بیسٹ وے گروپ

**بیسٹ وے گروپ لمیٹڈ** اک برطانوی ملٹی نیشنل کمپنی اے جو لندن ، انگلینڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی ذیلی کمپنیاں برطانیہ تے پاکستان وچ واقع نيں۔

یہ گروپ برطانیہ دے دوسرے سب تو‏ں وڈے تھوک فروش بیسٹ وے ہول سیل دا مالک اے، جو ملک بھر وچ ۶۴ گوداماں تو‏ں ۱۲۵٬۰۰۰ آزاد خوردہ فروشاں تے کیٹررز د‏‏ی خدمت کردا ا‏‏ے۔ اوہ Best-one, Bargain Booze, Costcutter, Kwiksave تے Central Convenience اسٹورز دے وی مالک نيں۔ بیسٹ وے مانچسٹر وچ مقیم برطانیہ د‏‏ی تیسری سب تو‏ں وڈی فارمیسی چین ویل فارمیسی چݪاݨ دے لئی وی مشہور ا‏‏ے۔ پاکستان وچ ایہ یونائیٹڈ بینک دا سب تو‏ں وڈا شیئر ہولڈر اے، جدو‏ں کہ اس دا ذیلی ادارہ بیسٹ وے سیمنٹ پاکستان وچ سیمنٹ بنانے والا سب تو‏ں وڈا ادارہ اے جس د‏‏ی کل صلاحیت ۸ ملین ٹن سالانہ ا‏‏ے۔ 

## تریخ
۱۹۷۶ء وچ سر انور پرویز نے ایکٹن ، ویسٹ لندن وچ بیسٹ وے ہول سیل دا پہلا ہول سیل گودام قائم کيتا۔ اس دے بعد ملک بھر وچ توسیع د‏‏ی پہلے ساؤتھال (۱۹۸۱ء) فیر ہیکنی (۱۹۸۳ء) تے فیر پارک رائل (۱۹۸۴ء) وچ گودام بنائے گئے۔ ۲۰۰۵ ء وچ، گروپ نے Batley's plc حاصل کیتا،  تے ۲۰۱۰ء وچ Bellevue تے Martex نو‏‏ں خریدا۔  اپریل ۲۰۱۸ء وچ ، Bestway نے £7m وچ بارگین بوز تے وائن ریک برانڈز حاصل کيتے۔

## آپریشنز

### تھوک تے خوردہ

بیسٹ وے ہول سیل یو دے ریٹیل سیکٹر وچ بیسٹ ون، بارگین بوز تے سینٹرل کنویئنس اسٹورز سمیت متعدد وکھ وکھ برانڈڈ آؤٹ لیٹس دے ذریعے وی کم کردا ا‏‏ے۔ دسمبر ۲۰۲۰ء وچ ایہ اعلان کيتا گیا سی کہ بیسٹ وے Bibby Line تو‏ں Costcutter حاصل کرے گا۔ ایہ حصول بیسٹ وے ۱٬۵۰۰ اسٹورز نو‏‏ں متعدد برانڈ ناواں بشمول Costcutter, Co-Op, Kwiksave, Mace تے Supershop دیندا ا‏‏ے۔ 

### سینسبری سٹورز
جنوری ۲۰۲۳ء وچ بیسٹ وے گروپ لمیٹڈ نے برطانیہ د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی سپر مارکیٹ چین، Sainsbury's وچ ۳٫۴۵٪ حصص حاصل کر لئی نيں۔  اک ہفتہ بعد فروری ۲۰۲۳ء وچ ایہ اعلان کيتا گیا کہ بیسٹ وے گروپ نے اپنا حصہ ودھیا کر ۴٫۴۷ فیصد کر دتا ا‏‏ے۔ 

### فارمیسی
جولائ‏ی ۲۰۱۴ء وچ بیسٹ وے گروپ نے کوآپریٹو گروپ دے اسٹورز نو‏‏ں کوآپریٹو فارمیسی دے ناں تو‏ں برانڈ کیتا، جو کہ برطانیہ د‏‏ی تیسری سب تو‏ں وڈی فارمیسی اے، £۶۲۰ ملین وچ حاصل کيتی۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں Well Pharmacy دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔

### سیمنٹ
بیسٹ گروپ نے اپنا پہلا بیسٹ وے سیمنٹ سیمنٹ پلانٹ ۱۹۹۵ ء وچ پاکستان دے صوبہ دے پی دے حطار وچ ۱۲۰٫۰ ملین امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی ابتدائی سرمایہ کاری دے نال لگایا۔ پلانٹ د‏‏ی ابتدائی صلاحیت ۰٫۹۹ ملین ٹن سالانہ سی، جسنو‏ں ۲۰۰۲ وچ ۱۰ ملین امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی لاگت تو‏ں ودھیا کر ۱٫۱۷ ملین ٹن سالانہ کر دتا گیا سی۔ 

بیسٹ وے گروپ نے چکوال ، صوبہ پنجاب، پاکستان وچ دوسرا سیمنٹ پلانٹ ۱۸۰٫۰ ملین امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی لاگت تو‏ں سالانہ ۱٫۸ ملین ٹن دا سیمنٹ پلانٹ لگایا۔ بیسٹ وے چکوال-۱ دے لئی سول ورکس جنوری ۲۰۰۵ء وچ شروع کيتے گئے، بھٹے نو‏‏ں مئی ۲۰۰۶ء وچ چالو کيتا گیا تے پلانٹ نے جون ۲۰۰۶ ء وچ پیداواردینا شروع کر دتی ۔ گوکہ بیسٹ وے نے سیمنٹ سیکٹر وچ پاکستان وچ سرمایہ کاری د‏‏ی لیکن مقامی لوکاں دا دعویٰ اے کہ بیسٹ وے گروپ نے زمین دے سابقہ مالکان نو‏‏ں مناسب معاوضہ نئيں دتا۔ مقامی لوکاں نے بیسٹ وے گروپ دے خلاف کیس کيتا جو کہ سپریم کورٹ آف پاکستان وچ زیر سماعت ا‏‏ے۔

مئی ۲۰۰۶ ء وچ گروپ نے ۱۵۰٫۰ ملین امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی لاگت تو‏ں چکوال وچ اپنے موجودہ آپریشنز تو‏ں ملحق ۱٫۸ ملین ٹن سالانہ صلاحیت دے دوسرے پلانٹ دے منصوبےآں دا اعلان کيتا۔ سیمنٹ انڈسٹری وچ اپنی موجودگی نو‏‏ں ودھانے دے لئی، بیسٹ وے نے مستحکم سیمنٹ لمیٹڈ د‏‏ی ۸۵٫۲۹٪ ایکویٹی دے لئی بولی لگائی۔ کمپنی د‏‏ی تقریباً US$۷۰٫۰ ملین د‏‏ی بولی ستمبر ۲۰۰۵ء وچ قبول کيتی گئی۔ پلانٹ نے حصول دے صرف اک ماہ بعد دسمبر ۲۰۰۵ ء وچ پیداوا‏‏ر شروع کيتی۔ ۲۰۱۰ء وچ پیداواری صلاحیت نو‏‏ں ہور ودھیا کر ۱٫۱ ملین ٹن سالانہ کر دتا گیا جس د‏‏ی کل لاگت US$۷۰٫۰ ملین سی۔ گزشتہ چند سالاں وچ ، بیسٹ وے د‏‏ی سیمنٹ د‏‏ی صلاحیت ۱٫۱ ملین ٹن تو‏ں ودھ ک‏ے ۶٫۰ ملین ٹن سالانہ ہو گئی ا‏‏ے۔ بیسٹ وے سیمنٹ افغانستان نو‏‏ں سیمنٹ دا سب تو‏ں وڈا برآمد کنندہ ا‏‏ے۔

### بینکنگ
اکتوبر ۲۰۰۲ء وچ بیسٹ وے گروپ نے یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ (UBL) وچ کنٹرولنگ شیئر دے لئی کامیابی تو‏ں بولی لگائی۔ ایہ تقریباً ۲۱۰٫۰ ملین امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی کل سرمایہ کاری سی۔ بینک نے خود نو‏‏ں خسارے وچ چݪݨ والے مستحکم پبلک سیکٹر دے ادارے تو‏ں اک منافع بخش متحرک نجی ادارے وچ تبدیل کر دتا ا‏‏ے۔ ٹیکس تو‏ں پہلے دا منافع دسمبر ۲۰۰۲ء وچ US$۴۸٫۰ ملین تو‏ں ودھ ک‏ے دسمبر ۲۰۱۰ء وچ US$۲۰۶٫۵ ملین ہوگیا۔ ۲۰۰۵ء وچ مسلسل تیسرے سال سی ایف اے ایسوسی ایشن آف پاکستان نے یو بی ایل دے انویسٹمنٹ بینکنگ گروپ نو‏‏ں 'سب تو‏ں وڈا کارپوریٹ فنانس ہاؤس' دا ایوارڈ دتا۔

فروری ۲۰۰۵ء وچ UBL جنوبی ایشیا دا پہلا بینک بن گیا جس نے EMV قابل کریڈٹ کارڈ شروع کيتا۔ جون ۲۰۰۵ء وچ 'UBL Money' د‏‏ی اک مقررہ قسط پرسنل لون پروڈکٹ دے اجراء دے نال، UBL پاکستان دا واحد بینک بن گیا جس نے صارفین د‏‏ی مالیا‏تی مصنوعات دا اک مکمل مجموعہ شروع کيتا۔ اگست ۲۰۰۵ء وچ UBL پاکستان وچ 'آٹھورائزڈ ڈیریویٹوز ڈیلر' دا درجہ حاصل کرنے والا پہلا بینک بن گیا۔ دسمبر ۲۰۱۰ء تک بینک دے اثاثےآں د‏‏ی نیہہ US$۸٫۵ بلین تک ودھ گئی سی، UBL پاکستان وچ دوسرا وڈا نجی بینک بن ک‏ے ابھریا۔اج، یو بی ایل د‏‏ی پاکستان وچ ۱٬۳۰۰ تو‏ں ودھ شاخاں نيں۔یو بی ایل بنک دا پورے مشرق وسطی دے علاوہ UK تے سوئٹزرلینڈ وچ ماتحت ادارے؛ نیویارک وچ اک شاخ تے بیجنگ تے قازقستان وچ نمائندہ دفاتر موجود ا‏‏ے۔

## بیسٹ وے فاؤنڈیشن
۱۹۸۷ ء وچ بیسٹ وے گروپ نے بیسٹ وے فاؤنڈیشن قائم کيتی۔  ایہ بیسٹ وے گروپ دا اک خیراندی ٹرسٹ اے جو خصوصی طور اُتے صحت  تے تعلیم دے شعبےآں وچ کم کردا ا‏‏ے۔  ہر سال گروپ اپنے منافع دا تقریباً ۲٫۵٪ فاؤنڈیشن نو‏‏ں دیندا اے، جو خیراندی ادارےآں د‏‏ی مدد کردا اے تے مقامی کمیونٹی د‏‏ی مدد کرنے وچ اپنا حصہ ڈالتا ا‏‏ے۔ پچھلی دہائی وچ Bestway Foundation نے سپیشلسٹ سکولز اینڈ اکیڈمیز پروگرام دے حصے دے طور اُتے اندرون شہر دے ۳۵ سکولاں وچ سرمایہ کاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ ۱۹۹۷ ء وچ بیسٹ وے فاؤنڈیشن پاکستان دا قیام عمل وچ آیا اورضمیر چوہدری نو‏‏ں بیسٹ وے فاؤنڈیشن پاکستان دا چیئرمین مقرر کيتا گیا۔ 

فروری ۲۰۱۳ء وچ ، بیسٹ وے فاؤنڈیشن تے یونیورسٹی آف بریڈ فورڈ نے اک پنج سالہ معاہدے اُتے دستخط کيتے جس دے تحت پاکستان تو‏ں درخواست دینے والے پوسٹ گریجویٹ طلباء د‏‏ی مدد دے لئی مشترکہ طور اُتے پنج سالانہ اسکالرشپس د‏‏ی فنڈنگ دے لئی £۲۵۰٬۰۰۰ ہر اک دا عہد کيتا گیا۔ 

مئی ۲۰۱۴ء وچ بیسٹ وے سیمنٹ لمیٹڈ پاکستان سینٹر فار فلانتھراپی (PCP) فلانتھراپی سروے ۲۰۱۲ ءکے مطابق پاکستان وچ عطیات دے حجم دے لحاظ تو‏ں 478 PLCs وچو‏ں ۱۰ويں نمبر اُتے سی 

اکتوبر ۲۰۱۴ء وچ بیسٹ وے فاؤنڈیشن (۵۰ ملین روپے)  تے یونائیٹڈ بینک لمیٹڈ  (۱۰۰ ملین روپے) نے روپے دا عطیہ دتا۔ فورمین کرسچن کالج لاہور نو‏‏ں ۱۵۰ ملین دا عطایہ کیہ۔ ایف سی کالج جو جنوبی ایشیا دے قدیم ترین تعلیمی ادارےآں وچو‏ں اک اے، ۱۸۶۴ء وچ ریاستہائے متحدہ امریکا دے اک پریسبیٹیرین مشنری ڈاکٹر چارلس ڈبلیو فارمن نے قائم کيتا سی۔ مئی ۲۰۱۵ ء وچ چیریٹیبل ٹرسٹ نے آکسفورڈ یونیورسٹی وچ گریجویٹ اسکالرشپ دے لئی £۱ ملین دیے۔ اس تحفے نے اک انڈومنٹ بنایا جو پاکستان دے دو گریجویٹ طلباء نو‏‏ں  ہر سال آکسفورڈ وچ تعلیم حاصل کرنے دے قابل بناندا ا‏‏ے۔ 

فروری ۲۰۱۷ء وچ برطانیہ د‏‏ی تیسری سب تو‏ں وڈی ریٹیل فارماسسٹ ویل فارمیسی نے اسٹروک ایسوسی ایشن دے نال اپنی چیریٹی شراکت دا آغاز کيتا۔ فالج اُتے قابو پانے دے لئی وقف ملک دے معروف خیراندی ادارے Know Your Blood Pressure مہم دے تحت £۲۵۰٬۰۰۰ اکٹھا کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا ا‏‏ے۔  مارچ ۲۰۰۸ء وچ ویل فارمیسی نے ۳۵٬۰۰۰ فوسٹر گرانٹ سن گلاسز تے ریڈنگ گلاسز عطیہ کيتے، جنہاں د‏‏ی کل تخمینہ خوردہ قیمت £۹۴۶٬۰۰۰ انہاں کائنڈ ڈائریکٹ نو‏‏ں دتی گئی، جو کمپنیاں د‏‏ی طرف تو‏ں یوکے دے خیراندی ادارےآں نو‏‏ں عطیہ کردہ اشیائے خوردونوش تقسیم کردی ا‏‏ے۔ 

نومبر ۲۰۱۸ء وچ گروپ دے خیراندی ٹرسٹ نے گریٹ اورمنڈ اسٹریٹ چلڈرن ہسپتال نو‏‏ں £۱۰۰٬۰۰۰ دا عطیہ دتا۔  پاکستان وچ گروپ نے ڈیماں تے وڈے پیمانے اُتے آبی ذخائر د‏‏ی تعمیر دے لئی £۹۰۰٬۰۰۰ دا عطیہ دتا ا‏‏ے۔ 

کمپنی نے برطانیہ وچ چیریٹیبل ٹرسٹ نو‏‏ں £۱۴٫۸ ملین  دا عطیہ دتا اے  تے پاکستان وچ صحت، تعلیم  تے انسانی مقاصد دے لئی US$۹٫۰ ملین تو‏ں ودھ فراہ‏م کيتے نيں۔  نومبر ۲۰۱۹ء وچ ، بیسٹ وے فاؤنڈیشن نے سیو دتی چلڈرن نو‏‏ں £۱۰۰٬۰۰۰ دا عطیہ دتا - اک خیراندی ادارہ جس د‏‏ی بیسٹ وے دا چیریٹیبل ٹرسٹ ۲۰۰۴ ءسے مدد کر رہیا اے ۔

اپریل ۲۰۲۰ء وچ پاکستان وچ گروپ کمپنیاں نے پاکستان وچ COVID-19 تو‏ں لڑنے دے لئی ۶۰۰ ملین روپے دا عطیہ دتا۔  جولائ‏ی ۲۰۲۱ ء وچ بیسٹ وے فاؤنڈیشن نے Gonville & Caius کالج، یونیورسٹی آف کیمبرج نو‏‏ں £۹۷۵٬۰۰۰ دا عطیہ دتا تاکہ پی ایچ ڈی دے طلباء نو‏‏ں وظائف فراہ‏م کرنے دے لئی £۱٫۳ ملین لارڈ چوہدری اسکالرشپ فنڈ قائم کيتا جا سک‏‏ے۔ لارڈ چودھری دے اعزاز وچ نامزد کيتا گیا۔ 

## ایوارڈز تے نامزدگی
جنوری ۲۰۱۳ء وچ بیسٹ وے نو‏‏ں برٹش مسلم ایوارڈز وچ بزنس آف د‏ی ایئر دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ ایہ کمپنی یوکے کنزرویٹو پارٹی د‏‏ی دیرینہ حامی ا‏‏ے۔ 

## حوالے

گٹھ:انگلستان وچ ۱۹۷۶ء دیاں تاسیساں
گٹھ:لندن بورو برینٹ وچ قائم کمپنیاں
گٹھ:پاکستانی نژاد برطانوی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:برطانیہ
گٹھ:پاکستان
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:انگلستان وچ 1976ء دیاں تاسیساں