دربارِخوشیاں بے پناہ

***دربارِخوشیاں  بے پناہ*** بھارتی لکھاری ارندھتی رائے دا دوجا ناول اے، جو اسدے پلیٹھے ناول، *[[دی گاڈ آف سمال تھنگز|دِی گوڈ آف سمال تھنگز]]* دے 20 سال بعد، 2017 وچ شائع ہویا۔ اسدا 50 بولیاں وچ ترجمہ ہو چکا اے، جنہاں وچ اردو، پنجابی اتے ہندی وی شامل ہن۔
ایہہ ناول پرانی دلی دیاں تنگ گلیاں وچوں ہندا ہویا نویں اسردے مہاننگر دی روپ ریکھا پیش کردا اے۔ ایہہ سانوں دلی توں کشمیر لے جاندا اے، جتھے بھارت اتے پاکستان کنٹرول ریکھا دے دوآلے جنگ لڑدے ہن، شاید دنیا دی سبھ توں خوبصورت گھاٹی دے واسیاں نوں بھگوڑے، جیہادیاں، شہیداں، مخبراں وچ بدل دندے ہن۔ اس دا گھیرا بہت ہور وی بہت وسیع اے - کشمیر توں بستر (مدھ پردیش) تک پھیل جاندا اے۔ اس دے پاتر اپنی روزانہ زندگی وچ وچردیاں اپنے دوآلے دے دنیا نال انتر-امل وچ حقیقتاں پھرولدے ہن۔

فکشن ول وچ پرتن بارے چرچہ کردیاں ارندھتی رائے نے 2011 وچ اک انٹرویو دوران کیہا سی، “کہانی دسن لئی مینوں اک بولی لبھنی پئیگی۔ بولی توں میرا مطلب انگریزی، ہندی، اردو، ملیالم نہیں اے۔ میرا مطلب کجھ ہور اے۔ اوہناں بھنّ بھنّ سنساراں نوں جوڑن دا اک طریقہ جنہاں نوں لیرو لیر ہویا پیا سی۔”

پنجابی وچ اس دا انووادک دلجیت امی اے اتے اس نوں تدبیر پرکاشن نے چھاپیا اے۔

## پلاٹ
اس ناول وچ لوکاں دے جدید اتہاس دے غریب کساناں نوں بے زمینے کر دین والے زمین سدھاراں توں لے کے 2002 دے گودھرا کانڈ اتے کشمیر دے ودروہ تک دیاں، سبھ توں ہنیرے اتے سبھ توں ہنسا-گرست حادثیاں دیاں کجھ کہانیاں جڑیاں ہوئیاں ہن۔ رائے دے کرداراں وچ بھارتی سماج دی پوری وسات وچھی ہوئی اے اتے پاتراں وچ اک انٹرسیکس ''عورت'' (*[[ہجڑا]]*)، ودروہی آرکیٹیکٹ، اتے اس دا مکان-مالک، جو خفیہ سیوا وچ اک سپروائیزر اے - شامل ہن۔ ایہہ ذکر دہاکیاں وچ اتے تھاواں اُتے پھیلیا ہویا اے، پر مکھ طور اُتے ایہہ دلی اتے کشمیر وچ واپردا اے۔

## پاتر
* **انجم** کتاب دا مکھ پاتر اے جو مسلمان اے اتے اک ہجڑا ہے۔ گجراتی مذہبی استھان دی اپنی سفر تے انجم ہندو عقیدت منداں دے قتل عام اتے بعد وچ مسلماناں خلاف سرکاری بدلاکھور تشدد وچ پھس گئی۔ اوہ اپنی برادری دے، خاص کرکے نویں پیڑھی دے مستقبل بارے فکرمند اے۔ اوہ جہاننارا بیگم اتے ملکت علی دے لمبے ویلے توں اڈیکے جا رہے بیٹے آفتاب دے روپ وچ پیدا ہوئی اے۔
* **ملکت علی** جہاننارا بیگم دا پتی اتے آفتاب دا پیؤ اے۔ اوہ اک حکیم، جڑی بوٹیاں نال علاج کرن والا ڈاکٹر اے، اتے شاعری دا پریمی اے۔ علی منگول بادشاہ چنگیز خان دا - بادشاہ دے دوسرے جمے پتر، چاگتائی راہیں سدھا ونشج اے۔
* **زینب** اک تن سالاں دی لڑکی اے جس نوں انجم جامہ مسجد دے پوڑیاں توں چکدی اے۔ زینب نوں کھوابگاہ وکھے پالیا گیا اتے بعد وچ اوہ اک فیشن ڈزائینر بن جاندی اے اتے سدام نال ویاہ کروا لیندی اے۔
* **صدام حسین (دیاچند)** جنت گیسٹ ہاؤس دے مہماناں وچوں اک اے۔ صدام عجیب نوکریاں کردا اے - مردہ گھر وچ، اک دوکان وچ معاون وجوں، بسّ کنڈکٹر، نویں دلی ریلوے سٹیشن اُتے اخبار ویچدا اے، اک اساری والی جگہ' تے راج-ترکھانی اتے اک سرکھیا گارڈ وجوں۔ صدام اپنے پیؤ دی موت دا بدلہ دلینا تھانے دے سٹیشن ہاؤس افسر سہراوت نوں مار کے لینا چاہندا اے۔
* **ڈاکٹر: آزاد بھارتی** جنتر-منتر دے نیڑے بہت سارے پردرشنکاریاں وچوں اک اے۔ اوہ اپنا 10 سالاں دا ورت جاری رکھدا اے اتے اک نیوزلیٹر کڈھدا اے جسنوں "نیوز اینڈ ویوز" کہندے ہن۔
* **ایس۔ تلوتما** آرکیٹیکچر سکول وچ پڑھدی اے۔ اسدی اپنی سیریائی عیسائی ماں مریئم ایپ توں وکھ ہو چکی اے۔ تلو تن آدمیاں- موسیٰ ییوسی، ناگراج ہریہرن اتے بپلب داسگپیؤ نال دوستی کر لیندی اے، جنہاں نال اسدی ملاقات ڈیوڈ کوارٹرمین ولوں ڈاریکٹ ناٹک *نورمن، کی ایہہ توں ہیں ؟* دے سیٹ اتے لائیٹنگ ڈزائین اُتے کم کردے ویلے ہوئی سی۔
* **ناگراج ہریہرن** نوں ناٹک وچ نورمن وجوں کردار دتی گئی اے۔ بعد وچ اوہ اک اچّ پدھری صحافی بن جاندا اے، جو کشمیر وچ کم کردا اے۔ تلو رننیتک کارناں کرکے موسیٰ دے سجھا مطابق ناغہ نال ویاہ کرواؤندی اے اتے بعد وچ اسنوں چھڈّ دندی اے۔
* **بپلاب داسگپیؤ نے** *نورمن، کی ایہہ توں ہیں ؟* ناٹک وچ گارسن ہوبارٹ دے کردار نبھاؤنی سی*؟* بعد وچ اوہ انٹیلیجینس بیورو لئی ڈپٹی سٹیشن مکھی وجوں کم کردا اے۔ بپلب تلو نوں خفیہ طریقے نال پیار کردی اے اتے ناغہ توں ترن توں بعد اپنا کمرہ کرائے تے لیندی اے۔
* **موسیٰ ییسوی (کمانڈر گلریج)** اک **کٹھور** کشمیری آدمی اے جو آرکیٹیکچر سکول وچ تلو دا جماعتی اے اتے اسدا بوائیپھرینڈ اے۔ بعد وچ موسیٰ اک کھاڑکو بنن اتے آزادی دی لڑائی لڑن لئی اپنے وطن پرط جاندا اے۔ موسیٰ نے ارفا نال ویاہ کیتا اتے مس جیبین پہلی دا پیو بنیا۔
* **بیگم ارپھا ییسوی** موسیٰ ییسوی دی بیوی اے۔ موسیٰ ارپھا نوں اک سٹیشنری دی دوکان تے' ملیا جتھے اک گرنیڈ وسپھوٹ ہو جاندا اے۔
* **میجر امریک سنگھ** کشمیر وچ اتواد مخالف کاروائیاں دا انچارج اک فوجی اہلکار اے۔ مشہور وکیل اتے انسانی حق کارکن جالب قادری دا قاتل۔ امریک سنگھ، بعد وچ امریکہ وچ پناہ منگدا اے اتے دعوہ کردا اے کہ اوہ دوجیاں اتے کیتے ظلماں دا شکار ہویا اے۔
* **کامریڈ ریوتی** آندھرا پردیش دے پوربی گوداوری ضلعے دا اک ماؤوادی اے جس دا پولیس ملازم بلاتکار کیتا اے اتے تسیہے دتے ہن۔ اوہ ادیا (مس جیبین دوجی) دی ماں اے۔ ریوتی ادیا نوں جنتر-منتر وچ چھڈّ دندی اے۔

## اوارڈ اتے اعزاز

* 2017 ہندو ساہت انعام دی شورلسٹ
* 2017 مین بکر پرائیز دی لمی لسٹ
* 2018 نیشنل بکّ نقاد سرکل اوارڈ پھائینلسٹ

## حوالے

گٹھ:بھارتی انگریزی ناول