Struturalism

Lë **struturalism** a l'é stàit un moviment filosòfich e metodològich ch'a l'é dësvlupasse an Euròpa durant ël sécol XX. A fortiss che j'element ëd na coltura a deuvo esse comprèis an relassion a na strutura sot-stant pì granda, pitòst che considerà separament.

## Definission
Lë struturalism a peul esse definì 'me:
* Un apròcc ch'a studia le struture sot-stant ai fenòmen culturaj
* Na teorìa ch'a fortiss che j'element a tiro sò significà da soe relassion
* Un métod d'anàlisi ch'a serca le régole e le struture fondamentaj
* Na prospetiva ch'a valoris a ël sistema pitòst che j'element individuaj

## Stòria

### Orìgin
Lë struturalism a l'ha soe rèis ant:
* Ferdinand de Saussure (1857-1913): linguìstica strutural
* Roman Jakobson (1896-1982): sircol ëd Praga
* Nikolaj Trubetzkoy (1890-1938): fonologìa strutural

### Svilup
* Anni '40-50: aplicassion an antropologìa
* Anni '60: difusion an Fransa
* Anni '70: crìtiche e evolussion vers ël post-struturalism

## Prinsipi fondamentaj

### La priorità dël sistema
* J'element a tiro sò significà dal sistema
* Le relassion a son pì amportante che j'element
* La strutura a l'é pì fondamental che ij component

### Sincronìa vs diacronìa
* Anàlisi sincrònica: studi dël sistema a un moment dàit
* Anàlisi diacrònica: studi dij cambiament ant ël temp
* Preferensa për l'aprossimassion sincrònica

### Langue vs paròle
* *Langue*: ël sistema linguìstich astrat
* *Paròle*: l'usagi individual dël lengagi
* Atension preferensial an sla *langue*

## Esponent prinsipaj

### Linguìstica
* Ferdinand de Saussure: *Cors ëd linguìstica general*
* Roman Jakobson: fonologìa e poética
* Noam Chomsky: struturalism generativ

### Antropologìa
* Claude Lévi-Strauss: struture elementar dla parentela
* *Ël pensé sarvaj*: anàlisi dij mit
* Struture binarie ant le società uman-e

### Psicologìa
* Jean Piaget (1896-1980): struturalism genétich
* Jacques Lacan (1901-1981): struturalism psicoanalìtich
* L'incossient struturà 'me un lengagi

### Literatura
* Roland Barthes (1915-1980): anàlisi strutural dël racont
* Tzvetan Todorov (1939-2017): teorìa dla literatura
* Gérard Genette (1930-2018): naratologìa

## Aplicassion

### An antropologìa
* Studi dij sistema ëd parentela
* Anàlisi dij mit e dij rituaj
* Struture binarie fondamentaj

### An psicològìa
* Anàlisi dle struture cognitive
* Svilup dle capacità mentaj
* Struture dl'incossient

### An literatura
* Anàlisi dle struture narative
* Classificassion dij géner literari
* Studi dle figure retòriche

## Concet sentraj

### Ël segn
* Significant: la forma material
* Significà: ël concet
* Relassion arbitraria antra significant e significà

### Le oposission binarie
* Struture fondamentaj ëd la ment uman-a
* Esempi: crù/cheuit, natura/coltura, òm/fomna
* Base dël pensé uman

### La strutura profonda
* Régole e struture nen visìbij
* Determinassion dij comportament superficiaj
* Necessità d'anàlisi sientìfica

## Critiche e lìmit

### Ecess ëd determinism
* Negassion dla libertà uman-a
* Redussionism ecessiv
* Sot-valutassion dl'agentività

### Astoricità
* Ignoransa dij process stòrich
* Mancansa d'atension al cambiament
* Vision stàtica dla realtà

### Mancansa d'atension al soget
* Negassion dla sogetività
* Arfud dl'esperiensa përsonal
* Redussion dl'individual a soa posission ant la strutura

## Anfluensa

### An sij studi culturaj
* Anàlisi dij fenòmen ëd massa
* Studi dij media e dla publicità
* Anàlisi dij còdes culturaj

### An filosofìa
* Preparassion dël post-struturalism
* Anfluensa an su Michel Foucault
* Eredità an sjë studi postmodern

### An siensa social
* Métod d'anvestigassion
* Classificassion e categorisassion
* Anàlisi dij sistema sossiaj

## Eredità contemporania

### Continuassion
* Anàlisi strutural an vàire dissiplin-e
* Usagi dël métod strutural
* Anfluensa an sj'aprossimassion contemporanie

### Trasformassion
* Evolussion vers ël post-struturalism
* Ancorporassion ëd neuve prospetive
* Svilup d'aprossimassion ibride

## Vëdde 'dcò
* Post-struturalism
* Ferdinand de Saussure
* Claude Lévi-Strauss
* Semiòtica
* Linguìstica

## Bibliografìa
* de Saussure, F., *Cors ëd linguìstica general*, 1916
* Lévi-Strauss, C., *Struture elementar dla parentela*, 1949
* Barthes, R., *Element ëd semiologìa*, 1964

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI