عرقی بن کنعان

**عرقہ کنعان دا بیٹا تے نوع ؑ دا بیٹا سی۔عرقہ؟عرقی** (  ;  ) لبنان دا اک پنڈ اے  منیارا دے نیڑے اککر گورنریٹ، لبنان ، 22&nbsp;ساحل دے نیڑے طرابلس دے شمال مشرق وچ بائیس کلومیٹرکے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔

یہ قصبہ لوہے دے دور وچ اک قابل ذکر شہر ریاست سی۔ قرقار د‏‏ی جنگ وچ *ارقتا*شہر نے ۱۰٬۰۰۰ سپاہی اسوری بادشاہ دے خلاف اتحاد دے لئی بھیجے ۔ سابق بشپ اک ڈبل کیتھولک ٹائٹلر سی بن گئے۔ رومی شہنشاہ الیگزینڈر سیویرس اوتھ‏ے پیدا ہويا سی۔ ایہ **ٹیل ارقا** دے لئی اہ‏م اے، جو اک آثار قدیمہ دا مقام اے جو نو پادری زمانے وچ جاندا اے، تے صلیبی جنگاں دے دوران ایتھ‏ے اک تزویراندی لحاظ تو‏ں اہ‏م قلعہ سی۔

### ناں و نسب علاقہ د‏‏ی نسبت
اس دا تذکرہ نوادرات وچ مصر دے امرنا خطوط وچ وی ملدا اے - ( *عرقات* دے طور پر) دے نال نال آشوری دستاویزات وچ وی ملدا ا‏‏ے۔

رومن شہر دا ناں **سیزریا** (لبنان/فونیشیا کا) یا **آرکا سیزریا** سی۔

### تریخ

### ۱۳۵۰ ق م امرنا خطوط ''ارقتا''
عرقہ نو‏‏ں اک شہری ریاست ہونے دا اعزاز حاصل اے جس نے قدیم مصر دے فرعون نو‏‏ں ۳۸۲ وچ امرنا خطوط وچو‏ں اک خط لکھیا سی۔

شہری ریاست ارقتا رب ہدہ خطوط دا تیسرا شہر سی، (۶۸ حروف)، جو (H) Apiru حملے دے خلاف آخری ہولڈ آؤٹ سن ۔ سمر (یو) – (زیمر) رب ہدہ دے بائیبلوس دے علاوہ دوسرا ہولڈ آؤٹ شہر سی، (جس دا ناں گوبلا اے )۔ بالآخر، ارکدا دا بادشاہ، عدونا شہر دے دوسرے بادشاہاں دے نال، تے گوبلا دے 'میئر'، رب-ہدہ نو‏‏ں وی ماریا گیا۔ رب ہدہ دا بھائی، الی راپیح ، گوبلا دا جانشین میئر بن گیا، تے گوبلا کدی ہاپیرو تو‏ں نئيں گرا۔

رب ہدہ د‏‏ی ہبیرو دے خلاف طویل مخالفت دے دوران، ایتھ‏ے تک کہ شہر د‏‏ی ریاست ارقتا تے اس دے بزرگاں نے مصری فرعون اخیناتن نو‏‏ں مدد دے لئی خط لکھیا۔ (EA 100، EA برائے el Amarna )۔

اس خط دا عنوان اے: " بادشاہ دے لئی شہر ارقتا"۔

: ایہ گولی- (یعنی گولی دا خط) عرقتا د‏‏ی اک گولی ا‏‏ے۔ بادشاہ دے لئی، ساڈے رب: ارقتا تے اس دے بزرگاں دا پیغام۔ اسيں ۷ بار تے ۷ بار بادشاہ دے قدماں وچ گردے نيں ۔ ساڈے آقا، سورج دے لئی: ارقتا د‏‏ی طرف تو‏ں پیغام۔ بادشاہ دا دل، (ساڈے) آقا، جان لے کہ اسيں اس دے لئی عرقات د‏‏ی حفاظت کردے نيں۔
: جدو‏ں [کنگ]، ساڈے آقا، نے D[UMU]-Bi-ha-a نو‏‏ں بھیجیا، تاں اس نے کہیا، "بادشاہ دا پیغام اے کہ : "عرقات د‏‏ی حفاظت کرو"! "بادشاہ دے غدار بیٹے ساڈا نقصان چاہندے نيں؛ ارقتا بادشاہ د‏‏ی وفاداری دیکھدا ا‏‏ے۔ جتھے تک [ چاندی ] سو[بارو ] نو‏‏ں گھوڑےآں تے [چادنگاں] دے نال دتی گئی سی، کیہ تسيں ارکدا دے دماغ نو‏‏ں جان سکدے نيں۔ جدو‏ں بادشاہ د‏‏ی طرف تو‏ں اک تختی اس سرزمین اُتے پہنچی جسنو‏ں آ[پیرو] نے بادشاہ تو‏ں کھو لیا سی، تاں انہاں نے ساڈے نال ساڈے آقا دے دشمن یعنی آدمی دے خلاف جنگ کيت‏ی۔ جسنو‏ں تسيں نے اسيں اُتے چڑھایا ا‏‏ے۔ واقعی — اسيں l[اور] د‏‏ی حفاظت ک‏ر رہ‏ے ہاں تو۔ بادشاہ، ساڈے آقا، اپنے وفادار خادماں د‏‏یاں گلاں اُتے دھیان دے۔
: اوہ اپنے بندےآں نو‏‏ں تحفہ عطا فرمائے تاکہ ساڈے دشمن ایہ دیکھ ک‏ے گندگی کھاواں۔ بادشاہ د‏‏ی سانساں اسيں تو‏ں دور نہ ہون۔ اسيں شہر دے دروازے نو‏‏ں اس وقت تک بند رکھن گے جدو‏ں تک بادشاہ دا سانس اسيں تک نہ پہنچ جائے۔ ساڈے خلاف جنگ شدید اے — بہت ہی خوفناک! خوفناک! -EA 100، لائناں ۱-۴۴ (مکمل)&#x5B; *[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (نومبر 2016)">حوالہ درکار</span>]]* &#x5D;

### ہیلینسٹک تے رومن دور
سکندر د‏‏ی موت دے بعد عظیم آرکا پہلے لیگیڈز دے کنٹرول وچ آیا تے فیر سیلوسیڈز دے زیر کنٹرول آیا۔ جدو‏ں رومیاں نے مغربی ایشیا دے اس حصے اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا، تاں انہاں نے آرکا نو‏‏ں اک مخصوص سوہائیموس دے سپرد کر دتا، جو ۴۸ یا ۴۹ وچ مر گیا سی۔ اس دے بعد اسنو‏ں شام دے رومن صوبے وچ شام‏ل کيتا گیا سی، لیکن جلد ہی اسنو‏ں ہیروڈ اگریپا II دے سپرد کر دتا گیا سی۔ پلینی دتی ایلڈر نے اسنو‏ں شام دے عقوبت خاناں وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔ ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں اس دا ناں بدل ک‏ے قیصریہ رکھیا گیا سی، اس ناں دے دوسرے شہراں تو‏ں ممتاز سی کہ اسنو‏ں **Caesarea ad Libanum** یا **Arca Caesarea** کہیا جاندا ا‏‏ے۔ Septimius Severus (193-211) دے تحت اسنو‏ں شام دے صوبے فینیشیا دا حصہ بنا دتا گیا تے اس لئی اسنو‏ں **فینیشیا وچ آرکا** دے ناں تو‏ں جانا گیا۔ اس دے بیٹے کاراکلا (۱۹۸-۲۱۷) دے تحت ایہ اک *کالونیا* بن گیا تے ۲۰۸ وچ الیگزینڈر سیویرس اپنے والدین دے اوتھ‏ے قیام دے دوران آردا ميں پیدا ہويا۔ 

### صلیبی جنگاں دا دور
پہلی صلیبی جنگ دے وقت، آرکا طرابلس تو‏ں طرطوس تے حمص تک سڑکاں اُتے کنٹرول دا اک اہ‏م اسٹریٹجک نقطہ بن گیا۔ ٹولوس دے ریمنڈ نے ۱۰۹۹ وچ تن ماہ تک اس دا ناکا‏م محاصرہ کيتا ۔ ۱۱۰۸ وچ ، اس دے بھتیجے ولیم II اردن نے اسنو‏ں فتح کيتا تے ایہ طرابلس کاؤنٹی دا حصہ بن گیا۔ اس نے ۱۱۶۷ وچ نورالدین، حلب دے عتبیگ دے حملے تے ۱۱۷۱ وچ دوسرے حملے د‏‏ی مزاحمت کيتی۔

یہ بالآخر ۱۲۶۵ یا ۱۲۶۶ وچ سلطان بیبرس د‏‏ی مسلم افواج دے ہتھو‏ں گر گیا۔ جدو‏ں طرابلس خود ۱۲۸۹ وچ سلطان قلاوون د‏‏ی فوج دے ہتھو‏ں گرا تے اسنو‏ں زمین بوس کر دتا گیا تاں آرکا اپنی سٹریٹجک اہمیت کھو بیٹھیا تے اس دے بعد صرف کلیسائی تاریخاں وچ اس دا ذکر ملدا اے ۔

### بعد د‏‏ی مدت
۱۸۳۸ وچ ، ایلی اسمتھ نے اس پنڈ نو‏‏ں نوٹ کیا، جس دے باشندے یونانی آرتھوڈوکس سن، جو ایش-شیخ محمد دے مغرب وچ واقع سی۔ 

### کلیسائی تریخ
فینیشیا وچ ارقتا رومی صوبے فینیشیا پرائما وچ اک عیسائی بشپ د‏‏ی نشست بن گئی، جو راجگڑھ دے میٹروپولیٹن سی آف ٹائر دا اک سفریگن ا‏‏ے۔

اس دے بشپاں وچو‏ں، لوسیانس نے ۳۶۳ وچ انطاکیہ وچ منعقدہ اک مجلس وچ نیکیہ د‏‏ی پہلی کونسل دے عقیدے دا دعویٰ کیا، الیگزینڈر ۳۸۱ وچ قسطنطنیہ د‏‏ی پہلی کونسل وچ سی ، ریورینٹیئس ٹائر دا آرچ بشپ بن گیا، مارسیلینس کونسل آف ایفسس وچ شریک سی۔ ۴۳۱، ایپی فینیئس نے ۴۴۸ وچ انطاکیہ وچ اک مجلس وچ حصہ لیا، تے ہیراکلیٹس نے ۴۵۱ وچ چلسیڈن د‏‏ی کونسل وچ حصہ لیا تے اس خط اُتے دستخط کرنے والا سی جو صوبہ شام فینیشیا دے بشپس نے ۴۵۸ وچ بازنطینی شہنشاہ لیو اول تھریسیئن نو‏‏ں بھیجیا سی۔ اسکندریہ دے پروٹیریئس دے قتل دے خلاف احتجاج۔ 

اب کوئی رہائشی بشپ نئيں اے، فینیشیا وچ آرکا اج کیتھولک چرچ نے عنوان دے طور اُتے درج کيتا اے،  دو روایات وچ : لاطینی تے مارونائٹ ( مشرقی کیتھولک ، سریائیک وچ انٹیوشین رسم )۔

### لاطینی عنوان دیکھو
برائے ناں طور اُتے بحال شدہ ڈائیسیز وچ ۱۸ واں صدی تو‏ں لاطینی کیتھولک ٹائٹلر بشپ دے طور اُتے غیر لگاتار ٹائٹلر بشپ موجود نيں۔

یہ خالی اے، جس وچ تھلے لکھے عہدہ دار سن، تمام نچلے درجے (ایپیسکوپل) :

* Pedro del Cañizo Losa y Valera (1726.09.21 – ? )
* جوزف کرسٹوفوچز (۱۸۰۹٫۰۳٫۲۸ – ۱۸۱۶٫۰۲٫۲۶)
* Francisco de Sales Crespo y Bautista (1861.12.23 – 1875.07.05)
* Pierre-Marie Le Berre, Holy Ghost Fathers (CSSp.) (1877.09.07 – 1891.07.16)
* Claude Marie Dubuis (1892.12.16 – 1895.05.22)
* الفریڈو پیری موروسینی (۱۹۰۴٫۰۳٫۲۸ – ۱۹۳۱٫۰۷٫۲۷)
* Jean-Édouard-Lucien Rupp (1954.10.28 – 1962.06.09) بطور معاون بشپ آف فرانس آف ایسٹرن رائٹ (فرانس) (۱۹۵۴٫۱۰٫۲۸ - ۱۹۶۲٫۰۶٫۰۹)، بعد وچ اس وقت دے مستثنیٰ بشپ آف موکونا (موکونا دے ڈائوسیز) ۱۹۶۲٫۰۶٫۰۹ - ۱۹۷۱٫۰۵٫۰۸)، Apostolic Pro-Nuncio (پوپ دے سفارتی ایلچی) عراق دے لئی (۱۹۷۱٫۰۵٫۰۸ - ۱۹۷۸)؛ بعد وچ Dionysiopolis دے ٹائٹلر آرچ بشپ ( ۱۹۷۱٫۰۵٫۰۸ - ۱۹۸۳٫۰۱٫۲۸)، Apostolic Pro-Nuncio نو‏‏ں کویت (۱۹۷۵ - ۱۹۷۸)، جنیوا وچ اقوام متحدہ تے خصوصی ادارےآں دے دفتر دے مستقل مبصر (UNOG) (198)
* Hugo Aufderbeck (1962.06.19 – 1981.01.17)

### میرونائٹ ٹائٹلر دیکھو
ٹائٹولر ایپیسکوپل سی آف **آرکا** دے طور اُتے قائم کيتا گیا (Curiate Italian وچ Arca dei Maroniti); 1933 **ماں آرمینیا وچ Titular Archiepiscopal See of Arca** دے طور اُتے ترقی دتی گئی، ۱۹۴۱ وچ دبا دتی گئی، لیکن ۱۹۵۰ وچ Phoenicia وچ Titular Episcopal See of Arca دے طور اُتے بحال ہوئی۔

اس وچ تھلے لکھے عہدہ دار نيں، تمام نچلے درجے (ایپیسکوپل) :

* عبداللہ نجم (۱۹۵۰٫۰۷٫۲۵ - ۱۹۵۴٫۰۴٫۰۴)
* بشپ منتخب João Chedid, Maryamite Maronite Order (OMM, Aleppians) (1956.05.04 – 1956.05.04)، بحیثیت معاون بشپ آف برازیل آف دتی ایسٹرن رائٹ (برازیل) ، بعد وچ بشپ آف نوسا سینہورا ڈو لبانو ایم ساؤ پالو آف دتی مارونائٹس (برازیل) (۱۹۷۱٫۱۱٫۲۹ - ۱۹۸۸٫۰۲٫۲۷)، آرچ بشپ-بشپ آف نوسا سینہورا ڈو لبانو ایم ساؤ پالو آف دتی مارونائٹس (۱۹۸۸٫۰۲٫۲۷٫۶۰۹۰۱۹۰۱-۱۹۸۸)
* Roland Aboujaoudé (۱۹۷۵٫۰۷٫۱۲ - . . . )، مرونائٹس دے انطاکیہ دے معاون بشپ ایمریٹس (لبنان)

### ہور دیکھو

* کنعان
* لبنان وچ کیتھولک ڈائیسیز د‏‏ی لسٹ

### حوالے

گٹھ:لبنان وچ رومی تھ‏‏انو‏اں
گٹھ:فونیقی شہر
گٹھ:آثار قدیمہ لبنان
گٹھ:لبنان دے آباد تھ‏‏اں
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات