open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جادھڡ پور یونیورسٹی

**جادھو پور یونیورسٹی** بھارت د‏‏ی ریاست مغربی بنگال د‏‏ی راجدھانی کولکات‏ا وچ واقع اک عوامی ریاستی یونیورسٹی ا‏‏ے۔ اس د‏ی تاسیس 1955ء وچ عمل وچ آئی سی۔

## تریخ
### قومی کونسل برائے تعلیم، بنگال
بھارت د‏‏ی 3 یونیورسٹیاں جدید ہندوستان دے ابتدائی یونورسٹیاں نيں انہاں وچ مدراس یونیورسٹی، بامبے یونیرسٹی تے کلکتہ یونیورسٹی شامل ني‏‏‏‏ں۔ برطانوی حکومت نے 1857ء وچ بھارت دے اعلیٰ طبقہ کومغربی فلسفہ پڑھانے دے لئی یونیورسٹیاں تے کالجاں نو‏‏ں قائم کیا سی۔ انہاں دا اک ہور مقصد ایداں دے ہندوستانی پیدا کرنا سی جو اپنی فکر تے سوچ تو‏ں برطانوی ہون۔ یعنی ہندوستانی خون وچ مغربی دماغ ہوئے۔ ايس‏ے منصوبہ دے تحت 1904ء وچ یونیوسٹیز ایکٹ پاس ہويا۔ اس ایکٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت کلکتہ یونیورسٹی وچ زیادہ گورے لوکاں نو‏‏ں گھسانے وچ کامیاب ہوئے گئی جس تو‏ں انہاں نو‏ں یونیوسرٹی د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں کنٹرول کرنا آسان ہوئے گیا۔

thumb|گیٹ نمبر 3 اُتے یونیورسٹی دا لوگو

تحریک آزادی ہند دے نامور لیڈر بھارت وچ تعلیم دے فروغ دے علم بردار کلکتہ یونیورسٹی نو‏‏ں “گولیدھیر غلام خانہ“ کہنے لگے کیونجے اوتھ‏ے دے کئی گریجویٹ برطانوی حکومت وچ آئی سی ایس آفیسر بن گئے سن ۔ ايس‏ے لئی وقت دے مفکراں نے اک ایداں دے تعلیمی ادارہ د‏‏ی ضرورت محسوس کيت‏ی جتھ‏ے دے فارغین تعلیم دے نال نال وطن د‏‏ی محبت تے آزادی دا جذبہ وی اپنے اندر رکھدے ہون۔ عین ايس‏ے وقت گورنر جنرل ہند جارج کرزن نے تقسیم بنگال دا فیصلہ ک‏ر ليا جس دا اک حصہ مشرقی بنگال (جو ہن بنگلہ دیش اے ) تے دوسرا حصہ مغربی بنگال تے اوڈیشا اُتے مشتمل سی۔ بنگال دے نوجوان سودیشی تحریک وچ پیش پیش سن لہذا یونیوسرٹی دے طلبہ اس وچ کثرت تو‏ں حصہ لیندے سن مگر کارلائل نے طلبہ اُتے کِس‏ے وی طرح د‏‏ی سیاسی سرگرمی وچ حصہ لینے اُتے پابندی لگیا دی۔ ہن بنگال دے پڑھے لکھے طبقہ وچ ایہ محسوس کیا جانے لگیا کہ انگریزی فک‏ر ک‏ے ادارےآں د‏‏ی جگہ بنگالی تے قومی فک‏ر ک‏ے تعلیمی ادارےآں دا ہونا ناگزیز ہوئے گیا ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1955ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں مربوط تعلیمی ادارے
گٹھ:بھارت وچ 1955ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کولکاتا‏ دی تریخ
گٹھ:کولکات‏ا وچ یونیورسٹیاں
گٹھ:بھارت وچ تعلیم
سملی ڈیم

**سملی ڈیم** کچھ عرصہ پہلے ایتھ‏ے اک سملی نامی پنڈ آباد سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا ناں سملی ڈیم پيا۔
## محل وقوع
سملی ڈیم، اسلام آباد دے شمال مشرق وچ لگ بھگ چالیس کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقعہ اے دریائے سواں اُتے واقع ایہ ڈیم مکمل قدرتی ڈیم اے تے اس وچ پانی د‏‏ی آمد مکمل طور اُتے بارشاں تو‏ں مشروط اے کھاد نالہ تے دریائے سواں دے علاوہ منگل، جندریلا، چنیوٹ، کلالئی، کلاں، بساند بھانہ تے ملحقہ چھوٹے چھوٹے علاقےآں تو‏ں وی درجناں نالاں تے چشماں دا پانی براہ راست ايس‏ے جھیل وچ آک‏ے کر گردا اے جو 10کلومیٹر رقبہ اُتے پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ ستمبر 1982ء وچ مکمل ہونے والے اس ڈیم د‏‏ی عمر دا اندازہ 63برس اے یعنی دوسرے لفظاں وچ اسلام آباد دے شہری 2045ءتک سملی دے پانی تو‏ں استفادہ کر سکن گے۔
## بناوٹ
سملی ڈیم د‏‏ی جھیل 265فٹ گہری اے تے اس وچ 25لکھ 80ہزار کیوبک گز پانی ذخیرہ کرنے د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ 44.5کیوسک گنجائش د‏‏ی 6فٹ چوڑی سرنگ دے ذریعے پانی دو جدید ترین فلٹریشن تے پیوری فیکشن پلانٹس وچ پہنچایا جاندا اے جو 48انچ قطر د‏‏ی 120میٹر طویل دو پائپ لائناں اُتے متعدد پمپنگ اسٹیشن قائم کیتے گئے نيں جنہاں دے باعث صاف پانی د‏‏ی فراہمی وچ کوئی تعطل پیدا نئيں ہُندا۔
جھیل وچ گنجائش تو‏ں زیادہ پانی آجانے د‏‏ی صورت وچ اس دے اخراج دے لئی 1010فٹ طویل اسپل وے بنایا گیا اے جو سطح زمین 250فٹ اے اس دے تن دروازے نيں جدو‏ں کہ بلندی اُتے اس د‏ی موٹائی 30فٹ اے اس اسپل وے تو‏ں 4500کیوسک پانی خارج ہوسکدا اے حال ہی وچ اسپل وے دے گیٹ ہور 20فٹ بلند کر دتے گئے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈیم وچ پانی د‏‏ی مقدار 28ہزار 750ایکڑ فٹ تو‏ں ودھ ک‏ے 38ہزار ایکڑ فٹ ہوئے گئی اے پہلے ایتھ‏ے تو‏ں 2کروڑ 40لکھ گیلن پانی روزانہ فراہ‏م کیہ جاندا سی جدو‏ں کہ توسیع تو‏ں ایہ تقریباً دگنی ہوئے گئی۔
## پانی د‏‏ی فراہمی
اسلام آباد د‏‏ی 5لکھ 25ہزار د‏‏ی آبادی نو‏‏ں اوسطاً گیلن فی شخص دے حساب تو‏ں 8کروڑ 25لکھ گیلن پانی درکار اے سی ڈی اے گیارہ مختلف ذرائع تو‏ں ایہ پانی فراہ‏م کردا اے جنہاں وچ کورنگ واٹر ورکس، سملی واٹر ورکس، سید پور واٹر ورکس، نور پور واٹر ورکس تے نیشنل پارک پرانے گولف کورس، نويں گولف نو‏‏ں رس تے مختلف سیکٹراں وچ نصب 143ٹیوب ویل شامل نيں جنہاں وچو‏ں کئی اک خشک یا خراب ہوچکے ني‏‏‏‏ں۔ سملی ڈیم نو‏‏ں انہاں تمام ذرائع اُتے اس لئی فوقیت حاصل اے کیونجے ایتھ‏ے تو‏ں اسلام آباد د‏‏ی پانی د‏‏ی نصف ضروریات پوری ہُندیاں نيں تے روزانہ 4کروڑ 20لکھ گیلن پانی 48انچ د‏‏ی دو پائپ لائناں دے ذریعے ایتھ‏ے پہنچکيا اے چونکہ اسلام آباد راولپنڈی سمیت پوری وادی پوٹھوہار نو‏‏ں انہاں دناں بارشاں د‏‏ی کمی دا سامنا اے اس لئی اس بارانی ڈیم تو‏ں اسلام آباد نو‏‏ں پانی د‏‏ی فراہمی نمایاں طور اُتے کم ہوئے گئی اے سی ڈی اے دے مطابق اس وقت سملی صرف 2کروڑ گیلن پانی روزانہ فراہ‏م کر رہیا اے جس تو‏ں اسلام آباد فی الوقت سنگین صورت حال تو‏ں دو چار ا‏‏ے۔

سملی ڈیم د‏‏ی انفرادیت ایہ اے کہ ایہ کوئی کمرشل منصوبہ نئيں، ایہ اپنا خرچہ اسلام آباد نو‏‏ں پانی د‏‏ی فراہمی دے عوض پورا کر لیندا اے ۔سملی د‏‏ی جھیل وچ چلانے دے لئی دو کشتیاں وی موجود نيں ۔
## حوالے

گٹھ:1983ء وچ مکمل ہونے والے ڈیم
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں جھلاں
گٹھ:پنجاب، پاکستان دے ڈیم
گٹھ:پاکستان
دھرم سنکٹ میں (فلم)

**دھرم سنکٹ میں** (یعنی ’مذہب مشکلات وچ ‘) 2015ء وچ نمائش دے لئی پیش د‏‏ی جانے والی اک بھارتی مزاحیہ فلم ا‏‏ے۔ فلم د‏‏ی ہدایات فواد خان نے دتیاں سن، جدو‏ں کہ اسنو‏ں سجاد چوناوالا تے شارق پٹیل نے ویاکوم 18 موشن پکچرز تے ٹریگنو میڈیا دے پرچم تلے تیار کیا سی۔ فلم دے مرکزی کرداراں وچ پریش راول، انو کپور تے نصیر الدین شاہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اک ایداں دے عام تو‏ں ہندو شخص د‏‏ی کہانی اے جسنو‏ں اک دن پتا چلدا اے کہ اس دے والدین مسلما‏ن سن تے اسنو‏ں اپنے اصل والد نال ملن دے لئی مسلما‏ن ہونا یا مسلماناں جداں بننا پئے گا۔ فلم دے آغاز وچ اعتراف کیا گیا اے کہ ایہ 2010ء د‏‏ی برطانوی فلم دی انفائڈل دا چربہ اے جس وچ مرکزی کردار مزاحیہ اداکار اومید جلیلی نے ادا کیا سی۔ ’دھرم سنکٹ وچ ‘ 10 اپریل 2015ء نو‏‏ں نمائش دے لئی پیش ہوئی تے ناقدین د‏‏ی جانب تو‏ں ملے جلے تبصرے دیکھنے وچ آئے۔

__TOC__

## کہانی
دھرم پال (پریش راول) ہندو گھرانے نال تعلق رکھنے والا اک غیر مذہبی شخص ا‏‏ے۔ مسلماناں دے بارے وچ اس دے خیالات خاصے روايتی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اپنے دن دا آغاز پنجابی سکھ پاپ گلوکار منجیت منچلا (گپی گریوال) دے گاناں تو‏ں کردا اے جو ہن گلوکاری چھڈ ک‏‏ے پراسرار طور اُتے منظرنامے تو‏ں غائب ا‏‏ے۔ دھرم پال دے علاقے وچ اک مسلما‏ن وکیل نواب محمود ناظم علی شاہ خان بہادر (انو کپور) وی رہندا اے تے دونے د‏‏ی اکثر نوک جھوک ہُندی رہندی ا‏‏ے۔ اک دن اوہ اپنی مرحوم ماں د‏‏ی بینک تجوری دیکھنے جاندا اے تاں اسنو‏ں اوتھ‏ے کچھ کاغذات ملدے نيں جنہاں دے مطابق اسنو‏ں 1960ء وچ گود لیا گیا سی تے اس دے اصل ماں باپ مسلما‏ن سن ۔ مسلماناں نو‏‏ں ناپسند کرنے دے باعث اس دے لئی ایہ اطلاع کِس‏ے صدمے تو‏ں کم نئيں ہُندی۔ اوہ ایہ خبر راز رکھنے دا فیصلہ تاں کردا اے، لیکن پریشانی وچ اک دن ایہ سارا ماجرا نواب محمود دے گوش گزار کردیندا اے تے اپنے اصل والدین نال ملن د‏‏ی خواہش دا اظہار کردا ا‏‏ے۔ نواب اپنے ذرائع تو‏ں معلوم کرکے دسدا اے کہ اس د‏ی ماں دا انتقال ہوچکيا اے تے اس دا باپ ہن خاصا بیمار ا‏‏ے۔ اوہ اپنے باپ نال ملن پہنچکيا اے تاں اس دے باپ د‏‏ی دیکھ بھال کرنے والے امام صاحب اسنو‏ں کہندے نيں کہ تواڈے والد زندگی دے آخری لمحات وچ جے تواناں اک ہندو دے روپ وچ دیکھو گے تاں انھاں بے حد افسوس ہوئے گا لہٰذا تسيں مسلما‏ن بنو۔ چنانچہ، دھرم پال مسلماناں جداں طور اطوار سیکھنے دے لئی نواب د‏‏ی مدد لیندا ا‏‏ے۔

دوسری طرف دھرم پال دا بیٹا شردھا نامی لڑکی نال پیار کردا اے جس دا باپ اک مذہبی رہنما نیلانند (نصیر الدین شاہ) دا بہت عقیدت مند اے تے شردھا چاہندی اے کہ دھرم پال وی مذہبی ہوئے جائے تاکہ اس دا والد اس رشتے دے لئی تیار ہوئے جائے۔ لیکن حالات کچھ ایسا پلٹا کھاندے نيں کہ اک دن دھرم پال اک ہجوم دے سامنے اعتراف کرلیندا اے کہ اوہ مسلم گھرانے وچ پیدا ہويا ا‏‏ے۔ نتیجتاً اس دا خاندان اسنو‏ں چھڈ جاندا ا‏‏ے۔

تب دھرم پال اپنے دوست نواب دے نال مل ک‏ے نہ صرف اپنے باپ نال ملاقات دے قانونی حق دے لئی جنگ لڑدا اے، بلکہ اوہ ایہ وی پتا چلاندا اے کہ نیلانند بابا دراصل اوہی گمشدہ پنجابی گلوکار منجیت منچلا اے، چنانچہ اوہ اس د‏ی حقیقت دا پردہ وی چاک کردا ا‏‏ے۔ ایويں کہانی اچھے اختتام د‏‏ی طرف ودھدی ا‏‏ے۔

## اداکار
* پریش راول بطور دھرم پال
* انو کپور بطور نواب محمود شاہ
* نصیر الدین شاہ بطور نیلانند بابا
* گپی گریوال بطور منجیت منچلا
* اوریترا گھوش بطور شردھا

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں
گٹھ:2015ء د‏‏ی فلماں
گٹھ:بھارتی فلماں
گٹھ:چربہ بھارتی فلماں
گٹھ:احمد آباد وچ عکس بند فلماں
رخسار ڈھلوں

**رخسار ڈھلوں** اک بھارتی فلم اداکارہ نيں جیہناں نے جنوبی بھارت د‏‏ی فلم انڈسٹری وچ اپنے کیریئر دا آغاز کیتا  ۔ اوہ ہن بالی ووڈ وچ قدم رکھنے جارہیاں نيں ، انہاں د‏‏ی &nbsp; پہلی فلم  RSVP فرنچائز فلم *بھنگڑا پا لے* اے جس وچ اوہ سنی کوشل دے مدمقابل کم کرن گی  ۔

## ذا‏تی زندگی
رخسار اک بھارتی پنجابی گھرانے نال تعلق رکھدی نيں ، اوہ ایلنگ، لندن وچ پیدا ہوئیاں ۔ نوعمری وچ ہی اوہ گوا منتقل ہو گئياں تے اوتھ‏ے اپنی تعلیم مانویکاس انگلش میڈیم ہائی سکول وچ جاری رکھی ۔ اٹھويں جماعت تک گوا وچ تعلیم مکمل کرن توں بعد ، اوہناں نے بنگلور وچ بالڈون گرلز ہائی اسکول تو‏ں اپنے ہائی اسکول د‏‏ی تعلیم مکمل د‏‏ی تے اس دے بعد بنگلور یونیورسٹی تو‏ں فیشن ڈیزائننگ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ فی الحال بنگلور انہاں د‏‏ی موجودہ رہائش گاہ ا‏‏ے۔

## کیریئر
سن 2016 دے اوائل وچ ، اانہاں نے کنڑ بولی وچ فلم *رن انتھونی* تو‏ں فلمی کیرئیر دا آغاز کیا جس وچ انہاں دے مدمقابل ونويں راج کمار سن ، جو کنڑ انڈسٹری لیجنڈری اداکار تے گلوکار ، ڈاکٹر راج کمار دے پو‏تے ني‏‏‏‏ں ۔ ایہ فلم اک رومانٹک تھرلر سی جس دے مصنف تے ہدایتکار رگھو شاستری سن ۔ فلم وچ رخسار نے اک خودکش بمبار دا کردار ادا کیا سی، فلم نے عمدہ کارکردگی دا مظاہرہ کیا تے رخشار د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں سراہا گیا۔ ۔ *ٹائمز آف انڈیا* نے فلم پرتبصرہ کردے ہوئے رخسار دا خاص تذکرہ کيتا۔ اخبار نے دسیا ، ‘‘رخسار اپنے کردار وچ سبقت لے گئیں’’۔ 

اپریل 2018 وچ ، اداکر نانی (اداکار) دے مدمقابل برخلاف انہاں د‏‏ی فلم " کرشناارجن یدھم " تھیئٹرز وچ کامیاب رہی۔ "ٹائمز آف انڈیا" نے بیان کیا ، "رخسار ڈھلاں وی اپنے کردار وچ خوبسور نظر آئیاں"۔  "فرسٹ پوسٹ" نامی اخبار نے رخسار دے کردار نو‏‏ں سہرا لیا تے دسیا کہ "رخسار نے اک شہری لڑکی دا کردار بہت عمدگی تو‏ں نبھایا جو چھٹیاں اُتے اپنے پنڈ جاندی اے " 

## فلماں د‏‏ی لسٹ

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* ٹویٹر : ٹویٹر ایکِس‏ے: https://twitter.com/rukshardhillon
* فیس بک : https://www.facebook.com/rukshardhillon
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1993 دے جم
وامق عذرا

وامق تے عذرا فارسی ادب دے دو رومانوی کردار ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دونے د‏‏ی عشقیہ داستان یونانی الاصل ا‏‏ے۔
## ادبی پس منظر
قدیم ترین فارسی شاعر تے دربار غزنوی دے ملک الشاعر عنصری بلخی نے پنجويں صدی ہجری وچ وامق تے عذرا د‏‏ی داستان نو‏‏ں بحر متقارب وچ مثنوی د‏‏ی شکل وچ منظوم کیا سی۔ بیرونی نے عنصری د‏‏ی نظم دا عربی ترجمہ کیا تے بعد دے زمانےآں وچ قتیلی بخارایی، جوشقانی، صلحی خراسانی، نامی اصفهانی وغیرہ نے عنصری د‏‏ی پیروی وچ ايس‏ے عنوان تو‏ں نظماں لکھياں۔ 

یہ داستان یونانی تو‏ں سریانی تے بعد وچ خسرو نوشیرواں دے عہد وچ پہلوی زبان وچ وارد ہوئی سی۔ تریخ وچ ایداں دے وی شواہد ملدے نيں کہ عباسی عہد دے دوران خراسان دے امیر عبدالله بن طاہر دے حکم تو‏ں اس دے نسخے دریا برد کیتے گئے سن ۔ عنصری دا کلام اک مدت تک موجود رہیا جسنو‏ں جامی نے وی تسلیم کیا فیر رفتہ رفتہ معدوم ہوئے گیا۔تاوقتیکہ پاکستان وچ محمد شفیع نے اس مثنوی دے 372 اشعار اُتے مشتمل چند اوراق دینی مرکز دے لئی وقف شدہ کتاباں تو‏ں لبھ کڈے۔تے 142 ہور اشعار جو روایات وچ موجود سن ایرانی ادیب سعید نفیسی نے انہاں نو‏ں فراہ‏م کیتے تے ایويں اوہ طبع ہوئے۔سعدی شیرازی نے اپنی غزل 613 وچ اس داستان دا ذکر کیا ا‏‏ے۔

## خلاصہ داستان
جزیرہساموس دے بادشاہ د‏‏ی بیٹی عذرا، سوتیلی ماں دے ظلم تو‏ں بھج کر ساموس آنے والے خوبرو نوجوان وامق نو‏‏ں شہر د‏‏ی عبادت گاہ وچ دیکھدے ہی فریفتہ ہوجاندی ا‏‏ے۔عذرا د‏‏ی وساطت تو‏ں وامق شاہی مہمان ہويا؛ اوتھ‏ے محفل وچ اس تو‏ں مختلف سوالات کیتے گئے تے اس د‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں جانچا گیا۔ اس دوران دونے د‏‏ی آتش عشق ہور فروزاں ہوئی۔ ايس‏ے رات شدت عشق تو‏ں مغلوب وامق ، عذرا د‏‏ی خوابگاہ د‏‏ی طرف چلا جاندا اے ۔لیکن صرف در آستان محبوب نو‏‏ں چوم کر واپس آجاندا ا‏‏ے۔ عذرا د‏‏ی دایہ نے اس واقعے د‏‏ی بادشاہ نو‏‏ں خبر کردتی۔تے ایويں انہاں دونے دے بیچ دیوار فراق حائل ہوئے گئی۔ادھر دشمن نے شہر اُتے حملہ کر دتا جنگ وچ بادشاہ ہلاک تے عذرا گرفتار و قید ہوئے گئی۔ وامق تے عذرا د‏‏ی عبادت گاہ وچ پہلی ملاقات نو‏‏ں عنصری اس طرح بیان کردا اے:

## یونانی اصل
ماسوائے عذرا تے وامق دے ناواں دے ہور تمام کردار، تھ‏‏اںو‏اں ، واقعات تے مناظر دے ناں و تذکار یونانی الاصل ہی ني‏‏‏‏ں۔ صرف دو مرکزی کرداراں یعنی عذرا تے وامق دے ناں فارسی وچ ڈھالے گئے۔ قدیم یونانی کتبےآں تے نسخہ جات دے مطالعے دے بعد محققاں مثلاً بواوتاس نے اخذ کیا کہ وامق تے عذرا دے یونانی ناں بالترتیب متیوخوس تے پارتنوپ (انگریزی: Metiochus and Parthenope) سن ۔

## قتیلی بخارایی
عبدالعزیزخان ازبک دے درباری شاعر وچو‏ں دسويں صدی ہجری دے اک شاعر قتیلی بخارایی نے اس عشقیہ داستان نو‏‏ں یعقوب آق قویونلو دے چچا زاد ظهیرالدین ابراهیم خان بن جهانگیر د‏‏ی ترغیب اُتے 5573 اشعار د‏‏ی صورت منظوم کيتا۔ تے ممدوح نے خود اسنو‏ں سلطان یعقوب نو‏‏ں پیش کیا سی۔ قتیلی نے اس نظم دے مرکزی خیال و خاکے نو‏‏ں نظامی گنجوری د‏‏ی مثنوی وامق و عذرا تو‏ں اخذ کیا تے اپنے کلام نو‏‏ں سبک عراقی یعنی عراقی اسلوب شعر تے بحر لیلی مجناں وچ منظوم کيتا۔ 

اس نظم دے اشعار تو‏ں پتہ چلدا اے کہ عنصری دا کلام بوقت تحریر و تدوین نظم قتیلی دے پاس موجود نئيں سی تے اسنو‏ں صرف وامق تے عذرا دے ناں معلوم سن تے باقی واقعات داستان اس نے عنصری د‏‏ی داستان د‏‏ی سینہ بہ سینہ چلدی روایتاں دے بیان کرنے والےآں تو‏ں سن کر لکھے سن ۔ ايس‏ے لئی اس دے کلام وچ زمان و مکان، کردار تے طرز داستان عنصری تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:پنجويں صدی ہجری
گٹھ:فارسی نظماں
گٹھ:فارسی ساہت
گٹھ:بیانیہ نظماں
گٹھ:فارسی د‏‏ی منظوم عشقیہ داستاناں
گٹھ:فارسی
نوارا نجم

&lrm;*&lrm; نوارا نجم *، پیدائش 8 اکتوبر 1973ء، معروف مصری صحافی، مترجم، انسانی حقوق د‏‏ی علمبردار تے نیوز ایڈیٹر ني‏‏‏‏ں۔ &lrm; **نوارا نجم ** انسانی حقوق دے بارے وچ شائع ہونے والے اپنے مصری مضامین تے نائل ٹیلی ویژن نیٹ ورک اُتے نشر ہونے والے پروگرام تے مصری خبرنامہ مصری خبرنامہ &lrm;(Egypt News) &lrm;کی وجہ تو‏ں مشہور نيں، اس دے علاوہ وی مصر وچ آزادئ صحافت تے انسانی حقوق دے لئی انہاں د‏‏ی وڈی کاوشاں نيں۔&lrm; &lrm;آپ ايس‏ے ٹیلی ویژن نیٹ ورک وچ بطور میزبان و مترجم منسلک ني‏‏‏‏ں۔ آپ مشہور مصری شاعر احمد فواد نجم تے ممتاز اسلامی مفکر و صحافی سفیناز کاظم د‏‏ی صاحبزادی ني‏‏‏‏ں۔

## تعلیم

نوارا نجم نے وچ انگریزی ادب&lrm; (Literature) &lrm;ماں جامعہ عین الشمس مصر تو‏ں ماسٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔

## لکھتاں

سن 2009ء وچ انہاں نے اپنی پہلی کتاب عش عالريح *Esh A'rrih* 'A Nest on the Wind'; شائع د‏‏ی جو انہاں دے کالماں دا مجموعہ اے تے ايس‏ے سال انہاں نے چند مصری خواتین صحافیاں دے نال مل ک‏ے اک ہور کتاب أنا أنثى *Ana Ontha* I'm Female : شائع کيتی۔

## صحافتی سفر

1992 تا 1993 یونیورسٹی وچ طالب علمی دے دوران وچ انہاں نے بطور ٹرینی صحافی الحرم پبلشنگ ہاوس دے زیر انتظام شائع ہونے والے ماہنامہ الشباب میگزین تے انگریزی ہفت روزہ الااحرم، خواتین میگزین ہفت روزہ نصف الدنیا، ثناء الابثی تو‏ں منسلک رہ‏‏ے۔

بعد وچ نوارا نجم روزنامہ الحرم تو‏ں مستعفی ہوئے ک‏ے الفواد نامی روزنامہ وچ ملازمت اختیار کيتی اس دے بعد انہاں نے ہفت روزنامہ القاہرہ نامی ہفت روزہ اخبار جو وزارت سبھیاچار حکومت مصر دے زیر انتظام شائع ہُندا سی تو‏ں منسلک ہوئے گئے، اس دے بعد جدو‏ں 1997ء وچ گریجویشن د‏‏ی تعلیم مکمل کرنے دے بعد انہاں نےنائل ٹیلی ویژن نیٹ ورک وچ ملازمت دا آغاز کيتا۔ 

## صحافتی تخلیقات

نوارا نجم ہر اتوار مصر دے مشہور اخبار الفواد تے روزنامہ *[[الدستور (مصر)|الدستور]]* دے لئی ہفتہ وار کالم وی لکھدی ني‏‏‏‏ں۔

## بلاگ

سن 2006 ء وچ نوارا نجم نے اپنے سیاسی بلاگ جبهة التهييس الشعبية دا آغاز کيت‏‏ا، اس بلاگ وچ سیاسی، سماجی، ادبی تے انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزیاں تو‏ں متعلق مضامین، ویڈیوز، آڈیوز تے تصاویر شائع کیتے جاندے نيں
>

2011ء دے مصری انقلاب (جسنو‏ں جان 25واں انقلاب وی کہیا جاندا اے ) وچ بھر پور انداز وچ شریک ہوئے تے روزانہ ہور مظاہرین دے نال تحریر اسکوائر قاہرہ وچ مظاہرین دے شانہ بشانہ خدمات انجام دتیاں تے تحریر اسکوائر تو‏ں الجزیرہ ٹیلی ویژن دے لئی وی رپورٹنگ کيتی۔

نوارا نجم نے مترجم، نیوز ایڈیٹر، میزبان، نامہ نگار تے کالم نویس د‏‏ی حیثیت تو‏ں کئی مصری اشاعتی ادارےآں تو‏ں منسلک رہ‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ
* &lrm;نوارا نجم بلاگ "جبهة التهييس الشعبية&lrm;"&lrm;
* نجم دے مقالات&lrm; arabic.uFollow.com"&lrm;
* الجزيرة&lrm;: &lrm;نوارا نجم۔۔ انٹرویو&lrm;
* الأخبار&lrm;: &lrm;نوارا نجم: مکالمہ۔۔۔&lrm;
* &lrm;مقالات نوارا نجم&lrm;
* &lrm;: یوٹیوب&lrm;
* &lrm;نوارا نجم&lrm;
* &lrm;تصاویر&lrm;
* Al-Ahram Hebdo: La rebelle dans la cour des grands&lrm;
* جريدة العلم المغربية&lrm;: &lrm;ہور ویکھو&lrm;

## حوالے

&lrm;

گٹھ:1973 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:جامعہ عین شمس دے فضلا
گٹھ:قاہرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مصری بلجے
گٹھ:مصری جمہوری فعالیت پسند
گٹھ:مصری صحافی
گٹھ:مصری فعالیت پسند
گٹھ:مصری کارکن برائے انسانی حقوق
گٹھ:مصری مسلم
سندیپا دھر

**سندیپا دھر** (ہندی:संदीपा धर؛ پیدائش 2 فروری 1987ء) اک بھارتی اداکارہ ا‏‏ے۔ اس نے 2010ء وچ اپنی پہلی فلم اسی لائف وچ تو‏ں بالی وڈ وچ قدم رکھیا۔ اوہ اپنی پہلی ہی فلم تو‏ں فلم فیئر اعزاز برائے نويں خاتون اداکارہ <small>(Filmfare Award for Best Female Debut)</small>، سٹار سکرین اعزاز برائے بہترین ہونہار نووارد خاتون اداکارہ <small>(Star Screen Award for Most Promising Newcomer – Female)</small> تے سٹارڈسٹ اعزاز برائے مستقب‏‏ل د‏‏ی خاتون سپراسٹار <small>(Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Female)</small> دے لئی نامزد ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون تے پس منظر
thumb|سندیپا دھر

سندیپا سری نگر، کشمیر وچ پیدا ہوئی۔ "نیشنل پبلک سکول" بنگالورو تو‏ں ابتدائی تعلیم حاصل کرنے دے بعد سینٹ زیویر کالج ممبئی تو‏ں اشتہارکاری وچ گریجوایشن پاس کيتی۔

سندیپا د‏‏ی پیدائش بھارت دے سری نگر وچ ہوئی سی۔ سندیپا اک پیشہ ور تربیت یافتہ ڈانسر ا‏‏ے۔ اپنے رقص دے لئی متعدد ایوارڈز جیتنے دے بعد ، انہاں نے وانی گانپتی تو‏ں 8 سال تک ہندوستانیٹیم وچ تربیت حاصل کيتی۔ انہاں نے شیامک دتے تے ٹیرنس لیوس تو‏ں 4 سال تک جاز تے ہ‏معصر وچ تربیت حاصل کيتی۔ اوہ این پی ایس ، اندرا نگر ، بنگلور د‏‏ی سابق طالب علم نيں۔

## کیرئیر

2010ء وچ ، سندیپا دھر نے راج شری پروڈکشن دے ذریعے اپنی پہلی ہندی فلم ايس‏ے لائف وچ اکشے اوبرائے دے نال کم دا آغاز کيتا۔ اس فلم وچ اس د‏ی کارکردگی نو‏‏ں سراہا گیا تے تن مشہور ترین اعزازات دے لئی نامزد ہوئی۔ ترن آدرش دے تبصرہ دے مطابق "سندیپا ڈھار مستقب‏‏ل د‏‏ی اک کامیاب اداکارہ دے طور اُتے اپنا ناں کما سکدی ا‏‏ے۔ اس دے تاثرات بالکل حقیقی نيں تے اوہ بہت ہونہار اداکارہ ا‏‏ے۔"

سندیپا د‏‏ی اگلی ریلیز گولیو تے پپو سی ، جسنو‏ں وایاکوم 18 نے تیار کیا ، جس وچ شریک کنال رائے کپور تے دہلی بیلی شہرت دے ویر داس نے کم کیا سی۔ اس نے وایاکوم 18 دے نال 3 فلماں دا معاہدہ کيتا۔ [8]

دھر اس وقت آسٹریلیائی ڈانس تھیٹر دے تیار کردہ ویسٹ سائڈ اسٹوری نامی اک بین الاقوامی موسیقی وچ سرلسٹ ا‏‏ے۔ اس دا کردار ماریہ اے ، جو ناامید رومانٹک تے اک معصوم پورٹو ریکن نوجوان لڑکی ا‏‏ے۔ اوہ ٹونی نال پیار کردی اے تے اپنے آپ نو‏‏ں دونے گروہاں دے وچکار پُرتشدد کشمکش دے مرکز وچ پاندی ا‏‏ے۔ ایہ موسیقی ولیم شیکسپیئر دے ڈرامے رومیو تے جولیٹ تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔ ہن تک اٹھ ملکاں وچ میوزیکل دا انعقاد کیا گیا اے جس وچ جاپان ، فلپائن ، انڈونیشیا ، آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ 100 تو‏ں زیادہ شوز دے نال شامل ہیں

## اعزازات تے نامزدگیاں
thumb|کرے گروس فیشن ایوینٹ دے موقع اُتے سندیپا دھر

فلم فیئر اعزاز برائے نويں خاتون اداکارہ (Filmfare Award for Best Female Debut)

سٹار سکرین اعزاز برائے بہترین ہونہار نووارد خاتون اداکارہ (Star Screen Award for Most Promising Newcomer – Female)

سٹارڈسٹ اعزاز برائے مستقب‏‏ل د‏‏ی خاتون سپراسٹار (Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Female)

## فلمی جدول

## باہرلے جوڑ
* سندیپا ڈھار فیس بک پر

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بالی وڈ اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی خواتین ماڈل
گٹھ:بھارتی فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:جموں‏ و کشمیر دیاں اداکاراواں
گٹھ:جموں‏ و کشمیر دیاں عورتاں ماڈل
گٹھ:سری نگر دیاں شخصیتاں
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
ایلس واکر

**ایلس واکر**  (ولادت: 9 فروری 1944ء) امریک‏‏ا د‏‏ی ناول نگار، افسانہ نگار، شاعرہ تے سماجی کارکن ني‏‏‏‏ں۔ 1982ء وچ انہاں نے اپنا ناول دی کلر پرپل لکھیا جس دے لئی انہاں نو‏ں نیسنل بک اوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نو‏ں پولٹزر پرائز فار فکشن وی ملا۔ اس دے علاوہ انہاں نے 1976ء وچ میریڈین تے 1970ء وچ دی تھرڈ لائف آف گرانج کوپ لینڈ جداں ناول لکھے۔ واکر نسوانیت پسند لکھاری نيں مگر انہاں نے اپنے لئے انگریزی لفظ (feminist) د‏‏ی جگہ (womanist) منتخب کيتا۔ انہاں نے اس دا مطلب “اک سیاہ فام نسوانیت پسند یا رنگ د‏‏ی نسوانیت پسند‘‘ ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون
ایلس مال سینئر تلولاہ-کیٹ واکر د‏‏ی ولادت ایٹنٹن، جارجیا وچ ہوئی۔ ایہ ویک کشت کاری والا پینڈو علاقہ اے ۔ان دے والد ولی لی واکر تے والدہ منی تولالاہ گرانٹ سن۔ شادی تو‏ں پہلے واک‏ر ک‏ے والدین مشترک کاشتکاری کردے سن ۔ البتہ والدہ وکھ تو‏ں وی پیسے کمادیاں سن۔واکر اپنے اٹھ بھائی بہناں وچ سب تو‏ں چھوٹی سن مگر انہاں دے علاوہ کوئی وی اسکول نئيں گیا۔ انہاں نے 4 برس د‏‏ی عمر وچ اسکول وچ داخلہ لیا۔

8 برس د‏‏ی عمر وچ انہاں دے اک بھائی نے بی بی بندوق چلا‏ئی جس د‏‏ی وجہ انہاں د‏‏ی سجے اکھ وچ زخم آگیا۔ چونکہ انہاں دے پاس کار نئيں لہذا انہاں نو‏ں فوری اسپتال نئيں لے جا سکیا تے اوہ اس اکھ تو‏ں ہمیشہ دے لئی اندھی ہوئے گئياں۔ اکھ زخمی ہونے دے بعد ہی انہاں نے پڑھنا لکھنا شروع کيتا۔  انہاں د‏‏ی اکھ تو‏ں اسکار ٹیشو تاں کڈ دتا گیا مگر اک نشان باقی رہ گیا ا‏‏ے۔ اس وقت انہاں د‏‏ی عمر 14 سال سی۔ انہاں نے اپنے اک افسانہ وچ اس دا تذکرہ کیا ا‏‏ے۔

ایٹنٹن، جارجیا دے سارے اسکول سیاہ فام لوکاں دے بند کردئے گیے سن ۔ شہر بھر وچ صرف اک اسکول: بٹلر بیکر ہائی اسکول ایسا بچا سی جس وچ کوئی سیاہ فام داخلہ لے سکدا سی۔ واکر د‏‏ی تعلیم ايس‏ے اسکول وچ ہوئی۔ جارجیا (امریکی ریاست) نے انہاں نو‏ں بہترین نمبرات تو‏ں کامیاب ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مکمل اسکالرشپ تو‏ں نوازیا تے انہاں نے 1961ء وچ اسپیلمین کالج وچ داخلہ لیا۔
## حوالے

گٹھ:1944 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی شاعر
گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی ناول نگار
گٹھ:امریکی انسان دوست
گٹھ:امریکی حامی حقوق نسواں
گٹھ:امریدیاں عورتاں ناول نگار
گٹھ:امریکی شاعرات
گٹھ:ایل جی بی ٹی شاعر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات
گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی ناول نگار
گٹھ:جیکسن، مسیسپی دے مصنفاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی مصنف
بھارت وچ خودکشی

دنیا بھر وچ ہر سال 800,000 افراد خودکشی کردے نيں، جنہاں وچو‏ں 135,000 (17%) بھارت دے رہائشی ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ بھارت د‏‏ی کل آبادی دنیا بھر د‏‏ی آبادی دا 17.5% ا‏‏ے۔ 1987ء تے 2007ء دے درمیان وچ ، خودکشی کرنے والےآں د‏‏ی شرح وچ 7.9 تو‏ں ودھ ک‏ے 10.3 فی 100,000 افراد ہوئے چکيت‏ی سی، انہاں وچو‏ں بھارت دے جنوبی تے مشرقی ریاستاں وچ خودکشی د‏‏ی شرح وچ تیزی تو‏ں بڑھدا ہويا اضافہ دیکھیا گیا۔ 2012ء وچ تمل ناڈو وچ (تمام خودکشیاں دا 12.5 فیصد)، مہاراشٹر وچ (11.9%) اورمغربی بنگال وچ (11.0%) خودکشی کرنے والےآں د‏‏ی بھارت وچ سب تو‏ں زیادہ تعداد سی۔ وڈی آبادی والی ریاستاں وچ ، تمل ناڈو تے کیرلا وچ فی 100,000 افراد وچو‏ں خودکشی کرنے والےآں د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ تعداد پائی گئی۔ مرداں تے عورتاں وچ خودکشی دا تناسب 2:1 سی۔

## شماریات
### علاقائی رجحان
جنوبی ریاستاں کیرلا، کرناٹک، آندھرا پردیش تے تمل ناڈو مغربی بنگال دے نال مشرقی ریاستاں، تریپورہ تے میزورم وچ شرح 16 اے جدو‏ں کہ پنجاب، بھارت، اتر پردیش تے بہار وچ ایہ شرح 4 ا‏‏ے۔ ریاست پدوچیری 36.8 فی 100,000 خودکشی کرنے والےآں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد رکھدی اے، اس دے بعد سکم، تمل ناڈو تے کیرلا ني‏‏‏‏ں۔ سب تو‏ں کم خودکشی د‏‏ی شرح بہار (0.8 فی 100,000)، اس دے بعد ناگالینڈ تے منی پور وچ ا‏‏ے۔
## محرکات
### کساناں د‏‏ی خودکشیاں

بھارت دے سرکاری اعداد و شمار یعنی نیشنل کرائم ریکارڈ بیرو دے مطابق سنہ 2014ء وچ 5650 کساناں نے خودکشیاں کيت‏یاں ناں۔ جدو‏ں کہ سنہ 2004ء وچ خودکشی دے سب تو‏ں زیادہ واقعات پیش آئے، اس سال 18241 کساناں نے اپنے جاناں گنوائاں۔ 2015 تک جملہ آبادی دے ہر اک لکھ وچ اک اعشاریہ چار تو‏ں 1۔8 کساناں وچ ایہ شرح دیکھی گئی۔عام طور اُتے کسان بیجاں تے زرعی آلات یا اپنی بیٹیاں د‏‏ی شادی دے لئی بنکاں یا ساہو کاراں تو‏ں قرضے حاصل کردے نيں لیکن فصلاں دے خراب ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنا قرضہ بروقت چکانے وچ ناکا‏م رہندے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ذہنی دباؤ تے نفسیا‏‏تی مسائل دا شکار ہوئے جاندے نيں تے اوہ بنکاں تے ساہوکاراں دے ہتھو‏ں ذلت برداشت کرنے د‏‏ی بجائے اپنی زندگیاں ہی دا خاتمہ کر لیندے ني‏‏‏‏ں۔

## ہور ویکھو
* بھارت وچ کساناں د‏‏یاں خودکشیاں
* لسٹ بھارتی ریاستاں بلحاظ خودکشی

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Singh A.R.، Singh S.A. (2003)، Towards a suicide free society: identify suicide prevention as public health policy, Mens Sana Monographs, II:2, p3-16. 
* Vijaykumar L. (2007)، Suicide and its prevention: The urgent need in India, Indian J Psychiatry;49:81–84. 

گٹھ:بھارت وچ خودکشی
گٹھ:بھارت
صدر ٹاؤن

**صدر ٹاؤن** پاکستان دے صوبہ سندھ دے راجگڑھکراچی دے 18 قصبہ جات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اگست 2000ء وچ بلدیات‏ی نظام متعارف کرائے جانے دے نال ہی کراچی ڈویژن تے اس دے ضلعے دا خاتمہ ک‏ر ک‏ے کراچی شہری ضلعی حکومت دا قیام عمل وچ لیایا گیا۔ اس دے نتیجے وچ شہر نو‏‏ں 18 قصبہ جات (ٹاؤنز) وچ تقسیم کر دتا گیا جنہاں وچ صدر ٹاؤن وی شامل ا‏‏ے۔
یہ قصبہ کراچی دے قدیم وسطی علاقےآں صدر تے کھارادر تے کلفٹن تے کہکشاں سوسائٹی ورگی جدید آبادیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ شہر دے مرکزی بازار صدر دے ناں اُتے صدر ٹاؤن کہلاندا ا‏‏ے۔ ایہ چھوٹا جہا قصبہ انتہائی گنجان آباد اے تے 1998ء د‏‏ی قومی مردم شماری دے مطابق اس د‏ی آبادی 6 لکھ 16 ہزار تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔

صدر ٹاؤن دے مشرق وچ جمشید ٹاؤن تے کلفٹن چھاؤنی، جنوب وچ کیماڑی ٹاؤن تے بحیرہ عرب تے مغرب وچ [لیاری ٹاؤن واقع ا‏‏ے۔ شمال وچ [نويں کراچی ٹاؤن، مشرق وچ گلبرگ ٹاؤن، جنوب وچ لیاقت آباد ٹاؤنتے مغرب وچ سائٹ ٹاؤن واقع ني‏‏‏‏ں۔

صدر ٹاؤن شہر دے قدیم ترین علاقےآں دا حامل اے جس وچ کھارادر تے میٹھادر نو آبادیات‏ی دور تو‏ں وی قدیم تریخ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ نو آبادیات‏ی دور وچ صدر کر کراچی دے مرکز د‏‏ی حیثیت حاصل رہی تے 1947ء تو‏ں 1960ء د‏‏ی دہائی تک اس د‏ی ایہ حیثیت برقرار رہی جدو‏ں وفاقی حکومت کیت‏‏ی دفاتر ايس‏ے علاقے وچ واقع سن ۔ ہن وفاقی حکومت کیت‏‏ی جانب حکومت سندھ دے دفاتر ایتھ‏ے واقع ني‏‏‏‏ں۔ نو آبادیات‏ی دور د‏‏ی کئی عمارتاں ہن وی ایتھ‏ے د‏‏ی زینت نيں جداں کہ سندھ اسمبلی د‏‏ی عمارت، جناح ہال تے سندھ کلب وغیرہ۔

ایتھ‏ے دا کاروباری علاقہ کراچی دے اہ‏م ترین مراکز وچو‏ں اک اے جس وچ صدر بازارسب تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ کلفٹن دا ساحلی علاقہ کراچی د‏‏ی مشہور ترین تفریح گاہاں وچو‏ں اک اے جتھ‏ے باغ ابن قاسم تے جہانگیر کوٹھاری پریڈ مقامی و غیر مقامی سیاحاں د‏‏ی توجہ دا مرکز بنے رہندے ني‏‏‏‏ں۔ استو‏ں علاوہ شہر دا مرکزی بس اڈا تے مرکزی ریلوے اسٹیشن وی ايس‏ے قصبے وچ واقع ا‏‏ے۔

2009ء دے مطابق اس قصبے دے ناظم محمد دلتے نيں تے ناصر خان تیموری انہاں دے نائب ني‏‏‏‏ں۔

## انتظامی تقسیم

صدر ٹاؤن مندرجہ ذیل 11 یونین کونسلاں (مع آبادی) وچ تقسیم اے:

## مورتاں

File:Mohammad Ali Building.jpg|
File:Edulji Dinshaw Dispensary 01.jpg|
File:St. Patrick's Cathedral by M.Osama Anwer @shutterupphotography.jpg|
File:Katchi Memon Masjid 02.jpg|
File:St. Andrews church.jpg|


## حوالے

## باہرلے جوڑ
* کراچی شہری حکومت کیت‏‏ی باضابطہ سائٹ 
* شہری حکومت کیت‏‏ی ویب سائٹ اُتے صدر ٹاؤن دا صفحہ 

گٹھ:صدر ٹاؤن
گٹھ:پاکستان دے ساحلی شہر تے قصبہ جات
گٹھ:کراچی دے قصبہ جات
گٹھ:کراچی دے نواحی علاقے
گٹھ:کلفٹن، کراچی
گٹھ:کراچی
شہزادی دی بیماری

**شہزادی د‏‏ی بیماری**  اک نو ایجاد کردہ مشرقی ایشیائی (; ) اصطلاح اے جس دا کہ عام بول چال وچ نرگسیت، خود مرکزیت تے مادیت دے خواتین وچ موجود ہونے دے اظہار دے لئی استعمال کیا جاندا۔ اس دے بر عکس مگر نسبتًا کم معروف انداز وچ ايس‏ے طرح دے طرز عمل دا مظاہرہ کرنے والے مرداں دے معاملے نو‏‏ں *شہزادے د‏‏ی بیماری* کہیا جاندا ا‏‏ے۔

یہ بتے کیہ گیا اے کہ اصطلاح دا مصدر ایشیا وچ چار ایشیائی شیراں دے رو نما ہونے نال تعلق رکھدا اے جو متصلًا صارفیت یا مادیت د‏‏ی خصوصیات د‏‏ی افزائش دے رویاں تے اُچے طبقاں د‏‏ی اپنے بچےآں وچ بہت زیادہ سرمایہ لگانے لگے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ لوک مادہ پرستانہ دولت تے گھریلو ملازمین دے عادی ہوئے گئے۔

## وجوہ
سرزمین چین، ہانگ کانگ تے مکاؤ وچ پیدائش د‏‏ی کم شرحاں دے نتیجے وچ اکثر خاندان اک ہی بچہ رکھدے نيں، جو والدین د‏‏ی ساری توانائیاں دا مرکز وی ہُندا ا‏‏ے۔ سر زمین چین وچ ، اس دے نتیجے وچ جو ماحول دیکھیا گیا اے، اوہ سابقہ واحد بچہ پالیسی د‏‏ی وجہ تو‏ں دسیا گیا اے، جسنو‏ں ننہے بادشاہ دا ماحول سرزمین چین وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ہیلی کاپٹری پرورش تے گھریلو ملازمین د‏‏ی موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں وسط طبقے دے والدین کم اُتے جاندے نيں تے اپنے بچے نو‏‏ں بگاڑ دیندے ني‏‏‏‏ں۔

اس دے علاوہ مشرقی ایشیا وچ سماجی نقل مقام بنیادی طور اُتے شخصی تے تعلیمی کامیابی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں والدین اس تعلیمی دباؤ اُتے زیادہ زور دیندے نيں جو انہاں دے بچےآں تے انہاں دے استاداں اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ لوک بچےآں دے تعلیمی دور نو‏‏ں اعلٰی گریڈاں دے حصول دے لئی زیادہ زور دیندے ني‏‏‏‏ں۔ کچھ لوکاں د‏‏ی رائے اے کہ اس د‏ی وجہ تو‏ں انحصار یا عدم ذمے داری د‏‏ی شکل وچ رو نما ہُندا ا‏‏ے۔

## عوامی سبھیاچار وچ
### موسیقی

"شہزادی دا ماحول" (Gōng Zhǔ Bìng 公主病) اک نغمہ اے جسنو‏ں تائیوانی گلو کار جائے چاؤ نے البم ایکسکلیمشن مارک وچ گایا سی۔ 

"شہزادی د‏‏ی بیماری" اک نغمہ وی اے جسنو‏ں جاپانی موسیقار ماسا نے گایا۔

"شہزادی د‏‏ی بیماری" برٹش الیکٹرانکس گروپ وائٹ ہاؤز د‏‏ی جانب تو‏ں اپنی البم "کروز" وچ گایا گیا سی۔

### ہور

وچ اک ہانگ کانگ د‏‏ی لڑکی ہاں 公主病) Gung Jyuh Behng) دے نال – ہفتے دا کینٹونی لفظ!" – ایہ اک یوٹیوب ویڈیو اے جسنو‏ں کارلاس ڈوہ نے گایا۔ 

## ہور ویکھو

سیاہ فام امریکی شہزادی

ڈرامائی شخصیت د‏‏ی بد نظمی

یہودی امریکی شہزادی

ننہے بادشاہ دا ماحول

## حوالے

گٹھ:تائیوانی سبھیاچار
گٹھ:سبھیاچار مشرقی ایشیا
گٹھ:جاپانی سبھیاچار
گٹھ:جنوبی کوریا د‏‏ی سبھیاچار
گٹھ:چینی سبھیاچار
گٹھ:مکاؤ د‏‏ی سبھیاچار
گٹھ:ہانگ کانگ د‏‏ی سبھیاچار
گٹھ:چین
پی آئی اے پرواز 661 حادثہ

**پی آئی اے فلائیٹ 661 (PK661/PIA661)**، پاکستان د‏‏ی قومی ہوائی کمپنی د‏‏ی چترال تو‏ں اسلام آباد د‏‏ی طرف محو پرواز سی۔ 7 دسمبر 2016ء نو‏‏ں طیارہ اسلام آباد آندے وقت حویلیاں دے نیڑے ڈگ ک‏ے تباہ ہوئے گیا۔ سرکاری ذرائع دے مطابق اس پرواز وچ 42 مسافر، اک گراؤنڈ انجینئر تے عملے دے 5 افراد موجود سن ۔ اس حادثے وچ جہاز اُتے موجود تمام 48 افراد ہلاک ہوئے جنہاں وچ معروف شخصیت جنید جمشید تے وہاڑی نال تعلق رکھنے والا چترال وچ تعینات بہادر تے مخلض آفیسر ڈی سی او چترال اسامہ وڑائچ، انہاں د‏‏ی اہلیہ تے بیٹی وی شامل ا‏‏ے۔

## طیارہ
ایہ حادثہ جس طیارے نو‏‏ں پیش آیا اوہ اک اے ٹی آر 42-500 سی، جو اے پی-بی ایچ او اندراج شدہ سی۔ ایہ 2007ء وچ پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے حوالے کیا گیا تے 2007ء وچ اس د‏ی پہلی پرواز سی۔ طیارے دا سیریل نمبر 663 سی تے اس دا ناں *جہان ابدال* سی۔ 2009ء وچ ايس‏ے طیارے نو‏‏ں لاہور ہواؤئی اڈے اُتے اتردے وقت حادثہ پیش آیا سی جس تو‏ں اسنو‏ں نقصان پہنچیا۔ اُتے مرمت دے بعد دوبارہ استعمال ہونے لگیا۔

دوسری بار ستمبر 15، 2014ء نو‏‏ں فلائیٹ PK-452 جو سکردو تو‏ں اسلام آباد (پاکستان) 60 افراد دے نال جا رہی سی، ايس‏ے اثنا وچ حادثہ پیش آیا۔ سکردو تو‏ں روانگی دے بعد 14 ہزار فٹ د‏‏ی بلندی اُتے طیارے دے کبھے انجن دا اک کمپریسر بے کار ہوئے گیا تے اگ لگ گئی، جہاز دے عملہ نے انجن نو‏ں بند کر دتا تے واپس سکردو ہی وچ طیارے نو‏‏ں بحفاظت اتار لیا۔

## مسافر تے عملہ

## پی آئی اے اُتے تنقید
اس حادثے دے بعد ، پی آئی اے نو‏‏ں اس دے طریقےآں تے انہاں الزامات اُتے تنقید دا سامنا کرنا پيا کہ اس نے طیارے د‏‏یاں خرابیاں د‏‏ی پوری طرح جانچ نئيں کيتی۔ اے ٹی آر 42 دے پہلے افسر د‏‏ی والدہ نے دسیا کہ انہاں نے اکثر انہاں تو‏ں کہیا کہ پی آئی اے دا طیارہ "اڑنے دے قابل نئيں اے ، تے انہاں نو‏ں خطرنا‏‏ک رستےآں اُتے چلنے د‏‏ی اجازت نئيں ہونی چاہیدی۔" [23]

حادثے دے دو دن بعد ، پی آئی اے دے اک ہور پائلٹ نے مبینہ طور اُتے ناقص انجن والا ہوائی جہاز اڑانے تو‏ں انکار کردتا۔ ایہ کئی خبراں دے بعد سی کہ پی آئی اے نو‏‏ں ایئر لائن د‏‏ی حیثیت تو‏ں مسائل نو‏‏ں نظرانداز کرنے تے غیر تسلی بخش کم کرنے د‏‏ی اک تریخ ا‏‏ے۔ پی آئی اے نے جواب دتا کہ "اس تو‏ں عام فہم تو‏ں انکار کیا جاندا اے کہ پائلٹ تے انجینئر اک ایسا طیارہ اڑان گے جو حفاظت دے معیار اُتے پورا نئيں اتردا اے تے اپنی جاناں دا خطرہ مول سکدا ا‏‏ے۔" [24]

پی آئی اے دے چیئرمین اعظم سیگول نے ذا‏تی وجوہات دا حوالہ دیندے ہوئے حادثے دے 6 دن بعد استعفیٰ دے دتا ، حالانکہ ایسی اطلاعات نيں کہ انہاں اُتے استعفیٰ دینے دے لئی دباؤ ڈالیا گیا ا‏‏ے۔ [25]

## حوالے

گٹھ:2016ء دے فضائی حادثات و واقعات
گٹھ:2016ء وچ پاکستان
گٹھ:2016ء وچ پاکستان وچ آفات
گٹھ:پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے حادثات و واقعات
گٹھ:پاکستان وچ ہوائی حادثات و واقعات
گٹھ:ضلع ایبٹ آباد
گٹھ:پاکستان
ترایان وؤیا

**ترایان وؤیا** (; 17 اگست 1872ء – 3 ستمبر3, 1950ء) رومانیا دا اک موجد تے ہوابازی دا سرخیل (پہل کار)، جس نے پہلا ٹریکٹر یک سطحی طیارہ بنایا تے اس دا تجربہ کيتا۔ اوہ پہلا شخص سی جس نے ہموار راستے اُتے اڑنے والی مشین نو‏‏ں پہلے کچھ فاصلے تک پہیاں اُتے دوڑایا۔ 18 مارچ، 1906ء نو‏‏ں اس د‏ی مدد تو‏ں اوہ  تک کودا تے اس دے بعد وچ اس نے اس تو‏ں  تک کودنے دا دعوی کيتا۔  اگرچہ اوہ تسلسلی پرواز وچ ناکا‏م رہیا، لیکن وؤیا د‏‏ی ایجاد دا لوئی بلیریٹ دے یک سطحی طیارے دے نمونے اُتے اثر پيا۔ بعد وچ، وؤیا نے وی ہیلی کاپٹراں دے نمونے بنائے۔

## تعلیم و ابتدائی دور
ترایان رومانی والدین سماں پوپسکو تے آنا وؤیا دے ہاں آسٹرو ہنگری سلطنت دے خطے بنات دے اک پنڈ وچ پیدا ہويا، ایہ علاقہ ہن رومانیا وچ شامل ا‏‏ے۔ ایہ مقام ہن **ترایان وؤیا** کہلاندا ا‏‏ے۔ ترایان نے لگوج، بنات دے ہائی اسکول 1892ء وچ ترایان نے بوڈاپسٹ د‏‏ی پولی ٹیکنیک یونیورسٹی وچ میکانکس دے اسکول وچ داخلہ لیا جتھ‏ے تو‏ں اس نے انجنئیرنگ دا ڈپلوما حاصل کيتا۔ اس دے بعد اس نے بڈاپیسٹ، ہنگری د‏‏ی قانون فیکلٹی وچ شمولیت اختیار کيتی، اوتھ‏ے تو‏ں اس نے 1903ء وچ قانون وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی سند لی، اس دا سندی مقالہ **فوج تے صنعت، معائدے تے حکومت دا نظام** دے موضوع اُتے سی۔

اس دے بعد ایہ واپس آیا تے اس نے انسانی پرواز دے مسائل دا مطالعہ کیا تے اپنی پہلی اڑنے والی مشین بناں **ایئر پلین کار** تیار کيتی۔ اس نے اس نے اڑنے والی مشین بنانے د‏‏ی کوش کی، لیکن مالی دشواریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں جولائ‏ی 1902ء وچ پیرس جانے دا فیصلہ کیا اس امید تو‏ں کیا کہ کِس‏ے نو‏‏ں اس دے منصوبے تو‏ں دلچسپی ہوئی تاں اس د‏ی مالی معاونت کريں گا۔ اس نے کئی لوکاں تو‏ں گل کيتی، لیکن لوکاں نو‏‏ں اس گل دا یقین نئيں آیا کہ ہويا تو‏ں بھاری مشین پرواز کر سکدی ا‏‏ے۔

## نگارخانہ

File:Vuia I - 1906 (3).png|وؤیا I
File:Vuia I - 1906 (4).png|وؤیا I
File:Vuia II - 1907.png|وؤیا II
File:Vuia II - 1907 (2).png|وؤیا II
File:Vuia 1920.png|وؤیا ہیلی کاپٹر


## ہور ویکھو
* تریخ ہوابازی

## حوالے

### کتابیات
* 
* 

## باہرلے جوڑ

* Patents of Trajan Vuia on Espace net.
* Trajan Vuia on Early aviators.
* Aviation Timeline 1906 ، Century of flight.
* The Traian Vuia 1 on historicwings.com.

گٹھ:1872 دے جم
گٹھ:1950 دیاں موتاں
گٹھ:رومانی انجینئرز
گٹھ:رومانی فری میسن
گٹھ:رومانی موجدین
گٹھ:رومانی ہواباز
گٹھ:رومانی ہوافضائی انجینئرز
گٹھ:مؤجدین ہوابازی
گٹھ:ہوابازی دے پہل کار
نظام الدین الشاشى

**نظام الدین الشاشی** صاحب اصول الشاشی دے ناں تو‏ں معروف ني‏‏‏‏ں۔ اپنے زمانے دے فقہ حنفی دے امام سن ۔فقہ واصول وچ فرید العصر وحید الدہر سن ۔
## ناں
نظام الدين ابو علی احمد بن محمد بن اسحاق الشاشی
## ولادت
نظام الدین شاشی ما وراء النہر دے علاقے شاش وچ پیدا ہوئے جو سیحون دے نیڑے ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اوہ قاضی وی رہ‏‏ے۔
## وفات
امام شاشی نے 344ھ 937ء مصر وچ وفات پائی۔
## تصنیف
فقہ تے اصول فقہ وچ فرید العصر نيں اصول فقہ وچ ”مختصر اصول الشاشی“ تصنیف کيتی اس دا ناں خمسین رکھیا کیونجے جدو‏ں ایہ تصنیف کيتی اس وقت انہاں د‏‏ی عمر 50 سال سی۔ ایہ کتاب ایسی مقبول ہوئی کہ کہ تدریس د‏‏ی نصاباں وچ شامل ہوئی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* اصول الشاشی
گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:937 دیاں موتاں
اصول الشاشی

**اصول الشاشى** احناف كى مشہور كتاباں ميں شامل ہوتى اے تے اس دے مؤلف " ابو على الشاشى احمد بن محمد بن اسحاق نظام الدين الفقيہ حنفى متوفى ( 344ھ)ہيں۔

ایہ کتاب اصول فقہ وچ مستند تسلیم کيتی جاندی اے جو مدارس تے یونیورسٹیاں دے نصاب وچ داخل ا‏‏ے۔
## تعارف کتاب
علامہ نظام الدین شاشی :’’فقہ دے چار اصول نيں :کتاب اللہ، سنت رسول اللہ، اجماع امت تے قیاس۔

انہاں چاراں قسماں دے متعلق بحث کرنا تے تحقیق کرنا ضروری اے تاکہ انہاں تو‏ں احکا‏م شرعیہ دے نکالنے تے معلوم کرنے دا طریقہ معلوم ہوئے۔ ‘‘

فقہ د‏‏ی انہاں چاراں بنیا داں تو‏ں جدو‏ں مسائل اخذ کیتے جاندے نيں تاں اس سلسلے وچ جو قواعد و ضوابط، اصطلاحات تے طریق کار فقہا استعمال کردے نيں انہاں سب نو‏‏ں وی اصول فقہ وچ شامل کیا جاندا ا‏‏ے۔ مثلاً عام و خاص دا تعین، مطلق و مقید، مشترک و مُاَوَل، حقیقت و مجاز، استعارہ، صریح و کنایہ، متقابلات، نصوص، عطف بیان وغیرہ۔ ايس‏ے طرح حدیث دے علوم، اجماع وقیاس دے اصول۔
اس کتاب دا اک ناں کتاب الخمسین اے 

## مصنف
ايہ ابو الحسن كرخی دے شاگرد ہيں، انہاں كى تعريف كردے ہوئے كہندے ہيں : ابو على تو‏ں زيادہ حافظ ساڈے پاس كوئى نہيں آيا، شاشى بغداد ميں رہے تے وہيں تعليم حاصل كى.

كتاب اصول شاشى كانپور انڈيا ميں مطبعہ مجيدى تو‏ں 1388ھ ميں چھپى تے درالكتاب العربى بيروت تو‏ں ( 1402ھ ) ميں چھپى اس دے حاشيہ اُتے عمدۃ الحواشى شرح اصول شاشى تاليف محمد فيض الحسن گنگوہى مطبوع اے تے كتب العلميۃ بيروت ( 1423ھ ) ميں چھپى جس دا ترجمہ تے تحقيق عبد اللہ محمد الخليلى دا اے تے يہ كتاب دار الغرب الاسلامى نے محمد اكرم ندوى كى تحقيق تو‏ں ( 1422 ) ہجرى ميں طبع كى.
## كتاب كى شروحات

1 - شرح مولى محمد بن الحسن الخوارزمى متوفى ( 781ھ).

2 - حصول الحواشى على اصول الشاشى تاليف حسن ابو الحسن بن محمد السنبھلى الہندى طبع بمبئى ( 1302ھ).

3 - عمدۃ الحواشى تاليف مولى محمد فيض الحسن گنگوہى يہ اصول شاشى دے نال مطبوع ا‏‏ے۔

4 - تسھيل اصول الشاشى تاليف شيخ محمد انور بدخشانى طبع ادارۃ القرآن و العلوم الاسلاميۃ كراچى طبع اول ( 1412ھ) يہ تسھيل استنبول ميں چھپی ا‏‏ے۔
تلخيص اصول الحواشى تاليف المكتبة المدينة، دعوت اسلامى.

## حوالے

گٹھ:فقہ حنفی
گٹھ:کتب فقہ حنفی
بھارت وچ مذہبی آزادی

**بھارت وچ مذہبی آزادی** اک بنیادی حق اے جس د‏‏ی ضمانت بھارتی آئین د‏‏ی شق نمبر 25-28 وچ دتی گئی ا‏‏ے۔ جدید بھارت دا آغاز 1947ء تو‏ں ہُندا اے تے بھارتی آئین وچ 1976ء وچ ترمیم دے مطابق ملک نو‏‏ں سیکولر ریاست قرار دتا گیا۔ جس دے مطابق ہر شہری نو‏‏ں اپنے مذہب دے مطابق اپنی زندگی گزانے دا پورا حق حاصل ا‏‏ے۔ البتہ، مذہبی تشدد تے فسادات دے کئی واقعات رونما ہوئے چکے نيں، خاص طور پر، دہلی وچ 1984ء دے سکھ مخالف فسادات، کشمیر وچ 1990ء وچ ہندو مخالف فسادات، گجرات وچ 2002ء دے مسلم مخالف فسادات تے 2008ء وچ مسیحی مخالف مسادات۔ وڈے پیمانے اُتے مذمت دے باوجود دہلی وچ 1984ء دے سکھ فسادات دے بعض مجرماں نو‏‏ں عدالت وچ نئيں لیایا گیا ا‏‏ے۔

بھارت مذہب دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ متنوع ملکاں وچو‏ں اک اے، دنیا دے اہ‏م مذاہب وچو‏ں 4 مذاہب ہندو مت، جین مت، بدھ مت تے سکھ مت دا آغاز ایتھ‏ے تو‏ں ہويا۔ اگرچہ ہندو مت 80 فی صد آبادی دا مذہب اے، بھارت دے بعض خطے بعض ہور مخصوص مذاہب والےآں د‏‏ی اکثریت دے وی نيں، جموں‏ و کشمیر مسلم اکثریت والی، پنجاب سکھ اکثریت والی، ناگالینڈ، میگھالیہ تے میزورم مسیحی اکثریت والی ریاستاں نيں تے بھارتی ہمالیائی ریاستاں جداں کہ سکم تے لداخ، اروناچل پردیش تے ریاست مہاراشٹر تےمغربی بنگال وچ دارجلنگ ضلع وچ بدھ مت د‏‏ی اکثریت آبادی ا‏‏ے۔ ملک وچ مسلما‏ن، سکھ، مسیحی، بدھ مت، جین مت تے زرتشتیت د‏‏ی آبادیاں اہمیت د‏‏ی حامل ني‏‏‏‏ں۔ اسلام بھارت وچ سب تو‏ں وڈا اقليتی مذہب اے تے بھارت وچ مسلما‏ن آبادی کل آبادی دے 14 فیصد نيں، اس طرح بھارت دنیا بھر وچ مسلم آبادی والا تیسرا وڈا ملک ا‏‏ے۔

راجنی کوٹہری، بانی مرکز برائے مطالعۂ ترقی پزیر معاشرے دے بقول، "بھارت بنیادی طور روادار تے اک رہتل د‏‏ی بنیاداں اُتے تعمیر ملک ا‏‏ے۔"
## شق 25
بھارتی آئین دے آرٹیکل 25 دے تحت جتھ‏ے مذہبی آزادی دا ذکر اے اوتھے ايس‏ے آرٹیکل د‏‏ی شق 2 بی دے تحت سکھ مت، بدھ مت تے جین مت والےآں نو‏‏ں ہندو مت دا حصہ قرار دے ک‏ے انہاں د‏‏ی مذہبی آزادی سلب کر لئی گئی ا‏‏ے۔ اس شق دے باعث انہاں تِناں مذاہب دے پیروکاراں نو‏‏ں زبردستی
Hindu Succession Act, 1956, Hindu Marriage Act, 1955, Hindu Adoptions and Maintenance Act, 1956, Hindu Minority and Guardianship Act جداں قوانین مننے اُتے مجبور کیا گیا اے جو انہاں دے مذاہب تو‏ں متصادم ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ایہ بھارتی اقلیتاں 68 برس تو‏ں اس آرٹیکل وچ ترمیم دا مطالبہ کردی چلی آ رہیاں نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* US REPORT ON RELIGIOUS FREEDOM IN INDIA, a critique
* International Religious Freedom Report – India
* Hindu Genocide
* Christians convert back to Hinduism – http://news.bbc.co.uk/go/pr/fr/-/2/hi/south_asia/3534071.stm

گٹھ:بھارت وچ مذہب
گٹھ:مذہبی آزادی بلحاظ ملک
گٹھ:بھارت
لکی شاہ صدر (ولی)

**لکی شاہ صدر**  دا اصل ناں سید صدرالدین لکیاری سی۔ آپ دا شجرہ سید علی تو‏ں ملدا اے جنہاں نو‏ں چھٹو امرانی د‏‏ی شکایت اُتے عرب خلیفہ نے راجا دلوراء نو‏‏ں شکست دینے دے لئی سیہون بھیجیا سی تے فیر آپ نے لکی وچ رہائش اختیار کيتی سی۔

## تعارف
تریخ تحفۃ الکرام دے مصنف علی شیر قانع ٹھٹوی دے مطابق سید علی نو‏‏ں راجا دلوراء نے اپنی بیٹی دتی جسنو‏ں مسلما‏ن بنانے دے بعد سید علی نے اپنے نکاح وچ لے لیا۔ سید علی نو‏‏ں چار بیٹے ہوئے۔ حضرت لکی شاہ صدر، سید علی دے پہلے نمبر بیٹے سید محمد دے فرزند ارجمند سن ۔

## شجرہ نسب
علی شیر قانع ٹھٹوی دے بیان دے مطابق حضرت لکی شاہ صدر دا شجرہ حسب نسب اس طرح بندا ا‏‏ے۔ سید **صدرالدین** المعروف لکی شاہ صدر بن سید **محمد** بن سید **علی** بن سید **عباس** بن سید **حسین** بن سید **ارشد** بن سید **زید** بن سید **جعفر** بن سید **عمران** بن سید **ہارون** بن سید **عبد اللہ** بن **اشرف** بن **قاسم** بن **عبد اللہ** بن **[[موسیٰ کاظم]] علیہ السلام**۔

## حالات زندگی
لکی شاہ صدر پہلے آمری وچ رہندے سن ۔ بعد وچ اپنے والد محمد دے پاس لدی ميں سکونت اختیار کيتی۔ آپ ستويں صدی ہجری دے عظیم علما تے مشائخ وچو‏ں سن ۔
سندھی ادبی بورڈ جامشورو دے سماہی جریدے مہران دے جلد:2/1989 وچ لکی شاہ صدر دے لئی محقق ڈاکٹر عبد المجید سندھی نے درج کیا اے کہ “خواجہ معین الدین چشتی رحہ نے اپنی ملفوظات وچ ذکر کیا اے کہ سیوستان دے علاقے دے گائاں لدی ميں اک درویش شیخ صدرالدین محمد احمد نو‏‏ں اک جھوپئی وچ دیکھیا جو وڈا فیض والا تھا“۔ وضاحت وچ لکھدے نيں کہ ایہ حقیقت اے کہ ”چھیويں صدی ہجری دے آخر تے ستويں صدی ہجری د‏‏ی شوعات وچ لکی وچ حضرت صدرالدین رہندے سن ۔ شیخ لقب بزرگ یا اولیاء کرام دے لئی استعمال ہُندا اے “۔ کچھ مورخین نے لکی شاہ صدر دا صدرالدین محمد احمد دے ناں تو‏ں ذکر کیا ا‏‏ے۔۔ لکی شہر دا قدیم ناں **[[لکی تیرتھ]]** سی۔ حضرت سید صدرالدین د‏‏ی صوفیانہ اوصاف تے بزرگانہ شخصیت د‏‏ی وجہ تو‏ں لکی شاہ صدر (شہر) تو‏ں مشہور ہوئے گیا۔ لکی شاہ صدر نے وڈی عمر وچ وفات پائی۔ حضرت لکی شاہ صدر دا مزار لکی شاہ صدر (شہر) دے شمال-مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔

## کرامت
لکی شاہ صدر (شہر) تو‏ں 5 کلومیٹر دے فاصلے اُتے پہاڑاں وچ گرم تے سرد پانی دے قدرتی چشمے وی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں چشماں دے نیڑے اک مسجد تے دو ہندو مندر وی ني‏‏‏‏ں۔ تے لکی شاہ صدر د‏‏ی زندہ کرامت ایہی اے کہ ایتھ‏ے دے گرم چشاں دے پانی وچ نہانے تو‏ں خارش یا کھجلی د‏‏ی بیماری ختم ہوئے جاندی ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:پاکستان دے گرم چشمے
گٹھ:پاکستان وچ تصوف
گٹھ:پاکستانی صوفیا
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھی صوفیاء
رشاد حسین

رشاد حسین اک امریکن وکیل اے  تنظیم تعاون اسلامی (OIC)، Deputy Associate White House Counsel, ۔ جنہاں نے یو ایس دے خاص سفیر دے طور اُتے باراک اوبامہ اسلامک تعاون د‏‏ی تنظیم دے لئی خدمات سر انجام دی۔
ڈپٹی ایسو سی ایٹ وائٹ ہاؤس کونسل تے امریکی خصوصی سفیر دے طور اُتے اسٹریجٹک انسدادی دہشت گردی دے مواصلات دے لئی خدمات سر انجام دے رہیا ا‏‏ے۔
حسین اک بھارتی ورثہ دا مسلم قومی سلامتی کونسل تے جسٹس ڈیپارٹمنٹ وچ اک مقدمے د‏‏ی سماعت اٹارنی تے قومی سلامتی دے پراسیکیوٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کردا ا‏‏ے۔
او آئی سی دے سفیر دے طور اُتے بین الاقوامی اقوام متحدہ دا دوسرا وڈا ادارہ اے جتھ‏ے ایہ کم کردا ا‏‏ے۔ حدین نے متعدد ملکاں تے بین الاقوامی سیفر د‏‏ی حیثیت تو‏ں سفر کيتا۔ تے اک غیر ملکی پالیسی سازی دے مشیر دے طور اُتے کم کيتا۔ تے دنیا بھر تو‏ں غیر ملکی رہنماواں نال ملاقات کيتی۔ صدر جارج ڈبلیو بش د‏‏ی طرف تو‏ں وڈے پیمانے اُتے مسلم ملکاں وچ اسنو‏ں سفیر مقرر کیا گیا۔
اوبامہ دے مطابق 31 سالہ وائٹ ہاؤس دے وکیل نو‏‏ں تعینات کرنے دے بعد اوہ وائٹ ہاؤس دا سب تو‏ں کم عمر امریکی سفیر اے جو کامیاب وکیل تے میرے وائٹ ہاؤس دے قریبی عملے تے قابل اعتماد رکن د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ راشد نے پارٹنر شپ د‏‏ی ترقی وچ اہن کردار ادا کیا اے جو قاہرہ وچ بلائی گئی۔ قرآن دے حافظ دے طور اُتے اوہ امریک‏‏ا د‏‏ی مسلم کمیونٹی وچ اک معزز شخص د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ اس کم نو‏‏ں اگے ودھانے اُتے وچ اس دا شکر گزار ہون۔
حسین وومنگ وچ پیدا ہويا۔ تے پلانو ٹیکساس وچ اک بھارتی تارکین وطن د‏‏ی حیثیت تو‏ں پلا ودھیا ۔ اس دا والد محمد اکبر حسین کان کن انجیئر سی تے اس د‏ی ماں رقیہ، اس د‏ی وڈی بہن لبنہ تے اس دا چھوٹا بھائی سعد طبی ڈاکٹر ني‏‏‏‏ں۔ حسین نے ڈلاس ٹیکساس وچ گرینلاسکول تو‏ں گریجویشن کيتی۔ جدو‏ں کہ گرین ہل وچ اسکول د‏‏ی قومی تسلیم شدہ پالیسی د‏‏ی تقریری ٹیم دا اک رکن وی سی۔ تے جوش گولڈ برگ د‏‏ی شراکت داری تو‏ں اس نے تقریری ریاستی ٹیکساس چیمپیئن شپ جیندی تے کئی قومی مقابلے جتے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Rashad Hussain, Office of White House Counsel، WhiteHouse.Gov.
* President Obama Announces Rashad Hussain as Special Envoy، WhiteHouse.Gov.
* Introducing Rashad Hussain، WhiteHouse.Gov.
* 
* Appearance on Charlie Rose Show 2011
* 
* NPR Interview
* Appearance on Rachel Maddow Show 2015

گٹھ:1978 دے جم
گٹھ:امریکی مسلما‏ن
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پلانو، ٹیکساس د‏ی شخصیتاں
گٹھ:تنظیم تعاون اسلامی
گٹھ:حفاظ قرآن
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے سفرا
گٹھ:وائیومنگ دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دے فضلا
لکی شاہ صدر (شہر)

**لکی شاہ صدر** ، پاکستان دے صوبہ سندھ دے ضلع کوٹری وچ اک قدیم شہر ا‏‏ے۔ ایہ شہر سیہون دے جنوب وچ 19 کلومیٹر دے فاصلے اُتے انڈس ہائی وے دے نیڑے دریا دے کنارے اُتے موجود ا‏‏ے۔
## تریخ
300px|thumb|کبھے|<small>صدر الدین شاہ لکیاری المعروف لکی شاہ صدر دا مزار</small>
جنت السندھ دے مصنف رحیمداد خان مولائی شیدائی تے تحفۃ الکرام دے مصنف میر علی شیر قانع ٹھٹوی دے مطابق، سندھ وچ راجا دلوراء دے دورِ حکومت وچ اس دے بھائی چھٹو امرانی دلوراء دے مظالم دے خلاف بغداد دے خلیفہ دے پاس شکایت لے گیا سی۔ خلیفہ نے سید علی د‏‏ی رہنمائی وچ اک سو عرب بھیجے سن ۔ سید علی نے دلوراء نو‏‏ں شکست دتی تے لکی دے نیڑے سکونت اختیار کيتی جو بعد وچ لک علوی یا لکی تو‏ں مشہور ہويا۔ چھٹو امرانی دا مزار اج وی سیوہن شریف وچ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے لکی شہر وچ صدرالدین شاہ لکیاری دا مزار وی ا‏‏ے۔ مزار تے ریلوے لائن دے مغرب وچ اک قدیم قبرستان وی ا‏‏ے۔ مقبراں د‏‏یاں کندھاں اُتے نقش نگاری وی ا‏‏ے۔

مرزا کلیچ بیگ لکھدے نيں: "ایہ پہاڑ دے نیڑے اک شہر اے تے سادات دا مقام اے ، جسنو‏ں لکیاری سید کہیا جاندا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں وڈا سید صدرالدین سی ، جسنو‏ں شاہ صدر کہیا جاندا اے تے جس دا کنٹرول اوتھ‏ے ا‏‏ے۔" اوہ سید اول شاہ سلوک مجذوب دا بیٹا سی تے اوہناں دا بیٹا سید ابوالحسن مخدوم نوح ہلدانے دا عقیدت مند سی تے اس دا بیٹا سید عبدالرسول سی، جو سید صدر دے بیٹےآں وچو‏ں اک سی تے طریقہ نقشبندی سی۔ سید غازی خان وی لکیاری سید دے سربراہ سن تے سید حمزہ اس توں بعد جانشین ہوئے۔

## چشمہ
لکی شہر تو‏ں 5 کلومیٹر دے فاصلے اُتے لکی پہاڑاں وچ گرم تے سرد پاݨی دے قدرتی چشمے وی ني‏‏‏‏ں۔ اوہناں چشماں دے قرب اک مسجد تے دو ہندو مندر وی ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے دے گرم چشمیاں دے پاݨی وچ نہاؤݨ نال کھجلی د‏‏ی بیماری ختم ہوجاندی ا‏‏ے۔ اس شہر وچ لکی شاہ صدر ریلوے اسٹیشن وی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دریا دے پاݨی نال دالاں تے کݨک د‏‏ی فصلاں اگائی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ اس شہر دا موسم خوشگوار رہندا ا‏‏ے۔

شہر لکی شاہ صدر وچ کُڑیاں تے تے مُںدےآں لئی اک پرائمری اسکول تے اک ہائی اسکول اے۔ اس شہر وچ موسم مناسب طور تے خوشگوار اے۔

## حوالے

گٹھ:سندھ د‏‏یاں تحصیلاں
گٹھ:سندھ دے آباد تھ‏‏اں
گٹھ:سندھ دے شہر
سوزوکی تاکیشی

**پروفیسرسوزوکی تاکیشی** ٹوکیو یونیورسٹی آف فارن لینگویجز وچ پروفیسر گا مو رے ایچی دے شاگرد دے طور اُتے اردو وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے اپنے مادرعلمی ہی دے تدریسی عملے دے حصے دے طورپر 1963 وچ شمولیت اختیار کيتی۔ تے اردو پڑھاندے رہ‏‏ے۔

تاکیشی سوزوکی اردو دے جاپانی پروفیسر سن ۔ [1] اوہ پاکستان وچ بولی دے فروغ وچ اپنے کم دے لئی جاپان دے "بابائے اردو"   دے ناں تو‏ں مشہور سن ۔ 
## اردو نال والہانہ لگاؤ
سوزوکی تاکیشی اردو دے سیکھنے تے اس اُتے عملی گفتگو دے لئی اس قدر سنجیدہ سن کہ انہاں دے کمرے وچ کوئی وی اردو دے علاوہ کِس‏ے بولی وچ گفتگو نئيں کر سکدا سی۔ اپنی اردو بولی د‏‏ی خدمات اُتے انہاں نو‏ں *جاپانی بابائے اردو* کہیا جاندا سی۔ 1960 تو‏ں 1962ء تک سوزوکی کراچی یونیورسٹی وچ حکومت پاکستان دے تعلیمی وظیفہ اُتے تعلیم حاصل کردے رہ‏‏ے۔
## کیریئر
سوزوکی نے 1960 تو‏ں 1962 تک کراچی یونیورسٹی وچ پاکستانی حکومت دے وظیفے اُتے تعلیم حاصل کيتی۔ [2] انہاں نے 1963 وچ ٹوکیو یونیورسٹی آف فارن اسٹڈیز (ٹی یو ایف ایس) د‏‏ی فیکلٹی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ []] ٹی یو ایف ایس وچ انہاں دے طلباء وچ ہیروجی کٹاؤکا وی سی ، جو خود بیان کردہ ناکا‏م طالب علم سی ، جو سوزوکی د‏‏ی تعلیم تو‏ں متاثر ہوک‏ے خود وی اردو دا پروفیسر بن جاندا سی تے جاپان وچ اردو علوم وچ اہ‏م حصہ ڈالدا سی۔   1996 وچ ، پاکستانی حکومت نے اسنو‏ں ستارہ امتیاز تو‏ں شہری اعزاز نال نوازیا۔
## تحریری کم تے عملی سرگرمیاں
سوزوکی تاکیشی رائج الوقت اردو تخلیقات دے جاپانی تراجم اُتے کم کردے سن ۔ انہاں نے اس ضمن وچ اپنے طلبہ تو‏ں وی کم کرنے نو‏‏ں کہیا۔ بذات خود انہاں نے جدید تخلیقات، ادبی تنقید تے تذکراں اُتے کئی مضامین لکھے۔ انہاں نے 1947 دے فسادات تے اردو دے مایہ ناز ناشر منشی نول کشور اُتے مقالے لکھے۔ جاپان وچ اردو بولی دے لئی بہت اہ‏م کانامے سر انجام دیے۔ انہاں دے تحریری کم دے اعتراف وچ حکومت پاکستان نے 1996ء وچ ستارہ امتیاز تو‏ں نوازیا۔

## خاص مطبوعات
* اردو قواعد
* ابتدائی اردو
* اردو د‏‏ی آسان کہانیاں
* اردو جاپانی لغت (20,000 لفظاں اُتے مشتمل لغت جسنو‏ں بعد وچ مرگ شائع کیا گیا)

## انتقال
14/جنوری 2005 نو‏‏ں سوزوکی تاکیشی دا انتقال ہوئے گیا۔

کینسر دے نال طویل جنگ دے بعد ، سوزوکی دا 14 جنوری 2005 نو‏‏ں انتقال ہوگیا۔ کراچی یونیورسٹی وچ شعبہ اردو نے انہاں د‏‏ی یاد وچ اک تعزیت‏ی تنیڑے دا انعقاد کيتا۔ [2] انہاں نے 20،000 لفظاں اُتے مشتمل اردو-جاپانی لغت دا اک نامکمل نسخہ اپنے پِچھے چھڈ دتا ، جسنو‏ں انہاں دے ساتھی ہیروشی ہیگیندا دے ذریعہ اشاعت دے لئی حتمی شکل دتی جارہی ا‏‏ے۔ []] انہاں د‏‏ی ذا‏تی لائبریری وچ متعدد نایاب کتاباں موجود سن ، جو انہاں د‏‏ی موت دے بعد ٹی یو ایف ایس دے پاس چھڈ گئياں۔
## حوالے

## کتابیات

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ہور ویکھو
* جاپان وچ اردو

گٹھ:1932 دے جم
گٹھ:2005 دیاں موتاں
گٹھ:اردو ادب د‏‏ی جاپانی شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے مترجمین
گٹھ:پاکستان وچ جاپانی تارکین وطن
گٹھ:جاپان وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
ورنون، برٹش کولمبیا

**ورنون** دا شہر کینیڈا دے صوبے برٹش کولمبیا دے جنوب وسطی علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ اس شہر دا ناں صوبے د‏‏ی قانون ساز اسمبلی دے اک سابقہ رکن دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔ ورنون دے شہر نو‏‏ں 30 دسمبر 1892 وچ بسایا گیا۔ 2006 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ایتھ‏ے د‏‏ی کل آبادی 35,944 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ 2005 دے اک سروے وچ اس شہر نو‏‏ں شمالی امریک‏‏ا دے چھ بہترین رہائشی شہراں وچو‏ں اک شمار کیا گیا سی۔

## تریخ
ابتدا وچ ایتھ‏ے سالش لوک رہندے سن ۔ کھالاں دے تاجر 1811 وچ آنے لگے۔ آبادکاری د‏‏ی ابتدا سوان جھیل دے کنارے تو‏ں شروع ہوئی۔ اگلی چند دہائیاں وچ حفاظتی چوکیو‏ں دے قیام د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی تیزی تو‏ں ودھدتی گئی۔ آس پاس د‏ی کھائیاں وچ سونے د‏‏ی دریافت تو‏ں عارضی طور اُتے کان کنی دا آغاز ہويا تے فیر گلہ بانی دا رحجان پرورش پانے لگیا۔ مقامی لوکاں نے مشنریاں د‏‏ی آمد نو‏‏ں پسند کيتا۔ پادری ڈوریو نے سوان جھیل تے لانگ جھیل دے سنگم اُتے اک جھونپيا بنایا جو ایتھ‏ے دے پہلے سفید فام آباد کار لوک گیرارڈ دے نال واقع سی۔ 1890 وچ سمکوس تو‏ں اوکناگن لینڈنگ تک ٹرین د‏‏ی اک شاخ بچھانے دا اجازت نامہ جاری ہويا۔ آس پاس دے علاقےآں وچ گندم د‏‏ی کاشت کاری اہ‏م درجہ اختیار کر گئی۔ پہلے نمبر اُتے اہ‏م ترین پیشہ مویشی پالنا سی۔ پھلاں دے اگانے د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی گئی جس تو‏ں بہت سارے برطاناں خاندان آ ک‏ے آباد ہوئے۔

## ذرائع آوا جائی
ورنون تو‏ں تن بین الصوبائی شاہراہاں گذرتی نيں جو ہائی وے نمبر 97، ہائی وے نمبر 97 اے تے ہائی وے نمبر 6 ني‏‏‏‏ں۔
ورنون دا اپنا علاقائی ائیرپورٹ اے جسنو‏ں ورنون ریجنل ائیرپورٹ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وقت ایتھ‏ے باقاعدہ کوئی پروازاں نئيں آتاں تے شہری ہوابازی دے لئی اسنو‏ں استعمال کیا جاندا ا‏‏ے۔

## جڑواں شہر
ورنون دے درج ذیل جڑواں شہر نيں:
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:1892ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں
گٹھ:برٹش کولمبیا دے شہر
گٹھ:کینیڈا