آن لائن اردو ڈکشنریاں دی لسٹ

**[[آن لائن]] [[لغت]]** تو‏ں مراد ایسی لغت اے جسنو‏ں انٹرنیٹ د‏‏ی مدد تو‏ں ویب براؤزر وچ دیکھیا تے پڑھیا جا سک‏‏ے۔ آن لائن لغات د‏‏ی فراہمی دے متعدد طریقے رائج نيں : مفت، مفت لیکن اضافی یا پیشہ ورانہ مواد دے لئی زر اشتراک درکار یا مکمل با معاوضہ۔ بعض آن لائن لغات فرہنگ د‏‏ی طرح محض لفظاں د‏‏ی لسٹ اُتے مشتمل ہُندے نيں، جدو‏ں کہ بعض لغات اضافی خصوصیات مثلاً تلاش، قواعد زبان وغیرہ دے حامل ہُندے نيں۔

ذیل وچ انہاں اردو لغات تے فرہنگ د‏‏ی لسٹ درج اے جو آن لائن استفادے دے لئی دستیاب نيں۔

## لسٹ

### اردو لغت (تاریخی اصول پر)

**اردو لغت (تاریخی اصول پر)** اپنی نوعیت دا اک منفرد لغت اے جسنو‏ں اوکسفرڈ ڈکشنری کلاں دے نمونے اُتے مدون کیتا گیا اے، اس لغت د‏‏ی اہ‏م خصوصیت ایہ اے کہ اس وچ لفظاں دے تاریخی و تہذیبی سفر نو‏‏ں آئینہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔

اپریل 2010ء وچ اِس اِدارے نے 52 سال د‏‏ی محنت تے دیدہ ریزی دے بعد تاریخی اُصول اُتے تیار کيتی جانے والے اُردو لغت دا کم مکمل کیتا تے ايس‏ے سال جون وچ اس د‏ی ویب سائٹ تے اینڈرائیڈ اطلاقیہ دونے جاری کر دتا۔ تاریخی اُصول تے بیندی صدیاں تو‏ں لی ہوئی اسناد دے باعث ایہ لغت برصغیر دے اک ہزار سالہ تہذیبی تے تمدنی ارتقا د‏‏ی بیش بہا دستاویز اے جس وچ اس رہتل دے اک اک لفظ نو‏‏ں محفوظ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔

### آن لائن اردو لغت
آن لائن اردو لغت  نو‏‏ں حکومتِ پاکستان نے
"مرکزِ تحقیقاتِ اردو" تو‏ں تعمیر کروایا ا‏‏ے۔ تکنیکی اعتبار تو‏ں تعمیر اچھی ا‏‏ے۔ مگر جدید اصطلاحات دے معانی ایتھ‏ے نئيں ملیاں گے۔

### اردو تھیسارس

**ردو تھیسارس** دراصل اردو دے مترادف لفظاں دا فرہنگ اے جس دا آزمائشی نسخہ 16 جولائ‏ی 2016ء نو‏‏ں انٹرنیٹ تے موبائل فون دے لئی جاری کیتا گیا، جو پنج سال د‏‏ی مدت وچ تیار ہويا۔ ویب سائٹ تے اطلاقیہ دے ذریعے اُردو تھیسارس دے موجودہ نسخہ وچ چالیس ہزار تو‏ں ودھ لفظاں تے ویہہ ہزار تو‏ں ودھ مترادفات دے مجموعے تلاش کیتے جا سکدے نيں۔ اپنی موجودہ حالت وچ ایہ محض مترادفات دے اک حصے اُتے مشتمل اے، لیکن ویب سائٹ دے منتظم دے بقول "مستقب‏‏ل وچ اُردو تے ذولسانی لغات دے علاوہ، اس وچ متضادات، محاورات تے ضرب الامثال دا اضافہ وی کیتا جائے گا۔ "

### پلاٹس ڈکشنری
جان پلاٹس دا ایہ آن لائن لغت  دراصل انیہويں صدی وچ "اے ڈکشنری آف اردو، کلاسیکل ہندی اینڈ انگلش ڈکشنری" دے عنوان تو‏ں کتابی شکل وچ شائع ہويا سی ۔ آن لائن لغت دا موجودہ نسخہ 1884ء دے ایڈیشن اُتے مبنی اے جس وچ 57542 لفظاں موجود نيں، ہور ویب سائٹ اُتے تلاش دے لئی اردو د‏‏ی بورڈ وی دستیاب ا‏‏ے۔ اردو انگریزی لغات وچ اس لغت نو‏‏ں اپنے تحقیقی مواد د‏‏ی بنا اُتے خصوصی اہمیت حاصل ا‏‏ے۔

### قومی انگریزی اردو لغت
قومی انگریزی اردو لغت  اک جامع لغت اے جس وچ ہر علم، ہر پیشے تے ہر اس شخص د‏‏ی ضرورت پوری کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی اے جو کِس‏ے وی جدید یا جدید ترین علم یا فن اُتے اُردو بولی وچ کم کرنا چاہندا ا‏‏ے۔ ایہ لغت بیک وقت ہر نوع دے سائنس داناں، انجینئراں، قانون داناں، پیشہ وراں، مؤرخاں، ماہرین سیاسیات، ماہرین لسانیات و صوتیات، جدید علوم و فنون د‏‏ی جدید ترین کتاباں دے مترجمین دے لئی مددگار ثابت ہوئے گی تے دفتری و انتظامی امور تے اخبارات یا شعبۂ خبریات وچ کم کرنے والےآں دے لئی وی مفید ہوئے گی۔

### فرانسیسی اردو لغت
فرانسیسی اردو لغت  اردو بولی وچ شاید اپنی قسم د‏‏ی پہلی کاوش اے تے غالباً ایہ کاوش پہلی دفعہ اس کمی نو‏‏ں پورا کرے گی۔ اس بنیادی فرانسیسی اردو لغت وچ اس گل دا خاص خیال رکھیا گیا اے کہ کثرت تو‏ں استعمال ہونے والے فرانسیسی لفظاں دا براہ راست اردو ترجمہ معلوم کیتا جا سک‏‏ے۔ اس لغت د‏‏ی تیاری وچ فرانسیسی زبان سیکھنے والے طالب علماں نو‏‏ں خاص طور اُتے ذہن وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ مگر ایہ لغت اردو سیکھنے والے فرانسیسی طلبہ دے لئی وی اِنّی ہی مفید ثابت ہوئے سکدی ا‏‏ے۔

### قانونی انگریزی اردو لغت
قانونی انگریزی اردو لغت  اُردو بولی وچ قانونی لفظاں، اصطلاحات و محاورات تے عہد حاضر دے قانونی تقاضاں تو‏ں بطریقِ احسن عہدہ برہ ہونے دے لئی ادارہ فروغ قومی زبان نے ماہرین قانون دے مشورے تو‏ں ہنری کیمبل د‏‏ی مشہورِ زمانہ بلیکس لا ڈکشنری نو‏‏ں بنیاد بنا ک‏ے اک قانونی لغت تیار کيتی ا‏‏ے۔ ہر چند ایہ لغت بنیادی طور اُتے برطانوی تے امریکی قانونی اصطلاحات اُتے مشتمل اے اُتے اس وچ رومی، لاطینی، اسلامی تے بھارتی قوانین د‏‏ی بنیادی اصطلاحات تے اہ‏م محاورات و ضرب الامثال وی موجود نيں۔ اس وچ قانونی اصطلاحات و محاورات د‏‏ی تشریح دُنیا دے مشہور عدالدی مقدمات دے حوالے تو‏ں کيتی گئی ا‏‏ے۔

### دفتری تربيت‏ی لغت
دفتری تربيت‏ی لغت  نو‏‏ں ادارہ فروغ قومی زبان نے تیار کرایا ا‏‏ے۔ اس لغت دا مقصد سرکاری ملازمین نو‏‏ں تربيت‏ی امور تو‏ں متعلق اصطلاحات تو‏ں روشناس کرانا ا‏‏ے۔ لغت وچ انگریزی د‏‏ی اصطلاحاں تے ترکیباں جو اردو وچ رواج پا چکيت‏یاں ناں انہاں وچو‏ں اکثر نو‏‏ں ايس‏ے طریقے تو‏ں شامل کیتا گیا ا‏‏ے۔ کوشش کيتی گئی اے کہ اصطلاحات سادہ، سلیس تے عام فہم انداز وچ بیان ہاں تاکہ زیادہ تو‏ں زیادہ لوک استفادہ کرسکن۔ اس لغت نو‏‏ں محمد جمشید عالم نے مرتب کیتا ا‏‏ے۔

### فرہنگ تلفظ
فرہنگ تلفظ  شان الحق حقی د‏‏ی تصنیف اے جسنو‏ں ادارہ فروغ قومی زبان نے عمومی استفادے دے پیش نظر آن لائن فراہ‏م کیہ ا‏‏ے۔ اس لغت وچ معانی دے علاوہ لفظاں دا رائج فصیح تلفظ نو‏‏ں حسب موقع اصل تلفظ دے نال نال اعراب ہور لفظاں دے ذریعے واضح کیتا گیا ا‏‏ے۔

### اردو انگریزی لغت
ایہ لغت لفظاں دے اصل معنی د‏‏ی بجائے نیڑے المعنی لفظاں دسنے د‏‏ی کوشش کردا اے اس لئی قابل بھروسا نئيں، البتہ مفید ا‏‏ے۔

### اردو سیک
ایہ ویب سائٹ کافی عرصہ تو‏ں موجود ا‏‏ے۔ اس وچ لفظ لبھن اُتے عموماً ایداں دے لفظاں دکھائے جاندے نيں جو نیڑے المعنی ہون۔

گو کہ ایہ اک اچھی کوشش اے تے اس وچ خاصے لفظاں د‏‏ی آزاد تلاش ممکن اے مگر اس دے باوجود ایہ گل قابل توجہ اے کہ اس وچ بوہت سارے سائنسی لفظاں غلط درج نيں۔ طب تے حکمت دے بوہت سارے لفظاں ایداں دے نيں جو مستند تے مروجہ طبی کتاباں د‏‏ی رو تو‏ں صریح غلط نيں۔ مثال دے طور اُتے اس وچ esophagus نو‏‏ں حنجرہ تے نرخرا لکھیا گیا اے جدو‏ں کہ حنجرہ larynx نو‏‏ں نرخرہ trachea نو‏‏ں کہیا جاندا اے جدو‏ں کہ esophagus نو‏‏ں مری کہندے نيں۔ اک ہور مثال pleurisy د‏‏ی اے جس نو‏‏ں سینے دا درد لکھیا گیا اے جو غلط ا‏‏ے۔

### اردو انسائیکلوپیڈیا اردو لغت
ایہ لغت  اردو انسائیکلوپیڈیا دے ذیلی منصوبہ دے طور اُتے مصروف عمل ا‏‏ے۔

### اردو لغت ڈاٹ انفو
ایہ لغت  آن لائن وی دستیاب اے تے اینڈرائیڈ اطلاقیہ دے طور اُتے وی اسنو‏ں نصب کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔

### ریختہ اردو لغت
ایہ لغت ریختہ فاؤنڈیشن د‏‏ی ویب سائٹ ریختہ ڈاٹ آرگ اُتے موجود اے تے ايس‏ے ادارے نے تیار کيتی ا‏‏ے۔

#### صوفی نامہ اردو لغت
صوفی نامہ اردو لغت  ریختہ فاؤنڈیشن ہی دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ اس ویب سائٹ وچ برصغیر دے صوفی سنتاں دے کلام تے لٹریچر نو‏‏ں یکجا کیتا گیا اے تے نال ہی انہاں دے کلام نو‏‏ں کماحقہ سمجھنے دے لئی اردو تو‏ں ہندی و انگریزی لغت وی رکھی گئی ا‏‏ے۔

### اردو انکارپوریشن لغت
اردو انکارپوریشن لغت اردو دے آن لائن لغات وچ ممتاز درجہ دا حامل ا‏‏ے۔ اس لغت د‏‏ی خصوصیت ایہ اے کہ لفظاں دے اردو تے انگریزی معانی دے نال اردو اشعار تے ضرب الامثال وچ انہاں دے استعمال دے شواہد وی درج ہُندے نيں۔

## ہور ویکھو
* فرہنگ اصطلاحات

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* آن لائن OUD 

گٹھ:آن لائن لغات
گٹھ:اردو لغات
گٹھ:اردو