open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
چک 14 ڈی

** چک 14 ڈی ** ضلع اوکاڑا چ تصیل دیپالپور دا اک پنڈ اے  ،جہڑا  دیپالپور نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔

اس پنڈ دی بھوئیں نوں  دیپالپور نہر  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال **ڈی**(D=Dipalpur Canal) لگیا ہویا اے ۔
thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل دیپالپور    چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع اوکاڑا
*تصیل دیپالپور 
*دیپالپور نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
*http://www.nrb.gov.pk/lg_election/union.asp?district=31&dn=Okara

گٹھ:پنڈ
گٹھ:پاکستان دے پنڈ
گٹھ:پنجاب دے پنڈ
گٹھ:ضلع اوکاڑا دے پنڈ
گٹھ:تحصیل دیپالپور دے پنڈ
گٹھ:دیپالپور نہر دے پنڈ
چک 51 جی ڈی

** چک 51 جی ڈی ** ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے  ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔

اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال **جی ڈی**(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔
thumbnail|ضلع ساہیوال دے پنڈاں دا نقشہ
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال    چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع ساہیوال
*لوئر باری دوآب 
*تصیل ساہیوال 
*گوگیرہ برانچ نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
*http://www.nrb.gov.pk/lg_election/union.asp?district=31&dn=Sahiwal 

گٹھ:پنڈ
گٹھ:پاکستان دے پنڈ
گٹھ:پنجاب دے پنڈ
گٹھ:ضلع ساہیوال دے پنڈ
گٹھ:تحصیل ساہیوال دے پنڈ
گٹھ:گوگیرہ برانچ نہر دے پنڈ
فلئروویم

**فلئروویم** اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Fl اے تے ایدا ایٹمی نمبر 114 اے۔ فلئروویم سب توں پہلاں ,1998 وچ Joint Institute for Nuclear Research دوبنا (شہر)،روس وچ بنایا گیا۔ سیبورجیم دے 8 آئیسوٹوپ نے (287Fl-287mFl-286Fl-285Fl-284Fl-288Fl-288Fl-289mFl-289Fl)۔ایدے آخری شیل چ 4 ویلنٹ الیکٹران نیں۔

## ناں
**فلئروویم** دا ناں روس دی "فلئروف لبارٹری آف نیوکلیر ریایکشن" دے ناں تے رکھیا گیا اے۔ "فلئروف لبارٹری آف نیوکلیر ریایکشن" دا ناں جورجي فليروف دے ناں تے رکھیا گیا اے۔ ایس ناں توں پہلاں ایس عنصر دا ناں "انانکواڈیم" سی۔

## بارلے جوڑ
جورجي فليروف

**جورجي فليروف**{Georgy Nikolayevich Flyorov (روسی: Гео́ргий Никола́евич Флёров)} روس دا اک وڈا نیوکلیر فزسسٹ سی۔ اوہ 2 مارچ 1913 وچ جمیا سی تے 19 نومبر 1990 نوں مریا سی۔ 2012 چ ایس دی بنائنی ہوئی لبارٹری (فلئروف لبارٹری آف نیوکلیر ریایکشن) دے ناں تے اک تابکاری کیمیائی عنصر "فلئروویم" دا ناں رکھیا گیا۔

## بارلے جوڑ

گٹھ:روس
گٹھ:روسی شخصیتاں
سایوز ٹی ایم اے-19ایم

**سایوز ٹی ایم اے-19ایم** روس دا اک خلائی جہاز اے جس نے 15 دسمبر 2015ء نوں قازقستان دے بیکانور خلائی اڈا توں قومانتری خلائی سٹیشن لئی اڑان بھری ، اس خلائی جہاز چ **ایکسپیڈیشن 46** دے تن ممبر سن ۔ ٹی ایم اے-19ایم  سایوز خلائی گڈی دے 1967 چ اسدی پہلی اڈاری (سایوز 1) توں ہن تک 128ویں اڈاری سی ۔ اس خلائی جہاز دے کریو وچ کمانڈر دے نال امریکی تے برطانوی خلاباز سن ۔

## باہرلے جوڑ

* Soyuz TMA-19M Real Time Tracking 
گٹھ:بین القوامی خلائی سٹیشن
 
گٹھ:انسان بردار خلائی پروازاں
گٹھ:خلائی پروازاں
گٹھ:خلائی سٹیشن
گٹھ:روس
گٹھ:سوویت خلائی سائنس
جناح بیراج

**جناح بیراج**، پنجاب، پاکستان وچ انڈس دریا اُتے بݨے تربیلا ڈیم توں 200 کلومیٹر تھلے والے پاسے بݨیا اے، جیہڑا تھل دے علاقے وچ وگدیاں نہراں دے نظام اُتے کنٹرول رکھدا اے۔ جہلم تے انڈس دریاواں دے درمیان دے علاقے دے کچھ حصے نوں ایتھوں ای پاݨی ملدا اے۔ ایتھے 3600 میگاواٹ بجلی وی بݨدی اے۔ پہلاں برطانوی دور وچ ایتھے اک ہیڈورکس سی، جِتھوں تھل نہر مین لائن اپر نکلدی سی جو ضلع میانوالی تے ضلع خوشاب دے علاقے نوں سیراب کردی سی۔ ایہدی گنجائش 8500 کیوسکس سی۔ 1953ء توں بعد ہیڈورکس دی جگہ بیراج بنا دتا گیا، جیہدی گنجائش 6.70 ایم.اے.ایف. اے تے سجّے تے کھبّے پاسّے توں نکلدیاں نہراں نوں پاݨی فراہم کردا اے۔ سجّے پاسّے دی نہر ضلع تونسا تے ضلع ڈیرا غازی خاں دے علاقے وچ پاݨی دیندی اے۔

## حوالے

گٹھ:پنجاب دے بیراج
گٹھ:پنجاب دے ہیڈ ورکس
گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
منگلا ڈیم

منگلا ڈیم جہلم دریا اپر جہلم شہر دے لاگے ہی بنیا اے، جس دی اساری دا کم 1967 وچ ختم ہویا ۔  اس ڈیم دی گنجائش 5.9 ایم.اے.ایف. پانی سٹور کرن دی اے ۔ اچائی 450 فٹّ اتے اس دے ریزروائر دی لمبائی 64 کلومیٹر اے ۔ ایہہ ڈیم اپر جہلم اتے لوئر جہلم نہراں نوں اتے تھلے والے پاسے ہور لوڑاں پوریاں کرن لئی بنایا گیا اے ۔ ایہہ 800 میگاواٹ بجلی وی پیدا کردا اے ۔ مچھی پالن سینٹر اتے سیر-سپاٹے لئی بڑا ودھیا تھاں اے ۔ اپر جہلم نہر جہڑی ٹرپل کینال پراجیکٹ دا حصہ اے، اس ڈیم توں ہی پانی لیندی اے اتے دریا چناب تکّ پہنچدی اے ۔
## ہور ویکھو

*تربیلا ڈیم

گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی
چشمہ جہلم لنک نہر

**چشمہ جہلم لنک نہر**، پنجاب، پاکستان وچ دریائے انڈس تے دریائے جہلم نوں جوڑدی اے۔ ایہ نہر انڈس دریا اپر بݨے چشمہ بیراج توں نکل کے جہلم دریا اپر بݨے رسول بیراج توں تھلے جہلم دریا وچ ڈگھدی اے۔ ایہدی گنجائش 21700 کیوسکس اے۔ اس نہر دا پاݨی دریائے چناب تے دریائے جہلم دے سنگم اُتے بݨے تریموں بیراج توں نکلدیاں رنگ پور، حویلی نہراں تے دریائے راوی توں نکلدی سدھنائی نہر تے دریائے ستلج توں نکلدیاں میلسی نہر تے بہاول نہر نوں تریموں سدھنائی لنک نہر تے سدھنائی بہاول میلسی لنک نہر راہیں پاݨی فراہم کردی اے۔ جیہدے نال ملتان ڈویژن تے بہاول پور ڈویژن دے علاقے نوں آبپاشی لئی پاݨی مِلدا اے۔

## حوالے

گٹھ:پنجاب دا نہری نظام 
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
مظفرگڑھ نہر

ایہہ نہر انڈس دریا توں کھبے پاسیوں تونسا بیراج وِچوں نکلدی اے تے ضلع مظفر گڑھ نوں سیراب کردی اے ۔

## ہور دیکھو
*تونسا پنجند لنک نہر

گٹھ:انڈس دریا دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
تونسا پنجند لنک نہر

**تونسا پنجند لِنک نہر**، انڈس دریا اپر بݨے تونسا بیراج وِچوں نِکلدی اے تے پنجند دریا (ستلج، بیاس، راوی، چناب تے جہلم دریا دے سانجھے دھارے) نال ملدی اے۔ ایہدی گنجائش 2000 کیوسکس اے۔ ایہ پنجند وچ پاݨی دی مقدار نوں ودھاؤندی اے تاکہ تھلے دیاں نہراں نوں پاݨی مل سکے۔ تونسا بیراج 1958 وچ بݨایا گیا سی۔ ایہ اک لکھ کلوواٹ بجلی وی پیدا کردا اے۔

## ہور دیکھو
* ڈیرا غازی خاں نہر
* مظفرگڑھ نہر

## حوالے

گٹھ:پنجاب دا نہری نظام
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
ڈیرا غازی خاں نہر

ایہ نہر پنجاب، پاکستان وچ انڈس دریا توں سجے پاسیوں تونسا بیراج وِچوں نکلدی اے تے ضلع ڈیرا غازی خاں تے ضلع تونسا نوں پاݨی دیندی اے۔

## ہور دیکھو
*مظفرگڑھ نہر

گٹھ:انڈس دریا دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
تریموں سدھنائی لنک نہر

**تریموں سدھنائی لنک نہر**، پنجاب، پاکستان وچ جھنگ دے نزدیک چناب دریا تے جہلم دریا دے سانجھے دھارے کول تریموں بیراج توں پاݨی لے کے حویلی نہر دے برابر چلدی ہوئی راوی دریا نوں پاݨی دیندی اے۔

گٹھ:چناب دریا دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
سدھنائی بہاول میلسی لنک نہر

**سدھنائی بہاول میلسی لنک نہر**، پنجاب، پاکستان وچ راوی دریا اُتے سدھنائی بیراج توں شروع ہُندی اے تے پاکپتن نہر تے میلسی نہر نوں پاݨی دیندی اے، اگے جنوب وَل میلسی دے کول ستلج دریا نال مل جاندی اے۔ پاکپتن تے میلسی نہراں ستلج دریا اُتے برطانوی حکومت ویلے ستلج ویلی پراجیکٹ دے تحت بݨائیاں گئیاں سن۔

گٹھ:راوی دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
تھل نہر

**تھل نہر**، پنجاب، پاکستان دے علاقے تھل وچ اک نہر اے جیہدا مقصد اس علاقے نوں سیراب کر کے سر سبز زرعی علاقے وچ تبدیل کرنا اے۔ 

1919ء وچ جنگ عظیم اول توں مگروں برطانوی حکومت نے کچھ ہور منصوبےآں سمیت اک، تھل نہر دا منصوبہ وی تیار کیتا سی پَر ایہدے اُتے عملدرآمد دی نوبت نئیں آئی۔ آخرکار 16 اگست 2001 نوں صدر جنرل پرویز مشرف نے تھل نہر دی تعمیر دا سنگ بنیاد رکھیا۔ اس نہر دا اک حِصہ مکمل ہو گیا اے تے باقی دی تعمیر جاری اے۔ 

ایہ نہر انڈس دریا اُتے چشما بیراج توں نِکلدی اے۔ چشما بیراج 1960ء دے انڈس طاس معاہدے توں بعد بݨایا گیا۔ تھل نہر انڈس دریا دے بروبرابر چلدی اے۔ ایہ ضلع خوشاب، ضلع بھکھر، ضلع لئیا تے آلے دوآلے دے علاقے نوں پاݨی دیندی اے۔ ایہدیاں بہت ساریاں ڈسٹری بیوٹریز (شاخاں) نیں، جیہڑیاں تونسا پنجند لنک نہر تک چلیاں جاندیاں نیں۔ اس نہر دے بݨݨ نال جہلم دریا تے انڈس دریا دے درمیان وچ واقع صحرائے تھل لہندے علاقے نوں کافی فائدا ہویا اے تے لوکاں دی معاشی تے سماجی ترقی ہوئی اے۔

گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
گٹھ:پنجاب دا جغرافیا
گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
گٹھ:پنجاب دا نہری نظام
بلوکی سلیمانکی لنک نہر

**بلوکی سلیمانکی لنک نہر**، پنجاب، پاکستان وچ باری دوآب وچ اک لنک نہر اے۔ 

قادرآباد بلوکی لنک نہر، بھائی پھیرو دے کول راوی دریا نال جُڑ جاندی اے تے نال ای لہندے پاسے بلوکی بیراج اے جِتھوں پاݨی لے کے بلوکی سلیمانکی لنک نہر اگے سلیمانکی ہیڈ ورکس دے کول ستلج دریا نال ملدی اے۔ اس نہر دا پاݨی ایسٹرن صادقیہ، فورڈواہ تے پاکپتن نہراں ورتدیاں نیں جو برطانوی حکومت ویلے ستلج دریا وِچوں کڈھیاں گئیاں سن۔

## ہور دیکھو
*قادرآباد بلوکی لنک نہر
*رسول قادرآباد لنک نہر

گٹھ:راوی دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
قادرآباد بلوکی لنک نہر

**قادرآباد بلوکی لنک نہر**، پنجاب، پاکستان وچ رچنا دوآب وچ اک لنک نہر اے۔ 

ایہ نہر قادر آباد ہیڈورکس چوں نکلدی اے، رسول قادرآباد لنک نہر تے چناب دریا دا پاݨی لے کے بھائی پھیرو دے کول راوی دریا اُتے بلوکی بیراج دے ذِریعے بلوکی سلیمانکی لنک نہر نوں دیندی اے۔ 

## ہور دیکھو
*بلوکی سلیمانکی لنک نہر
*رسول قادرآباد لنک نہر

گٹھ:چناب دریا دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
رسول قادرآباد لنک نہر

**رسول قادرآباد لنک نہر**، پنجاب، پاکستان وچ چج دوآب وچ اک لنک نہر اے۔ ایہ لنک نہر جہلم دریا چوں رسول بیراج توں نکلدی اے۔ ایہدی گنجائش 18996 کیوسکس اے۔ چناب دریا نال قادرآباد دے مقام اُتے ملدی اے تے فیر دریا نوں پار کرکے قادرآباد بلوکی لنک نہر نوں پاݨی دیندی اے۔

## ہور دیکھو
*بلوکی سلیمانکی لنک نہر
*قادرآباد بلوکی لنک نہر
 

گٹھ:جہلم دریا دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
مرالا راوی لنک نہر

ایہ نہر چناب دریا توں مرالا دے کولوں بی آر بی نہر دے نکلن دے تھاں توں کچھ اپروں نکل کے راوی دریا وچ شامل ہوجاندی اے تاکہ راوی دے ذِریعے پاݨی اگوں نکلݨ والیاں نہراں نوں فراہم کیتا جاسکے۔ 

## ہور دیکھو
*قادرآباد بلوکی لنک نہر
*بی آر بی نہر
*اپر چناب نہر
*لوئر چناب نہر

گٹھ:چناب دریا دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:نہراں
کنڈی نہر

کنڈی کینال، ایکسٹینشن ایاڈ امپروومینٹ آف اریگیشن آن شاہ نہر سسٹم دا ہی اک انگ اے۔ پہلاں کنڈی کینال نوں شاہ نہر نہر دی برجی 2.349 کلومیٹر توں نکلنا تجویز کیتا گیا سی، جس نال 110364 ایکڑ بھوئیں نوں پاݨی دیݨا سی، جیہڑی ہشیارپور تے جلندھر ضلعےآں دے بلاکاں، دسوہا، بھنگا، ٹانڈا اتے بھوگپور وچ پیندی سی۔ فیر ہشیارپور ضلعے دے کجھ ودھانکاراں دے کہن اُتے اس نہر دی الائِمِنٹ نوں شوالک دیاں پہاڑیاں والے پاسے اُچے تھاواں اُتے شفٹ کیتا گیا تاں جو اردھ-پہاڑی علاقے ارتھات کنڈی ایریئے نوں ودھ توں ودھ پاݨی مل سکے ۔

اپروکت کارن کرکے کنڈی کینال نوں مکیریاں ہائیڈرل چینل دی برجی 5.575 کلومیٹر توں کھبے پاسیوں کڈھیا گیا، جس دی سمرتھا وی 300 کیوسکس توں 500 کیوسکس ودھائی گئی ۔ اس نہر تھلے کلّ جی.سی.اے. 181365 ایکڑ اتے سی.سی.اے. 154018 ایکڑ پیندا اے ۔ اس نہر دی اساری اپر 1980 وچ کم شروع ہویا سی تے کچھ سالاں وچ سٹیج نمبر ارتھات برجی 59.2 کلومیٹر تکّ ختم ہو گیا ۔ دوسری سٹیج دا اساری دا کم ج گڑھ شنکر تکّ ہونا سی، کئی سال بند رہیا، فیر دوبارہ شروع ہوگیا۔

## ہور دیکھو
*مکیریاں ہائیڈرل چینل

گٹھ:بیاس دریا دیاں نہراں
گٹھ:بھارت دیاں نہراں
گٹھ:پنجاب دیاں نہراں
گٹھ:چڑھدے پنجاب دیاں نہراں

گٹھ:نہراں
مکیریاں ہائیڈرل چینل

مکیریاں-ہائیڈرل چینل دے کھیتر وچ پہلاں شاہ نہر کینال سسٹم پیندا سی، جہڑا 1744 وچ کجھ لوکاں نے آپ اساریا  سی، جو برسات دے دناں وچ پانی دندا سی، جس دا ہیڈّ ریے پنڈ دے  تھاں تے دریا بیاس اپر پیندا سی ۔ اتھوں اک نہر نکلدی سی، جس دیاں کئی ڈسٹریبیوٹریاں اگے جا کے بن جاندیاں سن ۔ ایہناں نہراں دا پانی یقینی نہیں سی صوف دریا وچ برساتی پانی آؤن 'تے ہی کارگر ہندیاں سن ۔

بھارت سرکار نے 1978 وچ شاہ نہر کینال سسٹم لئی 'ایکسٹینشن ایاڈ امپروومینٹ آف اریگیشن آن شاہ نہر کینال سسٹم' دا پراجیکٹ  منظور کیتا جس دی قیمت 10.63 کروڑ روپئے آؤندی سی ۔ اس پراجیکٹ انومان وچ اس ویلے دے شاہ نہر سسٹم نوں سارا سال پانی دینا سی، جس تھلے 65743 ایکڑ کھیتر آؤندا سی ۔ اس توں علاوہ 8770 ایکڑ دی سنچائی دا وی پربندھ کرنا سی جو پرائیویٹ طور 'تے ذمیندار آپ-اپنے خرچے 'تے سنچائی کردے سن ۔ شاہ نہر سسٹم دے پرانے رجبواہیاں نوں وسا کے 14750 ایکڑ ہور بھوئیں نوں سنچت کرنا، اک نویں کنڈی نہر دا نرمان کرنا جو شاہ نہر دے کھبے کنڈھے توں نکلدی سی ۔ اس پراجیکٹ نوں پھر سودھیا، جس انوسار 154018 ایکڑ بھوئیں نوں پانی دینا سی ۔ اس پراجیکٹ انوسار مکیریاں ہائیڈرل کینال جہڑی دریا بیاس 'تے بنے شاہ پور بیراج توں نکلدی سی، تجویزی گئی اتے 36.94 کلومیٹر دا فیصلہ طے کرکے پھر دریا بیاس 'چ پینا سی ۔ رستے وچ سنچائی کرنی اتے بجلی پیدا کرنا سی ۔ ایہہ پکی نہر جسدی سمرتھا 11500 کیوسکس اے اتے ڈنوگھائی 21 فٹّ اتے تھلیوں چوڑائی 65.50 فٹّ، رستے وچ چار پاور ہاؤساں راہیں بجلی بناؤندی اے جو کرم وار نہر 'تے 6.349 کلومیٹر، 16.004 کلومیٹر، 18.870 کلومیٹر اتے 27.349 کلومیٹر دی لمبائی 'تے ستھت ہن ۔ رستے وچ اک چھوٹی نہر جس دا ناں کنڈی کینال سی، کڈھی گئی، جہڑی مکیریاں ہائیڈرل چینل دی برجی 5.575 کلومیٹر توں نکلدی اے اتے ہشیارپور دے کنڈی کھیتر نوں سنچت کردی اے ۔ مکیریاں ہائیڈل چینل راہیں اتے کنڈی نہر راہیں 0.384 ایم.اے.ایف. پانی ورتیا گیا، باقی پھر دریا بیاس وچ اس دی اک کریک راہیں جا ڈگیا ۔

## ہور ویکھو

*کنڈی نہر

 
 

 

گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی
گٹھ:نہراں
راجستھان نہر

راجستھان فیڈر اتے سرہند فیڈر دوویں نہراں ہی بھارتی پنجاب وچ ریتلے اتے ٹبیاں والے علاقے  چوں گزردیاں ہن، جتھے پانی دی بے حدّ قلت سی ۔ پین والا پانی وی گڈیاں اتے اوٹھاں  تے کئی میلاں توں لیاندا جاندا سی ۔ نہر نوں پکیاں کرن لئی بہت وڈی گنتی وچ پکیاں ٹائیلاں، اٹاں، بجری، سیمینٹ، سریا وغیرہ دی لوڑ سی ۔ سو، نہر دی الائیمینٹ نال کئی میل لمیاں بہت تھائیں پانی دیاں پائیپ لائیناں وچھائیاں گئیاں، ٹائیل اتے اٹاں پتھن اتے پکاؤن لئی کئی بھٹھے اسارے کیتے گئے، کئی سٹور شیڈّ (لاہور شیڈّ ٹائیپ) بنائے گئے اتے ایہناں سٹوراں وچ اساری دا سامان لجان گئے اتے ایہناں سٹوراں وچ اساری دا سامان لجان لئی ریلوے لائیناں (ریلوے سائیڈنسز) وچھائیاں گئیاں، سٹاف اتے ورکراں دے رہن لئی نہری بستیاں اساریاں گئیاں، مٹی پٹن لئی کئی ڈریگلائیناں، ایکسکیویٹر، سکریپر، بلڈوزر خریدے گئے ۔ سامان دی ڈھوآ-ڈھوآئی لئی کئی ٹرکّ، جیپاں اتے ہور مشینری خریدی گئی، سینکڑے ویلڈنگ سیٹ، بجلی پیدا دے آلات خریدے گئے، ہائیٹینشن بجلی لائیناں نہر دے نال-نال بنائیاں کیتیاں گئیاں تاں جو دنے-رات کم چلدا رہے ۔ اس ساری مشینری دی مرمت کئی اڈّ-اڈّ تھاواں 'تے ورکشاپاں ستھاپت کیتیاں گئیاں، مشیناں وچ پیٹرول تے ڈیزل آدی بھرن لئی پمپ لائے گئے اتے ہور کئی طرحاں دے آڈمبر کیتے گئے ۔   نرسندیہ اس وڈاکاری کم لئی بہت وڈی جن-شکتی اتے انتھکّ محنت دی لوڑ سی، جہڑا 1964 وچ ختم ہویا   پنجاب وچ اس دی پلاننگ اتے کم نال مشہور انجینیئر، سی.ایل. ہانڈہ، آئی.ایس.ای.، جی.ایس. سدھو، او.پی. کلسی، ایس. ایس. جوندا، اقبال سنگھ ٹنڈن وغیرہ جڑے رہے، جنہاں نے بڑی نپننتا نال کم نوں سرے چڑھایا ۔

نہر دی 50 میل لمبائی وچ راجستھان فیڈر اس کھیتر وچوں گزردی سی، جتھے دھرتی ہیٹھلے پانی دی پدھر بہت اچی سی تے اتھے کم کرنا بہت اوکھا سی، خاص کرکے پٹائی اتے ٹائیل لائیننگ دا ۔ پانی دے پدھر نوں نیواں کرن لئی تھاں-تھاں وڈی شکتی والے ٹیوبویلّ لائے گئے، جنہاں نال وڈی مقار وچ پانی پمپ آؤٹ کیتا گیا تاں کہ دھرتی دے پانی دی پدھر نیویں ہو سکے ۔ نہر دے بنن توں مگروں وی کئی علاقےآں خاص کرکے مکتسر اتے ملوٹ دے لاگے-چھاگے اجے وی سیم دی سمسیا بہت اے ۔اتھے راجستھان فیڈر اتے سرہند فیڈر وچوں پانی دے رساؤ نال اتے دھرتی وچ لون ہون کارن پانی دھرتی بہتا نہیں چوسدی اتے سیم پیدا ہو جاندی اے، جس توں کسان لوک بہت تنگ ہن ۔

## ہور ویکھو

*فروزپور نہر
*سرہند نہر

 

 

گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی
گٹھ:نہراں
دهستان حومه (شهرکرد)

ایہ ایران دے صوبہ چہارمحال و بختیاری دے ضلعے شہرستان شہرکرد دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (**دہستان** فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔

## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان شہرکرد ، صوبہ چہارمحال و بختیاری چ اے ۔
## ایہ وی ویکھو
*ایران دی انتظامی ونڈ
*ایران دے صوبے
*ایران دے ضلعے(شہرستان)
*ایران دیاں تحصیلاں (بخش)
*ایران دے دہستان(سب تحصیلاں)

## حوالے

## باہرلے جوڑ
شاہ پور کنڈھی بیراج

رنجیت ساگر ڈیم توں تھلے کجھ کلومیٹر دی دوری  تے اک بیراج بناؤن دی کافی چر توں تجویز اے، جس دا کم ننگل ڈیم بیراج ورگا ہووےگا ۔ اس بیراج توں راوی دریا توں دو نہراں نکلن گیاں ، پہلی راوی ناں دی نہر سجے پاسیوں نکلے گی جو  کشمیر کینال نال سنجے جاندے علاقے نوں پانی دیویگی جو پہلاں ہی مادھوپور ہیڈورکس دے سجے پاسیوں نکلدی اے ۔ دوجی نہر شاہ پور کنڈی بیراج دے کھبے پاسے توں نکلے گی جو اک ہائیڈرل چینل ہوویگی ۔ ایہہ نہر کجھ علاقے نوں پانی وی دیویگی اتے 50 فٹّ دے اک ڈراپ نوں بجلی بناؤن لئی ورت کے پھر دریا راوی وچ ہی مادھوپور ہیڈ ورکستوں اپر ڈگے گی ۔ اس سارے پراجیکٹ اپر کجھ کم شروع کیتا گیا سی پر پیسے دی گھاٹ کارن اجے رکیا ہویا اے ۔

 

 

گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی
بیاس پروجیکٹ اکائی نمبر 1

بیاس دریا  تے منڈی شہر توں 21 کلومیٹر اپر پنڈوہ دے  تھاں تے اک پنڈوہ ناں دا 250 فٹّ اچا ڈیم بنایا گیا ۔ ایہہ ڈیم پنڈوہ-بگی ناں دی ٹنل بنا کے جسدی کپیسٹی 9000 کیوسکس رکھی گئی، راہیں پانی بھاکھڑا ڈیم  توں اپر ستلج دریا وچ سٹیا گیا ۔ اس 'تے کلّ 449.17 کروڑ روپئے خرچ ہوئے اتے کم 1977 وچ مکمل ہویا ۔ پنڈوہ-بگی ٹنل راہیں جتھے دریا بیاس دا پانی دریا ستلج وچ سٹیا گیا، اتھے ڈیہر دی تھاں  تے جتھے پانی ستلج وچ ڈگیا، بجلی پیدا کیتی گئی ۔ ایہہ ٹنل 13.1 کلومیٹر لمی اتے 25 فٹّ قطر دی کنکریٹ دی بنائی گئی ۔ ایہہ ٹنل سندرنگر ہائیڈرل چینل وچ پیندی اے، جو سندر نگر بیلینسنگ ریزروائر وچ ڈگدی اے، جہڑی 11.8 کلومیٹر لمی اتے کنکریٹ دی بنی ہوئی اے ۔

سندرنگر بیلنسینگ ریزروائر بناؤن دی لوڑ تاں پئی تاں جو ڈیہر دے  تھاں تے بجلی پیدا کرن لئی 'پیک لوڈ' پیدا کیتا جاوے ۔ ریزروائر توں لے کے ڈیہر تکّ اک ٹنل جس دی کپیسٹی 14250 کیوسکس اے، بنائی گئی تاں کہ ڈیہر بجلی بناؤن والے 6 یونٹ آسانی نال چل سکن ۔ ریزروائر 1974 وچ چالو ہویا اتے اس 'تے 22.20 کروڑ روپئے خرچ آیا ۔

اس پروجیکٹ دا آخری لنک سندر نگر ڈیہر چینل اے، جس دی 12.35 کلومیٹر لمبائی اے اتے اک ٹنل دے روپ وچ اے، جس دا قطر 28 فٹّ دا اے اتے ڈسچارج 14250 کیوسکس اے ۔ اس نوں بناؤن ہتّ 15 لکھ 80 ہزار گھنگز چٹاناں دی کٹائی ہوئی اتے 7 لکھ گھنگز کنکریٹ ورتیا گیا ۔

ڈیہر پاور پلانٹ دریا ستلج دے سجے کنڈھے نیشنل ہائیوے نمبر 21 'تے پیندے سلپڑپل دے اپرلے پاسے ہیگا اے، جتھے سندر نگر-ڈیہر چینل دی ٹنل  چوں نکل کے پانی، سیمینٹ، کنکریٹ دی بنی سرج شافٹ وچ وڑدا اے، جتھے 6 یونٹاں راہیں 690 میگاواٹ بجلی پیدا کرکے پانی بھاکھڑا جھیل وچ جا ڈگدا اے، جتھے 1050 فٹّ دی فال اے ۔ جتھے دریا بیاس دے پانی نال بھاکھڑا ریزروائر دی کپیسٹی ودھ جاندی اے، اتھے ایہہ پانی بھاکھڑا وکھے 148 میگاواٹ وادھو بجلی وی پیدا کردا اے ۔ مادھوپور بیاس لنک جہڑا 0.90 ایم.اے.ایف. دریا راوی دا پانی بیاس وچ سٹدا اے، پواگ وکھے بیاس ڈیم اتے بھاکھڑا ڈیم مل کے پرانے پنجاب دے تنّ چڑھدے دریاواں دا لگپگ 92 فیصدی پانی بھارت نوں ورتن لئی یوگ بناؤندے ہن ۔ بیاس، ستلج لنک بنن 'تے ایہہ مقدار 97 فیصدی ہو جاندی اے ۔ بیاس ستلج لنک دی اساری  تے لگپگ 36000 کامیاں، 2790 ریگولر سٹاف دے میمبراں اتے 540 انجینیئراں نے کم کیتا ۔

## ہورویکھو
*پنڈوہ ڈیم
*بیاس پروجیکٹ
*پنڈوہ جھیل

 

 

گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:آبی جغرافیہ
گٹھ:پانی
گٹھ:نہراں
لوانڈا

**لوانڈا** افریقہ دے دیس انگولا دا اک شہر تے راجگڑھ اے ۔

گٹھ:شہر
گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ترہوتا لپی

**ترہوتا** یا **میتھیلاکشر **لپی میتھلی بولی اک لپی اے جسدی شروعات نیپال وچ ہوئی سی۔یہ کہا جاندا اے کے اسدا سب توں پرانا حوالہ جنکپور مندر وچ ملدا اے جتھے رام تے سیتا دا ویاہ ہویا سی۔  

**ترہوتا **(तिरहुता / তিৰহুতা) جاں **متھیلاکشر** (मिथिलाक्षर / মিথিলাক্ষৰ) میتھلی بولی دی اک لپی جسدی شروعات نیپال دے متھالا علاقے وچّ ہوئی سی۔ ترہوتا لپی دا سبھ توں پرانا حوالہ جنکپر دے جنکی مندر وچّ ملدا ہے۔ منیا جاندا ہے کہ اس مندر وچّ رام اتے سیتا دا ویاہ ہویا سی۔ ایہہ لپی ہزاراں سال پرانی ہے پر اج دی متی وچّ میتھلی دے زیادہ تر بلارے دیوناگری لپی دی ورتوں کردے ہو جس نوں نیپالی اتے ہندی بولیاں لکھن لئی وی ورتیا جاندا ہے۔ اس کارن پچھلے سالاں وچّ ترہوتا جانن والے بلاریاں دی گنتی گھٹّ گئی ہے۔

## لپی

### [[ وئنجن]](حروف صحیح)

### [[سوَر]](واول)

### ہور چنہ

### انک(عدد)

## حوالے

گٹھ:لپی
گٹھ:لپیاں
گٹھ:براہمی پروار دیاں لپیاں

گٹھ:براہمی لپیاں
گٹھ:لپیاں
فالکن 9

**فالکن 9** امریکی کمپنی سپیس ایکس دا بنایا اک دو سٹیجی راکٹ اے ، فالکن 9 دے **Falcon 9 v1.0**  ،**Falcon 9 v1.1** (ہن آلا ورژن) تے **Falcon 9-R** (کجھ حد تک مڑ ورتوں لانچ سسٹم) نیں ۔ اس دو سٹیجی خلائی گڈی دے دونے سٹیجاں نوں راکٹ انجن نال طاقت دتی جاندی اے ، جہڑے مائع آکسیجن (LOX) ،راکٹ گڑیڈ کیروسین (RP-1) نال چلدے نیں ۔اس راکٹ دی پہلی سٹیج مڑ ورتوں لئی ڈیزائن کیتی گئی اے تے دوجی سٹیج مڑ نئیں ورتی جاسکدی ۔  ہن آلا   فالکن9(وی1.1)    پے لوڈ نوں تھلواں زمینی مدار تے  پے لوڈ نوں زمین ساکن ٹرانسفر مدار تک لے جا سکدا اے ۔

 The Falcon 9 v1.0 only launched the Dragon spacecraft; it never launched with the clam-shell payload fairing.

 On SpaceX CRS-1, the primary payload, Dragon, was successful. A secondary payload was placed in an incorrect orbit because of a changed flight profile due to the malfunction and shut-down of a single first-stage engine. Likely enough fuel and oxidizer remained on the second stage for orbital insertion, but not enough to be within NASA safety margins for the protection of the International Space Station.

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* Falcon 9 official page 
* Falcon Heavy official page 
* Test firing of two Merlin 1C engines connected to Falcon 9 first stage, Movie 1, Movie 2 (January 18, 2008)
* Press release announcing design  (September 9, 2005)
* SpaceX hopes to supply ISS with new Falcon 9 heavy launcher (Flight International, September 13, 2005)
* SpaceX launches Falcon 9, With A Customer  (Defense Industry Daily, September 15, 2005)

گٹھ:بین القوامی خلائی سٹیشن
 
گٹھ:انسان بردار خلائی پروازاں
گٹھ:خلائی پروازاں
گٹھ:خلائی سٹیشن
گٹھ:روس
گٹھ:سوویت خلائی سائنس
چک 1 اک اےایل

** چک 1 -1اےایل ** ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا  لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔

اس پنڈ دی بھوئیں نوں  نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال **1اےایل** لگیا ہویا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد    چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع اوکاڑا
*لوئر باری دوآب نہر
*تصیل رینالہ خورد 
*1اےایل نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
*http://www.nrb.gov.pk/lg_election/union.asp?district=31&dn=Okara
بخش مرکزی شهرستان سنندج

ایہہ ایران دے صوبہ کردستان دے  ضلعے  شہرستان سنندج دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(**بخش** فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔ 
## لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی  لوک آ۔
## تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے  صوبے کردستان چ شہرستان سنندج اے ۔
## تریخ
## ہور ویکھو
*ایران دیاں تحصیلاں
*ایران دے ضلعے
*ایران دے صوبے
*ایران دے دہستان
## باہرلے جوڑ
## حوالے

گٹھ:ایران
گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:صوبہ کردستان دیاں تحصیلاں
چک 113 مراد

**چک 113 مراد** ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر  دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال *مراد* لگدا اے ۔

## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع بہاولنگر 
*ایسٹرن صادقیہ نہر
*مراد نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 12 فورڈواہ

**چک 12 فورڈواہ** ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال *فورڈواہ * لگدا اے ۔
350px|thumbnail|تحصیل حاصلپور دے پنڈاں دا نقشہ

## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع بہاولپور 
*تصیل حاصلپور 
*بہاول فورڈ فیڈر نہر
*فورڈواہ نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 1 ای بی

**چک  1 ای بی** ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں *ایسٹرن بار ڈویژن* دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 
350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
 
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع پاکپتن 
*تصیل عارفوالا  
*پاکپتن نہر
*اپر پاکپتن نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 2 ڈبلیو بی

**چک  1 ڈبلیو بی** ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں *ویسٹرن بار ڈویژن* دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 
350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
 

 
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع وہاڑی 
*تصیل وہاڑی  
*پاکپتن نہر
*لوئر پاکپتن نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 196 گ ب

**چک  196 گ ب** ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال **گ ب** (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 
 

 
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد  دے پنڈاں دا نقشہ
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع فیصل آباد 
*تصیل سمندری  
*گوگیرہ برانچ نہر
*اپر گوگیرہ برانچ نہر
*لوئر گوگیرہ برانچ نہر
*بورالا برانچ نہر
*باہلک برانچ نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
جھامرا

**جھامرا**، **چک نمبر434 گ ب** پنجاب، پاکستان دے ضلع فیصل آباد دی تحصیل تاندلیانوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ نوں لوئر چناب نہر وچوں نکلݨ آلی گوگیرہ برانچ نہر سیراب کردی اے ۔ اس پنڈ دے ناں نال **گ ب** (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 
گوگیرا جنگ آزادی دے مشہور جنگجو احمد خان کھرل دا تعلق اس پنڈ نال اے ۔
 
 
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد  دے پنڈاں دا نقشا

## ہور یکھو
*گوگیرا جنگ آزادی 
*تحصیل تاندلیانوالا
*احمد خان کھرل  
*گوگیرہ برانچ نہر
*اپر گوگیرہ برانچ نہر
*لوئر گوگیرہ برانچ نہر
*بورالا برانچ نہر
*باہلک برانچ نہر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 100 گ ب

**چک 100 گ ب  ** ضلع فیصل آباد دی تحصیل جڑاں والا وچ اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمین نوں لوئر چناب نہر وچوں نکلݨ آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پاݨی لگدا اے ۔ اس پنڈ دے ناں نال **گ ب** (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 
 
 

 
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد  دے پنڈاں دا نقشا

## لوک گݨتی

## تھاں ٹھکاݨا
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد دی تحصیل جڑاں والا وچ وس رہیا اے ۔

## ہور دیکھو
*ضلع فیصل آباد 
*تحصیل جڑاں والا
*جڑاں والا  
*گوگیرہ برانچ نہر
*اپر گوگیرہ برانچ نہر
*لوئر گوگیرہ برانچ نہر
*بورالا برانچ نہر
*باہلک برانچ نہر

## حوالے
چک 90 گ ب

**چک  90 گ ب ** ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔ 
## ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال **گ ب** (G.B=Gogera 
Branch)   لگدا اے ۔ 
 

 
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد  دے پنڈاں دا نقشہ
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع فیصل آباد 
*تحصیل فیصل آباد صدر  
*گوگیرہ برانچ نہر

*لوئر چناب نہر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
پال لارینس موڈریچ

**پال لارینس موڈریچ**اک امریکی بائیو کیمسٹری گرو تے ڈیوک یونیورسٹی دے پروفیسر نے۔ اوہناں نوں ڈی این اے دے ٹٹے جوڑاں بارے کھوج کرن لئی عزیز سنجر تے ٹامس لینڈال دے نال 2015 دا کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔او 13 جون 1946 ریتون نیو میکسیکو، امریکہ چ جمے۔
## ہور پڑھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ
سٹونز دریا دی لڑائی

**سٹونز دریا دی لڑائی** امریکی گھر دی لڑائی جاں امریکی خانہ جنگی  وچ  مڈل ٹینیسی چ 31 دسمبر 1862 توں 2 جنوری 1863 تک لڑی جان آلی لڑائی  آ ۔ایہ لڑائی امریکی گھر دی لڑائی وچ اک وڈی لڑائی سی جس وچ دوناں پاسےآں دا بھاری جانی نقصان ہویا ۔
## لڑائی دا پس منظر
## لڑائی
### دسمبر 31, 1862

31 دسمبر نوں سویرے 6 بجے کنفدریٹ آگو ولمیم ہارڈی نے یونین آرمی دے سجے پاسے حملہ کیتا ۔

### یونین

### کنفڈریٹ

## مگروں

اس لڑائی چ کل 24,645 موتاں ہویاں: 12,906 یونین پاسے دیاں تے 11,739 کنفڈریٹاں دیاں. کل صرف 76,400 فوجیاں وچوں ایہ موتاں ہویاں,ایہ امریکی گھر دی لڑائی دیاں وڈیاں لڑائیاں دے تول چ سبتوں بوہتاں ہلاکتاں سن ،جہڑیاں  ایسے سال ہون آلیاں خونی لڑائیاں شیلوہ دی لڑائی تے اینٹیٹام دی لڑائی  وچ ہویاں موتاں توں وی ودھ سن ۔  

## حوالے

## باہردے جوڑ
* Battle of Stones River: '''Battle Maps''' , histories, photos, and preservation news (Civil War Trust)
* Stones River National Battlefield
* Troop Movement Maps (Stones River National Battlefield)
* Maps of the Union approach to Murfreesboro (Stones River National Battlefield)
* Official Records: The Battle of Stones River (Murfreesboro) December 31 – January 2, 1863 (Civilwarhome website)
* Animated history of the Perryville and Stones River Campaigns 
* Interactive map of Fortress Rosecrans 
* ''The Battle of Stones River: The Soldiers' Story,'' a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan
* The Battle of Murfreesboro – General G.H. Thomas immovable in the center 

گٹھ:امریکی گھر دی لڑائی
گٹھ:جنگاں
گٹھ:لڑائیاں
لوک گنتی دے حساب نال روس دے شہراں دی لسٹ

ایہ روس دے شہراں تے قصبےآں دی لسٹ  اے ، جنہاں دی لوک گنتی 2010ء دی روسی جنگننا (مردم شماری) موجب 50،000 توں ودھ اے ۔

روسی وفاقی اکائیاں دے راجگڑھاں نوں **موٹے** اکھراں چ لکھیا گیا اے ۔

اس لسٹ چ سواستوپول شہر تے کریمیا دے شہراں تے قصبےآں نوں لکھیا گیا ، کیونجے ایہ حالے تیکر روس تے یوکرین وچکار جھیڑے دی تھاں اے تے قومانتری کمیونٹی دی وڈی گنتی انہاں نوں یوکرین دا حصہ مندی ا ے ۔

## شہر تے قصبے

## گيلری

## ہور ویکھو
*روس دے شہراں تے قصبےآں دی لسٹ, روس دے سارے شہراں تے قصبےآں دی مکمل لسٹ ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ
*Russian Cities of over 100,000 population at Citypopulation.de

گٹھ:روس دے شہر
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں

گٹھ:شہر
گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ٹامس لینڈال

**ٹامس لینڈال**اک سویڈش کیمسٹری گرو اے اوہناں دے ودیا کماں تے اوہناں نوں عزیز سنجر تے پال لارینس موڈریچ دے نال 2015 دا کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔ او 28 جنوری 1938  سٹاکہوم، سویڈن چ جمے۔

**ٹامس رابرٹ لینڈل** - رکن رائل سوسائٹی  و اکیڈمی آف میڈیکل سائنسز  (تریخ پیدائش: 28 جنوری 1938ء) - اک سویڈنی  سائنس دان نيں  جنہاں نے سرطان د‏‏ی تحقیق وچ   خصوصی مہارت حاصل کيتی ا‏‏ے۔

2015ء وچ انہاں نو‏‏ں امریکی کیمیا دان پال ایل موڈرچ  تے ترکی کیمیا دان عزیز سنجر دے نال کیمیا دا نوبل انعام مشترکہ طور اُتے ڈی این اے د‏‏ی مرمت د‏‏ی میکانیاندی تحقیق اُتے دتا گیا۔ 

## تعلیم
لینڈل سویڈن دے شہر اسٹاک ہوم وچ واقع  کنگس ہولمین وچ پیدا ہوئے۔  ان دے والدین دا ناں فولک رابرٹ لینڈل تے ایتھل ہلڈا ہلٹ برگ سی ۔ انہاں نے اپنی پی ایچ ڈی د‏‏ی سند 1967ء وچ حاصل کيتی۔اسٹاک ہوم  کے کیرولنسکیا انسٹی ٹیوٹ تو‏ں 1970ء وچ ڈاکٹر آف میڈیسن د‏‏ی سند حاصل کيتی۔

## پیشہ ور زندگی
اپنی پی ایچ ڈی نو‏‏ں مکمل کرنے دے بعد لینڈل نے پرنسٹن یونیورسٹی تے راک فیلر یونیورسٹی وچ مابعد ڈاکٹریٹ  کی تحقیق کيتی۔ اوہ 1978ء تا 1982ء تک گوٹنبرگ یونیورسٹی وچ میڈیکل کیمسٹری دے پروفیسر تعینات رہ‏‏ے۔ 1981ء وچ سلطنت برطانیہ منتقل ہونے دے بعد انہاں نے امپیریل کینسر ریسرچ فنڈ (موجودہ کینسر ریسرچ یو دے ) تو‏ں بطور محقق دے وابستگی اختیار کرلئی- 1986ء تا 2005ء اوہ برطانیہ دے شہر ہرٹ فورڈشائر وچ واقع کلئیر ہال لیبارٹریز دے پہلے کینسر ریسرچ دے ڈائریکٹر رہ‏‏ے۔ 2005ء تو‏ں اوہ فرانسس کرک انسٹی ٹیوٹ دا حصّہ رہ‏‏ے۔ انہاں نے اوتھ‏ے تحقیق 2009ء تک جاری رکھی۔  

## تمغے و اعزازات
لینڈل نو‏‏ں 2007ء وچ رائل سوسائٹی دا رائل میڈل ملا۔ "ساڈی ڈی این اے د‏‏ی مرمت د‏‏ی تفہیم وچ بنیادی  حصّہ ڈالا۔ انہاں  کے کارنامے  اپنی عظمت، وسعت تے دیر پا اثر رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں نہایت عظیم نيں۔"  اوہ نارویجن اکیڈمی آف سائنس اینڈ لیٹرز کے رکن نيں۔ انہاں نو‏‏ں کوپلی میڈل 2002ء وچ دتا گیا۔ انہاں نو‏‏ں 1998ء وچ اکیڈمی آف میڈیکل سائنسز کا بنیادی رکن منتخب کیتا گیا۔ 1988ء وچ اوہ رائل سوسائٹی دے رکن منتخب ہوئے۔ انہاں د‏‏ی انتخابی سند اُتے ایويں لکھیا ہويا اے:

2015ء وچ کیمیا دے نوبل انعام ماں اوہ وی شریک نيں۔ سویڈش اکیڈمی نے درج کیتا کہ "کیمیا دے نوبل انعام مشترکہ طور اُتے ٹامس لینڈل، پال موڈرچ تے عزیز سنجر نو‏‏ں برائے "ڈی این اے د‏‏ی مرمت اُتے د‏‏ی جانے والی میکانیکی تحقیق  کی وجہ تو‏ں دتا گیا۔
## ہور ویکھو
* نوبل انعام برائے کیمیا

  
## ہور پڑھو
* نوبل انعام جتن والیاں دی لسٹ
## حوالے

گٹھ:1938 دے جم
گٹھ:زندہ شخصیتاں
گٹھ:سویڈش ماہرین حیاتیات
گٹھ:سویڈش نوبل انعام یافتہ
گٹھ:کیمیاء وچ نوبیل انعام یافتہ
گٹھ:نوبل انعام برائے کیمیاء وصول کنندگان
گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قومی اکادمی برائے سائنس دے ارکان
بخش مرکزی شهرستان لنگه

ایہہ ایران دے صوبہ ہرمزگان دے  ضلعے  شہرستان بندرلنگہ دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(**بخش** فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔ 
## لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی  لوک آ۔
## تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے  صوبے ہرمزگان چ اے ۔
## تریخ
## ہور ویکھو
*ایران دیاں تحصیلاں
*ایران دے ضلعے
*ایران دے صوبے
## باہرلے جوڑ
## حوالے

گٹھ:ایران
گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:صوبہ ہرمزگان دیاں تحصیلاں
البانیا دے شہر

البانیا دے 36 ضلعےآں چ 50 توں ودھ شہر نیں جہڑے 12 صوبےآں چ نیں۔ 

البانیا دے شہر:

## دس وڈے شہر لوک گنتی دے حساب نال

## ہور ویکھو
* البانیا
* البانیا دی انتظامی ونڈ
* البانیا دے صوبے
* البانیا دے ضلعے

## حوالے

 

گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:البانیا دے آباد تھاں
گٹھ:البانیا دے شہر
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:لسٹاں
آذربائیجان دے شہر

**[[آذربائیجان]]** دے مشہور شہر ایہ نیں۔ 




* آستارا
* آق استفا
* آق داش
* آق دام
* آق سو
* اردوباد
* اسماعلی
* اغوز
* اوجار
* ایمیشلی
* بابک
* باکو
* بالاکن
* بردع

* بیلقان
* بیلہ سوار
* تار تار
* تووز
* جبراییل
* جلفا
* جلیل آباد
* خاشماز
* خان کندی
* خردالان
* خوجالی
* خوجاوند
* داش کسن
* دواچی

* زاقاتالا
* زرد آب
* زنگلان
* ساعتلی
* سالیان
* سومقاییت
* سیاہ زن
* شاہ بوز
* شرور
* شکی
* شماخی
* شمخور
* شوشا
* شیروان

* صابر آباد
* فضولی
* قابالا
* قاخ
* قازاخ
* قبادلی
* قوبا
* قوسار
* کردامیر
* کلبجر
* گدابیگ
* گنجہ
* گوئی چائی
* گوئی گل

* لاچین
* لریک
* لنکران
* مسللی
* منگچویر
* نخجوان
* نفت چالہ
* نفتالان
* یاردیملی
* یولاخ








*باکو
*استارا
*اغجابادی
*اغداش
*تارتار
*اغسو
*ایمیشلی
*بالاکان

*بیردا
*بیلیقان
*جبرائیل شہر
*حاجی قبول
*دشکیسین
*سالیان
*شابران
*شاتلی

*شاماخی
*شاکی
*صابرآباد
*قاخ
*قازاخ
*قوبا
*قوبادلی
*قوسار

*لاچن
*لیرک
*لینکیران شہر
*مسالی
*کردیمیر
*کیلبیجیر
*گوئچے
*گورانبوئے

*گیدیبے
*اغستافا
*منگیچیویر شہر
*علی باخلی
*گانجا شہر
*شیروان شہر
*الخانلی



## آذربائیجان دے سبتوں بوہتی لوک گنتی آلے شہر

گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:آذربائیجان دے آباد تھاں
گٹھ:آذربائیجان دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:لسٹاں
یورپ دے وڈے شہر

ایہ لسٹ **یورپ دے وڈے شہر** لوک گنتی دے نیہہ اتے اے ۔

## حوالے

 
 
 

گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:لسٹاں
ترکی دے شہر

ترکی دا دارالحکومت انقرہ اے پر تریخی راجگڑھ استمبول بدستور دیس دا مالیاتی، اقتصادی تے ثقافتی مرکز اے۔ دوجے اہم شہروں چ کاستامانو ‎، ازمیر،برصہ، ادرنہ طرابزون، غازی انتب، ارض روم، قیصری، ازمیت، قونیہ، مرسین، اسکی شہر، دیار باکر، انطالیا تے سامسون شامل نیں ۔ دیے دی 68 فیصد آبادی شہراں چ رہندی اے۔ مجموعی طور اتے ترکی چ 5 لاکھ توں ودھ آبادی دے 12 تے اک لاکھ توں ودھ آبادی دے 48 شہر نیں۔ 

ترکی دا نقشہ صوبےآں دے ناں نال ۔

### وڈے شہر
{| border="1" style="float:right; clear:right; width:100%;"

thumb|ترکی دا نقشہ
thumb|استaبول
thumb|انقرہ
thumb|ازمیر
thumb|بورصہ
thumb|آدانا
thumb|غازی آنتپ
thumb|قونیہ
thumb|انطالیہ
thumb|قیصری
thumb|مرسین
thumb|اسکی شہر
thumb|دیار بکر
thumb|سامسون
thumb|دنیزلی
thumb|شانلی عرفا
thumb|مالاطیہ
thumb|قہرمان مرعش
thumb|ارض روم
thumb|اسکندرون
thumb|ادرنہ
 

ایہ ترکی دے شہراں دی لسٹ اے۔

## لسٹ

## حوالے

گٹھ:ترکی دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:شہر
گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
 
 گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:ترکی دے آباد تھاں
 
گٹھ:لسٹاں
رومانیا دے شہراں دی لسٹ

ایہ ** رومانیہ دے شہراں** مکمل لسٹ اے۔

## مکمل لسٹ

## حوالے

گٹھ:رومانیہ دے آباد تھاں

گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
 
گٹھ:رومانیہ دے شہر
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:لسٹاں
مالدووا دے شہر

ایہ ** مالدووا دے شہراں** دی لسٹ اے۔
350px|thumbnail|left|مالدووا دا نقشہ
350px|thumbnail|left|ٹرانسنسٹریا دا نقشہ
 
## تھاں بنیا اتے

## لوک گنتی بنیاد اتے

گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ
گٹھ:مالدووا دے آباد تھاں
گٹھ:مالدووا دے شہر
گٹھ:یورپی شہر
گٹھ:یورپ دے شہر
گٹھ:شہر
گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے
گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:لسٹاں
پنوں

ایہ اک جٹاں دا پرانا گوت ہے.‏‎ ‎اہ جٹ ماجھے وچ ہی پاۓ جاندے ہن . اہ گوت بھارت چ سکھ تے ہندو ہن . پاکستان چ مسلمان ہن . اس گوت نے آپنے آپنے دیساں چ بڑی ترقی کیتی ہے . اہ بھارتی پنجاب چ امرتسر تے گرداسپور چ وسدے ہن . پاکستان ج وی اہ پاکستانی پنجاب چ ہی وسدے ہن . اس  گوت دے لوک اج کل  امریکہ ، کینیڈا ، انگلینڈ ورگے دیساں ج وسدے نے . کیئ اتہاسکار اہناہ نوں فنلینڈ چوں آیے ہوۓ دسدے ہن .

گٹھ:جٹاں دیاں گوتاں
گٹھ:لوک
گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ
گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
گٹھ:ہند یورپی قبیلے
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:جٹ
گٹھ: پنجاب دے قبیلے
نواں سال

**نواں سال** وہ ویلا ہندہ اے جد اک کلنڈر سال ختم ہندہ اے تے نواں کلنڈر سال شروع ہندہ اے۔ دنیاں دے وخ وخ کلچر اس ولے اتے جشن منانودے نے۔ گریگوری کلنڈر مطابق یہ ویلا 1 جنوری نوں ہندہ اے جو اج کل سب توں زیادہ ورتیا جاندا اے۔

## حوالہ
بھارت دے شہراں دی لسٹ

بھارت دے مشہور شہراں دے ناں حروف تہجی دے لحاظ نال ایہ نیں۔ 

## شہر جاں ٹاؤن درجہ بندی
* درجہ بلحاظ آبادی 

*درجہ اول: 100,000 توں ودھ
*درجہ دوم: 50,000 توں 99,999
*درجہ سوم: 20,000 توں 49,999
*درجہ چہارم: 10,000 توں 19,999
*درجہ پنجم: 5,000 توں 9,999
*درجہ ششم: 5,000 توں گھٹ

## نکے ناں

## A

## B

## C

## D

## E

## F

## G

## H

## I

## J

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## Q

## R

## S

## T

## U

## V

## W

## Y

## Z

## ا ( الف )
*اجمیر
*احمد آباد
*احمد نگر
*اشوک نگر
*اعظم گڑھ
*اکولہ
*امبالہ
*امرتسر
*ایودھیا
*آگرہ
*الہ آباد
*ایرناکلم
*آنولہ
*آلاپوژا
*آٹنگل
*آلوا

## ب
*بحرام پور
*بریلی
*بنگلور
*بلند شہر
*بدایوں

## پ
*پیلی بھیت
* پالگھاٹ
* پالا، کیرلا
* پئیانور

## ت
* ترواننت پورم
* تلشیری
* تلی پرمبا
* توڈوپوژا

## ٹ
## ج
*جمشید پور
*جیسلمیر
*جبلپور

## چ
*چمپاوت
*چناءی
*چندرپور
*چندی گڑھ
## ح
*حیدرآباد دکن
## د
*دابرا
*دادرا
*دہلی
*دولت آباد
*دہرادون
*دھنباد
*دیوبند

## ر
*راۓپور
*رامپور
*رام نگر

## س
*سہارنپور
*سیتاپور
*سہسوان

## ع
*عادل آباد
*عثمان آباد
*علی گڑھ

## ف
*فتح پور سکری
*فتح گڑھ
*فرخ آباد
*فریداکوٹ
*فریدآباد
*فیروز آباد
*فیروز پور
*فیض آباد
## ک
*کلکتہ
*کنور
*کانپور
*کاشی پور
* کالیکٹ
* کاسرگوڈ
* کوٹایم
* کوتوپرمبا
* کانجنگاڈ
* کرنول
* کوئمباتور
* کولم

## ل
*لکھنؤ

## م
*ممبئی
*مئو
*مباركپور
*میسور
*مرادآباد
*مراد نگر
*مظفر نگر

## ن
*ناگپور
## و
* وڈاگرا

## ہ
## ی
## حوالے

گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
2016

2016 ہن آلا ورہ اے جہڑا جمعہ آلے دن شروع ہویا تے ایہ سال گریگوری کیلنڈر دی 21ویں صدی دا 16واں سال اے 2010ء دے دہاکے دا 7وان سال اے۔ اقوام متحدہ جرنل اسمبلی دے 68ویں سیشن چ  2016ء نوں اناج دا قومانتری (عالمی) سال متھیا گیا اے ۔

## واقعات
### [[جنوری]]
 
## شیڈولڈ ایونٹس
### [[مارچ]]

### [[جولائی]]

### [[اگست]]

### [[ستمبر]]

### [[نومبر]]

### [[دسمبر]]
*31 دسمبر -افغانستان چوں آخری رہندیاں امریکی ، برطانوی تے آسٹریلوی فوجاں نکل جان گئیاں ۔ 

## ہور ویکھو

## حوالے
بخش مرکزی شهرستان اسفراین

ایہہ ایران دے صوبہ اتلا خراسان دے  ضلعے  شہرستان اسفراین دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(**بخش** فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔ 
## لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی  لوک آ۔
## تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے  صوبے اتلا خراسان چ اے ۔
## تریخ
## ہور ویکھو
*ایران دیاں تحصیلاں
*ایران دے ضلعے
*ایران دے صوبے
## باہرلے جوڑ
## حوالے

گٹھ:ایران
گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:صوبہ اتلا خراسان دیاں تحصیلاں
تعلقہ

تعلقہ صوبہ سندھ دے ضلعےآں دے اگانہہ اگے نکی ونڈ اے ، جہڑی پنجاب ،بلوچستان تے خیبر پختونخواہ ضلعےآں دی نکی ونڈ تصیل(تحصیل) برابر اے ۔ 

## ہور ویکھو
*سندھ دے تعلقے

گٹھ:سندھ
گٹھ:سندھ دے تعلقے
ملکی نکی ونڈاں دی لوک گنتی ناپ اتے لسٹ

ایہ سبتوں ودھ لوک گنتی آلے دیساں دی پہلی پدھر دی **انتظامی ونڈ** اے۔

## پہلی پدھر دی لسٹ
}  ||  ||  || align=right | || align=right | || align=right | || || 
-->
|-
|}

## حوالے

گٹھ:دیساں دی نکیاں ونڈاں دی لسٹ
گٹھ:لوک گنتی لسٹاں
گٹھ:لسٹاں
لہندے بنگال دے شہر

ایہ بھارت دے صوبہ لہندا بنگال دے ،2011ء دی جنگننا مطابق 1 لکھ توں ودھ لوک گنتی آلے شہراں دی لسٹ اے:

## ہور ویکھو
*بھارت دے شہراں دی لسٹ
## حوالے

گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
گٹھ:لہندا بنگال دے شہر
گٹھ:لسٹاں
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
ضلع مرشدآباد

**ضلع مرشداباد** (Murshidabad district) (بنگالی: মুর্শিদাবাদ জেলা) چڑھدے بھارت چ مغربی بنگال دا اک ضلع اے۔

## مذہب

## ہور ویکھو
*لہندے بنگال دے ضلعے
*بھارت دے ضلعے
## حوالے

مرشداباد
گٹھ:ضلع مرشد آباد
گٹھ:بھارت دے ضلعے
ضلع علیپور دوار

**ضلع علی پور دوار** بھارت دی ریاست لہندا بنگال دا اک ضلع اے ۔ اس ضلعے دا راجگڑھ علی پور دوار شہر اے ۔

## لوک گنتی
اس ضلعے دی 2011ء دی جنگننا مطابق 17،00،000 سی ۔

## تھاں ٹکانہ
ایہ ضلع ہندستان دے صوبے لہندا بنگال چ اے ۔
## مورتاں




## ہور ویکھو
*لہندے بنگال دے ضلعے
*بھارت دے ضلعے
## باہرلے جوڑ
* 

## حوالے

گٹھ:مغربی بنگال دے ضلعے
گٹھ:ضلع علی پور دوار
گٹھ:بھارت دے ضلعے
لہندے بنگال دے ضلعے

بھارت دی ریاست لہندا بنگال انتظامی طور اتے 3 ڈویژناں جہڑے اگے 20 ضلعےآں چ ونڈے ہوئے نیں ۔ضلعے اگے ہور نکی ونڈ تصیل(انگریزی: subdivision ; بنگالی:মহকুমা ،محکوما)چ ونڈے ہوئے نیں 

## لہندے بنگال دے ڈویژن
لہندے بنگال دے ڈویژن دے اینہاں چ شامل ضلعے اینج نیں:

## لہندےبنگال دے ضلعے

## ہور ویکھو

*بھارت دے ضلعے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* Official website of Government of West Bengal 
گٹھ:لہندا بنگال
گٹھ:لہندے بنگال دے ضلعے
گٹھ:بھارت دے ضلعے
بلھے شاہ صوفی لیرک

شاہ صوفی لرک(en: BULLHE SHAH SUFI LYRIC) پنجابی صوفی شاعر بلھے شاہ دیاں کافیاں دی اک کتاب ہے جو لندن یونیورسٹی ،دے سکول آف اورئینٹل اینڈ افریقن لینگئیجز دے پروفیسر کرسٹوفر شیکل ،نے پنجابی توں انگریزی وچّ ترجمہ کیتی ہے۔ اس کتاب وچّ ہر صفے دے کھبے پاسے پنجابی مول پاٹھ اتے ساہمنے صفے تے انگریزی ترجمہ چھاپیا گیا ہے۔ کتاب وچّ 157 کافیاں توں علاوہ کجھ ہور وی فٹکل رچناواں شامل ہن۔ کیمبرج اتے لندن وکھے ہارورڈ یونیورسٹی پریس ولوں ایہہ کتاب مورتی کلاسیکل لائبریری آف انڈیا سیریز وچّ شائع کیتی گئی ہے۔
## حوالے

گٹھ:کتاباں
گٹھ:صوفی شاعری
تحصیل علی پور دوار

**تحصیل علی پور دوار** بھارت دی ریاست لہندا بنگال دے ضلع علی پور دوار دی اک تصیل اے ۔ اس تحصیل دا راجگڑھ علی پور دوار شہر اے ۔

## لوک گنتی
 

## تھاں ٹکانہ
ایہ [تصیل [ہندستان دے صوبے لہندا بنگال چ ضلع علی پور دوار چ اے ۔
## نکی ونڈ

## ڈیموگرافی
### مذہب

 
## موسم
 

## مورتاں
 



## ہور ویکھو
*لہندے بنگال دے ضلعے
*بھارت دے ضلعے
## حوالے

## باہرلے جوڑ
* 

 

گٹھ:مغربی بنگال دیاں تحصیلاں
گٹھ:لہندا بنگال
ملکھا سنگھ

ملکھا سنگھ (جنم 17 اکتوبر 1935) اک بھارتی دوڑاک ہے جس نے 1960 سمر اولمپک وچّ روم وکھے اتے 1964 سمر اولمپک وچّ ٹوکیو وکھے بھارت دی نمائندگی کیتی۔ ایہہ گولف کھڈاری جیو ملکھا سنگھ دا پیؤ اے۔

راکیش مہرا نے سنگھ دی زندگی دی کہانی بیان کردی اک بالیوڈ فلم، بھاگ ملکھا بھاگ، بنائی ہے جس وچّ مکھ کردار فرحان اختر اتے سونم کپور نے نبھائے ہن۔[2]
## سنمان
پدم شری
## اتھلیٹک ریکارڈ اتے سنمان
* 1st  1958 ایشیائی کھیڈاں – 200 m
* 1st  1958 ایشیائی کھیڈاں – 400 m
* 1st  1958 کامنویلتھ کھیڈاں – 440 yards
*پدم شری – 1959
* 1st  1960 دوستانہ دوڑ 200 میٹر in Pakistan (title of *اڈوا سکھ*)
* 4th – 1960 سمر اولمپکس – 400 m
* 1st  1962 ایشیائی کھیڈاں – 400 m
* 1st  1962 ایشیائی کھیڈاں – 4 x 400 m relay
* 2nd  1964 کلکتہ راشٹری کھیڈاں – 400 m
## حوالے

گٹھ:کھیڈاری
گٹھ:سکھ
گٹھ:بھارتی کھیڈاری
گٹھ:کھیڈ
گٹھ:کھیڈاں
بہرائچ

**بہرائچ** ( انگریزی: Bahraich)، بھارت دی ریاست اترپردیش وچ اک شہر اے جو ضلع بہرائچ دا صدر مقام اے۔

## معلومات
### آبادی
شہر دی کل لوک گنتی 186,223 اے۔

### رقبہ
بہرائچ دا رقبہ 24 مربع کلومیٹر اے تے ایہ سطح سمندر توں 126 میٹر دی بلندی اُتے واقع اے۔

## حوالے

گٹھ:اترپردیش دے شہر
گٹھ:اترپردیش دے آباد تھاں
اچھنیرا

**‎ اچھنیرا**   بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست اترپردیش چ وس رہیا  اے۔

## جانکاری
### لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 19,974 اے ۔
### رقبہ
‎اچھنیرا دا رقبہ  مربع کیلومیٹر اے تے ایہ 167 میٹر سمندر پدھر توں اتے وس رہیا اے۔

## ہور ویکھو
* بھارت
* بھارت دے شہراں دی لسٹ

## حوالے

گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
گٹھ:اترپردیش دے  شہر
رائے بریلی

**رائے بریلی**، بھارت دی ریاست اترپردیش وچ اک شہر اے تے ضلع رائے بریلی دا صدر مقام اے۔

## معلومات
### آبادی
شہر دی کُل آبادی 191316 اے۔
‎

## ہور دیکھو
* بریلی

## حوالے

گٹھ:اترپردیش دے آباد تھاں
گٹھ:اترپردیش دے شہر
بھوج

**بھوج** گجرات دا اک شہر اے ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
گٹھ:گجرات دے  شہر
چائیباسا

**‎ ‎ چائیباسا**   بھارت دی ریاست جھاڑکھنڈ دا اک شہر  اے۔
## جانکاری
### لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 69,565 اے ۔
### رقبہ
## ہور ویکھو
* بھارت
* بھارت دے شہراں دی لسٹ
## حوالے

## باہرلے جوڑ

گٹھ:بھارت دے شہر
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
گٹھ:جھاڑکھنڈ دے  شہر
چک 103 ج ب

**چک  103 ج ب** ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  جھنگ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال **ج ب** (G.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 
 

 
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد  دے پنڈاں دا نقشہ
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع فیصل آباد 
*تصیل چک جھمرہ  
*جھنگ برانچ نہر

*لوئر چناب نہر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 218 ج ب

**چک  218 ج ب  ** ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔  
## ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال **ج ب** (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔ 
 

 
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ  دی تصیل جھنگ چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع جھنگ 
  
*جھنگ برانچ نہر

*لوئر چناب نہر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
آبنائے باسفورس

**آبنائے باسفورس** ، ترکی وچ اک آبنائے آ جو ترکی دے یورپی حِصے (روم ایلی) تے ایشیائی حِصے (اناطولیہ) نو‏‏ں جدا کرکے یورپ تے ایشیا دے درمیان سرحد قائم کردی ا‏‏ے۔ اس آبنائے نو‏‏ں آبنائے استنبول وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ بین الاقوامی جہاز رانی لئی استعمال ہوݨ والی دنیا د‏‏ی سبھ تو‏ں تنگ آبنائے آ جو بحیرہ اسود نو‏‏ں بحیرہ مرمرہ نال ملاؤندی اے (واضح رہے کہ بحیرہ مرمرہ آبنائے در دانیال دے ذریعے بحیرہ ایجیئن نال مُنسلک اے جو بحیرہ روم نال ملیا ہويا اے)۔

استنبولی باشندے ایہنو‏ں صرف Boğaz کہندے نيں جد کہ Boğaziçi د‏‏ی اصطلاح آبنائے دے نال نال واقع استنبول دے علاقےآں لئی استعمال ہُندی اے۔

## خصوصیات
ایہ آبنائے تقریبن 30 کلومیٹر طویل اے، ایہد‏ی ودھ تو‏ں ودھ چوڑائی شمالی داخلی راستے اُتے 3 ہزار 700 میٹر اے تے گھٹ تو‏ں گھٹ چوڑائی کنڈیلی تے اشیان دے مقام اُتے 700 میٹر تے اینادولوحسان تے رومیلی حسان دے مقام اُتے 750 میٹر ا‏‏ے۔ آبنائے د‏‏ی گہرائی 36 تو‏ں 124 میٹر ا‏‏ے۔

اس آبنائے دے دونے طرف 13 ملیئن تو‏ں ودھ آبادی والے شہر استنبول د‏‏ی گنجان آبادی اے۔

## پُل

[thumb|[باسفورس پل]]
آبنائے باسفورس اُتے دو پُل قائم نيں۔ 1973ء وچ مکمل ہوݨ والا پہلا پل ”باسفورس پل“ 1074 میٹر طویل ا‏‏ے۔ دوسرا پل ”فاتح سلطان محمد پل“ 1090 میٹر طویل اے تے 1988ء وچ مکمل ہويا۔ ایہ پہلے پُل تو‏ں تقریبن 5 کلومیٹر شمال وچ واقع آ۔ حکومت ترکی ولوںُ نشان زدہ 7 وچو‏ں اک مقام اُتے تیسرا پل وی تعمیر کرن دا منصوبہ ا‏‏ے۔ 

مرمرے نامی اک ہور گزرگاہ زیر تعمیر اے۔ ایہ 13.7 کلومیٹر طویل ریلوے سرنگ ہوئے گی جو آبنائے دے تھلے 55 میٹر گہرائی تو‏ں گزرے گی۔

## اہمیت
شاندار محل وقوع دے باعث باسفورس د‏‏ی اہمیئت ہمیشا تو‏ں رہی اے تے ایہدے اُتے قبضے لئی جدید تریخ وچ کئی جنگاں وی لڑیاں جاچکیاں نيں جیہناں وچ 1877ء د‏‏ی روس ترک جنگ تے 1915ء وچ پہلی جنگ عظیم دے دوران اتحادی قوتاں دا آبنائے در دانیال حملہ وی شام‏ل اے۔ قدیم تریخ وچ ایہدے محل وقوع د‏‏ی اہمیئت دے باعث ای رومی شہنشاہ قسطنطین نے ایہدے کنارے قسطنطنیہ دا شہر آباد کيتا جو بعد وچ 1453ء وچ عثمانی ترکاں نے فتح کيتا۔ 

## ہور دیکھو
* قسطنطنیہ
* استنبول
* ترکی

## مورتاں

File:Istanbul panorama and skyline.jpg|
File:Modern Istanbul skyline at sunset.jpg|
File:Bosphorus view Topkapi Istanbul 2007.jpg|
File:Istanbul img 4925.jpg|
File:2007 0919 Bosporus Rumelihisarı.jpg|
File:Ahmet Rasim Paşa Yalısı (A'ija Hotel) on the Bosphorus, Turkey 001.jpg|
File:Yağcı Hacı Şefik Bey Yalısı on the Bosphorus in Istanbul, Turkey 001.jpg|
File:36, Bosforo-ko yali gehiago ferrytik.jpg|
File:Bosphorus yali bergie.jpg|
File:Arnavutkoy-SA400006.jpg|


## باہرلے جوڑ
* انسائیکلو پیڈیا آف ارتھ، آبنائے باسفورس

## حوالے

باسفورس
گٹھ:باسفورس
گٹھ:استنبول وچ سیاحت
گٹھ:ترکی
گٹھ:ترکیہ
گٹھ:استنبول
چک 5 گھگھ

**چک  5 گھگھ ** ضلع جھنگ دی تصیل شورکوٹ دا اک پنڈ اے ۔  
## ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تریموں سدھنائی لنک نہر چوں نکلن آلی  گھگھ ڈسٹریبیوٹری نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال **گھگھ**     لگدا اے ۔ 
 
## تریخ تے مشہور شخصیتاں
پنڈ 5 گھگھ دی مشہوری ایتھے واقع **پیر غلام دستگیر گیلانی** دا دربار  اے ۔ پیر سید ‏غلام دستگیر دے مرید پنجاب ،پاکستان دے کئی ضلعےآں تے باہرلے دیساں چ نیں تے ہر سال محرم تے پیراں دے عرس اتے ایتھے آندے نیں ۔

**پیر سید غلام دستگیر گیلانی** ہوناں دے والد **پیر سید شاہنواز گیلانی** دا مزار پنجاب ،بھارت چ ضلع ہوشیارپور چ ٹانڈا لاگے پنڈ نتھو پور چ اے تے پنڈ دے اتلے چڑھدے پاسے واقع اے ۔ پیر ہوراں دا تعلق نتھوپور دے لاگلے پنڈ اعواناں (اعوان گھوڑے شاہ) نال سی پر اوہناں ڈیرا نتھوپور لاگے کیکراں دی اک جھنگی لایا ، ایسے کرکے ایہ جھنگی آلے پیر وجدے نیں ۔

5 گھگھ چ دربار دے گدی نشین **پیر سید عابد علی شاہ** نیں ۔

 
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ  دی تصیل شورکوٹ چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع جھنگ 
  
*تریموں سدھنائی لنک نہر

*گھگھ ڈسٹریبیوٹری نہر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 313 گ ب

**چک  313 گ ب  ** ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔

## ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال **گ ب** (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔ 
 
 
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ 
*تصیل پیرمحل
*پیرمحل  
*گوگیرہ برانچ نہر
*اپر گوگیرہ برانچ نہر
*لوئر گوگیرہ برانچ نہر
*بورالا برانچ نہر
*باہلک برانچ نہر
## حوالے

## باہرلے جوڑ
چک 426 ج ب

**چک نمبر 426 ج ب**، پنجاب، پاکستان دے ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ دی تحصیل گوجرا دا اک پنڈ اے۔

## ناں
اس پنڈ دی زمین نوں لوئر چناب نہر وِچوں نِکلݨ آلی جھنگ برانچ نہر دی اک ذیلی شاخ توں پاݨی مِلدا اے۔ اس پنڈ دے نام نال **ج ب** (J.B=Jhang Branch) جھنگ برانچ ایسے لئی لگیا ہویا اے۔ 
 
## آبادی

## واقع
ایہ پنڈ ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ دی تحصیل گوجرا وچ واقع آ۔

## ہور دیکھو
*ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ 
*تحصیل گوجرا
*گوجرا  
*جھنگ برانچ نہر
*اپر چناب نہر

## حوالے

گٹھ:تصیل گوجرہ دے پنڈ
گٹھ:ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دے پنڈ
گٹھ:جھنگ برانچ نہر دے پنڈ
گٹھ:پنجاب دے پنڈ
مرگی

مرگی دماغ دا اک روگ اے جس وچ مریض نوں دماغی کمزوری انی ود جاندی اے کہ اونوں دورے پین لگ جاندے نیں۔ دورے دے ویلے تے مریض بے ہوش ہو جاندا اے، اونوں اپنی سدھ بدھ نئیں ریندی۔ ساہ کٹ ہو جاندا اے تے پٹھے آکڑ جاندے نیں۔ اے بڑا ای پیڑ دین آلا روگ اے تے ایدا علاج وی چنگا ویلے تکر کرنا پیندا اے۔ 

ڈنگراں وچ
مرگی دا روگ ڈنگراں وچ وی ہندا اے خاص کر کتے تے بلی آں نوں اے مرض ہندا اے۔ ایدے علاج لئی خاص دوائیاں استعمال ہندیاں نیں۔ کعوڑے وچ وی اے روگ ہو جاندا اے تے دورے وی پیندے نیں۔ 

## بارلے جوڑ
*http://www.epilepsy.com/learn/types-seizures?gclid=CMjEu5PvocoCFU-6Gwodzq8NRA
چک 326 ج ب

چک 326 ج ب   ** [[ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ]] دی [[تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ]] دا [[اک]] [[پنڈ]] اے ۔

==ناں==
اس پنڈ دی بھوئیں نوں [[لوئر چناب نہر]] چوں نکلن آلی  [[جھنگ برانچ نہر]] دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال **ج ب''' (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔ 
 
 
 
## لوک گنتی
## تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے  ۔
## ایہ وی ویکھو
*ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ 
*تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ
*ٹوبہ ٹیک سنگھ  
*جھنگ برانچ نہر
*اپر چناب نہر

## حوالے

## باہرلے جوڑ
ایمرٹس ایئرلائن

اے دبئی متحدہ عرب امارات  دی ہوا باز کمپنی اے. اے مشرق وسطیٰ دی سب توں وڈی ایئرلائن اے تے اے دبئی توں جگ دے ہور دیساں ول پروازاں چلاندی اے۔ 

## ہور ویکھو
* دبئی

گٹھ:متحدہ عرب امارات

گٹھ:ہواباز کمپنیاں
ٹرکش ایئرلائن

اے ترکی  دی ہوا باز کمپنی اے. 

گٹھ:ترکی

گٹھ:ہواباز کمپنیاں