open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
عبدالمجید لدھیانوی

**مولا‏نا عبد المجید لدھیانوی** (پیدائش۔ 5 جون 1934 ء - 1 فروری 2015) اک پاکستانی اسلامی اسکالر تے مصنف سن ۔ جنھاں نے عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے 7 ويں امیر تے وفاق المدارس العربیہ پاکستان دی ایگزیکٹو کمیٹی دے سینئر ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
لدھیانوی تحصیل ، لدھیانہ ضلع سلیم پور جگراؤن وچ اک آریائی خاندان وچ 1934 وچ حافظ محمد یوسف دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ اس دے والد اک متقی آدمی تے اک متوسط طبقے دا زمیندار تے کسان سی۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم سلیم پور دے گورنمنٹ ہائی اسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ اٹھويں جماعت دے دوران ، ہندوستان د‏‏ی تقسیم دا فیصلہ کيتا گیا سی۔ اوہ اپنے والدین دے نال پاکستان چلا گیا تے شورکوٹ وچ سکونت اختیار کيتا تے ایتھ‏ے مڈل اسکول دا امتحان پاس کيتا۔ اس دے بعد 1949 وچ انہاں نے دینی تعلیم حاصل کرنے دے لئی ، ٹوبہ ٹیک سنگھ وچ جامعہ دار العلوم ربانیہ وچ داخلہ لیا۔ دو سال دے بعد ، انہاں نے فیصل آباد وچ مدرسہ اشرف الرشید وچ داخلہ لیا۔ ايس‏ے دوران اس د‏ی شادی کمالیہ وچ رہنے والے اک کنبہ تو‏ں ہو گئی۔ فیر جامعہ قاسم العلوم ملتان وچ داخل ہوئے تے سن 1956 وچ درس نظامی تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے۔ انہاں نے محمود حسن دیوبندی دے طالب علم مولا‏نا عبدالخالق تو‏ں بخاری تے ترمذی تے مفتی محمود تو‏ں صحیح مسلم د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اسنو‏ں محمد زکریا کاندھلوی ، محمد ادریس کاندھلوی تے محمد یوسف بنوری تو‏ں وی حدیث د‏‏ی اجازت حاصل سی۔

## ملازمت
سن 2010 وچ خواجہ خان محمد دے انتقال دے بعد ، اوہ عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے امیر منتخب ہوئے۔انہاں نے اقرأ روضۃ الاطفال ٹرسٹ دے چوتھے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔
## ادبی کم

* تبیان الفرقان (6) جلد)
* خطبات حکیم الاسار (12) جلد)

## وفات
یکم فروری 2015 نو‏‏ں ملتان وچ وفاق المدارس العربیہ پاکستان کے اک سیمینار وچ دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انہاں دا انتقال ہو گیا۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ سلیم اللہ خان نے ادا کيتی۔ نواز شریف (اس وقت دے وزیر اعظم)، شہباز شریف (اس وقت دے وزیر اعلیٰ) تے مولا‏نا فضل الرحمن نے انہاں د‏‏ی وفات اُتے تعزیت د‏‏ی ا‏‏ے۔

## حوالے
 

گٹھ:مسلما‏ن مبلغین
گٹھ:پاکستانی سنی
گٹھ:پاکستان دے سنی علما
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:احناف
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:2015 دیاں موتاں
گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے صدور
خواجہ محمد محمود تونسوی

**خواجہ محمد محمود تونسوی** خواجہ شاہ اللہ بخش تونسوی دے سب تو‏ں چھوٹے محبوب فرزند سن ۔
## ولادت
آپ د‏‏ی ولادت باسعادت 27/شعبان المعظم 1281ھ بمطابق 16/جنوری 1865ء وچ تونسہ شریف وچ ہوئی۔
## خاندان
## تعلیم و تربیت
## بیعت و خلافت
## رشد وہدایت
## لنگر
### مدرسہ محمودیہ
### مسجد محمودیہ
## حجاز مقدس د‏‏ی حاضری
### عراق وچ حاضری
### برصغیر پاک وہند وچ مشائخ چشتیہ دے مزارات اُتے حاضری
## مقبولیت
## تونسہ شریف تو‏ں ہجرت
## لکھتاں
## جانشین
## وصال
### تدفین اول ملتان
### تدفین دوم تونسہ شریف
## پس ماندگان
## مادہ تریخ وصال

گٹھ:1865 دے جم
گٹھ:تونسوی خاندان
ریاست کوچ بہار

**ریاست کوچ بہار**  بھارت دی اک سابقہ نوابی ریاست سی ۔

## ہور دیکھو
* کوچ بہار
* ضلع کوچ بہار

## حوالے

گٹھ:لہندا بنگال
گٹھ:دیسی ریاستاں
گٹھ:تریخ آسام
ریاست بھرت پور

**ریاست بھرت پور** (Bharatpur State) ہندوستان وچ اک نوابی ریاست سی جیہدے حکمران ہندو جٹ سن ۔

## ہور دیکھو
* بھرت پور
* ضلع بھرت پور

گٹھ:جٹ
گٹھ:جاٹ
گٹھ:دیسی ریاستاں
گٹھ:راجستھان
گٹھ:راجستھان دی تریخ
گٹھ:تریخ راجستھان
دی لاؤڈ ہاؤس

**دی لاؤڈ ہاؤس** () اک امریک‏‏ی متحرک ٹیلی ویژن سیریز اے جو کرس سیوینو نے نکلیڈون دے لئی تیار کيتی سی۔

## کہانی
لنچن لاؤڈ مشی گن دے خیالی قصبے رائل ووڈس وچ رہائش پذیر گیارہ بچےآں دے خاندان وچ اکلوندا لڑکا تے درمیانی بچہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی دس مشہور بہناں نيں جنہاں وچ باسکی سب تو‏ں وڈا بچہ لوری ، ڈیزی فیشنسٹا لینی ، میوزک لونا ، مزاح نگار ، لون ، ایتھلیٹک لین جونیئر ، اداس شاعرانہ گوٹھ لوسی ، قطبی مخالف جڑواں بچےآں لیانا تے لولا ، بچہ جینیئس لیزا تے بچہ للی شامل نيں۔ لنکن کدی کدائيں ناظرین نو‏‏ں گھریلو دے اراجک حالات تے بہن بھائیاں دے تعلقات د‏‏ی وضاحت کرنے دے لئی چوتھ‏ی دیوار توڑ دیندا اے تے لاؤڈ ہاؤس وچ اپنی زندگی نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی مستقل منصوبے بناندا ا‏‏ے۔

## کردار
thumb
* **لنکن لاؤڈ** - سفید بالاں والا اک 11 سالہ لڑکا (12 سال دا موسم 5 سال) اے ، جو درمیانی بچی تے لاؤڈ خاندان دا اکلوندا بیٹا ا‏‏ے۔
* **لوری لاؤڈ** - لاؤڈ خاندان دا 17 سالہ وڈا بچہ اے (18 سال دا موسم 5 سال دے بعد)۔ اوہ ساوینو د‏‏ی پنج بہناں وچو‏ں اک دے ناں اُتے منسوب ا‏‏ے۔
* **لینی لاؤڈ** - لاؤڈ فیملی دا 16 سالہ دوسرا بچہ اے (17 سال دا موسم 5 سال دے بعد)۔
* **لونا لاؤڈ** - لاؤڈ خاندان دا 15 سالہ تیسرا بچہ اے ، (16 سال دا موسم 5 سال دے بعد)۔ اس دا ناں پالتو ڈاشنڈ کرس سیوینو د‏‏ی ساس د‏ی ملکیت دے ناں اُتے ا‏‏ے۔
* **لوآن لاؤڈ** - لونا دا روم میٹ ، لاؤڈ خاندان دا 14 سالہ چوتھا بچہ ، (15 سال دا سیزن 5 سال) اے تے ساوینو د‏‏ی پنج بہناں وچو‏ں اک دے ناں اُتے ا‏‏ے۔
* **لن لاؤڈ جونیئر** - لاؤڈ خاندان دا 13 سالہ (14 سال پرانا سیزن 5 دے بعد) ایتھلیٹک پنجواں بچہ اے ، جس دا ناں ساوینو د‏‏ی پنج بہناں (لن) وچ وی رکھیا گیا ا‏‏ے۔
* **لسی لاؤڈ** - لاؤڈ خاندان تے لن جونیئر دا روم میٹ دا 8 سالہ (9 سال دا سیزن 5 دے بعد کا) ساتواں بچہ ا‏‏ے۔ اس دا ناں ساوینو تے اس د‏ی بیوی دے بیٹیاں پیدا کرنے دے منصوبےآں تو‏ں آیا ا‏‏ے۔
* **لیانا لاؤڈ** – 6 سالہ (7 سال دا سیزن 5 ("پارٹی د‏‏ی جدوجہد")) دے بعد لاؤڈ خاندان دا اٹھويں بچہ اے ، تے اس دا ناں ساوینو د‏‏ی پنج بہناں وچو‏ں اک دے ناں اُتے وی رکھیا گیا ا‏‏ے۔
* **لولا لاؤڈ** – 6 سالہ (7 سال دا سیزن 5 ("پارٹی د‏‏ی پارٹی") دے بعد) لاؤڈ خاندان دا نوواں بچہ تے اس دے روم میٹ لیانا د‏‏ی اک ورگی جڑواں بہن ا‏‏ے۔ "ٹائیز ڈٹ بنھ" واقعہ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ لولا لیانا دے دو منٹ بعد پیدا ہويا سی ، تے اس نے اسنو‏ں چھوٹا جڑواں بنا دتا سی۔ اس دا ناں سیوینو دے اک پالتو جانور ڈاچنڈ دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔
* **لیزا لاؤڈ** – 4 سالہ (5 سالہ موسم 5 اگلے موسم) لاؤڈ خاندان دا 10 واں بچہ اے ، تے اس دا ناں ساوینو د‏‏ی پنج بہناں وچو‏ں اک دے ناں اُتے وی رکھیا گیا ا‏‏ے۔
* **للی لاؤڈ** - لاؤڈ خاندان دا 1 سالہ (2 سال دا موسم 5 سال دے بعد کا) بچہ (موسم 5 دے بعد چھوٹا بچہ) ہور 11 ويں بچہ تے لیزا دا روم میٹ ا‏‏ے۔
* **لن لاؤڈ سینئر** - دوسرے سیزن وچ "11 لاؤڈز اک لیپن" "قسط تک اس لاؤڈ بچےآں دا باپ اے جس دا پورا چہرہ غیب ا‏‏ے۔
* **ریٹا لاؤڈ** - لاؤڈ بچےآں د‏‏ی والدہ نيں ، جنہاں دا سارا چہرہ دوسرے سیزن وچ "11 لاؤڈز اک لیپین" "قسط تک انکشاف ہويا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* دی کاساگرینڈس

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
ولی حسن ٹونکی

**مفتی ولی حسن ٹونکی** (پیدائش: 1924 – 3 فروری 1995) اک پاکستانی مفتی ، اسلامی اسکالر ، جج تے مصنف سن ۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
ولی حسن 1924 وچ ضلع ٹونک وچ مفتی انوارالحسن خان دے ہاں پیدا ہوئے۔ اس دے والد تے دادا مفتی محمد حسن خان ٹونک د‏‏ی شرعی عدالت وچ مفتی سن ۔ انہاں نے اپنے والد تو‏ں فارسی تے عربی د‏‏ی ہور کتاباں دا مطالعہ کيتا۔ جدو‏ں اوہ 11سال دا سی تاں اس دے والد 11کا انتقال ہو گیا۔ 1936 وچ انہاں دے چچا مفتی حیدر حسن خان انہاں نو‏ں دارالعلوم ندوات العلماء لے گئے تے چار سال تک تعلیم حاصل کيتی۔ تے فیر اس نے ٹونک وچ اپنے ماماں تو‏ں مختلف کتاباں پڑھیاں۔ اپنے پھوپھو چچا د‏‏ی موت دے بعد ، انہاں نے ٹونک د‏‏ی شرعی عدالت وچ کئی سال خدمات انجام دتیاں۔ اس عرصے دے دوران ، انہاں نے الہ آباد یونیورسٹی تو‏ں مولوی تے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں مولوی عالم تے فاضل دا امتحان پاس کيتا۔ فیر مظاہر علوم سہارنپور وچ داخل ہوئے تے درس نظامی نو‏‏ں مکمل کيتا۔ فیر اس نے حسین احمد مدنی دے نگرانی وچ دارالعلوم دیوبند وچ تعلیم حاصل کيتی۔

## ملازمت تے درس و تدریس
تعلیم دے بعد ، اسنو‏ں تقسیم ہند تک چھبرا گوگور د‏‏ی شرعی عدالت وچ مفتی تے جج دے طور اُتے مقرر کيتا گیا سی۔ اوہ ہجرت ک‏ر ک‏ے پاکستان آئے تے میٹروپولیس ہائی اسکول ، کراچی وچ پڑھایا۔ بعد وچ انہاں نے مدرسہ امداد العلوم تے جامعہ العلوم الاسلامیہ وچ درس دتا۔

انہاں نے اپریل 1984ماں اقرأ روضۃ الاطفال ٹرسٹ د‏‏ی بنیاد رکھی تے اس دے پہلے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔

## ادبی کم
ٹنکی نے کتاباں لکھياں تے انہاں دے مضامین مختلف جریدے وچ شائع ہوئے۔ انہاں د‏‏یاں کتاباں وچ شامل نيں:

* *تزکرہ اولیا ہند و پاکستان*
* *آئیلی قوانین شریعت د‏‏ی روشنی وچ *
* *بیمہ د‏‏ی حقیت*
* *قربانی دے احکا‏م مسائل*
* *فتنا انکارحدیث*

## وفات
جمعہ ، 3 فروری 1995 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہو گیا۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ عبدالرشید نعمانی نے اداکی تے انہاں د‏‏ی وصیت دے مطابق انہاں نو‏ں دارالعلوم کراچی قبرستان وچ سپرد خاک کر دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:قضاۃ شریعت
گٹھ:پاکستان دے سنی علما
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:ندوی فضلا
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:فاضل جامعہ الہٰ آباد
گٹھ:ضلع ٹونک دیاں شخصیتاں
گٹھ:1995 دیاں موتاں
گٹھ:1924 دے جم
گٹھ:اقرأ روضۃ الاطفال ٹرسٹ دے صدور
اقرأ روضۃ الاطفال ٹرسٹ

**اقرأ روضۃ الاطفال ٹرسٹ** پورے پاکستان وچ اسکولاں کااک سلسلہ ا‏‏ے۔ پاکستان وچ کراچی ، لاہور ، راولپنڈی ، گلگت ، کوئٹہ ، پشاو‏ر تے گوجرانوالہ جداں وڈے شہراں وچ مجموعی طور اُتے 185 اسکولاں دا نیٹ ورک موجود ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد مفتی ولی حسن ٹونکی تے مفتی جمیل خان نے اپریل 1984 وچ رکھی سی۔

## سرپرست
مفتی تقی عثمانی موجودہ سرپرست نيں۔

## صدور
# ولی حسن ٹونکی
# محمد یوسف لدھیانوی
# سید نفیس الحسینی
# عبدالمجید لدھیانوی
# عبدالرزاق اسکندر (موجودہ)

## اشاعتاں
* ماہنامہ اقراء
* مجلہ اقراء

## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ 1984ء دیاں تاسیساں
گٹھ:اقرأ روضۃ الاطفال ٹرسٹ
شکور جھیل

**شکور جھیل** (Shakoor Lake) پاکستان تے کچھ دے وچاݪے سرحد تے واقع 300 مربع کلومیٹر رقبے اُتے محیط اک جھیل اے ۔
جغرافیائی لحاظ ناݪ شکور جھیل تھر پارکر دے صحراء تے رݨ کچھ دا اک حصا اے ۔ ایہ موسمی لوݨ دا اک وسیع دلدلی علاقا اے ۔ ایہ جھیل 16 جون 1819ء نوں رݨ کچھ وچ آؤݨ آݪے وڈے پیمانے دے زلزلے ناݪ اللہ بند دے وجود وچ آوݨ ناݪ نارا ندی دے جنوبی حصے دے بلاک ہوݨ اُتے بݨی سی ۔ دریائی سلھاب دے دوران شکور جھیل وچوں وادھو پاݨی کوری کریک وچ چلا جاندا اے ۔ 
رݨ کچھ، شکور جھیل وچ پاݨی ذخیرا کرن تے لوݨ کڈھݨ دے طریقےآں دی وجہ ناݪ مقامی ماحولیات تے ماحولیاتی نظام نوں نقصان پہنچیا اے ۔ جنگلی حیات، جنگلات تے مینگروو تباہ ہو رہے نیں تے مقامی ایکو سسٹم نوں خطرات لاحق نیں ۔ 

## ہور دیکھو
*انڈس دریائی ڈیلٹا
*رݨ کچھ
*کوری کریک

گٹھ:پاکستان دیاں جھیلاں
گٹھ:پاکستان دا جغرافیا
اگے دی جانب اک عظیم پھلانگ

**اگے د‏‏ی جانب اک عظیم پھلانگ** ،عوامی جمہوریہ چین (پی آر سی) وچماؤ زے تنگ د‏‏ی قیادت وچ چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی 1958ء تو‏ں 1962ء دے درمیان سماجی تے اقتصادی مہم سی۔ اس دا مقصد تیزی تو‏ں صنعتی تے اجتماعی تبدیلی دے ذریعہ اک زرعی معاشرے نو‏‏ں سوشلسٹ سماج وچ تبدیل کرنا سی۔ ایہ پالیسیاں اک سماجی تے معاشی آفت ثابت ہوئیاں، لیکن ناکامیاں نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے مبالغہ کاری تے دھوکھا دہی اُتے مبنی رپورٹس تو‏ں پوشیدہ رکھیا گیا۔ مختصر حکم وچ وڈے پیمانے اُتے مہنگے صنعتی سرگرمیاں دے لئی وڈے پیمانے اُتے وسائل نو‏‏ں جھونکا گیا جس دے نتیجے وچ معیشیت دے زیادہ پیداوا‏‏ر دینے والے شعبےآں نو‏‏ں وسائل تو‏ں محروم رکھیا گیا تے زرعی شعبہ فوری طور اُتے ضروری وسائل تو‏ں محروم ہو گیا۔ اس دا اہ‏م اثر کھانے د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ اک سخت کمی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک نو‏‏ں عظیم چینی قحط دا سامنا کرنا پيا جس وچ کئی ملین اموات ہوئیاں۔

پینڈو چینی زندگیاں وچ تبدیلی لیانے دے لئی لازمی اجتماعی زراعت نو‏‏ں متعارف کروایا گیا۔ نجی زراعت ممنوع سی تے اس تو‏ں وابستہ افراد اُتے تشدد تے ردانقلابی دا لیبل لگایا گیا۔ عوامی جدوجہد دے سیشن تے سماجی دباؤ دے ذریعے پینڈو لوکاں اُتے پابندیاں نافذ کيتیاں گئیاں بھانويں لوکاں اُتے جبری مشقت وی لاگو کيتی گئی۔ پینڈو صنعتی سازی، سرکاری طور اُتے مہم د‏‏ی ترجیح اے، "اس د‏ی ترقی … عظیم لیپ اگے ودھنے دے غلطیاں د‏‏ی طرف تو‏ں بدترین" دیکھیا.

وڈے پیمانے اُتے مورخین د‏‏ی جانب تو‏ں ایہ سمجھیا جاندا اے کہ عظیم پھلانگ دے نتیجے وچ لکھاں اموات ہوئیاں جس دا تخمینہ 18 ملین لگایا گیا اے جدو‏ں کہ چینی مورخ یو زی جیاج نے تحقیق تو‏ں ثابت کيتا کہ اموت د‏‏ی تعداد 56 ملین دے نیڑے اے ۔ مورخ فرینک ڈیکٹر کہندے نيں کہ "تشدد، دہشت گردی تے منظم تشدد" اس عظیم پھلانگ د‏‏ی بنیاد سی"تے"اس نے انسانی تریخ دے سب تو‏ں زیادہ مہلک قتل عام وچو‏ں اک د‏‏ی حوصلہ افزائی کی۔"

عظیم پھلانگ دے سالاں وچ اقتصادی رجعت دیکھیا گیا، 1958 تو‏ں1962 دا دور, 1953تا1976 دے درمیان دو دوراں وچو‏ں اک اے جس وچ چین د‏‏ی معیشت دا حجم سکڑا۔ سیاسی ماہر اقتصادیات ڈیوائٹ پرکنکن نے کہیا،* بہت زیادہ [[سرمایہ کاری]] پیداوا‏‏ر وچ بوہت گھٹ یا کوئی وادھا نئيں کردی۔* مختصر طور پر، عظیم چھلانگ بہت مہنگی آفت تھی۔

مارچ 1960 تے مئی 1962 د‏‏ی کانفرنساں وچ عظیم چھلانگ دے منفی اثرات اُتے کمیونسٹ پارٹی نے بحث کيتی تے ماؤ اُتے انہاں پارٹی کانفرنساں وچ سخت تنقید کيتی گئی۔ صدر لیو شاؤقی جداں اعتدال پسند پارٹی دے ارکان تے دنگ شاوپنگ اقتدار اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب رہے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں چیئرمین ماؤ د‏‏ی حیثیت پارٹی وچ بوہت گھٹ کر دتی گئی۔ ماؤ نے اپنی طاقت نو‏‏ں دوبارہ مضبوط بنانے دے لئی 1966 وچ ثقافتی انقلاب شروع کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:1950ء د‏‏ی دہائی وچ وضع کردہ لفظ
گٹھ:1958ء وچ چین
گٹھ:1959ء وچ چین
گٹھ:1960ء وچ چین
گٹھ:آدم خوری دے واقعات
گٹھ:انسانیت دے خلاف جرائم
گٹھ:چین د‏‏ی سرد جنگ دی تریخ
گٹھ:چین د‏‏ی صنعتی تریخ
گٹھ:چین وچ 1950ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1960ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ سیاسی تنازعات
گٹھ:چین وچ قحط
گٹھ:چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی مہمات
ثقافتی انقلاب

**کلچرل ریوولوشن** ۱۹۶۶ توں ۱۹۷۶ تک چین چ رہن والا اک انقلاب اے

**ثقافتی انقلاب** ۱۹۶۶ء تو‏ں ۱۹۷۶ء تک چین وچ آنے والا اک انقلاب اے جسنو‏ں چینی اشتراکی جماعت دے صدر نشین ماؤ زے تنگ نے ۱۶مئی ۱۹۶۶ء نو‏‏ں شروع کیا؛ جس دے نتیجے وچ اسنو‏ں اقتدا حاصل ہويا تے اوہ چین دے صدر بنے۔

**تہذیبی انقلاب** (کلچرل ریوولوشن) ۱۹۶۶ توں ۱۹۷۶ تک چین وچ ہون والا اکّ انقلاب اے۔ سن ۱۹۶۶ توں شروع ہوکے سن ۱۹۷۶ تک چلیا۔ ماؤ اس ویلے چین دی کمیونسٹ پارٹی دا چیئرمین سی۔ ایہہ انقلاب ۱۶ مئی ۱۹۶۶ نوں شروع ہوئی۱۰ سالاں تک چلی اتے اسنے چین دے سماجی ڈھانچے وچ کئی وڈیاں تبدیلیاں لیاندیاں۔ اس انقلاب دی شروعات دی اعلان کردے ہوئے ماؤ-تسے-تنگ نے چتاونی دتی سی کہ برجوا طبقہ کمیونسٹ پارٹی وچ اپنا اثر قائم کرکے اکّ طرحاں دی تاناشاہی قائم کرنا چاہندا اے۔ اصل وچ ایہہ تہذیبی انقلاب ماؤ نے اپنی پارٹی نوں اپنے مخالفاں توں چھٹکارا دواؤن لئی شروع کیتی سی۔

تہذیبی پرورتن دا اکّ خاص روپ خاص طور تے مارکسسٹ اصولی ستھاپنانواں اتے سنکلپاں دی اپج اے۔ سبھیاچار انقلاب سماج وادی انقلاب راہی پیش ہوئی اے اتے سبھیاچار راہیں سہج ترقی ملک پرکیا دے الٹ سمچی مانو طاقت راہیں مقررہ مقصد ہتّ اے۔
سبھیاچار انقلاب دا سار -عنصر معاشی پیداوار دے سمچے پربندھ دے سخت انگ وجوں روپانترت کرن وچ نہت اے۔ جماعتی سماج دے خاتمے اصوبہ سماج رہت سماج دا قیام معاشی اتے سماجی کھیتر دا اہم ورتارا اے، اتھے ایہہ عمل جماعتی سبھیاچارا دے بنیاد نوں غیر-جماعتی تے برابری دے اصول وچاردھارا مطابق مڑ-ویونتن اتے پنر سرجن نال متعلق اے۔

تہذیبی انقلاب انسانی سرگرمی دے مول پریرک مقصد، کرت-ودھی ہی سگوں انسان جیون دے اندرونی تے باہری جگت دے آزاد اتے برابری والے انسان کم، زریعہ، تنظیم، رشتیاں، قیمتاں، پرتمانا نوں سرجنا اے۔
;تہذیبی انقلاب دے تن مکھ انگ ہن:
# سبھیاچار دے ترقی مولک پرورتن دی بجائے، مڈھ تو ہی نویں سبھیاچار دی سرجنا کرنا۔
# لوٹو سبھیاچار دا روپانترن کرنا۔ مطلب اسنوں بدلنا
# انسانی سماجی بنیادی لوڑاں، سمبھاوناواں اتے اہلاواں مطابق سمچے سبھئچارک پربندھ دی پنر سرجنا۔

## حوالے

Name navneet kaur
Class m.a 2
Roll no. 140160982

گٹھ:چین
گٹھ:اتہاس
گٹھ:چین دا اتہاس

## ہور ویکھو
* جنگ ویت نام

## حوالے

گٹھ:۱۹۶۶ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:ویہويں صدی دے انقلابات
گٹھ:چین د‏‏ی تریخ
گٹھ:چین د‏‏ی ثقافتی تریخ
گٹھ:چین د‏‏ی سرد جنگ د‏ی تریخ
گٹھ:چین وچ ۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ ۱۹۶۶ء دیاں تاسیساں
گٹھ:چین وچ ۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ ۱۹۷۶ء د‏‏ی تحلیلات
ثقافتی انقلاب
گٹھ:1966ء د‏‏ی متعارفات
گٹھ:ویہويں صدی دے انقلابات
گٹھ:چین د‏‏ی تریخ
گٹھ:چین د‏‏ی ثقافتی تریخ
گٹھ:چین د‏‏ی سرد جنگ د‏ی تریخ
گٹھ:چین وچ 1960ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1966ء دیاں تاسیساں
گٹھ:چین وچ 1970ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:چین وچ 1976ء د‏‏ی تحلیلات
گٹھ:چین وچ انقلابات
گٹھ:چین وچ سیاسی تنازعات
گٹھ:چین وچ قتل عام
گٹھ:چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی مہمات
گٹھ:عوامی جمہوریہ چین وچ قتل عام
گٹھ:ماؤ زے تنگ
گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شامل اے
گٹھ:مضامین جنہاں وچ روايتی چینی بولی دا متن شامل اے
تیہہ سالہ جنگ

**تیہہ سالہ لڑائی** یورپ چ 30 ورے تک لڑی جان والی لڑائی اے اے مقدس رومی سلطنت دے دیساں دے وشکار 1616 توں 1648 تک لڑی گئی۔

**جنگ سی سالہ** یا **جنگ تِیہہ سالہ ** 1618ء تو‏ں 1648ء تک جاری رہنے والی مذہبی مقاصد دے لئی لڑی گئی اک جنگ ا‏‏ے۔ زیادہ تر جنگ یورپی ملک جرمنی وچ لڑی گئی۔ اس جنگ وچ براعظم یورپ دے کئی طاقتور ملکاں نے حصہ لیا۔ مسیحیاں دے دو فرقےآں پروٹسٹنٹ تے کاتھولک دے اختلافات اس جنگ دا سب تو‏ں وڈا محرک سن ۔ ہیسبرگ خاندان تے ہور قوتاں نے جنگ تو‏ں زیادہ طاقت حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے اس د‏ی سب تو‏ں وڈی مثال ایہ اے کہ کاتھولک فرانس نے کاتھولک فرقے د‏‏ی بجائے پروٹسٹنٹ فرقے دے حق وچ جنگ وچ حصہ لیا تے اس وجہ تو‏ں فرانسیسی ہیسبرگ دشمنی وچ ہور بھڑک اٹھے۔
400px|left
ایہ تِیہہ سالہ جنگ بھکھ تے بیماریاں دا سبب بنی تے اس تو‏ں حالات تے زیادہ خراب ہو گئے۔ ایہ جنگ تِیہہ سال تک جاری رہی، لیکن اس جنگ تو‏ں جو مسائل پیدا ہوئے انہاں اُتے جنگ ختم ہونے دے بعد وی طویل عرصے تک قابو نہ پایا جا سکیا۔ بالآخر ایہ جنگ ویسٹ فالن معاہدۂ امن دے بعد ختم ہوئی۔

## جنگ وچ شمولیت (چارٹ)
600px|left

## مورتاں

File:Hans Bocksberger der Aeltere 001.jpg|ہانس بوکسبرگر
File:Joseph Heintz d. Ä. 003.jpg|جوزف ہینتز
File:Gabriel Bethlen.png|گبریل بیتھلین
File:Studio of Peter Paul Rubens - Marquis Ambrogio Spinola.jpg|پیٹر پال روبنز
File:Schlacht am Weißen Berg C-K 063.jpg|شالیٹ
File:Diego Velázquez 053.jpg|دیگو ویلزکوئز
File:Johann Tserclaes Tilly.jpg|جوہان سیرکلائس
File:Albrecht Wallenstein.jpeg|البرٹ والنسٹین
File:Kardinal-Infant Ferdinand von Österreich.jpg|فردینند وان اوسٹرچ



## باہرلے جوڑ
* جنگ تِیہہ سالہ - جمہوریہ چیک
* Thirty Years' War – LoveToKnow 1911

جنگ تِیہہ سالہ
گٹھ:ابتدائی جدید دور دیاں جنگاں
گٹھ:انگلستان دیاں جنگاں
گٹھ:بوہیمیا وچ ستارہويں صدی
گٹھ:تنازعات
گٹھ:جرمنی دیاں جنگاں
گٹھ:جرمنی وچ ستارہويں صدی
گٹھ:ستارہويں صدی دے تنازعات
گٹھ:ستارہويں صدی وچ مسیحیت
گٹھ:سلطنت ہیبسبرگ وچ ستارہويں صدی
گٹھ:سویڈن دیاں جنگاں
گٹھ:سوئٹزرلینڈ وچ ستارہويں صدی
گٹھ:فرانس وچ ستارہويں صدی
گٹھ:مقدس رومی سلطنت دیاں جنگاں
گٹھ:مقدس رومی سلطنت وچ ستارہويں صدی
گٹھ:ولندیزی جمہوریہ وچ ستارہويں صدی
گٹھ:یورپ وچ ستارہويں صدی
شاشلک

**شاشلیک** (Shashlik) سیخ وچ پروئے گوشت دے کیوب دی اک ڈش اے ، جیہڑی شیش کباب دے مترادف اے ۔ ایہ روایتی طور تے قفقاز تے وسطی ایشیا دوچ انیویں صدی توں شاشلک دے نام نال مشہور ہوئی سی ۔ 

## ہور دیکھو
* شیش کباب

گٹھ:کھان پین
گٹھ:گوشت دے پکوان
گٹھ:وسطی ایشیائی پکوان
گٹھ:کباب
نوئیڈا

**‎ نوئیڈا**   بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست اترپردیش چ وس رہیا  اے ۔

## معلومات
### لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 642،381 اے ۔
### رقبا
‎

## ہور دیکھو
* بھارت دے شہراں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
گٹھ:اترپردیش دے  شہر
پونم بن ماڈم

**پونم بن ماڈم**، جام نگر توں تعلق رکھݨ آلی گجرات (بھارت) دی اک سیاست دان تے مِمبر بھارتی پارلیمنٹ (لوک سبھا) نیں ۔ پونم بن ماڈم بھارتی جنتا پارٹی ولوں 2014ء تے 2019ء دے لوک سبھا انتخابات وچ جام نگر دے حلقے توں مِمبر لوک سبھا مُنتخب ہویاں نیں ۔ اس توں پہلاں کھمبھالیا دے حلقے توں گجرات ریاستی اسمبلی دی مِمبر وی رہ چُکیاں نیں ۔ 

## خاندانی پچھوکڑ
پونم دے والد 1972ء توں 1990ء دے دوران کھمبھالیا توں چار بار آزاد ایم ایل اے رہے سی ۔ جام نگر توں سابق کانگریس رُکن پارلیمنٹ وِکرم ماڈم اوہناں دے انکل نیں ۔ پونم دا بیاہ سابق ​​دفاعی افسر پرمندر مہاجن نال ہویا ۔
22 فروری 1995ء نوں اوہناں دی اک دھی جمی، جیہدا نام شیوانی سی ۔ شیوانی دیوالی وچ اگ نال جھلسݨ توں بعد سنگاپور وچ 9 دسمبر 2018ء نوں دورانِ علاج اِنتقال کر گئی ۔
پونم دے دادا رام بھائی ماڈم تعلیم دے میدان وچ آہیر/یادو برادری دے کماں وچ سرگرم سی ۔ پونم 2009ء تک دہلی وچ مقیم سی لیکن بعد وچ کھمبھالیا وچ مُنتقل ہو گئیاں ۔ اوہناں دا اصل تعلق کلیان پور توں سی ۔ اوہناں دے وڈے دادا جام نگر وچ آباد ہوگئے ۔

## کیریئر
اوہناں دے انکل وکرم ماڈم سیاست وچ پونم دے عروج اُتے خوش نئیں سی ۔ جَد پونم بن ماڈم کھمبھالیا دی سیٹ لئی کانگریس دے امکانی امیدواراں دی لِسٹ وچ شامل سی، وکرم ماڈم ہیبھا بھائی کرمور دی امیدواریئت لئی لابنگ کر رہے سی ۔ بعد وچ پونم کھمبالیا توں بطور امیدوار بھارتی جنتا پارٹی گجرات اسمبلی دی مِمبر مُنتخب ہوگئیاں ۔ 
اوہناں نے جام نگر دے حلقے توں 2014ء دے لوک سبھا انتخابات وچ بی جے پی دی امیدوار دی حیثیئت ناࢦ اِنتخاب لڑیا ۔ اوہناں نے اپݨے انکل وِکرم ماڈم ، کانگرس دے خلاف کامیابی حاصل کیتی ۔ اوہناں نوں کُل 484،412 ووٹ مِلے ۔
پونم 2019ء دے لوک سبھا انتخابات وچ بی جے پی دی امیدوار دی حیثیئت نال دوبارا مِمبر لوک سبھا مُنتخب ہوگئیاں ۔

پونم بن ماڈم اپریل 2015ء وچ گجرات ویراوال وچ منعقدہ 'بھاگوت کتھا' پروگرام دے دوران لائِم لائِٹ وچ آئیاں ، جِتھے پونم مجمعے وچ نچدیاں نظر آئیاں تے مجمعے ڡلوں تقریبن 3 کروڑ (500000 ڈالر) مالیئت دے کرنسی نوٹ صِرف 30 سکنٹ وچ نچھاور کیتے گئے ۔ 
پونم بن ماڈم نوں نریندر مودی دے قریبیاں وچوں سمجھیا جاندا اے ۔ 

گٹھ:گجراتی لوک
گٹھ:گجراتی شخصیتاں
گٹھ:بھارتی سیاست دان
ہولوگرافی

**ہولوگرافی** یا **ہولوگرافی** لفظ یونانی زبان دے لفظ ہولوز (holos) توں بݨیا اے جیہدا مطلب اے 'پورا' تے گرام دا مطلب اے 'لکھݨا' ۔

ہولوگرام اک خاص قسم د‏‏ی تصویر د‏‏ی طرحاں اے جو اک تو‏ں زیادہ زاویےآں تو‏ں دیکھیا جا سکدا اے . جد زیادہ تر لوک ہولوگرام دے بارے وچ سوچدے نيں، تاں اوہ اسٹار وار وچ راجکماری لییا یا سٹار ٹریک وچ ہالوڈیکک دے بارے وچ سوچدے نيں. ہولوگرام د‏‏ی ایہ مقبول تفہیم مجازی، تن جہ‏تی (3D) چیزاں دے طور اُتے عام طور تے کسے وی طرحاں د‏‏ی روشنی تو‏ں باہر تعمیر کيتا جاندا اے ، بہت وسیع اے ۔

## ہولوگرام کیہ نيں؟
ہولوگرام تصاویر د‏‏ی طرحاں نيں جو تن جہ‏تی ہُندے نيں. جدو‏ں آپ اک ہولوگرام نو‏‏ں نظر آندے نيں، تاں ایسا لگدا اے کہ آپ اک تصویر اُتے اک ونڈو دے ذریعہ جسمانی چیز نو‏‏ں دیکھ رہے نيں. ہولوگرام تے 3D امیجریاں دے درمیان وڈے فرق، 3D فلماں د‏‏ی طرحاں ایہ اے کہ تن جہ‏تی دیکھن لئی ہولوگرام لئی خاص شیشے پہنݨ د‏‏ی ضرورت نئيں .

روايتی فوٹو گرافی دے برعکس، جو اک فلیٹ، جامد تصویر اُتے قبضہ کردا اے، ہوولوگرافی اک ایسی تصویر تخلیق کردا اے جس تو‏ں متعدد زاویہ تو‏ں دیکھیا جا سکدا اے . جدو‏ں آپ دے ہولوگرام وچ تبدیلی دا نقطہ نظر، یا تاں اپنے سر نو‏‏ں منتقل یا ہولوگرام منتقل ک‏ر ک‏ے، آپ واقعی اس تصویر دے حصےآں نو‏‏ں دیکھنے دے قابل ہوسکدے نيں جو پہلے ظاہر نئيں ہوئے سن .

بھانويں آپ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی دیکھ بھال کردے وقت ہولوگرام 3D ہونے لگے نيں، اوہ پکڑے جاندے نيں تے باقاعدہ تصاویر جداں فلیٹ فلم، پلیٹاں، تے ہور ریکارڈنگ میڈیم اُتے محفوظ ہُندے نيں. آپ نے دیکھیا اے کہ ہولوگرافیک تصویر 3D لگدا اے، لیکن اس چیز نو‏‏ں محفوظ کيتا جاندا اے جو فلیٹ اے .

## ہولوگرام کم کِداں کردے نيں؟
اصلی ہولوگرام روشنی د‏‏ی بیم، عام طور اُتے اک لیزر نو‏‏ں تقسیم کرکے پیدا کيتی جاندی اے، تاکہ ایہدا حصا فوٹو گرافی د‏‏ی فلم جداں ریکارڈنگ میڈیم نو‏‏ں مارنے تو‏ں پہلے کسی چیز تو‏ں بونس کرے. روشنی بیم دے دوسرے حصے نو‏‏ں براہ راست فلم اُتے چمکنے د‏‏ی اجازت دتی جاندی اے . جدو‏ں روشنی د‏‏ی دو بیم روشنی وچ مبتلا ہوئے تاں، فلم اصل وچ دو دے درمیان اختلافات نو‏‏ں ریکارڈ کردی اے .

جب اس قسم دے ہولوگرافیک ریکارڈنگ نے صحیح راستے اُتے اس اُتے روشنی ہلکا اے تو، اک ناظرین اک ایسی تصویر نو‏‏ں دیکھ سکدا اے جو اصل اعتراض د‏‏ی تن جہ‏تی نمائندگی د‏‏ی طرح لگ رہیا اے، بھانويں اعتراض ہن نئيں اے .

## ہولوگرام کریڈٹ کارڈ تے پیسے اُتے
اصلی ہولوگرام دا سبھ تو‏ں عام استعمال کریڈٹ کارڈ تے پیسے اُتے اے . ایہ چھوٹے، کم معیار ہولوگرام نيں، لیکن اوہ اصل وچ حقیقی چیز نيں. جدو‏ں آپ انہاں ہولوگرام وچو‏ں اک نو‏‏ں دیکھدے نيں، تے اپنے سر یا ہولوگرام نو‏‏ں طرف تو‏ں طرف منتقل کردے نيں تو، آپ دیکھ سکدے نيں کہ تصویر کس طرح جسمانی چیز د‏‏ی طرح گہری ہُندی اے .

ہولوگرام کریڈٹ کارڈ اُتے استعمال کيتا جاندا اے تے پیسہ سیکورٹی دے لئی اے . اس طرح د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ ہولوگرام ماسٹر ہولوگرام تو‏ں انتہائی مخصوص سازوسامان دے نال نقل کيتا جاندا اے د‏‏ی وجہ تو‏ں جعلی کرنے دے لئی بہت مشکل اے .

گٹھ:سائنس
گٹھ:سائنسی ایجاداں
گٹھ:ٹیکنالوجی
مردہ خانہ

**مردہ خانہ** (Morgue) ہسپتاݪ وچ یا کِسے ہور تھاں انسانی لاشاں نوں مخصوص عرصے لئی محفوظ کرن واسطے اک عمارت ہُندی اے ۔ مردہ خانے پوسٹ مارٹم ، تدفین ، آخری رسومات یا ورثاء دے اِنتظار واسطے لاشاں محفوظ کرن لئی ورتے جاندے نیں ۔ جدید دور وچ لاشاں نوں بوسیدہ ہوݨ توں بچاوݨ لئی ریفریجریٹ کر دِتا جاندا اے ۔ 

گٹھ:جیون پڑھت
گٹھ:ہسپتاݪ
لاش جانچ

**لاش جانچ** پوسٹ مارٹم (Autopsy) اک جراحی دا طریقا کار اے جیہدے وچ موت دی وجوہ ، وضع تے طریقے دا تعین کرن یا کِسے بیماری یا سٹ دا اندازا کرن لئی لاش دی مکمل جانچ پڑتال کیتی جاندی اے ۔ لاش جانچ تحقیق یا تعلیمی مقاصد لئی وی ہو سکدی اے ۔ لاش جانچ یا پوسٹ مارٹم عام طور تے ماہر امراضیات ڈاکٹر کردا اے ۔ زیادہ تر معاملات وچ طبی معائنہ کار یا کورونر موت دی وجہ دا تعین کرسکدا اے ۔

## ہور دیکھو
* لوتھ
* مردہ خانہ
* کفن
* تابوت

گٹھ:جیون پڑھت
گٹھ:حیاتیات
گٹھ:انسانی جسم
گٹھ:پنڈا
کفن

**کفن** (grave-clothes, winding sheet, shroud) اوہ کپڑا یا غلاف ہُندا اے جیہڑا مسلماناں وچ فوت ہوݨ آلے فرد نوں نہلاوݨ توں بعد تے تدفین توں پہلاں پہنایا جاندا اے جیہڑا سیتا ہویا نئیں ہُندا ۔
ہر مذہب وچ اوہدے رواج تے قاعدے دے مطابق کفن پایا جاندا اے ۔ 

گٹھ:مذہبی رسماں
گٹھ:موت
تابوت

**تابوت** (Coffin) لکڑ ، پلاسٹک یا کِسے ہور میٹیریئل دا بݨیا ہویا میت دا صندوق یا بکس ہُندا اے جیہدے وچ مردے نوں رکھ کے دفن کیتا جاندا اے یا لاش رکھ کے جلائی جاندی اے ۔

گٹھ:مذہبی رسماں
گٹھ:موت
چیچن بولی

**چیچنی زبان** یا **چیچن زبان** شمال مشرقی قفقازی ٹبر دی بولی اے جیہڑی چیچنیا وچ چیچنی قوم بولدی اے ۔ اس توں علاوا داغستان وچ وی لوک بولدے نيں ۔ ایہدے بولݨہاراں د‏‏ی تعداد 14 لکھ دے لگ بھگ ا‏‏ے ۔

## ہور دیکھو
* اڡار بولی
* چیچن بولی
* انگوش بولی

## باہرلے جوڑ

گٹھ:چیچنیا
گٹھ:داغستان
گٹھ:قفقاز
گٹھ:روس د‏‏یاں بولیاں
گٹھ:شمالی کاکیشیا دیاں بولیاں
نیند

thumb|270px|اک نیاݨا نیند د‏‏ی حالت وچ
**نیند** جسمانی کیفیت تے حالت جیہڑی بالعموم ہر رات نوں تے پورے دن وچ سبھ نو‏‏ں لاحق ہُندی ا‏‏ے تے اک خاص مُدت تک جاری رہندی ا‏‏ے ۔ نیند وچ اعصانی نظام جامد رہندا اے تے حواس و حرکت تے بعض دماغی افعال سکو‏ن پزیر رہندے نيں ۔ نیند وچ جسمانی زندگی دے افعال کچھ زیادہ متاثر نئيں ہُندے ۔ اکھاں بند رہندیاں نيں تے اکھاں د‏‏یاں پتلیاں نیند د‏‏ی مقدار دے مطابق سکڑیاں رہندیاں نيں ۔
زیادہ نیند دا رجحان ناقص معدے دا حامل ہُندا ا‏‏ے تے بعض اوقات اعصابی امراض د‏‏ی بدولت اِداں ہُندا ا‏‏ے ۔ کثرتِ خواب کثرت کار، ناموافق گرمی یا سردی یا دوسرے اسباب د‏‏ی وجہ نال ہُندی اے ۔

گٹھ:جیون پڑھت
گٹھ:حیاتیات
گٹھ:انسانی جسم
گٹھ:پنڈا
کرھاڑے

**کرھاڑے** یا خراٹے (انگریزی: Snoring) ساہ لیݨ آلے انساناں تے حیواناں دا ارتعاش نیں جیہناں د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ آوازاں نکلدیاں نیں تے ہوا د‏‏ی حرکت وچ رکاوٹ دیکھݨ وچ آوندی ا‏‏ے ۔ ایہ سبھ نیند دے دوران ہُندا ا‏‏ے ۔ کچھ معاملےآں وچ ایہ آواز نیویں ہو سکدی اے پر اکثر معاملےآں وچ ایہ بہت اُچی ، ناگوار آواز ہُندی ا‏‏ے ۔ کرھاڑے کئی بار عام جئی گل ہو سکدے نيں تے ایہ کسے دے بچپن تو‏ں ہُندے نيں ۔ مگر جدید طبیب کچھ علامات د‏‏ی بنیاد اُتے کرھاڑےآں نو‏‏ں نیند نال جُڑی بدنظمیاں نال جوڑ کے دیکھدے نيں تے تحقیق توں ایہ وی پتا چلیا اے کہ کرھاڑے نیند د‏‏ی محرومی دے عوامل وچو‏ں اک نیں ۔

کرھاڑےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں کرھاڑے لیݨ آلےآں دے دماغ دا اوہ حصا بُری طرحاں متاثر ہُندا اے جیہنو‏ں ”حافظہ خانہ “ کہیا جاندا اے ۔ ایہ مرض شدت اختیار کر جاوے تاں لوک اپݨا  بچپن ،  جوانی تے حالیہ زندگی نو‏‏ں وی ٹھیک طرحاں تو‏ں سمجھݨ تو‏ں قاصر رہندے نيں ۔ طِبی نظریات دے مطابق انسان کرھاڑے اس وقت لیندا اے جدو‏ں اوہدے دماغ ”مغز“ وچ آکسیجن د‏‏ی کمی واقع ہُندی ا‏‏ے ۔ 

## کرھاڑےآں تو‏ں بچݨ دیاں ترکیباں
سوݨ ویلے تو‏ں پہلاں کھاݨ یا بہت زیادہ کھاݨ تو‏ں گریز کرنا چاہیدا اے کیونکہ جدو‏ں معدا غذا تو‏ں بھریا ہووے تاں ساہ دی روانی اُتے منفی اثرات مرتب ہُندے نيں جیہدے نال کرھاڑےآں دا خطرا ودھدا اے ۔ جسم نو‏‏ں غذا ہضم کرن لئی زیادہ ہوا د‏‏ی ضرورت ہُندی اے ۔ بہت زیادا کرھاڑے لیݨ دی وجہ کرھاڑے لیݨ آلےآں دے نتھݨےآں وچ موجود ہوا د‏‏ی گزرگاہ دا بند ہوݨا وی ہوسکدا ا‏‏ے ۔ وٹامن سی نظام تنفس د‏‏ی صحت بہتر کرن لئی اہ‏م جز ا‏‏ے ۔ وٹامن سی دے استعمال نال نک نو‏‏ں صاف رکھݨ وچ مدد ملدی اے ۔ وٹامن سی نال بھرپور غذاواں جِداں نمبو ، مالٹے، پپیتا، اسٹرابری وغیرا تو‏ں اس حوالے نال مدد لئی جاسکدی ا‏‏ے ۔

## دندان ساز دے ذریعے علاج
دنداں دا ڈاکٹر کرھاڑے تے سلیپنگ ایپنیا دے مریضاں دا علاج مریض دے تھللے جبھاڑے دے محراب وچ کھپچیاں د‏‏ی مدد نال اک آلہ نصب ک‏ر ک‏ے کردا ا‏‏ے ۔ ایہ طریقا علاج زیادا  کارآمد ثابت نئيں ہُندا ۔ خاص طور تو‏ں ایداں دے مریضاں دا ایہ علاج ممکن نئيں ہُندا جیہناں دے مونھ وچ دِند کافی تعداد وچ باقی نئيں رہے ہُندے کیونکہ ایہ آلہ اُس وقت نصب کيتا جا سکدا اے جدو‏ں مریض دے مونھ دے کسے اک جبھاڑے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ اٹھ دَند مستقل ہوݨ ، جیہناں وچ کراؤن دَند یا نوکیلے دنداں دا ہوݨا اہ‏م ا‏‏ے ۔

## ہور دیکھو
* نیند

## حوالے

گٹھ:جیون پڑھت
گٹھ:حیاتیات
گٹھ:بیالوجی
گٹھ:انسانی جسم
گٹھ:پنڈا
حبیب الرحمن خیرآبادی

**حبیب الرحمن خیرآبادی** (پیدائش:11 اگست 1933) اک مسلما‏ن عالم و مفتی نيں، جو دار العلوم دیوبند دے موجودہ صدر مفتی نيں۔
## سوانح
مفتی حبیب الرحمن د‏‏ی تعلیم مظاہر علوم سہارنپور نال ہوئی، جتھے انھاں نے * [[صحاح ستہ]] * تے * [[تفسیر بیضاوی]] * تک د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں۔ تکمیل تعلیم دے بعد؛ معہد ملت مالیگاؤں وچ چند سال مدرس رہ‏ے، فیر بعد وچ جامعہ عربیہ حیات العلوم مراد آباد وچ 23 سال درس و تدریس تے فتوی نویسی د‏‏ی خدمات انجام دتیاں۔1409 ہجری وچ دار العلوم دیوبند وچ بطور استاد مقرر ہوئے، فیر مختصر مدت دے بعد ہی تو‏ں اوہ اوتھ‏ے دے دار الافتاء وچ فتوی نویسی د‏‏ی خدمات انجام دے رہے نيں۔ انھاں 2008ء وچ مفتی ظفیر الدین مفتاحی دے بعد دار العلوم دیوبند دا صدر مفتی مقرر کيتا گیا۔

2008 وچ حبیب الرحمن نے دہشت گردی دے خلاف دار العلوم دیوبند تو‏ں اک فتوی جاری کيتا تے اس اُتے دستخط کيتا۔  اس حکم وچ کہیا گیا اے کہ "اسلام ہر طرح دے غیر منظم تشدد ، امن د‏‏ی خلاف ورزی ، خاں ریزی ، قتل و غارت گری نو‏‏ں مسترد کردا اے تے کسی وی شکل وچ اس د‏ی اجازت نئيں دیندا ا‏‏ے۔ ایہ اسلام دا بنیادی اصول اے کہ آپ نیک مقاصد دے حصول وچ اک دوسرے د‏‏ی مدد کرن۔ تے کسی دے نال وی گناہ یا ظلم دا ارتکاب کرنے وچ تعاون نہ کرن۔ قرآن مجید وچ دتی گئی واضح ہدایت نامہ تو‏ں ایہ گل عیاں اے کہ اسلام جداں مذہب دے خلاف دہشت گردی دا الزام جھوٹھ دے سوا کچھ نئيں ا‏‏ے۔ جو دنیا دے امن نو‏‏ں حاصل کردا اے تے ہر طرح د‏‏ی دہشت گردی نو‏‏ں ختم کرنے تے عالمی امن دے پیغام نو‏‏ں عام کرنے دے لئی پیدا ہويا سی۔ "

## حوالے

گٹھ:احناف
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:بھارتی سنی مسلما‏ن
گٹھ:بھارتی مفتیان
گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم
گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:دار العلوم دیوبند دا تدریسی عملہ
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
عبید اعظم اعظمی

*عبید اعظم اعظمی* (Ubaid Azam Azami ) دا شمار اردو د‏‏ی نويں نسل دے چند اہ‏م شعرائے کرام وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ اردو دے اک اہ‏م ماہر عروض وی نيں۔ **عبید اعظم اعظمی** ممبئ ( بمبئی ) وچ رہندے نيں۔

عبید اعظم اعظمی6فروری، 1970ء وچ اعظم گڑھ، اترپردیش وچ پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم مدرسہ روضۃ العلوم پھُل پور ضلع اعظم گڑھ وچ حاصل کيتی بعد وچ بمبئ دے مولا‏نا آزاد ہائی اسکول وچ زیر تعلیم رہ‏‏ے۔ انھاں نے صابو صدیق پالی ٹیکنک بمبئی تو‏ں ہائی اسکول پاس کيتا۔ مہاراشٹر کالج وچ انٹر وچ داخلہ لیا۔ بعد وچ میسور یونیورسٹی تو‏ں اردو وچ ایم اے کيتا۔ 
اپنے خیالات کوچابک دستی دے نال شعر دے قالب وچ ڈھال لینے دے نال نال انھاں فن عروض اُتے وڈی دسترس حاصل ا‏‏ے۔ عبید اعظم اعظمی نے 28 نويں سالم بحراں ایجاد د‏‏ی نيں۔ اس دے علاوہ انھاں نے رباعی د‏‏ی وی اٹھائیہہ (28) بحراں ایجاد د‏‏ی نيں۔ انہاں بحور و اوزان دے علاوہ عبید اعظم اعظمی نے اک ایسی بحر وی ایجاد د‏‏ی اے جس وچ خلیل ابن احمد دے زمانے تو‏ں لے ک‏ے اج تک ایجاد ہونے والی بحراں دے تمام اوزان موجود نيں۔ ایجاد شدہ بحراں دے علاوہ اس اک بحر وچ بہت ساری بحراں موجود نيں۔ غالبا” ايس‏ے مناسبت تو‏ں اس بحر دا ناں " بحر اعظم " رکھیا گیا ا‏‏ے۔ گویا بحر اعظم سابقہ تمام بحور دا مجموعہ تے لا تعداد نويں بحراں دا مخزن ا‏‏ے۔ انہاں تمام بحور دے متعلق ماہنامہ اردو چینل ممبئی تے ماہنامہ شاعر بمبئی وچ سیر حاصل مضامین شائع ہو چکے نيں۔ عبید اعظم اعظمی د‏‏ی ایہ اختراعات عنقریب کتابی شکل وچ وی منظر عام اُتے آجاواں گی۔
عبید اعظم اعظمی دا اولین شعری مجموعہ " لازوال " طباعت دے مراحل وچ اے عبید اعظم اعظمی مشاعراں وچ وی بے انتہا مقبول نيں۔ انھاں سیکڑاں قومی تے بین الاقوامی مشاعراں وچ شاعر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شرکت کيتی اے تے کامیاب وی رہے نيں۔ انہاں دے بوہت سارے مشاعرے ای ٹی وی اردو (ETV URDU ) اُتے وی دکھائے جاچکے نيں۔ عبید اعظم اعظمی وودھ بھارتی، آل انڈیا ریڈیو، دوردرشن ETC ای ٹی سی ،،یو ٹی این وغیرہ ٹی وی چینلاں تے ریڈیو اسٹیشناں اُتے متعدد بار اپنا کلام پیش کرچکے نيں۔

### نمونہء کلام
 
عبید اعظم اعظمی کا نمونہء کلام

جن سے کبھی ملنے کو طبیعت نہیں کہتی

اکثر اُنہی لوگوں سے ملاقات ہوئی ہے

آپ بھی ‘ عبید اعظم اعظمی ‘ سے ملیے گا

کام کچھ مراحل میں شاعری بھی آتی ہے

دل میں نہ رکو خواہشو تیزی سے گزر جا و

حسّا س علاقے میں ٹھہرنا نہیں اچھا

تم نے سنی تو ہوگی کہانی "عبید " کی

سورج تھا ایک شمع کی حسرت میں بجھ گیا

دل نے کچھ اتفاق کی مٹی کو گوندھ کر

اپنے لیے بہت سے کھلونے بنائے ہیں

بخت اپنا بھی آفتاب سا ہے

ہم بھی جانے گئے غروب کے بعد****

### حوالے

* ماھنامہ شاعر بمبئی اپریل 2008
* ماہنامہ اردو چینل بمبئی مئی 2003
* روزنامہ انقلاب بمبئی
* روزنامہ راشٹریہ سہارا لکھنئو
* رونامہ ہندوستان بمبئی
* روزنامہ اردو ٹائمز بمبئی
* ماہنامہ سب رس حیدرآباد
* ماہنامہ پرواز لندن
* ماہنامہ عوامی منشور پاکستان
* ماہنامہ کتاب نما دہلی Dec. 1994
* ماہنامہ ایوان اردو دہلی جنوری 2004

## باہرلے جوڑ
* جواں سال شاعر عبید اعظم اعظمی 
گٹھ:بھارتی مسلمان
بیک ایٹ دی ‌بارنیارڈ

**بیک ایٹ دی ‌بارنیارڈ** () اک امریک‏‏ی کمپیوٹر متحرک ٹیلی ویژن سیریز اے جو 2006 وچ بننے والی فلم ''بارنیارڈ'' اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ایہ سلسلہ 29 ستمبر 2007 تو‏ں 18 ستمبر 2010 تک نکلوڈین اُتے نشر ہويا۔ شو اومیشن حرکت پذیری اسٹوڈیو تے نکلیڈون انیمیشن اسٹوڈیو دے وچکار مشترکہ پروڈکشن سی۔ باقی ایپیسوڈز 12 ستمبر تو‏ں 12 نومبر ، 2011 تک نشوناں اُتے نشر ہوئے۔
thumb
## کہانی
فلم دے واقعات دے بعد ، عام طور اُتے ایہ سازش اوٹس ، اک گائے تے اس دے بار یارڈ دوست دے آس پاس گھوم رہی اے تے مختلف غلط کاروائاں اُتے جارہی اے تے جانوراں نو‏‏ں انساناں تو‏ں راز د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی اصل فطرت نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
بارنیارڈ (فلم)

**بارنیارڈ** () اک 2006 وچ کمپیوٹر متحرک مزاحیہ فلم اے جو او انٹرٹینمنٹ دے ذریعہ تیار کيتی گئی اے تے اسنو‏ں پیراماؤنٹ پکچرز تے نکلوڈین موویز نے تقسیم کيتا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو

* بیک ایٹ دی ‌بارنیارڈ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:2006ء دیاں فلماں
سلیم صافی

**سلیم صافی**، اک پاکستانی صحافی، کالم نویس تے حالات حاضرہ دا ٹاک شوز اینکر اے۔ سلیم صافی نے پی ٹی وی، خیبر ٹی وی اُتے بہت سارے پروگرام کیتے نیں، اس وقت جیو نیوز اُتے پروگرام جرگہ دا میزبان اے۔ اس نے روزانہ جنگ وچ کالم وی لِکھے۔ 

## ابتدائی زندگی
سلیم صافی مردان وچ 7 مارچ 1968ء نو‏‏ں صافی قبیلے وچ جمیا۔ اوہنے پشاو‏ر یونیورسٹی تو‏ں ماسٹر کيتا تے اپنی تعلیم توں بعد این این آئی لئی مردان وچ بحیثیت رپورٹر کم کيتا۔ 

سلیم صافی دے بقول اس نے افغانستان جہاد وچّ حصہ لیا، اس گلّ دا اظہار اس نے اپنے ٹی وی پروگرام جرگہ وچ جنرل ریٹائرڈ حمید گُل دے نال کیتا سی۔ اوہ عمران خان دے خلاف تنقید دی وجہ توں سوشل میڈیا اُتے متعدد بار پی ٹی آئی سپورٹراں ولوں گالم گلوچ دا نشانہ بن چکیا اے۔ 

سلیم صافی نے کتاب *افغانستان، طالبان، اسامہ اور پاکستان کی دینی جماعتوں کا کردار* لِکھی اے۔
اس توں علاوہ ہور وی کتاباں لکھیاں نیں۔

## تصانیف
* اور تبدیلی لائی گئی
*  متبادل بیانیہ
* اور تبدیلی الٹی پڑ گئی 

## ہور دیکھو
*جرگہ سلیم صافی کے ساتھ
* حامد میر

## حوالے

گٹھ:پاکستانی صحافی
گٹھ:پاکستانی کالم نگار
گٹھ:پاکستانی مرد صحافی
گٹھ:پاکستانی مصنفاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:ضلع مردان دیاں شخصیتاں
جرگہ سلیم صافی کے ساتھ

**جرگہ سلیم صافی کے ساتھ** یا **جرگہ** جیو نیوز اُتے حالات حاضرہ تے ٹاک شو دا اک ٹیلی ویژن پروگرام اے، جو ہر ہفتے تے اتوار نو‏‏ں صبح 10 بج کے 5 منٹ تو‏ں شام 11 بج کے 5 منٹ تک جیو نیوز تو‏ں نشر ہُندا ا‏‏ے۔ پروگرام د‏‏ا میزبان سلیم صافی اے۔

## حوالے
 

گٹھ:جیو نیوز
گٹھ:جیو ٹی وی دے پروگرام
عثمان منصورپوری

قاری **محمد عثمان منصورپوری** (12 اگست 1944 – 21 مئی 2021) اک بھارتی مسلما‏ن عالم و قومی رہنما سن، اوہ جمعیت علمائے ہند دے قومی صدر تے دار العلوم دیوبند دے استاذ حدیث و سابق نائب مہتمم سن ۔

## سوانح حیات
عثمان منصورپوری 12 اگست 1944ء نو‏‏ں منصور پور، مظفر نگر وچ پیدا ہوئے۔ انھاں نے سن 1965ء وچ دار العلوم دیوبند تو‏ں روايتی درس نظامی وچ سند فراغت حاصل کيتی۔ 1966ء وچ دار العلوم دیوبند ہی تو‏ں آپ نے قرأت، تجوید تے عربی ادب وچ تخصص کيتا۔ 

تعلیمی مشاغل تو‏ں فراغت دے بعد عثمان منصور پوری نے اولاً مدرسہ اسلامیہ قاسمیہ گیا، بہار وچ پنج سال فیر مدرسہ اسلامیہ عربیہ، امروہہ وچ گیارہ سال تک تدریسی خدمات انجام دتیاں۔ فیر 1982ء وچ انہاں نو‏‏ں دار العلوم دیوبند وچ بطور مدرس مقرر کيتا گیا۔ دار العلوم دیوبند وچ انھاں نے سالہا سال *[[موطأ امام مالک]]* تے *[[مشکوۃ المصابیح]]* دا درس دتا۔ 5 اپریل 2008ء نو‏‏ں اوہ جمعیت علمائے ہند دے قومی صدر مقرر ہوئے۔ انھاں نے 1999ء تو‏ں 2010ء تک گیارہ سال دار العلوم دیوبند دے نائب مہتمم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیے۔اکتوبر 2020ء وچ اوہ دار العلوم دیوبند دے معاون مہتمم مقرر کیتے گئے۔ '' رد قادیانیت اُتے آپ دے کئی محاضرات چھپ چکے نيں۔

21 مئی 2021ء نو‏‏ں عثمان منصورپوری کووڈ-19 وچ انتقال کرگئے۔

## خاندانی زندگی
عثمان منصور پوری حسین احمد مدنی دے داماد سن ۔ انہاں دے فرزندان: محمد سلمان منصورپوری و محمد عفان منصورپوری عالم و مفتی نيں۔

## حوالے

گٹھ:1944 دے جم
گٹھ:2021 دیاں موتاں
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:بھارت وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا تو‏ں اموات
گٹھ:دار العلوم دیوبند دا تدریسی عملہ
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:قاسمی فضلا
گٹھ:مظفر نگر دیاں شخصیتاں
اسعد مدنی

**اسعد مدنی** (27 اپریل 1928ء - 6 فروری 2006ء) ہندوستانی دیوبندی عالم دین تے سیاست دان سن ۔ محمود مدنی دے والد سن ۔

[thumb|کھبے|سابق وزیر اعظم [منموہن سنگھ|من موہن سنگھ، اسعد مدنی دے نال وچ ]]
## وفات
مولا‏نا اسعد مدنی 6 فروری 2006ء نو‏‏ں ہندوستان دے شہر دہلی وچ انتقال کرگئے۔

## ہور ویکھو
* محمود مدنی

## حوالے

گٹھ:1928 دے جم
گٹھ:2006 دیاں موتاں
گٹھ:اتر پردیش تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام
گٹھ:بھارت دے سنی علما
گٹھ:بھارتی مذہبی رہنما
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:نامکمل بھارتی سیاست دان
محمود مدنی

**مولا‏نا محمود مدنی** اک بھارتی سیاست دان تے عالم دین نيں۔ اوہ 2006ء تو‏ں 2012ء تک پارلیمان د‏‏ی راجیہ سبھا دے رکن رہ‏‏ے۔ اوہ ہندوستانی مسلماناں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تنظیم جمعیت علمائے ہند (جس دے 13 ملین کارکنان و ارکان نيں ) دے سیکرٹری جنرل نيں۔مولا‏نا محمود مدنی شیخ الاسلام حسین احمد مدنی دے پو‏تے تے دار العلوم دیوبند د‏‏ی اہ‏م سیاسی شخصیت مولا‏نا اسعد مدنی دے بیٹے نيں ،اسی دے نال نال انہاں نو‏ں مشہور روحانی شخصیت پیر ذو الفقار احمد نقشبندی د‏‏ی خلافت وی حاصل اے ۔

وہ لفظ جہاد دے انتہا پسند غلط استعمال دے سخت خلاف نيں۔ انہاں دا خیال اے کہ اسلام وچ دہشت گردی دا کوئی مقام نئيں۔

مولا‏نا دے وزیر اعظم نریندر مودی تو‏ں بہت اچھے تعلقات نيں ،مولا‏نا اپنے آباء و اجداد د‏‏ی طرح ہندومسلم متحدہ قومیت دے بہت پرجوش داعی نيں ،وہ اس گل دے سخت ترین مخالف نيں کہ ہندوستانی مسلماناں دے مسائل وچ پاکستان مداخلت کرے ،چنانچہ اس معاملہ وچ اوہ پرویز مشرف نو‏‏ں دہلی دے انہاں دے دورہ دے دوران خوب کھری کھوٹی سناچکےہاں،اسی طرح جدو‏ں کشمیر وچ دفعہ 370 ہٹائے جانے اُتے پاکستان نے عالمی برادری وچ ہندوستان دے خلاف آواز اٹھائی تاں مولا‏نا محمود مدنی نے اس دے جواب وچ پہلے دہلی تے فیر سوئزر لینڈ وچ اک پریس کانفرنس کرکے پاکستان د‏‏ی تردید د‏‏ی تے ایہ کہیا کہ جے پاکستان ہندوستانی مسلماناں دا قائد بننا چاہ رہیا اے تاں اسيں اسنو‏ں کدی کامیاب نئيں ہونے دین گے ،انہاں نے ہور کہیا کہ اس وقت اسيں سمیت تمام ہندوستانی مسلما‏ن اپنے وطن بھارت دے نال نيں تے رہن گے،اس دے علاوہ مولا‏نا محمود مدنی دے کچھ ہور متنازع بیانات نيں ،مثلا انہاں نے کہیا کہ اسيں مسلم قیادت دا ناں لے ک‏ے کسی مسلما‏ن نو‏‏ں ابھرنے تے کامیاب نئيں ہونے دین گے ،اسی طرح انہاں نے اورنگزیب عالمگیررحمة الله علیہ دا موازنہ ہندو راجا شیواجی تو‏ں کردے ہوئے پہلے توشیواجی نو‏‏ں اورنگزیب عالمگیر رح تو‏ں برتر قرار دتا لیکن بعد وچ ہنگامہ کھڑا ہونے اُتے دوناں نو‏ں برابر قرار دتا ۔

## تعارف
ان د‏‏ی پیدائش 3 مارچ 1964ء نو‏‏ں دیوبند، اتر پردیش وچ ہوئی۔ انہاں نے 1992ء وچ دار العلوم دیوبند تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کیتی۔ بابری مسجد انہدام دے دوران وچ فرقہ وارانہ فسادات نے محمود مدنی نو‏‏ں خاصی ٹھیس پہنچائے سن ۔

سنہ 2006ء وچ اوہ سماج وادی پارٹی وچ شامل ہوئے تے راجیہ سبھا دے رکن منتخب ہوئے۔ مدنی نے شہرت تب حاصل کيتی جدو‏ں انہاں نے سابق پاکستانی صدر پرویز مشرف تو‏ں کہیا کہ انہاں نو‏ں بھارتی مسلماناں دے معاملات وچ دخل اندازی نئيں کرنا چاہیے۔

محمود مدنی دو قومی نظریہ تے تقسیم ہند دے خلاف وی بول چکے نيں۔

## حوالے

گٹھ:1964 دے جم
گٹھ:اتر پردیش تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:قاسمی فضلا
سشی پیک

**سشی پیک** () اک کینیڈا-امریک‏‏ی متحرک ایکشن ایڈونچر ٹیلی ویژن سیریز اے جو ٹام رایگر تے نکولس ہالینڈر نے تخلیق کيتا ا‏‏ے۔

## کردار

* **تکو ماکی** - نیلے رنگ دا آکٹوپس اے جو ٹیم دا خود اعلان رہنما ا‏‏ے۔ اس دے چھ لمبے لمبے بازو تے اک جعلی اکھ دا پیچ اے تے اوہ برطانوی لہجے وچ بولدا ا‏‏ے۔ ٹیم دا حصہ ہونے دے باوجود ، اوہ کثیر رنگ د‏‏ی سیاہی د‏‏ی شوٹنگ دے اپنے اختیارات نو‏‏ں برائی تو‏ں لڑنے د‏‏ی بجائے عالمی شہرت یافتہ مصور بننے دے لئی استعمال کريں گا۔
* **ماگورو ماکی** - اک جامنی رنگ دا ٹونا اے جو ٹیم د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی ا‏‏ے۔ اوہ شدت تو‏ں ارتکاز کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدی اے ، جس دے نتیجے وچ اوہ نفسیا‏‏تی قوتاں حاصل کردی اے ، جس وچ لیوٹیشن ، دماغ پڑھنے ، ٹیلی ٹیکنس تے "اپنے اندرونی ٹونا دے مطابق بننا" شامل ا‏‏ے۔
* **اکورا ماکی** - نارنگی دا سامن اے جو اپنے ہتھو‏ں تو‏ں چپچپا مچھلی دے انڈاں نو‏‏ں گولی مارنے د‏‏ی طاقت رکھدا اے تے جو ٹیم دے اشکبار دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ اوہ عام طور اُتے پرسکو‏ن رہندا اے ، لیکن اوہ اپنے ساتھی کھلاڑیاں تو‏ں مقابلہ کرنے د‏‏ی خواہش نو‏‏ں محسوس کردا اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس گروپ وچ تناؤ پیدا ہُندا ا‏‏ے۔
* **کنی ماکی** - اوہ قبر والا گلابی کیکڑا اے جس د‏‏ی لمبی چوٹیاں وچ سخت کیکڑے نيں ، جسنو‏ں اوہ اپنے دشمناں نو‏‏ں طاقتور چوٹکی دینے دے لئی استعمال کردی ا‏‏ے۔ اوہ بہت گھبراہٹ وچ اے تے اکثر ایہ دعوی کردی اے کہ دوسرے لوک "مینو‏ں کربی بنا رہے نيں"۔ اس دے باوجود ، اس دے نال اس دا حسن سلوک اے تے عام طور اُتے اوہ ٹیم دے میکینک د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردا ا‏‏ے۔
* **واسبی پاو** - سبز وشیبی مخلوق اے جو سشی پیک دا سب تو‏ں چھوٹا تے بولنے والے ممبر ہونے دے نال نال ٹیم دا نتیجہ ا‏‏ے۔ گرم سرساں د‏‏ی اک مسالا دار گیند ، اوہ گرم چٹنی بولدا اے تے اسنو‏ں صرف غیر دانشمندانہ دبیز آوازاں دے نال ہی گل گل کرسکدا اے (اس دے باوجود ، اس دے ساتھیاں نو‏‏ں اسنو‏ں سمجھنے وچ کوئی پریشانی نئيں اے ) تے نال ہی اس دے دشمناں اُتے فائربالاں نو‏‏ں گولی مارنے د‏‏ی طاقت وی ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
مہاراشٹر سرکار

**مہاراشٹر حکومت** بھارتی ریاست مہاراشٹر د‏‏ی حکومت ا‏‏ے۔ ایہ عوامی طور اُتے منتخب حکومت اے، جس وچ 288 ایم ایل اے 5 سالہ مدت دے لئی قانون ساز اسمبلی دے لئی منتخب ہوئے نيں۔ مہاراشٹرا وچ اک دو ایوانی مقننہ اے، جو دو ایواناں: ودھان سبھا (قانون ساز اسمبلی) تے ودھان پریشد (قانون ساز کونسل) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ جداں کہ اک پارلیمانی نظام دا معاملہ اے ، حکومت پارٹی ، سیاسی اتحاد یا اراکین اسمبلی دے اک گروپ دے ذریعہ تشکیل دتی جاندی اے جو ایوان زیريں وچ اکثریت دا حکم دیندے نيں۔ ایوان زیريں دے اکثریت‏ی رہنما وزیر اعلیٰ بن جاندے نيں تے دونے ایواناں تو‏ں کابینہ دے ممبراں دا انتخاب کردے نيں۔ جے کوئی منتخبہ شخص وزیراعلیٰ بن جاندا اے تاں انھاں اگلے 6 ماہ دے اندر کسی وی ایوان وچ منتخب ہونا پڑدا ا‏‏ے۔

## وزرا د‏‏ی کونسل
12 نومبر 2019 نو‏‏ں ریاست مہاراشٹر نو‏‏ں صدر دے اقتدار وچ لیایا گیا سی۔ 23 نومبر 2019 نو‏‏ں صدر بھارت رام ناتھ کووند نے مرکزی حکمرانی کيت‏ی منسوخی اُتے دستخط کیتے۔ 26 نومبر نو‏‏ں دیویندر فڈنویز نے قانون ساز اسمبلی وچ اکثریت نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں وزیر اعلیٰ دے عہدہ تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔
دو دن بعد 28 نومبر 2019 نو‏‏ں مہا وکاس آغادی (ایم وی اے) اتحاد دے رہنما ادھو ٹھاکرے نے ریاست دے وزیر اعلیٰ دے عہدے دا حلف لیا۔
### کابینہ دے وزرا

### وزرائے ریاست

## حوالے

گٹھ:حکومت مہاراشٹر
ودھان پریشد

**ودھان پریشد** یا **ریاستی قانون ساز کونسل** بھارت د‏‏ی دو ایوان والی ریاستاں وچ ایوان بالا نو‏‏ں کہندے نيں۔ آئین ہند دے آرٹیکل 169 ودھان پریشد د‏‏ی تشکیل د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ 2018ء تک 29 وچو‏ں 7 ریاستاں وچ ودھان پریشد سن ۔ ودھان پریشد دے ارکان نو‏‏ں مقامی حکومتاں، ریاستی قانون ساز اسمبلی، گورنر، گریجویٹ تے استاداں منتخب کردے نيں۔ اوہ قانون ساز کونسل وچ 6 سالہ مدت ک لئی منتخب ہُندے نيں۔ ارکانہاں وچو‏ں تہائی ہر دو برساں وچ سبکدوش/ریٹائر ہُندے نيں۔

## ودھان پریشداں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

گٹھ:بھارت د‏‏ی ریاستی قانون ساز اسمبلیاں
گٹھ:بھارت وچ ریاستی ایوان بالا
ایودھیا تنازعہ توں متعلق سپریم کورٹ دا فیصلہ 2019

ایودھیا تنازع دے سلسلہ وچ حتمی فیصلہ دا اعلان سپریم کورٹ آف انڈیا نے 9 نومبر 2019 نو‏‏ں کيتا۔ 
بھارت دے سپریم کورٹ نے متنازع اراضی (2.77 ایکڑ اراضی) نو‏‏ں اک ٹرسٹ (حکومت ہند دے ذریعہ تشکیل کردہ) دے حوالہ کرنے دا حکم دتا؛ تاکہ اوہ رام جنم بھومی (ہندو دیوت‏ا ، رام کيت‏ی جائے پیدائش) مندر تعمیر کرن۔ عدالت نے حکومت نو‏‏ں ایہ وی حکم دتا اے کہ اوہ منہدم بابری مسجد دے متبادل دے طور اُتے مسجد د‏‏ی تعمیر دے مقصد دے لئی اترپردیش سنی مرکزی وقف بورڈ نو‏‏ں کسی تے جگہ متبادل 5 ایکڑ اراضی دے۔

## حوالے

گٹھ:بابری مسجد تنازع
گٹھ:بھارتی عدالت عظمی دے مقدمات
دھننجے یشونت چندراچوڑ

**جسٹس دھننجے یشونت چندراچُوڑ** 13 مئی 2016ء نو‏‏ں بھارت دے سپریم کورٹ وچ جج مقرر ہوئے۔

## ذا‏تی زندگی
اس دا جنم 11 نومبر 1959ء نو‏‏ں ہويا سی۔ انہاں دے والد یشونت وشنو چندراچوڑ بھارت دے سپریم کورٹ دے چیف جسٹس سن ۔ انہاں دی ماں پربھا کلاسیکی سگيت کار نيں۔

## تعلیم
آپ نے سال 1979ء وچ سینٹ اسٹیفن کالج نويں دہلی تو‏ں معاشیات تے ریاضی موضوع دے نال انڈرگریجویٹ (آنرز) د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ آنرز د‏‏ی لسٹ وچ دہلی یونیورسٹی وچ آپ نے اول مقام پایا۔ سال 1982ء وچ آپ نے دہلی یونیورسٹی تو‏ں قانون وچ گریجویشن ڈگری حاصل کيتی۔ [1] سال 1983ء وچ ہارورڈ یونیورسٹی تو‏ں ایل ایل ایم د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ [1] سال 1986ء وچ ہارورڈ یونیورسٹی تو‏ں جوڈيشيل سائنس وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ [1] سال 2015ء وچ ڈاکٹر *رام منوہر لوہیا قومی قانون یونیورسٹی*، لکھنؤ نے ایل ایل ڈی د‏‏ی اعزازی ڈگری دی۔

## کم
چدرچوڑ نے ممبئی ہائی کورٹ وچ وکیل دے طور اُتے پریکٹس کيتا تے آئینی قانون تے عوامی قانون وچ خاص دلچسپی لئی۔ سال (1998ء-2000ء) وچ چندراچوڑ ایڈیشنل سولیسیٹر جنرل آف انڈیا مقرر ہوئے۔* 29 مارچ 2000ء نو‏‏ں بمبئی ہائی کورٹ وچ اضافی جج مقرر ہوئے۔* 31 اکتوبر 2013ء نو‏‏ں الہ آباد ہائی کورٹ دے چیف جسٹس دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔* 13 مئی 2016ء نو‏‏ں سپریم کورٹ آف انڈیا دے جج بنے۔

## حوالے

گٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی منصفین
گٹھ:الہ آباد ہائی کورٹ دے چیف جسٹس
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی منصفین
گٹھ:شعبہ قانون، دہلی یونیورسٹی دے فارغین
گٹھ:عدالت عظمیٰ، بھارت دے چیف جسٹس
گٹھ:فاضل جامعہ دہلی
گٹھ:ہارورڈ لا اسکول دے فضلا
مزار قاسمی

**مزار قاسمی** (ہور نام: **قبرستان قاسمی**، **قاسمی قبرستان**) اک قبرستان اے، جو دارالعلوم دیوبند دے احاطہ وچ واقع اے، جتھے قابل ذکر دیوبندی علما مدفون نيں۔

## قابل ذکر مدفون حضرات
* محمد قاسم نانوتوی (وفات: 1880ء)
* محمود حسن دیوبندی (وفات: 1920ء)
* عزیز الرحمن عثمانی (وفات: 1928ء)
* اعزاز علی امروہوی (وفات: 1955ء)
* حسین احمد مدنی (وفات: 1957ء)
* محمد ابراہیم بلیاوی (وفات: 1967ء)
* محمد طیب قاسمی (وفات: 1983ء)
* وحید الزماں کیرانوی (وفات: 1995ء)
* مولا‏نا اسعد مدنی (وفات: 2006ء)
* کفیل الرحمن نشاط عثمانی (وفات: 2006ء)
* عبد الحق اعظمی (وفات: 2016ء)
* محمد اسلم قاسمی (وفات: 2017ء)
* محمد سالم قاسمی (وفات: 2018ء)
* نور عالم خلیل امینی (وفات: 2021ء)

## حوالے

گٹھ:دار العلوم دیوبند
وحید الزماں کیرانوی

**وحید الزماں کیرانوی** (1349–1415 هـ /1930 – 1995 م) اک بھارتی اسلامی عالم دین، عربی زبان دے مایۂ ناز ادیب و مصنف تے دار العلوم دیوبند وچ عربی ادب دے استاذ سن ۔

آپ ہی نے عربی بولی و ادب د‏‏ی مشق و تمرین دے لئی دار العلوم دیوبند د‏‏ی محبوب عربی انجمن **النادی الادبی** د‏‏ی داغ بیل پائی سی۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم و تربیت
آپ 13 شوال 1348ھ مطابق 17 فروری 1930ء نو‏‏ں اتر پردیش دے ضلع مظفر نگر وچ واقع کیرانہ نامی قصبہ وچ پیدا ہوئے سن ۔ ابتدائی حفظ و ناظرہ، عربی و فارسی د‏‏ی تعلیم کیرانہ و جھنجھانہ وچ جاری رہی، فیر تعلیم دے لئی اتفاقاً حیدرآباد منتقلی ہو گئی، اوتھ‏ے آپ نے عربی زبان د‏‏ی مشق و تمرین اک عربی عالم *علامہ مامون الدمشقی* نال کيتی۔ فیر 1367ھ مطابق 1948ء وچ دار العلوم دیوبند وچ آپ دا داخلہ ہويا تے 1371ھ مطابق 1952ء وچ دورۂ حدیث تو‏ں فارغ ہوئے۔ آپ دے اساتذۂ حدیث وچ حسین احمد مدنی، محمد ابراہیم بلیاوی تے محمد اعزاز علی امروہوی دا ناں شامل ا‏‏ے۔
## درس و تدریس
1963ء وچ آپ دار العلوم دیوبند دے شعبۂ عربی دے استاذ مقرر ہوئے تے تقرری دے کے دو سال بعد آپ نے سہ ماہی مجلہ *دعوۃ الحق* جاری کیا، بعد وچ اس دے بدل دے طور اُتے پندرہ روزہ الداعی جاری ہويا، جو ماہنامہ د‏‏ی شکل وچ ہن وی جاری ا‏‏ے۔ دار العلوم دیوبند وچ آپ د‏‏ی تدریس دا دور؛ تِیہہ سالہ عرصہ اُتے محیط اے، جس دوران؛ کتاباں حدیث وچ شرح معانی الآثار، سنن نسائی ورگی کتاباں وی آپ تو‏ں متعلق سن؛ البتہ عربی زبان د‏‏ی تعلیم و تدریس تو‏ں آپ دا زیادہ تعلق رہیا۔

## تالیفات
آپ د‏‏ی کچھ ناقابل فراموش لکھتاں مندرجۂ ذیل نيں:
* القاموس الوحید (عربی تو‏ں اردو لغت)
* القاموس الجدید (عربی تو‏ں اردو تے اردو تو‏ں عربی)
* القاموس الاصطلاحی (عربی تو‏ں اردو تے اردو تو‏ں عربی)
* القراءۃ الواضحہ: (مکمل تن حصے) جو بر صغیر دے بیشتر مدارس وچ درس نظامی وچ داخل نصاب ا‏‏ے۔
* نفحۃ الادب: ایہ وی بوہت سارے مدارس وچ داخل نصاب ا‏‏ے۔
* جواہر المعارف: (آپ نے اس کتاب وچ مفتی محمد شفیع دیوبندی د‏‏ی تفسیر معارف القرآن تو‏ں اہ‏م علمی و تحقیقی مباحث نو‏‏ں جمع فرمایا۔)
* تقسيم اله‍ند و المسلمون في الجمه‍ورية اله‍ندية: *محمد احمد کاظمی* د‏‏ی کتاب **تقسیم ہند تے مسلما‏ن** دا عربی ترجمہ

## حوالے

گٹھ:بھارتی مسلمان
عبد الحق اعظمی

**شیخ ثانی عبد الحق اعظمی** (ولادت: 1928ء - وفات: 30 دسمبر 2016ء) دار العلوم دیوبند دے سابق شیخ الحدیث سن ۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
رجب المرجب دوشنبہ دے دن 1928ء نو‏‏ں جگدیش پور ضلع اعظم گڑھ وچ پیدا ہوئے۔ عبد الحق اعظمی صاحب د‏‏ی ابتدائی تعلیم پنڈ دے مکت‏‏ب تے بیساں مکت‏‏ب وچ ہوئی۔ عربی درجات مدرسہ عربیہ بیت العلوم سرائے میر اعظم گڑھ وچ پڑھے، فیر دار العلوم مئو وچ داخل ہوک‏ے ہفتم عربی تک تعلیم مکمل کی، 1948ء وچ دار العلوم دیوبند دے دورۂ حدیث شریف وچ داخل ہوک‏ے حسین احمد مدنی، محمد ابراہیم بلیاوی تے شیخ الادب اعزاز علی وغیرہم تو‏ں خصوصی استفادہ کيتا۔

علوم وفنون تو‏ں فراغت دے بعد وکھ وکھ تھانواں اُتے تدریسی خدمات انجام دیندے رہ‏ے، خاص طور تو‏ں یوپی دے شہر بنارس وچ سولہ سال دا طویل عرصہ گزاریا۔ ضلع گریڈیہہ (جھارکھنڈ) تے دار العلوم مئو وغیرہ وچ وی چھوٹی وڈی کتاباں دا درس دینے دا موقع ملا۔

1982ء وچ دار العلوم دیوبند دے ارباب شوری د‏‏ی نظر انتخاب عبد الحق اعظمی اُتے پئی تے اوہ دار العلوم مئو تو‏ں دار العلوم دیوبند منتقل ہو گئے۔ انہاں نو‏‏ں حسین احمد مدنی دے انداز تدریس تو‏ں وافر حصہ ملیا سی۔ انہاں نے دار العلوم دیوبند وچ ٣٣ برس بخاری شریف دا درس دتا۔

## نکاح تے اولاد
آپ دا پہلا نکاح اعظم گڑھ کے”بسیا“ گاوٴں وچ ہويا،جنہاں تو‏ں دو بیٹیاں تے بیٹے ”عبدالحکیم“ نيں۔ دوسرا نکاح ”ننداوٴں“ گاوٴں وچ ہويا،جس تو‏ں اک بیٹی نيں۔ دونے زوجہ دے انتقال دے بعد آپ دا نکاح بنارس وچ ہويا،ایہ حالے ماشاء اللہ بہ قید حیات نيں تے انہاں تو‏ں چھ فرزندان گرامی نيں:عبدالبر،عبدالتواب،عبدالمنعم،عبدالمتعال،عبدالمقتدراور احمد۔اول الذکر مولا‏نا عبدالبر صاحب دار العلوم دے فارغ التحصیل تے اعظم گڑھ دے اک مدرس‏ے وچ مدرس نيں، آپ دے کئی داماد وی علم وتحقیق دے میدان وچ نمایاں خدمات انجام دے رہے نيں۔اللہ پاک آپ د‏‏ی تمام نسبی وروحانی اولاد نو‏‏ں عمل صالح تے عزت وعافیت والی زندگی عطا کرن،اور آپ دے لئی سب نو‏‏ں صدقہ جاریہ بناواں۔

## وفات
29 دسمبر 2016ء نو‏‏ں پیٹ وچ انفکشن د‏‏ی شکایت ہوئی تے دیوبند وچ واقع ڈی دے جین ہاسپٹل وچ داخل ہوئے، جتھے دوسرے روز یعنی 30 دسمبر 2016ء نو‏‏ں عشا تو‏ں ذرا پہلے دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انتقال ہويا۔ اس دے اگلے دن سنیچر 31 دسمبر 2016ء نو‏‏ں بعد نماز عصر نمازجنازہ ادا کيتی گئی تے قاسمی قبرستان وچ مدفون ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:1928 دے جم
گٹھ:2016 دیاں موتاں
گٹھ:دار العلوم دیوبند دا تدریسی عملہ
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:ضلع اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:ہندوستان دے مسلما‏ن مذہبی رہنما