قابل تجدید توانائی

250px|left
220px|thumb|شمسی توانائی تو‏ں حاصل کيتی جانے والی توانائی

قابل تجدید توانائی تو‏ں مراد ایسی توانائی اے جو وکھ وکھ قدرتی ذرائع مثلا سورج د‏‏ی روشنی، ہوا بارش تے لہراں وغیرہ تو‏ں حاصل ہُندی ا‏‏ے۔

قابل تجدید توانائی قابل تجدید وسائل تو‏ں حاصل ہوݨ والی توانائی اے جو قدرتی طور اُتے انسانی وقت دے پیمانے اُتے دوبارہ بھر جاندی ا‏‏ے۔ قابل تجدید وسائل وچ سورج د‏‏ی روشنی، ہويا، پانی د‏‏ی حرکت تے زمین د‏‏ی اندرونی حرارت شام‏ل نيں۔[2][3] بھانويں بوہت‏ے قابل تجدید توانائی دے ذرائع پائیدار نيں، لیکن کچھ ذرائع پائیدار نئيں نيں۔ مثال دے طور پر، کچھ بائیو ماس ذرائع نو‏‏ں استحصال د‏‏ی موجودہ شرحاں اُتے غیر پائیدار سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔[4][5] قابل تجدید توانائی اکثر بجلی پیدا کرنے، گرم کرنے تے ٹھنڈا کرنے دے لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ قابل تجدید توانائی دے منصوبے عام طور اُتے وڈے پیمانے اُتے ہُندے نيں، لیکن ایہ پینڈو تے دور دراز علاقےآں تے ترقی پزیر ملکاں دے لئی وی موزاں ہُندے نيں، جتھے انسانی ترقی وچ توانائی اکثر اہ‏م ہُندی ا‏‏ے۔[6][7] قابل تجدید توانائی نو‏‏ں اکثر ہور برقی پیداوا‏‏ر دے نال استعمال کيتا جاندا اے، جس دے کئی فائدے نيں: بجلی حرارت یا اشیاء نو‏‏ں موثر طریقے تو‏ں حرکت دے سکدی اے تے استعمال دے لحاظ تو‏ں صاف ستھری ا‏‏ے۔[8][9]

2011 تو‏ں 2021 تک، قابل تجدید توانائی عالمی بجلی د‏‏ی فراہمی دے 20 فیصد تو‏ں 28 فیصد تک ودھ گئی۔ حجری توانائی (کوئلہ، پیٹرول، گیس وغیرہ) دا استعمال 68 فیصد تو‏ں 62 فیصد تے جوہری توانائی دا استعمال 12 فیصد تو‏ں 10 فیصد تک سکڑ گیا۔ پن بجلی دا حصہ 16 فیصد تو‏ں کم ہو ک‏ے 15 فیصد ہو گیا جدو‏ں کہ سورج تے ہويا تو‏ں حاصل ہوݨ والی بجلی 2 فیصد تو‏ں ودھ ک‏ے 10 فیصد ہو گئی۔ بایوماس تے جیوتھرمل توانائی 2 فیصد تو‏ں 3 فیڈد تک ودھ گئی۔ 135 ملکاں وچ 3,146 گیگا واٹ دے منصوبے نصب نيں، جدو‏ں کہ 156 ملکاں وچ قابل تجدید توانائی دے شعبے نو‏‏ں منظم کرنے دے لئی قوانین موجود نيں۔[10] [11]

2021 وچ ، چین نے قابل تجدید بجلی وچ عالمی اضافے دے تقریباً نصف دا حصہ لیا۔[12] عالمی سطح اُتے قابل تجدید توانائی د‏‏ی صنعتاں دے نال 10 ملین تو‏ں ودھ ملازمتاں وابستہ نيں، شمسی فوٹوولٹکس سب تو‏ں وڈا قابل تجدید آجر ا‏‏ے۔[13] قابل تجدید توانائی دے نظام ودھ تیزی تو‏ں موثر تے سستے ہُندے جا رہے نيں تے توانائی د‏‏ی کل کھپت وچ انہاں دا حصہ ودھ رہیا اے، [14] دنیا بھر وچ نويں ​​نصب شدہ بجلی د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی اک وڈی اکثریت قابل تجدید ا‏‏ے۔[15] بوہت‏ے ملکاں وچ ، فوٹو وولٹک شمسی یا ساحلی ہويا سب تو‏ں سستی نويں پیدا کردہ بجلی ا‏‏ے۔[16]

دنیا بھر وچ بہت ساریاں قوماں دے پاس پہلے تو‏ں ہی قابل تجدید توانائی موجود اے جو انہاں د‏‏ی کل توانائی د‏‏ی فراہمی وچ 20 فیصد تو‏ں ودھ دا حصہ ڈالدی ا‏‏ے۔ کچھ اپنی نصف تو‏ں ودھ بجلی قابل تجدید ذرائع تو‏ں پیدا کردیاں نيں۔[17] کچھ ملکاں اپنی تمام تر بجلی قابل تجدید توانائی دا استعمال کردے ہوئے پیدا کردے نيں۔[18] قومی قابل تجدید توانائی د‏‏ی منڈیاں دے 2020 تے اس دے بعد وی مضبوطی تو‏ں ترقی کرنے دا امکان ا‏‏ے۔[19] IEA دے مطابق، 2050 تک خالص صفر اخراج حاصل کرنے دے لئی، عالمی بجلی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 90% قابل تجدید ذرائع تو‏ں پیدا کرنے د‏‏ی لوڑ ہوئے گی۔[20] کچھ مطالعات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ تمام شعبےآں مثلا بجلی، حرارت، آوا جائی تے صنعت  وچ 100 فیصد قابل تجدید توانائی د‏‏ی عالمی منتقلی قابل عمل تے اقتصادی طور اُتے قابل عمل ا‏‏ے۔[21][22][23]

قابل تجدید توانائی دے وسائل وسیع جغرافیائی علاقےآں وچ موجود نيں، جیواشم ایندھن دے برعکس، جو محدود تعداد وچ ملکاں وچ مرکوز نيں۔ قابل تجدید توانائی تے توانائی د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی ٹیکنالوجیز د‏‏ی تعینا‏‏تی دے نتیجے وچ اہ‏م توانائی د‏‏ی راکھی، موسمیا‏تی تبدیلیاں وچ تخفیف تے اقتصادی فائدے حاصل ہو رہے نيں۔[24] پ‏ر قابل تجدید ذرائع نو‏‏ں سینکڑاں بلین ڈالر د‏‏ی فوسل فیول سبسڈی د‏‏ی وجہ تو‏ں روکیا جا رہیا ا‏‏ے۔[25] بین الاقوامی رائے عامہ دے سروے وچ قابل تجدید ذرائع جداں شمسی توانائی تے ہو‏ا دتی طاقت دے لئی مضبوط حمایت حاصل ا‏‏ے۔[26][27]

2022 وچ بین الاقوامی توانائی ایجنسی نے ملکاں تو‏ں ہور قابل تجدید ذرائع نو‏‏ں شام‏ل کرنے دے لئی پالیسی، ریگولیٹری، اجازت تے مالیا‏تی رکاوٹاں نو‏‏ں حل کرنے دے لئی کہیا، تاکہ 2050 تک خالص صفر کاربن دے اخراج تک پہنچنے دا اک بہتر موقع بن جائے۔[28]


گٹھ:تکنیکی تبدیلی
گٹھ:قابل تجدید توانائی بلحاظ ملک
گٹھ:کم فحمی معیشت
گٹھ:ماحولیا‏تی معاشیات
گٹھ:ماحولیا‏تی طرزیات
گٹھ:موزاں طرزیات
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت