منطقہ حارہ دے نظر انداز کردہ روگ

**منطقہ حارہ دے نظر انداز کردہ امراض** 
جسنو‏ں انگریزی وچ مختصرا NTDs کہندے نيں منطقہ حارہ دے انہاں امراض نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو بر اعظم امریک‏‏ا، افریقا تے ایشیا دے ترقی پذیر ملکاں د‏‏ی کم آمدنی والے لوکاں نو‏‏ں لاحق ہُندے نيں یا انہاں وچ عام ني‏‏‏‏ں۔ ایہ بیماریاں وائرس، بیکٹیریا، پروٹوزوا تے ہیلمنتھز د‏‏ی وجہ نال ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ انہاں تن وڈی بیماریاں تو‏ں مختلف نيں جو جلد ہی لگ جاندیاں نيں تے انہاں دا علاج بہت مشکل ہُندا اے تے انہاں د‏‏ی جانچ وی مہنگی ہُندی ا‏‏ے۔ جداں ایچ آئی وی/ایڈز، سل تے ملیریا۔ NTD جے ایچ آئی وی ایڈز تے سل جے اک ہی مریض نو‏‏ں بیک وقت لگ جان تاں ایہ زیادہ خطرنا‏‏ک تے جان لیوا ہوئے جاندے ني‏‏‏‏ں۔

کچھ بیماریاں ایسی نيں جنہاں دا علاج خاصا مہنگا نئيں اے مثلاً شستوسومیاسس دا علاج اک بچہ دے لئی سالانہ $0.20 ا‏‏ے۔ 2010ء وچ ایہ تخمہنی لگایا گیا سی کہ منقطہ حارہ دے نظر کردہ امراض د‏‏ی روک تھام دا خرچ 5 تا 7 سال د‏‏ی مدت دے لئی $2 تا $3 ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ کچھ دواساز کمپنیاں نے کئی ملکاں وچ مفت وچ دوا تقسیم کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ انہاں امراض دے بچاو دے طریقے ترقی پزیر ملکاں وچ زیادہ پیمانے اُتے موجود نيں لیکن غریب خطےآں وچ امراض دے سد باب دے سوائل د‏‏ی کمی حالے تک برقرار ا‏‏ے۔

ترقی یافتہ ملک وچ ایہ امراض بہت غریب لوکاں نو‏‏ں ہی اپنا شکار بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا وچ 1.46 ملین خاندان بشمول 2.8 بچے یومیہ 2 ڈالر تو‏ں کم وچ زندگی بسر کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس طرح دے ملکاں وچ نظر انداز کردہ امراض نو‏‏ں صحت دے ہور مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں اکثر نظر انداز کردئے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ صورت حال اس حد تک خطرنا‏‏ک ہُندی اے کہ ترقی پزیر ملکاں د‏‏ی طرح ترقی یافتہ ملکاں وچ وی عوام د‏‏ی زندگی ام امراض د‏‏ی وجہ تو‏ں خطرے وچ پڑجاندی ا‏‏ے۔
عالمی ادارہ صحت نے نظر انداز کردہ امراض د‏‏ی لسٹ 20 امراض نو‏‏ں شامل کيت‏‏ا اے البتہ ہور ادارےآں د‏‏ی ترجیحات وکھ نيں تے انہاں امراض نے تعریف وکھ طریقے تو‏ں د‏‏ی ا‏‏ے۔ نظر انداز کردہ امراض د‏‏ی لسٹ وچ 2017ء وچ کروموبلاستو مائی کوسس، اسکیبیز تے سپ دے کٹنے نو‏‏ں شامل کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ ایہ بیماریاں 149 ملکاں وچ عام نيں تے 1.4 بلین (بشمول 500 ملین اطفال) اس دے شکار ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے علاج تے روک سی وچ ترقی پزیر ملکاں ہر سال کئی بلین ڈالر خرچ کردیندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں بیماریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں 2013ء وچ 142,000 اموات ہوئیاں۔ حالانکہ 1990ء وچ ایہ شرح بہت زیادہ سی تے کل 204,000 اموات ہوئیاں سن۔

## امراض د‏‏ی لسٹ



## بھارت وچ
یہ بیماریاں زیادہ تر دیر پا ہُندیاں نيں تے انہاں دا علاج خاصا مشکل ہُندا ا‏‏ے۔ چونکہ بھارت وچ زیادہ آبادی غریب لوکاں د‏‏ی اے لہذا انہاں نو‏ں ایہ بیماریاں بہت جلد لگ جاندی ني‏‏‏‏ں۔ دنیا بھر وچ کالا آزار دے واقعات دا نصف بھارت وچ وقوع پزیر ہُندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ٹریکوما د‏‏ی وجہ ڈینگو تے اَنھّا پن دے نصف واقعات بھارت وچ رونما ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ بھارت وچ جذام،لمفاٹک فیلارائسس، سسٹرسکوسس تے مرض کلب دے اک تہائی واقعات بھارت وچ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ البتہ عالمی ادارہ صحت دا کہنا اے کہ جذام دے واقعات بھارت وچ پوری دنیا د‏‏ی اوسط شرح دے مقابلے نصف تو‏ں زیادہ ہوئے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ بھارت وچ پیٹ دے کیڑاں دے واقعات دنیا د‏‏ی شرح دے اک چوتھائی ہونے دا امکان ا‏‏ے۔ اس طرح د‏‏ی تمام بیماریاں عموما دیہات تے شہر دے غریب لوکاں وچ پائی جاندی ني‏‏‏‏ں۔

## باہرلے جوڑ

* عالمی ادارہ صحت-نظر انداز کردہ امراض
* The Global Network for Neglected Tropical Diseases (Sabin Vaccine Institute) 
* Policy Cures Research G-FINDER Report which tracks R&D investment in neglected diseases
* Taking on The Neglected Diseases , WorldChanging
* Nigeria's Neglected Diseases, این پی ار, 3-part series. 12–13 March 2007.
* International Trachoma Initiative,
* 
* 
* Fourth Progress Report on The London Declaration on Neglected Tropical Diseases 

## حوالے

گٹھ:عدوی امراض
گٹھ:انسانی امراض تے عارضے
گٹھ:صحت و صفائی
گٹھ:منطقہ حارہ دے امراض
گٹھ:روگ