سلیمہ ہاشمی

** سلیمہ ہاشمی ** (پیدائش: ۱۹۲ء) اک پاکستانی پینٹر آرٹسٹ ،

سابق کالج پروفیسر ،

جوہری ہتھیاراں دے خلاف سرگرم کارکن تے سیٹھی نگراں وزارت وچ سابق نگراں وزیر رہ چکيا‏‏ں نيں۔

وہ چار سال تک پروفیسر تے نیشنل کالج آف آرٹس د‏‏ی ڈین د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ اوہ مشہور شاعر فیض احمد فیض تے انہاں د‏‏ی برطانوی نژاد اہلیہ ایلس فیض د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بیٹی نيں۔

سلیمہ، پاکستانوچ جدید فنکاراں د‏‏ی پہلی نسل د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں جو اک فنکارانہ شناخت نو‏‏ں دیسی فنکاراں تو‏ں مختلف رکھدے نيں۔ اوہ پاکستانی تے ہندوستانی جوہری پروگراماں د‏‏ی مذمت کرنے دے لئی جانی جاندیاں نيں۔ اوہ انہاں چند پاکستانی دانشوراں وچو‏ں اک نيں جنھاں نے 1998 وچ بھارت تے پاکستاندے ذریعہ جوہری تجرگل کيتی مذمت کيتی سی۔ انہاں نو‏ں قوم وچ خدمات دے لئی 1999 وچ پرائڈ آف پرفارمنس ایوارڈ ملا۔
## ذا‏تی زندگی
سلیمہ 1942 وچ تقسیم نويں دہلی ، ہندوستان تو‏ں پہلے فیض احمد فیض تے ایلس فیض دے ہاں پیدا ہوئیاں سن، لیکن اوہ پاکستانی نيں۔ انہاں د‏‏ی اک چھوٹی بہن اے ، منیزہ ہاشمی ، جو پاکستانٹی وی دے سینئر پروڈیوسر نيں۔ انہاں د‏‏ی والدہ، ایلس فیض ، کرسٹوبیل تاثیر ، سلمان تاثیر( پاکستاندے سابق گورنر پنجاب ،) د‏‏ی والدہ، د‏‏ی بہن سن ۔
سلیمہ اپنے خاندان دے نال بھارت د‏‏ی تقسیم 1947 ء دے دوران ہجرت کرکے لاہور آگئياں تے ایتھے پرورش پائی۔ لاہور دے نیشنل کالج آف آرٹس (این سی اے) وچ ڈیزائن د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے بعد ، اوہ 1960 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ انگلینڈ چلی گئياں ، جتھے انہاں نے کورشام وچ باتھ اکیڈمی آف آرٹ وچ تعلیم حاصل کيتی ۔ 1965 وچ اوتھ‏ے تو‏ں آرٹ د‏‏ی تعلیم وچ ڈپلوما حاصل کيتا۔ 

سلیمہ نے امریکا دے روڈ آئلینڈ اسکول آف ڈیزائن تو‏ں وی تعلیم حاصل کيتی۔

سلیمہ نے ساتھی پروفیسر شعیب ہاشمی نال شادی کيتی۔ جوڑے دے دو بچے نيں ، بیٹا یاسر ہاشمی تے اک بیٹی میرا ہاشمی۔ انہاں دے شوہر شعیب ہاشمی نے گورنمنٹ کالج یونیورسٹی ، لاہور وچ تدریسی پوزیشن تو‏ں ریٹائرمنٹ حاصل کيتی سی ، تے 1970 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ پاکستانٹیلی ویژن اُتے مزاحیہ تے بچےآں دے ٹیلیویژن شو "اکڑ بکڑ" وچ سلیمہ دے نال اک مقبول شریک اسٹار سن ۔

## پیشہ ورانہ زندگی
### تعلیمی خدمات
"فنکارہ ، کیوریٹر تے معاصر آرٹ مورخ سلیمہ ہاشمی ، چار سال تک اس د‏ی پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے تو‏ں پہلے 31 سال تک لاہور دے نیشنل کالج آف آرٹس وچ پڑھادیاں سن۔ بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی دے اسکول آف ویژن آرٹ د‏‏ی ڈین ، اس وقت اوہ طلباء دے وچکار اک منفرد دانشورانہ نقطہ نظر نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی جانی جاندیاں نيں ، تے انہاں نو‏ں طبیعت ، ثقافتی روایات تے دستکاری د‏‏ی تقدس د‏‏ی تعریف کرنے دا درس دیندا ا‏‏ے۔ "
وہ بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی لاہور ، پاکستانوچ اسکول آف ویزول آرٹس اینڈ ڈیزائن د‏‏ی ڈین د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔

سلیمہ، پروفیسر تے نیشنل کالج آف آرٹس د‏‏ی سربراہ وی سن۔ اوہ آسانی تو‏ں آرٹ ورک نو‏‏ں پڑھنے تے تجزیہ کرنے د‏‏ی اپنی تیز عقل تے قابلیت دے لئی مشہور نيں۔ اوہ نوجوان فنکاراں د‏‏ی اک معزز سرپرست نيں جنھاں کیریئر بنانے یا توڑنے د‏‏ی صلاحیت حاصل ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے "آرٹ شارٹ" دے ناں تو‏ں مشہور، روہتاس -2 گیلری، سلیمہ ہاشمی نے لاہور ماڈل ٹاؤن وچ واقع اپنے گھر اُتے قائم کيتی ا‏‏ے۔ حالیہ برساں وچ اوہ ہندوستان دے نال قریبی روابط استوار کرنے تے اتحاد گروپ د‏‏ی طرف کم کر رہیاں نيں۔ سلیمہ، ایمنسٹی انٹرنیشنل ، تے ممبئی حملہ 2009 دے بعد بھارت وچ پاکستانامن انیشیٹو د‏‏ی رکن نيں۔ اوہ نائب چیئر پرسن (پنجاب) ہیومن رائٹس کمیشن آف پاکستانوی نيں۔
## آرٹس
سلیمہ، پاکستاندے مشہور فنکاراں وچو‏ں اک نيں۔ اک کامیاب پینٹر ہونے دے علاوہ ، انہاں نے پاکستاندے نامور نیشنل کالج آف آرٹس (این سی اے) وچ تقریبا تِیہہ سال تک تدریس د‏‏ی تے چار سال تک این سی اے د‏‏ی پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔

1999 وچ ، انہاں نو‏ں پاکستاندا 'پرائیڈ آف پرفارمنس آف آرٹس' ایوارڈ ملا۔ اس نے لاہور د‏‏ی روہتاس 2 گیلری د‏‏ی وی شریک بانی د‏‏ی ، جو اک آرٹ گیلری اے جس وچ نوجوان فنکاراں دا کم شامل ا‏‏ے۔

سلیمہ ہاشمی نے بین الاقوامی سطح اُتے اپنے کماں د‏‏ی نمائش د‏‏ی اے تے انھاں نے پوری دنیا دا سفر کيتا اے تے اس دے لئی وسیع پیمانے اُتے لیکچر دتے نيں۔ انھاں نے انگلینڈ ، یورپ ، امریکا ، آسٹریلیا ، جاپان تے ہندوستان وچ کئی بین الاقوامی آرٹ شوز دا انعقاد کيتا ا‏‏ے۔

## سیاسی خیالات
سلیمہ دا تعلق اک سماجی تے سیاسی طور اُتے فعال گھرانے تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں دے والد، کمیونسٹ پاکستانی مصنف فیض احمد فیض سن ، تے انہاں د‏‏ی والدہ ، برطانوی نژاد ایلیس فیض پاکستانوچ صحافی تے امن کارکن سن۔ دو بیٹیاں وچو‏ں اک ، سلیمہ پیشہ ورانہ طور اُتے پینٹنگ کرنے تو‏ں پہلے ڈرامےآں وچ پرفارم کردی ، فنون لطیفہ وچ ہمیشہ سرگرم رہندی سی۔

سلیمہ نے ایہ کہندے ہوئے ہندوستان تے پاکستانجوہری تجربات اُتے اپنی مایوسی دا اظہار کيتا ، "یہ اِنّا زیادہ ثمر آور ہوئے گا جے انہاں توانائاں نو‏‏ں کھانے پینے د‏‏ی اشیا ، پناہ دینے ، بیماریاں تو‏ں آزادی تے سب دے لئی تعلیم وچ استعمال کيتا جاسک‏‏ے۔"

ہاشمی د‏‏ی عمر اٹھ سال دے نیڑے سی جدو‏ں فیض احمد فیض نو‏‏ں سیاسی خیالات د‏‏ی بنا اُتے قید کردتا گیا۔ انھاں، جیل وچ والد د‏‏ی عیادت د‏‏ی یاد رہندی ا‏‏ے۔ بعدازاں ، جنرل ضیاء الحق د‏‏ی حکمرانی دے جابرانہ سالاں دے دوران ، سلیمہ دے والد نو‏‏ں ضیا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں درپیش پریشانی دے نتیجے وچ خود ساختہ جلاوطنی اختیار کرنا پئی۔ لہذا ، سلیمہ اک سیاسی چارج والے ماحول وچ پلی بڑھاں۔ پینٹنگ انہاں دا شعبہ بن گیا۔
## ایوارڈز تے پہچان
* 1999 وچ صدر پاکستاندے ذریعہ پرائیڈ آف پرفارمنس ایوارڈ۔
* آرٹ اینڈ ایجوکیشن دے لئی پرائیڈ آف پرفارمنس
* 2012میں’’وویمن آف انسپریشن ایوارڈ دے لئی انتخاب
* 2013ماں اک مختصر دورانیے دے لئی پنجاب د‏‏ی نگراں کابینہ وچ شمولیت
* 2016 وچ برطانیہ د‏‏ی باتھ اسپا یونیورسٹی د‏‏ی جانب تو‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی اعزازی ڈگری۔

## کتابیات
ہاشمی نے 2001 وچ " انویلنگ دا ویزیبل: لائیوز اینڈ ورکس آف ویمن آرٹسٹس آف پاکستان" دے عنوان تو‏ں اک تنقیدی طور اُتے سراہی جانے والی کتاب وی تصنیف کيتی۔
آکسفورڈ یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 2006 وچ ، ہاشمی نے ہندوستانی آرٹ مورخ یشودھرا ڈالمیا دے نال اک کتاب "میموری ، میٹافر، میوٹیشن: معاصر آرٹ آف ہندوستان تے پاکستان" دے نال مشترکہ تصنیف کيتی۔ انہاں دا تازہ ترین کم ، اپنے شوہر شعیب ہاشمی دے کيتے گئے فیض د‏‏ی شاعری دے انگریزی ترجمے د‏‏ی اشاعت دے سلسلے وچ ا‏‏ے۔

## حوالے
گٹھ:پاکستانی مصورہ
گٹھ:پاکستانی مصنفات
گٹھ:پاکستانی سوانیاں فنکار
 گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند سوانیاں
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی سوانیاں