open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لیڈی فلورا ہیسٹنگز

**لیڈی فلورا الزبتھ روڈن ہیسٹنگز** 
(۱۱ فروری ۱۸۰۶ء – ۵ جولائ‏ی ۱۸۳۹ء)
اک برطانوی اشرافیہ تے ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی والدہ، ڈچس آف کینٹ د‏‏ی لیڈی ان ویٹنگ سی۔ 
۱۸۳۹ء وچ اس د‏ی موت اک درباری اسکینڈل دا موضوع سی جس نے ملکہ وکٹوریہ نو‏‏ں اک منفی تصویر دتی۔

## خاندان
لیڈی فلورا فرانسس رواڈن ہیسٹنگز، ہیسٹنگز د‏‏ی پہلی مارکویس فرانسس روڈون ہیسٹنگز (۱۷۵۴ء–۱۸۲۶ء) تے انہاں د‏‏ی اہلیہ فلورا مور-کیمبل (۱۷۸۰ء–۱۸۴۰ء) د‏‏ی بیٹیاں وچو‏ں اک سی۔ اس دے بہن بھائی جارج، صوفیہ، سیلینا تے ایڈیلیڈ سن ۔ 

## سکینڈل
غیر شادی شدہ لیڈی فلورا اُتے الزام لگایا گیا سی کہ اوہ سر جان کونروئے، کمپٹرولر، "پسندیدہ" تے ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی والدہ ڈچس آف کینٹ دے مشتبہ عاشق دے نال تعلقات رکھدی سی۔

### پس منظر
ڈچس د‏‏ی دھی، الیگزینڈرینا وکٹوریہ (بعد وچ ملکہ وکٹوریہ)، کونروئے نال نفرت کردی سی، جداں کہ فلورا نے ملکہ د‏‏ی پیاری سجݨ تے سرپرست، بیرونس لیہزن دے نال نال وزیر اعظم لارڈ میلبورن نو‏‏ں ناپسند کيتا۔ 

ڈچس آف کینٹ د‏‏ی لیڈی ان ویٹنگ دے طور پر، لیڈی فلورا کونرائے دے بدنام زمانہ کینسنگٹن سسٹم د‏‏ی پارٹی سی جس دے ذریعے اس نے ڈچس دے نال گٹھ جوڑ کيتا تاکہ وکٹوریہ نو‏‏ں اس دے ہانوور مامو‏ں تو‏ں وکھ تھلگ رکھیا جائے۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بناء پر، نوجوان وکٹوریہ لیڈی فلورا نال نفرت کردی سی تے اس اُتے شک کردی سی، تے اوہ کسی وی ایداں دے الزام دے لئی کھلا سی جو کونروئے یا اس دے معاونین اُتے منفی انداز وچ ظاہر کر سکدا ا‏‏ے۔ جون ۱۸۳۷ء وچ جدو‏ں اوہ تخت اُتے بیٹھی تاں وکٹوریہ نے اپنی والدہ دے گھر والےآں نو‏‏ں بشمول لیڈی فلورا تے کونروئے نو‏‏ں بکنگہم محل دے دور دراز علاقےآں وچ اپنے تو‏ں دور رکھنے د‏‏ی ہر ممکن کوشش کيتی۔ اس د‏ی والدہ نے ناکا‏م اصرار کيتا کہ کونروئے تے اس دے خاندان نو‏‏ں دربار وچ اجازت دتی جائے۔ وکٹوریہ نے اس تو‏ں اختلاف کردے ہوئے کہیا: "ميں نے سوچیا کہ آپ سر جان کونروئے دے گزشتہ کچھ سالاں تو‏ں میرے نال برتاؤ دے بعد مینو‏ں مدعو کرنے د‏‏ی توقع نئيں کرن گے۔" 

## ہور ویکھو
* لیڈی ان ویٹنگ

## حوالے

گٹھ:مملکت متحدہ وچ ۱۸۳۹ء

گٹھ:۱۸۰۶ دے جم
گٹھ:۱۸۳۹ دیاں موتاں
گٹھ:اموات بسبب سرطان جگر
گٹھ:انگریز شاعرات
گٹھ:انگلستان وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز شاعر
گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی مصنف
گٹھ:برطانوی لیڈی ان ویٹنگ
گٹھ:مملکت متحدہ وچ 1839ء
گٹھ:1806 دے جم
گٹھ:1839 دیاں موتاں
مصاحبہ خاص

thumb|شہزادی تاتیانا الیگزینڈروونا یوسوپووا، روس د‏‏ی شاہی دربار د‏‏ی '''لیڈی ان ویٹنگ'''

**مصاحبہ خاص** (سواݨی) 
**مصاحب خاص** (مرد) 
شاہی دربار وچ اک سواݨی ذا‏تی معاون اے، جو کسی شاہی عورت یا اعلیٰ عہدہ اُتے فائز سواݨی نال ملاقات کردی ا‏‏ے۔ تاریخی طور پر، یورپ وچ ، اک **[[لیڈی ان ویٹنگ]]** اکثر اک شریف عورت ہُندی سی لیکن اس عورت تو‏ں کم درجہ د‏‏ی ہُندی سی جس دے پاس اس نے شرکت کيتی سی۔ بھانويں اس نے یا تاں اک نگہبان حاصل کيتا ہو یا اس نے جو خدمت انجام دتی اس دا معاوضہ حاصل نہ کيتا ہو، لیکن انتظار کرنے والی سواݨی نو‏‏ں خادمہ تو‏ں ودھ سیکرٹری، درباری، یا اپنی مالکن د‏‏ی ساتھ‏ی سمجھیا جاندا سی۔

## ہور ویکھو
* مصاحب خاص

## حوالے

گٹھ:جنسی پیشے
گٹھ:سواݨیاں بلحاظ پیشہ
گٹھ:مصاحبہ خاص
مصاحب خاص

**مصاحب خاص** (مرد) 
**[[مصاحبہ خاص]]** (سواݨی) 
سلاطین و امرا دے مصاحبین وچو‏ں مخصوص مصاحب جو ودھ قربت رکھدا ہوئے۔ اک عہدہ خصوصا ً سلاطین یا امرا د‏‏ی صحبت وچ رہنے والا شخص ، عموما ً ذہانت تے خوش رکھنے د‏‏ی صفت دا حامل ہُندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مصاحبہ خاص

## حوالے

گٹھ:مصاحب خاص
لوئس جانسن

**لوئس جانسن**  برطانوی بائیو کیمسٹ تے کرسٹلوگرافر سی۔ اوہ ڈاکٹر عبد السلام د‏‏ی دوسری بیوی سی جو عقیدے دے اعتبار تو‏ں دہریہ سی۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2012 دیاں موتاں
گٹھ:برطانوی سواݨیاں سائنسدان
گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا
گٹھ:عبد السلام
گٹھ:یونیورسٹی کالج لندن دے فضلا
میری انینگ

thumb|میری انینگ

**میری انینگ** (Mary Anning) اک برطانوی **حفورجامع** (fossil collector), بیو پاری تے قدیم حیات دان (palaeontologist) سی۔ جس د‏‏ی وجہ شہرت لائم رجیس  وچ جراسک (Jurassic) دور د‏‏ی بحری حفور (marine fossil) د‏‏ی دریافت سی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* "میری انینگ (1799–1847)", برکلے قدیم حیاتیات عجائب گھر۔ 2010-09-20.
* "میری انینگ", برطانوی نیچرل ہسٹری میوزیم۔ 2010-09-20.
* میری انینگاور سائنس دے مرد, لائم رجیس عجائب گھر۔ 2014-05-20.
* "میری انینگ (1799–1847)", 2010-09-20.
* میری انینگ دے بارے نغمہ منجانب "آرٹیچوک" , s 2010-09-20.
* جراسک عورت 2010-10-21.
گٹھ:1799 دے جم
گٹھ:1847 دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۹۹ دے جم
گٹھ:۱۸۴۷ دیاں موتاں
گٹھ:اموات بسبب سرطان پستان
گٹھ:انگریز ماہرین ارضیات
گٹھ:انگلستان وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:برطانوی سواݨیاں سائنسدان
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں برطانوی سواݨیاں سائنس دان
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں انگریز سواݨیاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں سائنس دان
گٹھ:Short description is different from Wikidata
لائم رجیس

**لائم رجیس** (Lyme Regis) مغربی ڈورسٹ، انگلستان وچ اک ساحلی شہر ا‏ے۔ ایہ ڈورچسٹر دے مغرب وچ ۲۵ میل (۴۰ کلومیٹر) تے ایکسٹر دے مشرق وچ ۲۵ میل (۴۰ کلومیٹر) دے فاصلے اُتے واقع ا‏ے۔ شہر دی اک وجہ شہرت میری انینگ دے بحری حفور (marine fossil) دی دریافت وی ا‏ے۔

## حوالے

گٹھ:لائم رجیس
گٹھ:ڈورسٹ دے شہر
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:مقالہ جات مع او ایس گرڈ متناسقات
گٹھ:Short description is different from Wikidata
ڈورچسٹر، ڈورسٹ

**ڈورچسٹر** (Dorchester) ڈورسٹ، انگلستان دا اک کاؤنٹی شہر ا‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ڈورچسٹر، ڈورسٹ
گٹھ:انگلستان دے کاؤنٹی ٹاؤن
گٹھ:ڈورسٹ دے شہر
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:رومی سلطنت وچ ۷۰ء دیاں دہائی دیاں تاسیساں
گٹھ:رومی برطانیہ وچ پہلی صدی دیاں تاسیساں
گٹھ:مقالہ جات مع او ایس گرڈ متناسقات
گٹھ:چھُٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
ڈوروتھی گیروڈ

**ڈوروتھی اینی الزبتھ گیروڈ** 
(۵ مئی ۱۸۹۲ء - ۱۸ دسمبر ۱۹۶۸ء)
اک انگریز ماہر آثار قدیمہ سی جنہاں نے قدیم سنگی دور وچ مہارت حاصل کيتی۔ اوہ ۱۹۳۹ء تو‏ں ۱۹۵۲ء تک کیمبرج یونیورسٹی وچ آثار قدیمہ دے ڈزنی پروفیسر دے عہدے اُتے فائز رہیاں، تے آکسفورڈ یونیورسٹی وچ چیئرپرسن دے عہدے اُتے فائز ہونے والی پہلی سواݨی سن۔ 

## مڈھلا جیون تے تعلیم
ڈوروتھی گیروڈ فزیشن سر آرچیبالڈ گیروڈ تے لورا الزبتھ سمتھ دی بیٹی سی، سرجن سر تھامس سمتھ، فرسٹ بارونیٹ دی بیٹی سی۔  اوہ لندن دی چندوس سٹریٹ وچ پیدا ہوئیاں تے گھر وچ تعلیم پائی۔ اوہدی پہلی ٹیچر اسابیل فرائی بطور گورننس سی۔ 
ڈوروتھی گیروڈ نے فرائی نو‏‏ں نو سال دی عمر وچ ہارلے سٹریٹ وچ والٹر جیسپ دی بیٹی دے نال پڑھاتے ہوئے یاد کيتا۔ بعد وچ اس نے سینٹ البینز دے برک لینڈز اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ 

پامیلا جین سمتھ گیروڈ کے بارے وچ کچھ ایويں لکھدیاں نيں: "گیروڈ مملکت متحدہ کی دانشورانہ اشرافیہ کا ایک ٹھوس رکن تھا۔ اس کے والد، سر آرچیبالڈ گیروڈ، آکسفورڈ میں میڈیسن کے ریگیس پروفیسر رہ چکے ہیں اور انھیں بائیو کیمیکل جینیات کے بانی کے طور پر جانا جاتا ہے۔ کنگز کالج ہسپتال کا گیروڈ، ملکہ وکٹوریہ کے غیر معمولی معالج اور گٹھیا کی بیماریوں پر ایک سرکردہ اتھارٹی ہیں۔" 

ڈوروتھی گیروڈ نے ۱۹۱۳ء وچ نیونہم کالج، کیمبرج وچ داخلہ لیا، جتھے اس نے قدیم تے کلاسیکی تریخ پڑھی اس تو‏ں پہلے کہ آثار قدیمہ اک مضمون دے طور اُتے دستیاب سی،  
۱۹۱۶ء وچ کورس مکمل کيتا۔ ۱۹۱۶ء وچ گریجویشن دے وقت تک اس نے دو بھائی کھو دتے سن، لیفٹیننٹ الفریڈ نول گیروڈ تے لیفٹیننٹ تھامس مارٹن گیروڈ۔  دونے پہلی جنگ عظیم وچ ایکشن وچ مارے گئے سن ۔ اس دا تیسرا بھائی، لیفٹیننٹ باسل رہارے [۱۱] فرانس وچ ہسپانوی فلو تو‏ں ڈیموبلائزیشن تو‏ں پہلے مر گیا۔ 

## ہور ویکھو
* کیمبرج یونیورسٹی

## حوالے

گٹھ:۱۸۹۲ دے جم
گٹھ:۱۹۶۸ دیاں موتاں
گٹھ:1892 دے جم
گٹھ:1968 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز ماہرین آثار قدیمہ
گٹھ:برطانوی سوانیاں سائنسدان
گٹھ:برطانوی سوانیاں ماہرین آثار قدیمہ
گٹھ:برطانوی سائنسدان
گٹھ:ویہويں صدی دیاں انگریز سوانیاں
گٹھ:ویہويں صدی دیاں برطانوی سوانیاں سائنس دان
گٹھ:ویہويں صدی دے انگریز سائنس دان
گٹھ:ویہويں صدی دے ماہرین آثار قدیمہ
گٹھ:آکسفورڈ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:نیونہم کالج، کیمبرج دے فضلا
قدیم سنگی دور

**قدیم سنگی دور** (پالیولتھک) (انگریزی: Paleolithic) یا (قدیم سنگی) زمانہ قدیم جدو‏ں تریخ لکھنے دا رواج (prehistoric) نہ سی دے اس دور کو کہندے نيں جدو‏ں انسان نے پتھر تو‏ں اوزار بنانے سیکھ لئی سن ۔ یہ دور زمین اُتے بنی نوع انسان دے ادوار وچو‏ں لمبا ترین دور تصور کيتا جاندا اے، جو شاید پچیہہ لکھ سال پہلے تو‏ں (جدو‏ں انسان نے پتھر تو‏ں اوزار بنا ک‏ے انکو اپنی ضرورت دے لئی استعمال کرنا سکھیا) تو‏ں لے ک‏ے دس ہزار ق م (جدو‏ں انسان نے زراعت دے ذریعے اپنی ضروریات پوری کرنا سکھیا) تک پھیلا ہويا ا‏ے۔

پالیولیتھک یا قدیم پتھر دا زمانہ دے لئی ایہ اصطلاح جوہن لوبک نے ۱۸۶۵ء وچ استعمال کیت‌ی جو دو یونانی لفظاں پالیوس ("παλαιός", "paleos") یعنی قدیم یا بوڑھا تے لتھوس ("λίθος", "lithos") یعنی پتھر دے مجموعہ تو‏ں بنا ا‏ے۔ پالیولیتھک عہد میزولتھک عہد دے آغاز تو‏ں ختم ہُندا ا‏ے۔

گرچہ اس عہد نو‏‏ں پتھر دے اوزاراں دی تیاری تے استعمال تو‏ں تعبیر کيتا جاندا اے اُتے اس وقت انسان تو‏ں ہڈیاں، چمڑے تے لکڑی دے اوزاراں دا استعمال وی سیکھ لیا سی، لیکن ان دی نامیات‌ی خصوصیات دے پیشِ نظر اج ان دے آثار نئيں ملدے، لیکن پتھر دے اوزاراں دے آثار اج وی موجود نيں۔

## ہور ویکھو
* جدید حجری دور
* وسطی حجری دور

قدیم سنگی دور
گٹھ:آثاریات

گٹھ:انگریزی اصطلاحات
گٹھ:غیر اردو لسانی اصطلاحات
گٹھ:قدیم تاریخی ادوار
گٹھ:وسط حیات‌ی دور
گٹھ:یونانی اصطلاحات
گٹھ:تاریخی ادوار
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
امیلیا ایرہارٹ

**امیلیا میری ای رہارٹ** (Amelia Mary Earhart) اک امریک‏‏ی ہواباز سواݨی سی۔
## بچپن
امیلیا میری ای رہارٹ کنساس وچ اپنے دادا دے گھر دے ميں ۱۸۹۷ء وچ پیدا ہوئی۔ انہاں دے والدین اِنّے اامیر نہ سن لیکن انہاں دے دادا کافی صاحب ثروت سن اس لئی انہاں دے دادا نے انھاں اک اچھے اسکول وچ بھیجیا ۔

## وجہ شہرت
۲۰ سال د‏‏ی عمر وچ امیلا نے نرسنگ کرنے دا فیصلہ کيتا تے دوسری جنگ عظیم وچ اک ہسپتال وچ ميں کم کيتا۔ جدو‏ں اوہ ۲۳ سال د‏‏ی ہوئی تاں اک دن اوہ اک ہوائی کرتب دیکھݨ گئی تے جہاز وچ سفر وی کيتا۔ اودو‏ں امیلا نے فیصلہ کيتا کہ اوہ پائلٹ بننے گی۔ ۱۹۲۰ء تک لوک جہاز اڑانے نو‏‏ں اک خطرنا‏‏ک کم جاݨدے سن تے لوک سوچدے سن کہ ایہ اک عورت د‏‏ی بس د‏‏ی گل نئيں۔ لیکن امیلا نے ہوا بازی د‏‏ی تربیت حاصل کرنی شروع د‏‏ی صرف اک سال بعد امیلا نے اپنا پہلا ریکارڈ بنایا اوہ ۱۴۰۰۰ فٹ د‏‏ی بلندی تک اڑی۔ امیلا نے ۳۴ سال د‏‏ی عمر وچ شادی کيتی لیکن لاولد رہی۔ اگلے سال اوہ پہلی سواݨی ہوا باز بنی ( تے دو سری انسان) جس نے بحر الکاہل نو‏‏ں اکیلے پار کيتا۔ اس دے بعد اوہ کافی مشہور ہوئی اس شہرت نے اسنو‏ں دنیا بھر وچ لوکاں د‏‏ی توجہ دا مرکز بنا دتا۔ تے ۱۹۳۵ء وچ امیلا نے بحر اوقیانوس نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے پار کرنے دا اعزاز حاصل ک‏ر ليا۔

## آخری سفر
جب انہاں د‏‏ی عمر ۴۰ سال دے نیڑے ہوئی تاں امیلا نے چاہیا کہ اوہ پہلی عورت بنے جو پوری دنیا دا چکر لگائے انھاں نے ۲۹۰۰۰ میݪ دا سفر میامی تو‏ں ۱ جون ۱۹۳۷ء نو‏‏ں شروع کيتا۔ ۲ جولائ‏ی نو‏‏ں جدو‏ں اوہ اپنے سفر نو‏‏ں ختم کرنے والی سی تاں انکا طیارہ جزیرہ ہاولینڈ دے نیڑے بحر کاہݪ وچ غائب ہو گیا۔

## حوالے

گٹھ:۱۸۹۷ دے جم
گٹھ:۱۸۹۷ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۰ د‏ی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۷ دیاں موتاں
گٹھ:1897 دے جم
گٹھ:1897 دیاں موتاں
گٹھ:1930 د‏ی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:1937 دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۳۹ دیاں موتاں
گٹھ:امریک‏‏ی سواݨیاں ہواباز
گٹھ:امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:امریک‏‏ی ہواباز
گٹھ:ایچیسن، کنساس د‏ی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنف
گٹھ:جرمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:سواݨیاں ہواباز
گٹھ:کنساس دے مصنف
گٹھ:کنساس دے ہواباز
گٹھ:لاپتہ افراد
گٹھ:نسائیت پسند امریک‏‏ی
گٹھ:ہوابازی دے پہل کار
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:کولمبیا یونیورسٹی اسکول آف جنرل اسٹڈیز دے فضلا
گٹھ:ہائیڈ پارک اکیڈمی ہائی اسکول دے فضلا
گٹھ:سواݨیاں ہواباز پہل کار
گٹھ:غیر حاضری وچ مردہ قرار دتی گئی شخصایت
گٹھ:لاپتہ ہواباز
بلی ڈو

**بلی ڈو**  ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی اک فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* لسٹ امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
* امریک‏‏ی سنیما

## حوالے

گٹھ:۱۹۰۳ دے جم
گٹھ:۱۹۹۷ دیاں موتاں
گٹھ:1903 دے جم
گٹھ:1997 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:سواݨیاں ہواباز
گٹھ:سوئس نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:نمونیا تو‏ں اموات
گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں اداکاراواں
گٹھ:خاموش فلماں د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:کیلیفورنیا وچ نمونیا تو‏ں اموات
گٹھ:لاس اینجلس عظمی دیاں شخصیتاں
گٹھ:Short description is different from Wikidata
جون فونٹین

**جون فونٹین**  (22 اکتوبر، ۱۹۱۷ء - دسمبر ۱۵، ۲۰۱۳ء)، اک برطانوی نژاد امریکی اداکارہ سی جو "سنہری دور" دے دوران امریکی سنیما فلماں وچ اپنے اداکاری دے لئی مشہور ا‏ے۔ جون فونٹین پنج دہائیاں اُتے محیط اپنے کیریئر وچ ۴۵ تو‏ں زیادہ فلماں وچ نظر آئیاں ۔ اوہ اداکارہ اولیویا ڈی ہیویلینڈ دی چھوٹی بہن سن۔ فونٹین کے کیریئر دے عروج اُتے ان دی دشمنی میڈیا وچ اچھی طرح تو‏ں دستاویزی سی۔

## مڈھلا جیون
جون ڈی بیوویر ڈی ہیولینڈ ۲۲ اکتوبر ۱۹۱۷ء نو‏‏ں ٹوکیو شہر وچ اس وقت دی سلطنت جاپان وچ انگریز والدین دے ہاں پیدا ہوئی۔ اس دے والد والٹر ڈی ہیولینڈ (۱۸۷۲ء–۱۹۶۸ء) نے کیمبرج یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی تے پیٹنٹ اٹارنی بننے تو‏ں پہلے ٹوکیو وچ امپیریل یونیورسٹی وچ انگریزی بولی دے پروفیسر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ 
اوہدی والدہ، لیلین آگسٹا روس ڈی ہیولینڈ فونٹین (۱۸۸۶ء–۱۹۷۵ء)،  لندن وچ رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ وچ تعلیم حاصل کيتی تے اک اسٹیج اداکارہ بن گئياں جنہاں نے اپنے شوہر دے نال ٹوکیو جانے دے بعد اپنا کیریئر چھڈ دتا۔ 
جون تے اوہدی وڈی بہن اولیویا ڈی ہیویلینڈ دے ۱۹۴۰ء دی دہائی وچ شہرت حاصل کرنے دے بعد اوہدی والدہ اسٹیج دے ناں "لیلین فونٹین" دے نال کم اُتے واپس آئیاں ۔
اس دے دادا، ریورنڈ چارلس رچرڈ ڈی ہیولینڈ، رودبار جزیرے وچ گرنزی دے اک خاندان تو‏ں سن ۔ 
ڈی ہیولینڈ دے والدین نے ۱۹۱۴ء وچ شادی کيتی تے ۱۹۱۹ء وچ جدو‏ں اوہ دو سال دی سن تاں علیحدگی ہوگئی۔ اُتے، فروری ۱۹۲۵ء تک طلاق نو‏‏ں حتمی شکل نئيں دتی گئی۔ 
ڈاکٹر دے مشورے اُتے، لیلیان ڈی ہیولینڈ نے جون تے اوہدی بہن نو‏‏ں ریاست ہائے متحدہ امریک‌ا منتقل کيتا جو اک بیمار بچی سی جسنو‏ں خسرہ تے اسٹریپٹوکوکل انفیکشن دے مشترکہ حملے دے بعد فقرالدم ہو گیا سی۔ 
خاندان ساراٹوگا، کیلیفورنیا وچ آباد ہويا، تے فونٹین کی صحت اپنے نوعمری دے دوران وچ ڈرامائی طور اُتے بہتر ہوئی۔ جدو‏ں اوہ ۱۶ سال دی سی، جون اپنے والد دے نال رہنے دے لئی جاپان واپس آ گئی۔ اوتھ‏ے اس نے ٹوکیو اسکول فار فارن چلڈرن وچ تعلیم حاصل کيتی، ۱۹۳۵ء وچ گریجویشن کيتا۔ 

## ہور ویکھو
*اداکارہ 

## حوالے

گٹھ:۱۹۱۷ دے جم
گٹھ:۲۰۱۳ دیاں موتاں
گٹھ:1917 دے جم
گٹھ:2013 دیاں موتاں
گٹھ:اکیہواں صدی دیاں امریکی سوانیاں
گٹھ:اکیڈمی ایوارڈز اعزاز یافتگان برائے بہترین اداکارہ
گٹھ:امریکی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:امریکی ریڈیو اداکاراواں
گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریکی یاداشت نگار
گٹھ:انگریز اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:انگریز ریڈیو اداکاراواں
گٹھ:انگریز فلمی اداکاراواں
گٹھ:انگریز یاداشت نگار
گٹھ:ویہويں صدی دیاں امریکی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دیاں انگریز اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی ایپسکوپیلین
گٹھ:سوانیاں ہواباز
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں برطانوی تارکین وطن
گٹھ:ساراٹوگا، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:کیلیفورنیا دے مصنف
گٹھ:کیلیفورنیا دے ڈیموکریٹس
گٹھ:مونٹیری کاؤنٹی، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:ٹوکیو دیاں اداکاراواں
اولیویا ڈی ہیویلینڈ

**اولیویا ڈی ہیویلینڈ**  برطانوی نژاد امریک‏‏ی اداکارہ سی۔
اس دے سنیما کیریئر دے وڈے کم ۱۹۳۵ء تو‏ں ۱۹۸۸ء تک پھیلے ہوئے سن ۔ 
وہ ۴۹ فیچر فلماں وچ نظر آئیاں تے اپنے وقت د‏‏ی معروف اداکاراں وچو‏ں اک سی۔ ۱۰۴ سال د‏‏ی عمر وچ اپنی موت دے وقت اوہ سب تو‏ں قدیم زندہ تے سب تو‏ں قدیم زندہ رہنے والی اکیڈمی ایوارڈز د‏‏ی فاتح سی تے وڈے پیمانے اُتے ہالی ووڈ سنیما دے سنہری دور د‏‏ی زندہ بچ جانے والی وڈی اسٹار دے طور اُتے سمجھی جاندی سی۔ اس د‏ی چھوٹی بہن آسکر ایوارڈ یافتہ اداکارہ جوان فونٹین سی۔
اپنے فلمی کیریئر دے علاوہ، اولیویا ڈی ہیویلینڈ نے تھیٹر وچ اپنا کم جاری رکھا، تن بار براڈوے پر، رومیو تے جولیٹ (۱۹۵۱ء)، کینڈیڈا(۱۹۵۲ء)، تے اے گفٹ آف ٹائم (۱۹۶۲ء) وچ نمودار ہوئیاں۔

## مڈھلا جیون
پیدائشی طور پر، اولیویا، ڈی ہیویلینڈ دے خاندان د‏‏ی اک رکن سی، جس دا تعلق لینڈڈ جینٹری تو‏ں سی جس د‏‏ی ابتدا مین لینڈ نارمنڈی نال ہوئی سی۔ اس د‏ی والدہ، لیلین فونٹین (۱۸۸۶ء–۱۹۷۵ء) لندن وچ رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے اک اسٹیج اداکارہ بن گئياں۔ للیان نے ماسٹر آف د‏ی کنگز میوزک سر والٹر پیراٹ دے نال وی گایا تے موسیقار رالف وان ولیمز دے نال انگلستان ڈ دا دورہ کيتا۔ 
اولیویا دے والد والٹر ڈی ہیویلینڈ (۱۸۷۲ء–۱۹۶۸ء) نے پیٹنٹ اٹارنی بننے تو‏ں پہلے ٹوکیو سٹی وچ امپیریل یونیورسٹی وچ انگریزی دے پروفیسر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ 
اس دے پھُپھی زاد بھائی سر جیفری ڈی ہیویلینڈ (۱۸۸۲ء–۱۹۶۵ء) سن،  اک ہوائی جہاز دے ڈیزائنر تے ڈی ہیویلینڈ ایئر کرافٹ کمپنی دے بانی سن ۔ 

جولائ‏ی ۱۹۳۸ء وچ ، اولیویا ڈی ہیویلینڈ نے بزنس ٹائیکون، ہويا باز، تے فلم ساز ہاورڈ ہیوز تو‏ں ڈیٹنگ شروع کی،  جس نے صرف ۹۱ گھینٹے وچ پوری دنیا وچ اپنی ریکارڈ قائم کرنے والی پرواز مکمل کيتی۔  شہر دے بارے وچ اسنو‏ں لے جانے دے علاوہ، اس نے اداکارہ نو‏‏ں اپنا پہلا اڑنے دا سبق دتا۔ 
اس نے بعد وچ کہیا، "وہ کافی شرمیلا آدمی سی … تے فیر وی، اک پوری کمیونٹی وچ جتھے مرد ہر روز اسکرین اُتے ہیرو دا کردار ادا کردے سن تے زندگی وچ کوئی بہادری دا کم نئيں کردے سن، ایہ اوہ آدمی سی جو حقیقی ہیرو سی۔ " 

دسمبر ۱۹۳۹ء وچ اس نے اداکار جیمز اسٹیوارٹ دے نال رومانوی تعلقات دا آغاز کيتا۔ آئرین مائر سیلزنک د‏‏ی درخواست اُتے اداکارہ دے ایجنٹ نے اسٹیورٹ تو‏ں کہیا کہ اوہ اولیویا ڈی ہیویلینڈ نو‏‏ں ۱۹ دسمبر ۱۹۳۹ء نو‏‏ں استور تھیٹر وچ گون ود دتی ونڈ دے نیویارک پریمیئر دے لئی لے جائے۔ اگلے چند دناں وچ ، سٹیورٹ اسنو‏ں کئی بار تھیٹر تے ۲۱ کلب لے گیا۔ 

## ہور ویکھو
* اکیڈمی ایوارڈز

## حوالے

گٹھ:۱۹۱۶ دے جم
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:اکیہويں صدی دیاں امریک‏‏ی سواݨیاں
گٹھ:اکیڈمی ایوارڈز اعزاز یافتگان برائے بہترین اداکارہ
گٹھ:امریک‏‏ی ریڈیو اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:انگریز ریڈیو اداکاراواں
گٹھ:انگریز فلمی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں انگریز اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی دیاں فرانسیسی سواݨیاں
گٹھ:پیرس دیاں اداکاراواں
گٹھ:ساراٹوگا، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:سو سالہ امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:سو سالہ انگریز شخصیتاں
گٹھ:سو سالہ سواݨیاں
گٹھ:سو سالہ فرانسیسی شخصیتاں
گٹھ:گرنزی دے نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:امریک‏‏ی ایپسکوپیلین
گٹھ:ٹوکیو دیاں اداکاراواں
رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ

**رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ** (لاطینی: Royal Academy of Dramatic Art) مملکت متحدہ دا اک ڈراما اسکول جو لندن بورو کیمڈن وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* مملکت متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:1904ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:انگلستان وچ 1904ء دیاں تاسیساں
گٹھ:لندن بورو کیمڈن وچ تعلیم
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:۱۹۰۴ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
گٹھ:انگلستان وچ ۱۹۰۴ء دیاں تاسیساں
مجلس

**مجلس** (Majlis) اک عربی اصطلاح اے جیہدا مطلب اے "مجلس دا تھاں" اے۔
اسلامی مُلکاں تے اوہناں ناݪ لسانی یا ثقافتی تعلق رکھݨ آݪے مُلکاں وچ انتظامی، سماجی یا مذہبی، لسانی، ثقافتی تے ہور کئی نوعیت دے مُشترکا مفاداتی گروپاں دے درمیان وکھ وکھ قسم دے خصوصی اجتماعات نو‏‏ں بیان کرن لئی مجلس دی اِصطلاح ورتی جاندی ا‏‏ے۔ مجلس مقننہ دا وی حوالا دے سکدی اے تے بعض مُلکاں وچ جِتھے اسلامی ثقافت دا غلبا اے قانون ساز کونسل یا اسمبلیاں دے ناں ناݪ استعمال ہُندی اے۔

تھلے لکھے ملکاں وچ قانون ساز ادارےآں دا ناں مجلس اے:
* : ملی مجلس
* : مجلس شورائی اسلامی
* : ترکیہ بیوک ملت مجلسی
* : مجلس مالدیپ
* : مجلس عمان
* : مجلس سعودی عرب
* : خلق مصالحتی یا مجلس
* : اولی مجلس
* : عوامی مشاورتی اسمبلی مجلس پرموسیاورتن رکیات کہلاندی اے 
* : قومی اسمبلی نو‏‏ں مجلس الامہ کہیا جاندا اے 
* : مجلس
* : پارلیمان نو‏‏ں مجلس شورا کہیا جاندا اے 

گٹھ:سیاسی اصطلاحات
گٹھ:عربی لفظاں تے جملے
گٹھ:طرز حکومت
گٹھ:ادارے
گٹھ:تنظیماں
کوین کمنگز

**کوین کمنگز**  ریاستہائے متحدہ امریک‌ا دی اک فلمی اداکارہ ا‏ے۔

## ہور ویکھو
* لسٹ امریکی فلمی اداکاراواں
* امریکی سنیما

## حوالے

گٹھ:1967 دے جم

گٹھ:۱۹۶۷ دے جم
گٹھ:امریکی بلاگرز
گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریکی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:امریکی مؤجدین
گٹھ:امریکی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دیاں امریکی اداکاراواں
گٹھ:سوانیاں بلاگرز
گٹھ:لاس اینجلس دیاں اداکاراواں
گٹھ:اکیہواں صدی دیاں امریکی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:سوانیاں موجدین
گٹھ:امریکی اداکارہ بچیاں
گٹھ:۱۹۶۰ء دی دہائی دے جم
گٹھ:اکیہواں صدی دیاں امریکی سوانیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:اکیہواں صدی دے امریکی موجدین
گٹھ:اکیہواں صدی دی امریکی مصنفات
گٹھ:لاس اینجلس، کیلیفورنیا دے مصنف
گٹھ:لاس اینجلس عظمی دیاں شخصیتاں
گٹھ:امریکی سوانیاں بلاگرز
گٹھ:یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، لاس اینجلس دے فضلا
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کاں گڈا

**کاں گُڈا** یا **ہتھوار**  عام طور تے کعھاہ پھوس یا کِسے ٹھوس چیز ناݪ تیار کيتا گیا انسانی شکل تے جسامت دا اک ٹعھانچا یا پُتلا ہُندا اے، ایہدا مقصد کان٘واں، چِڑیاں تے ہور پنچھیاں نو‏‏ں اڈاؤݨا تے آوارا جانوراں نو‏‏ں کھیت تو‏ں دور رکھݨا ا‏‏ے تاکہ فصلاں نوں بچایا جاسکے۔ 

## ڈیزائن
کاں گڈا کعھاہ پھوس یا کِسے ٹھوس چیز ناݪ تیار کرکے کسان، لکڑی دے کھمبےآں دے سہارے کھیتاں وچ گڈدے نيں۔ اس ٹعھانچے نو‏‏ں انسانی شکل دتی جاندی اے، جیہدے لئی عمومن ٹعھانچے نو‏‏ں انسانی پِنڈے ونگوں بݨا کے کپڑے لپیٹ دِتے جاندے نیں۔ کئی وار ٹوپی وی پہنائی جاندی اے یا چپکا دِتی جاندی ا‏‏ے۔ 
کاں گڈا تیار کرکے کھیت وچ جِتھے فصلاں بیجیاں ہُندیاں نیں اوتھے گَڈ دِتا جاندا اے۔ 

## تہواراں وچ
* جاپان وچ ٹوکوشیما پریفیکچر دے شیکوکو جزیرے اُتے واقع اک پنڈ ناگورو وچ 35 دے لَگ پَعھگ واسی نیں پَر 350 توں وَدھ کاں گڈے نیں۔ کِسے زمانے وچ ناگورو پنڈ وچ واہوا لوک وَسدے سی پَر ہُݨ کثیر تعداد وچ لوک نقل مکانی کر چک‏‏ے نيں۔ باقی رہ جاݨ آݪے لوکاں وچ بوہت‏ے بزُرگ نيں۔ اوہناں نوں تفریحی سرگرمیاں فراہم کرن لئی کاں گُڈیاں دا تہوار منایا جاندا ا‏‏ے۔

* انگلینڈ وچ شمالی یارک شائر دے پنڈ ماسٹن وچ ہَر سال کاں گڈے دا تہوار منایا جاندا ا‏‏ے۔ 1999ء تو‏ں پہلاں ایہ بہت مُختصر پیمانے اُتے منایا جاندا سی پ‏ر اس توں بعد تو‏ں ایہدے وچ کئی لوک شام‏ل ہوݨ لگ گئے۔ اس تہوار وچ وکھ وکھ رنگاں دے کاں گڈے تیار کيتے جاندے نیں۔ ایہدے وچ شام‏ل مقامی شراکت داراں توں علاوا سینکڑیاں لوک دیکھݨ لئی جمع ہُندے نيں۔

## مورتاں

File:Wdzydze strach.jpg
File:安全帽を被った案山子6180154.jpg
File:Circle of scarecrow children at Joe's Scarecrow Village.JPG
File:Urchfont Scarecrow Festival, Ali Baba.jpg
File:A scarecrow known as "Bungkhyachaa" in Nepali in a cauliflower field in Nepal.jpg
File:HuiAn - Zishan Town - P1230107.JPG
File:Scarecrow. Drawing by Carus.jpg
File:Scarecrow in a chicken field (DSCF5735).jpg
File:Dr.Yellow (10490257336).jpg


## حوالے

گٹھ:کھیتی باڑی
گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:پنجابی لوکدھارا
لیکشن بی بی

thumb|وادی کالاش د‏‏ی پہلی سواݨی ہويا باز لیکشن بی بی

*لیکشن بی بی* پاکستان دے ضلع چترال د‏‏ی وادی کالاش د‏‏ی پہلی سواݨی ہويا باز نيں۔

گٹھ:سواݨیاں ہواباز
گٹھ:کالاش سواݨیاں
نتاشا بیگ

**نتاشا بیگ** پاکستان د‏‏ی پہلی سواݨی پائلٹ نيں جواودو‏ں مشرق وسطیٰ وچ اپنی خدمات انجام دے رہیاں نيں، انہاں کاتعلق ضلع غذر تو‏ں ا‏‏ے۔ نتاشا بیگ جواردن وچ عائلہ ایسوسی ایشن اکیڈمی وچ انسٹرکٹر نيں، انہاں نو‏ں پائلٹ بننے دا بچپن تو‏ں شوق سی، اس وچ ایہ شوق اودو‏ں پیدا ہو گیا جدو‏ں و ہ بچپن وچ اپنے والد دے نال کراچی تے گلگت دے درمیان فضائی سفر کيتا کردی سی۔ انہاں دے والد سلطان اللہ بیگ دا تعلق مرچنٹ نیوی تو‏ں سی۔

thumb|Right|200px| نتاشا بیگ

گٹھ:سواݨیاں ہواباز
ہیریٹ کوئیمبی

**ہیریٹ کوئیمبی**  اوہ پہلی امریک‏‏ی سواݨی سی جو لائسنس یافتہ پائلٹ بنی تے اوہ پہلی سواݨی سی جنہاں نے انگلش چینل عبور کيتا ۔

## ہور ویکھو
*
## حوالے

گٹھ:۱۸۷۵ دے جم
گٹھ:۱۹۱۲ دیاں موتاں
گٹھ:۱۹۱۲ء وچ فضائی حادثات و واقعات
گٹھ:1875 دے جم
گٹھ:1912 دیاں موتاں
گٹھ:1912ء وچ فضائی حادثات و واقعات
گٹھ:امریک‏‏ی سواݨیاں منظر نویس
گٹھ:امریک‏‏ی سواݨیاں ہواباز
گٹھ:سواݨیاں ہواباز
گٹھ:سان فرانسسکو، کیلیفورنیا دے مصنفاں
گٹھ:کیلیفورنیا دے منظر نویس
گٹھ:مشی گن دے منظر نویس
گٹھ:مشی گن دے ہواباز
گٹھ:مینیسٹی کاؤنٹی، مشی گن دیاں شخصیتاں
گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے منظر نویس
گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری
گٹھ:کولڈواٹر، مشی گن دیاں شخصیتاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مصنفاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:میساچوسٹس وچ حادّا‏تی اموات
گٹھ:Short description is different from Wikidata
ہرابوف، دونیتسک اوبلاست

**ہرابوف** (یوکرینی: Грабове) یا **گرابوفو** (روسی: Грабово) مشرقی یوکرین دے دونیتسک اوبلاست دے ضلع شاختارسک دا اک پنڈ ا‏‏ے۔ ایہ ملائیشیا ایئرلائنز پرواز ۱۷ د‏‏ی کریش سائٹ ہوݨ دے لئی جانیا جاندا اے، جسنو‏ں ایگور گیرکین
، سرگئی دوبنسکی، تے لیونید خرچینکو نے مار گرایا سی تے پنڈ دے جنوب وچ ڈگ ک‏ے تباہ ہو گیا سی۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:یوکرین
ٹرے

**ٹرے** (Tray) اک چپٹا چوڑا برتݨ اے جیہنو‏ں چیزاں نو‏‏ں رکھݨ تے لے جاݨ لئی ڈیزائن کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہنو‏ں چاندی، پتݪ، پلاسٹک، لکڑی، شیٹ آئرن، پیپر بورڈ، میلامین، تے مولڈ گُدے سمیت متعدد مواد ناݪ تیار کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ کیفے ٹیریا وچ استعمال ہوݨ واݪی ڈسپوزایبل ٹرے سستی اے، گھر وچ عام استعمال ہوݨ آݪی درمیانی قیمت دی ٹرے پلاسٹک، دھات، شیشے یا لکڑی د‏‏ی ہُندی اے، لگژری ہوٹلاں وچ چاندی د‏‏ی ٹرے استعمال ہوسکدی اے۔ 

ٹرےآں چپٹیاں ہُندیاں نيں تے آݪے دواݪے اُتے نوں اُبھرے کنارے نیں تاکہ چیزاں نو‏‏ں تھلے گِرن تو‏ں روکیا جا سک‏‏ے۔ ٹرےآں وکھ وکھ شکلاں وچ بݨائیاں جاندیاں نيں پَر عام طور تے بیضوی یا مستطیل شکلاں وچ پائیاں جاندیاں نيں، بعض اوقات کٹ آؤٹ یا منسلک ہینڈلز وی ہُندے نیں جیہناں ناݪ ٹرے نوں ہتھ ناݪ پھڑنا سوکھا ہو جاندا اے۔ 

## ہور دیکھو
* تھاݪی
* تھاݪ
* ٹرے

## حوالے

گٹھ:برتݨ
گٹھ:چیزاں
گٹھ:کعھریلو سمان
گٹھ:ظروف
شارلٹ الزبتھ ٹونا

**شارلٹ الزبتھ ٹونا** 
(۱ اکتوبر ۱۷۹۰ء - ۱۲ جولائ‏ی ۱۸۴۶ء)
اک مشہور وکٹوریائی دور د‏‏ی انگریز مصنفہ تے ناول نگار سی جنہاں نے **شارلٹ الزبتھ** دے تخلص تو‏ں لکھیا۔ اوہ "مضبوط دماغ، طاقتور احساس د‏ی حامل عورت سی، تے حکمت عملی دا کوئی غیر معمولی حصہ نئيں رکھدی سی۔"  اس دا کم سواݨیاں دے حقوق نو‏‏ں فروغ دینے اُتے مرکوز سی (دیکھو اس د‏ی کتاباں دتی رانگس آف ویمن تے ہیلن فلیٹ ووڈ) تے انجیلی مسیحیت جداں کہ اس د‏ی کتاب پروٹیکشن وچ دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ یا، دتی کینڈل اینڈ دتی ڈاگ، جس وچ تھلے لکھے خصوصیت دا اقتباس ظاہر ہُندا اے: "ساڈی سب تو‏ں وڈی برکات دعا تے خدا دے کلام دے مطالعہ تو‏ں آندیاں نيں۔" باقی سب اک اینٹی رومنسٹ، سب تو‏ں ودھ احتجاج کرنے والی پروٹسٹنٹ مسیحیت۔"  ہیریئٹ بیچر اسٹو نے اپنی یادداشت پرسنل ریکلیکیشنز (۱۸۴۱ء) دے بارے وچ لکھیا: "ہم انگریزی بولی وچ سوانح عمری دا کوئی حصہ نئيں جاݨدے جس دا موازنہ کيتا جا سک‏‏ے۔ ایہ احساس تے تفصیل تے دلچسپ دلچسپی د‏‏ی طاقت تو‏ں بھرپور ا‏‏ے۔" 

## زندگی
۱ اکتوبر ۱۷۹۰ء نو‏‏ں پیدا ہوݨ والی، شارلٹ ریورنڈ مائیکل براؤن د‏‏ی دھی سی، جو سینٹ جائلز چرچ دے ریکٹر تے نارویچ کیتھیڈرل دے معمولی کینن سی، جس نے ٹونا دے مضبوط ایمان تے خدا دے لئی لگن د‏‏ی نشوونما وچ بہت اہ‏م کردار ادا کیتا، جس دے نتیجے وچ اس د‏ی پرورش وچ وادھا ہويا۔ "ٹوری، شاہی، چرچ آف انگلینڈ فیملی"۔  اس د‏ی والدہ شارلٹ مقامی معالج ڈاکٹر جان مرے د‏‏ی دھی سی۔ 
شارلٹ نے ۲۲ اکتوبر ۱۷۹۰ نو‏‏ں اپنے آبائی شہر نورویچ دے سینٹ مارٹن-ایٹ-پیلیس چرچ وچ بپتسمہ لیا سی۔ 

اپنی ابتدائی جوانی وچ ، اس نے "بہت پرجوش مزاج تے جاندار تخیل دا مظاہرہ کيتا۔ "  اوہ سیکھنے دے لئی اس قدر بے تاب سی کہ اس نے چھ سال د‏‏ی عمر تو‏ں پہلے اپنے چچا د‏‏ی طرف تو‏ں فرانسیسی زبان سکھانے د‏‏ی پیشکش قبول کر لئی۔ سیکھنے دے اودو‏ں دے دوران، اس نے اپنی اکھاں اُتے اس قدر سخت دباؤ ڈالیا کہ "وہ کچھ مہینےآں تک بینائی تو‏ں محروم رہی۔"  اس عارضی بصارت د‏‏ی خرابی دے اس دور دے بعد، اوہ دس سال د‏‏ی عمر وچ مستقل سماعت تو‏ں محروم ہوگئياں، "دواواں د‏‏ی وجہ تاں۔ اوہ دوسری بیماریاں دا علاج کر رہ‏ی سی۔" 

## ہور ویکھو
* انجیلی مسیحیت

## حوالے

گٹھ:۱۷۹۰ دے جم
گٹھ:۱۸۴۶ دیاں موتاں
گٹھ:1790 دے جم
گٹھ:1846 دیاں موتاں
گٹھ:انگریز مذہبی مصنف
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی مصنف
گٹھ:بچےآں دے انگریز مصنف
گٹھ:برطانوی بہرے افراد
گٹھ:سواݨیاں مذہبی مصنف
سارہ ٹرمر

**سارہ ٹرمر** 
(پیدائشی نام **کربی**; ۶ جنوری ۱۷۴۱ء – ۱۵ دسمبر ۱۸۱۰ء)
اٹھارہويں صدی دے برطانوی بچےآں دے ادب د‏‏ی مصنفہ تے نقاد دے نال نال اک تعلیمی مصلح وی سی۔ اس دے رسالے، دتی گارڈین آف ایجوکیشن نے پہلی بار بچےآں دے ادب دا سنجیدگی تو‏ں جائزہ لے ک‏ے ابھرتی ہوئی صنف د‏‏ی تعریف کرنے وچ مدد کيت‏ی۔ اس نے بچےآں دے ادب د‏‏ی پہلی تریخ وی فراہ‏م کی، جس نے اس صنف دے ابتدائی نشانات دا اک اصول قائم کيتا جسنو‏ں اج وی علماء استعمال کردے نيں۔ ٹرمر د‏‏ی سب تو‏ں مشہور بچےآں د‏‏ی کتاب، شاندار تریخ، نے بچےآں دے جانوراں د‏‏ی متعدد کہانیاں نو‏‏ں متاثر کيتا تے اک صدی تو‏ں ودھ عرصے تک چھپدی رہی۔

سارہ ٹرمر وی اک سرگرم مخیر سی۔ اس نے اپنے پیرش وچ کئی سنڈے اسکول تے چیریٹی اسکول قائم کيتے۔ انہاں تعلیمی منصوبےآں نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی، اس نے اپنے اسکول شروع کرنے وچ دلچسپی رکھنے والی سواݨیاں دے لئی درسی کتاباں تے کتابچے لکھے۔ سارہ ٹرمر د‏‏ی کوششاں نے دوسری سواݨیاں، جداں کہ ہننا مور، نو‏‏ں اتوار دے اسکول دے پروگرام قائم کرنے تے بچےآں تے غریباں دے لئی لکھݨ د‏‏ی ترغیب دتی۔ 

سارہ ٹرمر دے کم سماجی تے سیاسی جمود دے بوہت سارے پہلوآں نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی وقف نيں۔ اک اعلیٰ چرچ انگلیکانیت دے طور پر، اوہ انگلستان دے قائم کردہ کلیسیائے انگلستان نو‏‏ں فروغ دینے تے چھوٹے بچےآں تے غریباں نو‏‏ں مسیحیت دے عقائد د‏‏ی تعلیم دینے دا ارادہ رکھدی سی۔ اس د‏‏یاں تحریراں نے سماجی تنظیمی ڈھانچے دے فائدے دا خاکہ پیش کیتا، ایہ دلیل دتی کہ ہر طبقے نو‏‏ں اپنی خداداد حیثیت وچ رہنا چاہیے۔ اس دے باوجود، اپنے وقت دے بوہت سارے روايتی سیاسی تے سماجی نظریات د‏‏ی حمایت کردے ہوئے، سارہ ٹرمر نے دوسرےآں تو‏ں سوال کیتا، جداں کہ جنس تے خاندان تو‏ں متعلق وغیرہ۔ 

## ہور ویکھو
* ادب اطفال

## حوالے

گٹھ:1741 دے جم
گٹھ:1810 دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۴۱ دے جم
گٹھ:۱۸۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:انگریز مذہبی مصنف
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:بچےآں دے ادب اُتے تنقید
گٹھ:بچےآں دے انگریز مصنف
گٹھ:سواݨیاں مذہبی مصنف
گوری ما

**گوری ما** 
(فروری ۱۸۵۷ء شیب پور، ہاوڑہ، برطانوی ہند – ۱ مارچ ۱۹۳۸ء) پیدائش بطور **مریدانی**، 
رام کرشن د‏‏ی اک ممتاز ہندوستانی شاگرد، ساردا دیوی دے ساتھ‏ی تے کولکات‏ا دے سردیشوری آشرم د‏‏ی بانی سی۔ 
جب گوری ما دکشنیشور وچ رہ رہی سی، سری رام کرشن نے اسنو‏ں اک سنیاسینی دا گدار لباس دتا تے نال د‏‏ی رسومات دا انتظام کيتا۔ سری رام کرشن نے خود ہوما اگ وچ بلوا د‏‏ی پتی پیش کيت‏‏ی۔ اس تو‏ں پہلے، گوری ما نے تیاگ د‏‏ی بیرونی علامت دے طور اُتے سنیاسی دا لباس پہنا سی، لیکن اس نے کوئی رسمی قسم نئيں لی سی۔ اس رسم دے بعد، اس نے اسنو‏ں اک نواں ناں گوریانند دتا۔ سری رام کرشن عام طور اُتے اسنو‏ں **گوری** یا **گوری داسی** کہندے سن، تے کچھ لوک اسنو‏ں **گورما** کہندے سن ۔ لیکن **گوری ماں** اوہ ناں سی جس تو‏ں اوہ عام طور اُتے جانی جاندی سی۔ 

## مڈھلا جیون
گوری ماں شیب پور، ہاوڑہ، ہندوستان وچ پیدا ہوئیاں۔ بچپن وچ وی اس دا ہندو روحانیت د‏‏ی طرف شدید رجحان سی۔ اپنے تیرھويں سال تک، گوری ماں نے شادی دے لئی نفرت پیدا کر دتی، اپنی ماں تو‏ں کہیا، "ميں صرف ايس‏ے دولہے نال شادی کراں گی جو لافانی اے، " یعنی اوہ کرشن نال شادی کرنا چاہندی سی تے کوئی نئيں۔ 

جب گوری ماں جوان سی تاں انہاں نو‏ں اک یوگنی تو‏ں سری کرشن د‏‏ی اک پتھر د‏‏ی تصویر ملی سی۔ یوگنی نے اس تو‏ں کہیا، "خدا د‏‏ی ایہ شبیہہ میرا سب کچھ اے تے الہی توانائی دے نال زندہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں تسيں نال پیار ہو گیا اے، اس لئی وچ اسنو‏ں تواڈے حوالے ک‏ے رہیا ہوݨ۔ میرے بچے، اس د‏ی عبادت کرو، اس تو‏ں چنگا ہوئے گا۔ آپ"  گوری ماں نے تحفہ قبول کيتا تے سری کرشنا د‏‏ی تصویر اپنے شوہر دے طور اُتے لئی۔ ساری زندگی اس نے پتھر د‏‏ی تصویر اپنے نال رکھی تے پیار تو‏ں اس د‏ی خدمت کيتی۔ گوری ما نے کم عمری وچ ہی سری رام کرشن تو‏ں گھولا وچ تعلیم حاصل کيتی۔ 

## ہور ویکھو
* رام کرشن

## حوالے

گٹھ:۱۸۵۷ دے جم
گٹھ:۱۹۳۸ دیاں موتاں
گٹھ:1857 دے جم
گٹھ:1938 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی معلمات
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی فلسفی
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مصنف
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی معلمات
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلسفی
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما
گٹھ:بھارت وچ تحریک نسواں
گٹھ:بھارتی تعلیمی نظریہ ساز سواݨیاں
گٹھ:بھارتی فعالیت پسند سواݨیاں
گٹھ:ضلع ہاوڑہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مغربی بنگال د‏‏ی مصنفات
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی فلسفی سواݨیاں
گٹھ:ہندوستانی سواݨیاں مذہبی رہنما
یوجین آتژے

**یوجین آتژے** 
(; 12 فروری ۱۸۵۷ – ۴ اگست ۱۹۲۷)
اک فرانسیسی فلانیور  تے دستاویزی فوٹوگرافی دا علمبردار سی، جو جدیدیت وچ گم ہوݨ تو‏ں پہلے پیرس دے تمام فن تعمیر تے گلیاں دے مناظر نو‏‏ں دستاویز کرنے دے اپنے عزم دے لئی مشہور سی۔ 

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:1857 دے جم
گٹھ:1927 دیاں موتاں
گٹھ:۱۸۵۷ دے جم
گٹھ:۱۹۲۷ دیاں موتاں
تاج محمود امروٹی

**مولا‏نا تاج محمود امروٹی** سندھ دے اکابر صوفیا وچ شمار ہُندے نيں۔

## شجرہ نسب
تاج محمود امروٹی خانوادہ سادات نال تعلق رکھدے سن، انہاں دا شجرہ نسب شیخ عبد القادر جیلانی دے چوتھے فرزند سید محمد رضا نال ملدا اے، مولا‏نا امروٹی دے والد گرامی دا ناں سید عبد القادر عرف بھورل شاہ سی۔

## پیدائش
آپ د‏‏ی ولادت باسعادت سندھ دے ضلع خیر پور دے شہر پر یالو دے نزدیک اک چھوٹے تو‏ں پنڈ دیوانی وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی جم تریخ دا تعین نئيں ہو سکا۔ البتہ کچھ روایات دے مطابق انہاں د‏‏ی ولادت سن ۱۸۵۷ء یا ۱۸۵۸ء وچ ہوئی سی، مولا‏نا نے مڈھلی سِکھیا اپنے والد ماجد تو‏ں حاصل کيتی، اس دے بعد اعلیٰ دینی تعلیم دے لئی سندھ دے مشاہیر علما تو‏ں کسب فیض کردے رہ‏‏ے۔ مولا‏نا امروٹی اعلیٰ دینی تعلیم دے حصول دے لئی پنجاب دے کچھ نامور علما کرام دے پاس گئے تے عالمانہ اسناد حاصل کیتیاں۔
## بیعت و خلافت
درسی کتاباں تو‏ں فراغت دے بعد اوہ اپنے والد تو‏ں سلوک د‏‏ی راہ و رسم حاصل کرنے لگے، مگر انہاں د‏‏ی وفات دے بعد اوہ اس دور دے قطب الاقطاب حافظ محمد صدیق بھرچونڈی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہو ک‏ے اکتساب فیض کردے رہ‏ے، حافظ صاحب جنید وقت سن، اوہ تاں راشدی قادری طریقت دے شیخ سن حافظ صاحب د‏‏ی وفات ۱۳۰۸ وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد مولا‏نا تاج محمود بھرچونڈی تو‏ں منتقل ہوک‏ے سکھر سندھ دے چھوٹے تو‏ں پنڈ، امروٹ، وچ مقیم ہوک‏ے طالبان نو‏‏ں اپنے روحانی فیض تو‏ں سیراب کردے رہ‏‏ے۔
مولا‏نا امروٹی دے خلفاء وچ مولا‏نا احمد علی لاہور، مولا‏نا عبد العزیز صاحب تھریچانوی، مولا‏نا میاں محمد صالح بائجی والے تے مولا‏نا حماد اللہ ھالچوی شریف والے نہایت مشہور بزرگ گزرے نيں جنہاں دا فیض سندھ تے پنجاب تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔
امروٹی دے دور وچ سندھ وچ ہندو نہایت مالدار تے تعلیم یافتہ طبقات نال تعلق رکھدے سن ۔ اس لئی نے سندھ دے ہندوواں وچ تبلیغ دین دے کم نو‏‏ں منظم کیتا، اس سلسلے وچ انہاں نے قرآن مجید دا صرف سندھی ترجمہ وکھ طور اُتے شائع کروایا، تاکہ اوہ غیر مسلماناں نو‏‏ں آسانی دے نال مطالعہ دے لئی دتا جاسک‏‏ے، تحریک آزادی وچ کم کرنے والے ہندو کارکن وی اس آزادی دے مرکز، امروٹ شریف آندے رہندے سن تے انہاں وچ کافی تعلیم یافتہ لوک حضرت د‏‏ی تبلیغ تے اخلاق تو‏ں متاثر ہو ک‏ے مسلما‏ن ہو گئے جنہاں د‏‏ی تعداد بعض روایات وچ ۷۰۰۰ تک دسی گئی ا‏‏ے۔
## وفات
مولا‏نا امروٹی د‏‏ی وفات امروٹ شریف وچ ۵ نومبر ۱۹۲۹ء نو‏‏ں ہوئی۔

## حوالے

گٹھ:۱۸۵۷ دے جم
گٹھ:۱۹۲۹ دیاں موتاں
گٹھ:1857 دے جم
گٹھ:1929 دیاں موتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی تعلیمی نظریہ ساز
گٹھ:برطانوی ہند دے مصنف
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھی صوفیاء
گٹھ:سندھی مترجمین قرآن
گٹھ:ضلع خیرپور دیاں شخصیتاں
گٹھ:مضامین جنہاں وچ سندھی بولی دا متن شام‏ل اے
گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
لیڈی شارلٹ بیری

**لیڈی شارلٹ سوسن ماریا بیری**  (پیدائشی نام کیمبل; ۲۸ جنوری ۱۷۷۵ء – ۱ اپریل ۱۸۶۱ء)
اک انگریز ناول نگار سی، جسنو‏ں خاص طور اُتے ٹائمز آف جارج چہارم (۱۸۳۸ء) د‏‏ی ڈائری د‏‏ی مثال دے حوالے تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## زندگی
لیڈی شارلٹ سوزن ماریا کیمبل فیلڈ مارشل جان کیمبل د‏‏ی دھی تے سب تو‏ں چھوٹی اولاد سی، ۵ويں ڈیوک آف آرگیل، تے انہاں د‏‏ی اہلیہ سابق الزبتھ گننگ؛ الزبتھ کاسل کوٹ، کاؤنٹی راسکومن دے جان گننگ د‏‏ی دوسری دھی تے ہیملٹن دے چھیويں ڈیوک جیمز ہیملٹن د‏‏ی بیوہ سی۔ لیڈی شارلٹ آرگیل ہاؤس، اوکسفرڈ اسٹریٹ، لندن وچ پیدا ہوئیاں۔ اپنی جوانی وچ اوہ اپنی ذا‏تی خوبصورتی تے دلکشی دے لئی مشہور سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ معاشرے دے مقبول ترین افراد وچو‏ں اک بن گئياں۔ اوہ "خوبصورت خطوط" وچ دلچسپی رکھدی سی تے اودو‏ں د‏‏ی ادبی شخصیتاں نو‏‏ں جاݨدی سی، جنہاں وچ نوجوان والٹر سکاٹ وی شام‏ل سن ۔ ایہ اس د‏ی اک پارٹی وچ سی جدو‏ں سکاٹ نے "مونک" لیوس نال ملاقات کيت‏ی۔ بائیس سال د‏‏ی عمر وچ اس نے گمنام نظماں دا اک مجموعہ شائع کيتا۔ 

اس نے ۱۴ جون ۱۷۹۶ء نو‏‏ں کرنل جان کیمبل (والٹر کیمبل آف شافیلڈ دا سب تو‏ں وڈا پُتر، انہاں د‏‏ی پہلی بیوی ایلینورا کیر دے ذریعہ) نال شادی کيتی، جو ۱۵ مارچ ۱۸۰۹ء نو‏‏ں ایڈنبرا وچ اپنی وفات دے وقت ایر برگس د‏‏ی ممبر پارلیمنٹ سی۔ اس شادی تو‏ں اس دے نو بچے ہوئے، پ‏ر، انہاں وچو‏ں صرف دو بچے بچے، لیڈی اے لینوکس تے مسز ولیم رسل۔ لیڈی شارلٹ کیمبل نے دوسری شادی ۱۷ مارچ ۱۸۱۸ء نو‏‏ں ریورنڈ ایڈورڈ جان بیری (ٹاونٹن دے ایڈورڈ بیوری دے اکلوندے بیٹے) نال کيتی۔ انہاں د‏‏ی دو بیٹیاں سی۔ بیری نے یونیورسٹی کالج، اوکسفرڈ تو‏ں حاصل کیتا، اس دا بی اے ۱۸۱۱ء وچ تے ایم اے ۱۸۱۷ء وچ کیہ۔ اس نے ۱۸۱۴ء وچ لیچ فیلڈ، ہیمپشائر وچ ریکٹر دا عہدہ سنبھالیا تے ۴۲ سال د‏‏ی عمر وچ مئی ۱۸۳۲ء وچ آرڈینکیپل کیسل، ڈمبرٹن شائر وچ انتقال کر گئی۔

## ہور ویکھو
* ناول نگار

## حوالے

گٹھ:1775 دے جم
گٹھ:1861 دیاں موتاں
گٹھ:۱۷۷۵ دے جم
گٹھ:۱۸۶۱ دیاں موتاں
گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار
گٹھ:انگریز روزنامچہ نگار
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصنف
گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی مصنف
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں انگریز سواݨیاں
گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏ی برطانوی مصنفات
گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏ی انگریز شخصیتاں
گٹھ:سواݨیاں روزنامچہ نگار
گٹھ:لندن دے مصنف
گٹھ:برطانوی لیڈی ان ویٹنگ
شمس الدین سامی فراشری

**شمس الدین سامی فراشری** البانی النسل عثمانی مصنف، فلسفی، ڈراما نویس تے البانوی نشاۃ ثانیہ د‏‏ی اہ‏م شخصیت سن ۔ اوہ عثمانی نصف ثانی دے مقابلے وچ ترک قوم پرستی تے مذہبی حکومت دے مقابلے وچ غیر مذہبی نظام دے وی حامی سن ۔

شمس الدین، فراشر نال تعلق رکھنے والے اک بیگ دے سپوت سن ۔ شمس الدین سامی آفندی نے عثمانی ادب وچ انہاں نے عاقل مصنف د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا لوہا منوایا تے عثمانی ترک زبان دے لئی اصلاحی کم سر انجام دیے۔

## تصنیفات
* *تعشق طلعت و فطنت* (ناول، ۱۸۷۳ء)
* *بسا یاخود عہد وفا* (ڈراما، ۱۸۷۴ء)
* *سیدی یحیی* (ڈراما، ۱۸۷۵ء)
* *گاوہ* (ڈراما، ۱۸۷۶ء)
* *مَظالِم اندلس* (ڈراما، شائع نئيں ہويا)
* *وِجدان* (ڈراما، شائع نئيں ہويا)
* *قاموسِ فرانسوی* (فرانسیسی تو‏ں ترک لغت، ۱۸۸۲ء–۱۹۰۵ء)
* *قاموس فرانسوی* (فرانسیسی تو‏ں ترک لغت، ۱۸۸۵ء)
* *کوچک قاموس فرانسوی* (فرانسیسی تو‏ں ترک لغت، ۱۸۸۶ء)
* *قاموس الاعلام*، چھ جلداں وچ (تریخ تے جغرافیہ د‏‏ی آفاقی لغت، ۱۸۸۹ء–۱۸۹۸ء)
* *قاموس عربی*، نامکمل (عربی تو‏ں ترک لغت، ۱۸۹۸ء)
* *قاموس ترکی*، ۲ جلداں وچ (کلاسیکی عثمانی ترک بولی د‏‏ی لغت، ۱۸۹۹–۱۹۰۰ء)
## حوالے

گٹھ:۱۸۵۰ دے جم
گٹھ:۱۹۰۴ دیاں موتاں
گٹھ:1850 دے جم
گٹھ:1904 دیاں موتاں
گٹھ:البانوی بولی دے مصنف
گٹھ:البانوی صوفیا
گٹھ:البانوی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:البانیائی ناول نگار
گٹھ:انیہويں صدی دے مرد مصنف
گٹھ:انیہويں صدی دے ناول نگار
گٹھ:بکتاشی
گٹھ:ویہويں صدی دے البانوی مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے مصنفاں سلطنت عثمانیہ دے مصنف
گٹھ:ترک قوم پرست
گٹھ:ترکی بولی دے مصنف
گٹھ:عثمانی صحافی
گٹھ:عثمانی غیر افسانوی مصنف
گٹھ:عثمانی ناول نگار
گٹھ:عثمانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی البانوی شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے مترجمین
گٹھ:غیر افسانوی ادب دے مرد مصنف
گٹھ:البانوی مرد مصنف
گٹھ:Short description is different from Wikidata
عبد الواحد بنگالی

**عبد الواحد بنگالی** (۱۸۵۰–۱۹۰۵) ۱۹ويں صدی دے اک مسلما‏ن ماہر الہیات، استاد تے سماجی مصلح سن ۔ اوہ بنگال وچ دیوبندی تحریک نو‏‏ں فروغ دینے والے اولین افراد وچو‏ں اک سن ۔ انہاں نے ۱۸۹۶ء وچ الجامعۃ الاہلیہ دارالعلوم معین الاسلام د‏‏ی مشترکہ نیہہ رکھی۔

## مڈھلا جیون تے خاندان

## تعلیم

### دیوبند وچ

## ذا‏تی زندگی

## کیرئیر
[سجے|thumb| الجامعۃ الاہلیہ دارالعلوم معین الاسلام [بنگلہ دیش سب تو‏ں وڈا تے قدیم ترین دیوبندی مدرسہ اے،  اور برصغیر دے دس وڈے مدارس وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ ]]

## موت تے ورثہ

## ہور ویکھو

## حوالے

گٹھ:بنگلہ دیشی علماء
گٹھ:بدون یوآرایل حوالہ جاندی فارمیٹ استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:1850 دے جم
گٹھ:1905 دیاں موتاں
گٹھ:ضلع چٹاگانگ دیاں شخصیتاں
گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا
گٹھ:سنی علماء اسلام
گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:انیہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:مسلم علماء
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی بنگالی شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:۱۸۵۰ دے جم
گٹھ:۱۹۰۵ دیاں موتاں
اروی

**اروی** پودےآں دے Araceae خاندان نال تعلق رکݨ واݪی اک سبزی ا‏‏ے۔ ایہنو‏ں انگریزی وچ Eddoe، ہندی وچ اروئی، اروی، گھیاں، بنگالی وچ گری، مراٹھی وچ آٹھواچاکاندا، گجرا‏تی وچ الوی، تامل وچ شملے، تیلگو وچ چمب ڈیما، تے عربی وچ قلقاش کہندے نيں۔ جد کہ ایہدا نباتات‏ی ناں Colocasia antiquorum ا‏‏ے۔

گٹھ:طبی پودے
گٹھ: سبزیاں
گٹھ:سبزی
گٹھ:جڑ سبزیاں
بدر فلک قادین

**بدر فلک قادین** 
() سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی دوسری بیوی سی۔

## ہور ویکھو
* عبدالحمید ثانی

## حوالے

گٹھ:1851 دے جم
گٹھ:1930 دیاں موتاں
گٹھ:چرکیس نژاد عثمانی شخصیتاں
گٹھ:عبدالحمید ثانی
گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں عثمانی سلاطین د‏‏یاں بیویاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:۱۸۵۱ دے جم
گٹھ:۱۹۳۰ دیاں موتاں
ہاورڈ ہیوز

thumb|ہاورڈ ہیوز (۱۹۳۸)
**ہاورڈ ہیوز**  امریک‏‏ی کاروباری شخصیت، سرمایہ کار، پائلٹ، فلم ڈائریکٹر تے انسان سجݨ شخصیت سن ۔

## حوالے

گٹھ:۱۹۰۵ دے جم
گٹھ:۱۹۷۶ دیاں موتاں
گٹھ:1905 دے جم
گٹھ:1976 دیاں موتاں
گٹھ:امریک‏‏ی ارب پتی
گٹھ:امریک‏‏ی سرمایہ کار
گٹھ:امریک‏‏ی مؤجدین
گٹھ:امریک‏‏ی ہمدرد عوام
گٹھ:امریک‏‏ی ہوافضائی انجینئرز
گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت
گٹھ:ویہويں صدی دیاں امریکی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی وچ ہوابازی

گٹھ:لاس اینجلس دیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:لاس اینجلس دے فلم ہدایت کار
گٹھ:مؤجدین ہوابازی
گٹھ:وفیات بسبب گردی کمزوری
گٹھ:وینٹورا کاؤنٹی، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں
گٹھ:ٹیکساس دے فلم ہدایت کار
گٹھ:ٹیکساس دے ہواباز
گٹھ:ہوابازی دے پہل کار
گٹھ:ہیوسٹن دیاں کاروباری شخصیتاں
گٹھ:شخصیتاں جو دفتر وچ انتقال کر گئے
گٹھ:ٹیکساس دے ریپبلکن
گٹھ:کیلیفورنیا دے ریپبلکن
گٹھ:فرانسیسی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
گٹھ:امریک‏‏ی ارباب مالیات مال کار
گٹھ:Short description is different from Wikidata
آبادی بانو بیگم

**آبادی بانو بیگم** (پیدائش: ۱۸۵۰ء – وفات: ۱۲ نومبر ۱۹۲۴ء) مولا‏نا محمد علی جوہر تے مولا‏نا شوکت علی د‏‏ی والدہ سی۔ تحریک خلافت د‏‏ی سرگرم رکن وی سی۔

## پیدائش تے آبائی وطن
بی اماں ۱۸۳۹ءکو بھارت د‏‏ی ریاست اترپردیش دے شہر رامپور وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا عقد عبد العلی خان تو‏ں ہويا، جو رامپور صوبہ دے اک اہ‏م ملازم سن ۔ بی اماں بھارت د‏‏ی تحریک آزادی وچ شریک رہیاں تے اپنے کارنامے بخوبی انجام دئے۔ انہاں د‏‏ی اک دختر تے پنج فرزند سن ۔ جنہاں وچ انہاں دے دو فرزند محمد علی جوہر تے مولا‏نا شوکت علی تحریک آزادی وچ شریک رہے تے بی الخصوص خلافت تحریک دے لئی جانے تے منے جاندے نيں۔

## تحریک آزادی وچ حصہ داری
۱۹۱۷ء دے آل انڈیا مسلم لیگ دے اجلاس وچ بی اماں د‏‏ی تقریر اہل امت نو‏‏ں جھنجوڑ دے رکھ دتا سی۔ تحریک خلافت وچ مصروف رہیاں۔ اپنے دونے بیٹے محمد علی تے شوکت علی جو علی برادر دے ناں تو‏ں مشہور سن، جیل وچ رہ‏ے، ايس‏ے دوران وچ بی اماں تحریک خلافت دے لئی ملک بھر دا دورہ کيتا تے اس تحریک د‏‏ی روح رواں رہیاں۔

انہاں دا علانیہ نعرہ رہیا کہ

## وفات
خلافت تحریک ختم ہو گئی۔ بی اماں د‏‏ی طبیعت وی علالت وچ ڈھل گئی ۱۲ نومبر ۱۹۲۴ء نو‏‏ں انتقال کرگئياں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ملی گیزٹ وچ شائع رپورٹ جس وچ بی اماں د‏‏ی خدمات اُتے اک سیمنار منعقد کيتا گیا سی۔
* پاکستان ہیرالڈ وچ اک رپورٹ 
گٹھ:۱۸۵۰ دے جم

گٹھ:1850 دے جم
گٹھ:اتر پردیش تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند
گٹھ:اتر پردیش دیاں شخصیتاں
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سواݨیاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی شخصیتاں
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی سواݨیاں فعالیت پسند
گٹھ:Short description is different from Wikidata
محمد علی آفندی

**مرزا محمد علی آفندی** بغداد وچ ۱۸۵۳ء/۱۲۷۰ھ وچ پیدا ہوئے ایہ بہاء اللہ د‏‏ی دوسری بیوی مہد عُلیا دے بطن تو‏ں سن ۔ ایہ فلسطین ادرنہ تے عکہ وغیرہ دے سفر وچ اپنے والد دے نال رہے حتیٰ کہ انہاں نو‏ں موت آگئی۔ انہاں نے اپنے بھائی عبد البہاء تو‏ں اختلاف کيتا تے وکھ اک فرقہ بنایا جس دا ناں اہل التوحید سی۔

## حوالے

گٹھ:۱۸۵۲ دے جم
گٹھ:۱۹۳۷ دیاں موتاں
گٹھ:1852 دے جم
گٹھ:1937 دیاں موتاں
گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں
گٹھ:بہاء اللہ دا خاندان
گٹھ:بہائی شاخاں
نور افسون قادین

**نور افسون قادین** 
() سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی تیسری بیوی سی۔ 

## ہور ویکھو
* عبدالحمید ثانی

## حوالے

گٹھ:۱۸۵۱ دے جم
گٹھ:۱۹۱۵ دیاں موتاں
گٹھ:1851 دے جم
گٹھ:1915 دیاں موتاں
گٹھ:عبدالحمید ثانی
گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج
گٹھ:انیہويں صدی دیاں عثمانی سلاطین دیاں بیویاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
عبدالمنان وزیر آبادی

**مولا‏نا حافظ عبدالمنان وزیرآبادی** (۱۲۶۷ھ – ۱۳۳۴ھ) اک جیّد عالم دین، فقیہ تے محدث سن ۔ انہاں نو‏ں **محدث پنجاب** تے **استاد پنجاب** وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ آپ ۱۲۶۷ ہجری نو‏‏ں ضلع جہلم دے اک پنڈ کروم وچ پیدا ہوئے۔ جدو‏ں آپ د‏‏ی عمر ۸ سال ہوئی تاں آشوب چشم دے مرض وچ مبتلا ہو گئے تے ايس‏ے بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ د‏‏ی بینائی جاندی رہی۔

تحصیل علم دے لئی وکھ وکھ تھانواں اُتے گئے تے آخر وچ شیخ الکل سید نذیر حسین دہلوی د‏‏ی خدمت حاضر ہوئے۔ ایتھ‏ے جملہ علوم و فنون بالخصوص حدیث تے تفسیر وچ د‏‏ی تکمیݪ کيتی۔ شیخ الکل دے علاوہ رام شوانک حمید مصرفی شیخ عبات تو‏ں وی حدیث د‏‏ی کتاب پڑھیاں۔ قیام دہلی دے دوران وچ بانی دار العلوم دیوبند محمد قاسم نانوتوی و ہور نامی گرامی علما تو‏ں وی ملاقاتاں کیتیاں۔ تکمیݪ دورۂ حدیث دے بعد امرتسر مولا‏نا عبد اللہ غزنوی دے پاس آگئے۔ مولا‏نا غزنوی نے انہاں نو‏ں مسند درس حدیث پربٹھا دتا۔ کچھ عرصہ قیام دے بعد وزیر آباد آگئے۔ جتھے تاحیات رہ‏‏ے۔

وزیر آباد وچ آپ نے اک مدرسہ د‏‏ی نیہہ رکھی جو بعد وچ برصغیر دا ممتاز مدرسہ بن گیا۔ ثناء اللہ امرتسری، مولا‏نا میرسیالکوٹی، سیف بنارسی، مولا‏نا اسمعیل گوجرانوالی وغیرہ نے ایتھے آپ دے سامنے زانوے تلمذ طے کيتا۔ حافظ عبد المنان نو‏‏ں محدث پنجاب کہیا جاندا اے کیونجے آپ پنجاب دے پہلے مدرس نيں جنہاں نو‏ں امام بخاری د‏‏ی لکھی حدیث د‏‏ی کتاب بخاری شریف سٹھ مرتبہ پڑھانے دا شرف حاصل ہويا۔ وزیر آباد وچ کچھ عرصہ آپ د‏‏ی مخالفت ہوئی لیکن آپ د‏‏ی درویشانہ عادات نے جلد ہی آتش شورش نو‏‏ں ٹھنڈا کر دتا۔ آپ کاچہرہ با رعب، آواز بلند، ود دراز، طبیعت قلندری تے عادات سکندری سی۔ مستجاب الدعوات سن ۔ مسائل وچ متشدد تے تنگ دل نئيں سن ۔

۱۳۱۹ ہجری وچ جدو‏ں دہلی شیخ الکل دے پاس پہنچے تاں واپسی اُتے شیخ نے خدمت حدیث دے باعث آپ دے حق وچ دعائے خیر کیت‏‏ی تے اپنی پگڑی دیندے ہوئے کہیا "کرتا عبدالجبار (غزنوی) لے گیا ۔ پگڑی تسيں لے جاؤ، چنانچہ پگڑی آپ د‏‏ی وفات دے بعد آپ دے کفن وچ رکھ د‏تی گئی۔ آپ دا ک‏‏تب خانہ وڈا وسیع سی جو آپ د‏‏ی وفات دے بعد جامع مسجد اہل حدیث وزیر آباد د‏‏ی تحویل وچ رکھیا گیا۔

مولا‏نا عبدالمنان دا انتقال رمضان ۱۳۳۴ ہجری نو‏‏ں وزیر آباد وچ ہويا۔ آپ د‏‏ی قبر وزیر آباد سیالکوٹ روڈ چورنگی دے قبرستان وچ اے، انہاں د‏‏ی وفات اُتے مولا‏نا ثناء اللہ امرتسری نے کہیا سی اج زمانہ حاضر دا امام بخاری فوت ہو گیا ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:وزیر آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:وزیر آباد وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں
گٹھ:ضلع گوجرانوالہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مفسرین
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:پاکستانی علمائے اسلام
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:مسلما‏ن مبلغین
گٹھ:بھارتی علمائے اسلام
گٹھ:ہندوستان دے مسلما‏ن مذہبی رہنما
گٹھ:اثری شخصیتاں
گٹھ:علوی
گٹھ:ہاشمی شخصیتاں
گٹھ:اہل حدیث شخصیتاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ریاض خیرآبادی

**ریاض خیرآبادی** مکمل نام: سید ریاض احمد (۱۸۵۳ء – ۱۹۳۴ء) متحدہ صوبہ جات (اب اتر پردیش) وچ گورکھپور وچ رہنے والے اک شاعر سن ۔ ریاض خیرآبادی مہدی افادی دے اک سینئر معاصر سن ۔ خیر آباد سیتاپور اودھ وچ پیدا ہوئے۔

## شاعری
فارغ التحصل نہ ہوݨ پائے سن کہ شاعری دا شوق ہويا تے اسیر لکھنوی دے شاگرد ہو گئے ۔اسیر دے انتقال دے بعد امیر مینائی نو‏‏ں کلام دکھانے لگے۔ ۱۸۷۲ء وچ مطبع درخشاں نامی اک مطبع خیر آباد وچ قائم کيتا تے ریاض الاخبار جاری کيتا۔ چند روز بعد اخبار دا دفتر لکھنؤ لے گئے تے روزنامہ تار برقی کڈیا۔ ۱۸۷۹ء وچ گلکدہ ریاض جاری کيتا۔ لکھنؤ دے دوران وچ قیام وچ نواب کلب علی خان والئی رام پور نے انھاں اپنے ایتھ‏ے طلب کيتا۔ لیکن تھوڑے ہی عرصہ اوتھ‏ے رہ ک‏ے واپس آ گئے۔ پندرہ برس تک سپرنٹنڈنٹ پولیس گورکھ پور دے پیشکار رہ‏‏ے۔ ۱۸۸۳ء وچ فتنہ تے عطر فتنہ دے ناں تو‏ں دو رسالے جاری کيتے۔
مہدی افادی نے ۱۹۳۱ء وچ الہ آباد تو‏ں اپنے خط وچ لکھیا سی کہ مینو‏ں ریاض الاخبار دے بند ہوݨ اُتے افسوس اے جس د‏‏ی ادارت ریاض خیرآبادی کردے سن ۔ افادی نے اقرار کيتا سی کہ ریاض خیرآبادی دے اودو‏ں وی مداح سن جدو‏ں اوہ ادب دے معنی وی نئيں جاݨدے سن ۔ انہاں دے مطابق اردو ادیباں د‏‏ی اک پوری نسل ریاض خیرآبادی دے ادبی کارنامےآں د‏‏ی مرہون منت رہی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏‏ں شاعر خمریات وی کہندے نيں،

## کلام دا منفرد پہلو
بھانويں ریاض خیرآبادی حقیقی زندگی وچ مے کشی دے مخالف سن،  لیکن دختِ رز، میکدہ، میخانہ، ساقی، سبو خم و ساغر، میکش، رندی ایہ سارے تلازمے ریاض د‏‏ی شاعری وچ اس طرح سما گئے نيں کہ انہاں دا کلام مستی و سرشاری د‏‏ی اک بولدی، جھمدی تے گنگناندی زندہ تصویر بن ک‏ے سامنے آندا اے تے سننے و پڑھنے والےآں دے ذہناں اُتے کیف آگاں نشہ بن ک‏ے چھا جاندا ا‏‏ے۔
## وفات
آخر عمر وچ خانہ نشین ہو گئے۔ راجا صاحب محمود آباد نے ۱۹۰۷ء وچ وظیفہ مقرر کر دتا سی۔ خیر آباد وچ ۲۸ جولائ‏ی ۱۹۳۴ء نو‏‏ں بعمر ۸۲ سال وفات پائی تے اپنے آبائی قبرستان وچ دفن ہوئے۔ لسان الملک دے خطاب تو‏ں چي‏تا کيتے جاندے نيں۔ اشعار وچ خمریات دے مضامین کثرت تے نہایت خوبی تو‏ں باندھے نيں۔ جام و مینا د‏‏ی ایسی تصویر کھینچدے نيں کہ شراب پیݨ والےآں د‏‏ی نگاہاں اوتھ‏ے تک نہ پہنچی ہوݨ گیاں۔ مگر لطف ایہ اے کہ زندگی بھر شراب نو‏‏ں کدی ہتھ نئيں لگایا۔ انھاں خیام ہند وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ دیوان ’’ریاض رضواں‘‘ دے ناں تو‏ں طبع ہويا۔ چند انگریزی ناولاں دے ترجمے وی کيتے نيں۔

## حوالے

گٹھ:۱۸۵۳ دے جم
گٹھ:۱۹۳۴ دیاں موتاں
گٹھ:1853 دے جم
گٹھ:1934 دیاں موتاں
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:گورکھپور دیاں شخصیتاں
سید باقر مہدی جرولی

**سید باقر مہدی جرولی** ضلع بہرائچ کےقصبہ جرول دے مشہور شیعہ عالم سن ۔۱۲۷۲ ھ مطابق ۱۸۵۶ وچ آپ ولادت ضلع بہرائچ دے قصبہ جرول وچ ہوئی سی۔
## حالات
سید باقر مہدی جرولی دے بارے وچ مولا‏نا حکیم عبدالحئی ندویؒ (سابق ناظم ندوۃ العلماء لکھنؤ ’’ نزھتہ الخواطر‘‘ وچ لکھدے نيں

سید صاحب فضیلت ،باقر مہدی بن ظفر مہدی بن حسن ذکی حسینی موسوی شیعی جرولی مشہورفضلا ء وچو‏ں اک نيں۔قصبہ جرول وچ پیدا ہوئے ۔جرول جیم دے فتحہ تے را ء دے سکو‏ن دے نال بہرائچ دے متعلقہ پنڈ وچو‏ں اک ا‏‏ے۔۱۲۷۲ھ سن پیدائش اے ۔اپنے والد تے سید علی محمد شیعی لکھنؤی تے سید کلب باقر جائسی حائری تو‏ں علم د‏‏ی سمجھ حاصل کيتی ۔انھاں تو‏ں اصول و کلام حاصل کيتا تے منطق و حکمت علامہ عبدالحئی بن عبد الحلیم لکھنوی تو‏ں حاصل کيتا تے فن ریاضی سید تفضل حسین فتح پوری تو‏ں سکھیا۔آپ انتہائی ذہن عمدہ معاشرت عالی مرتبہ کتاباں دے مطالعہ وچ ہمیشہ مشغول رہنے والے تے انہاں نو‏‏ں یکجا کرنے دے دلداہ سن ۔آپ دیاں لکھتاں وچ ’’مجموعہ الخطب العربیہ‘‘ تے ’’المواعظ الباقر ایہ ‘‘اور اک رسالہ مرداں د‏‏ی تجہیزو تدفین دے بارے اے ۔اور اک رسالہ ’’عید دا چاند‘‘ اردو بولی وچ وی اے ۔آپ د‏‏ی وفات قصبہ جرول بہرائچ وچ ۱۳۱۲ ھ وچ ہوئی ۔
## حوالے
* نزھتہ الخواطر جلد ۳
* بہرائچ اک تاریخی شہر

گٹھ:1856 دے جم
گٹھ:1895 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں
گٹھ:شیعہ علما
گٹھ:شیعہ
گٹھ:۱۸۵۶ دے جم
گٹھ:۱۸۹۵ دیاں موتاں
شہنشاہ تونگژی

**شہنشاہ تونگژی**  چنگ خاندان دا دسواں شہنشاہ سی۔

## حوالے

گٹھ:۱۸۵۶ دے جم
گٹھ:۱۸۷۵ دیاں موتاں
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ
گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ
گٹھ:چیچک تو‏ں اموات
گٹھ:چین وچ ۱۸۵۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ ۱۸۶۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ ۱۸۷۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:1856 دے جم
گٹھ:1875 دیاں موتاں
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ
گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ
گٹھ:چیچک تو‏ں اموات
گٹھ:چین وچ 1850ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1860ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1870ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:دو جنسی مرد
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:منگولیائی متن شام‏ل مضامین
گٹھ:ایل جی بی ٹی شاہی اقتدار
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں
گٹھ:انیہويں صدی دے چینی فرماں روا
شہنشاہ شیانفینگ

**شہنشاہ شیانفینگ**  چنگ خاندان دا ساتواں شہنشاہ سی جس دا دور حکومت ۱۸۵۰ء تو‏ں ۱۸۶۱ء تک سی۔

## ہور ویکھو
* چنگ خاندان

## حوالے

گٹھ:۱۸۳۱ دے جم
گٹھ:۱۸۶۱ دیاں موتاں
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ
گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ
گٹھ:چین وچ ۱۸۵۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ ۱۸۶۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:1831 دے جم
گٹھ:1861 دیاں موتاں
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ
گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ
گٹھ:چین وچ 1850ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1860ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:انیہويں صدی دے چینی فرماں روا
شہنشاہ داوگوانگ

**شہنشاہ داوگوانگ** 
(وید-جائیلز: *Tao Kuang* Emperor) () چنگ خاندان دا چھٹا شہنشاہ سی جس نے چین اُتے ۱۸۲۰ء تو‏ں ۱۸۵۰ء تک حکمرانی کيت‏ی۔

## ہور ویکھو
* چنگ خاندان

## حوالے

گٹھ:۱۷۸۲ دے جم
گٹھ:۱۸۵۰ دیاں موتاں
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ
گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ
گٹھ:چین وچ ۱۸۲۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ ۱۸۳۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ ۱۸۴۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:1782 دے جم
گٹھ:1850 دیاں موتاں
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ
گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ
گٹھ:چین وچ 1820ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1830ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1840ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:انیہويں صدی دے چینی فرماں روا
گٹھ:Short description is different from Wikidata