جرمن وفاقی چوناں، 2017

19 ویں بنڈیسٹیگ دے میمبراں نوں چون کرن لئی، اتوار 24 ستمبر 2017 نوں ، جرمنی وچ فیڈرل چوناں ہوئیاں سن۔ نواں بنڈیسٹیگ اک چانسلر دی چون کریگا، جسنوں عامَ طور اُتے اک نویں سرکار بناؤن لئی اس دے میمبراں دی اکثریت دی حمایت حاصل کرن دی ضرورت ہندی اے۔
## حکومتی اتحاد دے ووٹ وچ کمی
جرمنی اندر 24 ستمبر 2017 نوں پارلیمینٹ دیاں چوناں ہوئیاں ہن۔ ایہناں چون نتیجیاں دی بنیاد تے نویں سرکار بنیگی۔ پر چون نتیجے ملک واسطے چنتا پیدا کرن والے ہن۔ سیاسی دھراں نوں اجیہی آس وی نہیں سی۔ پچھلے چار سال توں کرسچیئن ڈیموکریٹک یونین + کرسچیئن سوشل یونین دی سوشل ڈیموکریٹ پارٹی نال سانجھی سرکار سی۔ دراصل دیس اندر ہوئیاں 2013 دیاں چوناں دے نتیجیاں توں بعد اینگلا میرکل دی اگوائی والی سرکار وی اجیہی حالت دی دین سی جدوں کسے پارٹی نوں اکثریت نہیں سی ملیا اتے سی ڈی یو دے گٹھجوڑ والی بھائیوال دھر ایف ڈی پی (اداروادی) والے پارلیمینٹ وچ پہنچن توں پچھڑ گئے سن، مجبوری وسّ کرسچیئن ڈیموکریٹاں نوں سوشل ڈیموکریٹاں نال سانجھی سرکار بناؤنی پئی سی۔ آپسی کھچوتان دے چلدیاں وی اس سرکار نے چار سال پورے کیتے۔ چوناں دے پرچار دوران سرکار دیاں بھائیوال پارٹیاں نوں 13% گھٹ ووٹ ملے۔ ایہناں پارٹیاں نال انی بری ہون دی کوئی آس نہیں سی۔
## چانسلر لئی مکھ امیدوار
چوناں اندر سیڈییو + سیئیسیو ولوں بیبی اینگلا میرکل مکھ امیدوار سی۔ اس دے مقابلے ایسپیڈی (سوشل ڈیموکریٹ پارٹی) ولوں مارٹن شلز مکھ امیدوار بنایا گیا۔ (یاد رہے چون جت جان دی صورتَ وچ مکھ امیدوار ہی کانسلر بندی/بندا اے)۔ جتھے میرکل پہلاں ہی کانسلر ولوں جانی پہچانی سی، اتھے مارٹن شلز یورپین پارلیمینٹ دا پردھان سی۔ ایہناں پارٹیاں دے دوویں امیدوار جانے پہچانے اتے سیاسی پڑ اندر تزرباکار سن۔ ہور پارٹیاں وی اپنے ولوں مکھ امیدوار ایلاندیاں ہن، اوہ وی ساریاں پارٹیاں نے ایلانے۔ چون گھول وچ 42 سیاسی پارٹیاں نے حصہ لیا۔ پر پارلیمینٹ دے اندر صرف 6 پارٹیاں ہی پہنچ سکیاں۔ اتھے دا چون سسٹم اپنے طرحاں دا اے کہ ودھانک اداریاں اندر پہنچن واسطے پئیاں ووٹاں دا 5% ضروری حاصل کرنا ہندا اے۔ سیڈییو + سیئیسیو سانجھی چون لڑن کرکے اک ہی گنے جاندے ہن۔ بھارت ورگے ملکاں دے مقابلے اتھے چوناں بہت ہی گھٹ خرچ نال سمیٹ لئیاں جاندیاں ہن۔
## پارٹی پوزیشن
ملک دیاں وڈیاں سیاسی پارٹیاں نوں اس وار لوکاں دے روہ دا کافی ساہمنا کرنا پیا اتے اوہ چار سال پہلاں دے مقابلے کافی گھٹ ووٹاں لے سکے۔ سیڈییو + سیئیسیو نوں اس وار 8% گھٹ ووٹ ملے اتے سوشل ڈیموکریٹاں نوں 4.9% گھٹ ووٹ ملے۔ سبھ توں ودھ اتشاہجنک ماحول بنیا اداروادی ایپھڈیپی والیاں لئی۔ اوہ چار سال پارلیمینٹ توں باہر رہن توں بعد اس وار 10.5% (+5.9%) ووٹاں لے کے 80 میمبراں نال پارلیمینٹ وچ آ گئے۔ پچھلیاں چوناں دے مقابلے چھوٹیاں پارٹیاں کمیونسٹ (دی لنکے) 0.6% ودھ ووٹاں لے کے 69 میمبراں نال کامیاب ہوئے اتے گرین پارٹی والے 0.5% اپنیاں ووٹاں ودھا کے 67 میمبراں نال پارلیمینٹ وچ پہنچے۔ لوک دھراں نوں سبھ توں ودھ اس گل دا فکر ہویا کہ سرے دی سجے پکھی پارٹی ایئیپھڈی (اپنے آپ نوں جرمنی واسطے الٹرنیٹو (بدل) سمجھن والے) پارلیمینٹ اندر 12.5% ووٹاں لے کے پہنچن وچ کامیاب ہوئی اتے حیران کن 7.9% ووٹاں وچ وادھا وی کیتا۔ تتوادیاں دی ایہہ سجے پکھی پارٹی پہلی وار پارلیمینٹ وچ پہنچی اے۔ اس نوں بہہتیاں ووٹاں پوربی جرمنی والے پاسے سکسن صوبے توں اتے بائرن (باویریا) صوبے توں پئیاں ہن۔ نال ہی چون نتیجیاں دے اگلے ہی دن اس سجے پکھی پارٹی دی پردھان پیٹری نے اعلان کر دتا اے کہ اوہ اپنی پارٹی دے جتے ہوئے لوکاں نال نہیں بیٹھیگی سگوں اپنی وکھری سیٹ تے بیٹھیگی۔ اوہدی پارٹی دے باقی لیڈراں نے پیٹری توں پردھانگی چھڈن دی منگ کیتی۔ کجھ ہور اس نوں پارٹی چھڈن بارے وی کہہ راے ہن۔ سنن وچ ایہہ وی آ رہا کہ اے کہ کجھ ہور چنے گئے میمبر وی پیٹری والے راہے پے سکدے ہن۔ ہن پتہ نہیں کدوں تک ایہہ اکٹھے رہندے ہن جاں کدوں ونڈے جانگے۔
## چوناں وچ پارٹیاں دا منشور
جتھے باقی پارٹیاں سماجی تے معاشی مسئلےآں نوں ابھار رہیاں سن اوہ مسئلے : دیش اپر قرضے نوں گھٹ کرن واسطے ٹھوس جتن کرنے، کامیاں واسطے گھٹو گھٹ تنخواہ دا ریٹ، پینشناں وچ وادھا، ڈزٹلیکرن، دیش دا آدھنکیکرن اتے نویکرن، بچیاں تے بزرگاں اندر ودھ رہی غریبی در، سبھ واسطے برابر دا میڈیکل سسٹم، عورتاں مرداں واسطے برابر کم واسطے برابر تنخواہ، بچیاں واسطے مفت کنڈر گارٹن اتے سارے دن دا مفت سکول تاں کہ ماپے بے فقرے ہو کے کم کر سکن، ہر کسے واسطے سماجی سرکھیا یقینی بناؤنی، شرنارتھیاں اتے عورتاں ساریاں واسطے ڈر-بھے توں رہت ماحول پیدا کرنا تے ہور کنے سارے مصلے سن جو سیاسی پارٹیاں لوکاں کول جا کے وچار رہیاں سن۔ سرکار بناؤن توں پہلاں ہن تک اک جند اک جان ہو کے سیاست کردیاں سیڈییو اتے سیئیسیو اندر وی کھٹاس پیدا ہو گئی اے۔ سیئیسیو والے اینگلا میرکل توں کجھ سوالاں اتے پارٹیاں دی سانجھی بھوکھی سمت بارے وی سپشٹیکرن چاہندے ہن۔ اس دا مکھ کارن اے کہ اگلے سال بائرن وچ صوبائی اسمبلی دیاں چوناں ہونیاں ہن، اس کرکے کرسچیئن سوشل یونین والے اپنا اگاؤں بچاء کرن دا حیلہ کرنا چاہندے ہن۔

مزدور یونیناں آؤن والا سماں اوکڑاں بھریا دیکھ رہیاں ہن۔
## سجے پکھی پارٹی ای ایف ڈی دا موقف
اجیہے ویلے ایہہ سجے پکھی پارٹی (ایئیپھڈی) ملک دی یورپین بھائیچارے نالوں سانجھ توڑن اتے یورو زون وچوں باہر نکلن دا زہری پرچار کردی رہی۔ اس نال جتھے یورپ دی سماجی بھائیچارک سانجھ نوں نقصان ہووےگا - وپاری پکھوں وی نکسان ہون دا ڈر اے۔ ایہہ پارٹی پرواسیاں اتے شرنارتھیاں دے خلاف دھواں دھار پرچار کردی رہی۔ کسے وی چجّ دے چون پروگرام توں بناں ہی ایہہ پارٹی نپھرتی پرچار دے آسرے سرکار دے کماں توں ناخوش لوکاں دیاں (پروٹیسٹ) غصے والیاں ووٹاں بٹور کے جت حاصل کر گئی۔ دیش اندر سرے دی نفرت پھیلاؤنا اوہناں دے پراپیگنڈے دی مکھ سر رہی۔ وکھرے پچھوکڑ اتے وکھری آستھا، دھرم والیاں واسطے “لوکاں دی بھاونا” والے سرے دے جھوٹھ ہیٹھاں پرچار کردے راے۔ دوسری جنگ دے سرتباہی بارے وی “اپنے سپاہیاں” تے مان کرن دی شرم ناک گل حب کے کردے راے۔ یاد راے اس ملک دے شہراں/قصبیاں اندروں ہن تک لگاتار دوجی دنیا جنگ وچ ورتے چھوٹے بڑے بمب ملدے رہندے ہن - جنہاں نوں بے اثر کرن واسطے جان ہول کے متعلق محکمے والے کم کردے ہن۔ امن پسند لوک دوجی جنگ دے سروناشی سمیاں نوں چیتے کرنوں وی ڈردے ہن۔ “لوکاں دی بھاونا” والا آپے سرجیا “گوئبلز مارکا ہتھیار” اجے وی ایہناں نے ہتھوں چھڈیا نہیں۔ سبھ توں وڈا جھوٹھ کہ اپنے آپ نوں جمہوری وی آکھدے ہن، سجے پکھی کہن تے برا وی مناؤندے ہن اتے ملک دیاں جمہوری قدراں-قیمتاں نوں پیراں ہیٹھ وی رولدے ہن۔ سچ تاں ایہہ وی اے کہ پچھلیاں چوناں وچ جنے لوکاں نے ایہناں پرواسیاں دے ورتکنیک سجے پکھیاں نوں ووٹاں پائیاں سن اس وار اوہناں وچوں ہی 35000 لوکاں نے اس سجے پکھی پارٹی دے کچجّ دیکھدیاں ایہناں نوں ووٹ نہیں پائی۔ ہاں، دوجیاں پارٹیاں تو نراش ہوئے کافی گنتی وچ لوکاں نے بھاوک ہو کے ایہناں نوں ووٹ پا دتی اے۔ اوہ آؤن والے ویلے نکلدے سٹیاں ویلے ضرور شرمندے ہونگے۔

جاگروک لوک ہر گھٹنا تے اپنا ردعمل وی دندے ہن۔ جدوں ہی ایہناں سجے پکھیاں دے پارلیمینٹ وچ پہنچن والی جت دی خبر آئی تاں ترنت ہی جمہوریات پسند لوکاں نے اکٹھے ہو کے برلن اندر، جتھے اس پارٹی دی جت والی پارٹی چل رہی سی، اس دے خلاف روس مظاہرہ شروع کر دتا۔ ایہہ صرف برلن وچ ہی نہیں ہویا، سگوں جرمن دے ہور شہراں پھرینکپھرٹ، میونچن (میونکھ)، ہمبرگ، ڈسلڈورپھ، کلون اتے ہور کئی سہراں وچ وی ایڈیئیپھّ دے خلاف اجیاے ورتکنیک مظاہرہ ہون دیاں خبراں آئیاں۔
## Opinion polling
 

## سوشل ڈیموکریٹ
پچھلی سرکار ویلے سوشل ڈیموکریٹ بھائیوال سن، پر اوہناں دیاں بہہتیاں گلاں تے سجھاء نہ منن دے اوہ الزام لاؤندے ہن۔ کرسچیئن ڈیمیکریٹک یونین والے کیتے گئے سانجھے کماں نوں اپنی جھولی پا کے سوشل ڈیموکریٹاں توں ودھ ووٹاں لے گئے۔ ایسپیڈی والے اس پکھوں پچھڑ گئے۔ سانجھی سرکار دیاں پراپتیاں بارے اپنا رول لوکاں نوں نہ دسّ سکے اتے گھاٹے وچ راے۔ ہار ول دھکے گئے۔

چوناں دے نتیجے آؤندیاں ہی سوشل ڈیموکریٹاں نے پچھلی سرکار دے تجربے توں سکھ کے مخالف دھر وچ بیٹھن دا فیصلہ کیتا اے۔ اوہناں (ایسپیڈی) دے اس فیصلے نوں سیاسی ماہراں ولوں ٹھیک دسدیاں ستکار کیتا جا رہا اے۔ اس نال تیجی دھر وجوں ابھری سرے دی نسل وادی سر والی سجے پکھی پرواسیاں + شرنارتھیاں اتے جمہوری پربندھ دی گھور ورتکنیک ایئیپھڈی نوں مکھّ ورتکنیک دھر بن جان دا موقع مل جانا سی۔ اس نال ساری دنیا اندرلے جمہوریات پسندا واسطے بڑا ماڑا سنیہا جانا سی۔ اس توں بچا ہو گیا اے۔ ایسپیڈی نوں اپنے روائتی ادھار ول مڑنا پویگا۔

ہن سرکار بناؤن دی واری آویگی۔ اس واسطے تن دھراں نوں سیاسی رساکشی کرنی پویگی۔ بیبی میرکل پچھلے 12 سال توں دیش اندر سرکار دی مکھی چلی آ رہی اے۔ اس وار وی اسنے ہی کانسلر بننا اے۔ باقی دیاں دو پارٹیاں ایپھڈیپی اتے گرین پارٹی ہن۔ ایہناں دے مدعے آپس وچ بہتی سانجھ نہیں رکھدے۔ پھیر وی ایہناں پارٹیاں نے آؤندے دناں وچ بہہ کے سرکار بناؤن لئی آؤندے چار سالاں واسطے سانجھے پروگرام تے وچاراں کرنیاں ہن، اوہ کتھوں تک اک دوجے دے سجھاواں نوں سمجھدے ہن، مندے ہن۔ معاشی مدعے ہن، دیش اتے قرضے دے بوجھ نوں گھٹ کرنا، عامَ لوکاں دی زندگی ہور بہتر تے سکھالی کرنی، ماحول نوں بچاؤن دا سوال، نویں اینرجی دی سچجی ورتوں لئی کورتوں روکن دا سوال اے، کدوں تک ایہہ سرے چڑھدا اے، اس دی اڈیک کرنی پویگی۔ سیاسی سبھیاچار اتے گٹھجوڑ والیاں سرکاراں دی بنت واسطے، اک دوجے دی دیش دے ہت وچ جان والی دلیل کتھوں تک ایہناں دی سہائی ہندی اے، اس دی اجے اڈیک کرنی پویگی۔

## چون پربندھ
جرمنی وچ ترقی یافتہ تکنیک دے ہندیاں ہویاں کسے وی طرحاں دیاں ودھانک چوناں اندر ایویئیمّ مشیناں دی ورتوں نہیں کیتی جاندی، چون والی پرچی راہیں ہی ووٹ پائی جاندی اے۔ مشیناں بارے عامَ کرکے منیاں جاندا اے کہ اس وچ تبدیلی ہو سکدی اے۔ چوناں دے پربندھ کرن واسطے اپنے وانگ استاداں دی ملوزوری ڈیوٹی نہیں لائی جاندی۔ کجھ کو سرکاری ملازم (میونسلپٹی جاں کارپوریشن دے) تے سادھارن لوک وی اس وچ مدد واسطے اپنا نام دندے ہن، اوہناں نوں اس بدلے تھوڑھے جاے پیسے ملدے ہن۔ پر لوک اپنا فرض سمجھ کے خوشی نال اس کم وچ ہتھ وٹاؤندے ہن۔ ووٹ پاؤن جان والیاں نوں سماں وی برباد نہیں کرنا پیندا۔ 5-10 منٹ وچ بندہ ووٹ پا کے وہلا ہو جاندا اے۔ ووٹ پاؤن واسطے بہتے بوتھ سکولاں وچ ہندے ہن کدھرے بیئر باراں وچ وی بنا دتے جاندے ہن۔ ایہہ وی یاد رکھن والی گل اے کہ چوناں والے بنائے بوتھاں اتے ہی ووٹاں دی گنتی ہو جاندی اے، دیر وی نہیں لگدی۔ چون بوتھاں اتے سیاسی پارٹیاں دے نمانئندے وی نہیں ہندے۔ ووٹ پاؤن دا سماں ختم ہون توں لگبھگ دو گھنٹے دے اندر ہی ہار-جتّ دا سارا اسمان صاف ہو جاندا اے۔ اگلا کم تاں چون کمیشن ولوں اعلان دا ہی رہِ جاندا اے۔ ایہہ تاں صرف کاغذی کم اے۔
## ٹرن آؤٹ
اس وار 75% ووٹراں نے ووٹ پائے۔

اجیہے چون پربندھ وچ ہیراپھیری نہیں ہندی۔ چوناں دی پاردرشتا بنی رہندی اے۔ اجیاے تھاواں تے سیاستداناں دا کوئی دخل نہیں ہندا۔ نہ ہی تہانوں کدھرے پولیس وکھائی دندی اے، جو بھیڑ نوں قابو کر رہی ہووے۔ سانوں اجیاے پربندھ توں سکھن دی لوڑ اے تاں کہ ساڈیاں چوناں وی مٹھاس بھریاں ہو سکن۔

## پارٹیاں تے لیڈر
 
چوناں وچ کل 38 پارٹیاں حصہ لے رہیاں نیں . اس توں علاوہ کئی آزاد امیدوار وی انتخابی حلقےآں توں کھڑے نیں ۔

## نتیجے

### Results by state
Second Vote ("Zweitstimme", or votes for party list) by state

### Additional member seats by state
Second Vote ("Zweitstimme", or votes for party list) seats allocated by each of the 16 states by party.

## ہورویکھو
## نوٹس

## حوالے

## باہرلےجوڑ

گٹھ:جرمنی