Forn a microonde

**Forn a microonde** a l'é n'eletrodoméstich dovrà an cusin-a për scaudé, dësgelé e cheuse j'aliment an dovrand ël riscaudament dielétrich prodovù da microonde, visadì 'd camp eletromagnétich con frequensa d'anviron 2,45 GHz. 

## Stòria
L'anvension dël forn a microonde a l'é stàita casual dël 1945 da l'ingegné american Percy Spencer, ch'a travajava për la Raytheon an sla costrussion ëd magnetron për ij radar. Un di, an dovrand un magnetron an fonsion, a l'ha notà che na barëtta 'd cicolata ch'a l'avìa an sacòcia a l'era dësblasse.  Dòp d'avèj provà a cheuse d'àutri aliment (com ij pop corn), dël 1946 a l'ha brevëttà 'l process e dël 1947 a l'ha realisà ël prim aparà comersialisà, ciamà *Radarange*. A l'era àut 1,8 méter, a pesava 340 kg e a l'avìa na potensa ëd 3 kW. 

Ant j'agn 1960 e 1970, la tecnologìa a l'é evolùa, ij pressi a son calà e 'l forn a l'é spantiasse ant le ca american-e. An Italia, a l'ha ancaminà a difondse ant j'agn 1980, dzortut për motiv ëd pregiudissi, e a l'é dventà 'd massa mach an j'agn 2000. 

## Fonsionament
Ël cheur dël forn a microonde a l'é ël **magnetron**, na vàlvola ch'a genera microonde. Coste-sì a son guidà vers la **cambra ëd cotura** e a interagisso con le **molécole d'eva**, dij grass e dij sùcher ch'a son ant j'aliment.  Le molécole d'eva, ch'a son dij dìpoj elétrich, a cambio orientament con la frequensa dël camp, an produvend 'd fërtagi e an aussand la temperadura. 

A diferensa dël forn tradissional, ch'a scàuda dal fòra vers drinta, ël microonde a scauda pi an pressa e an profondità, ma la penetrassion dle onde a l'é limità a 4-5 cm.  La regolassion dla potensa (për scaudé, dësgelé o cheuse) as oten an viscand e dëstissand ël magnetron a antervaj, con na técnica ciamà PWM. 

## Caraterìstiche e component
Un forn a microonde modern a l'é formà da:
* **Magnetron**: ch'a produv le microonde.
* **Guida d'onda**: ch'a jë smon a la cambra.
* **Cambra ëd cotura**: na gàbia ëd Faraday për evité la surtìa dle radiassion.
* **Sportel con rej metàlica**: ij përtusin a son pì cit dla longhëssa d'onda, parèj la luce a passa ma le microonde nò. 
* **Piat rotant**: për na cotura pi uniforma.
* **Sistema ëd contròl**: con microprocessor për gestì temp e potensa. 

## Vantagi e lìmit
**Vantagi:**
* **Rapidità**: ij temp ëd cotura a son motobin ridot.
* **Eficiensa energética**: a scàuda diretament l'aliment, sensa scaudé l'aria o 'l forn.
* **Conservassion dij nutriment**: le pèrdite ëd vitamin-e e mineraj a son minor che con d'àutre técniche.
* **Dësgelà ràpid**: grassie a la funsion dësgel. 

**Lìmit:**
* **Riscaudament pa uniform** an certe part.
* **Inadat për cheuse ij tòch gròss**: la penetrassion a l'é limità.
* **L'aliment a peul nen andorì o gratinesse** (sens'àutre funsion com ël grill).
* **Material da evité**: ij metal a peulo fé dë splùe e danegé l'aparà.
* **Chèich aliment a van nen bin**: com j'euv antregh (a s-ciòpo). 

Ij forn modern combinà a l'han ëdcò le funsion ëd grill, ventilassion e piat *Crisp* për rende j'aliment crocant, an avzinandse ai risultà dël forn tradissional ma con ij temp pì curt. 

## Sicurëssa
Le microonde a son dle **radiassion pa ionisante**, ch'a danegio nen ël DNA e a peulo nen provoché 'l càncher (AIRC a lo confërma).  Ij forn a l'han ëd dëstach ëd sicurëssa ch'a dëstisso l'emission se lo sportel a l'é duvert. Tutun, a venta controlé che la rej dla pòrta a sia nen danegià, e evité dë sté davzin a radar potent. 

## Manutension
Për manten-e 'l forn an bon-e condission, a venta polidé le parete con detersiv doss e evité dle spugne abrasive. Për gavé le croste, as peul buté na scudela d'eva e limon e fela scaudé për quàiche minute. 

## Vardé 'dcò
* Forn
* Eletrodoméstich
* Magnetron
* Radar

Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Atrass
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI