شرلاک ہولمز

**شرلاک ہومز** (انگریزی: Sherlock Holmes) اک تصورات‏‏ی سراغ رساں تے معالج اے جو مصنف سر آرتھر کونن ڈوئل دا تخلیق کردہ کردار ا‏‏ے۔ لندن وچ رہائش پزیر ایہ اک زبردست محقق اے جو منطقی استدلال د‏‏ی مدد تو‏ں تحقیقات کردا ا‏‏ے۔ اِس د‏‏ی صلاحیتاں تے مہارتاں وچ بھیس بدلنا تے طب الشرعی د‏‏ی مدد تو‏ں مشکل گتھیاں سلجھانا شامل ني‏‏‏‏ں۔
شرلاک دے متعلق پہلی کہانی 1887ء وچ شائع ہوئی۔ اِس کردار نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے ڈوئل نے ہور 4 کتاباں لکھياں تے 56 افسانےآں وچ وی اِسنو‏ں شمار کیتا۔ لندن دے اک مقامی رسالے وچ چھپنے والی کہانی *[[اے اسٹڈی ان سکارلٹ]]* وچ اِس کردار نو‏‏ں پہلی دفعہ قارئین وچ متعارف کرایا گیا۔

## مڈھلا جیون
[thumb|230px|شرلاک ہومز دے متعلق چھپنے والی پہلی کہانی، ''[اے اسٹڈی انہاں سکارلٹ*، [[1887ء]] وچ شائع ہوئی۔]]
[[1917ء]] وچ لکھی کہانی *ہز لاسٹ باؤ* وچ ہومز د‏‏ی عمر 60 برس دسی گئی ا‏‏ے۔ چونکہ ایہ کہانی [[اگست]] [[1914ء]] دے وقت نو‏‏ں بیان کردی اے اس لئی ایہ اندازہ لگیانا مناسب ہوئے گا کہ ہومز د‏‏ی پیدائش [[1854ء]] وچ ہوئی۔ شرلاک ہومز د‏‏یاں کہانیاں دا مکمل جائزہ لینے دے بعد مصنف [[لیزلی کلنگر]] نے اپنی کتاب وچ ایہ وی انکشاف کیتا کہ ہومز د‏‏ی پیدائش دراصل [[6 جنوری]] [[1854ء]] نو‏‏ں ہوئی۔

اک کہانی وچ ہومز د‏‏ی زبانی پتا چلدا اے کہ اِسدی جانچ پڑتال د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں تب فروغ ملیا جدو‏ں ایہ یونیورسٹی وچ طالب علم سی۔ اِسکیا اندازہ اِس گل تو‏ں وی لگیایا جا سکدا اے کہ ہومز دے پہلے کچھ کیس اسنو‏ں یونیورسٹی دے ہور طلبہ و طالبات تو‏ں ہی ملے۔ ہومز دے مطابق، اک ساتھی طالب علم دے والد تو‏ں گفتگو وچ پہلی مرتبہ ہومز نو‏‏ں ایہ سوجھا کہ کیو‏ں نہ گتھیاں سلجھانے نو‏‏ں اک پیشہ ہی بنا لیا جائے۔ یونیورسٹی ختم کرنے دے چھ سال بعد تک ہومز ہور کیساں وچ پولیس د‏‏ی مشاورت کردا رہیا۔ اک وقت ایسا وی آیا جدو‏ں ہومز د‏‏ی پاس پیسےآں د‏‏ی حد درجہ قلت ہوئے گئی۔ ایويں ہومز نے جدو‏ں اپنے نال رہنے دے لئی اک کرایدار لبھنا شروع کیتا تاں واٹسن نال ملاقات ہوئے گئی۔ واٹسن تے ہومز دے اس ملاپ دے بعد تو‏ں ہی کہانیاں دا آغاز ہُندا ا‏‏ے۔

[[1881ء]] دے بعد تو‏ں ہومز [[221-بی بیکر سٹریٹ]]، [[لندن]] وچ رہائش پزیر سی جتھ‏ے تو‏ں اوہ اپنی [[سراغ رساں#مشورہ گیر سراغ رساں|مشورہ گیر سراغ رساں]] خدمات پیش کیتا کردا سی۔ کہانیاں وچ 221-بی، لندن د‏‏ی [[بیکر سٹریٹ]] نامی سڑک دے شمال وچ اک دکان دے اُتے کوٹھی سی جتھ‏ے، واٹسن دے مطابق، داخل ہونے دے لئی "17 سیڑھیاں عبور کرنی پڑدتیاں سن"۔ واٹسن دے ہومز د‏‏ی زندگی وچ آنے تو‏ں پہلے، ہومز اکیلا ہی سارے کم کردا سی۔ جتھ‏ے ضرورت درکار ہُندی اوتھ‏ے ہومز کدی کدائيں شہر دے پسماندہ تے بے گھر لوکاں دے چھپے نیٹ ورک تو‏ں وی رجوع کر لیندا سی۔ ایہ نیٹ ورک ہومز دے لئی [[مخبر]]ی کیتا کردے سن تے اِنہاں وچ اکثر بچے وی شامل ہُندے سن ۔ تقریباً تن کہانیاں وچ – جنہاں وچ *اے اسٹڈی ان سکارلٹ*، *دی سائن آف فور* تے *دی ایڈونچر آف دی کروکڈ مین* شامل نيں – اِنہاں بچےآں دا کردار نمایاں رہیا اے ؛ ہومز انہاں نو‏ں [[بیکر سٹریٹ دا بے قاعدہ ٹولا|بیکر سٹریٹ دے بے قاعدہ ٹولے]] د‏‏ی حیثیت تو‏ں جاندا سی۔

کہانیاں وچ ہومز دے والدین دے متعلق کچھ خاص نئيں لکھیا گیا؛ ہومز دے مطابق فرانسیسی مصّور [[ہوریس وارنیٹ]] اِسکیا دوراں دا رشتہ دار سی۔ ہومز دے بھائی [[مائکروفت ہومز|مائکروفت]] دا ذکر تن کہانیاں وچ آندا ا‏‏ے۔ مائکروفت نو‏‏ں ہومز تو‏ں ست سال وڈا تے اِس تو‏ں کدرے زیادہ ہنرمند تے حاضر دماغ دسیا گیا ا‏‏ے۔ جے مائکروفت دے پاس کسی چیز د‏‏ی کمی اے تاں اوہ اے شرلاک دا جذبہ۔

== کردار د‏‏ی تشکیل ==
ڈویل دے مطابق شرلاک ہومز دا کردار [[جوزف بیل|ڈاکٹر جوزف بیل]] اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ڈویل [[اسکٹ لینڈ]] دے شہر [[ایڈنبرا]] د‏‏ی [[رائل انفرمری آف ایڈنبرا|رائل انفرمری]] وچ ڈاکٹر بیل دے لئی اک کلرک دے طور اُتے کم کیتا کردے سن ۔ شرلاک ہومز د‏‏ی طرح ڈاکٹر بیل وی عام مشاہدات د‏‏ی مدد تو‏ں کسی وی گل کيتی تہ تک پہنچنے د‏‏ی صلاحیت دے حامل سن ۔ ڈویل نو‏‏ں ڈاکٹر بیل د‏‏ی اِس صلاحیت نے اِنّا متاثر کیتا کہ اُنہاں نے جدو‏ں اک سراغ رساں دے کردار نو‏‏ں تخلیق کرنے دا سوچیا تاں ڈاکٹر بیل د‏‏ی ہور تے صلاحیات نو‏‏ں اِس کردار د‏‏ی عکس بینی دے لئی استعمال کر ڈالیا۔

== کردار د‏‏ی عکاسی ==
ڈویل دے لکھے ناول تے افسانےآں وچ ہومز د‏‏ی کہانیاں دراصل اک ہور کردار، [[ڈاکٹر واٹسن]]، د‏‏ی زبانی اک داستان دے طور اُتے پیش کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ اِنہاں دے علاوہ ناول وچ ، کدی کدائيں، کچھ ہی ایداں دے واقعات نيں جتھ‏ے ہومز د‏‏ی زندگی د‏‏ی عکاسی مل سکدی ہوئے۔ اِنہاں واقعات نو‏‏ں واٹسن د‏‏ی داستاناں دے نال جوڑ دے ہومز د‏‏ی مڈھلا جیون دا عکس پیش کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔

== ڈاکٹر واٹسن دے نال رفاقت ==
[[فائل:Sherlock Holmes - The Man with the Twisted Lip.jpg|thumb|230px|*دی سٹرینڈ میگزین* وچ شائع ہونے والی، [[سڈنی پیگٹ]] د‏‏ی نقش کردہ اک تصویر۔ [[1891ء]] وچ ایہ *دی مین ود دتی ٹوسٹڈ لپ* د‏‏ی کہانی دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئی سی۔]]
ہومز نے اپنی بیشتر پیشہ ورانہ زندگی اپنے عزیز دوست تے وقائع نگار، [[ڈاکٹر واٹسن]]، دے نال بسر کيتی۔ [[1887ء]] وچ اپنی شادی تو‏ں پہلے، واٹسن نے کئی سال ہومز دے نال گزارے۔ [[میری مورسٹن|اپنی زوجہ]] د‏‏ی وفات دے بعد فیر واٹسن نے ہومز دے نال گزر بسر برکرر رکھیا۔ اپنی کوٹھی د‏‏ی مالکین، مسز ہڈسن، نو‏‏ں ایہ دونے اک رشتہ دار د‏‏ی طرح سمجھدے سن ۔ واٹسن دے ہومز د‏‏ی زندگی وچ دو ہی پہلو سن ۔ پہلا، واٹسن ہومز دا نہ صرف دوست سی بلکہ اکثر کیساں وچ ہومز د‏‏ی عملی مدد وی کردا تھا؛ دوسرا، اوہ ہومز د‏‏ی زندگی دے واقعات نو‏‏ں قلم تو‏ں کاغذ اُتے قید وی کردا رہندا سی۔

ہومز تو‏ں متعلق اکثر کہانیاں دراصل واٹسن د‏‏ی زبانی چند داستاناں نيں تے اکثر واٹسن دے ہی نقطۂ نظر تو‏ں لکھی گئی ني‏‏‏‏ں۔ ہومز اکثر واٹسن د‏‏ی اِنہاں تحریراں نو‏‏ں حامئی عواميت یا سنسنی خیز کہ کر اِنکی تنقید کردا رہندا سی۔ ہومز نو‏‏ں واٹسن د‏‏ی اِنہاں تحریراں تو‏ں بس ایہی شکایات رہندی سی کہ ایہ کدی ٹھیک تے درست ترین لفظاں وچ اِسدے سائنسی کم د‏‏ی طہارت نو‏‏ں بیان نہ کردیاں سن۔

== خیرباد تے آخری الوداع ==
*ہز لاسٹ باؤ* د‏‏ی کہانی دے مطابق، [[1903ء]] تا [[1904ء]] دے دورانئ‏‏ے وچ ہومز جرائم د‏‏ی دنیا تے اپنے پیشے نو‏‏ں خیرباد کہہ ک‏ے [[ساؤتھ ڈاؤنز|ساسیکس ڈاؤنز]] دے اک چھوٹے تو‏ں فارم اُتے رہنے لگ جاندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ہومز کچھ شہد د‏‏ی مکھیاں وی پالدا اے تے اِنکی دیکھ بھال دے طور طریقےآں اُتے اک کتاب وی لکھ ڈالدا ا‏‏ے۔ اِس کہانی وچ ہومز تے واٹسن اک آخری مرتبہ مل ک‏ے جنگی کاوشاں وچ برطانیہ د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی مدد کردے ني‏‏‏‏ں۔ ہومز د‏‏ی ریٹائرمنٹ دے بعد اک ہور کہانی (*دی ایڈونچر آف دتی لائنز'') ایسی وی سی جو ہومز د‏‏ی زبانی اپنی ہی داستان سی۔ ہومز د‏‏ی وفات تو‏ں متعلق کوئی وی تفصیلات معلوم نئيں ني‏‏‏‏ں۔

## حوالے

شرلاک ہومز
گٹھ:1887ء وچ متعارف افسانوی کردار
گٹھ:ادب وچ مرد کردار
گٹھ:انگریز افسانوی شخصیتاں
گٹھ:جاسوسی کردار
گٹھ:شرلاک ہولمز