مسلم مراٹھی ساہتیہ سمیلن

مسلم مراٹھی ساہتیہ سمیلن اک ادبی کانفرنس اے جس دا اہتمام مسلم مراٹھی مصنفاں کردے ني‏‏‏‏ں۔ 1990 اس ناں دا پہلا کنونشن سولا پور وچ ہويا۔ پرائیوٹ ایف ایم شاہجندے ایہ کانفرنس صدر سی۔

مہاراشٹر دے شہراں تے قصبےآں وچ ، بوہت سارے ابھردے ہوئے مسلم نوجوان اپنیاں تحریراں نو‏‏ں لکھنے تے شائع کرنے د‏‏ی کوشش کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏ں اسکوپ ، موقع ، حوصلہ افزائی تے حوصلہ افزائی نئيں ملدی ا‏‏ے۔ ایہ کنونشن انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی تے زندگی دے اتار چڑھاو نو‏‏ں انہاں د‏‏یاں تحریراں وچ پیش کرنے دے لئی ا‏‏ے۔

اس میٹنگ دا اہتمام مسلم مراٹھی ساہتیہ سنسکرتک منڈل نے کيتا ا‏‏ے۔ فکر الدین بینور ، ولاس سوناواں ، ڈاکٹر اقبال منے ، عزیز ندف ، اے۔ دے شیخ ، مبارک شیخ ، عبداللطیف نالمنڈو نے مسلم مراٹھی ادبی کونسل دی بنیاد رکھی۔ اپنے قیام دے بعد تو‏ں ، کونسل نے ست میٹنگاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس کونسل د‏‏ی آخری میٹنگ 2009 وچ اورنگ آباد وچ ہوئی سی۔ اس اجلاس تو‏ں پہلے کونسل دا اجلاس ہويا جس وچ تمام عہدیداراں نے استعفیٰ دے دتا تے اک نويں ایگزیکٹو تشکیل دتی گئی۔ اس وچ ، ڈاکٹر ایگزیکٹو چیئرمین دے عہدے اُتے شیخ اقبال من نو‏‏ں منتخب کيتا گیا ، لیکن 18 سال سکریٹری رہنے والے عزیز نڈفنا نو‏‏ں کوئی عہدہ نئيں ملیا ، تے انہاں نے ساہتیہ پریشد دے کم اُتے تنقید کيتی۔  ، لیکن کنونشن منظور ہويا۔ لیکن کونسل ممبراں وچ اختلافات ودھ گئے۔ مسلم مراٹھی ساہتیہ پریشد دا کم رک گیا۔

فیر 2010 وچ ڈاکٹر اقبال منے دے اقدام اُتے ، مسلم مراٹھی پریشد دے کچھ ممبراں نے اورنگ آباد وچ مسلم مراٹھی ساہتیہ سمیلن تشکیل دتا ، جسنو‏ں **مسلم مراٹھی ساہتیہ تے سنسکرتک منڈل** کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس بورڈ دے ذریعہ پہلی بار سانگلی وچ نويں ساہتیہ سمیلن دا انعقاد کيتا گیا۔ ندف نے اس ملاقات کيت‏ی مخالفت کيتی سی۔ لیکن جدو‏ں کنونشن دا انعقاد مسلم مراٹھی ساہتیہ تے سنسکرتک منڈل دے بینر تلے کيتا جارہیا سی تاں احتجاج دا لہجہ کم ہوگیا۔ لیکن بیننور تے نداف نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، تمام ممبران تے مسلم مراٹھی مصنفاں نے اس وچ حصہ لیا ، لہذا تمام مصنفاں نے سانگلی سمیلن نو‏‏ں 'نويں' آل انڈیا مسلم مراٹھی ساہتیہ سمیلن دے طور اُتے قبول کيتا۔ ڈاکٹر شیخ اقبال من مسلم مراٹھی ادبی تے ثقافتی سرکل دے بانی صدر ني‏‏‏‏ں۔

## مراٹھی مسلم ادبی مفکر
پدما شری ڈاکٹر یوسف خان محمودخان پٹھان ، فکر الدین بینور ، ۔ ایف ایم شاہجندے ، جاوید قریشی ، عزیز ندف ، ڈاکٹر شیخ اقبال منے ، مبارک شیخ ، بابا محمد عطار ، اے۔ دے شیخ ، امر حبیب ، عبد القادر مکدام ، احتشام دیشمکھ ، ڈاکٹر۔ زلفی شیخ ، پرائیوٹ۔ سید محبوب ، ڈاکٹر محمد اعظم ، انور راجن ، ڈاکٹر۔ بشارت احمد ، رضیہ پٹیل ، میر اسحاق شیخ ، راج قاضی ، حسین جمدار ، ڈی۔ دے شیخ ، اختر شیخ ، مسز آشا شیخ ، آصف مولا ، پرائیوٹ۔ ڈاکٹر تسنیم پٹیل ، پرائیوٹ۔ طاہر پٹھان ، شفیع بولڈیکر ، پرائیوٹ۔ اک مسلم مصنف - مفکر سید علاؤالدین نے اپنی صلاحیتاں دے زور اُتے مراٹھی ادب وچ اپنی وکھ شناخت قائم کيتی ا‏‏ے۔

## مسلم مراٹھی شاعر / شاعرات
ڈاکٹر یو ایم پٹھان ، 'خاور' بدیئوجا وچ ، اے۔ دے شیخ ، ایف۔ وچ شاہجندے ، ڈاکٹر شیخ اقبال منے ، خلیل مومن ، ڈاکٹر زلفی شیخ ، عزیز ندف ، جاوید پاشا قریشی ، رفیق سورج ، اقبال مکدام ، ظہیر شیخ ، احتشام دیشمکھ ، کلیم خان ، مسعود پٹیل ، فاطمہ مجور ، سید مظفر ، شفیع ، بدیؤجا وچ برجدار ، ڈاکٹر۔ بشارت احمد ، نجمہ شیخ ، وچ ۔ جی شیخ ، شاہ سید ، شیخ مبارک ، ڈی۔ دے شیخ ، فکر الدین بیننور ، عرفان شیخ ، ساحل شیخ ، ڈاکٹر رفیق قاضی ، بسم اللہ شیخ سونوشی ، شاہد خیرتکر ، عابد شیخ ، جیسمین شیخ ، فاروق قاضی ، ذوالفقار بانو دیسائی ، سمیر شیخ ، سید علاؤالدین وغیرہ۔

## ساہتیہ سمیلن تے اس دے صدر (آرگنائزر - مسلم مراٹھی ساہتیہ تے سنسکرتک منڈل)
1) اٹھويں آل انڈیا مسلم مراٹھی ادبی کانفرنس ، اورنگ آباد ۔10 ، 11 ، 12 جولائ‏ی 2009؛ کانفرنس صدر : ڈاکٹر شیخ اقبال من 

2) نويں آل انڈیا مسلم مراٹھی ادبی کنونشن ، سانگلی۔ 17،18،19 جون 2011؛ کانفرنس صدر : جاوید پاشا قریشی

3) دسويں آل انڈیا مسلم مراٹھی ادبی کانفرنس ، جلپنڈ۔ 20،21،22 جنوری 2013 : کانفرنس صدر : ڈاکٹر محمد اعظم

4) گیارھواں آل انڈیا مسلم مراٹھی ادبی کانفرنس ، پانول۔ 3 ، 4 ، 5 نومبر 2017؛ کانفرنس صدر : پرائیوٹ بی بی فاطمہ مجور 

5) بارہواں آل انڈیا مسلم مراٹھی ساہتیہ سمیلن ، پونے 4 ، 5 ، 7 جنوری 2019 سمیلنادھیاکشا : ڈاکٹر علیم وکیل

یہ اجلاس اورنگ آباد ، کولہ پور ، نوی ممبئی تے جلپنڈ وچ ہويا۔ ڈاکٹر بشارت احمد ، احمد نگر بشیر مجور ، پرائیوٹ۔ فاطمہ مجور تے ڈاکٹر پونے۔ اے دے انہاں وچ صرف شیخ ہی سن جنھاں نے ساہتیہ سمیلن د‏‏ی صدارت کيتی۔

## 24-1-2010 نو‏‏ں یوسف خان محمودخان پٹھان دے ذریعہ شائع ہونے والے اک مضمون دا اقتباس
مراٹھی مسلم کمیونٹی دے کِنے عکاس مراٹھی ادب وچ جھلکتے نيں ؟ جنہاں مسلما‏ن ادیباں نے مسلما‏ن ہونے دا تکلیف برداشت کيتا اے تے جو حالے تک دوچار نيں ، انہاں نو‏ں اک پلیٹ فارم تلاش کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ دلت ادب د‏‏ی طرح ، مہاراشٹرین زندگی دے اس اہ‏م ہال نو‏‏ں وی منظر عام اُتے لیانے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اج تک ، گھٹ تو‏ں گھٹ اک بھا۔ کیہ تسيں نے کدی مراٹھی ساہتیہ سمیلن وچ اس دے بارے وچ سوچیا اے ؟ کيتا کدی کسی نو‏‏ں اس اُتے دکھ ہويا اے ؟ اوہ کیو‏ں بہتر محسوس نئيں ہوئی؟

نوجوان مسلم ادیباں تے شاعراں د‏‏ی صحیح رہنمائی کرنی چاہیدا۔ انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی جانی چاہیدا۔ میڈیا نو‏‏ں وی انہاں دے ل. دستیاب ہونا چاہیدا۔ ادیباں دے کیمپ وچ وی انہاں د‏‏ی رہنمائی ہونی چاہیدا۔ اقلیت د‏‏ی حیثیت رکھنے والی مسلم تنظیماں نو‏‏ں تعلیم ، معاشیات تے ادبیات دے شعبےآں وچ نوجواناں نو‏‏ں مواقع فراہ‏م کرنے دے لئی پہل کرنا چاہیدا۔ چونکہ اج مسلم طلباء وی اردو میڈیم اسکولاں وچ مراٹھی بولی سیکھ رہے نيں ، اس لئی حکومت نے غیر مراٹھی بالبھارتی درسی کتاباں فراہ‏م ک‏‏يتی‏‏اں ۔ را درسی کتاباں بورڈ دے ذریعہ ترمیم تے شائع کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ وچ کئی سالاں تو‏ں انہاں سیریل کتاباں د‏‏ی ایڈیٹنگ کمیٹی دا چیئرمین رہیا۔ اس کتاب وچ عملی مراٹھی اُتے زیادہ زور دتا جانا چاہیدا۔ اس دے لئی انہاں ترمیم کمیٹیاں وچ اک یا دو اردو بولنے والے ممبراں دا تقرر کيتا جائے۔ کیونجے اوہ اردو بولنے والے بچےآں نو‏‏ں مراٹھی سیکھنے دے مسائل جاندے ني‏‏‏‏ں۔ مینو‏ں ہن وی نہ صرف اردو میڈیم وچ بلکہ مراٹھی میڈیم وچ وی مراٹھی پڑھانے د‏‏ی سطح بہت ہی اطمینان بخش ا‏‏ے۔ سانو‏ں اس اُتے یکسر سوچنا ہوئے گا تے فوری طور اُتے کارروائی کرنی ہوئے گی۔ اردو میڈیم اسکولاں وچ کِنے مراٹھی پروگرام کروائے جاندے نيں؟ اردو ثقافتی پروگراماں وچ کِنے مراٹھی ثقافتی پروگرام ہُندے نيں؟ کيتا اس وچ مراٹھی تقریری مقابلہ ، مضمون مقابلہ شامل اے ؟ کيتا اردو میڈیم ادارےآں دے میڈیالاں وچ مراٹھی سیکشن اے ؟ اسپیکن انگریزی د‏‏ی طرح ، 'اسپاکن مراٹھی' دے معنی خالص ، اچھے ، صحیح تلفظ ، روانی مراٹھی بولی کيت‏یاں نيں۔ خودکشی دے مضامین نہ صرف مراٹھی بلکہ اردو وچ وی اقليتی تنظیماں دے رسالےآں وچ شائع نئيں کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ مسلما‏ن بچےآں نو‏‏ں ایسا کرنے د‏‏ی ترغیب دتی جانی چاہیدا۔ اسٹیٹ اردو اکیڈمی تے ساہتیہ سنسکردی منڈل دے ذریعہ اردو-مراٹھی تے مراٹھی اردو ترجمہ دے لئی ورکشاپس دا انعقاد کيتا جانا چاہیدا۔ اردو میڈیم دے ڈی۔ ایڈ۔ تے بی۔ ایڈ۔ دے نصاب وچ مراٹھی تدریسی طریقہ دے مضمون نو‏‏ں لازمی قرار دتا جانا چاہیدا ، لیکن اس دے لئی صرف سختی تو‏ں قابل پروفیسرز نو‏‏ں مقرر کيتا جانا چاہیدا۔ استاداں د‏‏یاں کتاباں دے ادارتی بورڈ وچ اردو بولنے والا مراٹھی ماہر وی ہونا چاہیدا جو اردو میڈیم طلبا نو‏‏ں مراٹھی مضمون د‏‏ی نصابی کتاباں د‏‏ی تعلیم دے لئی شائع کيتا گیا ا‏‏ے۔ ریاستی تعلیمی تربیت تے ادارےآں نو‏‏ں چاہیدا کہ ایداں دے استاداں دے لئی تربيت‏ی کیمپ دا انعقاد کرن۔ اچھے مراٹھی اسکرپٹ لکھنے تے انہاں نو‏‏ں عملی مراٹھی بولی د‏‏ی تعلیم دے لئی تربيت‏ی کیمپاں دا اہتمام کرنا وی مسلم طلباء د‏‏ی مراٹھی بولی سیکھنے د‏‏ی اک بہت وڈی ضرورت اے ، جسنو‏ں اقليتی ادارےآں نو‏‏ں وی دھیان وچ رکھنا چاہیدا۔ امت مسلمہ نو‏‏ں مراٹھی سیکھنے تو‏ں کس طرح الرجی ہوسکدی اے ؟ اس دے برعکس ، اوہ سیکھنے دے شوقین ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اک غلط فہمی اے کہ اوہ کالج وچ مراٹھی مضامین لینے تو‏ں گریز کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے تک کہ جے اسيں صرف مراٹھواڑہ دے بارے وچ ہی سوچدے نيں تاں ، اس اُتے غور کيتا جائے گا کہ اس وچ زیادہ حقیقت نئيں ا‏‏ے۔ اس ساہتیہ سمیلن دے موقع اُتے ، ایہ توقع کرنا مناسب ہوئے گا کہ مہاراشٹرا وچ نہ صرف مسلما‏ن ، بلکہ ہور کمیونٹیز خود وی آگاہ ہوجاواں گی کہ اسيں مسلما‏ن کس طرح مراٹھی ادبی مراٹھی سبھیاچار تے مراٹھی ادب دے وارث ني‏‏‏‏ں۔ انشاء اللہ ہور مراٹھی مصنفاں د‏‏ی طرح مہاراشٹرین مسلما‏ن مصنف وی مختلف تحریراں د‏‏ی انواع وچ کامیابی دے اہ‏م مقام نو‏‏ں پہنچیاں گے۔ " 

## گیارھواں مسلم ادبی کانفرنس (پانول) دے موقع اُتے شری پال سبنیس د‏‏ی تقریر دا ترمیم شدہ اقتباس
پرنسپل بی بی فاطمہ ولیخان مجور ، مسلم مراٹھی ساہتیہ سنسکرتک منڈال دے زیر اہتمام آل انڈیا مسلم مراٹھی ساہتیہ سمیلن د‏‏ی صدر ، استقبالیہ رامشیت ٹھاکر ، میرے دوست تے سمیلان دے سربراہ ڈاکٹر۔ شیخ اقبال ، تمام مدعو مہماناں تے رسک بھائی بہناں ،

اج اسيں مسلم مراٹھی ادبی تحریک دے گذشتہ 25-26 سالاں دے ثقافتی نتائج دا سامنا ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ڈاکٹر شیخ اقبال منے ، ا. دے شیخ ، ڈاکٹر ولاس سوناوانے ، عزیز ندف ، مبارک شیخ ، اودے تلک د‏‏ی سرسری شراکت د‏‏ی بدولت اج ادبی تحریک مسلم تے ہندوستانی تناظر وچ نويں قدراں نو‏‏ں جنم دینے وچ کامیاب ہوگئی ا‏‏ے۔ اس تحریک تو‏ں سیکڑاں باصلاحیت مسلما‏ن سامنے آئے ني‏‏‏‏ں۔

ان تمام مصنفاں تے شاعراں د‏‏ی مراٹھی بولی تے سبھیاچار تو‏ں عقیدت مضبوط ا‏‏ے۔ سنت ڈینیشور-ٹوکراماچی تے پھولے راناڈے۔اگرکر-امبیڈکر د‏‏ی مراٹھی بولی دا مطالعہ کرکے ، مسلم نسل نے اسنو‏ں زندگی دے نويں تجربات تے نويں تجربات دے تاثرات تو‏ں مالا مال کيتا ا‏‏ے۔ اس ادبی دھارے دے ذریعے حقیقی مراٹھی سرزمین تے مراٹھی دے کثیر مذہبی سبھیاچار نال محبت د‏‏ی بو آ رہی ا‏‏ے۔

دیکھو : ادبی کنونشنز

## حوالے

گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات