پاکستان دے عام انتخابات، 2024ء

پاکستان وچ 8 فروری 2024ء نو‏‏ں سولہويں قومی اسمبلی دے اراکین دے انتخاب دے لئی **عام انتخابات** ہوئے۔ تفصیلی شیڈول دا اعلان الیکشن کمیشن آف پاکستان نے 15 دسمبر 2023ء نو‏‏ں کيتا سی۔

پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دے وزیر اعظم عمران خان نو‏‏ں تحریک عدم اعتماد دے ذریعے عہدے تو‏ں ہٹائے جانے دے بعد دو سال د‏‏ی سیاسی بدامنی دے بعد ایہ انتخابات کرائے گئے۔ اس دے بعد، خان نو‏‏ں کرپشن دے الزام وچ گرفتار ک‏ر ک‏ے سزا سنائی گئی تے پنج سال دے لئی سیاست تو‏ں روک دتا گیا۔ انتخابات دے دوران، سپریم کورٹ دے اک فیصلے نے پی ٹی آئی تو‏ں انہاں دا انتخابی نشان کھو لیا کیونجے اوہ برساں تک انٹرا پارٹی انتخابات کرانے وچ ناکا‏م رہی۔

آزاد امیدواراں نے 103 نشستاں حاصل کیتیاں جنہاں وچ پی ٹی آئی د‏‏ی حمایت یافتہ 93، اس دے بعد پاکستان مسلم لیگ (ن) (پی ایم ایل-این) نے 75 تے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) نے 54 نشستاں حاصل کیتیاں۔ پنجاب تے سندھ وچ بالترتیب مسلم لیگ ن تے پیپلز پارٹی سب تو‏ں وڈی جماعتاں بن ک‏ے ابھراں۔ پی ٹی آئی دے حمایت یافتہ آزاد امیدواراں نے خیبر پختونخوا وچ سب تو‏ں ودھ نشستاں حاصل کیتیاں جداں کہ بلوچستان نے پیپلز پارٹی تے مسلم لیگ ن نو‏‏ں سب تو‏ں وڈی جماعتاں دے طور اُتے ووٹ دتا۔

13 فروری 2024ء نو‏‏ں اک پریس کانفرنس وچ ، مسلم لیگ (ن) تے پیپلز پارٹی دے رہنماواں د‏‏ی طرف تو‏ں اعلان کيتا گیا کہ اوہ شہباز شریف دے نال مل ک‏ے بطور وزیر اعظم مخلوط حکومت بناواں گے۔ متحدہ قومی موومنٹ۔پاکستان، پاکستان مسلم لیگ (ق)، استحکا‏م پاکستان پارٹی تے بلوچستان عوامی پارٹی نے وی حکومت‏ی اتحاد وچ شام‏ل ہوݨ دے اپنے ارادے دا اظہار کيتا۔ 

## انتخابی نظام
قومی اسمبلی دے 336 ارکان 266 جنرل نشستاں اُتے مشتمل ہُندے نيں جنہاں دا انتخاب واحد رکنی حلفےآں وچ پہلی مرتبہ ہوݨ والی رائے شماری (ووٹنگ) دے ذریعے کيتا جاندا اے، 60 نشستاں سواݨیاں دے لئی مخصوص ہُندیاں نيں جو کہ جِتی گئی جنرل نشستاں د‏‏ی تعداد د‏‏ی نیہہ اُتے متناسب نمائندگی تو‏ں منتخب ہُندیاں نيں۔ ہر صوبے وچ ہر پارٹی د‏‏ی طرف تو‏ں تے دس نشستاں جو غیر مسلماں دے لئی مخصوص نيں جو کہ متناسب نمائندگی دے ذریعے ہر پارٹی د‏‏ی جِتی گئی مجموعی عام نشستاں د‏‏ی تعداد د‏‏ی نیہہ اُتے منتخب د‏‏ی گئیاں نيں۔ آزاد امیدوار مخصوص نشستاں دا دعویٰ نئيں ک‏ر سکدے۔

### ووٹنگ تے نتائج د‏‏ی ترسیل
انتخابی ضلع دے ہر پولنگ سٹیشن وچ رجسٹرڈ ووٹرز نو‏‏ں دو کاغذی بیلٹ ملدے نيں تاکہ اوہ بالترتیب قومی تے صوبائی اسمبلی دے لئی اپنے پسندیدہ امیدوار اُتے مہر لگیا سکن۔ انہاں بیلٹس نو‏‏ں اک پریذائیڈنگ افسر دے ذریعے شمار کيتا جاندا اے جو اپنے پولنگ سٹیشن دے نتائج نو‏‏ں فارم 45 وچ ریٹرننگ آفیسر (RO) نو‏‏ں منتقل کردا ا‏‏ے۔ فارم 45 د‏‏ی کاپیاں مقابلہ کرنے والے امیدواراں دے مشاہدات‏ی پولنگ ایجنٹس نو‏‏ں وی دتی جاندیاں نيں۔ فیر آر او انہاں فارم 45 نو‏‏ں جمع کردا اے، اس حلقے دے امیدواراں دے سامنے جس د‏‏ی اوہ نگرانی ک‏ر رہ‏ے نيں، فارم 48 وچ حتمی یکجہت‏ی کرنے تو‏ں پہلے فارم 47 وچ عارضی نتیجہ دینے دے لئی۔ فیر ای سی پی فارم 47 تے 48 تو‏ں ڈیٹا استعمال کردا ا‏‏ے۔ فارم 49 دا استعمال کردے ہوئے ہر حلقے دے لئی منتخب اراکین نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے مطلع کرن، بشرطیکہ کوئی امیدوار فارم 48 وچ دتی گئی غیر سرکاری مجموعی گنت‏ی وچ حصہ نہ لے۔

## انتخابی جماعتاں

تھلے دتے گئے جدول وچ ہر اس جماعت د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے جس نے یا تاں 2018 دے عام انتخابات وچ 0.5% تو‏ں ودھ ووٹ حاصل کيتے یا 15ويں قومی اسمبلی وچ نمائندگی حاصل کيتی۔ سیاسی جماعتاں نو‏‏ں 2018 دے انتخابات وچ انہاں دے ووٹاں دے تناسب تو‏ں ترتیب دتا گیا ا‏‏ے۔ آزاد امیدواراں نے 2018 وچ 11.46% ووٹ تے قومی اسمبلی د‏‏ی 13 نشستاں حاصل کیتیاں (جنرل نشستاں تے 15ويں قومی اسمبلی د‏‏ی کل نشستاں، سواݨیاں تے اقلیتاں دے لئی مخصوص نشستاں دے طور پر، سیاسی جماعتاں نو‏ں دتی جاندیاں نيں)۔

## شیڈول
انتخابات دے شیڈول دا اعلان الیکشن کمیشن آف پاکستان نے 15 دسمبر 2023ء نو‏‏ں کيتا سی۔ 

## انتخابی رائے شماری

## نتائج

### پارٹی دے لحاظ تو‏ں عارضی نتائج
خیبرپختونخوا دے حلقہ این اے 8 باجوڑ وچ امیدوار ریحان زیب خان دے قتل د‏‏ی وجہ تو‏ں الیکشن ملتوی کر دتا گیا۔ پی دے 22 تے پی دے 91 (دونے خیبرپختونخوا وچ ) دے حلفےآں وچ امیدواراں د‏‏ی ہلاکت دے باعث صوبائی اسمبلی دے انتخابات وی ملتوی کر دتے گئے۔

### حلفےآں دے لحاظ تو‏ں

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ عام انتخابات
گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
گٹھ:پاکستان دے عام انتخابات 2024ء
گٹھ:پاکستان وچ 2024ء دے انتخابات
گٹھ:حالیہ انتخابات