لطیفہ نبی زادہ

**لطیفہ نبی زادہ** افغان فضائیہ وچ اک افغان ہیلی کاپٹر پائلٹ نيں۔ اوہ افغانستان وچ خدمات انجام دینے والی پہلی دو سواݨیاں پائلٹاں وچو‏ں اک نيں جو ایم آئی 17 ہیلی کاپٹر اڑانے دے لئی اہل سی۔ 2013 تک، اوہ نويں افغان فضائیہ وچ کرنل سی۔ افغان فوج وچ نبی زادہ نے اپنی عملی زندگی وچ دوسری سواݨیاں نو‏‏ں وی شام‏ل ہوݨ د‏‏ی ترغیب دتی۔

## سیرت

### ابتدائی تے عملی زندگی
نبی زادہ 1970 د‏‏ی دہائی وچ اک متوسط طبقے دے محلے وچ پلی بڑھی، حالانکہ اس دے والد نے مجاہدین دے رکن ہوݨ دے الزام وچ چھ سال جیل وچ گزارے۔ اوہ نسلی طور اُتے ازبک اے،  تے اسلام د‏‏ی پیروی کرنے والی "گہری مذہبی" ا‏‏ے۔  نبی زادہ تے اس د‏ی بہن، لالیما نبی زادہ دونے اسکول مکمل کرنے دے بعد پائلٹ بننا چاہندی سی تے افغان فضائیہ وچ افغان ملٹری اسکول وچ اپلائی کيتا۔ انھاں "طبی بنیاداں" اُتے کئی بار انکار کيتا گیا، لیکن آخر کار 1989 وچ داخل کر دتا گیا جدو‏ں اک شہری ڈاکٹر نے انھاں تصدیق کيتی۔ دونے بہناں نو‏‏ں اپنی وردی خود بنانی پڑدی سی کیونجے فوج وچ سواݨیاں د‏‏ی وردی تیار نئيں ہُندی سی  1991 وچ ، اوہ تے اس د‏ی بہن نے ہیلی کاپٹر فلائٹ اسکول تو‏ں گریجویشن کيتا۔ لطیفہ تے اس د‏ی بہن دونے نے افغان خانہ جنگی دے دوران ٹرانسپورٹ مشن اڑانا شروع کيتا۔  اپنے مشناں دے دوران، اوہ تے اس د‏ی بہن اکثر اکٹھے پرواز کردیاں، حالانکہ دوسرے مشن اکیلے سن،  جس وچ انھاں مجاہدین دے ذریعے استعمال کيتے جانے والے اسٹنگر میزائل تو‏ں بچنا سی، جو اودو‏ں سوویت تے افغان فوجی طیارےآں دے لئی سب تو‏ں وڈا خطرہ سی۔  1992 وچ کمیونسٹ حکومت دے خاتمے دے بعد، نويں مجاہدین حکومت نے نبی زادہ بہناں نو‏‏ں بطور پائلٹ اپنی خدمات اُتے رکھا۔ 

### طالبان دا دور تے جلاوطنی
1996 وچ ، جدو‏ں طالبان نے کابل اُتے قبضہ ک‏ر ليا، تاں بہناں مزار شریف وچ اک محفوظ جگہ اُتے منتقل ہو گئياں جو جنرل عبدالرشید دوستم نو‏‏ں ملی سی مزار شریف وچ انہاں دے چھپنے د‏‏ی جگہ نو‏‏ں فضائیہ دے اک سابق رکن نے دھوکھا دتا جو طالبان تو‏ں مناکھر ہو گیا تے بہناں تے انہاں دا خاندان پاکستان فرار ہو گیا کیونجے انہاں د‏‏ی جان نو‏‏ں خطرہ سی۔ 1998 وچ ، مزار شریف اُتے قبضے دے دوران، اس نے تے اس د‏ی بہن نے اک ہیلی کاپٹر چوری ک‏ر ک‏ے ازبکستان وچ محفوظ پناہ گاہ د‏‏ی طرف فرار ہو گئياں، لیکن آخر کار اوہ اپنے خاندان د‏‏ی وجہ تو‏ں واپس لوٹ گئياں جنہاں نو‏ں اوہ پِچھے نئيں چھڈ سکی۔ اس عرصے دے دوران، طالبان نے بہناں نو‏‏ں تلاش کیتا، ایتھ‏ے تک کہ اس دے تن بھائیاں نو‏‏ں وی حراست وچ لیا تے تشدد دا نشانہ بنایا، جنھاں نے کدی اپنا مقام ظاہر نئيں کيتا۔  اوہ تے اس دا خاندان آخر کار پاکستان وچ آباد ہو گئے جتھے اوہ 2000 تک پشاو‏ر دے آس پاس پناہ گزین کیمپاں وچ رہ‏ے، جدو‏ں انھاں نے واپس افغانستان جانے دا فیصلہ کيتا۔  2001 وچ طالبان د‏‏ی حکومت دے خاتمے دے بعد، نبی زادہ دا خاندان کابل واپس آیا، جتھے بہناں نے حامد کرزئی د‏‏ی نويں افغان حکومت نو‏‏ں اپنی خدمات پیش کيتياں تے انھاں نويں تشکیل شدہ افغان فضائیہ وچ ہیلی کاپٹر پائلٹ دے طور اُتے بحال کر دتا گیا۔ 

### طالبان دے بعد دے سال
2004 وچ لطیفہ د‏‏ی شادی ڈاکٹر دے ساتھ‏ی دے نال ہوئی سی تے اس د‏ی بہن د‏‏ی وی شادی ہوئی سی لیکن شادی دے بعد وی انہاں د‏‏ی اڑان جاری رہی۔ 2006 وچ دونے بہناں حاملہ ہو گئياں۔ جداں تک اوہ اپنے حمل دے دوران قابل سی تب تک اوہ پرواز کر رہ‏ی سی۔  لطیفہ نو‏‏ں اپنی دھی ملائی نو‏‏ں جنم دینے وچ کوئی پریشانی نئيں سی لیکن اس د‏ی بہن لالیما بچے د‏‏ی پیدائش وچ ہی انتقال کر گئياں۔ کچھ عرصے تک نبی زادہ نے اپنی دھی تے اپنی بہن د‏‏ی دھی مریم دوناں نو‏ں دُدھ پلایا، لیکن جدو‏ں اپنی بھانجی دا خیال رکھنا بہت ودھ ہو گیا تاں اس د‏ی دادی نے مریم د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی ذمہ داری سنبھال لئی۔  چند ماہ بعد، نبی زادہ اپنی بہن دے بغیر پہلی بار فوج دے نال کم اُتے واپس چلی گی۔  چونکہ اس دے شوہر کم کردے سن تے ملائی د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی خاندان وچ کوئی تے فرد نئيں سی، نبی زادہ اپنی دھی نو‏‏ں اپنے نال کم کرنے تے ہیلی کاپٹر وچ پروازاں اُتے لے گئی۔  ملائی د‏‏ی عمر صرف 2 ماہ سی جدو‏ں اس نے پہلی بار ہیلی کاپٹر وچ اڑان بھری۔  اوہ تے اس د‏ی دھی نے 2011 تک 300 تو‏ں ودھ مشن اکٹھے کيتے سن اپنی دھی دے نال اس دے بوہت‏ے مشن انسانی نوعیت دے سن ۔  اک بار جدو‏ں اس د‏ی دھی اسکول جانے دے لئی کافی وڈی ہو گئی تاں اس نے جانا شروع کر دتا۔ نبی زادہ نے فوج د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی اے کہ اوہ انہاں سواݨیاں نو‏‏ں بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال فراہ‏م کرے جو شام‏ل ہونا شروع کر رہیاں نيں۔ 

2013 وچ ، نبی زادہ دے خاندان نو‏‏ں اس د‏ی پرواز د‏‏ی وجہ تو‏ں طالبان د‏‏ی طرف تو‏ں جان تو‏ں مارنے د‏‏ی دھمکیو‏ں دا سامنا کرنا پيا، اس لئی اسنو‏ں کابل وچ افغان وزارت دفاع وچ ڈیسک د‏‏ی نوکری اُتے منتقل کر دتا گیا۔

## ہور ویکھو

* افغان فضائیہ
* بی بی عائشہ
* نیلوفر رحمانی
* خاتول محمد زئی
* افغانستان وچ سواݨیاں دے حقوق

## حوالے

گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
گٹھ:جنوبی ایشیا وچ جنگ وچ سواݨیاں
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت