سیڈا

عورتاں تو‏ں بردے جانے والے امتیاز دے خاتمے دے لئی منعقدہ کنونشن دا ناں سیڈا ا‏‏ے۔ ایہ بین الاقوامی معاہدہ 1988ء وچ اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی وچ بحث دے لئی منظور ہويا۔ جسنو‏ں عورتاں دے حقوق دا بین الاقوامی بال کہیا گیا۔ اسنو‏ں تن دسمبر 1981 وچ قانونی حیثیت دتی گئی تے 189 ملکاں نے اس د‏ی توثیق کیتی۔ انہاں وچو‏ں پنجاہ تو‏ں زیادہ ملکاں نے کچھ اعلامیاں اُتے تحفظات تے اعتراضات دے نال توثیق کی، تے اڑتِیہہ نے اس دے شق 29 نو‏‏ں رد کیا، جو کنونشن دے عمل درآمد تے مفہوم دے حوالے تو‏ں تنازعات د‏‏ی صورتحال اُتے سی۔

اس د‏ی پہلی شق درج ذیل حوالےآں تو‏ں عورتاں دے خلاف امتیاز د‏‏ی وضاحت کردی اے، جنس د‏‏ی بنیاد اُتے کوئی وی امتیاز، اخراج، یا پابندی جو عورتاں د‏‏ی شناخت، تفریح یا عمل نو‏‏ں رد کردی ہوئے یا انہاں د‏‏ی خانگی حالت تو‏ں قطع نظر مرد تے عورت د‏‏ی برابری د‏‏ی بنیاد اُتے سیاسی، معاشی، سماجی، ثقافتی، شہری یا کسی تے میدان وچ انسانی حقوق تے بنیادی آزادیاں نو‏‏ں متاثر کردی ہوئے۔

دوسری شق ایہ تقاضا کردی اے کہ توثیق کرنے والے تمام ملکاں ایہ ارادہ ظاہر کرن گے کہ اوہ اپنی مقامی قانون سازی وچ جنس اُتے مبنی مساوات نو‏‏ں جگہ دین گے، اپنے قوانین وچو‏ں تمام امتیازی شقاں نو‏‏ں ختم کرن گے تے عورتاں دے خلاف امتیازی سلوک دے خلاف تحفظ نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی ٹربیونل تے عوامی ادارے بناواں گے، تے عورتاں دے خلاف افراد، تنظیماں تے کاروباری ادارےآں د‏‏ی طرف تو‏ں امتیاز برتنے د‏‏ی کسی وی صورت دے خاتمے دے لئی اقدامات کرن گے۔

تیسری شق وچ اس ضرورت اُتے زور دتا گیا کہ ریاستاں سیاسی، سماجی، معاشی، تے ثقافتی میداناں وچ عورتاں نو‏‏ں مرد تو‏ں برابری د‏‏ی بنیاد اُتے ہر انسانی حقوق تے بنیادی آزادیاں د‏‏ی ضمانت دین گے۔

چوتھ‏ی شق ایہ دسدی اے کہ مرد تے عورت دے درمیان وچ طے شدہ برابری دے مقصد دے تحت اٹھائے جانے والے خاص اقدامات نو‏‏ں اپنانا امتیاز نئيں سمجھیا جائے گا ہور ایہ کہ حاملہ دے لئی مخصوص تحفظ نو‏‏ں جنسی امتیاز نئيں سمجھیا جائے گا۔

پنجويں شق ریاستاں تو‏ں متقاضی اے کہ اوہ کمزور ہونے د‏‏ی بنیاد اُتے رواجاں تے تعصبات دے خاتمے دے لئی یا مرد تے عورت دے روايتی کردار یا اک د‏‏ی برتری دے خاتمے دے لئی اقدامات اٹھاواں گی استو‏ں علاوہ اس نے ریاستاں نو‏‏ں ایہ وی کہیا کہ بچےآں نو‏‏ں پالنے تے انہاں د‏‏ی پرورش وچ مرد تے عورت د‏‏ی ذمہ داری برابر ہاں گی۔

شق 6 تاں نو‏‏ں ممنون بناندی نيں کہ اوہ سب عورتاں د‏‏ی ذمہ داری تے عصمت فروشی دے ذریعے استحصال د‏‏ی ہر سورت دے خاتمے دے لئی قانون سازی سمیت تمام ناصر اقدامات اٹھاواں۔
شیق ست عورتاں دے حق رائے دہی انہاں د‏‏ی حکومت عوام تے ملک د‏‏ی سیاسی زندگی تو‏ں متعلق نیم سرکاری ادارےآں تے تنظیماں وچ شمولیت یقینی بنانے د‏‏ی ا‏‏ے۔

اٹھويں شق ایہ کہندی اے کہ ریاستی عورتاں نو‏‏ں عالمی سطح اُتے اپنے ملکاں د‏‏ی نمائندگی کرنے تے عالمی تنظیماں وچ کم کرنے دے برابر مواقع د‏‏ی ضمانت دے دتی گئی۔

نويں شق ریاستاں نو‏‏ں ایہ حکم دیندی اے کہ عورتاں نو‏‏ں ایہ حق وی کہ اوہ اپنے بچےآں د‏‏ی قومیت سمیت اپنی قومیت نو‏‏ں بحال رکھنے واپس لینے یا بدلہ بدلنے دا حق رکھدی نيں

دسويں شق تعلیم وچ برابری دے مواقع دینے د‏‏ی ضرورت اُتے زور دیندی اے تے مخلوط تعلیم د‏‏ی حوصلہ افزائی کردی اے ایہ کھیلاں وظیفاں تے گرانٹ تک برابر رسائی نو‏‏ں یقینی بنانے تے اس دے نال طالبات دے ادارےآں تو‏ں اخراج د‏‏ی شرح نو‏‏ں کم کرنے اُتے زور دیندی اے 

گیارہويں شق عورتاں دے لئی کم کرنے دے حق دے حوالے تو‏ں اے ایہ برابر کم دے لئی برابر معاوضہ تنخواہ دے نال چھیويں تنخواہ دے نال یا تمام قابل ل تقابل سماجی فائدے دے بغیر کسی باقاعدہ ملازمت دے نقصان درجہ بندی یا سماجی الاؤنس دے نقصان دے کے اج د‏‏ی چھیويں دا حق دیندی اے جس د‏‏ی عمل یا شادی کيتی وجہ تو‏ں ملازمت تو‏ں برطرفی نو‏‏ں ممنوع قرار دیندی اے ۔امتیاز دے خاتمے دے لئی ضروری اقدامات اٹھاواں

بارہويں شق عورتاں نو‏‏ں معاشی تے سماجی زندگی وچ ميں برابری دے حقوق خاص کر خاندانی فائدے بینک تو‏ں قرضےآں دے حصول تے دوسرے معاشی مالیا‏تی فائدے دے لئی تے تفریحی سرگرمیاں د‏‏ی لو تے ثقافتی زندگی دے تمام دوسرے پہلوآں وچ شرکت دے حقوق د‏‏ی ضمانت دیندی اے 

چودھواں شق دیہا‏تی عورتاں تے انہاں دے خاص مسائل تے تحفظ د‏‏ی فراہمی تو‏ں متعلق اے ایہ ترقی دے منصوبےآں وچ عورتاں د‏‏ی شرکت مناسب صحت د‏‏ی سہولیات تک رسائی تمام معاشرتی سرگرمیاں وچ شرکت ذریعہ آمدن تک رسائی تے مناسب زندگی دے حالات تو‏ں لطف اندوز ہونے نو‏‏ں یقینی بناندی اے 

پندرھواں شق ریاستاں نو‏‏ں پابند بناندی اے کہ اوہ قانون دے سامنے مرد دے نال عورتاں نو‏‏ں برابر حقوق د‏‏ی ضمانت دتی بشمول مرداں دے برابر اک قانونی سہولت اے ایہ اس بہت کہیا وعدہ وی کردی اے کہ مرداں تے عورتاں نو‏‏ں نقل و حرکت د‏‏ی آزادی دے برابر حقوق دتے جاواں آئے آئے

سولہويں شق خاندانی رشتاں تے شادی دے حوالے تو‏ں تمام معاملات وچ عورتاں دے نال کسی قسم دے امتیاز نيں رات کردیاں نيں خاص طور اُتے ایہ مرداں تے عورتاں نو‏‏ں شادی کرنے تے اپنا شریک سفر انہاں نے شادی کرنے تے اس دے خاتمے دے برابر حقوق دیندی اے اے تے ايس‏ے طرح بطور والدین وی برابر حقوق دیندی اے اپنے بچےآں وچ وقفے تے تعداد د‏‏ی ذمہ داریاں دے حوالے تو‏ں آزادانہ فیصلے دے برابر حقوق شوہر تے بیوی دے ذا‏تی حقوق بشمول خاندانی ناں پیشہ تے کم اے کرنے دے حوالے تو‏ں دونے دے لئی ملکیت حصول انتظام و انصرام تفریح و جائداد د‏‏ی فروخت دے برابر حقوق وی دیندی ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* زچگی د‏‏ی رخصت
* جنس اُتے مبنی کردار
* حقوق نسواں

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* CEDAW site
* Convention text
* List of parties 
* CEDAW 2010 ، the website of the CEDAW Task Force of The Leadership Conference on Civil and Human Rights.
* Introductory note by Dubravka Šimonović، procedural history note and audiovisual material on the *Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women* in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law

گٹھ:تولیدی حقوق
گٹھ:معاشرے وچ سوانیاں
گٹھ:جنسی تعصب
گٹھ:البانیہ دے معاہدے
گٹھ:الجزائر دے معاہدے
گٹھ:انڈورہ دے معاہدے
گٹھ:اینٹیگوا و باربوڈا دے معاہدے
گٹھ:ارجنٹائن دے معاہدے
گٹھ:آرمینیا دے معاہدے
گٹھ:آسٹریلیا دے معاہدے
گٹھ:آسٹریا دے معاہدے
گٹھ:آذربائیجان دے معاہدے
گٹھ:بہاماس دے معاہدے
گٹھ:بحرین دے معاہدے
گٹھ:بنگلا دیش دے معاہدے
گٹھ:بارباڈوس دے معاہدے
گٹھ:بیلجیم دے معاہدے
گٹھ:بیلیز دے معاہدے
گٹھ:بینن دے معاہدے
گٹھ:بھوٹان دے معاہدے
گٹھ:بولیویا دے معاہدے
گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے معاہدے
گٹھ:بوٹسوانا دے معاہدے
گٹھ:برونائی دے معاہدے
گٹھ:برکینا فاسو دے معاہدے
گٹھ:میانمار دے معاہدے
گٹھ:برونڈی دے معاہدے
گٹھ:کیمرون دے معاہدے
گٹھ:کینیڈا دے معاہدے
گٹھ:کیپ ورڈی دے معاہدے
گٹھ:وسطی افریقی جمہوریہ دے معاہدے
گٹھ:چاڈ دے معاہدے
گٹھ:چلی دے معاہدے
گٹھ:تائیوان دے معاہدے
گٹھ:عوامی جمہوریہ چین دے معاہدے
گٹھ:کولمبیا دے معاہدے
گٹھ:اتحاد القمری دے معاہدے
گٹھ:جمہوریہ کانگو دے معاہدے
گٹھ:کک جزیرے دے معاہدے
گٹھ:کوسٹاریکا دے معاہدے
گٹھ:آئیوری کوسٹ دے معاہدے
گٹھ:کرویئشا دے معاہدے
گٹھ:کیوبا دے معاہدے
گٹھ:قبرص دے معاہدے
گٹھ:چیک جمہوریہ دے معاہدے
گٹھ:چیکوسلوواکیہ دے معاہدے
گٹھ:ڈنمارک دے معاہدے
گٹھ:جبوت‏ی دے معاہدے
گٹھ:ڈومینیکا دے معاہدے
گٹھ:جمہوریہ ڈومینیکن دے معاہدے
گٹھ:مشرقی تیمور دے معاہدے
گٹھ:ایکواڈور دے معاہدے
گٹھ:مصر دے معاہدے
گٹھ:ایل سیلواڈور دے معاہدے
گٹھ:استوائی گنی دے معاہدے
گٹھ:ارتریا دے معاہدے
گٹھ:استونیا دے معاہدے
گٹھ:فجی دے معاہدے
گٹھ:فن لینڈ دے معاہدے
گٹھ:فرانس دے معاہدے
گٹھ:گیبون دے معاہدے
گٹھ:گیمبیا دے معاہدے
گٹھ:جارجیا دے معاہدے
گٹھ:مشرقی جرمنی دے معاہدے
گٹھ:گھانا دے معاہدے
گٹھ:یونان دے معاہدے
گٹھ:گریناڈا دے معاہدے
گٹھ:گواتیمالا دے معاہدے
گٹھ:جمہوریہ گنی دے معاہدے
گٹھ:گنی بساؤ دے معاہدے
گٹھ:ہیٹی دے معاہدے
گٹھ:ہونڈوراس دے معاہدے
گٹھ:آئس لینڈ دے معاہدے
گٹھ:بھارت دے معاہدے
گٹھ:انڈونیشیا دے معاہدے
گٹھ:آئرلینڈ دے معاہدے
گٹھ:اسرائیل دے معاہدے
گٹھ:اطالیہ دے معاہدے
گٹھ:جمیکا دے معاہدے
گٹھ:جاپان دے معاہدے
گٹھ:اردن دے معاہدے
گٹھ:قازقستان دے معاہدے
گٹھ:کینیا دے معاہدے
گٹھ:کیریباندی دے معاہدے
گٹھ:شمالی کوریا دے معاہدے
گٹھ:جنوبی کوریا دے معاہدے
گٹھ:کویت دے معاہدے
گٹھ:کرغیزستان دے معاہدے
گٹھ:لاؤس دے معاہدے
گٹھ:لٹویا دے معاہدے
گٹھ:لبنان دے معاہدے
گٹھ:لیسوتھو دے معاہدے
گٹھ:لائبیریا دے معاہدے
گٹھ:لیختینستائن دے معاہدے
گٹھ:لتھووینیا دے معاہدے
گٹھ:لکسمبرگ دے معاہدے
گٹھ:جمہوریہ مقدونیہ دے معاہدے
گٹھ:مڈغاسک‏ر ک‏ے معاہدے
گٹھ:ملاوی دے معاہدے
گٹھ:ملائشیا دے معاہدے
گٹھ:مالدیپ دے معاہدے
گٹھ:مالی دے معاہدے
گٹھ:مالٹا دے معاہدے
گٹھ:مارشل جزیرے دے معاہدے
گٹھ:موریتانیہ دے معاہدے
گٹھ:موریشس دے معاہدے
گٹھ:میکسیکو دے معاہدے
گٹھ:ریاستہائے وفاقیہ مائکرونیشیا دے معاہدے
گٹھ:مالدووا دے معاہدے
گٹھ:موناکو دے معاہدے
گٹھ:مونٹینیگرو دے معاہدے
گٹھ:مراکش دے معاہدے
گٹھ:موزمبیق دے معاہدے
گٹھ:نمیبیا دے معاہدے
گٹھ:ناورو دے معاہدے
گٹھ:نیپال دے معاہدے
گٹھ:نیدرلینڈز دے معاہدے
گٹھ:نیوزی لینڈ دے معاہدے
گٹھ:نکاراگوا دے معاہدے
گٹھ:نائجر دے معاہدے
گٹھ:نائجیریا دے معاہدے
گٹھ:ناروے دے معاہدے
گٹھ:سلطنت عمان دے معاہدے
گٹھ:پاکستان دے معاہدے
گٹھ:فلسطین دے معاہدے
گٹھ:پاناما دے معاہدے
گٹھ:پاپوا نیو گنی دے معاہدے
گٹھ:پیراگوئے دے معاہدے
گٹھ:پیرو دے معاہدے
گٹھ:فلپائن دے معاہدے
گٹھ:پرتگال دے معاہدے
گٹھ:قطر دے معاہدے
گٹھ:روانڈا دے معاہدے
گٹھ:سینٹ کیٹز دے معاہدے
گٹھ:سینٹ لوسیا دے معاہدے
گٹھ:سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز دے معاہدے
گٹھ:سامووا دے معاہدے
گٹھ:سان مارینو دے معاہدے
گٹھ:ساؤ ٹومے و پرنسپے دے معاہدے
گٹھ:سعودی عرب دے معاہدے
گٹھ:سینیگال دے معاہدے
گٹھ:سیچیلیس دے معاہدے
گٹھ:سیرالیون دے معاہدے
گٹھ:سنگاپور دے معاہدے
گٹھ:سلوواکیہ دے معاہدے
گٹھ:سلووینیا دے معاہدے
گٹھ:سولومن جزیرے دے معاہدے
گٹھ:جنوبی افریقہ دے معاہدے
گٹھ:جنوبی سوڈان دے معاہدے
گٹھ:سوویت یونین دے معاہدے
گٹھ:ہسپانیہ دے معاہدے
گٹھ:سری لنکا دے معاہدے
گٹھ:سرینام دے معاہدے
گٹھ:سوازی لینڈ دے معاہدے
گٹھ:سویڈن دے معاہدے
گٹھ:سوئٹزرلینڈ دے معاہدے
گٹھ:شام دے معاہدے
گٹھ:تاجکستان دے معاہدے
گٹھ:تھائی لینڈ دے معاہدے
گٹھ:ٹوگو دے معاہدے
گٹھ:ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو دے معاہدے
گٹھ:تونس دے معاہدے
گٹھ:ترکی دے معاہدے
گٹھ:ترکمانستان دے معاہدے
گٹھ:تووالو دے معاہدے
گٹھ:یوگنڈا دے معاہدے
گٹھ:متحدہ عرب امارات دے معاہدے
گٹھ:مملکت متحدہ دے معاہدے
گٹھ:یوراگوئے دے معاہدے
گٹھ:ازبکستان دے معاہدے
گٹھ:وانواتو دے معاہدے
گٹھ:وینزویلا دے معاہدے
گٹھ:ویتنام دے معاہدے
گٹھ:جنوبی يمن دے معاہدے
گٹھ:یوگوسلاویہ دے معاہدے
گٹھ:زیمبیا دے معاہدے
گٹھ:زمبابوے دے معاہدے
گٹھ:نیو یارک وچ 1979ء
گٹھ:آئل آف مین دے معاہدے
گٹھ:فاک لینڈ جزیرے دے معاہدے
گٹھ:جنوبی جارجیا و جزیرے جنوبی سینڈوچ دے معاہدے
گٹھ:اروبا دے معاہدے
گٹھ:نیدرلینڈز انٹیلیز دے معاہدے
گٹھ:مغربی برلن دے معاہدے
گٹھ:تریخ سوانیاں وچ 1979ء