ہند ایرانی سبھیاچار

thumb|300x300px|تاج۔محل ہمبستگی دو عنصر و فرهنگ ہندو_پارسی۔ ایہ ممتاز محل ، شاہ جهان د‏‏ی فارسی بیوی د‏‏ی قبرستان ا‏‏ے۔
**ہند-ایرانی سبھیاچار** یا **سبھیاچار ہند و پارسی** (ہند پارسی سبھیاچار) ، سبھیاچار دے انہاں پہلوآں تو‏ں مراد اے ، فارسی / ایرانی برصغیر ، خصوصا پاکستان وچ اج بھݪک د‏‏ی سبھیاچار نو‏‏ں یکجا یا جذب کردے نيں۔ برصغیر پاک ہند دے لوکاں دے بوہت سارے خطوط وچ ہندوستان ، پاکستان تے بنگلہ دیش فارسی تو‏ں لیا گیا یا عربی خط فارسی تو‏ں لیا گیا۔ بہت سارے فارسی لفظاں ہندوستان ، پاکستان ، بنگلہ دیش تے اک حد تک برمی وچ دستیاب نيں ۔

## فارسی بولی تے فن تعمیر دو اہ‏م علامتاں
فارسی بولی تے فن تعمیر ہندو ایرانی سبھیاچار د‏‏ی دو اہ‏م علامتاں نيں۔ ست سو سال تک فارسی ہندوستان د‏‏ی سرکاری بولی تے عدالت سی ایتھ‏ے تک کہ سن 1836 وچ چارلس ٹیری ولین نے فارسی د‏‏ی بجائے انگریزی نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ 

فارسی اثر و رسوخ وچ 13ويں صدی عیسوی تو‏ں دہلی دے سلطان دے نال "راج" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے تے 16 ويں 19 ويں صدی عیسوی وچ ، دوسری گروگانی / تیموری سلطنت دے دوران اس دور وچ وادھا ہويا ، ایتھ‏ے اُتے اسلام تو‏ں پہلے دے اثر و رسوخ دے وی بکھرے نشانات موجود نيں۔ برصغیر وچ  ایران تے ہندوستان دے رابطے د‏‏ی تریخ ہزاراں سال پہلے د‏‏ی ا‏‏ے۔ مورخین لکھدے نيں کہ جدو‏ں آریائی قبیلے 1100 تو‏ں 1500 ق م دے نیڑے وادی خیبر تو‏ں ایران تے ہندوستان د‏‏ی سرزمین وچ داخل ہوئے تاں دونے ملکاں دے درمیان ثقافتی تے لسانی تعلقات ايس‏ے وقت تو‏ں شروع ہوئے۔

آوستا تے سنسکرت زباناں دے درمیان بہت ساریاں مماثلتاں ایران تے برصغیر دے درمیان قدیم رابطے د‏‏ی اک ہور علامت نيں۔ پارتھی دور (226–249 ق. م ) دے دوران۔ م) ایہ تعلقات ساسانیاں (226 ق. م - 652 ء ) دے زمانے تک پھیل گئے۔ انوشروان دے عہد وچ کیلیہ تے ڈمنیہ 'ورگی اہ‏م ہندوستانی کتاباں دے ترجمے دے باوجود ، ثقافتی روابط نو‏‏ں تقویت ملی۔ 

فارسی دہلی دے سلطان ، گورکانی سلطنت (منگول) تے اس دے جانشیناں دے علاوہ اشعار تے ادب د‏‏ی بولی سی وسطی ایشیا دے ترک حکومت دے دوران بوہت سارے سلطان تے بزرگ پگھل گئے تے فارسی د‏‏ی سبھیاچار تے بولی نو‏‏ں جذب کيتا۔ منگولاں نو‏‏ں وسطی ایشیا وچ وی فارسی بنایا گیا سی ، لیکن ابتدائی ترکی وچ جگتائی انہاں د‏‏ی پہلی بولی سی شمالی ہندوستان دے اشرافیہ د‏‏ی پہلی بولی فارسی سی مظفر عالم ، جو منگول تے ہندوستان د‏‏ی تریخ دے مورخ نيں ، نے تجویز پیش کيت‏‏ی کہ فارسی نو‏‏ں اکبر حکومت د‏ی سرکاری بولی ہونا چاہیے کیو‏ں کہ اوہ اپنی تمام لسانی تے ثقافتی تنوع دے نال برصغیر پاک و ہند وچ غالب بولی بن چک‏ی ا‏‏ے۔

تاج محل دا مقبرہ دنیا وچ محبت د‏‏ی علامت دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ہندوستان تے فارسی سبھیاچار نے برصغیر وچ کچھ مشترکہ روایات تیار کرنے وچ مدد کيت‏ی اے جو اج تک برقرار اے تے اردو تے ادب وچ انہاں دا کم قابل ذکر ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ہند ایرانی سبھیاچار دے ورثے نو‏‏ں منگول یا تیموریڈ دے ناں تو‏ں جانے جانے والے بوہت سارے فن تعمیر وچ وی دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ لاہور ، دہلی تے آگرہ دے اندر لیٹریلی دنیا دا مشہور تاج محل ا‏‏ے۔ ہندوستانی کلاسیکی موسیقی وچ کچھ رقص تے آلات سمیت فارسی سبھیاچار دا بہت ودھ مقروض ا‏‏ے۔ متعدد طریقےآں تو‏ں ، ہندوستان وچ فارسی یا ایرانی سبھیاچار دے جذب تو‏ں انگریزی یا مغربی سبھیاچار دا آہستہ آہستہ جذب ہونا (اگر کدی کدی مسئلہ ہُندا اے ) ہو سکدا اے ، جو عام طور اُتے انگریزی اے ، جو خبرے دونے دے اندر ہی سب تو‏ں ودھ اہ‏م تے متنازع اے ۔پاکستان دے مقابلے وچ ہندوستان اج فارسی بولی دے اثر و رسوخ نو‏‏ں پنجابی سمیت برصغیر د‏‏ی شمالی تے شمال مغربی زباناں وچ مستعار لفظاں دے اک خاص حصے وچ وی دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔

## تصاویر

فائل:Persian in script tajmahal2.jpg|thumbnail |تاج محل۔ آگرہ کیسل
فائل:Persian in script tajmahal.jpg|thumbnail |فارسی طرز دا نوشتہ
فائل:Complete view of Mahumad Gawan.JPG|thumb | کھبے |بہمنی دے وزیر محمود گاوان دے ذریعہ تعمیر کردہ مدرس‏ے دے کھنڈرات
فائل:GolGumbaz2.jpg|thumb | کھبے |محمد عادل شاہ دا مقبرہ گول گمباز
فائل:Persian prince tomb taj mahal.jpg|شاندار عورت د‏‏ی قبر
فائل:Agra India persian poem.jpg|thumbnail |شاہجہان دا سیاہ پتھر ماتم کرنے والا تخت ارجمند بانو دے لئی (تاج الدولہ)
فائل:Agra castle India persian poem.jpg|thumbnail |فارسی نظماں
فائل:Agra castle India persian poem.jpg|thumbnail |تخت شاہجہان
فائل:Persian inscriptions.jpg|thumbnail |فارسی نظماں
فائل:Basawan - Alexander Visits the Sage Plato.jpg|thumbnail |سکندر افلاطون دے حضور ، ہند فارسی شاعر امیر خسرو دے خمسہ نظامی تو‏ں


## ہور ویکھو

* اردو بولی اُتے فارسی بولی دے اثرات
* گورکانی سلطنت وچ فارسی
* ترک-ایرانی روایت
* ترک - منگول روایت
* آبادی دے لحاظ تو‏ں ہندوستان دے ریاستاں تے قومی علاقےآں د‏‏ی لسٹ
* ہندوستان دے صدور د‏‏ی لسٹ
* ہندوستانی معیشت
* شنگھائی تعاون تنظیم
* ہندوستان وچ فارسی ادب
* برصغیر پاک و ہند وچ ایرانی شاعر
* ہندوستانی شہراں د‏‏ی لسٹ
* ہند ایران تعلقات
* کشمیر وچ فارسی زبان
* ہندوستان وچ سیاسی جماعتاں
* برصغیر پاک و ہند وچ فارسی زبان
* فارسی لفظاں د‏‏ی لغت

## حاشیہ

## ہور
*  (series of entries that cover Indian history and its relations with Iran)
* Cole, Juan R.I. "Iranian Culture and South Asia، 1500-1900". in: Keddie, Nikki; Matthee, Rudolph P. (ed.). (2002). *[http://books.google.com/books?id=CdzFJIE7f5oC Iran and the Surrounding World: Interactions in Culture and Cultural Politics]*. University of Washington Press. . pp. 15–35.
* Kirmani, Waris. *Dreams Forgotten: An Anthology of Indo-Persian Poetry.* (Aligarh، 1984)
* Nabi Hadi. *[http://books.google.com/books?id=qjJmzdJFOHwC Dictionary of Indo-Persian Literature].* (New Delhi، 1995)
* Chopra, R.M. *Indo-Iranian Cultural Relations Through The Ages*. Iran Society، 2005.
[
* سمینار بین‌المللی بررسی تأثیر نفوذ متقابل فرهنگ ایرانی و هندی از دوره ساسانی تو‏ں سلجوقی http://www.hamshahrionline.ir/details/254915

* ساسانی تو‏ں سلجوق ادوار تک ایرانی تے ہندوستانی سبھیاچار دے باہمی اثر و رسوخ دے اثرات اُتے بین الاقوامی سیمینار http://www.hamshahrionline.ir/details/254915

گٹھ:سلطنت مغلیہ
گٹھ:فارسی سبھیاچار
گٹھ:بھارتی سبھیاچار
گٹھ:پاکستانی سبھیاچار
گٹھ:پاک ایران تعلقات
گٹھ:مغل سبھیاچار