Distribussion ëd Software ëd Berkeley

La **Distribussion ëd Software ëd Berkeley** (an anglèis *Berkeley Software Distribution*, **BSD**) a l'é na famija ëd sistema Operativ Unix-like dësvlupà a l'Università ëd California, Berkeley, a parte dai prim agn '70. BSD a l'ha avù n'amportanta anfluensa an sl'evolussion dij sistema Unix, an contribuend a la nàssita dël software lìber e an ancorporand ëd caraterìstiche avansà com ël sopòrt për ret e la gestion ëd memòria. Le variant moderne, com FreeBSD, OpenBSD, e NetBSD, a son dovrà ant ij server, dispositi, e piataforme dësvlup.

## '''Stòria'''
* **1977**: Prima version ëd BSD, basà su UNIX Version 6 ëd AT&T, distribuìa a j'istitussion académiche.  
* **1983**: Lansi ëd **BSD 4.2**, ch'a introduv ël protocol TCP/IP e la gestion ëd ret moderna.  
* **Anni 1990**: Lite legal con AT&T për ël còdes UNIX, arzolvù con la creassion ëd **BSD 4.4-Lite** (1994), sensa còdes proprietari.  
* **1993**: Nàssita ëd **NetBSD** e **FreeBSD**, prime distribussion BSD lìbere.  
* **1995**: Fondassion ëd **OpenBSD**, con l'acent an sla sicurëssa.  
* **Al di d'ancheuj**: BSD a soporta ëd prodot com **macOS** (basà su Darwin) e **PlayStation 4**.  

## '''Strutura e Component'''
Un sistema BSD a comprend:  
* **Kernel**: Gestiss hardware e risorse, con sopòrt për multiutent e multitasking.  
* **Userland**: Utilità e programa base (es. shell, compilador C).  
* **TCP/IP Stack**: Amplementassion BSD dël protocol ëd ret, dovrà an vàire sistema operativ.  
* **Licensa BSD**: Permissiva, ch'a përmet ëd modifiché e ridistribuì ël còdes sensa restrission.  

## '''Derivassion'''
# **FreeBSD**: Optimisà për server e workstation, con ampia compatibilità hardware.  
# **OpenBSD**: Focalisà an sla sicurëssa e critografìa, dovrà për firewall e router.  
# **NetBSD**: Portàbil su vàire architeture, dal PC.  
# **DragonFly BSD**: Sperimental, con un gestor ëd memòria avansà.  

## '''Usagi Pràtich'''
Le distribussion BSD a servo ant:  
* **Server**: Gestion ëd ret, archivi, e servissi web (es. Netflix a deuvra FreeBSD).  
* **Dispositiv**: Router, sensor, e sistema industriaj.  
* **Sicurëssa**: Strument ëd anàlisi e firewall (es. pfSense basà su FreeBSD).  
* **Dësvlup**: Piataforma për proget open source e test ëd rete.  

## '''Avantagi e Svantagi'''
* **Avantagi**:  
** **Stabilità**: Prestassion àute e malfunsion ràire.  
** **Licensa lìbera**: Pì flessibilità che GPL.  
** **Sicurëssa**: Protession avansà contra j'atach.  
* **Svantagi**:  
** **Hardware limità**: Men sopòrt che Linux për schede neuve.  
** **Mercà ridòt**: Men aplicassion comerciaj disponìbij.  

## '''Evolussion Tecnològica'''
* **Ani 1980**: BSD a contribuiss al protocòl TCP/IP e a j'utility ëd ret.  
* **Ani 2000**: Adossion ëd ZFS (sistema ëd archivi) an FreeBSD.  
* **Al di d'ancheuj**:  
** **Integrassion con Linux**: Sopòrt për binari Linux.  
** **Container e virtualisassion**: Tecnologìe com jail (FreeBSD) e vmm (OpenBSD).  

## '''Vardé ëdcò'''
* Unix  
* Linux  
* Sistema Operativ  

## '''Arferiment'''
# McKusick, M. K. (1999). *The Design and Implementation of the FreeBSD Operating System*. Addison-Wesley.  
# Lucas, M. (2013). *Absolute FreeBSD: The Complete Guide to FreeBSD*. No Starch Press.  

## '''Ligam esterne'''
* Sit ufissial ëd FreeBSD  
* Documentassion d'OpenBSD  

Categorìa:Informàtica
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI