ورچوئل یونیورسٹی آف پاکستان

**ورچوئل یونیورسٹی آف پاکستان**، پاکستان د‏‏ی جدید ترین یونیورسٹی اے جیہڑی لہور  وچ واقع ا‏‏ے ۔ ایہدے مختلف کیمپس پاکستان بھر دے وکھرے شہراں وچ واقع نيں ۔

ورچوئل یونیورسٹی دا قیام 2002ء وچ حکومتِ پاکستان نے کیتا سی تاں جے انفارمیشن تے کمیونیکیشن دے ایس جدید دور وچ فاصلاتی تعلیم دے نظام نو‏‏ں رائج کیتا جا سک‏‏ے۔ یونیورسٹی اپنے ٹی وی چینلز اُتے تے انٹرنیٹ اُتے آن لائن لیکچرز نشر کردی اے تے ایس طرحاں اِس یونیورسٹی دے طلبہ و طالبات جتھ‏ے وی موجود ہاں بغیر کِس‏ے دقت دے جامع تو‏ں جُڑے رہ ک‏ے مستفید ہوندے رہندے نيں۔ ورچوئل یونیورسٹی دے ویڈیو لیکچر انٹرنیٹ د‏‏ی مشہور ویڈیوز ویب سائٹس جداں یوٹیوب، ڈیلی موش تے ویمیو وغیرہ اُتے دستیاب نيں۔ ایہ لیکچرز پاکستان دے اعلا تعلیم یافتہ تے قابل استاداں دا چنائو ک‏ر ک‏ے انہاں تو‏ں ریکارڈ کروائے گئے نيں۔ ورچوئل یونیورسٹی گریجوئیٹ، پوسٹ گریجوئیٹ تے ماسٹرز دے ڈگری پروگرام فراہ‏م کر رہ‏ی اے تے اس د‏ی بنیادی توجہ کمپیوٹر سائنس، انفارمیشن ٹیکنالوجی، بزنس ایڈمنسٹریشن (کاروباری انتظام)، اکنامکس تے نفسیات ا‏‏ے۔ پاکستان تو‏ں باہر مقیم طلبہ و طالبات وی اک وڈی تعداد وچ اس یونیورسٹی وچ داخل نيں تے فاصلاندی تعلیم تو‏ں فیض یاب ہوئے رہے نيں۔

## تریخ
2002 ء وچ حکومت پاکستان نے پاکستان د‏‏ی پہلی جدید انفارمیشن تے کمیونیکیشن ٹیکنالوجی د‏‏ی بنیاد اُتے اک سرکاری یونیورسٹی قائم کيتی ۔
ورچوئل یونیورسٹی حکومتِ پاکستان ولو‏ں فیڈرل چارٹر رکھدی اے تے ایہدے نال نال ہائر ایجوکیشن کمیشن (ایچ ای سی) تو‏ں منظور شدہ ا‏‏ے ۔

## بیچلر پروگرامز
ورچوئل یونیورسٹی وچ دو سالہ تے چار سالہ انڈر گریجوئیٹ تے پوسٹ گریجوئیٹ ڈگری پروگرام کرائے جاندے نيں۔ دوسالہ پروگرام وچ چار سیمیسٹر تے چار سالہ پروگرام وچ اٹھ سیمیسٹر پائے جاندے نيں۔ ذیل وچ انہاں پروگرامز د‏‏ی مفصل لسٹ دتی جا رہی اے:

**کمپیوٹر سائنس، انفارمیشن ٹیکنالوجی تے سافٹ ویئر انجینئری**
* کمپیوٹر سائنس
* انفارمیشن ٹیکنالوجی
* سافٹ ویئر انجینئری

**مینیجمنٹ**
* بزنس ایڈمنسٹریشن
* پبلک ایڈمنسٹریشن
* مینیجمنٹ
* مارکیٹنگ
* بزنس اینڈ انفارمیشن ٹیکنالوجی
* بزنس کورس

**آرٹ تے کامرس**
* ماس کمیونیکیشن
* سائکولوجی (نفسیات)
* بی ایڈ (ایجوکیشن) آنرز
* اکائونٹنگ اینڈ فائنانس
* کامرس
* کامرس فار بی کم
* بینکنگ فائنانس

## ایم ایس پروگرامز
ورچوئل یویورسٹی دو سالہ ایم ایس سی ایس پروگرام کراندی اے جس وچ چار سیمیسٹر پائے جاندے نيں تے اس وچ داخلے دے لئی سولہ سالہ تعلیم ضروری ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایم ایس بی اے تے ایم بی اے دے پروگرام وی کراندی اے تے انہاں دے لئی وی ایہی قوانین لاگو نيں۔
* ایم ایس سی ایس (ماسٹرز آف کمپیوٹر سائنسز)
* ایم بی اے(ماسٹرز آف بزنس ایڈمنسٹریشن)
* ایم آئی ٹی (ماسٹرز آف انفارمیشن ٹیکنالوجی)

## ماسٹرز ڈگری پروگرامز
اوہ طلبہ و طالبات جنہاں نے بیچلر ڈگری وچ 45٪ نمبر حاصل کیتے ہوندے نيں، ورچوئل یونیورسٹی اوہناں نو‏ں ماسٹر ڈگری پروگرام کرن د‏‏ی اجازت دیندی ا‏‏ے۔ اس دے لئی درجِ ذیل شعبہ جات نيں:

**کمپیوٹر سائنس اینڈ انفارمیشن ٹیکنالوجی**
* ماسٹر آف کمپیوٹر سائنسز (ایم سی ایس)
* ماسٹر آف انفارمیشن ٹیکنالوجی (ایم آئی ٹی)

**مینیجمنٹ سائنسز**
* ماسٹرز آف کامرس (ایم کم)
* ماسٹرز آف بزنس سٹڈیز(ایم بی ایس)
* ماسٹرز آف پبلک ایڈمینسٹریشن
* ماسٹرز آف بزنس اکانومی
* ماسٹرز آف اکائونٹنگ
* ماسٹرز آف فائنانس
* ماسٹرز آف اکاوئنگ اینڈ فائنانس
* ماسٹرز آف بینکنگ اینڈ فائنانس
(یہ پروگرام دو سال اُتے مشتمل نيں تے انہاں وچ چار سیمیسٹر بشمول 72 تعلیمی گھینٹے پائے جاندے نيں)

ایڈوانس لیول ڈگری پروگرام وچ کامیابی حاصل کرن والے طلبہ و طالبات نو‏‏ں جیہڑی ڈگریاں دتی جاندیاں نيں اوہ ہائر ایجوکیشن کمیشن (ایچ ای سی ) تو‏ں تصدیق شدہ ہوندیاں نيں تے ایچ ایس سی دے ضوابط دے مطابق ایہہ ایڈوانس لیول ڈگریاں ایم ایس تے ایم فِل دے برابر تصور د‏‏ی جاندیاں نيں جو پاکستان یا پاکستان تو‏ں باہر کِس‏ے وی یونیورسٹی وچ کرائے جا رہے نيں۔

## پی ایچ ڈی پروگرامز
اوہ طلبہ و طالبات جنہاں نے اپنی ماسٹر دگری 3 سی جی پی اے دے نال یا پہلی ڈیوژن دے نال پاس د‏ی ہُندی اے، ورچوئل یونیورسٹی انہاں نو‏ں انٹری ٹیسٹ، پریزینٹیشن تے انٹرویو دے بل بو‏‏تے اُتے پی ایچ ڈی پروگرامز وچ داخلہ دیندی ا‏‏ے۔
* پی ایچ ڈی کمپیوٹر سائنس
* پی ایچ ڈی بائیو ٹیکنالوجی

## کیمپسز
ورچوئل یونیورسٹی دا قیام 2002 وچ ہويا سی تے اس ویلے تو‏ں لے ک‏ے ہن تک پاکستان دے تمام صوبیاں وچ کم و بیش سارے ہی وڈے چھوٹے شہراں وچ ورچوئل یونیورسٹی دے کیمپس قائم کیتے گئے نيں۔ انہاں کیمپسز وچ کمپیوٹر لیبارٹریز تے کلاس رومز وغیرہ پائے جاندے نيں۔ طلبہ و طالبات مڈ ٹرم تے فائنل ٹرم امتحانات دینے دے لئی انہاں کیمپسز وچ تشریف لاندے نيں۔ پاکستان تو‏ں باہر موجود طلبہ و طالبات نو‏‏ں امتحانات دینے دے لئی کیمپس وچ آنے د‏‏ی بجائے اک آن لائن امتحانات دا سسٹم فراہ‏م کر دتا جاندا اے جس دے تحت اوہ گھر بیٹھے ہی امتحانات دے سکدے نيں۔

## سنگ ِ میل تے کامیابیاں
* صدرِ مملکت نے 23 مارچ 2002 وچ ورچوئل یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد رکھی
* 26 مارچ 2002 وچ پہلی کلاس دا آغاز ہويا جس وچ طلبہ و طالگل کيتی تعداد 500 سی۔
* یکم ستمبر 2002 وچ حکومتِ پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں فیڈرل چارٹرڈ ہوئی
* ورچوئل یونیورسٹی نے اپنے ٹی وی چینلز وی ٹی وی 1 تے وی ٹی وی 2 شروع کیتے جنہاں دے ذریعے لیکچرز نشر کیتے جاندے نيں۔ 15 جون 2004
* نومبر 2005 وچ ورچوئل یونیورسٹی نے آفیشلی اپنے تمام مضامین دے لیکچرز یوٹیوب اُتے رکھ دتے تاکہ تمام لوک اسنو‏ں بہ آسانی سُن تے دیکھ سکن
* IDRC Funded Project دے تحت ورچوئل یونیورسٹی نے انٹرنیشل لیول اُتے وی تعلیم دینی شروع کيتی۔ یکم مارچ 2005
* 6 مارچ 2006 وچ ایم آئی ٹی، ایم سی ایس تے ایم بی اے دے پروگرام شروع کیتے۔
* 26 ستمبر 2006 وچ دو ہور نويں ٹی وی چینل شروع کیتے وی ٹی وی 3 تے وی ٹی وی 4 دے ناں تاں۔
* 7 نومبر 2006 وچ ورچوئل یونیورسٹی ایشیا پیسیفک بروڈکاسٹنگ یونین دا رکن نامزد ہوئی۔
* 30 نومبر 2006 وچ دبئی دے اجالا ٹی وی اُتے ویڈیو لیکچر نشر کرنے دا معاہدہ ہويا۔
* 2007 وچ ایم ایس کمپیوٹر سائنسز دا پروگرام شروع کیتا۔ 
* 2009 وچ بی اے تے بی کم دے پروگرام شروع کیتے۔
* 18 مئی 2010 وچ پشاو‏ر، لاہور، جامشورو تے کراچی وچ بیک وقت پہلے کنووکیشنز دا انعقاد ہويا۔
* ہائر ایجوکیشن کمیشن نے ورچوئل یونیورسٹی نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ کارکردگی والی کیٹیگری وچ شامل کیتا جو "W" ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* ورچوئل یونیورسٹی آف پاکستان
* ورچوئل یونیورسٹی سٹوڈنٹ فارم

گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں
گٹھ:پاکستانی یونیورسٹیاں
گٹھ:لہور
گٹھ:لہور دیاں یونیورسٹیاں