برصغیر دیاں یادگاراں اُتے فارسی کتبے (کتاب)

ہندوستانی پتھراں اُتے فارسی کتبے ڈاکٹر علی اصغر حکمت شیرازی د‏‏ی قیمتی کتاباں وچو‏ں اک اے جو سال 1956 تے 1958 وچ شائع ہوئی سی .

## پتھر اُتے فارسی تحریری
اس کتاب وچ 80 تو‏ں زیادہ شاندار فارسی کتبے شامل اے جو ہندوستان دے تاریخی یادگاراں وچ پائے جاندے نيں . انہاں وچو‏ں کئی یادگار اج قومی ورثہ وچ شامل کیتے گئے نيں تے انہاں نو‏‏ں یونیسکو د‏‏ی طرف تو‏ں عالمی ورثہ دے طور اُتے رجسٹرڈ کيتا گیا اے .
اس کتاب نو‏‏ں ادھی صدی تو‏ں زیادہ دے بعد دوبارہ شائع کيتا گیا اے . نويں ورژن وچ انہاں شلالے كھو وچو‏ں کئی د‏‏ی تصاویر تے اک نواں باب ( ساتواں باب ) شامل نيں س باب دے پنج حصے نيں

thumb|Persian inscriptions on Indian monuments
thumb|Persian inscriptions on Indian monuments
thumb|Persian inscriptions on Indian monuments
thumb|کھبے|300px|بیبی دا مقبرہ۔

## پہلا حصہ
حیدرآباد دے کچھ بہترین شلالی
* دوسرا حصہ : فارسی بنگالی پتھراں پر
* تیسرا حصہ : گوركھاني فن تعمیر - مغل فن تعمیر یا ہندوستان د‏‏ی ایرانی فن تعمیر
* چوتھا حصہ : فارسی بولی د‏‏ی اہمیت تے ہندی تے اردو ورگی ہور زباناں اُتے اس دا اثر
* پاچوا حصہ : شاہی حکم دے کچھ نمونے - سرکاری ہدایات، حیدرآباد تے دہلی دے عجائب گھراں وچ پائے جانے والے فارسی تصاویر د‏‏ی بہترین نقل۔

اس نويں ورژن نو‏‏ں ڈاکٹر محمدعجم د‏‏ی کوششاں تو‏ں پرنٹ کيتا گیا اے 
نويں ورژن نو‏‏ں ہندوستان وچ " پوری دنیا د‏‏ی وراثت اُتے فارسی اثرات " دے عنوان دے تحت پرنٹ کيتا گیا اے . ایہ عنوان زیادہ مناسب تے صحیح اے کیونجے کچھ کتبے اج صرف پتھر نئيں نيں بلکہ اصل وچ انسانی د‏‏ی عالمی تے روحانی ورثے دا ریکارڈ نيں . نويں ورژن وچ 120 تصاویر شامل نيں .
[thumb|The [Nizamuddin Dargah, with Khusrow's tomb on the left]]
کتاب دے پبلیشر دا کہنا اے : يه کتاب انہاں د‏‏ی کوششاں دا نتیجہ اے جو ہندوستان وچ فارسی بولی دے ثقافتی اقدار نو‏‏ں خراج تحسین پیش کرنے دے جذبے تو‏ں انجام دتے گئے نيں . اج فارسی بولی ہندوستان وچ اپنی نقل تے حرکت نو‏‏ں کھو چک‏ی اے تے صرف تریخ تے عجائب گھراں تک ہی محدود ہوئے ک‏ے رہ گئی اے . جے حکمت نے اس دے علاوہ کوئی تے کتاب نہ لکھی ہُندی تاں ایہی کتاب انہاں دا ناں امر دکھانے دا کافی سی تے جے كتابكھانے ابن سینا تابان تے اشاعت نے اس کتاب نو‏‏ں شائع نہ کيتا ہُندا تاں شاید ایہ کتاب وی بھلا دتی گئی کتاباں وچو‏ں اک ہُندی۔

[framepx|thumb|200mpx|کھبے|اجمیر شریف وچ [خواجہ معین الدین چشتی غریب نواز دا مزار]]
اس کتاب نو‏‏ں تیسری بار شائع کرنے تو‏ں ساڈا مقصد ایہ اے کہ اس بہترین کتاب نو‏‏ں لائبریریاں د‏‏ی سمتل تو‏ں باہر کڈ ک‏ے سماج دے درمیان لیایا جائے . وقت تے وسائل د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس کتاب وچ شامل تصاویر نو‏‏ں عام کیمرے تے موبائل تو‏ں لیا گیا اے . اک ماہر ہی پتھراں دے شلالے كھو د‏‏ی تصاویر اچھی طرح لے سکدا اے تے ایہ کم اک محقق د‏‏ی صلاحیت تو‏ں اُتے اے . اس کم دے لئی سرکاری یا نجی شعبےآں د‏‏ی طرف تو‏ں مالی مدد کيت‏ی وی ضرورت اے . افسوس د‏‏ی گل اے کہ نج کمپنیاں تے امیر طبقے ہر جگہ پیسہ خرچ کردے ہوئے دیکھے جا سکدے نيں، لیکن ایہ لوک کتاب د‏‏ی اشاعت وچ اپنا پیسہ نئيں لگاندے .
thumb|Amir Khusrau's poems.
.

اس کتاب د‏‏ی اشاعت دا مقصد ثقافتی حکا‏م تے پروپكاريو نو‏‏ں اس جانب متوجہ کرنا اے کہ اوہ اس لوک کتاب د‏‏ی اشاعت د‏‏ی جانب توجہ دے تاکہ مستقب‏‏ل وچ اس کتاب نو‏‏ں بہترین طریقے تو‏ں تے پیشہ ورانہ تصاویر دے نال شائع کيتا جا سک‏‏ے . تعلیمی حلفےآں وچ اس کتاب د‏‏ی کمی نو‏‏ں شدت دے نال محسوس کيتا جا رہیا سی . خاص طور اُتے فارسی بولی تے ادب دے طالب علماں نے اس کتاب د‏‏ی بہت کمی محسوس کيت‏ی . ایہ ضرورت وی محسوس کيت‏ی گئی کہ اک سچتر تے زیادہ مستند کتاب دوبارہ لکھی جائے جس وچ ڈاکٹر حکمت د‏‏ی طرف تو‏ں استعمال کیتے گئے عربی لفظاں نو‏‏ں تبدیل کر دتا جائے کیونجے اج دے فارسی بولنے والے لوک انہاں لفظاں نو‏‏ں سمجھ نئيں پاندے . اس لئی انہاں لفظاں نو‏‏ں بدلا گیا تے کچھ چیزاں ودھائی وی گئیاں نيں . لیکن ڈاکٹر حکمت د‏‏ی کتاب د‏‏ی اصل بولی ایمانداری دے نال محفوظ رکھی گئی اے .
[thumb|شعر فارسی [تاج محل, Mumtaz Mahal]]

یہ صرف پہلا قدم اے . ڈاکٹر حکمت د‏‏ی خواہش سی کہ مستقب‏‏ل وچ آنے والے لوک اس بارے وچ ہور قدم اٹھاواں گے .
نويں ورژن د‏‏ی اک کاپی انٹرنیٹ اُتے وی اپ لوڈ کيتی گئی اے جس نو‏‏ں مفت استعمال کيتا جا سکدا اے . لیکن اس پیج تعداد کتاب د‏‏ی پیج تعداد تو‏ں مختلف اے . اس کتاب وچ شامل شلالے كھو نو‏‏ں مثال اس طرح نيں .
.

* جامع مسجد دہلی
* بی بی دا مقبرہ
* ہمایو‏ں دا مقبرہ
* لال قلعہ
* تاج محل
* موندی مسجد
* تخت طاؤس
* تاج محل
* نور محل سرای سكندرا
* فتح پور سیکری
* آگرہ فورٹ
* معین الدين چشتی بنده نواز
* لال قلعہ دہلی
* بابری مسجد
* بادشاہی مسجد
* خواجہ معین الدین چشتی
* پاکستان
* لاہور
* بادشاہی مسجد
* دائی انگہ مسجد
* موندی مسجد
* سنہری مسجد
* وزیر خان مسجد
* قصاب خانہ مسجد
* مریم زمانی بیگم مسجد
* محراب والی مسجد

## تصاویر

تصاویر کتاب موجود فلےک‏ے : pictures in flickerhttps://www.flickr.com/photos/ajam43/?


فائل:Persian in script tajmahal2.jpg|تاج محل
فائل:Persian in script tajmahal.jpg|قرآن تاج محل
فائل:Agra India persian poem.jpg|[فارسی شاعری
فائل:Agra castle India persian poem.jpg|فارسی شاعری
فائل:Agra castle India persian poem.jpg|فارسی شاعری
فائل:Persian inscriptions.jpg|فارسی شاعری قصر آگرا
فائل:Persian prince tomb taj mahal.jpg|فارسی تحریراں
|فائل:Agra India persian poem.jpg|سنگ نوشته محل زندانی شاه جهان روبروی تاج محل
|فائل:Agra castle India persian poem.jpg|اشعار فارسی در [قلعه آگره
|فائل:Persian inscriptions.jpg|اشعار فارسی قلعه آگره
|فائل:Persian prince tomb taj mahal.jpg|سنگ قبر ارجمندبانو تاج‌محل
File:Persian in script tajmahal2.jpg|تاج محل
File:Persian in script tajmahal.jpg|The Quran..تاج محل
File:Jamamasjid.JPG| مسجد جامع دهلی
File:Shah Jahan Mosque Center (20673302596).jpg|thumb|مسجد شاه جهان)]]
|thumb|مسجد بابری . نقش پارسی بر بناهای فاخر هند]]
File:Baberi Mosqu inscription in persian مسجد بابری کتیبه.jpg|thumb|مسجد بابری . نقش پارسی بر بناهای فاخر هند]]
File:Atashgah-inscription-jackson1911.jpg|thumb|Atashgah-inscription-jackson1911]]
File:AsokaKandahar.jpg|Ashoka Rock inscriptions (3rd BCE)
File:Agra - Taj Mahal (5104676801).jpg|thumb| تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق
File:Arabic-Persian Calligraphy (16957143295).jpg|thumb| تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق
File:P1110175 (14171774963).jpg|thumb| تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق
File:Taj Mahal - Caligraphy IMG 0177.JPG|thumb|تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق .
File:Taj gateway building.jpg|thumb|Taj دروازه]]
File:Taj Maha0l.jpg|thumb| تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق
File:Art detail, Center mihrab, Taj Mahal mosque (cropped).JPG|thumb| محراب مسجد تاج محل قل هو الله احدخط فارسی نسخ)
File:Art detail, side mihrab, Taj Mahal mosque (cropped).JPG|thumb| mihrab, Taj Mahal mosque
File:Inset (5580839655).jpg|thumb| تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق
File:Inside of taj mahal.jpg|thumb| تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق
File:India DSC01537 (16721020971).jpg|thumb| تاج محل آیات قرانی با خط فارسی نسخ تے نستعلیق
|thumb|PERSIAN INSCRIPTION
File:Qminar.jpg|At 72.5m tall, the 13th-century قطب مینار
File:RedFort.jpg| لال قلعه (دهلی)
File:Qutbuddin Bakhtiyar Kaki's tomb.jpg|قطب الدین بختیار کاکی
File:Sufi photos 051.jpg|The dargah of معین الدین چشتی, اجمیر
File:Nizamuddin Dargah and Jamaat Khana Masjid, Delhi.jpg|The Nizamuddin Dargah [The [Tomb of Salim Chisti at فاتح پور سیکری near آگرہ
File:Ghiyath aldin tughluq tomb.JPG|تغلق آباد قلعہ
File:Humanyu.JPG|آرامگاه همایون الگوی ساخت تاج‌محل
File:Shish Gumbad, Lodhi Gardens, Delhi.JPG|This mausoleum in the لودھی باغ Shisha Gumbad
File:Safdarjung tomb.jpg|Safdarjung's Tomb
File:Bara Gumbad and Bara Gumbad Masjid.JPG|The Bara Gumbad the باغ لودی
File:Purana Qila 02.jpg|Sher Mandal in [1000 BC
File:Bibi Ka Maqbara, Aurangabad, Sambhajinagar, Maharashtra, India (2006).jpg|[بی بی دا مقبرہ
File:TombSalimChisti.jpg|The Tomb of Salim Chisti at فتح پور سیکری near آگرہ.
File:Ghiyath aldin tughluq tomb.JPG| .
File:Humanyu.JPG|[[آرامگاه همایون]]الگویی که ساخت تاج محل از آن کپی شده است
File:Facade of Taj Mahal (4718894898).jpg|thumb|آیات قرانی با خط نسخ فارسی ]]
File:Tombs-in-crypt.jpg|thumb| Quranic verses with Persian calligraphy ]]
File:Taj Mahal Mosque, Agra.jpg|thumb|Taj Mahal Mosque, Agra]]
File:Badshahi Mosque front picture.jpg|thumb|Badshahi Mosque ]]
File:Fatehput Sikiri Buland Darwaza gate 2010.jpg|thumb|فتح پور سیکری بلند دروازه]]
File:I&#039;timād-ud-Daulah, Agra.jpg|thumb|I&#039;timād-ud-Daulah, Agra]]
File:Agra 03-2016 05 Taj Mahal complex.jpg|thumb|دروازه تاج محل با آیات قرانی تے سبک خط ایرانی ]]
File:Tomb of Nisar Begum at Khusro Bagh Allahabad.jpg|thumb|Tomb of Nisar Begum at Khusro Bagh Allahabad]]
File:The-Existence.&quot;.jpg|thumb|The-Existence.&quot Pakistan;]]
File:Grave of Emperor Jahangir II.jpg|thumb| آرامگاه جهانگیر شاه با آیات قران به خط ثلث تے نسخ ]]
File:Agra 03-2016 05 Taj Mahal complex.jpg|Darwaza-i-Rauza]] تاج محل.
File:Salim Chishti Tomb-2.jpg| *[[Jali]]* decorative work at the Tomb of Salim Chishti, فتح پور سیکری.
File:Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg|Lahori Gate of the لال قلعه, دہلی, India.
File:Grave of Emperor Jahangir II.jpg|نورالدین جہانگیر's grave at the مقبرہ جہانگیر
File:Tomb of Nisar Begum at Khusro Bagh Allahabad.jpg|Tomb of Nithar Begum at الٰہ آباد, India.
File:Arabic Calligraphy at Wazir Khan Mosque2.jpg|مسجد وزیر خان, لاہور.
File:Akbar's Tomb 04.jpg|مقبره اکبر ,
File:Dewan-e-Khas (Hall of Special Audience).JPG|(Lahore Fort)
File:Shah Jahan Mosque Center (20673302596).jpg|شاہجہان مسجد، ٹھٹہ in ٹھٹہ,Pakistan ایرانی فن تعمیر influence.
File:Ustad's Tomb Nakodar, Punjab.jpg|One of the Tombs of Ustad-Shagird, نکودر, India.
File:Baburnama 1.jpeg|thumb|Babur=  Tiger) Letter Naame
File:Unknowntomb.JPG|An unknown Lodi tomb in Akbar's Tomb complex
File:Tumba de Akbar el Grande-Sikandra-India07.JPG|Barrel vault
File:Sikandra 066.JPG|Front Façade
File:Sikandra 036.JPG|Circumferential Gallery around the View of South Gate from Interior
File:Main entrance of Akbar's Tomb complex from inside.jpg|Main entrance of Akbar's Tomb complex from inside.
File:Tomb ceiling detail, Tomb of Akbar the Great, Sikandra, Agra.jpg|مقبره اکبر شاه اگرا.سکندرا
File:Calligraphy over the entrance to the main burial chamber at Akbar's tomb.jpg| مدفن اکبر شاه.
File:The true tomb of Akbar, at the basement of the tomb, Sikandra.jpg|True tomb of Akbar,.
File:Kanch Mahal, Sikandara, Agra.JPG|گنج محل.
File:Inside work of Akbar's tomb.jpg|مقبره اکبر شاه
File:Entrance Arch (inside details) of main Cenotaph.jpg|
File:Akbar's Tomb 2.jpg|اکبر شاه
File:Dewan-e-Khas (Hall of Special Audience).JPG|thumb|Dewan-e-Khas )
File:TwoBooks of Dr.Ajam.jpg|thumb|TwoBooks of Dr.Ajam


## کتابیات
* دانلود کتاب نسخه فارسی 1958:http://asmaneketab.ir/product/کتاب-نقش-پارسی-بر-احجار-هند-علی-اصغر-حک/ 
* اندیشکده دریای پارس http://parssea.org/?p=3848
Iran India relations span centuries marked by meaningful interactions by Dr.Ajam.
* [Iranian Influence On Medieval Indian Architecture.by S.A.Rezvi.
[http://www.archive.org/stream/iranianInfluenceOnMedievalIndianArchitectureTheGrowthOf/IranianIndianArchitecture#page/n1/mode/2up
* Financialexpress February 2014 No 295 volxxxix page 19
* [http://www.financialexpress.com/](http://www.irna.ir/en/News/81006985/Politic/Iran_India_relations_span_centuries_marked_by_meaningful_interactions
*)
* Indian express newspaper.
* Indian embassy in Tehran.
* Brief history of Persian Calligraphy
* About history of Persian Calligraphy and its different styles
* http://aulia-e-hind.com/dargah/22khwajasOfDelhi.htm
* *Nur Jahan: Empress of Mughal India*, by Ellison Banks Findly, اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس US. 2000. ISBN 0-19-507488-2.excerpts online
* Why is Persian dying out in India, despite its deep roots?Most Persian manuscripts lie unused and locked in Indian libraries and archives. https://scroll.in/magazine/848675/why-is-persian-dying-out-in-india-despite-its-deep-roots-an-iranian-finds-the-answer-in-kolkata
Persian Inscriptions on Indian heritage Monuments by Dr. Ajam.
* https://parssea.persianblog.ir/dgKYmwYGgWs8lxvm6EDZ-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%AE%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF 
* Iranian Influence On Medieval Indian Architecture. by S.A. Rezvi.
https://archive.org/stream/iranianInfluenceOnMedievalIndianArchitectureTheGrowthOf/IranianIndianArchitecture#page/n1/mode/2up
* *Nur Jahan: Empress of Mughal India*, by Ellison Banks Findly, اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس US. 2000. .excerpts online
* Persian Inscriptions on Indian Monumentshttps://parssea.persianblog.ir/dgKYmwYGgWs8lxvm6EDZ-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%AE%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF 
* Why is Persian dying out in India, despite its deep roots?Most Persian manuscripts lie unused and locked in Indian libraries and archives. https://scroll.in/magazine/848675/why-is-persian-dying-out-in-india-despite-its-deep-roots-an-iranian-finds-the-answer-in-kolkata
* Brief history of Persian Calligraphy
* About history of Persian Calligraphy and its different styles
* Iranian Influence On Medieval Indian Architecture. by S.A. Rezvi.
https://archive.org/stream/iranianInfluenceOnMedievalIndianArchitectureTheGrowthOf/IranianIndianArchitecture#page/n1/mode/2up
* *Nur Jahan: Empress of Mughal India*, by Ellison Banks Findly, اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس US. 2000. .excerpts online
Persian Inscriptions on Indian MonumentsPersian Inscriptions on Indian Monuments Dr.Mohammad Ajam 
* rashtrapatisachivalaya Welcome to the Rashtrapati Bhavan
## حوالے

## ہور ویکھو
* ہندوستانی
* اردو ہندی تنازع

گٹھ:1956ء د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:اسلامی معماری
گٹھ:ایرانی کتاباں
گٹھ:ایرانی معماری
گٹھ:بھارت وچ اسلام
گٹھ:پاکستان وچ اسلام
گٹھ:تریخ طرحبند طبیعی منظر
گٹھ:درگاہاں

گٹھ:فارسی لفظاں تے جملے
گٹھ:فارسی بولی وچ کتاباں
گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر
گٹھ:ہندوستانی اندازہائے طرز تعمیر