open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gesiòte chacarere

Le **gesiòte chacarere** (an spagneul *capillas chacareras*) a son staite fabricà ant l’est ëd la Provinsa ëd Còrdoba (Argentin-a) e an cola ëd Santa Fe da ij piemonteis-argentin tra ël sécol ch’a fa XIX e col ch’a fa XX. A son testimoniansa e memòria tangìbil dla presensa piemontèisa an costa tèra.

Categorìa:Catolicésim
Categorìa:Cese
Henry M. Leland

**Henry Martyn Leland** a l'era nassù a Danville o Barton an Vermont, Stat Unì d'América ël 13 ëd fërvè dël 1843 e a l'é mòrt a Detroit dël 26 mars dël 1932.
Dël 22 d'Ost 1902, a l'ha fondà la Cadillac e dël 1917 a l'ha fondà la Lincoln Motor Company.

Leland, Henry M.
Lincoln Motor Company

La **Lincoln Motor Company** a l'é na meison viturìstica ëd viture ëd spatuss e soa sede a l'é a Dearborn, davzin a Detroit, (Michigan) an jë Stat Unì.
Dël 1922 la Cadillac a l'é vnua 'na division dël gròp Ford.

## Stòria
### J'achit
La marca a l'é stàita fondà dël 1917 da Henry M. Leland.

Categorìa:Meison viturìstiche djë stat Unì d'América
Università dël Michigan

L**'Università dël Michigan** (**University of Michigan, ëdcò U of M**) a l'é n'università american-a publica ch'as treuva a Dearborn, ant lë Stat ëd Michigan.
## Stòria
L'università a l'é stàita fondà dël 1817 da Gabriel Richard.

Università dël Michigan
Categorìa:Michigan
Sault Ste Marie (Michigan)

**Sault Ste Marie** a l’é na sità djë Stat Unì d'América an lë Stat ëd Michigan. A conta na popolassion ëd 13.337 abitant (2020).
## Stòria
La sità a l'é stàita fondà dël 4 giugn 1671 dal franseis Simon-François Daumont de Saint-Lusson.

## Geografìa

La zòna oraria 'd Sault Ste Marie a l'é sinc ore a òvest dël meridian ëd Greenwich.
## Anliure

https://web.archive.org/web/20220110085801/http://www.sault-sainte-marie.mi.us/

Categorìa:Sità djë Stat Unì d'América
Categorìa:Michigan
Vielm, Prensi 'd Gàles

**Vielm, Prensi 'd Gàles** (an anglèis *William Arthur Philip Louis, Prince of Wales*) Londra, 21 ëd giugn 1982, a l'é ël fieul primgénit ëd Carl III dël Regn Unì, Re dël Regn Unì e prim an la lista ëd sucession al trono dël Regn Unì.

A l'è fieul ëd Carl III dël Regn Unì e ëd Diana Spencer.

Dël 29 avril 2011 a l'ha marià Catherine Middleton, dont a l'ha avù tre fieuj: George, Charlotte e Louis. 

Categorìa:Regn Unì
Categorìa:Windsor
Enrì, Duch ëd Sussex

**Enrì, Duch ëd Sussex** (an anglèis *Henry Charles Albert David, Duke of Sussex*) Londra, 15 ëd stèmber 1984, a l'é ël fieul cadet ëd Carl III dël Regn Unì, Re dël Regn Unì.

A l'è fieul ëd Carl III dël Regn Unì e ëd Diana Spencer.

Dël 19 maj 2018 a l'ha marià l'ex atriss american-a Meghan Markle, dont a l'ha avù un fieul, Archie nàit dël 6 maj 2019 e 'na fija, nàita dël 4 giugn 2021, ciamà Lilibet Diana. 

Categorìa:Regn Unì
Categorìa:Windsor
Maurizio Codogno (matematich)

Ël **Maurizio Codogno** (Turin, 5 magg 1963) a l'é un matemàtich, informàtich e divulgator italian.

## Biografia
Laureà a la Scòla Normal Superior ëd Pisa an matemàtica e an informàtica a l'Università ëd Turin, a l'é un wikipedista dal 2004 e a scriv dzoratut an italian.

A travaja për la Telecom Italia e l'ha scrit vaire lìber ëd divulgassion informàtica a partì dal 2011.

## Euvre
### Ëd carta
*Matematica in relax (2011)
*Matematica in pausa caffè (2014)
*Matematica in pausa pranzo (2016)
*Scimmie digitali, con Paolo Artuso (2018)
*Numeralia (2019)

### Ebook
*Matematica e infinito (2013)
*Fantamatematica (2014)
*Alfabeto matematico (2015)

## Sit an sla ragna
*Sitt offizial
Columbia Pictures

La **Columbia Pictures Industries, Inc** a l'é na ca ëd produssion cinematogràfica American-a.

L'asienda a l'era stàita fondà dël 1918 'me CBC Film Sales e a l'ha pijà ël nòm atual dël 1924.
Dël 1989 a fa part del gròp Sony.

Categorìa:Cine
Categorìa:Industria e produssion
Stephen Baxter

**Stephen Baxter** a l'é në scritor ëd fantassiensa an lenga anglèisa.
A l'é nàit a Liverpool, Regn Unì ël 13 ëd novèmber dël 1957.
## Biografìa
Stephen Baxter a l'ha studià matèmatica a l'Università ëd Cambridge e a l'é vnù angignè a l'Università ëd Southampton.

Baxter, Stephen
Baxter, Stephen
Utrecht

**Utrecht** a l'é 'na sità dij Pais Bass capleugh dla provinsa ch'a porta so nòm.
A conta 358.454 abitant (2020).

## Sità binele

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Utrecht
Utrecht
Carlo Matteucci

Fìsich.

**Carlo Matteucci** a l'é nassù a Forlì dël 21 giugn 1811 e a l'é mòrt a Ardenza davzin a Livorn dël 25 giugn 1868.

## Biografìa
Carlo Matteucci a l'era fieul ëd Vincenzo Matteucci e ëd Chiara Folfi.
A l'ha studià a l'Università ëd Bològna.

Matteucci, Carlo
Matteucci, Carlo
Laacher See

Ël **Laacher See** a l'é un lagh ant la region vulcànica dl'Eifel, vzin a le sità d'Andernach (8 km), ëd Bonn (37 km) e 'd Coblensa (24 km). A l'é formasse ant na caudera, a l'é 'd forma oval e, con apeprò 3,3 km², a l'é 'l pi gran lagh dla Renania-Palatinà. L'ùltim episòdi dl'ex "vulcan Laacher" a l'é apeprò dël 10.930 a.C. Dzor soe rive as treuva la Gesia abassial ëd Santa Maria Laach.

## Etimologìa
Ël nòm a l'é dobi, da già che a riva dal latin *lacus* (an alman antich "*lacha*") e da l'alman modern "*See"*, visadì "lagh". Ant ël temp la paròla "*Laach*" a l'ha dait ël nòm al pòst e al monasté, arnomà dël 1863 dai Gesuit com *Maria Laach*.

## Descrission
Ël lagh a l'é contornà da dle colin-e aute an media 125 m e a l'ha na profondità al pi 'd 53 m. A l'é alimentà dzortut da eve 'd sorziss, freide e amère, e a l'ha nen un drenagi natural. L'autëssa media a ven convensionalment fissà a 275 m, ma a l'ha dle fòrte variassion, fin-a a 15 m, a sconda dl'evaporassion o dle pieuve.

Ël Laacher See a l'é un vulcan andurmì, con dle atività sìsmiche e dj'anomalìe tèrmiche sota 'l lagh.. Trasse d'atività as vëddo 'dcò al livel dl'eva an forma 'd dësgasament vulcànich.

## Note


Categorìa:Lagh dl'Almagna
Categorìa:Vulcan
Arnhem

**Arnhem** a l'é 'na sità dij Pais Bass capleugh dla provinsa dla Gheldria (Gerderland).
A conta 159.265 abitant (2019).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Arnhem
Arnhem
Christian Slater

**Christian Michael Leonard Slater ** (Neuva York, 18 ëd òst 1969) a l'é n'ator ëd cine american.

Slater, Christian
Lèida

**Lèida** (An Lenga neerlandèisa: **Leiden**) a l'é 'na sità dij Pais Bass ant la provinsa dël Zuid-Holland.
A conta 124.077 abitant (2021).

## Sità binele

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Lèida
Lèida
Ron Perlman

**Ronald Francis "Ron" Perlman** (Neuva York, 13 avil 1950) a l'é n'ator ëd cine american.

Perlman, Ron
Western Colorado University

La **Western Colorado University** a l'é n'università american-a publica ch'as treuva a Gunnison, ant lë Stat ëd Colorado.
## Stòria
L'università a l'é stàita fondà dël 1901 e a l'ha drovà dël 1911 con ël nòm ëd *Colorado State Normal School*.
Ij sò student a son stranomà "*Mountaineers*" (Muntagnen).

Western Colorado University
Categorìa:Colorado
Gunnison

**Gunnison** a l’é na sità djë Stat Unì d'América, ant lë stàt dël Colorado. A conta na popolassion ëd 6.560 abitant (2020) e a l'ha 'na surfassa ëd 8,3 km².
Gunnison a l'é la sede dla Western Colorado University.
## Geografìa
La sità as treuva a 2.347 méter d’autëssa.

## Aministrassiòn
Ël sìndich a l’é Diego Plata (2010).

Categorìa:Comun dël Colorado
Giorgia Meloni

**Giorgia Meloni** a l'é na polìtica italian-a dël partì Frej d'Italia.

A l'é nassùa a Roma ai 15 ëd gènè dël 1977, e a l'é diplomasse an lenghe dël 1996.

A l'é stàita elegiùa për la prima vira diputà al parlament dla Repùblica Italian-a dal 2006 peuj torna dël 2008 per la sconda vira.
Ant ël govern ëd Silvio Berlusconi a l'é stàita ministra për la gioventura.
Dël 22 otòber 2022 a l'é vnùa Pressident dël Consèj dla Repùblica Italian-a, la prim-a fomna an costa posission.

Meloni, Giorgia
Giuseppe Conte

**Giuseppe Conte** a l'è n'òm polìtich e avocà italian dël Movimento 5 Stelle.

A l'é nassù a Volturara Appula ai 8 d'òst dël 1964.

A l'é stàit elegiù për la prima vira Diputà al Parlament ëd la Repùblica Italian-a dal 2022.

A l'è l'atual Pressident dël Movimento 5 Stelle dal 6 d'òst 2022.

A l'é stàit Pressident dël Consèj dal 2018 al 2021.

Conte, Giuseppe
Mar Adriàtich

Ël **Mar Adriàtich** (an albaneis *Deti Adriatik*, an bosniach e croat *Jadransko more*, an serb e montenegrin *Jadransko more* o *Јадранско море*, an sloven *Jadransko morje*) a l' é un mar squasi sarà ch'a fa part dël Mar Mediterani e as treuva antrames l'Italia e la Penìsola Balcanìca. 
A l’é longh 800 km, largh 150 km anviron e a l'ha na surfassa ëd 138.600 km².
A l'é profond mediament 300 méter e ël pont pi profond a l'é ëd 1.222 meter.
Ël Mar Adriàtich a l'é colegà al Mar Mediterani a travers ël Canal d'Otranto.

Categorìa:Geografìa ëd l'Euròpa
*
Giovanni Giolitti

**Giovanni Giolitti** a l'é stàit un polìtich italian. A l'era nassù a Ël Mondvì ël 27 otòber 1842 e a l'é mòrt a Cavour dël 17 luj 1928
A l'era fieul ëd Giovenale Giolitti (1802-1843), canselè dël tribunal ëd Mondvì, e ëd Enrichetta Plochiù (1808-1867).

A l'é stàit cinc vire Pressident dël Consèj dël regn d'Italia.

Giolitti, Giovanni
Vitòrio Emanuel III

**Vitòrio Emanuel III**, nassù a Nàpoli ai 11 novèmber 1869, prim-a masnà ëd Umbert I d'Italia e ëd Margherita ëd Savoia, a l'é stàit re d'Italia dal 29 ëd luj 1900 al 9 magg 1946.

Vitòrio Emanuel III a l'é mòrt a Lissandria d'Egit dël 28 dzèmber 1947.

Vitorio Emanuel III
Umbert I d'Italia

**Umbert I**, nassù a Turin ai 14 mars 1844, prim-a masnà ëd Vitòrio Emanuel II e ëd Maria Adelaide d'Austria, a l'é stàit re d'Italia dal 9 génè 1878 al 29 luj 1900.

Umbert I a l'é mòrt a Monza dël 29 luj 1900 sassinà da l'anarchich Gaetano Bresci.

Umbert I
Lissandria d'Egit

**Lissandria d'Egit** (an lenga araba: الأسكندرية‎, al-Iskandariyya; an lenga greca: Ἀλεξάνδρεια, Alexandreia) a l’é 'na sità dl'Egit.

A l’é ëdcò la sgònda sità egissian-a për popolassion, con 4.984.387 abitant (2016).

## Geografìa
Lissandria d'Egit as treuva an sël Mar Mediterani.
Soa zòna oraria a l'é doi ore a est dël meridian ëd Greenwich.

## Anliure esterne

Lissandria d'Egit
Lissandria d'Egit
HEC Paris

**HEC Paris** (**HEC School of Management**) a l'é n'università fransèisa privà seletiva ch'as treuva a Paris, ant l'Ìsola ëd Fransa.

## Stòria
L'università a l'é stàita fondà dël 1881 da Gustave Emmanuel Roy.

## Anliure esterne
* Sit Ofissial

HEC Paris
Categorìa:Ìsola ëd Fransa
Christopher Nolan

**Christopher Edward Nolan** (Londra, 30 luj 1970) – a l'é un regista ëd cine e produtor angleis. 
So film a j'han vagnà pì che 5 miliard ëd dolar ant ël mond e a j'han vagnà ondes Premi Oscar.
## Biografìa
Christopher Nolan a l'é fieul ëd Brendan James Nolan e ëd Christina Jensen.
Dël 1997 a l'ha marià la produtriss anglèisa Emma Thomas (1971) dont a l'ha avù quatr fieuj.

## Ij film pi avosà

* *Following* (1998)
* *Memento* (2000)
* *Insomnia* (2002)
* *Batman Begins* (2005)
* *The Prestige* (2006)
* *The Dark Knight* (2008)
* *Inception* (2010)
* *The Dark Knight Rises* (2012)
* *Interstellar* (2014)
* *Dunkirk* (2017)
* *Tenet* (2020)
* *Oppenheimer* (2023)

Nolan, Christopher
Enrichëtta Alfé

Enrichëtta Alfé (ant ël sécol Maria Angela Domenica; Borghi (VC), 23 fervé 1891 – Milan, novèmber 1951) a l'è stàita una monia dle Suore ëd la Carità ëd Santa Gioana Antida Thouret, venerà come beata da la Cesa catolica.

Enrichëetta a l'era ciamà la "Mama ëd San Vitor" e "Angel ëd San Vitor" për ël sò long travaj ant la përzon milanèisa ëd San Vitor. A l'era intrà ant ël nòvissia ëd Vërsèj anté ch'a l'àvia dësvlupà soa ciarmanta carità e sò bel deuit. A l'è considerà la patrona ëd ij Piemontèis ch'a vivo a Milan e an Lombardìa.

Categorìa:Përsonalità piemontèise
New wave

Con ël mòt **New Wave** (*New Wave rock music*, an angleis) as definiss generalment un gèner musical originà a la fin dla decade dël 1970 e durant la decade dël 1980, 'me derivassion dël punk rock. La new wave a l'era 'na neuva forma dël rock che a l'avia so  bas ant'ël rock and roll dij an 1960. Ël gener a l'é caraterisà da element dël funk, reggae e ska, e ëdcò da l'usagi ëd sintetitisador.

Categorìa:Géner musicaj
América caraìbica

L**'América caraìbica** o ëdcò màch **Caràib** (an lenga anglèisa: *The Caribbean*, an lenga spagneula: *Los Caribes*) a l' é 'na region geografìca ch'as treuva ant l'América sentral e a conten-e tut ij Pajs bagnà dal Mar Caraìbich.

Categorìa:Geografìa
Categorìa:América caraìbica
Shirley MacLaine

**Shirley MacLaine** (pseudònim ëd **Shirley MacLean Beaty**) a l'é n'atris merican-a, nà dël 24 avril 1934 a Richmond, an Virginia.

MacLaine, Shirley
MacLaine, Shirley
Troy (New York)

**Troy** a l’é 'na sità djë Stat Unì d'América, an lë stàt ëd Neuva York.

Categorìa:Sità djë Stat Unì d'América
Categorìa:New York (stat federal)
Gabian

**Gabian** a l'é 'l nòm ëd 

* Gabian (AL), l'è un comun dla provincia ëd Lissandria, Italia
* Gabian, comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Lengadòca-Rossijon 
* Gabian (vin), vin prodov ant le comun-e ëd Gabian e Moncistin an Provincia ëd Lissandria, Italia
Massimo Daido Strumia

Massimo Daido Strumia (Turin, 29 mars 1950 - 21 otóber 2010). 

Formà a la  pratica dlë zazen da Taisen Deshimaru Rōshi, a l'ha fondà ël prim dojo (leugh ëd pràtica) a Turin ant ël 1968 con  la colaborassion ëd François-Albert Viallet (Soji Enku Rōshi),  discepol ëd Taisen Deshimaru Roshi. 

Dal 1980 a l'ha collaborà a la fondassion ëd quattr dōjō, ant ij press ëd Turin. A l'é considerà ël patriarca dël Budddism zen an Italia e an Piemont. 

Soa cà ëd Trausela a l'è stàita un dij leugh pì amportant dël Budism zen ant j'ani ëd soa prima difusssion an Italia.

Categorìa:Përsonalità piemontèise
Ël Bosch

**Ël Bosch** (italian: *Bosco*) a l'é una frassion dla comun-a valsesian-a ëd Cèj, an Provincia ëd Vërsèj.
Viganal

**Viganal** (italian: *Viganallo*) a l'é una frassion dla comun-a valsesian-a ëd Cèj, an Provincia ëd Vërsèj.
Wonder Woman

**Wonder Woman** (dont ël nòm uman a l'é Diana Prince) a l'é un personagi imaginari dij fumet DC Comics creà da William Moulton Marston e dessinà da Harry G. Peters dël 1941.

Categorìa:Përsonagi dij carton
Università ëd Saragòssa

L**'Università ëd Saragòssa** (Universidad de Zaragoza) a l'é n'università pùblica fondà a Saragòssa dël 1542.

## Organisassion
L'Università ëd Saragòssa a conta 22 facoltà con anviron 30.000 student.

## Resior
* Manuel López Pérez

Università ëd Saragòssa
Superman

**Superman** (dont ël nòm uman a l'é Clark Kent) a l'é un përsonagi mascrà imaginari dij fumet DC Comics creà dël 1933 da Jerry Siegel e dessinà da Joe Shuster. 
Superman a l'ha debutà dël giugn 1938 ant ël giurnal Action Comics.

Categorìa:Përsonagi dij carton
Starfuckers

Ij **Starfuckers** (conossù ëdcò 'me **STRFKR**) a son na formassion rock alternative formasse a Portland, (Stat Unì) dël 2007.
## Formassion
*Joshua Hodges - vos, tastadura, ghitara, batéria
*Shawn Glassford - bass, tastadura, batéria
*Keil Corcoran - batéria, tastadura, vos
*Patrick Morris - ghitara, tastadura, vos

## Àlbom
*2008 - *Starfucker*
*2009 - *Jupiter*
*2011 - *Reptilians*
*2013 - *Miracle Mile*
*2016 - *Being No One, Going Nowhere*
*2019 - *Live From Brooklyn Steel* 
*2020 - *Ambient 1*
*2020 - *Future Past Life*
*2024 -	*Parallel Realms*

## EP
*2007 - *Starfucker EP*
*2008 - *Burnin' Up*
*2010 - *Starfucker B-Sides*
*2011 - *Jupiter (Remastered)*

Categorìa:Formassion musicaj djë Stat Unì d'América
Categorìa:Formassion musicaj rock
Anklam

**Anklam** dagià conossua 'me Tanglim e Wendenburg a l'é 'na sità alman-a ëd 12.177 abitant (2021). 

Categorìa:sità alman-e
Nòstra Sgnora ëd Fatima

Nòstra Sgnora ëd Fatima o Madona ëd Fatima dal 1917 cun le aparission ëd Fatima en Portugal. 

ël 13 d’magg as festegia la Madòna ëd Fatima.

.

Categorìa:Gesia Catòlica
Stassion ëd Cher

La **Stassion ëd Cher** a l’é la stassion feroviaria ch’a serv la comun-a ëd Cher dla sità metropolitan-a 'd Turin.

A resta arlongh la Ferovìa Trofarel-Cher.

A l'é stàita uvrìa dël 1874.

Cher
Università ëd Alcalá

L**'Università ëd Alcalá** (Universidad de Alcalá) a l'é n'università pùblica rifondà a Alcalá dël 1977.
## Stòria
L'università original a l'é stàita fondà dël 1499.

## Organisassion
L'Università ëd Alcalá a conta 24 dipartiment con 22 836 student (2006).

## Resior
* José Vicente Saz Pérez. 

Università ëd Alcalá
Alcalá de Henares

**Alcalá de Henares** a l'é na sità dla Spagna, ant la Comunità Autònoma ëd Madrid.

A conta 197.562 abitant (2020).

## Aministrassion

Ël sìndich a l'é Javier Rodríguez Palacios.

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Alcalá de Henares
Amadeo de Souza Cardoso

**Amadeo de Souza-Cardoso** a l'é në pitor portughèis. Nassù dël 1887, mòrt dël 1918.

Souza Cardoso, Amadeo de
Hereford

**Hereford** a l’é la 'na sità del Regn Unì. A conta 'na popolassion ëd 54.842 abitant (2001).
## Stòria
Hereford a l'é stàita fondà dël sècol ch'a fa VII.
## Geografìa
Hereford a resta ant la pàrt ovest ëd l'Anghiltèra davzin al Gàles e ans'ël fium Wye.
Soa zòna oraria a l'é cola dël meridian ëd Greenwich. 

Categorìa:Sità anglèise
Wye

Ël fium **Wye** (*Afon Gwy* an Lenga galèisa) a l'é un fium dël Regn Unì che a nass an Gàles dal mont Plynlimon.
 
Ël fium Wye a traversa la sità ëd Hereford e as campa ant ël Severn davzin a Chepstow apress 250 km da l'inissi.

Sò bassin idrogràfich a l’é ëd 4.136 km².

Categorìa:Fium dël Regn Unì
Tay (fium)

Ël **Tay** (Gaelich: Tatha) a l'é un fium dël Regn Unì ch'as treuva an Scòssia dont, con 193 km, a l'é ël fium pì longh.

Sò bassin idrogràfich a l’é ëd 4.970 km².

Categorìa:Fium dël Regn Unì
Umbert II d'Italia

**Umbert II d'Italia**, nassù a Racunis ai 15 stèmber 1904, prim-a masnà ëd Vitòrio Emanuel III e ëd Elena ëd Montenegro, a l'é stàit re d'Italia dal 9 magg 1946 al 18 giugn 1946.

Umbert II a l'é mòrt a Gëneva dël 18 mars 1983.

Umbert II d'Italia
Stassion ëd San Pàul Subrì

La **Stassion ëd San Pàul Subrì** a l’é la stassion feroviaria ch’as treuva arlongh la ferovìa ch’a colega Turin con Génoa.

A serv la comun-a ëd San Pàul Subrì.

A l'é stàita uvrìa dël 1849. 

San Pàul Subrì
Kingston, Ontario

Kingston a l’é la sesta pi granda sità dla provinsa federal d’Ontario, e precedent capital dël Canadà.

Kingston as treuva an sël Lagh Ontario, a la boca dël fium St. Lawrence.

Kingston a l'é conossùa për soa tor Martello, che a l'é mostrà an sla bandiera. A conta 136.685 abitant (2017).

## Stòria
Kingston si chiamé 'Cataraqui', ël nòm antich dal pòpol Irochèis për ël region; definission "Grand Sit ëd Riunion".
Categorìa:Ontario
Stassion ëd Soleri

La **stassion ëd Soleri** a l’é na stassion feroviaria dla ferovìa ch’a colega Turin con Génoa. A serv ël pais ëd Soleri, ch’a resta ant la provincia ëd Lissandria. A l’é servia dai treno regionaj.

Soleri
Trent (fium)

Ël **Trent** a l'é un fium dël Regn Unì dont, con 297 km, a l'é ël ters fium pì longh.

Ël fium Trent a nass ant la region dël Staffordshire, a traversa la sità ëd Nottingham e as campa ant ël Mar dël Nòrd davzin al vilagi ëd Faxfleet apress an formand, ansema al fium Ouse, l'estuari dël Humber. Sò bassin idrogràfich a l’é ëd 15.321 km².

Categorìa:Fium dël Regn Unì
Nottingham

**Nottingham** a l’é 'na sità dël Regn Unì capleugh dla Contà ciamà Nottinghamshire.

A conta 'na popolassion ëd 323.632 abitant (2021).
 
## Geografìa
Soa zòna oraria a l'é cola dël meridian ëd Greenwich.

Categorìa:Sità anglèise
Ladytron

Ij **Ladytron** a son na formassion elettronich rock anglèisa, formasse dël 1999 a Liverpool.
## Formassion
Ij component a son: 
* *Helen Marnie* (Glasgow, Scossia, 1978) - vos, sintetisator, piano
* *Mira Arojo* (Мира Аройо, Sofia, Bulgaria, 1977) - vos, sintetisator
* *Daniel Hunt* (Liverpool) - sintetisator, ghitara, bass, cor
* *Reuben Wu* (Liverpool, 1975) - sintetisator
## Àlbom ant lë studi
* 2001 - *604*
* 2002 - *Light & Magic*
* 2005 - *Witching Hour*
* 2008 - *Velocifero*
* 2011 - *Gravity the Seducer*
* 2019 - *Ladytron*
* 2023 - *Time's Arrow*
* 2026 - *Paradises*

Categorìa:Formassion musicaj dël Regn Unì
Categorìa:Formassion musicaj rock
Sigue Sigue Sputnik

Ij **Sigue Sigue Sputnik** a son stàit na formassion post punk rock anglèisa, formasse dël 1982 a Londra e ativa fin dël 2004.
## Formassion
Ij component j'ero: 
* *Martin Degville* - vos
* *Tony James* - bass
* *Neal X* - ghitara
* *Ray Mayhew* - batéria
* *Chris Kavanagh* - batéria
* *Miss Yana Ya Ya* - effett spesiaj
## Àlbom ant lë studi
*1986 - *Flaunt It* (Parlophone)
*1988 - *Dress for Excess* (Parlophone/EMI)
*2001 - *Pirate Space* (Sputnikworld / Ruf)
*2002 - *Blak Elvis vs. The Kings of Electronic Rock and Roll* (Sputnikworld)
*2003 - *Ultra Real* (Sputnikworld)

Categorìa:Formassion musicaj dël Regn Unì
Categorìa:Formassion musicaj rock
Convair F-106 Delta Dart

Ël **Convair F-106 Delta Dart** a l'é stàit n'avion militar a reassion supersònich da cassa, fabricà ant jë Stat Unì a la fin dj'agn '50.

A l'ha fàit ël prim vòl dël 1956 e a l'é intrà an servissi dal 1959.
Ël Convair F-106 Delta Dart a l'é restà an servissi fin dël 1988.
Soa produssion a l'é stàita ëd 342 esemplar e soa lëstessa màssima a l'era ëd 2.455 km/h visadì Mach 2.3.

Categorìa:Avion militar
McDonnell F3H Demon

Ël **McDonnell F3H Demon** a l'é stàit n'avion militar a reassion subsònich da cassa e cassa-bombardié imbarcà, fabricà ant jë Stat Unì a j'inissi dj'agn '50.

A l'ha fàit ël prim vòl dël 1951 e a l'é intrà an servissi dal 1956.
Ël McDonnell F3H Demon a l'é restà an servissi fin dël 1964.
Soa produssion a l'é stàita ëd 519 esemplar e soa lëstessa màssima a l'era ëd 1.041 km/h.

Categorìa:Avion militar
Seraval

**Gabian** a l'é 'l nòm ëd 

* Seraval Sesia, l'è un comun dla provincia ëd Vërsèj, Italia
* Seraval Scrivia, l'è un comun dla provincia ëd Lissandria, Italia
* Seraval (frassion d'Ast), l’é na cita frassion dla comun-a d’Ast.
Greta Van Fleet

Ij **Greta Van Fleet** a son na formassion alternative rock american-a, formasse a Frankenmuth, an Michigan dël 2012 e ativa fin al dì d'ancheuj.
 
La banda a l'era formà a l'inissi da ij tre frej *Josh* (vos), *Jake* (ghitara), *Sam* (bass) *Kiszka* e da Kyle Hauck; dël otòber 2013 Hauck a chita la banda e as gionta *Danny Wagner* (batéria).

## Àlbom
* 2018 – Anthem of the Peaceful Army
* 2021 – The Battle at Garden's Gate
* 2023 – Starcatcher

### EP
* 2017 – Black Smoke Rising
* 2017 – From the Fires

Categorìa:Formassion musicaj djë Stat Unì d'América
Categorìa:Formassion musicaj rock
Brighton and Hove

**Brighton and Hove** a l’é 'na sità dël Regn Unì nàita dël 2000 da la fusion dle sità ëd Brighton e Hove.
A l'ha 'na popolassion ëd 277.103 abitant (2021) e 'na surfassa ëd 82,7 km².
## Geografìa
Brighton and Hove a resta ant lë Sud-Ovest de l'Inglatèra e a s'treuva an sël Canal dla Mania.
Soa zòna oraria a l'é cola dël meridian ëd Greenwich.

Categorìa:Sità anglèise
Dassault MD 454 Mystère IV

Ël **Dassault MD 454 Mystère IV**, a l'é stàit n'avion militar a reassion supersonich fabricà an Fransa a l'inissi ëd j'agn '50.
A l'ha fàit ël prim vòl dël 1952 e a l'é intrà an servissi dal 1954.
A l'é stàit n'evolussion dël Dassault MD 450 Ouragan.
Soa produssion a l'é stàita ëd 425 esemplar e a l'é stàit an servissi an Fransa, an India e an Israel.
Soa lestëssa màssima a l'era ëd 1.120 km/h.

Categorìa:Avion militar
Demi Lovato

**Demi Lovato** (Nòm complet **Demetria Devonne Lovato**), (Albuquerque, 20 òst 1992), a l'é 'na cantanta e atriss american-a.
## Biografìa
A l'é fija ëd Patrick Lovato e ëd Dianna Hart.

Lovato, Demi
Lovato, Demi
Richard Wright

**Richard Wright**, nòm complet **Richard William Wright** (Londra, 28 luj 1943 – Londra, 15 stèmber 2008) a l'é stàit un cantant angleis avosà për esse stàit un dji member fondador dji Pink Floyd dont a l'era tastadurista.
Richard Wright a l'ha ancaminà ëdcò la cariera ëd solìsta, con doi àlbom e motobin colaborassion con autri musich.

## Àlbom

* 1978 – Wet Dream
* 1996 – Broken China

Categorìa:Pink Floyd
Marshall (Minnesota)

**Marshall** a l'é na sità djë Stat Unì d'América ant lë Stat dël Minnesota.
A l'ha 13.628 abitant.
Marshall a l'é la sede ëd la *Southwest Minnesota State University*.
## Stòria
La sità a l'é stàita fondà dël 1872.

Categorìa:Sità djë Stat Unì d'América
Categorìa:Minnesota
An Carega

**An Carega** (italian: *Carega*) a l'é una frassion dla comun-a valsesian-a ëd Cèj, an Provincia ëd Vërsèj.
Thomas & Friends

**Thomas & Friends** (**Thomas the Tank Engine & Friends**) (**Thomas the Tank Engine**). 1984. Britt Allcroft.

Categorìa:Përsonagi dij carton
Nick Mason

**Nick Mason**, nòm complet **Nicholas Berkeley Mason** (Birmingham, 27 gènè 1944) a l'é un cantant angleis avosà për esse stàit un dji member fondador dji Pink Floyd dont a l'era baterista.
Nick Mason a l'ha ancaminà ëdcò la cariera ëd solìsta, con un àlbom e motobin colaborassion con autri musich.

## Àlbom

### 'me solista

* 1981 – Nick Mason's Fictitious Sports

### Con Rick Fenn

* 1985 – Profiles
* 1987 – White of the Eye
* 1988 – Tank Malling

### Con Michael Mantler

* 1976 – The Hapless Child
* 1982 – Something There
* 1987 – Live
* 2006 – Review
* 2008 – Concertos

Categorìa:Pink Floyd
Aermacchi MB-326

L**'Aermacchi MB-326**, a l'é un avion militar a reassion fabricà an Italia a la fin ëd j'agn '50.
A l'ha fàit ël prim vòl dël 1957 e a l'é intrà an servissi dal 1962.
Soa produssion a l'é stàita ëd 800 esemplar anviron e a l'é ancora al dì d'anchoeuj an servissi an cheich pais dël Mond.
Soa lestëssa màssima a l'é ëd 867 km/h.

Categorìa:Avion militar
Barbara Bain

**Barbara Bain** (pseudònim ëd *Mildred Fogel*) (Chicago, 13 stèmber 1931) a l'é n'atriss american-a.
## Biografìa
A l'era fija d'imigrà russ. 
Dël 1957 a l'ha marià l'ator Martin Landau.

Bain, Barbara
Alenia Aermacchi M-346 Master

L**'Alenia Aermacchi M-346 Master**, a l'é un avion militar a reassion fabricà an Italia a j'inissi ëd j'agn 2000.
A l'ha fàit ël prim vòl dël 2004 e a l'é intrà an servissi dal 2015.
Soa produssion a l'é fin al dì d'anchoeuj ëd 85 esemplar e a l'é an servissi an Italia e an motobin autri pais dël Mond.
Soa lestëssa màssima a l'é ëd 1.255 km/h, visadì Mach 1,15.

Categorìa:Avion militar
Grumman A-6 Intruder

Ël **Grumman A-6 Intruder** a l'é stàit n'avion militar a reassion cassa-bombardié imbarcà, fabricà ant jë Stat Unì a j'inissi dj'agn '60.

A l'ha fàit ël prim vòl dël 1960 e a l'é intrà an servissi dal 1963.
Ël Grumman A-6 Intruder a l'é restà an servissi fin dël 1997.
Soa produssion a l'é stàita ëd 693 esemplar e soa lëstessa màssima a l'era ëd 1.040 km/h visadì mach 0.85.

Categorìa:Avion militar
Douglas A-1 Skyraider

Ël **Douglas A-1 Skyraider** a l'é n'avion bombardiè leger a un pòst fabricà ant jë Stat Unì a la fin dla Sconda guèra mondial.
A l'ha volà la prima vira dël 1945 e a l'é intrà an servissi dal 1947.
A l'é stait dovrà dzortut da l'aviassion dla Marin-a djë Stat Unì an Coréa e an Vietnam, e a l'é restà an servissi fin dël 1985 an Gabòn. A l'é stait prodovù an 3.180 esemplar.
Soa lestëssa massima a l'era ëd 518 km/h.

Categorìa:Avion militar
Guèra ëd Coréa

La **Guèra ëd Coréa** (conossùa an Coréa dël Nòrd 'me 조국해방전쟁, *Choguk haebang chŏnjaeng*, "Guèra ëd liberassiòn dla patria" e an Coréa dël Sud 'me 한국전쟁, *Hanguk jeonjaeng*, "Guèra corean-a") a l'é stàit un conflit militar dël sécol ch'a fa 20. A l'é stàit un dij episòdi pì pericolos dla Guèra frèida.
La Guèra ëd Coréa l'é durà dal 25 giugn 1950 al 27 luj 1953 e a l'ha provocà anviron 1.500.000 ëd mòrt antrames ij soldà e 2.000.000 antrames i sivil corean.

## Stòria
La guèra ëd Coréa a l'é comensà quand che la Coréa dël Nòrd, alià con l'Union Soviética e la Cin-a, a l'ha tacà la Coréa dël Sud alià con jë Stat Unì.

La guèra a l'é finia con un armistissi e la division dla Coréa a doi pais: Coréa dël Nòrd, comunista e Coréa dël Sud.

## Anliure esterne

Categorìa:Guère
San Giuseppe di Casto

**San Giuseppe di Casto** (italian: *San Giuseppe di Casto*), a l'é un pais, frassion dla comun-a ëd Andorn, an Provincia ëd Biela.
Guèra dël Vietnam

La **guèra dël Vietnam** (conossùa an Vietnam 'me *Chiến tranh Việt Nam*) a l'é stàit un conflit militar dël sécol ch'a fa 20. A l'é stàit un dij episòdi pì pericolos dla Guèra frèida.
La guèra dël Vietnam l'é durà dal 1º novémber 1955 al 30 avril 1975 e a l'ha provocà anviron 1.500.000 ëd mòrt antrames ij soldà e 2.000.000 antrames i sivil vienameis.

## Stòria
La guèra a l'é stàit un conflit antrames ël Vietnam dël Nòrd comunista, sostenù da l'Union Soviética, dla Cin-a e da autr Stat comunist, e 'l Vietnam dël Sud capitalista, sostenù dzortut da jë Stat Unì.
La guèra a l'é finia con la vitòria dël Vietnam dël Nòrd, mnà dal leader Ho Chi Minh e la riunificassion dël Vietnam sota un unich goern comunista.

## Anliure esterne

Categorìa:Guère
San Giuseppe

**San Giuseppe** a l'é 'l nòm ëd 

* San Giuseppe Jato, l'é na comun-a dla region Sicilia, provincia ëd Palerm,
* San Giuseppe Vesuviano, l'é na comun-a dla region Campania, an provincia ëd Nàpoli
* San Giuseppe di Casto, l’é na frassion dla comun-a d’Andorn
Guèra dël Sonderbund

La **Guèra dël Sonderbund** l'è stàit un conflit armà combatù dël novémber 1847 da ij canton liberaj e federalist dla Svìssera contra ij canton cattolich e conservator, ciamà **Sonderbund** (lija spessial, lija d'ecession), che a vulian tutelè sò interes contra la centralisassion dël rest dla Svìssera.
L'armà confederal, mnà da Guillaume-Henri Dufour, a l'ha combatù contra ij ribej dël Sonderbund, a l'ha vagnà e a l'ha conquistà Luserna dël 24 ëd novémber 1847.

Categorìa:Guère
Iguanodon

L**'iguanodon** a l'era n'dinosàur ch'a vivìa 126-113 milion d'agn fa an Euròpa.
Longh 10 méter e ch'a peisava da 4 a 5 tonëlà. As treuva a la Cretass. 

Categorìa:Preistòria
Categorìa:Rétij
Vilfredo Pareto

**Vilfredo Federico Damaso Pareto**, nassù a Paris ai 15 luj 1848 e mòrt a Céligny, an Svìssera, dël 19 òst 1923 a l'é stàit n'economista, ingegnè e sociòlog italian.
## Biografìa
A l'era fieul ëd un pare italian, Raffaele Pareto (1812-1882), ingegnè d'achit geneis an esili an Fransa për motivassion politiche e da mare fransèisa, Marie Métenier (1813-1889).
Arvnì an Italia con soa famija, a l'ha ancaminà soa cariera a l'Università ëd Turin, pi tard a l'ha travajà a 'me professor ordinari ëd conomìa politica a l'Università ëd Losan-na.

Pareto a l'é conossù për sò travaj dzor la sociologìa e la conomìa. 

Pareto, Vilfredo
Pareto, Vilfredo
Losan-na

**Losan-na** (*Lausanne* an franseis) a l'é na comun-a dla Svìssera, ant ël canton dël Vaud, e dël 2020 a l'avìa 140.202 abitant. 

A së stend për na surfassa ëd 41,37 km² e na densità ëd popolassion ëd 3.388,98 ab/km². 

La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é ël fransèis.

## Geografìa
Losan-na a resta an sël Lagh Leman.

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Sità svìssere
France (Nav)

La **France**, a l'é stàita 'na nav passegè fransèisa.
La nav a l'era stàita comissionà dël 26 giugn 1956 për la *Compagnie Générale Transatlantique*, varà dël 7 stèmber 1957 ant'ij cantié Chantiers de l'Atlantique ëd Saint-Nazaire e a l'é entrà an servissi dël 3 fërvè 1962.
A l'era longa 316,1 m, soa larghëssa a l'era ëd 33,7 m, l'autëssa ëd 66,9 m, so pescagi ëd 10,48 m, so dislocament standard a l'era ëd 52.646 t e anfin so lestëssa màsima a l'era ëd 30 neud.
La France a l'ha navigà antrames Southampton Le Havre e Neuva York, dal 1962 fin dël 1974. Dël 1979 a l'é stàita catà da la *Norwegian Cruise Line* e ciamà SS Norway (1980–2006) e apress *SS Blue Lady* (2006–2008). Dël 2008 la nav a l'é stàita demolia. 
## Galeria fotogràfica

Figura:SS Norway.jpg|La nav 'me *Norway*
Figura:SS France in its avatar of Blue Lady awaits the ship breakers at Alang, August, 2007.jpg|La nav adnans soa demolission

.

Categorìa:Nav
Yamaha Motor

La **Yamaha Motor Co. Ltd** a l'é un fabricant ëd mòto giaponèis.
## Stòria
La fàbrica a l'é stàita fondà dël 1º luj 1955 e soa sede a l'é a Iwata.

Dël 2006 La Yamaha Motor a l'ha 41.958 dipendent e un vir d'afé ëd 1.582.046 ëd Yen.

Categorìa:Industria
Iwata

**Iwata** (磐田市, *Iwata-shi*) a l'é na sità dël Giapon.

A l'ha 'na popolassion ëd 169.873 abitant (2019).

## Geografìa
Iwata a s'treuva ant l'ìsola ëd Honshū e soa zòna oraria a l'é 9 ore a est dël meridian ëd Greenwich.
## Stòria
La sità a l'é stàita fondà dël 1° avril 1948 andoa a j'era un cit vilagi.
Iwata a l'é la sede ëd la Yamaha Motor.
## Aministrassion

Ël sìndich a l'é Osamu Watanabe.

Categorìa:Sità giaponèise
Ho Chi Minh

**Hồ Chí Minh**, pseudònim ëd **Nguyễn Sinh Cung** (Kim Liên, 19 maj 1890 – Hanoi, 2 stémber 1969), a l'é stàit un militar, rivolussionari e òm politich dël Vietnam, cap dël goern dal 1945 al 1955 e pressident dal 1955 al 1969.

Categorìa:Òm polìtich
Federico Barocci

**Federico Barocci** o **Barozzi** stranomà *il Fiori*, nassù a Urbin dël 1528/1535 e mòrt ambelelì dël 30 stémber 1612, a l'é stàit un pitor italian esponent dël manierism. 

## Euvre

Barocci-Circoncision-Louvre.jpg|
Ultima Cena - Barocci.png|
Federico Barocci - Virgin and Child with Sts Simon and Jude (Madonna di San Simone) - WGA01299.jpg|
Federico Barocci - Annunciation - WGA01285.jpg|
Deposizione-dalla-croce federico-barocci (2).jpg|


Barocci, Federico
Alto Sermenza

**Alto Sermenza** a l’é un comun ëd la Valsesia, provincia ëd Vërsèj.

## Le frassion
Rima, Rimasch

## Aministrassion
BAC One-Eleven

Ël **BAC One-Eleven** conossù ëdcò 'me **BAC-111** o **BAC 1-11** a l'é stàit n'avion 'd linia ëd mojen dimension costruì ant ël Regn Unì.
Ël prim vòl dël protòtip a l'é stàit dël 20 òst 1963 e a l'é intrà an servissi dël 1965.
A son stàit costruì 244 BAC One-Eleven.

Categorìa:Avion
Martin Cruz Smith

**Martin Cruz Smith** a l'é në scritor ëd liber ëd espionagi an lenga anglèisa e giornalista.

A l'é nàit a Reading ël 3 ëd novèmber dël 1942. 
Martin Cruz Smith a l'é conossù për avej creà ël përsonagi dël ispetor russ Arkady Renko. 

Cruz Smith, Martin
Cruz Smith, Martin
Cruz Smith, Martin
Henry Kissinger

**Henry Kissinger**, nàit **Heinz Alfred Kissinger** (Fürth, 27 ëd maj dël 1923 - Kent, 29 novémber 2023) a l'é stàit un òm polìtich e diplomatich american d'achjt almàn-e.
## Biografìa
A l'era fieul ëd Louis Kissinger (1887-1982) e ëd Paula Stern (1901-1998).
Dël 1938, la famija, ëd religion ebraica, a chita l'Almania për andé an America.
Durant la sconda guèra mondial a presta servissi con onor ant l'armà american-a.
A l'é stàit Secretari dl'estat djë Stat Unì con ij prëssident Richard Nixon e Gerald Ford. A l'ha vagnà ël Premi Nobel për la pas dël 1973.

Kissinger, Henry
Kissinger, Henry
Giovanni Battista Moroni

**Giovanni Battista Moroni** a l'é stàit un pitor.
A l'era nassù a Albino dël 1520-1524 e a l'é mòrt amblessì dël 1578.
## Biografìa
A l'era fieul dël architet Andrea Moroni e ëd Maddalena ëd Vitali Brigati.
Dal 1530 a l'ha fait soa formassion sota al pitor Alessandro Bonvicino, stranomà il Moretto, o Moretto da Brescia.
Dël 6 otòber 1556 a l'ha marià Bartolomea Piretti, dont a l'ha avù quatr fieuj: Alessandro, Laura, Mario e Francesco.

Moroni, Giovanni Battista
Vincenzo Foppa

**Vincenzo Foppa** a l'é stàit un pitor lombard esponent dl'arnassensa.
A l'era nassù a Bressia dël 1427 - 1430 e a l'é mòrt anviron dël 1515.

Foppa, Vincenzo
Fioravante Ferramola

**Fioravante Ferramola** o **Floriano Ferramola** a l'é stàit un pitor lombard esponent d'arnassensa.
A l'era nassù a Bressia dël 1478 anviron e a l'é mòrt ambelelì dël 3 luj 1528.

Ferramola, Fioravante
Vittore Carpaccio

**Vittore Carpaccio**, dont ël nòm ver a l'era **Vittore o Vittorio Scarpazza o Scarpazo**, nà vers ël 1465 a Venessia e mòrt a Capodistria, vers 1525/1526 a l'é stàit un pitor venessian dël sécol ch'a fà XV.
A parte dal 1490 a l'ha travajà a Venessia për la Scòla ëd Sant'Orsola.

Carpaccio| Vittore
Nuno Gonçalves

**Nuno Gonçalves** (anviron 1420 e 1430 - anviron 1490) a l'é stàit un pitor portugheis dla fin dël secol ch'a fa 15. 
## Biografìa
Nuno Gonçalves a l'ha travajà an Portugal tota soa vita 'me pitor ëd corte dël re Alfons V ma as sa poch ëd soa vita.

A l'é conossù dzortut për ël Polittich ëd São Vicente de Fora (an lenga portughèisa: "Painéis de São Vicente de Fora") euvra caraterisà da ritrat ëd grand realism.

Gonçalves, Nuno
Vin Diesel

**Vin Diesel**, pseudònim ëd **Mark Vincent Sinclair III** (Alameda, 18 luj 1967) a l'è n'ator, regista e produtor american.
## Biografìa
Vin Diesel a l'é nàit 'me Mark Sinclair da sò mare, Delora Sherleen Vincent (nàita Sinclair) ma a l'ha mai conossù so pare.
A l'é stàit adotà da l'òm ëd soa mare, Irving H. Vincent.

Diesel, Vim
Pearl Jam

Ij **Pearl Jam** a son na formassion rock grunge alternativ formasse a Seattle, (Stat Unì), dël 1990 e ativa fin al dì d'ancheuj.

## Formassion
* Eddie Vedder – vos, ghitara (1990-ancheuj)
* Mike McCready – ghitara solista (1990-ancheuj)
* Stone Gossard – ghitara ritmica (1990-ancheuj)
* Jeff Ament – Bass eléttrich (1990-ancheuj)
* Matt Cameron – Batéria (1998-ancheuj)
## Àlbom
* 1991 – *Ten*
* 1993 – *Vs.*
* 1994 – *Vitalogy*
* 1996 – *No Code*
* 1998 – *Yield*
* 2000 – *Binaural*
* 2002 – *Riot Act*
* 2006 – *Pearl Jam*
* 2009 – *Backspacer*
* 2013 – *Lightning Bolt*
* 2020 – *Gigaton*
* 2024 – *Dark Matter*

Categorìa:Formassion musicaj djë Stat Unì d'América
Categorìa:Formassion musicaj rock
Alessandro Bonvicino

**Alessandro Bonvicino** o **Buonvicino**, stranomà **il Moretto** o **Moretto da Brescia**, a l'é stàit un pitor.
A l'era nassù a Bressia o a Rovato dël 1498 e a l'é mòrt antrames ël 9 novèmber e ël 22 dzèmber 1554.
## Biografìa
A l'era fieul ëd Pietro Bonvicino, artìsta e ëd Bartolomea Cortesi e a l'ava doi frej, Pietro e Jacopo, ëdcò pitor.
A l'ha fait soa formassion sota a ij pitor Fioravante Ferramola e Vincenzo Foppa.
Dël 1550 a l'ha marià tal Maria, dont a l'ha avù 'na fija e doi fieuj.

Bonvicino, Alessandro
Stassion ëd Turin Aeropòrt

La **stassion ëd Turin Aeropòrt** a l'é na stassion feroviaria an la comun-a ëd Caseli. A serv l'aeropòrt ëd Turin.

Fin al 2023 a l'era ciamà stassion ëd Caseli Aeropòrt.

A resta arlongh la ferovìa Turin-Céres e a l'é stàita uvrìa dël 2001. A l’é servia dal serviss feroviario metropolitan ëd Turin.

## Lese ëdcò
* Stassion ëd Caseli

Turin Aeropòrt
Categorìa:Caseli
Metallica

Ij **Metallica** a son na formassion heavy netal rock formasse a Los Angeles, (Stat Unì), dël 1981 e ativa fin al dì d'ancheuj.

## Formassion
* *James Hetfield*, 
* *Lars Ulrich*, 
* *Kirk Hammett* 
* *Robert Trujillo*.
## Àlbom
* 1983 – Kill 'Em All
* 1984 – Ride the Lightning
* 1986 – Master of Puppets
* 1988 – ...And Justice for All
* 1991 – Metallica
* 1996 – Load
* 1997 – ReLoad
* 2003 – St. Anger
* 2008 – Death Magnetic
* 2011 – Lulu (con Lou Reed)
* 2016 – Hardwired... to Self-Destruct
* 2023 – 72 Seasons

Categorìa:Formassion musicaj djë Stat Unì d'América
Categorìa:Formassion musicaj rock
Solidarność

**Solidarność** (nòm complet: *Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”*, visadì: Sindicà Independent auto-goernà "Solidarietà" ), fondà an Polònia da Lech Wałęsa dël 31 d'òst 1980, a l’é stàit ël prim sindicà indipendent dël blòch soviétich.
Ël prim congress a l'é stàit ël 17 stémber 1980, la registrassion offisial ël 10 novémber 1980.

## Stòria
Ël sindicà a l'é nàit apress lë siòpero dij cantié naval ëd Gdańsk, ij pì grand dla Polònia, për inissiativa ëd Lech Wałęsa e d'autri ovrié ch'a veulian un sindacà indipendent dal podèj politich comunista poloneis.
Cost sindicà a l'ha avù l'apògg dla Gesia Catòlica.

Categorìa:Sindicalism
Sindicà

El **sindicà** a l'é n'organisassion dij travajeur che a j'arpresento adnans a ij dateur ëd travaj e a l'autorità con l'obietiv ëd combate ël desfrutament e valorisà ij so dreit.

## Arferiment
*[Sindacato - Treccani](http://www.treccani.it/enciclopedia/sindacato_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/)

Categorìa:Sindicalism
Cavalié d'Arpino

Ël **Cavalié d'Arpino**, dont ël nòm ver a l'era **Giuseppe Cesari**, a l'é stàit un pitor baròch djë secoj ch'a fan 16 e 17.
A l'era nassù a Arpino dël 14 fërvé 1568 e a l'é mòrt a Roma, dël 3 luj 1640.
## Biografìa
A l'era fieul ëd Muzio di Polidoro, artìsta e ëd Giovanna van Mander, d'na famijia nobil spagneula.
A l'é stàit mèistr dij pitor Caravaggio e Guido Reni.
Dël 1618 a l'ha marià tal Dorotea, dont a l'ha avù doi fieuj, Muzio e Bernardino, ëdcò pitòr.

Cesari, Giuseppe
Guido Reni

**Guido Reni** a l'é stàit un pitor baròch djë secoj ch'a fan 16 e 17.
A l'era nassù a Bològna dël 14 novémber 1575 e a l'é mòrt ambelelì, dël 18 d'òst 1642.
## Biografìa
A l'era fieul ëd Daniele, musicista e ëd Ginevra Pozzi.

Reni, Guido
Ben Nicholson

**Benjamin Lauder Nicholson** (Denham, 10 avril 1894 – Londra, 6 fërvé 1982), a l'é stàit un pitor anglèis.

## Biografìa
A l'era fieul dël pitor William Nicholson.

Nicholson, Ben
Colantonio

Pitor.
**Colantonio** (Niccolò Antonio) a l'era nassù a Nàpoli dël 1420 anviron e a l'é mòrt belelì apress dël 1460.

Dal 1445 al 1455 ël pitor Antonello ëd Messin-a a l'ha fàit part ëd soa scòla a Nàpoli.

Categorìa:Pitor
The Pretenders

Ij **The Pretenders** a son na formassion rock anglo-american-a, formasse a Hereford, dël mars 1978.

Ij component permanent a son: la cantant-a american-a Chrissie Hynde (vos, ghitara) e Martin Chambers (baterìa). 

Autri component a son: Nick Wilkinson – bass (2005-ancheuj), James Walbourne – ghitara (2008-ancheuj), Eric Heywood – pedal steel (2008-ancheuj) e Carwyn Ellis – tastadure (2012, 2017-ancheuj).
## Àlbom ant jë studi
*   1979 – Pretenders (Sire Records)
*   1981 – Pretenders II (Sire Records)
*   1984 – Learning to Crawl (Sire Records)
*   1986 – Get Close (Sire Records)
*   1990 – Packed! (Sire Records)
*   1994 – Last of the Independents (Sire Records)
*   1999 – ¡Viva el Amor! (Warner Music Group)
*   2002 – Loose Screw (Warner Music Group)
*   2008 – Break Up the Concrete (Warner Music Group)
*   2016 – Alone (Eagle Rock Entertainment)
*   2020 - Hate for Sale
*   2023 - Relentless

Categorìa:Formassion musicaj dël Regn Unì
Categorìa:Formassion musicaj rock
Chrissie Hynde

**Christine Ellen Hynde** (Akron, 7 ëd stémber 1951) a l’é 'na mùsica american-a, leader dla banda The Pretenders.
Chrissie Hynde a l'ha incaminà ëdcò la carriera ëd solista.
## Albòm 'me solista

* 1990 - King Biscuit Flower Hour presents Chrissie Hynde & The Pretenders (con The Pretenders)
* 2010 - Fidelity! (con John-Paul Jones e The Fairground Boys)
* 2014 - Stockholm

### Albòm 'me Chrissie Hinde with The Valve
* 2019 - Valve Bone Woe

Hynde, Chrissie
Denham (Buckinghamshire)

**Denham** a l’é un pais dël Regn Unì.
A l'ha na popolassion ëd 7.139 abitant (2011) e 'na surfassa ëd 16,02 km2.

## Geografìa
Denham a resta ant la contà ciamà Buckinghamshire, davzin a Londra.
Soa zòna oraria a l'é cola dël meridian ëd Greenwich.

Categorìa:Regn Unì
William Nicholson (pitor)

Sir **William Newzam Prior Nicholson** (Newark-on-Trent, 5 fërvé 1872 – Blewbury, 16 maj 1949), a l'é stàit un pitor anglèis.

## Biografìa
A l'era pare dël pitor Ben Nicholson.

Nicholson, William
AC/DC

J**'AC/DC** a son na formassion hard rock australian-a, formasse a Sydney, dël 31 dzémber 1973.
So àlbom a j'han vendù 200 milion ëd copie ant'ël mond dont pì che 71 milion ant jë Stat Unì.
## Component atual

* Angus Young – ghitara (1973-ancheuj)
* Phil Rudd – batéria (1975-1983, 1994-2014, 2018-ancheuj)
* Cliff Williams – bass (1977-2016, 2018-ancheuj)
* Brian Johnson – vos (1980-2016, 2018-ancheuj)
* Stevie Young – ghitara (2014-ancheuj; turnista 1988 e 2014)

### Ex-component
* Dave Evans – vos (1973-1974)
* Larry Van Kriedt – bass (1973-1974, 1975)
* Neil Smith – bass (1974)
* Colin John Burgess – batéria (1973-1974; turnista 1975)
* Ron Carpenter – batéria (1974)
* Noel Taylor – batéria (1974)
* Peter Clack – batéria (1974-1975)
* Rob Bailey – bass (1974-1975)
* Paul Matters – bass (1975)
* Russel Coleman – batéria (1975)
* Mark Evans – bass (1975-1977)
* Bon Scott – vos (1974-1980)
* Simon Wright – batéria (1983-1989)
* Malcolm Young – ghitara (1973-2014)
* Axl Rose – vos (2016)
* Chris Slade – batéria (1989-1994, 2015-2018)

## Àlbom ant jë studi
* 1975 – *High Voltage*
* 1975 – *T.N.T.*
* 1976 – *Dirty Deeds Done Dirt Cheap*
* 1977 – *Let There Be Rock*
* 1978 – *Powerage*
* 1979 – *Highway to Hell*
* 1980 – *Back in Black*
* 1981 – *For Those About to Rock We Salute You*
* 1983 – *Flick of the Switch*
* 1985 – *Fly on the Wall*
* 1988 – *Blow Up Your Video*
* 1990 – *The Razors Edge*
* 1995 – *Ballbreaker*
* 2000 – *Stiff Upper Lip*
* 2008 – *Black Ice*
* 2014 – *Rock or Bust*
* 2020 – *Power Up*
## Anliure
* AC/DC, sit offisial
* AC/DC, su EnciclopediaRock.com

Categorìa:Formassion musicaj rock
Jörg Immendorff

**Jörg Immendorff** (Bleckede, 14 giugn 1945 – Düsseldorf, 28 maj 2007) a l'é stàit un pitor e scultor alman. 

Immendorff, Jörg
Stereophonics

Ij **Stereophonics** a son na formassion rock anglèisa, formasse a Cwmaman, an Gàles dël 1992.

Ij component permanent a son: *Kelly Jones*, (ghitara solìsta e vos), *Richard Jones*, (bass e sgònda vos), Adam Zindani, (ghitara e sgònda vos) e Jamie Morrison, (batéria). 
Durant ij consert as gionta Tony Kirkham a la tastadura.

## Àlbom ant jë studi
*   1997 – Word Gets Around
*   1999 – Performance and Cocktails
*   2001 – Just Enough Education to Perform
*   2003 – You Gotta Go There to Come Back
*   2005 – Language. Sex. Violence. Other?
*   2007 – Pull the Pin
*   2009 – Keep Calm and Carry On
*   2013 – Graffiti on the Train
*   2015 – Keep the Village Alive
*   2017 – Scream Above the Sounds
*   2019 – Kind
*   2022 – Oochya!
*   2025 – Make 'em Laugh, Make 'em Cry, Make 'em Wait
## Àlbom dal viv
*   2006 – Live from Dakota
## Racòlte
*   2008 – Decade in the Sun: The Best of Stereophonics

Categorìa:Formassion musicaj dël Regn Unì
Categorìa:Formassion musicaj rock
Stassion ëd Fruareu e Bòsch Marengh

La **stassion ëd Fruareu e Bòsch Marengh** a l’é na stassion feroviaria dla ferovìa ch’a colega Turin con Génoa. A serv ël pais ëd Fruareu e l' cumun dausin ad Bòsch Marengh, ch’a resta ant la provincia ëd Lissandria. A l’é servia dai treno regionaj.

Soleri
Mont Pirchirian

El **Mont Pirchirian** con n'autëssa ëd 962 m as treuva ant ël teritòri dle comun-e ëd Sant Ambreus e Ciusa en Valsusa.
An sla ponta a-ié la Sacra 'd San Michel.

Categorìa:Valsusa
Categorìa:Riliev piemontèis
Stassion ëd Lissandria

La **Stassion ëd Lissandria** a l’é na stassion feroviaria dla ferovìa ch’a colega Turin con Génoa. L’é co stassion capulinea ad la Ferovìa Civass-Lissandria, Ferovìa Noara-Lissandria, Ferovìa Pavìa-Lissandria, Ferovìa Lissandria-Cairo Montenotte, Ferovìa Lissandria-Cavlimor, Ferovìa Lissandria-Ovà, Ferovìa Lissandria-Piasensa. 

A serv ël pais ëd Lissandria, ch’a resta ant la provincia ëd Lissandria. A l’é servia dai treno regionaj.

A l'é stàita realisà an tra 'l 1849 e 'l 1850, euvra dl'architèt Alessandro Mazzucchetti, listes ca' fait el stassion ad Turin Pòrta Neuva e Génoa Piassa Prinsi.
La costrussion originaria a l'é stàita peui modificà vàire vire ant ël cors dël temp e la strutura dël di d'ancheuj a l'é motobin diferenta.

Lissandria
Categorìa:Lissandria
Palass Comunal ëd Sant'Ambreus

El **Palass Comunal ëd Sant'Ambreus** a l'e situà nt'la piassa XXV Avril a Sant Ambreus, en Valsusa en Piemont.

Palass
Categorìa:Palass dël Piemont
Ramón Franco

**Ramón Franco y Bahamonde Salgado Pardo de Andrade**, (Ferrol, 2 fërvé 1896 – Mar Mediterani, 28 otóber 1938), a l'é stàit un aviator spagneul, frel pì giovo dël general Francisco Franco. 
A l'é avosà për avej fàit, dël 1926, ël prim vol antrames l'Euròpa e l'América Meridional a bord de l'Idravion "Plus Ultra" ansema a autri trei cambradi.

Franco, Ramón
Ferrol

**Ferrol** o **El Ferrol** a l'é 'na sità ëspagneula ëd 66.065 abitant (2019) ëd la comunità autònoma ëd Galissia.
La sità a l'ha 'na surfassa ëd 82,65 km² e 'na densità ëd popolassion ëd 840 ab./km². 
## Geografìa
Ferrol as treuva al nòrd-òvest ëd la Penìsola Ibérica e a l'é bagnà da l'Océan Atlàntich.

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Sità spagneule
Penìsola Ibérica

La **Penìsola Ibérica** as treuva ant la part sud-ovest dl'Euròpa. A confin-a a est e sud-est con ël Mar Mediterani, a ovest, sud ovest e nord-ovest con l'Océan Atlàntich e a nord con ij Pirinèi che a fan da confin con la Fransa. Politicament la Penìsola Ibérica a l'é formà dla Spagna, dal Portugal, d'Andorra e da Gibiltèra.  
## Geografìa
La surfassa ëd la Penìsola Ibérica a l'é ëd 596.759 km².

Categorìa:Geografìa
Warner Bros.

La **Warner Bros. Entertainment, Inc.** a l'é na ca ëd produssion cinematogràfica e ëd television American-a.
L'asienda a l'era stàita fondà dël 4 avril 1923 da ij frej Albert Warner, Harry Warner, Sam Warner e Jack Warner.
Soa sede a l'é a Burbank, an Califòrnia.

Categorìa:Cine
Categorìa:Industria e produssion