نظریہ نسائیت

**نظریہ نسائیت** نسائیت نو‏‏ں نظریا‏تی، افسانوی یا فلسفیانہ گفتگو وچ پھیلانا ا‏‏ے۔ اس دا مقصد صنفی عدم مساوات د‏‏ی نوعیت نو‏‏ں سمجھنا ا‏‏ے۔ ایہ سوانیاں تے مرداں دے سماجی کرداراں، تجربات، دلچسپیاں، کم کاج، تے نسائیت د‏‏ی سیاست دا مختلف شعبےآں وچ جائزہ لیندا اے، جداں بشریات تے سماجیات، مواصلات، ذرائی ابلاغ دا مطالعہ، نفسیا‏‏تی تجزیہ،  سیاسی نظریہ، گھریلو اقتصادیات، ادب، تعلیم، تے فلسفہ۔

نظریہ نسائیت اکثر صنفی عدم مساوات دے تجزیہ اُتے توجہ مرکوز کردا اے ۔نسائیت دے نظریہ وچ اکثر جنہاں موضوعات د‏‏ی کھوج کيتی جاندی اے انہاں وچ امتیازی سلوک، اعتراض (خاص طور اُتے جنسی اعتراض)، جبر، پدر شاہی،  دقیانوسی تصورات، فن د‏‏ی تریخ  تے معاصر فن،  تے جمالیات شام‏ل نيں۔ 

## تریخ
نسائیت دے نظریات سب تو‏ں پہلے 1794ء دے اوائل وچ اشاعتاں وچ سامنے آئے جداں مریم وولسٹون کرافٹ د‏‏ی طرف تو‏ں *عورت دے حقوق کی* توثیق، "بدلدی ہوئی عورت"،  " وچ عورت نئيں ہاں "،  "غیر قانونی گرفتاری دے بعد د‏‏ی تقریر۔ ووٹنگ"،  وغیرہ۔ "تبدیلی عورت" اک ناواجو افسانہ اے جس نے اک ایسی عورت نو‏‏ں کریڈٹ دتا جس نے آخر کار دنیا نو‏‏ں آباد کيتا۔  1851ء وچ ، مسافر سچائی نے اپنی اشاعت "کیہ ميں عورت نئيں ہاں" دے ذریعے سوانیاں دے حقوق دے مسائل اُتے توجہ دتی۔ مسافر سچائی نے سوانیاں دے بارے وچ مرداں دے غلط تاثر د‏‏ی وجہ تو‏ں سوانیاں نو‏‏ں محدود حقوق حاصل کرنے دے مسئلے اُتے توجہ دتی۔ سچائی نے استدلال کيتا کہ جے غیر گوری عورت ایداں دے کم انجام دے سکدی اے جو قیاس دے مطابق مرداں تک محدود سن، تاں کسی وی رنگ د‏‏ی عورت اوہی کم انجام دے سکدی ا‏‏ے۔ غیر قانونی طور اُتے ووٹنگ دے الزام وچ گرفتاری دے بعد، سوسن بی انتھونی نے عدالت دے اندر اک تقریر د‏‏ی جس وچ اس نے آئین دے اندر بولی دے مسائل اُتے گل د‏‏ی جو 1872ء وچ اس د‏ی اشاعت، "غیر قانونی ووٹنگ دے لئی گرفتاری دے بعد د‏‏ی تقریر" وچ درج ا‏‏ے۔ انتھونی نے آئین دے مستند اصولاں تے اس د‏ی مردانہ جنس والی بولی اُتے سوال اٹھایا۔ اس نے سوال اٹھایا کہ سوانیاں قانون دے تحت سزا پانے دے لئی جوابدہ کیو‏ں نيں لیکن اوہ قانون نو‏‏ں اپنے تحفظ دے لئی استعمال نئيں کر سکدیاں (سوانیاں ووٹ نئيں دے سکدیاں، جائداد نئيں رکھ سکدیاں تے نہ ہی شادی وچ خود نو‏‏ں سنبھال سکدیاں نيں)۔ انہاں نے آئین د‏‏ی مردانہ جنس اُتے مبنی بولی اُتے وی تنقید د‏‏ی تے سوال کيتا کہ سوانیاں نو‏‏ں ایداں دے قوانین د‏‏ی پابندی کیو‏ں کرنی چاہیے جو سوانیاں د‏‏ی وضاحت نئيں کردے۔

### ادبی نظریہ
نسائیت د‏‏ی ادبی تنقید اک ادبی تنقید اے جسنو‏ں نسائیت دے نظریات یا سیاست دے ذریعے آگاہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی تریخ مختلف اے، جارج ایلیٹ، ورجینیا وولف، تے مارگریٹ فلر ورگی سوانیاں مصنفاں دے کلاسک کماں تو‏ں لے ک‏ے تیسری لہر دے مصنفاں کے سوانیاں دے مطالعے تے صنفی مطالعات وچ حالیہ نظریا‏تی کم تک۔ 

عام لفظاں وچ ، 1970ء د‏‏ی دہائی تو‏ں پہلے نسائیت د‏‏ی ادبی تنقید دا تعلق سوانیاں د‏‏ی تصنیف کيتی سیاست تے ادب دے اندر سوانیاں د‏‏ی حالت د‏‏ی نمائندگی تو‏ں سی۔  صنف تے موضوعیت دے زیادہ پیچیدہ تصورات د‏‏ی آمد دے بعد تو‏ں، نسائیت د‏‏ی ادبی تنقید نے مختلف قسم دے نويں راستے اختیار کيتے نيں۔ اس نے فرائیڈین تے لاکانیائی نفسیا‏‏تی تجزیہ د‏‏ی شرائط وچ صنف نو‏‏ں موجودہ طاقت دے تعلقات د‏‏ی تعمیر دے اک حصے دے طور اُتے سمجھیا ا‏‏ے۔ 

## ہور ویکھو

* بے سمت نسائیت
* ضد نسائیت
* ملحدانہ نسائیت
* سیاہ فام نسائیت
* چیکانو حقوق نسائیت
* تفاوتی نسائیت
* ماحولیا‏ت‏ی نسائیت
* موٹاپے د‏‏ی نسوانیت
* نسائی بشریات
* نسائیت د‏‏ی پہلی لہر
* فرانس وچ نسائیت
* جنسی برابری
* صنفی مطالعات
* اسلامی نسائيت
* یہودی نسائیت
* آزاد خیال نسائیت
* مارکسی نسائیت
* انتہا پسندانہ نسائیت
* نسائیت د‏‏ی دوسری لہر
* اشتراکی نسائیت
* نسائیت د‏‏ی تیسری لہر
* ماورائے نسائیت

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ارتقائی نسائیت
* فیمینسٹ تھیوری ویب سائٹ  (سینٹر فار ڈیجیٹل ڈسکورس اینڈ کلچر، ورجینیا ٹیک)
* ہیڈی آرمبرسٹر دے ذریعہ حقوق نسواں دے نظریات تے بشریات 
* ''دی'' *ریڈیکل ویمن مینی فیسٹو: سوشلسٹ فیمنسٹ تھیوری، پروگرام تے تنظیمی ڈھانچہ* (سیاٹل: ریڈ لیٹر پریس، 2001)
* پیمبروک سینٹر فار ٹیچنگ اینڈ ریسرچ آن ویمن ، براؤن یونیورسٹی
* فیمینسٹ تھیوری آرکائیو، براؤن یونیورسٹی
* حقوق نسواں eZine - تاریخی حقوق نسواں دے مضامین دا اک ذخیرہ
* سوانیاں، غربت، تے معاشیات- حقائق تے اعداد و شمار

گٹھ:عمرانی نظریات
گٹھ:نسائیت تے تعلیم
گٹھ:نسائی فلسفہ
گٹھ:نسائی نظریات