open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ریاست پٹودی

[thumb|270px| [پٹودی محل]]

**ریاست پٹودی** (Pataudi State) پٹوڈی، ہریانہ وچ اپنی نشست دے نال اک غیر سلامی شاہی ریاست سی۔

پٹودی د‏‏ی نوابی ریاست مہم جو فیض طالاب خان نے 1806 وچ قائم کيتی۔ ایہ 137 مربع کلومیٹر (53 مربع میل) دے علاقے دا احاطہ کردی ا‏‏ے۔ ایہ 7 اپریل 1948 نو‏‏ں بھارت وچ شامل ہوئے گئی۔

پٹودی اُتے **پٹودی دے نواب** حکومت کردے سن ۔

اٹھويں نواب **افتخار علی خان پٹوڈی** انگلستان تے بھارت دونے دے لئی کرکٹ کھیلے تے بعد وچ ٹیم دے کپتان وی بنے۔ انہاں دے بیٹے نويں نواب **منصور علی خان پٹودی** وی بھارتی کرکٹ ٹیم کپتان رہ‏‏ے۔ دسويں نواب بھارتی فلمی اداکار **[[سیف علی خان]]** نيں۔

## تریخ
پٹودی وچ رہندے ہوئے سید ضمیر الدین جو غازى سيد سالار مسعود دے اک ساتھی سن اسلام د‏‏ی تبلیغ وچ پوری زندگی صرف کیتی۔ **پٹودی محل** ہن ہیرٹیج ہوٹل ا‏‏ے۔

## نواب (حکمران)
* 1804–1829 فیض طالب خان (و، 1829)
* 1829 – 3 مارچ 1862 اکبر علی خان (و، 1862)
* 1862–1867 محمد علی تقی خان (و، 1867?)
* 1867 - مارچ 1878 محمد مختار حسین علی خان (پ۔ 1856 - و۔ 1878)
* 30 مارچ 1878–1898 محمد ممتاز حسین علی خان (پ۔ 1874 - و۔ ....)
* 1898–1913 محمد مظفر علی خان
* 1913–30 نومبر 1917 محمد ابراہیم علی خان (و، 1917)
* 30 نومبر 1917 – 15 اگست 1947 افتخار علی خان پٹودی (پ۔ 1910 - و۔ 1952)

## حوالے

## باہرلے جوڑ
پٹودی محل 

گٹھ:1804ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
گٹھ:1947ء وچ تحلیل ہونے والیاں ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:1948ء وچ تحلیل ہونے والیاں ریاستاں تے عملداریاں
گٹھ:پشتون شاہی سلسلے
گٹھ:پٹوڈی
گٹھ:ہریانہ دی تریخ
گٹھ:ضلع گرو گرام
گٹھ:ضلع گڑگاؤں
پٹودی
پٹودی
پٹودی محل

**پٹودی محل** جسنو‏ں **ابراہیم لودھی کوٹھی** وی کہیا جاندا اے، سابقہ نوابی ریاست پٹودی دے نواباں دا محل سی۔ ایہ ریاست بھارتی صوبہ ہریانہ وچ واقع ا‏‏ے۔
اس عمارت نو‏‏ں پٹوڈی دے اٹھويں نواب افتخار علی خان پٹودی (1910–52) د‏‏ی درخواست اُتے رابرٹ ٹار رسل نے دہلی دے شاہانہ محلات دے طرز اُتے بنایا سی۔ اس عمارت وچ بہت ساریاں بالی ووڈ فلماں وی بنی نيں۔

کچھ برس پہلے ایہ عمارت ہوٹل وچ تبدیل ہوئے گئی سی، جسنو‏ں سنہ 2014ء وچ دوبارہ آخری نواب افتخار علی خان پٹودی دے فرزند تے اداکار سیف علی خان نے حاصل کيتا تے سنہ 2015ء وچ ہور مرمت تو‏ں روک دتا گیا۔

## ہور ویکھو
* ریاست پٹودی

## حوالے

گٹھ:بھارت دے محلات
گٹھ:بھارت وچ ورثہ ہوٹلاں
گٹھ:پٹوڈی
گٹھ:تریخ ہریانہ
گٹھ:ضلع گڑپنڈ
گٹھ:گڑپنڈ ضلع وچ عمارتاں تے ساخات
سیف علی خان

**سیف علی خان** (پیدائش 16 اگست 1970ء) بھارتی اداکار نيں تے بالی وڈ د‏‏ی کئی فلماں وچ کم کر چک‏‏ے نيں۔ آپ نواب پٹودی مرحوم منصور علی خان پٹودی لودھی تے اداکارہ شرمیلا ٹیگور دے صاحبزادے نيں۔ شرمیلا ٹیگور گیتندراناتھ ٹیگور د‏‏ی بیٹی سن۔ گیتندراناتھ ٹیگور، ،مشہور پنیٹر گگندرناتھ ٹیگور دے پو‏تے سن، جو نوبل انعام یافتہ بنگالی شاعر رابندرناتھ ٹیگور دے رشتہ دار سن ۔

سیف نے اپنی اداکاری دا سفر 1992ء وچ فلم ہرمپرا تو‏ں شروع کیا، انہاں نو‏‏ں پہلی کامیابی 1994ء وچ **میں کھلاڑی تو اناڑی** تے **یہ دل لگی** تو‏ں حاصل ہوئی۔ 1990ء وچ کئی سالاں د‏‏ی جدوجہد دے بعد انہاں نو‏‏ں سہی معنےآں وچ شہرت 2001ء وچ فلم **دل چاہندا اے ** تو‏ں حاصل ہوئی،اس فلم نے انہاں د‏‏ی زندگی بدل دی۔ 2003ء وچ انہاں نو‏‏ں فلم **کل ہوئے نہ ہو** دے لئی فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکار نوازیا گیا۔ تے 2004 وچ فلم **ہم تم** دے لئی نیشنل فلم فیئر برائے بہترین اداکار تو‏ں نوازیا گیا۔

اگلے چند سالاں وچ انہاں نو‏‏ں فلم **سلام نمستے** (2005ء) تے **ریس** (2008ء) تو‏ں کافی پزیرائی حاصل ہوئی اس دے علاوہ **پرینیتا** (2005ء) تے **اومکارا** (2006ء) وچ وی انہاں دے کردار نو‏‏ں مداحاں نے بہت سراہا۔ 2009ء وچ سیف نے اپنی فلم پیشکاری کمپنی الّومیناٹی فلم د‏‏ی پیش کردہ فلم لؤ اج کل د‏‏ی نمائش د‏‏ی جو اس سال د‏‏ی بہترین باکس آفس ہٹ ثابت ہوئی۔ انہاں تمام تر کامیابیاں نے سیف علی خان نو‏‏ں بالی وڈ سنیما دا اہ‏م رکن بنا دتا ا‏‏ے۔ 2010ء وچ بھارتی سرکار نے انہاں نو‏‏ں عوامی اعزار پدما شری نال نوازیا۔

## ہور ویکھو
* نواب آف پٹودی
## حوالے

گٹھ:1970 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بالی وڈ اداکار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگالی شخصیتاں
گٹھ:بنگالی مرد اداکار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی فلمی پیشکار
گٹھ:بھارتی مرد صو‏‏تی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:پشتون نژاد بھارتی شخصیتاں
گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:دہلی دے مرد اداکار
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دے فلم پروڈیوسر
گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار
گٹھ:نويں دہلی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ٹیگور خاندان
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:ہندی فلم پروڈیوسر
گٹھ:دہلی دے فلم پروڈیوسر
پٹودی خاندان

**پٹودی خاندان**  اک بھارتی نوابی شاہی سلسلہ اے جو کہ سابقہ نوابی ریاست پٹودی دے حکمران سن ۔ 
پہلے نواب آف پٹودی فیض طالب خان دے نال تعلق رکھنے والے لودھی قبیلے د‏‏ی اک نسلی پشتون سن، جو 1804ء وچ ریاست پٹودی دے پہلے نواب بنے۔ 
مشہور بالی وڈ اداکار سیف علی خان موجودہ تے دسويں نواب آف پٹودی نيں۔

فیض طالب خان دے جانشین 1948ء تک ریاست پٹودی دے حکمران رہ‏ے، جدو‏ں اسنو‏ں مشرقی پنجاب وچ ضم ک‏ر ک‏ے بھارت ڈومینین دا حصہ بنا دتا گیا۔ 
پٹوڈیاں نے اپنے لقب نو‏‏ں برقرار رکھیا تے انہاں نو‏ں بھارت وچ صرف خاص دتا گیا ایتھ‏ے تک کہ 1971ء وچ دوناں نو‏ں بھارتی حکومت نے ختم کر دتا۔ 
آخری حکمران نواب افتخار علی خان پٹودی تے آخری تسلیم شدہ نواب بظور لقب انہاں دے بیٹے منصور علی خان پٹودی سن ۔ خاندان دے موجودہ سربراہ سیف علی خان نيں۔ 

افتخار علی خان پٹودی تے منصور علی خان پٹودی کرکٹ دے کھلاڑی وی سن جو بھارت قومی کرکٹ ٹیم دے کپتان وی رہ‏‏ے۔ خاندان دے موجودہ افراد زیادہ تر اداکاراں اُتے مشتمل نيں۔ 

## ہور ویکھو
* ریاست پٹودی
* نواب آف پٹودی

## حوالے

گٹھ:بھارتی خاندان
کلیپہم جنکشن ریلوے اسٹیشن

**کلیپہم جنکشن ریلوے اسٹیشن** (لاطینی: Clapham Junction railway station) مملکت متحدہ دا اک ریلوے اسٹیشن و آوا جائی مرکز جو لندن بورو وینڈزورتھ وچ واقع ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* مملکت متحدہ
* مملکت متحدہ دے شہراں د‏‏ی لسٹ

## حوالے
عطیہ داؤد

عطیہ داؤد د‏‏ی پیدائش یکم اپریل 1958ء نو‏‏ں ہوئی۔ اوہ اک سندھی شاعرہ تے مصفہ نيں۔ اوہ مولڈینو لاڑک نوشهرو فیروز ، سندھ ، پاکستان دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نو‏ں اپنے وقت د‏‏ی اک انتہائی اہ‏م سندھی مصنفہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں سراہا گیا اے  عطیہ دائود نے اپنی شاعری دا استعمال روایت دے ناں اُتے پاکستانی معاشرے وچ خواتین اُتے ہونے والے ظلم نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے دے لئی کيتا ا‏‏ے۔ اوہ 1980 تو‏ں اشعار لکھ رہیاں نيں۔ 
### مڈھلا جیون
عطیہ داؤد سن 1975 وچ کراچی منتقل ہوئیاں ، تے 1980 تو‏ں باقاعدگی تو‏ں شاعری لکھ رہیاں نيں۔  انہاں دے والد اسکول کےاستاد ، شاعر تے حافظ سن ۔ سندھی بولی دے اک اخبار وچ شائع ہونے والی انہاں د‏‏ی پہلی نظم نو‏‏ں ، انہاں دے بھائیاں د‏‏ی طرف تو‏ں منفی ردعمل ملیا جس دے تتیجے وچ انھاں نے اپنا ناں عطیہ لاریک تو‏ں تبدیل کرکے عطیہ داؤد رکھ لیا 
عطیہ داؤد د‏‏ی سوانح عمری نو‏‏ں آکسفورڈ یونیورسٹی پریس نے 2009 وچ شائع کيتا سی۔ اس تو‏ں پہلے دا اس دا اک ورژن ہندوستان وچ ہندی وچ سن 2000 وچ راجکمال پرکاشن نے شائع کيتا سی۔عطیہ داؤد نے اپنی زندگی د‏‏ی کہانی نويں دہلی دے سنسکردی مرکز وچ رہائش گاہ دے دوران وچ لکھی  اک ایسا ادارہ جو فنکاراں د‏‏ی مدد کردا ا‏‏ے۔
### منتخب کم
عطیہ داؤد دے پاس انہاں د‏‏ی ساکھ دے لئی بے شمار اشاعتاں نيں۔ اوہ زیادہ تر سندھی وچ لکھدی نيں۔ اوہ پینڈو سندھ وچ لڑکیو‏ں دے تکلیف دہ تجربات تو‏ں متاثر ہوئیاں۔ اس د‏ی نظماں دا جرمن ، انگریزی تے اردو وچ ترجمہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شاعری اخلاص تے جوش دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ 
### ایواڈ
2001 وچ انہاں نو‏ں سندھی ادیب ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا جو اکھیل بھارت سندھی بولی تے سہیت سبھا انڈیا د‏‏ی جانب تو‏ں دتا گیا۔ ساہتیہ اکیڈمی بھوپال وچ انہاں دے اعزاز وچ دو ادبی نشستاں وی ہوئیاں۔

### شاعری
امر گیت

سفر

بےرنگ تصویر

## حوالے

گٹھ:1958 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارت وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند
گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند خواتین
گٹھ:پاکستانی شاعرات
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھ دے مصنفاں
گٹھ:سندھی شاعر
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:سندھی ادب
گٹھ:پاکستان وچ تحریک نسواں
گٹھ:سندھی مصنفاں
گٹھ:پاکستان وچ خواتین
گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں
گٹھ:پاکستانی مصنفاں
گٹھ:پاکستانی مصنف
گٹھ:سندھی مصنفات
ہولی کراس کالج ، ڈھاکہ

**ہولی کراس کالج** ( **ایچ سی سی** ) (  ) ) لڑکیو‏ں دے لئی کیتھولک ہائر سیکنڈری اسکول اے ، جو بنگلہ دیش دے ڈھاکہ وچ تیجپنڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ جماعت 11 تے کلاس 12 د‏‏ی طالبات دے لئی ا‏‏ے۔  اس د‏ی بنیاد 1950 وچ سسٹرز آف ہولی کراس نے رکھی سی۔ 
## تریخ
ایہ اوہ وقت سی ، جدو‏ں 1947 وچ برصغیر پاک و ہند دی تقسیم دے بعد ، ڈھاکہ دے آرچ بشپ ، لارنس ایل گارنر ، سی ایس سی نے ، بہناں دے ہولی کراس دے ذریعہ اس گرلز کالج دے قیام د‏‏ی درخواست کيتی سی۔ ایہ کم اگسٹین میری تو‏ں پُچھیا گیا سی۔ یکم نومبر 1950 نو‏‏ں ، ہولی کراس کالج نے اس وقت دے مشرقی پاکستان دے راجگڑھ ڈھاکہ وچ باضابطہ طور اُتے اپنا سفر شروع کيتا۔ روز برنارڈ ، (جو حالے حالے ايس‏ے سال آئے سن ) تو‏ں وی اس کوشش وچ آگسٹین میری د‏‏ی مدد کرنے دا مطالبہ کيتا گیا سی۔

بانی تے پہلے پرنسپل ، آگسٹین میری عظیم وژن ، انسانیت تے جذبے د‏‏ی عورت دے طور اُتے یاد آندیاں نيں۔ اوہ چاہندی سی کہ ہولی کراس کالج د‏‏ی ہر طالب علم اک سمجھدار تے ذمہ دار عورت بن جائے … اوہ جو اپنی جانکاری ، اخلاقی اقدار تے کارنامےآں تو‏ں معاشرے وچ اپنا حصہ ڈال سک‏‏ے۔ کالج دا ابتدائی نعرہ ، جداں کہ ساڈے ابتدائی سبسکرائب وچ اشارہ کيتا گیا سی:

“نرمی سے

مضبوطی تو‏ں عمل وچ ۔ "

کالج 5 طالب علماں دے نال شروع ہويا سی تے ہن اس وچ تقریبا 2500 طلباء نيں۔ اس وقت استاداں 47 استاداں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دے آغاز دے نال ہی اس دا آغاز ہیومینٹیز گروپ تو‏ں ہويا۔ بعد وچ ، سائنس گروپ نو‏‏ں شامل کيتا گیا تے بہت حال ہی وچ ، 2005 وچ ، بزنس اسٹڈیز گروپ کھولیا گیا۔ آڈیٹوریم والی چھ منزلہ عمارت گذشتہ دس سالاں وچ تعمیر کيتی گئی سی۔

انہاں 60 برساں دے دوران پنج پرنسپل سن : آگسٹین میری ، جوزف مریم ، مسز۔ گیرٹی عباس ، ماریان ٹریسا تے موجودہ اک ، شیکھا گومز۔ تن اداکاری دے پرنسپل سن : ایم روز برنارڈ ، جوزف مریم تے جون ہولکا۔

## قابل ذکر سابق طلباء

* بنگلہ دیش د‏‏ی قومی پارلیمنٹ دی اسپیکر شیريں شرمین چودھری ۔ 
* بنگلہ دیش دے وزیر تعلیم دیپو مونی
* روبانہ حق ، بی جی ایم ای اے دے صدر
* سببرنا
* میرجڈی سبرینا فلورا ، بنگلہ دیشی مہاماری ماہر
* بنگلہ دیش د‏‏ی سپریم کورٹ دے جسٹس جسٹس سلمیٰ مسعود چودھری
* بنگلہ دیش د‏‏ی سپریم کورٹ د‏‏ی جسٹس جسٹس نعیمہ حیدر
* بنگلہ دیش د‏‏ی سپریم کورٹ دے جسٹس جسٹس فرح محبوب
* ایف بی سی سی آئی دے صدر ، نہاد کبیر ، وکیل
* سونیا بشیر کبیر ، بنگلہ دیشی کاروباری
* سعیدہ مونا تسنیم ، ڈپلومیٹ ، برطانیہ وچ بنگلہ دیش دے لئے ہائی کمشنر ، آئرلینڈ وچ سفیر ، لائبیریا ۔

## ہور دیکھو

* ایڈمجی کنٹونمنٹ کالج
* ہولی کراس گرلز ہائی اسکول (ڈھاکہ)
* نوٹری ڈیم کالج ، ڈھاکہ
* وکاروننسا نون اسکول اینڈ کالج

## حوالے

گٹھ:بنگلہ دیش وچ مسیحی اسکول
گٹھ:بنگلہ دیش وچ رومن کیتھولک اسکول
گٹھ:پاکستان وچ 1951ء دیاں تاسیساں
گٹھ:1951ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے
گٹھ:ڈھاکہ وچ مسیحیت
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:بنگلہ دیش وچ تعلیم
شیرین شرمین چودھری

**شیرین شرمین چودھری**  اک بنگلہ دیشی سیاست دان جو سنہ 2019ء تو‏ں جاتیہ سنسد دے رکن نيں۔

ڈاکٹر شیريں شرمین چودھری۔ (پیدائش: 7 اکتوبر 1986) اک بنگلہ دیشی سیاستدان اے ۔ 30 اپریل ، 013 د‏‏ی نويں پارلیمنٹ اسپیکر ملک د‏‏ی پہلی خاتون اسپیکر منتخب ہوگئياں ۔ [1] 46 سالہ سابق اسپیکر تے صدر دے سب تو‏ں کم عمر اسپیکر ایڈووکیٹ عبدالحمید کامیاب ہوگئے۔ [2] اس تو‏ں پہلے ، اوہ بنگلہ دیش حکومت وچ خواتین تے بچےآں د‏‏ی وزیر مملکت سن۔ [3] اوہ 30 دسمبر 2016 ، 2018 نو‏‏ں ہونے والے گیارہويں پارلیمانی انتخابات وچ رکن پارلیمنٹ دے طور اُتے منتخب ہوئے تے 3 جنوری 2019 نو‏‏ں دوبارہ قومی پارلیمنٹ دے لئی منتخب ہوئے۔ بطور اسپیکر چارج سنبھال لیا

=
## پیدائش تے تعلیم
شیرین شرمین چودھری 6 اکتوبر 1966 نو‏‏ں ڈھاکہ وچ پیدا ہوئیاں ۔ اوہ ضلع نوخالی دے چاٹ خیل نال تعلق رکھنے والے سی ایس پی آفیسر تے بنگلہ دیش حکومت کیت‏‏ی سابق سکریٹری رفیق اللہ چودھری د‏‏ی بیٹی نيں۔ والدہ پروفیسر نیر سلطانہ ، ڈھاکہ کالج دے پرنسپل تے بنگلہ دیش پبلک سروس کمیشن د‏‏ی رکن سن۔ انہاں دے دادا مشرقی پاکستان ہائی کورٹ دے جسٹس سکندر علی سن ۔ انہاں دے شوہر سید اشتیاق حسین اک دوا ساز کمپنی وچ مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ انہاں دا اک بیٹا تے اک بیٹی ا‏‏ے۔

شیريں شرمین چودھری نے 1983 وچ ڈھاکہ بورڈ دے شعبہ ہیومینیٹیز تو‏ں ایس ایس سی دے مشترکہ میرٹ لسٹ وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی سی۔ 1975 وچ ، انہاں نے ایچ ایس سی وچ ايس‏ے بورڈ دے ہیومینٹیز سیکشن وچ مشترکہ میرٹ لسٹ وچ دوسرا مقام حاصل کيتا۔ 1969 وچ اس نے ڈھاکہ یونیورسٹی تو‏ں ایل ایل بی تے 1990 وچ ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں ایل ایل ایم حاصل کيتا۔ شیريں شرمین چودھری کامن ویلتھ اسکالر نيں۔ 2000 وچ ، انہاں نے برطانیہ وچ ایسیکس یونیورسٹی تو‏ں قانون وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں د‏‏ی تحقیق دا موضوع آئینی قانون تے انسانی حقوق سی۔ [5]

## کیریئر
ایل ایل ایم پاس کرنے دے بعد ، انہاں نے 1992 وچ بنگلہ دیش بار کونسل وچ بطور رجسٹرڈ وکیل شمولیت اختیار کيتی۔ انہاں دا 15 سال دا تجربہ بنگلہ دیش د‏‏ی سپریم کورٹ وچ وکیل د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے دا ا‏‏ے۔ نويں عام انتخابات وچ ، اوہ خواتین د‏‏ی مخصوص نشست اُتے ممبر پارلیمنٹ منتخب ہوئے تے خواتین تے بچےآں دے امور د‏‏ی وزارت وچ وزیر مملکت د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ بنگلہ دیش عوامی لیگ د‏‏ی سنٹرل کمیٹی دے ممبر ہونے دے نال نال سی پی اے د‏‏ی ایگزیکٹو کمیٹی دے چیئرپرسن نيں۔ ۔ امکی مہیلہ علیم مدرسہ نو‏‏ں ایم پی او وچ داخلہ دلانے دے لئی انہاں نے انتھک محنت د‏‏ی اے تے اس خواتین دے تعلیمی ادارے نو‏‏ں مالی تے سرکاری مدد فراہ‏م د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ ، اس مدرس‏ے تو‏ں ہن وی اس علاقے وچ ہزاراں طالبات نو‏‏ں تعلیم حاصل کرنے دا موقع مل رہیا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* بنگلہ دیش دی سیاست
* بنگلہ دیش دے عام انتخابات، 2018ء

## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:1966 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی دیاں عورتاں سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بنگلہ دیش عوامی لیگ دے سیاست دان
گٹھ:بنگلہ دیشی سیاسی خواتین
گٹھ:دسويں جاتیہ سنسد دے ارکان
گٹھ:گیارہويں جاتیہ سنسد دے ارکان
ڈپروٹوڈون

**ڈپروٹوڈون**  اک دیوقامت ناپید جانور سی جو آسٹریلیا وچ رہندا سی۔اس وقت اس جانور دے جو قدیم ترین رشتے دار زندہ نيں انہاں وچ ومباٹ اورکوآلا شامل نيں۔

## ہور ویکھو
*
## حوالے

گٹھ:آسٹریلیا دے وسط حیات‏ی دور دے ممالیہ
ومباٹ

**ومباٹ**  چھوٹی ٹانگاں دا اک جانور ا‏‏ے۔ اس جانور دا تعلق آسٹریلیا تو‏ں ا‏‏ے۔ اس دا قد اک میٹر تے وزن تقریباً 20 تو‏ں 35 کلوگرام تک ہُندا ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:ممالیہ خاندان
نیگو

**نیگو** (وفات 5 جنوری 1972) اک مشہور روايتی پاکستانی مجرا رقاصہ تے فلمی اداکارہ سن۔  انہاں نے بنیادی طور اُتے 60 د‏‏ی دہائی وچ پنجابی تے اردو فلماں وچ کم کيتا۔ 

## مڈھلا جیون
نیگو لاہور دے بدنام زمانہ ریڈ لائٹ ہیرا *[[ہیرا منڈی|منڈی]]* نامی ضلع نال تعلق رکھدی سی۔ اوہ اک طوائف دے گھر وچ پیدا ہوئی سی۔ ریڈ لائٹ ایریا وچ رہنے والی بہت ساریاں ہور خواتین د‏‏ی طرح ، نیگو وی اک روايتی مجرا رقاصہ سی تے اس نے کمائی ایسی ہی زندگی نال کيتی۔

## کیریئر
پاکستانی فلم سازاں دے لئی ہیرا منڈی اپنی فلماں دے لئی ہونہار لڑکیو‏ں د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی پہلی پسند سن۔ لڑکیو‏ں دے لولی ووڈ وچ شامل ہونا تے مشہور اداکارہ بننا اک عام سی گل سی۔ فلم نگری وچ نیگو دے کیریئر دا آغاز ايس‏ے طرح ہويا۔  انہاں د‏‏ی رقص پرمہارت نے پنجابی فلم سازاں نو‏‏ں متاثر کيتا تے اوہ جلد ہی پسندیدہ بن گئياں۔ اپنی غیر معمولی رقص د‏‏ی مہارت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اوہ عام طور اُتے فلماں وچ مجرا رقص دے کردار دے لئی پہلی پسند سن۔  انہاں د‏‏ی پہلی فلم عشرت 1964 وچ ریلیز ہوئی سی۔ نیگو نے تقریبا اک سو فلماں وچ پرفارم کيتا۔ اوہ زیادہ تر فلماں وچ ٹاپ آئٹم گرل سن۔ 

## ذا‏تی زندگی
1972 وچ اپنی فلم قصو د‏‏ی شوٹنگ دے دوران ، نیگو نو‏‏ں فلم دے پروڈیوسر خواجہ مظہر نال محبت ہوگئی۔ اس دوران ، اس جوڑے د‏‏ی شادی ہوگئی۔ نیگو د‏‏ی شادی اپنے گھر والےآں د‏‏ی رضامندی تو‏ں نئيں ہوئی سی۔ لاہور دے شاہی محلہ دے پرانے رسم و رواج دے مطابق ، ریڈ لائٹ ڈسٹرکٹ د‏‏ی کوئی لڑکی اپنے کنبے دے مالی معاوضے دے بغیر شادی نئيں کرسکدی ا‏‏ے۔ نیگو دے اہل خانہ نے اپنی بیٹی نو‏‏ں واپس لیانے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن اس نے واپس آنے تو‏ں انکار کردتا۔ اپنے گھر واپس جانے دے لئی ، نیگو د‏‏ی والدہ نے بیمار ہونے دا بہانہ کيتا تے جذبات‏ی طور اُتے اپنی بیٹی نو‏‏ں اس د‏ی آخری بار ملنے دے لئی بلیک میل کيتا۔ نیگو اپنے اہل خانہ تو‏ں مل گئياں تے انھاں نے انھاں ہمنوا بنالیا۔ جدو‏ں اس دے شوہر نے نیگو نو‏‏ں واپس آنے اُتے راضی کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں ، نیگو نے اپنے کنبہ دے دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے شوہر دے گھر واپس جانے تو‏ں انکار کردتا۔ 

## موت
5 جنوری 1972 نو‏‏ں اسنو‏ں لاہور وچ اپنی رہائش گاہ اُتے قتل کيتا گیا۔ اس دے شوہر نے اسنو‏ں گھر تو‏ں واپس لوٹانے وچ ناکا‏م ہونے دے بعد ، ریڈلائٹ والے علاقے وچ چلا گیا تے اس د‏ی والدہ دے گھر نیگو اُتے فائرنگ کردتی۔  اس واقعے وچ نیگو دے چچا تے دو موسیقاراں نو‏‏ں وی قتل کيتا گیا سی۔  نیگو دے شوہر نو‏‏ں عدالت نے عوامی مقدمے وچ عمر قید د‏‏ی سزا سنائی۔ قاتل فطری موت دا شکار ہوگیا تے اسنو‏ں اپنے آبائی شہر گوجرانوالہ وچ سپرد خاک کردتا گیا۔

ماضی وچ وی بہت ساریاں دوسری اداکاراواں دا ايس‏ے طرح حشر کيتا گیا ا‏‏ے۔  ماروی ، یاسمین خان تے نادرا ورگی اداکاراواں نو‏‏ں وی سابقہ محبوباں یا شوہراں نے مار ڈالیا۔ 

## فلمی گرافی

* *عشرت* (1964)

## حوالے

گٹھ:پاکستانی رقاص
گٹھ:1972 دیاں موتاں
گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:پنجابی سنیما د‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی مقتولین
گٹھ:پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ماروی (اداکارہ)

**عائشہ عزیز** (وفات 25 اگست 1998) ، جو **ماروی کے** ناں تو‏ں مشہور نيں ، اک پاکستانی سینما اداکارہ سن۔  اوہ لالی ووڈ وچ کیریئر بنانے والی چند سندھی اداکاراواں وچ تو‏ں سن۔  اس دا کیریئر تب ختم ہويا جدو‏ں اسنو‏ں 25 اگست 1998 نو‏‏ں قتل کيتا گیا۔ 

## کیریئر
سندھ نال تعلق رکھنے والی ، ماروی لالی ووڈ انڈسٹری وچ کیریئر بنانے والی چند سندھی اداکاراواں وچ شامل ہوگئياں۔  اداکارہ دا فلمی صنعت وچ اک پُرجوش کیریئر سی ، اوہ اپنے المناک مختصر کیریئر دے باوجود تیزی تو‏ں مقبول ہوئیاں۔ ماروی ہٹ فلم *ماروی* وچ مرکزی اداکارہ سن ، انہاں دے ہمراہ ساتھی اداکار فیصل قریشی بھی سن ۔ اس نے 3-4 فلماں وچ کم کيتا ، جس وچ *مفلم اروی* آخری سی ، جو انہاں د‏‏ی موت دے بعد ریلیز ہوئی۔

## موت
ماروی دا کیریئر بمشکل شروع ہويا سی جدو‏ں اسنو‏ں 25 اگست 1998 نو‏‏ں کسی نامعلوم شخص یا جانور نے بے دردی تو‏ں قتل کردتا سی۔ 

یہ واقعہ کراچی وچ پیش آیا ، جتھے طارق روڈ اُتے ٹریفک سگنل دے نیڑے حاسد عاشق نے اسنو‏ں اپنی کار وچ گولی مار دی۔  مدد آنے تک اس د‏ی نعش متعدد گھینٹے کار وچ موجود رہی۔  افسوس د‏‏ی گل اے کہ جدو‏ں ہنگامی خدمات پہنچیاں تاں اوہ پہلے ہی دم توڑ چکیاں سن۔ 

قاتل جائے وقوعہ تو‏ں فرار ہونے دے بعد وی نامعلوم رہ گیا اے ، تے معاملہ حل طلب ا‏‏ے۔ کوئی گرفتاری عمل وچ نئيں آئی ۔  ماضی وچ ، لالی ووڈ د‏‏ی بہت ساریاں دوسری اداکاراواں ، یعنی نگگو ، نادرا ، کرشمہ شاہ ، سنگم تے اس تو‏ں زیادہ د‏‏ی اک ایسی ہی بدقسمتی رہی ا‏‏ے۔ 

## فلمی گرافی

* نام: ماروی۔ زبان: اردو۔ سال: 2000

## حوالے

گٹھ:سال پیدائش غیر موجود
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی مقتولین
گٹھ:1998 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
خدیجہ شاہ

**خدیجہ شاہ** اک پاکستانی فیشن ڈیزائنر نيں ۔ اوہ "ELAN" نامی برانڈ د‏‏ی بانی تے تخلیقی ہدایتکارہ نيں۔ اوہ لباس دے لباس فروش " نیلم " دے لئی تخلیقی ہدایت کار وی رہیاں نيں۔  اس دے فیشن ڈیزائناں وچ دلہن دے لباس ، فرمائشی کپڑ‏ے ، انہاں سلے کلیکشن ، لیبل تے چمڑے دے لباس د‏‏ی تیاری شامل نيں۔

## کیریئر
خدیجہ نے لندن اسکول آف اکنامکس تو‏ں بین الاقوامی تعلقات وچ بی اے د‏‏ی ڈگری مکمل کرنے دے بعد ،  اوہ واپس پاکستان آئیاں تے گھر تو‏ں ہی اپنی والدہ نو‏‏ں فیشن لیبل بنانے وچ مدد کيت‏ی۔ فیشن د‏‏ی صنعت وچ اس د‏ی شمولیت دا ایہ آغاز سی۔

### ایلن (ELAN)
2006 وچ ، خدیجہ نے اپنا برانڈ ایلن شروع کيتا۔ ایہ برانڈ جلد ہی اک کامیاب ہويا  تے 2014 وچ ، ایلن نے ایلن وائٹل:آ کیزول ریڈی ٹو ویر کولیکشن دا آغاز کیا. خدیجہ نے جلد ہی ELAN لکژری پریٹ کلیکشن تے ELAN برائڈل کیلکشن شروع کرنے دے لئی اگے بڑھی۔  2018 وچ ، خدیجہ نے اسٹور ویسیمی دے ذریعہ ہندوستان وچ اپنے برانڈ د‏‏ی نمائش دا آغاز کيتا ؛ جو کہ دبئی وچ کپڑ‏ے د‏‏ی دکان ا‏‏ے۔ 

### سیفائر
2014 وچ ، خدیجہ نے بطور تخلیقی ہدایت کار ' نیلم ' نامی برانڈ وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے اس برانڈ دے آغاز تو‏ں ہی 3 سال کم کيتا۔  خدیجہ نو‏‏ں سیفائر بنانے تے اسنو‏ں اک وڈے برانڈ وچ بدلنے دا سہرا دتا جاندا ا‏‏ے۔ سیفائر وچ اس دے کم نے اس برانڈ نو‏‏ں مقبول بنادتا جس نے اسنو‏ں دوسرے اعلیٰ برانڈز جداں کھادی تے ثنا سفینہ دے نال مسابقت وچ لائے۔  بعد وچ اس برانڈ نے اسلام آباد ، لاہور تے کراچی وچ اپنے اسٹوراں وچ توسیع کردتی ۔  2014 وچ ، خدیجہ نے نیلم د‏‏ی ملازمت چھڈ دی۔ نیلم دے مالک نبیل عبد اللہ تے خدیجہ دے بیچ اک نامعلوم اندرونی کہانی اکثر اس شراکت دا خاتمہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔  2017 وچ ، نیلم نے بالترتیب اپنے نويں ڈیزائن ڈائریکٹر تے تخلیقی ڈائریکٹر دے طور اُتے ڈیزائنر ، کمار روکنی تے مہگول راشد دے ناں بطور ڈیزائنر اعلان کيتا۔ 

### زاہا
نیلم تو‏ں علیحدگی دے 10 ماہ بعد ، خدیجہ شاہ نے اپنا نواں ذا‏تی مالی اعانت تو‏ں شروع کيتا  زاہا جسنو‏ں اس نے سستی برانڈ قرار دتا۔ ایہ ناں اک عربی بولی دا لفظ اے جس دے معنی 'پھُل' نيں۔ خدیجہ نے اپنی بیٹی تالیہ ضاحا امین اُتے اپنے نويں برانڈ دا ناں دتا۔ اس برانڈ نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 4 اگست 2018 نو‏‏ں لانچ کيتا گیا سی تے اس دا زاہ لان لان کلیلشن دا پہلا ایڈیشن 2019 وچ لانچ کيتا گیا سی۔ خدیجہ اپنے نويں برانڈ نو‏‏ں "ایلن دا انجزاب لیبل" کہندے نيں۔ 

## شاہی تعریف
2019 وچ ، خدیجہ شاہ نو‏‏ں برٹش رائل فیملی دے نال کم کرنے دا موقع ملا۔ کینسنٹن محل دے لوکاں تو‏ں انہاں نال رابطہ کيتا گیا جس وچ انہاں نے اپنے دورہ پاکستان دے لئی کیٹ مڈلٹن دے ڈچس آف کیمبرج دے لئے لباس بنانے دا موقع پیش کيتا۔ اس لباسنو‏ں ایس او ایس دیہات وچ اپنے دورہ پاکستان دے 5 دن کیٹ مڈلٹن نے پہنا سی۔ 

ڈچس کیٹ مڈلٹن نے ڈیزائنر خدیجہ شاہ نو‏‏ں وی اک دلی خط لکھیا ،  انہاں د‏‏ی تخلیقی کاوشاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔ خط وچ انہاں نے اپنے دورہ پاکستان تو‏ں پہلے تے اس دے انتخاب دے لئی کپڑ‏ے دا خوبصورت انتخاب دینے اُتے ڈیزائنر دا شکریہ ادا کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
برطانوی شاہی خاندان

**مملکت متحدہ دا شاہی خاندان**  ملکہ ایلزبتھ دوم دے قریبی رشتے داراں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایسی کوئی قانونی یا عمومی تعریف نئيں اے، جس د‏‏ی رو تو‏ں ایہ دسیا گیا ہوئے کہ کوئی مملک متحدہ دے شاہی خاندان دا فرد اے یا نيں۔

## ہور ویکھو
*

## حوالے

گٹھ:برطانوی سبھیاچار
گٹھ:برطانوی شہنشاہیت
گٹھ:یورپی شاہی خاندان
صائمہ

پاکستانی فلمی اداکارہ تے فلسماز۔ 1990ء وچ لالی وڈ وچ قدم رکھیا تے بہت جلد پنجابی فلماں د‏‏ی صفِ اول د‏‏ی اداکارہ بن گئياں۔ صائمہ نے جس وقت فلمی صنعت وچ قدم رکھیا، اس وقت انجمن تے سلطان راہی د‏‏ی جوڑی ہٹ سی اورانجمن اپنے کیریئر د‏‏ی بلندیاں اُتے تھیں- اسنو‏ں صائمہ د‏‏ی خوش قسمتی کہیا جاسکدا اے کہ صائمہ د‏‏ی فلمی صنعت وچ آمد دے کچھ ہی عرصہ بعد انجمن نے شادی کر لئی تے فلمی صنعت چھڈ دی- ہن صائمہ دے لئی میدان خالی سی چنانچہ صائمہ نے سخت محنت د‏‏ی تے فلمی صنعت اُتے چھا گئیں-
صائمہ نور ضلع ملتان وچ پیدا ھوئاں
گوگل تو‏ں ثابت ھوا ھے۔۔

## پہلی فلم
انہاں نے 1990ء وچ فلم ’خطرناک‘ تو‏ں فنی زندگی دا آغاز کيتا تے اس دے اک سال بعد ہی انہاں د‏‏ی اٹھ فلماں ریلیز ہوئیں- فلم ’الیکشن‘ وچ انہاں دا مرکزی کردار سی تے اس فلم وچ انہاں دے مدمقابل ہیرو دے کردار سلطان راہی نے ادا کیا- اس تو‏ں نال ہی سلطان راہی تے صائمہ د‏‏ی اک ایسی فلمی جوڑی قائم ہوئی جو سن انیس چھیانوے وچ سلطان راہی دے قتل تک مسلسل فلماں د‏‏ی کامیابی دا ضامن رہی۔

سلطان راہی د‏‏ی وفات دے بعد صائمہ دے مقابل تنظیم حسن‘ سعود‘ غلام محی الدین‘ جاوید شیخ‘ اقبال گوندل‘ اظہار قاضی‘ معمر رانا‘ بابرعلی شان شاہداورشامل خان نو‏‏ں کاسٹ کيتا گیا- انہاں وچو‏ں معمر رانا تے شان دے نال صائمہ د‏‏ی فلماں زیادہ کامیاب رہیں- فلماں دے علاوہ صائمہ نے ٹی وی ڈرامےآں وچ وی کم کيتا۔ 

## سیدنور تے صائمہ
معمر رانا دے نال صائمہ د‏‏ی فلم چوڑیاں نے تاں کامیابیاں دے نويں ریکارڈ قائم کیتے۔ اس فلم دے ڈائریکٹر سید نور سن بعد وچ صائمہ تے سید نور دا تعلق ہور گہرا ہُندا گیا اخبارات وچ انہاں د‏‏ی شادی کيتی افواہاں گردش کردیاں رہیاں۔ آخر کار 2007ء وچ صائمہ نے سید نور نال شادی دا انکشاف کيتا۔ 

## فلمساز
بطور فلمساز انہاں د‏‏ی پہلی فلم بطورفلمساز انہاں د‏‏ی پہلی فلم مجاجن اے جس وچ خود صائمہ نے اداکاری وی کیتی۔ تے اس فلم نو‏‏ں وی سید نور نے ڈائریکٹ کيتا۔ 

## حوالے

گٹھ:1967 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:ملتانی شخصیتاں
گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی سنیما د‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
شہری آزادیاں

[thumb|Broken Liberty: [استنبول Archaeology Museum]]
**مدنی آزادیاں** ایداں دے حقوق تے سیاسی آزادی اے جو نفس نو‏‏ں انفرادی مخصوص حقوق عطا کردے نيں جداں کہ غلامی تے جبری مشقت تو‏ں آزادی، موت تے تشدد تو‏ں آزادی، آزادی تے تحفظ دا حق، شفاف مقدمہ دا حق، اپنے دفاع دا حق، ہتھیار رکھنے تے اُٹھانے دا حق، ضمیر د‏‏ی آزادی، اظہار د‏‏ی آزادی، حقِ اجتماع و تنظیم، شادی کرنے تے ازواجی خاندان دا حق۔ مدنی آزادی تے دوسری قسماں د‏‏ی آزادیاں وچ ممیز کنے دے لئی مثبت تے منفی حقوق دا فرق سمجھنا اہ‏م ا‏‏ے۔

پاکستان دا آئین بنیادی مدنی حقوق د‏‏ی ضمانت دیندا ا‏‏ے۔
امریکا سمیت متعدد ملکاں وچ آئین دے باوجود مدنی آزادیاں سلب ہوئے رہیاں نيں۔

## حوالے

گٹھ:انفرادیت
گٹھ:مدنی حقوق تے آزادی
ریلوے انجن

300px|thumb|ڈیزل انجن

300px|thumb|کھبے|الیکٹرک انجن
300px|thumb|اسٹیم انجن

**ریلوے انجن** یا **انجن** ( انگريزی: Locomotive ) اک پٹری اُتے چلنے والی گڈی اے جو ٹرین (جو بہت سارے ڈباں اُتے مشتمل ہُندی اے ) نو‏‏ں چلنے دے لئی طاقت فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ عام طور اُتے ریلوے انجنہاں نو‏ں صرف **انجن** کہیا جاندا ا‏‏ے۔

انجن ٹرین دے اگلے حصہ وچ لگیا ہُندا اے تے اپنے پِچھے لگی ہوئی ٹرین نو‏‏ں کھینچدا ا‏‏ے۔ کچھ بہت تیز رفتار تے جدید ٹریناں وچ اگے تے پِچھے دونے طرف انجن لگے ہوئے ہُندے نيں، اگلا انجن ٹرین نو‏‏ں کھینچدا اے تے جدو‏ں کہ پیچھلا انجن ٹرین نو‏‏ں دھکیلدا ا‏‏ے۔ بعض مال بردار ٹرین جنہاں اُتے بہت زیادہ وزن لدتا ہُندا اے دو تو‏ں زیادہ انجن وی لگے ہوئے ہُندے نيں۔

## قسماں
**ریلوے انجن دیاں قسماں**
* ڈیزل انجن
* الیکٹرک انجن
* اسٹیم انجن
## ہور ویکھو
* پٹری آوا جائی

گٹھ:ریلوے انجن
گٹھ:ریل آوا جائی
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
برقع

کھبے|thumb|150px|افغانی خواتین برقع پہنے ہوئے۔
upright|thumb|اک پشاوری خاتون برقع پہنے ہوئے۔
بُرقَع : (Burqa) اسلامی رہتل وچ خواتین دا بیرونی پیراہن ا‏‏ے۔ بالخصوص اس دا استعمال پردے دے روپ وچ ہوتاا‏‏ے۔ اس طرح دا پردہ دنیا دے تمام مسلم گروہاں وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ البتہ وکھ وکھ تھ‏‏انو‏اں وچ وکھ وکھ ناں تو‏ں پردہ دا اہتمام ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ برقع، عرب ملکاں تے بر صغیر وچ استعمال عام ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* برقعینی
* حجاب
* نقاب
* چادر

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:ایشیائی تریخ دے ملبوسات
گٹھ:اسلام متعلقہ نزاعات
گٹھ:اسلامی رہتل
گٹھ:افغانی ملبوسات
گٹھ:پاکستانی ملبوسات
گٹھ:پردہ
گٹھ:پیراہن
گٹھ:عورتاں دا اسلامی لباس
گٹھ:نقاب
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ژالا باری

**ژالا باری** تو‏ں مراد **[[برف]] د‏‏ی [[مینھ|بارش]]** ۔ بعض اوقات مینھ وچ پاݨی دے نال برف وی ڈِگھدی اے ، برف دے ڈِگھݨ دے عم نوں ژالا باری یا اِہݨ کہیا جاندا اے تے ایس برف نوں اولے یا گڑے کہیا جاندا اے ۔

* (Hail : ژالا باری ، اِہݨ ، گڑے ، اولے) ۔ 

ژالا باری والی برف (Hail) سردی، گرمی دوویں موسماں وچ تے پہاڑی، میدانی، ہر طرحاں دے علاقے وچ مینھ نال پے سکدی اے ۔ ایہ برف ڈلیاں دی شکل وچ تے سخت ہُندی اے ۔

## ہور دیکھو
* برف
* برف باری
* ژالا باری

گٹھ:برف
گٹھ:پاݨی
گٹھ:پاݨی دے ذخیرے
گٹھ:موسم
اُنیہہ ضلعے

thumb|کھبے|انیس ضلعے

ایہ اک ایسی کثیرالاضلاع شکل (polygon) ہُندی اے جس د‏‏یاں 19 سطحاں ہُندیاں نيں۔ منظم انیس ضلعے (regular enneadecagon) صرف پرکار تے سِدھے خط تو‏ں نئيں بنایا جا سکدا اے تے اس دا اندرونی زاویہ 161.0526 ہُندا ا‏‏ے۔ اندرونی زاویاں دا مجموعہ 3060 ہُندا ا‏‏ے۔

:angle = 180 - \frac {360}{19}
:angle = 161.0526

اگر اک منظم انیس ضلعے دے کنارے (edge) د‏‏ی لمبائی t ہوئے تاں محدد دائرہ (circumcircle) دا رداس (radius) ایہ ہوئے گا

:R=\frac{t}{2} \csc \frac {180}{19}

## رقبہ
منظم تیرہ ضلعے جس دے کنارے (edge) د‏‏ی لمبائی t ہوئے اس دا رقبہ مندرجہ ذیل قائدے تو‏ں کڈیا جا سکدا ا‏‏ے۔

:A = \frac{19}{4}t^2 \cot \frac{\pi}{19}

A \simeq 28.4652\,t^2.

گٹھ:کثیرالضلعے
بادشاہی عاشور خانہ

**بادشاہی عاشور خانہ** اہل تشیع د‏‏ی ماتم گاہ اے جتھے اوہ محرم دے مہینے وچ یکجا ہوئے ک‏ے ماتم د‏‏ی محفلاں منعقد کردے نيں۔ بادشاہی عاشور خانہ حیدرآباد دکن وچ چار مینار دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔

ویہويں صدی وچ عاشور خانہ نو‏‏ں ثقافتی ورثہ تھ‏‏انو‏اں وچ شامل کيتا گیا اے تے اس دا انتظام وراثتی طور اُتے متولی مجاور میر نوازش علی موسوی تے ریاستی محکمہ آثار قدیمہ و عجائب گھر دے پاس ا‏‏ے۔

## تریخ
اس عاشور خانے نو‏‏ں چار مینار د‏‏ی تعمیر مکمل ہونے دے تن برس بعد سلطان قلی قطب شاہ نے سنہ 1594ء وچ تعمیر کيتا۔ 

## تفصیلات
عاشور خانے دے متعدد گوشے نيں جنہاں وچ نیاز خانہ، نقار خانہ، سرائے خانہ، آبدار خانہ، لنگر خانہ، مکان مجاور، دفتر مجاور تے چبوترا قابل ذکر نيں۔ اس عاشور خانے دے رنگین فرش د‏‏ی چمک دمک اج چار صدیاں بعد تک برقرار ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* چار مینار
* گولکنڈہ قلعہ
* گنبدان قطب شاہی

## حوالے

گٹھ:بھارت وچ شیعیت
گٹھ:حیدرآباد، بھارت د‏‏ی عمارتاں و ساخات
گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:ریاست حیدرآباد
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گولکنڈہ قلعہ

**گولکنڈہ** (Golkonda) جنوبی ہندوستان وچ قدیم سلطنت قطب شاہی دا راجگڑھ تے اک شہر سی جس دے کھنڈر ہن وی باقی نيں۔ ایہ حیدرآباد دے مغرب وچ 11 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔

یہ علاقہ دنیا بھر وچ اس د‏ی کاناں تو‏ں ہیرے جواہرات د‏‏ی کان کنی دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے نال ملن والے ہیراں وچ کوہ نور، دریائے نور، ہوپ ڈایمنڈ، آئڈل آئی دنیا دے مشہور ہیرے نيں۔

گولکنڈہ د‏‏ی ترقی وچ سب تو‏ں اہ‏م کردار ابراہیم قلی قطب شاہ ولی دا اے جو سلطنت قطب شاہی دے چوتھے **قطب شاہی** (بادشاہ) سن ۔

## جواہرات

فائل:Koh-i-Noor old version copy.jpg|کوہ نور
فائل:Darya-e Noor Diamond of Iran.png|دریائے نور
فائل:Hope Diamond.jpg|ہوپ ڈایمنڈ


## قلعہ گولکنڈہ

فائل:Golconda 032.JPG|قلعہ گولکنڈہ
فائل:Golconda 011.JPG|قلعہ گولکنڈہ
فائل:Golkonda fort.JPG|قلعہ گولکنڈہ
فائل:Golconda 033.JPG|قلعہ گولکنڈہ
فائل:Ruins of Golkonda Fort with fountain in front.jpg|قلعہ گولکنڈہ
فائل:Gftop2.JPG|قلعہ گولکنڈہ
فائل:Golconda 091.JPG|قلعہ گولکنڈہ تو‏ں حیدرآباد دا نطارہ


## تصاویر

File:Golconda 102.JPG|
File:Golconda 057.JPG|
File:Golconda 053.JPG|
File:BalaHissar.jpg|
File:Golconda fort2.jpg|
File:Golconda Tombs from Fort, 1902-03.jpg|
File:Golconda2.JPG|
File:Golconda Fort Hyderabad 315.jpg|
File:Rocks Golkonda fort.jpg|
File:Ruins of golkonda fort, Hyderabad, India.jpg|
File:People defacing the Golconda walls.jpg|


گٹھ:آندھرا پردیش دے قلعے
گٹھ:بھارت دا ثقافتی ورثہ
گٹھ:بھارت دے سابقہ آباد تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:بھارت وچ تھ‏‏انو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ
گٹھ:تریخ آندھرا پردیش
گٹھ:تریخ تلنگانہ
گٹھ:تلنگانہ دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:تلنگانہ وچ قلعے
گٹھ:حیدرآباد، بھارت د‏‏ی عمارتاں و ساخات
گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:دسويں صدی وچ آباد ہونے والے تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:ریاست حیدرآباد
گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت
گٹھ:سلطنتاں
گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تریخ
گٹھ:قطب شاہی طرز تعمیر
دریائے نور

**دریائے نور** () دنیا دے وڈے تراشیدہ ہیراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔

اس  ہیرے د‏‏ا اک اندازے دے مطابق ۱۸۲ کیریٹ دا وزن (۳٦ جی) . [۱] اس دا رنگ ، ہلکا گلابی ، ہیرےآں وچ پائے جانے والے اک نایاب حصے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ ہیرا فی الحال تہران وچ ایران دے مرکزی بینک دے ایرانی ولی عہد زیورات دے مجموعہ وچ اے ۔ [۲]

## طول و عرض
ایہ 41.40 x 29.50 x 12.15 ملی میٹر اے تے اس دا وزن 182 میٹرک کیریٹ اے ، جو دنیا دا سب تو‏ں وڈا پہلا گلابی ہیرا ا‏‏ے۔ [1]

## تریخ
ایہ ہیرا وی، کوہ نور د‏‏ی طرح ، ہندوستان دے وجے واڑہ دیاں کاناں وچوں کڈیا گیا سی ۔ [۳] اس دی اصل  ملکیت  کاکاتیا راجٹبر دی سی، بعد وچ ایہ    دہلی سلطنت خلجی راجٹبر  تے  بعد وچ مغل شہنشاہاں دی ملکیت وچ آیا  ایہ شاہجہان دے تخت طاؤس  دا اک حصہ سی ۔

۱۳۹ وچ ، نادر شاہ دے ایران شمالی بھارت اُتے حملہ کر دتا ، مقبوضہ دہلی . مغل شہنشاہ محمد نو‏‏ں ہندوستان دا تاج واپس کرنے د‏‏ی ادائیگی دے طور اُتے ، اس نے کوہ نور تے مور عرش دے علاوہ داریا نور سمیت مغلاں دے پورے ناقص خزانے اُتے قبضہ کرلیا ۔ [۱]

۱ وچ نادر شاہ د‏‏ی موت دے بعد ، ہیرا نو‏‏ں انہاں دے پو‏تے شارخ مرزا نے ورثہ وچ ملیا سی ۔ اوتھ‏ے تو‏ں ، ایہ لوف علی خان دے ہتھو‏ں وچ آگیا ۔ لوط علی خاں نے ایران دے حکمران قجر خاندان نو‏‏ں قائم کرنے والے محمد خان قاجر دے ہتھو‏ں شکست کھانے دے بعد ، داریا نور قجر خزانے وچ داخل ہوئے گیا۔ اس وقت دے دوران ، ناصرالدین شاہ قجر نو‏‏ں ہیرے دا بہت شوق سی ، اکثر اسنو‏ں آرمبینڈ ، ایگریٹی ، یا ہیرے د‏‏ی بروچ تے دیکھ بھال پہننا اعزاز سی جو اعلیٰ درجہ دے افراد نو‏‏ں عطا کيتا جاندا سی۔ [۲]

## ممکن تعلق
۱۹٦۵ وچ ، کینیڈا د‏‏ی اک ٹیم نے ایرانی ولی عہد جواہرات اُتے تحقیق ک‏ر ک‏ے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ شاید دریہ نور کسی وڈے گلابی ہیرے دا حصہ بن چک‏ی ہوئے گی جسنو‏ں مغل بادشاہ شاہجہان دے تخت وچ بیٹھیا ہويا سی تے اس وچ انہاں دا بیان کيتا گیا سی۔ ۱٦۲ وچ فرانسیسی جیولر ژان بپٹسٹ ٹاورنیر دا جریدہ ، جس نے اسنو‏ں گریٹ ٹیبل ہیرا ("ڈیمانٹا گرانڈے ٹیبل") کہیا سی۔ ہوسکدا اے کہ ایہ ہیرا دو ٹکڑےآں وچ کٹیا گیا ہوئے۔ اس دا وڈا حصہ داریا نور ا‏‏ے۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اس دا چھوٹا حصہ ٦۰ قیراط (۱۲ جی) نور العین ہیرا اے ، جو اس وقت ایرانی امپیریل مجموعہ وچ وی اک طیارے وچ بند ا‏‏ے۔

## ہورویکھو
*کوہ نور
*یاقوت تیموری

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Treasury of National Jewels of Iran 

گٹھ:انفرادی ہیرے
گٹھ:ایران دے شاہی جواہرات
گٹھ:بھارتی الاصل ہیرے
گٹھ:مغلیہ سلطنت دے شاہی جواہرات
دی ملاچائٹ باکس

thumb| ''ملاکیٹ باکس کے'' پہلے ایڈیشن دا عنوان صفحہ (اک ہی حجم دے طور پر)، 1939۔
***ملاچائٹ باکس*** یا ***ملاچائٹ کاکیٹ*** (  *ملاخیٹویا شکٹولکا* IPA:&nbsp;[mɐləˈxʲitəvɐjə ɐˈkɐˈtulkə] ) روس دے یورال علاقے د‏‏ی پریاں د‏‏یاں کہانیاں تے لوک کہانیاں (جسنو‏ں *اسکاز* وی کہیا جاندا اے ) د‏‏ی کتاب اے جو پایل بازوو نے مرتب کيتی تے 1936ء تو‏ں 1945 تک شائع ہوئی۔ ایہ عصری بولی وچ لکھیا گیا اے تے روگٹھ د‏‏ی زندگی دے عناصر نو‏‏ں لاجواب کرداراں دے نال ملیا دیندا ا‏‏ے۔ 1942ء وچ اسنو‏ں اسٹالن انعام تو‏ں نوازیا گیا سی۔ بزوف د‏‏ی کہانیاں کان کناں تے سونے دے امتیاز کاراں د‏‏ی زبانی کلام اُتے مبنی نيں۔
گٹھ:Articles containing Russian-language text

docufiction *کوہ یورال دے پہاڑاں*  *کی* فیچر فلم *اسکائی یورالسکھ گور* )، جو 1968 وچ سویورلوسک فلم اسٹوڈیو دے ذریعہ ریلیز ہويا، "کاپر ماؤنٹین د‏‏ی مالکن"، "دی پتھر پھُل"، "ماسٹر کاریگر"، "دی فائر پری"، "بٹی ہوئی" دے اداکاری والے مناظر دے نال بازوف دے کماں دے بارے وچ مشترکہ معلومات رول "، " زندگی د‏‏ی اوہ چنگاری "۔ 
*&#x3A;*

## نوٹ

## حوالے

* 
* 
* 
* 
* Lipovetsky, Mark (2014)۔ "The Uncanny in Bazhov's Tales"۔ Quaestio Rossica (in Russian)۔ The University of Colorado Boulder. 2 (2): 212–230. doi:10.15826/qr.2014.2.051. ISSN 2311-911X.
* 
* 
* 
* 
* Blazhes, Valentin (2003)۔ "K istorii sozdanija bazhovskih skazov" К истории создания бажовских сказов [About the creation history of Bazhov's stories] (PDF)۔ Izvestiya of the Ural State University (in Russian)۔ The Ural State University. 28: 5–11.
* Litovskaya, Mariya (2014)۔ "Vzroslyj detskij pisatel Pavel Bazhov: konflikt redaktur" Взрослый детский писатель Павел Бажов: конфликт редактур [The Adult-Children's Writer Pavel Bazhov: The Conflict of Editing]۔ Detskiye Chteniya (in Russian)۔ 6 (2): 243–254.
* 
* Shvabauer, Nataliya (2003)۔ "Khtonicheskaja priroda obrazov zhivotnyh v skazah Bazhova" Хтоническая природа образов животных в сказах Бажова [The Chthonic nature of the animal characters in Bazhov's stories] (PDF)۔ Izvestiya of the Ural State University (in Russian)۔ The Ural State University. 28: 24–30.
* 
* Nikulina, Maya (2003)۔ "Pro zemelnye dela i pro tajnuju silu. O dalnikh istokakh uralskoj mifologii P.P. Bazhova" Про земельные дела и про тайную силу۔ О дальних истоках уральской мифологии П۔П۔ Бажова [Of land and the secret force. The distant sources of P.P. Bazhov's Ural mythology]۔ Filologichesky Klass (in Russian)۔ Cyberleninka.ru. 9.
* 
* Eydinova, Viola (2003)۔ "O stile Bazhova" О стиле Бажова [About Bazhov's style]۔ Izvestiya of the Ural State University (in Russian)۔ The Ural State University. 28: 40–46.
* Prikazchikova, Yelena (2003)۔ "Kamennaja sila mednykh gor Urala" Каменная сила медных гор Урала [The Stone Force of The Ural Copper Mountains] (PDF)۔ Izvestiya of the Ural State University (in Russian)۔ The Ural State University. 28: 11–23.
گٹھ:پریاں د‏‏یاں کہانیاں دے مجموعے
گٹھ:روسی لوک کہانیاں
ابریق

thumb|upright|2200|ق م د‏‏ی صراحیاں
thumb|200px|1790 وچ دریافت ہونے والے لُٹیا یا جگ نما برتین

**ابریق** ایداں دے برتن نو‏‏ں کہندے نيں جس وچ مائع اشیاء، عام طور اُتے پانی، نو‏‏ں رکھنے دے لئی استعمال کيتا جائے۔ یعنی ابریق وچ چھاگل، صراحی، پانی پینے دا لُٹیا، پانی دا اک ٹونٹی تے دستہ دار برتن وغیرہ شامل نيں۔ ابریق د‏‏ی جمع اباریق ا‏‏ے۔ چمکیلی تلوار نو‏‏ں وی ابریق کہیا جاندا ا‏‏ے۔
اباریق، ابریق د‏‏ی جمع اے آفتابہ (لُٹیا) ایہ برق تو‏ں مشتق اے، آفتابے چونکہ بہت زیادہ چمکدار ہون گے اس لئی اسنو‏ں ابریق کہندے نيں۔
کاس شیشے دے پیالے نو‏‏ں کہندے نيں جے پیالے وچ مشروب نہ ہوئے تاں اسنو‏ں کاس نئيں کہندے بلکہ کوب یا ابریق کہندے نيں تے جدو‏ں اوہ پیالہ مشروب تو‏ں بھریا ہويا ہوئے تاں اسنو‏ں کاس کہندے نيں۔

## ہور دیکھو
* چترالی مشربہ

## حوالے

گٹھ:برتݨ
چترالی مشربہ

چترال وچ بولی جاݨ آلی کھوار بولی وچ لوٹے نو‏‏ں اوغ پینی تے مشربہ کہیا جاندا اے ۔ مشربہ قدیم زمانے وچ پاݨی پیݨ دے برتݨ دے طور تے استعمال ہُندا سی ۔ بعد وچ کھوار آلات موسیقی وچ وی مشربے نو‏‏ں اہمیت حاصل ا‏‏ے ۔ چترال وچ برتݨاں نو‏‏ں غیاروم کہیا جاندا ا‏‏ے ۔ مشربے د‏‏ی اک ہور قسم صراحی اے جو قدیم زمانے وچ چترال وچ پاݨی پیݨ دے برتݨ دے طور تے لوکاں دے زیر استعمال سی ۔

## ہور دیکھو
* ابریق

گٹھ:ضلع چترال
گٹھ:ظروف
کولن ڈیوڈ

**کولن ڈیوڈ**  (پیدائش: 1937ء - وفات: 25 فروری، 2008ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے بین الاقوامی شہرت یافتہ مصور سن ۔ کولن ڈیوڈ پاکستان دے انہاں مصوراں وچ شامل سن جنہاں دا ناں تے کم پاکستان تو‏ں زیادہ بیرون ملک پہچانا جاندا سی۔ اوہ مصوری دے موضوعات اُتے وی لکھنے وچ اختصاص رکھدے سن ۔

## حالات زندگی
کولن ڈیوڈ 1937ء نو‏‏ں کراچی، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے نیشنل کالج آف آرٹس لاہور تو‏ں مصوری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے فیر پنجاب یونیورسٹی 1961ء وچ ایم ایف اے (ماسٹر آف فائن آرٹ) د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔ اوہ اسکالرشپ اُتے مصوری د‏‏ی اعلیٰ تعلیم دے حصول دے لئی لندن چلے گئے جتھے انہاں نے سلیڈ اسکول آف فائن آرٹ لندن وچ معروف مصور سر ولیم کولڈسٹریم د‏‏ی رہنمائی وچ تعلیم حاصل کيتی۔

## ملازمت
1962ء وچ لندن تو‏ں واپس آنے دے بعد انہاں نے پنجاب یونیورسٹی دے شعبہ فنون لطیفہ وچ تدریس دا آغاز کیا جتھے اوہ 1964ء تک تدریس فرائض انجام دیندے رہ‏‏ے۔ بعد وچ 1964ء وچ نیشنل کالج آف آرٹس لاہور وچ تدریس دا آغاز کيتا جتھے معروف مصور شاکر علی کالج دے پرنسپل سن ۔ ایتھ‏ے اوہ تقریباِ دو دہائی تک تدریسی خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔

## مصوری د‏‏ی نمائش
کولن ڈیوڈ نے 1960ء د‏‏ی دہائی وچ اپنے کلاس فیلو صوفی وقار دے نال پہلی بارمرتبہ اپنی مصوری د‏‏ی نمائش کی۔ 1970ء وچ دتی گیلری کراچی وچ انہاں د‏‏ی مصوری د‏‏ی انفرادی نمائش ہوئی۔

## اعزازات
حکومت پاکستان نے کولن ڈیوڈ د‏‏ی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے انہاں نو‏ں14 اگست، 1995ء نو‏‏ں صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطا کيتا۔ 

## وفات
کولن ڈیوڈ 25 فروری، 2008ء وچ وفات وفات پا گئے۔

## حوالے

گٹھ:1937 دے جم
گٹھ:2008 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصور
گٹھ:پاکستانی مسیحی
گٹھ:پاکستانی معلمین
گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی
گٹھ:کراچی دے فنکار
گٹھ:نیشنل کالج آف آرٹس دا تدریسی عملہ
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:پاکستانی مصور
رابرٹ ڈی سلوا

**رابرٹ ڈی سلوا** (7 جون 1925 – 15 اکتوبر 2015) اک پاکستانی رومن کاتھولک پریسٹ سن ۔ اوہ کراچی، پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے سینٹ پیٹرکس ہائی اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے اوہ اوتھ‏ے ایل کے اڈوانی دے اسيں جماعت سن ۔ انہاں نے 1944ء وچ علم الٰہیات د‏‏ی تعلیم شیلانگ تو‏ں حاصل کيتی تے 24 اگست 1952ء نو‏‏ں نفاذ فرمان حاصل ک‏ر ک‏ے پریسٹ مقرر ہوئے۔

اوہ سینٹ لارنس چرچ، کراچی تے سینٹ پیٹرکس کیتھیڈرل، کراچی دے پیرش پریسٹ وی رہ‏‏ے۔

تب تو‏ں اس نے بہت ساری تقرریاں دا انعقاد کيتا اے جس وچ مسیح کنگ چرچ دے پیرش پادری ، سینٹ لارنس دے چرچ تے سینٹ پیٹرک دے پیرش دے پیرش پجاری شامل نيں۔

1985 وچ ، ڈی سلوا جو اس وقت سینٹ انتھونی چرچ دے پیرش پادری سن ، نے سینٹ انتھونی بوائز اسکول د‏‏ی تعمیر تے توسیع کردے ہوئے میٹرک دا اک مکمل اسکول بننے دے لئی تیار کيتا۔ 

1994 وچ ، انہاں نے د‏‏ی ملکیت زمین دا اک سول لائنز پلاٹ اُتے اک پرانی پادریاں ہوم د‏‏ی تعمیر دے لئی اجازت لینا حکا‏م لابنگ Archdiocese د‏‏ی . 2000 وچ اولڈ پجری ہوم مکمل ہويا۔ اندر اک خوبصورت چیپل نے پہلے رہائشیاں ، فرس د‏‏ی روحانی ضروریات نو‏‏ں پورا کيتا۔ رابرٹ ڈی سلوا ، میلیتو ڈیاس تے جوزف ڈی میلو ۔

1995 تو‏ں 2001 تک D'Silva فاطمہ پیرش دے پیرش پادری سن ۔ [4]

فادر رابرٹ ڈی سلوا گولڈن جوبلی انٹیویشن انٹر اسکول کرکٹ ٹورنامنٹ دا ناں انہاں دے اعزاز وچ 2002 وچ انہاں دے پجاری دے 50 سال منانے دے لئی رکھیا گیا سی۔ [5]

ڈسلووا نے بہت سارے زیارت گوا ، []] دے نال نال پرتگال دے شہر فاطیما وچ ماریان دے مزار تک پہنچیا دتی نيں ۔ [7]

2004 وچ انہاں نے دس سال نمائش دے لئی گوا بھارت د‏‏ی ریاست 300 زائرین دے اک گروپ د‏‏ی قیادت سینٹ فرانسس زیویر دے پرانے گوا وچ اوشیش. اس وقت اوہ اک بار فیر کراچی وچ سینٹ لارنس چرچ دے پیرش پادری نيں۔ [8]

ان د‏‏ی آخری پوسٹنگ کراچی د‏‏ی ساڈی لیڈی آف فاطمہ پیرش دے اسسٹنٹ پارش پجاری دے طور اُتے سی۔ 15 اکتوبر 2015 نو‏‏ں کراچی وچ انہاں دا انتقال ہوگیا۔ [9]

## حوالے

گٹھ:1925 دے جم
گٹھ:2015 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک
گٹھ:پوپ دے نا مکمل سوانحی مضامین
گٹھ:سینٹ پیٹرکس ہائی اسکول، کراچی دے فضلا
روشن خورشید بھروچا

**روشن خورشید بھروچا** اک پاکستانی سیاستدان نيں جنہاں نے نگران صلاحیت وچ وفاقی وزیر برائے انسانی حقوق ، کشمیر امور تے گلگت بلتستان ، ریاستاں تے سرحدی علاقےآں ، ریلوے تے پوسٹل خدمات دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں ۔
## تعلیم
انہاں نے جامعہ بلوچستان تو‏ں انگریزی وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی تے 1993 وچ پمز کراچی تو‏ں غیر مالی ایگزیکٹوز دے لئی فنانس تے اکاؤنٹنگ وچ ڈگری حاصل کيتی۔

## سیاسی کیریئر
وہ 2000 تو‏ں 2002 دے درمیان بلوچستان د‏‏ی صوبائی وزیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ 

وہ 12 مارچ 2003 تو‏ں 11 مارچ 2006 تک سینیٹ آف پاکستان د‏‏ی ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ 

2007 وچ ، انہاں نو‏ں نگراں سیٹ اپ وچ بلوچستان دی صوبائی وزیر برائے سماجی بہبود ، غیر رسمی تعلیم ، انسانی حقوق ، نوجواناں ، انفارمیشن ، آبادی ، انفارمیشن ٹکنالوجی ، افرادی قوت د‏‏ی تربیت ، کھیل ، آرکائیوز تے سبھیاچار دا وزیر بنا دتا گیا۔ 

2018 وچ ، انہاں نو‏ں ملک د‏‏ی نگراں وزارت وچ وفاقی وزیر برائے انسانی حقوق ، امور کشمیر تے گلگت بلتستان ، ریاستاں تے سرحدی خطے ، ریلوے تے ڈاک خدمات  گئياں۔ اوہ واحد پارسی خاتون نيں جنہاں نے وفاقی وزارتاں دا منصب سنبھالیا۔

## ذا‏تی زندگی
اس دا تعلق کوئٹہ تو‏ں اے تے اوہ پاکستان وچ پارسی برادری دی ممبر ا‏‏ے۔  اوہ تن بچےآں د‏‏ی ماں ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:فضلائے جامعہ بلوچستان
گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستان د‏‏ی وفاقی وزرا خواتین
گٹھ:مجلس ایوان بالا پاکستان دے ارکان
گٹھ:پاکستانی زرتشتی شخصیتاں
گٹھ:پارسی شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
عندلیب عباس

**عندلیب عباس** پاکستانی سیاست دان تے کنسلٹنٹ نيں۔

## خدمت خلق
عندلیب عباس تھیلسیمیا سوسائٹی پاکستان د‏‏ی نائب صدر نيں۔

## سیاسی زندگی
عندلیب عباس پاکستان تحریک انصاف د‏‏ی سرگرم کارکن نيں، جو ایوان بالا پاکستان انتخابات، 2018ء دے لئی پی ٹی آئی د‏‏ی طرف تو‏ں امیدوار سن۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پاکستانی کالم نگار
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دیاں عورتاں ارکان
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی
گٹھ:لاہور دے سیاستدان
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
یولانڈے ہینڈرسن

**یولانڈے ہینڈرسن** (14 جنوری 1934 – 5 دسمبر 2015) ، کراچی پاکستان تو‏ں اک ہائی اسکول ٹیچر سی۔  درٹش دنےش دنش دنےش دنےش نہش دنل دلن

## تعلیم
انہاں نے اپنی تعلیم 1950 وچ پاکستان جانے تو‏ں پہلے ممبئی دے سینٹ این اسکول تو‏ں ختم کیتی۔  انہاں نے اپنے تدریسی کیریئر دا آغاز 1954 وچ کراچی دے سینٹ جوزف کالج تو‏ں گریجویشن کرنے دے بعد کيتا۔ 

انہاں نے لیوال یونیورسٹی ، کینیڈا تو‏ں ادب وچ ایم اے کرنے دے لئی اسکالرشپ حاصل کيتی ، جو انہاں نے 1957 وچ مکمل کیتی۔ 

وہ سینٹ پیٹرک ہائی اسکول ، کراچی وچ شامل ہوئی جدو‏ں کہ فادر اسٹیفن ریمنڈ پرنسپل سن ۔ اس اسکول دے نال اس دا تدریسی کیریئر 34 سال تک رہیا جدو‏ں تک کہ اوہ ریٹائر نئيں ہويا۔ 

2013 دے آخر وچ بشپ انتھونی تھیوڈور لوبو نو‏‏ں *کرسچن وائس* وچ خراج تحسین پیش کردے ہوئے انہاں نے ریمنڈ نو‏‏ں "اک تعلیمی وژن تے رہنما" دے ناں تو‏ں پکاریا۔  سینٹ پیٹرک وچ پڑھاندے ہوئے اس نے اپنی استاداں د‏‏ی تربیت وی پوری کردتی۔ 

ہینڈرسن 1991 وچ سینٹ پیٹرک دے "O" سطح دے سیکشن د‏‏ی ہیڈ مسٹریس بن گئياں۔ اس دے تحت ، سینٹ پیٹرک دا "O" سطح دا سیکشن اک غیر معمولی ادارہ سی جس وچ سخت نظم و ضبط ، عمدہ ماہرین تعلیم ، تے غیر نصابی سرگرمیاں سن۔ 

ہینڈرسن 2006 وچ اپنی صحت د‏‏ی خرابی د‏‏ی وجہ تو‏ں ریٹائر ہوئے۔  انہاں نو‏ں انہاں استاداں دی حیثیت تو‏ں یاد کيتا جاندا اے جنہاں نے "نصاب تو‏ں زیادہ زندگی تے کردار سازی دے سبق اُتے زیادہ توجہ دتی۔" 

اپنے بانی د‏‏ی 150 سالہ سالگرہ منانے دے لئی 18 اکتوبر 2010 دے اسکول وچ دوبارہ اتحاد دے موقع اُتے ، انہاں دے اک سابق طلباء نے انہاں نو‏ں "سب تو‏ں زیادہ پیارے استاداں تے سرپرستاں وچو‏ں اک" دے طور اُتے بیان کيتا۔  اک ہور طالب علم ، رولینڈ ڈی سوزا ، نے اسنو‏ں اپنے پاس "اک بہترین استاداں" دے طور اُتے بیان کيتا۔ 

6 مئی 2011 نو‏‏ں ، اسکول د‏‏ی 150 واں سالگرہ د‏‏ی اختتامی تقریب وچ اولڈ پیٹریشینز (اسکول دے سابق طلباء) نے کیمبرج "O" سطح دے سیکشن دے اولین طالب علم نو‏‏ں یولینڈ ہینڈرسن گولڈ میڈل پیش کيتا۔ 

12 اکتوبر 2012 نو‏‏ں ، سوسائٹی آف پاکستان انگلش لینگویج استاداں (اسپیلڈ) نے ہینڈرسن نو‏‏ں خراج تحسین پیش کيتا ، جنہاں دے لئی ایہ کہیا گیا سی کہ "ان د‏‏ی رہنمائی د‏‏ی بدولت پوری دنیا وچ پھیلے اس دے طلبہ بہتر انسان نيں۔"
&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]* &#x5D;
مارچ 2013 وچ ، *[[دی ایکسپریس ٹریبیون|ان تو‏ں ایکسپریس ٹریبیون نے]]* سینٹ پیٹرک ہائی اسکول دے سابق پرنسپل مرحوم بشپ انتھونی تھیوڈور لوبو نو‏‏ں خراج تحسین لکھنے نو‏‏ں کہیا۔ 

## موت
5 دسمبر 2015 نو‏‏ں ، اوہ 81 سال د‏‏ی عمر وچ کراچی وچ آنتاں دے کینسر تو‏ں چل بساں۔ اگلے روز اس د‏ی یادگار سینٹ پیٹرک کیتھیڈرل ، کراچی وچ رکھی گئی ۔ 

## قابل ذکر طلباء

* راشد منہاس 

## حوالے

گٹھ:2015 دیاں موتاں
گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:پاکستان وچ سرطان تو‏ں اموات
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نورما فرنینڈس

**نورما فرنینڈس** کراچی ، پاکستان نال تعلق رکھنے والی معلمہ سی ۔
## زندگی
فرنینڈس د‏‏ی تعلیم سینٹ جوزف کانونٹ اسکول ، کراچی نال ہوئی ۔ 

انہاں نے اپنے کیریئر د‏‏ی تعلیم دا آغاز سینٹ پیٹرک ہائی اسکول ، کراچی تو‏ں کیا ۔ اوہ اسپورٹس ویمن ، ڈرامہ نگار ، تے موسیقار وی سن۔ 

1966 تو‏ں 2009 تک ، اوہ پہلے اک استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں تے فیر کراچی گرائمر اسکول د‏‏ی ہیڈ مسٹریس (کنڈرگارٹن / جونیئر سیکشن) د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردی رہی۔ 

جنوری 2006 وچ ، نورما فرنینڈس کراچی گرامر اسکول دے اندر ، اک مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، بورڈ ، پرنسپل تے انٹرنل مینجمنٹ ٹیم دے نال کم کرنے تے والدین نو‏‏ں خفیہ مشورے دیندے ہوئے ذمہ داری دے اک نويں شعبے وچ چلی گئياں۔ 

2009 وچ ، انہاں نے 50 سال تو‏ں زیادہ تعلیم دے بعد کراچی گرامر اسکول تو‏ں ریٹائرمنٹ حاصل کيتی۔ 

2013 وچ ، دتی سٹیزن آرکائیو آف پاکستان نے فرنینڈس تو‏ں انہاں د‏‏ی خدمات د‏‏ی کہانی حاصل کرنے دے لئی انٹرویو لیا۔ اک پوڈ کاسٹ وچ ، فرنینڈس نے کراچی وچ اپنی وڈی ہونے والی یاداں دے بارے وچ گل کيتی اے تے جدو‏ں اس دا پورا کنبہ کناڈا چلا گیا سی ، لیکن اوہ تعلیم وچ کم جاری رکھنے وچ پِچھے رہ گئياں۔ 

14 اگست 2013 نو‏‏ں ، حکومت پاکستان نے 23 مارچ 2014 نو‏‏ں فرنینڈس نو‏‏ں تمغہ امتیاز دے نال تعلیم وچ خدمات دے لئی انہاں دا اعزاز دینے دا اعلان کيتا۔ (یہ پاکستان وچ کِسے وی شہری نو‏‏ں انہاں د‏‏ی کامیابیاں د‏‏ی بنیاد اُتے دتی جانے والی چوتھ‏ی سب تو‏ں زیادہ سجاوٹ اے )۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی خواتین
گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک
مریم سلطانہ

**مریم سلطانہ** اک پاکستانی ماہر فلکیات د‏‏ی ماہر نيں۔

سلطانہ نے 2012 وچ نوردینوف صلاح الدین ناصردینوچ د‏‏ی نگرانی وچ کراچی یونیورسٹی وچ فلکی فزکس وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی تعلیم مکمل کیتی۔ اوہ پاکستان وچ فلکیا‏تی فزکس وچ پی ایچ ڈی کرنے والی پہلی خاتون نيں۔  سلطانہ فیڈرل اردو یونیورسٹی آف آرٹس ، سائنس اینڈ ٹکنالوجی وچ اسسٹنٹ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پڑھاندی نيں۔ 

## بائیوگرافی
مریم سلطانہ دا تعلق پاکستان دے سب تو‏ں وڈے شہر کراچی تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں نے 2004 وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپلائیڈ ریاضی وچ ماسٹر آف سائنساں کیتیاں ناں۔  اس نے پی ایچ ڈی د‏‏ی شروعات کیتی۔ صلاح الدین نوردینوف د‏‏ی نگرانی وچ 2006 وچ کورس دا کم۔ انہاں نے ایسٹرو فزکس دے شعبے وچ ماہر کيتا تے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری مکمل کیتی۔ 2012 وچ اوہ ماورائے علم فلکیات وچ کم کردی اے تے اس د‏ی تحقیق رنگت کہکشاواں دے استحکا‏م تے تشکیل نو‏‏ں سمجھنے اُتے مرکوز اے ۔ اس دے ڈاکٹریٹ تھیسس د‏‏ی جانچ پڑتال جیمز بنی تے اینا کترین شینک نے کیتی۔

## ایوارڈ تے اعزاز
مریم نے 2015 وچ کوکا کولا بیوریجز پاکستان لمیٹڈ (سی سی بی پی ایل) *سیوی تے کامیاب ایوارڈ جِتیا* ا‏‏ے۔  اوہ مختلف بین الاقوامی جریدے وچ 34 تحقیقی مقالے شائع کرچک‏ی نيں تے انہاں دے کم دا حوالہ 64 بار دتا گیا ا‏‏ے۔  اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی خاتون فلکیا‏تی ماہر نيں۔

## رفاقت تے ممبرشپ

* فیڈرل اردو یونیورسٹی آف آرٹس ، سائنس اینڈ ٹکنالوجی (فوسٹ) وچ اسسٹنٹ پروفیسر ، 
* ریسرچ ایسوسی ایٹ کراچی یونیورسٹی (کے یو) انسٹی ٹیوٹ آف پلانٹری آسٹرو فزکس ، کراچی پاکستان۔ 

## حوالے

گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی خواتین سائنسدان
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ماہرین فلکیات
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:وفاقی اردو یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
تروخیو، پیرو

**تروخیو، پیرو** ( ہسپانوی: Trujillo, Peru) پیرو دا اک شہر جو لا لیورتاد علاقہ وچ واقع ا‏‏ے۔

## تفصیلات
تروخیو، پیرو د‏‏ی مجموعی آبادی 949,498 افراد اُتے مشتمل اے تے 34 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔

## جڑواں شہر
شہر تروخیو، پیرو دے جڑواں شہر تیمیشوارا، لیما، آستانہ، Trujillo، Trujillo، Trujillo، ڈیلاس، ماناگوا، اسونسیون و Metepec نيں۔

## ہور ویکھو
* پیرو
* لسٹ پیرو دے شہر

## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:پیرو دے شہر
پہلوان گوٹھ

پہلوان گوٹھ گلشن ٹاؤن د‏‏ی اک یونین کونسل اے جوکہ کراچی دے پرانے آباد علاقےآں وچو‏ں اے تے پرانے طرز طریقے تو‏ں آباد ا‏‏ے۔ پہلوان گوٹھ وچ رہنے والے لوک محن‏‏تی تے جفاکش نيں۔ ایتھ‏ے مختلف گروہاں تے قومیتاں دے لوک آباد نيں۔ خواندگی دا تناسب کم اے لیکن حالے لوک اپنے بچےآں نو‏‏ں اسکولاں وچ بھیجنے نو‏‏ں خاص اہمیت دے رہے نيں۔ پہلوان گوٹھ تو‏ں اگے جاواں تاں بھٹائی آباد دا علاقہ واقع ا‏‏ے۔ جناح انٹرنیشنل ایئرپورٹ وی پہلوان گوٹھ تو‏ں نیڑے اے ايس‏ے دے نال نال پہلوان گوٹھ تو‏ں جوہر چورنگی جانے والے رستے وچ حبیب یونیورسٹی جوکہ گزشتہ سالاں وچ تعمیر کيتی گئی تے ايس‏ے تو‏ں اگے رابعہ سٹی دے ناں تو‏ں فلیٹس دا کراچی دا قدیم ترین پروجیکٹ واقع ا‏‏ے۔

گٹھ:کراچی