open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
امارت غرناطہ

**امارت غرناطہ** (Emirate of Granada) (عربی: إمارة غرناطة) دولت موحدین  دے  محمد بن نصر نے  جزیرہ نما آئبیریا اتے آخری مسلم حکومت قائم کتیی۔ اسی دور چ غرناطہ  دا  مشہور محل الحمرا وی تعمیر کیتا گیا۔ عربی آبادی  دی اکثریتی  تے سرکاری تے مادری زبان  سی۔

## غرناطہ دے سلطاناں دی لسٹ

## ہور ویکھو
سقوط غرناطہ

## باہرلے جوڑ

* http://www.liceus.com/cgi-bin/gba/4010.asp 
* http://www.islamyal-andalus.org/control/noticia.php?id=114
* http://www.homar.org/genealog/iv_europa_i/ibe18a.htm 
* http://web.genealogie.free.fr/Les_dynasties/Les_dynasties_musulmanes/Espagne.htm
* http://www.hukam.net/family.php?fam=211

گٹھ:قشتالہ
گٹھ:ہسپانیہ چ اسلام
گٹھ:یورپ دے سابق مسلم دیس
گٹھ:یورپ دے سابق دیس
گٹھ:اندلس
گٹھ:سابقہ امارات
گٹھ:سپین
گٹھ:ہسپانیہ
گٹھ:سپین دیاں بادشاہتاں
گٹھ:سپین دی تریخ
گٹھ:غرناطہ
لیون بادشاہت

** لیون بادشاہت** (Kingdom of León) (استوریائی: Reinu de Llión; ہسپانوی: Reino de León; گالیشی: Reino de León; پرتگیزی: Reino de Leão; لاطینی: Regnum Legionense) جزیرہ نما آئبیریا دے شمال مغربی علاقے چ واقع ا ک آزاد ریاست  سی۔  لیون  بادشاہت نے 1230 میں قشتالہ بادشاہت نال الحاق کر لیا۔

## ہور ویکھو
* اندلس
* آستوریاس بادشاہت
* قشتالہ بادشاہت

## باہرلےجوڑ
*تریخ لیون بادشاہی 

## حوالے

گٹھ:قشتالہ
گٹھ:یورپ دیاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:یورپ  دے سابقہ دیس
گٹھ:استرداد
گٹھ:قرون وسطی چ پرتگال
گٹھ:قرون وسطی چ ہسپانیہ
گٹھ:لیون بادشاہت
قشتالہ بادشاہت

**قشتالہ بادشاہت**,(ہسپانوی بولی چ: *Reino de Castilla*،لاطینی زبان میں: *Regnum Castellae*) موجودہ سپین چ قرونِ وسطیٰ چ اک سلطنت  دا ناں سی جو کہ 1065ء چ قائم ہوئی تے 1230ء  چ ختم ہوئی۔
## مورتاں

File:Coat of Arms of Castile (1390-15th Century).svg|
File:Coat of Arms of Castile with the Royal Crest.svg|

## ہور ویکھو
تاج قشتالہ

## حوالے

گٹھ:یورپ دیاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:یورپ  دے سابقہ دیس
گٹھ:استرداد
گٹھ:قرون وسطی چ پرتگال
گٹھ:قرون وسطی چ ہسپانیہ
گٹھ:قشتالہ بادشاہت
گالیسیا بادشاہت

**گالیسیا بادشاہت** (Kingdom of Galicia) (گالیشی: Reino DE Galicia; ہسپانوی: Reino de Galicia; پرتگیزی: Reino da Galiza; لاطینی: Galliciense Regnum) جنوب مغربی یورپ چ واقع اک  بادشاہی   سی جس نے اپنے سخر ویلے پورے شمال مغربی جزیرہ نما آئبیریا  اتے قبضہ کر لیا  سی۔

 
## مورتاں

File:Reino de Galicia - Kingdom of Galicia - Segars Roll.jpg|
File:Reino de Galicia-kingdom of Galicia-Maximiliano.jpg|
File:Reino de Galicia - Kingdom of Galicia - CarolumV.jpg|
File:Reino de Galicia - kingdom of Galicia - Hierosme.jpg|
File:Escudo reino de galicia.jpg|
File:Escudo-reyno de galizia.jpg|
File:Cedulareinogaliza.jpg|
File:Reino_de_Galicia_-kingdom_of_Galicia-troncoso.jpg|
File:Escudo de Galicia.svg|


## حوالے

گٹھ:سپین دی تریخ
گٹھ:سپین دیاں بادشاہتاں
گٹھ:یورپ دیاں سابقہ بادشاہتاں
گٹھ:یورپ  دے سابقہ دیس
گٹھ:استرداد
گٹھ:قرون وسطی چ پرتگال
گٹھ:قرون وسطی چ ہسپانیہ
گٹھ:قشتالہ بادشاہت
ونڈوز 10

**ونڈوز 10** مائیکروسافٹ ونڈوز دا اک منصوبہ اے.  ایس دا بیٹا (Beta) ورژن پہلی واری ستمبر 2014 چ مائیکروسافٹ نے لاؤنچ کیتا.

## ڈویلوپمنٹ
2011 چ مائیکروسافٹ پارٹنر کانفرنس وچ اینڈریو لیس (Andrew Lees) نے اعلان کیتا کے مائیکروسافٹ **[[کمپیوٹر]]**، **[[موبائل]]**، **ٹیبلیٹس** تے دوجیاں مشیناں لئی اک ای سافٹ ویئر بناے گا.

گٹھ:مائیکرو سافٹگٹھ:ونڈوزگٹھ:ٹیکنالوجی
اکرائلونائٹرائل

**اکرائلونائٹرائل** اک آرگینک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیدا فارمولا CH2CHCN اے۔ اے اک بے رنگا وولاٹائل پانی سار اے مگر بلکل صاف نا ہوۓ تہ پیلا دسدا اے۔ ایدا مالیکیول اک وینائل گروپ تے نائٹرائل دے رلن نال بنیا ہوندا اے۔ ایہ بوت کم دے پلاسٹک جنج پولی اکرائلونائٹرائل بنان لئی مونومر دا کم کردا اے۔ ایہ کٹ مقدار وچ وی خطرناک تے زخریلا ہوندا اے۔ اینوں کیٹالسٹ دی مجودگی چ پروپائلین دی اموکسیڈیشن نال بنایا جاندا اے۔ 2002 وچ حساب نال پتہ چلیا سی کہ جگ چ 5 ملین ٹن اکرائلونائٹرائل ہر ورے تیار ہوندی اے۔

گٹھ:کیمسٹری
شیعہ شاہی ٹبراں دی لسٹ

تھلے** [[اہل تشیع]] [[مسلمان]] [[شاہی ٹبر|شاہی ٹبراں]]** دی لسٹ اے:

## مصر تے شمالی افریقا
*ادریسی سلطنت (780–985 AD)
*سلطنت فاطمیہ (909–1171 AD)  the Fatimids were Ismaili،  Shia.
*Banu Kanz (1004–1412 AD)

## سسلی
*Kalbids (948–1053 عیسوی)

## ہسپانیہ
*Hammudid dynasty (1016–1073 عیسوی)

## جزیرہ نما عرب
*Banu Ukhaidhir (865–1066 عیسوی) Al-Yamama
*Rassids (893–1970 عیسوی) سابقہ یمن
*Sulaihid State (1047–1138 عیسوی) یمن میں
*مملکت متوکلیہ یمن (1926–1970 عیسوی)
*قرامطہ (900–1073 عیسوی) بحرین میں
*Usfurids (1253–1320)  بحرین میں
*Jarwanid dynasty (1305–1487) بحرین میں 

## شام تےعراق
*Hamdanid dynasty (890–1004 عیسوی)
*Bani Assad (961–1163 عیسوی) (Central and southern Iraq)
*Numayrids (990–1081 عیسوی) (مغربی عراق)
*Marwanids (990–1085 عیسوی)
*Uqaylid Dynasty (990–1169 عیسوی)
*Mirdasids (1024–1080 عیسوی)

## ایشیائے کوچک (جدید ترکی)
*Eretnids (1328–1381)
*Danishmends (1071–1178)
*Beylik of Erzincan (1379–1410)

## ایران تےقفقاز
*Justanids (791–974 AD)
*Alavids (864–929 AD)
*Aishanids (912–961 AD)
*Ziyarid dynasty (928–1043 AD
*آل بویہ (934–1062 AD)
*Hasanwayhid (959–1015 AD)
*Kakuyids (1008–1051 AD)
*Nizari Ismaili state (1090–1256 AD)
*ایل خانی سلطنت (1256–1335 AD)
*Sarbadars (1332–1386 AD)
*جلائر (1335–1432 AD)
*Chupanids (1335–1357 AD)
*Injuids (1335–1357 AD)
*Marashiyan (1359–1582 AD)
*قرہ قویونلو (1375–1468 AD)
*Musha'sha'iyyah dynasty (1436–1729 AD)
*صفوی سلطنت  (1501–1736 AD)
*Baku Khanate  (1753–1806 AD)
*Erivan khanate  (1604–1828)
*خاندان افشار (1736–1796 AD)
*Derbent Khanate (1747–1806 AD)
*Ganja khanate (1747–1804 AD)
*Talysh Khanate (1747–1828 AD)
*Nakhichevan Khanate (1747–1813 AD)
*Karabakh Khanate (1747–1822 AD)
*Shirvan Khanate (1748–1820 AD)
*خاندان زند (1750–1794 AD)
*قاجار خاندان (1785–1925 AD)
*پہلوی خاندان (1925–1979 AD)

## ہندستان
*بہمنی سلطنت (1347–1527 AD)
*Jaunpur Sultanate (1394–1479 AD)
*Bidar Sultanate (1489–1619 AD)
*Berar Sultanate (1490–1572 AD)
*احمد نگر سلطنت (1490–1636 AD)
*سلطنت قطب شاہی (1512–1687 AD)
*بیجاپور سلطنت (1490–1686 AD)
*Najm-i-Sani dynasty
*ریاست رام پور (1719–1949)
*Nawabs of Oudh (1722–1858 AD)
*Nawabs of Bengal (1757–1880)
*Talpur dynasty (1783–1843)
*Hunza (princely state)
*Nagar (princely state)

## جنوب مشرقی ایشیا
*Daya Pasai (1128–1285 AD).
*Bandar Kalibah
*Moira Malaya
*Kanto Kambar
*Robaromun

## مشرقی افریقا
*Kilwa Sultanate (957–1506 AD).

## ہور ویکھو
*سنی شاہی خانداناں دی لسٹ
*List of Muslim empires and dynasties
*List of Shi'a Muslims flags

## حوالے

گٹھ:شیعہ  راج ٹبر
گٹھ:مسلمان  راج ٹبر
گٹھ:اسلام متعلق لسٹاں
شیعہ
گٹھ:لسٹ سابقہ دیس
گٹھ:مسلم شخصیتاں دیاں لسٹاں
گٹھ:اہل تشیع
گٹھ:شیعہ
گٹھ:شیعہ شخصیتاں
*شیعہ
گٹھ:افریقہ چ اسلام
گٹھ:ایشیا چ اسلام
گٹھ:یورپ چ اسلام
گٹھ:تریخ اسلام
گٹھ:تریخ شمالی افریقہ
گٹھ:تریخ مغربی ایشیا
نیٹرو گلسرین

**نیٹرو گلسرین** اک پعاری، بے رنگا، تیل ورگا، پھٹن آلا پانی سار اے۔ ایہ گلسرول نوں تیز سفیر شورے دے تیزاب دی مجودگی وچ نائٹریٹ کرن نال بنایا جاندا اے۔ اینوں 1847 وچ لبیا گیا سی تہ اینوں بمب بنان لئی ورتیا گیا سی۔ ایدا اک خاص ورتن ڈائنامائٹ بارود اے جس نال کھدائی تے کاناں بنان لئی پعاڑ تے ہور دھرتی دی رکاوٹاں نوں توڑیا جاندا اے۔ 1880 دی دہائی توں اینوں جنگی ورتن وی لب گۓ جیناں وچ راکٹاں دا بالن، ہور بمب بنانا تے نیٹرو سیلولوز بنانا آندے نیں۔

نیٹرو گلسرین نال ہتھ نال لوڈ ہون آلے کارتوس وی بناۓ جاندے نیں۔ پچھلے کوئی 130 وریاں توں اینوں علاج وچ خون دی نالیاں نوں کھولن لئی ورتیا جا ریا اے۔ اس لئی ایہ دل دیاں بیماریاں تے دوریاں دے علاج وچ ورتیا جاندا اے۔ ایہ اصل چ اندر جا کہ نائٹرک آئکسائڈ بن جاندا اے جیڑی نالیاں نوں پھلا کہ خون گزرن وچ آسانی کر دیندی اے۔

گٹھ:کیمسٹری
روس دیاں مسیتاں دی لسٹ

تھلویں لسٹ  روس دیاں مسیتاں دی جزوی لسٹ اے ۔
## لسٹ
 

## ہور ویکھو
* روس چ اسلام
* Category:روس چ مسیتاں بلحاظ علاقہ (روسی چ)
* یورپ دیاں مسیتاں دی لسٹ
* ایشیا دیاں مسیتاں دی لسٹ

## حوالے

*This article incorporates information from the [[Russian Wikipedia]] and [[French Wikipedia]].*

## ہور  پڑھو
* 

## باہرلے جوڑ
پاکستانی جھنڈےآں دی لسٹ

ایہ پاکستانی  جھنڈےآں دی لسٹ اے۔

## قومی جھنڈا

## حکومتی جھنڈے

## شہری جھنڈے

## شہری ہوابازی جھنڈا

## صوبائی تے علاقائی جھنڈے

## فوجی جھنڈے

گٹھ:جھنڈے
گٹھ:جھنڈےآں دیاں لسٹاں
گٹھ:پاکستانی ثقافت
گٹھ:پاکستان متعلقہ لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
لسٹ پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں

ایہ پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں دی مکمل لسٹ اے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں
گٹھ:پاکستانی سیاست
گٹھ:حکومت پاکستان
گٹھ:سیاست
گٹھ:پاکستان متعلقہ لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
لسٹ پاکستانی شہراں دے جڑواں شہر

ایہ **لسٹ پاکستانی شہراں دے جڑواں شہر** (List of twin towns and sister cities in Pakistan)  اے۔

## [[لاہور]]

* استنبول، ترکی (از 1975) 
* ساریوون، شمالی کوریا (از 1988) 
* شیان، چین (از 1992) 
* کورتریک، بیلجیم (از 1993) 
* فاس، مراکش (از 1994) 
* بخارا، ازبکستان
* سمرقند، ازبکستان (از 1995) 
* اصفہان، ایران (از 2004) 
* مشہد، ایران (2006–2012) 
* گلاسگو، برطانیہ (از 2006) 
* شکاگو، ریاستہائے متحدہ امریکہ (از 2007)
* بلغراد، سربیا (از2007) 
* فرزنو، ریاستہائے متحدہ امریکہ (از2007) 
* کراکوف، پولینڈ (2007) 
* کوئیمبرا، پرتگال (از 2007) 
* ہانزلو/ہاونزلو، برطانیہ
* دوشنبہ، تاجکستان 
* بوگوتا، کولمبیا
* قرطبہ، ہسپانیہ (از 1994)
* آمل، ایران (از 2010)
* لیما، پیرو

## [[کراچی]]

* پورٹ لوئس، موریشس (1 مئی 2007)
* شنگھائی، چین (15 فروری 1984)
* ہانگ کانگ/ہونگ کونگ
* لاس اینجلس، ریاستہائے متحدہ امریکہ
* نیو یارک، ریاستہائے متحدہ امریکہ
* جدہ، سعودی عرب
* تاشقند، ازبکستان
* استنبول، ترکی
* بیروت، لبنان
* چٹاگانگ/چاٹگام/چٹگاؤں، بنگلہ دیش
* ازمیر، ترکی (از 1985)
* ہیوسٹن، ریاستہائے متحدہ امریکہ (8 مئی 2008)
* منامہ، بحرین
* مشہد، ایران، 11 مئی 2012
* پریستینا، کوسوو، 24 جولائی 2008
* دبئی، متحدہ عرب امارات
* کوالالمپور، ملائشیا، 1 جون 2008

## [[اسلام آباد]]

* عمان، اردن
* انقرہ، ترکی
* بیجنگ، چین
* ڈھاکہ، بنگلہ دیش
* سیول/سیؤل، جنوبی کوریا
* وینس/وینیتسیا، اطالیہ، 1960
* میدرد/مادرید، ہسپانیہ، 5 جون 2010
* جکارتہ، انڈونیشیا 1984، دوبارہ 2010
* ابوظہبی، متحدہ عرب امارات 

## [[رحیم یار خان]]

*ابوظہبی، متحدہ عرب امارات
*قاہرہ، مصر

## [[فیصل آباد]]

* مانچسٹر، برطانیہ (1997)
* کوبے، جاپان (2008)
* قرطبہ، ہسپانیہ
* ووہان، چین
* کانپور، بھارت
* تبریز، ایران
* لاس اینجلس، ریاستہائے متحدہ امریکہ (2009)
* شارجہ، متحدہ عرب امارات (2005)
* طنجہ، مراکش

## [[گوجر خان]]

*ریڈیچ، برطانیہ (2003)

## [[حیدرآباد, سندھ |حیدرآباد]]
* ٹولیڈو، اوہائیو

## [[پشاور]]

*ارومچی، چین
*مکاسر، انڈونیشیا
*صنعاء، يمن، (شروع از 24 اگست 2011)

## [[ملتان]]

*روم، اطالیہ
*قونیہ/کونیا، ترکی
*بانٹین، انڈونیشیا، شروع از 11 جولائی 2011
*رشت، ایران
*کاسابلانکا، مراکش

## [[میرپور ،آزاد کشمیر|میرپور]]
* بریڈفورڈ، برطانیہ
* والتھم فارسٹ، برطانیہ

## [[سکردو]]
* کورتینا، اطالیہ

## [[گلگت]]
*کاشغر، چین

## [[ساہیوال]]
*راچڈیل، برطانیہ

## [[سیالکوٹ]]
*قیصری/کاے سیری، ترکی

## حوالے

گٹھ:لسٹاں
گٹھ:پاکستان متعلقہ لسٹاں
گٹھ:پاکستانی شہراں دیاں لسٹاں
لسٹ پاکستان دیاں وادیاں

**ایہ لسٹ انہاں [[وادی|وادیاں]]  دی اے جو [[پاکستان]]  چ واقع نیں**.

## [[گلگت بلتستان]]
* وادی شگر
* گلگت
* ضلع ہنزہ۔نگر
* ضلع دیامر
* سکردو
* وادی کھرمنگ
* گاہکوچ
* وادی نامتر
* وادی بگروٹ
* وادی چھیپورسم
* وادی چھوربٹ
* وادی گوریکوٹ
* حاجیگم
* وادی ہسپر
* وادی ہوپر
* کھرکوہ
* وادی کنار

## [[آزاد کشمیر]]
* وادی جہلم
* وادی لیپہ
* وادی سماہنی
* وادی بندالا
* وادی خاصچناتر
* وادی نیلم
* وادی پتھکیہ

## [[خیبر پختونخواہ]]
* وادی کاغان
* وادی سوات
* وادی چترال
* وادی پنجکورہ
* وادی ناران
* وادی الائی
* وادی بٹگرام
* وادی بمبورت
* وادی کیلاش
* وادی رمبور
* وادی کھوٹ
* وادی کونش
* وادی مارندہ
* وادی میرانزئی
* وادی شیخدارا
* وادی شینکاری
* وادی سیرن
* وادی ٹکری
* وادی تیرت
* وادی بروغل
* وادی پلاس

## [[فاٹا]]
* وادی کرم
* وادی تیراہ
*وادی خانکی 
* وادی ٹوچی

## [[پنجاب، پاکستان|پنجاب]]
* وادی سون
* وادی جہلم
* وادی پھگلا
* وادی سون سکیسر

## [[بلوچستان]]
* وادی اوڑک

گٹھ:لسٹاں
گٹھ:پاکستان دیاں وادیاں
گٹھ:پاکستان متعلقہ لسٹاں
فہرست وزرائے اعظم پاکستان

محراب بلوچ 1981 ع میں اس فانی دنیا سے چلے گئے 
 صرف محراب کے دو بیٹے زندہ ہیں وہ بھی  پیشہ سے ٹیچر ہیں لیکن ایک ذھنی مرضی ہوگیا ہے 
ان کے نام یہ ہیں صفر علی ڈاھانی 
 اور دوسرا علی مور جو ذھنی مرضی ہے
محراب بلوچ کے بیٹے 
#غوث بخش #

کریم بخش 

محمود 

محمد اسماعیل 
علی مور 

صفر علی

## متعلقہ لیکھ
٭وزیر اعظم پاکستان
*صدر پاکستان
*کابینہ پاکستان
*حکومت پاکستان

گٹھ:حکومت پاکستان
گٹھ:پاکستان متعلقہ لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:پاکستانی وزرائے اعظم
گٹھ:پاکستانی سیاست
پاکستان
لسٹ قومی راجگڑھ بطور انتظامی ونڈ

ایہ **قومی دارالحکومتاں** دی فہرست  اے جو اک ملکی انتظامی تقسیم  وی نیں۔

## حوالے

گٹھ:فہرست دارالحکومت
گٹھ:ملکی ونڈاں دیاں لسٹاں
گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں
نشیبستان

thumbnail|نشیبستان دا خلا توںمشاہدہ
**نشیبستان** (Low Countries) (ڈچ: Lage Landen) رائن (Rhine), شالد (Scheldt) تے میوز (Meuse) دریاراں دے نشیبی ڈیلٹا چ تریخی سرزمین اے۔ اس چ بیلجیم، نیدرلینڈز تےلکسمبرگ  دے علاوہ فرانس تے لہندے  جرمنی دا کچھ حصہ وی شامل  اے۔ا یہ اصطلاح **آخر قرون وسطی** تے**ابتدائی نویں یورپ**  دے حوالے نال زیادہ مناسب  اے۔ 
## ہور ویکھو
*-ستان
گٹھ:ستان
گٹھ:سابقہ ہسپانوی علاقے
گٹھ:یورپ
گٹھ:تریخی خطے
گٹھ:لکسمبرگ
گٹھ:بینیلکس
گٹھ:ہالینڈ
گٹھ:ستاراں صوبے
ایبٹ آباد کرکٹ اسٹیڈیم

**ایبٹ آباد کرکٹ سٹیڈیم** پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخواہ  دے شہر ایبٹ آباد  وچ اک کھیڈ دا میدان اے۔
## ہور ویکھو
* ایبٹ آباد فالکنز
* پاکستان کرکٹ بورڈ

## باہرلے جوڑ
* http://www.pcboard.com.pk/Pakistan/Grounds/2009.html 

گٹھ:پاکستان دے اسٹیڈیم
گٹھ:پاکستان دے کرکٹ میدان
گٹھ:ضلع ایبٹ آباد
گٹھ:کھیل دے میدان
گٹھ:کھیل
گٹھ:ایبٹ آباد
لسٹ عرب دیس بلحاظ آبادی

ایہ **لسٹ عرب دیس بلحاظ آبادی**  اے، جو کہ بنیادی طور اتے اقوام متحدہ دے تخمینے  دی بنیاد اتے  اے۔

## ہور ویکھو
* لسٹ دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ افریقی دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ دیس شمالی تے جنوبی امریکہ بشمول جزیرے بلحاظ آبادی
* لسٹ مشرق وسطی دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ کیریبین جزیرے دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ یورپی دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ یورپی یونین ممبر دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ لاطینی امریکہ دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ دیس ممبردولت مشترکہ بلحاظ آبادی
* لسٹ عرب دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ شمالی امریکی دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ اوشیانا دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ جنوبی امریکہ دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی تے مستقبل
* لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی (اقوام متحدہ)
* لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2000
* لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2010
* لسٹ یوریشیائی دیس بلحاظ آبادی
*لسٹ ایشیائی دیس بلحاظ آبادی
* لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1900
* لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1907
* لسٹ براعظم بلحاظ آبادی
* لسٹ آبادی بلحاظ مذہب
* وڈے مذہبی گروہ
* مذہب بلحاظ دیس
* بدھ مت بلحاظ دیس
* لادینییت بلحاظ دیس
* رومن کیتھولک بلحاظ دیس
* پروٹسٹنٹ بلحاظ دیس
* آرتھوڈاکس بلحاظ دیس
* یہودیت بلحاظ دیس
 

گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی

آبادی

## حوالے

گٹھ:لسٹاں
گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں
گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی
ایتھائلین آکسائڈ

**ایتھائلین آکسائڈ** جینوں اوکسیرین وی کیندے نیں، اک آرگینک کمپاؤنڈ اے۔ ایدا فارمولا C2H4O اے۔ ایہ اک چکری ایتھر اے۔ چکری ایتھر وچ اک الکین دے دو کاربن ایٹم اک آکسیجن ایٹم نال جڑے ہوندے نیں۔ ایتھائلین آکسائڈ اک بے رنگی تے مٹھی بو آلی گیس اے جیڑی دستی اگ پھڑ سکدی اے۔ ایہ سب توں سادی ایپ آکسائڈ اے۔ ایتھائلین آکسائڈ دے مالیکیول دی اینی سادی مورت دی وجہ توں ایہ بوت آرام ریایکشن کردی اے تے اپنا چھلا کھول کہ پولیمر بناندی اے۔

ایہ دوجے کیمیکل بنان لئی اک بوت خاص خام مال اے مگر ایہ آپ بوت خطرناک کیمیکل اے۔ کمرے دے گرمی ناپ تہ ایہ اگ پھڑن آلا، کینسر کرن آلا تے ٹن کرن آلا کیمیکل ہوندا اے۔ ایہ جراسیم مارن، سرف بنان، پلاسٹک بنان، تے ہور کئی آرگینک کمپاؤنڈ بنان لئی ورتیا جاندا اے۔ اینوں بمب بنان چ وی ورتیا جاندا اے۔

گٹھ:کیمسٹری
یوریا

**یوریا** اک آرگینک کمپاؤنڈ اے جیدا فارمولا  CO(NH2)2 اے۔ اس دے مالیکیول وچ دو NH2 گروپ اک کاربونائل گروپ نال جڑے ہوندے نیں۔ یوریا جانوراں وچ نائیٹروجن دے کمپاؤنڈاں دی میٹابولزم وچ بوت خاص کم کردا اے۔ ایہ ددپلانیاں دے موتر وچ نائیٹروجن رکھن آلا کمپاؤنڈ ہوندا اے۔ ایہ اک بے رنگا، بے بو تے پانی چ بوت کلن آلا کمپاؤنڈ اے تے ایہ بلکل زخریلا نئیں۔ ایدا پانی چ کول نا تہ تیزاب ہوندا اے نا ای اساس۔ انسانی پنڈا اینوں کئی کماں لئی ورتدا اے جیناں چوں سب توں وڈا ورتن نائیٹروجن نوں بار کڑنا اے۔ کلیجہ اینوں امونیا تے کاربن ڈائی آکسائڈ نوں جوڑ کہ بناندا اے، ایہ کم یوریا چکر دا انگ اے۔ یوریا دی کھاد فسلاں نوں نائیٹروجن دین لئی بنائی جاندی اے تے ایہ ہور کیمیکل بنان لئی وی کیمیائی انڈسٹری چ ورتیا جاندا اے۔

1828 توں پہلاں کیمسٹری گرو تے سائنسدان ایہ سمجدے سن کہ آرگینک کمپاؤنڈ صرف جیندی شیواں ای بنا سکدیاں نیں مگر جرمن گرو فریڈرخ وولر نیں یوریا اپنی لیب وچ بنا کہ اس گل نوں غلط ثابت کردتا۔ اس توں بعد کئی ہور آرگینک کمپاؤنڈ لیب وچ بناۓ گۓ۔ علاج وچ یوریا سب توں ضروری دوائیاں چوں اک اے۔

گٹھ:کیمسٹری
نوبل انعام جیتو جاپانی

## انعام جیتو

## [[جاپان]]   نال تعلق رکھن آلے لوک

## حوالے

## ہور ویکھو
*نوبل انعام جیتو یہودی
*نوبل انعام جیتو مسلمان
*نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ
*نوبل انعام جیتوآں دی یونیورسٹی وابستگی لحاظ نال لسٹ
*نوبل انعام جیتو بلحاظ دیس
گٹھ:نوبل انعام جیتوآں دی لسٹ

گٹھ:نوبل انعام جیتوآں دی لسٹ
گٹھ:نوبل انعام جیتوآں دی لسٹ بلحاظ مذہب
گٹھ:سائنسداناں دیاں لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:نوبل انعام
گٹھ:جاپانی نوبل انعام جیتو
گٹھ:نوبل انعام
نوبل انعام جیتو حبشی

## نوبل انعام حیتو

## ہور ویکھو

* نوبل انعام جیتو حبشی
* نوبل انعام جیتو  عیسائی
*نوبل انعام جیتو یہودی
*نوبل انعام جیتو جاپانی
*نوبل انعام جیتو عورتاں
*نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ
*نوبل انعام جیتو مسلمان
*نوبل انعام جیتو بلحاظ دیس
*نوبل انعام جیتوآں دی یونیورسٹی وابستگی لحاظ نال لسٹ
## حوالے

گٹھ:نوبل انعام جیتوآں دی لسٹ
گٹھ:نوبل انعام
گٹھ:لسٹاں
عرب دنیا دے وڈے شہراں دی لسٹ

ایہ عرب دنیا دے وڈے شہراں دی لسٹ اے۔

## حوالے

گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں
گٹھ:عرب لیگ
گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی
گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
سٹائرین

**سٹائرین** اک آرگینک کمپاؤنڈ اے جیدا کیمیائی فارمولا C6H5CH=CH2 اے۔ ایہ بینزین توں بنایا جاندا اے۔ ایہ اک بے رنگا تیل ورگا پانی سار اے جیدی مٹھی بو ہوندی اے، مگر بوتی مقدار چ چنگی بو نئیں ہوندی۔ سٹائرین نال پولی سٹائرین تے کئی ہور پولیمر بناۓ جاندے نیں۔ 2010 وچ 2.5 کروڑ ٹن سٹائرین بنائی گئی سی۔

گٹھ:کیمسٹری
دنیا دے سبتوں وڈے شہر

ایہ لسٹ جگ دے سب توں وڈے  شہراں دی اے۔

## فہرست

## فہرست

## ہور ویکھو
* لسٹ قومی دارالحکومت تے وڈے شہر بلحاظ دیس
* لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ آبادی
* لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ سنگھنائی آبادی

## حوالے

 
گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:ایشیا دے شہر
گٹھ:ایشیائی شہر
گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:لسٹاں
افریقا دے وڈے شہر

ایہ لسٹ**‎ افریقا دے وڈے شہر** بلحاظ آبادی  اے ۔

## ہور ویکھو
* لسٹ قومی دارالحکومت تے وڈے شہر بلحاظ دیس
* لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ آبادی
* لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ سنگھنائی آبادی

## حوالے

 
گٹھ:‎ افریقہ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:‎ افریقہ متعلقہ لسٹاں
 گٹھ:‎ افریقہ دے شہر
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
 
گٹھ:لسٹاں
پلرمو

**پالیرمو** (Palermo) (صقلوی: Palermu, لاطینی: Panormus, یونانی: Πάνορμος, عربی: بلرم, سامی: זִיז, Ziz) جزیراتی  اٹلی دا اک شہر اے جہڑا اسدے علاقے سسلی چ واقع اے ۔ جو صقلیہ  دے دوناں خود مختار علاقےآں تےصوبہ پالرمو  دا دارالحکومت  اے۔

ایہ شہر مسلماناں دے سسلی  اتے مل ویلے امارت سسلی دا راجگڑھ وی رہیا اے ۔ 
## موسم





## مورتاں

File:Palermo 0421 2013.jpg|
File:Palermo 0436 2013.jpg|
File:Palermo 0454 2013.jpg|
File:Palermo 0461 2013.jpg|
File:Palermo 0538.jpg|
File:Palermo 0579 2013.jpg|
File:Palermo 0586 2013.jpg|
File:Palermo 0601 2013.jpg|
File:Palermo 0601 2013.jpg|
File:Palermo 0610 2013.jpg|
File:Palermo 0613 2013.jpg|
File:Palermo 0637 2013.jpg|
File:Palermo 0639 2013.jpg|
File:Palermo 0641 2013.jpg|
File:La fontaine de la honte (Palerme) (6877773882).jpg|
File:Palermo StreetArt III.jpg|


## حوالے

گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:اٹلی دے شہر
گٹھ:اٹلی دے آباد تھاں
2016 آئی سی سی عالمی ٹی ٹوئینٹی مقابلہ

**2016 آئی سی سی عالمی ٹی ٹوئینٹی مقابلہ** چھیواں ٹی ٹوئینٹی مقابلہ اے**.**  ایس دی میزبانی گیارہ مارچ توں تین اپریل 2016 تک بھارت کرے گا. عالمی کرکٹ کونسل نے ایس دی میزبانی 28 جنوری 2015 دے اک دبئی چ ہوۓ اکٹھ وچ بھارت دے حوالے کیتی سی. سری لنکا اپنی جت دا دفاع کرے گا. پر سری لنکا دی ٹیم اپنے اعزاز دا دفاع کرن چ ناکام رہی۔ فائنل چ ویسٹ انڈیز ٹیم نے مخالف ٹیم نوں ہرا کے دوسری وار عالمی ٹی ٹوئینٹی دا اعزاز حاصل کیتا۔

## ٹیمیں
## تھاں
21 جولائی 2015ء نوں، بھارتی کرکٹ بورڈ نے میزبان شہراں کدے ناواں دا اعلان کیتا، جتھے مقابلے منعقد ہونے سن۔ بنگلور، چینائی، دھرم شالہ، اجیت گڑھ، ممبئی، ناگپور تےنوین دلی، کولکاتہ، چ میچ ہون گے۔ چنائی اک قانونی مسئلہ، تن اسٹینڈ دی تعمیر دی وجہ نال اک میچ دی میزبانی نہ کر سکیا۔ ودربہ کرکٹ ایسوسی ایشن اسٹیڈیم، ناگپور نے گروپ بی دے تمام مقابلےآں دی میزبانی کیتی تے ہماچل پردیش کرکٹ ایسوسی ایشن اسٹیڈیم، دھرم شالہ نے گروپ اے دے تمام مقابلےآں دی میزبانی کیتی۔ The پاک بھارت کرکٹ مسابقت match، was scheduled to be played at HPCA Stadium. With the announcement that HPCA authority could not provide the required security for Pakistani team، the match was moved to ایڈن گارڈنز، کولکاتہ۔

## میدان

## کوالیفائڈ ٹیماں

## جدول

### گروپ اے

----
----
----
----
----

### گروپ بی

----
----
----
----
----

### دوسرا/سوپر 10 مرحلہ

### گروپ 1

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### گروپ 2

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## ناک آؤٹ مرحلہ

### سیمی فائنل

----

### فائنل

## شماریات
### زیادہ رنز

### زیادہ وکٹاں

## ریکارڈ
ان سیریز چ 16 ریکارڈ بنائے گئے یا بنے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:کرکٹ
گٹھ:بھارت چ عالمی کرکٹ مقابلے
گٹھ:قومانتری کرکٹ مقابلے
گٹھ:ٹی ٹوئینٹی کرکٹ مقابلے
ایسٹ بیٹن روج پارش، لوزیانا

** ایسٹ بیٹن روج پارش ** امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
پولی ایتھائلین

**پوی ایتھائلین** جگ چ سب توں بوتا پلاسٹک اے۔ ہر ورے 8 کروڑ ٹن پولی ایتھائلین بندا اے۔ اینوں شاپر تے ہور ڈبیاں لئی بنایا جاندا اے۔ پولی ایتھائلین دیاں کئی قسماں نيں تے سب دا فاروملا اکو ای اے: (C2H4)n جیدے وچ n ایتھائلین دی مقدار دسدا اے جس نال ایدیاں ونڈاں بندیاں نیں۔ اینوں جرمن کیمسٹری گرو ہانز فان پیحمین نیں سب توں پہلاں 1898 وچ بنایا سی۔ انگلینڈ دی کیمیائی کمپنی *ICI* نیں اینوں 1939 وچ فیکٹریاں چ بنانا ٹوریا۔ ایہ ہن وکھرے ریزناں نال رلا کہ بوتی سختی آلے کماں چ وی ورتیا جاندا اے۔

گٹھ:کیمسٹری
1،2-ڈائی کلوروایتھین

**‎ 1،2-ڈائی کلوروایتھین** اک کلورین نال رلیا ہویا ہائڈروکاربن اے۔ اینوں وینائل کلورائڈ بنان لئی ورتیا جاندا اے جس نال کئی قسماں دے پلاسٹک تے ہور وینائل دیاں شیواں بنایاں جاندیاں نیں جنج: پولی وینائل کلورائڈ پائپ، فرنیچر، گڈیاں دا فرنیچر تے کئی ہور عام کعراں دیاں شیواں۔ ایہ اک بے رنگا پانی سار ہوندا اے جیدی کلوروفورم جئی بو ہوندی اے۔ ‎ 1،2-ڈائی کلوروایتھین توں آرگینک کمپاؤنڈ وی بناۓ جاندے نیں تے اینوں کول دے طور تہ وی ورتیا جاندا اے۔ اینوں سب توں پہلاں 1794 وچ ڈچ کیمسٹری گرواں دی سنگت *Society of Dutch Chemists* نیں بنایا سی۔ اس لئی اینوں ڈچ تیل وی آکھیا جاندا سی۔

گٹھ:کیمسٹری
فاسفورک تیزاب

**فاسفورک تیزاب** اک تیزاب اے جیدا فارمولا H3PO4 اے۔ فاسفورک تیزاب کمرے دے گرمی ناپ تہ اک ٹھوس ہوندا اے۔ ایہ تیزاب فاسفیٹ آئن بناندا اے۔ فاسفیٹ آئن ہر جیندی شے لئی بوت ضروری ہوندا اے۔ اس لئی جیون پڑھت چ فاسفورک تیزاب تے ایدے توں بنیاں شیواں بوت پڑھیاں جاندیاں نیں۔ کمیائی ریایجنٹ ہون توں علاوہ فاسفورک تیزاب زنگ روک، خوراک، دنداں دی صفائی، بجلی لنگان، کھاد تے صفائی دیاں شیواں چ ورتیا جاندا اے۔ فاسفورک تیزاب عام طور تہ پانی وچ 85٪ کول چ لبدا اے۔ ایہ کول بے رنگا تے بے بو ہوندا اے۔ ایہ اک تیز تیزاب ہوندا اے تہ خطرناک ہوندا اے۔

گٹھ:کیمسٹری
پير مہر علی شاہ

**پير مہر علی شاہ** (Meher Ali Shah) گولڑہ شریف  چ  14 اپریل 1859 (1 رمضان 1275 ہجری) نوں جمے. گولڑہ شریف راولپنڈی  تے  اسلام آباد  دے وچکار واقع ہے۔ آپ اک عظیم رہنما، ولی االلہ، حنفی عالم تے قادیانی مرزائی فرقے  سخت مخالف منے جاندے نیں۔ اوہناں نیں کئی کتاباں جیویں کے **غیر راسخ العقیدہ** تے مرزائی فرقے دے رد وچ "سی**فِ چشتیائی**" لکھی

## تصانیف
تحقيق الحق فی كلمة الحق

شمس الهداية

سيف چشتيائى

اعلاء كلمة الله وما اهل به لغير الله

الفتوحات الصمدية

تصفية ما بين سنی والشيعة

فتاوی مہریہ

ملفوظات مهر علی شاه

گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:تریخی شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:مسلم شخصیتاں
گولڑہ شریف

**گولڑہ**  پاکستان دے راجگڑھ  اسلام آباد  دیاں مارگلہ  پہاڑیاں دے نیڑے اک پنڈ اے۔ سطح سمندر توں 1707 فٹ اتے اے پنڈ پرانے شہر ٹيكسلا  توں 17 كلوميٹر دور اے۔ ایس پنڈ دی شہرت پير مہر علی شاہ  دا دربار اے، ایس وجہ توں ایہنوں گولڑہ شریف آکھیا جاندا اے۔

گٹھ:پنڈ
گٹھ:پنجاب دے پنڈ
گٹھ:پاکستان دے پنڈ
گٹھ:اسلام آباد
پاک ویلز

**پاک ویلز** پاکستان دی سب توں وڈی آٹو گڈیاں تے موٹرسائیکلاں دی ویب سائٹ اے. فروری 2015 دے مطابق روز 10 لکھ توں بوہتے لوک ایس نوں کھولدے نیں. ایس ویب سائٹ دے راہیں لکھاں لوک کاراں تے موٹر سایکلان دا کاروبار کردے نیں.

گٹھ:پاکستان
کمپیوٹر پروگرامنگ

**کمپیوٹر پروگرامنگ** (انگریزی: Computer programming): کسے وی کم نوں پورا کرن لئی سانوں کمپیوٹر نوں ہدایات دینیا ہندیاں نیں. ایہناں ہدایات دا اک خاص ربط ہندا اے. جیویں کے آ، جا، کھا، پی اے اک ہدایت نامہ اے پر ایس وچ ربط نہیں، جے اسی آکھیے کینٹین چ آؤ، سموسے کھاؤ، پانی پیؤ تے کلاس چ جاؤ اے ہدایات اک ربط وچ نیں. کمپیوٹر نوں اک ربط وچ ہدایات دین نوں  **کمپیوٹر پروگرامنگ** آکھدے نیں. کمپیوٹر پروگرامنگ کسے **پروگرامنگ لینگویج** وچ کیتی جاندی اے.  کمپیوٹر پروگرامنگ دیاں کئی قسماں نیں جیویں سی++، سی شارپ تے جاوا (JAVA)

گٹھ:سائنس
گٹھ:کمپیوٹر
لسٹ تریخی وڈے شہر

ایہ **لسٹ تریخی وڈے شہر** (List of largest cities throughout history)  اے۔

## حوالے

گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی
گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:تریخی جغرافیہ
جیفرسن ڈیوس پارش، لوزیانا

** جیفرسن ڈیوس پارش ** امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
لسٹ عربی شہر بلحاظ آبادی

ایہ**لسٹ عربی شہر بلحاظ آبادی** (List of Arabian cities by population) اے۔

## ٹیبل

* C - مردم شماری
* E - تخمینہ

## حوالے

 
گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:ایشیا دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:ایشیائی شہر
گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:عربی شہراں دی لسٹ
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:ایشیا دیاں لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
لسٹ شمالی دیساں دے شہر بلحاظ لوک گنتی

ایہ **لسٹ شمالی دیسان دے شہر بلحاظ آبادی** (List of the most populated municipalities in the Nordic countries) اے۔

## لسٹ

## حوالے

 
گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شمالی دیساں شہراں دی لسٹ
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:سکینڈینیویا
گٹھ:لسٹاں
لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ آبادی

ایہ **لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ آبادی** اے۔

## ہور ویکھو
* لسٹ قومی دارالحکومت تے وڈے شہر بلحاظ دیس
* لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ سنگھنائی آبادی

## حوالے

 
گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی
گٹھ:شہر
گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:راجگڑھاں دی لسٹ
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
نامیاتی مرکب

**آرگینک کمپاؤنڈ** کیمسٹری وچ اوہناں کیمیائی کمپاؤنڈاں نوں کہندے نیں جیہناں دے مالیکیول وچ کاربن ہوندا اے۔ آرگینک کمپاؤنڈاں وچ کجھ کاربن دے کمپاؤنڈ جنج کاربائڈ، کاربونیٹ، کاربن دیاں سادیاں آکسائڈاں تے کاربن دیاں سائناڈاں نئیں آندیاں۔ آرگینک کیمسٹری پہلاں صرف اوہناں کمپاؤنڈاں دی جانکاری ہوندی سی جیہڑے جانداراں وچ ہوندے نیں، مگر بعد اچ جدوں لیب وچ آرگینک کمپاؤنڈ بناۓ گۓ فیر اوہناں توں ہور بناۓ گۓ کمپاؤنڈاں نوں وی آرگینک آکھیا گیا۔

## آرگینک کمپاؤنڈاں دے ٹبر
* ہائیڈروکاربن
:: * الیفیٹک ہائیڈروکاربن
:: * ارومیٹک ہائیڈروکاربن
* ہیلوالکین
* الکوحل
* فینول
* ایتھر
* الڈیہائڈ
* کیٹون
* کاربوکسلک تیزاب
* امائن

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
ہائیڈروکاربن

**ہائیڈروکاربن** اوناں آرگینک کمپاؤنڈاں نوں کیندے نیں جیڑے صرف کاربن تے ہائیڈروجن نال رل کہ بنے ہون۔ ہائیڈروکاربناں چوں اگر اک ہائیڈروجن دا ایٹم کڈ دو تہ اوہ ہائیڈروکاربائل فنکشنل گروپ بن جاندے نیں۔ ہائیڈروکاربناں دے اگے دو نکے ٹبر نیں: الیفیٹک ہائیڈروکاربن تے ارومیٹک ہائیڈروکاربن۔ زمین چ تقریبا سارے ہائیڈروکاربن خام تیل چ ہوندے نیں جیدے وچ جانداراں دیاں لاشاں وچوں ہائیڈروجن تے کاربن رل کہ لمیاں زنجیراں بنادیندے نیں۔

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
الیفیٹک ہائیڈروکاربن

**الیفیٹک ہائیڈروکاربن** ہائیڈروکاربن کمپاؤنڈاں دی اک ونڈ اے۔ الیفیٹک کمپاؤنڈ ہائیڈروکاربناں دی دوجی ونڈ ارومیٹک ہائیڈروکاربناں آر چکری ہوسکدے نیں مگر ارومیٹک ہائیڈروکاربن دا ایٹمی چھلا ٹھیک ہوندا اے جیویں بینزین۔ الیفیٹک ہائیڈروکاربن سیچوریٹڈ (saturated) یا انسیچوریٹڈ (unsaturated) ہوسکدے نیں جنج میتھین تے ایتھائن۔ الیفیٹک کمپاؤنڈ عام طور تہ اگ پھڑ لیندے نیں، اس لئی ایناں نوں بالن دے طور تہ ورتیا جاندا اے۔ 

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
ہیلوالکین

**ہیلوالکین** جیناں نوں **الکائل ہیلائڈ** وی کیا جاندا اے آرگینک کمپاؤنڈاں دا اک ٹبر اے جیڑے الکیناں توں بندے نیں تے اوناں چ اک یا زیادہ ہالوجن ہوندے نیں۔ ہیلوالکین کئی قسماں دے ہوندے نیں تے اوناں نوں کئی کماں لئی بنایا تے ویچیا جاندا اے۔ اینوں کئی کیمیائی ناں تے ہور ناں دے کہ ویچیا جاندا اے۔ ایناں نوں اگ روک، اگ بجان، فرج کرن، بالن، کول بنان تے دوائیاں دے طور تہ ورتیا جاندا اے۔ 20ویں صدی وچ وڈے پیمانے تے ورتن دے بعد ایہ گل پتہ چلی کہ کئی ہیلوالکین زخریلے تہ گندگی کرن آلے ہوندے نیں۔ مثلا کلوروفلوروکاربن اوزون توں توڑدے نیں تہ ایناں نوں فرجاں تے اے سیاں چ ورتیا جاندا اے۔

ہیلوالکیناں نوں انسان صدیاں توں جاندے سن۔ کلورو اتھین 15ویں صدی وچ بنائی گئی سی۔ 19ویں صدی وچ آرگینک کیمسٹری بارے جانکاری جنج جنج وددی گئی اوناں نال ہور ہیلوالکین بناۓ گۓ۔ ایناں نوں بنان دے کئی نویں طریقے کڈے گۓ: الکیناں وچ ہالوجن پانا تے الکحولاں نوں الکائل ہیلائڈ بنانا۔ ایہ طریقے بوت پکے تے سوکھیاں ہو جاندے سن جس دی وجہ نال ہیلوالکین فیکٹریاں وچ بوت سستے مولے بنن لگ گیا۔ ایناں ہیلوالکیناں وچوں ہیلائڈ گروپ نوں کڈ کہ کوئی اور فنکشنل گروپ پا کہ کئی ہور کمپاؤنڈ بناۓ جاندے سن۔

زيادہ تر ہیلوالکین انسان بناندے نیں مگر ایناں توں علاوہ زمین اتے بیکٹیریا، الی تے سمندری الجی وی ہیلوالکین انزیماں نال بناندے نیں۔ کوئی 1600 دے نیڑے تریڑے جانداراں دے بناۓ ہیلوالکیناں دا ہلے تک پتہ اے جیناں وچ بروموالکین سب توں عام اے۔ بوٹیاں دی کوئی 40 قسماں فلورو ایسیٹیٹ (اک ہیلوالکین) بناندیاں نیں جیڑیاں زخر دے طور تہ ورتیاں جاندیاں نیں۔

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
ویکیپیڈیا:چنویں لیکھ لئی امیدوار

ایہ  لیکھ چنویں لیکھ بنن لئی امیدار وار نیں:-
*مہاراجہ رنجیت سنگھ
*پرانا یونان
*سلطنت برطانیہ
*افغانستان چ بدھ مت
*‏پنجاب دی تریخ
*‏پنجاب دے دریاواں تے نہراں دی تریخ
*‏پاکستان
*لہور
*کرکٹ
*روس
*جرمنی
*‏فرانس
*‏ ‏سویٹزرلینڈ
*‏ ‏برطانیہ
*‏نیو یارک شہر
*‏امریکہ
*دیپالپور دا لہجہ ‏
*بلھے شاہ
*‏تاشکند
*سلطنت عثمانیہ
*آستانہ شہر
*پنجاب دے ندی نالے
*‏اسپرانتو
*‏ایسوپ
*‏چین ‏
*پہلی وڈی لڑائی ‏
*‏نمر باقر النمر ‏
*‏لہور ‏
*قازان خانیت
*سپین
*آکسفورڈ یونیورسٹی
*پاندھی
*‏تہران
*خوشی محمد نثار
*چندی گڑھ
*‏واشنگٹن ڈی سی
*نیدرلینڈز
*‏کنکارڈ
*‏دوجی وڈی لڑائی
*‏سلجوقی سلطنت
*‏استمبول
*ماسکو
*‏پیبلو پکاسو ‏
*‏نیپولین
*‏مغلیہ سلطنت
*سکھ ریاستاں
*‏نازی جرمنی ‏
*اشک آباد
*‏تارہ سمندر ‏
*‏رابرٹ کوخ ‏
*‏سورجی پربندھ
*بسمارک
*‏نیپچون
*‏مارٹن لوتھر کنگ ‏
*‏ولادیمیر لینن ‏

گٹھ:لیکھ
گٹھ:چونویں لیکھ
لندن میٹرو

**لندن انڈرگراؤنڈ  جاں میٹرو** ایک بجلی نال چلن آلیاں  ریل گڈیاں دا نظام اے، جو کہ لندن، برطانیہ چ واقع اے۔ایہ دنیا چ سبتوں پرانا زمین ہیٹھ ریلوے اے۔ 1863 دے سال چ چلنا شروع کیتا، 'میٹروپالیٹن ریلوے' دے ناں ہیٹھ۔ کھلن مگروں اس پراندھ دی، بوہت سارے ہور شہراں چ اس نظام دی نقل کیتی گئی، مثلاً نیو یارک تے مادرید چ۔ بھانویں اسدا ناں 'انڈرگراؤنڈ' اے، جس دا مطلب اے 'زمین ہیٹھ'، پر تقریباً ادھی لائن زمین دے اتے ای اہے۔ انگریزی بول چال چ اسنوں 'ٹیُوب' آکھیا جاندا اے، کیونجے اسدے سرنگ زمین تھلےاوں لنگھن والے ٹیوب وانگ نظردے نیں۔ لندن انڈرگراؤنڈ دے 274 سٹیشن نیں، تے 408 کیلومیٹر توں ودھ پٹری دی لمبائی اے۔ کئی لائناں تے سٹیشن کچھ وقت دے بعد بند ہو گئے، مثلاً آلڈوِچ۔ 2006 توں 2007 تک، ایک ارب توں ودھ مسافراں نے لندن انڈرگراؤنڈ نوں ورتیا۔

انڈرگراؤنڈ ٹریناں دے نظام ہور دیساں چ میٹرو یا سب وے (اتےامریکہ چ) وی کہلاندے نیں۔ برطانیہ چ 'سب وے' زمین ہیٹھ پیدل راہاں نوں آکھیا جاندا اے۔

## حوالے

گٹھ:لندن
گٹھ:میٹرو پربندھ
کامیکازی

thumb|کامیکازی ہواباز

**کامیکازی** (Kamikaze) 
(تلفظ: ||; "خدائی" یا "روح (کامی) ہوئیا") سرکاری طور  اتے**توکوبیتسو کوگیکیتائی** (Tokubetsu Kōgekitai) (جاپانی: 特別攻撃隊 "خصوصی حملہ یونٹ") سلطنت جاپان دے  خودکش حملہ آور پائلٹ سن جنہاں دی مشہوری دوجی وڈی لڑائی دی بحر الکاہل مہم دے خاتمے دے مرجلےآں چ  اتحادی فوجاں  دے بحری جہازاں اتے حملےآں دی وجہ توں اے۔


فائل:USS Bunker Hill hit by two Kamikazes.jpg|یو ایس ایس بنکر ہل، 11 مئی 1945
فائل:USS Essex (CV-9) is hit by a Kamikaze off the Philippines on 25 November 1944.jpg|یو ایس ایس ایسیکس، 25 نومبر 1944
فائل:A6M5 52c Kyushu.jpg|ماڈل 52c زیروز - کامیکازی جہاز
فائل:SL Exp 5.jpg|سینٹ لو، 25 اکتوبر 1944
فائل:Kamikaze attacks USS Columbia (CL-56) in Lingayen Gulf on 6 January 1945 (NH 79449).jpg|یو ایس ایس کولمبیا، 6 جنوری 1945
فائل:USS Louisville (CA-28) is hit by a kamikaze in Lingayen Gulf on 6 January 1945 (80-G-363217).jpg|یو ایس ایس لوئی ولے، 6 جنوری 1945
فائل:HMS Formidable (67) on fire 1945.jpg|طیارہ بردار جہاز ایچ ایم ایس فورمیڈیبل، 1945
فائل:Chiran high school girls wave kamikaze pilot.jpg|ہائی اسکول کڑیاں کامیکازی پائلٹ نوں الوداع کہندے ہوئے


## باہرلے جوڑ

* کامیکازی مورتاں
* مسٹر نوبو دی ذاتی ویب سائٹ
* کامیکازی دے دن 
* "گیوکوسائی" 
* "کون کامیکازی پائلٹ بنے..."
* "کامیکازی ہواباز جنہاں نے سلطنت نوں زندگی اتے ترجیح دتی" 
* '' کامیکازی ڈائری''
* کامیکازی دا احتتام'' (جاپانی)
* کامیکازی دے دن 
* "اگ مکھی دی چڑھائی" 
* کامیکازی اصول
* کامیکازی دی حوصلہ افزائی?  
* کامیکازی پائلٹ یو ایس ایس ایسیکس حملے - 25 نومبر 1944

گٹھ:1944ء چ جاپان
گٹھ:خودکش دھماکے
گٹھ:جاپان دوسری جنگ عظیم چ
گٹھ:جاپان چ 1945ء
گٹھ:کامیکازی
گٹھ:جاپان
الڈیہائڈ

**الڈیہائڈ** اک آرگینک کمپاؤنڈ نوں کیندے نیں جیدے وچ فورمائل گروپ ہووے۔ فورمائل گروپ اک فنکشنل گروپ اے جیدا ٹعانچہ R-CHO ہوندا اے جیدے وشکار چ اک کاربوانئل (کاربن ایٹم آکسیجن نال جڑیا ہویا) اک ہائیڈروجن تے اک کاربن زنجیر نال جڑیا ہوندا اے۔ الڈیہائڈ تے کیٹون چ فرق اس گل دا ہوندا اے کہ الڈیہائڈ چ فورمائل گروپ کاربن زنجیر دے آخر تہ آندی اے جدوں کہ کیٹون چ ایہ گروپ دو کاربن ایٹماں وشکار ہوندا اے۔ آرگینک کیمسٹری چ الڈیہائڈ بوت عام ورتے تے پڑھے جاندے نیں۔ کئی خشبواں وچ الڈیہائڈ ہوندے نيں۔

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
کیٹون

**کیٹون** اک آرگینک کمپاؤنڈ نوں کیندے نیں جیدا ٹعانچہ RC(=O)R' ہوندا اے تہ ایدے وچ R تے R' کئی قسماں دے کاربن کمپاؤنڈ ہوسکے نیں۔ کیٹون تے الڈیہائڈ سادہ کمپاؤنڈ ہوندے نیں جیناں وچ کاربونائل گروپ ہوندا اے۔ ایناں نوں سادہ اس لئی کیا گیا ایہ کینوجہ ایناں چ -OH تے -Cl آر فوری ریایکٹ کرن آلے گروپ فورمائل گروپ دے کاربن ایٹم نال سدے نئیں جڑے ہوندے جنج کاربوکسلک تیزاب چ ہوندا اے: -COOH۔ کئی کیٹوناں بارے جانیاں جاندا اے تے کئی کیمیائی صنعت تے جیون پڑھت چ ایہ بوت خاص ہوندیاں نیں۔ ایناں چوں سب توں مشہور شکر تے سب توں سادی کیٹون ایسٹون اے۔

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
احمد شہزاد

**احمد شہزاد** ( جمے :23 نومبر 1991ء لہور) پاکستان کرکٹ ٹیم  دے کھڈاری نیں ۔

## جم تے ناں
احمد شہزاد پاکستان، پنجاب، لہور وچ اک پٹھان خاندان چ 23 نومبر 1991 ء نوں جمیا. احمد شہزاد پنجابی، اردو، انگریزی دے نال نال پشتو وی بول سکدا اے. احمد شہزاد معروف قبیلے آفریدی  نال تعلق رکھدا اے،  ایس توں پہلاں آفریدی قبیلے  توں دو کھڈاری  شاہد آفریدی  تے  عمر گل  وی پاکستان لئی کھیڈدے نیں۔

گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
محمّد نواز

محمد نواز (جمے: 21 مارچ 1994) پاکستان دے فرسٹ کلاس کھڈاری نیں. نیشنل بنک آف پاکستان دی طرفوں کھیڈدے نیں. محمّد نواز دا ناں پاکستان دی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی 2016 دی ٹیم چ شامل نیں.
وہاب ریاض

**وہاب ریاض** پاکستان کرکٹ ٹیم دا گیند باز کھڈاری اے.

گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
محمّد عرفان

**محمّد عرفان** پاکستانی ٹیم دا گیند باز کھڈاری اے. محمّد عرفان کرکٹ دا سب توں لما کھڈاری اے.

گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
گٹھ:کھیڈاری
ایتھر

**ایتھر** اوناں آرگینک کمپاؤنڈاں نوں کیندے نیں جیناں وچ اک ایتھر گروپ ہووے۔ ایتھر گروپ وچ اک آکسیجن دا ایٹم دو الکائل یا ایرل گروپاں نال جڑیا ہوندا اے تہ ایناں دا عام فاروملا R-O-R' اے۔ ایتھر دیاں اگے دو ٹولیاں ہوندیاں نيں: اگر آکسیجن نال جڑے دوویں گروپ اکو جۓ ہون تہ ایہ سادہ یا مناسب ایتھر ہوندا اے تہ اگر ایہ گروپ وکھرے ہون، ایناں نوں گلے ملے یا نامناسب ایتھر ہوندے نیں۔ ایتھر آرگینک کیمسٹری چ کافی عام کمپاؤنڈ ہوندے نیں۔ ایہ کاربوہائیڈریٹاں تے لیگنن وچ جوڑ دا کم کردے نیں اس لئی ایہ بائیوکیمسٹری چ وی ہر تھاں ہوندے نیں تہ پڑھے جاندے نیں۔

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
فینول (ٹبر)

**فینول (ٹبر)** کیمیائی کمپاؤنڈاں دا اک ٹبر ایہ جیدے وچ اک ہائیڈروکسل گروپ (-OH) کسی ارومیٹک ہائیڈروکاربن نال جڑیا ہوندا اے۔ ایناں چوں سب توں سادہ کمپاؤنڈ فینول اے جینوں کاربولک تیزاب C6H5OH وی کیندے نیں۔ فینول ٹبر دی اگے ونڈ مالیکیول چ فینول گنتی دے لحاظ نال ہوندی اے۔ اس ٹبر نوں ارینول یا ارئل الکوحل وی کیا جاندا اے۔ فینول ٹبر دے کمپاؤنڈاں وچ 2 یا 2 توں زیادہ ہائیڈروکسی گروپ ارومیٹک چھلے نال جڑے ہوسکدے نیں جنج بینزین ڈائول ٹولی۔

فینولاں الکوحلاں نال رلدیاں ہوندیاں نیں مگر ایناں دی خوبیاں وکھریاں نیں تے الکوحلاں وچ ہائیڈروکسل گروپ سیچوریٹڈ کاربن ایٹماں نلا جڑیا ہوندا اے۔ ایناں دے مالیکیول چ ارومیٹک چھلے دی آکسیجن ایٹم اتے زور دی کچھ تے آکسیجن تے ہائیڈروجن وشکار کمزور جوڑ دی وجہ توں ایہ کافی تیزابی ہوندیاں نیں۔ ایناں دے ہائیڈروکسل گروپ دی تیزابیت الیفیٹک الکوحلاں توں زيادہ تہ کاربوکسلک تیزاب توں کٹ ہوندی اے (ایناں دی pKaتقریبا 10 تے 12 دے وشکار ہوندا اے)۔

جانداراں چ فینولاں کج خاص مسلیاں یا ویلیاں چ بندیاں نیں جنج بیماری یا کیڑیاں دا حملہ، الٹراوائلٹ تابکاری یا زخمی ہونا۔ ایہ کئی انسانی کھانے تے بوٹیاں چ وی پاۓ جاندے نیں تے ایناں نوں کئی لوک دوائیاں چ وی ورتدے نیں۔ اس لئی ایناں دا انسانی صحت تے بیماریاں چ ہتھ بارے ہور جانکاری لبی جارئی اے۔ کج فینول بیکٹیریا نوں ماردیاں نیں اس لئی ایناں نوں جراثیم مار وچ ورتیا جاندا اے۔

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
کاربوکسلک تیزاب

**کاربوکسلک تیزاب** اک آرگینک کمپاؤنڈ نوں کیندے نیں جیدے وچ اک کاربوکسل گروپ (C(O)OH) ہووے۔ کاربوکسلک تیزاب دا جنرل فارومولا R-C(O)OH اے جیدے وچ R باقی دے مالیکیول دا دسدا اے جیڑا کافی وڈا وی ہوسکدا اے۔ کاربوکسلک تیزاب بائیو کیسمسٹری چ بوت خاص ہوندے نیں تہ اوہ امائنو تیزاب (جیڑے پروٹین بناندے نیں) تے ایسیٹک تیزاب (جیڑا سرکے تے میٹابولزم) وچ ہوندا اے۔

کاربوکسلک تیزاب دے نمک تہ ایسٹراں نوں کاربوکسائلیٹ کیندے نیں۔ 

گٹھ:آرگینک کیمسٹری
منور ظریف

**منور ظریف**  مشہور پاکستانی مخولیا فلمی اداکار سی۔ اوہ جد وی سکرین تے آوندا سی ایہنوں دیکھن آلے ہس ہس کے لوٹ پوٹ ہو جاندے سن۔

## فلماں

گٹھ:اداکار
گٹھ:شخصیتاں
گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:مخولیا اداکار
بالڈون کاؤنٹی، الاباما

**  ‎ بالڈون کاؤنٹی ** امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:الاباما دیاں کاؤنٹیاں
باربر کاؤنٹی، الاباما

** ‎ باربر کاؤنٹی** امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:الاباما دیاں کاؤنٹیاں
پھومیپھون ادونیادیت

**پھومیپھون ادونیادیت**01927-2016) (; ; ; ) تھائی لینڈ دا بادشاہ سی ۔
**پھومیپھون ادونیادیت**یا *بھومیبول  اتولیاتیج* ( راج ویلہ:1946 توں 2016) تھائی_لینڈ دا بادشاہ  جس نے 70 سال تھائی لینڈ اتے ‏hکومت کیتی تے  13 اکتوبر 2016  نوں بنکاک وچ مر گیا ۔
## باہرلے جوڑ

* The Sixtieth Anniversary Celebrations of His Majesty's Accession to the Throne – official website for the Diamond Jubilee
* A Visionary Monarch – provides a lot of insights on his visions and contributions to the country.
* Songs composed by Bhumibol
* The Golden Jubilee Network – has many subjects on Bhumibol, including his projects, speeches, and his royal new year card.
* Supreme Artist – see works of art created by Bhumibol.
* The King's Birthplace
* Thai monarchy 
* Thailand's Guiding Light
* Thailand: How a 700-Year-Old System of Government Functions  – article by David Lamb (LA Times staff writer) on Bhumibol
* "'The King Never Smiles': L'etat, c'est moi", Sreeram Chaulia, ''worldpress.org'', 4 October 2006
* Far Eastern Economic Review, "The King's Conglomerate", June 1988. Contains an interview with Chirayu Isarangkun Na Ayuthaya, Crown Property Bureau
* King of Thailand 

گٹھ:تھائی لینڈ
گٹھ:1927ء دے جم
گٹھ:2016ء دیاں موتاں
گٹھ:بادشاہ
گٹھ:تھائی لینڈ دے بادشاہ
امائن

**امائن** امونیا توں بنے گۓ کمپاؤنڈ تے فنکشنل گروپ نیں جیناں وچ اک اساس نائیٹروجن ایٹم ہالی الیکٹراناں نال ہوندا اے۔ ایدے نال ہائیڈروجن دے ایٹم لگے ہوندے نیں جیناں دی تھاں کوئی ہور گروپ وی آسکدے نیں۔ خاص امائناں چ امائنو تیزاب، بائیوجینک امائن، ٹرائی میتھائل امائن تے انیلائن آندے نیں۔ انکاربن کمپاؤنڈ جیناں وچ امائن گروپ آۓ اوناں نوں وی امائن آخی دا وے۔ ایناں توں دوائیاں، روغن تے ہور کیمیکل بنان لئی ورتیا جاندا اے۔ 

گٹھ: کیمسٹری
پولیمر

**پولیمر** اک وڈا مالیکیول اے جیڑا اکو نکے مالیکیول نوں دہران نال بندا اے۔ پولیمراں دی بوت وڈی ونڈ اے تے وکھریاں خاصیتاں نیں۔ نیچرل تے انسانی بنے ہوۓ پولیمر عام جیون چ اسلئی بوت کم دے ہوندے نیں۔ پولیمر عام ورتن دے شاپراں آلے پلاسٹک توں لے کہ نیچرل بائیوپولیمر جنج ڈی این اے تے پروٹین جیڑے جانداراں لئی بوت ضروری ہوندے نیں۔ سارے پولیمر اک کم، نکے مونومراں دی پولیمرائزیشن، نال بندے نیں۔

پولیمر یونانی بولی دا شبد اے جیدا مطلب *کئی جوڑ* اے۔ پولیمر بائیوفزکس تے کیمسٹری وچ پڑھے جاندے نیں۔

گٹھ:کیمسٹری
چوکٹا کاؤنٹی، الاباما

**  چوکٹا کاؤنٹی ** امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔

## ہور ویکھو
*امریکہ دیاں کاؤنٹیاں دی لسٹ

گٹھ:الاباما دیاں کاؤنٹیاں
پاک چین اقتصادی راہداری

**پاک چین اقتصادی راہداری** (چینی زبان: 中国-巴基斯坦经济走廊) (انگریزی: China Pakistan Economic Corridor)، پاکستان وچ چینی انفراسٹرکچر نیٹ ورک اے۔ اس سمندری تے زمینی راہداری دے نیٹ ورک دا مقصد ملائیشیا تے انڈونیشیا دے درمیان آبنائے ملاکا دے طویل رستے توں گریز کردے ہوئے مشرق وسطیٰ توں چین دی توانائی دی درآمدات دے رستے نوں محفوظ تے گھٹ کرنا اے۔ بحیرہ عرب وچ گوادر بندرگاہ دی ترقی تے اس بندرگاہ توں مغربی چین دے صوبہ سنکیانگ تک اعلا معیار دی شاہراہ تے کاشغر تک ریلوے لائن، یورپ تے چین دے درمیان تجارت نوں ودھاؤݨ لئی شارٹ کٹ اے۔ 

ایہنوں سنکیانگ دے علاقے دی اقتصادی ترقی دے ذریعے چین لئی قومی سلامتی دے مسئلے نوں حل کرن دے طور تے وی دیکھیا جاندا اے، اسے طرحاں مقامی اویغور مسلم علیحدگی پسنداں اُتے عسکریت پسنداں دے اثرات نوں گھٹ کیتا جاسکدا اے۔ 2013 وچ چینی صدر لی کی چیانگ دی تجویز توں بعد اس منصوبے اُتے ابتدائی مطالعہ 2014 وچ کیتا گیا جیہدے وچ مخالف ماحول تے پیچیدہ جغرافیائی حالات نوں تسلیم کیتا گیا سی لیکن خلیج عمان دے قریب چین دے زیر انتظام گوادر بندرگاہ دی اہمیت نوں ترجیح دتی گئی سی، تیل دے ٹینکراں لئی اک اہم مرکز دے طور تے کم کردی اے۔ راہداری دے فعال ہوݨ نال چین تک تیل دی نقل و حمل دا موجودہ 12,000 کلومیٹر دا سفر گھٹ کے صِرف 2,395 کلومیٹر رہ جائے گا۔ ایہدے نال چین نوں سالانہ 2 بلیئن ڈالر دی بچت دا تخمینہ لایا گیا اے۔ چین نے پہلے ای 16 مئی 2013 نوں گوادر پورٹ دا کنٹرول حاصل کر لیا سی۔ اصل وچ 46 بلیئن ڈالر دی قیمت سی، سی پیک منصوبےآں دی مالیت 2020 تک 62 بلیئن ڈالر سی۔ 2022 وچ، پاکستان وچ چینی سرمایہ کاری ودھ کے 65 بلیئن ڈالر تک پہنچ گئی۔ چین اس منصوبے نوں شاہراہ ریشم دی بحالی اے۔ سی پیک پاکستان دے مطلوبہ بنیادی ڈھانچے نوں تیزی نال اپ گریڈ کرن تے اس طرحاں جدید نقل و حمل دے نیٹ ورکس، توانائی دے متعدد منصوبےآں تے خصوصی اقتصادی زونز دی تعمیر دے ذریعے اپنی معیشت نوں اک حد تک مضبوط کرن دا تصور کردا اے۔

سی پیک دے خصوصی اقتصادی زونز وچ جو ممکنہ صنعتیں لگائیاں جا رہیاں نیں ایہناں وچ فوڈ پروسیسنگ، کوکنگ آئل، سیرامکس، جواہرات، ماربل، معدنیات، زرعی مشینری، سٹیل، موٹر بائیک اسمبلنگ، برقی آلات تے آٹوموبائل شامل نیں۔

## منصوبہ جات
چینی صدر شی جن پنگ دے پاکستان دے دورے وچ 20 اپریل 2015 نوں مختلف شعبےآں وچ مفاہمت دیاں 51 یادداشتاں تے منصوبےآں اُتے چین تے پاکستان دے درمیان دستخط ہوئے۔
راہداری دے وڈے منصوبے جیہڑے دوطرفہ تعاون نال نیں:

## نقشہ روٹ

## ہور دیکھو
* پاک چین تعلقات
* شاہراہ قراقرم

## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے


گٹھ:پاک چین اقتصادی راہداری
گٹھ:پاک چین تعلقات
گٹھ:تجارتی گزرگاہاں
شرجیل خان

شرجیل خان نیازی پاکستان دی کرکٹ ٹیم دا کھڈاری اے. شرجیل خان تیزی نال رنز بنان والے اوپننگ بلے باز نیں. 2010 چین وچ ہون والی ایشین گیمز وچ کانسی دا میڈل جتن والی پاکستانی ٹیم دا حصہ سن. اوہناں نیں اپنا پہلا ٹی ٹوئنٹی انٹرنیشنل 8 دسمبر 2013 نوں افغانستان دے خلاف کھیڈ یا تے پہلا اک روزہ انٹرنیشنل مقابلہ 18 دسمبر 2013 نوں سری لنکا دے خلاف کھیڈیا سی.

گٹھ:کرکٹ
گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
سید جلال الدین سرخ بخاری

**سید جلال الدین بخاری ** (1192ء توں1291ء) اچ شریف (پاکستان) چ دفن اک مشہور صوفی بزرگ نیں۔ سید محمدشاہ بخاری سبزپوش سرکار آپ دے پڑدادا نیں، جو جھنگ وچ مدفون نیں
جنہاں دے(سجادہ نشین) [مخدوم آعظم، مخدوم المعظم، مخدوم الملک، مُرشد سائیں سرکار] سردارزادہ تجمل عباس شاہ امیر النقوی البخاری نیں۔ پاکستان ( چ سندھ دے ضلع بدین چ یونین کونسل  عبداللہ شاہ  دا سید خاندان انہاں دی ہی اولاد چوں اے)  تے ہندوستان دے اکثر ساداتِ بخاری دے جد نیں۔ آپ امیر سرخ تے سید جلال الدین سرخ پوش دے ناں توں وی مشہور نیں۔  مخدوم جہانیاں جہاں گشت انہہاں دے سلسلہ دے اک مشہور بزرگ نیں۔

## مڈھلا جیون
آپ دا ناں حسن جلال الدین  سی تے آپ 5 ذی الحجۃ 595 ھ نوں بھکر (موجودہ پاکستان) چ پیدا ہوئے۔ مڈھلی تعلیم اپنے والد ہی توں حاصل کیتی تے بچپن ہی توں روحانی وجوہات نال مشہور ہو گئے۔ جوانی توں پہلے ہی انہاں دے 1500 توں ودھ عالم مرید ہو چکے سن۔ آپ نے بھکر چ سید قاسم دی بیٹی سیدہ فاطمہ نال شادی کیتی جنہاں توں دو بچے سید علی تے سید جعفر پیدا ہوئے۔ بیوی دی وفات دے بعد آپ اپنے دوناں بچےآں نوں لے کے بھکر توں ملتان دے علاقے تے بعد وچ اوچ ہجرت کر گئے۔

## تبلیغ
آپ نے سندھ تے پنجاب چ تبلیغ دی خاطر بوہت سفر کیتے۔ آپ نے سومرو، چدڑ، مزاری، وارن تے ہور قبیلےآں نے آپ دی وجہ توں اسلام قبول کیتا۔ روایتاں دے مطابق آپ دی ملاقات چنگیز خان نال وی ہوئی جو پہلے آپ دا مخالف ےی مگر بعد چ اس نے اپنی اک بیٹی دی شادی سید جلال الدین نال کر دتی جو مسلمان ہو گئی۔ اس دے علاوہ آپ نے ہور شادیاں وی کیتیاں جنہاں دی وجہ توں کئی مشہور اولیاء پیدا ہوئے۔ مثلاً سید محمد غوث، مخدوم جہانیاں جہاں گشت وغیرہ۔
سندھ تے  جنوبی پنجاب چ آپ دیاں کوششاں توں اسلام نوں بوہت تقویت ملی۔

## لکھتاں
آپ دیاں مشہور لکھتاں چ تھلویاں شامل نیں:
* اخبار الاخیار
* مظہرِ جلالی
* ریاضۃ الاحباب
* سیار الاقطار
* سیار العارفین
انہاں کتاباں دے قلمی نسخے انہاں دی آل اولاد دے پاس ملتے نیں جو اچ تے ملتان دے علاوہ ہندوستان تے پاکستان دے کئی شہراں چ وسدی اے ۔

## وفات
آپ دا انتقال 95 سال دی عمر چ 19 جمادی الاول 690ھ (20 مئی 1294ء) نون ہویا۔ آپ دا مزار موجودہ بہاولپور دی تحصیل اچ شریف چ اے۔
## حوالے

گٹھ:1199ء دے جم
گٹھ:1291ء دیاں موتاں
گٹھ:صوفی
گٹھ:صوفیاء
گٹھ:پاکستانی صوفیاء
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
اسلامی تحریک ازبکستان

**اسلامی تحریک ازبکستان** ازبکستان دے جنگجوآں  اتے مشتمل اک گروپ جہڑا  پہلے جنوبی وزیرستان دا اک طاقتور گروپ ہوئیا کردا سی 2006 چ پاک فوج دی مدد نال مولوی نذیر نے انہاں دا ایتھوں صفایا کردتا سی پر ہن ایہ وزیرستان تے مہمند ایجنسی دی سرحد پٹی چ مو جود نیں۔ ازبک نا صرف کرا‎ئے دے قاتلاں دی حیثیت نال خاصے بدنام نیں بلکہ ایہ اغوا برائے تاوان چ وی ملوث رہے نیں۔ طاہر یلدوشیف انہاں دا کمانڈر دسیا جاندا اے جس دی اک ڈرون حملے چ مارے جانے دی وکھ وکھ اطلاعواں  نیں.

## دہشت گرد قرار دتا

## حوالے

گٹھ:اسلام نال منسوب دہشت گرد تنظیماں
گٹھ:روسی فیڈرل سیکیوریٹی سروس ولوں قرار دتیاں دہشت گرد تنظیماں
گٹھ:دہشت گرد تنظیماں
گٹھ:ازبکستان چ دہشت گردی
گٹھ:ایشیا چ دہشت گرد قرار دتیاں جان والیاں تنظیماں
گٹھ:پاکستان چ باغی گروہ
گٹھ:جہادی تنظیماں
گٹھ:ازبک
گٹھ:طالبان
تمغے دولت مشترکہ کھیل 2014

**2014 دولت مشترکہ کھیڈاں  چ حاصل کردہ تمغے** ایہ فہرست کھلاڑی جس ملک توں نیں انہاں ملکاں دی ترتیب نال دتی گئی اے۔ 2014 دولت مشترکہ کھیل, گلاسگو, سکاٹ لینڈ, چ 23 جولائی توں  4 اگست2014 تک جاری رہے۔ 

## اعداد تے  شمار


}|| 58 || 59 || 57 || 174
|-
| 2 ||align=right| || 49 || 42 || 46 || 137
|-
| 3 ||align=right| || 32 || 16 || 34 || 82
|-

|-style="background:#ccccff;"
| 4 ||align=right| || 19 || 15 || 19 || 53
|-
| 5 ||align=right| || 15 || 30 || 19 || 64
|-
| 6 ||align=right| || 14 || 14 || 17 || 45
|-
| 7 ||align=right| || 13 || 10 || 17 || 40
|-
| 8 ||align=right| 11 || 11 || 14 || 36
|-
| 9 ||align=right| || 10 || 10 || 5 || 25
|-
| 10 ||align=right| || 10 || 4 || 8 || 22
 
|-
| 11 ||align=right| || 8 || 5 || 4 || 17
|-
| 12 ||align=right| || 6 || 7 || 6 || 19
|-
| 13 ||align=right| || 5 || 11 || 20 || 36
|-
| 14 ||align=right| || 2 || 4 || 2 || 8
|-
| 15 ||align=right| || 2 || 3 || 7 || 12
|-
| 16 ||align=right| || 2 || 0 || 0 || 2
|-
| 17 ||align=right| || 1 || 3 || 3 || 7
|-
| 18 ||align=right| || 1 || 0 || 4 || 5
|-
| 19 ||align=right| || 1 || 0 || 1 || 2
|-
|rowspan=2| 20 ||align=right| || 1 || 0 || 0 || 1
|-
 |align=right| || 1 || 0 || 0 || 1
|-
| 22 ||align=right| || 0 || 3 || 5 || 8
|-
| 23 ||align=right| || 0 || 3 || 1 || 4
|-
|rowspan=2| 24 ||align=right| || 0 || 2 || 1 || 3
|-
 |align=right| || 0 || 2 || 1 || 3
|-
| 26 ||align=right| || 0 || 1 || 2 || 3
|-
|rowspan=2| 27 ||align=right| || 0 || 1 || 1 || 2
|-
 |align=right| || 0 || 1 || 1 || 2
|-
|rowspan=4| 29 ||align=right| || 0 || 1 || 0 || 1
|-
 |align=right| || 0 || 1 || 0 || 1
|-
 |align=right| || 0 || 1 || 0 || 1
|-
 |align=right| || 0 || 1 || 0 || 1
|-
|rowspan=2| 33 ||align=right| || 0 || 0 || 2 || 2
|-
 |align=right| || 0 || 0 || 2 || 2
|-
|rowspan=3| 35 ||align=right| || 0 || 0 || 1 || 1
|-
 |align=right| || 0 || 0 || 1 || 1
|-
 |align=right| || 0 || 0 || 1 || 1
|-


|- class="sortbottom"
!colspan=2| کل || 261 || 261 || 302 || 824
|} 

## References

گٹھ:جدول تمغے دولت مشترکہ کھیل
گٹھ:دولت مشترکہ کھیل
گٹھ:کھیڈاں
کمپیوٹر سائنس

**کمپیوٹر سائنس** کمپیوٹیشن تے جانکاری دی جوڑ توڑ، سنبھالن تے سعاب لان دی پڑھائی اے۔ کمپیوٹر سائنس دے اندر اگے پڑھائی دیاں وکھریاں گٹھاں نیں۔ کمپیوٹر سائنس مسئلیاں دا حل کڈدی اے۔ کمپیوٹر سائنس وچ مسئلے سوچ نال وی ہل ہوندے نیں کج مسئلے کمپیوٹراں نال ہل ہوندے نیں۔ کمپیوٹر سائنس دے شگرد میتھمیٹکس، سائنس تے تُک نوں پڑھدے تے سمجدے نیں۔

گٹھ:کمپیوٹر سائنس
پاکستانی فارسی گو شاعراں دی لسٹ

برصغیر دے مسلماناں دا  فارسی ادب نال گہرا تعلق رہا اے۔کیونجے فارسی زبان  مسلماناں  راہیں ایتھے  پہنچی تے ایہ زبان مسلماناں دی مذہبی تے ثقافتی ورثے دی امین رہی۔ قیام پاکستان د ے بعد وی فارسی زبان نوں پسند کرن والے لوگ کافی تعداد چ موجود نیں۔خصوصا خانقاہاں نال جڑے لوگ اس زبان نال گہرا لگاؤ رکھدے نیں۔ پاکستانی شاعراں نے اردو  دے نال نال فارسی  چ  وی طبع آزمائ کیتی اے جنہاں چوں کجھ اہم نامں درج ذیل نیں۔

#پیر نصیر الدین نصیر
#میر ولی اللہ ایبٹ آبادی
#عطاء اللہ خان عطا
#مولانا ظفر علی خان
#صوفی تبسم
#ماہرالقادری
#علامہ محمد حسین عرشی
#خواجہ عبدالحمید عرفانی
#سید محمد عبدالرشید فاضل
#سید صادق حسین صادق
#سید محمد اکرم شاہ
#شاه ولی خان ولی
#نذر صابری
#شیخ عطاء الله جنوں
#صابر آفاقی
#سید قاسم جلال
#مرزا رضا حسین
#نصیرالدین نصیر هونزائ
#فدا علی سلمان
#چلاسی بابا
#امیر محمد امیر
#میر گل خان نصیر
#رشید حسرت
#محمد حسین عنقا
#اسلم انصاری
#آفتاب اصغر
#شاکرالقادری
#علی بابا تاج
#اختر عثمان
#ذکیہ بہروز ذکی
#مریم احمدی
#عزیز فیاض
#جواد موسوی
#سلطان علی زکی
#هادی میران

## ہور ویکھو
*فارسی
* فارسی شاعری
*فارسی شاعرات دی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ
*ہزاره برادری دی فارسی شاعری دی روایت

*کوئٹہ دے ہزارہ شاعراں دا الم

*تذکره فارسی گویان هنزه 
*کتاب: پارسی گویان معاصر پاکستان مؤلف سبط حسن رضوی 

*کتاب: هنوز در سفری , ذکیه بہروز ذکی

*مقاله:شاعران بلوچ پاکستانی در دوره معاصر 
 
گٹھ:شاعر
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی فارسی شاعر
گٹھ:پاکستان چ فارسی بولی

## باہرلے جوڑ
*ہزاره برادری دی فارسی شاعری دی روایت

*کوئٹہ دے ہزارہ شاعراں دا الم

*تذکره فارسی گویان هنزه 
*کتاب: پارسی گویان معاصر پاکستان مؤلف سبط حسن رضوی 

*کتاب: هنوز در سفری , ذکیه بہروز ذکی

*مقاله:شاعران بلوچ پاکستانی در دوره معاصر 
 
گٹھ:شاعر
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی فارسی شاعر
گٹھ:پاکستان چ فارسی بولی