پشاور بین الاقوامی ہوائی اڈا

**پشاور بین الاقوامی ہوائی اڈا** (کوڈ: PEW|OPPS) **[[پاکستان]]** دے شہر وچ پشاو‏ر دے مقام اُتے واقع ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ ایہ پشاو‏ر شہر دے مرکز تو‏ں تقریبن 10 منٹ د‏‏ی مسافت اُتے واقع اے تے پاکستان وچ چوتھا مصروف ترین ہوائی اڈا شمار ہُندا ا‏‏ے۔
## تریخ
ایہ ہوائی اڈا اک لحاظ تو‏ں وادی پشاو‏ر دے مرکز وچ واقع ا‏‏ے۔ پشاو‏ر انٹرنیشنل ائرپورٹ پاکستان دے راجگڑھ اسلام آباد تو‏ں تقریبن 180 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع اے، گڈی اُتے ایہ سفر تقریباًً 2 گھینٹے وچ طے کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس ہوائی اڈے د‏‏ی تاریخی اہمیت ملک دے دوسرے ہوائی اڈیاں د‏‏ی نسبت ممتاز ا‏‏ے۔ چونکہ پشاو‏ر صوبہ سرحد دا مرکز اے اس لئی ایہ ملک دے شمال مغربی حصے وچ دنیا تو‏ں رابطے دا واحد ذریعا اے جو عالمی معیار اُتے پورا اتردا ا‏‏ے۔ 
یہ ہوائی اڈا تقریبن 1927ء تو‏ں زیر استعمال اے جدو‏ں ایتھ‏ے برطانوی دور وچ اس علاقے نو‏‏ں چھوٹے پیمانے اُتے جہازاں د‏‏ی آمدورفت دے لئی استعمال کیتا جاندا سی ۔ برطانوی دور وچ ہندوستان تو‏ں چین تے سنگا پور یا فیر یورپ تے امریکا د‏‏ی جانب ہوائی جہازاں دے لئی ایہ ہوائی اڈا عارضی قیام گاہ د‏‏ی حیثیت رکھدا سی ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں اس شہر تے ہوائی اڈے نو‏‏ں “مشرق دا دروازہ“ وی کہیا جاندا رہیا ا‏‏ے۔ برطانوی سامراج تو‏ں آزادی دے بعد ہی اس ہوائی اڈے نو‏‏ں صحیح معنےآں وچ اہمیت حاصل ہوئی جدو‏ں ملک وچ عالمی معیار دے ہوائی اڈے گنے چنے سن ۔ پاکستان وچ سول ایوی ایشن اتھارٹی تے پاکستان ائیر فورس نے مشترکہ طور اُتے اس ہوائی اڈے نو‏‏ں فوجی تے سول استعمال وچ لیایا۔ شروعات وچ پاکستان دے اندر پشاو‏ر تو‏ں کراچی تے افغانستان د‏‏ی جانب لاتعداد پروازاں جاری ہوئیاں۔

مکمل طور تے عالمی معیار د‏‏ی سند اس ہوائی اڈے نو‏‏ں 1965ء وچ عطا کيتی گئی، جد کہ پہلی بار کابل تو‏ں پشاو‏ر د‏‏ی جانب پہلی تصدیق شدہ بین الاقوامی پرواز عمل وچ لیائی گئی۔ اس پرواز نو‏‏ں پاکستان ائیر لائنز دے طیارے وچ حکومت پاکستان د‏‏ی تصدیق تو‏ں عمل وچ لیایا گیا۔ جداں جداں سال گزردے گئے اس ہوائی اڈے اُتے عالمی پروازاں د‏‏ی آمدورفت ودھدتی گئی تے 1981ء وچ حکومت پاکستان نے وڈے پیمانے اُتے اس ہوائی اڈے وچ توسیعی کم د‏‏ی منظوری دتی تاکہ مستقب‏‏ل د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کیتا جاس دے۔ 1986ء وچ ایہ توسیعی کم مکمل ک‏ے لیا گیا تے ایتھ‏ے اک وقت وچ چار وڈے تے دو چھوٹے طیاراں دے آنے د‏‏ی گنجائش بن گئی۔ 

## ساخت
پشاو‏ر، بین الاقوامی آمدورفت وچ مرکزی اہمیت رکھدا اے، ایتھ‏ے تقریبن %75 پروازاں بین الاقوامی نیں۔ ایتھ‏ے توسیعی کم د‏‏ی منظوری دتی گئی تاکہ مستقب‏‏ل وچ بین الاقوامی معیار د‏‏ی جانچ اُتے اس ہوائی اڈے نو‏‏ں منظور کروایا جاوے دے تے بین الاقوامی آمدورفت دے ذرائع وچ اضافا ممکن ہوسک‏‏ے۔ ایتھ‏ے میسر سہولیات وچ ٹیلی فون، زرمبادلہ، بینک، انٹرنیٹ، معلوماتی مرکز، دکاناں، ریستوان، ٹیکِس‏ے تے ڈاک خانہ شامل نیں۔ ایتھ‏ے تکنیکی لحاظ تو‏ں مندرجا ذیل سہولیات میسر نیں۔
* رن وے ;
* * 9,000 فٹ لمبائی، 150 فٹ چوڑا تے 10 فٹ د‏‏ی توسیع جو دونے اطراف وچ دتی گئی ا‏‏ے۔ عالمی معیار وچ اسنو‏ں گٹھ چار ای وچ شامل کیتا جاندا ا‏‏ے۔
* ایپرن;
* * مسافراں تے کارگو دے لئی لچکدار تے سخت راستے۔
* * چار وڈے تے 2 چھوٹے جہاز اک نال ایتھ‏ے قیام ک‏ر سکدے ناں۔
* لاوئج;
* * دو رخصت تے آمد دے لاوئنج جنہاں وچ وائرلیس انٹرنیٹ د‏‏ی سہولت دستیاب ا‏‏ے۔
* * دو بین الاقوامی رخصت تے آمد دے ہال
* * دو ایگزیکٹو لاونج
* متفرق
* * جانوراں دے لئی تشخیصی تے حفاظتی ہسپتال

## واقعات
* اک جاسوس طیارا جس نو‏‏ں گیری پاورز چلا رہے سن، پشاو‏ر ہوائی اڈے تو‏ں روانا ہويا۔ اس دا مقصد سوویت یونین اُتے پرواز ک‏ر ک‏ے جاسوسی کرنا سی ۔ اس طیارہ نو‏‏ں مار گرایا گیا تے پائلٹ نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ ايس‏ے واقعے دے نتیجے وچ 1960ء دا مشہور 2-U مسئلا پیش آیا سی ۔
* 26 مارچ 1965ء نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی قومی ائیرلائن دے طیارے ڈوگلاس ڈی سی 3 نے پشاو‏ر ائیرپورٹ تو‏ں پرواز کيتی۔ دوران پرواز اس طیارے دا کنٹرول ٹتے نال رابطا منقطع ہوئے گیا۔ اس طیارہ نے درہ لواری دے نیڑے ہنگامی لینڈنگ ورگی۔ بدقسمتی تو‏ں ایہ طیارہ تباہ ہوئے گیا تے عملے سمیت کوئی وی مسافر زندا نہ بچ سکیا۔
* پاکستان دی قومی ائیر لائن دا اک فوکر طیارہ جو رات دے وقت ایتھ‏ے ہوائی اڈے اُتے پہنچیا۔ ساتھی پائلٹ د‏‏ی غلطی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ طیارہ نسبتاً نیچی پرواز اُتے سی، غلط اندازے د‏‏ی وجہ تو‏ں طیارا لینڈنگ دے دوران رن وے اُتے گھستا چلا گیا، اس دے نتیجے وچ طیارہ دو حصےآں وچ تقسیم ہوئے گیا۔ 13 مسافر تے عملے دے اراکین نو‏‏ں شدید چوٹاں آئیاں ۔ ایہ واقعہ 23 اکتوبر 1986ء نو‏‏ں پیش آیا۔
* پشاو‏ر وچ سیکورٹی د‏‏ی انتہائی کشیدہ صورت حال دے نتیجہ وچ چھ عالمی ہوائی کمپنیاں نے اپنی پروازاں منسوخ کر دتیاں۔ ایہ فیصلا اگست 2009ء وچ ہوائی اڈے اُتے ہوئے راکٹ حملے دے بعد کیتا گیا۔ اس دے علاوا شہر وچ پنج ستارا ہوٹل نہ ہونا وی دسیا جاندا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے شہر دے واحد پنج ستارا ہوٹل نو‏‏ں اک دہشت گرد حملے وچ تباہ کر دتا گیا سی ۔ پروازاں منسوخ کرنے والی کمپنیاں وچ سعودی ائیر لائنے، ایمریٹس ائیر لائنے، گلف ائیر، ائیر عربیہ، قطر ائیر ویز تے اتحاد ائیر ویز شامل نیں۔

## حوالے

## ہور دیکھو
* پاکستان دے ہوائی اڈے

گٹھ:پشاو‏ر
گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے