open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جوگیندر سنگھ راہی

**جونگندر سنگھ راہی** (18 فروری 1937 – 17 جنوری 2010) پنجابی، لکھاری، ساہت نقاد، اڈیٹر، مترجم  اتے استاد سن۔ اوہناں نوں پنجابی توں علاوہ اردو، فارسی، ہندی اتے انگریزی بولیاں دا وی چنگا علم سی۔

## جیون
### جم
جوگندر سنگھ دا جم 18 فروری 1937 نوں اقبال سنگھ کاہلوں دے گھر ماں جسونت کور دی ککھوں چکّ نمبر5 ڈاک خانہ رینالہ خورد ضلع اوکاڑا (ہن پاکستان) وکھے پیدا ہویا سی۔
### کیریئر
جوگندر سنگھ راہی نے ڈی۔ اے۔ وی۔ کالج امرتسر توں اپنے معلمی کم شروع کیتا۔ 1971 وچ گرو نانک دیوَ یونیورسٹی دے اتہاس ڈیپارٹمنٹ وکھے آ گئے۔ مگروں 1973 وچ اوہ اتھے ہی پنجابی ڈیپارٹمنٹ وچ لکچرار تعینات ہو گئے اتے نال ہی *پنجابی ناول: روپ تے قسماں* موضوع اپر کھوج کم کرن لگے اتے 1976 وچ ڈاکٹریٹ دی ری حاصل کر لئی۔ لکچرار توں بعد اوہ ریڈر، پروفیسر، ڈین طالب علم بھلائی اتے سیکٹری وائس چانسلر دے انتظامی عہدیاں تک پجے۔ 1991 وچ یو۔جی۔سی۔ نے نیشنل لیکچرر اعلان کیتا۔ پھر اوہ تن سال لئی ہندوستان دے سبھ توں وڈے ساہت انعام ‘سرسوتی سنمان’ دی پنجابی بولی سمتی دا کنوینر رہے۔ انڈین انسٹیچیوٹ آف ایڈوانسڈ سٹڈی،
شملہ وکھے وی اس کجھ وقت پھیلو رہے۔

## رچناواں
### اڈیٹنگ
* جگ-بیتی ہڈّ بیتی (اڈیٹنگ،1972)
* نانک سنگھ دی ناولکاری (اڈیٹنگ)
### تنقید
* پنجابی ناول (نانک سنگھ پستکمالا، امرتسر، 1978)
* مصلے فکشن دے (نانک سنگھ پستکمالا، امرتسر، 1992)
* سماں تے سنواد (1997)
* جوت-جگت کی بارتا (نانک سنگھ کتاب مالا، امرتسر 2006)
* پریم پرکاش دیاں کہانیاں وچ کپال
* پنجابی کہانی دا سفر تے شاستر
* پنجابی تنقید دے انگولے پکھ
### اناختلاف
* رکھ تے رشی (ڈاکٹر۔ ہربھجن سنگھ دی لمی نظم دا انگریزی وچ)

## حوالے

گٹھ:پنجابی ساہت نقاد
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:جٹ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
حمیدہ بانو بیگم

**حمیدہ بانو بیگم** ( 1527&nbsp;– 29 اگست 1604, ) دوجے مغل بادشاہ ہمایوں دی بیوی اتے اوہناں دے جانشین، تیجے مغل بادشاہ اکبر،دی ماں سی۔ اوہ مریم مکانی نال وی جانی جاندی اے، جو اسنوں اسدے پتر اکبر نے دتا سی۔

## پروار
حمیدا بانو بیگم دا جنم 1527 نوں شیخ علی اکبر جامی، اک فارسی شیعہ، دی دھی سی، شیخ علی اکبر، جو مغل بادشاہ ہندل مرزا  ،جو پہلے مغل بادشاہ بابر دا سبھ توں چھوٹا پتر سی ، دا مشیر سی۔ 

## ایہہ وی پڑھو
* *Humayun-Nama : The History of Humayun* by Gulbadan Begum, Tr. by Annette S. Beveridge (1902)۔ New Delhi, Goodword, 2001. 81-87570-99-7.E-book at Packard Institute Excerpts at Columbia Univ.
* 
* 

## حوالے

## باہری کڑیاں
* ''Humayun nama''، Chapter 9:۔.marriage of Hamida-banu Begam and Humayun
گٹھ:16ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں
گٹھ:مغل راج دیاں عورتاں
پینیلوپے کروز

**پینیلوپے کروتھ سانچیز** (; ۲۸ اپریل&nbsp;۱۹ دا جنم) اک سپینی اداکارہ تے ماڈل اے۔

**پینیلوپی کروز سانچیز**  اک ہسپانوی اداکارہ ا‏‏ے۔
متعدد انواع د‏‏ی فلماں وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جانے والی اداکارہ نے مختلف اعزازات اپنے ناں کیتے جنہاں وچ اکیڈمی ایوارڈز تے اک برٹش اکیڈیمی فلم ایوارڈ شام‏ل نيں، پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ دے لئی نامزدگیاں دے علاوہ چار گولڈن گلوب ایوارڈ، تے پنج اسکرین ایکٹرز گلڈ ایوارڈز وی حاصل کرچک‏ی نيں۔
۱۵ سال د‏‏ی عمر وچ اک ایجنٹ دے ذریعے دستخط کیتے گئے، پینیلوپی کروز نے ۱ سال د‏‏ی عمر وچ ٹیلی ویژن اُتے اپنی اداکاری دا آغاز کیا، تے اگلے سال جیمون جیمن (۱۹۹۲ء) وچ اس د‏ی فیچر فلم دا آغاز ہويا۔

## مڈھلا جیون
پینیلوپی کروز سانچیز ۲۸ اپریل ۱۹ء نو‏‏ں الکوبینداس دے قصبے وچ میدرد کمیونٹی، ہسپانیہ دے شہر وچ پیدا ہوئی۔ اس د‏ی والدہ اک اندلسیہ د‏‏ی ہیئر ڈریسر تے پرسنل مینیجر، اینکارنا سانچیز، تے والد ایڈورڈو کروز، اک اکستریمادورا جے خوردہ فروش تے کار میکینک سن ۔ 
اس دے دو بہن بھائی نيں، مونیکا وی اک اداکارہ تے ایڈورڈو اک گلوکار ا‏‏ے۔ اس د‏ی اک سوتیلی بہن سلمیٰ وی ا‏‏ے۔ 
اس د‏ی پرورش بطور رومن کیتھولک ہوئی۔ 
پینیلوپی کروز الکوبینداس وچ پلی بڑھی، تے اپنی دادی دے اپارٹمنٹ وچ زیادہ وقت گزاریا۔ 
اس نے کہیا کہ اس دا بچپن خوشگوار گزریا۔ 
کروز نو‏‏ں یاد اے کہ "کچھ دوستاں دے نال کھیلنا تے اس گل تو‏ں آگاہ ہونا کہ وچ انہاں دے نال کھیلدے ہوئے اداکاری کر رہ‏ی سی۔ وچ اک کردار دے بارے وچ سوچاں گا تے کسی تے ہونے دا بہانہ کراں گا۔" 

ابتدائی طور اُتے پینیلوپی کروز نے رقص اُتے توجہ مرکوز کی،  ہسپانیہ د‏‏ی نیشنل کنزرویٹری وچ نو سال تک کلاسیکی بیلے سکھیا۔ 
اس نے کرسٹینا روٹا دے اسکول وچ تن سال د‏‏ی ہسپانوی بیلے تے چار سال تھیٹر د‏‏ی تربیت لئی۔ 
اس نے کہیا کہ بیلے نے اس دے نظم و ضبط وچ شام‏ل کيتا جو اس دے مستقب‏‏ل دے اداکاری دے کیریئر وچ اہ‏م ثابت ہويا۔ 
جب اوہ ۱۰ یا ۱۱ سال د‏‏ی عمر وچ سینی فائل بنی تاں اس دے والد نے بیٹا میکس مشین خریدی، جو اس وقت اس دے پڑوس وچ اک بہت ہی نایاب چیز سی۔ 

## ہور ویکھو
* اکیڈمی ایوارڈز

## حوالے

گٹھ:1974 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہسپانوی اداکاراواں
گٹھ:اکیڈمی ایوارڈ فاتحین برائے بہترین معاون اداکارہ
گٹھ:الکوبینداس د‏یاں شخصیتاں
گٹھ:بافٹا ایوارڈ فاتحین برائے بہترین معاون اداکارہ
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں ہسپانوی اداکاراواں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ ہسپانوی تارکین وطن
گٹھ:میدرد دیاں اداکاراواں
گٹھ:میدرد دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہسپانوی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:ہسپانوی سوانیاں ماڈل
گٹھ:ہسپانوی رقاصاواں
گٹھ:ہسپانوی رومن کیتھولک
گٹھ:ہسپانوی صو‏‏تی اداکاراواں
گٹھ:ہسپانوی فلمی اداکاراواں
گٹھ:ہسپانوی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:ہسپانوی ہمدرد عوام

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
 گٹھ:سپین
گٹھ:ہسپانیہ
گٹھ:ہسپانوی شخصیتاں
بھاونا روپریل

**بھاونا روپریل** اک بھارتی اداکارہ اے جو بالیوڈّ اتے تیلگو فلماں وچ دکھائی دندی اے۔

## شروعاتی زندگی اتے سکھیا
اس دا جم 1989 وچ ممبئی وچ ہویا سی۔ اوہ اداکارہ پوجا روپریل دی چھوٹی بھین اے۔

## کریئر
بھاونا روپریل نے 2002 وچ بالیوڈّ دیاں فلماں وچ اک بال کلاکار دے طور اتے پیش ہونا شروع کیتا۔ اوہ نہ تم جانو نہ ہم وچ ہاتھی رتک اتے سیف علی خان جلوہ گر ہوئے۔ سال 2012 وچ فلم چل پچر بانٹے ہے نال اسنے اپنی اداکاری دی شروعات کیتی سی۔ اوہ 2013 وچ سکیماڈو وچ عدی اتے نشا اگروال دے ساہمنے "شہر دی کڑی" دے روپ وچ دکھائی دتی سی۔

## فلموگرافی

### فلماں

## ہور ویکھو
* Nisha Agarwal
* Sukumarudu

## حوالے

گٹھ:جم 1989
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی بال اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
سوئیرا بائی

**سوئرابائی بھونسلے **(نی موہیتے) (موت 1681) شیوا جی،  بھارت وچ مراٹھا  راج دا بانی، دیاں بیویاں وچوں اک سی۔ اوہ شیواجی دے دوجے پتر، راجارام چھترپتی، دی ماں سی۔ اوہ مراٹھا فوج دے مکھی ہمبیراؤ موہیتے دی چھوٹی بھین سی۔

## مڈھلا جیون
سوئرابائی بھونسلے دا جم بطور سوئرابائی موہیتے ہویا، بہت چھوٹی عمر وچ، 1659 وچ اسدا ویاہ شیوا جی نال ہویا۔ ایہہ ویاہ ادوں ہویا جدوں شواجی اپنی ماں  جیجابائی نال بنگلور وکھے اپنے پیؤ شاہجی کول گیا۔

1674 وچ جیجابائی دی موت دے بعد، سویارابائی نے شواجی دے پروار اتے خاص کرکے مراٹھا راج دی سیاست وچ پرمکھتا حاصل کیتی۔ سوئیرابئی نےشواجی دے دو بچیاں نوں، اک دھی بالیبائی اتے پتر راجرام نوں جم دتا۔

## حوالے

## ایہہ وی دیکھو
* شیواجی
* راجارام چھترپتی
* مراٹھا راج
گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں
گٹھ:مراٹھی لوک
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:مرہٹہ سلطنت
این، ملکہ برطانیہ

**این** (6 فروری 1665 – 1 اگست 1714)  

انگلینڈ، سکاٹلینڈ اتے آئرلینڈ دی 8 مارچ 1702 توں 1 مئی 1707 تک رانی سی۔  1 مئی 1707 نوں یونین دے ایکٹاں دے تحت اس دے دو راج، انگلینڈ اتے سکاٹلینڈ، گریٹ برٹین دے روپ وچ اک متحد راج دے طور تے   اک ہو گئے۔ اس نے گریٹ برٹین اتے آئرلینڈ دی رانی دے طور تے اپنی موت تک حکومت کردی رہی۔

این دا جبم اپنے چاچا چارلس II دی حکومت دوران ہویا سی، جسدے کوئی وی جائز بچے نہیں سن۔ اس لئی این دا پیؤ جیمز اسدا وارث بندا سی ۔ اسدا شکی رومن کیتھولک ہونا انگلینڈ وچ پسند نہیں سی کیتا جاندا۔ اتے چارلس دی ہدایت تے این اتے اس دی وڈی بھین، میری نوں اینگلیکناں دے طور تے پالیا پوسیا گیا سی۔  جیمز نے چارلس دی تھاں گدی سمبھالی اسدے تن سال بعد اس نوں 1688 دے گلوریئس ریوولیوشن نے گدی توں ہٹا دتا۔ این دی بھین اتے ڈچّ پروٹیسٹینٹ بھنوئیا اتے چچیرے بھرا اؤرینج دے ولیئم III  دا سانجھا راج بن گیا۔ بھاویں بناں دی بڑی نیڑتا سی پر میری دی گدی نشینی دے تھوڑی دیر بعد اوہناں دے این دے وچکار اختلاف پیدا ہو گئے۔  ولیئم اتے میری دے کوئی بچہ نہیں سی۔ 1694 وچ میری دی موت دے بعد ولیئم نے 1702 وچ اپنی موت تک اکلے نے راج کیتا۔  این اس دی وارث بنی۔

اپنے راج دے دوران این نے ماڈریٹ ٹوری سیاستداناں دا پکھ پوریا جو کہ ہورناں وھگ مخالفاں نالوں اسدے اینگلیکن مذہبی وچاراں دے ودھ نیڑے لگدے سن۔ سپینی جانشینی دی لڑائی دوران وھگ ہور طاقتور ہو گئے، پر 1710 وچ این نے اوہناں وچوں بہوتیاں نوں اوہناں دے عہدیاں توں ہٹا دتا۔ سیاسی اختلاف پیدا ہون دے نتیجے دے طور تے مارلبرو دی ڈچیس ساراہ چرچل نال اسدی گہری دوستی کھٹائی وچ پے گئی۔ ڈچیس نے اپنیاں یاداں وچ رانی دا معمولی انداز وچ ذکر کرکے بدلہ لیا جسنوں اتہاسکاراں نے وڈے پیمانے تے پروان کر لیا۔ ایہہ درستی ویہویں صدی دے اخیر وچ مڑ-ملانکن کرن اپرنت کیتی گئی۔

این اپنی ساری زندگی بیمار رہی اتے اسدی صحتَ بگڑدی چلی گئی اتے اپنی زندگی دے 30ویاں دے دوران،  اسدا لنگڑاپن اتے موٹاپا ودھدا گیا۔ اس دے باو جود کہ اوہ 17 وار اپنے شوہر پرنس جارج آف ڈینمارک، راہیں حاملہ  ہوئی پر بے اولاد ہی اس دی موت ہو گئی اتے اوہ سٹوآرٹ خاندان دی آخری حکمران سی۔ بندوبست ایکٹ 1701 دے تحت جدوں سارے کیتھولک باہر کر دتے گئے، اس دا وارث ہینوور گھرانے توں اسدا دوجا کزن جارج پہلا بنیا،  جسدی نانی بوہیمیا دی رانی، ایلزبیت سٹوئرٹ، جیمز چھویں اتے پہلے دی دھی سی۔

## شروع دا جیون
left|thumb|Anne (centre) and her sister Mary (left) with their parents, the Duke and Duchess of York, painted by Peter Lely and Benedetto Gennari II
این دا جم 6 فروری 1665 نوں لندن دے سینٹ جیمز دے پیلیس وچ دی ڈیوک آف یورک (بعد وچ جیمز دوجے اتے ستویں)، اتے اسدی پہلی بیوی این ہائڈ دے گھر چوتھے بچے اتے دوسری بیٹی دے طور تے ہویا سی۔  اس دا پیؤ راجا چارلس دوجے دا چھوٹا بھرا سی، جسنے انگلینڈ، سکاٹلینڈ اتے آئرلینڈ دے تن راجاں تے حکمرانی کیتی سی اتے اسدی ماں کلیئرڈن دے پہلے ارل، لارڈ چانسلر ایڈورڈ ہائیڈ دی دھی سی۔ سینٹ جیمز دی چیپل رائل وکھے اسدے اینگلیکن بپتسمے تے، اسدی وڈی بھین میری مونماؤتھ دی ڈچیسّ اتے کینٹربری دے آرچبشپ، گلبرٹ شیلڈن دے نال اسدے دھرم ماپیاں وچوں اک سی۔  یارک دے ڈیوک اتے ڈکیس دے اٹھ بچے سن، پر این اتے میری ہی سن جنہاں دی موت بالغ ہون توں پہلاں نہیں سی ہوئی۔

## اطلاع

## حوالے

گٹھ:18ویں صدی دیاں عورت حاکم
گٹھ:بادشاہگٹھ:برطانیہگٹھ:برطانوی شخصیتاں
دُرگا جسراج

**درگا جسراج** (12 ستمبر 1966) اک اصلی مواد نال
کمکرنوالی پروڈیؤسر اے، جس وچ بہو-سمت لئی آدواسی آئیپی اتے فارمیٹ لائیو، ٹیلیوژن، اؤنلائین، موبائیل، ریڈیو، سیڈی / ڈیویڈیبناؤن اتے دھیان مرتکز کیتا گیا اے۔ اسنے 1999 وچ اک ایٹ اینڈ آرٹسٹس (آئی) پرائیویٹ لمیٹڈ، اک منورنجن پروگرامنگ کمپنی دا قیام کیتا۔ اوہ بعد وچ 2006 وچ انڈین میوزک اکادمی (آئی ایم اے) دی شریک بانی بنی۔

## شروعاتی زندگی
درگا جسراج دا جم ممبئی وچ کلاسیکل گونت پنڈت جسراج اتے مدھرا پنڈت نوں ہویا۔ اس دا وڈا بھرا، سنگیت ڈریکٹر شارانگ دیوَ اے۔ اس دے نانکے بطور بالیوڈّ ڈائریکٹر وِ۔ شانتارام۔

## کریئر
درگا نے اک کلاسیکل گوانی وجوں اپنے کریئر دی شروعات کیتی جدوں اوہ صرف ستّ سال دی سی۔ کیتن آنند دی آجا رے میری جان (1993) وچ اپنی ایکسٹینچر دی شروعات کرن توں بعد اسنے چندرکانت (1994)، مہابھارت (1988)، ٹی۔وی۔ سیریل کیتے۔ اسنے اک ہندوستانی کلکسیکل گلوکار اتے کئی سال اپنے پیؤ دے نال کم کیتا۔

## نجی زندگی
درگا جسراج نے 18 سال دی عمر وچ ویاہ کروا لیا اتے 21 سال دی عمر وچ اس دا طلاق ہو گئی۔
اس دی اک بیٹی اونی اے۔

## حوالے

گٹھ:جم 1964
گٹھ:1964 دے جم
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی عورت گلوکارہ
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی عورتاں
جسراج

پنڈت ** جسراج** (; جم 28 جنوری، 1930) بھارت دے مشہور کلاسیکل گائیکاں وچوں اک ہن۔ پنڈت جسراج دا جم 1930 وچ ہویا سی۔

پنڈتجی دا تعلق میواتی گھرانے نال اے۔ جدوں جسراج کافی چھوٹے سن ادوں اوہناں دے پیؤ شری پنڈت موتیرام جی دا انتقال ہو گیا سی اتے اوہناں دا پالن پوسنا وڈے بھرا پنڈت منیرام جی دی دیکھ ریکھ وچ ہویا۔

## مڈھلا جیون
پنڈت جسراج دا جم ہریانے دے حصار وچ ہویا ۔ پنڈت جسراج میواتی گھرانے نال تالک رکھدے ہن ۔

گٹھ:بھارتی کلاسیکل گلوکار
گٹھ:گائک
گٹھ:گلوکار
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
بھکتی باروے

**بھکتی باروے** (10 ستمبر 1948 – 12 فروری 2001) مراٹھی، ہندی اتے گجراتی وچ اک بھارتی فلم، تھئیٹر اتے ٹیلیوژن اداکارہ سی۔ اوہ کندن شاہ دی کامیڈی جنے بھی دیارو (1983) وچ اس دے کردار لئی سبھ توں مشہور اے، جتھے اسنے نصیرالدین شاہ، ستیش شاہ اتے راوی بسانی نال کم کیتا۔

تھئیٹر وچ اس دا مکھ بنیاد سی، اوہ تھئیٹر یونٹ، انڈین نیشنل تھئیٹر، اتے رنگائین ورگے پرمکھ گروپاں نال جڑی ہوئی سی اتے "ٹی پھلانی"، "ناگ منڈل"، "ایی رٹائر ہوت ایہہ" اتے " ہتھ اپر"۔ 1990 وچ بھارت دی نیشنل اکیڈمی آف میوزک، ڈانس اینڈ ڈرامہ نے اسنوں سنگیت تھئیٹر ایکٹنگ وچ سنگیت ناٹک اکادمی انعام نال سنمانیا گیا سی۔
مہاراشٹر دے گرو انعام توں علاوہ اداکاری انعام۔ اوہ اداکار شفیع انامدار نال ویاہی ہوئی سی، جس دی موت 1996 وچ ہوئی سی۔

## نجی زندگی
بروے دا جم ساگرلی، مہاراشٹر وچ ہویا سی۔ اپنے سکول دے دناں دوران اسنے سدھا کرمارکر دیاں بچیاں دے تھئیٹر دے اساری وچ حصہ لیا۔ اس دا ویاہ دیر نال ہویا اداکار شفیع انامدار نال ہویا سی۔

## اوارڈ
 بھارتی سنیما اتے ٹیلیوژن دے یوگدان لئی 2001 وچ بھارتی ٹیلی اوارڈ وچ مرن اپرنت انعام نال بھکٹی بروے نوں نوازیا گیا گیا سی۔

## فلموگرافی
* *جانے بھی دو یارو*(1983)
* *ہزار چوراشی کی ماں*(1998)
* *جنت ٹوکیج*
* *رشتے*(ٹیوی سیریز: 68, (Season 3)
* *گھرکول*

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
* Filmography Bollywood Hungama
گٹھ:جم 1948
گٹھ:موت 2001
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
آئیسلینڈر

**آئیسلینڈر** آئیسلینڈ دے واسی اتے اک نسلی طبقہ دے لوک ہن جہڑے جرمن بولی اتے آئیسلینڈی بولی بولدے ہن۔ جدوں پارلیمینٹ دا پہلا اجلاس ہویا تاں آئیسلینڈر لوکاں نے لگبھگ 930 دے قریب آئیسلینڈ نوں قائم کیتا۔ آئیسلینڈ تے پہلا ناروے، سویڈن اتے ڈنمارک دے راجیاں نے راج کیتا۔ 1 دسمبر، 1918 نوں اس نے آزادی حاصل کیتی 17 جون، 1944 نوں بادشاہی ختم ہو کہ آئیسلینڈ اک جمہوری راج بن گیا۔
## اتہاس
آئیسلینڈر دا اتہاس بہت ہی شات اے۔ ڈنمارک اتے ناروے دیساں دی دلچسپی نہ لین کارن اس جزرہ دی ترقی بہت ہولی ہولی ہوئی۔ اس کارن اس دیس دا دنیا نال بہت گھٹ تعلق رہا۔لگبھگ 20 ملیان سال پہلا جوالامکھی دے پھٹن نال اس جزیرہ دا جم ہویا تے ایہہ جزارہ لکھاں سالا توں بے آباد رہا اتے لگبھگ 874 دے آسپاس اس جزارہ تے پہلا انسان نے وسیبا کیتا منیا جاندا اے۔ اس جزارہ تے پہلا یاتری جو ناروے توں فارو جزیرہ تے جا رہا سی بہت اوکھی حالت وچ اتھے پہنچیا۔ناروے دے واسی نوں پہلا پکا وسنیک ہون دا مان جاندا اے جو لگبھگ 874 دے قریب اس جزیرہ دا وسنیک بنیا۔ اس توں بعد ہو وی بہت سارے ناروے دے واسی اس جزارے دے وسنیک بنے۔ بہت سارے ناروے دے گروپ اپنے پروار اتے جانوراں نال اس دے وسنیک اتے بعد وچ بادشاہی حاصل کیتی۔

اس جزیرے دے رہن والے آئرش اتے سکاٹلینڈ واسی جاں تاں غلام سی جاں نوکر، کھانا بناؤن والے سن۔ ڈی این اے دی بنیاد تے دیکھیا جاوے تاں لگبھگ 62% لوکاں دا جین آئیرلینڈ جاں سکاٹلینڈ، 37% نورڈک علاقہ لگبھگ 20-25% آئیسلینڈ دے مول واسی دا اے۔

## بولی
آئیسلینڈ دے واسیاں دی راج بولی شمالی جرمن اے اس دی گرائمر نوں لاطینی، پرانی یونانی  جاں پرانی انگریزی نال ملان کیتا جا سکدا اے۔ اتھوں دے ساہت نوں کئی حصےآں وچ ونڈیا جا سکدا اے جہناں وچوں تن مکھ ہن: ایڈک شاعری، سکلڈک کویتاواں اتے ساگا سمیت۔ ایہناں وچ ساگا سمیت نوں وڈے پدھر تے سمجھیا جا سکدا اے۔ ایڈک کویتاواں نوں متھ جاں بہادری دی شاعری منیا جاندا اے پر سکلڈن شاعری نوں کدے کدے سلاہیا جاندا اے۔ 13ویں صدی دے آسپاس جدید یگ دے لوکاں نے اس نوں سمجھنا شروع کیتا۔ ساگا سمیت 10ویں اتے 11ویں صدی دے اتہاس وارے دسدا اے۔

## حوالے

گٹھ:آئیسلینڈ دے لوک
گٹھ:آئیسلینڈ
گٹھ:لوک
گٹھ:آئس لینڈ
پاکستان سپر لیگ 2018

**پاکستان سپر لیگ 2018ء** ایہ پاکستان سپر لیگ دا تریجا دور اے، ایہ ٹوئنٹی/20 کرکٹ فرنچائز 2015ء وچ پاکستان کرکٹ بورڈ نے منظور کیتی۔ اس چ کل 6 ٹیماں کھید راہیاں نے۔ اس دا فائنل میچ نیشنل اسٹیڈیم، کراچی چ ہویا۔اس وچ  اسلام آباد یونائیٹڈ نے پشاور زلمی نوں ۳ وکٹاں توں ہرایا۔

**پاکستان سپر لیگ 2018ء** (مشہور بہ **پی ایس ایل 3**; اس دا تشہیری ناں ایچ بی ایل پی ایس ایل 2018ء اے بوجہ اشتہار) ایہ پاکستان سپر لیگ دا تیسرا دور اے، ایہ ٹوئنٹی/20 کرکٹ فرنچائز 2015ء وچ پاکستان کرکٹ بورڈ نے قائم کيتی۔ اس وچ کل 6 ٹیماں شرکت کر رہیاں نيں۔ اس دا فائنل میچ نیشنل اسٹیڈیم، کراچی وچ ہويا۔ جس وچ اسلام آباد یونائیٹڈ نے پشاو‏ر زلمی نو‏‏ں 3 ووکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے دوسری بار ایہ اعزاز اپنے ناں کيتا۔

## افتتاحی تقریب
امریکی پاپ گلوکار جیسن ڈیرولو بشمول پاکستان دے سابق فوجیاں دے نال نال نمایاں عابدہ پروین، علی ظفر تے شہزاد رائے نے دبئی انٹرنیشنل کرکٹ اسٹیڈیم بتریخ 22 فروری نو‏‏ں افتتاحی تقریب وچ گلوکاری کيتی۔ حریم فاروق تے بلال اشرف تقریب دے میزبان سن ۔ تقریب وچ پاکستانی سچل آرکسٹرا تے آتش بازی نماياں چیز سن۔ ظفر د‏‏ی پہلی پاکستانی فلم د‏‏ی *[[طیفا انہاں ٹربل]]* د‏‏ی جھلکی دکھادی گئی۔

## ٹیماں تے ارکان

پی ایس ایل 2018ء وچ 6 ٹیماں نيں، پچھلے تمام سیزن وچ 5 ٹیماں شریک سن; تے ہن اک نويں ٹیم ملتان د‏‏ی شامل کيتی گئی ا‏‏ے۔

2018ء دے سیزن وچ شریک کھلاڑیاں دا ڈرافٹ لاہور وچ بتریخ 12 نومبر 2017ء نو‏‏ں پیش کيتا گیا۔ اس وچ 501 کھلاڑی، بشمول کئی پاکستانی تے بین الاقوامی کھلاڑی، جنہاں نو‏ں 5 مختلف زمراں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ ہر فرنچائز نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ ست غیر ملکی کھلاڑیاں سمیت کل، 21 کھلاڑی چننے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔

## میدان
2016ء تے 2017ء سیسزن د‏‏ی طرح ہی، 2018ء دے زیادہ تر میچ متحدہ عرب امارات وچ منعقد ہون گے۔ البتہ، کچھ میچاں دے پاکستان وچ انعقاد د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی اے ; ایہ میچ لاہور تے کراچی وچ منعقد ہون گے، جو سیکورٹی کلیئرنس تو‏ں مشروط ني‏‏‏‏ں۔ ہر پی ایل ایس غیر ملکی کھلازی نو‏‏ں پاکستان وچ منعقد ہونے والے میچاں اُتے اضافی  فی میچ دتے جاواں گے۔

بین الاقوامی کرکٹ کونسل د‏‏ی سیکورٹی ٹیم نے نیشنل اسٹیڈیم، کراچی، دا 23 اکتوبر نو‏‏ں دورہ کيتا تے صورت حال دا جائزہ لیا۔ تو، چیرمین پی سی بی نجم سیٹھی نے 22 نومبر نو‏‏ں کہیا کہ اسٹیڈیم د‏‏ی تزئین و آرائش فروری 2018ء تک وچ مکمل ہوئے جائے گی تے ایہ اسٹیڈیم ایس ایل فائنل د‏‏ی میزبانی کريں گا۔




## ذرائع ابلاغ وچ تشہیر

## طرز

### پوائنٹ جدول

## لیگ اسٹیج

### فکسچرز

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----
**
----

----

----

----

----

----

## پلے آف

### افتتاحی
#### کوالیفائر 1

#### الیمنیٹر

#### کوالیفائر 2

### فائنل

## Awards and statistics

### Most runs

### Most wickets

## ہور ویکھو
* اسلام آباد یونائیٹڈ
* لاہور قلندرز
* کراچی کنگز
* Multan Sultans in 2018
* Peshawar Zalmi in 2018
* کوئٹہ گلیڈی ایٹرز

## ملاحظات

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

*

*

گٹھ:پاکستان سپر لیگ 2018ء
گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ 2018ء
گٹھ:لاہور وچ کرکٹ
گٹھ:متحدہ عرب امارات کرکٹ وچ 2018ء
گٹھ:کراچی وچ کرکٹ
گٹھ:کراچی 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ 2018ء
گٹھ:سندھ وچ 2018ء
رومیلا سنہا

**رومیلا سنہا** (1913–2010) بنگال، کلکتہ، بھارت توں اک مشہور عورت اتے سماجی ورکر سی۔

اس نوں شریمتی ایس۔کے۔ سنہا دے روپ وچ وی جانیا جاندا سی، اسدے شوہر توں بعد، آر۔ٹی۔ مان۔ سشیل کمار سنہا، آئیسیئیس، جو اک میجسٹریٹ اتے کلیکٹر وجوں جانے جاندے سن اتے رائیپور دے بیلین سنہا پروار دے میمبر سن۔ اس دا شوہر رائیپور دے بھگوان ستییندر پرسنو سنہا دا دوجا پتر سی، اک مشہور وکیل، جو بہار اتے اڑیسہ دا اکو-اک بھارتی گورنر سی اتے آزادی توں پہلاں ہاؤس آف لارڈز وچ اکماتر بھارتی بنیا۔ اوہ اپنی چھوٹی عمر توں سماجی کارجاں اتے عورتاں دے حقاں دیاں سرکرمیاں نال جڑی ہوئی سی۔ اوہ دیوداسی نظام نوں ختم کرن لئی لڑائی، طوائفی جیون اتے طوائفاں دے بچیاں دے بحالی لئی جانی جاندی اے۔

اوہ 1932 توں آل بنگال وومین یونین دی بانی میمبر سی اتے اسدے نال بنگال توں ہور کارکنّ عورتاں سن- سنیتا دیوی، کوچ بہار دی مہارانی، چرولت مکھرجی، سچارو دیوی، میوربھنج دی مہارانی اتے ٹی۔ آر۔ نیلی وغیرہ۔ 1933 دی بنگال دمن دا پاس ہون توں بعد اے۔بی۔ڈبلیو۔یو۔ نے لڑکیاں نوں بچایا اتے دمدم وکھے آل بنگال وومینس انڈسٹریئل انسٹیچیوٹ دی بحالی گھر شروع کیتا۔ رومیلا سنہا، جو بعد وچ مغربی بنگال وچ مرکزی سماج بھلائی بورڈ دی پہلی چیئرپرسن بنی، اک ادارہ جو قومی پدھر اُتے درگابائی دیشمکھ نے قائم کیتی سی۔ اوہ 1932 وچ پہلی بنگال خواتین یونین دی سیکٹری سی اتے کوچ بیہار  دے مہارانی سپالیسی دیوی دی پریزیڈینس ماتحت قائم ہوئی سی اتے بعد وچ کئی سالاں تک اے۔بی۔ڈبلیو۔یو۔ دی پردھان بنی۔  بعد وچ اوہناں نے ریناکا رے، سیتا چودھری، ارتی سین ورگے ہور ہم عصر لوکاں نال کم کیتا ۔

## حوالے

گٹھ:جم 1913
گٹھ:موت 2010
گٹھ:بنگالی لوک
گٹھ:بھارتی عورتاں
گٹھ:بھارتی عورت کارکن
عزالنساء بیگم

**عزالنساء بیگم** (عربی بولی، اردو|) مغل بادشاہ شاہ جہاں دی تیجی بیوی سی۔ اوہ ودھیرے کرکے اپنے خطاب، **اکبرآبادی محل** (جو شاید اسدے اکبرآباد شہر دی وڈیائی ول اشارہ کردا اے) دے ناں نال وی جانی جاندی سی، اتے شاہجہان آباد (اج-کل پرانی دلی) وچ اکبرآبادی مسجد نوں تعمیر کیتا۔

## حوالے

## کتاب لسٹ
* 
* 
گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں
گٹھ:مغل راج دیاں عورتاں
ہسلین کور

**ہسلین کور**  اک بھارتی ماڈل اے۔ اوہ پینٹالون فیمینا مس انڈیا دی پہلی رنر سی اتے 3 دسمبر 2011 نوں مس ارتھ (Earth) 2011 دی بھارت خوبصورتی دی نمائندگی کردی سی۔  اس نوں کئی بھارتی اشتہاراں اتے بالیوڈّ فلم کرلے پیار کرلے وچ ویکھیا جا سکدا اے۔

## مڈھلا جیون اتے سکھیا
ہسلین [دلی وچ ابھر کے ساہمنے آئی سی اسنے ییسو اینڈ میری کالج توں انگریزی وچ اپنی گریجوئیشن کیتی اتے بعد وچ بھارتی انسٹیچیوٹ آف ماس کمیونیکیشن، نویں دلی توں ڈگری حاصل کیتی۔

## ماڈلنگ
ہسلین کور کئی اشتہاراں دی ماڈل رہی اے۔ اسنے اک ایلیٹ ماڈل دے روپ وچ وی کم کیتا اتے 2011 وچ ایلیٹ فیشن کیلنڈر وچ وی دیکھی گئی ۔

### فیمنا مس انڈیا
thumb|300x300px|ہسلین کور، کنشٹھا دھنکر اتے انکتا شوری، فیمنا مس انڈیا 2011 دے جیتوآں دے تاج پہناؤن توں<br />
اسنے 2011 پینٹلون فیمنا مس انڈیا ساکھریٹ وچ حصہ لیا اتے فیمنا مس انڈیا ارتھ 2011 جتی، جتھے کنستھا دھنکر نوں فیمینا مس انڈیا ورلڈ دا خطاب دتا گیا سی۔ فیمینا مس انڈیا ارتھ 2010 اتے مس امریکہ 2010, نکول فروآ نے انت وچ اسنوں تاج پہنایا سی۔

### مس ارتھ  2011
اوہ مس ارتھ 2011 وچ جلوہ گر ہوئی  سی، جس دا انعقاد 3 دسمبر نوں منیلا، فلپائن وچ کیتا گیا سی۔

## کیریئر
ہیسلین اک فیشن ماڈل سی۔ اسنے ایلیٹ ماڈل مینیجمینٹ دے نال اپنا کریئر شروع کیتا اتے بھارت دے سارے پرمکھ ڈزائینرز نال رینپ تری، جویں کہ WIFW اتے LIFW - سبیاساچی، انتا ڈونگ، نامارتا جوشیپرا، مونیشا جیسنگ، ترن تہیلیانی، روہت بال، منیش ملہوترا، رتو کمار، منڈیرا ورک، ست پال، سنجنا اجمپر، رتو بیری، رینا ڈھاکا، روکی ایس، میرا مظفر علی، رمونا سنگھ، جتن ورما، سنیت ورما، ہومین، ملینی رامانی، انجو مودی، پنکج اتے ندھی، ہیمنت اتے نندتا وغیرہ ۔
 رتو کمار، شین اتے فالگنی پیکوک، کائے، ایچپی، ٹسوٹ، سونی، انٹل، کارلسبرگ، شیورولٹ بیٹ، ومل، ماروتی، اوسیئیم، مائیٹرا، ویسٹسائیڈ، ریمنڈس، ویسلین، میریوٹ، سنیپیڈیل، لائیپھسٹائیل، ایمیریٹس، شیامل بھومیکا، رلائنس، ایکئے، ابھنو مشرا، ردھما بھسین،

پیسی چندر لئی برانڈ امبیسڈر اک فلم وچ لیڈ - کرلے پیار کرلے، سنیل درسن ولوں تیار کیتا گیا، لائیف سٹائیل رسالے اٹیلیئر اتے ووگ انڈیا، گریجیا، ہارپرس، جی۔کیو، ہارپرز بازار برائیڈ

### فلموگرافی

## حوالے

گٹھ:جم 1989
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
گٹھ:فیمنا مس انڈیا جیتو
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:سکھ شخصیتاں
پُونم دیوی

**پونم دیوی** اک بھارتی سیاستدان اے اوہ بھارت دے اتر پردیش راج دے سنت کبیر نگر ضلعے دی دھنگہٹا تحصیل دے بکولی کلاں پنڈ دی موجودہ سرپنچ اے۔ اوہ اک بدعنوانی مخالف کارکن اے جو پنڈ دی ترقی اتے سماجی مدعیاں اُتے وی دھیان مرتکز کردی اے ۔ اوہ حال وچ غریب پنڈاں وچ ترقی نوں  لیاون لئی نویاں ترقی پالیسیاں بناؤن اُتے دھیان مرتکز کردی اے۔ پونم دیوی نے قومانتری خواتین دن (8 مارچ 2016) اُتے بکولی کلاں پنڈ وچ عوامی ونڈ نظام دی بینیمتا دے تعلق وچ اک شکایت درج کروائی سی۔ پونم دیوی نے مقامی عورتاں نال اک ریلی' چ حصہ وی لیا۔

## حوالے

گٹھ:بھارتی عورت کارکن
گٹھ:زندہ لوک
شیکھر گُریرا

**شیکھر گُریرا ** (پورا ناں: *چندرشیکھر گُریرا *) اک بھارتی کارٹونسٹ اے، جو کہ بھارت سرکار دے پریس جانکاری بیورو ولوں مانتا حاصل اے۔ شیکھر کجھ اک لائن وچ بھارت دے سیاسی اتے سماجی ماحول تے روزانہ دے ایہہ پاکیٹ کارٹون دے ذریعے شدھتا اتے گدگداندی ٹپنی دے لئی مشہور ہن۔ انھادے روزانہ دے کارٹون انگریزی، ہندی اتے مقامی بولی دیاں اخباراں : دی پائنئیر (اخبار)، پنجاب کیسری، ہند سماچار اتے جگبانی وچ روزانہ چھپدے ہن۔ انھانے 1984 چ سائنس دے اک گریجوئیشن کر رہے طالب علم ہون دے دوران کارٹون دے کریئر دی شروعات اک فریلانسر دے طور تے کیتی۔
## جیونی
شیکھر  گُریرا  دا جم موگا، پنجاب، بھارت چ 30 اگست، 1965 نوں ہویا۔ 1986 چ ملتانی مال مودی کالج، پٹیالہ توں سائنس دی بیچلر ڈگری اتے 1990 چ کالج آف آرٹ، نویں دلی توں اپلائد آرٹ دی بیچلر ڈگری حاصل کتی 
## حوالے
گٹھ:بھارتی کارٹونسٹ
گٹھ:بھارتی لوک
جورجٹ ہایر

**جورجیٹ ہائیر** /ˈheɪ۔ər/ (16 اگست 1902 – 4 جولائی 1974) اک انگریزی ناول نگارہ سی جو تریخی رومانس اتے جاسوسی فکشن لکھدی سی۔ اسنے 1921 وچ اپنا لکھن دا کیریئر شروع کیتا جدوں اسنے اپنے چھوٹے بھرا لئی لکھی اک کہانی نوں دی بلیک موتھ ناں دے اک ناول دا روپ دتا۔ 1925 وچ اسدا ویاہ جارج رونالڈ روجیئیر ناں دے اک مائیننگ انجینیئر نال ہویا۔ اوہ دوویں کئی سال تانگانیکا (ہن تنزانیا) اتے مقدونیہ وچ رہے اتے 1929 وچ انگلینڈ واپس گئے۔ جدوں 1926 وچ انگلینڈ وچ ہوئی جنرل ہڑتال دے دوران رلیز ہون دے باو جود اسدا ناول *دیز اولڈ شیڈز *مشہور ہو گیا تاں اوہ اس نتیجے اتے پہنچی کہ چنگی وکری لئی مشہوری کرنا ضروری نہیں اے۔اسنے اپنی باقی دی زندگی انٹرویو دین توں انکار کیتا اتے اک وار اپنے اک دوست نوں کیہا: "میرا نجی جیون صرف میرے اتے میرے پروار تک ہی محدود ہونا مناسب اے۔

## مڈھلے سال
ہائیر 1902 وچ ومبلڈن، لندن وچ پیدا ہوئی۔ اسدا ناں اسدے پیؤ دے ناں، جارج ہائیر، اتے رکھیا گیا۔ اس دی ماں، سلویا ووٹکنز، نے سیلو اتے پیانو دی سکھلائی حاصل کیتی، اتے اوہرائل کالج آف میوزک وچ اپنی کلاس دے چوٹی دے تن طالب علماں وچوں اک سی۔ ہائیر دا دادا روس توں پرواس دھارن کرکے آیا سی اتےاس دے نانکیاں کول تھیمز دریا اتے کشتیاں دی ملکیت سی۔

## حوالے

گٹھ:جم 1902
گٹھ:موت 1974
گٹھ:انگریزی خواتین ناول کار
گٹھ:برطانوی شخصیتاں
کرمجیت دھوری

**کرمجیت دھوری**، جاں **کرمجیت سنگھ دھوری**، اک اگھا پنجابی گلوکار سی۔ اسنے، اپنے ویلے دے چلن مطابق، زیادہ تر دوگانے ہی گائے۔ اس دے مقبول گیتاں وچوں *کوٹھے تے سپیکر لائی رکھنا*، *ہندیاں شہید جوڑیاں* (مذہبی)، *ربّ نال ٹھگیاں کیوں ماریں بندیا* دے ناں زکریوگ ہن۔ دوگانے اسنے زیادہ تر سورن لتا اتے موہنی نرولا نال گائے۔

## زندگی
کرمجیت دھوری دا جم کپورتھلہ ضلعے دے مشہور پنڈ بتالا وکھے ماں ہرنام کور اتے پیؤ س۔سادھو سنگھ دے گھر ہویا۔ گھر وچ گائکی دا کوئی ماحول نہیں سی۔

اس دے گیت *کوٹھے تے سپیکر لائی رکھنا* نوں بعد وچ اس دے بیٹے منٹو دھوری نے وی، مس پوجا نال گایا۔ 'متراں دی لون دی ڈلی' والا کرمجیت دھوری

## حوالے

گٹھ:پنجابی گلوکار
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں
امرتی

**امرتی** جاں **جھانگری** اک بھارتی مٹھائی اے جو کہ برصغیر  وچ بھوت مشہور اے۔ اسنوں اڑد آٹے نوں تیل وچ تل کے پھلّ دے سائز وچ پکایا جاندا اے اتے اسنوں چاشنی وچ ڈبو دتا جاندا اے۔ دکھنی بھارت وچ اسنوں ویاہ اتے تیوہاراں وچ کھایا جاندا اے۔ اتر پردیش دے جونپور وچ امرتی بہت مشہور اے۔ جلیبی دے مقابلے امرتی وچ گھٹ مٹھا ہندا اے۔
thumb
## سامان
امرتی نوں اڑد دال نال پانی چ پیو کے گھول بنایا جاندا اے۔ اس وچ اکثر چاسنی اتے کیسر پاکے بنایا جاندا اے۔
## حوالے

گٹھ:بھارتی کھانا
گٹھ:بھارتی خوراک
انڈین نیشنل لوک دل

**انڈین نیشنل لوک دل** (انگریزی:Indian National Lok Dal) بھارتی ریاست ہریانہ دی ہک سیاسی جماعت اے۔

گٹھ:بھارت دیاں سیاسی جماعتاں
گِنی علی

**گنی علی** (جم لتیفنینسا علی) اک سابقہ بھارتی فلم اداکار اے۔ اوہ بھارت دے  کامیڈیئن محمود علی اتے گلوکار لکی علی دی چھوٹی بھین اے۔

## شروعاتی اتے نجی جیون

علی مشہور بالیوڈّ اداکار، محمود دے اٹھ بچیاں وچوں اک اے۔ *
اس دی ماں ٹریسی اک امریکی اے جسنے فلم 'اک باپ چھ بیٹے' وچ کم کیتا سی۔ *بالیوڈّ اداکارہ اتے ڈانسر، مینو ممتاز، اس دی بیٹی اے۔

## کریئر
گنی علی نے 1976 دی فلم جنی اور جونی   وچ امجد خان، ہیلن، رشی کپور، رندھیر کپور، ونود میہرا، راکیش روشن دے نال کم کیتا۔ 

## ہور ویکھو
* Mehmood Ali Family
* مینو ممتاز
* List of Hindi film clans

## حوالے

## باہری کڑیاں
* 
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی مسلمان
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
خوارزمی بولی

**خوارزمی** اک لپت ہو چکی چڑھدی ایرانی بولی اے۔

## حوالے

گٹھ:بولیاں
پرانی آذری بولی

**پرانی آذری بولی** لہندیاں ایرانی بولیاں دے خاندان توں اک زبان اے جو ترکی زبان دے پھیلاؤ توں پہلے آذربایجان علاقے (آتورپاتکان) وچ بولی جاندی سی تے ہن  اس دا علاقہ  محدود اے. بوہتے  ایران‌شناس علماء،  قدیم آذری زبان دیاں تریخی جڑاں قدیم مادی بولی دی بچی ہوئی شکل دسدے نیں ۔مسلم تریخ دان اسنوں پارسی (ایرانی) پہلوی تے آذری کہندے نیں ۔

گٹھ:بولیاںگٹھ:ایرانی بولیاں
کاناگاوا معاہدہ

**کاناگاوا دا معاہدہ** جو امریکہ اتے جاپان دے وچکار مارچ 1854 وچ ہوئیا۔ ایہہ معاہدہ نیک خواہشاں اتے دوستی دا معاہدہ سی۔ جاپان دے اتہاس وچ اس نوں کاناگاوا دا معاہدہ کیہا جاندا اے۔
## شقاں
* شیمودا اتے ہاکودوتے وچ امریکی جہازاں نوں کوئلا، پانی وغیرہ لین اتے کجھ وپار کرن دی اجازت مل گئی۔
* شیمودا وچ امریکہ دے اک نمائندہ نوں رہن دا حق مل گیا۔
* جیکر کوئی امریکی جہاز جاپان دے سمندری ساحل دے نیڑے حادثے دا شکار ہو جاوے تاں اس دے مسافراں تے عملے نوں جاپان ہر طرحاں دی مدد دیویگا۔
## حوالے

گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:دنیا دے معاہدے
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:معاہدے
چین روس معاہدہ

**چین-روس معاہدہ** جس نال روس اتے چین اک دجے دے کافی نیڑے آ گئے کیونکے جاپان اوہناں دا سانجھا مخالف سی۔ ایہی کارن سی کہ دوہاں نے مل کے جاپان دے خلاف 3 جون 1896 وچ اک دفاعی معاہدہ کیتا۔ اس معاہدے تے روس ولوں  وزیر دفاع الیکسی لوبانوو روستووکسی اتے چین دے وائسرائے لی ہونگزہنگ نے دستخط کیتے۔ اس معاہدے دے ہون توں مگروں جاپان دا گھبرا جانا سمبھاوک ہی سی تے جاپان وی اس دا خلاف کرن لئی کسے وڈی طاقت نال معاہدہ کرن بارے سوچن لگ پیا۔
## شرطاں
جے جاپان چین جاں روس تے حملہ کرے تاں دونوں دیس مل کے جاپان دا ٹاکرا کرنگے۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:دنیا دے معاہدے
گٹھ:روس دی تریخگٹھ:چین دی تریخ
ریان لوکتے

**ریان سٹیون لوکتے** (جم 3 اگست، 1984) امریکن تیراک اے جس نے اولمپک کھیڈاں وچ 12 تگمے (چھ سونے، تن چاندی اتے تن کانسی) جتے۔ مائیکل فیلپس توں بعد اس دا دوسرا رینک اے۔ اس دا انفرادی مرداں دی تیراکی مقابلے وچ ستواں رینک اے۔ اس نے امریکہ دی تیراکی ٹیم دا حصہ ہندے ہوئے 4×200 میٹر اتے اتے 4x100 میٹر وچ ورلڈ ریکارڈ بنایا جدوں کہ 200 میٹر اتے 400 میٹر وچ اس دا انفرادی ورلڈ رکاڈر اے۔ لوکتے دی سفلتا نے اس نوں سال 2013 دا امریکہ دا سوم سویمز مالک اعزاز، دو واری سال دا ودھیا ورلڈ تیراک اعزاز اتے تن واری اس دا نام پھینا تیراک لئی نامزادگ ہویا۔ اس نے ہن تک 90 تگمے وکھ وکھ تیراکی مقابلیاں وچ جتے ہن۔ ایہناں تگمیا وچوں 54 سونے دے، 22 چاندی اتے 14 کانسی دے تگمے ہن۔

## مڈھلا جیون
لوکتے دا جم روکسٹر وکھے پیؤ سٹیون آر لوکتے اتے ماں اکے دے گھر ہویا۔ اس دی ماں کیوبا دی رہن والی اتے پیؤ ڈچّ سی۔ اس دے دو بھیناں اتے دو بھرا ہن۔ اس دا پروار برسٹن وکھے رہندا سی جتھے اس نے اپنی مڈھلی سکھیا بلومفیلڈ مرکزی سکول توں گرہن کیتی۔ جدوں اس دی عمر 12 سال دی سی تاں اس دے ماں پیؤ نوں پھلوریڈا آؤننا پیؤ جتھے اس دے پیؤ نے اس نوں تیراکی دی سکھیا دتی۔ لوکتے پنج سال دی عمر وچ ہی تیرن سکھ گیا۔ اوہ اپنے پیؤ دی جماعت وچ شرارت کرن کارن کڈھیا جاندا۔ اوہ کدے کسے بچے دی لتّ کھچ دندا اتے بلبلا پھیلاء کے تیراکی دے پول وچ لکو دندا۔ جدوں اس دی ہائی جماعتاں دی پڑھائی شروع ہوئی تاں اس نے تیراکی ول خاص دھیان دیناں شروع کیتا۔ پر پھر وی اوہ تلإ دی تھاں تے پھوارے دے تھلے زیادہ سماں لاؤندا سی جس نال اوہ 14 سال دی عمر دے جونیئر اولمپک کھیڈاں وچ ہار گیا تے اس دی زندگی دا نواں دور شروع ہویا۔ میں ہار گیا ہاں پر ہن میں کدے وی نہیں ہاروگا۔

## کالج دا سماں
اس نے 2007 وچ یونیورسٹی آف فلوریڈا توں گریجئیشن دی ڈگری حاصل کیتی۔ اس ویلے اوہ کالج دی تیراکی دی ٹیم دا میمبر رہا۔ اس ویلے لوکتے نے دو واری اینسیئیئے، ستّ وارِی ایس ای سی دا مقابلہ اتے 24 واری آل امریکن مقابلہ جتیا۔ اپنے سینئر مکابلیا وچ اس نے سارے تنے مکابلیا وچ سون تگمے جتے۔ اس نے 200 میٹر ویاکتیگت میڈلے اتے 200-میٹر بیکسٹروک مقالبیاں وچ  امریکہ دے اوپن اتے امریکن ریکارڈ بنائے۔

## ودھیا سماں

## حوالے

گٹھ:تیراک کھڈاری
گٹھ:امریکی کھڈاری
گٹھ:تیراکی
گٹھ:کھیڈاری
اینگلو جاپانی اتحاد

**اینگلو-جاپانی سمجھوتہ جاں اتحاد** سن 1902 وچ جاپان اتے انگلینڈ دے وچکار ہویا۔
## اتہاس
اس سمجھوتے نے مشرقی ایشیا دے اتہاس نوں بہت متاثر کیتا۔ اس نال یورپ اتے ایشیا دی کوٹنیتک حالت وچ تبدیلی آ گئی۔ سن 1815 توں ہی انگلینڈ وکھرتا دی پالیسی دی پالنا کر رہا سی۔ ویہویں صدی دے آخری سالاں وچ انگلینڈ دے سیاستدان ایہہ محسوس کرن لگے کہ وکھرتا دی پالیسی بہت نقصان دہ اے۔ اس ویلے یورپی طاقتاں اپنے-اپنے نوں الگّ-الگ اتحاداں وچ متحد کر رہیاں سن۔ سن 1882 وچ جرمنی، آسٹریا اتے اٹلی نے ترگٹ بنا لیا۔ فرانس اتے روس نے دو گٹاں دا قیام کر لئیا۔ بدقسمتی نال برطانیہ دے ایہناں گٹاں نال تعلق چنگے نہیں سن۔ سمندری طاقت وچ انگلینڈ دا مقابلہ جرمنی کر رہا سی۔ جس کرکے انگلینڈ نوں بہت ساریاں مشکلاں دا ساہمنا کرنا پے رہا سی۔ افریقہ وچ اوہ بیئر دی لڑائی وچ گھر گیا کیونکہ اس دی یورپی دیساں نے ہمدردی ظاہر نہیں کیتی۔ فرانس دے نال اس دا سڈان وچ پھسودا سنکٹ پیدا ہو گیا۔
## کارن
* ایہہ پہلا موقع سی جدوں کسے یورپی دیس نے ایشیائی دیس دے نال سمجھوتہ کیتا۔
* اس سمجھوتے دا ہونا ہی انگلینڈ دنیا دی سیاست وچ اپنی وکھرتا دی پالیسی دا تیاگ کر رہا سی۔
## مکھ دھراواں
* دوہاں دیساں نے چین اتے کوریا دی آزادی اتے آکھنڈتا نوں قایم رکھن اتے کھلے دروازے دی پالیسی نوں لاگوُ رکھن دا نشچا کیتا۔
* جاپان نے اس گل نوں قبول کیتا کہ چین وچ انگلینڈ دے خاص مقصد ہن اتے اس بدلے وچ برطانیہ نے ایہہ مانتا دتی کہ جاپان دے چین دے نال-نال کوریا وچ وی خاص مقصد ہن۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:برطانیہ دی تریخ
تائیرو

**تائرو** جاپان وچ اک عہدہ اے جس دا مطلب اے **مہاں سیانا**۔ ایہہ عہدہ غیر-اصولی حالتاں وچ بھریا جاندا اے، خاص کرکے جدوں دیس اگے کوئی چیلنج ہووے۔ توکگاوا خاندان دی حکمرانی دور دے 265 سالاں وچ ایہہ عہدہ صرف دس وار ہی بھریا گئیا۔ ایہہ عہدہ مستقل نہیں سی، پر ایہہ عہدہ کافی اہمیت والا سی، کیونکہ تائرو دے دتے فیصلے اٹلّ ہندے سن۔ اس ویلے دیاں ساریاں گنجھل دار سمسیاواں تائرو ہی حل کردا سی۔
## حوالے

گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
توکوگاوا شوگون شاہی

**توکوگاوا شوگون** تائیو تومی دی موت توں بعد توکوگاوا ایے یاسو اس دا جانشین بنیا۔ توکگاوا، تائیو تومی دا اپنے سامنت اتے اک فوجی اہلکار سی جہڑا چڑھدے وچکار جاپان دے یہ دو دا واسی سی۔ اس نے سبھ توں پہلا تائیو تومی دے مخالفاں نوں ہرایا اتے بعد وچ اس دے پروار نوں ختم کیتا جس نال نوبو ناگا اتے تائیو تومی اپنی گدی نہ بچا سکے۔ پر اتھے یاسو نے اجیہے سیاسی نظام دا قیام کیتا جس نال توکوگاوا پروار دی ایہہ نویں حاصل طاقت سرکھیات رہِ سکے۔ توکوگاوا پروار نے اجیہا مہان شوگن سال 1603 توں 1868
تک اجیہا راج قایم کرکے کے حکمرانی کیتی۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:وڈیاں سلطنتاں
تناکا میموریئل

**تناکا میموریال** جاپان دے وزیر اعظم بیرن تناکا گوئچی نے چین متعلق کٹھور پالیسی اپناؤن دا فیصلہ کیتا۔ اسے مقصد توں اوہناں نے تناکا میموریال ناں دی اک سکیم بنائی جو جاپان دے سامراجی پرسار دی ہی سکیم سی جس وچ جاپان دی ودھدی ہوئی وسوں، کچے مال دی کمی، معاشی سنکٹ وغیرہ دا ذکر کردے ہوئے جاپان لئی حملہ وار پالیسی نوں اپناؤن دی گل کہی گئی سی۔ اس دی 1927 وچ سکیم بنائی گئی۔ پہلی وار دسمبر 1929 وچ چھاپیا گیا اتے 24 ستمبر 1931وچ پیش کیتا گیا۔
## موضوع
منچوریا اتے منگولیا چین دے صوبہ نہیں ہن۔ چین اُتے جت حاصل کرن لئی پہلا سانوں ایہناں دوہاں علاقےآں  اُتے حق کرنا چاہیدا اے۔ جیکر اسیں چین تے جت حاصل کرن وچ کامیاب ہو جاندے ہاں تاں ایشیا تے دوجے سارے دیس ساتھوں خوفزدہ  ہو کے خودسپردگی  کر دینگے۔ چین دے سارے زریعاں اُتے حق کرکے اسیں بھارت، مشرقی جزیرہ گروہاں، وچکار ایشیا اتے یورپ اُتے وی جت حاصل کر سکدے ہاں۔
## حوالے

گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:دنیا دے معاہدے
کومنتانگ

**کومنتانگ** جمہوریہ چین دی اک سیاسی جماعت دا نام اے۔ ایہ پارٹی چین دی سب سے پرانی جماعت اے۔

## بیرونی جوڑ

** Kuomintang News Network 
* The History of Kuomintang(  2009-10-31)

## حوالے

گٹھ:1912ء وچ قائم ہون والیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:ایشیا دیاں قوم پرست جماعتاں
گٹھ: تائیوان دی تریخ
گٹھ: چین دی تریخ
 
گٹھ:تائیوان دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:چین دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:قوم پرست جماعتاں
پورٹ آرتھر دی لڑائی

**پورٹ-آرتھر دی لڑائی**   8 فروری 1904 دے دن جاپانی بیڑے نے پورٹ آرتھر اُتے حملہ کر دتا۔ 10 فروری 1904 نوں جاپانی بادشاہ نے روس خلاف لڑائی دا اعلان کر دتا۔ جاپان نے چھیتی ہی کوریا تے قبضہ کر لیا۔ جاپانی سمندری فوج نے ٹوگو دی اگوائی وچ پورٹ آرتھر اُتے بمباری جاری رکھی۔ کجھ ویلے مگروں سپہ سالار نوگی دی اگوائی وچ جاپان دی تھل فوج وی اتھے پہنچ گئی۔ اس ویلے پورٹ آرتھر دی ذمیواری روسی سپہ سالار سٹوئسیل دے ذمے سی۔ اس نے پوری طاقت نال جاپانیاں دا مقابلہ کیتا مگر جاپانی دی طاقت اگے اس دی اک نہ چلی تے انت ہتھیار سٹن لئی مجبور ہو گیا۔ تے انت 3 جنوری 1905 نوں پورٹ آرتھر اُتے جاپانیاں دا قبضہ ہو گیا۔
## حوالے
## ہور
* Russo-Japanese War Research Society: Battle of Port Arthur 

گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:روس دیاں جنگاں
گٹھ:جاپان دیاں جنگاں
پورٹ آرتھر

**لسونکو ضلع**(simplified Chinese&#x3A;旅顺口区; traditional Chinese&#x3A;旅順口區; pinyin&#x3A;*<span lang="zh-Latn-pinyin">Lǚshùnkǒu Qū</span>*)  ڈالیان، لیاؤننگ صوبہ، چین دے چھ ضلعیاں وچوں اک اے۔ اس نوں لوشن** شہر** (旅顺市; 旅順市; *<span lang="zh-Latn-pinyin">Lǚshùn Shì</span>*) جاں (more literally) **لوشن پورٹ** (旅顺港; 旅順港; *<span lang="zh-Latn-pinyin">Lǚshùn gǎng</span>*) وی کہندے ہن، پہلاں اس نوں **پورٹ-آرتھر** (亚瑟港; 亞瑟港; *<span lang="zh-Latn-pinyin">Yàsè Gǎng</span>*; روسی بولی&#x3A;Порт-Артур; ***Port-Artur***) اتے**Ryojun** (جاپانی بولی&#x3A;旅順) کہندے سن ایہدا علاقہ512.15 مربع (197.74&nbsp;مربعm) اتے 2010 نوں اس دی مستقل آبادی 324,773 اے۔ 

لسونکو لیاؤڈونگ جزارہ نما دی اخیرلی دکھنی نوک تے واقع اے۔ ایہہ اک شاندار قدرتی بندرگاہ اے، جس دا قبضہ اتے کنٹرول روس جاپان لڑائی (1904-05) دا اک کارن بن گیا سی۔ جاپانی اتے پھر سوویت دور 1953 تک جاری رہا۔ اس عرصے دے پہلے دہاکے دوران، ایہہ دنیا بھر وچ مشہور سی اتے جزیرہ نما دی اک ہور پورٹ، ڈیلیئن خاص نالوں ودھ اہم سی۔ مغربی کوٹنیتک، خبراں، اتے تریخی لکھتاں وچ اس نوں پورٹ آرتھر دے طور تے جانیا جاندا سی، جاپانی کنٹرول اتے پربندھ دے عرصے دوران لیاؤڈونگ (پرانا لیاؤتنگ) جزارہ نما نوں Ryojun (旅順)، شہر دے نام دے چینی اکھراں دا جاپانی اچارن ریوجن (旅順) کیہا جاندا سی۔

## جغرافیہ
left|thumb|Dalian and vicinities, Landsat 5 satellite image, 2010-08-03
اگے ساحل توں لگپگ 64 ک م (40 miles)، لیاؤڈونگ جزارہ نما دی سبھ توں تنگ گردن دے آلے-دوآلے تھلےڈالیان  (جاپانی بولی&#x3A;遼東半島; روسی بولی&#x3A;Ляодунский полуостров)،جدکہ لوشن نے اس دے دھر دکھنی سرے نوں ملیا ہویا اے۔ (ہیٹھ دتا زوم کیتا Landsat نقشہ ویکھو - لوشن سٹی جزیرہ نمائی ٹپ دے این نیڑے صاف صاف دسدی جھیل-ورگی بنتر دے آلے دوآلے وسیا اے - -جھیل-ورگا فیچر پورٹ دے اندرلی قدرتی بندرگاہ، 19ویں صدی مطابق اک بہت ہی چنگی-پناہ-یکت اتے قلعہ بندی لئی ڈھکویں بندرگاہ اے۔)

## حوالے

گٹھ:چین دے شہر
پورٹس ماؤتھ دا معاہدہ

**پورٹس ماؤتھ دا معاہدہ** جو جاپان اتے رس دے وچکار ستمبر 1905 وچ ہوئیا۔ ایہہ معاہدہ 1904-05 دی روس جاپان لڑائی دا انت ہو جان تے ہوئی۔ ایہ معاہدہ دور-مشرق دے جدید اتہاس دا اک اہم معاہدہ سی۔
## شقاں
* روس نے کوریا وچ جاپان دے اعلی سیاسی، فوجی اتے معاشی ہتّ قبول کر لئے۔
* روس اتے جاپان دوہاں دیساں نے منچوریا نوں خالی کرنا قبول کر لیا اتے اتھوں دی ریلوے نوں فوجی کماں دی ورتوں نہ لیاؤن منیا۔
* روس نے جاپان نوں لیاؤ تنگ جزارہ نما دے دتا اتے اتھوں دیاں ریلاں اتے کاناں دا حق وی دے دتا۔
* روس نے جاپان نوں سخالین دا ادھا دکھنی حصہ دے دتا اتے قلعے بندی نہ کرن دا حق مل گیا۔
* جاپان نوں ایہناں جزيرےآں وچ مچھیاں پھڑن دے حق مل گئے۔
* دوہاں دیساں نے جنگی قیدیاں دا خرچہ دینا قبول کر لیا۔
* دوہاں دیساں نوں منچوریا وچ ہتھیاربند ریلوے گارڈ رکھن دا حق مل گیا۔
* دوہاں دیساں نے پٹے تے زمین نوں چھڈکے منچوریا وچ چین دی پربھستا دا آدر کرن دا وعدہ دتا اتے دیساں دے وپار اتے صنعتاں لئی منظوری دتی۔
## حوالے

گٹھ:جاپان دی تریخ

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:معاہدےگٹھ:دنیا دے معاہدے
بینک آف جاپان

**بینک آف جاپان** سن 1882 وچ قائم کیتا گیا۔ میئیجی دور وچ جاپان وچ بینکنگ دی بہت تیزی نال ترقی ہوئی۔ اس بینک دا قیام مگروں خاص معاشی ہدفاں دے حصول لئی کئیاں ادارےآں دی اساری کیتی گئی۔
## حوالے

گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دے بینک
گٹھ:جاپان
موکدن حادثہ

**مکدن دا حادثہ جاں منچوریا انسیڈنٹ** چین اتے جاپان وچکار لڑائی دا مکھ کارن منچوریا سی کیونکہ جاپان کسے وی قیمت اُتے منچوریا تے قبضہ کرنا چاہندا سی۔ اسلئی اس نے حملہ کرکے جت حاصل کیتی۔
## وانپوشاں اتے ناکامورا دے معاملے
وانپوشاں دا تعلق کوریا نال سی۔ ایہہ لوک منچوریا وچ وس گئے اتے زمیناں حاصل کر لئیاں۔ اس واسطے منچوریا لوکاں نوں زمین واسطے پانی دی ضرورت سی۔ ایہناں لوکاں نے بنّھ بناؤن لئی کھائیاں پٹن دا کم شروع کر دتا جس نوں چین دے کساناں نے روکیا پر اخیر وچ لڑائی شروع ہو گئی۔ دوناں سرکاراں نے طاقت توں کم لیا تے جانی نقصان ہویا۔ دوناں دیساں وچ بھنڈی پرچار ہویا جس نال جاپان، کوریا، چین اُتے منچوریا وچ پرچنڈتا بھیانک روپ دھارن کر گئی۔ اجے ایہہ حادثہ ٹھنڈا   نہیں ہوئیا سی کہ ناکامورا دا معاملہ بھڑک اٹھیا۔ جون 1931 نوں جاپانی فوج دے کپتان ناکامورا نوں چینی فوجیاں نے اک اجاڑ تھاں تے مار دتا۔ چینی سرکار ایہہ کہہ رہی سی کہ کپتان ناکامورا دے پاسپورٹ دی جانچ پڑتال مگروں اس نوں حراست وچ لیا گیا تے دوڑن دا یتن کرن تے ماریا گیا۔ دوجے پاسے جاپان وچ چین مخالف جذبات بھڑک اٹھے تے لوک جاپانی سرکار اُتے چین متعلق کٹھور پالیسی اپناؤن لؤ زور پا رہے سن۔
## مکدن دا حادثہ
چین اتے جاپان ہر روز کوئی نہ کوئی گھٹنا واپردی رہندی سی۔ جاپان فوجی ہر روز ہی مشق کردے رہندے سن تے گولیاں چلن دی آواز عامَ ہی آؤندی رہندی سی تے لوکاں واسطے ایہہ عامَ مشق سی۔ 18 ستمبر 1931 نوں جدوں مکدن دے لوک اٹھے تے حیران ہوئے تے اپنے آپ نوں جاپانیاں دی قید وچ پایا۔ جاپانی فوج نے کیہا کہ چینی فوجی رات نوں ریلوے لائن نوں اڈاؤن دی کوشش کر راہے سن تے لڑائی ہو گئی پر چینی اس نوں منگھڑت واقعہ دسّ رہے سن۔ اس نال جاپان منچوریا دے راجگڑھ مکدن اپر قبضہ کرن مگروں جاپانی فوج نے آلے-دوآلے دے لمبے چوڑے کھیتر اُتے قبضہ کر لیا۔ فوجی اہلکاران دے حکم نال صوبائی چینی سرکار توں اقتدار حاصل کر لیا۔ 3 جنوری 1932 نوں اس فوج نے چنچو اُتے قبضہ کر لیا۔ جاپانی فوج بہت تیزی نال جتاں اپر جتاں حاصل کر رہی سی تے چین دی مہان دیوار دے نیڑے پہنچ گئی۔ اس طرحاں سارے منچوریا اُتے جاپان دا قبضہ ہو گیا۔
## سٹہ
اصل وچ منچوریا ہی چین اتے جاپان وچکار لڑائی دا مکھ کارن سی۔ جاپان ہر حالت وچ منچوریا اُتے قبضہ کرنا چاہندا سی اتے انت وچ کر لیا۔ اس قبضے دی دنیا دے سارے دیساں وچ تیبر درعمل ہوئیا۔ منچوریا اُتے قبضہ ہون تے چین نے اقوام متحدہ  توں مدد دی منگ کیتی۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دی تریخگٹھ:چین دی تریخ
چالدران دی لڑائی

جنگ چالدران سلطنت عثمانیہ تے ایران دی صفوی سلطنت دے درمیاں 23 اگست 1514ء چ ہون والی جنگ سی ، جس چ عثمانیاں نے فیصلہ کن فتح حاصل کیتی ۔ جس دے نتیجے چ اناطولیہ دے مشرقی حصے وی سلطنت عثمانیہ چ شامل ہوئے ۔ 

اس جنگ چ سلطنت عثمانیہ دیاں فوجاں دی تعداد 2 لکھ سی تے صفوی سلطنت دے لشکر دی تعداد 80 ہزار سی ۔

اس جنگ دی وجہ ایہہ سی کہ اس زمانے چ ایران چ شاہ اسماعیل صفوی (اسماعیل اول) دی حکومت سی تے مصر تے شام تے مملوک حکمران سن ۔ مصر تے ایران دیاں اینہاں حکومتاں نے عثمانی ترکاں دے خلاف معاہدہ کرلئیا تے بعض باغی عثمانی شہزادےآں نوں وی پناہ دے رکھی سی ۔ اس دے علاوہ اینہاں چ تے عثمانی ترکاں چ کدے کدے سرحدی جھڑپاں وی ہندیاں رہندیاں سن ۔ اینہاں وجہاں توں عثمانی سلطان سلیم اول (سلیم I) نے اینہاں دوناں حکومتاں نوں ختم کرن دا ارادہ کرلئیا ۔ شاید اوہ سمجھدا سی کہ جدوں تک عثمانی سلطنت دے گوانڈھ ایران تے مصر دیاں طاقتور حکومتاں مخالف رہن گئیاں ، مسلمان یورپ ول پیش قدمی نئیں کر سکن گئے ۔ 

اس سلسلے چ سلیم I نے اسماعیل صفوی نوں چالدران دے میدان چ شکست دے کے اینہاں دے راجگھر تبریز تے قبضہ کرلئیا ، سلیم چاہندا سی کہ پورا ایران فتح کرکے صفوی حکومت دا خاتمہ کردتا جائے ، پر اس دی فوج نے اگے ودھن توں انکار کردتا تے سلیم نوں واپس جانا پئیا ۔

گٹھ:سلطنت عثمانیہ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ
گٹھ:ترکی دیاں جنگاں
گٹھ:سلطنت عثمانیہ دیاں جنگاں
گٹھ:ترک تریخ

گٹھ:تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ

گٹھ:سلطنت عثمانیہ چ 1514ء
گٹھ:ایران دی تریخ
میجی آئین

**** سال 1889 دا میجی آئین جاپان دے اتہاس دا اک اہم ذکر اے جس نے جاپان دے حکمرانی-انتظام وچ تبدیلیاں کیتیاں مگر ایہہ آئین جاپان وچ جمہوری انتظام قائم کرن وچ ناکامیاب رہا۔ اصل وچ میئیجی آئین بادشاہ دے دیوی حقاں، سامنتواد اتے مغربی جمہوری دے نظریات اتے پرانیاں روایتاں اتے نویاں مانتاواں دا مرکب سی۔
## اساری
سیاسی گروہان دیاں کاروائیاں نال جاپان دا جیون لگاتار اشانت ہندا جا رہا سی تے جاپان سرکار نے سوچیا کہ ہن آئينی سدھاراں نوں پاس کرنا ضروری اے تے ایہہ اعلان کیتا گئیا کہ سال 1890 وچ آئین دی اساری کیتی جاویگئی اتے اک قومی نمائندہ اسمبلی دا قیام کیتا جاویگا۔ سن 1892 وچ ایتو ہرو بومی نوں مغربی دیساں دے آئین دا مطالعہ کرن لئی یورپ بھیجیا گیا۔ جتھے اس نوں صلاحَ دتی گئی کہ اجیہا آئین بنایا جاوے جس نال وزیر کونسل پارلیمنٹ دے تھان اُتے بادشاہ متعلق جواب دہ ہووے اتے بادشاہ نوں کسے وی فیصلے نوں اقبول کرن دا حق ہووے۔ 11 فروری، 1889 نوں ایتو ہیرو بومی، اینیچے نوں واشی، ایتومیوزی اتے کانیکی کیترو دی مدد نال آئین دا کھرڑا تیار ہو گیا جس نوں میئیجی آئین کیہا جاندا اے۔ اس آئین دیاں بہت ساریاں ووستھاواں نوں پہلا ہی لاگوُ کر دتا سی

* سن 1884 وچ اپرلے ایوان دے میمبر دے حکم نال اشرافیہ طبقہ دا گٹھن کیتا گیا جس وچ پنج عہدے پرنس، مارونس، کاؤنٹ، وائی کاؤنٹ اتے بیرن دے عہدے رکھے گئے۔
* سن 1885 وچ اک وزیر کونسل دا قیام کیتا گئیا۔ اس وچ وزیر اعظم بادشاہ متعلق جوابدہ سی اتے سارے وزیر دے کنٹرول وچ کم کردے سن۔
* دسمبر 1885 وچ امتحان دی بنیاد اُتے اہلیت دی جانچ کرکے سول سروس وچ تعیناتی لئی  لوک سیوا آیوگ  دا قیام کیتا گئیا۔
## خاصیتاں
* میئیجی آئین سرمایہ داری اتے سامنتواد دا انوکھا مرکب سی۔ آئین دا سروپ اس دے ماتحت بادشاہ دی حالت اُتے نظر پاؤن نال بالکل واضع ہو جاندا اے کہ آئین بادشاہ ولوں تحفہ سی اتے اس وچ ترمیم وی بادشاہ ہی کر سکدا سی۔ بادشاہ نوں پانی اتے تھل فوج اپر سارے پرشاسنک اتے حکم متعلق حق حاصل سن اتے لڑائی اعلان کرن، سندھی کرن، مارشل لاء، ساریاں پدویاں اتے اپادھیاں حاصل کرن، ججاں نوں تعینات کرن دے حق سن۔
* دو صلاح کار پرشداں دا گٹھن کیتا گیا جس وچ اک کونسل دا ناں وزیر کونسل اتے دوسری دا ناں پریوی کونسل سی۔ وزیر کونسل جو بادشاہ متعلق اتردائی سی دا کم حکمرانی سمبندھِ کارجاں دا چلاون کرنا سی۔ اس دا مکھی وزیر اعظم ہووےگا۔ پریوی کونسل دا اساری خود بادشاہ کردا سی اتے ایہہ وکھ-وکھ سمسیاواں اُتے بادشاہ نوں صلاحَ دندی سی۔ جاپان دے دھنی، پتونتے تے بااثر ویاکتی ہی اس دے میمبر سن جہناں دی گنتی 26 سی۔
* دو سدناں والی پارلیمنٹ: اچّ سبھ جاں لارڈ سبھا جس دے میمبر امیر انسان سن۔ اس وچ جاپانی راجونس دے سارے بالغ شہزادہ، پرنس کاؤنٹ، بائی کاؤنٹ، مارکس اتے بیرن لارڈ اتے سبھ توں زیادہ کر دین والے سن۔ پارلیمنٹ دا ہیٹھلا سدن جاں نمائندہ سبھا: اس وچ پندراں یین جاں ودھ کر دین والے جہناں دی آبادی کل وسوں دا اک فیصد سی اتے ویلے ویلے ایہہ گنتی ودھدی رہی۔
* پارلیمنٹ دا اجلاس ہر سال تن مہینے دا ہندا سی۔ اس دے میمبراں نوں  اختلاف کرن دا حق سی۔ ہر بلّ پیش ہندا سی، ایہناں نوں بندی نہیں بنایا جا سکدا سی۔ سرکار توں سوال پچھے جا سکدے سن۔ ایہناں دی پروانگی بنا کوئی قانون نہیں بن سکدا سی مگر ایہناں دے وتی حق بہت محدود سن۔
* مولک حق: جنتا نوں مولک حق جویں بھاشن دین، لکھن دی، سبھا کرن دی، ادارہ بناؤن دی، دھرم منن دی، اہلیت مطابق سرکاری پدوی لین دے، پرواس کرن دا، سمپتی رکھن اتے ویچن دا، سرکار نوں بنے-پتر دین دا حق دتے گئے۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:جاپان
محوری طاقتاں

**روم-برلن-ٹوکیؤ محور** ایہہ اک معاہدہ سی جو 25 نومبر 1936
نوں جاپان نے جرمنی نال کیتا تاں کہ روس دا ساہمنا کیتا جا سکے۔ اس معاہدے دا مقصد یورپ اتے ایشیا وچ روس سامواد دے پرسار نوں روکنا سی۔ سن 1937
وچ اٹلی وی اس معاہدے وچ سامل ہو گیا۔ اس طرحاں جاپان محوری دیساں ولو دوسری جنگ عظیم وچ شامل ہویا۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:دنیا دے معاہدے
گٹھ:معاہدےگٹھ:جرمنی دی تریخگٹھ:اٹلی دی تریخ
سائبیریا مہم

**سائیبیریا مہم** 1917  دے روسی انقلاب وچ بولشیوک انقلاب دے نتیجے وجوں روس وچ زارشاہی دا انت ہو گیا جس نال روس دے وڈے پردیساں وچ بدانتظامی تے انتشار پھیل گئیا۔ اس دا لابھ اٹھاؤن لئی جاپان نے سائبیریا تے حملہ کر دتا پر اس دی ایہہ سکیم کامیاب نہ ہو سکی اس نوں ہی سائبیریا مہم دا ناں دتا گیا۔

اس ویلے روس دی سرکار نے آسٹریا دی فوج دے ہزاراں فوجیاں نوں سائبیریا وچ بندی بنا رکھیا سی۔ ایہناں فوجیاں وچ چیکوسلوواکیہ جو آسٹریا دے ماتحت سی دے فوجیاں دی گنتی زیادہ سی۔ اتھوں دے قومی لیڈر اپنی آزادی لئی کوشاں سن، اس لئی روس دے معاشی نظام دا لابھ اٹھا کہ آسٹریا دے قیدیاں نے بغاوت کر دتی اتے جون 1918 وچ ولادیووستوک اُتے  قبضہ قائم کر لیا۔ اس ویلے متر دیساں نے اس بندرگاہ اُتے قبضہ کرن لئی اپنیاں فوجاں بھیج دتیاں ۔ جاپان نے 75,000 فوجیاں نال ایہہ حملہ کیتا سی۔ پر متر دیساں نے سارے سائبیریا تے اپنا قبضہ کر لیا۔

اس ویلے روس وچ خاناجنگی چل رہی سی۔ بولشیوک لال فوج اتے زارشاہی دے حامی فوجیاں وچکار لڑائی چلی  اتے اوہناں نے 1920 وچ زارشاہی دے سپوٹراں نوں بری طرحاں ہار دتی جس نوں دیکھ کے فرانس، انگلینڈ اتے امریکہ نے اپنیاں فوجاں نوں واپس بلا لیا پر جاپان دیاں فوجاں ڈٹیاں رہیاں، ایہناں اتے روسی فوجیاں وچ چھوٹے-موٹے حملے چلدے رہے جس کارن جاپان اتے روس وچ تناؤ پیدا ہو گیا۔ ایہہ مہم جاپان نوں بہت مہنگی پئی۔ انت جاپان نے 1922 وچ اپنیاں فوجاں نوں واپس بلا لیا۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:روس دی تریخ
سُشیما دی لڑائی

**سُشیما دی لڑائی** روس اتے جاپان دے وچکار مئی 1905 نوں ہوئی جس وچ جاپان جیتو رہیا۔ جاپانی سمندری فوج نے ایڈمرل ٹوگو دی اگوائی وچ سُشیما وکھے روسی بیڑے اپر زوردار حملہ کرکے اس نوں تباہ کر دتا۔ بہت سارے بیڑے ڈبّ گئے اتے بہت سارے جاپان نے اپنے قبضے وچ کر لئے۔ اس لڑائی وچ روس ہار گیا اتے جت   جاپان دی ہوئی ۔
## حوالے

گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:جنگاں
گٹھ:لڑائیاں
سان فرانسسکو دا معاہدہ

**سان فرانسسکو معاہدہ** سن 1951 وچ جاپان اتے اتحادی دیساں دے نال امریکہ دے شہر سان فرانسسکو وچ   ہوئیا۔ جاپان دے اتہاس وچ اس معاہدے  دی بھاری اہمیت اے۔ اس معاہدے مطابق امریکہ دیاں فوجاں نوں چھڈّ کے ہور دیساں دیاں فوجاں نے جاپان نوں خالی کر دتا اتے جاپان اپریل 1952 وچ آزاد اتے خود حکمرانی والا دیس بن گیا۔ اس معاہدے دیاں ہیٹھ لکھیاں مکھ شقاں ہن۔
## شقاں
* جاپان نے اوہناں دی آزادی نوں قبول کر لیا جو اس دے قبضے وچ سی۔
* اس معاہدے مطابق ایہہ واضع کیتا گیا کہ معاہدے مگروں 90 دناں دے اندر ہی غیرملکی فوجاں جاپان نوں خالی کر دینگیاں، مگر امریکی فوجاں اس مقصد توں جاپان وچ بنیاں رہنگیاں کہ کوئی ہور دیس جاپان اُتے اپنا قبضہ نہ قائم کر لوے۔
* جاپان نوں اپنی سرکھیا لئی کسے وی ہور دیس نال سمجھوتہ کرن دا حق ہووےگا۔
* جاپان وڈے جہاز دے اساری اُتے کنٹرول رکھیگا۔
* جاپان دے حملےآں نال جہناں دیساں نوں نقصان ہویا اوہناں نوں جاپان نون کوئی مالی ازالا نہیں دینا پویگا۔ پر نال ہی اس نقصان نوں پورا کرن لئی جہناں ماہراں دی ضرورت ہوویگی اوہناں دی جاپان کریگا اتے ایہہ ماہر جاپان توں ضروری سامان حاصل کر سکینگے۔
* جاپان نوں دوجے دیساں دے نال وپار کرن دی پوری سہولت اتے آزادی حاصل ہوویگی اتے اس کھیتر وچ اس اتے کوئی روک نہیں لگائی جاوے گی۔
## حوالے

گٹھ:دنیا دے معاہدے
گٹھ:جاپان دی تریخ
گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:معاہدے