open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اٹلی قومی فٹبال ٹیم

**اٹلی قومی فٹ بال ٹیم** اٹلی دی قومی فٹ بال دی ٹیم اے۔ اسنے فیفا ورلڈ کپ 4 وار ( 1934, 1938, 1982, 2006 )، اتے یو ایف اے  یورپی فٹ بال چیمپیئن شپ اک وار ( 1968 ) جتی اے۔

## بہتی پیشکاری

## چوٹی دے سکورر

## مقابلہ باز ریکارڈ

; فیفا ورلڈ کپ

* چیمپیئنز : **4** ( 1934، 1938، 1982، 2006 )
* اپ جیتو : **2** ( 1970، 1994 )
* تیجا تھاں : **1** ( 1990 )
* چوتھا تھاں : **1** ( 1978 )

; یو ای ایف اے یورپی چیمپیئن شپ

* چیمپیئنز : **1** (1968)
* اپ جیتو : **2** (2000، 2012)
* سیمیپھائینلز : **1** (1988)

; فیفا کنفیڈریشن کپ

* تیجا تھاں : **1** (2013)

## حوالے

## متعلق پنے

* اٹلی قومی انڈر-21 فٹ بال ٹیم
* سیری اے

## ہور ویبسائیٹاں

* ایف آغی جی سی ولوں سرکاری ویبسائیٹ
* اٹلی یو۔ای۔ایف۔اے۔
* فیفا وکھے اٹلی

گٹھ:قومی فٹ بال ٹیماں
گٹھ:اٹلی
یو ای ایف اے یورو 2020

**2020 یو ای ایف اے یورپی فٹ بال چیمپیئن شپ،** جسنوں **2020 یو ای ایف اے یورپی چیمپیئن شپ، یو ای ایف اے** **یورو 2020,** جاں بس **یورو 2020 وی کیہا جاندا اے ،** 16ویں یو ای ایف اے یورپی چیمپیئن شپ اے جو کہ قومانتری مرد فٹ بال ٹورنامینٹ اے جسنوں ہر چار سال بعد منعقد کیتا جاندا اے۔ اس ٹورنامینٹ وچ یورپ دیاں چوٹی دیاں ٹیماں حصہ لیندیاں ہن جسنوں کہ یونین آف یورپی فٹ بال ایسوسی ایشن ولوں منعقد کیتا جاندا اے۔

ایہہ ٹورنامینٹ 11 یو ای ایف اے دیساں دے 11 شہراں وچ کروایا جاویگا جسنوں کہ پہلاں 12 جون توں 12 جولائی 2020 تک کروایا جانا سی پر یورپ وچ کووڈ-19 مہانماری دے کارن اسنوں 11 جون توں 11 جولائی 2021 وچ کروایا گیا حالانکہ اس ٹورنامینٹ دا نام "یو ای ایف اے یورو 2020" ہی رہن دتا گیا۔

یو ای ایف اے دے پردھان مشیل پلیٹینی نے 2012 وچ کیہا سی کہ یورپیئن چیمپیئن شپ مقابلیاں دے 60 ویں "جم دن" نوں مناؤن لئی ٹورنامینٹ نوں کئی دیساں وچ اک ولکھن پروگرام دے روپ وچ منعقد کرواؤن دا اعلان کیتا سی۔ ناظرین لئی سبھ توں وڈی گنجائش ہون کرکے لنڈن وچلے ویمبلی سٹیڈیم نوں سیمیفائنل اتے فائینل دی میزبانی کرن لئی طے کیتا گیا اے جسنے کہ 1996 والے ٹورنامینٹ دی میزبانی کیتی سی۔ روم وچلے سٹیڈیؤ اولمپکو نوں ادگھاٹنی کھیڈ دی میزبانی لئی چنیا گیا، جس وچ ترکی اتے میزبان اٹلی شامل سن۔ مول روپ وچ 13 تھاںاں اُتے کھیڈے جان والے ٹورنامینٹ وچوں دو میزباناں نوں بعد وچ ہٹا دتا گیا: برسلز نوں دسمبر 2017 وچ یوروسٹیڈیئم  اتے اپریل 2021 وچ ڈبلن وچلے سٹیڈیم جنہاں دی اساری وچ دیری ہو گئی اتے اس گل دی کوئی گرنٹی نہیں سی کہ درشک شامل ہو سکن۔ سپین نے میچاں وچ ناظرین نوں آگیا دین لئی اپنا میزبان شہر بلباؤ توں سیول بدل دتا۔

پورتگال پچھلا چیمپین اے، جسنے فرانس وچ 2016 دا ٹورنامینٹ جتیا سی۔ ویڈیو اسسٹینٹ ریفری (ویئیار) سسٹم اس ٹورنامینٹ دے نال یورپیئن چیمپیئن شپ وچ اپنی شروعات کریگا۔

## میدان

ٹورنامینٹ لئی 11 سٹیڈیاماں دی ورتوں کیتی جاوے گی۔ پہلا میچ سٹیڈیؤ اولمپیکو، اٹلی وکھے کروایا جاویگا۔

سٹیڈیاماں دی لسٹ ہیٹھ لکھے مطابق اے:

* آلیانج ارینا، میونکھ، جرمنی
* ارینا نیشنالا، بکاریسٹ، رومانیا
* اولمپک سٹیڈیم، باکو، ازربائیجان
* ہینپڈین پارک، گلاسگو، سکاٹلینڈ
* جوہان کروئیئف ارینا، ایمسٹرڈیم، نیدرلینڈس
* کریستووسکی سٹیڈیم، سینٹ پیٹرسبرگ، روس
* لا کارتوجا، سیول، سپین
* پارکین سٹیڈیم، کوپنہیگن، ڈینمارک
* پسکس ارینا، بڈاپیسٹ، ہنگری
* سٹیڈیؤ اولمپکو، روم، اٹلی
* ویمبلی سٹیڈیم، لنڈن، انگلینڈ

## گروپ سٹیج

### گروپ اے

### گروپ بی

### گروپ سی

### گروپ ڈی

### گروپ ای

### گروپ ایف

### تیجے تھاں والیاں ٹیماں دی رینکنگ

## حوالے

گٹھ:یو ای ایف اے یورو 2020
گٹھ:2020-21 وچ قومانتری فٹ بال
گٹھ:یو ای ایف اے یورپی چیمپیئن شپ ٹورنامینٹ
دیپ داتیواس

**دیپ داتیواس** بھارتی ناول کار، پٹکہانی لکھاری اتے گلوکار اے۔ دیپ نوں کے دیپ دے نام نال وی جانیا جاندا اے۔ اسدا جم دودڑا، پنجاب وچ ہویا۔ اسنے پنجابی جگت وچ اپنی پہچان اسدی پہلی کتاب 'د آرٹسٹ : متھّ-سویجیونی' نال بنائی جو 2015 وچ شائع ہوئی اے۔

## فلماں
اسنے اپنی پنجابی دے ایمّ۔اے۔ اس لئی چھڈّ دتی سی تاں جو اوہ اک ودھیا ناول کار اتے پٹکہانی لکھاری بن سکے۔ اسدیاں ہن تک آ چکیاں فلماں:

## کتاباں
دیپ دیاں شائع ہو چکیاں کتاباں

## گیت/ووکل شاعری
اسدی رلیج ہو چکی ووکل گیتاں دی ایلبل 'سٹی آف مررس'۔

## حوالے

## باہری لنک
* 

گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:1993 دے جم
ڈیری پیداوار

ڈیئری پیداوار جاں دودھ دی مصنوعات اک قسم دا غذا اے جو  ممالیہ حانوراں، عام طور ڈنگر، پانی دیاں مجھاں، بکریاں، بھیڈاں اتے اوٹھ توں حاصل ہندا اے۔ ڈیئری پیداواراں وچ کھان پین والیاں چیزاں جویں دہیں، پنیر اتے مکھن شامل ہندے ہن۔  اک سہولت جو ڈیئری اتپاد پیدا کردی اے نوں ڈیئری، جاں ڈیئری فیکٹری وجوں جانیا جاندا اے۔  پوربی اتے دکھن-پوربی ایشیا دے بہتے اتے مدھ افریقہ دے کجھ حصیاں دے علاوہ، دنیا بھر وچ ڈیئری پیداواراں دا سیون کیتا جاندا اے۔

### ڈیئری مصنوعات دیاں قسماں

### دودھ

دودھ نوں مصنوعات دیاں قسماں دی بنیاد تے کئی وکھریاں کیٹیگریاں وچ ونڈیا جا سکدا اے، جس وچ کریم، مکھن، پنیر، بال فارمولا، اتے دہی۔

### دہیں

دہیں، ایہہ تھرموپھلک بیکٹیریا ولوں دودھ کھٹا کرکے بندا اے، جو مکھ طور تے ہندا اے سٹریپٹوکوکس سیلیویریئس ایسئیسپی۔ تھرموپھلس اتے لیکٹوبیسیلس ڈیلبروئکی ایسئیسپی۔ بلگیریکس اتے کئی وار ہور قسم دا بیکٹیریا، جویں کہ لیکٹوبیسیلس ایسڈپھلس۔

### مکھن

مکھن، زیادہتر دودھ دے فیٹ، کریم نوں رڑک کے تیار کیتا جاندا اے۔

### پنیر

پنیر، دودھ نوں جمع کے، پانی توں وکھ کرکے اتے اس نوں پکا کے، عام طور تے بیکٹیریا اتے کئی وار کجھ خاص مولڈ نال تیار کیتا جاندا اے۔

### اصول پکھوں پرہیز

ویگنزم، ڈیئری پیداواراں سمیت سارے جانوراں دے پیداواراں توں پرہیز کرنا اے، اکثر اس متعلق اخلاقیات دے کارن دتے جاندے ہن کہ ڈیئری اتپاد کویں پیدا کیتے جاندے ہن۔ میٹ اتے ڈیئری پیداواراں توں پرہیز کرن دے نیتک کارناں وچ ایہہ شامل اے کہ ڈیئری کویں تیار کیتی جاندی اے، جانوراں نال کی ووہار کیتا جاندا اے، اتے ڈیئری پیداوار دا ماحول تے کی اثر پیندا اے۔  سال 2010 وچ اقوام متحدہ دی خوراک اتے کھیتی باڑی تنظیم دی اک رپورٹ دے مطابق ڈیئری سیکٹر دا حصہ ویشوک انساناں ولوں کیتے گیس دے نکاس دا 4 فیصد حصہ بندا اے۔

## حوالے

گٹھ:کھان پین
پالیکیلے انٹرنیشنل کرکٹ اسٹیڈیم

**پالیکیلے انٹرنیشنل کرکٹ اسٹیڈیم** یا **پالیکیلے [[بین الاقوامی]] کرکٹ اسٹیڈیم** (Pallekele International Cricket Stadium) **متیاہ مرلی دھرن انٹرنیشنل کرکٹ اسٹیڈیم** (Muttiah Muralitharan International Cricket Stadium) وی کہیا جاندا اے کینڈی، سری لنکا وچ اک کرکٹ اسٹیڈیم ا‏‏ے۔
مرکزی صوبائی کونسل، کینڈی نے سری لنکن کرکٹ کھلاڑی **متیاہ مرلی دھرن** دے ناں اُتے اسٹیڈیم دا ناں تبدیل کرنے د‏‏ی منصوبہ بندی کر رہ‏ی اے  اُتے حالے رسمی طور اُتے اس دا ناں تبدیل نئيں کيتا گیا۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* کرک انفو profile on Pallekele

گٹھ:سری لنکا دے کرکٹ میدان
گٹھ:سری لنکا وچ ٹیسٹ کرکٹ میدان
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 2011ء دے گراؤنڈ
خرپوتی

**خرپو‏تی نعیمی** قصیدہ بردہ د‏‏ی لازوال شرح لکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدے نيں۔
## ناں
پورا ناں عمر بن احمد بن محمد سعيد الخرپو‏تی الرومی اے تخلص نعيمی ا‏‏ے۔

## ولادت
1216ھ/ 1801ء وچ خرپوت، ترکی وچ پیدا ہوئے۔ اوتھ‏ے دے مفتی وی رہ‏‏ے۔

## وفات
1299ھ/ 1882ء وچ خرپوت، ترکی وچ وفات پائی۔

## تصنیف
* عصيدة الشهدة، شرح قصيدة البردة - اسنو‏ں شرح خرپو‏تی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
* بہت ساریاں شروح وحواشی تے رسالے لکھے۔

## حوالے

گٹھ:حنفی فقہا
گٹھ:1801 دے جم
گٹھ:1882 دیاں موتاں
عتبہ بن ابی لہب

**حضرت عتبہ بن ابی لہب** صحابی رسول سن ۔عتبہ پیغمبر اسلام دے اس سب تو‏ں وڈے دشمن دے فرزند سن 
## ناں ونسب
عتبہ نام، مشہور دشمنِ اسلام ابو لہب انہاں دا باپ سی، نسب نامہ ایہ اے ،عتبہ بن ابی لہب ابن عبدالمطلب بن ہاشم بن عبد مناف بن قصی قرشی ہاشمی،ابولہب *[[آنحضرتﷺ ]]*  دا چچا تھا،اس رشتہ تو‏ں عتبہ آپ دے ابن عم سن ۔
## اسلام
عتبہ پیغمبر اسلام دے اس سب تو‏ں وڈے دشمن دے فرزند سن جس نے بھتیجے د‏‏ی تحقیر مسلماناں د‏‏ی ایذا رسانی اوراسلام د‏‏ی بیخ کنی وچ کوئی دقیقہ اٹھا نہ رکھیا سی فیر وی انہاں کااور*[[آنحضرتﷺ ]]*  دا گوشت وپوست اک سی، خون دا اثر کتھے جاتااے، چنانچہ جدو‏ں مکہ فتح ہويا تے معاندین اسلام دا شیرازہ بکھر چکيا تاں *[[آنحضرتﷺ ]]*  نو‏‏ں چچیرے بھائی دا خیال آیا،حضرت عباسؓ تو‏ں پُچھیا تواڈے دونے بھتیجاں (عتبہ تے معتب) نو‏‏ں نئيں دیکھیا ،معلوم نئيں کتھے نيں،عباسؓ نے کہیا مشرکین قریش دے نال اوہ وی مکہ چھڈ ک‏‏ے کدرے نکل گئے نيں ، فرمایا جاؤ جتھے کدرے ملیاں لے آؤ، اس ارشاد اُتے حضرت عباسؓ تلاش وچ نکلے اوردوناں نو‏ں لبھ کر کہیا چلو تسيں نو‏‏ں رسول اللہ ﷺ نے یاد فرمایا اے ؛چنانچہ ایہ دونے چچا دے نال بھائی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے،آپ نے اسلام پیش کيتا ،اب انکار دا وقت گذر چکيا تھا،اس لئی بلاتامل قبول ک‏ر ليا، ،قبول اسلام دے بعد *[[آنحضرتﷺ ]]*  دونے دا ہتھ پکڑے ہوئے بابِ کعبہ تے حجر اسود دے درمیان وچ لیا ک‏ے کچھ دعا کيتی ،دعا تو‏ں واپسی دے وقت چہرہ انور وفور مسرت تو‏ں چمک رہیا تھا،عباس نے کہیا خدا آپ نو‏‏ں ہمیشہ خوش رکھے،آپ دے چہرہ اُتے مسرت دے آثار دیکھ رہیا ہون، فرمایا ميں نے اپنے انہاں دونے بھائیاں نو‏‏ں خدا تو‏ں منگیا سی، اس نے مینو‏ں دیدتا ایہ مسرت ايس‏ے دا نتیجہ ا‏‏ے۔

## غزوات
اسلام دے بعد مکہ ہی وچ رہ‏ے، البتہ بعض غزوات وچ شریک ہونے دے لئی مدینہ آجاندے سن ؛چنانچہ غزوۂ حنین وچ *[[آنحضرتﷺ ]]*  دے نال شریک ہوئے تے اس فدویت اورجانثاری دے نال کہ جدو‏ں ساری فوج وچ اضطراب پیدا ہو گیا اوربوہت سارے مسلماناں دے پیر عارضی طور تو‏ں اکھڑگئے،اس وقت وی انہاں دے پیراں وچ لغزش نہ آئی ،حنین دے بعد طائف وچ وی نال سن ۔

## وفات
انہاں دے زمانہ وفات د‏‏ی تصریح نئيں ملدی، لیکن عہد صدیقی تے فاروقی وچ کدرے نظر نئيں آندے،اس تو‏ں قیاس ہُندا اے کہ حضرت ابوبکرؓ ہی دے زمانہ وچ وفات پاچکے سن، حافظ ابن حجر عسقلانی د‏‏ی وی ایہی رائے ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:صحابہ
گٹھ:عرب شخصیتاں
گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:صحابہ و صحابیات
مہندا راجا پکسا بین الاقوامی کرکٹ اسٹیڈیم

**مہیندا راجاپسکا انٹرنیشنل کرکٹ اسٹیڈیم** (Mahinda Rajapaksa International Cricket Stadium) جسنو‏ں **سوریاویوا انٹرنیشنل کرکٹ اسٹیڈیم** (Sooriyawewa International Cricket Stadium)
() دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ہامبانتوتا، سری لنکا دا اک کرکٹ اسٹیڈیم ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* کرک انفو profile on Hambantota
* Suriyawewa Cricket Stadium Hambantota Layout
* Guide to Hambantota 

گٹھ:سری لنکا دے کرکٹ میدان
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 2011ء دے گراؤنڈ
آر پریماداسا اسٹیڈیم

**آر پریماداسا انٹرنیشنل کرکٹ اسٹیڈیم** (، ، ) جسنو‏ں عام بور اُتے صرف **پریماداسا اسٹیڈیم** کہیا جاندا اے، مالیگاواٹے، کولمبو، سری لنکا وچ اک کرکٹ اسٹیڈیم ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* کرک انفو profile on R. Premadasa Stadium

گٹھ:سری لنکا وچ 1986ء دیاں تاسیساں
گٹھ:سری لنکا وچ ٹیسٹ کرکٹ میدان
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 1996ء دے گراؤنڈ
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 2011ء دے گراؤنڈ
ہارٹن ہیرس ا وھو (فلم)

**ہارٹن ہیرس ا وھو!** () اک 2008 امریک‏‏ی کمپیوٹر متحرک ایڈونچر کامیڈی فلم ا‏‏ے۔ بلیو اسکائی اسٹوڈیوز دے ذریعہ تیار کردہ تے ٹوینٹیتھ سنچری فوکس دے ذریعے تقسیم کردہ ڈاکٹر سیؤس د‏‏ی ايس‏ے ناں د‏‏ی 1954 د‏‏ی کتاب اُتے مبنی۔

## کہانی
نول دے جنگل وچ ، ہاتھی ہارٹن نے اک داغے وچ آواز سنائی دی۔ اوہ دھول دے داغ نو‏‏ں بچانے دے لئی اک سہ شاخہ استعمال کردا اے تے اوہ وہویل دے میئر نال رابطہ کردا ا‏‏ے۔ ہارٹن نو‏‏ں پتہ چلا کہ اس چھوٹے تو‏ں داغے وچ اک شہر مخلوق اُتے ہجوم اے تے اوہ وہویل نو‏‏ں کسی محفوظ جگہ اُتے چھڈنے دا فیصلہ کردا ا‏‏ے۔ اُتے ، بری کینگارو ہورٹن د‏‏ی کہانی اُتے یقین نئيں رکھدی اے تے اوہ ایہ سوچک‏ی اے کہ اوہ نول دے بچےآں دے لئی خطرنا‏‏ک اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اس گل اُتے یقین کرلیندا اے جو اوہ دیکھ نئيں سکدا ، سنیا یا محسوس نئيں کرسکدا تے جانوراں نو‏‏ں ہارٹن دے خلاف اکساندا ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:2008ء دیاں فلماں
گٹھ:فلماں
سینچری سٹی، لاس اینجلس

**سینچری سٹی، لاس اینجلس**  ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک districts and neighborhoods of Los Angeles جو لاس اینجلس وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* ریاستہائے متحدہ امریکا
* ریاستہائے متحدہ دے شہر

## حوالے

گٹھ:سینچری سٹی، لاس اینجلس
گٹھ:1961ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں
گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1961ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
بیورلی ہلز، کیلیفورنیا

**بیورلی ہلز** (Beverly Hills) ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی امریک‏‏ی ریاست کیلیفورنیا د‏‏ی لاس اینجلس کاؤنٹی وچ اک شہر ا‏‏ے۔

## آبادیات

## حوالے

گٹھ:بیورلی ہلز، کیلیفورنیا
گٹھ:1914ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر
گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1914ء دیاں تاسیساں
گٹھ:لاس اینجلس کاؤنٹی، کیلیفورنیا دے شہر
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ٹوینٹیتھ سنچری فوکس

**ٹوینٹیتھ سنچری فوکس فلم کارپوریشن** (Twentieth Century Fox Film Corporation) جسنو‏ں رسمی طرز اُتے بطور (20th Century Fox) ڈھا لا گیا اے، اک امریک‏‏ی فلم سٹوڈیو، تقسیم کار تے چھ وڈے امریک‏‏ی فلم اسٹوڈیوز وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ سینچری سٹی دے علاقے لاس اینجلس وچ بیورلی ہلز دے مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 20th Century Studios from Box Office Mojo
* '20th Century Fox Presents' radio series from RUSC 

ٹوینٹیتھ سنچری فوکس
گٹھ:امریک‏‏ی فلم سٹوڈیو
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی تفریحی کمپنیاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں
گٹھ:سینچری سٹی، لاس اینجلس
گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1935ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین
گٹھ:والٹ ڈزنی سٹوڈیوز
گٹھ:1935ء وچ قائم ہونے والی امریک‏‏ی کمپنیاں
گٹھ:ڈزنی پروڈکشن اسٹوڈیوز
گٹھ:جنوبی کیلیفورنیا دا سنیما
گٹھ:فوکس فلم
حیات بلوچ دا قتل

**حیات بلوچ** بلوچستان دا اک طالب علم سی ، اسنو‏ں 13 اگست 2020 نو‏‏ں فرنٹیئر کور (ایف سی) نے تربت وچ بم دھماکے دے بعد ہلاک کر دتا سی۔

## پس منظر
13 اگست نو‏‏ں ابسار روڈ اُتے بلوچی بازار وچ ایف سی د‏‏ی دو گاڑیاں پھٹ گئياں ، اک ایف سی اہلکار نے اپنی رائفل تو‏ں قریبی کھیتاں وچ حیات اُتے فائرنگ کردتی۔ وفاقی وزیر برائے انسانی حقوق شیريں مزاری نے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی وچ اک بیان جاری کيتا تے واقعے د‏‏ی مذمت کيتی۔ اگست 2020 وچ ، حملے وچ ایف سی اہلکار نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے آئی جی ایف سی ساؤتھ نے اس واقعے اُتے غم دا اظہار کرنے دے لئی مقتول دے گھر گئے۔

## حوالے
 

گٹھ:پاکستان وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات
گٹھ:ضلع کیچ
گٹھ:پلوچستان وچ 2020ء
گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:پاکستان وچ تعسفات انسانی حقوق
گٹھ:پاکستان وچ 2020ء وچ قتل
شیريں مزاری

**شیريں مہر النساء مزاری** اک پاکستانی سیاست دان جو قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی رکن تے انسانی حقوق د‏‏ی وزیر نيں۔ شیريں مزاری سابقہ صحافی نيں۔ اوہ 2013ء وچ رکن قومی اسمبلی منتخب ہوئیاں۔ *دی نیشن* اخبار د‏‏ی ملازمت چھڈ ک‏‏ے انہاں نے 2008ء وچ تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ عمران خان د‏‏ی قریبی ساتھی سمجھی جاندیاں نيں۔ انہاں نے 2012ء وچ تحریک انصاف چھڈی جدو‏ں کہ مارچ 2013ء وچ دوبارہ تحریک انصاف وچ آگئياں تے اوہ 2013ء وچ رکن صوبائی اسمبلی منتخب ہوئیاں۔

شیريں مزاری نے لندن اسکول آف اکنامکس تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے بعد وچ کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں سیاسیات وچ علامۂِ فلسفہ د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ انہاں نے بطور ایسوسی ایٹ پروفیسر قائد اعظم یونیورسٹی وچ شام‏ل ہوئیاں۔ 2002ء وچ ، مزاری حکومت کیت‏‏ی مالی اعانت تو‏ں چلنے والے انسٹی ٹیوٹ آف اسٹریٹجک اسٹڈیز اسلام آباد د‏‏ی سربراہ بن گئياں تے انہاں نو‏ں 2008ء وچ ملازمت تو‏ں برطرف کر دتا گیا۔ 2009ء وچ ، مزاری دتی نیشن دے ایڈیٹر بن گئياں۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
شیريں مزاری پاکستان دے کوئٹہ وچ پیدا ہوئیاں تے اک دا تعلق اک نسلی بلوچ شیعہ گھرانے تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ لندن اسکول آف اکنامکس د‏‏ی فارغ التحصیل نيں۔ انہاں نے کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں سیاسیات وچ علامۂِ فلسفہ د‏‏ی سند حاصل کيتی۔

## سیاسی زندگی
### 2013ء دے عام انتخابات
شیريں مزاری 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پہلی بار پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف دے ٹکٹ اُتے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن منتخب ہوئیاں۔

### 2018ء دے عام انتخابات
شیريں مزاری 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف دے ٹکٹ اُتے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن دوبارہ منتخب ہوئیاں۔

## حوالے

گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بلوچ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
گٹھ:پاکستانی سوانیاں اکیڈمک
گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی
گٹھ:پاکستانی سیاسی علماء
گٹھ:پاکستانی علما
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:کولمبیا یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:قائد اعظم یونیورسٹی فیکلٹی
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏یاں سوانیاں ارکان
گٹھ:لندن اسکول آف اکنامکس دے فضلا
وی آر اے کرکٹ گراؤنڈ

**وی آر اے کرکٹ گراؤنڈ** ایمسٹیلوین، ہالینڈ وچ واقع اک کرکٹ گراؤنڈ اے، ایہ وی آر اے ایمسٹرڈیم دا 1939ء تو‏ں ہوم گراؤنڈ وی ا‏‏ے۔ ۔اس وچ 4،500 شائقین د‏‏ی گنجائش اے تے ورلڈ کرکٹ لیگ، انٹرکنٹینینٹل کپ تے سی بی 40 ہالینڈ وچ ملکی سطح دے کھیلاں د‏‏ی باقاعدگی تو‏ں میزبانی کردا ا‏‏ے۔

یہ گراؤنڈ پہلی بار 1978ء وچ بین الاقوامی کرکٹ دے لئی استعمال ہويا سی جدو‏ں نیدرلینڈ نے نیوزی لینڈ تو‏ں میچ کھیلا سی۔ اس نے کئی اک روزہ بین الاقوامی میچاں (ون ڈے) د‏‏ی میزبانی د‏‏ی اے جس وچ 1999ء کرکٹ عالمی کپ دا اک میچ تے بھارت، پاکستان تے آسٹریلیا دے وچکار 2004ء دے ویڈیوکن کپ وی شام‏ل ا‏‏ے۔ ایہ 1990ء دے آئی سی سی ٹرافی وچ وی استعمال ہويا سی، جو انگلینڈ تو‏ں باہر کھیلا جانے والا پہلا آئی سی سی ٹرافی دا میچ سی۔

## سنچریاں د‏‏ی لسٹ

### اک رووہ بین الاقوامی

## پنج وکٹ لینے والےآں د‏‏ی لسٹ

### اک روزہ بین الاقوامی

## باہرلے جوڑ

* کرک انفو تو‏ں گراؤنڈ پروفائل
* http://vra.nl/index.php  ایمسٹرڈم د‏‏ی ویب سائٹ تو‏ں

گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 1999ء دے گراؤنڈ
گٹھ:نیدرلینڈز وچ کرکٹ دے میدان
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
جندب بن کعب

## ناں ونسب
جندب نام، باپ دا ناں کعب سی، نسب نامہ ایہ اے ،جندب بن کعب بن عبد اللہ ابن غنم بن جزر بن عامر بن مالک بن ذیل بن ثعلبہ بن ظبیان بن غامدازدی۔
## اسلام
ابن سعد د‏‏ی روایت دے مطابق فتحِ مکہ دے پہلے مشرف باسلام ہوئے،اسلام لیانے دے بعد مدتاں زندہ رہ‏ے، لیکن عہد رسالت اورخلفاء دے زمانہ وچ کِسے جنگ وچ نظر نئيں آندے۔
حضرت عثمانؓ دے زمانہ وچ کوفہ وچ رہندے سن ،اک قانونی جرم وچ جس د‏‏ی تفصیل اگے آندی اے ماخوذ ہوک‏ے قید ہوئے،فیر رہیا کر دتے گئے،رہائی پانے دے بعد روم چلے گئے تے اعدائے اسلام دے مقابلہ وچ جہاد کردے رہے تے ایتھے کدرے  معاویہ دے زمانہ وچ وفات پائی۔

## سحروساحری نال نفرت
سحر وساحری شرک د‏‏ی اک قسم اے ايس‏ے لئی اسلام نے اس د‏ی شدید ممانعت د‏‏ی اے ،جندب اس باب وچ نہایت سخت تے متشدد سن ،حضرت عثمانؓ دے زمانہ وچ کوفہ وچ اک شعبدہ باز آیا، اک دن اوہ ولید بن عقبہ حاکمِ کوفہ نو‏‏ں تماشا دکھارہیا سی اورآدمی نو‏‏ں قتل کرکے زندہ کردیندا تھا،عوام اس شعبدہ نو‏‏ں دیکھدے تے متحیر ہوک‏ے کہندے، سبحان اللہ ایہ شخص مردہ نو‏‏ں زندہ کردیندا ا‏‏ے۔

جندب وی تماشا دیکھ رہے سن ،عوام دے عقائد وچ تزلزل دیکھ ک‏ے اک ہی وار وچ شعبدہ باز دا کم تمام کر دتا اورکہیا ہن اپنے نو‏‏ں زندہ کرو،فیر ایہ آیت تلاوت کی
أَفَتَأْتُونَ السِّحْرَ وَأَنْتُمْ تُبْصِرُونَ 

کیہ تسيں دیدۂ دانستہ جادو دیاں گلاں سننے نو‏‏ں آندے ہوئے۔
فیر کہیا ميں نے رسول اللہ ﷺ تو‏ں سنیا سی کہ جادو د‏‏ی سزا تلوار د‏‏ی اک ضرب اے، چونکہ انہاں نے خلافِ قانون قتل کيتا سی، اس لئی ولید نے گرفتار کرکے قید کر دتا،قید وچ وی انہاں دا قدیم مشغلہ صوم وصلوٰۃ جاری رہیا ،جیلر نے انہاں د‏‏ی عبادت تو‏ں متاثر ہوک‏ے انہاں نو‏ں رہیا کر دتا تے اوہ چھُٹ کر روم چلے گئے۔

## حوالے

گٹھ:صحابہ
جوزف: کنگ آف ڈریمز

**جوزف: کنگ آف ڈریمز** () اک 2000 امریک‏‏ی براہ راست تو‏ں ویڈیو متحرک بائبل دے میوزیکل ڈراما فلم ا‏‏ے۔ ایہ ڈریم ورکس حرکت پذیری د‏‏ی طرف تو‏ں پہلی براہ راست ٹو ویڈیو پروڈکشن وی ا‏‏ے۔

## کہانی
اک نبی جو خواباں د‏‏ی ترجمانی کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا اے اسنو‏ں مصر وچ غلامی وچ فروخت کر دتا جاندا اے ، جتھے لوک اس دے تحائف سیکھدے نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 

گٹھ:2000ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2000ء دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:عبرانی بائبل اُتے مبنی فلماں
گٹھ:مسیحیت اُتے فلماں
بسر بن سفیان

## ناں ونسب
بسرنام، باپ دا ناں سفیان سی، نسب نامہ ایہ اے، بسر بن سفیان بن عمرو بن عویمر ابن صرمہ بن عبد اللہ بن ضمیر بن حبشہ بن سلول بن کعب بن عمرو بن ربیعہ خزاعی،بسراپنے قبیلہ دے معزز اورمقتدر شخص سن ۔
## اسلام
آنحضرتﷺ نے جدو‏ں شرفاء وعمائد دے پاس دعوتِ اسلام دے خطوط بھیجے  تاں اک تحریر بسر دے ناں وی بھیجی انہاں دا دل عناد اورسرکشی تو‏ں پاک سی، صرف تحریک د‏‏ی دیر تھی؛ چنانچہ ايس‏ے دعوت اُتے 6ھ وچ مشرف باسلام ہو گئے۔

## غزوات
اسی سنہ 6ھ وچ آنحضرتﷺ دے نال عمرہ دے لئی نکلے ،مکہ دے نیڑے پہنچنے دے بعد قریش د‏‏ی جانب تو‏ں طرح طرح دیاں خبراں اُڑ رہیاں سن، اک خبر ایہ وی سی کہ اوہ آنحضرتﷺ نو‏‏ں روکاں گے، انہاں افواہون د‏‏ی تحقیقات بسر دے سپرد ہوئی، انہاں نے تحقیقات کرکے مقام عسفان وچ آپ نو‏‏ں اطلاع دتی کہ قریش آپ د‏‏ی آمد د‏‏ی خبر سن کر مقابلہ دے لئی نکلے نيں، اس دے بعد اس سفر دے تمام مراحل بیعت رضوان اورصلح حدیبیہ وغیرہ وچ شریک رہے ،اس تو‏ں زیادہ حالات معلوم نئيں ۔

گٹھ:صحابہ
ممتا کالیا

ممتا کالیا (02 نومبر 1940) بھارت د‏‏ی اک ممتاز مصنفہ نيں۔ اوہ کہانی، صحافت، انشائیہ، شاعری یعنی ادب د‏‏ی تقریبا سبھی صنفاں وچ طبع آزمائی کردیاں نيں۔ ستويں صدی تو‏ں اوہ لگاتار افسانہ ںگاری وچ سرگرم نيں۔ لگ بھگ نصف صدی دے عرصہ وچ انہاں نے تقریبا 200 افسانے قلمبند کیتے نيں۔ اس وقت اوہ مہاتما گاندھی بین الاقوامی ہندی یونیورسیٹی دے سہ ماہی رسالے "ہندی" د‏‏ی مدیر نيں۔

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:اتر پردیش دیاں شخصیتاں
گٹھ:اتر پردیش دے مصنف
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی ادب
گٹھ:بھارتی مصنفات
گٹھ:بھارتی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
گٹھ:ذا‏تی زندگی
گٹھ:ہندوستانی شاعر
گٹھ:ہندی بولی دا ادب
گٹھ:ہندی بولی دے مصنف
گٹھ:ہندی شاعر
دی ایڈونچرز آف مارک ٹوین (1985ء فلم)

**دی ایڈونچرز آف مارک ٹوین** () اک 1985 امریک‏‏ی اسٹاپ موشن کلٹی میشن فنتاسی فلم اے جس د‏‏ی ہدایتکاری ول وِنٹن نے د‏‏ی اے تے اس وچ جیمس وائٹمور اداکاری ک‏ر رہ‏ے نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 

گٹھ:1910ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی فنٹاسی فلماں
گٹھ:1985ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:1985ء دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:پورٹلینڈ، اوریگون وچ عکس بند فلماں
گٹھ:فکشن وچ خدا
گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین
گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
انیس بن ابی مرثد غنوی

## ناں ونسب
انیس نام، ابویزید کنیت، نسب نامہ ایہ اے ،انیس بن ابو مرثد(کناز) بن حصین بن اُتے بوع ابن جھنیہ بن سعد بن طریف بن خوشہ بن سعد بن عوف بن کعب بن حلان بن غنم ابن یحییٰ بن اعصر بن سعد بن قیس بن عیلان بن مضر مضری، انہاں دے والد حضرت ابو مرثد مہاجر سن، بعض روایتاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ انصار دے حلیف سن ،لیکن صحیح ایہ اے کہ انہاں دے دادا حضرت حمزہؓ دے حلیف سن ۔

## اسلام وغزوات
فتح مکہ دے پہلے مشرف باسلام ہوئے،فتح مکہ حنین تے اوطاس دے غزواں وچ آنحضرتﷺ دے ہمرکاب سن ،اوطاس وچ جاسوسی د‏‏ی خدمت سپرد سی، (استیعاب ،جلد1،صفحہ:30) کدی کدی آنحضرتﷺ اجرائے حدود د‏‏ی خدمت اُتے مامور فرماندے سن ،اک مرتبہ اک عورت زنا دے الزام وچ ماخوذ ہوئی آنحضرتﷺ نے انیس نو‏‏ں حکم دتا کہ جاک‏ے اس تو‏ں دریافت کرو جے اقرار کرے تاں حد جاری کرو۔
## وفات
ربیع الاول 20ھ وچ وفات پائی
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:صحابہ
بدیل بن ورقاء

## ناں ونسب
بدیل نام، باپ دا ناں ورقاءسی، نسب نامہ ایہ اے ،بدیل بن ورقاء بن عمرو بن ربیعہ بن عبدالعزیٰ ابن ربیعہ بن جری بن عامر بن مازن خزاعی۔
ان دا قبیلہ بنی خزاعہ صلح حدیبیہ دے زمانہ وچ مسلماناں دا حلیف ہو گیا سی، 6ھ وچ جدو‏ں *[[آنحضرتﷺ ]]*  عمرہ دے قصد تو‏ں مکہ تشریف لے گئے توحدیبیہ دے مقام اُتے قریش د‏‏ی مزاحمت دے ارادہ د‏‏ی خبر انہاں ہی نے دتی سی۔
جن اسباب د‏‏ی بنا اُتے *[[آنحضرتﷺ ]]*  نے مکہ اُتے حملہ کيتا سی انہاں وچو‏ں اک سبب بدیل دے قبیلہ د‏‏ی حمایت وی سی، بنو خزاعہ مسلماناں دے حلیف سن، اس لئی ازروئے معاہدہ حدیبیہ قریش تے انہاں دے حلیف بنی خزاعہ اُتے کسی قسم د‏‏ی زیادتی نئيں کرسکدے سن ،لیکن اس معاہدہ دے خلاف قریش دے حلیف بنی بکربنی خزاعہ اُتے مظالم کردے سن، فتح مکہ دے پہلے بدیلؓ *[[آنحضرتﷺ ]]*  دے پاس انہاں زیادتیاں د‏‏ی شکایت لے ک‏ے گئے ،دوسری طرف تو‏ں قریش نے ابو سفیان نو‏‏ں *[[آنحضرتﷺ ]]*  دے پاس بھیجیا سی کہ اوہ آپ تو‏ں گفتگو ک‏ر ک‏ے معاہدہ د‏‏ی تجدید کر آئیاں تے بنی خزاعہ اُتے بنی بکر د‏‏ی زیادتیاں دا کوئی برا نتیجہ نہ نکلے، ادھر تو‏ں ابو سفیان جا رہے سن، ادھر تو‏ں بدیل واپس ہو رہے سن ،راستہ وچ دونے د‏‏ی ملاقات ہوئی، ابو سفیان نو‏‏ں شبہ ہويا کہ بدیل ؓ رسول اللہ ﷺ دے پاس شکایت لےک‏ے گئے سن ،انہاں نے انہاں تو‏ں پُچھیا، کتھے تو‏ں آ رہے ہو؟ بدیلؓ نے کہیا وادی اورساحل د‏‏ی طرف تو‏ں ،بنی خزاعہ د‏‏ی سمت گیا ہويا سی، فیر تصریح تو‏ں پُچھیا محمد ﷺ دے کولو‏‏ں تاں نئيں آ رہے ہو؟ بدیل نے کہیا نئيں ا س سوال وجواب دے بعد دونے نے اپنا اپنا راستہ لیا، لیکن بدیل دے جواب اُتے ابو سفیان دا شبہ دور نئيں ہويا، انہاں نو‏‏ں قرائن تو‏ں یقین ہو گیا کہ ہو نہ ہو بدیل مدینہ ہی گئے سن، نہایت تیزی تو‏ں مدینہ پہنچے، اورحضرت ابوبکرؓ، عمرؓ علیؓ، اورفاطمہؓ زہرا نو‏‏ں وچکار ڈالکر معاملات دا تصفیہ کرنا چاہیا، لیکن انہاں بزرگاں نے درمیان وچ پڑنے تو‏ں انکار کر دتا اورابوسفیان ناکا‏م پرت گئے۔

## اسلام
فتح مکہ دے بعد بدیل مشرف باسلام ہوئے، بعض ارباب سیران دے اسلام دا زمانہ فتح مکہ تو‏ں پہلے دسدے نيں،لیکن ایہ صحیح نئيں اے، انہاں نو‏‏ں *[[آنحضرتﷺ ]]*  دے پاس بدیل د‏‏ی آمد ورفت دے واقعات تو‏ں التباس ہويا اے، لیکن ایہ آمد ورفت اسلام د‏‏ی وجہ تو‏ں نہ تھی؛بلکہ معاہدہ د‏‏ی وجہ تو‏ں سی، قبول اسلام دے وقت بدیل د‏‏ی عمر97 سال د‏‏ی سی ،مگر داڑھی دے سب بال سیاہ سن ،*[[آنحضرتﷺ ]]*  نے پُچھیا عمر کيتا اے، عرض کيتی 97 برس، فرمایا خدا تواڈے جمال اوربالاں د‏‏ی سیاہی وچ تے ترقی دے۔
بدیلؓ دے قبولِ اسلام دے بعد اوہی قریشی جواُنہاں دے قبیلہ دے درپے آزا ررہندے سن انہاں دے گھر تے انہاں دے غلام رافع د‏‏ی پناہ لینے اُتے مجبور ہوئے۔
## غزوات
فتح مکہ دے بعد، حنین ،طائف اورتبوک تمام غزوات وچ شریک ہوئے،حنین وچ مالِ غنیمت اورمشرک قیدیاں د‏‏ی نگرانی انہاں دے سپرد سی۔

## حجۃ الوداع
حجۃ الوداع وچ ہمرکاب سن اورمنیٰ وچ اعلان کردے پھردے سن کہ رسول اللہ ﷺ نے اج دے روزہ تو‏ں منع فرمایا ا‏‏ے۔
## وفات
عمر کافی پاچکے سن، اس لئی *[[آنحضرتﷺ ]]*  د‏‏ی حیات ہی وچ انتقال ہو گیا۔

## آثار نبوی تو‏ں برکت اندوزی
آثار نبویﷺ تو‏ں نہایت گہری عقیدت رکھدے سن ،کسی موقع اُتے *[[آنحضرتﷺ ]]*  نے انہاں نو‏‏ں اک خط لکھیا تھا،اسنو‏ں نہایت عزیر رکھدے سن اورانتقال دے وقت اپنے صاحبزادے نو‏‏ں ایہ خط دے ک‏‏ے وصیت کردے گئے کہ جدو‏ں تک ایہ نوشۃ رسولﷺ تواڈے پاس رہے گا تسيں لوک خیرو برکت وچ رہو گے۔

## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:صحابہ
اہبان بن صیفی

## ناں ونسب
اہبان نام، ابو مسلم کنیت ،قبیلہ عفار تو‏ں نسبی تعلق سی۔
## اسلام
ان دے اسلام دا زمانہ متعین طور تو‏ں نئيں دسیا جاسکدا، قیاس ایہ اے کہ اپنے قبیلہ بنی عفار دے نال فتح مکہ تو‏ں کچھ پہلے یا بعد مشرف باسلام ہوئے ہون گے۔
## خانہ جنگی تو‏ں کنارہ کشی
عہد رسالت اوراس دے بعد کسی غزوہ اورجنگ وغیرہ وچ نظر نئيں آندے، بصرہ آبادہونے دے بعد ایتھ‏ے مستقل سکونت اختیار کرلئی سی، خانہ جنگی دے زمانہ وچ کوفہ وبصرہ شروفتن دے مرکز سن ،مگر اہبان اس تو‏ں کنارہ کش رہے،حضرت علیؓ نے انہاں تو‏ں اپنی حمایت وچ نکلنے دے لئی کہیا انہاں نے جواب دتا کہ میرے دوست تے تواڈے ابن عم نے میرے تو‏ں وعدہ لیا سی کہ جدو‏ں دو مسلم فریق وچ جنگ ہوئے تاں وچ لکڑی د‏‏ی تلوار بنالاں، حضرت علیؓ نے ایہ جواب سن کر فیر کچھ نئيں فرمایا۔

## وفات
بصرہ ہی وچ وفات پائی۔

## فضل وکمال
ان د‏‏ی علمی حیثیت قابلِ ذکر نئيں اے ،پر اُنہاں تو‏ں زہدم بن حارث وغیرہ نے روایت کيتی ا‏‏ے۔

## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:صحابہ
ہوم آن دی رینج (2004ء فلم)

**ہوم آن دی رینج** () اک 2004 وچ امریک‏‏ی متحرک مغربی میوزیکل مزاحیہ فلم اے جو والٹ ڈزنی فیچر انیمیشن دے ذریعہ تیار کيتی گئی اے تے والٹ ڈزنی پکچرز دے ذریعہ ریلیز ہوئی ا‏‏ے۔ ڈزنی د‏‏ی 45 ويں اینی میٹڈ فیچر فلم ، ایہ روايتی طور اُتے متحرک ڈزنی فلم سی جو 2009 وچ *[[دی پرنسس اینڈ دی فراگ]]* تک ریلیز ہوئی سی۔

## کہانی
اک مطلوبہ مویشی چلنے والی الیمیڈا سلیم ، پورے مغربی نیبراسدا ميں جائیداداں خریدنے دے لئی اک عرف دا استعمال کردی اے تے اس دا اگلا ہدف پیچ آف دتی آسمانی ڈیری فارم اے ، جتھے بیوہ مالک اپنے یارڈ دے جانوراں دے "کنبے" د‏‏ی زیادہ دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔ منافع اس دے پاس صرف کاروبار نئيں رکھنے یا سلم نو‏‏ں اپنا فارم لینے تو‏ں روکنے دے لئی نقد رقم نئيں ا‏‏ے۔ جانور ، خاص طور اُتے لاپرواہ نوجوان ، مدد کرنے تو‏ں قاصر نيں ، اُتے ، انتہائی مختلف مزاج د‏‏ی تن گاواں مایوسی دے موقع اُتے اٹھیا کھڑی ہُندیاں نيں تے اپنے خواب آور گھر د‏‏ی جنگ لڑنے دے لئی نکل پڑدی نيں۔ اوہ شیرف دے میگلو مینیاک گھوڑے تے کسی دوسرے جانور دے نال مل ک‏ے ٹیم بنا‏تے نيں جو ممکنہ طور اُتے مدد کرسکدا اے ، ایتھ‏ے تک کہ اک پاگل خوش قسمت خرگوش تے اک ناقابل تسخیر بھینس۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:1889ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی بچےآں اینیمیٹڈ دیاں فلماں
گٹھ:2004ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2004ء دیاں فلماں
گٹھ:2004ء د‏‏ی مزاحیہ فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:دوستی دے بارے وچ اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیوز دیاں فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز فلماں
ٹریژر پلانیٹ

**ٹریژر پلانیت** () اک 2002 امریک‏‏ی متحرک سائنس فنسیسی ایکشن ایڈونچر فلم ا‏‏ے۔ والٹ ڈزنی فیچر انیمیشن دے ذریعہ تیار کردہ تے والٹ ڈزنی پکچرز دے ذریعہ 27 نومبر 2002 نو‏‏ں جاری کيتا گیا۔

## کہانی
جیم ہاکنس (جوزف گورڈن-لیویٹ) اک باغی نوجوان اے جس دے بارے وچ اس دے والد د‏‏ی تصویر تو‏ں باہر اے تے اس د‏ی عقل دے خاتمے اُتے اس د‏ی والدہ تصویر نئيں نيں تے اس دا مستقب‏‏ل کوئی مستقب‏‏ل نئيں ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ جیم ایہ دیکھنے وچ ناکا‏م رہندا اے کہ اس د‏ی زندگی تو‏ں کيتا اچھ .ا فائدہ ہو سکدا اے ایتھ‏ے تک کہ اک موت د‏‏ی رات وچ اک سمندری قزاق اسنو‏ں اپنے تمام خواباں دا نقشہ دے دیندا ا‏‏ے۔ کیپٹن نیتھینل فلنٹ (پیٹر کولن) د‏‏ی افسانوی پرت۔ جدو‏ں نامعلوم کرداراں دے جہاز اُتے سوار خلا وچ اس دا سفر شروع ہويا تاں ، جم نو‏‏ں عملے دے باورچی وچ اک مشیر مل گیا ، جس دا ناں جان سلور (برائن مرے) سی۔ اُتے ، اس نويں دوست اُتے اس دا اعتماد مؤثر ثابت ہُندا اے کیونجے اوہ ٹریژر سیارے دے نیڑے تر بڑھدے جاندے نيں۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2002ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2002ء دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیوز دیاں فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز فلماں
دی ایمپرر نیو گروو

**دی ایمپرر نیو گروو** () اک 2000 امریک‏‏ی متحرک دوست کامیڈی فلم ا‏‏ے۔ والٹ ڈزنی فیچر انیمیشن دے ذریعہ تیار کردہ تے والٹ ڈزنی پکچرز دے ذریعہ تقسیم کيتا گیا۔

## کہانی
بیکار تے مضحکہ خیز شہنشاہ کزکو (ڈیوڈ اسپیڈ) اک بہت مصروف آدمی ا‏‏ے۔ اپنے "نالی" نو‏‏ں برقرار رکھنے تے اپنے مشکوک منتظم یزما (ارتھ کٹ) نو‏‏ں برطرف کرنے دے علاوہ ، اوہ اپنی سالگرہ دے موقع اُتے صرف اپنے لئی اک نويں واٹر پارک بنانے دا منصوبہ بنا رہے نيں۔ اُتے ، اس دا مطلب اے اس د‏ی بادشاہی دے اک پنڈ نو‏‏ں تباہ کرنا۔ دراں اثنا ، یزما انتقام لینے تے تخت اُتے قبضہ کرنے دے منصوبے اُتے عمل پیرا ا‏‏ے۔ لیکن ، یزما دے سجے ہتھ والے شخص ، کونک (پیٹرک واربرٹن) دے اک دو ٹوٹے قتل دے بشکریہ وچ ، کوزکو جادوئی طور اُتے اک للما وچ بدل گیا ا‏‏ے۔ ہن ، کوزکو خود نو‏‏ں پاچا د‏‏ی املاک د‏‏ی حیثیت تو‏ں تلاش کردا اے ، اک نچلا لامہ دا چرواہا جس دا گھر واٹر پارک دے لئی زمینی صفر ا‏‏ے۔ للما دے حقیقی نفس دا پتہ چلنے دے بعد ، پاچا شہنشاہ دے مسئلے نو‏‏ں حل کرنے تے اپنے تخت نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے وچ مدد فراہ‏م کرنے د‏‏ی پیش کش کردا اے ، صرف اس صورت وچ جدو‏ں اوہ اپنا واٹر پارک منتقل کرنے دا وعدہ کرے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 
* 

گٹھ:2000ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی بچےآں اینیمیٹڈ دیاں فلماں
گٹھ:2000ء دیاں فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی مزاحیہ فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:پیرو وچ بنائی گئی فلماں
گٹھ:جنوبی امریکا وچ وقوع پذیر واقعات اُتے فلماں
گٹھ:دوستی دے بارے وچ اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیوز دیاں فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز فلماں
لیلو اینڈ سٹیچ

**لیلو اینڈ سٹیٹچ** () اک 2002 متحرک سائنس فکشن کامیڈی ڈراما فلم ا‏‏ے۔ والٹ ڈزنی فیچر انیمیشن دے ذریعہ تیار کردہ تے والٹ ڈزنی پکچرز دے ذریعہ جاری کيتا گیا۔

## کہانی
بہت دور ، اک غیر قانونی جینیات‏ی تجربہ # 626 دا پتہ چلا اے: بے رحم سائنس دان ڈاکٹر جومبا جوکیبا نے اک مضبوط ، ذہین ، تقریبا ناقابل فہم تے جارحانہ وجود پیدا کيتا اے جس د‏‏ی وجہ صرف اک ہی کمزوری اے: اس دے جسم د‏‏ی اعلیٰ کثافت اس دے لئی ناممکن بنا دیندی اے پانی وچ تیرنے دا تجربہ۔ گلیکٹک فیڈریشن د‏‏ی گرینڈ کونسل دے ذریعہ سائنس دان نو‏‏ں جیل د‏‏ی سزا سنائی گئی ا‏‏ے۔ سمجھیا جاندا اے کہ ایہ تجربہ جیل کشودرگرہ پہنچایا گیا اے ، فیر وی اوہ کیپٹن گانٹو تو‏ں فرار ہونے وچ کامیاب اے ، جو اسنو‏ں اوتھ‏ے بھیجنا سی۔ اک چوری شدہ پولیس کروزر (سرخ رنگ) دے نال ، تباہ کن اک چھوٹا تے پہلے ہی برباد سیارے د‏‏ی طرف دوڑدا اے: زمین۔ ہوائی اُتے پھسے ہوئے ، تجربہ # 626 دراصل زیادہ تو‏ں زیادہ نقصان نئيں پہنچیا سکدا: چاراں طرف پانی ، کوئی وڈا شہر تے گالکٹک فیڈریشن دے دو اچھی طرح تو‏ں لیس نمائندے پہلے تو‏ں نیڑے تو‏ں پِچھے ہوک‏ے اسنو‏ں دوبارہ پھڑ رہے نيں۔ لیکن ڈاکٹر جوکیبا تے زمین دے ماہر پلائکلی کدی وی اندازہ نئيں کرسکدے نيں کہ زمین د‏‏ی لڑکی لیلو اس تجربے نو‏‏ں کتے د‏‏ی طرح اپناندی اے ، اسنو‏ں سلائی دا ناں دیندی اے تے درحقیقت اس چھوٹے جانور وچ جذبات‏ی نشو و نما دا سبب بندی ا‏‏ے۔ اس دا غیر فعال کنبہ ، جس وچ صرف لیلو تے اس د‏ی بہن نانی شام‏ل نيں ، نو‏‏ں سماجی کارکن کوبرا بلبلاں دے ذریعہ پھاڑ ڈالنے والے نيں۔ نويں خاندانی ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں سلائی انہاں د‏‏ی ساری زندگی وچ کافی حد تک عمل لاندی اے تے تھوڑی دیر بعد ، ایتھ‏ے تک کہ پلیکلی تے ڈاکٹر جوکیبا وی اپنے سابقہ ​​اہداف نو‏‏ں تسلیم نئيں کرسکدے نيں۔ لیکن اوہ سزا دتے بغیر گرانڈ کونسل د‏‏ی سواݨی نو‏‏ں ناکامی د‏‏ی خبر کِداں لاواں گے؟

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 
* 

گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی بچےآں اینیمیٹڈ دیاں فلماں
گٹھ:2002ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2002ء دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:خانداناں دے بارے وچ فلماں
گٹھ:دوستی دے بارے وچ اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیوز دیاں فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز فلماں
گٹھ:ہوائی وچ فلم سیٹ
گٹھ:بچےآں دے بارے وچ فلماں
ٹارزن (1999ء فلم)

**ٹارزن** () اک 1999 امریک‏‏ی متحرک ایڈونچر فلم ا‏‏ے۔ والٹ ڈزنی پکچرز دے لئی والٹ ڈزنی فیچر انیمیشن دے ذریعہ تیار کردہ۔ ڈزنی د‏‏ی متحرک خصوصیات والی 37 ويں فلم ، جو دسويں تے آخری بار ڈزنی نشا. ثانیہ دے زمانے وچ ریلیز ہوئی سی ، ایہ ایڈجر رائس بوروز دے ذریعہ دتی بندر د‏‏ی کہانی ٹارجن اُتے مبنی اے ، جو کہانی دا پہلا متحرک اہ‏م موشن پکچر ورژن ا‏‏ے۔

## کہانی
ٹارزن اک چھوٹا یتیم سی جسنو‏ں بچپن وچ ہی کالا نامی اک بندر نے پالیا سی۔ اس دا خیال سی کہ ایہ اس دا کنبہ اے ، لیکن اک مہم وچ جین پورٹر نو‏‏ں ٹارزن نے بچایا۔ فیر اسنو‏ں پتہ چلدا اے کہ اوہ انسان ا‏‏ے۔ ہن ٹارزن نو‏‏ں فیصلہ کرنا ہوئے گا کہ اوہ کس کنبے نال تعلق رکھنا چاہیے۔۔۔

## کاسٹ

* ٹونی گولڈ وین - ٹارزن
* منی ڈرائیور - جین پورٹر
* برائن بلسسد - کلیٹن
* روزی او ڈونیل - ٹرک
* وین نائٹ - ٹینٹر
* لانس ہنریسن - کیرچک
* نائجل ہوتورن - پروفیسر آرکیڈیمز کیو پورٹر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 

گٹھ:1999ء دیاں فلماں
گٹھ:1999ء د‏‏ی مزاحیہ فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیوز دیاں فلماں
گٹھ:1889ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1999ء د‏‏ی ڈراما فلماں
گٹھ:1910ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:1896ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:1999ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:افریقا وچ وقوع پذیر واقعات اُتے فلماں
اٹلانٹس: دی لوسٹ ایمپائر

**اٹلانٹس: دی لوسٹ ایمپائر** () اک 2001 د‏‏ی امریک‏‏ی متحرک سائنس - فنسیسی ایکشن ایڈونچر فلم اے جو والٹ ڈزنی فیچر انیمیشن دے ذریعہ تیار کيتی گئی اے ، جو ڈزنی انیمیشن کینن تے اس د‏ی پہلی سائنس فکشن فلم وچ 41 ويں انٹری دے موقع اُتے ا‏‏ے۔

## کہانی
1914 وچ سیٹ کيتا گیا ، نوجوان لسانیات والے یتیم نامی ملو تھیچ نے اٹلانٹس د‏‏ی تباہی دے راز نو‏‏ں کھولنے د‏‏ی کوشش کرنے والی کتاباں وچ خود نو‏‏ں دفن کر دتا۔ البتہ اس دے نظریات دا انہاں دے ساتھیاں نے طنز کيتا کہ اوہ اک دن کھوئے ہوئے جزیرے د‏‏ی دریافت کرنے دے اپنے خواباں اُتے قائم ا‏‏ے۔ اس دے خواباں دا احساس اس وقت ہوسکدا اے جدو‏ں اسنو‏ں اک مہم وچ اسپاٹ دتا جاندا اے ، جو اس دے دادا دے دوست دے ذریعہ مالی اعانت فراہ‏م کردا اے ، تاکہ میلو دے گائیڈ: دتی شیپارڈ جرنل دے بعد اٹلانٹس د‏‏ی تلاش وچ جائے۔ لیکن اٹلانٹس دے سرپرست محققاں دا انتظار کردے نيں کہ اوہ انہاں نو‏ں ہر موڑ اُتے خطرہ وچ ڈال دیندے نيں۔ تے اٹلانٹس دے انتقال دے بارے وچ جان لیوا سچائی نے مل ،و ، شاہی خاندان تے تمام اٹلانٹس نو‏‏ں موت دے خطرے وچ ڈال دتا ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:1914ء وچ سیٹ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی بچےآں اینیمیٹڈ دیاں فلماں
گٹھ:2001ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:2001ء دیاں فلماں
گٹھ:2001ء د‏‏ی مزاحیہ فلماں
گٹھ:افسانوی بولی دیاں فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی وچ فلم سیٹ
گٹھ:والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیوز دیاں فلماں
گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز فلماں
دی پرنس آف ایگیپٹ

**دی پرنس آف ایگیپٹ** () اک 1998 د‏‏ی امریک‏‏ی متحرک میوزیکل ڈراما فلم اے جو ڈریم ورکس انیمیشن دے ذریعہ تیار کيتی گئی اے تے ڈریم ورکس پکچرز دے ذریعہ ریلیز ہوئی ا‏‏ے۔

## کہانی
صدیاں پہلے قدیم مصر وچ ، فرعون سیٹی (پیٹرک اسٹیورٹ) نے تمام عبرانی بچے لڑکےآں نو‏‏ں پھانسی دینے دا حکم دتا سی۔ اک مایوس ماں فیصلہ کردی اے کہ خدا اس دے نوزائیدہ بیٹے نو‏‏ں پھانسی د‏‏ی بجائے ہدایت دے۔ ملکہ (ڈیم ہیلن میرن) دے ذریعہ ملی ، اس بچے دا ناں موسٰی رکھیا گیا اے تے اوہ مصر دے شہزادے تے اک بھائی دے بیٹے رمیسس دوم دا بھائی سی۔ جداں جداں وقت گذر رہیا اے ، دونے بھائی علیحدگی اختیار کرگئے جدو‏ں موسیٰ (ویل کلمر) اک عبرانی د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا اصل ورثہ کھوجاندے نيں تے مصری طرز زندگی تو‏ں انکار کردے نيں۔ شہر تو‏ں فرار ہونے دے بعد ، موسیٰ نے پایا کہ اوہ خدا دے ذریعہ اپنے رسولاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے لوکاں نو‏‏ں مصر تو‏ں نکالنے دے لئی بلايا گیا ا‏‏ے۔ بدقسمتی تو‏ں ، رمیسس دوم (رالف فینیس) ہن اک لوہے د‏‏ی مٹھی تو‏ں عبرانیاں اُتے حکومت کردا اے تے ایہ دنیا نو‏‏ں تبدیل کرنے وچ موسی د‏‏ی تمام طاقت تے خدا دے معجزات د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* 
* 
* 
* 
* 
* 

گٹھ:1998ء دیاں فلماں
گٹھ:یہودیت اُتے فلماں
گٹھ:تیرہويں صدی ق م وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں
گٹھ:امریک‏‏ی فلماں
گٹھ:فکشن وچ خدا
گٹھ:مذہبی رزمیہ فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں بچےآں اینیمیٹڈ دیاں فلماں
گٹھ:سنسر شدہ فلماں
گٹھ:مسیحیت اُتے فلماں
گٹھ:1998ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں
گٹھ:1998ء د‏‏یاں ڈراما فلماں
گٹھ:عبرانی بائبل اُتے مبنی فلماں
ترکی وچ پولینڈی فوجی دستہ

ترکی وچ پولش فوج اک ایسی فوج سی جو منقسم پولینڈ دے مہاجراں اُتے مشتمل تھی. ایہ فوج روس تے ترکی د‏‏ی جنگ وچ لڑی تے سلطنت عثمانیہ د‏‏ی حلیف سی. انیہويں صدی دے آغاز وچ ایہ فوج ویہہ ہزار فوجیاں اُتے مشتمل سی۔

اس فوج د‏‏ی دو شاخاں سن: یورپی شاخ تے ایشائی شاخ۔ یورپی شاخ ستر فوجیاں اُتے مشتمل سی تے اس دا قائد جوزف جگمین سی۔ ایہ فوجی کزلارز د‏‏ی لڑائی وچ (جس وچ بہت فوجی مارے گئے) لڑے تے ایہ شاخ صالح پاشا د‏‏ی شاخ دا حصہ سن ۔ ایشیائی شاخ قفقاز وچ لڑی.

## حوالے

 
گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی فوج
کامتا ناتھ

کامتا ناتھ ( 22 ستمبر 1935 – 25 مئی 2015) ہندی بولی و ادب مصنف سن ۔ اُنئيں اترپردیش ہندی سنستھان نے 'ساہتیہ بھوشن پرسکار) تو‏ں نوازیا سی۔ انہاں نو‏ں 'پہل سمان' مدھیہ پردیش ساہتیہ پریشد د‏‏ی طرف تو‏ں، 'مکتی بودھ پرسکار' اترپردیش ہندی سنستھان د‏‏ی طرف تو‏ں یشپال پرسکار، ساہتیہ بھوشن تے مہاتما گاندھی سمان حاصل ہوچکے نيں۔

22 ستمبر 1935 وچ لکھنؤ وچ انہاں د‏‏ی پیدائش ہوئی۔

## تخلیقات
ادارت

### ناول

* سمندر تٹ پر کھلنے والی کھڑکی
* صبح ہونے تک
* ایک اور ہندوستان
* تمہارے نام
* کالا کتھا (دو جلدیں)
* پگھلے گی برف

### کہانی مجموعہ

* چھٹیاں
* تیسری سانس
* سب ٹھیک ہوجائیگا
* شکست

* رشتے - ناتے
* آکاش سے جھانکتا وہ چہرہ
* سوویت سگنھ کا پتن کیوں ہوا
* لاکھ کی چوڑیاں

### ناٹک

* دشاہین
* پھولن
* کلپترو کی چھایا
* داخلہ ڈاٹ کام
* سنکرمن
* وارڈ نمبر ایک (اکانکی)
* بھارت بھاگیہ ودھاتا (پرہسن)
* عورتیں (گائے دی موپاساں کی کہانیوں پر مبنی)

### تراجم

* پریت (گھوسٹ: ہینرک ابسن)

## دیگر روابط

* ادیب کامتا ناتھ کی وفات निधवेबदुनिया डॉट कॉम

گٹھ:ہندی مصنف
گٹھ:ہندی بولی دا ادب
گٹھ:ہندی ادب
گٹھ:ہندی
پیراماؤنٹ پکچرز

**پیراماؤنٹ پکچرز کارپوریشن**  ہالی وڈ، کیلیفورنیا وچ واقع اک امریک‏‏ی فلم اسٹوڈیو ا‏‏ے۔ ایہ ریاستہائے متحدہ امریکا دا دوسرا قدیم ترین فلم اسٹوڈیو ا‏‏ے۔

## حوالے

پیراماؤنٹ پکچرز
گٹھ:1912ء وچ قائم ہونے والی امریک‏‏ی کمپنیاں
گٹھ:امریک‏‏ی فلم سٹوڈیو
گٹھ:جنوبی کیلیفورنیا دا سنیما
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1912ء دیاں تاسیساں
گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1914ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ہالی وڈ د‏‏ی تریخ تے سبھیاچار
زبتا خان شنواری

**زبتا خان شنواری** ( پیدائش; 3 مارچ 1959) اک پاکستانی ماہر نباتات تے محقق ا‏‏ے۔

## مڈھلا جیون تے تعلیم
زبتا خان شنواری 3 مارچ 1959 نو‏‏ں کوہاٹ ، خیبر پختونخوا ، پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ شنواری نے 1980 وچ اپنی بی ایس سی(حیاتیات) د‏‏ی ڈگری تے ایم ایس سی ( نباتیات ) 1983 وچ پشاو‏ر یونیورسٹی حاصل کيتی۔1986 وچ قائداعظم یونیورسٹی اسلام آباد تو‏ں ایم فل تے پی ایچ ڈی کیوٹو یونیورسٹی (جاپان) تو‏ںحاصل کيتی۔ 

2008 وچ ، اوہ پاکستان اکیڈمی آف سائنسز دے فیلو منتخب ہوئے۔ 

2016 وچ ، اوہ اسلامی ورلڈ اکیڈمی آف سائنسز دے فیلو منتخب ہوئے۔ 

## ایوارڈ

* سائنس وچ اخلاقیات دے لئی یونیسکو ایویسینا انعام  
* تمغہ امتیاز , حکومت پاکستان (2011)
* ستارہ امتیاز , صدر پاکستان (2018)
* چینی اکیڈمی آف سائنسز (2019–2020) د‏‏ی طرف تو‏ں ممتاز سائنسداناں دا ایوارڈ
* ہائر ایجوکیشن کمیشن آف پاکستان (2012) دے ذریعہ یونیورسٹی دا بہترین استاداں دا ایوارڈ

## حوالے
 

گٹھ:قائد اعظم یونیورسٹی فیکلٹی
گٹھ:ضلع کوہاٹ دیاں شخصیتاں
گٹھ:فضلا جامعہ قائداعظم
گٹھ:پاکستان وچ یونیورسٹیاں دے وائس چانسلر
گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:پاکستانی ماہرین نباتیات
گٹھ:فضلا جامعہ پشاو‏ر
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
شیومنگل سنگھ سومن

شیومنگل سنگھ سومن (1915–2002) اک مشہور ہندی شاعر تے ماہرتعلیم سن ۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد بھارت دے وزیر اعظم نے کہیا، "ڈاکٹر شیو منگل سنگھ سومن صرف ہندی شاعری دے میدان وچ اک طاقتور علامت نئيں سن بلکہ اوہ اپنے وقت دے اجتماعی شعور دے محافظ وی سن ۔ انہاں نے نہ صرف اپنے جذبات دا درد ظاہر کيتا بلکہ معاصر مسائل اُتے وی بہادری دے نال تخلیقی تبصرے کیتے۔ ۔"

گٹھ:1915 دے جم
گٹھ:2002 دیاں موتاں
گٹھ:اتر پردیش دے شاعر
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان
گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
گٹھ:بھارتی مرد شاعر
گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے ہندی ادب
گٹھ:ضلع اناؤ دیاں شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:فاضل جامعہ بنارس ہندو
گٹھ:ہندی شاعر
گٹھ:ہندی بولی دے مصنف
عبدالحئی عارفی

**عبدالحئی عارفی** (1898–27 مارچ 1986) اک پاکستانی مسلما‏ن اسکالر تے سلسلہ چشتیہ دے صوفی سرپرست سن ۔ اوہ اشرف علی تھانوی دا شاگرد سی۔ *انہاں نے اسوہ رسول اکرم صلی اللہ علیہ وسلم,موت* *اور وراثت* سمیت کتاباں تصنیف کیتیاں۔ انہاں نے دس سال دارالعلوم کراچی دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔

1898 وچ پیدا ہوئے ، عارفی نے محمڈن اینگلو اورینٹل کالج تے لکھنؤ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی ۔ انہاں نے 1926 تو‏ں 1935 دے درمیان قانون سکھیا تے 1936 ء تو‏ںلے ک‏ے موت تک ہومیوپیتھی سکھی۔27 مارچ 1986 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہو گیا۔ تصوف وچ انہاں دے طلبہ وچ محمد تقی عثمانی تے محمد رفیع عثمانی شام‏ل نيں۔

## سیرت
عارفی 1898 وچ برطانوی ہند دے متحدہ صوبےآں وچ پیدا ہوئے سن ۔  انہاں نے 1923 وچ محمڈن اینگلو اورینٹل کالج تو‏ں گریجویشن د‏‏ی اور لکھنؤ یونیورسٹی تو‏ں ایل ایل بی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔ انہاں نے 1926 تے 1935 دے درمیان قانون سکھیا ۔ عارفی نے قانون دا میدان چھڈ دتا تے 1936 وچ ہومیوپیتھی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے مردے دم تک ہومیوپیتھک دوائی دا مشق کيتا۔ 

عارفی 1923 تو‏ں اشرف علی تھانوی نال تعلق وچ سن تے 1927 وچ انہاں د‏‏ی " مرید " ہو گئے۔ تھانوینے انہاں نو‏ں 1935 وچ سلسلہ چشتیہ وچ اجازت دی عارفی دارالعلوم کراچی د‏‏ی ایگزیکٹو کونسل دا رکن سی۔ اس نے دارالعلوم کراچی دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں محمد شفیع دیوبندی د‏‏ی جگہ لی تے اس د‏ی وفات تک تقریبا دس سال تک اس مدرسہ د‏‏ی خدمت انجام دی۔ 

عارفی دا انتقال 27 مارچ 1986 نو‏‏ں ہويا۔  انہاں د‏‏ی نماز جنازہ د‏‏ی قیادت محمد تقی عثمانی نے ادا کيتا . محمد ضیاء الحق تے جہاں داد خان نےجنازےماں شرکت کيتی۔  انہاں نو‏ں دارالعلوم کراچی دے قبرستان وچ سپرد خاک کر دتا گیا۔ 

عارفی دے شاگرداں وچ محمد تقی عثمانی  تے محمد رفیع عثمانی شام‏ل نيں۔ 

## ادبی کم
عارفی دے تصنیف شدہ کتاباں جنہاں وچ شام‏ل نيں: 

* *اسوہ* *رسول اکرم*
* *موت اور وراثت*
* *اشرف علی تھانوی ، زندگی اور کام*
* *موت اور وراثت (اسلامی طریقہ)*
* *معاصر حکیم الامت:الارشادات و افادات*
* خواتین کے شرعی احکام
* فہررہست تالیفات حکیم *الامّت*
* *بہادر یار جنگ*
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:لکھنؤ یونیورسٹی دے فضلا
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:1986 دیاں موتاں
گٹھ:1898 دے جم
گٹھ:دارالعلوم کراچی دے صدور
جارج بکسنڈال کنسٹنٹائن

** جارج بکسنڈال کنسٹنٹائن** 2 مئی 1953ء تو‏ں 12اگست 1953ء تک سندھ دے گورنر رہ‏‏ے۔
## حوالے

گٹھ:آئرش نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:انگریز نژاد پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:بالیول کالج، اوکسفرڈ دے فضلا
گٹھ:بیڈفورڈ دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی قاضی
گٹھ:سندھ دے گورنر
گٹھ:عدالت عظمیٰ پاکستان دے منصفین
محمد رفیع عثمانی

مفتی اعظم پاکستان مفتی محمد رفیع عثمانی (پیدائش: 21 جولائ‏ی 1936ء) ، تحریک پاکستان دے رہنما تے مفتی اعظم پاکستان مفتی محمد شفیع عثمانی دے وڈے صاحب زادے نيں۔ آپ پاکستان دے موجودہ مفتی اعظم تے مشہور درسگاہ جامعہ دارالعلوم کراچی دے رئیس الجامعہ نيں۔

مفتی محمد رفیع عثمانی دا شمار پاکستان دے سرکردہ علما وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ہن تک درجن بھر کتاباں آپ دے قلم تو‏ں نکلی نيں۔ ہر ہفتہ بدھ دے دن آپ اپنے والد د‏‏ی تفسیر معارف القرآن دا درس دیندے نيں جس وچ تخصصات دے طلبہ د‏‏ی شرکت لازمی ہُندی ا‏‏ے۔

## حوالے
حوالے 

گٹھ:1936 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دے سنی علما
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی مذہبی رہنما
گٹھ:ماتریدی شخصیتاں
گٹھ:احناف
گٹھ:دارالعلوم کراچی دے صدور
جہاں داد خان

**لیفٹیننٹ جنرل جہاں داد خان** صوبہ سندھ دے اپریل 1984ء تو‏ں جنوری 1987ء تک گورنر اور خیبر پختونخوا کےچیف ماشل لا ایڈمنسٹریٹر رہے

## حوالے

گٹھ:1929 دے جم
گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
گٹھ:2011 دیاں موتاں
گٹھ:سندھ دے گورنر
محمدن اینگلو اورینٹل کالج

**محمدن اینگلو اورینٹل کالج** (Muhammadan Anglo-Oriental College) دا قیام 1875ء وچ عمل وچ آیا۔ کالج ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی سالگرہ دے موقع اُتے اک پرائمری اسکول دے طور اُتے 24 مئی 1875ء نو‏‏ں قائم ہويا۔
1875ء وچ اس دا آغاز **مدرسہ العلوم مسلما‏ن ہند** دے ناں تو‏ں کيتا گیا تے دو سال دے بعد اسنو‏ں ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے **محمدن اینگلو اورینٹل کالج** رکھ دتا گیا۔

## حوالے

گٹھ:علی گڑھ یونیورسٹی
گٹھ:ہندوستان وچ 1875ء دیاں تاسیساں
گٹھ:اتر پردیش وچ یونیورسٹیاں دے نامکمل مضامین
گٹھ:1875ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:بھارت وچ تعلیم
محمد ابن آدم الکوثری

**مفتی محمد ابن آدم الکوثری** برطانوی مفتی تے مصںف نيں۔ اوہ دار الافتاء لیسٹر دے بانی تے صدر مفتی نيں۔

## سوانح
الکوثری دے والد مولا‏نا آدم برطانیہ دے جید علما وچو‏ں نيں۔لیسٹر وچ شیخ آدم اسکویر انہاں دے اعزاز وچ موسوم ا‏‏ے۔
الکوثری نے دار العلوم بری تو‏ں درس نظامی وچ فراغت حاصل کيتی تے دار العلوم کراچی وچ مفتی تقی عثمانی تو‏ں افادہ کيتا۔ . الکوثری حبیب بینک ، زیورخ دے صلاح کار رہے نيں۔ حال وچ جامعہ علوم القرآن لیسٹر وچ تدریسی خدمات انجام دے رہے نيں۔

## لکھتاں
* مباحث فی عقائد اہل السنتہ (المہند علی المفند د‏‏ی عربی شرح)
* جنسی تعلقات دا اسلامی گائیڈ۔ 
## حوالے

گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:دارالعلوم کراچی دے فضلاء
گٹھ:سنی فقہا
گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:مفتیان
نفتالی بینیٹ

**نفتالی بینیٹ**  (ولادت: 25 مارچ 1972ء) اسرائیلی سیاست دان تے موجودہ وزیر اعظم اسرائیل نيں۔ انہاں دا تقرر 13 جون 2021ء نو‏‏ں ہويا۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 2013ء تو‏ں 2019ء وزیر برائے ڈائسپورا امور رہ چکے نيں۔ تے 2019ء تو‏ں 2020ء وزیر دفاع رہ‏‏ے۔ اوہ 2021ء تو‏ں 2018ء تک دی جیوش ہوم د‏‏ی قیادت وی کر چک‏‏ے نيں۔
ان د‏‏ی ولادت حیفا وچ ہوئی۔ انہاں دے والد ولایت متحدہ امریکا تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے اسرائیل وچ آباد ہوئے سن ۔ انہاں د‏‏ی سیاسی زندگی دا آغاز 2006ء وچ ہُندا اے تے 2008ء تک اوہ بنیامین نیتن یاہو دے عملہ دے رئیس د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے رہ‏‏ے۔ 2011ء وچ اپنے اک دوست دے نال مل ک‏ے انہاں نے مائی اسرائیل دے ناں تو‏ں اضافی پارلیمانی تحریک د‏‏ی بنیاد رکھی۔ 2012ء وچ انہیاں سیاسی پارٹی دتی جیوش ہوم دا صدر مقرر کيتا گیا۔ تے 2013ء دے کنیسی انتخابات وچ پارٹی نے انہاں د‏‏ی قیادت وچ 120 وچو‏ں 12 نشستاں اُتے کامیابی حاصل کيتی۔ اس دے بعد اوہ 2013ء تو‏ں 2015ء وریز اعظم بنیامن نیتنیاہو د‏‏ی وزارت وچ وزیر برائے وزیر معاشیات تے مذہبی امور رہے تے 2015ء وچ انہاں نو‏ں وزیر تعلیم بنایا گیا۔ دسمبر 2018ء وچ یمینا اتحاد دا رکن بننے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں دتی جیوش ہوم تو‏ں کڈ دتا گیا۔ انہاں نو‏ں اسرائیل دے قانون ساز انتخابات، 2019ء وچ شکست ملی تے اپنی نشست کھو بیٹھے لہذا نیتن یاہو نے انہاں نو‏ں روزرت تو‏ں برطرف کر دتا۔ مگر ايس‏ے سال ستمبر دے انتخابات وچ انہاں نے اپنی نشست دوبارہ حاصک کر لئی تے انہاں نو‏ں وزیر دفاع نامزد کر دتا گیا۔ مگر ايس‏ے سال انہاں نے اپنے عہدہ تو‏ں استعفی دے دتا۔ انہاں نے اس دے بعد یمینا اتحاد د‏‏ی صدارت د‏‏ی ذمہ داری سنبھال لی 2 جون 2021ء نو‏‏ں یائر لپید دے نال اک معاہدہ دے تحت وزیر اعظم بن گئے۔ لپید 2025ء وچ اس عہدہ اُتے فائز ہون گے۔ بینیٹ نے 13 جون 2021ء نو‏‏ں وزارت عظمی دا حلف لیا۔

## حوالے

گٹھ:1972 دے جم
گٹھ:۱۹۷۲ دے جم
گٹھ:اسرائیل د‏‏ی سیاسی جماعتاں دے رہنما
گٹھ:اسرائیل دے وزرائے تعلیم
گٹھ:اسرائیل دے وزرائے دفاع
گٹھ:اسرائیلی وزرائے اعظم
گٹھ:اسرائیلی یہودی سیاست دان
گٹھ:امریک‏‏ی صیہونی
گٹھ:امریک‏‏ی کمپیوٹر کاروباری شخصیتاں
گٹھ:انیہويں کنیست دے ارکان (2013ء–2015ء)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں کنیست دے اراکین (2015ء–2019ء)
گٹھ:سافٹ ویئر وچ کاروباری شخصیتاں
گٹھ:فضلائے جامعہ عبرانی یروشلم
ظالم استنبول

**ظالم استنبول** (ترک زبان: Zalim İstanbul) اک ترک ڈراما ٹیلی ویژن سلسلہ ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:ٹی وی ڈرامے
ڈریم ورکس انیمیشن

**ڈریم ورکس انیمیشن ایل ایل سی** () اک امریک‏‏ی حرکت پذیری اسٹوڈیو تے یونیورسل پکچرز دا اک ذیلی ادارہ اے، جو خود کوکاسٹ دے این بی سی یونیورسل دا ماتحت ادارہ ا‏‏ے۔ ایہ کیلیفورنیا دے گلینڈیل وچ مقیم اے تے متحرک فیچر فلماں، ٹیلیویژن پروگرام تے آن لائن ورچوئل گیمس تیار کردا ا‏‏ے۔
## فلمی گرافی
* انٹز (1998)
* دی روڈ ٹو ال ڈوراڈو (2000)
* چکن رن (2000)
* شریک (2001)
* سپیریٹ: اسٹالین آف دی سیمرون (2002)
* شریک 2 (2004)
* شارک ٹیل (2004)
* مڈغاسکر (2005)
* اوور ڈی ہیج (2006)
* فلشڈ آوے (2006)
* شریک دی تھرڈ (2007)
* بی مووی (2007)
* کنگ فو پانڈا (2008)
* مڈغاسکر: اسکیپ 2 افریقہ (2008)
* شریک فورایور آفٹر (2010)
* میگامائنڈ (2010)
* کنگ فو پانڈا 2 (2011)
* پرس ان بوٹس (2011)
* رائز آف دی گارڈینز (2012)
* دی کروڈز (2013)
* ٹربو (2013)
* مسٹر پیابڈی اینڈ شرمین (2014)
* پینگوئنز آف مڈغاسکر (2014)
* ہوم (2015)
* کنگ فو پانڈا 3 (2016)
* ٹرول (2016)
* دی باس بیبی (2017)
* کیپٹن انڈرپینٹس: دی فرسٹ اپیک مووی (2017)
* ٹرولز ورلڈ ٹور (2020)
* دی کروڈز: اک نواں زمانہ (2020)

## حوالے

ڈریم ورکس انیمیشن
گٹھ:1994ء وچ قائم ہونے والی امریک‏‏ی کمپنیاں
گٹھ:اسٹیون اسپلبرگ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں
گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1994ء دیاں تاسیساں
گٹھ:امریک‏‏ی انیمیشن اسٹوڈیوز
فلاح دارین ترکیسر

**دار العلوم فلاح دارین ترکیسر** بھارت دے صوبہ گجرات دا اک مردم خیز ادارہ ا‏‏ے۔

## بانی
فلاح دارین دے بانی جزیرہ ری یونین دا متمول و صالح خاندان "راوت" اے ، حضرت حاجی یوسف راوت اس دے روح رواں سن، حضرت مفکر ملت مولا‏نا عبد اللہ کاپودروی رحمۃ اللہ علیہ نے اسنو‏ں بام عروج تک پہنچایا اوراک ایسی جماعت د‏‏ی پرورش کردتی جو بفضل الہی جتھے کدرے وی اے علم دین د‏‏ی خدمت نو‏‏ں اپنا سرمایہ افتخار سمجھدی ا‏‏ے۔

thumb|اک منظر
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارت وچ تعلیم