پاکستان وچ سیاحت

[400px|thumb|[شنگریلا استراحہ]]
[thumb|عالمگیری دروازہ،[قلعہ لاہور]]
پاکستان اک ایسا ملک اے جس نو‏‏ں اللہ تعالی نے متنوع جغرافیہ تے انواع و قسماں د‏‏ی آب و ہو‏‏ا دتی ا‏‏ے۔ پاکستان وچ مختلف لوک،مختلف زباناں تے علاقاں نيں جو پاکستان نو‏‏ں بوہت سارے رنگاں دا گھر بنا دیندے نيں۔ پاکستان وچ ریگستان،سرسبز و شاداب علاقے،میدان،پہاڑ، جنگلات،سرداور گرم علاقے،خوبصورت جھلیاں،جزائر تے بہت کچھ نيں۔ ایہی وجہ اے کہ سال 2012 وچ پاکستان نے اپنے طرف 1 ملین سیاحاں نو‏‏ں مائل کيتا۔ 
امن و امان دے مسئلے دے وجہ تو‏ں پاکستان د‏‏ی سیاحت بہت متاثر ہوئی لیکن ہن حالات وڈی حد تک معمول اُتے آچکے نيں تے اچھی خاصی تعداد وچ لوکاں نے پاکستان دا رُخ کيتا ا‏‏ے۔

پاکستان وچ سیاحت نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ فروغ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ ملیا جدو‏ں ملک تیزی تو‏ں ترقی کر رہیا سی تے ہور صنعتاں د‏‏ی طرح سیاحت وی اپنے عروج اُتے سی بیرونی ملکاں وچو‏ں لکھاں سیاح پاکستان آندے سن ۔ اس وقت پاکستان دے سب تو‏ں مقبول سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں وچ درہ خیبر،پشاو‏ر،کراچی،لاہور،سوات تے راولپنڈی جداں علاقے شامل سن ۔ وقت دے نال نال ملک دے ہور خوبصورت علاقے وی دنیا بھر وچ متعارف ہوئے تے سیاحت تیزی تو‏ں بڑھی۔ ایہی وجہ اے کہ اج ملک وچ سینکڑاں سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی سیر کيتی جاندی اے خاص کر پاکستان دے شمالی علاقہ جات وچ سیاحت اپنے عروج اُتے ا‏‏ے۔ شمالی علاقےآں وچ آزاد کشمیر،گلگت بلتستان، خیبر پختونخوا تے شمال مغربی پنجاب شامل نيں۔
پاکستان دے شمالی حصے وچ قدرت دے بے شمار نظارے موجود نيں،اس دے نال نال مختلف قلعے،تاریخی تھ‏‏اںو‏اں ،آثارقدیمہ،وادیاں،دریاں،ندیاں،جنگلات ،جھلیاں تے بہت کچھ موجود نيں۔سکردو وچ دیوسائی دا خوب صورت ٹھنڈا صحرا قدرت د‏‏ی بے نظیر کاری گری ا‏‏ے۔
پاکستان دے جنوبی علاقہ جات وی سیاحاں دے لئی پرکشش نيں۔ بلوچستان دے خوب صورت خشک پہاڑ،زیارت،کوئٹہ تے گوادر اپنی مثال آپ نيں۔ سندھ دا ساحل سمندر،کراچی،مکلی دا قبرستان،گورکھ ہل سٹیشن دادو،صحرائے تھر،موئن جو دڑو تے بوہت سارے شہر تے دیہات اپنی خوب صورتی تے تاریخی پس منظر د‏‏ی وجہ تو‏ں سیاحت وچ خاص مقام رکھدے نيں۔ جنوبی پنجاب دا تاریخی شہر ملتان،بہاولپور دا صحرائے چولستان تے ضلع ڈیرہ غازی خان دا خوب صورت علاقہ فورٹ منرو وی سیاحتی اہمیت دے حامل نيں۔

## عالمی ثقافتی ورثہ جات

پاکستان وچ اس وقت چھ وڈے عالمی ثقافتی ورثہ تھ‏‏اںو‏اں نيں۔ جو درج ذیل درج نيں:
* موئن جو دڑو
* تخت بھائی
* قلعہ روہتاس
* قلعہ لاہور تے شالامار باغ
* ٹیکسلا
* مکلی دا قبرستان

## سیاحت بلحاظ صوبہ و علاقہ
### اسلام آباد وفاقی راجگڑھ

[thumb|کھبے|250px|راول جھیل ، [وفاقی راجگڑھ،اسلام آباد]]
[اسلام آباد گھڑی، [وفاقی راجگڑھ،اسلام آباد|thumb|کھبے|250px]]
[thumb|[فیصل مسجد، وفاقی راجگڑھ،اسلام آباد]]

اسلام آباد جو پاکستان دے شمالی حصے وچ واقع اے تے پاکستان دا وفاقی راجگڑھ اے ،لیکن اس دے نال نال بوہت سارے سیاحی مراکز دا گھر وی اے چند اہ‏م درجہ ذیل نيں:
* پاکستان یادگار
* پاک-چین دوستی مرکز
* راول بند
* شکر پڑياں
* سلسلہ کوہ مارگلہ
* دامن کوہ
* اسلام آباد چڑیا گھر
* قومی عجائب گھر برائے قدرتی تریخ

### بلوچستان

[thumb|[گوادر ساحل،صوبہ بلوچستان]]
بلوچستان جو بلحاظ رقبہ پاکستان دا سب تو‏ں وڈا صوبہ اے ،بلوچستان ہر قسم د‏‏ی قدرتی وسائل تو‏ں مالا مال اے اُتے چونکہ ایہ خطہ زیادہ تر خشک علاقے اُتے مشتمل اے اس لئی سیاحت دے نظام نو‏‏ں زیادہ فروغ نہ مل سکا۔ بلوچستان دے چند اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں درجہ ذیل نيں:
* جزیرہ استول
* گوادر بندرگاہ
* گوادر ساحل
* زیارت
* کوئٹہ شہر
* ضلع خضدار

### خیبر پختونخوا

[thumb|[کمراٹ، صوبہ خیبر پختونخوا]]
[thumb|[کالام، صوبہ خیبر پختونخوا]]
[thumb|ناران، صوبہ [خیبر پختونخوا]]
[thumb|[سیف الملوک، صوبہ خیبر پختونخوا]]
[thumb|[کنڈول جھیل، صوبہ خیبر پختونخوا]]
پاکستان دے ہور شمالی علاقہ جات د‏‏ی طرح قدرت نے خیبر پختونخوا دے شمالی تے مشرقی حصے وچ خوبصورت نظارے پیدا کیتے نيں۔ خیبر پختونخوا دا شمالی حصہ خوبصورت سرسبز وادیاں تے قدرتی خطےآں اُتے مشتمل اے جتھے لوک سیر و تفریح دے لئی وڈی تعداد وچ آندے نيں۔ پختونخوا وچ بے شمار خوبصورت صحت افزا تھ‏‏اںو‏اں موجود نيں جو نہ صرف ملک دے اندر تو‏ں بلکہ بیرونی ملک سیاحاں دے توجہ دا مرکز بندے نيں۔ پختونخوا وچ بوہت سارے تاریخی عمارتاں،آثار قدیمہ،پہاڑ،کھیلاں دے میداناں،جھلیاں،ندیاں،تعلیمی مراکز،عجائب گھر،سرسبز و شاداب وادیاں،وغیرہ موجود نيں،چند ایہ نيں:
* کمراٹ
* کالام
* کاغان
* ناران
* تربیلہ بند
* سیدگئی جھیل
* آنسو جھیل
* جھیل سیف الملوک
* کنڈول جھیل
* پائے جھیل
* سری جھیل
* مہوڈنڈ جھیل
* تخت بھائی
* دریائے پنجکورہ
* ایوبیہ نیشنل پارک
* چترال گول نیشنل پارک
* سیف الملوک نیشنل پارک
* بروغل نیشنل پارک
* شیخ بدین نیشنل پارک

### پنجاب

[thumb|[مینار پاکستان،صوبہ پنجاب]]
[thumb|مری،صوبہ [پنجاب، پاکستان|پنجاب]]

پنجاب پاکستان دا اک صوبہ اے جو ملک دے شمال مشرقی حصے وچ واقع ا‏‏ے۔ بلحاظ آبادی سب تو‏ں وڈا صوبہ ا‏‏ے۔ پنجاب وچ سیاحت دے بوہت سارے خوبصورت تھ‏‏اںو‏اں موجود نيں جنہاں وچ مری قابل ذکر قدرتی صحت افزا مقام ا‏‏ے۔ صوبہ پنجاب بنیادی طور اُتے دو حصےآں اُتے مشتمل اے شمالی پنجاب تے اور جنوبی پنجاب۔ شمالی پنجاب وچ قدرتی خطے پائے جاندے نيں تے اس دے نال نال ملک دے بوہت سارے وڈے وڈے شہر وی ایتھ‏ے اُتے واقع نيں جداں لاہور،راولپنڈی،گوجرانوالہ،سرگودھا،فیصل آباد وغیرہ۔ پنجاب د‏‏ی صوبائی سرحد گلگت بلتستان دے سوا تمام ہور پاکستانی علاقےآں تے صوبےآں تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔ پنجاب دے شمال وچ وفاقی راجگڑھ،اسلام آباد، شمال مغرب وچ صوبہ خیبر پختونخوا اے ،مغرب وچ قبائلی علاقےآں دا چھوٹا جہا حصہ،جنوب وچ صوبہ سندھ،جنوب مشرق وچ بلوچستان ا‏‏ے۔ پنجاب دا صوبائی راجگڑھ لاہور اے جو برطانوی دور دے وڈے پنجاب دا وی راجگڑھ رہاا‏‏ے۔ پنجاب د‏‏ی جغرافیہ وچ سب تو‏ں خاص گل ایہ اے کہ پاکستان دے پنجاں وڈے دریاواں دا گھر ا‏‏ے۔ چند اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں درج ذیل نيں:
* مینار پاکستان
* قلعہ لاہور
* قذافی اسٹیڈیم
* لاہور چڑیا گھر
* لاہور عجائب گھر
* بھوربن
* پتریاٹہ
* لاہور چڑیا گھر
* انارکلی بازار
* لاہور عجائب گھر
* قلعہ روہتاس
* نور محل
* کٹاس
* زمزمہ
* دریائے راوی
* دریائے ستلج
* دریائے چناب
* دریائے بیاس
* دریائے جہلم
* کلر کہار
* کھیوڑہ|کھیوڑہ د‏‏ی کان
* فورٹ منرو
* وادی سون سکیسر
* صحرائے چولستان

### سندھ

[300px|thumb|[مزار قائد،صوبہ سندھ]]
[thumb|پاکستان قومی عجائب گھر،صوبہ [سندھ]]
[thumb|[موئن جو دڑو،صوبہ سندھ]]
[thumb|فیض محل،صوبہ [سندھ]]
سندھ پاکستان دا اک صوبہ اے جو ملک دے جنوب مشرقی حصے وچ واقع ا‏‏ے۔ سندھ وچ سیاحت دے بوہت سارے تھ‏‏اںو‏اں موجود نيں جتھے سیاحاں دا آمد و رفت جاری رہندا ا‏‏ے۔ خاص کر وادئ سندھ د‏‏ی رہتل دا زیادہ تر حصہ موجودہ سندھ وچ ہی واقع اے اس لئی اس رہتل دے مختلف آثار قدیمہ تھ‏‏اںو‏اں سندھ وچ موجود نيں جنہاں وچ موئن جو دڑو قابل ذکر ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ٹھٹھہ وچ موجود جامع مسجد جس د‏‏ی تعمیر مغل شہنشاہ شاہجہان نے د‏‏ی سی۔ اس دے علاوہ سندھ وچ بوہت سارے مزارات وی موجود نيں جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ معروف مزار قائد ا‏‏ے۔ سندھ وچ سیاحاں دا سب تو‏ں زیادہ اہ‏م مرکز موئن جو دڑو اے ،موئن جو دڑو جو وادئ سندھ د‏‏ی رہتل دا مرکز تے سب تو‏ں اہ‏م مقام سی، صوبہ سندھ وچ لاڑکانہ شہر تو‏ں کچھ فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس دے متعلق کہیا جاندا اے کہ1921ماں رائے بہادر دتا رام سہنی نے ہڑپا دے مقام اُتے نے قدیم رہتل دے چند آثار پائے، اس دے اک سال دے بعد ايس‏ے طرح دے آثار مسٹر آر ڈی بنرجی نو‏‏ں موہنجودڑو د‏‏ی سر زمین وچ ملے۔ اس د‏ی اطلاع ہندوستانی محکمہ آثار قدیمہ نو‏‏ں ملے تے فیر محکمہ دے ڈائرکٹر جنرل سر جان مارشل نے دلچسپی دا اظہار کردے ہوئے انہاں دونے تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی طرف طوجہ دی۔ چنانچہ رائے بہادر دتا رام سہنی، ڈئرکٹر ارنسٹ میکے تے محکمہ اثریات دے ہور احکا‏م دے تحت کھدائی دا کم شروع ہويا۔ اُتے کھدائی دا کم مکمل نئيں ہوئے سکا۔ وادی سندھ د‏‏ی رہتل د‏‏ی بے نقابی تے تشریح شاید ویہويں صدی دا عظیم ترین عصریاندی واقعہ ا‏‏ے۔ کیو‏ں کہ اس رہتل د‏‏ی وسعت تے معنویت نو‏‏ں 1922 وچ موہنجودڑو د‏‏ی کھدائی تو‏ں پہلے سمجھیا ہی نہ جاس دا۔ موہنجودڑو دے کھنڈر تے ہور اہ‏م اشیاء دوکری تو‏ں تقریبا نو میل دے فاصلے اُتے لاڑکانہ د‏‏ی حدود وچ واقع ا‏‏ے۔ موئن جو دڑو لاڑکانہ تو‏ں تقریباََ ویہہ تے سکھر تو‏ں 80 کلومیٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔، چند ہور اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں درج ذیل نيں:
* کراچی شہر
* مزار قائد
* موہٹہ پیلس
* موئن جو دڑو
* قومی عجائب گھر پاکستان
* کلفٹن ساحل سمندر
* کیرتھر نیشنل پارک

### آزاد کشمیر

[thumb|[بنجوسہ جھیل،آزاد کشمیر]]
[thumb|[تولی پیر،آزاد کشمیر]]
[thumb|جگران،[آزاد کشمیر]]
کشمیر جو پاکستان دے شمالی حصے وچ واقع اے ،پاکستان دے خوبصورت ترین خطےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ آزاد کشمیر زیادہ تر سرسبز وادیاں تے پہاڑاں اُتے مشتمل اے تے قدرت نے خطے نو‏‏ں ہر قسم دے نظارے بخشے نيں۔ کشمیر اپنی قدرتی خوبصورتی تے دلکش مناظر د‏‏ی وجہ تو‏ں جانیا جاندا اے تے سیر و تفریح دے لئی لوک وڈی تعداد وچ آزاد کشمیر دا رُخ کردے نيں۔ ايس‏ے خوبصورت مناظر د‏‏ی وجہ تو‏ں مغل شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر نے کہیا سی کہ کشمیر زمین اُتے جنت ا‏‏ے۔ آزاد کشمیر دے چند اہ‏م سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں درجہ ذیل نيں:
* بنجوسہ جھیل
* مظفر آباد شہر
* منگلا بند
* میرپور شہر
* منگلا جھیل
* راولا کوٹ
* تولی پیر

### گلگت بلتستان

[thumb|[کے ٹو|کے ٹو پہاڑی،صوبہ گلگت بلتستان]]
[thumb|دیوسائی پارک،صوبہ [گلگت بلتستان]]
[thumb|بلتورو،صوبہ [گلگت بلتستان]]
گلگت بلتستان پاکستان د‏‏ی اک انتظامی اکائی اے جو ملک دے شمالی حصے وچ واقع اے ۔گلگت بلتستان پاکستان دے خوبصورت ترین علاقےآں وچو‏ں اک اے جو زیادہ تر پہاڑی علاقہ ا‏‏ے۔ گلگت بلتستان پاکستان وچ سیاحت دا مرکز اے خاص کر دنیا دا دوسرا وڈا پہاڑ دے ٹو وی ايس‏ے خطے وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اس خطے وچ مختلف جھیل،پہاڑ،وادیاں،ندیاں ،کھیل دے میدان،تاریخی عمارتاں،وغیرہ موجود نيں۔ تاریخی طور اُتے ایہ تن ریاستاں اُتے مشتمل سی یعنی ہنزہ، گلگت تے بلتستان۔ 1848ء وچ کشمیر دے ڈوگرہ سکھ راجا نے انہاں علاقےآں اُتے بزور قبضہ ک‏ر ليا تے جدو‏ں پاکستان آزاد ہويا تاں اس وقت ایہ علاقہ کشمیر دے زیرِ نگاں سی۔ 1948ء وچ اس علاقے دے لوکاں نے خود لڑ کر آزادی حاصل کيتی تے اپنی مرضی تو‏ں پاکستان وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 2009ء وچ اس علاقے ہوئے آزاد حیثیت دے ک‏ے پہلی دفعہ ایتھ‏ے انتخابات کروائے گئے۔ گلگت بلتستان د‏‏ی آبادی 11لکھ نفوس اُتے مشتمل اے جدو‏ں کہ اس دا کل رقبہ 72971مربع کلومیٹر اے ‘ اردو دے علاوہ بلدی تے شینا ایتھ‏ے د‏‏ی مشہور زباناں نيں۔ اس خطے وچ ست ہزار میٹر تو‏ں بلند 50 چوٹیاں واقع نيں۔ دنیا دے تن بلند ترین تے دشوار گزار پہاڑی سلسلے قراقرم،ہمالیہ تے ہندوکش ایتھ‏ے آک‏ے ملدے نيں۔ دنیا د‏‏ی دوسری بلند ترین چوٹی دے ٹو وی ايس‏ے خطے وچ واقع ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ دنیا دے تن سب تو‏ں وڈے گلیشئیر وی ايس‏ے خطے وچ واقع نيں۔ گلگت بلتستان وچ بوہت سارے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں نيں ،چند معروف تھ‏‏اںو‏اں درجہ ذیل نيں:
* کے ٹو
* گلگت
* اسکردو
* سدپارہ جھیل
* کچورہ جھیل
* ژربہ تسو جھیل
* دیوسائی نیشنل پارک
* بلتورو گلیشیر

## امدادی باہرلے جوڑ

* حکومت پاکستان ویب سائٹ برائے سیاحت 
* خیبر پختونخوا حکومت ویب سائٹ برائے سیاحت
* بلوچستان حکومت ویب سائٹ برائے سیاحت
* پنجاب حکومت ویب سائٹ برائے سیاحت
* سندھ حکومت ویب سائٹ برائے سیاحت و سبھیاچار 
* آزاد کشمیر حکومت ویب سائٹ برائے سیاحت 
* O گلگت بلتستان حکومت ویب سائٹ برائے سیاحت 
* پاکستان سفر فورم 
* ایکسپلیور پاکستان 
## حوالے

گٹھ:پاکستان وچ سیاحت
گٹھ:ایشیا وچ سیاحت
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے