Honda

La **Honda Motor Co. Ltd.** (本田技研工業株式会社 *Honda Giken Kōgyō Kabushiki Kaisha*) a l'é na meison viturìstica giaponèisa e soa sede a l'é a Tokyo. Fondà dël 1948, Honda a l'é un dij pì gròss produtor mondiaj ëd viture, mòto, motor për barche, e generator. A l'é stòricament la pì granda costrutris ëd mòto dal 1959 e un dij pì amportant costrutor d'automòbij dal 2001. Honda a fàbrica 'dcò mòto e robot industriaj, e a l'é angagià ant la ricerca ant l'aviassion (HondaJet).

## Stòria
### J'achit
La marca a l'é stàita fondà dël 1948 da Soichiro Honda, n'angigné genial e amprenditor, con l'agiut finansiari ëd Takeo Fujisawa. La companìa a l'ha ancaminà fabricand sìcl ausiliar (motor pì cit da monté an sle biciclëtte), an basandse ansima a 'd motor militar. Ël prim prodòt a l'é stàit ël **Honda A-Type** (1947), un motor ausiliar për biciclëtte.

### Espansion an sle doe roe
Dël 1949, Honda a l'ha realisà soa prima vera mòto, la **Dream D-Type**, na 98 cc a doi temp. Ant j'agn '50, la companìa a l'ha conquistà 'l mercà giaponèis e a l'ha ancaminà a esporté. Dël 1959, Honda a l'ha duvertà soa prima sede an fòra dal Giapon, a Los Angeles (USA), e a l'é dventà 'l pì gròss produtor mondial ëd mòto.

### L'intrada ant l'ambient viturìstich
Honda a l'ha presentà soa prima vitura, la **T360** (un cit furgon), dël 1963, e la prima vitura da passeger, la **S500** (na spyder sportiva), dël medésim ann. La **N360**, na vitura cita, dël 1967 a l'ha avù un sucess enorm an Giapon e a l'ha stabilì Honda coma produtor d'automòbij ëd serie.

### Sucess internassionaj e inovassion
Ant j'agn '70, Honda a l'ha ancaminà a vende soe viture an Euròpa e an Amèrica dël Nòrd. La **Honda Civic** (1972) a l'é dventà na vëtura ëd cult për soa fidabilità, efissiensa e për l'antrodussion dël motor **CVCC** ch'a rispëttava le norme contra l'inquinament sensa dovré 'n catalisator. La **Honda Accord** (1976) a l'ha confermà la reputassion ëd la marca për l'afidabilità.

Dël 1986, Honda a l'ha fondà la marca **Acura** për ël mercà 'd lusso american, dventand ël prim produtor giaponèis a creé na marca premium.

### Angegnerìa e motorism
Honda a l'ha sempe investì an ricerca. Dël 1989, a l'ha ancaminà soa partissipassion an Formula 1, vagnand vàire campionà 'd costrutor e pilot ant j'agn '80 e '90. A l'ha 'dcò dësvlupà la tecnologìa **VTEC** (Variable Valve Timing and Lift Electronic Control) dël 1989, ch'a ameliora l'efissiensa e la potensa dij motor.

### Dësvlup recent
Ant ël sécol XXI, Honda a l'ha posissionasse coma líder ant le tecnologìe ambientaj, con la vitura a idrògen **FCX Clarity** e la famija ëd viture ibride. A l'ha 'dcò dësvlupà l**'HondaJet**, un avion d'afé a reassion, e a l'ha contnù soa espansion ant le vàire division.

## Prodòt prinsipaj

### Automòbij
* **Honda Civic** (dal 1972): vitura compata, un dij modej pì vendù dël mond.
* **Honda Accord** (dal 1976): dimension mesan-e.
* **Honda CR-V** (dal 1995): SUV compat.
* **Honda Fit/Jazz** (dal 2001): vitura cita.
* **Honda NSX** (1990–2005, 2016–2022): spyder sportiva a motor sentral.

### Mòto
* **Honda Super Cub** (dal 1958): la mòto pì vendùa dla stòria (oltre milion d'unità).
* **Honda CB750** (1969): un-a dle prime "superbike".
* **Honda Gold Wing** (dal 1975): mòto da turism ëd lusso.
* **Honda CBR series** (dal 1987): mòto sportive.
* **Honda Africa Twin** (dal 1988): mòto da enduro.

### Prodòt për l'ambient
* **Generator, pompe, motor për barche, sìcl**.
* **Robot ASIMO** (2000-2022): robot bìped umanòid d'avangarda.

### Aviassion
* **HondaJet HA-420**: avion d'afé a reassion, progetà e costruì da Honda Aircraft Company.

## Presensa ant lë spòrt motorìstich
Honda a l'ha avù un ròl amportant an vàire dissiplin-e:
* **Formula 1**: fornisseur ëd motor e squadra (vincitor ant j'agn '80, '90 e 2020).
* **MotoGP**: division Repsol Honda a l'ha vagnà vàire campionà.
* **IndyCar Series**: fornisseur ëd motor.
* **Motocròs e Enduro**: squadre ufissiaj.

## Filosofìa d'amprèisa
Honda a l'ha sempe butà l'acòrt an **anvension, qualità e rispèt për l'ambient**. Soa vision a l'é "realisé 'l gust ëd contnù a contribuì a na società sustenìbil". Ël fondador Soichiro Honda a disìa: "Ij seugn a son lòn ch'a fà andé anans la società".

## Sede e presensa globaj
La sede central a l'é a **Minato, Tokyo**, ma Honda a l'ha d'ufissi 'd ricerca, sentr 'd produssion e sede aministrative an tut ël mond, an particolar an:
* **Amèrica dël Nòrd**: Marysville, Ohio (USA) - la prima fàbrica Honda fòra dël Giapon (1982).
* **Euròpa**: Swindon, Regn Unì (ël pì grand sentr ëd produssion europé).
* **Asia**: vàire fàbriche an Cina, India, Tailàndia e Vietnam.

## Dat econòmich (2023)
* **Angagià**: arond 200.000 përson-e an tut ël mond.
* **Arsiv ëd vëndite**: 14,55 milion d'unità (viture) e 17,3 milion d'unità (mòto) për ann.
* **Arsiv ëd l'andiura**: 29 milion ëd motor a combustion interna prodovù minca ann.

## Vëdde 'dcò
* Soichiro Honda
* Acura
* Formula 1
* Super Cub
* HondaJet

## Ligam estern
* Sit ofissial globaj ëd Honda
* Sit Honda për jë Stat Unì
* Sit Honda Giapon

Categorìa:Meison viturìstiche