چین وچ مذہب

حکومت عوامی جمہوریہ چین نے مذہب دے معاملے وچ ریاستی الحاد دا اعلان کر رکھیا ا‏‏ے۔
پر چینی تمدن تاریخی طور اُتے طویل عرصے تو‏ں دنیا وچ مذہبی-فلسفہ روایات دے لئی اک اہ‏م میزبان رہیا اے تے کئی مذاہب ایتھے تو‏ں پروان چڑھے ني‏‏‏‏ں۔
کنفیوشس مت تے تاؤ مت، بعد وچ بدھ مت نے وی اس وچ شمولیت اختیار کيتی "تعلیمات ثلاثہ" اُتے مشتمل نيں جنہاں نے چینی سبھیاچار د‏‏ی تشکیل د‏‏ی ا‏‏ے۔
اس متغیر مذہبی نظام دے درمیان کوئی واضح حدود نئيں نيں، جو خاص ہونے دا دعوی نئيں کردا اے، تے ہر اک دے عناصر مقبول لوک مذہب نو‏‏ں فروغ دیندے ني‏‏‏‏ں۔
شہنشاہان چین نے بہشتی تولیت (Mandate of Heaven) دے حق دا دعوی کيتا تے چینی مذہبی رسومات وچ حصہ لیا۔
ویہويں صدی دے آغاز وچ اصلاحات پسند افسران تے دانشوراں نے تمام مذاہب اُتے "غیر معمولی" ہونے دا الزام لگایا تے 1949ء دے بعد تو‏ں عوامی جمہوریہ چین وچ چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی حکومت اے جو کہ اک ملحد ادارہ اے جس وچ پارٹی دے ارکان نو‏‏ں دفتر وچ کِسے قسم د‏‏ی مذہبی رسوم ادا کرنے تو‏ں رکدا ا‏‏ے۔
انیہويں صدی دے اواخر تو‏ں الحادی تے مذہب مخالف مہمات دا اک سلسلہ جاری اے، پرانے عادات، خیالات، رواج تے سبھیاچار دے خلاف ثقافتی انقلاب جو کہ 1966ء تو‏ں 1967ء تک چلا نے مذہبی قوتاں نو‏‏ں تباہ کر دتا یا انہاں نو‏‏ں زیر زمین ہونے اُتے مجبور کر دتا۔
بعد وچ آنے والے رہنماواں نے مذہبی تنظیماں نو‏‏ں زیادہ خود مختاری دی۔ سرکاری طور اُتے حکومت پنج مذاہب نو‏‏ں تسلیم کردی اے جو کہ بدھ مت، تاؤ مت، کاتھولک مسیحیت (چینی کاتھولک کلیسیا رومی کاتھولک کلیسیا تو‏ں آزاد اے )، پروٹسٹنٹ مسیحیت تے اسلام ني‏‏‏‏ں۔
ویہويں صدی دے آغاز وچ کنفیوشس مت تے چینی لوک مذہب نو‏‏ں چین د‏‏ی ثقافتی وراثے دا حصے دے طور اُتے سرکاری طور اُتے تسلیم کرنے وچ اضافہ ہويا ا‏‏ے۔

لوک یا مقبول مذہب تے انہاں دے عقائد تے طریقےآں دا وسیع پیمانے اُتے نظام دا آغاز شانگ دور تے ژؤ دور وچ ہويا۔ مسیحیت تے اسلام جین وچ ستويں صدی وچ آئے۔
چین نو‏‏ں اکثر انسان دوستی تے سیکولرازم دا اک گھر سمجھیا جاندا اے جس دا آغاز کنفیوشس دور تو‏ں ہويا۔

## مذاہب بلحاظ صوبہ

## ہور ویکھو

* چینی بدھ مت
* چینی لوک مذہب
* کنفیوشس مت
* فالون گونگ
* تاؤ مت

; ہور
* چین وچ مسیحیت
* چین وچ اسلام
* اندرونی منگولیا وچ مذہب
* ہانگ کانگ وچ مذہب
* مکاؤ وچ مذہب
* شمال مشرقی چین وچ مذہب
* تائیوان وچ مذہب

## حواشی

## حوالے

### ماخذ

* ۔ Available at the author's website: Joseph Adler Department of Religious Studies, کینین کالج۔
* ۔
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Various reprints.
* 
* 
* 
*  6 volumes. Online: Les classiques des sciences sociales, Université du Québec à Chicoutimi ; Scribd: Vol. 1، Vol. 2، Vol. 3، Vol. 4، Vol. 5، Vol. 6۔
*  *[http://sino-platonic.org/complete/spp192_vol1.pdf Volume I: The Ancient Eurasian World and the Celestial Pivot]*، *[http://sino-platonic.org/complete/spp192_vol2.pdf Volume II: Representations and Identities of High Powers in Neolithic and Bronze China]*، *[http://sino-platonic.org/complete/spp192_vol3.pdf Volume III: Terrestrial and Celestial Transformations in Zhou and Early-Imperial China]*۔
* 
*  
* ۔ Consulted HAL-SHS version، pages 1–56.
* 
*  Preprint from *The Oxford Handbook of Religious Conversion*، 2014.
* 
* 
* ۔
* 
* ۔
* 
* 
* 
* 
*   (online)،  (print)۔
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Two volumes: 1) A-L; 2) L-Z.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* ۔ Extracts in *[http://afe.easia.columbia.edu/cosmos/bgov/cosmos.htm The Chinese Cosmos: Basic Concepts]*۔
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ہور پڑھو

* 
* 
* 

## باہرلے جوڑ

* Chinese Buddhist Association
* China Confucian Philosophy
* China Confucian Religion 
* China Confucian Temples 
* Holy Confucian Church of China 
* Chinese Taoist Association
* Chinese Folk Temples' Management Association 

**تعلیمی**
* *[http://afe.easia.columbia.edu/cosmos/bgov/intro.htm Living in the Chinese Cosmos]*، Asia for Educators, Columbia University.
* China Zentrum، Germany-based institute for research on religion in China

**میڈیا**
* Euraxess Science Slam: Meihuaquan and Community Life in North China
* eRenlai Ricci: The boundary between religion and the state in China by Prof. Lagerwey
* GBTimes: THE DEBATE: Insight into religion in modern China (part 1)—Part 2
* Berkeley Center: Ritual Economy and Religious Revivial in Rural Southeast China
* Berkeley Center: Secularization Theory and the Study of Chinese Religions
* Berkeley Center: Understanding Contemporary Religious Pluralism in China

گٹھ:چین وچ مذاہب
گٹھ:مذہبی آبادیات
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:چین د‏‏ی سیاست