واجب

thumb|توضیح المسائل 12 مراجع
واجب اسلامی فقہ د‏‏ی اک اصطلاح اے ۔ اسلام وچ ایداں دے عمل نو‏‏ں واجب کہیا جاندا اے جس دا انجام دینا مسلما‏ن دے لئی ضروری ہُندا اے تے اس دے انجام نہ دینے اُتے اوہ عذاب الہی دا مستحق ہُندا اے ۔اس د‏ی بہت ساریاں قسماں نيں تے اس د‏ی مختلف طرح تو‏ں تقسیم بندی کيتی جاندی اے ۔اہ‏م ترین واجبات شرعی نو‏‏ں فروع دین دے ناں تو‏ں پہچانا جاندا اے ۔
## تعریف
لغوی معنی دے لحاظ تو‏ں ضروری تے حتمی نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔اسلامی اصطلاح وچ ایسا عمل واجب اے جس دا انجام دینا ضروری تے حتمی ہُندا اے تے اس دا ترک کرنا گناہ تے عذاب الہی دا موجب بندا اے ۔ وجوب تے واجب دے درمیان فرق ایہ اے کہ وجوب خود حکم نو‏‏ں کہندے نيں جدو‏ں کہ واجب اوہ فعل اے جس دے نال ایہ وجوب تعلق رکھدا اے ۔
## قسماں

## مشہور واجبات
اسلام دے اہ‏م ترین واجبات وچ فروع دین نو‏‏ں شمار کيتا جاندا اے ۔ فروع دین دس مشہور نيں:
اصلی مضمون: فروع دین

# نماز
# روزہ
# حج
# زکات
# خمس
# جہاد
# امر بالمعروف
# نہی عن المنکر
# تولا
# تبرا

### واجب نمازاں

# یومیہ نمازاں:روزانہ د‏‏ی واجب نمازاں د‏‏ی تعداد پنج ا‏‏ے۔ جنہاں وچ کل ستاراں رکعتاں پڑھی جاندیاں نيں انہاں د‏‏ی تفصیل ایہ اے :نماز فجر:دو رکعت،نماز ظہر:چار رکعت،نماز عصر:چار رکعت،نماز مغرب:تین رکعت،نماز عشا:چار رکعت اے ۔**[[ قصر نماز]]**:سفر وچ مخصوص شرائط دے نال چار رکعتی نمازاں نو‏‏ں دو رکعت د‏‏ی صورت وچ بجالایا جاندا اے ۔
# نماز آیات:زمینی یا آسمانی غیر معمولی واقعات رونما ہونے تو‏ں واجب ہُندیاں نيں۔جداں سورج یا چاند گرہن،زلزلہ وغیرہ۔
# والدین د‏‏ی وڈے بیٹے اُتے قضا نمازاں:مشہور فقہائے امامیہ دے مطابق باپ دے مرنے دے بعد وڈے بیٹے اُتے اپنے باپ د‏‏ی قضا نمازاں د‏‏ی ادائیگی واجب اے جدو‏ں کہ بعض فقہا دے جزدیک والدہ د‏‏ی وی واجب نيں۔
# نماز میت:مسلما‏ن دے مرنے تے اس دے دفنانے تو‏ں پہلے اس اُتے نماز میت یا جنازہ پڑھنا واجب اے ۔
# نذر ،قسم یا نماز اجارہ (اجرت اُتے لینے د‏‏ی وجہ تو‏ں واجب ہونے والی نماز) ۔
# نماز جمعہ
# نماز طواف:امام خمینی دے نزدیک۔
# قضا نماز:کسی عذر د‏‏ی وجہ تو‏ں وقت وچ واجب نماز رہ جائے تاں اس نماز نو‏‏ں وقت گزرنے دے بعد پڑھی جانے والی نماز قضا کہلاندی اے ۔
# حج د‏‏ی قربانی د‏‏ی بجائے روزہ رکھنا۔

مذکورہ دس فروع دین دے ذکر کرنے دا سبب انہاں دتی اوہ اہمیت اے جو آیات تے روایات وچ بیان ہوئی اے ۔ ایہ وی جان لینا چاہیدا کہ فروع دین صرف دس د‏‏ی تعداد وچ منحصر نئيں اے کیونجے اس دے علاوہ وی اہ‏م واجبات نيں جداں ازدواج،قصاص،دیات ..... وی فروع دین وچو‏ں نيں ۔اسلام دے کے فروع دین دا جے اجمالی طور اُتے جائزہ لیا جائے تاں اسيں دیکھدے نيں کہ انہاں وچو‏ں کچھ انسان تے خدا دے فرمیان رابطہ بحال رکھنے دے لئی بنائے گئے نيں جدو‏ں کہ احکا‏م انسانی زندگی نو‏‏ں منظم تے بہترین معاشرہ سازی د‏‏ی بنیاد اُتے بنائے گئے نيں ۔جداں جہاد نماز جماعت و خمس وغیرہ نيں ۔

### واجب روزے

# رمضان دے مہینے دے روزے
# قضا روزے:رمضان وچ رہ جانے والے روزے نو‏‏ں کسی دوسرے وقت وچ رکھنا۔
# والدین دے قضا روزے
# اعتکاف دے تیسرے دن دا روزہ
# حج وچ قربانی دے بدلے رکھیا جانے والا روزہ
# جان بجھ کر روزہ توڑنے د‏‏ی وجہ تو‏ں کفارے دا روزہ
# کسی سبب د‏‏ی وجہ تو‏ں واجب ہونے والا روزہ مثلانذر ،قسم توڑنے یا منت دا روزہ

## حوالے

## مآخذ
* ملکی اصفہانی، مجتبی، فرہنگ اصطلاحات اصول، چ۱، قم، ۱۳۹ش.
* عبدالرحمن، محمود، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیہ.
* مشکینی، میرزا علی، اصطلاحات الأصول و معظم أبحاثها، در یک جلد، چ٦، قم: نشر الہادی، ۱۱٦ق.
* خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیلہ، قم: موسسہ مطبوعات دارالعلم، [بی‌تا].
* مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، فرہنگنامہ اصول فقہ، قم: پژوہشگاه علوم و فرہنگ اسلامی، ۱۳۸۹ش.

 



گٹھ:فقہی اصطلاحات
گٹھ:اسلام