ہیپلو گروپ E

انسانی مائٹو کونڈریل جینیات وچ مائٹوکونڈریل ہیپلو گروپ ای (ایم ٹی ڈی این اے) انسانی مائٹوکونڈریل ڈی این اے وچ پائے جانے والے جیناں دے گروہاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دا مطالعہ قدیم زمانے تو‏ں زمین اُتے نسل انسانی دے پھیلاؤ دا پتہ لگانے وچ مدد کردا ا‏‏ے۔

یہ سو فیصد درست نتیجہ نئيں دیندے، سائنسداناں د‏‏ی نويں تھیوریز آنے دے بعد پرانی تھیوریز د‏‏ی افادیت ختم ہو جاندی اے، انسانی بساط دے مطابق اس اُتے کم جاری اے بہرحال اس تو‏ں کافی کچھ تحقیق وچ مدد سکدی اے،

انسانی خلیاں وچ پائے جانے والے مائٹو کونڈریا دے ڈی این اے تو‏ں نمونے لئی جاندے نيں - اوہ مائٹو کونڈریا مرداں تے عورتاں نو‏‏ں ماں دے ذریعے وراثت وچ ملدا اے نہ کہ باپ دے ذریعے - تے جانچ دے قابل عمل تے واضح ہونے دے لئی، نمونے عام طور اُتے بیٹی تو‏ں لئی جاندے نيں۔، ماں تے دادی، یعنی سواݨی د‏‏ی شاخ ہمیشہ۔ زمین اُتے نسل انسانی دے پھیلاؤ دا پتہ لگانے دے لئی دنیا دے مختلف ملکاں تو‏ں نمونے لئی جاندے نيں، مردہ تے ممی، تے پہلے انسان تو‏ں کيتا پایا گیا ا‏‏ے۔

## ابتدا
انسانی مائٹو کونڈریل جینیات وچ ، ہیپلوگروپ E اک انسانی مائٹوکونڈریل ڈی این اے (mtDNA) ہیپلو گروپ اے جو مالائی جزیرہ نما دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ ایہ ہیپلو گروپ M9 دا ذیلی گروپ ا‏‏ے۔
ہیپلوگروپ E د‏‏ی ابتداء دے مقام تے وقت دے لئی دو متضاد تجاویز پیش کيت‏‏ی گئیاں نيں۔ اک نظریہ ایہ اے کہ ایہ کلیڈ 30,000 سال پہلے، آخری گلیشیئل میکسمم دے وقت، سنڈالینڈ دے شمال مشرقی ساحل (جدید بورنیو دے قریب) اُتے تشکیل پایا سی)۔ اس ماڈل وچ ، ہیپلو گروپ دیر تو‏ں برفانی دور دے دوران سمندر د‏‏ی سطح وچ اضافے تو‏ں منتشر ہو گیا سی۔
Ko تے ساتھیاں دا کہنا اے کہ ہیپلوگروپ E 8,000 تو‏ں 11,000 سال پہلے شمالی فوجیان دے ساحل دے نیڑے پیدا ہويا، 6,000 سال پہلے نو پادری دے آباد کاراں دے نال تائیوان دا سفر کیا، تے اوتھ‏ے تو‏ں آسٹرونیشین بولی دے پھیلاؤ دے نال سمندری جنوب مشرقی ایشیا وچ پھیل گیا۔

## پھیلاو
Haplogroup E پورے سمندری جنوب مشرقی ایشیا وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ مین لینڈ مشرقی ایشیا تو‏ں تقریباً غائب اے، جتھے اس دا بہن گروپ M9a (جاپان وچ وی پایا جاندا اے ) عام ا‏‏ے۔ خاص طور پر، ایہ آسٹرونیشیائی زباناں دے بولنے والےآں وچ پایا جاندا اے، تے ایہ جنوب مشرقی ایشیا وچ وی ہور زباناں دے خانداناں دے افراد وچ نایاب ا‏‏ے۔ اس دا پتہ تائیوان، فلپائن، انڈونیشیا، ملائیشیا (بشمول بورنیو دا صباح، لیکن جزیرہ نما ملائیشیا دا اورنگ اسلی نئيں) د‏‏ی آبادیاں وچ پایا گیا اے، ساحلی پاپوا نیو گنی، تے خاص طور اُتے ماریانا جزیرے دے چموروس وچ ۔

## ہیپلوگروپ ای MtDNA د‏‏ی تعدد دا جدول

## ہور پڑھو
A

ہیپلو گروپ A (mtDNA)

B

ہیپلو گروپ B (mtDNA)

C

ہیپلو گروپ C (mtDNA)

ہیپلو گروپ CZ (mtDNA)

D

ہیپلو گروپ D (mtDNA)

E

ہیپلو گروپ E (mtDNA)

F

ہیپلو گروپ F (mtDNA)

G

ہیپلو گروپ G (mtDNA)

H

ہیپلو گروپ H (mtDNA)

ہیپلو گروپ H5 (mtDNA)

ہیپلو گروپ H10e (mtDNA)

ہیپلو گروپ HV (mtDNA)

I

ہیپلو گروپ I (mtDNA)

ہیپلو گروپ IWX (mtDNA)

J

ہیپلو گروپ J (mtDNA)

ہیپلو گروپ JT (mtDNA)

K

ہیپلو گروپ K (mtDNA)

ہیپلو گروپ K1a1b1a (mtDNA)

L

ہیپلو گروپ L (mtDNA)

ہیپلو گروپ L0 (mtDNA)

ہیپلو گروپ L1 (mtDNA)

ہیپلو گروپ L2 (mtDNA)

ہیپلو گروپ L3 (mtDNA)

ہیپلو گروپ L4 (mtDNA)

ہیپلو گروپ L4a (mtDNA)

ہیپلو گروپ L4b (mtDNA)

ہیپلو گروپ L5 (mtDNA)

ہیپلو گروپ L6 (mtDNA)

M

ہیپلو گروپ M (mtDNA)

ہیپلو گروپ M8 (mtDNA)

ہیپلو گروپ M30 (mtDNA)

N

ہیپلو گروپ N (mtDNA)

ہیپلو گروپ N1a (mtDNA)

O

ہیپلو گروپ O (mtDNA)

P

ہیپلو گروپ P (mtDNA)

Q

ہیپلو گروپ Q (mtDNA)

R

ہیپلو گروپ R (mtDNA)

ہیپلو گروپ R0 (mtDNA)

S

ہیپلو گروپ S (mtDNA)

T

ہیپلو گروپ T (mtDNA)

U

ہیپلو گروپ U (mtDNA)

V

ہیپلو گروپ V (mtDNA)

W

ہیپلو گروپ W (mtDNA)

X

ہیپلو گروپ X (mtDNA)

Y

ہیپلو گروپ Y (mtDNA)

Z

ہیپلو گروپ Z (mtDNA)

## حوالے

گٹھ:وراثیات
گٹھ:اساسی طبی علوم
گٹھ:حیاتيا‏تی ٹیکنالوجی
گٹھ:سالماتی حیاتیات
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے