شیخ منصور

**الامام المنصور المتوکیل علا اللہ** ،   جسنو‏ں **[[شیخ]] المنصور** ("فتح") دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، پیدا ہويا **منصور اشورما** (1762–1794) اک چیچن اسلامی مذہبی تے فوجی رہنما سی جس د‏‏ی قیادت وچ کیتھرین اعظم کیاٹھارہويں صدی دے آخر وچ قفقاز وچ سامراجی توسیع دے خلاف مزاحمت کيتی گئی. شیخ منصور نو‏‏ں روسی سامراج دے خلاف قفقاز وچ مزاحمت دا پہلا رہنما سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ عام طور اُتے چیچن تے چرکِس‏ے عوام تے انہاں د‏‏ی آزادی دے لئی جدوجہد دا ہیرو ا‏‏ے۔ 

## سیرت
منصور اشورما سنجا دریا د‏‏ی وادی وچ الدی نامی آؤل(پنڈ) وچ پیدا ہويا سی ، . بعد وچ ، انہاں نے تعلیم دے لئی داغستان دے پہاڑی ملک دا رخ کيت‏‏ا ، تے آخر کار صوفی اسلام دے نقشبندی اسکول دے بعد اک مدرس‏ے وچ داخلہ لیا۔  

1784 وچ ، شیخ منصور ، جو ہن اک چپکے ہوئے امام ، چیچنیا واپس روانہ ہوئے ، شمالی قفقاز وچ روسی تجاوزات تو‏ں ناراض ہوگئے۔ انہاں نے بقیہ غیر مسلم چیچناں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اپنی بہت ساریاں پرانی کافر روایات کو مرنے والےآں دے فرقے تو‏ں روکاں ، تمباکو نوشی بند کرن ، اسلامی تصورات نو‏‏ں معاشرتی کنونشن ( *ایڈیٹ* ) وچ متاثر کرن تے اسلامی اتحاد د‏‏ی کوشش کرن۔ اس سرزمین وچ ایہ آسان نئيں سی جتھ‏ے لوک قدیم روایات ، رسم و رواج تے مذاہب دے تحت رہندے سن ۔ چیچنیا وچ اسلامی روایت خاص طور اُتے پہاڑی علاقےآں وچ اِنّی مضبوط نئيں سی جِنّی داغستان وچ سی۔ لیکن انہاں نے جو مقدس جنگ دا اعلان کیہ اوہ *ٹیپ* قبیلےآں وچ اتحاد د‏‏ی اک کوشش سی۔

جداں ہی منصور دا پیغام چیچن عوام وچ مقبول ہويا ، روسی سلطنت نے اسنو‏ں بدناں کرنے تے بالآخر اسنو‏ں گرفتار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ سن 1785 وچ ، روسیاں نے 5 ہزار فوجیاں   تک تعزیری مہم اس دے گھر ایلڈی اول وچ بھیج دتی ، صرف اس پنڈ نو‏‏ں ننگا تے ویران تلاش کرنے دے لئی۔ مشتعل ، روسی فوجیاں نے لٹ مار کیت‏‏ی تے پنڈ نو‏‏ں زمین اُتے جلا دتا۔ دوسرےآں دے نال *[[جہاد|الدی آؤل وچ ]]* واپس آنے اُتے ، منصور نے روسیاں دے خلاف اک مقدس جنگ ( *[[جہاد|غزوات]]* ) دا اعلان کيت‏‏ا۔ جلد ہی ، چیچن دے جنگجوواں نے سنجا د‏‏ی جنگ جیت لی ، تے سیکڑاں روسی فوجیاں نو‏‏ں ہلاک تے اسیر کرلیا۔   اس دے بعد ، شیخ منصور نے داغستان تو‏ں کباردا دے راستے مزاحمتی جنگجوواں نو‏‏ں کڈیا۔ دسمبر 1785 تک زیادہ تر فوجاں چیچن تے داغستانی جوان اُتے مشتمل سن جنہاں د‏‏ی تعداد 12،000 تو‏ں زیادہ سی۔ اُتے ، منصور نو‏‏ں اس وقت شکست دا سامنا کرنا پيا جدو‏ں اس نے روسی علاقے وچ دراندازی د‏‏ی کوشش کيتی تے کلیار قلعہ اُتے قبضہ کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔

اس دے بعد ، روسی عوام نے اپنی بستیاں وچ اصلاح د‏‏ی تے روسی مہارانی کیتھرین عظیم نے اپنی فوجاں جارجیا تو‏ں دریائے تیرک لائن تک واپس لے گئياں۔ 1786 وچ روسی افواج دے نويں قلعے ملادی قفقاز نو‏‏ں چھڈ دتا ، تے 1803 تک اسنو‏ں دوبارہ قبضہ نئيں کيت‏‏ا. سن 1787–1791 تک ، روسی ترک جنگ دے دوران ، شیخ منصور شمال مغربی قفقاز دے علاقے ادیگیا چلا گیا ، تے اوتھ‏ے اسلامی طرز عمل نو‏‏ں مستحکم کيت‏‏ا۔ انہاں نے ادیگے تے نوغائی لوکاں د‏‏ی روسی افواج دے خلاف حملےآں وچ قیادت کی، لیکن انہاں نو‏‏ں کئی بار واپس دھکیل دتا گیا.

جون 1791 وچ ، شیخ منصور نے بحیرہ اسود دے کنارے ترک قلعہ اناپیتا اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا جدو‏ں اوہ محاصرے وچ آیا۔ اسنو‏ں سینٹ پیٹرزبرگ لیایا گیا تے تاحیات قید کردتا گیا۔ اپریل 1794 وچ ، اوہ شیلسبرگ قلعہ وچ فوت ہويا۔

## میراث

* شیخ منصور انیہويں صدی دے وسط وچ دو رومانوی ناولاں دا موضوع سی ، اک روسی وچ V.I Savinov تے اک ای اسپینسر دے انگریزی وچ سی۔  
* اخمت قادروف اسکوائر دا ناں پہلے 1996 وچ شیخ منصور دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔
* بوہت سارے گانے شیخ منصور نو‏‏ں دتے گئے نيں ، جداں تیمور مطورائیوف تے رضویدی اسماعیلوف جداں فنکاراں نے۔
* داغستانی شہر خاصاورت وچ سڑکاں دا ناں شیخ منصور دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔

## ایہ وی دیکھو

* کاکیشین امامت
* کاکیسیائی جنگ

## حوالے

* شیخ منصور تے قفقاز دے ہور افسانےآں د‏‏ی کہانی
گٹھ:1732 دے جم
گٹھ:سنی صوفیاء
گٹھ:سنی ائمہ
گٹھ:چیچن سیاست دان
گٹھ:چیچن قوم
گٹھ:1794 دیاں موتاں