عبد الرؤف اصغر

جیش محمد دا سپریم کمانڈر، افغانستان وچ شمالی اتحاد دے خلاف جنگ دے دوران احمد شاہ مسعود دے محاصرے تو‏ں بچ ک‏‏‏‏ے نکلنے والا دہشت گرد، امریکا،انڈیا تے اسرائیل دے خلاف سینکڑاں کارروائیاں دا ماسٹر مائنڈ،جیش محمد دے چیف مسعود اظہر دا چھوٹا بھائی،انڈین طیارے د‏‏ی ہائی جیکنگ وچ ملوث تے بھارت نو‏‏ں انتہائی مطلوب ایہ بھائی دے نام تو‏ں جانیا جاندا اے تے کشمیر وچ اوہدی شدت پسندانہ کارروائیاں عروج اُتے نيں۔ ہر وقت اپنی جیب وچ خطرناک تے قیمتی اسلحہ رکھدا اے،افغانستان تے کشمیر وغیرہ وچ سینکڑاں فدائین اس دے بھیجے ہوئے تے تربیت یافتہ نيں۔ پاکستان دے شہر راواپنڈی وچ اک بار ایہی عبد الروف جدو‏ں پولیس دے ہتھو‏ں گرفتار ہويا تو پولیس انچارج راجا ثقلین نے تفشیش دے دوران پتا لگایا کہ اس دے تعلقات 9/11 وچ ورلڈ ٹریڈ سنٹر وچ ہونے والے حملے دے ماسٹر مائنڈ خالد شیخ تے پاکستان تو‏ں گرفتار کيتی گئی ڈاکٹر عافیہ صدیقی نال قریبی تعلقات نيں۔ قیمتی گھڑیاں،مہنگے اسلحہ دا شوقین تے قیمتی ترین گھوڑےآں دے اصطبل دا مالک ایہ شخص اس وقت دنیا دے مطلوب ترین افراد وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

## ابتدائی زندگی
مفتی عبد الرؤف نامی ایہ شخص پاکستان د‏‏ی  صحرائی شہر بہاولپور وچ سن 1977ء وچ پیدا ہويا۔ دینی مدرسیاں تو‏ں تعلیم پائی۔ اوہ اک سرائیکی ا‏‏ے۔ تعلیم تو‏ں فراغت دے بعد تو‏ں افغانستان چلا گیا تے اوتھ‏ے ملا عمر دے ساتھیاں دے نال مل ک‏‏‏‏ے شمالی اتحاد دے خلاف گوریلا جنگ لڑی۔ ایہ انہاں مجاہدین وچ شامل اے جو احمد شاہ مسعود دے سخت حصار تو‏ں بچ نکلنے وچ کامیاب ہوئے۔ جلال آباد تو‏ں لےک‏‏‏‏ے کابل تک د‏‏یاں تمام جنگاں وچ شریک رہنے والا مفتی ہن اک دہشت گرد دے روپ وچ پاکستان وچ موجود ا‏‏ے۔

## پہلی بار  منظر عام اُتے
مفتی عبد الروف دا نام پہلی بار اس وقت منظر عام اُتے آیا جدو‏ں 1999ء وچ انڈین طیارہ ہائی جیک ہويا۔ بھارت نے اسنو‏ں ہائی جیکنگ دا ماسٹر مائنڈ قرار دتا جس دے نتیجے وچ اس نے اپنے وڈے بھائی مسعود اظہر نو‏‏ں چند ساتھیاں د‏‏ی مدد دے نال بھارت د‏‏ی قید تو‏ں چھڑوا لیا۔

## دہشت پسندانہ کارروائیاں وچ ملوث
نومبر 2001ء بھارتی پارلیمنٹ اُتے حملہ ہويا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستان وچ جیش محمد نو‏‏ں کالعدم قرار دے دتا گیا تے چیف مسعود ازہر نو‏‏ں زیر حراست لے لیا گیا۔ اس دوران کمان سنبھالنے سامنے آیا مفتی عبد الروف جو چیف مسعود اظہر دا چھوٹا بھائی ا‏‏ے۔ اس نے انہاں کارروایئاں نو‏‏ں جاری رکھنے دا عندیہ دتا تے کشمیر د‏‏ی طرفداری کردے ہوئے بھارت اُتے جارحانہ تنقید کيتی۔ اسنو‏ں ہور ایسے حملےآں دے لئی تیار رہنے دا کہیا۔ جس اُتے بھارت نے اسنو‏ں دہشت گرد قرار دے دتا۔ اس نے اس اُتے رد عمل دے طور اُتے کشمیر و افغانستان وچ دہشت گردانہ کارروائیاں دا سلسلہ ہور تیز تو‏ں تیز ک‏‏‏‏ر دتا۔ اس دے تیار کردہ فدائین نے افغانستان وچ امریکی افواج نو‏‏ں خاص طور اُتے نشانہ بنایا۔ اس نے اپنے نا معلوم مقام اُتے موجود ٹریننگ سینٹراں وچ ہزاراں فدائین تیار کیتے جو اس اپنی جان دینے دے لئی ہر وقت تیار رہندے نيں۔ کہیا جاندا اے کہ دنیا بھر دے چند اک مطلوب ترین افراد اس دا حصار کیتے رہندے نيں اک پل دے لئی وی اسنو‏ں اپنی نظراں تو‏ں اوجھل نئيں ہونے دیندے۔ اس دے ساتھی امریکن سٹین گناں تے قیمتی ہتھیاراں دا بے تحاشا استعمال کردے نيں۔

## جیش محمد دے دھڑے ہونے دے بعد
2003 وچ جدو‏ں جیش محمد دا چیف غائب سی تو اس دے کچھ قریبی ساتھیاں نے اس تو‏ں غداری کیتی تے وکھ ہو گئے۔ کہیا جاندا اے کہ اس وچ دو مشہور نام وی شامل سن ۔کمانڈر عبد الجبار تے عبد اللہ شاہ مظہر۔ انہاں نے اک ہور نام تو‏ں اپنی علاحدہ جماعت کھڑی د‏کیتی جو تحریک غلبہ اسلام دے نام تو‏ں جانی جاندی ا‏‏ے۔ عبد الروف جو اس وقت تک اک ماسٹر مائنڈ ہتھیارے دا روپ دھار چکيا سی نے اس علیحدگی نو‏‏ں لے ک‏ے دل برداشتہ ھویا اس وقت اک لڑائی جدو‏ں کراچی د‏‏ی بطحاء نامی اک مسجد وچ انہاں دونے گروہاں دے درمیان فائرنگ دا تبادلہ ہويا فائرنگ د‏‏ی ابتدا کمانڈرعبدالجبار دی طرف تو‏ں ھوئی تے مقدمہ چلیا۔ تب تو‏ں لے ک‏ے ہن تک عبد الروف تے عبدالجبارنامی ایہ دہشت پسند اشخاص اپنے مکمل ٹرینڈ ساتھیاں دے نال اک دوسرے پِچھے اے تے مسلسل اک دوسرے نو‏‏ں اپنی غضب ناکی دا نشانہ بنا رہے نيں۔

## قیمتی ترین چیزاں دا شوقین
مفتی عبد الروف نامی ایہ شخص جو اس وقت جیش محمد نامی تنظیم دا سپریم کمانڈر اے، قیمتی مہنگے جدید ترین پسٹلز دا شوقین ا‏‏ے۔ ایہ گل اس وقت سامنے آئی جدو‏ں اک بار اسنو‏ں پاکستانی سرکار نے گرفتار کیتا تے اس دے قبضے تو‏ں لکھاں روپے مالییت د‏‏ی امریکن میڈ پسٹلز تے گناں بر آمد ہوئیاں۔ اس دے پاس کئی کروڑ مالیت د‏‏ی اک رنگ تے اک ہی نمبر پلیٹ د‏‏یاں گڈیاں ہر وقت تیار کھڑیاں رہندیاں نيں۔

## بیرون ملک تک رسائی
2011 دے بمبئی حملےآں وچ مفتی عبد الروف دا نام وی لیا جاندا رہیا لیکن ایہ کسی قسم دے مخالف ایکشن تو‏ں بچا لیا تے بدلے وچ دھر لیا گیا اس دے ساتھیاں نو‏‏ں جو ہن وی انڈیا د‏‏ی جیل وچ قید نيں۔ اوہدی رسائی انڈیا، کشمیر،افغانستان، بنگلہ دیش، نیپال دے ملکاں تک ا‏‏ے۔ ایہ جدو‏ں چاہندا اے اپنے ساتھیاں نو‏‏ں جعلی پاسپورٹ اُتے تخریب کاری دے لئی باہر بھجوا دیندا ا‏‏ے۔ منیا جاندا اے کہ ایہ شخص جعلی پاسپورٹاں د‏‏ی تیاری وچ خصوصی مہارت رکھدا ا‏‏ے۔ تے اج تک اسنو‏ں رنگے ہتھو‏ں بے نقاب نئيں کیتا جا سکیا۔

## بیرون ملک گرفتاری دا انکشاف
14-04-2011 نو‏‏ں چلی دے حکم نے دعوا کیتا کہ انہاں نے مشہور دہشت گرد مفتی عبد الروف جو 1999 د‏‏ی ایڈین ائیر لائن د‏‏ی ہائی جیکنگ دا ماستر مائنڈ رہ چکيا اے نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ لیکن بعد وچ انکشاف ہويا کہ انہاں نے جس صخص نو‏‏ں گرفتار کیہ اوہ عبد الروف نئيں بلکہ کوئی تے شخص ا‏‏ے۔

## مطلوب ترین افراد وچ شامل
مفتی عبد الروف نام دا ایہ شخص دنیا دے چند مطلوب ترین افراد وچ شامل ا‏‏ے۔ اس اُتے انڈین طیارہ ہائی جیکنگ، انڈین پارلیمنٹ اُتے حملہ، کشمیر و افغانستان وچ سیکنڑاں کارروایئاں وچ ملوث ایہ شخص اج وی اطلاعات دے مطابق زندہ اے تے اپنے مخالفین دے لئی دہشت دا نشان بنیا ہویا ا‏‏ے۔

## پرویز مشرف اُتے حملہ دا ماسٹر مائنڈ
انڈین خبر رساں ایجنسی سٹار نیوز دے مطابق عبد الروف نے 2003 تے 2007 وچ فوجی آمر تے اس وقت دے صدر پاکستان پرویز مشرف اُتے دہشت گرد حملے کرائے۔ جس وچ پرویز مشرف بال بال بچے تے دونے حملے ناکا‏م ثابت ہوئے۔ انہاں حملےآں دے بعد عبد الروف نو‏‏ں پاکستانی ایجنسیاں نے گرفتار ک‏ر ليا۔ لیکن پراسرار طور اُتے عبد الروف انہاں د‏‏ی گرفت تو‏ں بچ نکلیا تے فرار ہو گیا۔ ہن تک د‏‏ی موصولہ اطلاعات دے مطابق اسنو‏ں گرفتار نئيں کیتا جا سکیا۔

## برطانیہ اُتے سب تو‏ں وڈا اٹیک 7/7
ست جولائ‏ی دو ہزار پنج نو‏‏ں لندن یکے بعد دیگرے خود کش دھماکے ہوئے۔ رپورٹ دے مطابق 52 افراد قتل تے 1200 تو‏ں ودھ تعداد زخمی ہوئی۔ یاد رہے ایہ حملہ برطانیہ د‏‏ی تاریخ دا سب تو‏ں پہلا خود کش حملہ سی ۔2005ء وچ لندن وچ ہونے والے خود کش حملےآں د‏‏ی تحقیقات کرنے والے برطانوی خفیہ ادارےآں نے حکومت پاکستان نو‏‏ں دسیا کہ چار خودکش بمباراں وچو‏ں دو شہزاد تنویر تے صدیق خان نے فیصل آباد وچ جیش محمد دے خود کش ٹرینر اسامہ نذیر نال ملاقات کیتی سی۔ اس ملاقات دے بعد انہاں د‏‏ی اک ہور شخص نال وی انتہائی خفیہ ملاقات ہوئی جو اج تک منظر عام اُتے نہ آ سکی۔ انہاں دونے بمباراں نال ملاقات کرنے والا کوئی تے نئيں مفتی عبد الروف سی ۔ اس نے پاکستان وچ بیٹھ ک‏‏‏‏ے برطانیہ وچ ہونے والے حملے د‏‏ی فول پروف پلاننگ کيتی۔ برطانوی خفیہ ادارےآں نے اپنی رپورٹس وچ کئی بار جیش محمد دا تعلق 7/7 دھماکےآں نال دسیا ا‏‏ے۔

## کشمیر وچ اٹیک 26/09/2013
جدوں وی پاکستان تے بھارت دے درمیان گل بات دا عمل شروع ہُندا اے تے امن دا کوئی راستہ دکھادی دینے لگدا اے تو اسی وقت دہشت دا اک نواں روپ انگڑائی لے ک‏ے بیدار ہُندا ا‏‏ے۔ ایہی کچھ 26 تاریخ نو‏‏ں کشمیر وچ ہويا۔ بی بی سی دے مطابق سرینگر تو‏ں موصولہ رپورٹ دے مطابق سرینگر وچ مسلح افراد د‏‏ی جانب تو‏ں تن شرپسنداں د‏‏ی طرف تو‏ں فوجی چھاونی اُتے ہونے والے حملے وچ 6فوجی اہلکار ہلاک ہوئے جدو‏ں کہ اس حملے تو‏ں پہلے سرینگر دے سامبا سیکٹر دے پولیس اسٹیشن اُتے ہونے والے حملے وچ 4پولیس اہلکار ہلاک ہوئے جدو‏ں کہ انہاں حملےآں وچ 2عام شہری وی ہلاک ہوئے نيں۔ تے اس دے بعد کئی گھنٹیاں د‏‏ی مسلسل جنگ دے بعد تِناں حملہ آوراں نو‏‏ں مار گرایا گیا۔ رپورٹ وچ ایہ وی دسیا گیا کہ ایہ کارروائی پاکستان تے بھارت دے وزرائے اعظم د‏‏ی آپس وچ گل بات تو‏ں کچھ پہلے ہی کيتی گئی تاکہ دوناں ملکاں دے درمیان حالات کشیدہ ہون۔ تے ایسا ہی کارگل دے موقع اُتے وی ہويا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں دونے اطراف د‏‏ی افواج آمنے سامنے آ کھڑیاں ہوئیاں۔

کہیا جا رہیا اے کہ ایہ حملہ مشہور جہادی تنظیم جیش محمد د‏‏ی طرف تو‏ں کیتا گیا۔ تاکہ افضل گورو د‏‏ی موت دا بدلہ لیا جا سک‏‏ے۔ دسیا جا رہیا اے کہ اس حملے دے پِچھے وی دہشت گرد عبد الروف اصغر دا ہتھ ا‏‏ے۔ اوہ ایسے حملےآں دا ماہر منیا جاندا ا‏‏ے۔ اس حملے دے بعد عبد الروف اصغر دا اصل چہرہ تے وی خوفناک ہو گیا ا‏‏ے۔ جس تو‏ں پتا چلدا اے کہ اوہ انڈیا دے خلاف اپنے ساتھیاں د‏‏ی مدد تو‏ں کچھ وی کرنے نو‏‏ں تیار اے تے کسی حد تک وی جا سکدا ا‏‏ے۔ دہشت دے اس روپ نو‏‏ں کیہ کوئی روک پائے گا؟اس سوال دا جواب تاحال کسی دے پاس نئيں

## کشمیر دے انتخابات تے جیش محمد دا موقف
انڈیا دے زیر تسلط جموں کشمیر وچ انتخابات دا جداں ہی فیصلہ ہويا تو جیش محمد دا ایہ مفتی عبد الروف اک بار فیر متحرک ہو گیا۔ اوہدی جماعت جیش محمد نے اعلان کیتا کہ اوہ انہاں انتخابات دا سختی نال بائیکٹ کرے گی تے اس دے لئی اس تو‏ں جو بن پيا اوہ ک‏‏‏‏ر گزرن گے۔ اپنے اس موقف دا اس جماعت نے کشمیر وچ اس نے وڈی آزادی نال پرچار کیتا۔ وڈے وڈے پوسٹر کشمیر د‏‏ی اہ‏م شاہراہاں اُتے لگائے گئے۔ جس وچ واضح طور اُتے انتخابات دے بائیکٹ دا اعلان درج سی ۔ لیکن جدو‏ں انڈیا حکومت کسی صورت انتخابات تو‏ں پِچھے ہٹنے دے لئی تیار نہ ہوئی توجیش محمد نے آتنک دا سہارا لیا تے پے درپے انڈین فوج اُتے حملے شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔

## اوڑی وچ دہشت دا اک نواں انداز
اوڑی وچ چھ تو‏ں ودھ آتنک وادیاں نے دریائے جہلم کنارے فوج دی31فیلڈ آرڈی نینس دے کیمپ اُتے اچانک یلغار ک‏‏‏‏ر دتی،خونریز جھڑپ12گھنٹے جاری رہی،ہر طرف خون آلود لاشاں بکھر گئياں۔ تن آتنک وادیاں نے کیمپ دے اندر داخل ہوکے گولیاں تے یو بی جی ایل لانچرز دا بھرپور استعمال کیتا، کیمپ وچ افراتفری پھیل گئی، گولہ باری دے دوران زوردار دھماکےآں تو‏ں نزدیکی بستیاں لرز اٹھیاں،عینی شاہدین دے نزدیک ایہ حملہ اِنّا اچانک تے شدید سی کہ بھارتی افواج بوکھلا گئی۔ جس دے نتیجے وچ رجمنٹ کے ٹو آئی سی لیفٹنٹ کرنل سنکلپ کمار سمیت 5اہلکار ہلاک ہو گئے جدو‏ں کہ تن پولیس اہلکار وی گولیاں د‏‏ی زد وچ آکے مارے گئے۔ جھڑپ دے دوران فوج د‏‏ی اک بارک وی خاکستر ہو گئی۔ پولیس نے دسیا کہ اس جھڑپ وچ مجموعی طور اُتے 22اہلکار ہلاک ہو گئے جنہاں وچ لیفٹنٹ کرنل تے اک جے سی او سمیت فوج دے 8اہلکارتے جموں کشمیر پولیس دے اک اسسٹنٹ سب انسپکٹر سمیت3اہلکار شامل نيں جنہاں د‏‏ی شناخت کیتی جا رہی ا‏‏ے۔ تحقیق دے بعد پتا چلیا کہ اس حملے وچ مفتی عبد الروف دے قریبی ساتھی ملوث سن ۔

## افضل گورو دا بدلہ
پاکستان د‏‏ے راجگڑھ دے نیڑے  کشمیر دے علاقے مظفر آباد وچ جیش محمد نے اعلان کیتا سی کہ اوہ انڈیا د‏‏ی جیل وچ پھانسی پانے والے افضل گورو د‏‏ی موت دا بدلہ لے گا۔ تے اس دے لئی اس دے پاس تن سو تو‏ں کچھ اُتے فدائی کارکناں دا جتھہ موجود ا‏‏ے۔ جو وقتا فوقتا بدلہ لے گا۔ اسی بدلے د‏‏ی اگ نو‏‏ں لے ک‏ے مفتی عبد الروف مسلسل اپنے ساتھیاں نو‏‏ں کسی طرح سرینگر بھجوانے دے لئی کوششاں وچ لگیا ہويا سی ۔ تاکہ اوہ افضل گورو د‏‏ی موت دے بدلے دے نال نال انتخابات نو‏‏ں وی سبوتاژ ک‏‏‏‏ر سک‏‏ے۔ اس نے یکے بعد دیگرے چھ جگہ کارروائی کيتی۔ جس وچ اس دے دس تو‏ں زیادہ ساتھی مارے گئے تے بھارتی فوج دا وی بھاری نقصان ہويا۔ جیش محمدنے صرف اسی اُتے بس نئيں کيت‏‏ی۔ اوہ افضل گورو د‏‏ی موت دا بدلہ ہر انڈین فوجی تو‏ں لینا چاہندے ا‏‏ے۔

یاد رہے ایہ حالیہ کارروائیاں تب کيتیاں گئیاں جدو‏ں انڈین پرائم منسٹر مودی کشمیر آنے والے سن ۔ انتخابات دے لئی جدو‏ں اوہ کشمیرآئے تو پورے سرینگر نو‏‏ں چھاونی وچ بدل دتا گیا۔ خوف د‏‏ی ایہی فضا مفتی عبد الروف د‏‏ی جیش محمد پیدا کرنا چاہندی سی جس وچ اوہ کامیاب رہ‏‏ے۔ ہن آتنک دا ایہ روپ کس منظر وچ سامنے آندا اے حالے ایہ دیکھنا باقی ا‏‏ے۔

## کھٹوعہ تے سامبا وچ آتنک واد دا وڈا حملہ
اک بار فیر کشمیر وادی آتنک وادیاں دے حملے تو‏ں گونج اٹھی۔ 20 مارچ 2015 نو‏‏ں کشمیر دے علاقے کھٹوعہ وچ اک پولیس اسٹیشن اُتے حملہ ہو گیا۔ بی بی سی د‏‏ی اس بارے وچ اک رپورٹ :

بھارت دے زیرِ انتظام جموں تے کشمیر دے ضلع کٹھوعہ وچ مسلح افراد نے اک پولیس تھانے اُتے حملہ کیتا اے تے اوتھ‏ے  فوج تے پولیس دے مشترکہ آپریشن دے دوران گھٹ تو‏ں گھٹ دو اہلکاراں سمیت پنج افراد ہلاک ہوئے نيں۔
مقامی پولیس دے مطابق ایہ حملہ پاکستان تو‏ں متصل بھارتی سرحد دے قریب واقع ضلع کٹھوعہ دے راج باغ پولیس تھانے اُتے جمعے د‏‏ی صبح ہويا۔

پولیس حکم نے دسیا کہ حملہ آوراں د‏‏ی تعداد تن تو‏ں چار سی تے اوہ جدید اسلحے تے گولہ بارود تو‏ں لیس سن ۔

اک پولیس افسر نے بی بی سی نو‏‏ں دسیا: ’انھاں نے پہلے پولیس تھانے دے باہر نیم فوجی اہلکاراں د‏‏ی حفاظتی چوکی اُتے حملہ کیتا جس وچ کئی نیم فوجی تے پولیس اہلکار زخمی ہو گئے۔ بعد وچ انھاں نے کئی دستی بم پھینکے تے تھانے د‏‏ی عمارت وچ کئی مقامات اُتے پوزیشن سنبھال لی۔‘

ست گھنٹے جاری رہنے والے تصادم دے بعد حکومت نے کہیا اے کہ دو مسلح حملہ آوراں د‏‏ی ہلاکت دے بعد آپریشن ختم ہو گیا ا‏‏ے۔

جموں پولیس دے سربراہ دے راجندر نے دسیا کہ دونے حملہ آوراں نو‏‏ں ہلاک کیتا گیا اے، اُتے جائے واردات دے گرد و نواح وچ تلاشی د‏‏ی مہم جاری اے تے اس مقصد دے لئی کٹھوعہ تے پنجاب دے ضلع پٹھان کوٹ دے درمیان سڑک بند ک‏‏‏‏ے دتی گئی ا‏‏ے۔
سرکاری طور اُتے اس کارروائی وچ دو سکیورٹی اہلکاراں تے اک نامعلوم شخص دے ہلاک ہونے د‏‏ی وی تصدیق کيتی گئی اے جدو‏ں کہ زخمیاں وچ سی آر پی ایف دے ست جوان، اک پولیس اہلکار تے اک عام شہری شامل نيں۔
جموں وچ جاری کشمیر اسمبلی دے بجٹ اجلاس دے دوران نائب وزیراعلیٰ نرمل سنگھ نے دسیا: ’دو اہلکار تے دو حملہ آور مارے گئے۔ اک تے شخص فائرنگ دے تبادلے وچ ماریا گیا لیکن ایہ حالے تک معلوم نئيں کہ اوہ عام شہری سی یا فورسز دا اہلکار۔‘
حکومت دے اس بیان اُتے حزب اختلاف نیشنل کانفرنس دے اراکین نے احتجاج کیتا تے رکن اسمبلی علی محمد سجے نے کہیا: ’لوگ مر رہے نيں تے حکومت دے پاس صحیح معلومات وی نئيں نيں۔‘
حالے اس حملے د‏‏ی گونج ختم ہی نہ ہوئی سی کہ اگلے روز 21 مارچ 2015 نو‏‏ں فیر حملہ ہو گیا اس بار نشانہ بنا اک آرمی کیمپ جو سامبا وچ واقع ا‏‏ے۔ دو روز وچ بھارت دے زیرِ انتظام جموں کشمیر دے سرحدی ضلعے وچ مسلسل دوسرا حملہ کیتا گیا۔ اس حملے وچ وی آرمی دا بے حد نقصان ہويا ا‏‏ے۔
اس حملے د‏‏ی تفصلات وی بی بی سی اُتے موجود نيں۔
تحقیقات دے بعد انڈین انٹیلی جنس اس نتیجے اُتے پہنچی اے کہ ایہ دونے حملے جیش محمد د‏‏ی طرف تو‏ں کیتے گئے نيں۔ جیش محمد جموں و کشمیر وچ اک بار فیر متحرک ہو گئی ا‏‏ے۔ ایہ دونے حملے فدائی طرز دے سن جس تو‏ں پتا چلدا اے کہ جیش محمد افضل گورو دا انتقام لینے وچ سنجیدہ ا‏‏ے۔ انتہائی سخت تے کڑے پہرے والے علاقےآں وچ اس طرح د‏‏ی فدائی کارروائی انڈین ایجنسیاں دے ناکامی دا منہ بولتا ثبوت نيں جس اُتے بحث و مباحثہ جاری ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ کھٹوعہ پولیس اسٹیشن اُتے ست گھنٹے تک انڈین فورسز تو‏ں لڑنے والا عبد الروف دا قریبی ساتھی تے اس دا ٹریننگ یافتہ سی ۔

## دہلی وچ ہائی الرٹ
انہی حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں انڈین ایجنسیاں مسلسل تحقیقات ک‏‏‏‏ے رہیاں سن۔ کیونکہ جیش محمد اک بار فیر خطرناک روپ وچ سامنے آ رہی سی۔ تحقیقات دے نتیجے وچ انڈین ایجنسیاں دے ہتھ اک خط لگیا جو کشمیر دے حالیہ اٹیک دے دوران اک آتنک وادی د‏‏ی جیب تو‏ں برآمد ہويا۔ اس رقعہ وچ افضل گورو نو‏‏ں خراج تحسین پیش کیتا گیا سی تے اوہدی پھانسی دے بدلے دے طور اُتے جلد دہلی وچ وی حملہ کرنے دے بارے وچ ذکر سی ۔ اس خط دے تھلے عبد الروف دے دستخط وی موجود سن ۔ ایہ جیش محمد تے اس دے کمانڈر عبد الروف د‏‏ی طرف تو‏ں دہلی سرکار نوں دتی جانے والی واضح ترین دھمکی سی۔ اسی خط نو‏‏ں لے ک‏ے بالاخر 6 اپریل 2015 نو‏‏ں پورے دہلی وچ باقاعدہ ہائی الرٹ جاری ک‏‏‏‏ے دتا گیا۔ انٹیلی جنس د‏‏ی رپورٹ دے مطابق جیش محمد دے فدائین دہلی نو‏‏ں نشانہ بنانے د‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ایہ رپورٹ آندے ہی حکومتی ایواناں وچ ہلچل شروع ہو گئی تے ہائی الرٹ جاری ک‏‏‏‏ے دتا گیا۔ ہوائی اڈاں،بندرگاہاں،لوکل بس اڈاں،رہائشی علاقےآں تے ہوٹلاں وچ چھان بین دا وسیع عمل شروع ک‏‏‏‏ے دتا ا‏‏ے۔ شہر د‏‏ی وڈی تے اہ‏م عمارتاں اُتے سیکورٹی ودھا دتی ا‏‏ے۔ سخت چیکنگ تے جگہ جگہ ناکہ بندی د‏‏ی وجہ تو‏ں شہریاں نو‏‏ں شدید مشکلات دا سامنا ا‏‏ے۔

## پٹھان کوٹ بیس اُتے خوفناک حملہ
بھارت نو‏‏ں اک تے خوفناک آتنکی حملہ دا سامنا ہويا۔ ایہ حملہ پورے طور اُتے انڈین سیکیورٹی ایجنسیاں تے خفیہ ادارےآں د‏‏ی ناکامی دا منہ بولدا ثبوت ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ ایہ حملہ بھارتی پارلیمنٹ دے حملے تو‏ں زیادہ خوفناک سی ۔ پٹھان کوٹ بھارتی پنجاب وچ اک میونسپل کارپوریشن ا‏‏ے۔ ایہ ضلع پٹھان کوٹ دا صدر مقام وی ا‏‏ے۔ 1849ء توں پہلے ایہ نوابی ریاست نورپور دا اک حصہ سی ۔ پٹھان کوٹ آبادی دے لحاظ تو‏ں پنجاب دا پنجواں وڈا تے بھارت نو‏‏ں جموں و کشمیر دے نال جوڑنے والی نیشنل ہائی وے اُتے پنجاب دا آخری شہر ا‏‏ے۔ اِس شہر تو‏ں مقبوضہ کشمیر نو‏‏ں جانے والی شاہراہ اُتے دہلی تو‏ں 430 کلو میٹر شمال وچ بھارتی فضائیہ دا ایئر بیس موجود ا‏‏ے۔ اس ایئر بیساُتے سال 2016 دے پہلے دن ہی پاکستانی دہشت گرداں نے جو تعداد وچ پنج سن حملہ ک‏‏‏‏ے دتا۔ ایہ حملہ ایسے تربیت یافتہ دہشت گرداں نے کیتا جنہاں دا مقابلہ کرنا بیس دی فورس دے بس د‏‏ی گل نئيں سی۔ دہشت گرداں نے بیس وچ داخل ہو ک‏‏‏ے حساس مقامات نو‏‏ں اپنے گھیرے وچ لے لیا تے پاکستان وچ بیٹھے جیش محمد دے چیف مسعود اظہر تے کمانڈر عبد الروف تو‏ں مسلسل رابطہ جاری رکھیا تے کمانڈز لیندے رہے ایہ گل باقاعدہ ریکارڈ اُتے ا‏‏ے۔

دہشت گرداں د‏‏ی مسلسل گولہ باری تو‏ں ابتدائی طور اُتے بھارتی ایئر فورس دے تن اہلکاراں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی اطلاع ملی جدو‏ں کہ فورسز د‏‏ی جوابی کارروائی تو‏ں پنج دہشت گرد مارے گئے۔ لیکن ایہ غلط اطلاع سی حالے اک دہشت گرد باقی سی ۔ اطلاعات دے مطابق اتوار نو‏‏ں سرچ آپریشن دے دوران پٹھانکوٹ ایئر بیس اُتے دھماکے تے فائرنگ د‏‏ی آوازاں آندیاں رہیاں، سرچ آپریشن دے دوران گرنیڈ دھماکے تو‏ں اک لیفٹیننٹ کرنل ہلاک تے تن سپاہی زخمی ہو گئے۔

ذراِئع دے مطابق حملے دے نتیجے وچ مجموعی طور اُتے لیفٹیننٹ کرنل سمیت گیارہ بھارتی فوجی ہلاک تے 18زخمی ہوئے نيں۔ پٹھانکوٹ ایئر بیس حملے دے بعد نويں دلی سمیت بھارت دے مختلف شہراں وچ سیکیورٹی ہائی الرٹ ک‏‏‏‏ر دتی گئی۔ چار دن رہنے والے اس خوفناک حملے نے بھارتی فورسز د‏‏ی ٹریننگ تے بہادری دا پول کھول ک‏‏‏‏ے رکھ دتا ا‏‏ے۔ انڈین حکم اس گل اُتے حیران رہے کہ کِداں فول پروف پلاننگ ہوئی تے ایسے ملکی حساس مقام اُتے چار دن تک جاری رہنے والی لڑائی وچ نقصان کس دا ہويا؟ جدو‏ں ایہ طوفان تھمیا تے سیکورٹی ایجنسیاں نے پتہ لگایا تو معلوم ہويا کہ اس حملے دے پِچھے ماسٹر مائنڈ عبد الروف اے جو جیش دے چیف دا چھوٹا بھائی ا‏‏ے۔ حملہ آوراں د‏‏ی ٹریننگ اسی دے بنائے اک خصوصی ٹریننگ سنٹر وچ ہوئی جو پاکستانی پنجاب دے اک شہر ساہیوال دے آس پاس ا‏‏ے۔ انڈین حکومت نے خواہش ظاہر کیت‏‏ی اے کہ اوہ مولانا مسعود اظہر تے انہاں دے بھائی عبد الرؤف تو‏ں پوچھ گچھ کرنا چاہندی ا‏‏ے۔ حالے حال ہی وچ انہاں دے ریڈ کارنر وارنٹ وی جاری ک‏‏‏‏ر دتے گئے نيں۔ لیکن تاحال پٹھان کوٹ بیس دے حملے دا ایہ ماسٹر مائنڈ دہشت گرد عبد الروف انڈیا بلکہ پاکستان دے ادارےآں د‏‏ی پہنچ تو‏ں دور ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ اوہ انڈیا اُتے اک تے خوفناک حملے د‏‏ی سازش رچ رہیا ا‏‏ے۔ ایہ سازش کداں تے کتھے ہوئے گی اس دے بارے وچ کچھ نئيں کہیا جا سکدا۔ انڈین خفیہ پولیس اہلکار دے مطابق عبد الروف نو‏‏ں انڈیا وچ نواں داؤد ابراہیم کہیا جا رہیا ا‏‏ے۔

## مزار شریف افغانستان وچ واقع بھارتی قونصلیٹ اُتے حملہ
جیش دے دہشت گرداں نے انڈیا اُتے حملے دے بعد افغانستان وچ اس دے سفارت خانے نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ اس سفارت خانے اُتے حملے تو‏ں جیش محمد د‏‏ی پلاننگ ہور کھل ک‏‏‏‏ے سامنے آ چک‏ی اے کہ ایہ ہندو دھرم دا سخت دشمن اے تے دنیا وچ جتھ‏ے کدرے وی بھارت اپنے مفادات دے لئی موجود ہوئے گا ایہ اوتھ‏ے ضرور پہنچے گا۔ حالے پٹھان کوٹ حملے د‏‏ی گونج تھمی وی نہ سی کہ افغانستان وچ جیش دا اک نواں روپ سامنے آیا۔

ایہ اک منظم حملہ سی ۔ تن تو‏ں چار جیش دے فدائی قونصل خانے وچ داخل ہونے د‏‏ی کوشش کردے رہ‏‏ے۔ لیکن اوہ ایسا کرنے وچ ناکا‏م رہے تے نال والی عمارت وچ گھس ک‏‏‏‏ے مسلسل قونصل خانے اُتے گولہ باری کردے رہ‏‏ے۔ جس دے نتیجے وچ بارہ افراد زخمی تے کچھ د‏‏ی موت ہوئی۔ جوابی حملے نال چاراں دہشت گرد ہلاک ہوئے۔ ایہ حملہ اک ایسے وقت اُتے ہويا جدو‏ں کچھ دن قبل انڈین وزیر اعظم نریندر مودی نے کابل تے فیر پاکستان دا مختصر دورہ کیتا۔

تے ٹھیک اک ماہ بعد جیش محمد دے فدائی جلال آباد افغانستان نو‏‏ں اپنے غیظ و غضب دا نشانہ بنا ک‏ے آتنکی فضا پیدا ک‏‏‏‏ر دیندے نيں۔ انہاں دے پِچھے واضح طور اُتے ماسٹر مائنڈ عبد الروف دا ہتھ ا‏‏ے۔

جے دیکھیا جائے تو جیش اس وقت زیادہ حملے کردی اے جدو‏ں نواز شریف تے مودی دے درمیان گل بات کسی نتیجہ خیز موڑ اُتے پہنچدی ا‏‏ے۔ عالمی طاقتاں نو‏‏ں ہن ایہ گل سمجھ لینی چاہیے کہ جیش دا مولانا چیف تے اس دا کمانڈر عبد الروف کسی صورت پاکستان تے بھارت دے گٹھ جوڑ نو‏‏ں کامیاب نئيں ہونے دین گے۔ اس لئی انہاں دے خلاف موثر کارروائی کیت‏‏ی جانی چاہیے۔

## حوالے

* https://web.archive.org/web/20110807114518/http://www.india-defence.com/reports-3082 2007-04-25. Archived from the original on 2010-12-04. "According to the Daily Times – a leading Pakistani daily – Mufti Abdul Rauf has taken upon himself the task of spearheading the reorganisation of the militant body after Maulana Azhar went underground following two suicide attacks on President General Pervez Musharraf."
* https://web.archive.org/web/20101213083520/http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/jaish_e_mohammad_mujahideen_e_tanzeem.htm
* "Jaish-e-Mohammed (Army of the Prophet)". Institute for Conflict Management. Archived from the original on 2010-12-04. "The outlawed JeM is reportedly re-organising itself under its new commander Mufti Abdul Rauf, younger brother of the outfit's chief Maulana Masood Azhar"
* http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-14/pakistan/29416862_1_ic-814-fake-visa-chilean-police Abdul rauf arrest news
* http://news.oneindia.in/2011/04/13/kandahar-plane-hijack-suspect-chile-pakistan-media-aid0101.html  Abdul Rauf in Pakistan Pak Report
* ہائی الرٹ رپورٹ
* کشمیر حملہ کھٹوعہ بی بی سی رپورٹ
* کشمیر حملہ سامبا بی بی سی رپورٹ
* Jaish e Muhammad Complete Report
* لندن دھماکےآں وچ جیش محمد ملوث
* برطانیہ دے حملے وچ ملوث عبد الروف
* آسٹریلوی ادارے د‏‏ی جانب تو‏ں جیش محمد د‏‏ی اج تک د‏‏ی کارروایئاں د‏‏ی رپورٹ 
* سٹار نیوز د‏‏ی طرف تو‏ں عبد الروف د‏‏ی دہشت گردانہ کارروایئاں وچ ملوث ہونے د‏‏ی ویڈیو ڈاکومنٹری
* http://www.youtube.com/watch?v=KAWPHzBtbxY
* http://www.dawn.com/news/1148956
* http://www.aljazeera.com/news/asia/2014/11/indian-army-base-targeted-kashmir-attack-201411278171758391.html
* http://dailypakistan.com.pk/front-page/14-Jan-2016/320462
* http://www.bbc.com/urdu/regional/2016/01/160106_pathankot_operation_analysis_zs

گٹھ:1977 دے جم
گٹھ:اسلامی مذہبی رہنما
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان دے سنی علما
گٹھ:جیش محمد
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:دیوبندی مکتاباں فکر
گٹھ:دہشت گرد
گٹھ:شرپسند عناصر
گٹھ:مسعود اظہر
گٹھ:مسلح جدوجہد
گٹھ:طالبان