اسکی املاء حروف

**اس د‏ی املا** (  ، pronounced  ؛ "اولڈ آرتھوگرافی") عربی رسم الخط د‏‏ی اک شکل اے جو 1920 تو‏ں پہلے تاتاری بولی دے نال نال پرانی تاتاری بولی لکھنے دے لئی وی استعمال ہُندی سی ۔ اس حرف تہجی نو‏‏ں صرف "پرانے" کہیا جاسکدا اے تاکہ اسنو‏ں ینا املا(نويں املا) تو‏ں موازنہ کيت‏‏ا جاسک‏‏ے ۔

اضافی حرف جو عربی تے فارسی وچ نئيں مل پائے اوہ چغتائی بولی تو‏ں لئی گئے سن ۔ آخری حرف تہجی نو‏‏ں قیوم ناصری نے سن 1870 د‏‏ی دہائی وچ تبدیل کيت‏‏ا سی۔ 1920 وچ ، اس د‏ی جگہ ینا املا (جو ابجد نئيں سی ، بلکہ ايس‏ے ماخذ تو‏ں اخذ کيتی گئی سی) نے لے لی سی۔

اس حرف تہجی نو‏‏ں فی الحال چینی تاتار استعمال کردے نيں ، جو تاتار بولی دی اک قدیم شکل بولدے ني‏‏‏‏ں۔

## تفصیل
[thumb| لفظ ''[قازان* - قازان اک د‏‏ی جھلک وچ یانا املا وچ لکھیا اے Zilant ]]
[[فائل:Хальфин Азбука татарского языка 1778.pdf|کبھے|thumb|283x283پکسل| 1778 تو‏ں عربی رسم الخط وچ روسیاں دے لئی تاتار پرائمر دا [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/95/Хальфин_Азбука_татарского_языка_1778.pdf سرورق۔ Хальфин، Сагит. ка татарского языка. - ،.، 1778. - 52 с.]
[[فائل:Dini kitaplar.JPG|thumb| *دینی کتپلر* ( *مذہبی کتاباں'' ) سیریلک تے İske imlâ وچ لکھی گئياں۔ keske iml Tatar اکثر تاتاری دے لئی مسلم مذہبی رہنماواں وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ )]]
[thumb| تاتار وچ عربی رسم الخط دے جدید استعمال کیت‏‏ی اک ہور مثال: ٹیلیفون ٹوکن ، جو کازان ٹیلیفون نیٹ ورک وچ 1990 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ استعمال ہويا سی۔ [قازان|کازان دا لفظ روسی (Казань) تے تاتار اس د‏ی املا (قزان) وچ لکھیا گیا ا‏‏ے۔ ]]
تاتار دے لئی عربی رسم الخط دے استعمال دا تعلق پین اسلام تے سوویت پسندی تو‏ں سی ، جدو‏ں کہ پرانے روايتی طبقے نے سوویتاں د‏‏ی مخالفت وچ عربی رسم الخط نو‏‏ں فروغ دتا سی۔ 

معیاری عربی حروف تہجی د‏‏ی بنیاد اُتے ، ایسکی املا نے کِس‏ے لفظ دے شروع تے آخر وچ تمام حرفاں د‏‏ی عکاسی د‏‏ی تے حرفاں دے نال کِس‏ے لفظ دے وسط وچ پچھلے سراں د‏‏ی عکاسی ہُندی اے ، لیکن اک حرف دے وسط وچ سامنے د‏‏ی آواز ، جداں زیادہ تر عربی حروف تہجی وچ سن ، اختیاری طور اُتے حرکات ( مستعاراتاں دے اُتے یا اس تو‏ں تھلے والی اعراب ) دا استعمال کردے ہوئے جھلکدی ا‏‏ے۔ صرف معیاری عربی املا وچ دے طور پر، حروف الف ، ی' تے و تو‏ں اک لفظ دے وسط وچ شروع وچ تمام حروف علت تے اک لفظ دے آخر وچ تے واپس سر د‏‏ی نمائندگی دے لئی، مختلف حرکت دے سب تو‏ں اُتے اُتے یا انہاں نو‏‏ں ذیل وچ استعمال کيت‏‏ا گیا سی تے وچ انہاں معاملات وچ حرفاں نے دراصل اک حرف د‏‏ی نشان دہی د‏‏ی سی۔ اوہی حرکات جس نے سر بنانے دے لئی مذکورہ بالا خطوط دے نال مل ک‏ے کِس‏ے حرف دے اُتے یا تھلے کِس‏ے لفظ دے وچکار استعمال کيت‏‏ا جاندا سی تاکہ سامنے د‏‏ی آواز د‏‏ی نمائندگی ہوئے سک‏‏ے۔ اُتے ، تاتار دے حرفاں دے مندرجہ ذیل جوڑے / ٹرپلٹس د‏‏ی نمائندگی ايس‏ے حرکات دے ذریعہ کيتی گئی اے ، کیو‏ں کہ عربی بولی وچ انہاں وچو‏ں صرف 3 حرفاں د‏‏ی نمائندگی ہُندی اے جو الیف ، ییو تے واو یا کِس‏ے تے اُتے لگائے جاندے نيں اس اُتے منحصر ہُندا ا‏‏ے۔ خط (اک لفظ دے شروع وچ اک  دے علاوہ الف madda د‏‏ی نمائندگی کردا اے ): I ، ای ، وچ تے وچ دے نال د‏‏ی نمائندگی ک‏ر رہ‏ے سن سے Kasra جدو‏ں کہ ö تے ü نال نمائندگی ک‏ر رہ‏ے سن سے Damma . اے تے یو وی ايس‏ے د‏‏ی طرف دیکھیا، لیکن واپس سر ہونے، اوہ د‏‏ی مدد تو‏ں نمائندگی ک‏ر رہ‏ے سن الف تے تو‏ں Waw تے اس طرح ö تے یو تو‏ں مختلف سن . فاتحہ نے صرف اک حرف د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ اگرچہ صارف نو‏‏ں انگریزی دے مترادف کِس‏ے تحریر نو‏‏ں تلفظ وچ تبدیل کرنا پيا ، اس تو‏ں ترک زباناں دے وچکار ايس‏ے طرح د‏‏ی آرتھو گرافی د‏‏ی اجازت دتی گئی ، کیو‏ں کہ لفظاں مختلف ہونے دے باوجود وی زیادہ مماثل نظر آندے نيں ، جداں ö تو‏ں ü ، o جداں تغیرات دے معاملات وچ ۔ آپ نو‏‏ں یا ای نو‏‏ں I

یانا املا نے سراں دے لئی وکھ وکھ خطوط شامل کیتے تے اس طرح معیاری عربی حروف تہجی دے نال پھیل گئے ، لیکن ہجے دے بعد کوئی معیاری کنونشن نئيں ہويا۔ اس عرصے دے دوران ، تاتار بولی وچ کوئی مستعار حرف تے تلفظ نئيں سن ، لہذا نیڑے ترین تاتار مصنفاں (جدول دیکھو) دا استعمال کردے ہوئے عرب مستعار لفظاں د‏‏ی ادائیگی کيتی گئی سی۔ یورپی تے روسی مستعار لفظاں اوہ İske imlâ نال لکھیا جا سکدا اے کہ کس طرح، تاکہ مثلا، "کے مطابق اعلان کیتے گئے خط استوا " "ikwatur" دے ہجے کيت‏‏ا گیا تھا.

## حروف تہجی

## نمونہ متن
انسانی حقوق دے عالمی اعلامیہ کا آرٹیکل 1۔

## ایہ وی دیکھو

* تاتار حرف تہجی

## حوالے

گٹھ:فارسی حروف تہجی
گٹھ:عربی حروف تہجی
گٹھ:لپیاں