open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hermann Minkowski

Matemàtich.
Nassù a Alexotas dël 1864, mòrt a Göttingen dël 1909.

**Minkowski** a l'ha ancaminà jë studi universitari a Königsberg e a l'ha livraje a Berlin dël 1885; doi agn prima a l'avìa vagnà, a la pari con H.S.H. Smith, un premi smonù da l'Academia dle siense ëd Paris për në studi an sle forme quadràtiche.

Otnù ël lìber ansegnament, a l'ha a l'ancamin mostrà a Bonn e a Königsberg, për peui rivé dël 1896 al Politécnich ëd Zurigh, anté che antra ij sò student a l'ha avù Albert Einstein.
Dël 1902 a l'ha tramudà a Göttingen, dzortut mersì a l'agiut ëd sò car amis David Hilbert, con ël qual a l'ha tacà a studié l'eletrodinàmica dij còrp an moviment.
An cost ambient a l'é riussì a smon-e na caraterisassion dle trasformassion ëd Lorentz assè sempia, otnùa an dovrand dij sistema d'arferiment a quatr dimension, tre spassiaj e un-a temporal.
J'idèje elaborà da Minkowski as son arvelasse essensiaj ant ël dësvlup dla teorìa dla relatività.

## A pòrto sò nòm
*Spassi ëd Minkowski.

Minkowski, Hermann
Amplicassion

L**'amplicassion** a l'é n'operassion lògica, ëd sòlit denotà con ël sìmbol  \Rightarrow  o  \rightarrow .
A peul esse definìa an fonsion ëd negassion e disgionsion an considerand p \Rightarrow q tanme abreviassion ëd  \neg p \vee q.
Ël sust ëd cost'operassion a l'é che l'amplicassion p \Rightarrow q a l'é vera gavà cand p a l'é vera e q a l'é fàussa.
An efet, già dantorn al 300 aGC, Filon ël dialétich a l'avìa definì l'amplicassion antra *p* e *q* tanme lòn che an notassion formal al di d'ancheuj a së scrivrìa  \neg (p \wedge\neg q).

Ant l'amplicassion p \Rightarrow q, as dis che p a l'é l*'antecedent* o *ipòtesi* o *assonsion*, antant che q a l'é ël *conseguent* o la *conclusion*.
Si l'amplicassion p \Rightarrow q a l'é vera, antlora soa ipòtesi as dis *condission suficenta* për soa conclusion, e soa conclusion *condission necessaria* për l'antecedent.

Categorìa:Lògica matemàtica
Bonamico

Ël vin **Bonamico** as prodov ant le comun-e ëd Casorso Ligure e Sestri Levante an provinsa ëd Génoa.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Bormano

Ël vin **Bormano** as prodov ant la comun-a ëd Diano Castello an provinsa d'Imperia.

Ël nòm *Bormano* a l'é motobin antich. 

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Coordinà

Ël métod dle **coordinà** a l'é ël métod ch'a përmet ëd definì la posission d'un pont o d'un còrp për mojen ëd nùmer o d'àutri sìmboj.
Ij nùmer për mojen dij quaj la posission dël pont a l'é definìa a-j diso le coordinà dël pont.
Ël nùmer ëd coordinà dont a-i é damanca për dserne la posission d'un pont a men-a al concet ëd dimension.

L'anventor dël métod dle coordinà a l'é considerà René Descartes (1596-1650); a l'é un métod motobin amportant ëdcò përchè a përmet ëd dovré ij modern ordinator për la solussion ëd problema geométrich.

## Esempi
* Le coordinà barissèntriche.
* Le coordinà cartesian-e.
* Le coordinà polar.
* Le coordinà projetive.
* Le coordinà geogràfiche a definisso la posission d'un pont an sla surfassa dla tèra; minca pont an sla surfassa dla tèra a l'ha doe coordinà: la latitùdin e la longitùdin.
* Për definì la posission d'un pont ant lë spassi, as deuvro tre nùmer nopà che doi. Për esempi, për definì la posission d'un satélit, a peulo smon-se soa autëssa an sla surfassa dla tèra e la latitùdin e la longitùdin dël pont ëd la surfassa  ansima al qual as treuva.
* Un tipo particolar ëd coordinà a l'é dovrà ant jë scach, andoa la posission dij tòch a l'é definìa da litre e nùmer: le colòne verticaj dla scachiera a son andicà da 'd litre dl'alfabet e le righe orisontaj da 'd nùmer. A minca casela a corëspondo na litra, ch'a mostra la colòna vertical andoa ch'as treuva la casela, e un nùmer, ch'a identìfica la riga. Parèj, minca mòssa dël gieugh a l'é dsernùa da l'andicassion dla casela ëd partensa e ëd cola d'ariv dij tòch.

Categorìa:Geometrìa
Valor assolù

La fonsion **valor assolù** x \mapsto |x| as peul definisse an qualsëssìa camp ordinà për mojen ëd:
:|x|= \max (x,-x)= \left \{ \begin{array}{rcl} x & \mbox{si} & x \geq 0 \\ -x & \mbox{si} & x.
Na definission equivalenta a l'é
:|x|= \sqrt{x^2}.

## Ël valor assolù an camp real
Ël valor assolù d'un nùmer real a mzura la distansa ëd col nùmer da l'orìgin dle coordinà an sla reta.
La distansa antra doi pont x,y an sla reta a resta |x-y|.

Ël valor assolù a l'é na fonsion cobia, visadì |a|=|-a| për minca nùmer real a.

Categorìa:Anàlisi matemàtica
Bosco

Ël vin **Bosco** as prodov ant la Val Polcevera an provinsa ëd Génoa e ant la zòna dle Sinch Tère an provinsa ëd La Spessia.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Buzzetto ëd Quiliano

Ël vin **Buzzetto ëd Quiliano** as prodov ant la comun-a ëd Quiliano an provinsa ëd Savon-a.

Ël nòm a ven dal sit ëd produssion, dont a parlava già ël Malandra ant soa ***Stòria ëd Quiliano*** dël 1135. Già dël 1200 ël vin *Buzzetto* a l'era na réndita për ij paisan.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Campochiesa bianch

Ël vin **Campochiesa bianch** as prodov ant le comun-e ëd Albenga e Ceriale an provinsa ëd Savon-a.

As prodov dzortut an località *Campochiesa*.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Erosion lenghìstica

L**'erosion lenghìstica** a l'é la pèrdita da part ëd le përson-e dla prima o dla sconda lenga o ëd part ëd cole lenghe. Ij parlant che a dòvro abitualment pi che na lenga a peulo dovré pa tute doe soe lenghe ant la midema manera d'un parlant monolenga. Ant ël bilinguism sequensial, për esempi, a-i é soens l'evidensa d'antërferensa dla prima lenga (L1) dzora ël sistema dla sconda lenga (L2). Descrive sti fenòmen d'antërferensa e spiegheje an sla base ëd modej teòrich ëd la conossensa lenghìstica a l'é stàit da sempe n'antëresse *focal* ëd la Lenghìstica Aplicà. Ant j'ùltim temp, l'arserca a l'ha ancaminà a studié ël tràfich lenghìstich che a va an àutre manere: antërferense e fenòmen ëd contat ëd L2 evident an L1. Sti fenòmen a son probabilment sperimentà an cheich manere da tùit ij bilenga. A son, an tùit ij cas, pi evident për ij parlant con na lenga, diferenta da L1, che a l'abia ancaminà a pijé un pòst amportant, se pa dominant, ant la vita ëd tùit ij di (Schmid and Köpke, 2007). Sto sì a l'é ël cas dj'emigrant che as treuvo ant un pais con na lenga parlà che, për lor, a l'é na sconda lenga (o strangera). Ij fenòmen dij cambe ëd L1 e dle antërferense ëd L2 che a peulo esse osservà an cola situassion a son dit *erosion lenghìstica*.

## Arferiment
*One Language or Two?: Answers to Questions about Bilingualism in Language-Delayed and Typically Developing Children
*Schmid, M. S. & B. Köpke. 2007. Bilingualism and attrition. In Köpke, B., Schmid, M. S., Keijzer, M., and Dostert, S., editors, Language attrition: Theoretical Perspectives, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 1-7.

Categorìa:Lenghìstica
Monzón

Monzón a l’é 'l capleugh dël Cinca Medio e dla provinsa ëd Huesca an Ëspagna.

Categorìa:Sità spagneule
Hygrocybe turunda

## Un pissacan: Hygrocybe turunda

### Descrission
Capel fin a 3 cm, groson monet, con scaje brunastre. Bòrd unì. Lamele decorente, ciàire. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, giàun groson. 

### Ambient
A chërs ant ij pòst dëscoatà, ant le mofe ùmide.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrocybe turunda** (Fr. : Fr.) Karsten

Categorìa:Hygrocybe
Hygrocybe perplexa

## Un pissacan: Hygrocybe perplexa

### Descrission
Capel fin a 3 cm, bombà, rossa a pèil ëd siola o un pòch oliva. Bòrd unì. Lamele un pòch decorente, un pòch dël midem color. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,3 cm, dël midem color ma oliva dëstiss an sima. 

### Ambient
A chërs ant ij pra e ant le graminose.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrocybe perplexa** (Smith & Hesler) Arnolds

Categorìa:Hygrocybe
Hygrophorus leucophaeus

## Un pissacan: Hygrophorus leucophaeus

### Descrission
Capel fin a 5 cm, bass bombà, pòch carnos, baross, con el bòrd da crema a biancastr, un pòch smajà. Lamele arcà decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 0,8 cm, bianca, povrosa an su. Carn bianca.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje. 

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus leucophaeus** (Scop.) Fr.

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Categorìa:Figure da buté
Hygrophorus leucophaeo-ilicis

## Un pissacan: Hygrophorus leucophaeo-ilicis

### Descrission
Capel fin a 7 cm, bass a pupa, un pòch pi carnos, brun càud motobin ciàir, ross, con el bòrd crema ciàir ondulà, sliss con ël sech. Lamele arcà decorente, bianche peui bes. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1 cm, atenuà an bass, bianca peui brunastra a parte dal pé. Carn bianca.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje, dzortut sota la rol. 

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus leucophaeo-ilicis** Bon & Chevassut

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Categorìa:Figure da buté
Hygrophorus pseudodiscoideus

## Un pissacan: Hygrophorus pseudodiscoideus

### Descrission
Capel fin a 6 cm, bass bombà, pòch carnos, ross rosastr, con el bòrd biancastr pròpi contrastà, sliss. Lamele decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 1 cm, atenuà, da biancastra a rosà, sëcca. Carn biancastra o rosà an surfassa.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje, dzortut sota la rol. 

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus pseudodiscoideus** (Maire) Malençon & Bertault

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Categorìa:Figure da buté
Hygrophorus velutinus

## Un pissacan: Hygrophorus velutinus

### Descrission
Com l'Hygrophorus calophyllus, ma pi ciàir e con ël disch sombr. Lamele giàun groson.

### Ambient
A chërs sota ij fò. 

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus velutinus** (Borcz.) Fr.

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Categorìa:Figure da buté
Hygrocybe calciphila

## Un pissacan: Hygrocybe calciphila

### Descrission
Capel fin a 3 cm, ross groson. Lamele un pòch decorente, da giàune a rossastre. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, rossa, giàuna an bass. Carn un pòch dël midem color. 

### Ambient
A chërs ant ij pra.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
*Hygrocybe calciphila Arnolds

Categorìa:Hygrocybe
Hygrophorus lindtneri

## Un pissacan: Hygrophorus lindtneri

### Descrission
Capel fin a 5 centim, bombà, con ël bòrd crema òcra ciàir e ël disch a man a man mon groson viv, tachiss. Lamele arcà decorente, crema o groson ciàir. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1 cm, atenuà an bass, un pòch dël midem color o pi ciàira, povrosa a la sima. Carn biancastra.

### Ambient
A chërs ant ij tajiss ëd latifeuja, soens sota ij ninsolé. 

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* **Hygrophorus lindtneri** Moser

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Hygrophorus tephroleucus

## Un pissacan: Hygrophorus tephroleucus

### Descrission
Capel fin a 8 cm, bombà, gris scur, fibrilos-squamos, un pòch sech. Lamele arcà pòch decorente, grisastre. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 1 cm, pòch atenuà, ciàira, finement fibrilosa-squamosa ëd gris. Carn bianca.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch e tajiss ëd latifeuje mës-cià.

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus tephroleucus** (Pers. : Fr.) Fr.

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Categorìa:Figure da buté
Jorge Luis Borges

**Jorge Luis Borges** a l'era nassù an Argentin-a ai 24 d'aost dël 1899 e a l'é mòrt ai 14 ëd giugn dël 1986. A l'é stàit në scritor. Ant ël mond anglo-sàsson a l'é avosà për soe stòrie curte e për ij sò aforisma. Borges a l'é stàit ëdcò poeta, crìtich literari, tradutor e sagista.

A l'é stàit anfluensà da autor com Dante Alighieri, Miguel de Cervantes, Franz Kafka, H.G. Wells, Rudyard Kipling, Arthur Schopenhauer e G.K. Chesterton.

Borges, Jorgeluis
Borges, Jorgeluis
George Byron

**George Gordon Byron, Baron ëd Byron ch'a fasìa 6** a l'era nassù an Anghiltèra ai 22 ëd gené dël 1788 e a l'é mòrt a Missolungi, Grecia ai 19 d'avril dël 1824. A l'é conossù ëdcò com **Lord Byron** e a l'é stàit un-a dle figure prinsipaj dël Romantissism. A l'é arcordà com un dij pi avosà poeta Europei e motobin ëd përson-e a leso ancó soe euvre. Ij sò poema narativ *Childe Harold's Pilgrimage* e *Don Juan* a son tra le soe euvre pi conossùe.

Lord Byron a l'é ëdcò avosà për com a l'avìa vivù: vita stravaganta, motobin d'amor, débit, separassion e për avèj combatù contra ij Turch ant la guèra d'andipendensa dla Grecia, an doa a l'era peui mòrt per dle frev. As disìa ëdcò che a fussa omosessual (che al sò temp a l'era contra la lej) e ch'a fussa colpévol d'incest. Lady Caroline Lamb, che a l'era stàita soa fomna, a l'avìa dit ch'a l'era "mat, gram e pericolos da conòsse".

Soa seure Ada Lovelace a l'é avosà përchè a colaborava con Charles Babbage an sla "analitycal engine", na machina ch'a l'é considrà l'antenà dij nòst calcolador.

### Euvre
* *Hours of Idleness* (1806)
* *English Bards and Scotch Reviewers* (1809) https://web.archive.org/web/20080705033439/http://readytogoebooks.com/LB-Eng-P1.html
* *Childe Harold's Pilgrimage* (1818) http://www.geocities.com/~bblair/chpindex.htm
* *The Giaour* (1813) http://www.photoaspects.com/chesil/byron/giaour.html
* *The Bride of Abydos* (1813)
* *The Corsair* (1814) http://www.photoaspects.com/chesil/byron/corsair1.html
* *Lara (Byron)|Lara* (1814)
* *Hebrew Melodies* (1815)
* *The Siege of Corinth (poem)* (1816)
* *Parisina* (1816)
* *The Prisoner Of Chillon* (1816) 
* *The Dream (Lord Byron poem)|The Dream* (1816)
* *Prometheus (poem)|Prometheus* (1816)
* *Darkness (poem)|Darkness* (1816)
* *Manfred* (1817) 
* *The Lament of Tasso* (1817)
* *Beppo (poem by Byron)|Beppo* (1818)
* *Mazeppa (Byron)|Mazeppa* (1819)
* *The Prophecy of Dante* (1819)
* *Marino Faliero (drama)|Marino Faliero* (1820)
* *Sardanapalus* (1821)
* *The Two Foscari* (1821)
* *Cain (poem by Byron)|Cain* (1821)
* *The Vision of Judgement* (1821)
* *Heaven and Earth (drama)|Heaven and Earth* (1821)
* *Werner (Byron)|Werner* (1822)
* *The Deformed Transformed* (1822)
* *The Age of Bronze (poem)|The Age of Bronze* (1823)
* *The Island (Byron)|The Island* (1823)
* *Don Juan (Byron)|Don Juan* (1824)

Byron
Marta sui tubi

**Marta sui tubi** a l'é na formassion musical folk-punk formasse dël 2002.

## Àlbom

* 2003 – *[[Muscoli e dei]]*
* 2005 – *[[C'è gente che deve dormire]]*
* 2008 – *[[Sushi & Coca]]*
* 2011 – *[[Carne con gli occhi]]*
* 2013 – *[[Cinque, la luna e le spine]]*
* 2016 – *[[Lostileostile]]*

Categorìa:Mùsica legera
Hygrophorus roseodiscoideus

## Un pissacan: Hygrophorus roseodiscoideus

### Descrission
Capel fin a 10 cm, carnos, a pupa, òcra giàun con ël disch castagn rossastr e bòrd rosà. Lamele un pòch decorente, spassià, bianche con arfless rosastr. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, con ël pé atenuà, ciàira, con ël vel tachiss ch'a lassa chèiche trasse giaunastre. Carn rosastra ciàira.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje.

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus roseodiscoideus** Bon & Chevassut

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe bresadolana

## Un pissacan: Clitocybe bresadolana

### Descrission
Capel fin a 5 cm, un pòch ancreus e dle vire a pupa al disch, brun ross, soens scur, feltrà. Lamele barosse. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,7 cm, dël midem color. Odor débol. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch, dzortut ëd conìfere o ant le bordure. An montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe bresadolana*** (Gartner & al : Fr.) Kummer

Categorìa:Clitocybe
Clitocybe glareosa

## Un pissacan: Clitocybe glareosa

### Descrission
A smija motobin a Clitocybe bresadolana, pi cita e a lamele bianche, d'un ross pi viv. 

### Ambient
A chërs an sij ciaplé ëd montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Clitocybe glareosa*** (Gartner & al : Fr.) Kummer

Categorìa:Clitocybe
Hygrophorus korhonenii

## Un pissacan: Hygrophorus korhonenii

### Descrission
Com l'Hygrophorus olivaceoalbus, ma pi goregn e pi gris.

### Ambient
A chërs an Scandinavia.

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus korhonenii** Harm.

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Hygrophorus fuscoalbus

## Un pissacan: Hygrophorus fuscoalbus

### Descrission
Capel fin a 5 cm, bombà, pòch tachiss, fibrilos-smajà, brun calëzzo, sombr al sentr. Lamele arcà, bianche. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1 cm, macià da stisse sombre fin a na zòna a anel spatarà.
Carn bianca.

### Ambient
A chërs ant j'indrit erbos ëd le conìfere mës-cià.

### Comestibilità

A l'é nen mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophorus fuscoalbus** (Lasch. : Fr.) Fr.

Categorìa:Hygrophorus
Categorìa:Pissacan
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe lateritia

## Un pissacan: Clitocybe lateritia

### Descrission
Barossa com Clitocybe sinopica, con ël capel tomentos e lamele pi decorente. 

### Ambient
A chërs an montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe lateritia*** Favre

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe collina

## Un pissacan: Clitocybe collina

### Descrission
Capel fin a 2,5 cm, motobin ancreus, da biancastr a gris.
Lamele motobin decorente, crema. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,4 cm, atenuà, dël midem color. Odor farinos motobin fòrt. 

### Ambient
A chërs ant ij pra.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe collina*** (Velenovsky) Klan

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe trulliformis

## Un pissacan: Clitocybe trulliformis

### Descrission
Capel fin a 4 cm, creus, con na cita pupa sentral, gris scur, tomentos. Lamele decorente, bianche. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,5 cm, da biancastra a gris ciàir. Odor farinos. 

### Ambient
A chërs sota le latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe trulliformis*** (Fr. : Fr.) Quélet

Categorìa:Clitocybe
Lepista ameliae

## Un pissacan: Lepista ameliae

### Descrission
Capel fin a 4 cm, bombà peui creus, seuli, da òcra giàun a groson monet. Lamele decorente, un pòch dël midem color. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,5 cm, silìndrica, un pòch dël midem color. Carn bianca con odor complicà piasèivol. 

### Ambient
A chërs sota latifeuje sempevërde.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lepista amelia** (Arcangeli) Singer & Clémençon

Categorìa:Lepista
categorìa:Figure da buté
Clitocybe paropsis

## Un pissacan: Clitocybe paropsis

### Descrission
Capel fin a 5 cm, baross, da peilos a un pòch squamos, con ël bòrd dle vire lobà. Lamele decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 1 cm, un pòch clavà, un pòch pi ciàira dël capel, fibrilosa con reisëtte biancastre. Carn ciaira con odor fòrt.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch o ant le bordure.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe paropsis*** (Fr.) Quélet

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe subsinopica

## Un pissacan: Clitocybe subsinopica

### Descrission
Com Clitocybe sinopica, ma pi creus, con ël bòrd scanalà, le lamele men s-ciasse e la gamba pi slansà. 

### Ambient
A chërs ant j'indrit.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe subsinopica*** Harm.

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Giulio Bosetti

Ator ëd teatro, regista e cap-còmich.
**Giulio Bosetti** a l'era nà a Bérghem ai 26 dë dzèmber 1930 e a l'é mòrt ai 24 dë dzèmber 2009.

Bosetti, Giulio
Bosetti, Giulio
Anton Čechov

**Anton Pavlovich Chekhov** (trasliterà ëdcò **Čechov**), an lenga russa: Антон Павлович Чехов, (Taganrog, 29 ëd gené dël 1860 -  Badenweiler, 15 ëd luj dël 1904) a l'é stàit në scritor russi che a l'ha scrivù dzortut stòrie curte.

## Ij prim agn
Anton Pavlovitch Čechov a nass a Taganrog, a ël bord ëd ël mar d'Azov, ant ël sud dla Russia. So pare a l'é Pavel Iegorovitch Tchekhov (1825-1898), ëd profession comersant, so mare a l'é Evguenia Iakolevna Morozova (1835-1919).

Čechov, Anton

Čechov, Anton
Marco Solari

**Marco Solari da Carona** (nàit dël 1355 anviron a Carona, al dì d'ancheuj ant ël canton svìsser dël Tesin e mort à Milan a j'8 ëd lui 1405) a l'é në scultor, architet e anginié dla fin dël sécol ch’a fa XIV e dij prim agn dël sécol ch’a fa XV.

A l'é ël pare ëd Giovanni Solari.

## Biografìa
Marco Solari da Carona a l’ha travajà al Dòm ëd Milan dal 1387 e a la sertosa ëd Pavìa dal 1395.

Solari, Marco
Solari, Marco
Solari, Marco
Guiniforte Solari

**Guiniforte** (o **Boniforte**) **Solari** (nàit dël 1429 anviron a Carona e mòrt à Milan dël 1481 anviron) a l'é në scultor, architet e anginié dla sgonda mità dël sécol ch’a fa XV.

A l’é ël fieul ëd Giovanni Solari, frel ëd Francesco Solari
e pare ëd Pietro Antonio Solari.

## Biografìa
Guiniforte Solari a l’ha travajà al Dòm ëd Milan e dzortut a la cesa ëd Santa Marìa dle Grassie finìa dël 1482, sota ël goern dël duca Francesco Sforza.

Solari, Guiniforte
Solari, Guiniforte
Solari, Guiniforte
Giovanni Solari

**Giovanni Solari** (nàit dël 1400 anviron a Milan e mort à Milan dël 1482 anviron) a l'é në scultor, architet e angegné dël sécol ch’a fa XV e un dij mèmber dl'avosà famija dj'artista italian d’adoss tessinèisa dij Solari.

A l’é fieul ed Marco Solari e ël pare ëd Guiniforte Solari e ëd Francesco Solari.

## Biografìa
Giovanni Solari a l’ha travajà a la sertosa ëd Pavìa dal 1428 fin-a al 1462 e al Dòm ëd Milan dal 1452 fin-a al 1469.

Solari, Giovanni
Solari, Giovanni
Solari, Giovanni
Clitocybe robusta

## Un pissacan: Clitocybe robusta

### Descrission
As peul confond-se con lo forme goregne ëd Clitocybe nebularis, biancastra. 

### Ambient
A chërs sota le latifeuje.

### Comestibilità

A peul esse velenosa.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe robusta*** Peck

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe dryadicola

## Un pissacan: Clitocybe dryadicola

### Descrission
Dle vire arbust, dëstiss. 

### Ambient
A chërs ant ël Dryas octopetala, an montagna.

### Comestibilità

A peul esse velenosa.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe dryadicola*** (Favre) Harm.

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe velenovsky

## Un pissacan: Clitocybe velenovskyi

### Descrission
Capel fin a 5 cm, pì o men creus, ondulà, bianch, giassà. Lamele decorente, s-ciasse, bianche. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 1 cm, silìndrica, bianca. Carn bianca, fin-a. 

### Ambient
A chërs sota la verna vërda, an montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe velenovskyi*** Bon

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe graminicola

## Un pissacan: Clitocybe graminicola

### Descrission
Capel fin a 4 cm, un pòch creus, da biancastr a crema òcra, un pòch igròfan, pla. Lamele un pòch decorente, biancastre. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,5 cm, ciàira. Odor teros. 

### Ambient
A chërs ant ij pra e ant ij pòst graminos.

### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe graminicola*** Bon

Categorìa:Clitocybe
Clitocybe brumalis

## Un pissacan: Clitocybe brumalis

### Descrission
Capel fin a 4 cm, un pòch bombà, nombrilà, gris oliva scur, da s-ciairent a bes, strià. Lamele decorente, crema monet. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, bes ciàir, povrosa. 

### Ambient
A chërs ëdzortut sota le conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe nitrophila*** (Fr. : Fr.) Kummer

Categorìa:Clitocybe
Lepista martiorum

## Un pissacan: Lepista martiorum

### Descrission
Capel fin a 7 cm, da bombà a scasi piat, òcra brunastr, marmorà sota n'arvestiment un pòch brinà. Lamele un pòch decorente, bes monet. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 2 cm, ciàira, povrosa. Carn ciàira o monëtta, con odor un pòch farinos. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch, dzortut ëd conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lepista martiorum** (Favre) Bon

Categorìa:Lepista
categorìa:Figure da buté
Clitocybe rivulosa

## Un pissacan: Clitocybe rivulosa

### Descrission
A l'ha ël bòrd rivoltà e le lamele pitòst decorente. 

### Ambient
A chërs ant ij pòst erbos.

### Comestibilità

A peul esse velenosa.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe rivulosa*** (Pers. : Fr.) Kumm.

Categorìa:Clitocybe
Clitocybe leucodiatreta

## Un pissacan: Clitocybe leucodiatreta

### Descrission
Com la Clitocybe diatreta, ma pi ciàira e con spore bianche. 

### Ambient
A chërs ant le graminose.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe leucodiatreta*** Bon

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe angustissima

## Un pissacan: Clitocybe angustissima

### Descrission
Capel fin a 4 cm, bombà nombrilà, bes, s-ciairent. Lamele decorente, s-ciasse, ciàire. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 0,4 cm, biancastra. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch, dzortut latifeuje e tajiss.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe angustissima*** (Lasch) Kummer

Categorìa:Clitocybe
Campochiesa ross

Ël vin **Campochiesa ross** as prodov ant le comun-e d'Albenga e Ceriale an provinsa ëd Savon-a.

As prodov dzortut an località *Campochiesa*.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Canaiolo neir

Ël vin **Canaiolo neir** as prodov ant la comun-a ëd Riomaggiore an provinsa ëd La Spessia.

A pija ël nòm da l'uvagi.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Canavisse bianch

Ël vin **Canavisse bianch** as prodov ant la comun-a d'Albisola Superiore, an provinsa ëd Savon-a.

A pija sò nòm da la località *Canavisse* ëd la frassion *Ellera*. Ij cit tòch ëd tèra andoa a-i son le vigne a ven-o ciamà *"pianete"*.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Caratello

Ël vin **Caratello** as prodov ant la comun-a ëd Chiavari an provinsa ëd Génoa.

A l'é un vin straordinari, an considrand che a l'é prodovù an manera completament natural.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Nicòla ëd Cusa

Matemàtich.
Nassù dël 1401, mòrt dël 1464.

Categorìa:Matemàtich
Categorìa:Siensià dël 1400
Clitocybe langei

## Un pissacan: Clitocybe langei

### Descrission
Capel fin a 5 cm, creus al séntr, gris brun giaunastr, ciàir con ël sech, con ël bòrd motobin pòch strià. Lamele decorente, grisastre. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 0,5 cm, dël midem color, povrosa. Odor farinos.

### Ambient
A chërs dzortut sota le conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe langei*** Singer ex Hora

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe foetens

## Un pissacan: Clitocybe foetens

### Descrission
Brun oliva, con la gamba slansà e bolà. Odor ëd ransi e spiasent.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe foetens*** Melot

Categorìa:Clitocybe
Categorìa:Figure da buté
Clitocybe obsoleta

## Un pissacan: Clitocybe obsoleta

### Descrission
Capel fin a 5 cm, un pòch creus, brun rosà ciàir, biancastr con ël sech, con ël bòrd pa strià. Lamele pòch decorente, bianche. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 1,7 cm, un pòch dël midem color. Odor d'ànes.

### Ambient
A chërs dzortut sota le latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe obsoleta*** (Batsch) Quélet

Categorìa:Clitocybe
Clitocybe umbilicata

## Un pissacan: Clitocybe umbilicata

### Descrission
Capel fin a 7 cm, creus, brun gris bes con ël sech, con ël bòrd pa strià. Lamele decorente, grise. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 0,8 cm, gris bes con në strèit sercc bianch sota le lamele. 

### Ambient
A chërs sota le conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Clitocybe umbilicata*** Singer

Categorìa:Clitocybe
Armillaria cepistipes

## Na famiòla: Armillaria cepistipes

### Descrission
Capel fin a 10 cm., da brun òcra a crema, a sent l'ùmid, pòch squamos an gavand ant ël mes. Bòrd strià fiocos, un pòch 

angiaunent peui ambrunent al toch. Lamele decorente, bianche, peui macià ëd rossastr. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 1,5 cm., motobin misra, silìndrica a siola, ciaira e angiaunenta ancaminand dal pé, un òch bibrilosa-fiocosa. Anel fibrilos mìser e ch'a dròca an pressa. 

### Ambient
A chërs a bocc. Parassita peui saprofita, an dzora a latifeuja.

### Comestibilità

Comestìbil, ma a venta fela beuje e campé via l'eva ëd cotura.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Armillaria cepistipes** Velenovsky

Categorìa:Famiòle
Categorìa:Armillaria
Armillaria borealis

## Na famiòla: Armillaria borealis

### Descrission
Capel fin a 8 cm., da brun giaunastr a ocra ciair, un oòch d'un color ùnich, squamos ëd crema giaunastr o ëd giaun. Bòrd strià un pòch fiocos. Lamele bianche, peui crema ocra, un pòch decorente. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 1,5 cm., silìndrica clavà, da ocra a brunastr al pé, fibrilosa-fiocosa ëd bianch giaunastr. Anel mìser, bianch giaunastr.

### Ambient
A chërs a bocc. Parassita peui saprofita, an dzora a latifeuja e conìfera.

### Comestibilità

Comestìbil, ma a venta fela beuje e campé via l'eva ëd cotura.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Armillaria borealis** Marxmuller & Korhonen

Categorìa:Famiòle
Categorìa:Armillaria
Pseudoclitocybe obbata

## Un pissacan: Pseudoclitocybe obbata

### Descrission
Capel fin a 5 cm, motobin regolar, gris brun scur, brunastr con ël sech. Bòrd pòch strià. Lamele brunastre ciàire. Gamba àuta
fin a 6 cm e larga fin a 0,5 cm, dël midem color o ciàira, fibrilosa.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch, për tèra o dzora a detrì ëd bòsch.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Pseudoclitocybe obbata** (Fr.) Singer

Categorìa:Pseudoclitocybe
Categorìa:Figure da buté
Pseudoclitocybe expallens

## Un pissacan: Pseudoclitocybe expallens

### Descrission
Com Pseudoclitocybe obbata ma pi cit, strià, da ciàir a biancastr.

### Ambient
A chërs ant ij tajiss erbos.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Pseudoclitocybe expallens** (Pers. : Fr.) Mos.

Categorìa:Pseudoclitocybe
Pseudoclitocybe sphagneti

## Un pissacan: Pseudoclitocybe sphagneti

### Descrission
Com Pseudoclitocybe obbata ma motobin pi cit, a sent men l'ùmid e a l'é pòch strià.

### Ambient
A chërs ant le mofe.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Pseudoclitocybe sphagneti** Raith.

Categorìa:Pseudoclitocybe
Categorìa:Figure da buté
Pseudoomphalina clusiliformis

## Un pissacan: Pseudoomphalina clusiliformis

### Descrission
Capel fin a 3 cm, nombrilà, òcra scur, a sent l'ùmid, s-ciairent, rupì. Bòrd pa strià. Lamele larghe, spassià, adnà, sinuà, crema monet. Gamba àuta fin a 3,5 cm e larga fin a 0,5 cm, silìndrica-atenuà, un pòch dël midem color. Savor farinos americant.

### Ambient
A chërs ant ij tajiss, le bordure e j'indrit erbos.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Pseudoomphalina clusiliformis** (Kuhn. & Romagn.) Bon

Categorìa:Pseudoomphalina
Categorìa:Figure da buté
Pseudoomphalina compressipes

## Un pissacan: Pseudoomphalina compressipes

### Descrission
Capel fin a 3 cm, bombà peui nombrilà, brunastr rosà pòch scur, s-ciairent un pòch con ël sech, con ël bòrd striolà. Lamele arcà un pòch decorente, crema. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,5 cm, dël midem color o pi ciàira. Odor e savor motobin farinos.

### Ambient
A chërs ant le bordure e j'indrit graminos, dzortut davzin a dle conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Pseudoomphalina compressipes** (Peck) Singer

Categorìa:Pseudoomphalina
Clitocybula lacerata

## Un pissacan: Clitocybula lacerata

### Descrission
Capel fin a 5 cm, gris òcra, s-ciancà radialment, con ël bòrd dividù. Lamele un pòch decorente, bianche. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 0,6 cm, dël midem color, povros an sima, scur al pé. 

### Ambient
A chërs soens a bocc, dzora al bòsch e ai detrì ëd conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Clitocybula lacerata*** (Scop.) Métrod

Categorìa:Clitocybula
Clitocybula lenta

## Un pissacan: Clitocybula lenta

### Descrission
Capel fin a 6 cm, da castan a òcra rosastr, fibrilos. Lamele larghe, dëstacà, bianche. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 0,8 cm, silìndrica-atenuà, radicanta, povrosa, ciàira con ël pé brunastr. Odor cloros o nitros.

### Ambient
A chërs un pòch a bocc, dzora a bòsch o detrì ëd conìfera o ëd latifeuja sempevërda.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Clitocybula lenta*** (Maire) Malençon & Bertault

Categorìa:Clitocybula
Phaeotellus griseopallidus

## Un pissacan: Phaeotellus griseopallidus

### Descrission
Capel fin a 2 cm, da bombà a nombrilà, gris brun scur, a sent l'ùmid, brunastr con ël sech, fibrilos-rupios. Bòrd strià. Lamele spassià, dël midem color. Gamba àuta fin a 1,5 cm e larga fin a 0,2 cm, povrosa.

### Ambient
A chërs ant ij pra con mufa dzora a la sabia, ai bòrd ëd le stra, an sle dun-e.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Phaeotellus griseopallidus** (Desm.) Kuhn. & Lam. ex Courtecuisse

Categorìa:Phaeotellus
Categorìa:Figure da buté
Phaeotellus rickenii

## Un pissacan: Phaeotellus rickenii

### Descrission
Capel fin a 2 cm, da bombà a nombrilà, gris bes, pi ciàir con ël sech. Bòrd scanalà. Lamele spësse, spassià, da forcà anastomosà a un pòch pëssià, dël midem color. Gamba àuta fin a 1 cm e larga fin a 0,2 cm, dël midem color.
Scasi gnente carn.

### Ambient
A chërs ant ij pra con mufa, an sle veje muraje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Phaeotellus rickenii** (Singer ex Hora) Bon

Categorìa:Phaeotellus
Categorìa:Figure da buté
Arrhenia salina

## Un pissacan: Arrhenia salina

### Descrission
A smija motobin a Phaeotellus rickenii.

### Ambient
A chërs ant le mufe salin-e an zòna àrtica.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Arrhenia salina** (Hoiland) Bon & Courtec.

Categorìa:Arrhenia
Categorìa:Figure da buté
Rickenella swartzii

## Un pissacan: Rickenella swartzii

### Descrission
Capel fin a 1 cm, da bombà a nombrilà, neirastr con arfless violet o brun al disch, ciàir al bòrd. Lamele bianche. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,2 cm, bes biancastr ma brun viòla scur ansima. 

### Ambient
A chërs ant le mofe, dzortut al sol.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Rickenella swartzii** (Hoiland) Bon & Courtec.

Categorìa:Rickenella
Gerronema strombodes

## Un pissacan: Gerronema strombodes

### Descrission
Capel fin a 8 cm, bombà nombrilà, gris bes, rigà radialment. Bòrd fin. Lamele spassià, giàune. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 0,8 cm, dël midem color. Carn giaunastra. 

### Ambient
A chërs un pòch a bocc an sël bòsch.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Gerronema strombodes** (Berk. & Mont.) Singer

Categorìa:Gerronema
Gerronema marchantiae

## Un pissacan: Gerronema marchantiae

### Descrission
Capel fin a 1 cm, creus, groson motobin viv. Lamele ciàire. Gamba àuta fin a 2,5 cm e larga fin a 0,2 cm, dël midem color. 

### Ambient
A chërs ëdzora a epàtiche, dzortut Marchantia polymorpha.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Gerronema marchantiae** (Berk. & Mont.) Singer

Categorìa:Gerronema
Categorìa:Figure da buté
Gerronema postii

## Un pissacan: Gerronema postii

### Descrission
Capel fin a 5 cm, nombrilà, groson pi o men dëscolorant. Bòrd strià. Lamele s-ciasse, ciàire. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 0,4 cm, dël midem color e pi ciàira. 

### Ambient
A chërs ant le mofe.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Gerronema postii* (Fr.) Singer
*[= *Loreleia postii* (Fr.) Redhead, Moncalvo, Vilgalys & Lutzoni]

Categorìa:Gerronema
Categorìa:Figure da buté
Castiglione chiavarèis

Ël vin **Castiglione chiavarèis** as prodov ant la comun-a ëd Castiglione Chiavarese an provinsa ëd Génoa.

Ël vin as prodov dzortut an località *"Missano"*.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Ciliegiolo

Ël vin **Ciliegiolo** as prodov an Val Petronio an provinsa ëd Génoa.

La produssion a l'é motobin limità.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Sinch Tère (vin)

Ël vin **Sinch Tère** as prodov ant la zòna dle Sinch Tère.

Ij vin ëd le Sinch Tère a son motobin avosà.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Sciacchetrà

Ël vin **Sciacchetrà** as prodov ant la zòna dle Sinch Tère.

Për produve ël vin as fan passì j'uve, për feje aumenté ël ténor ëd sùcher. As na produv poche sënten-e ëd lìter.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Sinch Tère (omònim)

***Sinch Tère*** a l'é 'l nòm:

* ëd na **[[Sinch Tère|zòna]]** dla Liguria

* d'un **[[Sinch Tère (vin)|vin bianch]]** produvù ant la midema zòna
Omphalina epichysium

## Un pissacan: l'Omphalina epichysium

### Descrission
Capel fin a 3 cm, da brun gris a neirastr, pi o men squamos. Lamele motobin s-ciasse, grise. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,5 cm, dël midem color, pla. 

### Ambient
A chërs ëdzora al bòsch mars ëd conìfere, dzortut ëd sapin.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina epichysium** (Pers. : Fr.) Quélet

Categorìa:Omphalina
Omphalina cyathella

## Un pissacan: l'Omphalina cyathella

### Descrission
Com Omphalina epichysium, ma pi slansà. 

### Ambient
A chërs ëdzora a Carex, ant ij mojiss.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina cyathella** (Favre & Schweers) Mos.

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina lilacinicolor

## Un pissacan: l'Omphalina lilacinicolor

### Descrission
Capel fin a 1,5 cm, da piat a creus, da bes lila a ocra rosà, povros, con ël bòrd pa strià, scanalà.
Lamele spassià, un pòch dël midem color. Gamba àuta fin a 2 cm e larga fin a 0,2 cm, dël midem color. 

### Ambient
A chërs ant  Tortula, ant ij pra vzin al mar.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina lilacinicolor** Bon

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina pyxidata

## Un pissacan: l'Omphalina pyxidata

### Descrission
Capel fin a 3 cm, creus, da bes brunastr a brun ciàir motobin càud, seuli, con ël bòrd strià. Lamele pòch s-ciasse, da bianch crema a bes. Gamba àuta fin a 4 cm e larga fin a 0,2 cm, un pòch dël midem color, pla. 

### Ambient
A chërs a tèra, ant ij pra, a l'indrit.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina pyxidata** (Bull. : Fr.) Quélet

Categorìa:Omphalina
Omphalina subhepatica

## Un pissacan: l'Omphalina subhepatica

### Descrission
Capel fin a 2,5 cm, nombrilà, baross o color ëd fìdich ossidà, fibrilos o pla. Bòrd pòch strià. Lamele spassià, da motobin ciàire. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,2 cm, un pòch dël midem color, povros.

### Ambient
A chërs a tèra, ant ij pra, ant le mofe.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina subhepatica** (Bull. : Fr.) Quélet

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina obscurata

## Un pissacan: l'Omphalina obscurata

### Descrission
A smija motobin a Omphalina subhepatica, ma a l'é brun scur, pa rossastr. 

### Ambient
A chërs a tèra, ant ij pra, ant le mofe.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* **Omphalina obscurata** (Kuhn.) ex Reid

Categorìa:Omphalina
Omphalina barbularum

## Un pissacan: l'Omphalina barbularum

### Descrission
Capel fin a 2,5 cm, bombà peui un pòch creus, brun dëstiss, un pòch lubrificà, a sent l'ùmid, bes ciàir con ël sech. Bòrd motobin strià. Lamele un pòch decorente, bes grisastr ciàir. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,3 cm, brun còrn, bolà. 

### Ambient
A chërs ant ij Tortula, an sle dun-e.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina barbularum** (Romagnesi) Bon

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina rivulicola

## Un pissacan: l'Omphalina rivulicola

### Descrission
Capel fin a 2,5 cm, nombrilà, baross, s-ciairent. Bòrd scanalà, strià. Lamele spassià, brunastr ciàir. Gamba àuta fin a 2,5 cm e larga fin a 0,3 cm, pi ciàira dël capel, a fibre fin-e. 

### Ambient
A chërs ant le mofe e le tère ùmide ai bòrd dle bialere e dle sorgiss.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina rivulicola** (Favre) Lamoure

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina oniscus

## Un pissacan: Omphalina oniscus

### Descrission
Brun scur, seuli, con ël bòrd strià, pi gròss che Omphalina sphagnicola. 

### Ambient
A chërs ant le mofe.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina oniscus** (Fr. : Fr.) Q.

Categorìa:Omphalina
Omphalina chionophila

## Un pissacan: l'Omphalina chionophila

### Descrission
Capel fin a 2 cm, bombà peui nombrilà, brun sombr, un pòch feltrà, con ël bòrd pa strià. Lamele spassià, bianche peui bes monet. Gamba àuta fin a 2,5 cm e larga fin a 0,2 cm, brun, fibrilos. 

### Ambient
A chërs an sle mofe e ij sàles nano, an àuta montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina chionophila** Lamoure

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina obatra

## Un pissacan: l'Omphalina obatra

### Descrission
Capel fin a 1 cm, bombà creus, brun nèir, povros, con ël bòrd strià. Lamele spassià, àute, brunastre. Gamba àuta fin a 2 cm e larga fin a 0,2 cm, dël midem color, pla.

### Ambient
A chërs a tèra, an  montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina obatra** (Favre) Orton

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina viridimammata

## Un pissacan: l'Omphalina viridimammata

### Descrission
Capel fin a 1,5 cm, da bombà a creus, con na pupa cònica al disch, un pòch seulia, con ël bòrd un pòch strià. Lamele spassià, strèite, gris vërdastre. Gamba àuta fin a 2 cm e larga fin a 0,2 cm, brun verd scur, pla.

### Ambient
A chërs ant le mufe.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina viridimammata** (Pilat) Bresinsky

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina violaceoviridis

## Un pissacan: l'Omphalina violaceoviridis

### Descrission
Capel fin a 3 cm, un pòch a pupa, bistr con disch vërdastr, a marca l'ùmid. Bòrd strià. Lamele gris verd. Fil violet vers ël bòrd. Gamba àuta fin a 1,5 cm e larga fin a 0,1 cm, bes giaunastr, viòla an mes, verd scur an su. Odor ëd geranio.

### Ambient
A chërs ant le mofe.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina violaceoviridis** Courtecuisse

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina demissa

## Un pissacan: l'Omphalina demissa

### Descrission
Capel fin a 2 cm, creus, da brun porprà a reusa violet. Bòrd strià. Lamele spassià, lila brunastr ciàir. Gamba àuta fin a 3 cm e larga fin a 0,2 cm, pla.

### Ambient
A chërs an sla tèra patanùa.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina demissa** (Fr. : Fr.) Quélet

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Omphalina discorosea

## Un pissacan: l'Omphalina discorosea

### Descrission
Com l'Omphalina demissa, ma pi gròssa, brun reusa dëstiss. Lamele reusa violet. Gamba brun violet.

### Ambient
A chërs an sël bòsch.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Omphalina discorosea** (Pil.) Her. & Kotl.

Categorìa:Omphalina
Categorìa:Figure da buté
Colli di Luni bianch

Ël vin **Colli di Luni bianch** as prodov ant la an provinsa ëd (La Spessia) e ant le comun-e d'Aulla, Fosdinovo, Podenzano an provinsa ëd (Massa).

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Coronata

Ël vin **Coronata** as prodov ant le comun-e ëd Coronata e Cornigliano Ligure an provinsa ëd (Génoa).

A ven coltivà an sla colin-a *Coronata* ëd Génoa, an quantità motobin bassa.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Crovin

Ël vin **Crovin** as prodov ant la comun-a d'Albissola Superiore an provinsa ëd (Savon-a).

A ven coltivà ant la località *Finalese*.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Dolceacqua (vin)

Ël vin **Dolceacqua** as prodov ant la comun-a ëd Dolceacqua an provinsa d'(Imperia).

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Dolceacqua (omònim)

***Dolceacqua*** a l'é 'l nòm:

* d'un **[[Dolceacqua|comun]]** dla provincia d'Imperia

* d'un **[[Dolceacqua (vin)|vin nèir DOC]]** produvù ant la midema comun-a
RDFa

## RDFa

Ël **RDFa** (*Resource Description Framework attributes*) a l'é un model për struturé semanticament element ëd na pàgina dla Ragnà.

A consist an cheiche etichëtte ("tag") che a peulo esse anserìe ant le normaj pàgine HTML e che a spessìfico, con un vocabolari, ël significà ëd na paròla, d'un nùmer o ëd qualsëssìa àutr element.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

Categorìa:Informàtica
Bing

**Bing** a l'é ël neuv motor d'arserca ëd Microsoft che a eufr (për adess mach ant la version djë Stat Unì) d'arzultà organisà e d'anformassion struturà.

## Arferiment
* http://www.bing.com

Categorìa:Motor d'arserca dla Ragnà
CrowdEye

**CrowdEye** a l'é un motor d'arserca për Twitter che a dà d'arzultà an temp real an sj'argoment pì dëscutù dël moment.

## Arferiment
* https://web.archive.org/web/20100208180406/http://www.crowdeye.com/

Categorìa:Motor d'arserca dla Ragnà
Aardvark

**Aardvark** a l'é un motor d'arserca colaborativ che a përmëtt dë spedì chestion an temp real a j'amis e a j'amis ëd j'amis.

## Arferiment
* https://web.archive.org/web/20100104132147/http://vark.com/

Categorìa:Motor d'arserca dla Ragnà
Averara

**Averara** (*Vréra* an dialèt bërgamasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 182 abitant , ant la provinsa ëd Bérghem. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Egman (dal 07/05/2012, scond mandà da l'11/06/2017).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Bérghem