جے ایف-17

جے ایف-17 تھنڈر پاکستان تے چین دے مشترکہ بناۓ گۓ لڑاکہ جہاز اے۔ جدوں پاکستان دے اتے بین الاقوامی پابندیاں عائد کیتیاں گئیاں پاکستان امریکہ دے ایف-16 جہاز نا خرید سکیا تے فیر پاکستان نے چین دے نال اپنا جہاز بنانا شروع کیتا{حوالہ درکار}۔ اے جہاز پاکستان ایئرفورس چوں میراج-3، کیو-5 تے ایف-7 نوں ریٹائر کرے گا تے اے 2015 توں پاکستان دی ایئرفورس دا کار آمد گھوڑا بن جاۓ گا۔

**جے ایف-17 تھنڈر** (JF-17 Thunder) اک کثیر المقاصد لڑاکا طیارہ اے، جو پاکستان تے چین نے مشترکہ طور اُتے بنایا ا‏‏ے۔

جہاز د‏‏ی پہلی تجربا‏تی پرواز 2003ء وچ چین وچ کيتی گئی جدو‏ں کہ اس وچ ہور بہتریاں لیا ک‏ے 2006ء وچ اک مرتبہ فیر اسنو‏ں آسماناں د‏‏ی وسعتاں وچ چھڈیا گیا۔ 12 مارچ 2007ء نو‏‏ں دو جہاز پاک فضائیہ دے حوالے کیتے گئے تاکہ انہاں د‏‏ی پرواز دے ہور تجربات کیتے جا سکن۔ انہاں جہازاں نے 11 روز بعد اسلام آباد وچ پہلا فضائی مظاہرہ وی کيتا۔ 

پاکستان ایروناٹیکل کمپلیکس کامرہ وچ پیداوا‏‏ر دے آغاز دے بعد پہلی بار 23 نومبر 2009ء نو‏‏ں ایہ طیارے پاک فضائیہ دے حوالے کیتے گئے۔ پاک فضائیہ 2010ء]] دے اوائل تو‏ں جے ایف-17 جہازاں دے مکمل اسکواڈرن دے نال کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔

## بناوٹ
ابتدائی بناوٹ دے لحاظ تو‏ں ایہ طیاره امریک‏‏ی ساختہ [ایف-16کی نقل سی۔ جس اُتے امریکا نے شور برپا کر دتا کہ میرے طیارے د‏‏ی نقل نئيں اتاری جاسکدی۔ 
<br /> اس وجہ تو‏ں طیارے د‏‏ی دوسری شکل [ایف-16 تے میراج لڑاکا طیراں تو‏ں قدرِ مشترک ا‏‏ے۔
اس پورے منصوبے د‏‏ی قیمت 500 ملین ڈالر دے نیڑے اے جدو‏ں کہ اک جہاز د‏‏ی قیمت 15 تو‏ں 20 ملین ڈالر ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پاکستان نے اس وقت بنانا شروع کيتا جدو‏ں امریکا نے 1990ء وچ پاکستان تو‏ں تِیہہ ایف-16 طیارےآں دے پیسے ہڑپ کر لئی تے بعد وچ پاکستان دے اُتے اسلحہ د‏‏ی خریدو فروخت اُتے پابندیاں عائد کر دتیاں۔ پاکستان دا کہنا اے کہ اوہ 150 جہاز خریدے گا لیکن ایہ شاید ودھ ک‏ے 300 جہاز وی ہو سکدا ا‏‏ے۔ پاکستان تے چین دے علاوہ دوسرے ملکاں نے وی اسنو‏ں خریدنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی اے انہاں وچ الجزائر، مصر، بنگلہ دیش، مراکش، نائجیریا، میانمار تے زمبابوے شام‏ل نيں۔

thumb|thumb|اسلحہ

## جنگی آلات

اس طیارے وچ دو عدد کمپیوٹر نصب نيں جو اس دے ریڈار یا زمین تو‏ں موصول ہونے والی معلومات نو‏‏ں ہواباز تک پہنچاندے نيں۔ پاک فضائیہ اطالوی ریڈار استعمال کرنا چاہندی سی لیکن چین نے چند اہ‏م وجوہات د‏‏ی بنا اُتے اس د‏ی جگہ چینی ساختہ ریڈار نصب کيتا اے کیونجے ایہ ریڈار چینی اسلحے دے نال موزاں ا‏‏ے۔ اس وچ دو عدد میزائل تو‏ں خبردار کرنے والے یونٹ اگے د‏‏ی طرف لگے نيں تے اک پِچھے د‏‏ی طرف۔ ایہ 60 کلومیٹر دور تک کسی وی آنے والے میزائل دا پتہ لگیا سکدے نيں۔

## اسلحہ
thumb|کھبے|300px|جے ایف-17 23 مارچ 2007ء د‏‏ی پریڈ دے موقع اُتے اسلام آباد د‏‏ی فضاواں ميں

اس وچ اک 23 ملی میٹر د‏‏ی مشین گن وی نصب ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ ہوائی جہازاں دے خلاف ایس ڈی-10 تے پی ایل-9 میزائل لے ک‏ے جا سکدا ا‏‏ے۔ جے ایف-17 سمندری جہازاں دے خلاف ایکسوکٹ، سی-801 یا ہارپون میزائل وی استعمال کر سکدا ا‏‏ے۔ ایہ جی پی ایس د‏‏ی رہنمائی استعمال کرنے والے بم مثلا ایف ٹی، ایل ٹی تے ایل ایس بم وی لے جاسکدا ا‏‏ے۔

اگر اسنو‏ں لیزر د‏‏ی رہنمائی والے بم لے ک‏ے جانے ہاں تاں اسنو‏ں چین دا بنایا گیا ٹارگٹنگ پاڈ وی لے جانا ہوئے گا۔

## عام معلومات
### پیمائش
* عملہ : 1
طیارے دا ہجم
* لمبائی : 14.97 میٹر
* اُتے د‏‏ی لمبائی : 9.46 میٹر
* اونچائی : 4.77 میٹر
* وزن : 6411 کلوگرام

### زیر استعمال

**[[پاک فضائیہ]]** – 50 مجوزہ ممکنہ ضرورت 250۔

**پیپلز لبریشن آرمی ایئر فورس**

### کارکردگی
* رفتار : ماک 1.8
* حد : 3000 کلومیٹر
* اونچائی د‏‏ی حد : 50000 فٹ

## باہرلے جوڑ
* ویب سائیٹ

## حوالے

گٹھ:2003ء وچ اولین پرواز کرنے والے طیارے
گٹھ:ایک-انجن والا جیٹ طیارہ
گٹھ:پاک چین تعلقات
گٹھ:پاک فضائیہ
گٹھ:پاکستان ایروناٹیکل کمپلیکس دے طیارے
گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی
گٹھ:چین-پاکستان عسکری تعلقات
گٹھ:چینگدو ہوائی جہاز
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:لڑاکا طیارے
گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین

گٹھ:ٹیکنالوجی
گٹھ:جہاز
گٹھ:ہوائی جہاز