اٹلانٹک انقلابات

[باواں|thumb| آزادی دا اک درخت [مینز|مینج وچ 1793 وچ قائم فریگیان کیپ دے نال سب تو‏ں اُتے سی۔ اس طرح د‏‏ی علامتاں اس وقت د‏‏ی متعدد انقلابی تحریکاں نے استعمال کيت‏یاں سن۔ ]]
**اٹلانٹک انقلابات** اٹھارہويں صدی دے آخر تے انیہويں صدی دے اوائل وچ اک انقلابی لہر سی۔ ایہ بحر اوقیانوس دے نال 1760 تو‏ں 1870 دے عہد تک وابستہ سی۔

یہ ریاستہائے متحدہ امریکا (1765–1783) ، پولش – لتھُواینین دولت مشترکہ (1788–1792) فرانس تے فرانسیسی کنٹرول شدہ یورپ (1789–1814) ، ہیٹی (1791–1804) ، آئرلینڈ (1798) تے ہسپانوی امریکا (1810–1825) سمیت امریکین تے یورپ دونے وچ ہويا۔ ۔  سوئٹزرلینڈ ، روس تے برازیل وچ چھوٹے چھوٹے ہلچل مچا رہے سن ۔ ہر ملک وچ انقلابی دوسرےآں دے بارے وچ جاندے سن تے کسی حد تک انہاں تو‏ں متاثر ہوئے سن یا انہاں د‏‏ی تقلید د‏‏ی سی۔ 

نويں دنیا وچ آزادی د‏‏ی تحریکاں دا آغاز امریکی انقلاب ، 1765–1783 تو‏ں ہويا ، جس وچ فرانس ، نیدرلینڈز تے اسپین نے برطانیہ تو‏ں آزادی حاصل کرنے دے نال ہی امریکا دے نويں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی مدد کيتی۔ سن 1790 د‏‏ی دہائی وچ ہیٹی دا انقلاب برپا ہويا۔ یورپی جنگاں وچ اسپین دے جکڑے ہونے دے بعد ، ہسپانوی نوآبادیات نے سن 1820 دے آس پاس آزادی حاصل کيتی۔ 

طویل مدتی تناظر وچ ، انقلابات زیادہ تر کامیاب سن ۔ انہاں نے لبرل ازم ، جمہوریہ پسندی ، دے نظریات نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے پھیلادتا تے اشرافیہ ، بادشاہاں تے قائم گرجا گھراں دا خاتمہ کيت‏‏ا۔ انہاں نے روشن خیالی دے آفاقی نظریات اُتے زور دتا ، جداں کہ تمام مرداں د‏‏ی مساوات ، ناپسندیدہ عدالتاں دے ذریعہ قانون دے تحت یکساں انصاف وی شامل اے جو کسی مقامی نوکر د‏‏ی آواز وچ دتے گئے خاص انصاف دے خلاف ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ ظاہر کيت‏‏ا کہ انقلاب دا جدید تصور ، بالکل نويں حکومت دے نال نويں سرے تو‏ں شروع کرنے دا ، عملی طور اُتے عملی طور اُتے کم کرسکدا ا‏‏ے۔ انقلابی ذہنیتاں ابھری نيں تے اج تک پھل پھُل رہیاں نيں۔ 

عام اٹلانٹک تھیم ایڈمنڈ برک دے کماں نو‏‏ں پڑھنے تو‏ں کسی حد تک ٹُٹ جاندا ا‏‏ے۔ برک نے پہلی بار سن 1774 وچ " آن امریکن ٹیکسیشن " وچ امریکی نوآبادیات د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تے ایہ خیال لیا کہ انہاں د‏‏ی املاک تے ہور حقوق د‏‏ی تاج دے ذریعہ انہاں د‏‏ی رضامندی دے بغیر پامالی ہوئے رہی ا‏‏ے۔ واضح طور اُتے اس دے برعکس ، برک نے *فرانس وچ انقلاب* (1879) دے *مظاہر* وچ فرانسیسی انقلاب دے عمل د‏‏ی ممتاز تے منتقلی د‏‏ی ، کیو‏ں کہ اس معاملے وچ جائداد ، رواج تے مذہبی حقوق دا خلاصہ انقلابیاں نے ختم کيت‏‏ا سی نہ کہ تاج دے ذریعہ۔ دونے ہی معاملات وچ اوہ مونٹیسکو دے نظریہ اُتے عمل پیرا سی کہ جائیداد دے مالکانہ حقوق ذا‏تی آزادی دا اک لازمی عنصر ا‏‏ے۔

## قومی انقلابات

* کورسیکن انقلاب (1755–1769)
* پونٹیاک د‏‏ی جنگ (1763–1766)
* امریکی انقلاب (1765–1783)
* 1782 دا جنیوا انقلاب
* شمال مغربی ہندوستانی جنگ 1785–1795
* ڈچ پیٹریاٹس د‏‏ی بغاوت (1785)
* فرانسیسی انقلاب (1789–1799)
* لیج انقلاب (1789–1795)
* برانٹ انقلاب (1790)
* ہیندی انقلاب (1791–1804)
* برٹش ورجن جزیرے وچ ، غلام بغاوتاں 1790 ، 1823 تے 1830 وچ ہوئیاں۔
* آئین دے دفاع وچ پولینڈ د‏‏ی جنگ (1792) تے کوسیزوکو بغاوت (1794)
* زیورچ ، سوئٹزرلینڈ دے کینٹن وچ اسٹفنر ہینڈل (1794–1795)
* بتویان انقلاب (1795)
* کراؤاؤ وچ غلام بغاوت (1795)
* بش جنگ ، سینٹ لوسیا (1795)
* فیڈن د‏‏ی بغاوت ، گریناڈا (1796)
* دوسری مارون وار ، جمیکا (1795–1796)
* دوسری کیریب جنگ ، سینٹ ونسنٹ (1795–1797)
* سکاٹش بغاوت (1797)
* آئرش بغاوت (1798)
* جزیرہ نما جنگ (1807–1814)
* 1811 جرمن ساحل بغاوت (1811 ، لوزیانا)
* اپر تے لوئر کینیڈا دے بغاوت (1837–1838)
* آزادی د‏‏ی لاطینی امریکی جنگاں
** برازیل د‏‏ی انقلابی تحریکاں
*** مائنس جیریز ، برازیل وچ مائنز د‏‏ی سازش (1789)
*** باہین بغاوت *(Conjuração Baiana)* وچ باحیہ ، برازیل (1798)
*** Pernambucan بغاوت وچ پیرنامبوکو ، برازیل (1817)
*** برازیل دا اعلان آزادی (1821–1824)
** جوس لیونارڈو چیرینو د‏‏ی بغاوت ، وینزویلا (1795)
** آزادی د‏‏ی ہسپانوی امریکی جنگاں (1808–1833)
*** ارجنٹائن د‏‏ی جنگ آزادی
**** مئی انقلاب ( ارجنٹائن تے پڑوسی ملکاں ، 1810)
**** اورینٹل انقلاب (یوروگوئے ، 1811)
*** چلی د‏‏ی جنگ آزادی
*** پیرو د‏‏ی جنگ آزادی
*** بولیوین د‏‏ی جنگ آزادی
*** سیمن بولیور (شمالی تے مغربی جنوبی امریکا) دا فوجی کیریئر
*** ایکواڈور د‏‏ی جنگ آزادی
*** *پیٹریا بوبا* ( کولمبیا )
*** وینزویلا د‏‏ی جنگ آزادی
*** میکسیکو د‏‏ی جنگ آزادی (1810–1821)

انہاں مختلف بغاوتاں دے وچکار متصل متعدد دھاگاں وچ "انساناں دے حقوق" تے فرد د‏‏ی آزادی د‏‏ی فکر شامل ا‏‏ے۔ مقبول خودمختاری دا اک خیال (اکثر جان لاک یا ژان جیک روسؤ اُتے پیش گوئ )؛ اک " معاشرتی معاہدہ " اُتے یقین ، جس دے نتیجے وچ اکثر تحریری حلفےآں وچ ضابطہ اخذ کيت‏‏ا جاندا سی۔ مذہبی عقائد اکثر دے نال منسلک د‏‏ی اک مخصوص پیچیدہ ڈیئزم یا والٹیرین اگنوسٹیسزم منتخب کرن، تے وجہ د‏‏ی پوجا د‏‏ی طرف تو‏ں خصوصیات؛ جاگیرداری سے نفرت تے اکثر خود بادشاہت دی ۔ بحر اوقیانوس دے انقلابات وچ وی بہت ساریاں مشترکہ علامدیاں سن ، جنہاں وچ " پیٹریاٹ " دا ناں وی شامل اے جس وچ بہت سارے انقلابی گروپ استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ " آزادی " دا نعرہ۔ لبرٹی ٹوپی ؛ لیڈی لبرٹی یا ماریانا ؛ آزادی یا آزادی قطب دا درخت ، وغیرہ۔

## افراد تے تحریکاں

* جارج واشنگٹن (ریاستہائے متحدہ)
* تھامس جیفرسن (ریاستہائے متحدہ)
* الیگزینڈر ہیملٹن (ریاستہائے متحدہ)
* بنیامن فرینکلن (ریاستہائے متحدہ)
* بیٹے لبرٹی (شمالی امریکا)
* مارکوئس ڈی لافائیت (فرانس تے شمالی امریکا)
* محب وطن (نیدرلینڈ)
* سوسائٹی ڈیس امیس ڈیس نورس (فرانس)
* نیپولین بوناپارٹ (فرانس تے زیادہ تر یورپ)
* رچرڈ پرائس تے جوزف پریسلی (برطانیہ)
* نور بغاوت (برطانیہ)
* جیکبین کلب (فرانس ، 1789–1794)
* لوٹارو لاج
* میکسمیلیئن روبس پیئر (فرانس)
* پاسکول پاؤلی (کورسیکا)
* سوسائٹی آف یونائیٹڈ آئرش مین (آئر لینڈ ، 1791–1804)
* تھامس پین (برطانیہ تے شمالی امریکا)
* سوسائٹی آف فرینڈز آف پیو ل (برطانیہ ، 1792-)
* یونائیٹڈ اسکاٹسمین د‏‏ی سوسائٹی (اسکٹ لینڈ)
* متحدہ انگریزاں د‏‏ی سوسائٹی
* وولف ٹون (آئرلینڈ)
* ٹوسینٹ لوورچر (ہیٹی)
* چارلس ڈیسلنڈس (جرمن کوسٹ)
* لندن دے مطابق سوسائٹی (لندن)
* فرانسسکو ڈی مرانڈا
* سوسائٹی ڈیس فلز ڈی لا لیبرٹ ( کینیڈا )
* لوئس جوزف پاپینیؤ (کینیڈا)
* ولیم لیون میکنزی (کینیڈا)
* سیموئل لاؤنٹ (کینیڈا)
* جان لیمبٹن ڈارھم دا پہلا ارل (کینیڈا ، برطانیہ)
* Tadeusz Kościuszko
* انکونفیڈینسیا مینیرا (برازیل ، 1789)
* کونجوراؤ بیانا (برازیل ، 1798)
* سیمن بولیور (وینزویلا ، کولمبیا ، ایکواڈور ، پیرو ، بولیویا)
* جوس ڈی سان مارٹن (ارجنٹائن ، چلی ، پیرو)
* جوس گریواسیو آرٹیگاس (یوراگوئے ، ارجنٹائن)
* جوس ماریا موریلوس (میکسیکو)
* میگوئل ہیڈالگو ی کوسٹیلا (میکسیکو)
* اگسٹن ڈی اٹربائڈ (میکسیکو)
* وائسنٹے گوریرو (میکسیکو)

## ہور ویکھو

* انقلاب دا زمانہ
* بحر اوقیانوس د‏‏ی تریخ ، تریخ نگاری پر

## نوٹ

## حوالے تے ہور پڑھو

* کین ، نکولس ، تے فلپ مورگن ، ایڈی۔ *اٹلانٹک دنیا د‏‏ی آکسفورڈ ہینڈ بک: 1450–1850* (آکسفورڈ یوپی ، 2011)۔
* ڈونوگو ، جان۔ *راکھ دے تحت اگ: انگریزی انقلاب د‏‏ی اٹلانٹک تریخ* (شکاگو پریس دا یو ، 2013)۔
* گیگس ، ڈیوڈ پی۔ *اٹلانٹک دنیا وچ ہیندی انقلاب دے اثرات* (2002)
* جیکس گوڈکوٹ ۔ *اٹھارہويں صدی دا فرانس تے اٹلانٹک انقلاب ، 1770–1799* (1965)
* گولڈ ، الیگا ایچ تے پیٹر ایس اونف ، ایڈی۔ *سلطنت تے قوم : بحر اوقیانوس د‏‏ی دنیا وچ امریکی انقلاب* (2004)
* گرین ، جیک پی ، فرینکلن ڈبلیو نائٹ ، ورجینیا گویڈیا ، تے جائم ای روڈریگ او۔ "اے ایچ آر فورم: امریکا وچ انقلابات" ، *امریکی تاریخی جائزہ* (2000) 105 # 1 92–152۔ نويں دنیا وچ مختلف انقلابات دا موازنہ کرنے والے جدید علمی مضامین۔ جے ایس ٹی او آر وچ 
* کلوسٹر ، وِم۔ *بحر اوقیانوس د‏‏ی دنیا وچ انقلابات: اک تقابلی تریخ* (دوسرا ادارہ 2018)
* لیونارڈ ، اے بی تے ڈیوڈ پریٹل ، ایڈی۔ *کیریبین تے بحر اوقیانوس د‏‏ی عالمی معیشت* (2018)
* پامر ، رابرٹ۔ *جمہوری انقلاگل کيتی عمر* 2 جلداں (1959 ، 1964)
* پرل-روزینتھل ، ناتھن۔ "بحر اوقیانوس د‏‏ی ثقافتاں تے انقلاب دا دور۔" *ولیم تے میری سہ ماہی* 74.4 (2017): 667-696۔ آن لائن
* پولاسکی ، جینٹ ایل *انقلابات بغیر سرحداں* (ییل یوپی ، 2015)۔ آن لائن جائزہ
* پوٹوفسکی ، ایلن "پیرس آن دتی بحر اوقیانوس پرانے اقتدار تو‏ں انقلاب تک۔" *فرانسیسی تریخ* 25.1 (2011): 89-107۔
* *جدید دنیا دے انسائیکلوپیڈیا* وچ ، سیپین وال ، ایلیسا جی "اٹلانٹک انقلابات" ،۔ پیٹر اسٹارنس (2008) ، وچ : 284 – 289
* وروہوین ، ڈبلیو ایم تے بیت ڈولان کوٹز ، ای ڈی۔ *انقلابات تے واٹرشیڈس: ٹرانساٹلانٹک ڈائیلاگ ، 1775–1815* (1999)
* وڈال ، سیسیل ، تے مچل آر گریر۔ "بحر اوقیانوس د‏‏ی اک جامع تریخ یا اٹلانٹک دنیا تو‏ں متصل تاریخاں دے لئی؟ " *انیلز* *ہسٹوائر ، سائنسز سوسائلیس* 67 # 2 (2012)۔ آن لائن 

گٹھ:انیہويں صدی دے انقلابات
گٹھ:اٹھارویں صدی دے انقلابات
گٹھ:انقلابات
گٹھ:انقلابی لہراں