جن راجٹبر(1115–1234)

thumb|230x230px|جنّ راجٹبر دے پھیلاو دا نقشہ<br>
**جنّ راجٹبر جاں شاہی خاندان** ( جرچین :  ائسن گرون ؛  چینی بولی :  金朝 ,  جنّ چاؤ ؛  انگریزی :  Jin Dynasty )  ,  جنوں جرچین راجٹبر وی کیہا جاندا ہے ،  جرچین لوکاں  دے وانیان  ( 完顏 ,  Wanyan )  پروار ولوں قایم کیتا گیا اک راجٹبر سی جس نے اتلے چین اتے اسدے کجھ گوانڈھی علاقیاں اتے سنّ 1115 عیسوی تو 1234 عیسوی تکّ راج کیتا ۔  ایہہ جرچین لوک اوہناں مانچو لوکاں  دے آباؤ اجداد سن جہناں نے 500 سالاں بعد چین اتے چنگ راجٹبر  دے روپ وچّ راج کیتا ۔  دھیان دیو دی کہ اس جنّ راجٹبر توں پہلاں اک ہور جن راجٹبر آیا سی جنہاں دا اس خاندان نال کوئی تعلق نہیں ہے ۔

## قیام
جنّ راجٹبر دا قیام شمالی منچوریا وچّ وسن والے جرچین لوکاں  دے اک قبیلے  دے وانیان اگدا  ( 完顏阿骨打 ,  Wanyan Aguda )  ناں دے شخص نے کیتا سی ۔  اوہناں دا پہلا مقابلہ شمالی چین اتے راج کر رہے ختانی لوکاں  دے لیاؤ راجٹبر نال ہویا ۔  لیاؤ خاندان دا منچوریا اتے منگولیا  دے کجھ حصےآں اتے صدیاں دا قبضہ سی ۔  سنّ 1121 وچّ جرچینو لوکاں نے لیاؤ  دے دکھن وچّ واقع سونگ راجٹبر نال صلح کرکے اکٹھے ہو کے لیاؤ اتے حملہ کرن دا فیصلہ کیتا ۔  سونگ راجٹبر دیاں فوجاں تاں اسپھل رہیاں لیکن جرچین لیاؤ نوں وسطی ایشیا ولّ دھکن وچّ کامیاب رہے ۔  1125 وچّ اگدا دی موت ہون اتے جرچیناں نے سونگ  دے نال صلح توڑ دے اوہناں  دے  علاقےآں اتے وی حملہ کر دتا ۔  9 جنوری 1127 وچّ اوہناں نے کائیفینگ شہر  ( جو شمالی سونگ راجٹبر دا راجگڑھ سی )  اتے قبضہ کرکے اسنوں اگّ لگا دتی ۔  سونگ راج پروار بھجکے یانگتسی دریا دے پار جاکے ٹک گیا اتے اتھے اوہناں نے اک نویں دکھن سونگ راجٹبر  دے نام نال اپنا راج جاری رکھیا ۔  ویلے دے نال جرچین لوک چینی رہتل وچّ ڈھلدے گئے اتے لگبھگّ 30 لکھ جرچین اتلے چین وچّ آ وسے ۔  ایہناں   دے راج ماتحت 3 کروڑ چینی شہری سن ۔  1191 تکّ ایہناں نے اپنی نسل شدھ رکھن لئی جرچین اتے ہان چینی لوکاں  دے وچّ شادیاں ورجت رکھنیاں شروع کر دتیاں ۔ اسدے بعد دوناں گٹاں وچّ شادیاں ہون لگی اتے جرچین ہولی - ہولی چینی رہتل دا حصہ بنن لگیا ۔

## پتن
13ویں صدی  دے شروعات دے نال  ہی شمال وچّ واقع منگول لوک جنّ سلطنت نوں تنگ کرن لگے ۔  1211 وچّ چنگیز خان  دی منگول فوج  دے 50 ، 000 گھڑسواراں نے جنّ راج اتے حملہ کر دتا اتے اس علاقے دے باغی ختانی لوکاں اتے جرچین لوکاں نوں اپنے نال شامل کر لیا ۔  پہلاں تاں اوہناں نے جنّ راج دی لہندے راجگڑھ داتونگ  ( 大同 ,  Datong )  جتیا ۔  1212 وچّ اوہناں نے جنّ راج دی چڑھدے راجگڑھ نوں لٹیا اتے 1213 وچّ اوہناں دے مرکزی راجگڑھ ژونگدو  ( 中都 ,  Zhongdu ,  اجوکا بیجنگ شہر )  نوں گھیر لیا ۔  جنّ راجٹبر جویں - تویں منگولاں  دے نال صلح کرکے مرکزی راجگڑھ اتے تاں بنے رہے لیکن کجھ ہی مہینیاں وچّ اپنی سرکار دکھن راجدھانی کائیفینگ شہر وچّ لے گئے ۔  1216 وچّ جنّ راج دے کجھ صلاحکاراں نے اوہناں نوں دکھن وچّ واقع سونگ راجٹبر اتے حملہ کرن دی خراب صلاح  دتی ۔  لڑائی شروع تاں ہوئی لیکن 1219 وچّ اوہناں نوں ہار ملی ۔  ہن جنّ راج شمال ولوں منگولاں اتے دکھن وچّ سونگ  دے نال دو - طرفہ لڑائی وچّ پھس گیا ۔  1232 وچّ منگول بادشاہ چنگیز خان  دے پتر اوگدائی خان  نے سونگ خاندان دی مدد  دے نال جنّ راج اتے حملہ کیتا ۔  1233 وچّ اوہناں دی فوجاں جنّ راجگڑھ وچّ وڑ گئیاں ۔  1234 وچّ جنّ راجٹبر   دے بادشاہ آئیجونگ نے خودکشی کر لئی اتے جنّ راج دا انت ہو گیا ۔  جنّ راج دا منگولاں اتے سونگ خاندان وچّ بٹوارا ہونا سی لیکن اوہ سمجھوتہ نہیں کر سکے اتے اوہناں وچّ اگے اس اتے آپسی لڑائی ہو گئی ۔

## ایہہ وی ویکھو
* سونگ راجٹبر 
* جرچین لوک 
* ختانی لوک 
* لیاؤ راجٹبر 
* شمالی اتے دکھنی راجٹبر
* تانگ راجٹبر
* پنج بادشاہ تے دس راجشاہیاں
 
* تن راجشاہیاں
* اتری اتے دکھنی راجٹبر

* ہان راجٹبر 
* ساؤ ویئی راج 
* چڑھدا وو راج 
* شُو ہان راج 
* جن راجٹبر 

* بہار تے خزاں ویلہ
* لہندا ژوؤ ویلہ 
* ژوؤ راجٹبر
* چین  دے راجٹبر 
* چن راجٹبر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

 

گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ
گٹھ:چینی راج ٹبرگٹھ:چین دے راج ٹبرگٹھ:چین دی تریخ

گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
 
گٹھ:سابقہ سلطنتاں
گٹھ:ایشیاء دیاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:جن خاندان
گٹھ:چینی شاہی خاندان
گٹھ:مشرقی ایشیا دے سابقہ دیس