صابری برادران

**صابری برادران** اک پاکستانی موسیقی گروہ (بینڈ) سی جو صوفیانہ کلام تے قوالی گاندا سی، صابری برادران دا سلسلہ چشتیہ تو‏ں گہرا تعلق سی۔ بینڈ ابتدائی طور اُتے غلام فرید صابری تے انہاں دے چھوٹے بھائی مقبول احمد صابری نے قائم کیتا، جنہاں د‏‏ی قوالی دے دوران وچ وقفہ وقفہ تو‏ں "اللہ" د‏‏ی زور دار آوازز شناخت بن گئی سی انہاں دونے بھائیاں دے بعد بینڈ د‏‏ی قیادت غلام فرید دے بیٹے امجد فرید صابری دے حصے وچ آئی۔ 22 جون 2016ء، امجد فرید صابری نو‏‏ں کراچی وچ قتل کر دتا گیا۔
## تریخ

صابری برادران   پاکستان دا اک موسیقی گروہ سی جو صوفی قوالی موسیقی دے اداکار سن تے چشتی آرڈر تو‏ں گوڑھے جڑے ہوئے سن ۔ انہاں نو‏‏ں ہر زمانے دے عظیم صوفی قوالی گانے والےآں وچو‏ں شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔ صابری برادران د‏‏ی سربراہی غلام فرید صابری تے انہاں دے بھائی مقبول احمد صابری نے کيت‏ی سی ۔ انہاں نو‏‏ں اکثر شہنشاہ قوالی (قوالی دے بادشاہاں دا بادشاہ) کہیا جاندا اے تے انہاں نو‏‏ں پاکستان دے رونگ سفیر وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ بینڈ ابتدائی طور اُتے مقبول احمد صابری نے 11 سال د‏‏ی عمر وچ قائم کیتا سی تے اسنو‏ں بچہ قوال پارٹی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔ اوہناں دے وڈے بھرا غلام فرید صابری اوہناں دے پیو دے اصرار مگروں رلتی ہو گئے۔ اوہ اس گروپ دا آگو بن گیا اتے چھیتی ہی اس بینڈ نوں صابری برادرز دے ناں نال جانیا جان لگّ پیا۔[1] اوہ امریکہ تے دوجے مغربی ملکاں وچ قوالی پیش کرن آلے پہلے قوالی فنکار سن؛ اوہ 1975 وچ نیویارک دے کارنیگی ہال وچ پرفارم کرن والے پہلے ایشیائی کلاکار وی سن۔[2]
## اصلی ارکان
صابری برادران جو اصل وچ 
* غلام فرید صابری (پ۔ 1930 کالیانہ، مشرقی پنجاب – ف۔ 5 اپریل 1994 کراچی; ہارمونیم تے تمہید)،
* مقبول احمد صابری (پ۔ 12 اکتوبر 1945 کالیانہ – ف۔ 21 ستمبر 2011 iجنوبی افریقا وچ ; (مرکزی آواز، ہارومونیم)،
* کمال صابری (ف 2001; آواز، سوارمندل)
* محمود غزنوی صابری (پ۔ 1949 کراچی وچ ; آواز، بونگو ڈرم، طنبوری)،
* فضل اسلام (کورس)،
* عطمت فرید صابری (کورس)،
* ثروت فرید صابری (کورس)،
* جاوید کمال صابری (کورس)،
* عمر دراز (کورس)،
* عبد العزیز (کورس)،
* مسیحی الدین (کورس، طنبوری)،
* عبد الکریم (ڈھولک)،
* محمد انور (*نال*، طبلہ)۔

## مڈھلا جیون
صابری برادران نے اپنے والد عنایت حسین صابری تو‏ں موسیقی سکھی۔ انھاں نے اپنے بیٹےآں نو‏‏ں قوالی تے ہندوستانی کلاسیکی موسیقی د‏‏ی تربیت دتی۔ غلام فرید د‏‏ی عوامی کارکردگی 1946ء وچ کلیانہ (اب ہریانہ، ہندوستان) وچ شاہی مبارک شاہ دے سالانہ عرس وچ گائی سی ایہ خاندان 1947ء وچ تقسیم ہند دے بعد کلیانہ تو‏ں کراچی، پاکستان منتقل ہو گیا سی۔ غلام فرید صابری، کمال احمد صابری تے مقبول احمد صابری نے استاد فتح الدین خان، استاد رمضان خان تے استاد لفتِ حسین بریلی شریف تو‏ں موسیقی دے بارے وچ معلومات حاصل کيتی۔

## پیشہ وارانہ زندگی
### ابتدائی کیریئر
صابری برادران نے ابتدائی طور اُتے اپنے کیریئر دا آغاز صوفی زیارتاں تے نجی محفلاں وچ انجام دے ک‏ے کیتا، انہاں د‏‏ی پہلی ریکارڈنگ 1958ء وچ ای ایم آئی پاکستان نے جاری کيتی سی جس دا عنوان *میرا کوئی نئيں اے تیرا سوا* سی، نغمےآں نو‏‏ں 1965ء وچ پاکستانی فلم عشق حبیب وچ وی شام‏ل گیا۔

### 1970ء د‏‏ی دہائی
1970ء د‏‏ی دہائی وچ صابری برادران دے عروج نو‏‏ں دیکھیا گیا۔ اوہ واحد قوالی جماعت اے جو پاکستان ٹیلی وژن کارپوریشن وچ "فرسٹ کلاس" د‏‏ی حیثیت رکھدی ا‏‏ے۔

1970ء وچ حکومت پاکستان نے انھاں شاہی شادی دے لئی بطور نمائندہ نیپال بھیجیا۔ انھاں نے اپنی مقبول ترین غزل، بھر دو جھولی میری یا محمد، تاجدار حرم، او شرابی چھوڈ دے پینا، خواجہ د‏‏ی دیوانی تے سر لا مکان سی طلب ہوئی، جاری کيتی۔

### 1980ء د‏‏ی دہائی
جون 1981 وچ ، انھاں نے ایمسٹرڈیم دے رائل ٹروپیکل انسٹی ٹیوٹ وچ پرفارم کيتا جو البم *تسلیم* وچ جاری کيتا گیا سی۔

1982ء وچ ، صابری برادران اپنی مشہور قوالی تاجدار حرم دے نال فلم *سہارے* وچ نظر آئے۔ ايس‏ے سال انھاں نے کراچی ایئرپورٹ دے نیڑے *الشفا ہوسٹل* د‏‏ی تعمیر دے لئی مڈوے ہوٹل وچ پرفارم کيتا۔ 1983ء وچ ، انھاں نے تاجکو گروپ دے زیر اہتمام، آغا خان د‏‏ی سنہری جوبلی د‏‏ی ياد وچ البم نذر شاہ کریم ریکارڈ کيتا۔ اس البم د‏‏ی آمدنی آغا خان اسپتال، کراچی نو‏‏ں عطیہ کيتی گئی سی 3 اگست 1985ء نو‏ں، شیراٹن ہوٹل، کراچی وچ اک احمقانہ پروگرام منعقد ہويا اس پروگرام تو‏ں بنگلہ دیش سیلاب فنڈ دے لئی 141،500 روپے جمع کيتے گئے۔

## ریکارڈ نامہ

### کنسرٹ فلماں
* انگلینڈ وچ براہ راست – حصّہ 1
* انگلینڈ وچ براہ راست – حصّہ 2
* انگلینڈ وچ براہ راست – حصّہ 3
* انگلینڈ وچ براہ راست – حصّہ 4
* اللہ دتا ہال، برمنگم براہ راست حصّہ 1
* اللہ دتا ہال، برمنگم براہ راست حصّہ 2
* قوالی صابری برادران (عبد اللہ شاہ غازی دے زیارت اُتے براہ راست) 

### البم
* 1976ء *دیوانی خواجہ د‏‏ی دیوانی / او شرابی چھوڈ دے پینا* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1979ء *پاکستان د‏‏ی موسیقی – قوالی – براہ راست کنسرٹ وچ * ( 1979ء)
* 1979ء *صابری برادران قوال' (ای ایم آئی پاکستان)
* 1979ء *شکوہ جواب شکوہ* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1980ء *صابری برادران د‏‏ی عظیم ترین قوالی* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1980ء *صابری برادران کنسرٹ وچ – والیم۔1–3* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1980ء *صابری برادران براہ راست کنسرٹ والیم −16 (ای ایم آئی پاکستان)*
* 1980ء *صابری برادران – محفل پروگرامی والیم −17 (ای ایم آئی پاکستان)*
* 1982ء *جھوٹھ دے پیر نئيں ہُندے* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1982ء *صابری برادران – غلام فرید تے مقبول صابری د‏‏ی مقبول قوالیاں*(ای ایم آئی پاکستان)
* 1982ء *مقبول احمد صابری – اردو غزل*
* 1983ء *صابری برادران د‏‏ی نويں قوالیاں* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1983ء *نظر شاہ کرم* [[آغا خان]] د‏‏ی سلور جوبلی دے لئی قوالی،
* 1984ء *جوگن دات‏ا دی* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1985ء *صابری برادرز د‏‏ی مقبول قوالیاں *(ای ایم آئی پاکستان)
* 1985ء *مقبول احمد صابری – آوراگی * ([[سی بی ایس]])
* 1986ء *یا محمد نگاہ کرم* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1987ء *سر بہار " امیر خسرو "* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1988ء *شان اولیا* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1988ء *براہ راست اللہ دتہ ہال وچ (یوکے دورہ)*
* 1990ء *صابری برادران 1990ء د‏‏ی نويں قوالیاں* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1990ء *قوالی د‏‏ی موسیقی، یونیسکو)
* 1990ء *یا حبیب*
* 1993ء *قوالی ماسٹر ورکس* (پرانہا)
* 1993ء *پیار دے مور، والیم۔ 1*(تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1994ء *شہنشاہ قوالی د‏‏ی ياد وچ – والیم۔1–2* (ای ایم آئی پاکستان)
* *یاراں کسی قتل تو‏ں کدی* (ای ایم آئی پاکستان)
* 1994ء *سویرے سویرے* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1994ء *لا الہ د‏‏ی بولی بول* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1994ء *Milta Hai Kya Namaz Mein – براہ راست برطانیہ وچ * (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1996ء *جامی* (پرانہا)
* 1996ء *یا مصطفہ*
* 1996ء اے میرے اسيں نشاں (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1996ء *خواجہ د‏‏ی دیوانی – براہ راست یورپ وچ 1981ء* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1996ء *[[تاجدار حرم]]* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1997ء *نازاں اے جس پہ حسن* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1997ء *میکدہ – براہ راست کنسرٹ وچ * (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1997ء *بالاغول علا بیکمالہی * (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 1998ء *حاضر نيں* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2001ء *یا رحمت لیلعالمین* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2003ء *بندتا لگاؤ کدی* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2003ء *جھولے جھولے جی محمد* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2003ء *دیانی* براہ راست ماسکو وچ 
* 2005ء *جِنّا دتا سرکارے مینو‏‏ں* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2005ء *مانکتا اے کر مان کا* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2007ء *[[اجمیر]] نو‏‏ں جانا اے * (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2007ء *یا رحمت لیلعالمین* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2007ء *پوشیدہ پوشیدہ – براہ راست کنسرٹ برطانیہ وچ * (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2007ء *پیا گھر آیا* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)
* 2009ء *شکوہ جواب شکوہ* (تےینٹل سٹار ایجنسیس)

## اعزازات
* تمغائے حسن کارکردگی، صدر پاکستان 1970ء مقبول احمد صابری نو‏ں۔
* تمغائے حسن کارکردگی، صدر پاکستان 1978ء وچ غلام فرید صابری نو‏ں۔

## حوالے

گٹھ:اردو بولی دے گلوکار
گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار
گٹھ:پاکستان وچ 1956ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی غزل گائیک
گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار
گٹھ:پاکستانی قوال
گٹھ:پاکستانی کلاسکی گلوکار
گٹھ:پاکستانی لوک گلوکار
گٹھ:پاکستانی مرد گلوکار
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:فارسی بولی دے گلوکار
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:ہارمونیم نواز
گٹھ:1956ء وچ قائم ہوݨ والے موسیقی دے طائفے
گٹھ:ای ایم آئی ریکارڈز دے فنکار
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت
گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد گلوکار
گٹھ:کراچی دے موسیقار
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد پاکستانی گلوکار
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی گلوکار
گٹھ:قوالی دے پاکستانی طائفے