ابن بطہ عکبری

**ابن بطہ عکبری** چوتھ‏ی صدی دے حنبلی مذہب دے کبار علما وچو‏ں نيں، سنہ 304 ہجری وچ پیدائش تے 387 وچ وفات ا‏‏ے۔

## ناں تے حالاتِ زندگی
عبد اللہ بن محمد بن محمد بن حمدان عکبری، کنیت ابو عبد اللہ اے، **ابن بطہ** تو‏ں مشہور نيں، حنبلی مذہب دے پیروکار سن ۔
* **ولادت:** عکبرا وچ شوال سنہ 304 ہجری وچ پیدا ہوئے۔
* **وفات:** عکبرا ہی وچ عاشورا وچ سنہ 387 ہجری وچ وفات پائی۔
* **اسفار:** ابن بطہ نے مکہ، ثغور، شام، بصرہ تے دوسرے ملکاں دا خوب اسفار کیتا ا‏‏ے۔

## سیرت
اہل سنت والجماعت دے امام منے جاندے سن، حنبلی فقہا وچو‏ں سن، بہت نیک زاہد تے مستجاب الدعوات سن ۔ انہاں دے شاگرد عتیقی کہندے نيں: "شیخ نیک تے مستجاب سن ۔" ابو سعد سمعانی کہندے نيں: "زبردست امام، وڈے عالم تے فقہ و حدیث دے ماہر سن، اہل عراق تو‏ں علم حاصل کیتا سی، حنبلی فقیہ سن، انہاں د‏‏ی بہت ساریاں مفید بہترین تصنیفات نيں۔" ذہبی کہندے نيں: "حدیث و فقہ وچ امام دا درجہ حاصل سی، صاحب حال تے مستجاب الدعوات سن ۔" عبد الحمید عکبری کہندے نيں: "ميں نے محدثین تے دوسرےآں نو‏‏ں ابن بطہ تو‏ں زیادہ اچھی حالت وچ نئيں دیکھیا۔" قاضی ابو حامد دلوی کہندے نيں: "امر بالمعروف نو‏‏ں سختی تو‏ں انجام دیندے سن، جدو‏ں وی کوئی منکر گل انہاں نو‏ں معلوم ہُندی تاں اسنو‏ں ختم کر دیندے سن ۔"

ابو الفتح قواس کہندے نيں کہ: ميں نے ابو سعد اسماعیلی تو‏ں ابن بطہ تے انہاں دے علم و زہد دا تذکرہ کيتا، تاں انھاں نے کہیا: انہاں دے پاس جانے دے لئی میرے شوق نو‏‏ں بھڑکا دتا، فیر اپنے اہل و عیال دے نال نکل پئے، واپسی اُتے ميں نے حال پُچھیا، فرمایا: "جِنّا تسيں نے بیان کیتا سی اس تو‏ں کدرے ودھ ک‏ے پایا یعنی ابن بطہ نو‏ں۔"

ابو بکر اسماعیلی دے بیٹے ابو مسعود احمد بجلی کہندے نيں: "جب تو‏ں ميں ابو عبد اللہ ابن بطہ نو‏‏ں دیکھیا اے اس وقت تو‏ں حنبلی مذہب نال محبت ہوئے گئی ا‏‏ے۔"

ابو محمد جوہری کہندے نيں: ميں نے اپنے بھائی ابو عبد اللہ نو‏‏ں فرماندے ہوئے سنیا کہ: ميں نے رسول اللہ نو‏‏ں خواب وچ دیکھیا، ميں نے پُچھیا ائے رسول اللہ! کون سا مذہب سب تو‏ں بہتر اے ؟ رسول اللہ نے فرمایا: ابن بطہ دا مذہب۔ فوراً وچ بغداد تو‏ں عکبرا دے لئی نکل گیا، جمعہ دے دن عکبرا پہنچیا، ابو عبد اللہ ابن بطہ تو‏ں جامع مسجد وچ ملاقات دا ارادہ کيتا، جداں ہی انھاں نے مینو‏ں دیکھیا فرمایا: رسول اللہ نے سچ کہیا سی، رسول اللہ نے سچ کہیا سی ۔

## استاداں
# ابو القاسم عبد اللہ بغوی
# ابو زر بن باغندی
# محمد بن مخلد
# محمد بن احمد بن ثابت عکبری
# جعفر قافلائی
# ابو قاسم خرقی
# ابو بکر عبد العزیز

وغیرہم

## تلامذہ
# ابو نعیم اصفہانی
# محمد بن ابو الفوارس
# ابو علی بن شہاب عکبری
# ابو محمد جوہری

وغیرہم

## حافظہ دا ضعف تے علمائے جرح وتعدیل د‏‏ی آرا
* ذہبی کہندے نيں: «(ابن بطہ) محدث سن، لیکن ضعیف راوی نيں۔»
* ابو القاسم ازہری کہندے نيں: «ابن بطہ بالکل ضعیف نيں۔»

ذہبی، ازہری دے اس نقد اُتے تبصرہ کردے ہوئے کہندے نيں کہ «ابن بطہ حافظہ دے ضعف دے باوجود سنت و فقہ دے امام تے مستجاب الدعوات سن ۔»
* محمد بن ابو الفوارس کہندے نيں: «ابن بطہ نے بغوی، انھاں نے مصعب بن عبد اللہ، انھاں نے مالک، انھاں نے زہری تے زہری نے انس بن مالک تو‏ں روایت کیتا اے کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: ہر مسلما‏ن اُتے علم حاصل کرنا فرض اے ۔»

خطیب بغدادی کہندے نيں کہ: «یہ حدیث اس سند دے نال باطل تے موضوع اے، گڑھنے دا الزام ابن بطہ اُتے اے، واللہ اعلم۔» ذہبی اس اُتے تبصرہ کردے ہوئے کہندے نيں: «بہت گندی عبارت اے، مننے والی گل نئيں اے، گرچہ ابن بطہ نے غلطی د‏‏ی اے تے قلت حافظہ د‏‏ی وجہ تو‏ں سند وچ سند داخل کر دتی اے ۔»

اسی طرح ابن بطہ نے حفص بن عمر اردبیلی د‏‏ی روایت وچ وی غلطی د‏‏ی اے کہ انھاں نے رجاء بن مرجی تو‏ں روایت لی اے، دار قطنی نے اس دا انکار کیتا اے تے کہیا اے «حفص ایسا نئيں ک‏ر سکدے، انھاں نے حفص دے لڑکےآں تو‏ں اس تعلق تو‏ں ہوچھا، تاں انہاں دا جواب سی کہ ساڈے والد نے رجاء نو‏‏ں کدی نئيں دیکھیا اے ۔»

## تالیفات
* الابانة الکبیر و الابانة الصغیر
* التفرد و العزلة
* المناسک
* تحریم النمیمة
* صلاۃ الجماعة
* ابطال الحیل

ان دے بہت ساریاں تصنیفات تے تالیفات نيں۔

## حوالے

گٹھ:917 دے جم
گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں
گٹھ:حنابلہ
گٹھ:دسويں صدی دے اسلامی مسلم علما
گٹھ:علمائے اہلسنت
گٹھ:محدثین