بخارا امارت دے امیر

**بخارا امارت دے امیر** ( **بخارا امیر ، بخارا دے امیر** ) (  بوخورو امیری ) – بخارا امارات دا 1785 تو‏ں 1920 تک سب تو‏ں بلند سرکاری عہدہ سی ۔

بخارا امارات وچ امیر دا لقب منگیت ازبک خاندان دے حکمراناں دے پاس سی۔

امیر نو‏‏ں لامحدود طاقت حاصل سی تے انہاں نے شریعت دے اصول (مسلم روحانی تے اخلاقی ضابطہ اخلاق) تے روايتی قانون د‏‏ی بنیاد اُتے ملک اُتے حکمرانی کيتی۔ امیر د‏‏ی مرضی دے نیڑے تو‏ں پورا ہونے دے لئی، متعدد معززین انہاں دے نال کم ک‏ر رہ‏ے سن ، ہر اک اپنی اپنی حکومت کیت‏‏ی شاخ وچ کم کردا سی۔

روسی فوج نے 1866–68 تے 1870 د‏‏ی بخارا مہماں دے دوران حاصل کردہ فتوحات دے اثر و رسوخ دے تحت ، معاہداں ( 1868 دا روسی بخارا معاہدہ تے 1873 دا شار معاہدہ ) دے مطابق ، روسی سلطنت اُتے وازال انحصار نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا۔ اس دے نتیجے وچ ، باجگزار انحصار دے باوجود ، بخارا امیریاں نے مطلق بادشاہ دی حیثیت تو‏ں اپنی ریاست دے اندرونی معاملات د‏‏ی قیادت کيتی۔ ہور برآں ، انہاں دے پاس روسی فوج دے جرنیلاں د‏‏ی صفاں سن تے انہاں نو‏ں روسی اعلیٰ ترین اعزازات تو‏ں وی نوازیا گیا سی۔

روس وچ اکتوبر دے انقلاب دے بعد ، امیر نے کچھ عرصہ بخارا امارات وچ اقتدار برقرار رکھنے وچ کامیاب رہیا۔

ستمبر 1920 وچ ریڈ آرمی دے ذریعہ بخارا اُتے قبضہ کرنے دے نتیجے وچ ، بخارا امیر بخارا امارات دے مشرق وچ ، تے فیر افغانستان د‏‏ی بادشاہی فرار ہوگئے۔ افغانستان وچ سیاسی پناہ حاصل کرنے دے بعد ، اس نے وسطی ایشیا وچ سوویت حکومت دے خلاف فعال طور اُتے لڑائی کيتی۔

## تریخ
منگیت ازبک خاندان دے بانی ، محمد رحیم (1753–1758) نے بخارا خانیت اُتے اتالیق دے لقب تو‏ں سن 1747 تو‏ں حکمرانی کيت‏ی تے ، 1753 وچ ، اشرافیہ تے مذہبی رہنماواں د‏‏ی رضامندی تو‏ں ، امیر دے لقب تو‏ں بخارا دے تخت اُتے بیٹھیا ۔ اس حقیقت دے باوجود کہ مانگیت چنگیزی نئيں سن ، 1756 وچ محمد رحیم نے اپنے آپ نو‏‏ں خان قرار دتا ۔ اس د‏ی حکومت دے آغاز دے نال ہی ، بخارا خانیت نو‏‏ں امارت کہیا جانے لگیا ۔ محمد رحیم خان د‏‏ی موت دے بعد ، اقتدار انہاں دے چچا دانیال (1758–1785) دے پاس چلا گیا ، جو اتالیق دے لقب تو‏ں راضی سن ۔ سن 1785 وچ دانیال بائی د‏‏ی وفات دے بعد ، انہاں دے وڈے بیٹے شاہموراد (1785–1800) نے نائب ، یعنی خان دے گورنر دے لقب تو‏ں ملک اُتے حکومت کرنا شروع کيتی۔

معمولی سی زندگی گزارنے دے لئی ، لوک اسنو‏ں امیر معصوم کہندے سن ، جس دا مطلب سی اک بے خطا امیر  ۔ شاہمراد نے جعلی خان ابوالغازی خان د‏‏ی موت دے بعد امیر دا خطاب لیا۔ ہور بخارا امیراں نے جعلی خان کھڑا نئيں کيت‏‏ا۔ آخری امیر سید علیم خان (1910–1920) سن ۔

## بخارا امارات دے حکمراناں د‏‏ی لسٹ

## رہائش گاہاں
اس ریاست دے پورے وجود وچ ریاست بخارا (بخارا امارات) دے امیراں د‏‏ی اصل تے مرکزی رہائش گاہ بخارا وچ قلعہ قلعہ آرک سی۔ بخارا امارات دے وجود دے آخری سالاں وچ ، رہائش گاہاں وچو‏ں اک اس وقت دے بخارا علاقے تو‏ں کچھ کلومیٹر شمال وچ ستورائی ماوہی کھوسہ نواحی محل سی ، ايس‏ے طرح بخارا دے چند کلومیٹر مشرق وچ بخارا (کاگن) وچ امیر دا محل سی۔ سن 1868 وچ روسی سلطنت دے ذریعہ سمرقند اُتے قبضہ کرنے تو‏ں پہلے ، بخارا دے عمائدین وقتا فوقتا سمرقند دے قلعے اُتے واقع ، کوکسرہ‏ے دے محل وچ وقت گزاردے سن ۔ امارات دے شمال وچ واقع کرمان وچ بخارا دے امیراں د‏‏ی اک چھوٹی رہائش سی۔ امارات د‏‏ی امکانی رہائش گاہاں وی امارات د‏‏ی دہلیاں تے ولایتاں دے مراکز وچ حکمراناں دے محلات سن ، لیکن حقیقت ایہ اے کہ ایہ خطے دے حکمران خصوصی طور اُتے استعمال کردے سن ۔ صرف آخری امیر ، سید علیم خان ، بخارا تو‏ں فرار ہونے دے بعد ، امارت دے انتہائی مشرق وچ ، حصار قلعے وچ مختصر طور اُتے مقیم سن ۔

بخارا دے امیر دے پاس امارات دے باہر محلات تے رہائش گاہاں سن ، خاص طور اُتے یالٹا وچ ( بخارا دے امیر دا یالٹا محل ) زیلزنووڈسک وچ (بخیل دے امیر دا زیلزنووڈسک محل) ، سینٹ پیٹرز برگ ( بخارا دے امیر دے گھر ). اورینبرگ وچ امیر بخارا دے نمائندے نو‏‏ں امارات تو‏ں باہر اک ممکنہ رہائش گاہ وی سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
 

## ایہ وی دیکھو

* خان بخارا خانیت
* خان کوکند خانیت
* خان خیوا خانیت

## نوٹ

## حوالے

* وڈا روسی انسائیکلوپیڈیا
گٹھ:امراء
گٹھ:ازبکستان د‏‏ی تریخ