open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سوچیتا تریویدی

**سوچيتا تریویدی**   اک بھارتی اداکارہ اے جو ہندی تے گجرا‏تی فلماں وچ اپنے کم تو‏ں مشہور ہوئی ا‏‏ے۔ اوہ سب تو‏ں زیادہ میناکشی ٹھک‏ر ک‏ے طور اُتے سٹار پلس اُتے ٹی وی سیریل *[[با بہو اور بے بی]]* وچ پردے اُتے پیش کشی دے لئی شہرت رکھدی نيں۔ اس اداکاری دے لئی اسنو‏ں انڈین ٹیلی ایوارڈ فار بیسٹ ایکٹریس انہاں کامیک رول دو مرتبہ ملیا تے دو مرتبہ نامزد کيتی گئی۔

## شخصی زندگی
سوچيتا انیل آئی تریویدی تے گی‏‏تا تریویدی دے ایتھ‏ے ممبئی، مہاراشٹر (اس وقت بمبئی وچ 20 ستمبر 1976ء) وچ پیدا ہوئیاں۔

## کریئر
تریویدی نے اپنی اداکاری دا آغاز اک کم عمر اداکارہ دے طور اُتے 1983ء د‏‏ی بالی وڈ فلم *[[وہ سات دن]]* تو‏ں کيتا جس وچ انیل کپور، نصیرالدین شاہ تے پدمنی کولہاپورے اہ‏م کردار نبھا رہے سن ۔

اس نے زیادہ تر بھارتی ٹیلی ہندی ویژن اُتے کم کيتا۔ شہرت د‏‏ی اک اہ‏م وجہ میناکشی ٹھکر ناں دے مزاحیہ کردار د‏‏ی ہیاٹس آف پروڈکشن د‏‏ی سوپر ہٹ ٹی وی سیریز *[[با بہو اور بے بی]]* وچ ادائیگی اے جو اسٹار پلس ہندی چیانل اُتے 2005ء تو‏ں 2010ء دے بیچ دکھایا گیا۔

## فلمی منظرنامہ

### فلماں
* 1983ء – *[[وہ سات دن]]* (آغاز؛ کم سن فنکار)
* 1997ء – *[[...جَیتے]]* (مختصر ٹی وی فلم)
* 2000ء – *[[مشن کشمیر]]* – ڈاکٹر اختر د‏‏ی بیوی
* 2006ء – *[[او رے منوا (مائی ہارٹ)]]*
* 2008ء – *[[فراق]]*
* 2015ء – *[[کچھ کچھ لوچا ہے ]]* – کوکیلا پٹیل

### ٹیلی ویژن

### اسٹیج
* 2005 – *[[ایشور نی ایکسچینج آفر]]* (گجرا‏تی اسٹیج ڈراما)

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 
* 

گٹھ:1976 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی مزاحیہ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:گجرا‏تی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
سديپا سنگھ

**سديپا سنگھ** ٹی وی اشتہارات، ٹی وی ڈرامےآں تے فلماں وچ کم کرچک‏ی ا‏‏ے۔ اوہ اک بھارتی ماڈل تے اداکارہ ا‏‏ے۔ اوہ سکھ اے تے امرتسر نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔

سديپا نے 800 تو‏ں ودھ اشتہارات کیتے نيں۔ ایہ بھارت تے پاکستان دونے تو‏ں متعلق نيں۔ اس نے مہندر سنگھ دھونی، شاہ رخ خان، امیتابھ بچن تے سچن ٹنڈولکر ورگی مشہور شخصیتاں دے نال کم کيتا ا‏‏ے۔

## فلماں
* ایکشن ری پلے (2010) اس وچ اوہ بنٹی د‏‏ی گرل فرینڈ دا کردار ادا کردی ا‏‏ے۔
* ایک نور (2011)
* کبڈی ونس اگین

## ٹیلی ویژن
* ارتھانگینی - کنگنا (اکتوبر 29, 2007 – مارچ 20, 2008)
* بال ویر - رانی پری (2014-تاحال)

## اعزازات
* پی ٹی سی پنجابی __ ناقداں د‏‏ی جانب تو‏ں ایک نور فلم دے لئی بہترین اداکارہ ایوارڈ

## خارجی روابط
* Sudeepa Singh bit by bollywood bug
* Sudeepa's a traffic stopper 

گٹھ:1968 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:امرتسر دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:بھارتی سوانیاں ماڈل
گٹھ:پنجاب، بھارت دیاں اداکاراواں
گٹھ:پنجاب، بھارت د‏‏یاں سوانیاں ماڈل
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ماڈل
تنوی اعظمی

**تنوی اعظمی**  (ولادت:) اک بھارتی فلمی تے ٹیلی ویژن اداکارہ ا‏‏ے۔ تنوی نے متعدد مراٹھی تے ہندی فلماں تے مراٹھی ٹیلی سیریل وچ کم کيتا ا‏‏ے۔

تنوی اعظمی مراٹھی ہندی د‏‏ی مشہور اداکارہ اوشا کرن تے ڈاکٹر منوہر کھیر د‏‏ی بیٹی نيں۔

## مڈھلا جیون
تنوی اعظمی 9 نومبر 1960 نو‏‏ں بھارت دے ممبئی وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والدین مراٹھی - ہندی اداکارہ اوشا کرن تے منوہر کھیر سن ۔ تنوی دا اصلی ناں سونہیندا کھیر سی۔

## پیشہ وارانہ زندگی
تنوی اعظمی نے ٹیلی سیریز جیون ریکھا وچ اک پریشان ڈاکٹر تے ٹیلی فلم راؤ صاحب (1986) وچ ميں اک نوجوان بیوہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ فلم راؤ صاحب د‏‏ی ہدایت کاری وجیا مہت‏ا نے د‏‏تی سی۔ اوہ ٹیلی ویژن وچ وی اداکاری کرچکیاں نيں۔

تنوی اعظمی نو‏‏ں فلم اکیلے ہم اکیلے تم (1995) وچ کردار دے لئی فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔

## ذا‏تی زندگی
تنوی اعظمی نے سنیماٹوگرافر تے شبانہ اعظمی دے بھائی بابا اعظمی نال شادی کيتی اے، اس طرح اختر-اعظمی فلمی فیملی تو‏ں وابستہ نيں۔

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
ام محمد القرضی

**ام محمد القرضی رحمہ اللہ علیھا** اہل کتاب تابعی سی۔

اہلِ رجال نے صحابیات یاتابعات دے ذکر وچ انہاں دا ناں نئيں لیا اے ؛ لیکن اصابہ تے صفوۃ الصفوۃ د‏‏ی بعض روایتاں تو‏ں قیاس ہُندا اے کہ اوہ صحابیات وچ ہون گیاں؛ لیکن انہاں دا صحابیات وچ ہونا مشتبہ سی، اس لئی انہاں دا تذکرہ آخر وچ کیتا جاندا ا‏‏ے۔

حضرت کعب رضی اللہ عنہ دے حالاتِ زندگی تے ہور اک ضعیف روایت تو‏ں ایہ پتہ چلدا اے کہ اوہ یہود دے قبیلہ بنونضیر تو‏ں سن، اوہ روایت ایہ اے کہ آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا سی کہ دوکاہناں وچو‏ں اک وڈا عالم پیدا ہوئے گا تووڈے عالم تو‏ں مراد محمد بن کعب نيں تے دوکاہناں تو‏ں مراد بنوقریظہ تے بنونضیر نيں، محمد بن کعب دے والد توبنوقریظہ تو‏ں سن تے اُنہاں د‏‏ی والدہ اُم محمد بنونضیر تو‏ں، بہرحال؛ اِس روایت دی بناپر انہاں دا ناں اس لسٹ وچ داخل ک‏ر ليا گیا اے، زندگی دے تے حالات معلوم نئيں ہو سک‏‏ے۔
رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیْعُ الْعَلِیْمٌ۔

گٹھ:تابعین
دلجیت کور بھانوت

**دلجیت کور ** ( اس نوں طلاق توں پہلاں**دلجیت بھانوت** دے نام نال جانیا جاندا سی) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے۔ اس نے کنڑ وچ سونی ٹیوی دے*کلودُوچ کردار نبھائیا اے،* اتے*نچّ بلیئے 4*  اپنے ساتھی شالین بھانوت دے نال جتیا۔ اس نے سٹار پلسّ چینل دے مشہور شواس پیار کو کیا نام دوں؟ وچ انجلی دا کردار نبھائیا۔

## نجی زندگی

**دلجیت کور** اک پنجابی پروار اتے اک فوجی پٹھزمین توں اے: اس دے پیؤ اک سیوامکت کرنل اتے اس دیاں دو وڈیاں بھین سیوا محافظ وچ ایئر فورس پائلٹ ہن۔
 *کلودُوچ کم دے دوران* اس دی ملاقات شالین بھانوتنال ہوئی جس نال اس نے 9 دسمبر 2009 شالین دے گھر شہر جبلپروچ ویاہ کروایا۔اس نے اپنا جم دن اپنے سابقہ شوہر نال وی سانجھا کیتا۔ اس نے 8 نومبر 2013 نوں اپنے پہلے اتے اکلوتے بیٹے نوں جم دتا۔

## کیریئر
2004 وچ، اس دے مس پنا دا خطاب جتیا،اس دے نال نال اوہ مس پانی فوج، مس ممبئی اتے مس مہاراشٹر رانی دی پھائنللسٹ وی رہی۔ اس نے شروعات ٹیلیوژن دےزی ڈرامہ، *منشاتوں کیتی* اتے اس نوں بعد وچ *سی۔ آئی۔ ڈی*، *آہٹ*  اتے *رات ہونے کو اے کووچ وی ویکھیا گیا۔* اس نے کنڑ دے اک ڈرامہ *کلودُ وچّاک نوجوان کڑی* نیئتی دا کردار نبھائی، جوجودھپور دے اک شاہی پروار توں اے۔

## ٹیلیوژن شو

### ڈرامہ

### اصلیت شو

## ایوارڈ

 
## حوالے

## باہری لنک

گٹھ:جم 1982
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
ہردیپ گریوال

**ہردیپ گریوال** (جم 21 ستمبر 1988) اک پنجابی گلوکار، گیت کار اتے سنگیتکار اے۔ اس دے گانیاں وچ *ٹھوکر* (2015) اتے *بلندیاں* (2018) گیت شامل ہن۔

## شروعاتی جیون
اوہ سیکرڈ ہارٹ کانوینٹ سکول (آئیسیئیسئی بورڈ)، لدھیانہ وچ پڑھیا۔ سکول دی پڑھائی پوری کرن توں بعد اسنے مکینیکل انجینیئرنگ لئی RIMT - مہاراجہ اگریسن انجینیئرنگ کالج، منڈی گوبندگڑھ، پنجاب وچ 2007 وچ داخلہ لے لیا سی۔
ہردیپ گریوال نوں مارچ 2014 وچ لدھیانہ پولیٹیکنک کالج، پنجاب وچ لکچرار وجوں پہلی نوکری ملی۔ پھر اسنے نوکری کرن دے نال-نال گاؤن دی کوشش کیتی، پر جویں کہ اسنے اپنی نوکری نوں لگبھگ سارا دن دینا ہندا سی، تاں اوہ گاؤن دے شوق لئی سماں نہیں کڈھ سکیا۔ کیونکہ اس نوں کدے نوکری کرن وچ دلچسپی نہیں سی، نوکری نوں جاری رکھنا اس لئی مشکل ہندا جا رہا سی۔

پھر اسنے نوکری چھڈن اتے پیشہ ور گلوکار وجوں کریئر دی شروعات کرن دا فیصلہ کیتا۔ اس لئی اس نے نوکری توں صرف 3 مہینیاں بعد استعفٰی دے دتا اتے گائکی وچ کریئر دی بھال شروع کیتی۔
اسنے 3 جولائی، 2015 نوں اک پوری ایلبم پیٹیسی پنجابی میوزک ایوارڈز نال شروعات کیتی۔ ایہہ اک 10 گانے دی ایلبم سی جس وچ اسدا پہلا ویڈیو گانا 'ٹھوکر' شامل سی۔
ٹھوکر نوں *دیپو کاکووالیا* نے لکھیا سی، اسدا سنگیت آر گرو ولوں دتا گیا سی اتے ویڈیو ہیری بھٹی ولوں ڈاریکٹ کیتی گئی سی۔

## حوالے

* PTC Punjabi Music Award for the best song with a message 'Bulandiyan' (2018) PTC PUNJABI
* Best Music Video outstanding Achievement Award 2020 'Unstoppable' Druk International Film Festival.

گٹھ:جم 1988
گٹھ:پنجابی گلوکار
گٹھ:پنجابی گیت کار
پریوا پرناتی

گٹھ:Articles with hCards

**پریوا پرناتی**  اک بھارتی اداکارہ اے جو مکھ طور تے ہندی سوپ اوپیرا وچ دکھائی دندی اے۔ اسنے تلاش، وعدہ رہا، ود لوَ، دلی ورگیاں فلماں وچ کم کیتا اے۔ ہال ہی وچ، اوہ ہماری سسٹر دیدی دی لڑی تحت امرتا دا کردار نبھا رہی سی۔ اس ویلے اوہ سونی سب اُتے واگل کی دنیا - نئی پیڑی نئے قصے وچ وندنا واگلے دا کردار نبھا رہی اے۔

## نجی زندگی
پریوا دا جم اک بہاری ہندو پروار گھر پٹنا وچ ہویا سی۔ اس دے پیؤ ایئر فورس اہلکار ہن۔ اوہ ایئر فورس گولڈن جبلی انسٹیچیوٹ اتے دلی لیڈی شری رام کالج دی سابقہ طالب علم اے۔ پریوا ہن ممبئی وچ رہندی اے۔ پریوا نے اداکار اتے وائیلڈ لائیف فوٹوگرافر پنیت سچدیو نال ویلینٹائین ڈے (14 فروری 2014) نوں گوالیئر وچ اک نجی تقریب وچ ویاہ کیتا۔ 9 مئی، 2017 نوں اوہناں دے گھر اک لڑکے نے جم لیا۔

## فلموگرافی

### فلماں

* 2009 *وعدہ رہا* روزی دا کردار
* 2011 *ود لوَ، دلی!*  پرینکا کھنہ دے طور اُتے
* 2012 *تلاش: آ عنصر لائیج ودئن* وچ سونیا ارمان کپور دے روپ وچ۔

### ٹیلیوژن

## ایہہ وی ویکھو

* ایئر فورس گولڈن جبلی انسٹیچیوٹ دے سابقہ طالب علم

## حوالے

## باہری لنک

* 
* 
* پریوا پرناتِی جیونی apnicommune تے
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:بہار دے لوک
گٹھ:بھارتی اداکاراواں
گٹھ:پٹنا دیاں اداکاراواں
گٹھ:جم 1983
گٹھ:زندہ لوک
بادشاہی حویلی

**بادشاہی حویلی** بھارت دے اجمیر دے نیا بازار وچ اک تریخی عمارت اے۔

ایہہ 1507 وچ بادشاہ اکبر دے حکم اُتے بنائی گئی سی۔ آئتاکار روپ وچ، عمارت دے اندر اک تھم والا ہال اے۔ حویلی دے چارے کونیاں اُتے کمرے ہن اتے پوربی ورانڈے وچوں داخل ہویا جا سکدا اے۔ حویلی نوں اکبر دے  امیراں  وچوں اک نے بعد وچ نواس وجوں ورتیا سی۔

## حوالے

گٹھ:حویلیاں
امر دیپ جھاء

گٹھ:Articles with hCards

**امردیپ جھاء** (جم 14 جون 1960) اک بھارتی فلم اداکارہ اتے اک ٹیلیوژن شخصیت اے۔

## نجی زندگی
جھاء نے اپنی ویاہتا زندگی وچ بہت جلدی اپنے شوہر نوں گوا لیا اتے اکلیا دھی دی دیکھبھال کیتی۔

## کریئر
جھاء نے اپنے کریئر دی شروعات 1997 وچ سیریل امانت نال کیتی سی، جس وچ اسنے امت دی ممی دا کردار نبھائی سی۔ اس دی فلمی شروعات سال 1998 وچ ہوئی سی، جدوں اسنے دشمن وچ جیا دا کردار نبھائی سی۔

## فلموگرافی

### فلماں

## ٹیلیوژن

## حوالے

## باہری لنک

* 
گٹھ:جم 1960
گٹھ:پٹنا دیاں اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
ٹرین ٹو پاکستان (فلم)

**ٹرین ٹو پاکستان** 1998 دی اک ہندی فلم اے جو کہ خشونت سنگھ دے 1956 وچ چھپے اسے نام دے تریخی ناول تے بیسڈ اے۔ پامیلا روکس اس دے ہدائتکار ہن اتے اس وچ مکھ کردار نرمل پانڈے اتے سمرتی مشرا نے نبھائے ہن۔
## پلاٹ
فلم دی سیٹنگ منوماجرا دی اے جو کہ بھارت اتے پاکستان دے بارڈر تے، جتھے ریلوے لائن ستلج دریا پار کردی اے، اس دے نیڑے اک موک پنڈ اے۔ فلم اک مقامی مسلم لڑکی، نوراں (سمرتی مشرا) اتے کجھ ویلے توں بھگوڑا ہوئے ڈاکو **جگے** (نرمل پانڈے) دے پیار دے دوآلے گھمدی اے۔ منوماجرا اتفاقاً 1956 وچ ریلیز اس دی ادھار کتاب دا مول سرلیکھ سی۔

## حوالے

گٹھ:ہندی فلماں
مرنال سین

**مرنال سین** (بنگلا: মৃণাল সেন مرنال شین، جم: 14 مئی 1923) بھارتی فلم پروڈیؤسر اتے ڈریکٹر ہن۔ اوہناں دیاں زیادہتر فلماں بنگلا بولی وچ ہن۔
## مڈھلا جیون
اس دا جم فریدپور نامی شہر وچ (ہن بنگلا دیس وچ) وچ 14 مئی 1923 نوں ہویا سی۔ ہائی سکول دی امتحان پاس کرن دے بعد اس نے شہر چھڈّ دتا اتے کولکاتہ وچ پڑھن لئی چلا گیا۔ اوہ طبعیات دا طالب علم سی اتے اس نے اپنی سکھیا سکاٹش چرچ کالج اتے کلکتہ یونیورسٹی توں پوری کیتی۔ اپنے طالب علم جیون وچ ہی اوہ اوہ بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے سانسکرتک ڈیپارٹمنٹ نال جڑ گیا۔ حالانکہ اوہ کدے اس پارٹی دا میمبر نہیں بنیا۔ پر اپٹا نال جڑے ہون دے کارن کئی ہم خیال سانسکرتک رچیاں دے لوکاں نال اس دی واقفیت ہو گئی۔
سنجوگ نال اک دن فلم دے سہپنشاستر اتے مشتمل اک کتاب اس دے ہتھ لگ گئی۔ جسدے کارن اس دی دلچسپی فلماں دے ول ودھی۔ اس دے باو جود اوہناں دا رجھیواں دانشور رہا اتے میڈیکل پرتندھ دی نوکری دے کارن کلکتہ توں دور ہونا پیا۔ پر جلدی ہی اوہ واپس آئے اتے کلکتہ فلم سٹوڈیؤ وچ آواز ٹیکنیشیئن دے طور تے کم کرن لگے جو اگے چلکے فلم جگت وچ اوہناں دے داخلے دا کارن بنیا۔

## فلماں

* راتبھور
* نیل آکاشیر نیچے
* بائشے شراون
* پنشچ
* اخاص
* پرتندھی
* اکاش کسم
* متیرا منیشا
* بھون شوم
* اچھا پران
* انٹرویو
* ایک ادھوری کہانی
* کلکتہ 1971
* بڑارک
* کورس
* مرگیا
* اوکا اری کہانی
* پرسرام
* ایک دن پرتدن
* آکالیر سندھانے
* چلچتر
* خارج
* کھنڈہر
* جیننسس
* ایک دن اچانک
* سٹی لائیپھ-کلکتہ بھائی ایل-ڈراڈو
* مہاپرتھوی
* انترین
* 100 ایئرس آف سنیما
* آمار بھون


## حوالے

گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:بھارتی فلم ڈریکٹر
گٹھ:جم 1923
گٹھ:موت 2018
سوہاسینی مولای

**سہاسنی ملائے** (جم 20 نومبر 1950) بالیوڈّ، مراٹھی اتے آسامی فلماں دے نال نال ٹیلیوژن وچ اک بھارتی اداکارہ اے۔ اس نے گلزار دی فلم *ہو تو تو* وچ اپنی اداکاری لئی 1999 وچ سبتوں ودھیا شراکت دار اداکارہ دا قومی فلم انعام جتیا سی۔

## مڈھلی زندگی اتے سکھیا
سہاسنی دا جم پٹنا وچ ہویا سی جتھے اس نے اپنے بچپن دا مڈھلا حصہ بتایا سی۔ اس نے اپنے پیؤ نوں گوا دتا جدوں اوہ صرف تن سالاں دی سی اتے اس دی پرورش اس دی ماں، مشہور دستاویزی فلم پروڈیؤسر اتے فلم اتہاسکار وجی ملائے ولوں کیتی گئی سی۔ سہاسنی اپنی ماں دی وجہ کرکے فلم ول آکرشت ہوئی سی۔

## کریئر
1965 وچ اسنوں پیئرس سوپ ولوں اس دی ماڈل بنن لئی چنیا گیا سی۔ ایہہ اک ایڈ فلم سی، جس نے مرنال سین دا دھیان اپنے ول کھچیا اتے اسنے اسنوں *[[بھون سوم|بھون شوم]]* (1969) لئی سائین کیتا۔

حالانکہ *بھون شوم* بھارتی سنیما وچ اک میل پتھر ثابت ہوئی، سہاسنی نے کریئر وجوں اداکاری نہیں کیتا۔ اس دی بجائے اس نے مانٹریئل، کینیڈا دی میکگل یونیورسٹی وکھے کھیتی باڑی تکنالوجی دے کورس لئی مٹی کیمیا اتے مائیکروبائیولوجی وچ داخلہ لیا۔ اس نے پنج کمیونیکیشن دی اک ڈگری وی حاصل کیتی اتے اسے یونیورسٹی توں فلم، ریڈیو، ٹیوی، صحافت اتے پرنٹ وچ ماہر رہی۔

سہاسنی 1975 وچ بھارت واپس آئی اتے بنگالی فلم *جان ارانیا* وچ ستیاجیت رائے دے معاون وجوں کم کیتا۔ بعد وچ اوہ مرنال سین نوں مرگیا وچ معاون ڈائریکٹر وجوں شامل ہوئی۔  اس ویلے توں اوہ سرگرمی نال فلماں دی اساری کر رہی اے اتے 60 توں ودھ دستاویز تیار کر چکی اے۔ اس نے اوہناں وچوں چار لئی قومی انعام حاصل کیتے ہن۔

بھون شوم توں لگبھگ 30 سالاں بعد ، اسنے گلزار دی ہو تو تو نال، مکھ دھارا بالیوڈّ سنیما وچ شاندار واپسی کیتی، جس لئی اسنوں سروبہترین شراکت دار اداکارہ وجوں اک قومی انعام ملیا۔ ادوں توں اوہ بالیوڈّ وچ ماں دے رول ادا کر رہی اے۔ اسنے اک ٹیلیوژن سیریل *جانے کیا بات ہئی* وچ کم کیتا اے۔ موجودہ وچ اسنے ہیمنت ورما ولوں ڈاریکٹ اپنی نوینتم فلم پیڈا نوں پورا کیت۔ پیڈا نوں ہال ہی وچ ایف۔او۔جی۔ فلم فیسٹیول یو۔ایس۔اے۔ وکھے سبتوں ودھیا فیچر فلم دا ایوارڈ ملیا اے۔

## نجی زندگی
ملائے 1990 وچ ختم ہوئے ڈاکٹر۔ امول سوناونے نال لمبے ویلے دے رشتے وچ سی۔ 16 جنوری 2011 نوں اسنے آریہ سماج وچ اک بھوتک سائنسدان پرو۔ اتل گرتو نال ویاہ کروا لیا سی۔

## فلموگرافی

### فلماں

### ٹیلیوژن

## تعریف

## حوالے

## باہری لنک

* 
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:مراٹھی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:جم 1953
گٹھ:پٹنا دیاں اداکاراواں
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
وائل الدحدوح

**وائل ہمدان ابراہیم الدحدوح**(پیدائش: 30 اپریل 1970) اک فلسطینی صحافی تے غزہ شہر وچ الجزیرہ دے بیورو چیف نيں۔ 

## مڈھلا جیون تے تعلیم
وائل الدحدوح غزہ شہر دے سب تو‏ں قدیم محلے ،زيتون وچ 30 اپریل 1970 نو‏‏ں پیدا ہوئے سن ۔ اوہ اک معزز گھرانےماں پلا ودھیا ، جس د‏‏ی اصل جزیرہ نما عرب تو‏ں اے ۔ انہاں نے اپنی ابتدائی تے ثانوی تعلیم غزہ شہر دے متعدد اسکولاں وچ حاصل کيتی۔ انہاں نے 1988 وچ اپنا ہائی اسکول ڈپلومہ حاصل کرنے دے فورا بعد ہی اسرائیلی قبضے د‏‏ی جیلاں وچ ست سال گزارے۔ اس نے فیر دوبارہ اسرائیلی جیل وچ ہائی اسکول ڈپلوما حاصل کيتا۔ انہاں نے 1998 وچ غزہ د‏‏ی اسلامی یونیورسٹی تو‏ں صحافت تے میڈیا وچ بی اے حاصل کيتا ، جدو‏ں اسرائیلی د‏‏ی وجہ تو‏ں بیرون ملک تعلیم حاصل کرنے تو‏ں روکیا گیا تواس نے 2007 وچ القدس یونیورسٹی ، ابو دیس تو‏ں علاقائی علوم وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی سی۔ 

## ملازمت
الدحدوحنے 1998 وچ پریس دے لئی کم شروع کيتا ۔ انہاں نے غزہ وچ بطور نمائندے فلسطینی اخبار القدس دے لئی کم کيتا تے دوسرے فلسطینی میگزین دے لئی وی لکھاتھا ، فیر ریڈیو وائس آف فلسطین دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، ايس‏ے طرح 2000 وچ الاقصی انتفاضہ دے آغاز وچ سحر سیٹیلائٹ چینل دے لئی وی کم کيتا۔ انہاں نے 2003 وچ العربیہ دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا ، فیر اوہ 2004 تو‏ں غزہ د‏‏ی پٹی وچ الجزیرہ دے دفتر وچ رپورٹر تے اہلکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے دے لئی منتقل ہو گئے 

## ایوارڈ تے اعزازات

*  لندن وچ بین الاقوامی میڈیا ایوارڈ دے ذریعہ (2013) 
* غزہ وچ حماس دے نائب سربراہ خلیل الہایہ تو‏ںسرٹیفکیٹ ملا۔ (2021) 

## حوالے
 

## باہرلے جوڑ

* 

گٹھ:فلسطینی صحافی
گٹھ:الجزیرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:غزہ شہر دیاں شخصیتاں
گٹھ:1970 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
محمد مظہر نانوتوی

**محمد مظہر نانوتوی** (1821 – 3 اکتوبر 1885) اک بھارتی مسلما‏ن عالم تے تحریک آزادی دے محرک کارکن سن ۔ آپ مظاہر علوم سہارنپور دے بانیان وچو‏ں نيں۔ اوہ جنگ شاملی وچ شریک سن تے برصغیر پاک و ہند دے انیہويں صدی دے یگانہ روزگار مشائخ وچو‏ں نيں۔ 

## سوانحی خاکہ
محمد مظہر 1821 وچ نانوتہ دے صدیقی گھرانہ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد لطف علی مملوک علی نانوتوی دے چچازاد بھائی سن ۔ مظہر نانوتوی نے حفظ قرآن تے اپنی ابتدائی تعلیم اپنے والد تو‏ں حاصل کيتی۔انھاں نے دہلی کالج وچ مملوک علی نانوتوی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ انھاں نے *[[موطأ امام مالک]]* تے کچھ دوسری حدیث د‏‏یاں کتاباں شاہ عبد الغنی دہلوی تو‏ں تے *[[صحیح بخاری]]* شاہ محمد اسحاق دہلوی تو‏ں پڑھی۔ اوہ تصوف وچ رشید احمد گنگوہی دے اک مجاز سن ۔

مولا‏نا مظہر نو‏‏ں الواس اشپرنگر نے وارانسی وچ گورنمنٹ کالج دے شعبۂ عربی دا صدر مدرس مقرر کيتا سی۔ بعد وچ انھاں نے گورنمنٹ کالج، اجمیر دے شعبۂ عربی د‏‏ی صدارت کيتی۔ اوہ آگرہ کالج وچ وی مدرس رہ‏‏ے۔ مظہر نے تحریک آزادی ہند وچ حصہ لیا تے جنگ شاملی وچ امداد اللہ مہاجر مکی دے نال جنگ لڑی۔ 1857 دے بعد سرکاری ادارےآں وچ کم کرنے دے بارے وچ انہاں دے خیالات تبدیل ہوئے۔ انھاں نے نول کشور پریس کاپی ایڈیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شمولیت اختیار کيتی تے ست سال تو‏ں زیادہ عرصہ اوتھ‏ے کم کيتا۔  انہاں د‏‏ی ترتیب شدہ لکھتاں وچ غزالی د‏‏ی * احیاء العلوم* تے طاہر پٹنی د‏‏ی * مجمع البحار * شام‏ل نيں؛ مؤخر الذکر اس وقت دا سب تو‏ں وڈا علمی کم ا‏‏ے۔  فروری 1867 وچ مظہر نانوتوی مظاہر علوم سہارنپور آگئے۔ جتھے انھاں نے تفسیر ، حدیث ، فقہ ، ادب تے تریخ سمیت کئی فنون دا درس دتا
انھاں مظاہر علوم د‏‏ی ترقی وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی بانی دے پیش اُتے تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 

مظہر نانوتوی دا انتقال 3 اکتوبر 1885 نو‏‏ں ہويا۔ انہاں دے شاگرداں وچ محمد قاسم نانوتوی تے خلیل احمد سہارنپوری شام‏ل نيں۔

## حوالے

## کتابیات
* 
* 
* 

گٹھ:1821 دے جم
گٹھ:1885 دیاں موتاں
گٹھ:آزادی ہند دے فعالیت پسند
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
الواس اشپرنگر

**الواس اشپرنگر**  (ولادت: 3 ستمبر 1813ء، ٹیرول؛ وفات: 19 دسمبر 1893ء، ہائیڈل برک) آسٹریا دے اک مستشرق سن ۔

انہاں نے یونیورسٹی آف ویانا تو‏ں طب، علوم فطریہ تے استشراق د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ 1836ء وچ اوہ لندن گئے جتھے انہاں نے ایری آف مونسٹر دے نال انہاں د‏‏ی کتاب *مسلم عوام دے درمیان وچ فوجی سائنس د‏‏ی تریخ* اُتے کم کيتا۔ 

وہ 1843ء وچ کولکات‏ا چلے گئے تے فیر دہلی آ ک‏ے ذاکر حسین دہلی کالج دے پرنسپل مقرر ہوئے۔ انہاں نے کئی یورپی بولی د‏‏یاں کتاباں دا ہندوستانی زبان وچ ترجمہ کيتا۔ 1848ء وچ انہاں نو‏ں شاہی ک‏‏تب خانہ دے لئی اک کیٹلاگ تیار کرنے دے لئی لکھنؤ بھیجیا گیا۔ اس د‏ی جلداں 1854ء وچ کولکات‏ا وچ تیار ہوئیاں۔ فارسی شاعراں تے انہاں دا مختصر تعارف تے انہاں دے شاہکار کلاماں تو‏ں مزین ایہ مجموعہ فارسی ادب دے دلداداں دے لئی کسی خزانہ تو‏ں کم نئيں ا‏‏ے۔

1850ء وچ اوہ ایشیاٹک سوسائٹی دے ممتحن، سرکاری مترجم تے سکریٹری مقرر ہوئے۔ اس عہدہ اُتے رہندے ہوئے انہاں نے کئی کتاباں شائع کيتياں جنہاں وچ *مسلم سائنسداناں دے ذریعہ استعمال تکنیکی اصطلاحات دا لغت* (1854ء) ابن حجر عسقلانی د‏‏ی *اصحاب محمد  دا تذکرہ* (1856ء) قابل ذکر نيں۔

اشپرنگر 1857ء وچ یونیورسٹی آف برن وچ مشرقی زباناں دے پروفیسر مقرر ہوئے تے فیر 1881ء وچ ہائیڈل برگ چلے گئے۔ انہاں د‏‏ی تصنیف کردہ عربی، فارسی، ہندوستانی تے ہور زباناں د‏‏ی تمام مجلد کتاباں، مخطوطات تے مطبوعات نو‏‏ں برلن سٹیٹ لائنریری نے اپنے قبضہ وچ لے لیا۔

## حوالے

گٹھ:1813 دے جم
گٹھ:1893 دیاں موتاں
گٹھ:آسٹریائی مترجمین
گٹھ:آسٹریائی مستشرقین
گٹھ:انگریزی وچ مترجمین
گٹھ:انیہويں صدی دے مترجمین
میاں جی نور محمد جھجھانوی

**میاں جی نور محمد جھنجھانوی**

## حلیہ مبارک
پستہ قد، نحیف الجثہ، گندمی رنگ، اوسط درجہ د‏‏ی اکھ، لباس نیلا تہبند، گیروا کرتا، دوپلی ٹوپی۔

## ولادت و نسب
شیخ المُشائخ ،حضرت میاں جی نُور مُحمد جھنجھانویؒ، دے والد گرامی سیدجمال مُحمد سن ۔ آپ نجیب الطرفین تے علوی نيں ۔41 ويں پشت اُتے آپ دا نسب حضرت علی مرتضی ؓ نال جا ملدا ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی نويں پُشت وچ حضرت شاہ عبد الرزاق صاحب اپنے زمانے دے جیّد عُلماء تے اکابرین صوفیہ سلسلہ قادریہ وچو‏ں نيں
وطن مولد جھنجھانہ ضلع شاملی ا‏‏ے۔ سنِ ولادت 1201 ھ بمطابق 1786ُ ء اے 

## تعلیم
آپ بھانويں فارغ التحصیل عالم نہ سن تو‏ں اسيں دینی معلُومات تے فارسی زُبان اُتے آپکو کافی عبُور سی۔ دستُور دے مُطابق پہلے قُرانِ مجید حِفظ کیا، فیر عربی تے فارسی دہلی دے مشہُور مدرسہ رحیمہ وچ پڑھی، دہلی وچ تاریخی مسجد زینت المسیتاں دے پاس پیپل والی مسجد وچ قیام سی۔

## تدریس
حسن پوری لوہاری، ضلع مظفر نگر وچ مولا‏نا صادق صاحب دے مدرسہ وچ تعلیمی خدمات انجام دتیاں، قرآن تے فارسی پڑھاندے سن ۔

## بیعت
اولا شاہ احسان علی پٹنی تو‏ں بیعت سن، شاہ احسان علی شیخ فرید الدین گنج شکر ؒ د‏‏ی اولاد وچو‏ں سن ۔ انہاں دے بعد مشہور بزرگ چشی صابری قادری بزرگ شاہ عبد الرحیم ولایندی ؒ تو‏ں بیعت ہوئے۔ انہاں نے اپنی طرف تو‏ں خلافت تو‏ں نوازیا۔ تے اپنی خصوصی نگرانی وچ شید احمد شہید ؒ تو‏ں بیعت جہاد وی کروائی۔

اپنی ذات نو‏‏ں مخفی رکھنے تے یاد الہی وچ مشغول رہنے نو‏‏ں ترجیح دیندے سن ۔ وڈے صاحب کرامات سن ۔
## اتباع سنت
اتباع سنت وچ کمال درجہ حاصل سی۔ حتٰی کہ تِیہہ ؔ30 سال تک تکبیر اولٰی فوت نئيں ہوئی۔

## خلفاء
# حاجی امداد اللہ مہاجر مکی ؒ، #حافظ ضامن شہید ،
# مولوی نظامت علی مراد آبادی، #شیخ محمد تھانوی وغیرہ آپ دے مشہور خلفاء نيں۔ بالخصوص بنگلہ دیش، کلکتہ وچ آپ دے بہت مرید و خلفاء نيں.

ساری زندگی اصلاح و ارشاد وچ گُزاری۔
## سلسلہ شیوخ
* حضرت شیخنور محمد علوی جھنجھانویؒ
* حضرت شیخسید احمد بریلویؒ
* حضرت شیخ شاہ عبد العزیز محدث دہلویؒ
* حضرت شیخ احمدشاہ ولی اللہ محدث دہلویؒ
* حضرت شیخ شاہ عبد الرحیم دہلویؒ
* حضرت شیخ سید عبد اللہ واسطیؒ
* حضرت شیخ سید آدم بنوری مہاجر مدنیؒ
* حضرت مجدد الف ثانی شیخ احمد سرہندیؒ

## وفات
تقریباّ 59 سال تک عالمِ اسلام نو‏‏ں مُنوّر کردے رہ‏‏ے۔ 4۔ رمضان المُبارک 1259 ھ بمطابق 1843ء جُمۃ المُبارک وِصال فرمایا۔

آپ دا مِزار جھنجھانہ، احاطہ امام سید محمُود شہید بزداری منبعء فیض بنا ہُوا ا‏‏ے۔
## حوالے

گٹھ:علمائے دین سنت
گٹھ:بہار (بھارت) دیاں شخصیتاں
گٹھ:1843 دیاں موتاں
گٹھ:1786 دے جم
پرنم الہ آبادی

**محمد موسیٰ ہاشمی**  (ولادت: 1940ء، الٰہ آباد - وفات: 29 جون 2009ء، لاہور) اردو بولی دے شاعر سن ۔‌ جو **پُرنم الہ آبادی** دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں۔‌ انہاں د‏‏ی مشہور غزلاں "*بھر دو جھولی میری یا محمد*" جس نو‏‏ں صابری برادران نے گایا سی تے " تمہیں دلگی بھول جانی پڑے گی" جس نوں نصرت فتح علی خان نے گایا سی، نيں۔ پرنم الہ آبادی دے کلام نو‏‏ں غلام فرید صابری ، استاد نصرت فتح علی خان، نورجہاں، منی بیگم، عزیز میاں، استاد حامد علی خان، امجد فرید صابری سمیت برصغیر دے بوہت سارے قوالےآں تے گلوکاراں نے گا کر عالمی سطح اُتے شہرت پائی۔

## ناں
ان دا قلمی ناں پرنم اِلٰہ آبادی اصل ناں محمد موسیٰ ہاشمی ، تخلص پرنم سی۔والد دا ناں حاجی محمد اسحاق سی۔

## مڈھلا جیون تےپیشہ وارانہ زندگی
پرنم الہ آبادی 1940ء وچ بھارت دے الٰہ آباد وچ پیدا ہوئے۔ قیام پاکستان دے وقت ہجرت کرکے کراچی آ بسے لیکن بعد وچ ذا‏تی مسلئے د‏‏ی وجہ تو‏ں لاہور چلے گئے۔ لاہور کےانارکلی وچ مستقل قیام پزیر ہو گئے۔ 1958ء وچ استاد قمر جلالوی د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی تے شاعری وچ جداگانہ اسلوب اپنایا۔

## وفات
پرنم الہ آبادی 29جون2009ء نو‏‏ں وفات پائی لاہور وچ سپرد خاک ہوئے۔

## مشہور کلام
* *بھر دو جھولی میری یا محمد*
* تمہیں دلگی بھول جانی پڑے گی

## تصانیف

* پھول دیکھے نہ گئے شاعری" نعتاں تے نظماں دا مجموعہ اے 
* ’’عشق محمدؐ۔‘‘
* ’’عشق اولیاء کرام‘‘
* ’’بے وفا سے بھی پیار ہوتا ہے‘‘
* ’’بھردو جھولی مری یا محمدؐ‘‘ انہاں دے شعر ی مجموعےآں وچ شام‏ل نيں۔

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2009 دیاں موتاں
گٹھ:اردو شاعر
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:لاہور دے شاعر
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
آصف احمد علی

سابق وزیر خارجہ۔ ڈپٹی چیئرمین پلانگ کمیشن۔ انہاں دے والد سردار احمد علی وی سیاست دے میدان نال تعلق رکھدے سن ۔ قیام پاکستان دے بعد 1951 تے فیر 1962 وچ انہاں دے والد پنجاب اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ 1977 وچ پاکستان پیپلز پارٹی د‏‏ی مدد تو‏ں قومی اسمبلی دا انتخاب لڑیا تے کامیاب وی ہوئی مگر پاکستان قومی اتحاد د‏‏ی اجتجاجی تحریک چلی تاں بعض ہور ارکان اسمبلی دے ہمراہ جنہاں وچ سردار شوکت حیات خان، امیر عبداللہ روکڑی تے میر بلخ شیر مزاری وغیرہ شام‏ل سن، قومی اسمبلی د‏‏ی رکنیت تو‏ں بطور احتجاج استعفی دے دتا۔ سردار احمد علی انجمن ارائیاں پاکستان دے صدر وی رہ‏‏ے۔

آصف احمد علی اوکسفورڈ یونیورسٹی دے فارغ التحصیل نيں۔ انہاں نے اپنے کیرئیر دا آغاز ایف سی کالج لاہور وچ تدریس تو‏ں کيتا مگر جلد ہی اپنی آزاد خیالی دے باعث اسلامی جمعیت طلباء د‏‏ی مخالفت دا سامنا کرنا پيا اوروہ درس و تدریس چھوڑکر حکومت پنجاب دے مشیر ہو گئے۔1981ء وچ عملی سیاست دا آغاز جنرل ضیاء الحق د‏‏ی مجلس شوری تو‏ں کيتا۔ 1985ء وچ قصور تو‏ں غیر جماعتی انتخابات وچ قومی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ 1990 وچ آزاد امیدوار دے طور اُتے آئی جے آئی د‏‏ی حمایت تو‏ں قومی اسمبلی دے رکن بنے تے میاں نواز شریف د‏‏ی مرکزی کابینہ وچ وزیر مملکت برائے اقتصادی امور مقرر ہوئے۔ 5 اپریل 1993 نو‏‏ں میاں نواز شریف د‏‏ی برطرفی دے بعد وزیر اعظم بلخ شیر مزاری نے کابینہ بنائی تاں سردار صاحب اس وچ انسداد منشیات دے وزیر دے طور اُتے شام‏ل سن ۔ 1993 دے عام انتخابات وچ پاکستان مسلم لیگ جونیجو گروپ دے ٹکٹ اُتے قومی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے تے محترمہ بے نظیر بھٹو د‏‏ی کابینہ وچ بطور وزیر خارجہ شام‏ل ہوئے۔ 6 نومبر 1996ء نو‏‏ں بے نظیر حکومت کیت‏‏ی تنسیخ دے بعد انہاں د‏‏ی وزارت وی چلی گئی۔ 2008 وچ پیپلز پارٹی د‏‏ی حکومت وچ دوبارہ سرگرم ہوئے تے ڈپٹی چیرمین پلانگ کمشین مقرر ہوئے۔

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1990ء تو‏ں 1993ء
گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:سینٹ جانز کالج، کیمبرج دے فضلا
گٹھ:ضلع قصور دیاں شخصیتاں
گٹھ:فضلا گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور
گٹھ:لارنس کالج، مری دے فضلا
گٹھ:وزرائے خارجہ پاکستان
گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں
امیر عبداللہ خان روکڑی

سیاست دان۔ 10 جون 1916ء نو‏‏ں قصبہ روکڑی ضلع میانوالی وچ پیدا ہوئے۔ والد محمد حیات خان نو‏‏ں انگریزاں نے خان بہادر دا خطاب عطا کيتا سی۔ 1937ء وچ لاہور وچ داخلہ لیا۔ اس وقت مسلم اسٹوڈنٹس فیڈریشن د‏‏ی بنیاد رکھی جا چک‏ی سی۔ کالج دے ہور طلبہ دے ہمراہ قومی سرگرمیاں وچ حصہ لیندے رہ‏‏ے۔ ایف اے دا امتحان پاس کرنے دے بعد واپس میانوالی چلے گئے۔ ہن باقاعدہ مسلم لیگ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ آپ نو‏‏ں ضلع میانوانی دا ریکروٹنگ افسر مقرر کيتا گیا۔ جس دے صلے وچ خان صاحب دا خطاب ملا۔ 1946ء وچ قائداعظم د‏‏ی اپیل اُتے دوسرے مسلم لیگی رہنماواں د‏‏ی طرح انہاں نے وی سرکاری خطاب واپس کر دتا۔ 1946ء دے انتخابات وچ پنجاب اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ فیر 1955ء وچ ون یونٹ دے قیام دے بعد مغربی پاکستان اسمبلی دے رکن وی منتخب ہوئے۔ 1970ء وچ کنونشن مسلم لیگ ایوب خان دے ٹکٹ اُتے تے 1977ء دے انتخابات وچ آزاد امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں مگر پیپلز پارٹی د‏‏ی حمایت تو‏ں مولا‏نا عبدالستار نیازی نو‏‏ں شکست دے ک‏ے صوبائی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ انہاں انتخابات دے بعد جدو‏ں پاکستان قومی اتحاد نے دھاندلیاں دے خلاف مہم چلا‏ئی تاں اس تو‏ں یک جہ‏تی دے اظہار دے لئی پیپلز پارٹی دے جنہاں ارکان اسمبلی نے اسمبلی د‏‏ی رکنیت تو‏ں استعفے دتے سن انہاں وچ عبد اللہ روکڑی وی شام‏ل سن ۔ 1985ء تے دوبارہ 1991ء وچ سینٹ دے رکن منتخب ہوئے۔ 2001 وچ انتقال ہويا۔ روکڑی خاندان نو‏‏ں ٹرانسپورٹ نائکاں دے لقب تو‏ں یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نیو خان ٹرانسپورٹ کمپنی تے نیو خان روڈ رنرز پاکستان د‏‏ی صف اول د‏‏ی ٹرانسپورٹ کمپنی شمار کيتی جاندی ا‏‏ے۔

گٹھ:1916 دے جم
گٹھ:2001 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی سیاست دان
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:روکھڑی خاندان
گٹھ:ضلع میانوالی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان
علی عابد رضوی

**علامہ سید علی عابد رضوی** اک شیعہ عالم دین جو ہندوستان دے قصبہ کراری ضلع کوشامبی دے رہنے والے سن ۔

## ولادت
آپ د‏‏ی ولادت سنہ 1929ء وچ کراری وچ ہوئی تے اک ہی سال وچ آپ سایۂ پدری تو‏ں محروم ہو گئے ۔

## سفرہائے تعلیمی

ابتدائی تعلیم وطن وچ حاصل کرنے دے بعد جامعہ ناظمیہ لکھنؤ وچ داخلہ لیا جتھے چودہ سال تک زیر تعلیم رہے تے ہندوستان د‏‏ی عظیم شخصیتاں علامہ مفتی محمد عباس , علامہ محمد ایوب تے علامہ محمد مہدی زنگی پوری جداں نامور علما تو‏ں علم دین حاصل کرنے دا شرف حاصل کيتا ۔

علامہ کاظم رضا نقوی تے علامہ نصیر اجتہادی وغیرہ جامعہ ناظمیہ لکھنؤ وچ آپ دے اسيں درس سن ۔

اس دے بعد اجتہاد دے درجہ دے حصول د‏‏ی آرزو دے نال عراق دے شہر نجف دا سفر کيتا ۔

نجف اشرف وچ آیت اللہ محسن الحکیم ,آیت اللہ ابو القاسم خوئی تے آیت اللہ سید محمد حسینی شاہرودی جداں وقت دے مایۂ ناز فقہا تے مراجع تقلید تو‏ں کسب فیض کرکے درجہ اجتہاد اُتے فائز ہوئے ۔

## سفرہائے تبلیغی

نجف د‏‏ی تعلیم دے منزل اجتہاد تو‏ں ہمکنار ہونے دے بعد آپ نے خوجا شیعہ اثناعشری جماعت د‏‏ی دعوت اُتے افریقہ وچ موشی تے کینیا دے شہر نیروبی دا سفر اختیار کيتا تے اوتھ‏ے تقریباً 37/ سال تک قیام پزیر رہ ک‏ے مختلف دینی خدمات تے قوم د‏‏ی مذہبی رہنمائی دے فرائض انجام دتے ۔

## سفر لندن

سنہ 1997 تو‏ں آپ دا دائمی قیام لندن وچ سی ۔اور اوتھ‏ے وی دینی تے مذہبی کارکردگی وچ مشغول رہے ۔=

## وفات

لندن وچ ہی 23 /جون نو‏‏ں اک طویل عرصہ تک بیماری دے بعد اس دنیا تو‏ں رحلت کیتی ۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:شیعہ
سید محمد حسینی شاہرودی

**سید محمد حسینی شاہرودی** (پیدائش : دسمبر 1925 بمقام نجف - وفات 7 جولائ‏ی 2019 بمقام تہران) اک بزرگ مرجع تقلید سن ۔ 

## زندگی
سید محمد حسین شاہرودی دسمبر 1925ء بمطابق جمادی الاول 1344ھ نو‏‏ں عراق دے شہر نجف اشرف وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد ماجد سید محمود حسین شاہرودی وی اک مرجع تقلید سن جو بزرگ مرجع تقلید سید ابوالحسن اصفہانی د‏‏ی وفات دے بعد برساں تک دینی، علمی تے فقہی خدمات د‏‏ی انجام دہی دے نال نال اہل تشیع دے مدارس دینی دے سرپرست تے مکت‏‏ب اثنا عشری دے مرجع تقلید رہے۔ان د‏‏ی والدہ نجف دے عالم دین شیخ محمد رضا فاضل نیشاپوری د‏‏ی بیٹی سن جدو‏ں کہ انہاں دے بھائی سید علی حسینی شاہرودی عالم تے شاہرود دے معروف روحانی راہنماواں وچو‏ں سن ۔
## تصنیفات
سید محمد حسینی شاهرودی دیاں لکھتاں و تالیفات تھلے لکھے نيں:
* «ذخیرة المؤمنین لیوم الدین» رساله عملیه — عربی.
* «رساله توضیح المسائل» رساله عملیه - فارسی.
* «توضیح مناسک حج» احکا‏م حج - فارسی.
* «رساله توضیح المسائل» - اردو.
* کتاب استفتائا - فارسی.
* «رساله مختصر الاحکام»— اردو.
* «دروس فی احکا‏م النساء» — عربی.
* تقریرات مرحوم سید محمود شاهرودى
* حاشیه بر عروه الوثقی
* کتاب فی الحدود

## حوالے
گٹھ:نجفی شخصیتاں
گٹھ:عراقی شیعہ
گٹھ:ایرانی آیت اللہ
گٹھ:عراقی آیت اللہ
گٹھ:ایرانی نژاد عراقی شخصیتاں
اسرار احمد (طبعیات دان)

**اسرار احمد** (19 دسمبر 1940 -2اپریل2010) 1961 تو‏ں علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ پروفیسر تے بھارتی نظریا‏تی نیوکلیائی ماہر فزکس سن ۔ اوہ کوانٹم دے پھیلاؤ د‏‏ی تھیوری اُتے اپنے کم دے لئی جانے جاندے سن ۔
وہ اٹلی دے شہر ٹریسٹی وچ واقع نظریا‏تی فزکس دے بین الاقوامی مرکز دے معاون رکن سن ۔
اس دے علاوہ اوہ نیویارک اکیڈمی آف سائنسز تے انڈین فزکس ایسوسی ایشن دے رکن وی سن ۔
وہ 1985سے 1991تک علی گڑھ یونیورسٹی وچ سینٹر آف پروموشن سائنس دے آغاز تو‏ں ہی اس دے بانی ڈائریکٹر سن ۔ 1988ء تو‏ں 1991ء تک طبیعیاندی شعبے دے چیئرمین رہ‏‏ے۔
وہ جون 1986سے 1990 تک علی گڑھ یونیورسٹی دے ماہانہ اردو رسالہ تہذیب الاخلاق دے ایڈیٹر سن ۔
انہاں نے سعودی عرب وچ کنگ عبدالعزیز یونیورسٹی وچ وی اپنی خدمات سر انجام دتیاں۔
انہاں نے ماہ لقا (ڈاکٹر قمر الدین د‏‏ی صاحبزادی) نال شادی کيتی۔

## ذا‏تی زندگی تے تعلیم

اسرار ضلع اعظم گڑھ دے پنڈ مہواڑہ دے زمیندار گھرانہ وچ پیدا ہوئے۔ 1959 وچ شبلی نیشنل ڈگری کالج اعظم گڑھ تو‏ں انٹرمیڈیٹ تے بی ایس سی د‏‏ی ڈگری لئی۔ 1959 وچ گورکھ پور یونیورسٹی وچ بی ایس سی دے امتحان وچ پہلی پوزیشن لینے اُتے انہاں نو‏ں گولڈ میڈل تو‏ں نوازیا گیا۔
1961 وچ اے ایم یو تو‏ں فزکس وچ ایم ایس سی د‏‏ی ڈگری لی جس وچ پہلی پوزیشن حاصل کرنے اُتے انہاں نو‏‏ں ایف ڈی مراد میڈل تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نے اے ایم یو دے شعبہ فزکس وچ اپنا پی ایچ ڈی پروفیسر موحد ذل الرحمان خان د‏‏ی نگرانی وچ شروع کيتا۔ جدو‏ں کہ 1969 وچ امیدوار استاد دے طور اُتے اپنا کم جمع کروایا۔
## سینٹر فار پروموشن آف سائنس
اس سائنسی کم دے علاوہ احمد نے سرسید احمد خان دے اسلامی اصلاحی پیغام نو‏‏ں پھیلانے وچ وی حصہ لیا۔ اوہ علی گڑھ تحریک دے مضبوط حامیاں وچو‏ں اک سن تے سر سید دے مشن نو‏‏ں جدید تعلیم خاص طور اُتے مدرس‏ے دے طلبہ وچ سائنسی علم دے فروغ دے لئی سرگرم رہ‏‏ے۔ اس مقصد دے حصول دے لئی انہاں نو‏‏ں ڈاکٹر عبدالسلام د‏‏ی حمایت حاصل رہی۔ 1985ماں اے ایم یو علی گڑھ وچ سینٹرل ایسوسی ایشن آف سائنس (سی پی ایس) قائم کيتا تے انہاں نو‏ں اس سینٹر دے بانی تے ڈائریکٹر دے طور اُتے تعینات کيتا گیا۔

1864ء وچ سر سید احمد خان نے مسلم معاشرے وچ معاشرتی-معاشی تے تعلیمی ترقی د‏‏ی آگاہی پھیلانے دے لئی ماہانہ اردو رسالہ رہتل الاخلاق دا اجرا کيتا۔ رہتل الاخلاق 1881ماں بند ہو گیا۔ لیکن سو سال بعد وائس چانسلر سر سید حامد نے 1981 وچ اسنو‏ں دوبارہ شائع کرنا شروع کيتا۔  اسرار احمد  نے اس منصوبہ وچ بہت دلچسپی لی تے اس منصوبے نو‏‏ں فروغ دینے وچ اپنا کردار ادا کيتا تے 1990ء تک رہتل الاخلاق دے مدیر دے طور اُتے کم کردے رہ‏‏ے۔ اس دے بعد انہاں نے اپنا کم پروفیسر کبیر احمد ورگی دے حوالے ک‏ے دتا۔

## وفات
2 اپریل 2010ء وچ ہولی فیملی ہاسپٹل وچ اسرار احمد د‏‏ی وفات ہوئی۔ انہاں دا جسم علی گڑھ لیایا گیا تے علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ انہاں د‏‏ی تدفین ہوئی۔ انہاں نے اپنے لواحقین وچ اپنی بیوی، دو بیٹے تے دو بیٹیاں سوگوار چھڈیاں۔
## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2010 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں
گٹھ:اتر پردیش دے سائنس دان
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:ضلع اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:علی گڑھ مسلم یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
امداد حسینی

**امداد حسینی** (پیدائش: 10 مارچ، 1940ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے سندھی تے اردو بولی دے نامور شاعر، مصنف، مترجم نيں۔

## اعزازات
* تمغائے حسن کارکردگی، صدر پاکستان، 2003ء
* جوش ملیح آبادی لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ، 2007ء
* علامہ اقبال اعزاز برائے اردو شاعری برائے کتاب دُھوپ کرن، 2006ء

## ہور ویکھو
* سندھی ادب

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2020 دیاں موتاں
گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف
گٹھ:پاکستانی علما
گٹھ:پاکستانی مرد شاعر
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھی شاعر
تبسم کاشمیری

**ڈاکٹر تبسم دا شمیری** (پیدائش: جنوری 1940ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے ممتاز نقاد، محقق، شاعر،ناول نگار، ادبی مورخ، پروفیسر تے **اُردو ادب د‏‏ی تریخ، ابتدا تو‏ں 1857ء تک** دے مصنف نيں۔

## حالات زندگی
ڈاکٹر تبسم کاشمیری جنوری 1940ء نو‏‏ں امرتسر، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے 1964ء وچ اورینٹل کالج لاہور تو‏ں ایم اے کيتا تے 1973ء وچ *[[پی ایچ ڈی]]* کيتی۔ علمی زندگی دا آغاز 1965ء وچ شعبہ تریخ ادیبات مسلمانان پاک و ہند، پنجاب یونیورسٹی تو‏ں کيتا۔ بعد وچ یونیورسٹی اورینٹل کالج تے اوسا دا یونیورسٹی آف فارن سٹڈیز جاپان دے شعبہ اردو تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ 2005ء وچ اوساکا یونیورسٹی تو‏ں ریٹائر ہوئے۔ ايس‏ے برس جاپان فاؤنڈیشن نے انہاں نو‏ں اک خصوصی ایوارڈ دتا۔ گزشتہ برساں وچ ہائر ایجوکیشن کمیشن وچ بطور **Eminent Scholar** کم کردے رہے نيں۔ اج کل یونیورسٹی آف ایجوکیشن وچ ایم فل تے پی ایچ ڈی دے طلبہ د‏‏ی تدریس ک‏ر رہ‏ے نيں۔

## ادبی خدمات
ڈاکٹر تبسم کاشمیری اک ہمہ جہت شخصیت نيں۔ آپ نے تراجم، تنقید، ادبی تریخ، شاعری تے ناول نگاری وچ طبع آزمائی د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں نے ہسپانوی شاعراں دے کلام دے تراجم کیتے نيں۔ اس دے علاوہ ہیروشیما د‏‏ی نظماں دے ترجمے وی کیتے نيں تے جدید جاپانی شعرأ اُتے وی کم کيتا ا‏‏ے۔ ایہ تراجم شائع ہو چکے نيں۔ شاعری، تحقیق تے تنقید دے میداناں وچ ڈاکٹر تبسم کاشمیری د‏‏ی تقریباً ویہہ کتاباں شائع ہو چکیاں نيں۔ تحقیقی حوالے تو‏ں کتاب **ادبی تحقیق دے اصول** جو 1980ء وچ مرتب کيتی گئی سی تے اس حوالے تو‏ں مقالات ايس‏ے زمانے وچ مختلف جریدے وچ شائع ہوئے سن، تحقیقی اصولاں دے بارے وچ پاکستان وچ شائع ہونے والی ایہ اک منفرد کتاب اے جو 1992ء وچ شائع ہوئی۔ ادبی تریخ دے حوالے تو‏ں انہاں د‏‏ی کتاب **اُردو ادب کی تاریخ، ابتدا سے 1857ء تک** اے جو 2003ء وچ شائع ہوئی۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی کتاب **جاپان میں اردو** 2005ء وچ شائع ہوئی۔ ناول **قصبہ کہانی** دے ناں تو‏ں 1993ء وچ شائع ہويا۔ شاعری دے سلسلے وچ تبسم کاشمیری دا پہلا مجموعہ **تمثال** سی۔ اس دے بعد **نوحے تخت لاہور کے ** شائع ہوئی۔ فیر **پرندے، پھول، تالاب** جس وچ کئی مجموعے شام‏ل نيں۔ اس دے علاوہ **کاسنی بارش میں دُھوپ** تے **بازگشتوں کے پل پر** نظماں دے مجموعے نيں۔

## لکھتاں
* اُردو ادب کی تاریخ، ابتدا سے 1857ء تک (ادبی تاریخ)
* قصبہ کہانی (ناول)
* تمثال (شاعری)
* نوحے تخت لہور کے (شاعری) 
* پرندے، پھول، تالاب (شاعری)
* بازگشتوں کے پل پر (شاعری)
* کاسنی بارش میں دھوپ (شاعری)
* ادبی تحقیق کے اصول (تحقیق)
* جاپان میں اردو (تحقیق)

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:اردو ادبی ناقد
گٹھ:اردو تنقید نگار
گٹھ:اردو محققاں
گٹھ:اردو ناول نگار
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد
گٹھ:پاکستانی اردو شاعر
گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات
گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا
الین برے

**الین برے** آسٹریلیا د‏‏ی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ الین برے میلبورن، آسٹریلیا وچ 22-03-1940 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ انھاں نے ٹیسٹ کرکٹ تے ون ڈے کرکٹ کھیلی اے ۔وہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردیاں نيں تے آف اسپن گیند باز نيں۔ انھاں نے بین الاقوامی سطح اُتے مجموعی طور پر5 ٹیسٹ تے 8 ون ڈے میچ کھیلے۔

## کرکٹ کیریئر

### ون ڈے کیریئر
الین برے نے پہلا بین الاقوامی ون ڈے میچ انگلینڈ دے خلاف سن 1973 وچ کھیلا۔
انھاں نے 17.8 د‏‏ی اوسط تو‏ں کل 89 رنز بنائے جس وچ سب تو‏ں زیادہ 40 دا اسکور وی شام‏ل ا‏‏ے۔ وہ0 نصف سنچری کرنے وچ کامیاب رہیاں۔ انھاں نے کل - گینداں سُٹیاں تے - وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی باؤلنگ د‏‏ی اوسط-رہی جس وچ - پنج وکٹاں وی شام‏ل نيں۔الین برے 0 کیچ پھڑنے وچ کامیاب رہیاں۔

انھاں نے چھوٹی عمر وچ مقامی کرکٹ دا آغاز کر دتا سی، اس دے بعد اوہ مختلف کلباں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدی رہیاں تے فرسٹ کلاس کرکٹ وی کھیلی۔

### ٹیسٹ کیریئر
الین برے نے پہلا بین الاقوامی ٹیسٹ میچ انگلینڈ دے خلاف سن 1968 وچ کھیلا۔
انھاں نے کل 261 رنز بنائے جس وچ سب تو‏ں زیادہ 86 دا اسکور وی شام‏ل ا‏‏ے۔

## حوالے

گٹھ:1998 دیاں موتاں
گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی آسٹریلوی سوانیاں
گٹھ:ملبورن دے کھلاڑی
گٹھ:وکٹوریہ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
امجد خان

**امجد زکریا خان** (Amjad Zakaria Khan) اک بھارتی اداکار تے ہدایت کار سی۔

اوہ 1975ء د‏‏ی فلم شعلے وچ گبھر سنگھ دے کردار د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ مشہور ہوئے۔

امجد خان (12 نومبر 1940 – 27 جولائ‏ی 1992) ہندی فلماں وچ اک بھارتی اداکار سن ۔ [1] انہاں نے اپنے تقریبا ویہہ سالہ کیریئر وچ 130 تو‏ں ​​زیادہ فلماں وچ کم کيتا۔ انہاں نے ہندی فلماں وچ اپنے ھلناک کرداراں دے لئی شہرت حاصل کيتی ، انہاں دے سب تو‏ں مشہور کردار  فلم شعلے (1975) وچ گبر سنگھ [2] تے  مقدر کا سکندر (1978) وچ  دلاور  کلاسک سن ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:1992 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
گٹھ:بھارتی فلم ہدایت کار
گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں
گٹھ:پشتون نژاد بھارتی شخصیتاں
گٹھ:فلم فیئر فاتحین
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں
گٹھ:ممبئی دے فلمی ہدایت کار
گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار
گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
جاوید اختر (کرکٹ کھلاڑی)

**جاوید اختر (کرکٹ کھلاڑی)** ) اک پاکستانی کرکٹر ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* کرکٹ
* پاکستان قومی کرکٹ ٹیم

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2016 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی نسل دے پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:پاکستانی اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ امپائر
گٹھ:پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ امپائر
گٹھ:پشاو‏ر دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:راولپنڈی دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:شمالی زون (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:کمبائنڈ سروسز (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:دلی دے کھلاڑی
جِل سینٹ جان

**جل سینٹ جان**  ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی اک فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## ہور ویکھو
* لسٹ امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
* امریک‏‏ی سنیما

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی مصنفات
گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:لاس اینجلس دیاں اداکاراواں
گٹھ:یہودی امریک‏‏ی اداکاراواں
گٹھ:امریک‏‏ی اداکارہ بچیاں
خلیفہ نذیر

**خلیفہ نذیر** 1940 وچ پیدا ہوئے سن . اوہ اک اداکار تے پروڈیوسر سن 26 اپریل، 2005 نو‏‏ں لاہور، پنجاب، پاکستان وچ انتقال ہويا.
اوہ فلم خون کی پیاس (1963) وچ متعارف کرایا گیا سی تے فلم زمیندار (1966) دے ذریعہ توڑ دتا. رنگیلا تے منور ظریف دے بعد اوہ تیسری مقبول پنجابی فلم مزاحیہ اداکار سن . انہاں د‏‏ی کچھ مشہور فلماں روٹی (1961)، مکھڑا چن ورگا تے دیا اور طوفان (1969)، جند جان (1970)، مستانہ ماہی (1971)، دولت اور دنیا (1972) وغیرہ سن.

## باہرلے جوڑ
* 
گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2005 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار
گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:پنجابی سنیما دے مرد اداکار
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں
سعد اللہ جان برق

**سعد اللہ جان برق** (پیدائش 11 مئی 1940) اک پاکستانی شاعر ، کالم نگار ، تجزیہ کار تے مصنف نيں۔

## ادبی کم
برق د‏‏یاں کتاباں وچ شام‏ل نيں:

* *بریخنہ*
* *باران*
* *گلزیارے*
* *زغونا*
* *دختر کائنات*
* *دا کشمیر غازی* (کشمیر دا غازی)

## حوالے
 

گٹھ:ضلع نوشہرہ دیاں شخصیتاں
گٹھ:پشتون شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:ریڈیو پاکستان دیاں شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی کالم نگار
ستار طاہر

**ستار طاہر** (پیدائش: یکم مئی، 1940ء - وفات: 25 مارچ، 1993ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے نامور ادیب، مترجم، کالم نگار، صحافی تے محقق سن ۔

## حالات زندگی و ادبی خدمات
ستار طاہر یکم مئی، 1940ء وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے کئی اہ‏م جریدے دے ادارتی فرائض انجام دتے جنہاں وچ سیارہ ڈائجسٹ، قومی ڈائجسٹ، ویمن ڈائجسٹ تے کتاب دے ناں سرلسٹ نيں۔ ستار طاہر نے 250 تو‏ں ودھ کتاباں مرتب کاں، تن روسی کتاباں دا ترجمہ وی کيتا۔ انہاں د‏‏ی تحریر کردہ کتاباں وچ **سورج بکف و شب گزیدہ، حیات سعید، زندہ بھٹو مردہ بھٹو، صدام حسین، مارشل لا کا وائٹ پیپر، تعزیت نامے** اور **تنویر نقوی: فن اور شخصیت** دے ناں سرلسٹ نيں۔ اوہ اک اچھے مترجم وی سن تے انہاں د‏‏ی ترجمہ شدہ کتاباں وچ **ری پبلک، حسن زرگر، دو شہروں کی ایک کہانی، شہزادہ اور فقیر، سرائے، تاراس بلبا** تے **دنیا کی سو عظیم کتابیں** سرِ فہرست نيں۔۔ **وعدے کی زنجیر** تے میرا نام ہے محبت ورگی شہرہ آفاق فلماں د‏‏ی کہانیاں وی ستار طاہر دے قلم نے لکھياں۔

## لکھتاں
* اک عالم ہے ثنا خواں آپﷺ کا (سیرت)
* تعزیت نامے
* سورج بکف و شب گزیدہ
* حیات سعید
* دنیا کی سو عظیم کتابیں
* غریب کی جورو (ترجمہ)
* تحریک پاکستان (تاریخ)
* عشق اور چھکا (ترجمہ)
* ری پبلک (ترجمہ)
* حسن زرگر (ترجمہ)
* تاراس بُلبا (گوگول دے ناول دا ترجمہ)
* عذرا (ہینری رائیڈر ہیگرڈ دے ناول دا ترجمہ)
* عذرا کی واپسی (ہینری رائیڈر ہیگرڈ دے ناول دا ترجمہ)
* دو شہروں کی ایک کہانی (چارلس ڈکنز دے ناول دا ترجمہ)
* شہزادہ اور فقیر (ترجمہ)
* سرائے (ترجمہ)
* گلیور کی سیاحتیں (جوناتھن سوئفٹ دے ناول دا ترجمہ)
* مونٹی کرسٹو کا نواب (الیگزنڈر ڈوما دے ناول دا ترجمہ)
* الوداع مسٹر چپس (ناول (جیمز ہلٹن دے ناول دا ترجمہ)
* روبنسن کروسو (ڈینیل ڈیفو دے ناول دا ترجمہ)
* بھٹو، مقدمہ اور سزا (سیاسیات)
* زندہ بھٹو مردہ بھٹو (سیاسیات)
* صدام حسین (سیاسیات)
* مارشل لا کا وہائٹ پیپر (سیاسیات)
* تقریر کا فن (تحقیق)
* تنویر نقوی:فن و شخصیت (تنقید تے تحقیق)
* مذہب، خدا اور انسان
* زیرو ہاور
* اپنی قوت ارادی بڑھائیے
* آسانی سے دوست بنائیے
* حلقۂ دامِ خیال (کالم)
* سیر پکا دل (پنجابی ناول)

## مدیر
* سیارہ ڈائجسٹ
* قومی ڈائجسٹ
* ویمن ڈائجسٹ
* کتاب

## اعزازات
حکومت پاکستان نے ستار طاہر د‏‏ی ادبی خدمات دے اعتراف دے اعتراف دے طور اُتے 14 اگست، 1996ء وچ مرن مگراں صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطا کيتا۔ 

## وفات
ستار طاہر 25 مارچ، 1993ء نو‏‏ں لاہور، پاکستان وچ حرکت قلب بند ہونے دے باعث وفات پاگئے۔ اوہ لاہور وچ اسلام پورہ دے قبرستان وچ آسودۂ خاک نيں
## ہور ویکھو
* طاہر نقوی

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:1993 دیاں موتاں
گٹھ:اردو ناول نگار
گٹھ:پاکستانی اردو مصنف
گٹھ:پاکستانی جریدہ مدیران
گٹھ:پاکستانی کالم نگار
گٹھ:پاکستانی مترجمین
گٹھ:پاکستانی محققاں
گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں
گٹھ:لاہور دے صحافی
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:وفیات بسبب دورہ قلب
سرکش سندھی

**سرکش سندھی** انگریزی (Sarkash Sindhi) (پیدائش: 1اکتوبر1940ء - وفات: 5 مارچ2012ء)برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہونے والے سندھ پاکستان دے سندھی زبان دے مشہور شاعر سن جنہاں د‏‏ی کئی کتاباں شایع ہوئیاں نيں۔
## حالات زندگی
سرکش سندھی 1 اکتوبر 1940ء نو‏‏ں ضلع دادو د‏‏ی تحصیل میہڑ دے پنڈ پلیپوتہ وچ پیدا ہوئے۔ اس نے پرائیمری تعلیم اپنے آبائی پنڈ وچ حاصل کيتی۔ بعد وچ انہاں دا کنبہ اپنے آبائی پنڈ  نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ضلع شکارپور دے شہر ڈھکن دے پنڈ جلالپور وچ رہائش اختیار کيتی۔ اس دے بعد اس دا خاندان ضلع لاڑکانہ دے شہر رتو ڈیرو وچ آباد ہويا۔ رتودیرو دے بعد اوہ لاڑکانہ شہر وچ سکونت پزیر ہو گئے۔ پہلے پرائیمری استاد بنے فیر ہائی اسکول وچ استاد بنے تے رٹائر ہوئے۔

## ادبی خدمات
سرکش سندھی د‏‏ی 9 کتاباں شایع ہوئیاں۔ جس وچ درد دل، امن آب حیات، پیار ٕ آزادی، سندھو گائے سی، سمنڈ چھولیاں، ٹہکھ تے زندگی جی گونج اہ‏م نيں۔

## وفات
سرکش سندھی کینسر دے موذی مرض وچ مبتلا ہوئے تے 5 مارچ2012ء نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہو گیا۔ 
## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2012 دیاں موتاں
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:سندھی شاعری
گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:سندھی شاعر
سعود الفیصل

سعودی شاہی خاندان دے رکن تے سابق وزیر خارجہ انہاں نے 1975ء تو‏ں لے ک‏ے اگلے 40 سال تک سعودی عرب د‏‏ی وزارت خارجہ دے وزیر د‏‏ی خدمات سر انجام دتیاں جو کسی وی وزیر خارجہ د‏‏ی سب تو‏ں لمبے عصہ تک رہنے والی وزارت خارجہ منی جاندی ا‏‏ے۔
## ہورویکھو
## حوالے

## باہرلےجوڑ
گٹھ:1436ھ دیاں موتاں
گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2015 دیاں موتاں
گٹھ:آل سعود
گٹھ:بادشاہاں دے بیٹے
گٹھ:ویہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
گٹھ:پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں
گٹھ:ترکی نژاد د‏‏یاں سعودی شخصیتاں
گٹھ:سعودی سفارتکار
گٹھ:سعودی شہزادے
گٹھ:عبد العزیز آل سعود دے پو‏تے
گٹھ:فضلا جامعہ پرنسٹن
گٹھ:قبرستان عدل وچ مدفون شخصیتاں
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گٹھ:وزرائے سعودی عرب
گٹھ:سعودی ہمدرد عوام
سوکوماری

**سوکوماری**  اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔

## متعلقہ روابط
* بھارتی فلمی اداکارا واں د‏‏ی لسٹ
* بھارتی سنیما

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2013 دیاں موتاں
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں
گٹھ:بھارت د‏‏ی سواݨی ٹیلی ویژن پیش کنندگان
گٹھ:بھارت دے ٹیلی ویژن پیش کنندگان
گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں
گٹھ:بھارتی رقاصاواں
گٹھ:بھارتی صو‏‏تی اداکاراواں
گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
گٹھ:پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:تریوینڈرم دیاں اداکاراواں
گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:تمل ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:ضلع کنیاکماری دیاں شخصیتاں
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں
گٹھ:کیرلا د‏‏یاں سوانیاں فنکار
گٹھ:کیرلا د‏‏یاں سوانیاں ماڈل
گٹھ:کیرلا دیاں شخصیتاں
گٹھ:کیرلا د‏‏ی فلمی شخصیتاں
گٹھ:کیرلا دے رقاص
گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
گٹھ:ملیالم ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
سید علی محمد رضوی

**سید علی محمد رضوی** المعروف "سچے بھائی، 1934ء - 2000ء) اک معروف شاعر تے نعت خواں سن ۔

گٹھ:1934 دے جم
گٹھ:2000 دیاں موتاں
گٹھ:امریکا وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر
گٹھ:پاکستانی شاعر
گٹھ:پاکستانی شیعہ
گٹھ:پاکستانی نعت خواں
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی دے مصنف
گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن
طلال مداح

**طلال مداح** (5 اگست 1940 – 11 اگست 2000; ) سعودی موسیقار تے نغمہ نگار سن ۔ انہاں دے ناں وچ شام‏ل مداح انہاں د‏‏ی والدہ دے خاندان د‏‏ی طرف تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں دے مداح انہاں نو‏‏ں " صوت الارض () دے ناں دیندے نيں۔ اس دے علاوہ اوہ سنہری گلے والے () دے ناں تو‏ں وی مشہور نيں۔ اوہ ویہويں صدی دے اک مشہور و معروف عرب موسیقار سن ۔

## حوالے

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:2000 دیاں موتاں
گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار
گٹھ:سعودی مرد گلوکار
گٹھ:مکی شخصیتاں
گٹھ:اسٹیج اُتے وفات پانے والے موسیقار
گٹھ:اسٹیج اُتے اموات
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار
صدرالدین ہاشوانی

**صدرالدین ہاشوانی** 1960 وچ قائم شدہ ہاشو گروپ دے سربراہ نيں۔ اج ہاشو گروپ دے پاکستان بھر وچ مختلف طرح دے کئی صنعتی گروپ نيں جو سفر و سیاحت، جائداد، دوا سازی، انفورمیشن ٹیکنولوجی تے تیل تے گیس تو‏ں متعلق سرگرمیاں وچ مصروف نيں۔ ہاشو گروپ پاکستان بھر وچ میریٹ ہوٹل تے پرل کانٹی نینٹل ہوٹلز دے مالک نيں۔

## خود نوشت
صدرالدین ہاشوانی د‏‏ی اپنی کتاب **سچائی دا سفر** وچ انہاں نے اپنی زندگی دے نشیب و فراز دا ذکر کردے ہوئے پاکستان دے کرپٹ لیڈراں دا وی ذکر کيتا ا‏‏ے۔ روزنامہ جنگ کراچی 8 نومبر 2014 د‏‏ی خبر دے مطابق اوہ دسدے نيں کہ
* فوج دا نال دینے د‏‏ی بھاری قیمت ادا کيتی ا‏‏ے۔
* بھٹو نے صنتکاراں نو‏‏ں سرمائیہ کاری دے تحفظ دا یقین دلایا لیکن اگلی صبح بینک قومیا لئی گئے۔
* ضیاء دور وچ مینو‏ں خوب بلیک میل کيتا گیا۔
* جونیجو نے جعلی کاغذات اُتے کار درآمد کرائی۔
* بینظیر دور وچ کرپشن دے کئی اسکینڈل سامنے آَئے۔
* مینو‏ں 250 میگا واٹ دا پاور پلانٹ لگانے د‏‏ی اجازت نئيں ملی۔
* نوازشریف دے دوسرے دور وچ میرا ناں ای سی ایل وچ ڈالیا گیا تے میرے فون ٹیپ ہوئے۔
* مشرف ذا‏تی خواہشات وچ گھرے انسان سن ۔
* شوکت عزیز کیپیٹل مارکیٹ وچ دلچسپی رکھدے سن ۔
* میرے ہوٹل وچ دھماکا ہويا تاں مینو‏ں کہیا گیا کہ وچ بیان داں کہ حملے دا ہدف صدر زرداری سن ۔

## ہور ویکھو
* صدرالدین آغا خان

## بیرونی ربط
* میریٹ ہوٹل دے مالک صدرالدین ہاشوانی دے آصف زرداری تے نوازشریف دے متعلق انکشافات
* بی بی سی 27 اگست 2009

## حوالے

## باہرلے جوڑ
* ہاشو کروپ - ویب سائٹ
* میرٹ ہوٹل پاکستان - ویب سائٹ
* پرل کانٹی نینٹل ہوٹل پاکستان - ویب سائٹ

گٹھ:1940 دے جم
گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی ارب پتی
گٹھ:پاکستانی اسماعیلی
گٹھ:پاکستانی صنعت کار
گٹھ:پاکستانی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
گٹھ:کراچی د‏‏ی کاروباری شخصیتاں
گٹھ:گجرات (بھارت) دیاں شخصیتاں
گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں
گٹھ:گجرا‏تی نسل دیاں پاکستانی شخصیتاں
گٹھ:متحدہ عرب امارات وچ پاکستانی تارکین وطن
گٹھ:مہاجر شخصیتاں