Cesare Lombroso

Psichiatra e antropòlogh, fondador dla siensa criminal.
**Cesare Ezechia Marco Lombroso** a l'era nassù a Veron-a ël 6 ëd novèmber dël 1835 da Aronne e Zefira Levi.
Soa mare, originaria ëd Cher, a l'é ocupasse ëd soa educassion.

Lombroso a l'era malavi d'angina pectoris e a l'é mort a l'amprovista a Turin ël 19 d'otóber dël 1909.

### Soa cariera
Lombroso a l'ha studià a Pàdoa, Vien-a e Paris e dël 1862 a l'é dventà professor dë psichiatrìa e medzin-a legal a l'Università 'd Pavìa, peui a l'é vnù diretor dël manicòmi a Pésaro.
Pì tard a l'é stàit professor ëd medzin-a legal e dë psichiatrìa a Turin, anté che ai 25 d'ost 1906 a l'ha pijà la càtedra d'antropologìa criminal.
A l'é stàit médich ëd le përzon ëd Turin e anspetor ant ij manicòmi piemontèis.
Dël 1880 a l'ha fondà ansema a Enrico Ferri e Raffaele Garofalo l'Archivio di psichiatria, scienze penali e antropologia criminale.

A soa mòrt a l'ha ofert soa testa al musé d'antropologìa criminal ëd Turin.

## Soe teorìe
L'idèja ch'a sta a la bas ëd soa produssion psichiàtrica e ëd soa teorìa dl'atavism a nass da l'osservassion d'anomalìe anatòmiche an sël cran d'un criminal, un monsù Vilella ëd Motta Santa Lussìa an Calabria, che chiel a avzin-a a la conformassion dle sumie.
Soa teorìa a l'é che un delinquent, dzortut s'a l'é fòl, a l'é 'n sogèt aretrà ant la scala dl'evolussion ëd Darwin e ij sò delit a nasso da 'd rason biològiche.
Parèj a riva a classifiché ij criminaj conforma a na rèida tipologìa antropològica, an fasend distinsion antra delinquent ocasionaj, d'abitùdin, nà (istintiv e për tendensa), passionaj e malavi 'd ment, e a la teorisassion dle tare arditarie congénite tanme càusa prima dij delit.

Ansema a Giulio Cesare Ferrari, Lombroso a peul esse considerà un fondador dla scòla positiva dël drit penal.
An particolar, a sostnìa le càuse andividuaj o antropològiche dij delit e lë bzògn che ël deliquent a fussa soagnà pì che punì.

Lombroso a l'era duvert a j'idèje sossialiste e a l'avìa fiusa ant ël but umanitari dël progress sientìfich.
Soa euvra a rintra ant la curnis pì spantià ëd cola coltura europenga che ant le dariere desen-e d'agn dël sécol ch'a fa XIX a l'ha travajà për arporté la psicologìa e l'antropologìa andrinta a le siense sperimentaj.

### La crìtica moderna
Al di d'ancheuj l'euvra ëd Lombroso a l'é considerà veja e an vàire aspet trompeusa, an rason ëd sò biologism esasperà, che an na mzura pì cita a l'era già present ant ij travaj d'Auguste Comte.
J'aspet pì mecanicista ëd soa classificassion dij delinquent a son considerà infondà da na mira sientìfica.
A l'é stàit ëdcò armarcà che soe teorìe a dasìo l'andi a 'd pretest rassista, e an efet cheidun-e ëd lor a son ëstàie arpijà dal drit penal nasista.
Tutun, as arconòss a Lombroso ël mérit d'avèj contribuì an manera eficass a dëspiassé l'oget dël drit penal dal delit al delinquent e a le càuse përsonaj e sossiaj dij crìmen.

## Euvre prinsipaj
* *L'uomo delinquente in rapporto all'antropologia, alla giurisprudenza e alle discipline economiche* (prima edission, 1876)
* *Genio e follia* (1877)
* *La pellagra in Italia* (1885)
* *Studi dell'ipnotismo* (1886)
* *L'uomo di genio* (1888)
* *Il delitto politico e le rivoluzioni in rapporto al diritto, all'antropologia criminale e alla scienza di governo* (1890)
* *La donna delinquente, la prostituta e la donna normale* (1893)
* *Gli anarchici* (1894)
* *Le crime, causes et remèdes* (1899)
* *Delitti vecchi e delitti nuovi* (Turin, 1902)
* *Nuovi studi sul genio* (doi volum, Palerm, 1902)

Lombroso, Cesare
Lombroso, Cesare
Lombroso, Cesare
Lombroso, Cesare
Lombroso, Cesare