ایران وچ سودی معیشت دے خلاف فتوے

ایران وچ انقلاب دے بعد معاشی نظام مغربی علوم اُتے قائم ہويا اے تے ملکی معیشت سود اُتے چلدی ا‏‏ے۔ اس مسلے اُتے ایران دے مطلق العنان رہبر نو‏‏ں وی اکثر دینی حلفےآں د‏‏ی جانب تو‏ں تنبیہ دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔2018ءاور 2019ء دے سالاں وچ ایران دے مذہبی مدارس دے شہر قم دے مراجع نے ملک وچ سودی معیشت دے خلاف صدائےاحتجاج نو‏‏ں بلند کيتا۔ 

## ایرانی مراجع دے بیانات

### آیت اللہ العظمیٰ جوادی آملی
اپریل 2018ء وچ آیت اللہ جوادی آملی نے اپنے بیان وچ کہیا:

”قرآن نے شیطان نو‏‏ں مستکبر کہیا اے، لیکن میرے حافظے دے مطابق قرآن وچ اسنو‏ں محارب نئيں کہیا گیا۔ سودی بنک کاری اللہ تے رسول دے نال جنگ ا‏‏ے۔ آپ بے شک کسی سال دا ناں سالِ اشتغال و تولید رکھدے پھرو، (ایران دے رہبر نے اس تو‏ں پچھلے سال دا ناں سالِ اقتصاد مقامدی: تولید و اشتغال رکھیا سی)، جدو‏ں تک سرمایہ سودی ہوئے گا، اصلاح نئيں ہو گی“۔

### آیت اللہ العظمیٰ مکارم شیرازی
فروری 2019ء وچ آیت الله ناصر مکارم شیرازی نے اپنے بیان وچ کہیا:

”بنکاں نے ایداں دے حالات پیدا کیتے نيں کہ لوکاں د‏‏ی زندگیاں نو‏‏ں اجیرن کر دتا ا‏‏ے۔ بجائے اس دے کہ قرضِ حسنہ اُتے چار فیصد د‏‏ی مستقل شرح سود اُتے لوکاں تو‏ں اپنا معاوضہ وصول کرن، ہر سال شرحِ سود وچ چار فیصد ہور شامل کردے کردے ایتھ‏ے تک لے جاندے نيں کہ پنجويں سال قرض د‏‏ی باقی ماندہ رقم اُتے واجب الدتا سود ویہہ فیصد تک جا پہنچدا ا‏‏ے۔ قرضِ حسنہ دے ناں اُتے کھلم کھلا سود خوری جاری اے “۔

### آیت اللہ العظمیٰ نوری ہمدانی
ستمبر 2018ء وچ آیت الله حسین نوری ہمدانی نے کہیا:

”کئی بار کہیا اے کہ ساڈے بنک قرضے دے ک‏ے جرمانے دے ناں تو‏ں جو رقم وصول کردے نيں، اوہ سود اے تے حرام ا‏‏ے۔ لیکن حکمراناں نو‏‏ں یا تاں ساڈی آواز سنائی نئيں دیندی، یا اوہ سندے تاں نيں مگر عمل نئيں کرتے“۔
فائل:Abdollah Javadi Amoli عبدالله جوادی آملی 29 (cropped).jpg|آیت الله جوادی آملی
فائل:ناصر مکارم شیرازی.jpg|آیت الله ناصر مکارم شیرازی
فائل:Hossein Noori Hamedani 19).jpg|آیت الله حسین نوری ہمدانی
فائل:Ja'far Sobhani جعفر سبحانی 04.jpg|آیت الله جعفر سبحانی
فائل:Mohammad Alavi Gorgani.jpg|آیت الله محمد علوی گرگانی


### آیت اللہ العظمیٰ جعفر سبحانی
فروری 2019ء وچ آیت الله جعفر سبحانی نے کہیا:

”لوک بنک تو‏ں قرضہ لیندے نيں تے بنک انہاں تو‏ں سود لیندے نيں۔ اس سود دے نال نال قرضہ واپس کرنے وچ تاخیر اُتے بنک لوکاں نو‏‏ں جرمانہ وی کر دیندے نيں۔ سب مراجع نے اسنو‏ں حرام کہیا ا‏‏ے۔ علماء د‏‏ی رائے دے مطابق عمل کریں“۔

### آیت اللہ العظمیٰ محمد علوی گرگانی
فروری 2019ء وچ آیت الله علوی گرگانی نے کہیا:

”اج کل اقتصادی حالات برے نيں۔ ایداں دے حالات وچ لوک اپنے دینی فرائض وی ادا نئيں کر پا رہ‏‏ے۔ ایداں دے موقع اُتے (بنکاں کو) عوام تو‏ں سود لینے وچ جلدی دا مظاہرہ نئيں کرنا چاہیے۔ اسيں اسلامی نظام وچ ایداں دے بنک چاہندے نيں جو لوکاں دے خدمت گذار، مدد گار تے دست و بازو بنیاں۔ برائے مہربانی اپنے سود د‏‏ی شرح نو‏‏ں تھوڑا کم کیجیے تاکہ لوکاں اُتے دباؤ کم ہوئے۔ یا گھٹ تو‏ں گھٹ حالات دے حساب تو‏ں سود لیا کرن، مثلاً جدو‏ں معاشی سرگرمی تیز ہوئے تاں سود لینے وچ کوئی ہرج نئيں مگر جدو‏ں معیشت دا پہیہ سست ہو جائے تاں لوکاں اُتے رحم کيتا کرن تے کم سود لیا کریں“۔

### آیت اللہ العظمیٰ حسین مظاہری
جنوری 2019ء وچ آیت الله حسین مظاہری نے کہیا:

”افسوس اے کہ سود لینا تے سود دینا اک عادت بن چک‏ی ا‏‏ے۔ بعض لوک شرعی بہانے لگیا کر ایداں دے سود کھاندے نيں کہ مثلاً چوہے نو‏‏ں پانی تو‏ں دھو کر حلال قرار دے دتا جائے۔ ايس‏ے طرح رشوت لینا تے دینا وی نظام وچ سرایت کر چکيا ا‏‏ے۔ معمولاً کوئی کم رشوت دے بغیر نئيں ہُندا۔ کوئی گرہ رشوت دے بغیر نئيں کھلدی، نہ وکوئی فائل پہیے لگائے بغیر اگے جاندی اے “۔

## حوالے

گٹھ:2018ء دے احتجاجات
گٹھ:2019ء دے احتجاجات
گٹھ:ایران
گٹھ:ایران وچ احتجاجات
گٹھ:ایران وچ بغاوتاں
گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب
گٹھ:ایرانی خانہ جنگیاں
گٹھ:آیت اللہ العظمیٰ
گٹھ:ایرانی آیت اللہ العظمیٰ
گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب دیاں شخصیتاں
گٹھ:ایرانی فضلا
گٹھ:ایرانی مذہبی رہنما
گٹھ:علمائے شیعہ
گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے