کوچ راجٹبر

**کوچ خاندان** (Pron: kɒʧ; ۱۵۱۵–۱۹۴۹) نے موجودہ آسام تے بنگال وچ مشرقی برصغیر دے کچھ حصےآں اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ بسوا سنگھا نے سابقہ کمتا بادشاہی وچ اقتدار قائم کيتا جو زوال پذیر کامروپ سلطنت تو‏ں نکلی سی۔  خاندان بارو بھویاں نو‏‏ں ہٹا کر اقتدار وچ آیا، جنہاں نے اس تو‏ں پہلے علاؤالدین حسین شاہ د‏‏ی قائم کردہ مختصر مدت د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں ختم کر دتا سی۔

خاندان بسوا سنگھا دے تن بیٹےآں د‏‏ی اولاد وچ تن حصےآں وچ بٹ گیا۔ دو مخالف شاخاں کوچ بہار تے کوچ ہاجو تے تیسری شاخ خاصپور وچ ۔ کوچ بہار نے مغلاں دے نال اتحاد کيتا تے کوچ ہاجو شاخ اہوم سلطنت دے تحت مختلف ذیلی شاخاں وچ تقسیم ہوگئی۔ کوچ بہار برطانوی دور حکومت وچ اک شاہی ریاست بن گئی تے ہندوستان د‏‏ی آزادی دے بعد جذب ہو گئی۔ خاص پور وچ تیسری شاخ کچہری سلطنت وچ غائب ہوگئی۔

## ناں
کوچ ناں اک مادری نسلی گروہ نو‏‏ں ظاہر کردا اے جس تو‏ں بسوا سنگھا د‏‏ی ماں دا تعلق سی۔  تے بادشاہ دے نال نال سلطنت ( کوچ بہار ) د‏‏ی زیادہ تر آبادی کوچ برادری نال تعلق رکھدی سی۔ 

## تریخ

### تاریخی پس منظر
کامروپا دے پالیا خاندان دے زوال دے بعد، بادشاہی ۱۲واں صدی وچ مختلف علاقےآں وچ ٹُٹ گئی۔ کامروپ نگرا (موجودہ شمالی گوہاٹی ) دے حکمران سندھیا نے ۱۳واں صدی دے وسط وچ اپنا راجگڑھ ہور مغرب د‏‏ی طرف موجودہ شمالی بنگال وچ منتقل کيتا تے جس ڈومین اُتے اس نے حکمرانی کيت‏ی اسنو‏ں کمتا بادشاہی کہیا گیا۔  مشرقی ریاستاں تے کمتا دے درمیان بفر دا علاقہ بارو بھویاں سرداراں دا علاقہ سی۔ گوڑ دے علاؤالدین حسین شاہ نے ۱۴۹۸ وچ کھن خاندان دے نیلمبر نو‏‏ں ہٹا کر کمتا اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے اپنے بیٹے دانیال حسین نو‏‏ں انچارج بنا دتا۔ چند سالاں دے اندر بارو بھویاں نے - جس د‏‏ی قیادت برہم پترا وادی دے اک ہروپ نارائن نے د‏‏ی سی - نے دانیال نو‏‏ں شکست دتی، اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا، تے اسنو‏ں قتل کر دتا، تے ایہ خطہ بھویاں کنفیڈریٹ د‏‏ی حکمرانی وچ شام‏ل ہو گیا۔ 

#### کوچ طاقت دا ظہور
یہ ايس‏ے تناظر وچ سی کہ بوہت سارے آزاد کوچ قبیلے ہجو نامی رہنما دے تحت متحد ہو گئے سن، جس نے رنگ پور تے کامروپ اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔  کوچے، جنوبی میدانی علاقےآں د‏‏ی طرف پھیلدے ہوئے، دوسرے قبائلی گروہاں جداں کہ رباس ، دھیمال ، ہجونگ ، گاروس تے میچس دے نال اتحاد کرنے دے قابل سن ۔  مختلف عوامل وچو‏ں، سلیش تے برن کاشتکاری تو‏ں آباد کاری د‏‏ی طرف منتقلی تے قبائلی قبیلےآں اُتے مبنی تعلقات دے ٹوٹنے نو‏‏ں انہاں عوامل دے طور اُتے دتا جاندا اے جنہاں نے کوچ د‏‏ی طاقت د‏‏ی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ 

ہاجو د‏‏ی بیٹی ہیرا نے موجودہ کوکراجھار ضلع دے چکناگرام نال تعلق رکھنے والے میچ قبیلے دے اک رکن ہریہ منڈل نال شادی کيتی،  حالانکہ انہاں نسلی شناختاں نو‏‏ں پہچاننا مشکل اے کیونجے اکثر باہ‏م شادیاں ہُندیاں سن۔  بسو، جو ہریہ تے ہیرا دے ہاں پیدا ہويا،  نے اپنے نانا ہاجو د‏‏ی سیاسی میراث حاصل کيتی۔  بسو نے خود نو‏‏ں کھونٹ گھاٹ دے علاقے وچ کوچےآں د‏‏ی مشرقی شاخ دے سربراہ دے طور اُتے قائم کيتا۔  ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ بسو نے بھویاں دے نال مل ک‏ے اک جاگیردار د‏‏ی حیثیت تو‏ں تے انہاں د‏‏ی قیادت وچ علاؤالدین حسین شاہ دے کمتا سلطنت اُتے قبضے دے خلاف جنگ لڑی تے اس طرح انہاں د‏‏ی فوجی حکمت عملی سکھی۔ 
کھبے|thumb|250x250px|<div style="text-align: center;"> <small>کوچ بہار محل نریپیندر نارائن دے دور وچ تعمیر کيتا گیا سی۔</small></div>
کھبے|thumb|476x476px|<div style="text-align: center;"> <small>''کوچ خاندان د‏‏ی ابتدا، درنگ راجہ ومسوالی اُتے مبنی''</small> </div>

### بسو دے تحت طاقت دا استحکا‏م
اس نے قبائلی سرداراں دے اتحاد د‏‏ی کوشش کيتی، جنہاں د‏‏ی شناخت بعد وچ کوچ، میچ، کچاری ، بھوٹیا وغیرہ دے طور اُتے کيتی گئی،  زیادہ طاقتور بارو بھویاں دے خلاف تے ۱۵۰۹ دے آس پاس اپنی مہم شروع د‏‏ی  اَگڑ پِچھڑ، اس نے اوگوری، جھارپنڈ، کرناپور، پھولگوری، بجنی تے پانڈو ناتھ (پانڈو، گوہاٹی وچ ) دے بھیاناں نو‏‏ں شکست دتی۔  اوہ خاص طور اُتے کرناپور دے بھوئیان د‏‏ی طرف تو‏ں پھیلا ہويا سی، تے اسنو‏ں صرف بیہو ک‏‏‏ے دوران اک تدبیر تو‏ں شکست دے سکدا سی۔

کچھ ریکارڈاں وچ بسو نے اپنا راجگڑھ چکنا تو‏ں ہنگولاباس (موجودہ سمکتلا دے قریب) تے فیر آخر کار کمتا پور (جسنو‏ں ہن گوسانیماری کہیا جاندا اے ) منتقل کيتا جو موجودہ کوچ بہار شہر تو‏ں صرف چند میل جنوب مشرق وچ اے  — لیکن چونکہ ایہ تحریکاں نو‏‏ں انہاں واقعات دے بعد بہت زیادہ ریکارڈ کيتا گیا جو انہاں تحریکاں تو‏ں وابستہ تاریخاں تے حکمراناں دے درست ہونے د‏‏ی توقع نئيں کيت‏‏ی جاندی اے تے ایہ تحریکاں وادی برہم پترا دے جنوبی میدانی علاقےآں د‏‏ی طرف کوچ اقتدار د‏‏ی بتدریج حرکت د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔  چھوٹے حکمراناں نو‏‏ں مسخر کرنے دے بعد، اس نے اپنے آپ نو‏‏ں کمتا دا بادشاہ قرار دتا جو مشرق وچ دریائے برناڈی تے مغرب وچ دریائے کراتویا  تو‏ں ۱۵۱۵ وچ بندھا سی 

کماندا وچ کوچ خاندان انہاں متعدد قبائلی شکلاں وچو‏ں اک سی جو ۱۵واں صدی دے آس پاس شمال مشرقی ہندوستان وچ ریاست د‏‏ی شکل اختیار کر گئی — آہوم ، چوتیا ، دیماسا ، تریپورہ ، منی پور ، وغیرہ 

### سنسکرت کاری
بسو نے بعد وچ ہندو مذہب اپنایا تے بسوا سنگھا دے ناں تو‏ں جانا جانے لگا،  اس نے اپنی والدہ د‏‏ی کوچ شناخت دے حق وچ اپنے والد د‏‏ی نسلی شناخت نو‏‏ں مسترد کر دتا۔  بعد وچ ، برہمن پنڈتاں نے اک افسانہ تخلیق کيتا کہ بھگوان شیوا بسوا سنگھا دے والد سن تاکہ انہاں د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں قانونی حیثیت دتی جا سک‏‏ے  تے انہاں نو‏ں کھشتری ورنا دا درجہ دتا تے برہمناں دے نال اس دے نتیجے وچ ہونے والے تعامل نے انہاں دے قبائلیاں نو‏‏ں ہندو بنانے دا باعث بنیا۔  بھانويں ہندوائزیشن دا ایہ عمل سماج دے نچلے طبقے وچ بہت سست سی۔  بادشاہ بسوا سنگھا نے اپنی قبائلی نسل دے نال راج بنشی کشتریہ د‏‏ی حیثیت دا دعویٰ کیا،  اُتے نچلے طبقے کوچ نے ایہ ناں ۱۸واں صدی دے بعد لیا۔ 

### عروج
بسوا سنگھا دے دو بیٹے، نارا نارائن تے شکلادھواج ( چلارائی )، بالترتیب بادشاہ تے فوج دے کمانڈر انچیف، نے بادشاہی نو‏‏ں اپنے عروج اُتے پہنچیا دتا۔ نارا نارائن دے دور حکومت وچ کوچ بہار نے اپنے دو شاگرداں مادھو دیو تے دامودر دیو دے نال سنکر دیو دے ذریعہ ایکسرن نامدھرم د‏‏ی تبلیغ نو‏‏ں دیکھیا،  جس نے سلطنت وچ ثقافتی نشاۃ ثانیہ لیانے وچ مدد کيت‏ی۔  پر، اس نويں مذہبی تحریک دے تعارف د‏‏ی ابتدا وچ کوچ، میخ تے کچاری لوکاں نے کوچ-کامتا سلطنت وچ رہنے والے لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں مزاحمت کی،  حالانکہ بعد وچ اسنو‏ں قبول ک‏ر ليا گیا۔ 

بعد وچ ، نارا نارائن نے رگھو دیو نو‏ں، چیلارائی دے بیٹے، کوچ ہاجو، ملک دے مشرقی حصے دا گورنر بنایا۔ نارا نارائن د‏‏ی موت دے بعد، رگھودیو نے آزادی دا اعلان کيتا۔ کمتا سلطنت دا کوچ بہار تے کوچ ہاجو وچ تقسیم مستقل سی۔

## شاخاں

### غیر منقسم کوچ سلطنت دے حکمران

* بسوا سنگھا (۱۵۱۵-۱۵۴۰)
* نارا نارائن (۱۵۴۰-۱۵۸۶)

### کوچ بہار دے حکمران
کھبے|thumb| کوچ بہار دے مہاراجہ نریپیندر نارائن

* لکشمی نارائن
* بیر نارائن
* پران نارائن
* باسودیو نارائن
* مہندرا نارائن
* روپ نارائن
* اپیندر نارائن
* دیویندر نارائن
* دھیرجیندر نارائن
* راجندر نارائن
* دھریندر نارائن
* ہریندر نارائن
* شیویندر نارائن
* نریندر نارائن
* نریپیندر نارائن 
* راجندر نارائن II
* جتیندر نارائن ( گایتری دیوی دے والد)
* جگدیپندر نارائن
* وراجیندر نارائن

### کوچ ہاجو دے حکمران

* رگھودیو ( چلرائی دا بیٹا، نارا نارائن دا بھتیجا)
* پرکشت نارائن

### دارنگ دے حکمران
مغل ریاست نے کوچ بہار دے لکشمی نارائن دے نال مل ک‏ے ۱۶۱۲ وچ کوچ ہاجو کے پرکشٹ نارائن اُتے حملہ کيتا۔ کوچ ہاجو، مغرب وچ دریائے سنکوش تے مشرق وچ دریائے برنادی، اس سال دے آخر تک قابض ہو گیا۔ پرکشٹ نارائن نو‏‏ں مغل بادشاہ دے نال سامعین دے لئی دہلی بھیجیا گیا سی، لیکن اس دے بھائی بالی نارائن نے فرار ہو ک‏ے آہوم سلطنت وچ پناہ لئی۔ برناڈی دے مشرق وچ تے بھرالی ندی تک دا علاقہ کچھ بارو بھویاں سرداراں دے کنٹرول وچ سی، لیکن مغلاں نے انہاں نو‏ں جلد ہی ختم کر دتا۔ ۱۶۱۵ وچ مغلاں نے سید حکیم تے سید ابا بکر د‏‏ی قیادت وچ اہوم اُتے حملہ کيتا لیکن انہاں نو‏ں دریائے برنادی د‏‏ی طرف پسپا کر دتا گیا۔ اہوم بادشاہ، پرتاپ سنگھا نے فیر بالی نارائن نو‏‏ں برناڈی تے بھرالی ندیاں دے درمیان نويں حاصل شدہ علاقے وچ اک جاگیر دے طور اُتے قائم کیا، تے اسنو‏ں درنگ کہیا۔ بالی نارائن د‏‏ی اولاد نے ۱۸۲۶ وچ انگریزاں دے نال الحاق ہونے تک اس علاقے اُتے اہوم سلطنت دے معاون دے طور اُتے حکمرانی جاری رکھی 

* بالی نارائن (پریکشت نارائن دے بھائی)
* مہندر نارائن
* چندر نارائن
* سوریا نارائن

### بیلٹولا دے حکمران

* گج نارائن دیو (پرکشٹ نارائن دا بھائی، کوچ ہاجو دا حکمران، بالینارائن دا بھائی، دارنگ دا پہلا کوچ حکمران)۔
* شیویندر نارائن دیو (گج نارائن دا بیٹا)
* گندھاروا نارائن دیو (شیویندر نارائن دا بیٹا)
* اتم نارائن دیو (گندھروا نارائن دیو دا بیٹا)
* دھوجا نارائن دیو (اتم نارائن دیو دا بیٹا)
* جے نارائن دیو (دھواجا نارائن دیو دا بیٹا)
* لمبودر نارائن دیو (جے نارائن دیو دا بیٹا)
* لوک پال نارائن دیو (لمبودر نارائن دیو دا بیٹا)
* امرت نارائن دیو (لوک پال نارائن دیو دا بیٹا)
* چندر نارائن دیو (لوک پال نارائن دیو دا بیٹا) (وفات ۱۹۱۰ عیسوی)
* راجندر نارائن دیو (چندر نارائن دیو دا بیٹا) (وفات ۱۹۳۷ عیسوی)
* لکشمی پریہ دیوی (راجندر نارائن دیو د‏‏ی بیوی) (دور حکومت: ۱۹۳۷-۱۹۴۷ عیسوی وفات: ۱۹۹۱ عیسوی)

### بجنی دے حکمران
بجنی حکمراناں نے سنکوش تے مانس ندیاں دے درمیان حکومت کیت‏‏ی، ایہ علاقہ کوچ بہار دے مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔

* چندر نارائن (پریکشت نارائن دا بیٹا)
* جوئے نارائن
* شیو نارائن
* بیجوئے نارائن
* مکندا نارائن
* ہری دیو نارائن
* بلیت نارائن
* اندرا نارائن
* امرت نارائن
* کمود نارائن
* جوگیندر نارائن
* بھیریندر نارائن

### خاصپور دے حکمران
وادی بارک نو‏‏ں چیلرائی نے ۱۵۶۲ وچ اپنی مہم دے دوران  سلطنت تو‏ں حاصل کيتا سی جدو‏ں اس نے شمال مشرقی ہندوستان دے بیشتر وڈے حکمراناں نو‏‏ں زیر ک‏ر ليا سی تے برہما پور وچ اک گیریژن دے نال خاص پور ریاست قائم کيتی سی، جو بالآخر خاص پور (برہما پور) کہلانے لگی۔ →کوچپور→خاص پور)۔ کوچ د‏‏ی حکمرانی گیریژن دے قیام دے چند سال بعد کمل نارائن (چلرائی تے نارا نارائن دے سوتیلے بھائی) د‏‏ی دیوان دے طور اُتے تقرری دے نال شروع ہوئی۔  کمل نارائن نے کوچ خانداناں دے اٹھارہ قبیلے قائم کيتے جنہاں نے خاص پور ریاست وچ موروثی کردار ادا کيتا تے جو دھیان (دیوان دے بعد) دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔  خاص پور دے حکمراناں د‏‏ی آزاد حکومت ۱۷۴۵ وچ اس وقت ختم ہوئی جدو‏ں ایہ کچہری سلطنت وچ ضم ہو گئی۔ 

خاص پور وچ کوچ سلطنت دے حکمران ایہ سن : 

* کمل نارائن (گوہین کمال، بسوا سنگھا دا بیٹا، خاص پور دا گورنر)
* اڈیندا نارائن (۱۵۹۰ وچ خاص پور د‏‏ی آزادی دا اعلان)
* وجے نارائنا۔
* دھیر نارائنا۔
* مہندر نارائنا۔
* رنجیت
* نارا سنگھا۔
* بھیم سنگھا (اس دا واحد مسئلہ، بیٹی کنچانی، نے کچہری سلطنت دے اک شہزادے نال شادی کيتی، تے خاص پور کچاری سلطنت وچ ضم ہو گیا۔ )

## ہور ویکھو

* کوچ (ذات)
* راجبونگشی لوک

## مورتاں

فائل:Shri Sir Nripendra Narayan, Maharaja of Cooch Behar.jpg|کوچ بہار دے مہاراجہ شری سر نریپیندر نارائن۔
فائل:H.H. Maharaja Shri Sir Jitendra Narayan Bhup Bahadur, Maharaja of Cooch-Behar, KCSI, 1913.jpg|ایچ ایچ مہاراجہ شری سر جتیندر نارائن بھوپ بہادر، کوچ بہار دے مہاراجہ، KCSI، ۱۹۱۳۔


## نوٹس

## حوالے

* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:ایشیا وچ ۱۵۱۵ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ہندوستانی شاہی سلسلے
گٹھ:۱۵۱۵ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:ضلع کوچ بہار د‏‏ی تریخ
گٹھ:ایشیا وچ 1515ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ہندوستانی شاہی سلسلے
گٹھ:1515ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے