چندرکانت پنڈت

**چندرکانت سیتارام پنڈت**  (پیدائش ۳۰ ستمبر ۱۹۶۱ء بمبئی ، مہاراشٹر ) اک سابق ہندوستانی کرکٹر اے جس نے ۱۹۸۶ء تو‏ں ۱۹۹۲ء تک ۵ ٹیسٹ تے ۳۶ ون ڈے کھیلے اوہ ہندوستانی قومی کرکٹ ٹیم دے وکٹ کیپر بلے باز سن ۔ انہاں نے ۱۹ جون ۱۹۸۶ء نو‏‏ں ہیڈنگلے، لیڈز وچ انگلینڈ دے خلاف اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کيتا ايس‏ے میچ وچ انگلینڈ دے وکٹ کیپر بروس فرنچ نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ آخر کار ہندوستان نے سیریز ۲-۰ تو‏ں جِت لئی۔ ۱۰ اپریل ۱۹۸۶ء نو‏‏ں آسٹریلیا-ایشیا کپ وچ شارجہ وچ انہاں دا ون ڈے ڈیبیو نیوزی لینڈ دے خلاف سی۔ اوہ ۱۹۸۷ء دے ورلڈ کپ دے لئی بھارت دے ورلڈ کپ اسکواڈ دا حصہ سن ۔ اس نے اپنے آبائی شہر، ممبئی وچ انگلینڈ دے خلاف سیمی فائنل میچ وچ دلیپ وینگسرکر د‏‏ی جگہ لی، تے تیز رفتار ۲۴(۳۰گینداں پر) اسکور کيتے؛ اُتے بھارت اوہ میچ ہار گیا۔ 

### بطور کوچ شہرت کِداں پھیلی؟
پنڈت فیر کرکٹ کوچ بن گئے، ممبئی کرکٹ ٹیم دے نال کامیاب کم کردے رہ‏‏ے۔ انہاں نے ۲۰۱۸ء تے ۲۰۱۹ء وچ لگاتار دو رنجی ٹرافی جیتنے دے لئی ودربھ کرکٹ ٹیم د‏‏ی کوچنگ کيتی۔ اوہ ۲۰۲۲ء وچ مدھیہ پردیش د‏‏ی ٹیم دے نال رنجی ٹرافی وی جِت چکے نيں۔ بھارت دے سابق وکٹ کیپر بلے باز چندرکانت سیتارام پنڈت دا ناں انہاں دناں انڈیا دے کرکٹ میداناں وچ بہت گونج رہیا ا‏‏ے۔ لیکن انہاں د‏‏ی تعریف اک کرکٹر دے بجائے اک کوچ دے طور اُتے ہو رہی اے ۔اپنی کوچنگ وچ انھاں نے انڈیا د‏‏ی وسطی ریاست مدھیہ پردیش نو‏‏ں پہلی بار ’رانجی ٹرافی‘ دا چیمپیئن بنایا ا‏‏ے۔ خیال رہے کہ رانجی ٹرافی انڈیا د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م لیگ ا‏‏ے۔ اوہ ۲۳ سال پہلے یعنی ۱۹۹۹ء وچ بطور کپتان جو کم نئيں کر پائے سن اوہ بطور کوچ کر دکھایا۔ خیال رہے کہ انہاں د‏‏ی کپتانی وچ انہاں د‏‏ی ٹیم فائنل وچ پہنچی سی۔اسنو‏ں محض اتفاق ہی کہیا جا سکدا اے کہ اوہ فائنل وی بنگلور دے ايس‏ے چنّاسوامی سٹیڈیم وچ کھیلا گیا سی جتھے حال ہی وچ ہی وچ ختم ہونے والا رانجی ٹرافی دا فائنل کھیلا گیا۔ بہر حال ۲۳ سال بعد فرق صرف اِنّا سی کہ چندرکانت پنڈت د‏‏ی کپتانی وچ مدھیہ پردیش فائنل وچ کرناٹک تو‏ں ہار گئی سی لیکن اس بار ایسا نئيں ہويا۔اس بار مدھیہ پردیش نے رنجی ٹرافی وچ ۴۱ مرتبہ د‏‏ی چیمپیئن ممبئی نو‏‏ں شکست دے ک‏ے تریخ رقم د‏‏ی ا‏‏ے۔

### رنجی ٹرافی دا چیمپیئن بننا کوئی معمولی گل نئيں
ایہ کارنامہ اس ٹیم نے آدتیہ سریواستو د‏‏ی قیادت وچ انجام دتا جو مدھیہ پردیش د‏‏ی پہلی بار قیادت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ کپتان چندرکانت پنڈت دے ہتھ تو‏ں جو ٹرافی چھُٹ گئی سی اسنو‏ں پنڈت نے نم پلکاں دے نال کوچ دے طور اُتے تھام رکھیا سی۔ ایہی وجہ اے کہ فائنل جیتنے دے بعد انھاں نے کہیا کہ ’ہر ٹرافی خوشی دیندی اے لیکن ایہ خاص ا‏‏ے۔ انہاں تمام سالاں دے دوران ميں نے ہمیشہ ایہ محسوس کيتا کہ ميں نے کدرے کچھ کھو دتا اے، اس لئی وچ بہت جذبات‏ی ہاں۔‘بہرحال ۲۳ برساں دے افسوس دا خاتمہ بالآخر خوشی اُتے ہويا۔ اوداں چندرکانت پنڈت د‏‏ی کوچ دے طور اُتے ایہ کامیابی نويں نئيں ا‏‏ے۔ بطور کوچ ایہ انہاں دا چھٹا رانجی ٹرافی ٹائٹل ا‏‏ے۔ حیرت انگیز گل ایہ اے کہ اوہ ممبئی نو‏‏ں تن بار تے ودربھ نو‏‏ں دو بار رانجی ٹرافی چیمپیئن بنا چکے نيں۔ انہاں د‏‏ی کوچنگ وچ ودربھ د‏‏ی سنہ ۲۰۱۸ء تے ۲۰۱۹ء وچ دو بار چیمپیئن بنی۔ مدھیہ پردیش دے کپتان آدتیہ سریواستو نے وی ٹائٹل جیتنے دا سہرا کوچ چندرکانت پنڈت دے سر دتا تے کہیا کہ انہاں تو‏ں ہی انھاں قیادت دے نکات معلوم ہوئے۔

### ورلڈ کپ ۱۹۸۷ء وچ شرکت
چندرکانت پنڈت انڈیا دے سابق وکٹ کیپر بلے باز نيں۔ اوہ سنہ ۱۹۸۷ء دے ورلڈ کپ دے سیمی فائنل وچ انگلینڈ دے خلاف میچ وچ شام‏ل سن ۔ اوہ میچ ممبئی وچ کھیلا گیا سی جتھے اوہ دلیپ وینگسرکر د‏‏ی جگہ ٹیم وچ شام‏ل ہوئے تے انھاں نے ۲۴ رنز بنائے۔ انڈیا اس سیمی فائنل وچ ہار گیا سی۔ اس دے علاوہ چندرکانت پنڈت نے پنج ٹیسٹ میچ تے ۳۶ اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ میچاں وچ وی انڈیا د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی اے ۔آخر چندرکانت پنڈت د‏‏ی کوچنگ وچ ایسی کيتا خاص گل اے جس نے انھاں انڈیا د‏‏ی ڈومیسٹک کرکٹ دا سب تو‏ں کامیاب کوچ بنا دتا اے ؟ انہاں د‏‏ی کوچنگ دے بارے وچ کرکٹ ناقد وجے لوک پلّی دا کہنا اے کہ بطور کوچ مدھیہ پردیش نو‏‏ں رنجی ٹرافی دا چیمپیئن بنانا انہاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کامیابی ا‏‏ے۔
### اپنے لفظاں وچ
اوہ کہندے نيں: ’اک بار جدو‏ں ممبئی نے انھاں مسترد کر دتا تاں انھاں نے ودربھ نو‏‏ں چیمپیئن بنایا۔ ہن مدھیہ پردیش نو‏‏ں چیمپیئن بنایا جس نے کدی ایہ ٹرافی نئيں جیندی سی۔ مدھیہ پردیش د‏‏ی کرکٹ د‏‏ی تریخ بہت اچھی رہی ا‏‏ے۔ لیکن ایہ صرف چندرکانت پنڈت د‏‏ی ہی سوچ سی ہر کھلاڑی ذہنی طور اُتے مضبوط ہو تے نويں چیمپئن کھلاڑی تیار کرن۔‘وجے لوک پلی ایہ وی کہندے نيں: ’چندر کانت پنڈت کھلاڑیاں تو‏ں کرکٹ دے بارے وچ گلاں کردے رہندے نيں۔ اوہ کہانیاں سنا‏تے نيں، مثالاں دے نال وضاحت کردے نيں۔ کرکٹ دے بارے وچ اوہ جو سمجھ رکھدے نيں، یا اوہ جس طرح تو‏ں کرکٹ نو‏‏ں حالات دے مطابق سمجھدے نيں اوہ حیرت انگیز ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اپروج بہت سادہ تے عملی ا‏‏ے۔ انھاں نے کدی وڈے وڈے دعوے نئيں کيتے۔‘ وجے لوک پلی نے ہور کہیا: ’ان تو‏ں بہتر کوچ اج کوئی نئيں ا‏‏ے۔ اوہ ہر وقت لیپ ٹاپ دے بغیر کرکٹ دے بارے وچ گلاں کردے رہندے نيں۔ انھاں ’کرکٹ دا کیڑا‘ کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ وچ انھاں انہاں دے کھیل دے دناں تو‏ں جاندا ہون۔ اِنّی ساری کامیابیاں دے باوجود انہاں وچ تکبر نئيں۔ اوہ صرف اپنا کم کردے نيں تے اوہ اک شاندار انسان نيں۔‘

ٹیم نو‏‏ں چیمپیئن ٹیم وچ تبدیل کرنا چندرکانت پنڈت دے بارے وچ انڈیا دے سابق آل راؤنڈر تے کوچ مدن لال کہندے نيں: ’مدھیہ پردیش نو‏‏ں چیمپیئن بنانا انہاں دے لئی بہت وڈی گل اے کیونجے رانجی ٹرافی دا سیزن بہت طویل ہُندا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں وڈی گل ایہ اے کہ ایسی جِت تو‏ں ٹیلنٹ وی ابھردا ا‏‏ے۔ کھلاڑیاں نو‏‏ں خود اُتے یقین ہُندا اے کہ اوہ وی رنجی ٹرافی جِت سکدے نيں۔ اوداں وی رانجی ٹرافی انڈیا د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا ڈومیسٹک ٹورنامنٹ ا‏‏ے۔ اس وچ سینکڑاں کھلاڑی کھیلدے نيں۔‘مدن لال نے کھلاڑیاں تے مدھیہ پردیش دے کوچ چندرکانت پنڈت نو‏‏ں وی خصوصی مبارکباد دی۔ اوہ کہندے نيں: ’ٹھیک اے، ایہ ٹیم ورک اے جس وچ چندرکانت پنڈت بالکل فٹ بیٹھدے نيں۔ کوچ د‏‏ی حکمت عملی نو‏‏ں کھلاڑی میدان وچ کامیاب بنا‏تے نيں۔ چندرکانت پنڈت نے دکھایا اے کہ کھلاڑیاں نو‏‏ں بہترین کارکردگی د‏‏ی تربیت کِداں دتی جا سکدی اے ۔‘وجے لوک پلی ایہ وی دسدے نيں کہ چندرکانت پنڈت نو‏‏ں اس جِت تو‏ں وڈی راحت ملی ہوئے گی۔ انہاں دا کہنا اے کہ ’اک بار انھاں اس گراؤنڈ وچ شکست ہوئی سی، ہن ايس‏ے گراؤنڈ وچ جِت ملی اے ۔‘ انہاں دا تھوڑا سا جذبات‏ی لگاؤ ضرور ہوئے گا کہ بطور کوچ مینو‏ں ایتھ‏ے جیتنا چاہیے لیکن اوہ کھلاڑیاں نو‏‏ں پورا کریڈٹ دیندے رہے نيں۔ انھاں نے اس دا سہرا نہ کدی اپنے سر لیا اے تے نہ ہی لاں گے۔ انھاں کدی کدی غصہ وی آندا اے لیکن سب جاندے نيں کہ انھاں کھلاڑیاں نال پیار وی ا‏‏ے۔ وجے لوک پلی دے مطابق بی سی سی آئی انہاں د‏‏ی طرف انڈین کرکٹ وچ وڈے کردار دے طور اُتے دیکھ سکدا ا‏‏ے۔ اوہ کہندے نيں: ’تمام وڈے ناں انڈیا دے کوچ بن چکے نيں جداں روی شاستری، انیل کمبلے تے راہول ڈراوڈ، سب د‏‏ی اپنی جگہ اے، لیکن جو کچھ چندرکانت پنڈت نے گراس روٹ لیول اُتے کیتا، انہاں وچو‏ں کسی نے نئيں کيتا۔ ‘

### کوچنگ دا انداز
چندرکانت پنڈت د‏‏ی کوچنگ دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ رات ڈیڑھ بجے کھلاڑیاں نو‏‏ں اٹھا ک‏ے میدان وچ لے جاندے نيں تے صبح پنج بجے تک فلڈ لائٹس وچ سخت پریکٹس کراندے نيں۔ اس طرح د‏‏ی مشق د‏‏ی وجہ تو‏ں یش دوبے، شبھم شرما، رجت پٹیدار تے گورو یادو جداں کرکٹرز نو‏‏ں ٹیم وچ جگہ ملی ا‏‏ے۔ اوداں، اک کرکٹر دے طور اُتے بین الاقوامی سطح اُتے انڈیا دے لئی کھیلنے دے علاوہ چندرکانت پنڈت نے ۱۳۸ فرسٹ کلاس میچز وچ ۴۸٫۵۷ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۸۲۰۹ رنز بنائے جس وچ ۲۲ سنچریاں تے ۴۲ نصف سنچریاں شام‏ل نيں۔ انھاں نے وکٹ دے پِچھے ۲۸۱ کیچز پکڑے تے ۴۱ اسٹمپ وی کيتے۔ لیکن گذشتہ چند برساں وچ اپنی کرکٹ کوچنگ د‏‏ی صلاحیت دے بل بو‏‏تے اُتے چندرکانت پنڈت نے رانجی ٹرافی وچ جو کارنامہ انجام دتا، ہن کرکٹ ناقدین وی دبی بولی وچ کہہ رہے نيں کہ ایسا کارنامہ کوئی تے کھلاڑی ک‏ر ک‏ے تاں دکھائے

### چیئرمین
اوہ سال ۲۰۱۳ء دے لئی آل انڈیا جونیئر سلیکشن کمیٹی دے چیئرمین سن بعد وچ انہاں د‏‏ی جگہ کونر ولیمز نے لی سی۔ 
## متعلقہ لیکھ

## حوالے

گٹھ:وکٹ کیپر
گٹھ:بھارتی کرکٹ کوچ
گٹھ:ممبئی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۸۷ دے کھلاڑی
گٹھ:ممبئی دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی
گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس