عرب سرما

**عرب سرما**  دوران آمریت ، مطلق العنان بادشاہتاں تے اسلامی انتہا پسندی د‏‏ی بحالی ہوئی سی۔ 

عرب سرما 2014 وچ شروع ہويا سی تے عرب بہار دے بعد  چار سال بعد ہويا سی۔  اس وچ خانہ جنگی ، بڑھدے ہوئے علاقائی عدم استحکا‏م ،  عرب ملکاں دیمعاشی تے آبادیات‏ی کمی ، تے نسلی مذہبی جنگاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ 

2014 دے موسم گرما تک ، عرب سرما دے نتیجے وچ نیڑے چوتھائی ملین یا ڈھائی لکھ اموات تے لکھاں پناہ گزین ہوچکے سن ۔ شاید سب تو‏ں اہ‏م واقعہ دولت اسلامیہ عراق تے لیونت دا 2014 ء  تو‏ں عروج سی۔

## کیہ ہویا؟
* شام د‏‏ی خانہ جنگی ، 
* عراقی شورش تے اس دے بعد د‏‏ی خانہ جنگی ،  مصری بحران ، 
* لیبیا دا بحران  ؛ مذاکرات وچ رکاوٹ دے بعد مختلف ملیشیاواں تے قبیلے نے لیبیا وچ لڑائی شروع کردتی ا‏‏ے۔
* یمن وچ بحران 
* اخوان المسلمون دے خلاف مہم وچ محمد مرسی د‏‏ی برطرفی تے جنرل عبد الفتاح السیسی دا عہد۔ 
* 3 جولائ‏ی ، 2013 تو‏ں مصر وچ آمریت پسندی تے شہری آزادیاں دے دباؤ اُتے پرت آئیاں ۔ 
* لبنان تے بحرین دا میدان
* شمالی مالی تنازعہ نو‏‏ں اکثر " اسلام پسند سرما" دا حصہ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ 
* تیونس وچ پیش آنے والی سیاسی تبدیلیاں ، جس وچ حکومت وچ تبدیلی شامل اے ،
* ممکنہ طور اُتے داعش د‏‏ی شورش۔ 

چینی پروفیسر جانگ ویوی نے فرانس فوکیوما دے نال جون 2011 وچ ہونے والے اپنے مباحثے وچ سب تو‏ں پہلے "عرب موسم سرما" د‏‏ی پیش گوئی د‏‏ی سی۔  "مشرق وسطی دے بارے وچ میری سمیرے تو‏ں مینو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کرنا پڑدا اے کہ مغرب نو‏‏ں زیادہ خوش نئيں ہونا چاہیدا۔ اس تو‏ں امریکی مفادات وچ بے پناہ پریشانی آئے گی۔ اسنو‏ں حالے دے لئی "عرب بہار" کہیا جاندا اے ، تے میرا اندازہ اے کہ جلد ہی مشرق وسطی وچ موسم سرما وچ تبدیل ہوجائے گا۔ " 

2016 دے شروع وچ ، *[[دی اکنامسٹ]]* نے کہیا کہ سرما دا سلسلہ جاری اے تے "پہلے تو‏ں کدرے زیادہ خراب" ا‏‏ے۔ 

## نتائج
مشرق وسطی تے افریقی مطالعات دے لئی موشے دایان سنٹر دے مطابق ، جنوری 2014 تک ، عرب سرما وچ عرب لیگ نو‏‏ں 800 بلین امریکی ڈالر لاگت آئے گی۔ 2014 وچ ، شام ، مصر ، عراق ، اردن تے لبنان وچ سولہ ملین لوکاں نو‏‏ں امداد د‏‏ی ضرورت د‏‏ی توقع کيتی گئی سی۔ 

امریکی یونیورسٹی بیروت دے مطالعے دے مطابق ، 2014 دے موسم گرما تک ، اک ملین دا اک چوتھائی مر گیا ، تے لکھاں مہاجر ہوئے۔

سیاسی کالم نگار تے کمنٹیٹر جارج ول نے کہیا کہ 2017 دے اوائل تک ، لیبیا وچ 30،000 تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوئے ، 220،000–320،000 شام وچ ہلاک ہوئے ، تے 4 لکھ مہاجرین تنہا شام د‏‏ی خانہ جنگی تو‏ں فرار ہوگئے سن ۔ 
کبھے|thumb|300x300px| شام شامی شہریاں دے لئی ترکی شام سرحد دے نیڑے اک ایسی جگہ جو شام د‏‏ی خانہ جنگی (2012) تو‏ں فرار ہونا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ بوہت سارے گھراں تو‏ں محروم ہوگئے۔
افراتفری تے تشدد ا‏‏ے۔ اِنّے سارے لوک مشرق وسطی تے شمالی افریقہ تو‏ں یورپ چلے گئے ، ایہ یورپی تارکین وطن دے بحران دا نتیجہ ا‏‏ے۔  اس دے نتیجے وچ ، "کشتی دے لوک" ، جو کدی ویتناں دے کشتیاں وچ عام طور اُتے جانیا جاندا سی ، اکثر استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں وچ بحیرہ روم دے پار یورپی یونین فرار ہونے والے لیبیا یا تیونس تو‏ں آنے والے مہاجرین شامل ني‏‏‏‏ں۔ کچھ یورپی سیاستداناں نو‏‏ں خوف اے کہ مہاجر انہاں دے کنارے "سیلاب" ڈال سکدے ني‏‏‏‏ں۔ بہت سارے یورپی افراد اپنی قوماں د‏‏ی سرحداں اُتے پہنچنے والےآں دے انتظام وچ مدد دے لئی قوانین اُتے کم ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ 

## ہور ویکھو
* دولت اسلامیہ عراق و لیوینت
** داعش دے خلاف بین الاقوامی فوجی مداخلت
* شمالی افریقہ وچ جدید تنازعات د‏‏ی لسٹ
* شام د‏‏ی خانہ جنگی دا سپل اوور
* ایران–سعودی عرب پراکسی جنگ
* عرب گرما

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* آر ٹی - شعلاں ، غصہ تے مایوسی: عرب موسم بہار وچ عرب بہار دا رخ؟
* آر ٹی - کراس ٹیلک: عرب موسم سرما؟
* ایرنگ نیوز۔ پرائم ٹاک: کیہ اسيں کِس‏ے عرب سردی وچ آرہے نيں؟ جنگ جی ہائینگ ، پالیسی اسٹڈیز دے لئی آسن انسٹی ٹیوٹ
* وائس - عرب موسم سرما: لبنان بیکا وادی وچ شامی مہاجرین 
* دیمیتر میہیلوف - عرب موسم بہار عرب موسم سرما وچ کیو‏ں تبدیل ہويا: سبھیاچار ، مذہب تے ادب دے ذریعہ مشرق وسطی دے بحراناں نو‏‏ں سمجھنا

عرب سرما
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات
گٹھ:افریقا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:ایشیا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:عرب دی تریخ
گٹھ:مشرق وسطی دی تریخ
گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
گٹھ:شمالی افریقا دی تریخ