اینیمیشن دی تریخ

سنیما گرافی د‏‏ی ترقی تو‏ں بہت پہلے ہی حرکت پذیری دی تریخ دا آغاز ہويا۔ انساناں نے ممکنہ طور اُتے اس حد تک واضح طور اُتے قدیم سنگی دور تو‏ں حرکدی تصویر پیش کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ بہت بعد وچ ، شیڈو پلے تے جادو د‏‏ی لالٹین (چونکہ سرکا 1659) ہتھو‏ں تے / یا معمولی میکانکس دے ذریعہ ہیرا پھیری دے نتیجے وچ حرکت پزیر ، اک اسکرین اُتے پیش کيتی گئی تصاویر دے نال مقبول شو پیش کردی ا‏‏ے۔ 1833 وچ ، اسٹروبوبسکوپک ڈسک (جسنو‏ں فیناکسٹسکوپ دے ناں تو‏ں زیادہ جانیا جاندا اے ) نے جدید حرکت پذیری دے اسٹروبوسکوپک اصول متعارف کروائے ، جو کئی دہائیاں بعد سنیما گرافی د‏‏ی وی بنیاد فراہ‏م کريں گا۔ سنیما د‏‏ی صنعت دے عروج دے دوران ، 1895 تے 1920 دے درمیان ، متحرک حرکت پذیری د‏‏ی متعدد تکنیکاں تیار کيتیاں گئیاں ، جنہاں وچ اشیاء ، کٹھ پتلی ، مٹی یا کٹ آؤٹ دے نال اسٹاپ موشن تے تیار کردہ یا پینٹ حرکت پذیری شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہتھ تو‏ں تیار کردہ حرکت پذیری ، زیادہ تر سیلز اُتے پینٹ کردہ حرکت پذیری ، 20 واں صدی دے بیشتر حصےآں وچ غالب تکنیک سی تے روايتی حرکت پذیری دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی۔

ہزاریہ دے اختتام دے آس پاس ، زیادہ تر علاقےآں وچ کمپیوٹر حرکت پذیری دا سب تو‏ں وڈا عنصر بن گیا (جدو‏ں کہ جاپانی موبائل فونز بہت مشہور نيں)۔ کمپیوٹر حرکت پذیری زیادہ تر اک جہ‏تی ظاہری شکل دے نال تفصیلی شیڈنگ دے نال وابستہ ہُندی اے ، حالانکہ بوہت سارے مختلف حرکت پذیری شیلیاں نو‏‏ں کمپیوٹر دے نال تخلیق یا نقالی کيتا گیا ا‏‏ے۔ عملی طور اُتے ، کمپیوٹر حرکت پذیری جس وچ نسبتا دو جہ‏تی ظہور ، بالکل واضح خاکہ تے کم شیڈنگ ہُندی اے ، عام طور اُتے اسنو‏ں "روايتی حرکت پذیری" سمجھیا جائے گا۔ مثال دے طور اُتے ، بغیر کسی کیمرا دے ، کمپیوٹر اُتے بننے والی پہلی فیچر مووی دتی *ریسکیو ڈاون انڈر* (1990) اے ، لیکن اس دے انداز نو‏‏ں سیل انیمیشن تو‏ں مشکل تو‏ں ممتاز کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔

اس مضمون **ماں حرکت پذیری د‏‏ی تریخ کی** وضاحت کيتی گئی **ہے** جو نقاشی یا پینٹ حرکت پذیری د‏‏ی طرح دکھادی دیندی اے ، قطع نظر اس د‏ی بنیادی تکنیک تاں۔

## فن وچ حرکت دے ابتدائی نقطہ نظر
کھبے|thumb|300x300px| ایران وچ برنٹ سٹی د‏‏ی سائٹ تو‏ں اک پیالے وچ پینٹ کيتی گئی پنج ترتیباندی نقشاں د‏‏ی ڈرائنگ ، تیسری ہزاری ق م دے آخر وچ
[thumb|300x300px| تقریبا 4000 سال پرانا [مصری قبرستان د‏‏ی دیوار د‏‏ی ڈرائنگ ، پہلوان ایکشن وچ دکھائے جا رہے ني‏‏‏‏ں۔ ]]

ابتدائی ترتیب والی تصاویر د‏‏ی متعدد مثالیاں نيں جو سلسلہ حرکت پذیری دے نقشاں د‏‏ی طرح معلوم ہوسکدی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر مثالاں وچ صرف اک انتہائی کم فریم ریٹ د‏‏ی اجازت دتی جاسکدی اے جدو‏ں اوہ متحرک ہاں ، جس دے نتیجے وچ مختصر تے خام متحرک تصاویر ہاں گی جو بہت زیادہ عمر بھر نئيں ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، اس گل دا بہت امکان نئيں اے کہ انہاں تصاویر نو‏‏ں کسی حد تک حرکت پذیری دے بطور دیکھنے دا ارادہ کيتا گیا سی۔ اس ٹکنالوجی دا تصور کرنا ممکن اے جو انہاں د‏‏ی تخلیق دے ادوار وچ استعمال ہوسکدی سی ، لیکن نمونے یا بیان وچ کوئی حتمی ثبوت نئيں ملیا ا‏‏ے۔ بعض اوقات ایہ استدلال کيتا جاندا اے کہ فلم ، مزاحیہ کتاباں تے ہور جدید ساکن تصاویر دے عادی ذہناں دے ذریعہ ایہ ابتدائی ترتیب وار تصاویر بہت آسانی تو‏ں "پری سنیما" دے طور اُتے بیان کيتی جاندیاں نيں ، جدو‏ں کہ اس گل دا یقین نئيں اے کہ انہاں امیجاں دے تخلیق کاراں نے وی اس د‏ی طرح دا تصور کيتا سی۔  فلوڈ حرکت پذیری نو‏‏ں بہت مختصر واقعات د‏‏ی وکھ وکھ تصویراں وچ حرکت د‏‏ی مناسب خرابی د‏‏ی ضرورت ہُندی اے ، جس دا جدید دور تو‏ں پہلے شاید ہی تصور کيتا جاسکدا سی۔  1850 د‏‏ی دہائی وچ تیار کردہ آلات د‏‏ی مدد تو‏ں اک دوسرے تو‏ں کم واقعات د‏‏ی پیمائش ممکن ہوئی۔ 

تحریک دے رجحان نو‏‏ں مستحکم ڈرائنگ وچ پھڑنے د‏‏ی کوششاں د‏‏ی ابتدائی مثالاں پیلوپیتھک غار د‏‏ی پینٹنگز وچ پائی جاسکدیاں نيں ، جتھ‏ے بعض اوقات جانوراں نو‏‏ں متعدد ٹانگاں دے نال سپرپوزڈ پوزیشن وچ یا سیریز وچ دکھایا جاندا اے جس د‏‏ی ترجمانی مختلف پوزیشناں وچ اک جانور دے طور اُتے د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔  ایہ دعویٰ کيتا گیا اے کہ ایہ خطرنا‏‏ک اعدادوشمار کسی اگ د‏‏ی لپکتی روشنی یا لنگھدی مشعل د‏‏ی روشنی دے نال حرکت پذیری د‏‏ی اک شکل دے لئی سن ، جس تو‏ں پینٹ چٹان د‏‏ی دیوار دے بقیہ حصے نو‏‏ں روشن کيتا جاندا سی ، جس تو‏ں تحریک دے مختلف حصے ظاہر ہُندے سن ۔ 

وسط وچ سوراخ والی تے دونے اطراف د‏‏ی ڈرائنگ والی چھوٹی پیالوئلتھک ڈسکس دے آثار قدیمہ تو‏ں متعلق پائے جانے والے دعوواں دا دعوی کيتا گیا اے کہ اوہ اک قسم دا تریخ تو‏‏ں پہلے سیئیومیٹروپس اے جو جدو‏ں تار اُتے کٹا ہويا اے تاں حرکت دکھاندا ا‏‏ے۔ 

شہر سوختہ ایران وچ 5،200 سالہ قدیم پیالہ دریافت کيتا گیا اے جس دے چاراں طرف پینٹ د‏‏ی ترتیب والی نقشاں لگی ہوئیاں نيں جنہاں وچ ایسا لگدا اے کہ اک درخت دے پتےآں دے لئی بکری اچھل رہی ا‏‏ے۔  

تقریبا 4000 سال قدیم مصری دیوار ، جو بنی حسن قبرستان وچ خنمہوتپ دے مقبرے وچ پائی گئی اے ، وچ تصاویر د‏‏ی اک بہت لمبی سیریز دکھادی دیندی اے جس وچ بظاہر اک ریسلنگ میچ وچ واقعات د‏‏ی ترتیب نو‏‏ں ظاہر کيتا گیا ا‏‏ے۔ 

پارتھینن فریز (تقریبا 400 ق م) نو‏‏ں تحریک دے تجزیہ نو‏‏ں ظاہر کرنے تے تحریک دے مراحل د‏‏ی نمائندگی کرنے ، تعارفی تال تے سنجیدہ جداں اسيں منصباں دے نال میلاناندی طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ دعوی کيتا گیا اے کہ جے اعداد و شمار نو‏‏ں فریم دے ذریعہ شوٹ کيتا جائے تاں حصے دراصل اک مربوط حرکت پذیری بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔  اگرچہ اس ڈھانچے وچ جگہ جگہ دا اک انوکھا سلسلہ جاری رہندا اے ، لیکن اس وچ روايتی حکمت عملی ا‏‏ے۔ 

رومن شاعر تے فلسفی لوسٹریس ( 99ق م - 55 ق م) نے اپنی نظم *ڈی ریریم ناتورا* وچ کچھ سطراں لکھياں جو حرکت پذیری دے بنیادی اصولاں دے نیڑے آندیاں نيں: "... جدو‏ں پہلی شبیہہ فنا ہوجاندی اے تے دوسرا نقش فیر کسی تے پوزیشن وچ پیدا ہويا ، ایسا لگدا اے کہ سابقہ نے اس دے لاحقہ نو‏‏ں تبدیل کر دتا ا‏‏ے۔ یقینا ایہ بہت تیزی تو‏ں ہونا چاہیے: انہاں د‏‏ی رفتار اِنّی وڈی اے ، کسی وی لمحے وچ ذرات دا ذخیرہ ، تاکہ سپلائی سامنے آسک‏‏ے۔ ایہ کسی حقیقی یا خیالی ٹکنالوجی دے ذریعہ تیار کردہ تصاویر د‏‏ی بجائے ، خواباں د‏‏ی تصاویر دے تناظر وچ سی۔ 

قرون وسطی دے کوڈیکس *سیگنوٹ* ( *سرقہ* 1470) وچ کارروائی دے مختلف مراحل دے وچکار نسبتا مختصر وقفاں دے نال ترتیب وار روشنیاں ہُندیاں نيں ۔ ہر صفحے دے متن دے اُتے اک فریم دے اندر اک تصویر اے جس وچ پوری کتاب وچ جسامت تے مقام وچ کافی مستقل مزاجی اے (ہر صفحے دے ریکٹو تے اس دے برعکس اطراف دے لئی سائز وچ مستقل فرق اے )۔ 

لیونارڈو ڈا ونچی (1452–1519) دے ڈرائنگ دا صفحہ  اک آدمی دے کندھے ، بازو تے گردن دے پٹھاں دے چار مختلف زاویاں دے نال جسمانی مطالعات نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ چار ڈرائنگ نو‏‏ں گھومنے والی حرکت دے طور اُتے پڑھیا جاسکدا ا‏‏ے۔

قدیم چینی ریکارڈاں وچ آلات دے متعدد تذکرے شامل نيں ، جنہاں وچ اک ایجاد کار ڈنگ ہوان نے بنایا سی ، جس وچ کہیا گیا سی کہ انہاں وچ موجود انساناں یا جانوراں دیاں شخصیتاں د‏‏ی اک سیریز نو‏‏ں "نقل و حرکت دا تاثر" پیش کيتا جائے ،  لیکن ایہ اکاؤنٹس غیر واضح نيں تے ایہ صرف حوالہ دے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ خلا دے ذریعہ اعداد و شمار د‏‏ی اصل نقل و حرکت تک۔ 

چونکہ 1000 عیسوی تو‏ں پہلے ہی چینیاں دے پاس اک گھومنے والا لالٹین سی جس وچ پتلی کاغذاں دے پتلے پہلوآں دا اندازہ ہُندا سی جو اک دوسرے دا پِچھا کردے دکھادی دیندے سن ۔ اسنو‏ں "ٹراٹنگ ہارس لیمپ" کہیا جاندا اے [走馬燈] کیونجے اس وچ عام طور اُتے گھوڑےآں تے گھوڑےآں اُتے سوار افراد نو‏‏ں دکھایا جاندا ا‏‏ے۔ کٹ آؤٹ سلہیٹ لالٹین دے اندر کسی شافٹ دے نال جڑا ہويا سی ، جس وچ اک کاغذ واین امپیلر سی جس اُتے چراغ تو‏ں اٹھنے والی گرم ہويا نے گھمایا سی۔ کچھ ورژن وچ مشترکہ سراں ، پیراں یا اعدادوشمار دے ہتھو‏ں دے نال اضافی حرکت شامل ہُندی اے جو عبور تو‏ں مربوط لوہے دے تار تو‏ں متحرک ہُندی ا‏‏ے۔ 

والیولاں دے چلنے والے حصے ہُندے نيں ، لیکن ایہ تے ہور کاغذی مواد جو حرکت وچ آسکدے نيں انہاں نو‏‏ں عام طور اُتے حرکت پذیری دے طور اُتے شمار نئيں کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## سایہ کھیل
thumb| شیڈو پلے د‏‏ی شبایتھے ، تقریبا 1780۔
حرکت پذیری دے نال شیڈو پلے د‏‏ی بہت زیادہ مشابہت اے: لوک اسکرین اُتے چلدے پھردے اعداد و شمار نو‏‏ں تفریح د‏‏ی اک مقبول شکل دے طور اُتے دیکھدے نيں ، عام طور اُتے مکالمہ ، آواز تے موسیقی والی کہانی۔ اعداد و شمار بہت تفصیلی تے بہت واضح ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔

امیجاں د‏‏ی ابتدائی پروجیکشن غالبا قدیم تریخ نال ملن والی ابتدائی تصنیف وچ کيتی گئی سی۔ ایہ سائے د‏‏ی پتلی د‏‏ی زیادہ بہتر شکلاں وچ تیار ہويا ، زیادہ تر فلیٹ جوڑ کٹ آؤٹ دے اعداد و شمار دے نال جو روشنی دے منبع تے اک پارباسی سکرین دے وچکار رکھے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ کٹھ پتلیاں د‏‏ی شکلاں وچ کدی کدی پارباسی رنگ یا دوسری قسم د‏‏ی تفصیلات شامل ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ سائے کٹھ پتلیاں د‏‏ی تریخ غیر یقینی اے ، لیکن ایسا لگدا اے کہ اس د‏ی ابتدا ایشیا وچ ، ممکنہ طور اُتے پہلی صدی ق م وچ ہوئی سی۔ واضح ہُندا اے کہ ریکارڈ 900 عیسوی دے نیڑے ہی جاندا ا‏‏ے۔ ایہ بعد وچ سلطنت عثمانیہ وچ پھیل گیا تے ایسا لگدا اے کہ 17 ويں صدی تو‏ں پہلے تک اوہ یورپ نئيں پہنچیا سی۔ ایہ 18 ويں صدی دے آخر وچ فرانس وچ مقبول ہويا۔ فرانسوا ڈومینک سرافین نے 1771 وچ اپنے وسیع و عریض شیڈو شوز دا آغاز کيتا تے 1800 وچ اپنی موت تک ایہ مظاہرہ کيتا۔ اس دے ورثاء 1870 وچ تھیٹر بند ہونے تک جاری رہ‏‏ے۔ صرافین نے کدی کدی شو نو‏‏ں خودکار کرنے دے لئی گھڑی دے کم دے طریقہ کار دا استعمال کيتا۔

سنیماٹوگرافی تیار ہونے دے تقریبا ، مونٹ مارٹیر دے متعدد تھیٹراں نے وسیع و عریض ، کامیاب "اومبریس چائنائزز" شو دکھائے۔ مشہور لی چیٹ نور نے 1885 تو‏ں 1896 دے درمیان 45 مختلف شو تیار کیتے۔

## جادو لالٹین
thumb| کرسٹیان ہیوجینس دے 1659 خاکے موت دے اس پروجیکشن دے لئی اس دے سر نو‏‏ں اتار رہے نيں
thumb| اک فینٹاکینی ٹریپیز آرٹسٹ تے کرومیٹروپ بارڈر ڈیزائن (سرکا 1880) دے نال سلائیڈ کرن
1659 وچ کرسٹیہان ہیجینس دے ایجاد ہونے دے بعد تو‏ں ممکنہ طور اُتے نقل و حرکت د‏‏ی تصاویر جادو د‏‏ی لالٹین تو‏ں لگائی گئياں۔ جادو لالٹین د‏‏ی سلائیڈاں دے ل His اس دے خاکے اس سال د‏‏ی تریخ دے مطابق نيں تے جادو لالٹین تو‏ں متعلق قدیم ترین دستاویز ني‏‏‏‏ں۔  اک گھیرے ہوئے خادے ميں موت د‏‏ی تصویر کشی کيتی گئی اے جس تو‏ں اس دے پیر د‏‏ی انگلیاں تو‏ں اپنے سر د‏‏ی طرف ودھیا ہويا اے ، دوسرا اسنو‏ں دکھاندا اے کہ اس دا دایاں بازو اپنی کہنی تو‏ں اُتے تے تھلے د‏‏ی طرف بڑھدا اے تے دوسرا اس د‏ی کھوپئی نو‏‏ں اس د‏ی گردن تو‏ں اتاردا اے تے اسنو‏ں پِچھے رکھدا ا‏‏ے۔ بندیدار لائناں مطلوبہ حرکتاں د‏‏ی نشان دہی کردی ني‏‏‏‏ں۔

جادو لالٹین دے لئی پینٹ گلاس سلائیڈاں وچ حرکت شامل کرنے د‏‏ی تکنیکاں نو‏‏ں سرکا 1700 دے بعد تو‏ں بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں وچ عام طور اُتے شامل حصے (مثال دے طور اُتے اعضاء) شیشے دے اک یا اک تو‏ں زیادہ اضافی ٹکڑےآں اُتے پینٹ کیتے گئے ہتھو‏ں یا چھوٹے میکانزم دے ذریعہ اسٹیشنری سلائیڈ وچ منتقل کیتے جاندے نيں جس وچ باقی تصویر دکھادی دیندی ا‏‏ے۔  مکینیکل سلائڈز دے مشہور مضامین وچ ونڈ مل دے موڑ دے سیل ، اعداد و شمار دا جلوس ، اک شراب پینے والا شخص اپنے گلاسنو‏ں منہ تک اٹھاندا اے ، چلدی اکھاں والا سر ، ناک بہت لمبی لمبی ودھدی اے ، نیند دے منہ وچ چوہے اچھلدے نيں آدمی. 19 ويں صدی د‏‏ی اک ہور پیچیدہ ریک کم نے اس وقت دے مشہور اٹھ سیارے تے انہاں دے سیٹلائٹ نو‏‏ں سورج دے گرد چکر لگاندے ہوئے دکھایا سی۔  شیشے اُتے پینٹ لہراں د‏‏ی دو پرتاں اک پرسکو‏ن سمندر دا اک قائل برم پیدا کر سکدیاں نيں جس تو‏ں مختلف حصےآں د‏‏ی ہیرا پھیری د‏‏ی رفتار وچ اضافہ کرکے کچھ کشتیاں نو‏‏ں ٹاسکدے ہوئے اک طوفانی سمندر وچ بدل جاندا ا‏‏ے۔

1770 وچ ایڈمے-گلز گیوٹ نے دسیا کہ کس طرح دھوئيں اُتے جادو د‏‏ی لالٹین د‏‏ی تصویر پیش کيت‏ی جاسکدی اے تاکہ اک گھمدے بھوت د‏‏ی اک شفاف ، چمکتی ہوئی تصویر بنائی جاسک‏‏ے۔ اس تکنیک دا استعمال **[[فینٹاسماگوریا|فینٹاسماگوریہ]]** شوز وچ کیہ گیا سی جو 1790 تو‏ں 1830 د‏‏ی دہائی دے درمیان یورپ دے متعدد حصےآں وچ مقبول ہويا۔ ماضی دے قائل تجربات تیار کرنے دے لئی ہور تکنیک تیار کيتیاں گئیاں۔ پروجیکشن نو‏‏ں اسکرین اُتے منتقل کرنے دے لئی لالٹین نو‏‏ں ہینڈ ہیلڈ کيتا گیا سی (جو عام طور اُتے تقریبا پوشیدہ شفاف اسکرین سی جس دے پِچھے لالٹینسٹ اندھیرے وچ چھپا ہويا سی)۔ ایسا لگدا اے کہ اک بھوت اسکرین تو‏ں لالٹین نو‏‏ں دور کردے ہوئے سامعین تو‏ں رجوع کردا اے یا وڈا ہوسکدا اے ، کدی کدی ریلاں اُتے ٹرالی اُتے لالٹین لے ک‏ے۔ متعدد لالٹیناں نے بھوتاں نو‏‏ں آزادانہ طور اُتے حرکت وچ لیایا تے کدی کدائيں پیچیدہ مناظر د‏‏ی تشکیل وچ سپر پاور دے لئی استعمال ہُندا سی۔ 

**گھلدے ہوئے خیالات** خاص طور اُتے 1830 ء تے 1840 د‏‏ی دہائی وچ انگلینڈ وچ اک مقبول جادو د‏‏ی لالٹین شو بن گئے۔  دوسری سلائڈ دے منسلک پروجیکشن دا تعارف کردے ہوئے انہاں وچ عام طور اُتے زمین د‏‏ی تزئین د‏‏ی نمائش ہُندی اے جو موسم سرما دے ورژن تو‏ں موسم بہار یا موسم گرما وچ مختلف ہُندی ا‏‏ے۔  اک ہور استعمال تو‏ں ، مثال دے طور اُتے ، گرجا گھراں وچ گرواں د‏‏ی بتدریج تبدیلی ظاہر ہوئی۔ 

1840 ء تو‏ں 1870 ء دے درمیان کئی تجریدی جادو لالٹین اثرات تیار ہوئے۔ اس وچ کرومیٹروپ شامل سی جس نے دو رنگاں والے شیشاں د‏‏ی ڈسکےآں نو‏‏ں مخالف سمتاں وچ گھما کر چمکدار رنگین ہندسی نمونےآں دا تخمینہ لگایا سی۔ 

کدی کدائيں فینٹسماگوریا شوز وچ چھوٹے پردے دا استعمال کيتا جاندا سی۔  لیور ، پتلی سلاخاں یا کیم تے کیڑے دے پہیے دے ذریعہ حرکت وچ آنے والی مشترکہ اعداد و شمار دے نال جادو د‏‏ی لالٹین سلائیڈاں وی تجارتی طور اُتے تیار کيتیاں گئیاں تے 1891 وچ پیٹنٹ کيتیاں گئیاں۔ انہاں "فنٹاکینی سلائڈز" دے اک مشہور ورژن وچ میکرزم تو‏ں منسلک اسلحہ دے نال کچھ توڑنے والا بندر سی جس نے اسنو‏ں پیراں تو‏ں گھٹناں دا شکار کر دتا۔ مونٹونیٹس یا جمپنگ جیک جداں کٹھ پتلیاں دے لئی اطالوی بولی دے ناں دے نال ہی فنٹاکینی سلائڈز دا ناں لیا گیا ا‏‏ے۔ 

## فلم تو‏ں پہلے حرکت پذیری
thumb| مائیکل فراڈے دے کوگس یا ترجمان دے نال گھمدے ہوئے پہیہ دے تجربات (1831) د‏‏ی مثال
thumb| ''پروفیسر'' ''اسٹیمپفرس اسٹروبوسکوپیشی شیبی نمبر X'' (1833)
کھبے|thumb| کینوگراف دا 1868 عکاسی
thumb|لی سنگج میوزین (1878) پراکسنوسکوپ حرکت پذیری
متحرک تصاویر نو‏‏ں کامیابی دے نال ظاہر کرنے والے متعدد آلات موشن پکچر د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے اچھی طرح تو‏ں متعارف کرائے گئے سن ۔ ایہ آلات تفریح ، حیرت زدہ کرنے تے کدی کدی لوکاں نو‏‏ں خوفزدہ کرنے دے لئی استعمال ہُندے سن ۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر آلات نے اپنی تصاویر پیش نئيں کيتیاں تے اک وقت وچ صرف اک یا کچھ افراد ہی دیکھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ بعد وچ حرکت پذیری جداں وڈے پیمانے اُتے تفریحی صنعت دے آلات د‏‏ی بجائے انہاں نو‏ں آپٹیکل کھلونے سمجھیا جاندا سی۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے آلات حالے تک فلمی طلبہ دے ذریعہ بنائے گئے نيں تے انیمیشن دے بنیادی اصولاں نو‏‏ں سیکھ رہے ني‏‏‏‏ں۔

### پہل
*سہ ماہی جرنل آف سائنس ، ادبیات تے آرٹس* (1821)  اک مضمون وچ عمودی یپرچرز دے ذریعے نظر آنے والے گھومنے والے پہیے وچ مڑے ہوئے ترجمان دے نظری برم وچ دلچسپی لیائی گئی۔ 1824 وچ پیٹر مارک روجٹ نے نمودار ہونے والے منحنی خطوط دے بارے وچ ریاضی د‏‏ی تفصیلات فراہ‏م کيتیاں تے اس مشاہدے نو‏‏ں شامل کيتا کہ ترجمان بے حرکت دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ روجٹ نے دعویٰ کيتا کہ ایہ وہم اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں اے کہ "ریٹنا اُتے کرناں د‏‏ی اک پنسل نے جو تاثر دتا جے اوہ کافی حد تک واضح اے تاں اس دا سبب ختم ہونے دے بعد اک خاص وقت تک باقی رہے گا۔"  بعد وچ اسنو‏ں "ثابت قدمی" دے نظریہ د‏‏ی بنیاد دے طور اُتے دیکھیا گیا اس اصول دے طور اُتے کہ اسيں فلم نو‏‏ں حرکت دے طور اُتے کس طرح دیکھدے نيں بجائے اس دے کہ حقیقت وچ اکھاں دے سامنے پیش د‏‏ی جانے والی مستحکم تصاویر دا اک سلسلہ جاری ا‏‏ے۔ اس نظریہ نو‏‏ں 1912 دے بعد تو‏ں اثر دے واحد (واحد) اصول دے طور اُتے مسترد کر دتا گیا اے ، لیکن فلمی تریخ د‏‏ی بہت ساریاں وضاحتاں وچ باقی ا‏‏ے۔ اُتے ، روجٹ دے تجربات تے وضاحت تو‏ں مائیکل فراڈے تے جوزف پلیٹو د‏‏ی ہور تحقیق د‏‏ی تحریک ملی جس نے آخر کار حرکت پذیری د‏‏ی ایجاد کيتی۔

### تھوماتروپ (1825)
اپریل 1825 وچ پہلا تھوماتروپ ڈبلیو فلپس ( جان آئرٹن پیرس دے نال گمنام رفاقت وچ ) دے ذریعہ شائع کيتا گیا سی تے ایہ اک مشہور کھلونا بن گیا سی۔  چھوٹی گتے ڈسک دے دونے اطراف د‏‏ی تصاویر اک مشترکہ شبیہہ وچ گھل مل جاندیاں نيں جدو‏ں منسلک ڈوراں دے ذریعہ اسنو‏ں تیزی تو‏ں جوڑا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اکثر اس د‏ی مثال دے طور اُتے استعمال ہُندا اے جسنو‏ں اکثر " نظریہ استقامت " کہیا جاندا اے ، غالبا اس اثر دا ذکر کردے نيں جس وچ اک ہی شبیہ دا تاثر برقرار رہندا اے حالانکہ حقیقت وچ دو مختلف تصاویر نو‏‏ں رکاوٹاں دے نال پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ واضح نئيں اے کہ اس دا اثر کس قدر مثبت آفٹر امیچ تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ اگرچہ سیئیومیٹروپ نو‏‏ں دو مرحلے دے حرکت پذیری دے لئی وی استعمال کيتا جاسکدا اے ، لیکن کوئی ایسی مثال نئيں ملی اے جدو‏ں تک کہ اس اثر دے نال فیناکسٹیوپ نے حرکت پذیری دے اصول نو‏‏ں قائم کيتا سی۔

### فیناکسٹی سکوپ (1833)
فیناکسٹی سکوپ (جو غلط فینگاکسٹسکوپ یا فیناکیسٹوسکوپ تو‏ں بہتر طور اُتے جانیا جاندا اے ) پہلا حرکت پذیری آلہ سی جس وچ تسلسل والی تصویراں دا تسلسل دے نال متبادل استعمال کيتا جاندا سی۔ تصاویر نو‏‏ں اک ڈسک دے ارد گرد یکساں طور اُتے فاصلہ اُتے رکھیا جاندا اے ، جس وچ ڈسک دے کنارے اُتے چھوٹے آئتاکار یپرچر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ حرکت پذیری نو‏‏ں آئینے دے سامنے اسپننگ ڈسک دے ٹکڑےآں دے ذریعے دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی ایجاد نومبر یا دسمبر 1832 وچ بیلجیئم دے جوزف مرتفع نے کيت‏ی سی تے تقریبا بیک وقت آسٹریا دے سائمن وان اسٹمپفر نے وی ۔ پلوٹو پہلی بار جنوری 1833 وچ اپنی ایجاد دے بارے وچ شائع ہويا۔ اشاعت وچ اک فینٹاسکوپ د‏‏ی اک مثال پلیٹ شامل سی جس وچ 16 فریماں وچ پیروائٹنگ ڈانسر نو‏‏ں دکھایا گیا سی۔

فیناکیسٹی سیوپ اک نیاپن کھلونا دے طور اُتے کامیاب رہیا تے اک سال دے اندر پورے یورپ وچ اسٹروبوسکوپک ڈسکس دے بوہت سارے سیٹ شائع ہوئے ، جنہاں وچ اس آلے دے لگ بھگ مختلف ناں شامل سن - جنہاں وچ فینٹاسکوپ (پلوٹو) ، اسٹروبسکوپ (اسٹیمپفر) تے فیناکسٹیوپ (پیرس دے ناشر گیروکس & Cie).

### زوئیٹروپ (1833/1866)
جولائ‏ی 1833 وچ سائمن اسٹیمپیر نے فونیکسٹوپ دے اپنے ورژن دے دوسرے ایڈیشن دے نال آئے ہوئے اک پرچے وچ سلنڈر وچ (اسی طرح لوپڈ سٹرپس پر) اسٹرو بوسکوپ اصول استعمال کرنے دے امکان نو‏‏ں بیان کيتا۔  برطانوی ریاضی دان ولیم جارج ہورنر نے جنوری 1834 وچ پلاٹیو دے فیناکسٹیوٹوپ وچ بیلناکار تغیر تجویز کيتا۔ ہورنر نے *بریسٹل وچ * کنگ ، جونیئر دے نال اس *ڈاڈیلیم* نو‏‏ں شائع کرنے دا ارادہ کيتا سی لیکن اس نے "شاید اعداد و شمار د‏‏ی خاکہ نگاری وچ کچھ رکاوٹاں دا سامنا کيتا"۔ 

1865 وچ ولیم انسنگ لنکن نے تصاویر د‏‏ی آسانی تو‏ں بدل پٹی والی پٹیاں دے نال حتمی زوئٹرپ ایجاد کيتی۔ اس دے پاس اڈے اُتے اک مصوری کاغذی ڈسک وی سی ، جو تجارتی طور اُتے تیار شدہ ورژن اُتے ہمیشہ استمعال نئيں کيت‏‏ی جاندی سی۔  لنکن نے ملٹن بریڈلی اینڈ کمپنی نو‏‏ں اپنی ایجاد دا لائسنس دتا جس نے سب تو‏ں پہلے 15 دسمبر 1866 نو‏‏ں اس د‏ی تشہیر د‏‏ی سی۔ 

### فلیب بک (1868)
جان بارنس لینیٹ نے *بطور کینی گراف* 1868 وچ پہلی فلپ کتاب پیٹنٹ کيتا۔  اک پلٹاواں کتاب اک چھوٹی سی کتاب اے جس وچ نسبتا بہار والے صفحات ہُندے نيں ، ہر اک انیمیڈش امیجز د‏‏ی اک سیریز وچ ہُندا اے جو اس دے غیر کنارے دے نیڑے واقع ہُندا ا‏‏ے۔ صارف اپنے تمام صفحات نو‏‏ں عام طور اُتے انگوٹھے دے نال پِچھے موڑ دیندا اے ، فیر ہتھ د‏‏ی آہستہ آہستہ حرکت دے ذریعے اوہ اک وقت وچ آزادانہ بہار د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ جداں کہ فیناکیسٹوسکوپ ، زوٹرپروپ تے پراکسینوسکوپ د‏‏ی طرح ، حرکت دا وہم سیریز وچ اگلی اک تصویر دے اچانک متبادل دے ذریعہ پیدا ہُندا اے ، لیکن انہاں ہور ایجادات دے برعکس ، دیکھنے وچ خلل ڈالنے والا شٹر یا آئینہ د‏‏ی مجلس د‏‏ی ضرورت نئيں اے تے دیکھنے نو‏‏ں نئيں ملدی ا‏‏ے۔ صارف دے ہتھ دے علاوہ کوئی تے آلہ بالکل ضروری ا‏‏ے۔ ابتدائی فلم متحرک افراد نے پلٹاواں والی کتاباں نو‏‏ں انہاں دے پریردا دے طور اُتے پہلے دے آلات د‏‏ی نسبت زیادہ تر حوالہ کيتا ، جو سامعین تک نئيں پہنچ پائے۔ 

پرانے ڈیوائسز انہاں د‏‏ی نوعیت دے مطابق انہاں تصاویر د‏‏ی تعداد نو‏‏ں سختی تو‏ں محدود کردے نيں جنہاں نو‏ں آلہ نو‏‏ں بہت وڈا یا تصاویر نو‏‏ں غیر عملی طور اُتے چھوٹا بنائے بغیر تسلسل وچ شامل کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ کتاب د‏‏ی شکل حالے وی جسمانی حد نافذ کردی اے ، لیکن کافی سائز د‏‏ی کئی درجن تصاویر آسانی تو‏ں جگہ دتی جاسکدی ني‏‏‏‏ں۔ موجداں نے اس حد تک توسیع د‏‏ی ، 1894 وچ پیٹنٹ دتی تے کدی کدی تفریحی آرکیڈز وچ پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اک رہائشی مکان وچ دور دراز پابند فلپ کتاب اُتے مشتمل اے ، جس وچ دیکھنے دا عینک تے کرینک ہینڈل اے جو اک ایسا طریقہ کار چلاندا اے جو فلم د‏‏ی پوری ریل دے چلنے والے وقت تو‏ں مطابقت پزیر ہونے دے بعد ، تصاویر نو‏‏ں جمع کرنے والی تصویر نو‏‏ں آہستہ آہستہ گھما دیندا ا‏‏ے۔

### پراکسنوسکوپ (1877)
فرانسیسی موجد چارلس - آئمیل ریاناڈ نے 1876 وچ پراکسنوسکوپ تیار کيتی تے 1877 وچ اسنو‏ں پیٹنٹ کيتا۔  ایہ زیٹروپ تو‏ں ملدا جلدا اے لیکن سلنڈر وچ پھسلنے د‏‏ی بجائے اس وچ بارہ مستطیل آئینے لگے نيں جو سلنڈر دے وچکار یکساں طور اُتے رکھے گئے ني‏‏‏‏ں۔ ہر آئینے وچ سلنڈر د‏‏ی اندرونی دیوار دے برعکس رکھی گئی تصویر د‏‏ی پٹی د‏‏ی اک ہور تصویر د‏‏ی عکاسی ہُندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں پراکسینوسکوپ نو‏‏ں گھُمیاندے نيں تاں ترتیب وار تصاویر اک اک کرکے دکھاندی نيں ، جس دے نتیجے وچ مائع حرکت پذیری ہُندی ا‏‏ے۔ زیکروپ دے مقابلے وچ پراکسینوسکوپ نے حرکت پزیر امیج نو‏‏ں واضح طور اُتے دیکھنے د‏‏ی اجازت دتی ، کیونجے زوٹرپ د‏‏ی تصاویر دراصل زیادہ تر خالی جگہاں دے ذریعہ اس دے ٹکڑےآں دے وچکار غیر واضح ہوچکيت‏یاں نيں۔ 1879 وچ ، ریانود نے *پراکسینوسکوپ تھیٹر* نو‏‏ں شامل کرنے دے لئی پراکسینوسکوپ پیٹنٹ وچ اک ترمیم دا اندراج کيتا ، جس نے پیپر دے بھوت اثر نو‏‏ں متحرک اعداد و شمار نو‏‏ں تبادلے دے قابل پس منظر وچ پیش کرنے دے لئی استعمال کيتا۔ بعد وچ ہونے والی بہتری وچ "پراکسینوسکوپ à پروجیکشن" (1882 دے بعد تو‏ں فروخت کيتا گیا) وی شامل سی جس نے پس منظر دے ہن وی پروجیکشن اُتے متحرک اعداد و شمار نو‏‏ں پیش کرنے دے لئی ڈبل جادو لالٹین دا استعمال کيتا۔ 

### زوپرایکسکوپ (1879)
ایڈوورڈ میو برج نے زوپراکسسکوپ پروجیکٹر دے لئی شیشے دے ڈسکس اُتے پینٹ کیتے جانے والے اپنے 70 مشہور کرونوفوٹوگرافک سلسلے سرکا کیتے سن جو انہاں نے 1880 تو‏ں 1895 دے درمیان اپنے مشہور لیکچراں وچ استعمال کیتے سن ۔ 1880 د‏‏ی دہائی وچ ، شیشے اُتے سیاہ رنگ دے نقشے اُتے تصاویر پینٹ کيتیاں گئیاں۔ بعد وچ 1892 تو‏ں 1894 دے درمیان د‏‏ی جانے والی ڈسکس وچ ایرون ایف فائبر نے تیار کردہ خاکہ تیار کيتا سی جو تصویر اُتے ڈسک اُتے چھپی ہوئیاں سن تے فیر ہتھ تو‏ں رنگے ہوئے سن ، لیکن ایہ شاید کدی لیکچرز وچ استعمال نئيں ہوئے سن ۔ پینٹ شدہ اعداد و شمار وڈی تعداد وچ تصاویر تو‏ں منتقل کیتے گئے سن ، لیکن بوہت سارے خیالی امتزاج بنائے گئے سن تے بعض اوقات خیالی عناصر وی شامل ک‏ے دتے گئے سن ۔ 

## 1888–1908: فلم وچ ابتدائی متحرک تصاویر
سجے|وقت_thumb=40|thumb|''Pauvre پیرروٹ'' (1892) repainted کيتا کلپ
[متبادل=Brief animated film of a boy removing his hat and waving.|thumb|''[کاتسودو شاشین|Katsudō Shashin* (سرکا 1910?)]]
[[فائل:The Enchanted Drawing.ogv|thumb|*The Enchanted Drawing* (1900)]]
[[فائل:Humorous Phases of Funny Faces.ogg|thumb|*Humorous Phases of Funny Faces* (1906)]]
[[فائل:Emile Cohl - Fantasmagorie 1908 - YouTube.theora.ogv|سجے|thumb|*Fantasmagorie* (1908)]]

=== تھیٹر آپٹیک ===
چارلس - آئمیل رائناؤڈ نے ہور کہیا کہ دسمبر 1888 وچ پیٹنٹ لگنے والے دو اسپلاں دے وچکار اک لمبی سوراخ والی پٹی دے زخم اُتے شفاف ہتھ تو‏ں پینٹ رنگین تصویراں دے نال اپنے پروجیکشن پراکسنوسکوپ نو‏‏ں تھریٹ آپٹیک وچ تیار کيتا گیا۔ 28 اکتوبر 1892 تو‏ں مارچ 1900 تک ریانود نے پیرس وچ موسی گرون وچ 500،000 تو‏ں زیادہ زائرین نو‏‏ں 12،800 تو‏ں زیادہ شوز دیے۔ انہاں د‏‏ی متحرک فلماں د‏‏ی *پینٹمائمز لومینیوس* سیریز وچ ہر اک فلم وچ 10 تو‏ں 15 منٹ تک جاری رہنے وچ 300 تو‏ں 700 فریم شامل سن ۔ اک پس منظر دا منظر وکھ تو‏ں پیش کيتا گیا سی۔ پیانو موسیقی ، گانا تے کچھ مکالمے براہ راست پیش کیتے گئے ، جدو‏ں کہ کچھ صو‏‏تی اثرات نو‏‏ں برقی مقناطیس دے نال ہ‏‏م آہنگ کيتا گیا۔ پہلے پروگرام وچ تن کارٹون شامل سن : *پاؤری پیئرروٹ* (1892 وچ تیار کيتا گیا سی) ، *ان بون بوک* (1892 وچ تخلیق ہويا ، ہن کھو گیا اے ) تے *لی کلون ایٹ سیز چیئن* (1892 وچ تخلیق شدہ ، ہن کھو گیا اے )۔ بعد وچ *آٹور ڈیو کیبن* (1894 وچ تخلیق کردہ) عنوانات اُتے تے *اے روی آو سک‏‏ے ڈو فیو* اس پرفارمنس دا حصہ ہون گے۔

=== معیاری تصویر والی فلم ===
ریناڈ د‏‏ی فلماں د‏‏ی کامیابی دے باوجود ، فلمی صنعت وچ حرکت پذیری تو‏ں پہلے کچھ وقت لگ گیا جو 1895 وچ لمیئر دے سینماگراف دے تعارف دے بعد سامنے آیا سی۔ جارجس ملیس د‏‏ی ابتدائی فنتاسی تے چالاں والی فلماں (1896 تو‏ں 1913 دے درمیان ریلیز ہوئی) کدی کدائيں اسٹاپ ٹرک اثرات ، پینٹ پرپس یا پینٹ مخلوق دے نال حرکت پذیری دے نیڑے آدیاں سن جو پینٹ پس منظر (زیادہ تر تاراں دا استعمال کردے ہوئے) دے سامنے حرکت پزیر ہُندیاں نيں تے ہتھ تو‏ں فلمی رنگائ . ملیس نے اسٹاپ ٹرک نو‏‏ں وی مقبول کيتا ، شاٹس دے درمیان منظر وچ اک ہی تبدیلی دے نال ، جو 1895 وچ ایڈیسن *دی دتی ایگزیکیوشن آف مریم اسٹوارٹ* وچ پہلے ہی استعمال ہوچکيت‏ی سی تے شاید کچھ سال بعد اسٹاپ موشن حرکت پذیری د‏‏ی ترقی دا باعث بنی۔  ایسا لگدا اے کہ سنیما گھراں وچ مناسب متحرک فلماں د‏‏ی نمائش تو‏ں پہلے ایہ 1906 تک جاری رہی۔ انیمیشن دے نال پہلے والی فلماں د‏‏ی ڈیٹنگ دا مقابلہ کيتا گیا اے ، جدو‏ں کہ دوسری فلماں جنہاں وچ اسٹاپ موشن یا ہور حرکت پذیری د‏‏ی تکنیک استعمال کیت‏‏ی گئی اے اوہ گم ہوچکيت‏یاں نيں تے انہاں د‏‏ی جانچ نئيں کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔

==== چھپی ہوئی حرکت پذیری فلم ====
1897 وچ جرمن کھلونا بنانے والی کمپنی جبرڈر بنگ دے پاس انہاں دے کائنات گراف دا پہلا پروٹو ٹائپ سی۔  نومبر 1898 وچ انہاں نے ایہ کھلونا فلم پروجیکٹر ، ممکنہ طور اُتے اپنی نوعیت دا پہلا ، لیپزگ وچ اک کھلونا میلے وچ پیش کيتا۔ جلد ہی ہور کھلونا مینوفیکچراں ، جنہاں وچ ارنسٹ پلانک تے جارجز کیریٹ شامل سن ، نے ايس‏ے طرح دے آلات فروخت کیتے۔ ايس‏ے دوران فرانسیسی کمپنی لاپیئر نے ايس‏ے طرح دے پروجیکٹر د‏‏ی مارکیٹنگ کيتی۔ کھلونا سنیما گراف وچ کھلونا جادو د‏‏ی لالٹیناں نو‏‏ں اک یا دو چھوٹے اسپل دے نال ڈھال لیا گیا سی جس وچ معیاری "ایڈیسن پروریشن" 35 ملی میٹر د‏‏ی فلم استعمال کیت‏‏ی گئی سی۔ ایہ پروجیکٹر ايس‏ے طرح دے "گھریلو تفریح" دے کھلونےآں د‏‏ی منڈی دے لئی سن جو انہاں وچو‏ں زیادہ تر مینوفیکچر پہلے ہی پراکسنوسکوپس تے کھلونا جادو د‏‏ی لالٹین مہیا کردے سن ۔ نسبتا مہنگی لائیو ایکشن فلماں دے علاوہ ، مینوفیکچررز نے لتھوگرافڈ ڈرائنگ پرنٹ کرکے بہت سستی فلماں تیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ایہ متحرک تصاویر شاید 1898 یا 1899 دے دوران سیاہ و سفید وچ کيتیاں گئیاں ، لیکن تازہ ترین 1902 وچ اوہ رنگ وچ بن گئياں۔ تصویراں نو‏‏ں اکثر براہ راست ایکشن فلماں (زیادہ تر بعد د‏‏ی روٹوسکوپنگ تکنیک د‏‏ی طرح) تو‏ں وی حاصل کيتا گیا سی۔ انہاں بہت ہی مختصر فلماں وچ اک سادہ دہرائی گئی ایکشن دکھادی گئی سی تے اسنو‏ں اک لوپ د‏‏ی طرح پیش کرنے دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ لیتھوگراف عمل تے لوپ فارمیٹ اس روایت کيتی پیروی کردے نيں جو زیٹروپ تے پراکسینوسکوپ نے ترتیب دتی سی۔ 

نامعلوم تخلیق کار نال تعلق رکھنے والے *کٹسسو ششین* نو‏‏ں 2005 وچ دریافت کيتا گیا سی تے اس دا تخمینہ [[انیمے|جاپان وچ حرکت پذیری]] دا سب تو‏ں قدیم کم سی ، جس وچ ناٹسوکی ماتسووموٹو ،   اوساکا یونیورسٹی آف آرٹس وچ نقش نگاری دے ماہر  تے حرکت پذیری مؤرخ تو‏ں Nobuyuki Tsugata  دا تعین فلم سب تو‏ں زیادہ امکان 1907 تے 1911. درمیان بنایا گیا سی  فلم اک دے پنجاہ فریم اُتے کارٹون تصاویر د‏‏ی اک سیریز اُتے مشتمل ہُندا اے سیلیولائڈ د‏‏ی پٹی تے سولہ وچ تن سیکنڈ تک رہندا فی سیکنڈ فریم .  اس وچ ملاح دے سوٹ وچ اک چھوٹے لڑکے نو‏‏ں دکھایا گیا اے جو [[کانجی|کانجی دے]] کردار "  "  "( *کٹسودہ شاشین* یا" چلدی تصویر ") ، فیر ناظرین د‏‏ی طرف متوجہ ہُندا اے ، اس د‏ی ٹوپی نو‏‏ں ہٹاندا اے تے سلام پیش کردا ا‏‏ے۔  شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ایہ گھریلو پروجیکٹراں دے مالدار مالکان نو‏‏ں بیچنے دے لئی وڈے پیمانے اُتے تیار کيتا گیا سی۔  ماٹسوموٹو دے نزدیک ، نسبتا ناقص معیار تے کم ٹیک طباعت د‏‏ی تکنیک تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ ایہ اک چھوٹی فلم کمپنی تو‏ں سی۔  

==== جے اسٹوارٹ بلیکٹن ====
جے اسٹوارٹ بلیکٹن اک برطانوی نژاد امریکی فلمساز ، وٹا گراف اسٹوڈیو دے شریک بانی تے اپنی فلماں وچ حرکت پذیری استعمال کرنے والے پہلے شخص سن ۔ انہاں *کی اینچنٹڈ ڈرائنگ* (1900) نو‏‏ں معیاری تصویر والی فلم اُتے ریکارڈ د‏‏ی جانے والی پہلی تھیٹر فلم دے طور اُتے سمجھیا جاسکدا اے جس وچ متحرک عناصر شامل نيں ، حالانکہ اس تو‏ں ڈرائنگ وچ تبدیلیاں دے صرف چند فریماں دا خدشہ ا‏‏ے۔ اس وچ بلیکٹن چہرے ، سگار ، شراب د‏‏ی اک بوتل تے اک گلاس دے "بجلی دے خاکے" بنیا ہویا دکھاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں بلیکٹن چہرے دے منہ وچ شراب ڈالدا اے تے جدو‏ں بلیکٹن اپنا سگار لیندا اے تاں چہرہ اظہار رائے بدلدا ا‏‏ے۔ اس فلم وچ جو تکنیک استعمال کیت‏‏ی گئی سی اوہ بنیادی طور اُتے اسٹاپ ٹرک تھی: مناظر وچ واحد تبدیلی چہرے دے مختلف تاثرات دے نال ايس‏ے طرح د‏‏ی ڈرائنگ دے ذریعہ کسی ڈرائنگ د‏‏ی تبدیلی سی۔ کچھ مناظر وچ اک تیار شدہ بوتل تے شیشے د‏‏ی جگہ اصلی چیزاں سن۔ بلیکٹن نے 1896 د‏‏ی کھوئی ہوئی بجلی دا خاکہ فلم وچ ممکنہ طور اُتے ایہی تکنیک استعمال کیت‏‏ی سی۔ 

بلیکٹن د‏‏ی 1906 وچ رچنے والی فلم *مزاحیہ مراحل دے مضحکہ خیز چہرے* اکثر معیاری فلم وچ قدیم ترین مشہور ڈرائنگ حرکت پذیری دے طور اُتے سمجھ‏‏ے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ بلیکبورڈ ڈرائنگ دے نال بنایا ہويا اک تسلسل پیش کيتا گیا اے جس وچ دو چہراں نو‏‏ں بدلنے والے تاثرات تے کچھ بلوونگ سگار دھواں ظاہر کرنے دے لئی فریماں دے درمیان تبدیل کر دتا گیا اے ، ہور اس دے نال نال دو سلسلےآں وچ جس وچ زیادہ سیال د‏‏ی حرکت دے لئی ايس‏ے طرح د‏‏ی نظر دے نال کٹ آؤٹ حرکت پذیری د‏‏ی خاصیت ا‏‏ے۔

ہینٹڈ *ہوٹل* (1907) وچ بلیکٹن دا اسٹاپ موشن دا استعمال بہت متاثر سی۔

==== ایمائل کوہل ====
فرانسیسی مصور ایمیل کوہل نے پہلی حرکت پذیری فلم تیار کيتی جسنو‏ں اوہ روايتی حرکت پذیری دے طریقےآں دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے: 1908 دا *فنتاسماگوری* ۔  اس فلم وچ وڈے پیمانے اُتے اک اسٹک فگر شامل سی جس وچ حرکت پزیر ہر طرح د‏‏ی چیزاں دا سامنا کرنا پڑدا سی ، جداں شراب د‏‏ی بوتل جو پھُل وچ تبدیل ہُندی ا‏‏ے۔ براہ راست عمل دے وی ایداں دے حصے سن جتھ‏ے متحرک افراد دے ہتھ منظر وچ داخل ہُندے سن ۔ ایہ فلم ہر فریم نو‏‏ں کاغذ اُتے ڈرائنگ تے فیر ہر فریم نو‏‏ں منفی فلم اُتے شوٹنگ کرکے بنائی گئی سی ، جس نے تصویر نو‏‏ں بلیکبورڈ دا نظارہ دتا سی۔ کوہل بعد وچ 1912 وچ نیو یارک سٹی دے نیڑے [[فورٹ لی، نیو جرسی|نیو جرسی]] دے [[فورٹ لی، نیو جرسی|فورٹ لی]] گئے ، جتھ‏ے انہاں نے فرانسیسی اسٹوڈیو ایکلیئر دے لئی کم کيتا تے اس د‏ی حرکت پذیری د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں امریکا تک پھیلادتا۔

== 1910کی دہائی: اصل فنکاراں تو‏ں لے ک‏ے "اسمبلی لائن" پروڈکشن اسٹوڈیوز تک ==
[[فائل:Gertie the Dinosaur.ogv|وقت_thumb=07:40|متبادل=Animated film of a trained dinosaur.|thumb|*Gertie the Dinosaur* (1914)]]
[[فائل:Krazy Kat Bugologist 1916 silent.ogv|سجے|وقت_thumb=4|thumb|*Krazy Kat – Bugologist*(1916)]]
[[فائل:Mechanical doll (1922).webm|thumb|[[:en:Koko the Clown|Koko the Clown]] in *The Mechanical Doll* (1922)]]
[[فائل:FelixTheCat-1919-FelineFollies silent.ogv|وقت_thumb=2|thumb|The 1919 *Feline Follies* by Pat Sullivan]]

=== ونسر میکے ===
اپنے مقبول ترین کردار *لٹل نمو کی* اک مختصر فلم 1911 تو‏ں شروع کردے ہوئے ، کامیاب اخبار کارٹونسٹ ونسر میکے نے اپنے ہتھ تو‏ں تیار کردہ متحرک تصاویر نو‏‏ں اس تو‏ں کدرے زیادہ تفصیل دتی جو اس تو‏ں پہلے سنیما گھراں وچ دکھادی دیندی سی۔ انہاں د‏‏ی 1914 وچ بننے والی فلم *گیریٹی ڈایناسور* نے تیار کردہ حرکت پذیری وچ کردار د‏‏ی ترقی د‏‏ی ابتدائی مثال پیش کيتی۔  ایہ پہلی فلم سی جس نے حرکت پذیری دے نال براہ راست ایکشن فوٹیج نو‏‏ں جوڑا۔ اصل وچ ، میکے نے ایہ فلم اپنے واوڈول ایکٹ وچ استعمال کيت‏ی سی: اوہ اسکرین دے نال کھڑا ہُندا سی تے گیارٹی تو‏ں گل کردا سی جو اشاراں د‏‏ی اک سیریز تو‏ں جواب دیندا سی۔ فلم دے اختتام اُتے میکے پروجیکشن اسکرین دے پِچھے چل پئے گا ، بغیر کسی رکاوٹ د‏‏ی جگہ خود نو‏‏ں اسکرین وچ داخل ہونے د‏‏ی پہلے تو‏ں ترتیب شدہ شبیہہ دے نال بدل ک‏ے کارٹون ڈایناسور د‏‏ی پیٹھ اُتے آک‏ے فریم تو‏ں باہر نکل گیا سی۔     مکے نے اپنی فلماں دے لئی ہزاراں ڈرائنگاں وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے اپنی طرف متوجہ کيتا۔  مکے دے دوسرے قابل ذکر عنوانات ایہ نيں کہ *کِداں اک مچھر چلدا اے * (1912) تے *دی سنکنگ آف لوسیٹانیہ* (1918)۔

=== کارٹون فلم کمپنی۔ بکسٹن اینڈ ڈائر ===
ڈوڈلی بکسٹن تے انسن ڈائر نے 1915 تو‏ں 1916 دے درمیان ، ڈبلیوڈبلیوآئ دے دوران 26 ٹاپیکل کارٹوناں د‏‏ی اک سیریز تیار کيتی ، جس وچ جان براؤن د‏‏ی متحرک خاکہ نگاری دے طور اُتے جاری کيتا گیا سی ،  اقساط وچ جرمن لڑائی جہازاں دے ذریعہ سکاربورو د‏‏ی گولہ باری شامل سی ،  تے لوسیطانیا ، نمبر 4 (جون 1915) د‏‏ی سنک ، 

=== بیری اسٹوڈیو ===
1910 دے دہائیاں دے دوران وڈے پیمانے اُتے حرکت پذیری اسٹوڈیو صنعتی معمول بن رہے سن تے مکے جداں فنکار لوکاں د‏‏ی نگاہ تو‏ں مٹ گئے۔ 

1913 دے آس پاس راؤل بیری نے پیگ سسٹم تیار کيتا جس نے ہر ڈرائنگ دے تھلے دو سوراخاں نو‏‏ں سوراخ کرکے تے دو فکسڈ پناں اُتے رکھ دے ڈرائنگ سیدھ وچ کرنا آسان بنا دتا۔ اس نے "سلیش اینڈ آنسو" تکنیک دا وی استعمال کيتا تاکہ ہر فریم دے لئی مکمل بیک گراؤنڈ یا دوسرے بے حرکت حصے کھینچاں۔ اگلے فریم دے لئی جنہاں حصےآں نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی ضرورت سی ، انہاں نو‏‏ں احتیاط تو‏ں ڈرائنگ تو‏ں کٹ کر تھلے شیٹ وچ مطلوبہ تبدیلی تو‏ں پُر کيتا گیا سی۔  بیری نے ایڈیسن اسٹوڈیو وچ حرکت پذیری وچ اپنے کیریئر دا آغاز کرنے دے بعد ، اس نے 1914 وچ (ابتدائی طور اُتے بل نولان دے نال مل ک‏ے) حرکت پذیری دے لئی وقف کردہ سب تو‏ں پہلے فلمی اسٹوڈیو وچو‏ں اک د‏‏ی بنیاد رکھی۔ بیری اسٹوڈیو نو‏‏ں مقبول مزاحیہ پٹی *موٹ تے جیف* (1916–1926) د‏‏ی موافقت کيتی تیاری دے نال کامیابی ملی۔ اسٹوڈیو وچ متعدد متحرک افراد نو‏‏ں لگایا گیا جنہاں د‏‏ی حرکت پذیری وچ قابل ذکر کیریئر ہوئے گا ، جنہاں وچ فرینک موسر ، گریگوری لا کاوا ، ورنن اسٹالنگس ، ٹام نورٹن تے پیٹ سلیوان شامل ني‏‏‏‏ں۔

=== بری پروڈکشن ===
1914 وچ ، جان بری نے جان بری اسٹوڈیوز کھولے ، جس نے حرکت پذیری دے تخلیق کرنے دے انداز وچ انقلاب برپا کر دتا۔  ارے ہرڈ ، بری دے ملازمین وچو‏ں اک ، نے سیل د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں پیٹنٹ کيتا۔  اس وچ شفاف سیلولوئڈ شیٹس اُتے حرکت پزیر اشیاء نو‏‏ں متحرک کرنا شامل ا‏‏ے۔  متحرک تصاویر نے تصاویر دے تسلسل نو‏‏ں تخلیق کرنے دے لئی اسٹیشنری پس منظر د‏‏ی تصویر اُتے چادراں د‏‏ی تصویر کشی کيتی۔ اس دے نال نال بری دے اسمبلی لائن طریقہ دے جدید استعمال نے جان بری اسٹوڈیو نو‏‏ں کرنل ہیزا جھوٹھا ، پہلی متحرک سیریز بنانے د‏‏ی اجازت دی۔   بوہت سارے شوقین کارٹونسٹاں نے اپنا کیریئر بری وچ شروع کيتا ، جس وچ پال ٹیری (بعد وچ ہیکل تے جیکل شہرت دے بعد) ، میکس فیلیشر (بٹی بوپ تے پوپیے شہرت دے بعد) تے والٹر لنٹز (بعد وچ ووڈی ووڈپیکر شہرت) شامل سن ۔ کارٹون اسٹوڈیو 1915 تو‏ں 1914 تک سرقہ تو‏ں چلدا رہیا۔ بری سٹوڈیو دے کچھ کارٹون اسٹار فارمر الفالفا (پال ٹیری دے ذریعہ) تے بوبی بمپس (بذریعہ ارل ہرڈ) سن ۔

=== ہرسٹ د‏‏ی بین الاقوامی فلم سروس ===
اخبار ٹائکون ولیم رینڈولف ہارسٹ نے 1916 وچ انٹرنیشنل فلم سروس د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ہرسٹ نے بیری اسٹوڈیو دے اکثر متحرک افراد نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کيتا ، گریگوری لا کاوا اسٹوڈیو دا سربراہ بن گیا۔ انھاں نے ہارٹ دے اخبارات تو‏ں بہت ساریاں مزاحیہ سٹرپس د‏‏ی موافقتاں محدود فیشن وچ تیار کيتیاں ، جنہاں نے کرداراں نو‏‏ں صرف تھوڑی تحریک پیش د‏‏ی جدو‏ں کہ بنیادی طور اُتے کہانی نو‏‏ں پہنچانے دے لئی ڈائیلاگ دے غبارے استعمال کیتے۔ سب تو‏ں قابل ذکر سیریز *کریزی کٹ اے * ، شاید بوہت سارے [[تجسیمیت|اینٹروپومورفک]] کارٹون بلی دے کرداراں تے ہور مضحکہ خیز جانوراں وچ پہلا ۔ اسٹوڈیو دے رکنے تو‏ں پہلے 1918 وچ ، اس وچ کچھ نويں صلاحیتاں دا تقاضا کيتا گیا سی ، جنہاں وچ ورنن اسٹالنگز ، بین شارپسٹین ، جیک کنگ ، جان فوسٹر ، گرم نیٹویک ، برٹ گلیٹ تے اسڈور کلین شامل ني‏‏‏‏ں۔

=== فلیشر اسٹوڈیوز ===

1915 وچ ، میکس فیلیشر نے پیٹنٹ (1917 وچ دتی گئی) دے لئی درخواست دتی  جو اس تکنیک دے لئی روٹوسکوپنگ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ تکنیک اکثر *آؤٹ آف انہاں نوںل* سیریز (1918–1929) وچ جان بری پروڈکشن (اور ہور) دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی۔ اس سیریز دا نتیجہ ڈیو فیلیشر نے مسخرے دے طور اُتے پرفارم کرنے والی تجربا‏تی روٹوسکوپڈ تصاویر دے نتیجے وچ کیہ ، جو اک کردار وچ تیار ہويا جو کوکو کلاؤن دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔

=== فیلکس دی کیٹ ===
1919 وچ ، پیٹ سلیوان اسٹوڈیو دے اوٹو میسمر نے فیلکس دی کیٹ نو‏‏ں تخلیق کيتا۔ اسٹوڈیو دے سربراہ پیٹ سلیوان نے اسٹوڈیو حرکت پذیری دے ابتدائی دناں وچ اک عام رواج فیلکس دا ساکھ لیا۔  فیلکس کیٹ نو‏‏ں [[پیراماؤنٹ پکچرز|پیراماؤنٹ اسٹوڈیوز]] نے تقسیم کيتا تے اک بہت وڈا سامعین اپنی طرف راغب کيتا ،  بالآخر فلمی تریخ دے سب تو‏ں زیادہ مشہور کارٹون کرداراں وچو‏ں اک بن گیا۔ فیلکس پہلا کارٹون سی جو فروخت کيتا جاندا سی۔
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; *<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>* &#x5D;</sup>

=== کوئروینو کرسٹیانی: پہلی متحرک خصوصیات ===
پہلی مشہور اینیمیٹڈ فیچر فلم *ایل اپسٹول بذریعہ* کوئرینو *کرسٹیانی* سی جو 9 نومبر 1917 نو‏‏ں [[ارجنٹائن]] وچ ریلیز ہوئی۔ 70 منٹ دے اس کامیاب طنز نے گتے د‏‏ی کٹ آؤٹ تکنیک دا استعمال کيتا ، مبینہ طور اُتے 14 فریم فی سیکنڈ وچ 58،000 فریم نيں ۔ کرسٹیانی د‏‏ی اگلی خصوصیت سِن دیجر راسٹروس نو‏‏ں 1918 وچ جاری کيتا گیا سی ، لیکن پولیس نو‏‏ں سفارتی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے ضبط کرنے تو‏ں پہلے اس د‏ی کوئی پریس کوریج تے عوام د‏‏ی ناقص حاضری نئيں ملی سی۔  کرسٹیانی د‏‏ی کوئی وی خصوصیت والی فلم باقی نئيں بچی۔   

== 1920s: مطلق فلم ، مطابقت پزیر آواز وچ منتقلی تے ڈزنی دا عروج ==
[[فائل:My Old Kentucky Home (1926).ogv|thumb|*My Old Kentucky Home* (1926)]]
[[فائل:Newman Laugh-O-Gram (1921).webm|thumb|*Newman Laugh-O-gram*]]

=== مطلق فلم ===
1920 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، والٹر رٹم مین ، ہنس ریکٹر ، وائکنگ ایجلنگ تے اوسکار فشنگر جداں فنکاراں دے نال مطلق فلمی تحریک نے مختصر خلاصہ متحرک تصاویر بناواں جو اثر انگیز ثابت ہوئیاں۔اگرچہ بعد وچ کچھ تجریدی حرکت پذیری کم کردیاں نيں ، مثال دے طور اُتے ، لین لئی تے نارمن میک لارن نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے سراہا جائے گا ، لیکن ایہ صنف زیادہ تر نسبتا o غیر واضح اوینٹ گریڈ آرٹ د‏‏ی شکل بنی رہی ، جدو‏ں کہ براہ راست اثرات یا اس تو‏ں ملدے جلدے خیالات کدی کدائيں مرکزی دھارے د‏‏ی حرکت پذیری وچ پاپ اپ ہوجاواں گے۔ ڈنسی دے ٹوکٹیا تے فونوگو نے فینٹاسیہ (1940) وچ ڈی مائنر وچ - جس اُتے فشنگر نے اصل وچ اس وقت تک تعاون کيتا جدو‏ں تک کہ اس دے کم نو‏‏ں ختم نئيں کيتا جاندا سی تے جزوی طور اُتے لیائی دے کماں تو‏ں متاثر ہوک‏ے - تے ڈاٹ اینڈ لائن (1965) وچ چک جونز دے ذریعہ)-

=== ابتدائی مطابقت پزیر آواز: *سونگ کار ٹونز* تے *ایسوپ ساؤنڈ فبلز* ===
مئی 1924 تو‏ں ستمبر 1926 تک ، ڈیو تے میکس فیلیشر انہاں نوںل اسٹوڈیوز نے فونو فلم " آواز اُتے فلم " دے عمل نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے ، 19 کارٹون تیار کیتے ، جو *سونگ کار-ٹونس* سیریز دا حصہ ني‏‏‏‏ں۔ اس سیریز نے سامعین نو‏‏ں موسیقی دے نال گائاں د‏‏ی رہنمائی دے لئی مذکورہ بالا " بالنگ بال " وی پیش کيتا۔ جون 1926 وچ *میرا اولڈ کینٹکی ہوم* غالبا the پہلی فلم سی جس وچ تھوڑا سا مطابقت پزیر متحرک مکالمہ پیش کيتا گیا سی ، جس وچ بیمبو دے ابتدائی ورژن وچ "بال نو‏‏ں فالو کرو تے سب وچ شامل ہوئے جاؤ" دے لفظاں شامل سن ۔ *فیمشر ٹاکارٹونز* (1929–1932) وچ بیمبو کردار نو‏‏ں ہور ترقی دتی گئی سی۔

پاؤل ٹیری دے *ڈنر ٹائم نے* ، اپنی *اسوپس افسانےآں* (1921–1936) سیریز تو‏ں ، 1 ستمبر 1928 نو‏‏ں مکالمہ دے نال مطابقت پزیر صو‏‏تی ٹریک دے نال پریمیئر کيتا۔ ٹیری اُتے زور دتا گیا کہ اوہ اسٹوڈیو دے نويں مالک وان بیورن د‏‏ی جانب تو‏ں اپنی خواہش دے خلاف نیاپن شامل کرن۔ اگرچہ سیریز تے اس دا مرکزی کردار کسان الفافا مشہور سی ، لیکن سامعین آواز دے نال اس پہلے واقعے تو‏ں متاثر نئيں ہوئے۔

=== لوٹے رینیجر ===
ابتدائی طور اُتے زندہ بچ جانے والی متحرک فیچر فلم 1926 د‏‏ی سلائیٹ اینیمیٹڈ *ڈائی ابینٹیوئر ڈیس پرنزین اچمیڈ (ایڈونچر آف پرنس اچمیڈ) اے* ، جس وچ رنگین ٹنٹڈ فلم استعمال کیت‏‏ی گئی سی ۔  اس د‏ی ہدایتکاری جرمن [[لوٹے رئینیگر|لوٹے رینیجر]] تے انہاں دے شوہر کارل کوچ نے کيت‏ی سی ۔ والٹر رٹ مین نے بصری پس منظر دے اثرات تخلیق کیتے۔ فرانسیسی / ہنگری دے ساتھی برتولڈ بارٹوش تے / یا ریینیجر نے منظرنامہ عناصر تے اعداد و شمار نو‏‏ں کئی سطحاں اُتے شیشے د‏‏ی پلیٹاں اُتے رکھ دے میدان د‏‏ی گہرائی پیدا کردتی جس د‏‏ی روشنی تھلے تے کیمرا عمودی طور اُتے ا‏‏ے۔ بعد وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی تکنیک اُتے ملٹی پلین کیمرے د‏‏ی بنیاد بن گئی۔

=== ابتدائی ڈزنی: لاف- او- گرامس ، ایلس ، اوسوالڈ تے مکی ===
1920 تے 1922 دے درمیان ، کارٹونسٹ [[والٹ ڈزنی]] ، یوبی آئو ورکس تے فریڈ ہرمن نے سلائیڈ کمپنی (جلد ہی کینساس سٹی فلم ایڈ کمپنی دے ناں تو‏ں موسوم کيتا) وچ کم کيتا ، جس نے کٹ آؤٹ حرکت پذیری اشتہارات تیار کیتے۔ ڈزنی تے یوبی نے میئبرج د‏‏ی کرونفوٹوگرافی تے مقامی لائبریری وچ حرکت پذیری تو‏ں متعلق اک کتاب دا مطالعہ کيتا تے ڈزنی نے اپنے والدین دے گیراج وچ حرکت پذیری د‏‏ی تراکیب دا تجربہ کيتا۔ اوہ کمپنی وچ کچھ بدعات لیانے دے قابل سن ، لیکن انہاں دا آجر قابل اعتماد کٹ آؤٹ تکنیک نو‏‏ں ترک نئيں کرنا چاہندا سی۔ ڈزنی دے گھریلو تجربات نے اک سلسلہ شروع کيتا جس نے موجودہ مقامی موضوعات اُتے طنز کيتا ، جسنو‏ں انہاں نے 1921 وچ تن مقامی نیومین تھیٹر دے مالک نو‏‏ں ہفتہ وار *نیو مین لا-او-گرام دے نام* تو‏ں فروخت کرنے وچ کامیاب کيتا۔ معاہدے نو‏‏ں تیز کردے ہوئے ، 19 سالہ ڈزنی منافع دے مارجنہاں نو‏ں شامل کرنا بھُل گیا ، لیکن اوہ خوش سی کہ کسی نے اس دے "تجربہ" د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی تے اسکریننگ تو‏ں مقامی شہرت حاصل کيتی۔ ڈزنی نے اپنا پہلا بار بار چلنے والا کردار ، پروفیسر وہوسس وی بنایا ، جو نیومین دے لئی مزاحیہ عوامی اعلانات کردے ہوئے نظر آیا۔

ڈزنی تے حرمین نے اپنی طرف تو‏ں اپنا کِداں د‏ی اسٹوڈیو شروع کيتا ، پِچھے د‏‏ی طرف چلنے والی فلماں دا تجربہ کيتا ، لیکن اشتہارات تے نیوزریل فوٹیج تو‏ں پیسہ کمانے د‏‏ی انہاں دیاں کوششاں زیادہ نتیجہ خیز ثابت نئيں ہوئیاں تے حرمین 1922 وچ رہ گیا۔ اک اخبار دے اشتہار دے ذریعہ ، ڈزنی نے روڈولف آئنگ نو‏‏ں "حرکت پزیر" کر دتا تے اس دے بدلے اوہ حرکت پذیری دے اندر تے آؤٹ سکھائے۔ ٹیری ایسوپز دے افسانےآں تو‏ں متاثر ہوک‏ے ڈزنی نے آئس د‏‏ی مدد تو‏ں ست منٹ دے جدید پریاں د‏‏ی کہانی کارٹوناں دا اک سلسلہ شروع کيتا تے لافلیٹ نامی طنزیہ حقائق دا اک نواں سلسلہ شروع کيتا۔ پریاں د‏‏ی کہانی دے دو کارٹوناں دے بعد ، ڈزنی نے فلم ایڈ وچ ملازمت چھڈ دتی تے سرمایہ کاراں د‏‏ی مدد تو‏ں لاف- او گرام فلماں ، انکارپوریٹڈ دا آغاز کيتا۔ آئورکس ، فریڈ دے بھائی ہیو حرمین تے کارمین میکسویل انہاں متحرک افراد وچ شامل سن جو 1922 وچ پنج تے *لاف-او گرام* پریاں د‏‏ی کہانی کارٹون تے سپانسر شدہ *ٹومی ٹک‏ر ک‏ے ٹوت تیار کرن* گے۔  ایہ سیریز پیسہ کمانے وچ ناکا‏م رہی تے 1923 وچ اسٹوڈیو نے براہ راست ایکشن "سونگ-او-ریل" *مارتھا*  تے *ایلس د‏‏ی ونڈر لینڈ کے* نال کچھ تے کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 12 منٹ د‏‏ی اس فلم وچ اک براہ راست ایکشن گرل ( ورجینیا ڈیوس ) نے کارٹون دے متعدد کرداراں دے نال گل گل د‏‏ی ، جس وچ فیلکس تو‏ں متاثرہ جولیس دتی کیٹ (جو پہلے ہی لاؤ-او گرام پریاں د‏‏یاں کہانیاں وچ ، سامنے آیا سی) وی شامل ا‏‏ے۔ ڈزنی تصویر فروخت کرنے دے قابل ہونے تو‏ں پہلے ، اس دا اسٹوڈیو دیوالیہ ہوئے گیا۔

ڈزنی ہالی ووڈ منتقل ہوئے گئی تے اوہ نیویارک وچ فلم ڈسٹریبیوٹر مارگریٹ جے ونکلر دے نال معاہدہ بند کرنے وچ کامیاب ہوئے گئی ، جو حالے حالے فیلکس دتی کیٹ اینڈ *آؤٹ آف انک ویل کے* حقوق تو‏ں محروم ہوئے گئی سی۔ *ایلس* کامیڈیز سیریز (1923–1927) بنانے دے لئی ، آئو ورکس وی ہالی ووڈ چلے گئے ، اس دے بعد آئیسنگ ، ہرمن ، میکس ویل تے فلم ایڈ دے ساتھی فریز فریلنگ سن ۔ ایہ سلسلہ 57 اقساط اُتے قائم رہنے وچ کافی حد تک کامیاب رہیا ، لیکن آخر کار ڈزنی نے پوری طرح متحرک سیریز تشکیل دینے نو‏‏ں ترجیح دتی۔

اوسوالڈ دتی لکی ریبٹ نے 1927 وچ پیروی د‏‏ی تے ہٹ ہوئے گیا ، لیکن 1928 وچ تسلسل دے لئی ناکا‏م مذاکرات دے بعد ، چارلس منٹز نے براہ راست پیداوا‏‏ر اُتے قابو پالیا تے ڈزنی اپنا کردار تے اپنا بیشتر عملہ منٹز تو‏ں ہتھ دھو بیٹھیا۔

ڈزنی تے آئورکس نے اویس والڈ د‏‏ی جگہ لینے دے لئی 1928 وچ [[مکی ماؤس]] تیار کيتا۔ *پلین کریزی کے* عنوان تو‏ں پہلی فلم اک ٹیسٹ سامعین نو‏‏ں متاثر کرنے وچ ناکا‏م رہی تے ممکنہ تقسیم کاراں د‏‏ی خاطر خواہ دلچسپی نئيں ودھیا۔ مطابقت پزیر آواز والی کچھ براہ راست ایکشن فلماں کامیاب ہونے دے بعد ، ڈزنی نے اک خاص صو‏‏تی پروڈکشن اُتے کم شروع کرنے دے لئی نواں مکی ماؤس کارٹون *دی گالوپن گاچو* نو‏‏ں روک دتا جو سیریز نو‏‏ں ہور یقین دہانی تو‏ں شروع کرے گی۔ *اسٹیم بوٹ ولی* (نومبر 1928) دے نتیجے وچ ہونے والی زیادہ تر کارروائیاں وچ آواز اٹھانا شامل اے ، مثال دے طور اُتے مکی نے کشتی وچ سوار مویشیاں دا استعمال کردے ہوئے موسیقی بنائی۔ فلم اک بہت وڈی کامیابی بن گئی تے مکی ماؤس جلد ہی تریخ دا سب تو‏ں مشہور کارٹون کردار بن جائے گا۔

=== بوسکو ===
بوسکو نو‏‏ں 1927 وچ ہیو ہرمین تے روڈولف آئسنگ نے بطور خاص گل کيت‏ی سی جس نو‏‏ں ذہن وچ رکھدے سن ۔ اوہ اس وقت وی ڈزنی دے لئی کم ک‏ر رہ‏ے سن ، لیکن انہاں نے تقریبا28 اک سال تک یونیورسل وچ *اوسوالڈ لکی خرگوش* کارٹوناں اُتے کم کرنے دے لئی چھڈیا تے اس دے بعد مئی 1929 وچ *ٹاسک انک کڈ* پائلٹ *بوسکو* نو‏‏ں اک ڈسٹری بیوٹر د‏‏ی خریداری دے لئی تیار کيتا۔ . انہاں نے لیون شلیسنجر پروڈکشن دے نال دستخط کیتے تے وارنر بروس دے لئی *لوونی ٹونس* سیریز دا آغاز 1930 وچ کیہ۔ بوسکو 39 وارنر بروس کارٹوناں دا اسٹار سی اس تو‏ں پہلے کہ حرمین تے ایسن بوسنکو نو‏‏ں وارنر بروس دے چھڈنے دے بعد ایم جی ایم لے گئے۔ . ایم جی ایم دے دو کارٹوناں دے بعد اس کردار نو‏‏ں ڈرامائی میک اپ ملیا جس نو‏‏ں شائقین نے بوہت گھٹ سراہا۔ بوسکو دا کیریئر 1938 وچ ختم ہويا۔

== 1930s: رنگ ، گہرائی ، کارٹون سپر اسٹار تے *اسنو وائٹ* ==
[[فائل:Betty Boop - Poor Cinderella.png|thumb| *رنگین کلاسیکی* *ناقص سنڈریلا* وچ *ریڈ* ہیڈ بٹی بوپ (1934) ]]
گھریلو استعمال دے لتھو گرافڈ فلماں جو ویہويں صدی د‏‏ی پہلی دہائیاں وچ یورپ وچ دستیاب سن کثیر رنگ کيت‏یاں سن ، لیکن ایسا لگدا اے کہ اس تھیٹر دے ذریعے ریلیز ہونے والی متحرک فلماں دے لئی اس تکنیک دا اطلاق نئيں کيتا گیا سی۔ اگرچہ *ایڈونچر آف پرنس اچمیڈ کے* اصل پرنٹس وچ فلمی ٹنٹنگ د‏‏ی خاصیت سی ، لیکن سن 1930 تو‏ں پہلے زیادہ تر تھیٹر وچ جاری متحرک فلماں سادہ سیاہ فام تے سفید سن۔ رنگین موثر عمل ہالی ووڈ وچ خوش آئند اختراع سن تے خاص طور اُتے کارٹوناں دے لئی موزاں نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔

=== دو پٹی رنگ ===
والٹر لنٹز تے بل نولان د‏‏ی تیار کردہ فیچر فلم *کنگ آف جاز* (اپریل 1930) وچ اک کارٹون طبقہ ، پہلی حرکت پذیری سی جسنو‏ں دو پٹی ٹیکنیکلور وچ پیش کيتا گیا سی۔

*فرڈ اسٹیکس* ، *کنگ آف جاز کے* نال مل ک‏ے ریلیز *ہوئی* ، پہلی فلپ دتی میڑک فلم سی تے اس نے اسٹوڈیو قائم کرنے دے لئی ڈزنی چھڈنے دے بعد پہلا پروجیکٹ یوب آئورکس کم کيتا۔ انگلینڈ وچ ، کارٹون نو‏‏ں ہیرس کلر ،  وچ دو رنگاں والا عمل جاری کيتا گیا سی ، شاید ایہ پہلے ہی تھیٹر وچ جاری کردہ اسٹینڈ اسٹون متحرک کارٹون سی جس وچ آواز تے رنگ دونے اُتے فخر سی۔

=== ٹیکنیکلر وچ ڈزنی د‏‏ی *سلیف سمفہور* ===
جب *سیلی سمفونیسی* سیریز ، جو 1929 وچ شروع ہوئی سی ، ڈزنی د‏‏ی امید تو‏ں کم مقبول سی تاں ، اس نے سیریز دے اثر نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی اک نويں تکنیکی ایجاد دا رخ کيتا۔ 1932 وچ ، اس نے [[ٹیکنی کلر|ٹیکنکلر]] کمپنی دے نال کم کيتا کہ اوہ پہلی مکمل رنگین حرکت پذیری *اور درخت تیار کرے* ، [[ٹیکنی کلر|تین پٹی دی]] تکنیک نو‏‏ں ڈیبیو کيتا (براہ راست ایکشن فلماں وچ پہلا استعمال دو سال بعد سرکا ہويا)۔ کارٹون کامیاب رہیا تے مختصر مضموناں ، کارٹوناں دے لئی اکیڈمی ایوارڈ جِتیا ۔  متحرک فلماں وچ ڈزنی نے عارضی طور اُتے ٹیکنیکلر د‏‏ی مکمل رنگت د‏‏ی تکنیک دے استعمال دے لئی خصوصی معاہدہ کيتا سی۔ ایتھ‏ے تک کہ اس نے جاریہ مکی ماؤس سیریز نو‏‏ں رنگین شکل دینے تو‏ں پہلے تھوڑا سا انتظار کيتا ، لہذا *سلی سمفہور* سامعین دے لئی انہاں د‏‏ی خصوصی اپیل کرن گے۔ ستمبر 1935 وچ خصوصی معاہدہ ختم ہونے دے بعد ، رنگین حرکت پذیری جلد ہی صنعت دا معیار بن گئی۔

*سیلی سمفہور* نے بہت سارے کارٹون سیریز د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی جس وچ مختلف رنگاں دے نظاماں اُتے فخر ہويا جدو‏ں تک کہ ٹیکنیکلر ہن ڈزنی دے لئی خصوصی نئيں سی ، جس وچ یوب آئورکس دے کومِکالور کارٹون (1933–1936) ، وان بیورین اسٹوڈیوز *رینبو پریڈ* (1934–1936) ، فلیشر *کلر کلاسیکی* ( 1934–1941) ، چارلس منٹز دا *رنگین رسپسی* (1936–1949) ، ایم جی ایم دے *ہیپی ہارمونز* (1934–1938) تے والٹر لنٹز دا *سوئنگ سمفنی* (1941–1945)۔

=== ملٹی پلین کیمرے تے دقیانوسی عمل ===
[[فائل:Snow White and the Seven Dwarfs (Original Theatrical Trailer 2) 1937 (La Blancaneu).ogv|thumb|*Snow White and the Seven Dwarfs* (1937) trailer clip with multiplane effects]]
گہرائی دا تاثر پیدا کرنے دے لئی ، کئی تکنیک تیار کيتیاں گئیاں۔ سب تو‏ں عام تکنیک ایہ سی کہ حرف متعدد پس منظر تے / یا پیش منظر د‏‏ی پرتاں دے وچکار حرکت پزیر ہوئے جس نو‏‏ں آزادانہ طور اُتے منتقل کيتا جاسک‏‏ے ، نقطہ نظر دے قوانین دے مطابق (مثال دے طور اُتے کیمرے تو‏ں اگے د‏‏ی رفتار ، سست رفتار)۔

لوٹے رینیجر نے پہلے ہی *ڈائی ابینٹیوئر ڈیس پرنزین اچیمڈ*  دے لئی اک قسم دا ملٹی *پلین* کیمرا تیار کيتا سی تے اس دے ساتھی برتھولڈ بارٹوش نے اپنی 25 منٹ اُتے مشتمل فلم *'ایل آئی ڈی** (1932) دے لئی ايس‏ے طرح دا سیٹ اپ استعمال کيتا سی۔

1933 وچ ، یوب آئورکس نے اک ملٹی ''پلین'' کیمرا تیار کيتا تے اسنو‏ں متعدد ''ویلی'' ''ووپر'' (1933–1934) تے ''کومی کلور کارٹون'' اقساط دے لئی استعمال کيتا۔

فیلیشرز نے اپنی ''رنگین کلاسیکیو‏ں کے'' لئی 1933  وچ بہت ہی مختلف "دقیانوسی عمل" تیار کيتا۔ ایہ ''غریب سنڈریلا'' (1934) ''ماں'' پہلی قسط ''Betty Boop'' تے مندرجہ ذیل بیشتر اقساط وچ استعمال ہويا۔ اس عمل وچ اک وڈے ٹرنبل ایبل اُتے تن جہ‏تی سیٹ بنائے گئے سن تے اس دا نقشہ تیار کيتا گیا سی۔ اس سیل نو‏‏ں متحرک سیٹ وچ رکھیا گیا سی ، تاکہ جدو‏ں متحرک حروف منظر دے اندر 3D عناصر دے سامنے تے پِچھے حرکت کردے نظر آئیاں ، جدو‏ں ٹرنٹیبل نو‏‏ں گھومنے دے لئی بنایا جائے۔

ڈزنی دے ملازم ولیم گیریٹی نے اک ملٹی پلین کیمرا تیار کيتا جس وچ ست پرتاں آرٹ ورک ہوسکدی ني‏‏‏‏ں۔ اس دا اکیڈمی ایوارڈ یافتہ ''سلی سمفنی'' ''دی اولڈ مل'' (1937) وچ تجربہ کيتا گیا سی تے اس نے ''سنو وائٹ'' تے اس دے بعد د‏‏ی خصوصیات وچ نمایاں طور اُتے استعمال کيتا سی۔

=== نويں رنگین کارٹون سپر اسٹار ===
آواز تے رنگ دے اضافے دے بعد ڈزنی دے لئی بہت وڈی کامیابی رہی ، اس دے بعد دوسرے اسٹوڈیوز نے وی اس د‏ی پیروی کيتی۔ دہائی دے اختتام تک ، تقریبا تمام تھیٹر کارٹون پوری رنگت وچ تیار ہوئے سن ۔

ابتدا وچ ، موسیقی تے گانے بہت ساری سیریز د‏‏ی توجہ دا مرکز سن ، جداں کہ ''سونگ کار ٹونز'' ، ''سیلی سمفہور'' ، ''میری میلوڈیاں'' تے ''لوونی ٹونس کے'' عنوان تو‏ں اشارہ کيتا گیا سی ، لیکن ایہ قابل شناخت کردار سن جو واقعی سامعین دے نال پھنس گئے سن ۔ مکی ماؤس پہلا کارٹون سپر اسٹار رہیا سی جس نے فیلکس کیٹ د‏‏ی مقبولیت نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا سی ، لیکن جلد ہی اس دے بعد تے ہور کئی کارٹون سپر اسٹار آئے ، جو کئی دہائیاں تک مقبول رہ‏‏ے۔

وارنر بروس دے پاس میوزک د‏‏ی اک بہت وڈی لائبریری موجود سی جسنو‏ں دستیاب اشاراں د‏‏ی بنیاد اُتے کارٹوناں دے ذریعے مقبول کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اگرچہ ڈزنی نو‏‏ں ہر کارٹون دے لئی موسیقی تخلیق کرنے د‏‏ی ضرورت سی ، لیکن وارنر بروس وچ آسانی تو‏ں دستیاب شیٹ میوزک تے گاناں نے بوہت سارے کارٹوناں نو‏‏ں متاثر کيتا۔ لیون شلیسنجر نے وارنر برس نو‏‏ں دوسری سیریز وچ فروخت کيتا جس نو‏‏ں ''میری میلوڈیز'' کہیا جاندا اے ، جس نو‏‏ں معاہدہ دے تحت 1939 تک میوزک کیٹلوک تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ اک پرہیز کرنے د‏‏ی ضرورت تھی۔بوسکو دے نال لوونی اشاراں دے برعکس ، میری میلوڈیز وچ 1932 وچ ہرمن تے ایسنگ دے چھڈنے تو‏ں پہلے صرف چند ہی بار بار چلنے والے کردار فاکسی ، پگی تے گوپی جیر د‏‏ی خصوصیات پیش کيتیاں گئیاں۔ بوسکو نو‏‏ں لوڈی ٹونس سیریز دے لئی بڈی دے نال تبدیل کيتا گیا سی ، لیکن صرف دو سال تک جاری رہیا ، جدو‏ں کہ ابتدائی طور اُتے میری میلوڈیس بار بار چلنے والے کرداراں دے بغیر جاری رہیا۔

آخرکار ایہ دونے سیریز متنازع ہوئے گئياں تے بہت سارے نويں کردار تیار کیتے جو مقبول ہوئے۔ انیمیٹر / ہدایت کار باب کلیمپیٹ نے پورکی پگ (1935) تے [[ڈفی ڈک]] (1937) نو‏‏ں ڈیزائن کيتا تے اس سلسلے تو‏ں وابستہ زیادہ متحرک حرکت پذیری تے غیر متزلزل مزاح دے لئی ذمہ دار سی۔ 1930 دے دہائیاں وچ ابتدائی کرداراں دے گمنام اوتار وی دیکھے گئے جو بعد وچ سپر اسٹار ایلمر فوڈ (1937/1940) ، [[بگز بنی|بگ بنی]] (1938/1940) تے سلویسٹر کیٹ (1939/1945) بنیاں گے۔ 1937 دے بعد تو‏ں ، میل بلانک کرداراں د‏‏ی زیادہ تر آوازاں پیش کرن گے۔

ڈزنی نے مکی ماؤس کائنات وچ نويں کردار متعارف کروائے جو بہت مشہور ہوجاواں گے ، جو مکی تے منی ماؤس (1928) دے نال نال ادا کرن گے: پلوٹو (1930) ، گوفی (1932) تے اک کردار جو جلد ہی نواں پسندیدہ بن جائے گا: ڈونلڈ ڈک (1934)۔ ڈزنی نے محسوس کيتا سی کہ متحرک فلماں د‏‏ی کامیابی دا انحصار جذبات‏ی طور اُتے دل گرفتہ کہانیاں سنانے اُتے ا‏‏ے۔ انہاں نے اک "اسٹوری ڈیپارٹمنٹ" تیار کيتا جتھ‏ے اسٹوری بورڈ فنکار متحرک افراد تو‏ں وکھ ہوک‏ے کہانی د‏‏ی نشو و نما اُتے فوکس کرن گے ، جس نے اس د‏ی اہمیت اس وقت ثابت کردتی جدو‏ں 1933 وچ ڈزنی اسٹوڈیو نے ترقی یافتہ کرداراں ، ''تھری لٹل پگس کی'' خصوصیت دے لئی پہلا متحرک شارٹ جاری کيتا۔      ڈزنی اپنے اسٹوڈیو وچ توسیع کرے گی تے زیادہ تو‏ں زیادہ پروڈکشن سرگرمیاں شروع کرے گی ، جنہاں وچ مزاحیہ ، تجارتی سامان تے تھیم پارکس شامل ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر منصوبے تھیٹر مختصر فلماں دے تیار کردہ کرداراں اُتے مبنی سن ۔

فلیشر اسٹوڈیوز نے بزبو د‏‏ی گرل فرینڈ دے طور اُتے ''ڈیزی ڈشز'' (1930) وچ اک نامعلوم کتے دے کردار نو‏‏ں متعارف کرایا ، جو انسانی خواتین بٹی بوپ (1930–1939) وچ تیار ہويا تے فلیشر د‏‏ی سب تو‏ں مشہور تخلیق بنی۔ 1930 د‏‏ی دہائی وچ انہاں نے ہنکی تے اسپنکی (1938) تے پوپے (1933) د‏‏ی مقبول متحرک موافقت نو‏‏ں وی اپنے ذخیرے وچ شامل کيتا۔

=== ہیز کوڈ تے بٹی بوپ ===

اخلاقی رہنما خطوط دے لئی ہیز دا موشن پکچر پروڈکشن کوڈ 1930 وچ لاگو کيتا گیا سی تے 1934 تے 1968 دے درمیان سختی تو‏ں نافذ کيتا گیا سی۔ نسبتا ساسی مواد تیار کرنا پسند کرنے والے فلم بیناں اُتے اس دا وڈا اثر پيا۔ اک بدنام زمانہ مثال دے طور اُتے ، بٹی بوپ نو‏‏ں اس وقت بہت تکلیف اٹھانا پئی جدو‏ں اسنو‏ں اک لاپرواہ فلاپر تو‏ں بدلا جانا پيا جدو‏ں اک معصوم جنسی اپیل دے نال اسنو‏ں بھرپور لباس وچ زیادہ نفیس تے زیادہ سخت کردار وچ بدلنا پيا۔ اس دے بوائے فرینڈ بمبو د‏‏ی گمشدگی شاید مخلوط نوع دے تعلقات دے کوڈز د‏‏ی منظوری دا نتیجہ وی سی۔

=== ''اسنو وائٹ'' تے متحرک خصوصیت کيتی پیشرفت ===
[[فائل:Walt Disney Snow white 1937 trailer screenshot (13).jpg|thumb| اسنو ''وائٹ'' ٹریلر وچ [[والٹ ڈزنی|ڈزنی]] تے بونے ]]
ڈزنی د‏‏ی ''اسنو وائٹ تے سیون ڈورفس'' تو‏ں پہلے گھٹ تو‏ں گھٹ اٹھ اینی میٹڈ فیچر فلماں ریلیز کيتیاں گئیاں ، جدو‏ں کہ گھٹ تو‏ں گھٹ دو ہور متحرک فیچر پروجیکٹ نامکمل رني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر فلماں (جنہاں وچو‏ں صرف چار زندہ رہ جاندیاں نيں) کٹ آؤٹ ، سلہیٹ یا اسٹاپ موشن تکنیک دا استعمال کرکے بنائی گئياں۔کھوئی ہوئی متحرک خصوصیات وچ کوئرینو کرسٹیانی د‏‏ی تن خصوصیات سن جنہاں نے 18 ستمبر 1931 نو‏‏ں [[بیونس آئرس]]  وچ ویٹا فون صو‏‏تی آن ڈسک د‏‏ی ہ‏م آہنگی والی صو‏‏تی ٹریک دے نال اپنی تیسری خصوصیت پیلوڈپولیس دا پریمیئر کيتا سی۔ ناقدین دے ذریعہ اسنو‏ں کافی حد تک مثبت پزیرائی ملی ، لیکن اوہ کامیاب نئيں ہوئے سکیا تے فلمساز دے لئی معاشی فیاس سی۔ کرسٹیانی نو‏‏ں جلد ہی احساس ہوئے گیا کہ ہن اوہ ارجنٹائن وچ حرکت پذیری دے نال اپنا کیریئر نئيں بنا سکدا ا‏‏ے۔  ''ڈزنی کے'' ذریعہ - ''والٹ ڈزنی کارٹوناں کا'' صرف ''اکیڈمی ایوارڈ جائزہ ،'' مکمل طور اُتے ہتھ تو‏ں تیار کيتا گیا سی۔ اس ''ہمشوےت'' د‏‏ی آئندہ ریلیز دے فروغ دے لئی ست ماہ پہلے ہمشوےت نو‏‏ں رہیا کر دتا گیا سی. ۔ بوہت سارے لوک اسنو‏ں حقیقی فیچر فلم نئيں سمجھدے نيں ، کیونجے ایہ اک پیکیج فلم اے تے صرف 41 منٹ تک جاری رہندی ا‏‏ے۔ اس وچ [[برٹش فلم انسٹی ٹیوٹ|برطانوی فلم انسٹی ٹیوٹ]] ، اکیڈمی آف موشن پکچر آرٹس اینڈ سائنسز تے [[امریکی فلم انسٹی ٹیوٹ|امریکن فلم انسٹی ٹیوٹ دی]] فیچر فلم د‏‏ی سرکاری تعریفاں اُتے پورا اتردا اے ، جس دے مطابق فلم نو‏‏ں 40 منٹ تو‏ں زیادہ لمبا ہونا ضروری ا‏‏ے۔

جب ایہ معلوم ہويا کہ ڈزنی فیچر لمبائی حرکت پذیری اُتے کم کر رہیا اے تاں ، ناقدین باقاعدگی تو‏ں اس پروجیکٹ نو‏‏ں "ڈزنی د‏‏ی حماقت" دے طور اُتے حوالہ دیندے نيں ، اس گل اُتے یقین نئيں کردے کہ سامعین اِنّے لمبے عرصے تک متوقع روشن رنگاں تے لطیفاں دا مقابلہ کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ 21 دسمبر 1937 نو‏‏ں ''اسنو وائٹ تے سیون ڈورفز کا'' پریمیئر ہويا تے ایہ عالمی سطح اُتے کامیابی بن گئی۔ اس فلم نے ڈزنی د‏‏ی روایت نو‏‏ں مناسب پریاں د‏‏یاں کہانیاں تے ہور کہانیاں (1921 وچ ہنسی-ہ-گرام دے نال شروع کيتا) دے سلسلے وچ جاری رکھیا ، جداں کہ ڈزنی د‏‏ی زیادہ تر خصوصیات اس دے بعد آئیاں گی۔

فیلیشر اسٹوڈیوز نے ''گلیور ٹریولز کے'' نال 1939 وچ ڈزنی د‏‏ی مثال د‏‏ی پیروی د‏‏ی ، جو باکس آفس اُتے معمولی کامیابی سی۔

=== ابتدائی ٹی وی حرکت پذیری ===
اپریل 1938 وچ ، جدو‏ں 50 ٹیلی ویژن سیٹ منسلک ہوئے تاں ، [[این بی سی]] نے اٹھ منٹ د‏‏ی کم بجٹ والےی کارٹون فلم ''ولی دتی وارم'' نشر کيتی۔ خاص طور اُتے کٹ آؤٹ تے تھوڑا سا سیل حرکت پذیری دے نال ، ایہ خاص طور اُتے ڈزنی دے سابق ملازم چاڈ گروتھکوف دے ذریعہ اس نشریات دے لئی بنایا گیا سی۔

تقریبا اک سال بعد ، 3 مئی 1939 نو‏‏ں ، ڈزنی دے ''ڈونلڈ دے کزن گس'' دا فلمی تھیٹراں وچ ریلیز ہونے تو‏ں چند ہفتےآں پہلے این بی سی دے تجربا‏تی W2XBS چینل اُتے پریمئر کيتا گیا۔ کارٹون پورے شام دے پہلے پروگرام دا حصہ سی۔ 

== 1940 د‏‏ی دہائی ==
[[فائل:Operation Snafu.ogv|وقت_thumb=2:50|thumb|''Operation Snafu'', directed by Friz Freleng in 1945]]
[[فائل:Momotaro's Divine Sea Warriors-screeny.JPG|thumb| اسکرین شاٹ ''桃 太郎 海 の 神兵 (موموتارو: مقدس ملاح) (1944)'' ]]
[[فائل:Princessironfan.jpg|thumb| ''Princess (شہزادی آئرن فین)'' (1941) اسکرین شاٹ ]]

=== جنگ وقت دا پروپیگنڈا ===
برطانیہ وچ جی پی او فلم یونٹ تے جاپانی تعلیمی فلماں د‏‏ی طرح متعدد حکومتاں نے پہلے ہی عوامی معلومات‏‏ی فلماں وچ حرکت پذیری دا استعمال کيتا سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ، حرکت پذیری پروپیگنڈا کرنے دا اک عام ذریعہ بن گئی۔ امریکا دے پاس جنگی کوششاں دے لئی اپنا بہترین اسٹوڈیو کم کر رہیا سی۔

ہر طرح دے فوجی مضامین دے بارے وچ خدمت دے اہلکاراں نو‏‏ں ہدایت دینے تے حوصلے نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی ، وارنر بروس نو‏‏ں کئی شارٹس تے خصوصی متحرک سیریز ''نجی سنافو'' تو‏ں معاہدہ کيتا گیا۔ ایہ کردار مشہور مووی ہدایتکار فرینک کیپرا نے تخلیق کيتا سی ، ڈاکٹر سیؤس اسکرین رائٹنگ وچ شامل سن تے اس سیریز د‏‏ی ہدایت کاری چک جونز نے د‏‏ی سی۔ ڈزنی نے متعدد تدریسی شارٹس وی تیار کيتیاں تے ایتھ‏ے تک کہ ذا‏تی طور اُتے ''ایئر پاور'' (1943) دے ''ذریعے'' فیچر لمبائی د‏‏ی ''فتح'' نو‏‏ں وی مالی اعانت فراہ‏م د‏‏ی جس نے طویل فاصلے تک بمباری دے خیال نو‏‏ں فروغ دتا۔

بوہت سارے مقبول کرداراں نے جنگی بانڈاں نو‏‏ں فروغ دتا ، جداں ''اینی بانڈز ٹوڈے؟'' وچ بگ بنی ، ''تھرفٹی پگ'' وچ ڈزنی دے چھوٹے ''سور'' تے ''آل ٹائیگڈر'' وچ ڈزنی کرداراں دا اک پورا گچھا۔ ڈیفی بت نے ''سکریپ ہیپی ڈفی'' وچ جنگی کوششاں دے لئی سکریپ میٹل دے لئی کہیا۔ منی ماؤس تے پلوٹو نے شہریاں نو‏‏ں کھانا پکانے د‏‏ی چکنائی جمع کرنے دے لئی مدعو کيتا تاکہ اسنو‏ں ''فائرنگ لائن وچ فائرنگ دے پین وچ آتش فشاں'' مواد بنانے دے لئی استعمال کيتا جاسک‏‏ے۔ سیاسی پروپیگنڈا کرنے والی تے وی مختصر فلماں سن ، جداں وارنر بروس۔ ' ''پنجويں کالم ماؤس'' ، ڈزنی دا ''چکن لٹل'' تے زیادہ سنگین ''تعلیم برائے موت'' تے ''وجہ تے جذبات'' (اکیڈمی ایوارڈ دے لئی نامزد)۔

جنگ دے دوران ایسی فلماں نو‏‏ں خوب سراہا گیا۔ بگ بنی قومی شبیہہ بن گئے تے ڈزنی دے پروپیگنڈہ مختصر ''ڈیر فیوہرر دا چہرہ'' (ڈونلڈ بتھ اداکاری) نے کمپنی نو‏‏ں کارٹون مختصر مضامین دے لئی اس دا دسواں اکیڈمی ایوارڈ جِتیا ۔

جاپان د‏‏ی پہلی فیچر anime ''桃 太郎 海 の 神兵 (موموتارو: مقدس سیلرز)'' 1944 وچ جاپان د‏‏ی بحریہ د‏‏ی وزارت د‏‏ی وزارت نے آرڈر کيتا سی ۔ ایہ بچےآں تے جزوی طور ''Fantasia کی'' طرف تو‏ں حوصلہ افزائی دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی، خواب تے امن دے لئی امید د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا سی۔ مرکزی کردار اک بشمول بندر ، کتے ، ریچھ تے اسیر نيں جو پیراشوٹ دے دستے بن جاندے نيں (سوا اوہ پیلیٹنٹ جو پائلٹ بن جاندا اے ) اُتے حملہ کرنے والے [[سولاویسی|سیلیبس]] دا کم سونپیا جاندا ا‏‏ے۔ اک مخاطی اشارہ امریکا اُتے آنے والی نسل دے لئی ہدف ا‏‏ے۔

=== 1940کی دہائی وچ نمایاں حرکت پذیری ===

==== امریکی نمایاں حرکت پذیری وچ اعلیٰ عزائم ، دھچکے تے کٹ بیک ====

ڈزنی د‏‏ی اگلی خصوصیات ( ''پنوچیو'' تے انتہائی پرجوش کنسرٹ فلم ''فنتاسیہ'' ، دونے ہی 1940 وچ ریلیز ہوئیاں سن) تے فلیشر اسٹوڈیوز د‏‏ی دوسری متحرک خصوصیت ''مسٹر بگ گوز ٹاؤن ٹاؤن'' (1941/1942) نو‏‏ں نقاداں نے خوب پزیرائی حاصل کيت‏ی سی لیکن اس دوران باکس آفس اُتے ناکا‏م رہی۔ انہاں دے ابتدائی تھیٹر رنز۔ بنیادی وجہ ایہ سی کہ دوسری جنگ عظیم نے بیشتر غیر ملکی منڈیاں نو‏‏ں منقطع کر دتا سی۔ انہاں دھچکیو‏ں نے زیادہ تر کمپنیاں د‏‏ی حوصلہ شکنی د‏‏ی جنہاں دے متحرک خصوصیات دے منصوبے سن ۔

ڈزنی نے اگلی خصوصیات دے اخراجات وچ کمی د‏‏ی تے پہلی بار ''دی ریلیکٹنٹ ڈریگن کو'' جاری کيتا ، جس وچ زیادہ تر بوربنک وچ نويں اسٹوڈیو دے براہ راست ایکشن ٹور اُتے مشتمل ہُندا اے ، جس وچ جزوی طور اُتے سیاہ تے سفید ، چار مختصر کارٹون ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ دنیا بھر دے باکس آفس اُتے ایہ اک ہلکی کامیابی سی۔ اس دے بعد چند ماہ بعد ''ڈمبو'' (1941) نے صرف 64 منٹ لمبا تے اک آسان معاشی انداز وچ متحرک کيتا۔ اس تو‏ں باکس آفس اُتے منافع حاصل کرنے وچ مدد ملی تے ناقدین تے سامعین نے مثبت رد عمل دا اظہار کيتا۔ ڈزنی د‏‏ی اگلی خصوصیت ''[[بمبی|بامبی]]'' (1942) اک وڈے بجٹ تے زیادہ شاہانہ انداز وچ واپس آگئی ، لیکن اس د‏ی ابتدائی دوڑ دے دوران زیادہ ڈرامائی کہانی ، گہری موڈ تے خیالی عناصر د‏‏ی کمی اچھی طرح تو‏ں موصول نئيں ہوئی تے باکس آفس اُتے پیسے کھوئے۔

اگرچہ 1940 د‏‏ی دہائی وچ ڈزنی د‏‏ی باقی تمام اٹھ خصوصیات وچ پیکیج فلماں تے / یا براہ راست ایکشن (مثال دے طور اُتے ''سالوڈوس امیگوس'' (1943) تے ''دی تھری کیبللیروز'' (1944)) دے مجموعے سن ، لیکن ڈزنی نے متحرک فیچر حرکت پذیری اُتے اعتماد رکھیا۔ کئی دہائیاں تک ، ڈزنی واحد امریکی اسٹوڈیو سی جس نے متحرک تھیٹر والی خصوصیت والی فلماں نو‏‏ں باقاعدگی تو‏ں جاری کيتا ، حالانکہ کچھ دوسرے امریکی اسٹوڈیوز نے 1990 د‏‏ی دہائی دے آغاز تو‏ں پہلے اک مٹھی بھر تو‏ں زیادہ ریلیز کرنے دا انتظام کيتا سی۔

==== غیر امریکی اینیمیشن قوتاں ====

امریکی سیل اینیمیٹڈ فلماں نے سن 1920 د‏‏ی دہائی دے بعد تو‏ں تھیٹر اینی میٹڈ ریلیز د‏‏ی دنیا بھر وچ پیداوا‏‏ر تے کھپت اُتے غلبہ حاصل کيتا۔ خاص طور اُتے ڈزنی دا کم پوری دنیا وچ بہت مشہور تے سب تو‏ں زیادہ اثر انگیز ثابت ہويا۔ دوسرے ملکاں دے اسٹوڈیوز شاید ہی امریکی پروڈکشن دے نال مقابلہ کرسکن۔ نسبتا امریکا تو‏ں باہر بوہت سارے حرکت پذیری پروڈیوسراں نے "روايتی" یا سیل حرکت پذیری دے مقابلے وچ دوسری تکنیک دے نال کم کرنے دا انتخاب کيتا ، جداں کٹھ پتلی حرکت پذیری یا کٹ آؤٹ حرکت پذیری۔ اُتے ، متعدد ملکاں (خاص طور اُتے روس ، چین تے جاپان) نے اپنی نسبتا وڈی "روايتی" حرکت پذیری صنعتاں تیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔ روس دے سویوزلمٹ فیلم اینیمیشن اسٹوڈیو ، جو 1936 وچ قائم ہويا سی ، 700 تک ہنر مند کارکناں نو‏‏ں ملازمت دیندا سی تے ، سوویت دور وچ ، اوسطا ہر سال 20 فلماں تیار کردا سی۔ انہاں دے متعلقہ گھریلو بازاراں دے باہر پائے جانے والے کچھ عنوانات وچ ''铁扇公主 (شہزادی آئرن فین)''  (چین 1941 ، جاپان وچ اثرورسوخ) ، ''Конёк-Горбуно́к (ہمپ بیکڈ ہارس)'' (روس 1947 ، ''کاناں وچ '' فاتح خصوصی جیوری ایوارڈ 1950 وچ شامل نيں) ، ''ماں فریٹیلی ڈینامائٹ (ڈائنامائٹ برادرز)'' (اٹلی 1949) تے ''لا روزا دتی بگداد (روز آف بغداد)'' (اٹلی 1949 ، 1952 وچ انگریزی ڈب نے ادا کيتا جولی اینڈریوز )۔

=== 1940 د‏‏ی دہائی دے کامیاب تھیٹریکل مختصر کارٹون ===
[[فائل:Ataleoftwokitties restored.jpg|کھبے|thumb| حالے تک کوئی نامعلوم ٹوٹی ڈی ''ٹیل آف ٹی ٹو آف کٹی'' (1942) وچ پہلی ]]
[[فائل:Jerky Turkey (1945).ogv|thumb|[[:en:Tex Avery|Tex Avery]]'s ''[[:en:Jerky Turkey|Jerky Turkey]]'' (1945)]]

"گولڈن ایج آف امریکن اینیمیشن" دے دوران ، نويں اسٹوڈیوز نے اسٹوڈیوز دے نال مقابلہ کيتا جو پچھلی دہائیاں د‏‏ی آواز تے رنگین جدت د‏‏ی لڑائیاں تو‏ں محفوظ رہیا۔ مضحکہ خیز جانور حالے وی معمول دے مطابق سن تے موسیقی حالے وی اک متعلقہ عنصر سی ، لیکن ڈزنی د‏‏ی راگ الاپنے والی کہانی سنانے یا لوونی ٹونس تے ہور کارٹوناں وچ وائلڈ ہنسی مذاق دے خلاف اکثر اپنی مرکزی حیثیت تو‏ں محروم رہندا ا‏‏ے۔

ڈزنی نے اپنی کارٹون کامیابیاں نو‏‏ں جاری رکھدے ہوئے ڈیزی ڈک (1940) تے چپ 'ڈیل (1943/1947) نو‏‏ں مکی ماؤس کائنات وچ شامل کيتا ، جدو‏ں کہ وارنر بروس نے ٹویٹی (سمیت) وچ اپنی مقبول میری میلوڈیز / لوونی ٹونز د‏‏ی کاسٹ وچ شامل ہونے دے لئی نويں کردار تیار کیتے۔ 1941/1942) ، ہنری ہاک (1942) ، یوسمائٹ سام (1944/1945) ، فوگورن لیگورن (1946) ، بارنارڈ ڈاؤگ (1946) ، مارون مارٹین (1948) تے وائل ای کویوٹ تے روڈ رنر (1949)۔

دوسرے نويں مقبول کردار تے سیریز ٹیری ٹونز دے غالب ماؤس (1942–1961) تے ہیکل تے جیکل (1946) تے اسکرین جیمز ' دتی فاکس اینڈ کرو (1941–1948) سن ۔

==== فلیشر / مشہور اسٹوڈیوز ====

فلیشر نے 1941 وچ اپنی شاندار سپرمین موافقت دا آغاز کيتا۔ اسٹوڈیو نو‏‏ں اپنی مالی پریشانیاں تو‏ں بچانے وچ ایہ کامیابی بہت دیر تو‏ں ہوئی تے 1942 وچ [[پیراماؤنٹ پکچرز]] نے استعفی دینے والے فلیشر برادرز تو‏ں اسٹوڈیو دا اقتدار سنبھال لیا۔ ناں نہاد مشہور اسٹوڈیو نے ''پوپے'' تے ''سوپرمین'' سیریز نو‏‏ں جاری رکھیا ، لٹل لولو (194331948 ، جو گولڈ د‏‏ی کامکس دے ذریعہ لائسنس یافتہ سی) ، کیسپر دوستانہ گھوسٹ (1945) دے مقبول موافقت تیار کيتا تے لٹل آڈری (1947) تے بیبی ورگی نويں سیریز تشکیل دی۔ ہیوے (1950)۔

==== والٹر لنٹز پروڈکشن ====

والٹر لنٹز نے اپنی حرکت پذیری کیریئر دا آغاز 16 سال د‏‏ی عمر وچ ہرسٹ دے اسٹوڈیو وچ کیہ سی۔ انہاں نے برے اسٹوڈیوز تے [[یونیورسل سٹوڈیوز|یونیورسل پکچرز]] دے لئی وی کم کيتا سی ، جتھ‏ے انہاں نے 1929 وچ ''اوسوالڈ لکی خرگوش'' کارٹوناں اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا سی (مبینہ طور اُتے یونیورسل دے صدر کارل لیملی دے نال پوکر بیٹ وچ اسٹوڈیو دا کردار تے کنٹرول حاصل کرکے )۔ 1935 وچ ، یونیورسل اسٹوڈیو نو‏‏ں آزاد والٹر لنٹز پروڈکشن وچ تبدیل کر دتا گیا ، لیکن اوہ یونیورسل لاٹ اُتے قائم رہیا تے یونیورسل نو‏‏ں تقسیم کرنے دے لئی کارٹون تیار کردا رہیا۔ جدو‏ں اوسوالڈ د‏‏ی مقبولیت گھٹتی چلی گئی تے بالآخر ایہ کردار 1938 وچ ریٹائر ہوئے گیا ، لانٹز د‏‏ی پروڈکشن کامیاب کرداراں دے بغیر چلی گئی ایتھ‏ے تک کہ اس نے 1939 وچ اینڈی پانڈا د‏‏ی ترقی کيتی۔ اینتھروپومورفک پانڈا نے 1949 تک دو درجنہاں تو‏ں زیادہ کارٹوناں وچ کم کيتا ، لیکن جلد ہی انھاں آئیکونک ووڈی ووڈپیکر نے اپنی طرف مائل کر دتا ، جنہاں نے 1940 وچ اینڈی پانڈا کارٹون ''ناک دستک'' وچ پہلوائی۔ لینٹز دے دوسرے مشہور کرداراں وچ ولی والرس (1944) ، بز بزارڈ (1948) ، چی ولی (1953) ، ہیکوری ، ڈکوری تے ڈاک (1959) شامل ني‏‏‏‏ں۔

==== ایم جی ایم ====

حرمین تے آئسنگ دے ذریعہ یوب آئورکس دے ''فلپ دی'' ''فروگ'' تے ''ولی ہوپر'' کارٹونز تے ''ہیپی ہارمونز'' تقسیم کرنے دے بعد ، [[ایم جی ایم|میٹرو گولڈ وین مائر]] نے اپنے کارٹون اسٹوڈیو د‏‏ی بنیاد 1937 وچ رکھی۔ اسٹوڈیو وچ بارنی بیئر (1939–1954) ، ہنا تے [[جوزیف باربیرا|جوزف باربیرا]] دے [[ٹوم اینڈ جیری|ٹام اینڈ جیری]] (1940) تے اسپائک تے ٹائیک (1942) تو‏ں کافی کامیابی ملی سی۔

1941 وچ ، ٹیکس ایوری نے وارنر بروس نو‏‏ں ایم جی ایم دے لئی چھڈ دتا تے اوتھ‏ے ڈروپی (1943) ، سکریوئ گلہری (1944) تے جارج تے جونیئر (1944) تشکیل دین گے۔

==== یو پی اے ====

جدو‏ں کہ ڈزنی تے دوسرے دوسرے اسٹوڈیوز نے حرکت پذیری وچ گہرائی تے حقیقت پسندی دے جذگل کيتی تلاش د‏‏ی ، یو پی اے دے متحرک افراد (بشمول ڈزنی دے سابق ملازم جان ہولی ) نے اک مختلف فنکارانہ نظریہ دیکھیا۔ انھاں نے روسی مثالاں تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے اک بہت ہی کم تے زیادہ طرز طرز د‏‏ی حرکت پذیری تیار کيتی۔ اسٹوڈیو 1943 وچ تشکیل دتا گیا سی تے ابتدائی طور اُتے سرکاری معاہداں اُتے کم کيتا۔ کچھ سال بعد انہاں نے کولمبیا پکچرز دے نال معاہدہ کيتا ، سکرین جیمز تو‏ں ''دی فاکس تے کرو'' نو‏‏ں سنبھالیا تے 1948 تے 1949 وچ آسکر نامزدگی اپنی پہلی دو تھیٹر شارٹس دے لئی حاصل کيتی۔ اسٹوڈیو نو‏‏ں اک نواں کردار تخلیق کرنے د‏‏ی اجازت ملنے اُتے ، جدو‏ں حرکت پذیری دے شعبے وچ انتھروپومورفک جانوراں دا غلبہ سی ، اوہ نیڑے نیڑے بزرگ دے نال آئے۔ مسٹر مگو (1949) اک ہٹ بن گئے تے بہت ساریاں مختصر فلماں وچ وی انہاں د‏‏ی نمائش ہوئے گی۔ 1949 تے 1959 دے درمیان یو پی اے نے آسکر د‏‏ی 15 نامزدگی حاصل کيتیاں ، جس وچ انہاں نے اپنا پہلا اکیڈمی ایوارڈ ڈاکٹر سیوس موافقت ''جیرالڈ میک بوئنگ'' (1950) دے نال جِتیا سی ، اس دے بعد ''جب'' دو تے ''جب میگو فلیو'' (1954) تے ''میگو دے پلڈل جمپر'' (1956) دے ناں آئے سن ۔ مخصوص انداز بااثر سی تے ایتھ‏ے تک کہ اس نے وارنر بروس تے ڈزنی سمیت وڈے اسٹوڈیوز نو‏‏ں وی متاثر کيتا۔ فنکارانہ اظہار وچ موثر آزادی دے علاوہ ، یو پی اے نے ایہ وی ثابت کيتا سی کہ اسپیئرر حرکت پذیری نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ (یا اس تو‏ں وی زیادہ) مہنگے انداز تو‏ں سراہا جاسکدا ا‏‏ے۔

=== 1940 د‏‏ی دہائی وچ ٹی وی حرکت پذیری ===

بہت سارے اسٹوڈیوز دے متحرک کارٹوناں دا بیک کیٹلاگ ، جو اصل وچ اک مختصر تھیٹر رن دے لئی تیار کيتا گیا سی ، ٹیلی ویژن د‏‏ی نشریات دے لئی بے حد قیمتی ثابت ہويا۔ نیو یارک دے WABD- ٹی وی چینل اُتے منگل د‏‏ی شام "وڈے بھائی" باب ایمری دے ذریعہ پیش کردہ ''فلماں دے لئی چھوٹی بھون'' (1947) ، بچےآں دے لئی پہلی ٹی وی سیریز وچو‏ں اک سی تے اس وچ متعدد کلاسک وان بیورن اسٹوڈیوز کارٹون نمایاں سن ۔ اسنو‏ں ڈومونٹ ٹیلی وژن نیٹ ورک اُتے جاری رکھیا گیا سی جداں کہ روزانہ شو ''سمال فرائی کلب'' (1948–1951) اسٹوڈیو د‏‏ی ترتیب وچ براہ راست سامعین دے نال۔

والٹر لنٹز ، [[وارنر بردرز|وارنر برادرز]] ، ٹیریٹونز ، [[ایم جی ایم]] تے [[والٹ ڈزنی کمپنی|ڈزنی دی]] بہت ساریاں کلاسیکی سیریز نے ايس‏ے طرح کئی دہائیاں تو‏ں بچےآں دے لئی ٹی وی شوز وچ اک نويں زندگی پائی ، جس وچ بوہت سارے دوبارہ کم ہوئے۔ اسٹوڈیو د‏‏ی ترتیبات تے براہ راست ایکشن پریزنٹیشن د‏‏ی بجائے ، کچھ شو وچ پرانے کارٹوناں نو‏‏ں پیش کرنے یا جوڑنے دے لئی نويں حرکت پذیری دکھادی دیندی ا‏‏ے۔

خاص طور اُتے ٹی وی دے لئی تیار کيتی جانے والی ابتدائی امریکی متحرک سیریز 1949 وچ شروع ہوئی ، جس وچ ''ایڈونچر آف پاو واو'' (جنوری تو‏ں نومبر تک اتوار د‏‏ی صبح 43 منٹ اُتے مشتمل ایپیسوڈ نشر کيتا گیا سی) تے ''ٹیلی لینڈ وچ جم تے جوڈی'' (52 اقساط ، بعد وچ وی وینزوئلا نو‏‏ں فروخت ہوئے تے جاپان)

== 1950 د‏‏ی دہائی: کلاسک تھیٹر کارٹونز تو‏ں بچےآں دے لئی ٹی وی سیریز وچ محدود حرکت پذیری اُتے شفٹ ==
[[فائل:Col. Bleep's Arrival on Earth.webm|thumb|''Col. Bleep's Arrival on Earth'' (1956)]]

زیادہ تر تھیٹر کارٹون غیر مخصوص سامعین دے لئی تیار کیتے گئے سن ۔ متحرک ایکشن تے واضح ڈرائنگ شیلیاں تے روشن رنگاں وچ مضحکہ خیز جانوراں دے نال چشم کشی قدرتی طور اُتے چھوٹے بچےآں نو‏‏ں متاثر کردی سی ، لیکن کارٹوناں وچ باقاعدگی تو‏ں تشدد تے جنسی نوعیت دا مظاہرہ کيتا جاندا سی تے ایہ اکثر بچےآں دے لئی نہ ہونے والی نیوز ریلاں تے فیچر فلماں دے نال دکھائے جاندے سن ۔ امریکی ٹیلی ویژن اُتے ، کارٹونز بنیادی طور اُتے بچےآں دے لئی ہفتے دے آخر د‏‏ی صبح ، ہفتے دے دن دوپہر یا شام دے اوائل شام مناسب وقت د‏‏ی سلاٹ وچ تیار کیتے جاندے سن ۔

1950 د‏‏ی دہائی دے امریکی ٹی وی متحرک عمل دے نظام الاوقات ، خاص طور اُتے ریسورس مینجمنٹ دے مسائل (تھیٹر اینیمیشن دے مقابلے وچ کم بجٹ دے لئی کم مقدار وچ زیادہ مقدار وچ بنانے د‏‏ی ضرورت) د‏‏ی وجہ تو‏ں ، مختلف تکنیکاں د‏‏ی ترقی دا باعث بنی جنہاں نو‏ں ہن محدود حرکت پذیری کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اسپیسر قسم د‏‏ی حرکت پذیری جو اصل وچ یو پی اے دے لئی اسٹائل دا اک فنکارانہ انتخاب سی ، نو‏‏ں پیداواری وقت تے اخراجات نو‏‏ں کم کرنے دے ذریعہ قبول کيتا گیا سی۔ فل فریم حرکت پذیری ("اک پر") ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ تیزی تو‏ں کم تھیٹر د‏‏ی تیاری دے لئی اس دے استعمال تو‏ں باہر نایاب ہوئے گئی۔ چک جونز نے بیشتر ٹیلی ویژن کارٹوناں دے ناقص طرز دا حوالہ کرنے دے لئی "سچتر ریڈیو" د‏‏ی اصطلاح تیار کيتی جو بصری د‏‏ی نسبت انہاں دے صو‏‏تی پٹریاں اُتے زیادہ انحصار کردی ا‏‏ے۔  کچھ پروڈیوسراں نے ایہ وی پایا کہ اس وقت د‏‏ی چھوٹی (کالی تے سفید) ٹی وی اسکریناں اُتے محدود حرکت پذیری بہتر نظر آندی ا‏‏ے۔ 

=== 1950 د‏‏ی دہائی د‏‏ی متحرک ٹی وی سیریز ===

جے وارڈ نے اک مقبول متحرک انداز دے کامیاب استعمال دے نال ، مقبول ''صلیبی خرگوش'' تیار کيتا (1948 وچ تجربہ کيتا ، 1949–1952 تے 1957–1959 وچ اصل نشریات)۔

1950 دے آخر وچ ، ٹی وی حرکت پذیری د‏‏ی تیاری دے لئی وقف کئی اسٹوڈیوز نے مقابلہ کرنا شروع کيتا۔ اگرچہ تھیٹر انیمیشن وچ مسابقت د‏‏ی توجہ دا مرکز تے جدت ا‏‏ے۔ ناقدین نے نوٹ کيتا کہ کلاسک کارٹوناں دے مقابلہ وچ ، جس وچ بوہت سارے شوز دا معیار اکثر ناقص ہُندا سی ، اس وچ جلدی حرکت پذیری تے رن آف دتی مل کہانیاں سن۔ جدو‏ں تک کافی تعداد وچ ناظرین موجود سن ، نیٹ ورک دے ایگزیکٹو مطمئن سن ،  تے نوجوان ناظرین د‏‏ی بھاری مقدار اس معیار د‏‏ی کمی د‏‏ی زحمت گوارا نئيں کردی سی جسنو‏ں ناقدین نے سمجھیا سی۔ چار گھینٹے تک ہفتہ د‏‏ی صبح کارٹون پروگرامنگ دیکھنا ، سن 1960 د‏‏ی دہائی دے وسط تو‏ں بیشتر امریکی بچےآں دا پسندیدہ تفریح بن گیا سی تے ایہ کئی دہائیاں تک اک مرکزی مقام سی۔

ڈزنی نے نسبتا ابتدائی طور اُتے ٹی وی د‏‏ی تیاری وچ قدم رکھیا سی ، لیکن کئی دہائیاں تو‏ں نويں متحرک سیریز بنانے تو‏ں باز رہ‏‏ے۔ اس د‏ی بجائے ، ڈزنی نے 1954 وچ پرائم ٹائم تن گھینٹے د‏‏ی سلاٹ وچ ہويا اُتے اپنی انسداد سائنس سیریز بنائی ، جو ''والٹ ڈزنی د‏‏ی ڈزنی لینڈ'' سیریز (1954–1958) تو‏ں شروع ہوئی ، جس نے 1955 وچ کھلنے والے [[ڈزنی لینڈ]] تھیم پارک نو‏‏ں واضح طور اُتے فروغ دتا۔ والٹ ڈزنی نے ذا‏تی طور اُتے اس سیریز د‏‏ی میزبانی کيت‏ی سی جو مثال دے طور اُتے ، پرانے کارٹوناں دے علاوہ طبقات‏ی خصوصیات دے نال فلم سازی دے عمل یا نويں لائیو ایکشن مہم جوئی دے پردے دے پِچھے نظر آندی ا‏‏ے۔

1957 وچ میٹرو گولڈوین مائر نے اپنے حرکت پذیری اسٹوڈیو نو‏‏ں بند کرنے دے بعد ، ولیم ہنا تے جوزف باربیرہ (ٹام تے جیری دے تخلیق کار) ہنا باربیرا د‏‏ی حیثیت تو‏ں جاری رہے ، جدو‏ں ایم جی ایم نے انہاں د‏‏ی پچھلی لسٹ نو‏‏ں ہور فروخت دے لئی کافی سمجھیا۔  جدو‏ں کہ ہنا-باربیرا نے ''لوپی ڈی لوپ'' (1959–1965) دے نال صرف تھیٹر وچ جاری ہونے والی اک سیریز بنائی ، اوہ کئی دہائیاں تک متحرک ٹیلی ویژن سیریز دے سب تو‏ں زیادہ قابل تے کامیاب پروڈیوسر ثابت ہوئے۔ ''دی رف اینڈ ریڈی شو'' (1957–1960) دے نال شروع کردے ہوئے ، انہاں نے ''ہیکلری ہاؤنڈ شو'' (1958 ، پہلا ادھے گھینٹے دا ٹیلی ویژن پروگرام جس وچ صرف حرکت پذیری پیش کيتی گئی) ورگی کامیاب سیریز جاری رکھی  تے ''دی کوئک ڈریا میک گرا شو'' (1959–1961)۔

دوسرے قابل ذکر پروگراماں وچ یو پی اے دے جیرالڈ میک بوئنگ بوئنگ (1956–1957) ، ساؤنڈک دا کرنل بلیپ(1957–1960 ، رنگ وچ پہلی متحرک ٹی وی سیریز) ، ٹیریٹنس دا ٹام ٹیرائف (1958) تے جے وارڈ د‏‏ی دتی ایڈونچر آف راکی تے بل وِنکل تے دوست شامل ني‏‏‏‏ں۔ 1959–1964)۔

بین الاقوامی فلمی منڈی دے برعکس (خاموش دور دے دوران تیار ہويا جدو‏ں بولی دے مسائل ٹائٹل کارڈ تک ہی محدود سن ) ، زیادہ تر ملکاں وچ ٹی وی د‏‏ی رہنمائی کرنے والے (اکثر ریڈیو براڈکاسٹنگ تو‏ں جڑے رہندے نيں) براہ راست پروگراماں د‏‏ی گھریلو پیداوا‏‏ر اُتے توجہ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ متحرک سیریز نو‏‏ں درآمد کرنے د‏‏ی بجائے جسنو‏ں عام طور اُتے ڈب کرنا پڑدا اے ، بچےآں دے پروگرامنگ نو‏‏ں آسانی تو‏ں تے زیادہ سستے دوسرے طریقےآں تو‏ں تیار کيتا جاسکدا اے (مثال دے طور اُتے ، کٹھ پتلی د‏‏ی خصوصیت)۔ اک قابل ذکر طریقہ [[برطانوی نشریات‏‏ی ادارہ|بی بی سی]] وچ ''کیپٹن پگ واش'' (1957) وچ کٹ آؤٹ شخصیتاں دا اصل وقت دا "حرکت پذیری" سی۔ بیرون ملک دیکھنے والی ٹی وی دے ابتدائی متحرک سیریز وچو‏ں اک بیلویژن اسٹوڈیوز ''لیس'' ایوینچرز ''ڈی ٹنٹن ،'' ڈیپرس ''ہرگے (ہرگے ایڈونچر آف ٹنٹن)'' (بیلجیئم 1957–1964 ، رے گوسسنس د‏‏ی ہدایت کاری وچ ) ، بی بی سی نے 1962 وچ نشر کيتا۔ تے ریاستہائے مت in حدہ وچ 1963 ء تو‏ں 1971 ء تک سنڈیکیٹ ۔

=== 1950 د‏‏ی دہائی وچ تھیٹر وچ مختصر کارٹون ===

وارنر بروس نے نويں کردار سلویسٹر جونیئر (1950) ، اسپیڈی گونزلز (1953) ، رالف ولف تے سام شیپڈگ (1953) تے تسمان دیول (1954) نو‏‏ں متعارف کرایا۔

=== 1950 وچ تھیٹر د‏‏ی خصوصیت دا حرکت پذیری ===

==== ڈزنی ====

پیکیج د‏‏ی خصوصیات تے براہ راست ایکشن / حرکت پذیری کمبوس دے بعد ، ڈزنی ''سنڈریلا کے'' نال مکمل طور اُتے متحرک فیچر فلماں وچ واپس آگیا 1950 ( ''بامبی کے'' بعد پہلی)۔ اس د‏ی کامیابی نے عملی طور اُتے کمپنی نو‏‏ں دیوالیہ پن تو‏ں بچایا۔ اس دے بعد ''ایلس انہاں ونڈر لینڈ'' (1951) دے بعد ، جو باکس آفس اُتے فلاپ ہوئے گئی تے اسنو‏ں تنقید دا نشانہ بنایا گیا۔ ''پیٹر پین'' (1953) تے ''لیڈی اینڈ ٹرامپ'' (1955) کامیاب رہی۔ اس مہتواکانکشی ، بہت زیادہ تاخیر تے زیادہ مہنگی ''سلیپنگ بیوٹی'' (1959) نے باکس آفس اُتے پیسہ کھو دتا تے والٹ ڈزنی دے حرکت پذیری دے شعبہ دے مستقب‏‏ل دے بارے وچ شکوک و شبہات پیدا ک‏‏‏‏ر دتے۔ "ایلس انہاں ونڈر لینڈ" تے ڈزنی د‏‏ی زیادہ تر فلاپاں د‏‏ی طرح ، ایہ بعد وچ دوبارہ ریلیز دے ذریعے تجارتی طور اُتے کامیاب ہوئے گا تے آخر کار اسنو‏ں اک سچا کلاسک سمجھیا جائے گا۔

==== غیر امریکی ====

* ''جینناٹ لینٹراپائڈ (جانی دیو قاتل)'' (فرانس ، 1950 د‏‏ی خصوصیت)
* ''لی روئی ایٹ ایل اوساؤ (کنگ اینڈ مارکنگ برڈ)'' (فرانس ، 1952 نامکمل فیچر ریلیز ، 1980 د‏‏ی رہائی ، حیاو میازاکی تے ایسو تاکاہٹا دے لئی بااثر)
* ''جانوراں دے فارم'' (برطانیہ / امریکا ، 1954 د‏‏ی خصوصیت)
* ''乌鸦 为什么 是 黑 的 (کرو بلیک لیپت کیو‏ں اے )'' (چین ، 1956 د‏‏ی مختصر فلم ، وینس فلم فیسٹیول )
* ''The королева (سنو کوئین)'' (سوویت یونین ، 1957 د‏‏ی خصوصیت)
*  (چیکوسلواکیہ ، 1956 د‏‏ی مختصر فلم سیریز)
* ''白蛇 伝 (پانڈا تے جادو دا ناگ)'' (جاپان ، 1958 د‏‏ی خصوصیت)
* ''Mag 猿 飛 佐 助 (جادو لڑکا)'' (جاپان ، 1959 د‏‏ی خصوصیت ، پہلا موبائل فونی 1961 وچ امریکا وچ جاری کيتا گیا)

== 1960 د‏‏ی دہائی ==

=== امریکی متحرک ٹی وی سیریز تے 1960 د‏‏ی دہائی وچ خصوصی ===

کُل ٹیلی ویژن د‏‏ی بنیاد 1959 وچ کوکا پفز اشتہارات (1960–1969) وچ کارٹون کرداراں والی جنرل ملز مصنوعات د‏‏ی ترویج دے لئی کيتی گئی سی تے جنرل ملز دے زیر انتظام ٹی وی سیریز ''کنگ لیونارڈو تے انہاں دے مختصر مضامین'' (1960–1963 ، 1969 تک ریپیکیجڈ شوز) ، ''ٹینیسی ٹکسیدو تے انہاں دے کہانیاں'' (1963-191966 ، 1972 تک ریپیکیجڈ شوز) ، ''انڈرڈگ شو'' (1964–1967 ، 1973 تک ''ری پیجڈ'' شوز) تے ''بیگلز'' (1966–1967)۔ میکسیکو دے گاما اسٹوڈیو وچ تمام سیریز دے لئی حرکت پذیری تیار کيتی گئی سی۔ 1969 دے بعد کل ٹیلی ویژن د‏‏ی پیداوا‏‏ر بند ہوئے گئی ، جدو‏ں جنرل ملز انہاں د‏‏ی کفالت نئيں کرنا چاہندے سن ۔

1960 تو‏ں 1980 د‏‏ی دہائی تک کئی امریکی متحرک ٹی وی سیریز انہاں کرداراں تے شکلاں اُتے مبنی سن جو دوسرے میڈیا وچ پہلے ہی مقبول ثابت ہوچکيت‏یاں نيں۔ یو پی اے نے مزاحیہ کتاباں اُتے مبنی ''دی ڈک ٹریسی شو'' (1961–1962) تیار کيتا۔ سن 1962 تو‏ں 1989 تک فعال فلم سازی نے کچھ اصل کردار تخلیق کیتے ، لیکن ڈی سی مزاح د‏‏ی بہت ساریاں موافقت ، براہ راست ایکشن ٹی وی سیریز (جس وچ ''لاسسی دے ریسکیو رینجرز'' (1973–1975) تے ''اسٹار ٹریک: دتی متحرک سیریز شامل نيں'' ) ، کچھ رواں ایکشن خصوصیات ( ''زمین کے'' وسط ''تک دا سفر'' (1967–1969) تے وی بہت کچھ ۔ گرانٹری-لارنس انیمیشن 1966 وچ مارول کامکس دے سپر ہیروز نو‏‏ں اپنانے والا پہلا اسٹوڈیو سی۔ پاپ گروپس نو‏‏ں ''دی بیٹلس'' (1965–1966) تے رینکن / باس دے ''دی جیکسن 5ive'' (1971–1972) تے ''دی آسونڈس'' (1972) وچ متحرک ورژن ملے۔ حنا - باربیرا کامیڈین اداکاراں نو‏‏ں ''لوریل تے ہارڈی'' (1966–1967) تے ''دی ایبٹ تے کوسٹیلو کارٹون شو'' (1967–1968) دے نال کارٹون کرداراں وچ تبدیل کر دتا۔ فارمیٹ فلمز دا ''دی الوین شو'' (1961–1962) 1958 دے نیاپن دا گانا تے اس دے بعد کامنک کتاباں وچ الیوین تے چپپونکس دے نويں ڈیزائن ورژن دے نال اسپن آف سی۔ ہور سیریز وچ بغیر لائسنس د‏‏ی تخصیصات شامل ني‏‏‏‏ں۔ مثال دے طور اُتے ، ہننا باربیرا د‏‏ی ''دی فلنسٹونز'' (1960–1966) واضح طور اُتے سیٹ کم ''دی ہنی مونرز'' تے تخلیق کار جیکی گلیسن تو‏ں ہننا- باربیرا اُتے مقدمہ چلانے اُتے غور کردی سی ، لیکن اوہ اس شخص دے طور اُتے جانا نئيں جانا چاہندا سی جس نے فریڈ فلنسٹون نو‏‏ں ہويا تو‏ں دور کيتا سی۔ "۔ 

''فلنسٹونز'' پہلی مرتبہ پرائم ٹائم متحرک سیریز سن تے بے حد مقبول ہوگئياں ، ایہ اس نیٹ ورک دا سب تو‏ں طویل چلنے والا ٹیلی ویژن سیریز رہیا جدو‏ں تک کہ ایہ ریکارڈ تن دہائیاں دے بعد ٹُٹ گیا۔ ہننا باربیرا نے ''یوگی بیئر شو'' (1961–1962) ، ''جیٹسنز'' (1962–1963 ، 1985 ، 1987) تے ''سکوبی ڈو کے'' نال زیادہ کامیاب فلماں بناواں ''، آپ کتھے نيں!'' (1969–1970 ، بعد وچ اسکوبی ڈو سیریز دے بعد)

مارٹن لوتھر کنگ جونیئر دے قتل دے بعد سن 1968 تو‏ں ، اس دے بعد رابرٹ ایف کینیڈی تے ہور پرتشدد کارروائیاں نے عوام نو‏‏ں تفریح دے واقعات وچ آسانی تو‏ں آسانی پیدا کردتی ، نیٹ ورکس نے بچےآں د‏‏ی پروگرامنگ وچ کِسے وی طرح د‏‏ی پرتشدد یا تجویز کردہ پابندی دے لئی سنسرس د‏‏ی خدمات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ .

باقاعدہ ٹی وی سیریز دے علاوہ ، متعدد قابل ذکر متحرک ٹیلی ویژن (چھیويں) خصوصی وی سن ، جس دا آغاز یو پی اے دے ''مسٹر ماگو دے کرسمس کیرول'' (1962) تو‏ں ہويا سی ، اس دے بعد کچھ سالاں دے بعد ہور کلاسک مثالاں جداں بل میلانڈیج دے ''مونگ پھلی'' خصوصی (1965–2011 ، چارلس ایم سکلز د‏‏ی مزاحیہ پٹی اُتے مبنی) تے چک جونز د‏‏ی ''کس طرح چرچ نے کرسمس چرا لیا!'' (1966 ، ڈاکٹر سیوس د‏‏ی کہانی اُتے مبنی)۔

==== کیمبریہ پروڈکشن ====

کیمبریہ پروڈکشن نے کدی کدائيں روايتی حرکت پذیری دا استعمال کيتا تے اکثر کیمرے د‏‏ی نقل و حرکت ، پیش منظر تے پس منظر سیل دے وچکار اصل وقت د‏‏ی نقل و حرکت تے براہ راست ایکشن فوٹیج دا انضمام ہُندا ا‏‏ے۔ خالق کلارک ہاس نے وضاحت کيتی: "ہم متحرک کارٹون نئيں بنا رہے ني‏‏‏‏ں۔ اسيں 'موٹرائیزڈ موومنٹ' تے live سب د‏‏ی سب تو‏ں وڈی چال - اسنو‏ں براہ راست ایکشن دے نال جوڑدے ہوئے فوٹوگرافر ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ فوٹیج جو ڈزنی ،000 250،000 وچ کردی اے اسيں 18،000 for وچ کردے ني‏‏‏‏ں۔ "  انہاں د‏‏ی سب تو‏ں مشہور چال ایہ سی کہ سنیکرو ووکس د‏‏ی تکنیک سی کہ گل گل وچ مطابقت پزیر ہونے والے منہ نو‏‏ں متحرک کرنے دے بدلے کارٹون کرداراں دے چہراں اُتے گل کرنے والے ہونٹاں نو‏‏ں سپرپوز کيتا جائے۔ ایہ آپٹیکل پرنٹنگ سسٹم 1952 وچ کیمبریہ دے پارٹنر تے کیمرا مین ایڈون گلیٹ نے پیٹنٹ کيتا سی تے اسنو‏ں مشہور "بات کرنے والے جانور" دے اشتہارات وچ استعمال کيتا گیا سی۔ ایہ طریقہ بعد وچ مزاحیہ اثر دے لئی وسیع پیمانے اُتے استعمال ہوئے گا ، لیکن کیمبریہ نے اسنو‏ں اپنی سیریز ''کلچ کارگو'' (1959–1960) ، ''اسپیس اینجل'' (1962) تے ''کیپٹن فاتوم'' (1965) وچ براہ راست استعمال کيتا۔ خیالی کہانیاں د‏‏ی بدولت ، ''کلچ کارگو'' حیرت زدہ رہیا۔ انہاں د‏‏ی آخری سیریز ''The New 3 اسٹوجز'' (1965–1966) نے ہن Syncro-Vox استعمال نئيں کيتا۔ اس وچ اصل تن اسٹوجز دے نال 40 نويں لائیو ایکشن طبقات سن جو نويں انیمیشن دے نال نال 156 قسطاں وچ پھیلائے گئے تے دہرائے گئے سن (براہ راست عمل نو‏‏ں دہرانے دے نال ہی لوکاں نے اپنا ٹی وی بند کر دتا ، اس گل اُتے یقین اے کہ انہاں نے واقعہ پہلے ہی دیکھ لیا اے ) .

=== 1960 دی دہائی وچ امریکی تھیٹر اینیمیشن ===
''[[ون ہنڈریڈ اینڈ ون ڈالمٹینز]]'' (1961) دے لئی پیداواری لاگت اُتے قابو پایا گیا ، اس زیروگرافی دے عمل د‏‏ی مدد تو‏ں جس نے انکنگ عمل نو‏‏ں ختم کر دتا۔ اگرچہ والٹ ڈزنی د‏‏ی طرف تو‏ں نسبتا s خاکےآں د‏‏ی نگاہ نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے سراہا نئيں گیا سی ، لیکن اس نے ناقدین یا سامعین نو‏‏ں پریشان نئيں کيتا تے ایہ فلم اسٹوڈیو دے لئی اک ہور ہٹ فلم سی۔ ''اسٹون انہاں اسٹون'' (1963) اک ہور مالی کامیابی سی ، لیکن برساں دے دوران ایہ ڈزنی د‏‏ی سب تو‏ں کم خصوصیات وچو‏ں اک بن گیا ا‏‏ے۔ اس دے بعد براہ راست ایکشن / حرکت پذیری تو‏ں متاثرہ ''میری پاپپنز'' (1964) سی جس نے بہترین تصویر سمیت 13 اکیڈمی ایوارڈ نامزدگی حاصل کیتے۔

یو پی اے نے کولمبیا پکچرز دے لئی اپنی پہلی خصوصیت ''1001 عربین نائٹس'' (1959) (مسٹر ماگو نو‏‏ں الہ دین دے چچا د‏‏ی حیثیت تو‏ں تیار کيتا) تیار کيتا ، جس وچ بوہت گھٹ کامیابی ملی۔ انہاں نے 1962 وچ ''ہ‏‏م جنس پرستاں کے'' نال دوبارہ کوشش کيتی ، جسنو‏ں وارنر بروس نے جاری کيتا۔ . اسنو‏ں ناقدین نے خوب پزیرائی دتی ، لیکن باکس آفس اُتے ناکا‏م رہی تے اسٹوڈیو د‏‏ی ہن تک د‏‏ی آخری خصوصیت ہوئے گی۔

==== تھیٹری مختصر کارٹون دا انکار ====
1948 دے ہالی ووڈ اینٹی ٹرسٹ کیس دے سپریم کورٹ دے فیصلے وچ ممنوع "بلاک بکنگ" اُتے پابندی عائد کيتی گئی سی جس وچ ہٹ فیچر فلماں نو‏‏ں خصوصی طور اُتے تھیٹر مالکان نو‏‏ں پیکجاں وچ نیوزریل تے کارٹونز یا براہ راست ایکشن مختصر فلماں دے نال پیش کيتا گیا سی۔ کسی پیکیج ڈیل دا معقول فیصد وصول کرنے د‏‏ی بجائے ، انہاں کاراں نو‏‏ں وکھ تو‏ں فروخت کرنا پيا جو تھیٹر مالکان انہاں د‏‏ی قیمت ادا کرنے نو‏‏ں تیار سن ۔ مختصر کارٹون نسبتا مہنگے سن تے ہن لوکاں نو‏‏ں مرکزی خصوصیت وچ دلچسپی کھونے دے بغیر ہی پروگرام تو‏ں خارج کيتا جاسکدا اے ، جو اخراجات نو‏‏ں کم کرنے دا اک سمجھدار طریقہ بن گیا جدو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ ممکنہ فلم دیکھنے والے اپنے ٹیلی ویژن سیٹاں اُتے فلماں دیکھنے گھر بیٹھے رہندے سن ۔ . زیادہ تر کارٹوناں نو‏‏ں لگائے گئے سرمایہ کاری دے بجٹ د‏‏ی بازیابی دے لئی کئی بار دوبارہ جاری کرنا پيا۔  1960 د‏‏ی دہائی دے آخر تک زیادہ تر اسٹوڈیوز نے تھیٹر کارٹون تیار کرنا چھڈ دتا سی۔ ایتھ‏ے تک کہ وارنر بروس تے ڈزنی نے ، کدی کدائيں مستثنیات دے نال ، 1969 دے بعد مختصر تھیٹریکل کارٹون بنانا چھڈ دتا۔ والٹر لنٹز کلاسک کارٹون پروڈیوسراں وچو‏ں سب تو‏ں آخری سی ، جدو‏ں انہاں نے 1973 وچ اپنا اسٹوڈیو بند کيتا۔

==== ڈی پیٹی – فریلن ====
ڈی پیٹی - فری لینج انٹرپرائزز ، جنہاں دا تعارف فریز فریلن تے ڈیوڈ ایچ ڈی پیٹی نے 1963 وچ وارنر بروس دے انیمیشن ڈپارٹمنٹ نو‏‏ں بند کرنے دے بعد کيتا سی ، اوہ واحد اسٹوڈیو سی جس نے 1950 دے بعد مختصر تھیٹر کارٹون سیریز وچ نويں کامیابی حاصل کيتی سی۔ انہاں نے پیٹر سیلرز اُتے مشتمل لائیو-ایکشن [[پنک پینتھر|دی پنک پینتھر]] فلم سیریز دے افتتاحی تے اختتامی کریڈٹ دے لئی 1963 وچ پنک پینتھر تیار کيتا۔ اس د‏ی کامیابی دے نتیجے وچ مختصر فلماں (1964–1980) تے ٹی وی سیریز (1969–1980) دا سلسلہ شروع ہويا ۔ پنک پینتھر دے بعد اسپن آف ''انسپکٹر'' (1965–1969) ، ''دی چیونٹ تے آرڈورک'' (1969–1971) تے ہور تھیٹر سیریز د‏‏ی اک مٹھی بھر سیریز سی۔ ''ڈاگ فادر'' (1974–1976) آخری نويں سیریز سی ، لیکن سن 1981 وچ اسٹوڈیو دے انتقال تو‏ں کچھ دیر پہلے سن 1980 تک سینما گھراں وچ پنک پینتھر کارٹون نظر آئے۔ 1966 تو‏ں 1981 تک ڈی پیٹی ati فریلن نے بہت ساریاں ٹی وی سیریز تے خصوصی وی تیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔

=== موبائل فونز دا عروج ===
جاپان خاص طور اُتے انہاں دے اپنے انیمیشن دے انداز دے نال قابل فخر تے کامیاب رہیا ، جو انگریزی بولی وچ ابتدائی طور اُتے جاپانییشنیم تے آخر کار [[انیمے|موبائل فون د‏‏ی حیثیت تو‏ں مشہور ہويا]] ۔ عام طور اُتے ، متحرک تصاویر نو‏‏ں محدود حرکت پذیری د‏‏ی تکنیک دے نال تیار کيتا گیا سی جس وچ امریکی حرکت پذیری دے مقابلے وچ نقل و حرکت د‏‏ی بجائے جمالیا‏تی معیار اُتے زیادہ زور دتا گیا سی۔ اس وچ زومنگ ، پیننگ ، پیچیدہ متحرک شاٹس تے پس منظر دے لئی زیادہ توجہ دینے دے نال نسبتا "" سنیماٹک "نقطہ نظر وی لاگو ہُندا اے جو ماحول پیدا کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کردے ني‏‏‏‏ں۔

موبائل فونز پہلی بار 1960 وچ ٹی وی اُتے نشر کيتا گیا سی۔ تھیٹر اینیمی خصوصیات د‏‏ی برآمد ايس‏ے وقت وچ شروع ہوئی۔ کچھ ہی سالاں وچ ، متعدد موبائل فون ٹی وی سیریز بنائی گئياں جو ریاستہائے متحدہ تے دوسرے ملکاں وچ مختلف سطح اُتے ائیر پلے حاصل کرن گی ، جس دا آغاز انتہائی بااثر ''Ast 腕 ア ト ム (ایسٹرو بوائے)'' (1963) دے نال ہويا ، اس دے بعد ''the ャ ン グ ル 大帝 (کمبا دتی وائٹ) شعر)'' (1965–1966) ، ''エ イ ト マ ン (8 ويں آدمی)'' (1965) ، ''魔法 使 い サ リ ー (سیلی ڈائن)'' (1966–1967) تے ''マ ッ ハ گو گوگو (مچ گو گوگو عرف'' ''اسپیڈ ریسر)'' (1967)۔

گھریلو طور اُتے مقبول ''サ ザ エ さ ん / ساازی سان'' نے 1969 وچ شروع کيتا سی تے ایہ شاید دنیا دا سب تو‏ں طویل چلنے والا متحرک ٹی وی شو اے ، جس وچ 7،700 تو‏ں زیادہ اقساط ني‏‏‏‏ں۔

=== ابتدائی بالغاں اُتے مبنی تے انسداد سبھیاچار دا حرکت پذیری ===
1960 د‏‏ی دہائی دے اختتام تو‏ں پہلے ، شاید ہی کسی بالغ افراد دے مطابق حرکت پذیری تیار کيتی گئی ہوئے۔ اک قابل ذکر رعایت ''بروری ٹریژر'' (1928) ''ماں'' فحش مختصر ''ایوڈی ہارٹن تھی'' ، غالبا مشہور انیمیٹرز نے ونسر میکے دے اعزاز وچ نجی پارٹی دے لئی بنائی سی تے اسنو‏ں 1970 د‏‏ی دہائی دے آخر تک عوامی طور اُتے نئيں دکھایا گیا سی۔ 1934 دے بعد ، ہیز کوڈ نے ریاستہائے متحدہ وچ فلم سازاں نو‏‏ں خطرنا‏‏ک مواد د‏‏ی رہائی دے لئی تھوڑا سا راستہ دتا ، ایتھ‏ے تک کہ اس کوڈ د‏‏ی جگہ موشن پکچر ایسوسی ایشن آف امریکا فلم ریٹنگ سسٹم نے 1968 وچ لے لئی۔ اگرچہ حرکت پذیری دے ٹیلی ویژن پروگرامنگ نے زیادہ تر لوکاں نو‏‏ں بچےآں دے لئی یا خاندانی تفریح دے لئی اک ذریعہ سمجھیا سی ، نويں تھیٹر متحرک تصاویر دوسری صورت وچ ثابت ہوگئياں۔

دلیل ، پی''نٹ'' ٹی وی خصوصی دے فلسفیانہ ، نفسیا‏‏تی تے معاشرتی خیالات نسبتا بالغ افراد اُتے مبنی سن ، جدو‏ں کہ خصوصی وی بچےآں دے ل. خوشگوار سن ۔ 1969 وچ ڈائریکٹر بل مینڈیلز نے سیریز د‏‏ی کامیابی نو‏‏ں ''اے بوائے نامی چارلی براؤن کے'' نال سینما گھراں تک ودھایا۔ تھیٹرل فالو اپ ''سنوپی کم ہوم'' (1972) مثبت جائزاں دے باوجود باکس آفس فلاپ رہیا۔ ''ریس فار فار لائف ، چارلی براؤن'' (1977) تے ''بون ویزا ، چارلی براؤن (اور واپس نہ آئیاں !!)'' (1980) ''مونگ پھلی'' دے لئی روايتی طور اُتے متحرک خصوصیت والی ہور فلماں سن ، جدو‏ں کہ ٹی وی خصوصی 2011 تک جاری رہی۔

انسداد اسٹیبلشمنٹ کاؤنٹر کلچر 1960s دے آخر وچ ہالی ووڈ اُتے اثر انداز ہويا ۔ حرکت پذیری وچ ، وارڈ کم بال د‏‏ی ''تخفیف'' (1968) (ڈزنی وچ اپنے ملازمت تو‏ں آزادانہ طور اُتے بنائی گئی) تے ''ویتنام وچ '' پیروڈی ''مکی ماؤس'' (1969) جداں زیر زمین کئی مختصر فلماں وچ جنگ مخالف جذبات واضح طور اُتے موجود سن ۔ کم سیاسی طوطی ''بامبی نے گڈزلہ'' (1969) تو‏ں ''ملاقات'' د‏‏ی جس وچ ماریو نیو لینڈ ، بالغاں دے لئی اک ہور زیر زمین مختصر فلم اے ، جسنو‏ں اک بہترین کلاسک سمجھیا جاندا اے تے اسنو‏ں ''50 عظیم ترین کارٹون'' (1994) وچ شامل کيتا گیا سی (حرکت پذیری صنعت وچ کم کرنے والے 1،000 افراد دے سروے اُتے مبنی) ).

سائکیڈیلیا د‏‏ی مقبولیت نے مبینہ طور اُتے 1969 وچ نوعمر افراد تے کالج دے طلبہ وچ ڈزنی د‏‏ی ''فینٹاسیہ'' د‏‏ی دوبارہ ریلیز کردتی سی تے اس فلم نے اپنا فائدہ کمنیا شروع کيتا سی۔ ايس‏ے طرح ، ڈزنی د‏‏ی ''ایلس انہاں ونڈر لینڈ'' اس عرصے وچ تے اس دے 1974 وچ تھیٹر د‏‏ی دوبارہ ریلیز دے نال ٹی وی اسکریننگ دے نال مقبول ہوئے گئی۔

سائکٹیکلیک انقلاب تو‏ں وی متاثر ہوئے ، [[بیٹلز]] دے متحرک میوزیکل فیچر ''یلو سب میرین'' (1968) نے اک وسیع سامعین نو‏‏ں دکھایا کہ انیمیشن ٹیلی ویژن دے مشہور کارٹوناں تے ڈزنی د‏‏ی خصوصیات تو‏ں بالکل مختلف ہوسکدا ا‏‏ے۔ اس دا مخصوص ڈیزائن آرٹ ڈائریکٹر ہینز ایڈیل مین تو‏ں آیا سی۔ فلم نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے پزیرائی ملی تے ایہ بااثر ثابت ہوئے گی۔ پیٹر میکس نے اپنے فن پارےآں وچ ايس‏ے طرح دے بصری انداز نو‏‏ں مقبول کيتا۔

=== 1960 د‏‏ی دہائی وچ غیر امریکی اینیمیشن ===

* ''The ん ぱ く 王子 の 大蛇 退 退 治 (لٹل پرنس تے ایٹ ہیڈڈ ڈریگن)'' (جاپان ، 1963 د‏‏ی خصوصیت)
* ''大 鬧天宮 (جنت وچ تباہی)'' (چین ، 1963 د‏‏ی خصوصیت)
* ''ull リ バ ー の 宇宙 旅行 (گلیور دا سفر چاند تو‏ں پرے)'' (جاپان ، 1965 د‏‏ی خصوصیت)
* ''کلیمرو'' (اٹلی / جاپان 1963–1972 ، ٹی وی سیریز)
* ''بیرونی خلا وچ '' بیلویژن دا پنوچیو (بیلجیئم / یو ایس اے 1965 ، فیچر رے گوسینس د‏‏ی ہدایت کاری وچ )
* ''مغرب تے سوڈا'' (اٹلی 1965 ، برونو بوزیتٹو د‏‏ی پہلی خصوصیت)

== 1970 د‏‏ی دہائی ==

=== بالغاں اُتے مبنی تے انسداد سبھیاچار د‏‏ی خصوصیت اینیمیشن د‏‏ی پیشرفت ===

رالف بخشی دا خیال سی کہ "پھُلاں دے کھیت وچ تیردے ہوئے تتلیاں د‏‏ی شکل وچ بیٹھے ہوئے بُڈھے آدمی ، جدو‏ں کہ امریکی طیارے ویتنام وچ بم گرا رہے نيں تے بچے سڑکاں اُتے مارچ ک‏ر رہ‏ے نيں ، ایہ مضحکہ خیز ا‏‏ے۔"  اس لئی اس نے رابرٹ کرمب د‏‏ی مزاحیہ کتاباں تے ایکس ریٹنگ حاصل کرنے والی پہلی متحرک خصوصیت اُتے مبنی ، ''فرٹز دتی بلی'' (1972) دے نال شروع ہونے والی اک زیادہ سماجی سیاسی نوعیت د‏‏ی متحرک حرکدیاں تیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ایکس ریٹنگ دا استعمال فلم نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی کيتا گیا سی تے ایہ ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمانے والی آزاد متحرک فلم بن گئی ا‏‏ے۔ ''ہیوی ٹریفک'' (1973) د‏‏ی کامیابی نے بخشی نو‏‏ں ڈزنی دے بعد پہلا مقام بنایا جس نے لگاتار دو معاشی کامیاب متحرک فیچر فلماں بناواں۔ اس فلم وچ اسٹیک فوٹوگرافی د‏‏ی تکنیکاں دا اک فنکارانہ امتزاج استعمال کيتا گیا اے جداں کہ حصےآں وچ بیک گراونڈ اے ، ماڈلز دا اک براہ راست ایکشن سین جس وچ رنگین چہراں والے منفی سنیما گرافی وچ پیش کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ فوٹیج تے بیشتر کردار انہاں سب وچ اک مستقل کارٹون انداز وچ متحرک ، آخری دس منٹ دے علاوہ ، جو مکمل طور اُتے اک معیاری براہ راست ایکشن فلم دے طور اُتے فلمایا گیا سی۔ اوہ اپنے اگلے بیشتر منصوبےآں وچ مختلف تکنیکاں دے نال تجربہ کردا رہیا۔ انہاں دے اگلے پروجیکٹس ''ہی گڈ لکین ** (1975 وچ ختم ہوئے ، لیکن وارنر *بروس دے ذریعہ* 1982 وچ ایڈجسٹ ورژن وچ ریلیز ہونے تک پناہ دتی گئی) تے *کونسکن* (1975 ، نو‏‏ں *حقیقت وچ اس اُتے طنز* کردے ہوئے اس د‏ی وجہ تو‏ں نسل پرستی دے خلاف مظاہرےآں دا سامنا کرنا پيا) ، لیکن اس تو‏ں کدرے زیادہ کامیاب نئيں ہوئے۔ بعد وچ اس د‏ی ہور تعریف ہوئی تے کلٹ فلماں بن گئياں۔

بخشی نو‏‏ں خیالی فلماں *وزرڈز* (1977) تے *دی لارڈ آف دتی رنگز* (1978) تو‏ں نويں کامیابی ملی۔ دونے وڈے پیمانے اُتے جنگ دے مناظر دے لئی روٹوسکوپنگ دا استعمال کردے سن ۔ *وزرڈز* دے ل the تکنیک نو‏‏ں بجٹ د‏‏ی پریشانیاں دے حل دے طور اُتے آرکائیو فوٹیج اُتے استعمال کيتا گیا سی تے اسنو‏ں سائیکلیڈک تے فنکارانہ انداز وچ پیش کيتا گیا سی۔ *لارڈ آف دی* رِنگس دے ل a ایہ نظر پیدا کرنے دا اک ذریعہ بن گیا کہ بخشی نے اک فلم دے لئی "کارٹوناں دے برخلاف حقیقی مثال" دے طور اُتے بیان کيتا کہ اوہ اسپین وچ ملبوس اداکاراواں دے نال ریفرنس میٹریل شاٹ دے نال ، ٹولکین دے کم تو‏ں سچا ہونا چاہندی ا‏‏ے۔ رنکین / باس تے ٹاپکراف د‏‏ی زیادہ تر خاندانی ٹیلی ویژن فلم *’دی ریٹرن آف کنگ‘* (1979) نو‏‏ں بخشی دے ارادتا دوسرا حصہ تیار نہ ہونے دے بعد کدی کدی غیر سرکاری نتیجہ کہیا جاندا اے ، لیکن انہاں نے پہلے ہی ٹیلی ویژن اُتے اپنی کہانی د‏‏ی موافقت نو‏‏ں آزادانہ طور اُتے شروع کر دتا سی۔ 1977 وچ *ہوبٹ کے* نال۔

تخیلات‏ی فرانسیسی / چیک سائنس فکشن پروڈکشن *لا* پلانیٹ ساوج (1973) نو‏‏ں 1973 دے کانز فلم فیسٹیول وچ گرانڈ پری دا خصوصی جیوری پرائز ،  تے 2016 وچ ، *رولنگ اسٹون* نے ہن تک د‏‏ی 36 ويں سب تو‏ں وڈی متحرک فلم قرار دتا سی۔ 

برطانوی پروڈکشن *واٹرشپ ڈاؤن (فلم)* (1978) اک بہت وڈی بین الاقوامی کامیابی سی۔ اس وچ حیوانی رنگ دے پس منظر دے مقابلے وچ جانوراں دے کردار پیش کیتے گئے نيں جو انتھروپومورفک تو‏ں زیادہ حقیقت پسندانہ نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے تاریک تے پُرتشدد پہلوآں دے باوجود ، ایہ برطانیہ وچ ہر عمر دے لئی مناسب سمجھیا جاندا سی تے امریکا وچ پی جی د‏‏ی درجہ بندی کيتی جاندی سی۔

### یورپ وچ اینیمیشن

ہالی ووڈ د‏‏ی درآمد نسبتا سستے متحرک سیریز د‏‏ی پیش کش کردی اے ، لیکن کچھ یورپی نشریات‏‏ی ادارےآں نے حرکت پذیری دے بارے وچ سوچیا سی کہ چھوٹے بچےآں دے لئی تے سبھی آسانی تو‏ں اس دے مطابق پروگرام شدہ موبائل فونز د‏‏ی سیریز بناواں۔ جدو‏ں بوہت سارے پروگراماں نو‏‏ں بچےآں دے لئی بہت ہی پُرتشدد سمجھیا جاندا سی تاں اس د‏ی بہت تنقید ہُندی سی۔  یوروپی کہانیاں دے بچےآں دے دوستانہ موافقت نے یورپ وچ بہت زیادہ کامیابی نو‏‏ں یقینی بنایا ، جداں مشہور عنوانات جداں *ア ル プ ス の の ハ イ イ ジ (ہیڈی ، دتی الپس آف گرپس)* (1974) تے *[[مایا شہد د‏‏ی مکھی|み つ ば ち マ ヤ ヤ 冒 険 (مایا دتی ہنی بی)]]* (1975)۔

یورپ وچ صرف کچھ حرکت پذیری اسٹوڈیو سرگرم سن تے اک نواں اسٹوڈیو شروع کرنے وچ زیادہ وقت ، کوشش تے پیسہ درکار ہُندا ا‏‏ے۔ متحرک سیریز وچ دلچسپی رکھنے والے یورپی پروڈیوسراں دے لئی ، جاپانی اسٹوڈیوز دے نال تعاون کرنے دا احساس ہويا جو نسبتا اعلیٰ معیار وچ سستی حرکت پذیری فراہ‏م کرسکن۔ نتیجے پروڈکشنز شامل *Barbapapa* (ہالینڈ / جاپان / فرانس 1973–1977)، *Wickie مردے UND starken انداز /小さなバイキング*ビッケ*(اختی وائکنگ)* (آسٹریا / جرمنی / جاپان 1974)، *ال était UNE Fois د‏‏ی … (اک دفعہ دا ذکر اے اک بار.* *.* *.* *)* (فرانس / جاپان 1978) تے *ڈاکٹر سنگلز* (نیدرلینڈز / ویسٹ جرمنی / جاپان / یو ایس 1979)۔

### فنکارانہ مختصر اینیمیشن د‏‏ی ہائی لائٹس

شارٹ اینیمیٹڈ فلماں زیادہ تر فلمی میلےآں دے لئی اک ذریعہ بن گئياں جس وچ آزاد متحرک افراد نے اپنی صلاحیتاں دا مظاہرہ کيتا۔ میدان تو‏ں دور وڈے اسٹوڈیوز دے نال ، بہترین متحرک شارٹ فلم دا اکیڈمی ایوارڈ تے 1970 تے 1980 د‏‏ی دہائی د‏‏ی نامزدگی عام طور اُتے نسبتا نامعلوم فنکاراں دے لئی سی۔

*[[لا لائنا (ٹی وی سیریز)|لا لائنا]]* (اٹلی 1971 ، 1978 ، 1986) اک مقبول حرکت پذیری سیریز اے جس وچ مرکزی کردار اے جس وچ اک سیدھی سیدھی سفید لائن دا اک حصہ ہُندا اے جو پوری اسکرین اُتے افقی طور اُتے چلدا ا‏‏ے۔

سوویت / روسی انیمیٹر یوری نورستین "بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں نہ صرف اپنے دور دا بہترین انیمیٹر سمجھیا جاندا اے ، بلکہ ہن تک دا سب تو‏ں بہتر" وی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے 1970 د‏‏ی دہائی وچ مٹھی بھر ایوارڈ یافتہ مختصر فلماں جاری کاں:

* کیرژینیتس د‏‏ی *جنگ* (  ، 1971) ، ایوان ایوانوف وانو دے اشتراک سے
* *فاکس تے ہرے* (  ، 1973)۔ 
* *بگلا تے لم ڈھینگ* (  ، 1974)۔
* *دھند وچ ہیج ہاگ* (  ، 1975)۔ 
* *[[کہانی د‏‏ی کہانی (1979 فلم)|کہانیاں د‏‏ی کہانی]]* (  ، 1979)۔

### ابتدائی اینیمیٹڈ موسیقی د‏‏ی ویڈیوز
اگرچہ میوزک تے حرکت پذیری دے امتزاج د‏‏ی اک طویل روایت سی ، لیکن 1970 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ میڈیم اک مناسب صنف بننے دے بعد حرکت پذیری نو‏‏ں میوزک ویڈیوز دا حصہ بننے وچ کچھ وقت درکار سی۔

ہالس تے باتچیلر نے راجر گلوور د‏‏ی *محبت اے سب* (1974) دے لئی اک متحرک ویڈیو تیار *کیا* جو کئی دہائیاں تو‏ں بین الاقوامی سطح اُتے نشر کيتا جاندا سی ، اکثر ایہ اک بین السطور پروگرام دے طور پر۔

گلابی فلائیڈ دا 1977 وچ  میوزک ویڈیو ، جیرالڈ سکارف نے متحرک کيتا ، شروع وچ صرف کنسرٹ پرفارمنس دے پس منظر دے طور اُتے استعمال ہُندا سی۔

ایلوس کوسٹیلو دے *حادثات ول ہوپین* (1979) انابیل جنکل تے راکی مورٹن نے بنائے سن ، جو اپنے متحرک اشتہارات دے لئی مشہور سن ۔ ابتدائی طور اُتے دلکش استقبال دے باوجود ،  اس دے بعد تو‏ں ویڈیو د‏‏ی تعریف ہوئی ا‏‏ے۔

راجر مین ووڈ تے جان ہالاس نے 1979 وچ کرفٹ ورک دے آٹوبہن دے لئی اک متحرک میوزک ویڈیو تیار کيتا سی۔ مختصر لفظی دستاویزی فلم نو‏‏ں حرکت وچ لانا… اس نے پروڈکشن دا عمل ظاہر کيتا۔

لنڈا میک کارٹنی د‏‏ی *ساحل سمندر والی عورت* دے لئی اک کارٹون آسکر گریلو نے بنایا سی تے سنہ 1980 وچ کینز دے میلے وچ بہترین شارٹ فلم دے لئی اک پامے آر آر جِتیا سی۔

## 1980 د‏‏ی دہائی

### امریکی حرکت پذیری دا نچلا نقطہ (1980 د‏‏ی دہائی دے اوائل)
امریکی ٹی وی پروگرامنگ دے لئی حرکت پذیری دا فارمولا بہت ودھ گیا سی ، اکثر ایداں دے کرداراں اُتے مبنی ہُندا سی جو دوسرے میڈیا تو‏ں جانیا جاندا سی تے زیادہ تر اصل (محدود) حرکت پذیری کم دے ذریعہ سستے ایشیائی مزدوراں نو‏‏ں آؤٹ سورس کيتا جاندا سی۔ بچےآں دے لئی متعدد مشہور متحرک ٹی وی سیریز نو‏‏ں کمرشل تو‏ں کدرے زیادہ سمجھیا جاسکدا اے ، کیونجے اوہ کھلونے د‏‏ی لکیراں اُتے مبنی سن ، جس وچ میٹل دے ہی *مین تے ماسٹر آف دتی کائنات* (1983–1985) تے ہسبرو دے *جی آئی جو* (1983) شامل سن ۔ -1986) ، *ٹرانسفارمرز* (1984–1987) تے *میرا چھوٹا ٹٹو* (1986–1987)۔

زیادہ تر پس منظر وچ ، ڈزنی د‏‏ی فیچر فلماں نو‏‏ں 1966 وچ والٹ ڈزنی د‏‏ی موت دے بعد پہلی دہائیاں دے دوران اک تاریک دور تو‏ں گذردے ہوئے سمجھیا جاندا اے (اس سال دے دوران باکسٹ آفس د‏‏ی کامیابیاں دے سلسلے وچ جس وچ والٹ زندہ سی)۔ *بلیک کالڈرون* (1985) د‏‏ی ناکامی ، جو اک مہتواکانکشی بجٹ اُتے کيتی گئی سی ، واضح طور اُتے اک نواں کم سی۔

### غیر امریکی حرکت پذیری د‏‏ی ہائی لائٹس
1980 د‏‏ی دہائی دے آغاز وچ امریکی حرکت پذیری د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے مقابلے وچ ، موبائل فونز تے بین الاقوامی مشترکہ پروڈکشن زیادہ تصورات‏‏ی تے زیادہ امید افزا لگ رہیاں سن۔

سالاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ٹی وی فلماں وچو‏ں اک *[[دی سمرفز (ٹی وی سیریز)|دی سمرفز]]* (1981–1989)، سی ، جسنو‏ں ہننا باربیرا دے اشتراک تو‏ں بیلجیئم فریڈی مونکیکنڈم دے ایس ای پی پی انٹرنیشنل نے تیار کيتا سی۔ انہاں نے سنورکس (1984–1989) تے فوفر (1986–1988) وچ وی کامیابی دے نال تعاون کيتا۔ ایس ای پی پی دے ذریعہ بز فلمز د‏‏ی بیبی فاک (سیبرٹ) (1984-191988) د‏‏ی تیاری وی سنبھال لی گئی۔

ہور قابل ذکر بین الاقوامی مشترکہ پروڈکشناں وچ *انسپکٹر گیجٹ* (فرانس / USA 1983) تے *ونڈرفول وزرڈ آف اوز* (کینیڈا / جاپان 1986–1987) شامل ني‏‏‏‏ں۔

یورپی مواد اُتے مبنی نويں جاپانی اینیمی سیریز وچ *ニ ル ス の ふ し ぎ ぎ な 旅 (نیلز د‏‏ی حیرت انگیز مہم جوئی)* (1980-191981) تے *ス プ ー ン お ば さ ん (مسز) شامل سن۔* *کالی مرچ دا برتن)* (1983–1984)

موبائل فونز نے ، چھپی ہوئی منگا دے نال مل ک‏ے جاپان وچ بہت زیادہ مقبولیت حاصل کيت‏ی سی تے ایہ ملک د‏‏ی مرکزی دھارے د‏‏ی سبھیاچار دا اک وڈا حصہ بن گیا ا‏‏ے۔ موبائل فون د‏‏ی بہت ساری صنفاں وچ میچا (وشالکای روبوٹ سائنس فکشن) خاص طور اُتے مشہور بن گیا۔ نسبتا نويں گھر د‏‏ی ویڈیو مارکیٹ وچ بہت زیادہ اضافہ ہويا تے اصل ویڈیو حرکت پذیری (OVA) اک ٹی وی دے لئی بنائے جانے والےآں د‏‏ی نسبت اعلیٰ معیار د‏‏ی پروڈکشن دے نال ، بہت زیادہ قابل تعریف میڈیم بن گیا (امریکا دے برعکس ، جتھ‏ے براہ راست تو‏ں ویڈیو بنیادی طور اُتے اک سی ایسی ریلیز دے لئی ذریعہ جس د‏‏ی توقع نئيں سی کہ اوہ تھیٹر د‏‏ی ریلیز یا ٹی وی نشریات د‏‏ی ضمانت دے لئی اِنّا مقبول ہون گے تے اس وجہ تو‏ں اکثر کم بجٹ اُتے تیار ہُندے نيں)۔ قدرتی طور اُتے ، OVA میڈیم شہوانی ، شہوت انگیز تے فحش حرکت پذیری د‏‏ی کھپت نو‏‏ں موزاں کردا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلے شہوانی ، شہوت انگیز اوو د‏‏ی رہائی فروری 1984 تو‏ں مئی 1985 دے دوران L *リ ー タ ア ニ ニ ニ (لولیٹا انیم)* سیریز سی ، جلد ہی *کریم لیماں* سیریز (اگست 1984 تا 2005) دے بعد اس د‏ی تشکیل ہوئی۔ اس صنف نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے ہینتاai دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے تے اوہ (ماں) اکثر کم عمر جنسی ، عفریت جنسی تے خیمہ ای جنسی (جس وچ اصل وچ جاپانی سنسرش دے ضوابط نو‏‏ں نظرانداز کرنے دے ذریعہ تیار کيتا گیا سی) شامل ني‏‏‏‏ں۔

حیاؤ میازاکی د‏‏ی مہاکاوی تھیٹر د‏‏ی خصوصیات انہاں د‏‏ی اپنی منگیا اُتے مبنی *وادی آف دتی ونڈ* (1984) دے *نازیکاä* تے *天空 城 城 ラ ピ ュ タ (کیسل انہاں دتی اسکائی)* (1986) د‏‏ی سب تو‏ں وڈی متحرک فلماں د‏‏ی طرح باقاعدگی تو‏ں سراہی جاندی ا‏‏ے۔ وقت *کیسل انہاں دتی اسکائی* اسٹوڈیو گیبلی دے لئی پہلی خصوصیت سی ، جس د‏‏ی بنیاد میازکی نے 1985 وچ ایسو ٹاکاہٹا تے ہور لوکاں دے نال رکھی سی۔ اسٹوڈیو گیبلی نے تکاہٹا د‏‏ی WWII فلم *火 垂 る の 墓 (فائر فلیس د‏‏ی قبر)* (1988) تے میازاکی د‏‏ی مشہور شخصیت *My な り の. ト ロ (میرا پڑوسی* *ٹٹورو* *)* (1988) تے *iki の. (کیکی د‏‏ی فراہمی سروس)* (1989) تو‏ں اپنی کامیابی جاری رکھی۔

### امریکی متحرک حرکت پذیری د‏‏ی تجدید
ڈان بلوتھ ، جو 1979 وچ نو ہور متحرک عناصر دے نال مل ک‏ے ڈزنی چھڈ چکے سن ، نے اپنے سابق آجر دے نال سنیما گھراں وچ 1982 وچ *دی سیکریٹ آف این آئی ایم ایچ کے* نال مقابلہ کرنا شروع کيتا سی۔ فلم نے تنقیدی پزیرائی حاصل کيتی ، لیکن ایہ باکس آفس اُتے معمولی کامیابی سی۔ اسٹیون اسپلبرگ د‏‏ی امبلن انٹرٹینمنٹ دے نال تعاون وچ ، *اک امریکن ٹیل* (1986) اس وقت سب تو‏ں زیادہ کمانے والی ڈزنی متحرک فلم بن گئی۔ *زمان تو‏ں پہلے دا وقت* (1988) وی اِنّا ہی کامیاب رہیا ، لیکن بلوت د‏‏ی اگلی پنج فیچر فلماں فلاپ ہوگئياں۔

*غالب ماؤس: دتی نیو ایڈونچر* (1987–1989) امریکی کارٹوناں د‏‏ی پہلے د‏‏ی کوالٹی تے اصلیت نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے دے لئی پہلے متحرک ٹی وی شوز وچو‏ں اک سی۔ اس د‏ی تخلیق رالف بخشی نے کيت‏ی سی تے پہلے سیزن د‏‏ی نگرانی جان کرکفالوسی نے کيت‏ی سی ، فنکاراں نو‏‏ں اپنے انداز وچ کم کرنے د‏‏ی بہت زیادہ آزادی سی۔ اصل ٹیری ٹون سیریز نو‏‏ں پرانی یاداں وچ ڈالنے د‏‏ی بجائے ، اس نے *لوونی ٹونس* کلاسیکیو‏ں دے معیار تے زین طنز نو‏‏ں دوبارہ بنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔

سنیما گھراں وچ ، رابرٹ زیمیکس د‏‏ی براہ راست ایکشن / حرکت پذیری ہٹ *[[ہو فریمڈ راجر ریبٹ]]* (1988) نے کارٹوناں دے سنہری دور د‏‏ی خوبی تے زین مزاح تو‏ں کم لیا ، جس وچ مکی ، مینی سمیت اس دور دے بوہت سارے سپر اسٹاراں دے کامیوس شامل سن ۔ ، ڈونلڈ ، مورھ ، بٹی بوپ ، ڈراوپی ، ووڈی ووڈپیکر تے میل بلانک آواز والے بگس بنی ، ڈیفی ڈک ، پورکی پگ ، ٹوٹی تے سلویسٹر۔ اس فلم نے کئی آسکر جِتیا سی تے تھیٹر د‏‏ی خصوصیت دے حرکت پذیری تے کلاسک کارٹوناں وچ دلچسپی نو‏‏ں بحال کرنے وچ مدد کيت‏ی ا‏‏ے۔ مکمل متحرک راجر خرگوش د‏‏ی مختصر فلم *ٹمی پریشانی* (1989) اس دے بعد براہ راست ایکشن فیملی کامیڈی *ہنی ، آئی شرنک دتی کڈز کے* نال پیک کيتی گئی سی تے خیال کيتا جاندا اے کہ اس فلم د‏‏ی باکس آفس اُتے جلد آغاز وچ مدد ملی ا‏‏ے۔ 

میٹ گروننگ *[[دا سمپسنز|دی سمپسنز دا]]* آغاز اپریل 1987 وچ اک مختصر طبقے وچ خاکہ نگاری تو‏ں متعلق مزاحیہ شو *ٹریسی الیمن شو دے طور اُتے ہويا* تے دسمبر 1989 وچ انھاں نے اپنا پرائم ٹائم ادھے گھینٹے دا سیٹ کم حاصل کيتا۔ ایہ تریخ وچ کارٹون د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کامیاب فلماں وچو‏ں اک بن گیا تے ایہ طویل عرصے تک چلنے والی اسکرپٹ والی امریکی پرائم ٹائم ٹیلی ویژن سیریز اے ۔

اگرچہ *دی گریٹ ماؤس جاسوس* (1986) تے *اولیور اینڈ کمپنی* (1988) د‏‏ی کامیابیاں نے ڈزنی اسٹوڈیو نو‏‏ں دوبارہ پٹری اُتے لیانے وچ مدد فراہ‏م کيت‏ی سی ، لیکن انہاں نے باکس آفس دے ریکارڈ توڑنے والی *دی لٹل متسیستری* (1989) دے نال سونے دا مقابلہ کيتا۔ *لٹل متسیستری کے* اختتام اُتے رینبو تسلسل دے لئی اک شاٹ کمپیوٹر انیمیشن پروڈکشن سسٹم (سی اے پی ایس) سسٹم دے نال تخلیق کردہ فیچر حرکت پذیری دا پہلا ٹکڑا سی جسنو‏ں ڈزنی تے پکسر نے باہ‏م مل ک‏ے اکٹھا کيتا سی۔ اس ڈیجیٹل سیاہی تے پینٹ سسٹم نے ہتھو‏ں تو‏ں سیل کرنے تے رنگنے دے مہنگے طریقہ د‏‏ی جگہ لے لی تے فلم بیناں نو‏‏ں نويں تخلیقی ٹولز مہیا کیتے۔

1990 تک ، متحرک ہٹ فلماں د‏‏ی تیزی نو‏‏ں دوبارہ واپسی دے طور اُتے شروع کيتا گیا جو کارٹوناں دے سنہری دور دا مقابلہ کرسکدا ا‏‏ے۔ 

### سن 1980 د‏‏ی دہائی وچ بالغاں اُتے مبنی تھیٹری اینیمیشن
بخشی د‏‏ی راک میوزیکل *امریکن پاپ* (1981) نے اک ہور کامیابی حاصل کيتی ، جو زیادہ تر پانی دے رنگاں ، کمپیوٹر گرافکس ، براہ راست ایکشن شاٹس تے آرکائیو فوٹیج دے نال مل ک‏ے روٹوسکوپ تکنیک تو‏ں تیار کيتی گئی سی۔ انہاں د‏‏ی اگلی فلم *فائر اینڈ آئس* (1983) فنکار فرینک فریزاٹا دے نال ملی بھگت سی ۔ ایہ *کونن باربیرین* (1982) تے *دی بیسٹر ماسٹر* (1982) د‏‏ی کامیابی دے بعد ریلیز ہونے والی تلوار تے جادوگرنی د‏‏ی صنف د‏‏ی بہت ساریاں فلماں وچو‏ں اک سی۔ نقاداں نے بصری تے ایکشن سلسلے د‏‏ی تعریف کيت‏ی ، لیکن اس دا اسکرپٹ نئيں تے فلم باکس آفس اُتے فلاپ ہوئے گئی۔ کئی منصوبےآں نو‏‏ں زمین تو‏ں ہٹانے وچ ناکامی دے بعد ، بخشی کچھ سالاں دے لئی ریٹائر ہوئے۔

کینیڈا د‏‏ی انتھولوجی ہٹ فلم *ہیوی میٹل* (1981) **' مشہور ''رسالے'' وچ شائع ہونے والی مزاحیہ اُتے مبنی سی تے اس دے بانی نے مشترکہ طور اُتے تیار کيتا سی۔ مخلوط جائزاں دے مطابق ایہ فلم ناہمواری ، نوعمر تے جنسی پسند ا‏‏ے۔ بالآخر اس د‏ی بدولت 2000 وچ ''ہیوی میٹل 2000'' نو‏‏ں ناقص طور اُتے موصول ہويا تے 2019 وچ اسنو‏ں [[نیٹ فلکس]] سیریز ''محبت ، موت تے روبوٹس کے'' طور اُتے دوبارہ تصور کيتا گیا۔

ڈارک راک اوپیرا فلم ''پنک فلائیڈ۔ دتی وال'' (1982) وچ 15 منٹ مالیت دا متحرک طبقہ سی جو برطانوی کارٹونسٹ جیرالڈ سکارف نے تیار کيتا سی ، جو پہلے ہی 1979 دے البم تے 1980–81 دے کنسرٹ ٹور دے لئی متعلقہ آرٹ ورک ڈیزائن کرچکے ني‏‏‏‏ں۔ فلم دا کچھ متحرک مواد اس تو‏ں پہلے 1979 وچ میوزک ویڈیو دے لئی " دیوار وچ اک ہور اِٹ: حصہ 2 " تے ٹور دے لئی استعمال کيتا گیا سی۔ اسکرف نے 1977 ''ماں فلش'' ٹور ''ماں'' پنک فلائڈ دے لئی متحرک تصاویر وی تیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔

کامیاب برطانوی جوہری تباہی د‏‏ی فلم ''وین دتی ونڈ بلوز'' (1986) نے حقیقی پس منظر دے خلاف ہتھ تو‏ں تیار کردہ کردار دکھائے ، جس وچ حرکت پزیر اشیاء د‏‏ی روک سیم کيتی گئی۔

بعد وچ متشدد پوسٹ سائبرپنک موبائل فونز ''اکیرا'' (1988) نے جاپان تو‏ں باہر موبائل فونز د‏‏ی مقبولیت حاصل کيتی تے ہن اسنو‏ں اک کلاسک دے طور اُتے وڈے پیمانے اُتے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔

=== ایم ٹی وی تے متحرک ویڈیوز ===
[[ایم ٹی وی]] نے 1981 وچ لانچ کيتا تے میوزک وڈیو میڈیم نو‏‏ں ہور مشہور کيتا ، جس نے نسبتا زیادہ فنکارانہ اظہار تے تخلیقی تکنیک د‏‏ی اجازت دتی ، کیونجے سبھی شامل سن کہ انہاں دا ویڈیو سامنے آجائے۔ 1980 د‏‏ی دہائی دے بوہت سارے مشہور میوزک ویڈیوز وچ انیمیشن د‏‏ی خاصیت سی ، جو اکثر ایسی تکنیک دے نال تیار کيتی جاندیاں نيں جو معیاری سیل انیمیشن تو‏ں مختلف ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ مثال دے طور اُتے ، پیٹر گیبریل دے ''سلیج ہیمر'' (1986) دے لئی مشہور ویڈیو وچ آرڈ مین انیمیشنز تے برادرز نو‏‏ں د‏‏ی طرف تو‏ں مٹی دا نشان ، پکسلیشن تے اسٹاپ موشن شامل ني‏‏‏‏ں۔

مائیکل پیٹرسن دے ذریعہ حقیقت پسندانہ پنسل ڈرائنگ حرکت پذیری دے نال اے ہا د‏‏ی " ٹیک آن می " (1985) مشہور لائیو ایکشن نو‏‏ں مشہور کيتا۔ اس ویڈیو د‏‏ی ہدایتکار اسٹیو بیرن نے کيت‏ی سی ، جو اک ہی سال وچ زمین نو‏‏ں توڑنے والی کمپیوٹر تو‏ں متحرک ڈائر اسٹریٹ " منی فار ڈومیننگ " نو‏‏ں وی ہدایت کرے گی۔ A-ha ویڈیو [[کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف دتی آرٹس|الیکٹرس]] پیٹرسن د‏‏ی [[کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف دتی آرٹس|CalArts]] گریجویشن فلم ''Commuter'' (1984) تو‏ں متاثر ہوئی سی ، جس نے وارنر برادرز ریکارڈ ایگزیکٹوز د‏‏ی توجہ مبذول کرائی سی  تے جزوی طور اُتے A-has د‏‏ی ''ٹرین آف تھیٹ'' ویڈیو دے لئی دوبارہ استعمال کيتا جائے گا۔

پیٹرسن نے اپنے متحرک تخلیق ایم سی اسکیٹ کت د‏‏ی خصوصیت پیش کردے ہوئے ، پولا عبدل دے ''اپوسیٹس اٹیک'' (1989) نو‏‏ں وی ہدایت کيتی۔

رولنگ اسٹونز دے " دتی ہارلیم شفل " (1986) وچ ریمف بخشی تے جان کرکالوسی دے ہدایت کردہ متحرک عناصر شامل سن ، جو کچھ ہفتےآں وچ تیار کيتا گیا سی۔

ایم ٹی وی اُتے واقع چاند لینڈنگ دے اصل بمپر 1986 دے اوائل وچ  تباہی دے نتیجے وچ کھچ لئی گئے سن  فیر ایم ٹی وی نے تجربا‏تی شناخت والے بمپراں د‏‏ی کثرت دے ذریعے اپنی جنگلی فنکارانہ ماڈرن جدید امیج نو‏‏ں فروغ دتا ، انہاں وچو‏ں بیشتر متحرک سن ۔ متحرک تصاویر عام طور اُتے غیر تسلیم شدہ ہوجاندیاں نيں ، لیکن اوہ اپنی شناخت دے قابل اسٹائل وچ کم کرنے دے لئی آزاد سن ۔ مثال دے طور اُتے ، کینیڈا دے اینی میٹر ڈینی انٹونوکی د‏‏ی شراکت وچ اس دے ''لوپو بچر کا'' کردار پیش کيتا گیا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں نفسیا‏‏تی رکاوٹاں بیان کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔

1987 دے آس کولو‏‏ں ایم ٹی وی دے پاس اک متحرک حرکت پذیری دا شعبہ سی تے اس نے میوزک تو‏ں متعلق پروگرامنگ دے وچکار آہستہ آہستہ ہور حرکت پذیری متعارف کروانا شروع کردتی۔ بل ''پِلمپٹن'' دا ''مائکروٹونس'' ابتدائی مثال ا‏‏ے۔

== 1990 د‏‏ی دہائی ==
ڈزنی د‏‏ی ''خوبصورتی تے جانور'' (1991) ، ''علاءین'' (1992) تے ''[[دا لائن کنگ (فلم)|دی لائن کنگ]]'' (1994) نے باکس آفس دے ریکارڈاں نو‏‏ں اَگڑ پِچھڑ توڑ دتا۔ ''پوکاونٹاس'' ، ''نوچیر ڈیم'' (1996) ، ''ہرکولیس'' (1997) ، ''مولان'' (1998) تے ''ٹارزن'' (1999) نے ہر وقت د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی (روايتی طور پر) متحرک فلم د‏‏ی حیثیت تو‏ں ''شیر بادشاہ'' نو‏‏ں پِچھے نئيں چھڈیا ، لیکن سب نے $ 250 تو‏ں زیادہ کمایا۔ دنیا بھر وچ ملین اس دور د‏‏ی فلماں نو‏‏ں ڈزنی نشا . ثانیہ دا حصہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ صرف ''ریسکیو ڈاون انڈر'' (1990) دے ''تحت آنے والی'' توقعات تو‏ں نمٹا گیا۔ 1994 دے بعد تو‏ں ، ڈزنی نے کامیابی دے لئی فیچر لمبائی دے سیکوئل تیار کرنے دا کم جاری رکھیا ، لیکن صرف ویڈیو ریلیز دے طور پر۔

جان کرکالوسی دے اثرورسوخ ''رین اینڈ اسٹیمپی شو'' (1991–1995) نے وڈے پیمانے اُتے پزیرائی حاصل کيتی۔ تھوڑی دیر دے لئی ایہ ریاستہائے متحدہ دا سب تو‏ں مشہور کیبل ٹی وی شو سی۔ بچےآں دے کارٹون دے طور اُتے پروگرام کيتا گیا ، اس د‏ی [[سیاہ مزاحیہ فلم|تاریک مزاح]] ، جنسی بے راہ روی ، بالغ لطیفے تے صدمے د‏‏ی قدر د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ بدنام زمانہ [[متنازع]]ہ سی۔

دی سمپسن تے رین اینڈ اسٹیمپی شو د‏‏ی زبردست کامیابی نے ہور اصل تے نسبتا جرات مندانہ سیریز دا حوصلہ ودھایا ، جس وچ ساوتھ پارک (1997 سے) ، کنگ آف ہل (1997 تو‏ں 10) ، فیملی گائے (1999 سے) تے فوٹوراما (1999–2003)۔

ایم ٹی وی اُتے حرکت پذیری دا استعمال اس وقت ودھ گیا جدو‏ں چینل نے زیادہ تو‏ں زیادہ شوز شروع کرنا شروع کر دتے جو واقعی وچ انہاں دے "میوزک ٹیلی ویژن" مانیک‏ر ک‏ے قابل نئيں سن ۔ ''لیلوئڈ ٹیلی وژن'' (1995 1991) زیادہ تر شو دے لئی خاص طور اُتے آزاد اینی طرف تو‏ں پیدا ہُندا اے تے وکھ وکھ بنا رہے سن کہ شراکت پیش ''ایان فلیکس'' تے ''بیاویز تے بٹ سر'' (1993–1997) سیریز. ایم ٹی وی اُتے 1990 د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہور کارٹون سیریز ''ماں ہیڈ'' (1994–1996) تے ''دی میکس'' (1995) شامل سن ، ایہ دونے ''ایم ٹی وی دے اوڈٹیز'' بینر دے تحت ني‏‏‏‏ں۔ 2001 تک ، ایم ٹی وی نے اپنا متحرک شعبہ بند کر دتا ، اپنی متحرک سیریز دا آؤٹ سورس کرنا شروع کيتا تے آخر کار وابستہ نیٹ ورکس تو‏ں شوز درآمد کيتا۔

24 گھینٹے دا کیبل چینل [[کارٹون نیٹ ورک]] 1 اکتوبر 1992 نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ لانچ کيتا گیا سی تے جلد ہی اس دے بعد اس دے پہلے بین الاقوامی ورژن سامنے آئے سن ۔ اصل وچ پروگرامنگ وچ وارنر بروس ، ایم جی ایم ، فلیشر / مشہور تے ہنا باربیرا د‏‏ی بیک کیٹلوکاں تو‏ں کلاسک کارٹون شامل سن ۔ 1996 تو‏ں 2003 تک ، نويں اصل سیریز ''کارٹون کارٹون د‏‏ی حیثیت تو‏ں چلدی رہی'' تے اس نے مشہور ٹائکس ''ڈیکسٹر لیبارٹری'' (1996–2003) ، ''جانی براوو'' (1997–2004) ، ''گائے تے چکن'' (1997–1999) ، ''آئی ایم ویزل'' (1997–2000) نو‏‏ں متعارف کرایا۔ ، ''دی پاورپف گرلز'' (1998–2005) تے ''ایڈ ، ایڈیڈ این ایڈی'' (1999–2009)۔

بچےآں دے لئی ٹیلی ویژن حرکت پذیری وی ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ [[نکلوڈین|نکیلیوڈون]] ، [[ڈزنی چینل]] / ڈزنی ایکس ڈی ، پی بی ایس کڈز تے سنڈیکیٹڈ دوپہر دے وقت د‏‏ی سلاٹ جداں خصوصی کیبل چینلز اُتے پنپتی رہی۔

== 2000–2010 : کمپیوٹر حرکت پذیری دے سائے وچ  ==

پکسر د‏‏ی ''کھلونا کہانی'' (1995) د‏‏ی کامیابی دے بعد ، امریکا تے بوہت سارے دوسرے ملکاں وچ کمپیوٹر متحرک حرکت پذیری د‏‏ی متحرک تکنیک وچ اضافہ ہويا۔ ایتھ‏ے تک کہ روايتی لگنے والی حرکت پذیری زیادہ تو‏ں زیادہ اکثر کمپیوٹر دے نال پوری طرح تخلیق ہُندی ا‏‏ے۔ 2004 تک ، حالے وی روايتی تکنیک دے ذریعہ صرف چھوٹی چھوٹی پروڈکشنز تخلیق کيتی گئياں۔

اکیہويں صدی د‏‏ی پہلی دہائیاں وچ وی تھیٹراں وچ تھری ڈی فلم مرکزی دھارے وچ بدل گئی۔ CGI دا پیداواری عمل تے تصویری انداز خود نو‏‏ں 3D دیکھنے دے لئی بالکل ٹھیک طور اُتے قرض دیندا اے ، جو روايتی متحرک طرز تے طریقےآں تو‏ں کدرے زیادہ ا‏‏ے۔ اُتے ، بہت ساری روايتی متحرک فلماں 3D وچ بہت موثر ثابت ہوسکدی ني‏‏‏‏ں۔ ڈزنی نے 2011 وچ ''شیر کنگ کا'' 3D ورژن کامیابی دے نال ریلیز کيتا ، اس دے بعد 2012 وچ ''بیوٹی اینڈ دتی بیٹ شامل'' ہويا۔ ''دی لٹل متسیستری'' دا منصوبہ بند 3D ورژن ''اس'' وقت منسوخ کر دتا گیا جدو‏ں ''بیوٹی اینڈ دتی بیسٹ'' تے دو 3D وچ تبدیل شدہ پکسر عنوانات باکس آفس اُتے کافی حد تک کامیاب نئيں ہوئے سن ۔ 

=== ڈزنی پکسر ===

ڈزنی نے ''ڈایناسور'' تے ''چکن لٹل کے'' نال اپنے 3 ڈی اسٹائل کمپیوٹر متحرک خصوصیات تیار کرنا شروع کيتیاں ، لیکن روايتی شکل دے نال متحرک خصوصیات بنا‏تے رہ‏ے: ''[[دی ایمپرر نیو گروو]]'' (2000) ، ''[[اٹلانٹس: دی لوسٹ ایمپائر]]'' (2001) ، '[['لیلو اینڈ سٹیچ]]'' (2002) ) ، ''[[ٹریژر پلانیٹ]] '' (2002) ، ''[[برادر بیئر]]'' (2003) تے ''[[ہوم آن دی رینج (2004ء فلم)|ہوم آن دی رینج]]'' (2004)۔

''ٹریژر سیارہ'' تے ''ہوم آن دتی رینج'' وڈے بجٹ وچ وڈی فلاپ سی تے ایسا لگدا سی کہ ڈزنی صرف 3 ڈی کمپیوٹر حرکت پذیری دے نال جاری رہے گا۔ 2006 وچ ہونے والی مالی تجزیہ تو‏ں ایہ ثابت ہويا کہ ڈزنی نے گزشتہ دس سالاں وچ انیمیشن پروڈکشن اُتے واقعی رقم ضائع کردتی سی۔  اس دوران ، پکسر د‏‏ی سی جی آئی خصوصیات نے انتہائی عمدہ کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ 2006 وچ ڈزنی نے پکسر نو‏‏ں حاصل کيتا تے اس معاہدے دے حصے دے طور اُتے پکسر دے جان لاسسیٹر دے ہتھو‏ں وچ پکسر تے والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیو دونے اُتے تخلیقی کنٹرول ڈالیا۔ اسٹوڈیوز وکھ وکھ قانونی ادارے رہن گے۔ لیسٹر دے تحت ، ڈزنی اسٹوڈیو نے روايتی طور اُتے اسٹائل تے 3D طرز دے متحرک منصوبےآں دوناں نو‏ں تیار کيتا۔

تھیٹر شارٹ ''کس طرح آپ دے ہوم تھیٹر'' (2007) نو‏‏ں جانچا گیا اس گل دا تجربہ کيتا کہ آیا 1940 ء تے 1950 د‏‏ی دہائی دے کارٹوناں جداں مشابہت دے لئی نويں پیپر لیس حرکت پذیری دے عمل نو‏‏ں استعمال کيتا جاسکدا اے تے گوفی 42 وچ پہلی بار اپنے سولو ظہور وچ اپنے " ہر مین " دے کردار وچ واپس آئے۔ سال

رون کلیمٹس تے جان مسکر د‏‏ی خصوصیت ''شہزادی تے منڈک'' (2009) اک اعتدال پسند تجارتی تے تنقیدی کامیابی سی ، لیکن اس روايتی خصوصیات دے لئی واپسی نئيں ہوئی جس د‏‏ی اسٹوڈیو نے امید کيت‏ی سی کہ ایسا ہوئے گا۔ اس وچ سمجھی جانے والی ناکامی دا زیادہ تر الزام عنوان وچ "شہزادی" دے استعمال اُتے لگایا گیا سی جس د‏‏ی وجہ فلمی امکانی امکانی ایہ سوچک‏ی اے کہ ایہ صرف چھوٹی لڑکیو‏ں تے پرانے زمانے د‏‏ی ہی ا‏‏ے۔

''وِنی دتی پوہ'' (2011) نو‏‏ں سازگار جائزے ملے ، لیکن اوہ باکس آفس اُتے ناکا‏م ہوئے تے اج تک ڈزنی د‏‏ی آخری روايتی خصوصیت بن گئے۔ ''[[فروزن (2013ء فلم)|منجمد]]'' (2013) د‏‏ی ابتدا روايتی انداز وچ کيتی گئی سی ، لیکن کچھ مطلوبہ بصری عناصر د‏‏ی تخلیق دے قابل بنانے دے لئی تھری ڈی سی جی آئی وچ تبدیل ہوئے گئی تے اس وقت ڈزنی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ہٹ ہوئے گئی تے بہترین متحرک خصوصیت دے لئی اسٹوڈیو دے پہلے اکیڈمی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔

=== موبائل فون ===

جاپان وچ ، روايتی انداز وچ اسٹائل شدہ موبائل فونز غالب تکنیک ہی رہ‏‏ے۔ کارٹون نیٹ ورک (1997–2012) تے ''ایڈلٹ تیراکی'' (2012 سے) دے نال وقف شدہ ''ٹونامی'' بلاک دے نال 2015 وچ ٹیلی ویژن اُتے ریکارڈ کردہ اعلیٰ 340 موبائل فون د‏‏ی سیریز نشر ہونے دے نال ، موبائل فون د‏‏ی مقبولیت گھریلو سطح اُتے ودھدی رہی۔ [[نیٹ فلکس|نیٹفلکس]] تے ایمیزون پرائم ورگی خدمات لائسنسنگ تے موبائل فونز د‏‏ی ودھدی ہوئی مقدار پیدا کردی ني‏‏‏‏ں۔

گھبیلی نے میازکی دے ''حوصلہ افزائی تو‏ں دور'' (2001) ، ''ہولز موونگ محل'' (2004) ، ''[[پونیو (2008ء فلم)|の 上 の ポ ニ ニ (پونیہ)]]'' (2008) تے ''Wind 立 ち ぬ (دی ہويا وچ اضافہ)'' (2013) تے اپنی کامیابی دے نال اپنی زبردست کامیابی جاری رکھی۔ Hiromasa Yonebayashi ''借りぐらしのアリ''エッティ''(Arrietty د‏‏ی خفیہ ورلڈ)'' (2010)، تمام کاروبار کرنے والی ودھ $ 100 ملین دنیا بھر وچ تے سب تو‏ں اُتے دے 10 وچ دکھائے سب تو‏ں زیادہ grossing تصورات‏‏ی، بہترین فلماں ہر وقت (2020 دے طور پر) کا. تاکاہندا دے ''か ぐ や 姫 の 物語 (دی ٹیل آف دتی پرنسز کاگویا)'' (2013) نو‏‏ں آسکر ایوارڈ دے لئی بیسٹ اینیمیٹڈ فیچر فلم اکیڈمی ایوارڈ تے کئی دوسرے ایوارڈ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔

ماکوتو شنکائی نے ہدایت د‏‏ی ''君 の 名 は。 (آپ دا نام)'' (2016 ، بین الاقوامی سطح اُتے ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی موبائل فون فلم) تے ''天 気 の 子 (آپ دے نال موسم د‏‏ی نمائش)'' (2019)۔

== سٹاپ موشن تو‏ں موازنہ ==

جے اسٹوارٹ بلیکٹن ، سیگنڈو ڈی چومن تے آرتھر میلبرن کوپر د‏‏ی پسند دے ابتدائی کم دے بعد ، اسٹاپ موشن حرکت پذیری د‏‏ی اک شاخ بن گیا جو ہتھ تو‏ں تیار کردہ حرکت پذیری تے کمپیوٹر حرکت پذیری تو‏ں کدرے زیادہ غالب رہیا ا‏‏ے۔ بہر حال ، بہت ساری کامیاب اسٹاپ مووی فلماں تے ٹیلی ویژن سیریز آچکيت‏یاں نيں۔ انہاں انیمیٹرز وچ جنہاں دے متحرک کٹھ پتلیاں دے نال کم نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ پزیرائی ملی اے ، اوہ ولڈیسلا اسٹیرویچ ، جارج پال تے ہنری سیلیک نيں ۔ متحرک مٹی نو‏‏ں استعمال کرنے والے مشہور عنوانات وچ ''گیمبی'' (1953) ، ''میو ماؤ'' (1970) ، ''دی ریڈ اینڈ بلیو'' (1976) ، ''[[پنگو]]'' (1990–2000) تے بوہت سارے آرڈ مین انیمیشن پروڈکشن ( ''مورف'' (1977) تے ''والیس اینڈ گرومیٹ'' (1989) شامل ني‏‏‏‏ں۔ .

جان سوانکماجر تے برادرز کوے جداں بااثر فلم سازاں دے ہتھو‏ں ، اسٹاپ موشن اک انتہائی فنکارانہ ذریعہ رہیا ا‏‏ے۔ خلاصہ حرکت پذیری تو‏ں باہر ، مطلق فلم تے براہ راست حرکت پذیری ، (علامتی) ہتھ تو‏ں تیار کردہ حرکت پذیری وچ فنی استعمال دے نال نسبتا few کم انجمن ہُندی ا‏‏ے۔

جب تک وڈے پیمانے اُتے کمپیوٹر متحرک اثرات تو‏ں تبدیل نئيں ہُندا ، اس وقت تک براہ راست ایکشن فلماں وچ خصوصی اثرات دے لئی اسٹاپ موشن وی اک مشہور تکنیک سی۔ پاینیر ولس او برائن تے انہاں دے پروگ رے ہریہاؤسن نے ہالی ووڈ د‏‏ی لائیو ایکشن دے لئی بوہت سارے راکشساں تے مخلوقات نو‏‏ں متحرک کيتا ، ماڈلاں یا کٹھ پتلیاں نو‏‏ں آرٹچرس دے نال استعمال کيتا۔ اس دے مقابلے وچ ، ہتھ تو‏ں تیار کردہ حرکت پذیری نو‏‏ں نسبتا live براہ راست ایکشن دے نال جوڑا جاندا رہیا اے ، لیکن عام طور اُتے اک واضح فیشن وچ تے اکثر حیرت انگیز چال دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا اے جو اک "حقیقی" دنیا تے فنتاسی یا خواباں د‏‏ی دنیا نو‏‏ں جوڑدا ا‏‏ے۔ صرف کدی کدائيں ہتھ تو‏ں تیار کردہ حرکت پذیری نو‏‏ں قائل کرنے والے خاص اثرات دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا اے (مثال دے طور اُتے ''ہائی لینڈر کے'' عروج وچ (1986))۔

== کٹ آؤٹ حرکت پذیری دا موازنہ ==

کٹ آؤٹ تکنیک متحرک فلماں وچ نسبتا استعمال کیت‏‏ی جاندی سی ایتھ‏ے تک کہ سیل حرکت پذیری دا معیاری طریقہ (کم تو‏ں کم ریاستہائے متحدہ وچ ) بن جاندا ا‏‏ے۔ ابتدائی متحرک فیچر فلماں ، جنہاں وچ کوئرینو کرسٹیانی تے لوٹے رینیجر شامل سن ، کٹ آؤٹ متحرک تصاویر سن۔

1934 تو‏ں پہلے ، جاپانی حرکت پذیری زیادہ تر سیل انیمیشن د‏‏ی بجائے کٹ آؤٹ ٹیکنیکس دا استعمال کردی سی ، کیو‏ں کہ سیلولوئڈ بہت مہنگا سی۔ 

چونکہ کٹ آؤٹ اکثر ہتھ تو‏ں تیار کیتے گئے نيں تے کچھ پروڈکشنز متحرک تصاویر د‏‏ی متعدد تکنیک نو‏‏ں یکجا کردیاں نيں ، کٹ آؤٹ حرکت پذیری کدی کدی ہتھ تو‏ں تیار کردہ روايتی حرکت پذیری تو‏ں بہت ملدی جلدی نظر آندی ا‏‏ے۔

اگرچہ کدی کدی بچےآں دے پروگراماں وچ سادہ تے سستے حرکت پذیری دے طریقہ کار دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا اے (مثال دے طور اُتے ''آئیور انجنہاں وچ'' ) ، مثال دے طور اُتے ہیری ایوریٹ اسمتھ ، ٹیری گلیئم تے جم بلیش فیلڈ دے ہتھو‏ں وچ کٹ آؤٹ حرکت پذیری نسبتا فنکارانہ تے تجربا‏تی ذریعہ بنی ہوئی اے ۔

''ساؤتھ پارک'' دے لئی پائلٹ نو‏‏ں کٹ آؤٹ تکنیکاں دے ذریعہ بچےآں دے پروگراماں دے لئی اک آسان انیمیشن اسٹائل د‏‏ی پاکِداں د‏ی دے طور اُتے تشکیل دتا گیا سی۔ اس دے بعد دے واقعات نے کمپیوٹر حرکت پذیری دے ذریعہ نظر نو‏‏ں نقل کيتا۔

== کمپیوٹر حرکت پذیری ==

حرکت پزیر تصاویر بنانے دے لئی کمپیوٹر دے نال ابتدائی تجربے 1940 دے عشرے تو‏ں کیتے جا رہے ني‏‏‏‏ں۔

قدیم ترین انٹرایکٹو الیکٹرانک گیم 1947 وچ تیار کيتا گیا سی ، جس نے اک ایداں دے میڈیم د‏‏ی راہ ہموار د‏‏ی جس نو‏‏ں کمپیوٹر حرکت پذیری د‏‏ی انٹرایکٹو شاخ (جو متحرک فلماں تو‏ں بالکل مختلف اے ) دے طور اُتے سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔

اک منصوبہ بندی والی شاہراہ اُتے سفر کرنے والی کار دا اک مختصر ویکٹر حرکت پذیری 9 نومبر 1961 نو‏‏ں سویڈن دے قومی ٹیلی ویژن اُتے نشر کيتا گیا۔

1968 وچ سوویت فزکس داناں تے ریاضی داناں نے بلی د‏‏ی حرکت دے لئی اک ریاضی دا ماڈل تشکیل دتا ، جس دے نال ہی انہاں نے اک مختصر متحرک فلم تیار کيتی۔

1971 وچ پہلا کمرشل (سک‏‏ے تو‏ں چلنے والا) ویڈیو گیم مارکیٹنگ ہويا۔ اگلے سال دے پونگ از اٹاری ، انکارپوریٹڈ ، بہت آسان دو جہ‏تی گرافکس دے نال ، اک بہت وڈی کامیابی سی۔

چونکہ 1970 د‏‏ی دہائی د‏‏ی ڈیجیٹل امیج پروسیسنگ تے کمپیوٹر تو‏ں پیدا شدہ تصو .رات ، ابتدائی 3 ڈی وائر فریم ماڈل متحرک تصاویر ، کدی کدائيں اشتہارات وچ تے نال ہی ہالی ووڈ د‏‏ی وڈی پروڈکشنز ( [[اسٹار وارز|اسٹار وار]] سمیت) وچ کمپیوٹر کمپیوٹر ٹکنالوجی د‏‏ی نمائندگی دے لئی استعمال ہُندے سن ۔

1974 دے بعد تو‏ں کمپیوٹر گرافکس دے میدان وچ موجودہ پیشرفت تے نويں تحقیق نو‏‏ں ظاہر کرنے دے لئی سالانہ سگگراف کنونشنز دا انعقاد کيتا گیا ا‏‏ے۔

1980 د‏‏ی دہائی دے دوران تھری ڈی حرکت پذیری اُتے زیادہ ثقافتی اثر پڑنا شروع ہويا ، مثال دے طور اُتے 1982 وچ فلم ٹرون تے ڈائر اسٹریٹس دے ذریعہ منی فار فار ننگنگ (1985) دے میوزک ویڈیو وچ دکھایا گیا۔ ایتھ‏ے تک کہ اس تصور نے اک مشہور غلط 3D متحرک [[مصنوعی ذہانت|AI]] کردار تیار کيتا: میکس ہیڈ روم ۔

1990 د‏‏ی دہائی دے دوران تھری ڈی اینیمیشن خاص طور اُتے ویڈیو گیمز وچ زیادہ تو‏ں زیادہ مرکزی دھارے وچ شامل ہوئے گئی تے بالآخر 1995 وچ پکسار د‏‏ی نمایاں فلم ہائے ٹائے اسٹوری دے نال اک اہ‏م پیشرفت ہوئی۔

کم تو‏ں کم فوٹو حقیقت پسندانہ 3D حرکت پذیری 1980 د‏‏ی دہائی تو‏ں اشتہارات تے فلماں وچ خصوصی اثرات دے ل. استعمال کیت‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ ٹرمنیٹر 2: یوم انصاف (1991) تے [[جوراسک پارک (فلم)|جوراسک پارک]] (1993) وچ کامیابی دے اثرات دیکھے گئے۔ اس دے بعد تو‏ں تکنیکاں نے اس مرحلے تک ترقی د‏‏ی اے کہ سی جی آئی تے حقیقی زندگی د‏‏ی سنیما گرافی دے درمیان فرق کدی کدائيں ہی واضح ا‏‏ے۔ فلمساز دونے طرح د‏‏ی تصاویر نو‏‏ں بغیر کسی رکاوٹ دے ورچوئل سنیما گرافی دے نال ملیا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ [[دی میٹرکس|میٹرکس]] (1999) تے اس دے دو سیکوئلز نو‏‏ں عام طور اُتے اس شعبے وچ پیش رفت فلماں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔

انسانی جسمانی افعال ، جذبات تے تعامل د‏‏ی پیچیدگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، مکمل طور اُتے 3D متحرک حقیقت پسندانہ نظر آنے والے انسانی کرداراں دے لئی اہ‏م کرداراں والی فلماں کدی کدائيں ہی رہیاں نيں۔ سی جی کردار جِنّا زیادہ حقیقت پسندانہ ہُندا اے ، کسی زندہ انسان د‏‏ی باریکی تے تفصیلات پیدا کرنا اِنّا ہی مشکل ہُندا اے تے ایہ کہ اس کردار دے غیر معمولی وادی وچ گرنے دا امکان اِنّا ہی زیادہ ہوجاندا ا‏‏ے۔ حقیقت وچ نظر آنے والے انساناں نو‏‏ں تخلیق کرنے د‏‏ی کوشش کرنے والی فلماں وچ ''حتمی خیالی:'' 2001 ء وچ ''روحاں دے اندر'' ، ''آخری تصور:'' 2005 وچ ''ایڈونٹ چلڈرن'' ، 2004 وچ ''[[پولر ایکسپریس (فلم)|پولر ایکسپریس]]'' ، 2007 وچ ''بیوولف'' تے ''ریذیڈنٹ ایول:'' 2009 وچ ''انحطاط'' شامل ني‏‏‏‏ں۔

ورچوئل جہاناں د‏‏ی تخلیق [[بصری حقیقت|ورچوئل رئیلٹی]] وچ ریئل ٹائم حرکت پذیری د‏‏ی اجازت دیندی [[بصری حقیقت|ہے]] ، اک ایسا میڈیم جس دا تجربہ 1962 تو‏ں ہويا اے تے 1990 د‏‏ی دہائی وچ تجارتی تفریحی ایپلی کیشنز دیکھنا شروع ہوئے گئے سن ۔

21 ويں صدی د‏‏ی پہلی دہائیاں وچ کمپیوٹر متحرک تکنیک آہستہ آہستہ روايتی سیل حرکت پذیری تو‏ں کدرے زیادہ عام ہوئے گئی۔ تھری ڈی متحرک تکنیک دے لئی روايتی حرکت پذیری د‏‏ی بہت پسند کردہ شکل نو‏‏ں دوبارہ بنانے دے لئی ، سیل شیڈنگ د‏‏ی تکنیک تیار کيتی گئی سی۔ ریئل ٹائم سیل سیل شیڈنگ پہلی بار 2000 وچ سیگا دے ''جیٹ سیٹ ریڈیو'' نے انہاں دے ڈریمکاسٹ کنسول دے لئی متعارف کروائی سی۔

== اینیمیشن وچ پہلے ==


== بلحاظ خطہ ہور پیشرفتاں ==

=== امریکین ===

==== کیوبا دے حرکت پذیری د‏‏ی تریخ ====

* 1970: جوآن پیڈرین نے ایلپیوڈیو ویلڈس دا کردار تخلیق کيتا ، جو طویل عرصے تو‏ں شارٹس تے دو مووی پکچرز د‏‏ی سیریز دا اک اسٹار ا‏‏ے۔
* 1985: جوان پیڈرن د‏‏ی ''¡ویمپیرس این لا ہبانا!''
* 1992: فیسٹیول انٹرنسیونال ڈیل نیویو سین لیٹینوامریکانو وچ اک حرکت پذیری گٹھ شامل کيتا گیا۔

==== میکسیکن حرکت پذیری د‏‏ی تریخ ====

* 1935: الفونسو ''ورگارا نے'' اک متحرک مختصر فلم ، ''پیکو پیریکو این پریمیئر'' تیار کيتا۔
* 1974: فرنینڈو رویز نے میکسیکو د‏‏ی پہلی متحرک خصوصیت والی فلم ، لاس ''ٹریس ریز میگوس تیار کيتی'' ۔
* 1977: انور بدین کامک اُتے مبنی فلم ''لاس سپر بائیوز بنائی'' ۔
* 1983: رائے ڈیل ایسپیسیو
* 2003: انیما ایسٹوڈیوز نے مگوس وائی گیگانٹ نو‏‏ں ملک د‏‏ی صنعت وچ کئی سال دے وقفے وقفے دے بعد اک لمبائی د‏‏ی میکسیکن متحرک خصوصیت جاری کيتی۔

**ریاستہائے متحدہ وچ جدید حرکت پذیری (1986 تو‏ں تاحال)*'

:* ڈزنی متحرک سیریز د‏‏ی کامیابی: *ڈزنی دوپہر* (1985–1997)
:* وارنر بروس دے نال [[اسٹیون اسپلبرگ|اسٹیون اسپیلبرگ]] دے تعاون حرکت پذیری (1990–1999)
:* 1990 د‏‏ی دہائی وچ ہفتے د‏‏ی صبح کارٹوناں دا زوال۔
:* [[کارٹون نیٹ ورک]] دا رات گئے دیر تو‏ں حرکت پذیری بلاک *بالغاں وچ تیراکی* بہت مقبول ہوجاندی اے تے مختصر ، بالغ حرکت پذیری وچ دوبارہ سرگرداں ہونے دا باعث بندی ا‏‏ے۔
:* "ڈزنی بحالی" فلماں (2009–2018)۔

=== یورپ ===

==== اسٹونین انیمیشن د‏‏ی تریخ ====
اسٹونین انیمیشن 1930کی دہائی وچ شروع ہوئی تے جدید دور وچ جاری ا‏‏ے۔ 

* 1931 ء - *جونو‏ں دتی ڈاگ د‏‏ی مہم جوئی* ، اسٹونین د‏‏ی پہلی متحرک مختصر فلم
* 1950 د‏‏ی دہائی - ایلبرٹ ٹوگانوف دے ذریعہ ٹیلن فیلم دے کٹھ پتلی حرکت پذیری ڈویژن د‏‏ی بنیاد رکھنا
* 1970 د‏‏ی دہائی - رین رمات دے ذریعہ تیار کردہ حرکت پذیری ڈویژن ، جونس فیلم د‏‏ی بانی

==== اطالوی حرکت پذیری د‏‏ی تریخ ====

* 1914: *کبیریا* وچ بطور خاص اثرات اسٹاپ موشن حرکت پذیری دا استعمال
* 1936: نامکمل پنوچویو د‏‏ی *مہم جوئی* ، [[گم شدہ فلم|کھوئی ہوئی]] سمجھی جاندی اے 
* 1949: پہلی دو اطالوی متحرک فلماں ریلیز ہوئیاں: *لا روزا دتی بغداد* ہدایتکار انتون گنو ڈومینیگینی تے *دی ڈائنامائٹ برادرس* ہدایت کاری وچ نینو پاگوٹ۔
* 1962: اطالوی متحرک کارٹون آرٹ اینڈ انڈسٹری ( لا لائنا ، میو ماؤ ، کالیمرو …) پیدا ہويا۔
* 1977: متحرک اطالوی کلاسیکی ، *الیگرو نان ٹراپو* ، ڈزنی د‏‏ی *فینٹاسیہ* د‏‏ی *تعظیم تے تعظیم اے * ۔ ایہ ڈائریکٹر برونو بوزیتٹو دا سب تو‏ں زیادہ مہتواکانکشی کم اے تے اس دا تیسرا فیچر لمبائی حرکت پذیری ، *ویسٹ تے سوڈا کے* بعد ، اک متحرک اسپگیٹی مغربی تے *VIP میرے برادر سپرمین* ، سپر ہیروز دا اک بڑوآ اے ، حالانکہ اس نے مسٹر سمیت متعدد قابل مختصر کماں د‏‏ی ہدایت وی د‏‏ی اے ۔ روسی تے آسکر دے لئی نامزد گراس شاپرز (کیولیلیٹ) ۔ 
* 2001: *جادو بلوم* ، *وینکس کلب کا* پائلٹ
* 2004: رینبو ایس پی اے دے ذریعہ تیار کردہ *وینکس کلب*
* 2009: *ہنٹک: راز تے سالک*
* 2016: *ریگل اکیڈمی*

==== کروشیا وچ حرکت پذیری د‏‏ی تریخ (سابق یوگوسلاویہ وچ ) ====

* 1953: زگرب فلم نے [[زغرب|زگریب]] اسکول آف انیمیشن دا افتتاح کيتا۔
* 1975:Škola Animiranog Filma Čakovec (ŠAF) Skola [[چاکووتس]] وچ اینیمیشن دا سکول ۔

=== اوشینیا ===

==== آسٹریلیائی حرکت پذیری د‏‏ی تریخ ====
*ملاحظہ کرن: جانوراں د‏‏ی منطق ، یورام مجموعی ، فلائنگ بارک پروڈکشن*

* 1977: *ڈاٹ اینڈ کینگارو*
* 1979: *چھوٹا جہا سزا*
* 1982: *ساتواں میچ* (جسنو‏ں *سارہ* وی کہیا جاندا اے )
* 1984: *اونٹھ لڑکا*
* 1984: *مہاکاوی: ڈایناسور دے دن* ( *EPIC* وی کہیا جاندا اے )
* 1991: *جادو پہیلی*
* 1992: *بلنکی بل: شرارتی کوالہ*
* 1992: *فرن گولی: آخری بارش د‏‏ی جنگل*
* 2000: *جادو پڈنگ* (2000)
* 2006: *مبارک پیر* (امریکا دے نال شریک پروڈکشن)

==== نیوزی لینڈ حرکت پذیری د‏‏ی تریخ ====
*دیکھو: ویٹا ڈیجیٹل*

* 1986: *فوٹروٹ فلیٹس: کتے د‏‏ی کہانی*
* 2015: *25 اپریل*

== میڈیا ==
<gallery>
فائل:Humorous Phases of Funny Faces.ogg|<nowiki />[[J. Stuart Blackton|جے اسٹوارٹ بلیکٹن دے]] 1906 وچ کارٹون *مزاحیہ مراحل دے مضحکہ خیز چہرے'' ، جو پہلی متحرک فلم سمجھی جاندی اے 
فائل:Gertie On Tour.ogg|ونسر میدے دے " گیرٹی ڈایناسور " ، 1914 دا 1921 دا سیکوئل ، شخصیت نگاری دے نال پہلا کارٹون


## نوٹ

## حوالے

### کم دا حوالہ

; Bibliography
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Online sources
* 
* 
* 
* 

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 

گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:فلم د‏‏ی تریخ
گٹھ:مقالے جنہاں وچ جاپانی بولی دا متن اے