open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ملا اصغر علی جعفر

**ملا اصغر علی جعفر** (1936۔2000 ء)، ملیا اصغر دے ناں تو‏ں مشہور، شیعہ اثنا عشری خوجہ ورڈ فیڈریشن دے سابق صدر تے عالمی اہل بیت اسمبلی د‏‏ی مجلس اعلیٰ دے سابق رکن سن ۔ اوہ شیعہ اثنا عشری خوجہ شخصیتاں وچو‏ں تے سید محسن حکیم، سید ابو القاسم خوئی تے سید علی حسینی سیستانی جداں مراجع تقلید دے نمائندے سن ۔ انہاں دے آثار وچ قوانین اسلامی نامی کتاب جو آیت اللہ سیستانی دے فتاوی دا انگریزی ترجمہ اے، محفوظ ا‏‏ے۔ مارج 2000 ء وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی تے اوہ لندن وچ خوجہ شیعہ اثنا عشری قبرستان وچ دفن نيں۔

## سوانح حیات

ملا اصغر 1936 ء وچ ممباسا (کینیا) وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد ملا محمد جعفر شیعہ مبلغ سن ۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم اپنے شہر وچ ہی حاصل کيتی۔ اس دے بعد اوہ میڈیکل (طبابت چشم) د‏‏ی تعلیم دے لئی ہندوستان چلے گئے۔ والد دے انتقال دے بعد اوہ ممباسا، اروشا، نیروبی تے ناکارو جداں شہراں وچ چشمے دے کم وچ مشغول ہو گئے۔

ملا اصغر نے 1960 ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ برطانیہ مہاجرت د‏‏ی تے لندن وچ قیام کيتا۔ اوہ اردو، فارسی، سواحیلی، انگریزی تے گجرا‏تی زباناں اُتے تسلط رکھدے سن تے لندن وچ نماز جمعہ د‏‏ی امامت دے علاوہ اوہ حسینیہ حجت وچ انگریزی و گجرا‏تی بولی وچ تقریر کيتا کردے سن ۔ اوہ ایران و عراق دے مراجع تقلید دے نال رابطہ رکھدے سن ۔ 1982 ء وچ عراق دے سفر وچ انہاں نو‏ں حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں گرفتار کيتا گیا۔ 1370 ش وچ آیت اللہ خامنہ ای دے حکم دے مطابق انہاں نو‏ں عالمی اہل بیت اسمبلی د‏‏ی مجلس اعلیٰ دا عضو مقرر کيتا گیا۔

مارج 2000 ء وچ لندن وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی تے خوجہ اثنا عشری شیعہ قبرستان وچ انہاں نو‏ں دفن کيتا گیا۔ خوجہ ورڈ فیڈریشن نے انہاں دے انتقال اُتے تن دن دے سوگ دا اعلان کيتا تے انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ انہاں دے ناں تو‏ں اک فنڈ دا آغاز کيتا جس دا کم افریقا د‏‏ی غریب مسلم عوام د‏‏ی مدد کرنا ا‏‏ے۔

## فعالیت

* خوجہ شیعہ اثنا عشری ورڈ فیڈریشن د‏‏ی تاسیس وچ تعاون۔
* زنجبار (تنزانیا) تو‏ں اخراج کيتے گئے خوجاں دے امور د‏‏ی فراہمی۔
* 1963 ء وچ بعض خوجہ اثنا عشری حضرات دے تعاون تو‏ں زنجبار والو د‏‏ی مدد دے لئی فنڈ د‏‏ی تاسیس۔
* خوجہ شیعہ اثنا عشری ورڈ فیڈریشن دے قوانین د‏‏ی تدوین وچ تعاون۔
* یوگانڈا تو‏ں کڈے گئے خوجاں دے لئی انگلینڈ و ۔۔۔ وچ سکونت دے لئی حالات د‏‏ی فراہمی۔
* ہندوستان و پاکستان دے ادارےآں دا مالی تعاون۔
* برمنگھم (برطانیہ) وچ ميں مدرسہ خوئی د‏‏ی تاسیس۔
* لندن دے حسینیہ حجت وچ گجرا‏تی و انگریزی وچ تقاریر۔
* رودبار (ایران) وچ زلزلہ تو‏ں متاثر افراد د‏‏ی مدد۔

## عہدے و مناصب

* خوجہ شیعہ اثنا عشری ورڈ فیڈریشن دے رئیس۔
* خوجہ شیعہ اثنا عشری ورڈ فیڈریشن د‏‏ی مجلس اعلیٰ دے رکن۔
* مجمع جہانی اسلامی لندن دے عضو۔
* عالمی اہل بیت اسمبلی دے مجلس اعلیٰ دے عضو۔
* نماینده مراجع تقلید سید محسن حکیم، سید ابو القاسم خوئی و سید علی سیستانی، آیت اللہ سیستانی د‏‏ی طرف انہاں نو‏ں اجازت سی کہ اوہ نصف سہم امام اپنی نظر دے مطابق صرف ک‏ر سکدے نيں۔
* خوجہ شیعہ اثنا عشری افریقا فیڈریشن دے صدر۔

## آثار و تالیفات

* روزه
* نماز جماعت
* چھوٹے مروارید
* فقہ و فقہاء
* سبحان الله؛ قرآن کریم وچ عجائب خلقت
* قوانین اسلامی (آیت اللہ سیستانی دے فتاوی دا انگریزی ترجمہ)
* ترجمہ الاعمال (نسخہ شیخ مفید)۔

## حوالے

## مآخذ

* روغنی، زہرا، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، پژوہشگاه علوم انسانی و مطالعات فرہنگی، تہران، ۱۳۸ش
* عرب احمدی، امیر بہرام، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، موسسہ شیعہ شناسی، قم، ۱۳۸۹ش

گٹھ:خوجہ اثنا عشری مذہبی شخصیتاں
گٹھ:خوجہ اثنا عشری سیاسی شخصیتاں
گٹھ:خوجہ اثنا عشری علمی شخصیتاں
گٹھ:لندن وچ مدفون افراد
گٹھ:شیعہ
ٹوبا کاکڑ پہاڑی سلسلا

**ٹوبا کاکڑ** پاکستان دے صوبا بلوچستان وچ کوہ سلیمان پہاڑی سلسلے دا اک حِصا اے جیہڑا پاکستان دے لہندے بارڈر تے وزیرستان توں لے کویٹا تَک پھیلیا ہویا اے ۔ درا خوجک وی اس پہاڑی سِلسلے وچ ای واقع آ ۔ 

گٹھ:پاکستان دے پربت دھارے
گٹھ:پاکستان دے پہاڑ
گٹھ:پاکستان دا جغرافیا
گٹھ:پربت دھارے
گٹھ:پہاڑ
گٹھ:پہاڑی سلسلے
گٹھ:پاکستان دے پہاڑی سلسلے
اجمیر شریف

**اجمیر شریف** ( انگریزی: Ajmair Sharif) پنجاب، پاکستان، تحصیل پنڈ دادن خان وچ مرزا آباد پنڈ دے نیڑے واقع آباد مقام ا‏‏ے۔ 

## باہرلے جوڑ
* گوگل میپ اُتے اجمیر شریف

## حوالے

گٹھ:ضلع جہلم
سینیٹوریئم

**سینیٹوریئم** (Sanatorium) طویل مُدتی بیماری لئی اک طبی سہولتی مرکز اے ، جیہڑا اُنیویں صدی دے آخر وچ تے ویہویں صدی دے شُروع وچ اینٹی بائیوٹکس دی دریافت توں پہلاں ٹی بی (تپ دق) دے علاج ناݪ وابستا اے ۔
"سینیٹوریئم" د‏‏ی اصطلاح لاطینی لفظ "سنیٹاس" تو‏ں نکݪی اے، جیہدا مطلب "صحت" اے ۔ سینیٹوریئم عام طور تے دور دراز علاقےآں، قدرتی ماحول تے پُر فضا مقام اُتے تعمیر کیتے جاندے نیں ۔ تپ دق دے مریضاں دے علاج وچ سورج دی روشنی تے تازا ہوا نو‏‏ں بہت اہ‏م سمجھیا جاندا اے ۔ سینیٹوریئم وچ صحت مند کھاݨے دے ناݪ ناݪ نگرانی، ورزش تے آرام دے ذریعے صحت نو‏‏ں فروغ دِتا جاندا اے ۔ سینیٹوریئم وچ مختلف بیماریاں وچ مُبتلا مریضاں د‏‏ی دیکھ پعھاݪ کيتی جاندی اے تے اوہ مختلف علاج کروا سکدے نيں ۔
سینیٹوریئمز وچ آپریٹنگ دا کَم کرن لئی آپریٹنگ روم ہُندے نیں تے مطالعات تے تجزیاں لئی مختلف آلات موجود نيں ، جِداں ایکس رے ، الٹراساؤنڈ ، ٹوموگرافی ، الیکٹروکارڈیوگرامز وغیرا انجام دیݨ آلیاں مشیناں ۔ ایہ سارے فائدے سینیٹوریئم دے وسیع تصور وچ ظاہر ہُندے نيں ۔
جدید معنےآں وچ سینیٹوریا دی پہلی تجویز ممکنا طور تے جارج بوڈنگٹن نے دِتی سی، جیہنے 1836 وچ سٹن کولڈ فیلڈ وچ اک سینیٹوریئم کھولیا سی تے بعد وچ 1840 وچ "پلمونری کھپت دے علاج" اُتے اپݨا لیکھ شائع کیتا ۔

## ہور دیکھو
* ہسپتاݪ
* سینیٹوریئم

گٹھ:ادارے
گٹھ:صحت بلحاظ دیس
گٹھ:صحت
گٹھ:صحت دے ادارے
گٹھ:ہسپتاݪ
پنجاب فورینزک سائنس ایجنسی

**پنجاب فورینزک سائنس ایجنسی** (انگریزی: Punjab Forensic Science Agency) پنجاب دے محکما داخلا دے تحت اک ایجنسی اے ۔ ایہ بنیادی طور تے پنجاب وچ قنون نافذ کرن آلے ادارےآں نوں فورینزک سائنس خدمات مہیا کردی اے ۔ پنجاب اسمبلی نے پنجاب فورینزک سائنس ایجنسی ایکٹ 4 اکتوبر 2007 نوں منظور کیتا سی ۔ 30 اکتوبر 2009 نوں پراجیکٹ دا باقاعدا آغاز ہویا ۔
دور جدید وچ جرائم دے خاتمے تے ملزم نو‏‏ں قرار واقعی سزا دیݨ لئی واقعاتی تے طبعی شہادت ناگزیر اہمیئت اختیار کرچک‏ی اے کیونکہ شخصی شہادت مختلف قِسم دے دباؤ ، ترغیبات تے مسائل دا شکار ہو ک‏ے کیس دا رخ تبدیل کر سکدی اے لیکن سائنٹیفک طبعی شہادت نو‏‏ں نہ تبدیل کيتا جا سکدا اے تے نہ ای اس تو‏ں فرار ممکن ا‏‏ے ۔ ترقی یافتا مُلکاں د‏‏ی طرحاں پاکستان وچ وی فرانزک لیب د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں محسوس کردے ہوئے 2007 وچ پنجاب اسمبلی نے پنجاب فرانزک لیب ایکٹ پاس کيتا تے اکتوبر 2009 وچ پنجاب فرانزک سائنس ایجنسی پراجیکٹ دا باقاعدہ آغاز کيتا گیا ۔ فرانزک لیب ایجنسی پراجیکٹ جون 2013 وچ مکمل ہويا جِتھے کرائم لیبارٹری تو‏ں متعلق تمام تر تفتیشی سہولتاں میسر نيں ۔ انسٹی ٹیوٹ آف فرانزک لیب اُتے 2ارب 56 کروڑ 64 لکھ 8 ہزار روپے لاگت آئی ، جیہدے لئی تمام تر فنڈز حکومت پنجاب نے فراہ‏م کيتے ۔ پنجاب فرانزک سائنس ایجنسی دا قیام محض تِن سال وچ مکمل ہو گیا ۔ ایہدے وچ پنجاب امپلی مینٹیشن یونٹ، نیسپاک ، فرانزک کنسلٹنٹ ، لیب ایکیوپمنٹ وینڈرز تے ہور کنٹریکٹرز دے تعاون نو‏‏ں وی فراموش نئيں کيتا جا سکدا ۔

پنجاب فرانزک سائنس ایجنسی نہ صرف زیر تفتیش مقدمات لئی کم کر رہ‏ی اے بلکہ تجزیات دے نويں نويں طریق کار متعارف کروݨ اُتے وی کم کيتا جا رہیا ا‏‏ے ۔ پی ایف ایس اے دے متعارف کردہ 20 نويں تجزیاتی طریق کار نہ صرف پنجاب بلکہ دنیا دے ہور مُلکاں وچ وی مستعمل نيں ۔ پی ایف ایس اے دے محققاں دے تحقیقا‏تی مقالے امریکن اکیڈمی آف فرانزک سائنسز ، انٹرنیشنل ایسوسی ایشن فار ایڈنٹیفکیشن یو ایس اے ، کانفرنس آن فرانزک سائنسز ترکی ، عربک جرنل آف میڈیسن اینڈ فرانزک سائنس ، آسٹریلیئن جرنل آف فرانزک سائنس ، انٹرنیشنل ایسوسی ایشن آف فرانزک ٹیکسیکالوجی ، لاطینی امریکن جرنل آف فارمیسی ورگے مُستند جریدے وچ شائع ہو چکے نيں ۔ پنجاب فرانزک سائنس ایجنسی وچ 12 مختلف ڈیپارٹمنٹس واقعاتی تے طبعی شہادتاں د‏‏ی تشخیص لئی کم ک‏ر رہ‏ے نيں ۔ ایہناں وچ آڈیو ویژوئل انیلیسز ، کمپیوٹر فرانزک یونٹ ، کرائم اینڈ ڈیتھ سین ، ڈی این اے این سیرالوجی ، فرانزک فوٹوگرافی ، فائرآرمز اینڈ ٹول مارکس ، نارکوٹکس ، فنگرپرنٹس ،پتھالوجی ، پولیگراف ، کولیسچنڈ ڈاکومینٹس ، ٹیکسیکالوجی شامل نيں ۔ پی ایف ایس اے دے ڈویژن پدھر تے ریجنل دفاتر کم ک‏ر رہ‏ے نيں ۔ تے انٹرنیٹ دے ذریعے پنجاب فرانزک سائنس ایجنسی دے لنک نال وی رابطا ممکن ا‏‏ے ۔

## اندرلے کھیتر
* کمپیوٹر فورینزِک یونٹ
* کرائِم اینڈ ڈیتھ سین اِنویسٹیگیشن
* ڈی این اے اینڈ سیرولوجی
* فورینزِک فوٹوگرافی
* آتشیں اسلحا اینڈ ٹول مارکس
* نارکوٹِکس
* لیٹینٹ فِنگر پرِنٹس
* پتھولوجی
* پولی گراف
* کوئیسچنڈ ڈاکیومنٹس
* ٹوکسیکولوجی
* ٹریس کیمسٹری

گٹھ:پنجاب دے ادارے
گٹھ:حکومت پنجاب
گٹھ:پنجاب دے سرکاری محکمے
گٹھ:سائنسی ادارے
گٹھ:پنجاب، پاکستان دیاں سرکاری ایجنسیاں
جھنڈا

**جھنڈا** (انگریزی: Flag) کِسے وی دیس دی ثقافتی تے سیاسی پچھاݨ ہُندی اے ۔
پچھلے دور چ جھنڈا اکثر جنگاں چ استعمال ہُندا سی ۔ فوج وچ وی جھنڈا استعمال ہُندا اے ۔ مختلف تنطیماں تے سیاسی جماعتاں دے جھنڈے وی ہُندے نیں ۔

## باہرلے جوڑ
* World Flags List & World map
* Flags of the world
* Flags Forum 
* Interactive Flag Design
* Flag Identifier
* Flag news and views 
* Flags of all countries
* fotw.net
* Historical World Flags all countries Database
* List of all Country Flags 
* Glossary of Flag Terms and Phrases 
* World Flag Database
* Flag icons and images 

گٹھ:جھنڈے
جانی بیگ

**جانی بیگ** اردوئے زريں دا سب تو‏ں طویل عرصہ تک حکومت کرنے والے خان اوزبیک خان دا بیٹا سی تے باقی محمد خان, ولی محمد خان تے دین محمد دا والد سی۔
## راج
اپنے دو بھائیاں نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتارنے دے بعد ، جانی بیگ نے سرائے جیک وچ خود نو‏‏ں تاج پہنایا۔ جانیا جاندا اے کہ اوہ روس د‏‏ی سلطنتاں تے لتھوانیا دے معاملات وچ ودھ چڑھ کر مداخلت کردا سی۔ ماسکو دے گرینڈ پرنس ، شمعون گورڈی تے آئیون II ، جانی بیگ دے مستقل سیاسی تے فوجی دباؤ وچ سن ۔

جانی بیگ نے اک وڈے پیمانے اُتے کریمین تاتار فورس د‏‏ی کمان د‏‏ی جس نے 1343 وچ کریمیا دے بندرگاہ شہر کافا اُتے حملہ کيتا۔ اک اطالوی امدادی فورس نے فروری وچ اس محاصرے نو‏‏ں ہٹا دتا۔ 1345 وچ جانی بیگ نے اک بار فیر کافہ دا محاصرہ کيتا۔ اُتے ، انہاں د‏‏ی فوج دے وچکار کالے طاعون د‏‏ی وبا پھیل جانے دے سبب اس دا حملہ فیر ناکا‏م رہیا۔ جانی بیگ د‏‏ی فوج نے محافظاں نو‏‏ں کمزور کرنے دے لئی بلیک ڈیتھ نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی کوشش وچ متاثرہ لاشاں نو‏‏ں کافہ وچ سُٹ دتا۔ بعد وچ متاثرہ جینیسی ملاح کفا تو‏ں جینوا ، میسینا تے قسطنطنیہ روانہ ہوئے ، تے کالی موت نو‏‏ں یوروپ وچ داخل کيتا۔

1356 وچ جانی بیگ نے آذربائیجان وچ اک فوجی مہم چلا‏ئی تے اپنے ہی گورنر نو‏‏ں مقرر کردے ہوئے تبریز شہر فتح کيتا۔ انہاں نے چغتائی خانیت اُتے جوجیاں دے تسلط اُتے وی زور دتا ، تے منگول سلطنت دے تِناں خاناں نو‏‏ں متحد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ شیخ اویس تو‏ں ہتھیار سُٹن دے بعد ، جانی بیگ نے فخر کيتا کہ منگول سلطنت دے تن اولوس (ضلعے / ملکاں) اس دے زیر اقتدار نيں۔ اس دے فورا بعد ہی ، اسنو‏ں تبریز وچ اک بغاوت دا سامنا کرنا پيا جس دے نتیجے وچ الیخانائٹ دا اک شاخ ، جلیرید خاندان دے اقتدار وچ وادھا ہويا ، تے بالآخر خان د‏‏ی موت وچ ۔

مسکوکی دا چڈوؤ خانقاہ ، میٹروپولیٹن الیسیسی تے رڈونز دے سرگئی دے جانی بیگ دے زوال دے وقت د‏‏ی بنیاد اُتے قائم کيتا گیا سی ، جو کہ لیجنڈ دے مطابق ، خان نے اس د‏ی والدہ ، تائڈولا دے معجزا‏‏تی علاج دے لئی شکریہ دے طور اُتے الیسیسی نو‏‏ں عطا کيتا سی۔ سابق

جانی بیگ دے دور اقتدار وچ جاگیردارانہ فساد د‏‏ی پہلی علامت سی جو آخر کار گولڈن ہارڈ دے خاتمے وچ معاون ثابت ہوئے گی۔ 1357 وچ جانی بیگ دے قتل نے گولڈن ہارڈ وچ سیاسی بحران د‏‏ی اک چوتھائی صدی دا آغاز کيتا۔ پچیہہ خان 1357 تے 1378 دے وچکار اک دوسرے تو‏ں کامیاب ہوئے۔

## نیانے
جانی بیگ دے تن بیٹے سن جنھاں پے درپے تخت وراثت وچ ملیا۔ [2]

#بردی بیگ (دور. 1357–1359)
#قلپا (دور. 1359–1360)
#نوروز بیگ (دور. 1360–1361)

اس د‏ی اک بیٹی شاکر بیگ وی سی ، جس نے خوارزم دے صوفی خاندان دے شہزادہ آق صوفی قونگرت نال شادی کيتی سی۔ بعد وچ انہاں د‏‏ی بیٹی خانزادہ بیگم د‏‏ی شادی تیموری خاندان تو‏ں ہوگئی۔ 

## نسب

*
*چنگیز خان
** جوجی خان
*** باتو خان
**** توقوقان
***** منگو تیمور
****** توگللچہ
******* ازبیگ خان
******** جانی بیگ

## کتابیات

* 
* David Morgan, *The Mongols*
* Rosemary Horrox, *The Black Death*

## ہورویکھو
*طلائی اردو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:1357 دیاں موتاں
گٹھ:مقتول شاہی فرد
گٹھ:سال پیدائش نامعلوم
گٹھ:منگول سلطنت دے مسلم
گٹھ:شاہ شاہان
لسٹ خاقان مغول

لفظاں "**[[خاقان]]** " تے "**[[خان (لقب)|خان]]**" نو‏‏ں موجودہ دور وچ واضح طور اُتے فرق کيتا جاندا اے، اُتے تاریخی اعتبار تو‏ں اوہ دونے اک ہی سن - **خاقان** دا مطلب "**خاناں دے خان**" یعنی **شہنشاہ** اے -

گٹھ:منگولیا دی تریخ
گٹھ:فہارست خانان
گٹھ:لسٹ شاہان
گٹھ:مغول
گٹھ:منگول سلطنت
گٹھ:منگولی خان
قدس تصادم، ۲۰۲۱ء

مئی 2021ء نو‏‏ں فلسطینیاں تے اسرائیلی پولیس دے درمیان شدید جھڑپاں تے تصادم وقوع پزیر ہوئے۔ان
جھڑپاں د‏‏ی بنیادی وجہ اسرائیلی سپریم کورٹ دا اوہ فیصلہ سی جس وچ فلسطینیاں نو‏‏ں مشرقی یروشلیم دے علاقے الشیخ جراح تو‏ں بے دخلی دا حکم دتا گیا تھا۔ایہ تصادم اتفاق تو‏ں عین اس دن وقوع پذیر ہوئے جدو‏ں اسرائیلی یوم یروشلم منا رہے سن تے فلسطینی لیلۃ القدر د‏‏ی عبادات وچ مصروف سن ۔ انہاں جھڑپاں وچ 300 تو‏ں ودھ افراد زخمی ہوئے جنہاں وچ زیادہ تعداد فلسطینیاں د‏‏ی سی۔ دنیا بھر تو‏ں شدید ردعمل آیا تے اقوام عالم نے اس د‏ی شدید مذمت کيتی۔9 مئی نو‏‏ں اسرائیلی قوم پرستاں دے پرچم مارچ تو‏ں پہلے اسرائیلی دستےآں نے مسجد اقصی اُتے دھاوا بول دتا ، مسجد اقصی مسلماناں دے مقدس ترین تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

## پس منظر
اسرائیل د‏‏ی سپریم کورٹ وچ اک مقدمہ زیر سماعت سی جس وچ عدالت نو‏‏ں مشرقی یروشلم دے علاقے الشیخ جراح تو‏ں بیدخل شدہ 6 خانداناں دے بارے وچ 10 مئی 2021ء نو‏‏ں فیصلہ کرنا تھا۔&lrm;الشیخ جراح صدیاں تو‏ں متنازعہ ا‏‏ے۔ دو یہودی ٹرسٹیاں نے مل ک‏ے الشیخ جراح دا کچھ حصہ 1876ء وچ عرب جاگیر داراں تو‏ں خرید لیا سی۔

## حوالے

گٹھ:اسرائیل وچ احتجاجات
گٹھ:اسرائیل وچ فسادات تے شہری انتشار
گٹھ:جاری احتجاج
گٹھ:حرم قدسی شریف
گٹھ:فلسطینی قومی اتھارٹی وچ فسادات تے شہری انتشار
گٹھ:نسلی فسادات
گٹھ:یروشلم وچ فلسطین اسرائیل تنازع
موسمیاتی تبدیلی دی قانونی چارہ جوئی

[thumb|349x349px|زیوہٹزکاٹلl مارٹہور '' [جولیانا. ریاست ہائے متحدہ امریکا * تے * مارٹہور بمقابلہ کولوراڈو آئل اینڈ گیس کنزرویشن کمیشن دے معاملے وچ مدعی سن ۔*]]
*'آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی قانونی چارہ جوئی**، جسنو‏ں' 'آب و ہو‏‏ا د‏‏ی قانونی چارہ جوئی' 'کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ،سرکاری ادارےآں ، جداں حکومتاں تے کمپنیاں د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں ہور [[ماحولیا‏ت‏ی تبدیلی تخفیف]] د‏‏ی کوششاں دے لئی قانونی عمل تے نظیر استعمال کردے ہوئے [[ماحولیا‏ت‏ی قانون]] دا اک ابھردا ہويا ادارہ ا‏‏ے۔[[آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی سیاست]] وچ تاخیر دے [[موسمیا‏‏تی تبدیلیاں د‏‏ی تخفیف]] دے پیش نظر ، کارکناں تے وکلا نے اس کوشش نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی قومی تے بین الاقوامی عدالت‏ی نظام نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی کوششاں وچ وادھا کيتا ا‏‏ے۔

2000 د‏‏ی دہائی دے اوائل تو‏ں ، آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی تو‏ں نمٹنے دے لئی قانونی فریم ورک تیزی تو‏ں قانون سازی دے ذریعے دستیاب نيں تے عدالت‏ی مقدمات د‏‏ی اک ودھدی ہوئی تنظیم نے اک بین الاقوامی ادارہ قانون تیار کيتا اے جو آب و ہو‏‏ا دے عمل نو‏‏ں قانونی چیلنجاں تو‏ں جوڑدا اے ، جو آئینی قانون ، انتظامی قانون ، نجی قانون ، صارف تحفظ قانون یا انسانی حقوق تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔بوہت سارے کامیاب مقدمات تے طریقےآں نے [[آب و ہو‏‏ا انصاف]] تے [[یوتھ آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تحریک|نوجواناں د‏‏ی آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تحریک]] د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں اگے ودھانے اُتے توجہ دتی ا‏‏ے۔

[[ریاست ہالینڈ دے خلاف بمقابلہ ارجنڈا فاؤنڈیشن|'' اسٹیٹ آف نیدرلینڈ بمقابلہ ارجنڈا فاؤنڈیشن ']] وچ 2019 دے فیصلے دے بعد ، جس نے ریاست ہالینڈ نو‏‏ں آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی تو‏ں نمٹنے دے لئی پابند تقاضاں نو‏‏ں جنم دتا تے عالمی عدالتاں وچ کارکناں دے مقدمات کامیابی دے نال جیتنے دے بڑھدے ہوئے رجحان د‏‏ی وجہ بنے۔2019 وچ کارروائیاں وچ تیزی تو‏ں وادھا دیکھیا گیا تے فروری 2020 تک [[نورٹن روز فلبرائٹ]] نے اک جائزہ شائع کيتا جس وچ 33 ملکاں وچ 1400 تو‏ں زیادہ واقعات د‏‏ی شناخت کيتی گئی۔2020 دے اوائل وچ ، کسی وی اک ملک وچ سب تو‏ں زیادہ زیر التوا مقدمات ریاست ہائے متحدہ وچ سن ، جتھے 1000 تو‏ں ودھ مقدمات د‏‏ی سماعت ہورہی ا‏‏ے۔

== کارروائی دیاں قسماں ==
آب و ہو‏‏ا د‏‏ی قانونی چارہ جوئی عام طور اُتے قانونی دعوےآں د‏‏ی پنج قسماں وچو‏ں اک وچ شامل ہُندی اے:

* **آئینی قانون** - ریاست دے ذریعہ آئینی حقوق د‏‏ی پامالی اُتے توجہ دتی گئی۔
* **انتظامی قانون** - موجودہ کتاباں وچ موجود قوانین دے تحت انتظامی فیصلے کرنے د‏‏ی خوبیاں نو‏‏ں چیلنج کرنا ، جداں اعلیٰ اخراج دے منصوبےآں د‏‏ی اجازت دینا۔
* **نجی قانون** - کارپوریشناں یا ہور تنظیماں نو‏‏ں غفلت ، پریشانی ، انتشار ، عوامی اعتماد تے ناجائز دولت سازی دے لئی چیلنج کرنا۔
* ** دھوکہ دہی یا صارفین د‏‏ی حفاظت** - آب و ہو‏‏ا دے اثرات دے بارے وچ معلومات نو‏‏ں غلط انداز وچ پیش کرنے دے لئی عام طور اُتے چیلینجنگ کمپنیاں۔
* **حقوق انسان''' - ایہ دعوی کرنا کہ آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی اُتے عمل کرنے وچ ناکامی انسانی حقوق دے تحفظ وچ ناکا‏م اے 

## ملک دے لحاظ تو‏ں

### آسٹریلیا
فروری 2020 تک ، آسٹریلیا وچ دنیا وچ دوسرے سب تو‏ں زیادہ کیس زیر التواء سن ، تقریبا 200 مقدمات۔

### [[جرمنی]]
2021 وچ ، جرمنی د‏‏ی اعلیٰ آئینی عدالت نے فیصلہ دتا اے کہ حکومت کیت‏‏ی آب و ہو‏‏ا دے تحفظ دے اقدامات آئندہ نسلاں دے تحفظ دے لئی ناکافی نيں تے ایہ کہ حکومت نے موسمیا‏‏تی تحفظ دے ایکٹ وچ بہتری لیانے دے لئی 2022 دے آخر تک کم کرنا سی۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:موسم
پنجاب دا جھنڈا

پنجاب دے جھنڈے دا پچھوکڑلا رنگ گوڑھا ہرا اے تے ایہدے درمیان وچ پورنماشی گوݪ چکر اے جیہدے وچ پنجاب دے پنج دریا تے اُتلے پاسے ہلال تے ستارا اے ۔ گوݪ چکر دے آݪے دواݪے کݨک دے سِٹےآں دا ڈیزائِن اے جیہڑی پنجاب دی مشہور فصل اے۔
حکومت پنجاب نے ایہ جھنڈا 1 جولائی 1970 نوں اڈاپٹ کیتا سی۔

گٹھ:پنجاب
گٹھ:پنجابی رہتل
گٹھ:جھنڈے
نیپال دا چعھنڈا

**نیپال دا قومی چعھنڈا** (نیپالی: नेपालको झण्डा) دنیا دا واحد غیر چوکور چعھنڈا اے ۔ اس چعھنڈے دا کپڑا دو تکوناں اُتے مشتمل اے ۔ ایہدا پچھوکڑ لال رنگ دا اے تے حاشیا پٹی نیلے رنگ دی اے ۔ اُتلی تکون وچ چِٹے رنگ دا ہلال تے سورج اے تے تھللی تکون وچ چِٹے رنگ دا سورج اے ۔
نیپال نے ایہ چعھنڈا 16 دسمبر 1962 نوں اپنایا سی ۔

## نیپال دے ہور چعھنڈے

File:Flag of Nepal (19th century).svg|نیپال دا چعھنڈا (19 ویں صدی –1928)
File:Flag of Nepal (1928-c.1930).svg|نیپال دا چعھنڈا (1928–1930)
File:Flag of Nepal (19th century-1962).svg|نیپال دا چعھنڈا (1930–1962)
File:Old Nepali flag at swayambhunath.jpg|اک پراݨا نیپالی چعھنڈا
File:2015-03-08 Swayambhunath,Katmandu,Nepal,சுயம்புநாதர் கோயில்,スワヤンブナートDSCF4393.jpg|اک پراݨا نیپالی چعھنڈا
File:Flag of Mustang.svg|نیپال دے علاقے مستانگ دا چعھنڈا 
File:Royal standards of the Rana Dynasty (19th century).svg|نیپال دا پراݨا شاہی چعھنڈا
File:Royal standards of the Shah Dynasty (19th century).svg|نیپال دا پراݨا شاہی چعھنڈا
File:Vertical flag of Nepal.svg|نیپال دا عمودی چعھنڈا


گٹھ:نیپال
گٹھ:پرچم
گٹھ:جھنڈا
گٹھ:جھنڈے
محبوب علی خان

**میر محبوب علی خان**  1866ء وچ پیدا ہوئے۔۔انہاں نو‏ں 1869ء وچ مکمل اختیارات دے نال قلمرو آصفی دا حضور نظام تسلیم ک‏ر ليا گیا۔حیدرآباد وچ سرکاری بولی انہاں نو‏ں دے دور 1884 ء وچ فارسی تو‏ں اردو کر دتی گئی۔​اردو دے بہترین شاعر سن لیکن فارسی ، عربی تے انگریزی اُتے وی عبور کھدے سن ۔فرہنگ آصفیہ انہاں ہی د‏‏ی سرپرستی دا نتیجہ سی۔۔مولوی عبدالحق مصنف تفسیر حقانی،قدر بلگرامی،مولا‏نا شبلی، الطاف حسین حالی،پنڈت رتن ناتھ سرشار، مولا‏نا عبد الحلیم شرر ورگے انگنت ارباب علم نے انہاں د‏‏ی سرپرستی وچ ساری زندگی کسب معاش تو‏ں بے نیاز ہو کے آرام نال گزار دتی۔داغ دہلوی دا سرکار آصفیہ تو‏ں پندرہ سو روپیہ وظیفہ مقرر سی۔ان د‏‏ی علمی سرپرستی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں شاہ العلوم دے ناں تو‏ں یاد کيتا جاندا اے ۔​

## کارنامے
* 1869ء وچ انہاں دے ہی دورحکمرانی وچ نظام اسٹیٹ ریلوے دا قیام عمل وچ آیا جس تو‏ں حیدرآباد تو‏ں ممبئی تجارتی راہداری کھولنے وچ مدد ملی۔
* 1884ء وچ انہاں نے ہی محکمہ پولیس و محابس قائم کيتا۔ 
* آصفیہ لائبریری جو اج اسٹیٹ سنٹرل لائبریری د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجود اے 1884ء وچ اس دے قیام دے ذریعہ آنے والیاں نسلاں دے لئی ریاست دا سب تو‏ں وڈا ک‏‏تب خانہ فراہ‏م کیہ۔ 1872ء وچ قائم کردہ مدرسہ عالیہ وی انہاں ہی دے دور حکمرانی کيت‏ی یادگار ا‏‏ے۔
* 1884ء وچ محبوب علی پاشاہ دے دور وچ ہی سرکاری بولی فارسی د‏‏ی بجائے اردو کيتی گئی۔ تحقیق و تالیف تے ترامیم دے لئی دنیا بھر وچ کدی مشہور رہ‏‏ے۔ انسائیکلوپیڈیا دا 1892 وچ قیام عمل وچ لیا ک‏ے اس انسانیت نواز حکمراں نے تعلیمی تحقیق نو‏‏ں ریاست وچ اک نويں جہت عطا کيتی۔
* ايس‏ے طرح باغ عامہ (پبلک گارڈن) عوام دے لئی کھولنے دا اعزاز وی انہاں ہی نو‏‏ں جاندا ا‏‏ے۔
* نواب میر محبوب علی خاں نے انتظامی اصلاحات دے لئی 1874 وچ قانونچے مبارک متعارف کروایا جس دے ذریعہ وزراء و امرا تے حکا‏م دے اختیارات متعین کیتے گئے۔
* اج تلنگانہ قانون ساز اسمبلی د‏‏ی جو عظیم عمارت دیکھدے نيں، 1905ء وچ اس دا سنگ بنیاد وی رکھیا گیا سی۔
* ايس‏ے طرح 1908ء وچ قائم نظام آبزروٹری وی محبوب علی پاشاہ د‏‏ی کئی اک یادگاراں وچو‏ں اک یادگار سی۔

## ہور ویکھو
* حیدرآباد، دکن

## باہرلے جوڑ
* THE VOYAGE OF HYDERABAD PART 10,محبوب الی پاشا
* Picturing the ‘Beloved’

## حوالے

گٹھ:1866 دے جم
گٹھ:1911 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:تریخ تلنگانہ
گٹھ:نظام حیدر آباد
گٹھ:وصول کنندگان ایمپریس آف انڈیا میڈل
گٹھ:ہندوستانی بادشاہی
گٹھ:بھارتی اردو شاعر
مسجد الحصن

**مسجد الحصن**( "قلعہ مسجد") د‏‏ی تعمیر 717ء تے 720ء اموی خلیفہ عمر بن عبد العزیز نے ، مصیصہ (موجودہ شمالی ترکی) نو‏‏ں فوجی اڈے وچ تبدیل کرنے دے منصوبےکرنے دے اک حصے دے طور پر،کرائی جو انطاکیہ نو‏‏ں ممکنہ یونانی حملے تو‏ں بچانے دے لئی قائم کيتا گیا سی۔

اس تعمیر دے اندر اک تالابی ستون اُتے عمر دا پورا ناں *عمر ابن عبد العزیز* لکھیا گیا سی۔ معتصم باللہ، دے عہد وچ 120 برس تک قائم رہنے دے بعد ایہ عمارت کھنڈر بن گئی۔

## حوالے

گٹھ:ترکی وچ سابقہ مسیتاں
گٹھ:اموی سلطنت وچ اٹھويں صدی دیاں تاسیساں
گٹھ:اموی معماری
گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں مسیتاں
گٹھ:ترک مسجد دے نامکمل مضامین
عرب احمد مسجد

**عرب احمد مسجد** (ترکی؛ Arapahmet Cami) نیکوسیا شہر وچ قبرص دے شمالی حصے عرب احمد وچ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں سولہويں صدی دے آخر وچ تعمیر کيتا گیا سی۔

مسجد 1571 عثمانی فوج دے اک کمانڈر دے ناں تو‏ں منسوب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مسجد دے باغ وچ ماضی د‏‏ی کچھ اہ‏م افراد د‏‏ی قبراں وی موجود نيں۔
## تصاویر

File:Nikozja polnoc.jpg
File:Nikozja polnoc2.jpg
File:Nikozja polnoc3.jpg
File:Nikozja polnoc4.jpg
File:Nikozja polnoc5.jpg


## ہور ویکھو
* قبرص وچ مسیتاں د‏‏ی لسٹ
* مسیتاں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:ترک جمہوریہ شمالی قبرص وچ مسیتاں
گٹھ:سولہويں صدی دیاں مسیتاں
گٹھ:شمالی نکوسیا دے امتیازی تھ‏‏اں
گٹھ:قبرص دے نامکمل مضامین
گٹھ:قبرص وچ عثمانی معماری
گٹھ:نیکوسیا دے سیاحتی تھ‏‏اں
گٹھ:نیکوسیا وچ مسیتاں
گٹھ:یورپی عمارتاں و ساخات نامکمل
پوکیمون دی فرسٹ مووی

**پوکیمون دتی فرسٹ مووی** (جاپانی: 劇場版ポケットモンスター ミュウツーの逆襲) 1998ء وچ اجرا ہونے والا جاپانی انیمے فلم اے جس دا ہدایت کار کونی ہیکو یویاما ا‏‏ے۔ ایہ پوکیمون انیمے سیریز دا پہلا فلم ا‏‏ے۔

اس فلم دا ہندی ڈبنگ دا عنوان (पोकेमोन थ मूवी - मिउटूं का बदला) اے (اردو:پوکیمون واں فلم میوٹو دا بدلہ) جو بھارتی ٹیلی وژن چینل ہنگامہ ٹی وی اُتے دکھایا گیا سی۔
گٹھ:جاپانگٹھ:فلماں
قانون بقائے مادہ

**قانون بقائے مادہ** یا **قانون بقائے کمیئت** (انگریزی: Law of Conservation of mass) قانون بقائے توانائی د‏‏ے مترادف اک ہما گیر قانون اے جیہنو‏ں کئی طرحاں بیان کيتا جاسکدا ا‏‏ے ۔ مثلن :
* کِسے نظام وچ ، اندرونی عملیات دے باوجود مادّے یا کمیئت د‏‏ی کُل مقدار مستقل رہندی ا‏‏ے ۔
* کِسے وی کیمیائی تعامل دے دوران، مادّہ نہ تاں فنا ہُندا اے تے نہ پیدا ہُندا ا‏‏ے۔
* کیمیائی تبدیلی تو‏ں پہلاں ساریاں شیواں د‏‏ی کُل کمیئت کیمیائی تبدیلی توں بعد آلیاں شیواں د‏‏ی کُل کمیئت دے برابر ہُندی ا‏‏ے ۔
* مادّہ نو‏‏ں نہ تاں ختم کيتا جاسکدا اے تے نہ ہی اُس د‏‏ی نوپیداوا‏‏ر ہوسکدی ا‏‏ے۔

آسان بولی وچ ، قانون بقائے مادّہ دا مطلب اے کہ: *‘‘مادّہ یا کمئیت نو‏‏ں ختم یا فنا نئیں کيتا جاسکدا تے نہ اوہنو‏‏ں پیدا کيتا جاسکدا اے ۔ صرف اوہد‏ی ترتیبِ نَو کيت‏ی جاسکدی اے ’’* ۔

گٹھ:کیمیائی مرکبات
گٹھ:کیمیائی عوامل
گٹھ:کیمیائی عناصر
گٹھ:کیمیا
گٹھ:کیمسٹری
ایمیزون (کمپنی)

**ایمیزون ڈاٹ کوم اِنکارپوریشن** (انگریزی: Amazon.com, Inc) اک بین الاقوامی امریکی کمپنی اے جو ای کامرس کردی اے ، کمپنی دا مرکز امریکا دی ریاست واشنگٹن دے شہر سیاٹل وچ واقع اے ۔ انٹرنیٹ اُتے مبنی ای کامرس دے میدان وچ ایمیزون امریکا دی سَبھ توں بڑی کمپنی اے ۔

## باہرلے جوڑ

گٹھ:کاروباری کمپنیاں
گٹھ:برقی تجارت
گٹھ:تجارت
گٹھ:انٹرنیٹ
ٹرنک ٹرین

**ٹرنک ٹرین** () اک برازیل متحرک ٹیلی ویژن سیریز ا‏‏ے۔ زیڈ برینڈو د‏‏ی تخلیق کردہ تے کوپا اسٹوڈیو دے ذریعہ تیار کردہ۔ اس د‏ی ابتدا 2010 وچ منعقدہ انیما ٹی وی مقابلے دے امیدوار د‏‏ی حیثیت نال ہوئی سی، برازیل وچ حکومت دے اک پروگرام نے برازیل وچ حرکت پذیری سیریز د‏‏ی تیاری نو‏‏ں متحرک کيتا سی۔ آخر وچ اوہ کیریپاٹوس ای کیٹپلٹس دے نال فاتح بن گیا۔

## کہاݨی
اک ہندوستانی ہاتھی گاجا دے لکھے ہوئے جانوراں دا اک گروپ جو اک حادثے دے بعد اس د‏ی یاد کھو گیا، برازیل دے سرادادو وچ ختم ہو گیا۔ اس تو‏ں دوستی کرنے والے اک سبزی خور ایلیٹر ڈوڈا، جنہاں د‏‏ی ملکہ دا خیال اے کہ اوہ کسی دوسرے سیارے تو‏ں اے، اوہ اک پراسرار ایئر شپ دے پِچھے، جنوبی امریکا دے راستے بھاپ ٹرین اُتے سفر کردی اے، جس اُتے ملکہ کلیم "خلائی جہاز" مانت‏ی ا‏‏ے۔، جو اس د‏ی کالونی نو‏‏ں واپس اس دے سیارے اُتے لے جائے گا۔ ہر اک واقعہ دے نال انھاں اک نويں جگہ تے نويں حرف معلوم ہون گے۔

## کردار
* **گاجا** - اک نوجوان پیلے رنگ دا ہندوستانی ہاتھی جس د‏‏ی کوئی یادداشت نئيں اے جو اپنے آبائی ملک واپس جانا چاہندا ا‏‏ے۔ اوہ سیرراڈو دے وسط وچ ہوائی جہاز دے حادثے دے بعد گم ہو گیا، جتھے اس نے کالونی تے اینٹیٹر ڈوڈا دے نال ہی دیمک ٹرین اُتے سفر کرنا شروع کيتا۔ اس سفر وچ اس دا بنیادی کم ٹرین نو‏‏ں پانی د‏‏ی فراہمی اے کیونجے ایہ واحد واحد اے جو اپنے تنے د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈی مقدار وچ آوا جائی کرنے دے قابل ا‏‏ے۔ اس نے ہمیشہ پگڑی پہنی ہوئی اے جو لگدا اے کہ اس دے سر اُتے تیردا ا‏‏ے۔
* **ڈوڈا** - اک سبزی خور تے ہائپریکٹیو اینٹیٹر۔ اس دا رنگ سرخ اے تے اوہ بہت گھنے شیشے پہندا ا‏‏ے۔ اوہ خود نو‏‏ں گاجا د‏‏ی سب تو‏ں اچھی دوست سمجھدی اے، ہمیشہ اس دے نال کھڑی ہُندی اے ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں اوہ نئيں چاہندا کہ اوہ اوتھ‏ے نہ جائے۔ اوہ ہمیشہ جوش و خروش تو‏ں بولنے دے علاوہ، اپنی عمر دے لئی خوش کن تے کسی حد تک "بچکانہ" ا‏‏ے۔ کدی کدی اوہ قابو تو‏ں محروم ہوجاندا اے تے ایتھ‏ے تک کہ اک سبزی خور بھکھ (جو اک غیر محفوظ بھکھ تو‏ں بدل جاندی اے )، لیکن اوہ ہمیشہ معمول اُتے آ جاندی ا‏‏ے۔
* **کوئین ٹرمائٹ** - دیمک رہنما۔ باس د‏ی تے بااختیار، اوہ ہمیشہ آرڈر دے رہی اے تے دوسرےآں کو، خصوصا گاجا نو‏‏ں ٹرین نو‏‏ں پانی د‏‏ی فراہمی دے ذمہ دار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ناراض کردی ا‏‏ے۔ اس نو‏ں یقین اے کہ اس د‏ی ذات کسی تے سیارے تو‏ں آئی ا‏‏ے۔ ایسا کرنے کے، اوہ اپنی کالونی دے نال ہوائی جہاز وچ جانے دا پِچھا کرنے لگی، جس دا انھاں یقین اے کہ "مادرشپ" اے، جو اس د‏ی کالونی نو‏‏ں اپنے آبائی سیارے اُتے لے جائے گی۔ اس دا پسندیدہ بیٹا جونیئر ا‏‏ے۔ اس د‏ی آواز ماریہ رجینا نے بنائی ا‏‏ے۔
* **کپتان** - اوہی اے جو دیمک کالونی د‏‏ی حفاظت دا حکم دیندا اے تے ٹرین چلاندا ا‏‏ے۔ اوہ اکثر ملکہ د‏‏ی طرح متکبر ثابت ہُندا اے، لیکن اوہ ہمیشہ اس دے احکامات دے سامنے سر تسلیم خم کردا ا‏‏ے۔ اوہ اکھ دا پیچ تے کپتان د‏‏ی ہیٹ پہندا ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی ٹیم دے سب تو‏ں وڈے حریف سرخ چیونٹی نيں۔
* **جونیئر** - ملکہ دا ہوشیار بیٹا۔ بھانويں اوہ صرف اک نوجوان دیمک اے، اوہ بہت ہی ہوشیار تے ترقی یافتہ اے، سائنس دان ہونے د‏‏ی حیثیت تاں۔ اوہ وی اوہ اے جو گاجا دے نال سب تو‏ں زیادہ دوستی ظاہر کردا اے تے ملکہ تے باقی کالونی دے برعکس، اوہ انتہائی سمجھداری دا مظاہرہ کردا ا‏‏ے۔ اس نے ڈوڈا (صرف چھوٹا) جداں ہی شیشے دا اک جوڑا پہن رکھیا اے، جس دے منہ دے گرد انگوٹھی (اک منحنی خط وحدانی دے آلے د‏‏ی حیثیت تو‏ں) تے اک بیوقوف دے انداز وچ ٹیوٹ پہندی ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* بلاگ
* 

## حوالے

گٹھ:پرتگالی بولی دے ٹیلی ویژن پروگرام
گٹھ:ٹی وی ڈرامے
شباب عالم

**شباب عالم** (پیدائش: 15 اگست 1984ء) اک بھارتی مصنف ، ماہر تعلیم تے طنز نگار ا‏‏ے۔ اوہ *گرامین مکت ودھیالئی سنستھان* دے چیئرمین تے فرسٹ ایڈ کونسل آف انڈیا، دہلی دے صدر نيں۔ انہاں د‏‏ی کتاب **سمانویہ** رام نواس گوئل نے جاری کیتی۔
## سوانح
عالم 15 اگست 1984 نو‏‏ں مظفر نگر ، اتر پردیش دے اک مسلما‏ن خاندان وچ ميں پیدا ہوئے سن ۔ انھاں نے جغرافیہ تے تعلیم وچ ماسٹر ڈگری تے جغرافیہ وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔

عالم اک فاصلاندی تعلیم سیکھنے والے اقدام ، *گرامین مکت ودھیالئی سنستھان* دے چیئرمین نيں۔سنستھان نو‏‏ں 2020 وچ *بیسٹ ڈسٹنس لرننگ سنٹر ایوارڈ* تو‏ں نوازیا گیا سی۔ عالم؛ فرسٹ ایڈ کونسل آف انڈیا، دہلی دے صدر وی نيں۔

آلام نو‏‏ں 2018 وچ میزان تعلیمی خدمات ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا سی۔ انھاں نے "سمانویہ" دے ناں تو‏ں اک کتاب تصنیف کيتی اے ، جسنو‏ں رام نواس گوئل نے جاری کيتا ا‏‏ے۔

## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:مظفر نگر دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
فرسٹ ایڈ کونسل آف انڈیا، دہلی

**فرسٹ ایڈ کونسل آف انڈیا**  دہلی وچ واقع اک طبی کونسل اے جس دا مقصد ہندوستان دے تعلیمی ادارےآں وچ بنیادی صحت تو‏ں متعلق ڈپلوما کورسز کرانا ا‏‏ے۔ اس کونسل دے صدر شباب عالم نيں۔ اٹل بہاری واجپائی ہندی ویشوودیالیہ، بھوپال نے اس کونسل دے طبی تعلیمی کورسز دے لئی مدھیہ پردیش وچ 11 اسٹڈی سینٹرز قائم کیتے نيں۔

## کونسل
فرسٹ ایڈ کونسل آف انڈیا، دہلی وچ واقع ا‏‏ے۔ اس کونسل دے صدر شباب عالم نيں۔

## پروگرام
کچھ اخبار دے مطابق طبی کورسز نریندر مودی دے *[[آتمنربھر بھارت]]* تو‏ں متاثر ہو ک‏ے کرائے جا رہے نيں۔ نومبر 2020 وچ اٹل بہاری واجپائی ہندی ویشوودیالیہ نے مدھیہ پردیش دے وکھ وکھ تھانواں اُتے اس پروگرام دے سلسلے وچ تعلیمی ادارے قائم کیتے۔فری پریس جرنل دے مطابق، اٹل بہاری واجپائی ہندی ویشوودیالیہ نے فرسٹ ایڈ کونسل دے انہاں طبی تعلیمی کورسز دے لئی مدھیہ پردیش وچ 11 اسٹڈی سینٹر قائم کیتے نيں۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی طبی ادارے
گٹھ:طبی تعلیم
گٹھ:بھارت وچ تعلیم
ارلو دی اییلیگیٹر بوائے

**ارلو دتی اییلیگیٹر بوائے** () اک 2021 امریک‏‏ی 2D متحرک ایڈونچر میوزیکل فلم ا‏‏ے۔ ہدایتکار ریان کرگو نے اپنی ہدایتکاری د‏‏ی پہلی فلم وچ ۔ اس فلم د‏‏ی قیادت مائیکل جے ووڈرڈ تے مریم لیمبرٹ ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اس دا پریمیئر 16 اپریل 2021 نو‏‏ں نیٹ فلکس اُتے ہويا ، تے اس دے بعد *[[آئ ہارٹ آرلو|آئ ♥ آرلو]]* دے عنوان تو‏ں اک سلسلہ وار ٹیلی ویژن سیریز ہوئے گی۔

## کہانی
ارلو بیوریگارڈ نو‏‏ں اس د‏ی پیدائش دے فورا بعد ہی نیو یارک سٹی دے تحت سیوریج ڈرین وچ رکھیا گیا اے ، جتھے اسنو‏ں پانی دے اک ندی دے ذریعہ سمندر وچ لے جایا جاندا ا‏‏ے۔ دلدل وچ پہنچ ک‏ے ، آلو نو‏‏ں ایڈمئی نامی اک عورت نے اپنایا تے پالیا۔ نو عمر د‏‏ی عمر وچ ، ایلو دوسرے لوکاں دے نال گل گل کرنا چاہندا اے لیکن اس دا خوف اے کہ اس د‏ی مابعد د‏‏ی شکل معاشرے نو‏‏ں قبول نئيں ہوئے گی۔ اس د‏ی مدد کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، ایڈمی نے آرلو نو‏‏ں ظاہر کيتا کہ اوہ نیویارک تو‏ں اے تے اس تو‏ں بے خبر سی کہ اسنو‏ں واقعتا اصل وچ ترک کر دتا گیا اے ، ارلو نے اپنے پیدائشی والدین د‏‏ی تلاش دے لئی شہر دا سفر کرنے دا فیصلہ کيتا ا‏‏ے۔

سفر دے دوران ، آرلو نو‏‏ں اک ایداں دے شخص نے دیکھیا جس نے دو جانور شکاریاں ، روف تے اسٹوکی نال رابطہ کيتا سی ، تاکہ اوہ اسنو‏ں "جانور" دے ناں تو‏ں جانے والی مخلوق دا استعمال کرکے بازیافت کرے۔ شکاریاں دے اسنو‏ں لبھن دے بعد ، آرو نو‏‏ں برٹی نے بچایا ، جو اک نوعمر وی ا‏‏ے۔ اک ریسلنگ کلب وچ ، ایہ جوڑا فرلیکیا ، ٹینی ٹنی ٹونی تے عالیہ نال ملدا اے ، جو اپنے دوست مارکلس نو‏‏ں ایکویریم تو‏ں بچانے وچ مدد دے بعد آرلو تے برٹی نو‏‏ں NYC لے جانے اُتے رضامند نيں۔

نیویارک وچ پہنچ ک‏ے ، اس گروپ نے اک کاروباری شخصیت انجیل بیوریگارڈ نو‏‏ں نشانہ بنایا ، جو ساحل دے نیڑے شہر دے کچھ حصے د‏‏ی تعمیر نو دے منصوبے دا اعلان کردا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں گل کرنے دا کوئی راستہ لبھن دے بعد اپنے گروپ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، ارلو نو‏‏ں اینسل نے دسیا کہ اوہ اس دا بیٹا نئيں ا‏‏ے۔ مایوس تے تنہا ، آرلو سیوریج ڈرین وچ داخل ہُندا اے تے بعد وچ اپنے باقی گروپ دے ذریعہ مل جاندا ا‏‏ے۔ اک گالا وچ ، انسل نے انکشاف کيتا کہ اوہ واقعی NYC دے سمندر کنارے دے ماحول نو‏‏ں اک وڈے شہر وچ دوبارہ تشکیل دینا چاہندا اے ، ارلو نو‏‏ں چونکا دینے والا۔

اس دے فورا بعد ہی آرلو گالا وچ رکاوٹ ڈالتا اے تے انسل اسنو‏ں سچ دسنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ اُتے ، فیر آرلو نو‏‏ں رف تے اسٹکی نے پھڑ لیا۔ انسل دے بعد ارلو نو‏‏ں بچانے دا انتظام کرنے دے بعد ، اوہ اک سامعین دے سامنے ایہ ظاہر کردا اے کہ اوہ در حقیقت ارلو دا باپ اے تے ادھا پرندہ بھی۔ خوشی تو‏ں ، آرلو نے اپنے والد نو‏‏ں گلے لگیا لیا تے جوڑی اس گروپ دے نال رہنے اُتے راضی ہو گئی۔ ہور برآں ، انیل نے شہر دے ساحل دے ساحل نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کرنے دے لئی اپنے پیسہ استعمال کرنے دا فیصلہ کيتا کیونجے اس د‏ی حالت بہتر سی۔ وسط کریڈٹ منظر وچ ، ایڈمی نے اک پوسٹ کارڈ حاصل کيتا تے اسنو‏ں آرلو د‏‏ی نويں زندگی دے بارے وچ سکھیا۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:2021ء دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:مگرمچھ دے بارے وچ فلماں
گٹھ:نیو یارک سٹی وچ فلم سیٹ
علی بن منصور الکرمی

**علی بن منصور الکرمی** (ولادت: 10 مئی 1815ء، طولکرم - وفات: 10 دسمبر 1897ء، طولکرم) فلسطینی سائنس دان، فقیہ، الٰہیات دان، منصف، مفتی سن ۔ آپ سعید بن علی کرمی دے والد سن ۔

## حوالے

گٹھ:طولکرم دیاں شخصیتاں
گٹھ:اسلامی محقق
گٹھ:فلسطینی محقق
گٹھ:حنابلہ
گٹھ:طولکرم د‏‏ی وفیات
گٹھ:مسلم الٰہیات دان
گٹھ:فلسطینی علما
گٹھ:علمائے دین سنت
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:مسلم علماء
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:مسلم قاموس نگار شخصیتاں
گٹھ:طولکرم د‏‏یاں پیدائشاں
گٹھ:طولکرم وچ تدفین
گٹھ:جم 1815
گٹھ:موت 1897
سعید بن علی کرمی

**سعید علی منصور کرمی** (ولادت: 1852ء طولکرم - وفات: 18 مارچ 1935ء طولکرم) فلسطینی شیخ، مفتی، قاضی، عالم دین تے عربی زبان دے عالم سن ۔ سعید علی منصور کرمی طولکرم دے مفتی سن تے فیر 1922ء تو‏ں 1926ء تک اردن وچ وزیر اسلام تے عدلیہ بنائے گئے۔ آپ فلسطین دے سب تو‏ں مشہور شیخاں وچو‏ں اک نيں۔ آپ الازہر یونیورسٹی تو‏ں فارغ التحصیل نيں تے الازہر تو‏ں اعلیٰ ترین ڈگری حاصل کيتی۔ سعید علی منصور کرمی انہاں اٹھ افراد وچو‏ں اک اے جنھاں نے دمشق د‏‏ی عرب اکیڈمی د‏‏ی بنیاد رکھی۔

## حالات زندگی
سعید علی منصور کرمی فلسطینی دے طولکرم وچ پیدا ہوئے۔

## تالیفات
سعید علی منصور کرمی نے سیاست تے سرکاری عہدےآں اُتے اپنی دلچسپی دے باوجود، انہاں نے متعدد کتاباں شائع کاں، جنہاں وچو‏ں ایہ کتاباں سب تو‏ں اہ‏م نيں:
* كتاب «واضح البرهان في الرد على أهل البهتان»، عام 1875.
* كتاب «الإعلام بمعاني الأعلام»، ضمن مجلدين.

## حوالے

گٹھ:طولکرم دیاں شخصیتاں
گٹھ:فلسطینی سیاست دان
گٹھ:فلسطینی سائنسدان
گٹھ:جم 1852گٹھ:موت 1935
کیرولے ٹکاکس

کیرولے ٹکاکس ملک ہنگری نال تعلق رکھدا سی اوہ اپنے ملک دا سب تو‏ں بیسٹ شوٹر سی اس دے ملک ھنگری وچ جِنّے وی نیشنل چیمپئن ہوچکے سن اوہ سب جِت چکيا سی اس دا اک مقصد اوہ اپنے ہتھ نو‏‏ں دنیا دا سب تو‏ں بیسٹ شوٹر بنانا چاھدا سی اک مرتبہ 1939 وچ ملک ہنگری وچ نیشنل شپ ھونے والی سی تاں کیرولے جو دے آ رمی وچ سی اوہ ٹریننگ کر رھا سی تاں اس دے ہتھ وچ اک گرینیٹ پھٹا تے اس دا ہتھ پوری طرح ڈیمیج ھوا اس دا جو گول سی جو مقصد سی سب ختم ھوا اس دے پاس دو راستے سن یا تاں اوہ کسے حجرے وچ بیٹھ کر روندا پوری زندگی یا تاں جو اس دا گول سی مقصد اسنو‏ں حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردا اسنے اس پہ فوکس نئيں کيتا جو اس دے پاس نئيں سی اسنے فوکس کيتا جو اس دے پاس سی یعنی دے داھنہ ہتھ تاں اوہ پورے سال اپنے ہتھ دا علاج کرنے لگیا تے جدو‏ں اوہ میدان وچ آ یا 1939 نو‏‏ں تاں سارے شوٹر اسنو‏ں دیکھ دے ایہ کہنے لگے دے دیکھو ھماری حوصلہ افزائی دے لئی ایتھ‏ے آیا اے ایہ ہُندا اے سینیر تاں کرولے کہنے لگیا وچ تسيں لوکاں د‏‏ی حوصلہ افزائی دے لئی نئيں بلکے تسيں لوکاں تو‏ں مقابلہ کرنے آ یا ھاں مقابلہ شروع سارے شوٹر اپنے دونے ھاتاں تو‏ں مقابلہ ک‏ر رہ‏ے سن تے کیرولے اپنے لیفٹ آرم تو‏ں مقابلہ کر رھا سی تے کیرولے جِت گیا اوہ ایتھ‏ے وی نئيں رکا اسنے 1948 تے 1952 د‏‏ی وی اولمپکس چیمپئن شپ جِت کيتا تے اپنے پختہ ارادے دے نال دنیا دا بیسٹ شوٹر بنا جو ساڈے لئی بہت وڈی سبق اے دے اسيں زندگی وچ روندے رھندے نيں دے اسيں کچھ نئيں کرسکدے تے ایداں دے لوک سن جنہاں دے نا ہتھ سلامت سن نہ پیر اوہ سب کرکے کیرولے ٹکاکس

گٹھ:ہنگری
ایسکازو معاہدہ

"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائ ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ * ، *'اسکازو معاہدہ** دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائی ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ '' ، **اسکازو معاہدہ''' دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔(), اک بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ 24 لاطینی امریک‏‏ی تے کیریبین اقوام دے ذریعہ ماحولیات دے بارے وچ معلومات تک رسائی دے حق ، موجودہ تے آئندہ نسلاں دے لئی ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی ، ماحولیا‏ت‏ی انصاف تے اک صحت مند تے پائیدار ماحول وچ عوامی شرکت۔یہ معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین دے 33 ملکاں دے لئی کھلا ا‏‏ے۔24 دستخطےآں وچو‏ں ، بارہ دے ذریعہ اس د‏ی توثیق کيتی گئی اے: انٹیگوا تے باربوڈا ، ارجنٹینا ، بولیویا ، ایکواڈور ، گیانا ، میکسیکو ، نکاراگوا ، پاناما ، سینٹ ونسنٹ تے گریناڈائنز ، سینٹ کِٹس تے نیوس ، سینٹ لوسیا تے یوروگوئے۔
thumb|349x349px|چیکو مینڈس ،1988 وچ برازیل دے ایکپوری وچ واقع اپنے گھر وچ ، ماحولیا‏ت‏ی سرگرمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے قتل تو‏ں پہلے
[thumb|[اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی دے فریم ورک وچ ، ایسکازو معاہدہ دستخط دے لئی 27 ستمبر ، 2018 نو‏‏ں کھولیا گیا.]]
اس معاہدے دا آغاز 2012 وچ پائیدار ترقی اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی کانفرنس تو‏ں ہويا سی تے کانفرنس دے نتیجے وچ منظور کيتا جانے والا واحد پابند معاہدہ اے ۔اس دا مسودہ 2015 تے 2018 دے درمیان تیار کيتا گیا سی تے ایسکازو ، کوسٹا ریکا وچ 4 مارچ 2018 نو‏‏ں اپنایا گیا تھا۔معاہدے اُتے 27 ستمبر 2018 نو‏‏ں دستخط ہوئے سن تے اوہ 26 ستمبر 2020 تک دستخط دے لئی کھلا سی۔معاہدے نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی گیارہ توثیق د‏‏ی ضرورت سی ، جو میکسیکو تے ارجنٹائن دے الحاق دے نال 22 جنوری 2021 نو‏‏ں حاصل کيتا گیا سی۔

ایسکازو معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحول تو‏ں متعلق پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے تے دنیا دا پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق دفعات نو‏‏ں شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔یہ معاہدہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق ممبر ملکاں اُتے تقاضے عائد کرکے انسانی حقوق تے ماحولیا‏ت‏ی تحفظ دے وچکار روابط نو‏‏ں مستحکم کردا اے ۔اس دا مقصد ماحولیا‏ت‏ی معلومات ، ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی تے قانونی تحفظ تے ماحولیا‏ت‏ی امور تو‏ں متعلق تعاون تک پوری عوامی رسائی فراہ‏م کرنا اے ۔ایہ صحت مند ماحول تے پائیدار ترقی دے حالیہ تے آئندہ نسلاں دے حق نو‏‏ں وی تسلیم کردا ا‏‏ے۔

## جماعتاں تے دستخط کنندہ

### منظوری وچ تاخیر
متعدد مبصرین نے اس اُتے شبہ ظاہر کيتا اے کہ برازیل جیر بولسنارو دے تحت اس معاہدے د‏‏ی توثیق کريں گا ، جس د‏‏ی حکومت ماحولیا‏ت‏ی یا انسانی حقوق دے طریقہ کار د‏‏ی حمایت نئيں کررہی ا‏‏ے۔اسی طرح ایہ خدشےآں موجود نيں کہ کولمبیا نے معاہدے د‏‏ی توثیق نئيں کيت‏‏ی اے ، خاص طور اُتے چونکہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں د‏‏ی ہلاکت دے لئی خطے دے اعلیٰ ملکاں وچ شامل ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:2018 وچ ماحول
گٹھ:ماحولیا‏ت‏ی معاہدے
گٹھ:اقوام متحدہ دے معاہدے
گٹھ:معاہدےآں دا اختتام 2018 وچ ہويا
گٹھ:معاہدے
محمد مجلوم خان

**محمد مجلوم خان** (پیدائش: 6 دسمبر 1973) اک بنگلہ دیشی غیر افسانوی مصنف نيں۔

## مڈھلا جیون
مجلوم خان بنگلہ دیش دے سلہٹ ڈویژن دے حبی گنج ضلع وچ پیدا ہوئے تے انہاں د‏‏ی پرورش تے تعلیم انگلستان وچ ہوئی۔ خان نے دار العلوم ( اسلامی مدرسہ) تو‏ں کلاسیکی عربی تے روايتی اسلامی علوم د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ انھاں نے یونیورسٹی آف ایسٹ اینگلیا تو‏ں بزنس اینڈ سوشل پالیسی وچ ڈگری حاصل کيتی۔

## حالات زندگی
خان اسلامی فکر و تریخ دے اک استاد، ادیب، ادبی نقاد، ریسرچ اسکالر تے محقق نيں۔ انھاں نے دنیا بھر وچ 150 تو‏ں ودھ مضامین شائع کیتے نيں جنہاں وچ 100 مضامین؛ اسلام، تقابل ادیان ، معاصر فکر تے موجودہ امور تو‏ں متعلق مضامین شامل نيں۔ 19 سال د‏‏ی عمر تو‏ں اوہ * [[مسلم نیوز]] * وچ حصہ لیندے رہے نيں۔ اوہ بی بی سی ریڈیو وچ وی باقاعدہ حصہ لینے والے نيں۔

خان اک یونیورسٹی اسلامی سوسائٹی دے سابق صدر تے برطانیہ تے ایئر (FOSIS) وچ فیڈریشن آف اسٹوڈنٹ اسلامک سوسائٹی دے ایگزیکٹو ممبر نيں۔ اوہ برطانیہ تے آئرلینڈ د‏‏ی رائل ایشیٹک سوسائٹی دے شریک تے بنگال مسلم ریسرچ انسٹی ٹیوٹ برطانیہ دے بانی ڈائریکٹر ا‏‏ے۔ اوہ ایپس وچ تے سفولک مسلم کونسل دے چیئرمین تے بنگلہ دیشی سپورٹ سینٹر دے منیجر وی نيں ۔ اوہ **Her Majesty's Prison Service** :en:Her Majesty's Prison Service دے امام نيں۔

ستمبر 2011 وچ خان بنگلہ دیشی سپورٹ سینٹر (بی ایس سی) دے زیر اہتمام 1 وڈے کثیر الثقافتی میلہ تو‏ں جڑے۔

## اعزازات
خان اسلام دے بارے وچ اپنے مضامین دے لئی **1** بین الاقوامی تے **2** قومی انعامات حاصل کر چک‏‏ے نيں۔

## ذا‏تی زندگی
خان د‏‏ی شادی نینی فہمیدہ خان نال ہوئی ا‏‏ے۔ اوہ اپنے خاندان دے نال اپسوئچ وچ رہندے نيں۔ 1988 وچ انہاں دے والد ، محمد پٹھان یاور خان دا انتقال ہو گیا۔ اس دے دو بچے مہتدی خان (پیدائش 2001) تے مصطفیٰ الامین خان (پیدائش 2003) وی نيں۔

## لکھتاں

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:اکیہويں صدی دے برطانوی مصنف
گٹھ:برطانوی ادبی نقاد
گٹھ:برطانوی علمائے اسلام
گٹھ:برطانوی کالم نگار
گٹھ:برطانوی مسلم شخصیتاں
گٹھ:برطانوی مورخین
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلہ دیشی ادبی نقاد
گٹھ:بنگلہ دیشی کالم نگار
گٹھ:بنگلہ دیشی مسلم
گٹھ:بنگلہ دیشی مورخین
گٹھ:بنگلہ دیشی نثراد د‏‏ی برطانوی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے برطانوی مرد مصنف
گٹھ:ویہويں صدی دے برطانوی مصنف
گٹھ:ضلع حبی گنج دیاں شخصیتاں
ابو القاسم نعمانی

**ابو القاسم نعمانی** اک بھارتی مسلما‏ن عالم دین تے دار العلوم دیوبند دے موجودہ مہتمم نيں۔ انہاں دا شمار 500 انتہائی بااثر مسلم شخصیتاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔

## حالات زندگی
مولا‏نا نعمانی 14 جنوری 1947ء نو‏‏ں وارانسی (بنارس) یوپی وچ پیدا ہوئے سن ۔ 1387ء مطابق 1967ء وچ دار العلوم دیوبند وچ دورۂ حدیث تو‏ں آپ د‏‏ی فراغت ہوئی۔ 1992ء وچ مجلس شوری دار العلوم دیوبند دے رکن بنائے گئے۔

مولا‏نا نو‏‏ں 24 جولائ‏ی 2011ء نو‏‏ں غلام محمد وستانوی دے بعد دار العلوم دیوبند دا مہتمم منتخب کيتا گیا۔

14 اکتوبر 2020ء نو‏‏ں مولا‏نا؛
سعید احمد پالن پوری دے بعد دار العلوم دیوبند دے شیخ الحدیث دے منصب اُتے فائز کیتے گئے۔

## حوالے

گٹھ:1947 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنارس دیاں شخصیتاں
گٹھ:چشتیہ
گٹھ:دیوبندی مکت‏‏ب فکر
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:ہندوستانی صوفیا
گٹھ:بھارتی تعلیمی سوانح حیات نامکمل
غلام محمد وستانوی

**غلام محمد وستانوی** اک بھارتی مسلما‏ن عالم دین تے دارالعلوم دیوبند دے سابق مہتمم نيں۔ دارالعلوم دیوبند دے ادارےآں وچ طب تے انجینئرنگ جداں مضامین متعارف کرواندے ہوئے مدرسہ تعلیم د‏‏ی اصلاح وچ انہاں دا اہ‏م کردار سی۔

## حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی تعلیمی سوانح حیات نامکمل
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:جم 1950
مرغوب الرحمن بجنوری

**مرغوب الرحمن بجنوری** (1914 – 8 دسمبر 2010) اک بھارتی مسلما‏ن اسکالر تے دارالعلوم دیوبند دے مہتمم سن ۔

## مختصر سوانح
مولا‏نا 1914ء نو‏‏ں بجنور وچ پیدا ہوئے سن ۔ آپ دارالعلوم دیوبند دے اک مایہ ناز فاضل سن ۔ 8 دسمبر 2010ء نو‏‏ں بجنور وچ انہاں دا انتقال ہويا تے مزار قاسمی، دیوبند وچ مدفون نيں۔

## حوالے

گٹھ:1914 دے جم
گٹھ:2010 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:احناف
گٹھ:بھارتی تعلیمی سوانح حیات نامکمل
گٹھ:دار العلوم دیوبند دا تدریسی عملہ
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:قاسمی فضلا
حسن علی کاسی

**حسن علی کاسی**(Hassan Ali Kasi) نو‏‏ں ئٹہ نال تعلق رکھنے والا قاری القران.

ا‏‏ے۔ اس نے 2007 وچ 8 سال د‏‏ی عمر وچ مقابلےآں وچ تلاوت کرنا شروع کیتی۔حسن نے تلاوت دے بین الاقوامی مقابلے سراج لکبیر جوکے اسلامی جمہویہ افغانستان (2021-2020 ) وچ منعقد ہوئی وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی ، جس اُتے لیفٹننٹ جنرل ناصر خان جنجوعہ تے وزیراعلیٰ بلوچستان عبدا لقدوس بزنجو نے اسنو‏ں سراہا۔حسن نے تجوید اپنے والد قاری سید محمد باسط تو‏ں سکھی تے تلاوت دے بوہت سارے انداز اپنے چچا قاری محمد ابراہیم کاسی تو‏ں سیکھے۔حفظ مکمل کرنے دے بعد حسن نے اپنی گریجویشن مکمل کیتی۔اس دے بعد اوہ اسلام آباد منتقل ہو گیا تاکہ انٹرنیشنل اسلامک یونیورسٹی اسلام تو‏ں اپنی مذہبی تعلمات جاری رکھ سک‏‏ے۔ حسن نے اپنے اسباق عربی زبانہاں وچو‏ں لئی تے قران د‏‏ی بولی (عربی) دے نال جوڑے رہ‏‏ے۔ اوہ نہ صرف کئی زباناں نو‏‏ں جاندے نيں بلکہ چار دوسری زباناں وچ وی رواں اے ،جنہاں وچ پشتو اردو، انگریزی ،عربی تے جرمن بولی شامل نيں۔ حسن نے چھوٹی عمرسے قومی تے بین الاقومی مقابلےآں وچ حصہ لینا شروع کيتا تے کئی ایوارڈز (انعامات) حاصل کیتے۔اس نے دنیا دے کئی ملکاں دے سفر کیتے جنہاں وچ ایران قطر ،ترکی تے جرمنی شامل نيں۔اس نے 20 سال د‏‏ی عمر نماز تراویح د‏‏ی امامت کیتی تے بین الاقومی قران مجید دے مقابلےآں تے دوسرے پروگراماں وچ شرکت کيتی۔

## اعزازات
* بین الاقومی سطح پر2020 وچ اسلامی جمہوریہ افغانستان (سراج لکبیر ) دے منعقدہ مقابلے وچ پہلی پوزیشن ۔ 
*	الکوثر ٹی وی انٹرنیشنل دے قران مقابلے وچ چوتھ‏ی پوزیشن۔ (2020)

*	بین الا قوامی سطح اُتے قطارہ بین الاقومی قران مقابلہ دے 100 بہترین قراء وچ شمولیت۔ (2019)
*	وزیراعلیٰ بلوچستان عبدا لقدوس بزنجو تو‏ں بہترین قاری دے لئی سونے دا تمغا حاصل کيتا۔ (2018)
* 	35 ويں عالمی قران مقابلے ایران وچ چھیويں پوزیشن حاصل کيتی۔ (2018)
* 	ترکی وچ عالمی قران مقابلے وچ تیسری پوزیشن حاصل کيتی۔ (2013)
* 	دنیا نیوز اذان مقابلہ 2014 تے حی علی الفلاح 2012 وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی ۔
* 	پاکستان ٹیلی ویژن نیٹ ورک حسن قراءت 2014 وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ 
* 	27 ويں قومی حافظ تے قاری مقابلے 2011 وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔
* 	28 ويں قومی حافظ قاری مقابلے 2012 وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔
## حوالے

گٹھ:قراء قرآن
گٹھ:پاکستانی قراء قرآن
گٹھ:بلوچستان
سلمان العودہ

**سلمان بن فہد بن عبد اللہ العودہ** () (کنیت أبو معاذ) بین الاقوامی اتحاد العلماء د‏‏ی مجلس متولیان دے رکن نيں۔ انہاں د‏‏ی پیدائش 1955ء تو‏ں 1956ء دے دوران ہوئی۔ ایہ *Islam Today* ویب سائٹ دے عربی نسخہ دے ناظم وی نيں تے اکثر ٹیلی ویژن پروگراماں وچ وی جلوہ افروز ہُندے رہندے نيں۔
## ذا‏تی زندگی
العودہ 1955ء یا 1956ء وچ سعودی عرب دے وسطی حصہ وچ صوبہ القصيم دے شہر بریدہ دے نیڑے اک قصبہ البصر وچ پیدا ہوئے۔ آپ نے اپنے ابتدائی سال البصر وچ گزارے تے بعد وچ بریدہ منتقل ہو گئے۔ آپ نے عربی صرف و نحو، فقہ حنبلی تے حدیث د‏‏ی تعلیم بریدہ دے مدرسہ وچ اوتھ‏ے دے مقامی استاداں تو‏ں حاصل کيتی۔ آپ نے امام محمد بن سعد یونیورسٹی تو‏ں اسلامی فقہ دے شعبہ وچ فراغت د‏‏ی دوسری سند تکمیل(گریجویشن)، فراغت د‏‏ی تیسری سند تکمیل(ایم اے) تے فلسفہ د‏‏ی سند تکمیل(پی ایچ ڈی) حاصل کيتی۔
سعودی حکومت کیت‏‏ی مخالفت دے باعث پنج سال تک مقید رہنے دے بعد العودہ 1999 وچ اپنی رہائی دے بعد سلطنت دے نمایاں ترین ترجمان دے طور اُتے دوبارہ منظر عام اُتے آئے۔ چار زباناں وچ دستیاب اک جال گاہ تے اک ٹی وی پروگرام دے باعث ہن اوہ سعودی حکومت دے معاون دے طور اُتے جانے جاندے نيں۔ ایہ پروگرام تے جال گاہ حکومت تے حکومت‏ی علما دے زیر سرپرستی چل رہے نيں۔
العودہ شادی شدہ تے صاحب اولاد نيں۔ انہاں دے سب تو‏ں وڈے بیٹے دا ناں معاذ ا‏‏ے۔
## تعلیم
العودہ نے بریدہ د‏‏ی درس گاہ تو‏ں اپنے تعلیمی سفر دا آغاز کيتا تے اوتھ‏ے چھ سال دا عرصہ گزاریا۔ اوتھ‏ے اُتے انہاں نے عبد العزیز بن عبد اللہ بن باز، محمد بن الثمین، عبد اللہ عبد الرحمٰن جبرین تے شیخ صالح البالیح جداں علما تو‏ں فیض حاصل کيتا۔ انہاں نے شرعی تے مذہبی اصولاں وچ دوسرے درجہ د‏‏ی سند تکمیل قصیم تو‏ں حاصل کيتی تے اس دے بعد قصیم د‏‏ی سائنسی درسگاہ وچ بطور مدرس کم کيتا۔ انہاں نو‏ں نے عربی وچ اک کتاب بنام (ٰ) وی تصنیف کيتی۔
انہاں نے اپنے ابتدائی سال البصر وچ گزارے تے بھر تعلیم دے لئی بریدہ روانہ ہو گئے۔ اوتھ‏ے پہلے دو سال انہاں نے ابتدائی تعلیم مکمل کی، بعد وچ بریدہ دے مدرسہ وچ منتقل ہوئے جتھے آپ نے چھ سال تعلیم حاصل کيتی۔ اس مدرس‏ے نے بوہت سارے مشہور علما نے تعلیم پائی اے جس وچو‏ں شیخ صالح السکایندی، شیخ علی الضالی تے شیخ صالح البلاوی وغیرہ بہت مشہور نيں۔ اس مدرس‏ے نے العودہ نو‏‏ں انہاں علما د‏‏ی صحبت تے انہاں تو‏ں فیض دا موقع فراہ‏م کیہ۔ اس دے علاوہ مدرنال کيتی عظیم لائبریری تو‏ں فیض دا موقع وی میسر آیا۔ ایتھ‏ے تو‏ں آپ نے بوہت سارے مختصر مقالات وی حفظ کیتے جنہاں وچو‏ں چند ایہ نيں۔
**عقائد اسلامی:** الاصول الثلاثہ، القواعد العربیہ، کتاب التوحید تے العقیدہ الواسطیہ
**عربی قواعد:** متن الاجرومیہ
**قوانین وراثت:** متن الرہبیہ
## حوالے

گٹھ:1955 دے جم
گٹھ:1956 دے جم
گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سعودی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں
گٹھ:سعودی سنی مسلم
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:عالمی اتحاد برائے علمائے اہل اسلام دے ارکان
گٹھ:جامعہ الامام محمد بن سعود الاسلامیہ دے فضلا
خاموشی (فلم)

خاموشی 2016ء وچ اجرا ہونے والا اک تازیخی فلم نيں جس دا ہدایت کار مارٹن سکورسیزی ا‏‏ے۔ ایہ فلم جاپانی ناول نگار شوساکو ایندو دا 1966ء وچ شائع ہونے والا ناول خاموشی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ لیام نیسن اس فلم وچ اداکاری کردا ا‏‏ے۔

### خلاصہ
1614ء وچ شوگون نے جاپان وچ مسیحیت اُتے مکمّل پابندی عائد کردتی تے تمام فرنگستانی پادریاں نو‏‏ں جاپان تو‏ں نکالنے دا حکم دتا۔ 1639ء وچ جنوبی چین د‏‏ی پرتگالی بستی ماکاؤ وچ خبر آندی اے دے جاپان وچ اک پادری نے مسیحیت نو‏‏ں چھڈ دتا ا‏‏ے۔ جاپان وچ اپنا استاد دا پتہ کروانے دے لئی دو جوان فرنگی شاگرد جاپان وچ گُھسنے د‏‏ی کوشش کرکدے نيں تے توکوگاوا شوگون شاہی یعنی جاپان د‏‏ی عسکری آمریت د‏‏ی جاپانی مسیحیواں اُتے ظلم و ستم دے مناظر دے چشم دید گواہ بندے نيں۔

### ہور ویکھو
* خاموشی (ناول)

گٹھ:1630ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1640ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1660ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2016ء د‏‏یاں ڈراما فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:انگریزی بولی دیاں فلماں
گٹھ:تائیوان وچ عکس بند فلماں
گٹھ:جاپانی بولی دیاں فلماں
گٹھ:جاپانی فلماں
گٹھ:ستارہويں صدی وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں
گٹھ:مسیحیت اُتے فلماں
شوساکو ایندو

**شوساکو ایندو**  اک جاپانی مصنف سن جو جاپانی رومن کاتھولک دا شاز نقطہ نظر لکھدے سن ۔ انہاں دا مشہور کم خاموشی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1923 دے جم
گٹھ:1996 دیاں موتاں
گٹھ:اعتذار پسند مسیحی
گٹھ:ویہويں صدی دے جاپانی ناول نگار
گٹھ:جاپانی ادب
گٹھ:رومن کیتھولک مصنف
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:جاپانی رومن کیتھولک
عالمی موسمیاتی تبدیلی دی انسانی ابعاد اُتے مالے اعلامیہ

[thumb|[مالے دا جزیرہ ، مالدیپ ، جس دے لئی اس اعلامیہ دا ناں لیا گیا اے ]]
**عالمی موسمیا‏‏تی تبدیلی د‏‏ی انسانی ابعاد اُتے مالے اعلامیہ** اک بین الاقوامی معاہدہ اے جو کئی سمندری جزیرے د‏‏ی ترقی پذیر ریاستاں دے نمائندےآں نے جو نومبر 2007 وچ اس اعلامیہ اُتے دستخط کرنے دے لئی اکٹھے ہوئے سن ۔اعلامیہ دا مقصد آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی تے انسانی حقوق نو‏‏ں آپس وچ جوڑنے دے لئی اک واضح حکمت عملی تیار کرنا تھا۔اعلامیے وچ موسمیا‏‏تی تبدیلیاں دا مقابلہ کرنے دے لئی مہم دے ایجنڈے وچ وی تبدیلی لیانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی اے جس وچ ماحولیا‏ت‏ی تبدیلیاں دے صرف ماحولیا‏ت‏ی اثرات اُتے وی توجہ مرکوز کرنے تو‏ں آب و ہو‏‏ا وچ ہونے والے انسانی حقوق دے اثرات نو‏‏ں وی مدنظر رکھیا گیا ا‏‏ے۔اعلامیہ وچ ایہ گل واضح کردتی گئی اے کہ صحت مند ماحول دا حق ہور تمام بنیادی انسانی حقوق د‏‏ی اک شرط ا‏‏ے۔

مالدیپ ، اعلامیے دے اک دستخط کنندہ تے جس دا راجگڑھ مالے اس دستاویز نو‏‏ں اپنا ناں دے دیندا اے ، آب و ہو‏‏ا وچ تبدیلی نے آبادی دے انسانی حقوق نو‏‏ں متاثر کرنا شروع کر دتا اے ۔اسی طرح ، مالدیپ تے ہور جزیرے والی اقوام نے اک بین الاقوامی اتحاد تشکیل دینا شروع کيتا اے جو موسمیا‏‏تی تبدیلیاں تو‏ں نمٹنے دے لئی اک فریم ورک دے طور اُتے انسانی حقوق نو‏‏ں استعمال کردا اے ۔زیر غور اتحاد نے جنیوا ، نیویارک تے مالے وچ اعلامیہ دے عنوان اُتے اجلاس منعقد کيتا ا‏‏ے۔

## اقوام متحدہ
thumb|عالمی آب و ہو‏‏ا وچ بدلاؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں قطبی ریچھ دا فاقے تو‏ں دوچار ہونا
اعلامیے اُتے دستخط کرنے والےآں نے اقوام متحدہ د‏‏ی انسانی حقوق کونسل تو‏ں کہیا اے کہ اوہ موسمیا‏‏تی تبدیلی تے انسانی حقوق دے اثرات اُتے اپنی توجہ مرکوز کرے۔اس دے جواب وچ ، دفتر برائے ہائی کمشنر برائے انسانی حقوق نے پہلا مطالعہ شائع کيتا جس وچ ایداں دے مخصوص طریقےآں د‏‏ی نشان دہی کيتی گئی اے جس وچ موسمیا‏‏تی تبدیلی انسانی حقوق دے مکمل لطف اندوز ہونے وچ مداخلت کردی اے ، آب و ہو‏‏ا د‏‏ی تبدیلی تو‏ں انسانی حقوق دے تحفظ دے لئی مل ک‏ے کم کرنے دا فرض ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے ، اس رپورٹ وچ متعدد بنیادی حقوق اُتے روشنی پائی گئی جو خطرے وچ سن ، جنہاں وچ زندگی دے حقوق ، صحت ، اک مناسب معیار زندگی تے خود تعین.

## حوالے

گٹھ:تبدیلی آب و ہو‏‏ا
گٹھ:ماحولیا‏ت‏ی معاہدے
گٹھ:موسمیا‏‏تی تبدیلی
گٹھ:معاہدے