلہ بیان مقرر بھی۔ مفکر و مدبر وی تے بافیض معلم و ادیب بھی۔ نال ہی نال بلند پایہ شاعر بھی……
آپ د‏‏ی شاعری دا مجموعہ ’’خیابانِ مدحت‘‘ دے ناں تو‏ں مکتبۂ طیبہ، سنی دعوتِ اسلامی ممبئی دے زیراہتمام 2007ء وچ طبع ہوئے ک‏ے منصہ شہود اُتے جلوہ گر ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اس مجموعۂ کلام وچ حمد و مناجات، نعت و سلام تے مناقب و منظومات شامل نيں۔ 104؍ صفحات اُتے مشتمل ایہ مجموعۂ کلام علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب د‏‏ی وارداتِ قلبی دا اظہاریہ ا‏‏ے۔ اس وچ شامل کلام وچ شعر د‏‏ی تِناں خصوصیات سادگی، اصلیت تے جوش بہ درجۂ اتم موجود نيں۔ جو اس امر اُتے دلالت کردیاں نيں کہ شاعرِ محترم د‏‏ی فکر و نظر وچ وسعت تے بانکپن اے تے ایہ وی واضح ہوئے تو‏ں اے کہ علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب نے عشقِ رسول صلی اللہ علیہ و سلم دے اظہار و بیان دے لئی اپنی شاعری نو‏‏ں محض عقیدت و محبت دا آئینہ دار نئيں بنا یا اے بل کہ آپ دے کلام وچ شعری و فنی محاسن د‏‏ی تہ داریت اے جو وڈی پُر کشش تے دل آویز ا‏‏ے۔ آپ دے شعراں وچ داخلیت دا حسن تے خارجیت دا پھیلا و دونے موجود ا‏‏ے۔ لفظیات وچ تنوع تے بلا د‏‏ی گہرائی و گیرائی اے، آپ دا سلیقۂ بیان عمدہ تے دل نشین اے جو قاری نو‏‏ں اپنی گرفت وچ لیندا ہويا نظر آندا ا‏‏ے۔ عقیدت و محبت دے نال شعریت تے فنی محاسن د‏‏ی سطح اُتے وی آپ دے کلام وچ اک سچی تے باکمال شاعری د‏‏ی جو خوب صورت پرچھائیاں ابھرتی نيں اوہ متاثر کن تے بصیرت نواز نيں
علامہ نے مشہور زمانہ قصیدہ بردہ شریف دا اردو وچ منظوم ترجمہ کيتا جو مکتبہ طیبہ، سنی دعوت اسلامی دے زیر اہتمام سال 2018ء وچ طبع ہوک‏ے منظر عام اُتے آیا اہل علم حلقہ نے اس ترجمے د‏‏ی خوب ستائش کی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* دنیا وچ امن تصوف تو‏ں قائم ہوئے سکدا اے، قمر الزمان اعظمی

گٹھ:1946 دے جم
گٹھ:احناف
گٹھ:اسلامی فلسفی
گٹھ:اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محقق اسلام
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:ہندوستانی صوفیا
گٹھ:بھارتی مصنف
گٹھ:سنی ائمہ
گٹھ:صوفی شاعر

گٹھ:مسلم فلاسفہ
گٹھ:مسلم مصنفاں
گٹھ:مسلما‏ن مصلحین
گٹھ:ورلڈ اسلامک مشن
گٹھ:الجامعۃ الاشرفیہ دے فضلا