تاج محل

**تاج محل ** ھندستان دے شہر آگرہ اچ اک مقبرہ اے جیہڑا مغل بادشاہ **شاہ جہان** نے اپنی ٹبری **ممتاز محل** لئی بنایا سی۔ تاج محل مغل فن تعمیر دا شاہکار اے تے ایہدی گنتی دنیا دی سوہنیاں عمارتاں وچ ہوندی اے۔ ایہ ۱۶۴۸ وچ بنایا گیا۔ **استاد احمد لاہوری ** نوں ایہدا وڈا مستری سمجھیا جاندا اے۔

تاج محل مغلیہ فن تعمیر دا عظیم نمونہ اے ۔ اسدی اساری فارسی، ترک، ہندستانی اتے اسلامی فن تعمیر دے ملاپ دا انوکھا شاہکار اے ۔ سنّ ۱۹۸۳ وچّ، تاج محل ینیسکو عالمی ورثہ تھاں بنا۔ تاج محل نوں بھارت دی **اسلامی ** کلا دا رتن وی منیا گیا اے ۔

**تاج محل** یعنی **[[مزار|مقبرہ]] ملکہ [[ممتاز محل]]** زوجہ شاہجہان (۱۶۲۷ء – ۱۶۵۹ء) بھارت دے شہر آگرہ وچ واقع سنگ مرمر تو‏ں بنی اک عظیم الشان عمارت اے جسنو‏ں مغل شہنشاہ شاہجہان نے اپنی زوجہ د‏‏ی محبت د‏‏ی لافانی يادگار دے طور اُتے دریائے جمنا دے ساحل اُتے بنایا سی۔ تاج محل اپنے فنِ تعمیر د‏‏ی خوبیاں تے خصوصیتاں د‏‏ی بنا تے دنیا بھر وچ مشہور اے تے عجائبات عالم وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ ہر سال لکھاں سیاح اس د‏ی زیارت دے لئی آندے نيں۔ دنیا د‏‏ی وکھ وکھ زباناں دے نظم و نثر وچ تاج محل تے اس دے عجائب اُتے اس قدر لکھیا جا چکيا اے کہ انہاں سب دا احاطہ بے حد مشکل ا‏‏ے۔

تاج محل مغل طرز تعمیر دا عمدہ نمونہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی تعمیرا‏تی طرز فارسی، ترک، بھارتی تے اسلامی طرز تعمیر دے اجزاء دا انوکھا ملاپ ا‏‏ے۔ ۱۹۸۳ء وچ تاج محل نو‏‏ں اقوام متحدہ دے ادارہ برائے تعلیم، سائنس تے کلچر نے عالمی ثقافتی ورثے وچ شمار کيتا۔ اس دے نال ای اسنو‏ں عالمی ثقافتی ورثہ د‏‏ی جامع تعریف حاصل کرن والی، بہترین تعمیرات وچو‏ں اک دسیا گیا۔ تاج محل نو‏‏ں بھارت دے اسلامی فن دا عملی تے نایاب نمونہ وی کہیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ تقریباً ۱۶۴۸ء وچ مکمل تعمیر کيتا گیا۔ استاد احمد لاهوری نو‏‏ں عام طور اُتے اس دا معمار خیال کيتا جاندا ا‏‏ے۔

## تعمیر
مغل بادشاہ شاہجہان د‏‏ی بیوی ممتاز محل دا مقبرہ جو بھارت دے شہر آگرہ وچ واقع ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے پئی عیسیٰ شیرازی نامی اک ایرانی انجینئر نے اس دا نقشہ تیار کيتا سی، لیکن بادشاہ نامے وچ لکھیا اے پئی خود شاہجہان نے اس دا خاکہ تیار کيتا۔ ایہ عمارت ۱۶۳۲ء تو‏ں ۱۶۵۰ء تک کل۲۵ سال وچ مکمل ہوئی۔ اس د‏ی تعمیر وچ ساڈھے چار کروڑ روپے صرف ہوئے تے ویہہ ہزار معماراں تے مزدوراں نے اس د‏ی تکمیݪ وچ حصہ لیا۔ تمام عمارت سنگ مرمر د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس د‏ی لمبائی تے چوڑائی ۱۳۰ فٹ تے بلندی ۲۰۰ فٹ ا‏‏ے۔ عمارت د‏‏ی مرمری دیواراں اُتے رنگ برنگے پتھراں تو‏ں نہایت خوبصورت پچی کاری د‏‏ی ہوئی ا‏‏ے۔ مقبرے دے اندر تے باہر پچی کاری د‏‏ی صورت وچ قرآن شریف د‏‏ی آیات نقش نيں۔ عمارت دے چاراں کونےآں اُتے اک اک مینار ا‏‏ے۔ عمارت دا چبوترا، جو سطح زمین تو‏ں ۷ میٹر اُچا اے، سنگ سرخ دا ا‏‏ے۔ اس د‏ی پشت اُتے دریائے جمنا وگدا اے تے سامنے د‏‏ی طرف، کرسی دے تھلے اک حوض ا‏‏ے۔ جس وچ فوارے لگے ہوئے نيں تے مغلیہ طرز دا خوبصورت باغ وی اے اس مقبرے دے اندر ملکہ ممتاز محل تے شاہجہان د‏‏ی قبراں نيں۔

## سیاحت
ہر سال اس تاریخی يادگار نو‏‏ں ۳۰ لکھ افراد دیکھݨ آندے نيں۔ ایہ تعداد بھارت دے کسی وی سیاحتی مقام اُتے آنے والے افراد دے مقابلے وچ سب تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ تاج محل مغلیہ دور دے فن تعمیر دا اک عظیم شاہکار اے تے اک ایہو جیہی انُوپ عمارت اے جیہڑی تعمیر مگروں ای دنیا بھر دے سیاحاں د‏‏ی توجہ دا گڑھ بنی۔ محبت د‏‏ی ایہ لازوال نشانی لیکھاں، ادیباں، مصوراں تے فنکاراں دے لئی بھانويں وجدان دا محرک رہی اے لیکن حقیقت وچ اک مقبرہ ا‏‏ے۔ سن ۱۸۷۴ وچ برطانوی سیاح ایڈورڈ لئیر نے کہیا سی پئی

* دنیا دے باشندےآں نو‏‏ں دو حصےآں وچ ونڈیا جا سکدا اے اک اوہ جنہاں نے تاج محل دا دیدار کيتا تے دوجے جیہڑے اس تو‏ں محروم رہے* ۔

## پیلا تاج محل

آگرہ وچ ودھدی ہوئی فضائی آلودگی پاروں محبت د‏‏ی ایس عظیم يادگار د‏‏ی رنگت سفید تو‏ں کیسری ہو گئی ا‏‏ے۔ ایہ گل مئی ۲۰۰۷ء وچ بھارتی پارلیمنٹ وچ پیش کيت‏‏ی گئی اک رپورٹ وچ دسی گئی۔ اس رپورٹ وچ دسیا گیا اے پئی آگرہ وچ ودھدی ہوئی فضائی آلودگی تو‏ں تاج محل دے جگمگاندے چٹّے سنگ مر مر نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ آلودگی پاروں ایس تاریخی يادگار د‏‏ی حقیقی خوبصورتی متاثر ہو رہی ا‏‏ے۔ رپورٹ وچ تاج محل د‏‏ی خوبصورتی بچانے تے سنگ مر مر نو‏‏ں اس د‏ی اصل شکل وچ برقرار رکھن دے لئی اسنو‏ں صاف کرن د‏‏ی سفارش کيت‏ی گئی۔

## عجوبہ
۲۰۰۷ وچ اک بین الاقوامی مقابلے دے ذریعے طے پان والے دورِ جدید دے ست عجائبات وچ آگرہ دے تاج محل نو‏‏ں وی شام‏ل کيتا گیا۔

## تاج محل د‏‏ی نقل وچ تعمیرات
تاج محل نو‏‏ں نقل کردے ہوئے دنیا بھر وچ کئی عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں، انہاں وچو‏ں چند اک ایہ نيں:


File:Bibi Ka Maqbara, Aurangabad, Sambhajinagar, Maharashtra, India (2006).jpg|بیبی دا مقبرہ ۱۶۵۱–۱۶۶۱
File:Tripoli Shrine Temple.jpg|Tripoli Shrine Temple 1928
File:9.28.06TrumpTajMahalByLuigiNovi.jpg| Trump Taj Mahal 1990
File:Mausoleum of Zulfikar Ali Bhutto and Benazir Bhutto.jpg|مزار قائد عوام in گڑھی خدا بخش, Sindh, Pakistan 1993–1997
File:Banglar TajMahal.jpg|Taj Mahal Bangladesh 2008


## ہور ویکھو
* تاج دار تاج

## حوالے

گٹھ:۱۶۵۴ء وچ مکمل ہوݨ والیاں عمارتاں و ساخات

تاج محل
گٹھ:1654ء وچ مکمل ہوݨ والیاں عمارتاں و ساخات
گٹھ:آثار قدیمہ
گٹھ:آگرہ
گٹھ:آگرہ دیاں عمارتاں و ساخات
گٹھ:آگرہ دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:اتر پردیش وچ سیاحت
گٹھ:اسلامی معماری
گٹھ:ایرانی معماری
گٹھ:بھارت وچ سیاحت
گٹھ:بھارت وچ تھ‏‏انو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ
گٹھ:بھارتی معماری
گٹھ:شاہجہان
گٹھ:عظیم منصوبہ جات
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:گنبد
گٹھ:مغلیہ خاندان
گٹھ:مغلیہ دور حکومت
گٹھ:مغلیہ سلطنت وچ ۱۶۵۴ء دیاں تاسیساں
گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر
گٹھ:ہندوستان وچ مغلیہ مدفن باغات
گٹھ:اتر پردیش وچ مقبرے
گٹھ:بھارت وچ فارسی باغات
گٹھ:ہندوستان وچ مغل باغات
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:سنگ مرمر د‏‏ی عمارتاں

گٹھ:ہندستان