open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پلزین علاقہ

**پلزین علاقہ** ( لاطینی: Plzeň Region) چیک جمہوریہ دا اک علاقہ جو دیس دے دکھن لہندے چ واقع اے۔

## جانکاری
پلزین دا رقبہ 7,560.93 مربع کیلومیٹر دے، تے اس دی کل آبادی 574,694 اے۔

### میونسپلٹیاں
1 جنوری 2013 توں  علاقے نوں 15 میونسپلٹیاں چ ونڈیا گیا اے ،جنہاں نے پہلے ضلع اتھارٹی دے بوہتے انتظام سمبھال  لئے نیں ۔ 

### شہر تے قصبے

پلزین علاقے دے 7،000 توں ودھ لوک گنتی والے شہراں تے قصبےآں دی جانکاری اینج اے:

## موسم تے جغرافیہ

اس علاقے دے دکھن چڑھدے حصے چ شوماوا پہاڑی سلسلہ تے بوہیمیائی جنگل نیں۔ اس علاقے دا راجگڑھ پلزین دا دوالہ پلزین دریا دے طاس اتے مشتمل اے ۔ 

علاقے دا کل کاشتکاری رقبہ 50.2% جدونگہ 67.9% رقبہ کاشتکاری قابل اے ۔ پلزین علاقے دے کل رقبے دے   39.7% رقبے اتے جنگلات نیں جنہاں سوماوا پہاری جنگل تے بوہیمیائي جنگل نیں۔
اس علاقے توں کوئلہ وی کڈیا جاندا اے ۔

## مورتاں

File:Domažlice at dawn.JPG|Domažlice at dawn
File:Chodský-Újezd.JPG|A church in Chodský Újezd
File:Koráb.JPG|Lookout tower at Koráb hill near to Kdyně
File:Klatovy.JPG|Klatovy
File:Nebilovy zamek.jpg|Chauteau in Nebílovy
File:Great Synagogue in Pilsen-2010.jpg|Great Synagogue in Plzeň
File:Pilsen from above2.jpg|Plzeň
File:Pnovany bridge.jpg|Pnovany bridge near Plzeň
File:Hrad Rabí.jpeg|Ruins of the Rabí Castle
File:Radec vyhledSV.JPG|North-east view from Radeč
File:Rokycany CZ Our Lady of the Snow church and Marian column 0589.jpg| Josef Urban Square in Rokycany
File:Stribro - bridge.JPG|Stříbro
File:Tachov nam.JPG|Tachov
File:Namesti1 v Utery.jpg|Square in village Úterý
File:River Vydra.JPG|River Vydra, a tributary of Otava


## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official website 
* Characteristics of the Plzeňský Region
* Statistical Yearbook of the Plzeňský Region 2004
* official multi-language website of Plzeň 
* information and news portal of Plzeňský Region

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
کارلووی واری علاقہ

**کارلووی واری علاقہ** ( لاطینی: Karlovy Vary Region) چیک لوکراج دا اک علاقہ جو چیک جمہوریہ دے اتلے لہندے چ واقع اے۔

## رقبہ تے آبادی
کارلووی واری علاقہ دا رقبہ 3,314.46 مربع کیلومیٹر اے، اور اسس دی کل آبادی 303,165 اے۔

## ڈیموگوافی

1 جنوری 2012ء دے آنکڑے موجب کارلووی واری علاقے دی آبادی 3،03،165 اے ۔ جنہاں چ 149,432 مرد تے 153,733 عورتاں نیں, جہڑے کہ ترتیب وار آبادی دا 49.3% تے50.7% نیں ۔

## مقامی حکومت

کارلووی واری علاقے دے تن ضلعے نیں, اینہاں دے ناں: خیب ضلع, کارلووی واری ضلع تے سوکولوف ضلع نیں ۔ تھلویں پدھر اتے ، علاقہ 132 میونسپلٹیاں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں چ 54  کارلووی واری ضلع چ 40 خیب ضلع چ تے 38 سوکولوف ضلع چ نیں ۔
## شہر تے قصبے
* کالووی واری
* آش
* خیب
* خودوف
* فرانتشکووی لانزے
* یاخیموف
* کراسلیتسے
* لوکت
* لوبی
* ماریانسکے لانزے
* نییدیک
* اوستروف
* سکالنا
* سکولوف

## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official website 
* Karlovy Vary photos and sights to visit 

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
کم

فزکس وچ جدوں کسے شے اتے زور لایا جاۓ تے اوہ اپنی تھاں توں ہل جاۓ تے اینوں **کم** ہونا کیندے نیں۔ اپنی تھاں توں ہلن دا مطلب شے دے اسراع وچ فرق آنا اے۔ مثلا جدوں گیند نوں کج اچائی توں زمین ول چھڈیا جاۓ تے ایدے اتے زمین دی گریوٹی **کم** کردیاں اینوں تھلے اپنے ال لے آندی اے۔ 

**کم** دا فارمولا:

:W = Fs.

اس فارمولے وچ W کم اے، F زور تے s اسراع اے۔
اوستی ناد لابم علاقہ

**اوستی ناد لاہم علاقہ** ( لاطینی: Ústí nad Labem Region) چیک جمہوریہ ( چیک لوکراج) دا اک علاقہ جو اتلے لہندے بوہیمیا چ واقع اے۔

## لوک گنتی
اوستی ناد لاہم علاقہ دی کل آبادی 852,554 اے تے لوک گنتی نال ایہ دیس چ 5ویں نمبر اتے اے۔ ایہ چیک لوکراج چ لوک گنتی سنگھنائی نال چوتھے نمبر اتے اے تے ایتھے دی لوک گنتی سنگھنائی دیس دی اوسط توں ودھ اے ۔

### قومیت مطابق آبادی
قومیت مطابق آبادی دا تناسب:
*چیک لوک: 92.12%
*سلوواک لوک: 2.71%  
*جرمن لوک: 1.25%
*روما لوک: 0.23%
*پول لوک: 0.2%
*موراوی لوک: 0.13%
*دوجے: 3.45%
## نکی ونڈ
اوستی ناد نابم علاقہ اگے 7 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جہرے کہ ایہ نیں:
*دیچین ضلع
*لیتومیرشتسے ضلع
*لوؤنی ضلع
*موست ضلع
*تپلیتسے ضلع
*اوستی ناد لابم ضلع
*خومُوتوف ضلع
 
### شہر تے قصبے

اس علاقے چ 46 شہر نین جنہاں چ علاقے دی 80.7% آبادی وسدی اے ۔ اس علاقے چ 354 پنڈ نیں ، علاقے دے 54% پنڈاں دی آبادی 500 توں ودھ اے تے  علاقے دی صرف 5.8% آبادی پنڈاں چ رہندی اے ۔

تھلویں ٹیبل چ 31 دسمبر 2012ء دے آنکڑے مطابق علاقے دے شہراں تے قصبےآں دی آبادی اے:

**‎ اوستی ناد لابم علاقے دے ہور اہم قصبے ایہ نیں**
* چیسکا کامینیتسے;
* لوووسیتسے;
* راچیتسے, قومانتری کشتی رانی کنوئے ریسنگ دی تھاں ۔ 
* سربسکا کامینیتسے, 1972ء چ یوگوسلاو ایئر دی فلائیٹ 364 دے کریش ہون دی تھاں ۔
* شتیتی;
* تیریزن, پرانا فوجی قلعہ

## جغرافیہ

اوستی ناد لابم علاقہ دا رقبہ 5,334.52 مربع کیلومیٹر اے جہڑا چیک لوکراج دے رقبے دا 6.8% اے ۔ 

اس علاقے دا وڈا دریا ایلب اے ، دوجے اہم دریا اوہرشی دریا ، بیلینا دریا ، پلوچنیتسے دریا تے کامینتسے دریا نیں ،جہرے سارے ایلب دریا دے معاون نیں۔

## مورتاں

File:Česká Kamenice - Square of Peace.jpg|Česká Kamenice
File:Č.Středohoří od Litvínova.JPG|České středohoří
File:Chomutov - Jezuitský areál - nádvoří SKKS 01.JPG|Chomutov
File:Decin001.jpg|Děčín
File:Keep Tower, Hnevin.jpg|Hněvín Castle
File:Hrob, evangelic church.jpg|Hrob
File:MarktKaaden.jpg|Kadaň
File:Litoměřice Sv Štěpán.jpg|Litoměřice
File:Louny01.jpg|Louny
File:Most.ressl002.JPG|Most
File:Verschneites Erzgebirge.JPG|Ore Mountains
File:Říp.JPG|Říp
File:Teplice (Teplitz-Schönau) - Schlossplatz mit Kirche St. Johannes links.JPG|Teplice
File:Terezin CZ Memorial Cemetery 01.JPG|Terezín
File:Usti skala.jpg|Ústí nad Labem
File:Ústí nad Labem - Mírové náměstí.jpg|Ústí nad Labem
File:Louny, výhled na sídl. Žatecké předměstí.JPG|Suburbs of Žatec


## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official website

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
لیبرتس علاقہ

**لیبرتس علاقہ** ( لاطینی: Liberec Region) چیک جمہوریہ ( چیک لوکراج) دا اک علاقہ جو اتلے بوہیمیا چ واقع اے۔
 
چیک لوکراج دے اس علاقے دا ناں اسدے راجگڑھ لیبرتس دے ناں اتے اے ۔ اس علاقے دیاں سرحداں قومانتری پدھر اتے جرمنی تے پولینڈ نال لگدیاں نیں ۔ملکی پدھر اتے اسدیاں سرحداں لہندے چ اوستی ناد لابم علاقہ ، دکھن چ وچکارلا بوہیمیائی علاقہ تے چڑھدے چ ہرادتس کارلوفے علاقہ نال لگدیاں نیں ۔

## رقبہ آبادی
لیبرتس علاقہ دا رقبہ 3,162.93 مربع کیلومیٹر اے، تے اس دی کل آبادی 438,600 افراد اتے مشتمل اے۔

## شہر تے قصبے
ایہ لیبرتس علاقہ دے وڈے شہر نیں:
* لیبرتس, راجگڑھ
* چیسکا لیپا
* خراستاوا
* فریدلانت
* یابلونتس ناد نیسوؤ
* سیمیلی
* تُرنوف

## جغرافیہ
علاقے دا لینڈسکیپ ییزرا پہاڑاں اتے مشتمل اے جہڑے کرکونوشے پہاڑاں تے لوساتی پہاڑاں دا حصہ نیں ۔

ایہ علاقہ 2010 چ ہڑاں توں متاثر ہویا

## ڈیموگرافی
1 جنوری 2012 مطابق علاقے دی آبادی 438,600 سی   جس چ 214,983 مرد تے 223,617 زنانیاں سن , جو ترتیب وار کل آبادی دا 49.0% تے 51.0% نیں ۔

## مقامی حکومت

لیبرتس علاقے دے ایہ 4 ضلعے نیں: 

*چیسکا لیپا ضلع
*یابلونتس ناد نیسوؤ ضلع
*سیمیلی ضلع
*لیبرتس ضلع

تھلویں پدھر اتے علاقے دیاں 215 میونپلٹیاں نیں ، جنہاں چوں   65 سیمیلی ضلع چ 59 یابلونتس ناد نیسوؤ ضلع چ ، 57 چیسکا لیپا ضلع چ تے 34 لیبرتس ضلع چ نیں ۔

## معیشت
لیبرتس علاقے چ دوجیاں صنعتاں دے نال نال شیشہ بنان ، میکینیکل انجنئرنگ تے جیولری دیاں صنعتاں کم کر رہیاں نیں ۔ The ایہ علاقہ بلیک ٹرائی اینگل کہے جاندے علاقے دا حصہ اے ، جہڑا جرمنی ، پولینڈ تے چیک لوکراج دی سرحد اتے بھاری صنعتاں دا علاقہ اے ۔

## کلچر

لیبرتس دے علاقے چ 11 قومی یادگاراں نیں ۔
## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Official website 

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
ہرادتس کارلوفے علاقہ

**ہرادتس کارلوفے علاقہ** ( لاطینی: Hradec Králové Region)  چیک جمہوریہ ( چیک لوکراج) دا اک علاقہ جو اتلے چڑھدے بوہیمیا چ واقع اے۔

اس علاقے دا ناں اسدے  راجگڑھ ہرادتس کارلوفے دے ناں اتے اے ۔ اس علاقے دیاں سرحداں دکھن چ پاردوبیتسے علاقہ نال ، دکھن چڑھدے چ وچکارلا بوہیمیائی علاقہ تے لہندے چ لیبرتس علاقہ نال لگدیان نیں ۔ تے اسدی دی اتلے تے چڑھدے چ 208 کلومیٹر لمبی سرحد پولینڈ دے صوبہ تھلواں سیلیزیا نال لگدی اے ۔

## رقبہ
ہرادتس کارلوفے علاقہ دا رقبہ 4,758.54 مربع کیلومیٹر اے۔جہڑا چیک لوکراج دے کل رقبے دا 6% اے ۔ رقبے دے لحاظ نال ایہ چیک جمہوریہ دا نواں وڈا علاقہ اے ۔
## آبادی
دسمبر 2014 دے آنکڑے مطابق ہرادتس کارلوفے علاقہ دی کل آبادی 551,689 افراد اتے مشتمل اے۔جہڑی چیک لوکراج دی کل آبادی دا 5.3% اے ۔
علاقے چ کل448 میونپلٹیاں نیں ، جنہاں چوں 48 کول شہر دا درجہ اے ، اس علاقے چ شہری آبادی علاقے دی کل آبادی دا 67.1% اے ۔ 

## شہر تے قصبے

## نکی ونڈ

ہرادتس کارلوفے علاقہ اگے نکی ونڈ چ 5 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا جہڑے ایہ نیں:
*ییچن ضلع
*ناخود ضلع
*ریخنوف ناد کنیژنوؤ ضلع
*ترُتنوف ضلع
*ہرادتس کارلوفے ضلع

## مورتاں

Image:Adršpašskoteplické skály 02.JPG|Adršpach-Teplice Rocks
File: Adršpach from air 3.jpg|Adršpach-Teplice Rocks from air
File: Rytirak2.JPG| Knight's hall in Častolovice castle
File: Dobruška - radnice.jpg|Dobruška
File: Tyrannosaurus-03-ZOO.Dvur.Kralove.jpg|Dvůr Králové Zoo
File: Labský důl, z vyhlídky nad Pančavským vodopádem.jpg|The Elbe valley
File: Hradec Kralove, Czech Republic, August 2006.jpg|Hradec Králové
File: Jicin1.jpg|Jičín
File: Kost-letecky-pohled.jpg|Kost Castle
File: Náchod from air 2.jpg|Castle in Náchod
File: Zamek-nove-mesto-nad-metuji-2.JPG|Nové Město nad Metují
File: Zámek Opočno.JPG|Castle in Opočno
File: Spindlersmuehle.JPG|Špindlerův Mlýn

## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official website 
* Region statistics

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
ایشیا چ بادشاہتاں

ایشیا چ کسے وی دوجے براعظم دے مقابلے چ سبتوں ودھ بادشاہتاں نیں۔

## قومی بادشاہتاں




### مورتاں

File:Hamad-Bin-Isa-Al-Khalifa.jpg|'''حمد بن عیسی آل خلیفہ'''<br /> (شاہ بحرین)
Image:King Jigme Khesar Namgyel Wangchuck (edit).jpg|'''جگمے کھیسر نامگیال وانگچوک'''<br /> (شاہ بھوٹان)
File:Hassanal Bolkiah.jpg|'''حسن البلقیہ'''<br /> (سلطان برونائی)
File:Norodom Sihamoni (2007) (crop).jpg|'''نورودوم سیہامونی'''<br /> (شاہ  کمبوڈیا)
Image:Emperor Akihito cropped 2 Barack Obama Emperor Akihito and Empress Michiko 20140424 1.jpg|'''آکی ہیتو ساما'''<br /> (شہنشاہ جاپان)
File:The King of Jordan in 2013.jpg|'''عبداللہ دوم'''<br /> (شاہ اردن)
File:Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah and Bush - US State Department cropped.png|'''صباح الاحمد الجابر الصباح'''<br /> (امیر کویت)
File:Abdul Halim of Kedah.jpg|'''عبد الحلیم معظم شاہ'''<br /> (وفاق ملائیشیا دے سربراہ اعلی)
File:QaboosBinSaidAlSaid.jpg|'''قابوس بن سعید آل سعید'''<br /> (سلطان عمان)
File:Tamim bin Hamad Al Thani 2014.jpg|'''تمیم بن حمد الثانی'''<br /> (امیر قطر)
File:Prince Salman bin Abd al-Aziz Al Saud at the Pentagon April 2012.jpg|'''سلمان بن عبد العزیز آل سعود'''<br /> (شاہ سعودی عرب)
File:Bhumibol 2003.jpg|'''پھومیپھون ادونیادیت'''<br /> (شاہ تھائی لینڈ)


## مزید دیکھیے
* افریقہ چ بادشاہتاں
* امریکین چ بادشاہتاں
* یورپ چ بادشاہتاں
* اوقیانوس چ بادشاہتاں 

## حوالے

گٹھ:بادشاہتاں
گٹھ:ایشیاء دیاں بادشاہتاں
ششی پال سمندرا

ششی پال سمندرا   امریکہ دی اتلی کیلیفورنیا  وچّ رہِ رہی اک پنجابی شاعرہ اے۔ اوہ مول روپ وچ پنجاب دی جم پل اے ۔ اسدا دادکا پنڈ شیخوپور اے جو کپورتھلے کول پیندا اے پر اسدا بچپن چڑھدے پنجاب  دے پنڈ بھینی جسا، جو اس ویلے سنگرور ضلعے وچ پیندا اے ، وچ گزریا ۔ اس نے اپنی مڈھلی تعلیم بھینی جسا پنڈ دے سکول توں ہی حاصل کیتی ، اچیری تلیم اس نے بنگا کالج وچ داخلہ لیا پر اس دوران اوہ اپنی پڑھائی ادھوری چھڈّ کے امریکہ چلی گئی اتے شادی کر لئی ۔ تنّ سال بعد اوہ اپنی 5 مہینے دی دھی سمیت مڑ پنجاب پرت آئی اتے کپورتھلہ کالج وچّ داخلہ لے لیا ۔ بعد وچّ اسنے ایم.سی. ایم کالج چنڈی گڑھ وچّ داخلہ لیا جتھوں اسنے بی.اے. دی ڈگری کیتی ۔ ساڈھے چار سالاں پچھوں 1978 وچ اوہ پھر امریکہ چلی گئی ۔ 1985  چ، یونیورسٹی آف کیلیفورنیا وچ ساہت دی پڑھائی شروع کیتی تے دنیا  بھر دا ساہت دا مطالعہ کیتا ۔ لمے عرصے توں پرواسی جیون بتیت کرن دے باو جود اسنے ہیروے جاں پرواسی سروکاراں نوں پیش کرن دی بجائے پنجابی دی مکھ دھارا دی کویتا وچّ اک پرمکھ ناریوادی کوتری دی پچھان قایم رکھی ہے۔]اس دی 2015 وچّ شائع شاعری کتاب سڑکشاپ شاعری نال اسنے قدرت-کوتری وجوں وی اپنی پہچان بنائی اے ۔ اوہ اجکل سوسل میڈیا دی Facebook سائیٹ تے کافی سرگرم رہندی اے اتے اپنیاں زیادہ تر رچناواں اس تے سانجھیاں کردی رہندی اے ۔Facebook :https://www.facebook.com/shashi.samundra?fref=ts
## رچناواں
*بوگنولا دے وستر- 1992
*میرے من دی کوئل- 2011
*سڑکشاپ شاعری - 2015
## شاعری نمونہ

میرا وجود
(نظم) 1
 1 
ایہہ کالیاں، چٹیاں اتے
مٹمیلیاں چڑیاں دا جھنڈ
ایہہ میرے اندر گا رہا ہے ؟
جاں باہر کسے رکھ 'تے کدھرے ؟
ایہہ رکھ میرے اندر اگیا ہے ؟
جاں باہر ہے ؟

نکیاں نکیاں کرومبلاں،
نکے کولے پتے
تے منڈراؤندے پھردے روں وچ
کھیڈ-کھڈاؤنے موجی بدل...

ہوا پیازی چنی لے کے
مہک پرنی
لہر لہر ہو وگ رہی ہے
نخریلی پون
خورے ایہہ میرے اندر ہے ؟ جاں باہر ہے ؟

لگدی میں چڑیاں 'چوں اک چڑی ہاں
بدلاں دی موج ہاں
تے ہوا پیازی پون ہاں
لگدے میں ایہہ سبھ کجھ ہاں
پر ایہہ وی کہ
اک راخ دی مٹھی توں سوا
میں کجھ نہیں ہاں .....


## حوالے

گٹھ:پنجابی شاعرگٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی ہندو
گٹھ:سکھ شخصیتاں
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:شاعر
پاردوبیتسے علاقہ

**پاردوبیتسے علاقہ** ( لاطینی: Pardubice Region) چیک لوکراج دا اک علاقہ اے جو  بوہتا تریخی خطے بوہیمیا دے چڑھدے حصے چ تے تھوڑا ک حصہ اتلے چڑھدے موراویا چ   اے ۔ اسدا علاقے دا ناں اسدے راجگڑھ پاردوبیتسے اتے اے ۔ اس علاقے چ کل 451 (2011ء) میونسپلٹیاں نیں ۔ دو تہائی میوسپلٹیاں کول ٹاؤن دا درجہ اے ۔ اینہاں دے مقامی مرکزی دفتر پاردوبیتسے شہر چ نیں ۔ 

## رقبہ
پاردوبیتسے علاقہ دا رقبہ 4,518.63 مربع کلومیٹر اے تے ایہ چیک لوکراج دا5واں سبتوں نکا علاقہ اے ۔ دریائے ایلب اس علاقے دا وڈا دریا اے ۔
## آبادی
پاردوبیتسے علاقہ دی کل آبادی 516,411 (2011) افراد اتے مشتمل اے۔ اس علاقے چ کل 451 (2011ء) میونسپلٹیاں نیں  ، جنہاں چوں 17 میونسپلٹیاں دی لوک گنتی 5،000 توں ودھ اے ۔سبتوں وڈی میونسپلٹی پاردوبیتسے اے جسدی لوک گنتی 90،000 اے ۔ 

تھلویں ٹیبل چ پاردوبیتسے علاقہ دیاں 10،000 توں ودھ آبادی آلیاں میونسپلٹیاں دی جانکاری اے:

پاردوبیتسے علاقے دے دوجے اہم قصبے  ہولتسے, کرالیکی, پولیتسکا, پرشیلیؤچ, خوتسین تے ژامبرک نیں ۔

## نکی ونڈ

پاردوبیتسے علاقہ اگے اینہاں 4 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے : 
*پاردوبیتسے ضلع
*خرودیم ضلع
*سویتاوی ضلع
*اوستی ناد اورلیتسی ضلع

## موسم

پاردوبیتسے علاقہ دا موسم براعظمی اے ، جس چ گرمیاں نسبتاً گرم تے سردیاں ٹھنڈیاں ہندیاں نیں ۔

## موتاں

File:Chrudim - kostel Nanebevzetí Panny Marie.jpg|Chrudim
File:Kralicky-Sneznik-01.jpg|Kralický Sněžník
File:Kunětická Hora from air M1 -2.jpg|Kunětická Hora Castle
File:Lanskroun-radnice1.jpg|Lanškroun
File:Litomysl zamek od JZ DSCN0628.JPG|Litomyšl Chauteau
File:Moravská Třebová-náměstí s radnicí.jpg|Moravská Třebová 
File:Nové hrady2.jpg|Nové Hrady Chauteau
File:Zamek Pardubice.jpg|Pardubice Chauteau
File:De- Policka, Mariensäule.jpg|Polička
File:Slatinany CZ castle from E 0298.jpg|Slatiňany Castle
File:VeselýKopec2008g.jpg|Veselý Kopec
File:Lichnice-leden.jpg|Železné Mountains

## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official site of Pardubice region authority 
* Official tourist portal of Pardubice region

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
میری مٹی، میرے راہ

**میری مٹی، میرے راہ**   ، چڑھدے پنجاب دے بشیشرپور پنڈ دے جم پل اتے اجکل برطانیہ وچ وسدے پنجابی دے شاعر ڈاکٹر لوک راج رچت شعری مجموعہ اے ۔ ایہہ مجموعہ  کمبھ پبلیکیشن ولوں 2015 وچّ شائع کیتا گیا اے ۔ اس شعری پستک وچّ دوواں پنجاباں دی سانجھ ، پنجاب دے پنڈاں تھانواں ،نمن ورگاں نال ہندی وتکریبازی اتے ہور کئی سماجی  معاشی سروکاراں نال تعلق رکھدے موضوعاں  نوں پیش کیتا گیا اے ۔ ایہہ شعری مجموعہ 27 جولائی 2015 نوں چنڈی گڑھ پریس کلب، وکھے رلیز کیتا گیا۔

## شعری ونگی

نفرت انھی نہی ہندی
 
       (نظم) 1
جھوٹھ ہے کہ نفرت انی ہندی ہے
نفرت دی تاں
نظر بہت تاژ ہندی ہے
اس نوں پوری پچھان ہے
کس نوں جلاؤنا ہے
کسدے گل 'چ
بلدا ٹائر پاؤنا ہے
کسنوں جھگی سمیت ساڑنا ہے
تے کس گربھ وتی دا پیٹ
تلوار نال سڑنا ہے
کسنوں بسّ 'چوں اتر کے
گولیاں نال چھلنی کرنا ہے ....



بدلیا کی ہے
 
 (نظم) 2
آدواسی صرف
جنگلاں وچّ ہی نہی رہندے
پنڈاں ت شہراں 'چ وی نے
باقیاں دا گند ڈھوندے
کوڑا کرکٹ صاف کردے
پنڈ دے سارے مرے پشواں دا
انتم کریا کرم کردے .....


گٹھ:پنجابی کتاباں
جنوبی موراویائی علاقہ

**جنوبی موراویائی علاقہ** ( لاطینی: South Moravian Region) چیک جمہوریہ ( چیک لوکراج) دا اک علاقہ جو دکھن لہندے موراویا چ واقع اے۔ اسدا راجگڑھ برنو شہر اے جہڑا چیک لوکراج دا دوجا وڈا شہر اے ۔اس علاقے چ 11،69،000 (2013ء) لوک وسدے نیں ۔ تے جنوبی موراویائی علاقہ دا رقبہ 7,194.56 مربع کیلومیٹر اے ۔

جنوبی موراویائی علاقہ ھیاں سرحداں لہندے چ جنوبی بوہیمیائی علاقہ ، اتلے لہندے چ ویسوچینا علاقہ ، اتلے چ پاردوبیتسے علاقہ ، اتلے چڑھدے چ اولوموتس علاقہ ، چڑھدے چ زلین علاقہ ، دکھن چڑھدے چ سلوواکیا تے دکھن چ آسٹریا نال لگدیان نیں ۔
 

## رقبہ
جنوبی موراویائی علاقہ دا رقبہ 7,194.56 مربع کیلومیٹر اے ۔
## آبادی
جنوبی موراویائی علاقہ دی کل آبادی 1,196,113 اے۔

2012ء چ علاقے چ 37،000 غیرملکی وسدے سن ، جہڑے کہ علاقے دی کل آبادی دا 3.2% نیں ۔

علاقے دے اک تہائی واسی  راجگڑھ برنو چ رہندے نیں ۔ 

تھلویں جدول چ علاقے دیاں 12 بوہتی وسوں آلیاں میونسپلٹیاں دی جانکاری اے:

## نکی ونڈ

جنوبی موراویائی علاقہ اگے نکی ونڈ چ 7 ضلعےآں (چیک بولی: *okres*) چ ونڈیا ہویا اے ،جہڑے ایہ نیں: 
*بلانسکو ضلع
*برژتسلاف ضلع
*برنو شہری ضلع
*برنو دیہی ضلع
*ہودونین ضلع
*ویشکوف ضلع
*زنوئیمو ضلع
جنوبی موراویائی علاقہ چ کل 673 میونسپلٹیاں نیں جنہاں چوں 49 کول ٹاؤن درجہ اے ۔

## مورتاں

File:Boskovice hrad.JPG|Boskovice castle
File:Brno - Cathedral of Saints Peter and Paul III.jpg|Brno
File:Brno, Štýřice, Pražákova, AZ Tower a Spielberk Tower B (2013-05-21; 01).jpg|Brno
File:Grapes in Pálava region (1).jpg|Grapes in Pálava region
File:Zámek Lednice 2.jpg|Lednice Château
File:MacochaDno.jpg|Macocha Gorge
File:Mikulov pohled 2.jpg|Mikulov
File:Moravian traditional band at Regiontour 2010.jpg|Traditional Moravian band
File:Zřícenina hradu Děvičky z úbočí Děvína.JPG|Pálava Landscape Park
File:Dyje2.JPG|Podyjí National Park 
File:Punkevní jeskyně12.jpg|Punkva Caves in Moravian Karst
File:Hrad Špilberk I.jpg|Špilberk Castle in Brno
File:Tugendhat zevnitr vyrez.jpg|Villa Tugendhat in Brno
File:Valtice castle courtyard.JPG|Valtice Castle
File:Vranov ortsansicht.jpg|Vranov nad Dyjí
File:Radnice_(Vyškov-_czech_republic)_03.JPG|Vyškov
File:Znojmo-Nicholas Square.jpg|Znojmo 


## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
*  Official website
*  South Moravian Region
* Znojmo City official web site 

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
موراویائی سیلیسیائی علاقہ

**موراویائی سیلیسیائی علاقہ**(انگریزی:Moravian-Silesian Region ؛ چیک بولی:Moravskoslezský kraj ؛ پولینڈی بولی:morawsko-śląskisk kraj)
چیک لوکراج دے 14 انتظامی علاقےآں چوں  اک اے۔ 

مئی 2001ء تون پہلے اسنوں **اوستراوا علاقہ** آکھیا جاندا سی ۔ ایہ علاقہ تریخی خطے موراویا دے اتلے چڑھدے حصے تے تریخی خطے سیلیسیا دے چیک حصے دے بوہتے علاقے اتے مشتمل اے ۔ اس  علاقے دیاں سرحداں لہندے چ اولوموتس علاقہ تے دکھن چ زلین علاقہ نال لگدیاں نیں ۔ اسدیاں سرحداں دو دیساں - اتلے چ پولینڈ تے چڑھدے چ سلوواکیا نال وی لگدیاں نیں ۔

کیمونسٹ ویلے چ  بھاری صنعتی علاقہ ہون پاروں ایہ *دیس دا سٹیل دل* اکھواندا سی ۔اج کل اس علاقے دی معیشت نوں پولینڈ/سلوواکیا/چیک لوکراج دا سرحدی علاقہ ہون پاروں کافی فیدے نیں ۔

## لوک گنتی
اس علاقے دی 2002ء چ کل لوک گنتی 12،62،660 (مرد48.83%, عورتاں51.20%) سی ، تے ایہ چیک لوکراج دا سبتوں ودھ لوک گنتی  والا علاقہ اے ۔ 86.9% چیک لوک, 3.3% سلوواک, 3.0% پول لوک, 2.3% موراوی لوک,0.8% سیلیسی لوک, 0.3% جرمن لوک تے 0.2% رومانی لوک نیں ۔ 40.2% لوک مذہبی نیں, بوہتے رومن کیتھولک نیں , جدونکہ 52.3% اپنے آپ نوں لامذہب دسدے نیں ۔ 
لوک گنتی سنگھنائی 227.3 لوک فی ک م² اے , جہڑی راجگڑھ پراگ توں مگروں سبتوں ودھ اے  ۔علاقے دے بوہتی آبادی شہراں چ وسدی اے ،  تے 62% لوک  20,000 توں ودھ آبادی والے شہراں چ وسدے نیں ۔

## انتظامی ونڈ

ایتھے 302 میونسپلٹیان نیں, جنہاں چ 39 ٹاؤن جنہاں دی آبادی 10،000 تون ودھ اے ، تے 5 ٹاؤن 60،000 توں ودھ لوک گنتی والے نیں ۔انہاں چ علاقے دا راجگڑھ اوستراوا (314,102 2002چ), ہاویرشوف (85,271), کاروینا (61,146), اوپاوا (60,731) تے فریدک میستیک (60,603) شامل نیں۔

### میونسپلٹیاں ایکسٹینڈیڈ کمپیٹینس نال

2003-01-01 توں علاقے نوں  22 ایکسٹینڈیڈ کمپیٹینس نال میونسپلٹیاں چ ونڈیا گیا اے جنہاں نے پہلے آلے ضلعےآں دے بوہتے اختیار سانبھ لئے نیں ۔
جنہاں چ کجھ نوں ہور اگے مقامی اختیار نال میونسپلٹیاں چ ونڈیا گیا اے جنہاں نوں غیرسرکاری طور اتے نکے ضلعے آکھیا جاندا اے ۔ جہڑے کہ ایہ نیں:

*بیلووتس
*بوہومن
*برونتال
*چیسکی تیسن
*فرینشتات پود رادہوشتم
*فریدک میستک
*فریدلانت ناد اوستراویتسی
*ہاویرشوف
*ہلوچین
*یابلونکوف
*کاروینا
*کوپرشیونتسے
*کراوارشے
*کرنوف
*نووی ییچن
*اودری
*اوپاوا
*اولووا
*اوستراوا
*ریمارشوف
*ترشینیتس
*ویتکوف

### ضلعے

 
موراویائی سیلیسیائی علاقہ روایتی طور اتے 6 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جہڑے جالے وی علاقائی اکائی طور موجود نیں ، بھانویں بوہتے انتظامی اختیار  ایکسٹینڈیڈ کمپیٹینس نال میونسپلٹیاں تے   مقامی اختیار نال میونسپلٹیاں  نے سانبھ لئے نیں ۔ 
 
علاقے دے ضلعے ایہ نیں :
*برونتال ضلع
*فریدک میستیک ضلع
*کاروینا ضلع
*نووی ییچن ضلع
*اوپاوا ضلع
*اوستراوا شہری ضلع

### تریخ

## باہرلے جوڑ
* Official website
* Region statistics

## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official website

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
ویسوچینا علاقہ

**ویسوچیانا علاقہ** ( لاطینی: Vysočina Region) (چیک بولی:Kraj Vysočina مطلب اُچا علاقہ) چیک جمہوریہ ( چیک لوکراج) دا اک علاقہ جو کجھ تریخی خطے بوہیمیا دے دکھن چڑھدے حصے چ تے کجھ تریخی خطے موراویا دے دکھن لہندے چ واقع اے۔ اسدا راجگڑھ یہلاوا شہر اے ۔

ویسوچیانا علاقہ چ یونیسکو دیاں 3 عالمی ورثہ تھاں نیں ، جہڑیاں چیک لوکراج کسے وی دوجے علاقے توں ودھ نیں ۔ 
ایہ علاقہ چیک لوکراج دے تناں علاقےآں چوں اک اے (دوجے 2 پراگ تے وچکارلا بوہیمیائی علاقہ) جنہاں دیاں سرحداں کسے دوجے دیس نال نئیں لگدیاں ۔

## رقبہ آبادی
ویسوچینا علاقہ دا رقبہ 6,795.56 مربع کیلومیٹر اے، تے اس دی کل آبادی 511,937 اے۔ جس چ 253,985 مرد تے 257,952 عورتاں نیں, جو ترتیب وار لوک گنتی دا 49.6% تے 50.4% نیں ۔ .
## شہر تے قصبے
ویسوچینا علاقہ دے وڈے شہر تے قصبے ایہ نیں:
* یہلاوا
* بیسترتسے ناد پرنشتیینم
* خوتیبورش
* ہاولیچکوف برود
* ہمپولتس
* موراوسکے بودییووتسے
* نامیشت ناد اوسلاوو
* نووے میستو نا موراوے
* پاتسوف
* پلہریموف
* پولنا
* سویتلا ناد سازاوو
* تیلچ
* ترشیبیچ
* ویلیکی میزیرِچی
* ژدار ناد سازاوو

## نکی ونڈ

ویسوچینا علاقہ 5 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے جہڑے ایہ نیں:
*یہلاوا ضلع
*پلہریموف ضلع
*ترشیبیچ ضلع
*ژدار ناد سازاوو ضلع
*ہاولیچکوف برود ضلع

تھلویں پدھر اتے علاقہ 704 میونسپلٹیاں چ ونڈیا ہویا اے ۔

## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
*  Official website
*  South Moravian Region
* Znojmo City official web site 

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
زلین علاقہ

**زلین علاقہ** ( لاطینی: Zlín Region) چیک جمہوریہ ( چیک لوکراج) دا اک علاقہ جو وشکارلے  موراویا چ واقع اے۔ اس علاقے دا ناں اسدے راجگڑھ زلین دے ناں اتے اے ۔ بیہ علاقہ چیک لوکراج دے چڑھدے حصے چ جتھے ایہ سلوواکیا نال لگدا اے ۔ 

## رقبہ آبادی
زلین علاقہ دا رقبہ 3,963.55 مربع کیلومیٹر اے، تے  اس دی کل آبادی 597,051 اے۔

## شہر تے قصبے

## نکی ونڈ
زلین علاقہ نکی ونڈ چ 4 ضلعےآں چ وندیا ہویا اے ، جہڑے ایہ نیں:
*اوہیرسکے ہرادیشتے ضلع
*وسیتن ضلع
*زلین ضلع
*کرومیژیژ ضلع
## مورتاں

File: The Buchlov Castle.jpg|The Buchlov castle
File: Čertovy skály (48).jpg|Čertovy skály in Lidečko, Vsetín District
File: Náměstí Kroměříž.JPG|Town square in Kroměříž
File: Jurkovičův dům.JPG|Jurkovič House in Luhačovice
File: Libušín chalet in Pustevny in winter (CZE).jpg|Libušín chalet in Pustevny, Moravian-Silesian Beskids
File: Šachova synagoga interier.jpg|Shah Synagogue in Holešov
File: Uherské Hradiště, mariánský sloup.jpg|Marian column in Uherské Hradiště
File: Valašské městečko, kostel.jpg|Wallachian Open Air Museum in Rožnov pod Radhoštěm
File: Zlín, vila Tomáše Bati, kancelář.jpg|The office of Tomáš Baťa in Zlín
 
## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Zlínský kraj Official website 
* Zlínský kraj Official website 
* Region statistics

گٹھ:چیک لوکراج دے علاقے
خیب ضلع

**خیب ضلع** ( لاطینی: Cheb District) چیک لوکراج دا اک ضلع جو کارلووی واری علاقہ چ واقع اے۔

## رقبہ آبادی
خیب ضلع دا رقبہ 1,045.94 مربع کیلومیٹر اے، تے اس دی کل لوک گنتی 93,112 افراد اتے مشتمل اے۔

## ہور ویکھو
* چیک جمہوریہ
* چیک لوکراج دے شہراں دی لسٹ
* چیک لوکراج دے ضلعے
* چیک لوکراج دے علاقے
## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:چیک لوکراج دے ضلعے
موج-ٹوٹا دوہراپن

**موج-ٹوٹا دوہراپن** ایہ سچ اے کہ ہر بنیادی ٹوٹا یا کوانٹک شے موجاں تے ٹوٹیاں دوواں دیاں خاصیتاں رکھدی اے۔ موج-ٹوٹا دوہراپن شاید فزکس دی سمج آن آلیاں گلاں چوں سب توں مشکل مگر سب توں خاص وچوں اک اے۔ فزکس گرو جیڑے 19ویں تے 18ویں صدی وچ چانن بارے چ جانکاری لب رۓ سن آپس چ اس گل دے اتے کافی بحث کردے سن کہ چانن گولیاں آر لنگدے ٹوٹیاں نال بنیا اے یا فیر پانی دی لہراں ورگی موجاں نال بنی اے۔ کیونجہ کج ویلے چانن دوواں دیاں خاصیتاں رکھدی دسدی سی۔ چانن ٹوٹیاں آر سدا ٹردی سی مگر کج تجربیاں چ ایہ گل پتہ چلی کہ چانن دی پانی تے آواز دی لہراں آر موج لمبائی تے فریکونسی اے۔

میکس پلانک، ایلبرٹ آئینسٹائن، لوئی ڈی بروگلی، آرتھر کامپٹن، نیلز بوہر تے کئی اور فزکس گروواں نے اپنے کم نال سائنسی سوچ بنائی کہ ہر ٹوٹے دا اک موجی نیچر وی ہوندی اے (تے ہر موج دی اک ٹوٹا نیچر ہوندی اے)۔ ایہ گل تجربیاں چ مڈلے ٹوٹیاں چ ویکھی گئی تے فیر ایٹم تے ملیکیولاں چ وی ویکھی گئی۔ 

موج-ٹوٹا دوہراپن فزکس چ بوت سوچی گئی گل اے۔ اینوں بوت فزکس گروواں نے پڑھیا۔ اوناں چوں اک جرمن گرو ورنر ہائسنبرگ سمج گیا کہ ایہ دوہراپن کائنات دی ہر شے وچ ہیگا اے۔ اس گل نال اونیں کوانٹم فزکس وچ نویں جانکاریاں پائیاں۔

موج-ٹوٹا دوہراپن وچ کسے وی شے دی موج لمبائی نپن دا فارمولا 1924 وچ فرانسیسی فزکس گرو لوئی ڈی بروگلی نیں کڈیا سی۔

:\lambda = \frac{h}{p}

اس فارمولے وچ h پلینک دا کانسٹینٹ اے تے p مومینٹم اے۔

گٹھ:فزکس
خلاباز

**خلاباز** اس بندے نوں کیندے نیں جینوں انسانی خلائی اڈاری دے کسی پروگرام وچ ٹریننگ دتی ہوۓ کہ اوہ کسی خلائی اڈان دا سنگی بن سکے۔ جگ دا پہلا خلاباز اک روسی سی: یوری گیگرین جیڑا 12 اپریل، 1961 نوں خلا گیا۔ اس توں بعد کئی لوک خلاباز بنے جیناں چوں خلاباز نیل آرمسٹرانگ تے بز ایلڈرن پہلے خلاباز سن جیڑے چن اتے گۓ۔ ہلے تک خلاباز زمین تے بار صرف چن اتے گۓ نیں تے کوئی خلاباز کسے وی دوجے پاندھی اتے نئیں گیا۔ خلاباز راکٹ یا سپیس شٹل نال خلا چ جاندے نیں۔ کئی دیساں نیں رل کہ انٹرنیشنل خلائی سٹیشن بنایا ایہ جیدے تہ جا کہ خلاباز کافی ویلہ رہ سکدے نيں تے سائنسی تجربے کردے نیں۔ 

گٹھ:خلا
گٹھ:ٹیکنالوجی
1987 دکھنی ایشیائی کھیڈاں

**1987 [[دکھنی ایشیائی کھیڈاں]]** بھارت دے میٹرو شہر کولکاتہ وکھے 1987 'چ ہوئیا۔ ایہہ کولکاتہ 'چ ہن تکّ دے سبھ توں وڈا کھیڈا میلہ سی۔ ایہناں کھیڈ مقابلے نوں بھارت نے پہلی وار منعقد کیتا گیا۔ ایہناں کھیڈاں وچّ ستّ دیساں دے کھڈاریاں نے حصہ لیا۔
## تغمے

## حوالے

گٹھ:کھیڈاں
گٹھ:ایشیائی کھیڈاں
گٹھ:ایشیا دیاں کھیڈاں
دکھنی ایشیائی کھیڈاں

**دکھنی ایشیائی کھیڈاں** جو دو سال دے وقفے بعد ہندیاں نیں۔ ایہناں کھیڈاں وچّ اٹھ دیس افغانستان، بنگلہ دیش، بھوٹان، بھارت، مالدیپ، نیپال، پاکستان اتے سری لنکا حصہ لیندے نیں۔ پہلیاں کھیڈاں سنّ 1984 وچّ نیپال دے راجگڑھ  کٹھمنڈو وچّ ہوئیا سن۔
## تھاں

## دکھنی ایشیائی بیچ کھیڈاں

## دکھنی ایشیائی سرمائی کھیڈاں

## تغمہ جانکاری

## سارے تغمے لسٹ

## حوالے

گٹھ:کھیڈاں
گٹھ:ایشیائی کھیڈاں
گٹھ:ایشیا دیاں کھیڈاں
بروورڈ کاؤنٹی، فلوریڈا

**بروورڈ کاؤنٹی** امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔ لوک گنتی دے حساب توں اے فلوریڈا دی دوجی تے امریکہ دی اٹھارویں وڈی کاؤنٹی اے۔    

## حوالے

## بارلے جوڑ
لاکہیڈ مارٹن

**لاکہیڈ مارٹن** اک امریکی پورے جگ وچ کم کرن آلی ہوائی، بچاؤ، اسلحے تے نوویاں ٹیکنالوجیاں دی کمپنی اے۔ ایہ لاکہیڈ تے مارٹن کمنپیاں دے آپس چ رلن نال مارچ 1995 نوں بنی۔ ایدا راجکعر واشنگٹن ڈی سی کول بیتھیسڈا، میریلینڈ وچ اے۔ لاکہیڈ مارٹن وچ 116،000 لوک کم کردے نیں۔ لاکہیڈ مارٹن جگ دی سب توں وڈا اسلحے دا ٹھیکیدار اے۔ لاکہیڈ مارٹن دیاں مشہور شیواں وچ ایف-16 لڑاکہ جعاز، ایف-22 ریپٹر لڑاکہ جعاز، ایف 35 لائیٹنینگ لڑاکہ جعاز، ٹرائیڈنٹ میزائل, لاکہیڈ پی-3 اورین جعاز تے لاکہیڈ یو-2 جسوس جعاز نیں۔

گٹھ:امریکہ
گٹھ:ٹیکنالوجی
گٹھ:جہاز
گٹھ:ہوائی جہاز
قلعہ الموت

**قلعہ الموت** (دیگر ناں ،فارسی= الموت) (معنی: عقاب دا آشیانہ) کسپیئن سمندر دے نیڑے صوبہ گیلان، ایران چ اک پہاڑی قلعہ سی۔ ایہ موجودہ تہران، ایران توں تقریبا 100 کلومیٹر (60 میل) دے فاصلے اتے اے۔ اسماعیلی فرقے دے حسن بن صباح دی قیادت چ ایہ دہشت پسند تے خفیہ جماعت حشیشین (Assassins) دا مرکز رہا۔ اس جماعت دا خاتمہ ہلاکو خان دے ہتھوں ہویا۔ جس نے قلعہ الموت نوں فتح کرکے حسن بن صباح دے آخری جانشین رکن الدین نوں گرفتار کرلیا تے ہزاراں فدائیاں نوں بڑی بے رحمی نال قتل کر دتا۔

## الموت دے اسماعیلی حکمران
* حسن بن صباح - (1090–1124)
* کیا بزرگ امید - (‎(1124–1138
* محمد بزرگ امید - (‎(1138–1162
* امام حسن علی ذکره السلام - (1162–1166)
* امام نور الدین محمد - (1166–1210)
* امام جلال الدین حسن - (1210–1221)
* امام علاء الدین محمد - (1221–1255)
* امام رکن الدین خورشاه - (1255–1256)

## مورتاں

فائل:Assassins2-alamut.jpg|قلعہ الموت
فائل:Prise d'Alamût (1256).jpeg|قلعہ الموت دا محاصرہ
فائل:Alamut.JPG|قلعہ الموت دوالے ایرانی ثقافتی ورثے تے سیاحتی تنظیم ولوں  لائی گئی حفاظتی باڑ


## ہور ویکھو
* ہلاکو خان
* الموت
* حسن بن صباح

گٹھ:ایران
گٹھ:ایران دی تریخ
گٹھ:قلعے
پوپ فرانسس تے بطریق کیریل دا مشترکہ اعلامیہ

**پوپ فرانسس تے بطریق کیریل دا مشترکہ اعلامیہ** (انگریزی :Joint Declaration of Pope Francis and Patriarch Kirill) رومن کیتھولک دے سربراہ پوپ فرانسس تے روسی آرتھوڈکس چرچ دے بطریق کیریل دے درمیان 13 فروری 2016ء نوں ہون  والی ملاقات دے بعد جاری کتیا گیا مشترکہ اعلامیہ اے۔ ایہ جدید تاریخ چ پہلی وار کسی پوپ تے بطریق دی ملاقات سی۔ ذرائع ابلاغ چ اس ملاقات نوں راسخُ الاعتقاد کلیسا تے رومن کیتھولک کلیسا وجکار قریبی تعلقات ول پیش رفت دی نظر نال دیکھیا گیا۔ واضح رہے کہ دوناں فرقےآں دے درمیان 1054 چ عظیم تفرقہ بازی دے دوران پھُٹ پے گئی سی۔

## [[ہوانا]] چ ملاقات

ایہ ملاقات کیوبا دے شہر ہوانا چ ہوئی، روسی کلیسا دے اہلکار برائے خارجہ امور پادری الاریون دے مطابق ایہ ملاقات انتہائی دوستانہ ماحول چ ہوئی جو دوطرفہ تعلقات دے حوالے نال اک اہم قدم اے۔ ایہ ملاقات 2 گھینٹے جاری رہی، دوران ملاقات وکھ وکھ موضوعاں اتے گل بات ہوندی رہی، ملاقات چ بطریق کرل تے پوپ فرانسس نے تحفےآں دا تبادلہ کیتا، بطریق کرل نے پوپ فرانسس نوں مریم دی علامت تے ہسپانوی زبان چ اپنی کتاب "آزادی تے ذمہ داری" دتی، جدونکہ پاپائے روم نے روسی کلیسا دے سربراہ نوں انہاں دے آسمانی سرپرست سینٹ کیریل دے جسم دا حصہ تے عشائے زبانی دی تقریب دے دوران استعمال کیتا جان  والا پیالہ دتا۔

## مشترکہ اعلامیہ
مشترکہ اعلامیہ ویٹیکن نے روسی، انگریزی، جرمن ، فرانسیسی، ہسپانوی، پرتگالی تے  عربی زباناں چ جاری کیتا۔ جدونکہ روسی راسخ الاعتقاد کلیسا نے روسی، انگریزی، اطالوی، فرانسیسی، ہسپانوی تے یوکرینی زباناں چ جاری کیتا۔ ایہ اعلامیہ وکھ وکھ موضوعاں نال تعلق جڑے 30 نکتےآں  اتے مشتمل اے۔
پہلے حصے چ**تاریخ چ پہلی بار ملاقات** اتے شکریہ ادا کیتا گیا تے دوناں رہنماؤں نوں، مسیحی عقیدے چ بھائی قرار دتا گیا۔دوجے تے تیجے حصے چ کیوبا، جتھے ملاقات ہوئی، اسنوں "شمال تے جنوب، مشرق تے مغرب دا سنگم" کہا گیا اے، تے لاطینی امریکہ چ مسیحیت دی ترقی اتے خوشی دا اظہار کیتا گیا اے۔ چوتھے تے پنچویں حصے چ اپنی مشترکہ روحانی روایت (مسیحیت دا پہلا ہزاریہ) اتے اظہار خیال کیتا گیا تے اس گل دی امید کیتی کہ انہاں  دی *اس ملاقات نال اوہ اتحاد بحال ہون  چ مدد ملے گی جو خدا نوں منظور اے*

ستویں توں اکیویں حصے تک کہیا گیا کہ مشرق وسطی تے شمالی افریقا دے کئی دیساں چ ساڈے ہم عقیدہ بھائیاں تے بھیناں دے پورے خاندان، پنڈ تے شہراں نوں ختم کیتا جا رہا اے۔ انہاں  دے گرجےآں نوں ظالمانہ طور اتے لوٹیا جا رہا اے، انہاں دیاں  مقدس چیزاں دی بے حرمتی کیتی جا رہی اے تے انہاں دیاں یادگار عمارتاں نوں برباد کیتا جا رہا اے۔

## بابرلے جوڑ
*روسی زبان چ مشترکہ اعلامیہ دا متن  (روسی راسخ الاعتقاد کلیسا)
*اطالوی زبان چ مشترکہ اعلامیہ دا متن  (ہولی سی)
*انگریزی زبان چ مشترکہ اعلامیہ دا متن
## حوالے

گٹھ:مسیحیت چ 2016ء
گٹھ:رسمی دستاویزاں
گٹھ:پوپ فرانسس
خان خینتی انتہائی محفوظ علاقہ

**خان خینتی انتہائی محفوظ علاقہ** (Khan Khentii Strictly Protected Area) چڑھدے منگولیا دے خینتی صوبہ چ 12.270 مربع کلومیٹر (4،740 مربع میل) اتے تھلیا حکومتی پربندھک ہیٹھ اک انتہائی محفوظ علاقہ اے۔ 

خان خینتی انتہائی محفوظ علاقہ  خینتی پہاڑی سلسلہ چ واقع اے ، جس چ مقدس پہاڑ بورخان خالدون وی شامل اے ۔ اسنوں چنگیز خان دی جم تھاں وی منیا جاندا اے تے اسدی قبر دیاں تھانواں چوں وی اک ۔

## حوالے
 
## باہرلے جوڑ
* Nature Conservation  - Ecological Research Station Khoninuga: Legal protection status of the Khan Khentey region

گٹھ:منگولیا دے محفوظ علاقے
قدرت دے تحفظ لئی قومانتری اتحاد

**قدرت دے تحفظ لئی قومانتری اتحاد** جاں بین الاقوامی اتحاد برائے تحفظ قدرت (International Union for Conservation of Nature) اک بین الاقوامی تنظیم اے جو قدرت تے  قدرتی وسیلےآں دے تحفّظ دی خاطر تشکیل دتی گئی اے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
گٹھ:قومانتری ماحولیاتی تنظیماں
گٹھ:1948ء چ قائم ہون والی تنظیماں
گٹھ:ماحولیاتی تحفظ
گٹھ:تنظیم
خینتی پہاڑی سلسلہ

**پہاڑی سلسلہ خینتی** (انگریزی:Khentii Mountains)
(منگول بولی:Хэнтийн нуруу) شمالی منگولیا چ توو تے خینتی صوبہ چ اک پہاڑی سلسلہ  اے۔ خان خینتی انتہائی محفوظ علاقہ تے مقدس پہاڑ بورخان خالدون وی ایسے پہاڑی سلسلہ چ واقع اے، جو کہ چنگیز خان دی جم بھوں نال منسوب اے۔

پہاڑی سلسلہ   بحر منجمد شمالی تے جھیل بیکال تے بحر الکاہل تک پھیلیا ہویا اے۔ جدونکہ اس چ دریائے اونون، دریائے خیرلین تے دریائے توول وگدے نیں۔ کہیا جاندا اے کہ چنگیز خان نے علاقہ چ اک انتہائی خوبصورت تھاں منتخب کیتا جسنوں منگول **عظیم حرام** (Great Taboo) کہندے نیں۔ چنگیز خان اس تھاں اتے بیٹھا تے اسنوں اپنی تدفین لئی  پسند کیتا۔ ایسے لئی خیال کیتا جاندا اے کہ چنگیز خان ایسے علاقہ چ دفن اے۔  تاہم چنگیز خان دی قبر حالے  تک نہیں ملی۔
 

گٹھ:منگولیا دے پہاڑی سلسلے
گٹھ:پہاڑی سلسلے
گٹھ:پہاڑ
بورخان خالدون

|}
|-
**بورخان خالدون** (Burkhan Khaldun) 
(منگولی بولی: Бурхан Халдун) اتلے چڑھدے منگولیا دے خینتی صوبہ چ خینتی پہاڑی سلسلہ چ اک پہاڑ اے۔ پہاڑ جاں اس علاقے نوں چنگیز خان دی جمن دی تھاں سمجھیا  جاندا اے۔ 
ایہ پہاڑ خان خینتی انتہائی محفوظ علاقہ چ واقع اے تے ایہ منگولیا دا مقدس ترین پہاڑ اے۔ 

## باہرلے جوڑ
* Doncroner.com 
* Unesco.org

## حوالے

گٹھ:منگولیا دے پہاڑ
گٹھ:منگولیا چ عالمی ثقافتی ورثہ تھانواں
گٹھ:منگولیا دے پہاڑی سلسلے
گٹھ:پہاڑی سلسلے
گٹھ:پہاڑ
منگولیا دے صوبے

**[[منگولیا]]** 21 صوبےآں (منگولیائی: аймаг / آئماگ - aimag) چ ونڈیا ہویا اے۔ ہر آئماگ کئی ضلعے چ ونڈیا ہویا اے۔ 
ناں آئماگ "قبیلے" لئی منگولیائی لفظ توں لِتّا گیا اے۔ جدید صوبے 1921 دے بعد توں قائم کیتے گئے سن۔ دارالحکومت اولان‌ باتور، اک آزاد صوبائی بلدیہ دے طور اتے قائم اے۔ دارالحکومت اولان‌ باتور نوں 22ویں صوبے دے طور اتے شمار کیتا جاندا اے کیونجے ایہ دوجے 21 صوبےآں دی سطح اتے زیر انتظام اے۔

## صوبےآں دی فہرست

### ماضی چ صوبائی آبادی

## حوالے

 

گٹھ:منگولیا دے صوبے

گٹھ:منگولیا دی انتظامی ونڈ
گٹھ:منگولیا دے صوبے
گٹھ:ملکی ونڈاں دیاں لسٹاں
گٹھ:ایشیا دی ملکی تھلویں ونڈ
گٹھ:دیساں دی پہلی پدھر دی انتظامی ونڈ
گٹھ:منگولیا
اولان‌ باتور

**اولان‌ باتور** (منگولیائی بولی: Улаанбаатар) (لفظی معنی: "سرخ ہیرو") منگولیا دا دارالحکومت تے  سبتوں  وڈا شہر اے۔

## تریخ
## رقبہ
## آبادی
## معیشت
## مورتاں


File:Two cloumns of Qianlong Emperor in Amgalan.jpg|
File:Dashchoilin Monastery.jpg|
File:GandanTemple.jpg|
File:UB-Gandan01.jpg|
File:Bogd Khan Green Palace 07.jpg|
File:Winter Palace of the Bogd Khan.jpg|
File:The Fine Arts Zanabazar Museum.jpg|
File:Ulaanbaatar City Museum.jpg|
File:UB-Csojdzsin01.jpg|
File:Geser Sum Monastery.jpg|
File:Holy Ttinity Church in Ulan Bator.jpg|



## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:منگولیا دی تھلویں ونڈ
گٹھ:منگولیا دے صوبے
گٹھ:منگولیا
گٹھ:منگولیا دے شہر
گٹھ:دارالحکومت
گٹھ:ایشیائی دارالحکومت
گٹھ:اولان‌ باتور
نیپیداو

**نیپیداو** (Naypyidaw) میانمار (برما) دا دارالحکومت اے۔


File:Naypyidaw -- Wide Boulevard.JPG|وسیع بلیوارڈ
File:Naypyidaw -- Roundabout.JPG|چوک
File:Naypyidaw -- Bus stop.JPG|ایک بس سٹاپ
File:Naypyitaw Tollbooth.jpg|اک ٹول بوتھ
File:Naypyidaw -- Uppatasanti Pagoda Plaza at sunset.JPG|مرکزی پلازہ
File:Government luncheon reception in Naypyidaw.jpg|حکومت استقبالیہ
File:Naypyidaw Zoo Penguin showroom.JPG|چڑیاگھر
File:Naypyidaw Zoo Planetarium.JPG|چڑیا گھر
File:Water Fountain Garden-02.jpg|فوارہ باغ
File:Naypyidaw -- Myoma Night Market.JPG|مارکیٹ
File:Naypyidaw -- Hluttaw 1.JPG|نیپیداو



## حوالے

گٹھ:برما
گٹھ:میانمار دے شہر
گٹھ:دارالحکومت
گٹھ:ایشیائی دارالحکومت
سری جے وردھنے پورا کوٹے

**سری جے وردھنے پورا کوٹے** (Sri Jayawardenapura Kotte) (سنہالی: ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ، تامل: ஶ்ரீ ஜெயவர்த்தனபுரம் கோட்டை) جسنوں کوٹے (Kotte) وی کہیا جاندا اے سری لنکا دا پارلیمانی دارالحکومت اے.

## لوک گنتی

## آب و ہوا



*ماخذ: [http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=434660&refer=&units=metric/ Weatherbase] *



## حوالے

گٹھ:سری لنکا
گٹھ:دارالحکومت
گٹھ:ایشیائی دارالحکومت
کویت شہر

کویت شہر (عربی: مدينة الكويت، انگریزی: Kuwait City) دولت کویت دا دارالحکومت اے۔ خلیج فارس دے ساحلاں اتے واقع شہر دی حداں چ 32500 (بمطابق 2005ء) لوک رہائش پذیر نیں جدونکہ ام البلد دے علاقے دی کل آبادی تقریبا 24 لاکھ اے۔ ایتھے کویتی پارلیمان (مجلس الامہ)، بیشتر حکومتی دفتر، کویت دے کئی ادارےآں تے بینکاں دے صدر دفتر واقع نیں جو اسنوں دولت کویت دا بلا شرکت غیرے سیاسی، ثقافتی تے اقتصادی مرکز بناندے نیں۔ 

کویت شہر دی تجارتی اتے نقل تے حمل دیاں ضرورتاں کویت بین الاقوامی  ہوائی اڈہ  تے منی الشویک تے منی الاحمدی دیاں بندرگاہاں پوریاں  کردیاں نیں۔

## مورتاں

|
File:Kuwait City cropped.jpg|
File:Kuwait highway.jpg|

File:MarinetimeMKuwaitAlshami.jpg|
File:Aquaparkq8.jpg|

File:Marinetimemuseum.jpg|
File:The Avenues Kuwait.jpg|

|
File:Kuwait - Aqua Park.jpg|
File:Kuwait towers.jpg|
File:Kuwait city skyline.jpg|
File:Kuwait Stock Exchange.jpg|
File:Sciencemuseumkuwait.jpg|
File:Kwt Sunset Clouds.jpg|

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:کویت
گٹھ:دارالحکومت
گٹھ:ایشیائی دارالحکومت
گٹھ:کویت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے
مادہ

**مادہ** ہر اس شے نوں کیندے نیں جیدا کوئی وزن ہووے۔ مادہ دیاں عام طور تے 4 مورتاں نیں: ٹھوس، پانی سار، گیس تے پلازمہ۔

گٹھ:سائنس
گٹھ:سائنسی علم
گٹھ:فزکس
راسخُ الاعتقاد کلیسا

**راسخُ الاعتقاد کلیسا** ، (انگریزی: Orthodox Church) دا دوجا ناں "مشرقی راسخُ الا عتقاد کلیسا" وی اے مگر اسدا سرکاری ناں "**راسخُ الا عتقاد آرتھوڈوکس کلیسا**" اے- دنیا میں عیسائیت دی دوجی وڈی قسم اے- بنیادی طور اتے بیلاروس، بلغاریہ، قبرص، جارجیا، یونان، مقدونیہ، مالدووا، مونٹی نیگرو، رومانیہ، روس، سربیا تے یوکرائن دے ملکاں چ اس دے مانن  والے پائے جاندے  نیں- اک اندازے دے مطابق 30 کروڑ لوک "راسخُ الاعتقاد کلیسا" نال جڑے نیں- 

## مورتاں

File:LocationByzantineEmpire 550.png|
File:Aya sofya.jpg|
File:Ayasofya-Innenansicht.jpg|

## حوالے

گٹھ:مشرقی مسیحیت
گٹھ:مشرقی راسخ الاعتقادی
گٹھ:یورپ چ مسیحیت
گٹھ:مسیحی اصطلاحاں
ابراہیمی دیناں دے نبیاں دا جدول

ایہ جدول  ابراہیمی مذہباں دے انبیاء  دا اے۔

## حوالے

گٹھ:عبرانی بائبل چ انبیاء
گٹھ:ابراہیمی دین
کارل XVI گوستاف

**کارل XVI گوستاف** (Carl XVI Gustaf) 
(; تلفظ: ) سویڈن دا بادشاہ اے۔

## باہرلے جوڑ

* Ancestry of Queen Silvia of Sweden
* Royal Court of Sweden  - Official site
* UNSG Ban Ki-Moon Lays Wreath Honouring Dag Hammarskjöld of 1 October 2009 and UN Secretary-General with King Carl XVI Gustaf of Sweden

گٹھ:سویڈن
گٹھ:سویڈنی شخصیتاں
گٹھ:سویڈن دے بادشاہ
گٹھ:بادشاہ
موجودہ خودمختار شاہی حکمراناں دی لسٹ

**شاہی حکمران** اک بادشاہت جو کہ اک طرز حکومت اے  دا حکمران ہوندا اے۔ 

## شاہی حکمران بلحاظ دیس
 

## باہرلےجوڑ
*
*

## حوالے

## ملاحظے

گٹھ:بادشاہ
لیتسی III

**لیتسی تیجا** (Letsie III) پیدائشی ناں **ڈیوڈ موہاتو بیرینگ سئیسو** (David Mohato Bereng Seeiso) لیسوتھو دا بادشاہ اے۔ 

## حوالے

## باہرلے جوڑ
*Official Biography of King Letsie III 

گٹھ:بادشاہ
گٹھ:لیسوتھو
گٹھ:لیسوتھو دے بادشاہ
مسواتی III

**مسواتی III** (Mswati III) پیدائشی ناں **شہزادہ ماخوسیتیو دلامیمی** (Prince Makhosetive Dlamini) سوازی لینڈ دا موجودہ بادشاہ اے۔

## باہرلے جوڑ

*Official Website of Swaziland Monarchy 
*Swazi King's Birthday features 
*Swazi Royal Family Tree
*BBC News: Troubled King Mswati
*Swaziland king picks wife – BBC Video
*King Mswati III's address to the 63rd session of the United Nations General Assembly, 25 September 2008
*An Extravagant Ruler of a Modest Kingdom – New York Times Movie review
* In Destitute Kingdom, Ruler Lives Like a King
* 
* 

گٹھ:بادشاہ
گٹھ:سوازی لینڈ
گٹھ:سوازی لینڈ دے بادشاہ
حمد بن عیسی آل خلیفہ

**حمد بن عیسی بن سلمان آل خلیفہ** (انگریزی: Hamad bin Isa bin Salman Al Khalifa ;  عربی:حمد بن عيسى بن سلمان آل خليفة ) بحرین دا پہلا بادشاہ اے (14 فروری 2002ء توں)
جدونکہ اس توں پہلے اوہ بحرین دا دوجا امیر (6 مارچ، 1999ء توں) سی۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

*The Monarchy – official website of the Bahrain Embassy
*The New Amir of Bahrain: Marching Sideways, Abdulhadi Khalaf, Civil Society, Volume 9, Issue 100, April 2000
*, Abdulhadi Khalaf, Fourth Mediterranean Social and Political Research Meeting, European University Institute, March 2003
* Generational change and elite-driven reforms in the Kingdom of Bahrain. (Sir William Luce Fellowship Paper No. 7) Dr. Steven Wright (2006) Institute for Middle East and Islamic Studies, University of Durham, (PDF Format)
*Bahrain: The Royals rule, Le Monde Diplomatique, March 2005
* An Arab exception: Reform in Bahrain The Economist, 29 July 2004 (requires subscription)
*Genealogy of the Al-Khalifa Dynasty, Page 10 – The Royal Ark

گٹھ:بادشاہ
گٹھ:بحرین
گٹھ:بحرین دے بادشاہ
حسن البلقیہ

**حسن البلقیہ** (; جاوی: حسن البلقية) مکمل ناں: **حاجی حسن البلقیہ معز الدین والدولة** (; جاوی: حاج حسن البلقیة معز الدین والدولة) برونائی دار السلام دا 29واں تے موجودہ سلطان اے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Government of Brunei
* Leppard, David. "Sultan caught in property feud" , *Times Online*, 30 July 2006
* Kennedy, Dominic. "The prince, the lawyer and his wife lose out in court" , *The Times*, 26 January 2007. article regarding Thomas Derbyshire and Faith Zaman losing appeal against freezing of assets in multimillion-dollar fraud case
* Forbes World's Richest People 1997, Forbes.com
* Brunei's Battle Royal, *[[Business Week]]*
* Usborne, David. "Brotherly love runs out", 11 February 2006, about the sultan's legal fight with his brother; linked 17 February 2006

گٹھ:مسلم بادشاہ
گٹھ:بادشاہ
گٹھ:برونائی
گٹھ:برونائی دے بادشاہ
فاؤنڈیشن آف سارک رائیٹرز اینڈ لٹریچر

فاؤنڈیشن آف سارک رائیٹرز اینڈ لٹریچر (پھوسوال) اکو اک اجیہی سارک ، دیساں دی سرو-اچّ تنظیم اے  جو اوہناں دیساں دے خطے وچ پرکرتی دی سنبھال اتے لوکاں دے لوکاں نال وچار وٹاندرے تے ادھارت ساہتکیاتے سبھیاچاری سرگرمیاںراہیں شانتی نوں مضبوط کرنا دے اپرلے کردی اے  ۔ ایہہ تنظیم1987 وچ پنجابی دی نامور لکھارناجیت کور دی پردھانگی ہیٹھ قایم کیتی گئی جو اجے وی اسدی پردھان چلی آ رہی اے ۔ 
## حوالے

گٹھ:تنظیماں
گٹھ:سارک
گٹھ:بھارت
نورودوم سیہامونی

**نورودوم سیہامونی** (؛ کھیمر بولی:នរោត្តម សីហមុនី) کمبوڈیا دا موجودہ بادشاہ اے۔ 

## ہور ویکھو
*کمبوڈیا
*کھیمر بادشاہت
## باہرلے جوڑ

گٹھ:بادشاہ
گٹھ:کمبوڈیا
گٹھ:کمبوڈیا دے بادشاہ
صباح الاحمد الجابر الصباح

**صباح الاحمد الجابر الصباح** کویت دا  پندرہواں حکمران جدونکہ پنجواں امیر تےکویتی فوجاں دے سربراہ   اے۔ 

## باہرلے جوڑ

*Al-Diwan Al-Amiri  - the official website of the office of the Emir

گٹھ:آل صباح

گٹھ:مسلم بادشاہ
گٹھ:کویت
گٹھ:بادشاہ
گٹھ:کویت دے امیر
گٹھ:موجودہ قومی حکمران
گٹھ:مسلم شخصیتاں
آکی ہیتو ساما

300px|thumb|آکی ہیتو ساما  تے شہزادی میچیکو 2005ء
جاپان دےموجودہ فرمانرواداناں **آکی ہیتو**(明仁) اے جسدی پیدائش23 دسمبر 1933 نوںہوئی تے جاپان دی روائتی 
) 1989-2019ترتیب دے مطابقا یہ ایک سو پچیواںشہنشاہ اے۔

جاپانی بادشاہ دا ناں نہيں ليا جاندا بلکہ اس لئی احتراماً **تین نو ہیکا** (تے ن نو ہےی کا / 天皇陛下)دا  لفظ ورتیا  جاندا اے ، جداں مغل شہنشاہاں لئی **عالم پناہ** تے**ظل الہی** دے لفظ ورتے باندے سن، تے جے کتھے ناں لین دی لوڑ   پے جائے تاں ناں دے مگروں **ساما** (محترم / جناب) دا  اضافہ کردتا جاندا اے۔ ہر بادشاہ دے دوردا اک نام چنیا جاندا اے  جسنون اسدے ناں دی **جیدای** کہندے نیں (جیدای دے معنی عہـد / دور دے نیں)۔ آکى ہى طو صاحب دے دوردا ناں **حے سے** (درست تلفظ **حےی سےی** اے جو کہ رواں بول چال چ حے سے ادا ہو جاندا اے) اے۔ اس تون پہلےاسدے  والد **[[ہیروہیتو]]** دا عہد سی جو کہ شووا کہلاندا اے تے 63 سال چلیا سی تے استوں  پہلے تھایشو تے میجی ویلے سن۔

اک  دسن جوگ گل ایہ ہے کہ موجودہ بادشاہ نوںتین نو ہیکا کہیا جاندا اے جدونکہ پچھلی جیدائواں (ویلےآں) دے بادشاہاں دے نال انہاں دی جیدایدا لفظ لاکے پکاریاجاندا اے مثلاً شووا جیدای دے ہیروہیتو نوں**شوواتین نو** تے میجی جیدایدے بادشاہ نوں**میجی تین نو** کہندے نیں، اینج ای آکی ہیتو دی موت مکروں نئ جیدای شروع ہو ئےگی  تے اسدے لئی **حے سے تین نو** دا لفظ ورتیا جاۓ گا۔

گٹھ:جاپان
گٹھ:بادشاہ
گٹھ:جاپانی شہنشاہ
گٹھ:موجودہ قومی حکمران
گٹھ:جاپانی شخصیتاں
جیون تھاں

**زندگی تھاں** خلا وچ اس تھاں نوں کیندے نیں جیتھے جیون لئی حالات بلکل ٹھیک ہون جنج زمین اتے نیں۔ اس تھاں وچ پانی پانی سار مورت وچ ہو سکدا اے تے ایسی تھاواں وچ تارہ گرو خیال کردے نیں کہ زمین توں بعر دی جیون پائی جاسکدی اے۔ خلا وچ ہر 5 وچوں 1 تارے دی جیون تھاں وچ اک زمین جیناں پاندھی پایا جاندا اے جیدے تہ جیون وس سکدی اے۔

گٹھ:تارہ پڑھت
گٹھ:خلائی سائنس
گٹھ:سائنس
گٹھ:فلکیات
عبد الحلیم معظم شاہ

**المعتصم باللہ محب الدین توانکو الحاج عبد الحلیم معظم شاہ ابن المرحوم سلطان بادلیشاہ**  (Almu'tasimu Billahi Muhibbuddin Tuanku Alhaj Abdul Halim Mu'adzam Shah Ibni Almarhum Sultan Badlishah) ملائیشیا دا چودہواں تے موجودہ یانگ دی‌ پرتوان آگونگ، تے اس دے علاوہ قدح دا ستائیواں تے موجودہ سلطان اے ۔

## باہرلے جوڑ
* فہرست سلاطین قدح 

گٹھ:مسلم بادشاہ
گٹھ:ملائشیا
گٹھ:ملائیشیا
گٹھ:ملائشیائی شخصیتاں
گٹھ:ملائشیائی بادشاہتاں
گٹھ:بادشاہ
گٹھ:ملائشیا دے بادشاہ
گٹھ:موجودہ قومی حکمران
گٹھ:مسلم شخصیتاں
آکسائڈ

**آکسائڈ** اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیدے فارمولے وچ کم از کم اک آکسیجن دا ایٹم تے کسی دوجے عنصر دا ایٹم ہووے۔ دعاتی آکسائڈاں وچ عام طور تے آکسیجن دا -2 آکسیڈیشن حالت دا اینائن ہوندا اے۔ آکسائڈاں زمین دی کھل دا بوت حصہ بناندیاں نیں جیدی وجہ عنصراں دا ہوا تے پانی وچ آکسیجن نال رلنا اے۔ ہائیڈروکاربن دے بلن نال کاربن دیاں دو آکسائڈاں بندیاں نیں: کاربن ڈائی آکسائڈ تے کاربن مونو آکسائڈ۔ اوہ میٹیریل جیڑے صرف اکو عنصر نال بنے ہوندے نیں اوناں اتے وی آکسائڈ دی اک تہہ آجاندی اے۔ مثال دے طور تے الومینیم پتری اتے Al2O3 دی اک تہہ آجاندی اے جیڑی اینوں مزید زنگ توں بجاندی اے۔ نیچر وچ سب توں بوتیاں پائی جان آلیاں آکسائڈاں سیلیکان ڈائیآکسائڈ تے پانی نیں۔ زنگ وی آکسائڈ دی اک تہہ نوں کیندے نیں خاص طور تے رتی آکسائڈ دی تہہ نوں جیڑی لوۓ تے آکسیجن دے پانی دے ہون نال رلن تہ بن جاندی اے۔

گٹھ:کیمسٹری
یانگ دی‌ پرتوان آگونگ

**یانگ دی‌ پرتوان آگونگ** (جاوی: يڠ د-ڤرتوان اڬوڠ) (ترجمہ:جسنوں سردار بنایا گیا) ملائشیا دے اعلی سربراہ ریاستدا لقب اے۔ **ملایا فیڈریشن** (ہن ملائیشیا) دے آزادی حاصل کرن دے  بعد ایہ منصب 1957 چ قائم کیتا گیا۔

## فہرست یانگ دی‌پرتوان آگونگ

گٹھ:مسلم بادشاہ
گٹھ:بادشاہ
گٹھ:شاہی القاب
گٹھ:ملائشیا دے بادشاہ
گٹھ:ملائیشیا
قابوس بن سعید آل سعید

**قابوس بن سعید آل سعید** ( انگریزی     Qaboos bin Said al Said ، بلوچی  قابس بن سعید آل سعید )
سلطنت عمان دا موجودہ سلطان اے۔ 

**قابوس بن سعید بن تیمور آل سعید** (، ،  )
سلطنت عمان دے سابقہ سلطان سن ۔انہاں نے 50 سال تک اپنے ملک عمان د‏‏ی خدمت کيتی تے اسنو‏ں ترقی د‏‏ی راہ اُتے گامزن کيتا۔ 

### سلطان قابوس د‏‏ی خدمات
1970 ء وچ عمان دا تخت سنبھالنے والے سلطان قابوس 18 نومبر 1940ء نو‏‏ں عمان دے شہر صلالہ وچ پیدا ہوئے ۔گزشتہ طویل عرصے تو‏ں سلطنت عمان اُتے حکمرانی کرنے والے سلطان قابوس نے مڈھلی سِکھیا عمان تو‏ں ہی حاصل کيتی ۔انہاں نے 1960ء وچ   برطانوی شاہی ملٹری اکیڈمی وچ شمولیت اختیار کيتی تے فیر مغربی جرمنی وچ برطانوی فوج وچ کچھ عرصہ تربیت حاصل کيتی۔1964ء وچ آبائی وطن واپس آئے تے ایتھ‏ے انہاں نے اپنا بوہت‏ے وقت اسلامی قانون تے عمانی تریخ دے مطالعہ وچ صرف کيتا۔ 1970ء وچ 29 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نے اپنے والد سید بن تیمور دا تختہ الٹا سی جس دے بعد تیل د‏‏ی دولت دا استعمال کردے ہوئے انہاں نے عمان نو‏‏ں ترقی د‏‏ی راہ اُتے گامزن کر دتا۔دلچسپ گل ایہ اے کہ سلطان قابوس بن سعید عمان دے تمام اہ‏م تے وڈے عہدےآں اُتے خود فائز رہ‏‏ے۔ اوہ سلطنت عمان دے سلطان دے نال نال وزیراعظم، آرمی چیف، وزیر دفاع، وزیر خزانہ، وزیر خارجہ تے اسٹیٹ بینک دے گورنر وی رہ چکے نيں۔سلطان قابوس غیر شادی شدہ سن تے انہاں دا کوئی وارث یا نامزد جانشین نئيں سی۔ انہاں دا کوئی دوسرا بھائی وی نئيں ،البتہ اک بہن اے ۔سلطان قدوس نو‏‏ں انہاں د‏‏ی بہترین سیاسی ، اقتصادی ، عسکری، سماجی تے ثقافتی خدمات نو‏‏ں عالمی سطح اُتے وی سراہا گیا تے بیشتر ایوارڈز تو‏ں وی نوازیا گیا۔سلطان قابوس د‏‏ی خدمات سلطان قابوس نو‏‏ں 2001ء وچ حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں نشان پاکستان دا اعزاز دتا گیا سی جدو‏ں کہ 2004ء وچ جواہر لعل نہرو ایوارڈ وی دتا گیا۔اکتوبر 2018ء وچ سلطان قابوس نے اسرائیل دے وزیر اعظم بینجمن نیتن یاہو کا  سلطان د‏‏ی دعوت اُتے دورہ تاریخی اہمیت دا حامل اے ۔نیتن یاہو گزشتہ 20 برس دے دوران عمان دا دورہ کرنے والے پہلے اسرائیلی وزیر اعظم سن ۔نیتن یاہو دورہ عمان دے دوران سلطان قابوس د‏‏ی شخصیت تے انہاں د‏‏ی دور اندیشی تو‏ں کافی متاثر ہوئے سن ۔

### وفات
عمان دے سلطان قا بوس بن سعید 79 برس د‏‏ی عمر وچ وفات پا گئے۔ مقامی میڈیا دے مطابق سلطان طویل عرصے تو‏ں علیل سن تے کینسر دے مرض وچ مبتلا سن اوہ گذشتہ ماہ وچ ہی بیلجیم تو‏ں طبی معائنے تے علاج دے بعد وطن واپس آئے سن ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Official account of the Sultan's reign
* Oman Net
* Oman-Qaboos

## (مراجع)

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:آل سعید
گٹھ:آنریری نائٹس گرینڈ کراس آف د‏ی آرڈر آف سینٹ مائیکل اینڈ سینٹ جارج
گٹھ:اموات بسبب قولومستقیمی سرطان
گٹھ:ویہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:سرطان دے مرض وچ مبتلا شخصیتاں
گٹھ:سلاطین عمان
گٹھ:سلطنت عمان وچ ایل جی بی ٹی
گٹھ:صلالہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:عمانی اباضی مسلم شخصیتاں
گٹھ:مسلم بادشاہ
گٹھ:نشان پاکستان وصول کنندگان
گٹھ:نشان عبد العزیز آل سعود یافتگان
گٹھ:قائدین جو بغاوت دے ذریعے اقتدار وچ آئے
گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Official account of the Sultan's reign 
* Oman Net
* Oman-Qaboos 

گٹھ:مسلم بادشاہ
گٹھ:عمان
گٹھ:بادشاہ
گٹھ:اومان دے  بادشاہ
گٹھ:موجودہ قومی حکمران
گٹھ:مسلم شخصیتاں
زمین ورگا پاندھی

**زمین ورگا پاندھی** یا **چٹانی پاندھی** ایسا پاندھی اے جیدی بنتر دا بوتا حصہ سلیکیٹ، وٹے تے دعاتاں دا ہوۓ۔ سورجی پربندھ وچ چٹانی پاندھی اندر دے پاندھی نیں جیڑے سورج دے سب توں نیڑے نیں: عطارد، زہرہ، زمین تے مریخ۔ زمین ورگے پاندھیاں دی کھل ٹھوس ہوندی اے تے سورجی پربندھ دے وڈے گیس جناں دی کھل نئیں ہوندی تے اوہ ہائیڈروجن، ہیلیم تے پانی نال بندا اے۔

گٹھ:کیمسٹری
سلیکیٹ

**سلیکیٹ** اک کمپاؤنڈ نوں کیندے نیں جیدے وچ سلیکان دا آئن ہووے۔ تقریبا سارے سلیکیٹ کمپاؤنڈ آکسائڈ وی ہوندے نیں مگر ہیگزا فلورو سلیکیٹ([SiF6]2−) تے دوجے اینائن وی سلیکیٹ وچ آندے نیں۔ سیلیکیٹ زمین دی کھل دی بنتر دا بوت زيادہ حصہ سلیکیٹ نال بنیا ہویا اے تے ہور چٹانی پاندھیاں دی کھل وچ وی سلیکیٹ ہوندا اے۔ ریت، سیمٹ تے ہور ہزاروں معدنیاتاں وچ سلیکیٹ پایا جاندا اے۔

گٹھ:کیمسٹری