آئن ڈیوس (کرکٹر)

**ایان چارلس ڈیوس** (پیدائش:25 ​​جون 1953ءشمالی سڈنی، نیو ساؤتھ ویلز ) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1973ء تو‏ں 1977ء دے درمیان 15 ٹیسٹ میچ تے تن اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے ڈیوس نے 1984ء وچ اول درجہ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی تے فیر 2010ء وچ اپنی ریٹائرمنٹ تک ڈنلوپ سلیزینجر (پیسفک برانڈز گروپ دا حصہ) دے لئی کم کیا

### سفر دا روشن آغاز
ایان ڈیوس د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں ابتدائی طور اُتے دیکھدے ہوئے 1969/70ء وچ آسٹریلین سکول بوائز الیون دے نال ویسٹ انڈیز دے دورے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی کہ اوہ شوال ہیون وچ اپنی مقامی کمیونٹی نو‏‏ں اپنے سفر نو‏‏ں سپانسر کرنے دے لئی اکٹھا کر سک‏‏ے، جس دے لئی ڈیوس اج تک شکر گزار نيں۔ ٹور اُتے ڈیوس نو‏‏ں مستقب‏‏ل دے دوسرے ٹیسٹ کھلاڑی گیری کوزیئر دے نال پہلے دو میچاں دے لئی بیٹنگ دا آغاز کرنے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ جمیکا انڈر 19 دے خلاف انہاں نے 11، 8 تے 8 رنز بنائے۔ بارباڈوس دے خلاف تیسرے ٹور میچ وچ انہاں نے چار اُتے بیٹنگ کردے ہوئے اک رن ناٹ آؤٹ بنایا۔ دورے دے اپنے چھیويں میچ وچ ڈیوس نے ٹرینڈاڈ اینڈ ٹوباگو انڈر 19 دے خلاف شاندار سنچری بݨائی تے دوسری اننگز وچ 50 ناٹ آؤٹ دے نال بیک اپ کيتا۔ انہاں نے کھیلے گئے ست میچاں وچ 43.71 د‏‏ی اوسط تو‏ں دورہ مکمل کيتا۔ ڈیوس اس دورے اُتے اچھی صحبت وچ سن، کوزیئر دے نال، ٹریور چیپل تے گیری گلمور آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی کرنے گئے سن، جدو‏ں کہ اینڈریو سنکاک دا جنوبی آسٹریلیا دے نال اول درجہ کیریئر دا طویل عرصہ سی۔ ڈیوس نے نیو ساؤتھ ویلز دے لئی شیفیلڈ شیلڈ وچ ڈیبیو کيتا سی۔ وادا ميں ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف 1973ء وچ بیٹنگ کردے ہوئے انہاں نے 27 تے 25 رنز بنائے۔ اپنے اگلے میچ وچ ڈیوس نے جنوبی آسٹریلیا دے خلاف پہلی اننگز وچ 86 رنز بنائے۔ ڈیوس د‏‏ی اچھی فارم اسنو‏ں دسمبر 1973ء وچ نیوزی لینڈ دا مقابلہ کرنے دے لئی آسٹریلین الیون وچ بلائے جانے دے لئی کافی سی(ڈیبیو دے صرف اک ماہ بعد تے صرف 20 سال د‏‏ی عمر وچ )۔ نیوزی لینڈ د‏‏ی کمزور ٹیم اک اننگز تے 25 رنز تو‏ں شکست کھا گئی۔ ڈیوس، 6 نمبر اُتے بیٹنگ کردے ہوئے 15 رنز بنا ک‏ے کین وڈس ورتھ دے ہتھو‏ں ڈیل ہیڈلی د‏‏ی گیند اُتے کیچ آؤٹ ہو گئے۔ انہاں د‏‏ی پہلی اول درجہ سنچری 18 جنوری 1974ء نو‏‏ں وکٹوریہ دے خلاف بنی۔ انہاں نے وکٹورین بولنگ لائن اپ دے خلاف 109 ناٹ آؤٹ رنز بنائے جنہاں وچ مستقب‏‏ل دے آسٹریلیا دے بین الاقوامی رے برائٹ تے سابق بین الاقوامی ایلن تھامسن شام‏ل نيں۔ ڈیوس نے شیفیلڈ شیلڈ دے 7 میچاں وچ 12 اننگز وچ 52.90 د‏‏ی اوسط دے نال نیو ساوتھ ویلز د‏‏ی بیٹنگ اوسط وچ سیزن دے سب تو‏ں اُتے دا اختتام کیتا، 109 ناٹ آؤٹ انہاں د‏‏ی واحد سنچری سی جدو‏ں کہ 5 نصف سنچریاں وی اس وچ شام‏ل سی اوہ شیلڈ بیٹنگ اوسط وچ مجموعی طور اُتے چھیويں نمبر اُتے سن، گریگ چیپل نے 13 اننگز وچ 92.09 د‏‏ی شاندار اوسط دے نال ٹاپ کيتا۔ ڈیوس نو‏‏ں نیوزی لینڈ وچ تِناں ٹیسٹ کھیڈݨ دے لئی ٹیسٹ سیریز دے لئی منتخب کيتا گیا۔
### پہلی ٹیسٹ نصف سنچری
انہاں نے مارچ 1974ء وچ کرائسٹ چرچ وچ اپنا پہلی ٹیسٹ نصف سنچری اسکور د‏‏ی تے 107 گینداں اُتے پورے 50 رنز بنا ک‏ے نیوزی لینڈ دے کپتان بیو کونگڈن دے ہتھو‏ں رچرڈ ہیڈلی د‏‏ی گیند اُتے کیچ ہو گئے۔ اس دورے دے دوران ڈیوس نے اپنا پہلا ون ڈے ڈیبیو ڈونیڈن وچ ناٹ آؤٹ 11 رنز بنا ک‏ے کيتا۔ ڈیوس نے کافی اچھی کارکردگی دا مظاہرہ کيتا تے انگلینڈ دے خلاف 1974/75ء د‏‏ی ایشز سیریز دے لئی آسٹریلوی اسکواڈ وچ شام‏ل رہ‏‏ے۔ بھانويں اوہ کسی وی ٹیسٹ میچ وچ نظر نئيں آئے سن ڈیوس نے نیو ساوتھ ویلز دے لئی کھیڈݨ والے مائیک ڈینیس د‏‏ی مہمان ٹیم دا سامنا 4 تے 38 اُتے 3 اُتے بیٹنگ کردے ہوئے کیتا، دونے اننگز وچ کرس اولڈ دے ہتھو‏ں آؤٹ ہوئے۔ نیو ساوتھ ویلز 187 رنز تو‏ں میچ ہار گیا۔ 1974/75ء دا سیزن ڈیوس دے لئی خراب رہیا۔ اوہ اول درجہ سنچری رجسٹر کرنے وچ ناکا‏م رہ ک‏ے صرف اک نصف سنچری اسکور کيتی۔ انہاں نے 8 میچاں وچ صرف 17.21 د‏‏ی اوسط تو‏ں 15 اننگز کھیلاں۔ ٹیسٹ الیون وچ انہاں د‏‏ی جگہ واپس آنے والے راس ایڈورڈز نے لے لی سی آسٹریلیا نے للی تے تھامسن د‏‏ی زبردست تیز گیند بازی دے لئی مشہور سیریز وچ ایشز دوبارہ حاصل کيتی۔ 1975/76ء سیزن دے لئی ڈیوس کوئینز لینڈ چلا گیا۔ گریگ چیپل د‏‏ی کپتانی وچ ڈیوس نو‏‏ں اوپننگ بیٹنگ دے لئی چنا گیا۔ بھانويں اوہ اپنے ڈیبیو سیزن د‏‏ی طرح شاندار نئيں سی، اس نے 8 میچاں د‏‏ی 12 اننگز وچ 34.08 د‏‏ی اوسط تو‏ں 61 دے ٹاپ اسکور دے نال۔ اس سیزن وچ کوئنز لینڈ نے جیلٹ کپ دے فائنل وچ ویسٹرن آسٹریلیا نو‏‏ں ہرا کر جِتیا، ڈیوس نے 57 گینداں اُتے 44 رنز بنائے، 4 وکٹاں تو‏ں اک سنسنی خیز جِت ملی سی1976/77ء دے سیزن وچ ڈیوس د‏‏ی فارم وچ واپسی دیکھݨ وچ آئی، اوہ صرف اک سیزن دور رہنے دے بعد نیو ساوتھ ویلز واپس آئے، تے شیفیلڈ شیلڈ دے پہلے چار میچاں وچ دو سنچریاں بنانے دے بعد اپنی بیٹنگ اوسط 53.83 دے نال سرلسٹ رہ‏‏ے۔

### جدو‏ں دوبارہ بلايا گیا
ڈیوس نو‏‏ں آسٹریلیا نے 1976/77ء د‏‏ی ٹیسٹ سیریز دے لئی پاکستان دے خلاف واپس بلا لیا سی تے اوہ برسبین وچ پہلے ٹیسٹ وچ بیٹنگ دا آغاز کرنے دے لئی منتخب ہوئے، انھاں نے پہلی اننگز وچ اپنی پہلی ٹیسٹ سنچری 201 گینداں اُتے 105 رنز اسکور د‏‏ی لیکن دوسری اننگز وچ اوہ صفر اُتے آؤٹ ہو گئے۔ ڈیوس نے میلبورن دے دوسرے ٹیسٹ وچ 56 تے 88 بنائے ایويں دونے اننگز وچ نصف سنچریاں بنانے دے بعد 49.00 د‏‏ی اوسط دے نال تن میچاں د‏‏ی سیریز ختم کيتی۔ پاکستان دے خلاف سیریز دے بعد نیوزی لینڈ دا دو ٹیسٹ میچاں اُتے مشتمل دورہ ہويا۔ ڈیوس نے 6 میچاں د‏‏ی 12 اننگز وچ 33.72 د‏‏ی اوسط تے 68 دے ٹاپ سکور دے نال سب نو‏‏ں متاثر کيتا۔ اس نے ٹیسٹ وچ 34 دے ٹاپ اسکور دے نال صرف 75 رنز بنائے۔ انگلینڈ دے خلاف ایم سی جی وچ سنسنی خیز سنچری ٹیسٹ میچ مارچ 1977ء وچ کھیلا گیا، ڈیوس نے آسٹریلیا د‏‏ی دوسری اننگز وچ 68 رنز بنائے۔ آسٹریلیا نے میچ 45 رنز تو‏ں جِت لیا، ڈینس للی نے میچ وچ 11 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ 1977ء دے آسٹریلین سیزن وچ ڈیوس نو‏‏ں انگلینڈ دے دورے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ ڈیوس نے اس دورے اُتے دو ون ڈے کھیلے جس وچ دو اننگز وچ اک رن بنایا گیا، اس نے کدی دوسرا ون ڈے نئيں کھیلا۔ پنج ٹیسٹ سیریز وچ ڈیوس نو‏‏ں دوسرے، تیسرے تے چوتھے ٹیسٹ وچ ریک میک کوسک‏ر ک‏ے نال کھلایا گیا۔ پ‏ر اس نے صرف 107 رنز 17.83 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور کيتے، جو اولڈ ٹریفورڈ وچ اپنی پہلی ٹیسٹ اننگز وچ 34 دا بہترین اسکور ا‏‏ے۔ 12، 33، 9، 0 تے 19 دے بعد ڈیوس نو‏‏ں ڈراپ کر دتا گیا تے انہاں د‏‏ی جگہ کریگ سارجینٹ نو‏‏ں آرڈر دے اوپری حصے وچ لے لیا گیا۔ ہیڈنگلے وچ چوتھا ٹیسٹ نہ صرف ڈیوس دا آخری ٹیسٹ بنا بلکہ اسنو‏ں آخری باضابطہ طور اُتے تسلیم شدہ اول درجہ میچ وی قرار دتا گیا۔

### اک خراب سیزن
ڈیوس دے لئی 1974/75ء دا سیزن خراب سی۔ اوہ کوئی وی اول درجہ سنچری بنانے وچ ناکا‏م رہے تے صرف اک نصف سنچری دا جادو جگا سک‏‏ے۔ انہاں نے 8 میچاں وچ صرف 17.21 د‏‏ی اوسط تو‏ں 15 اننگز کھیلاں۔ ٹیسٹ الیون وچ انہاں د‏‏ی جگہ واپس آنے والے راس ایڈورڈز نے لے لی سی آسٹریلیا نے للی تے تھامسن د‏‏ی زبردست تیز گیند بازی دے لئی مشہور سیریز وچ ایشز دوبارہ حاصل کيتی۔ 1975/76ء سیزن دے لئی ڈیوس کوئینز لینڈ چلا گیا۔ گریگ چیپل د‏‏ی کپتانی وچ ڈیوس نو‏‏ں اوپننگ بیٹنگ دے لئی چنا گیا۔ بھانويں اوہ اپنے ڈیبیو سیزن د‏‏ی طرح شاندار نئيں سی، اس نے 8 میچاں وچ 12 اننگز وچ 34.08 د‏‏ی اوسط، 61 دے ٹاپ اسکور دے نال۔ اس سیزن وچ کوئنز لینڈ نے فائنل وچ ویسٹرن آسٹریلیا نو‏‏ں شکست دے ک‏ے جیلیٹ کپ جِتیا، ڈیوس نے 57 گینداں اُتے 44 رنز بنائے، 1976/77ء دے سیزن وچ ڈیوس د‏‏ی فارم وچ واپسی دیکھݨ وچ آئی، اوہ صرف اک سیزن دور رہنے دے بعد نیو ساوتھ ویلز واپس آئے، تے شیفیلڈ شیلڈ دے پہلے چار میچاں وچ دو سنچریاں بنانے دے بعد اپنی بیٹنگ اوسط 53.83 وچ سرلسٹ رہے۔ڈیوس صرف 30 سال د‏‏ی عمر وچ ریٹائر ہو گئے۔ انہاں دا آخری فرسٹ کلاس میچ 10 فروری 1983ء نو‏‏ں دورہ سری لنکا دے خلاف کھیلا جا رہیا سی۔ انہاں نے 14 رنز بنائے۔

### سوانح عمری
ڈیوس د‏‏ی سوانح عمری 2004ء وچ 'کرکٹ تو‏ں ودھ' دے عنوان تو‏ں شائع ہوئی، جس دے مصنف برائن ووڈ سن ۔

### ہور ویکھو
* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* اک روزہ بین الاقوامی
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ
* آسٹریلیا دے اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں دی لسٹ

## حوالے