Postmodernism

Ël **postmodernism** a l'é stàit un moviment cultural, filosòfich e artìstich ch'a l'é dësvlupasse da la fin dël sécol XX. A arpresenta na romura con j'ideaj e le certësse dël modernism, an arfudand l'idèja 'd progress linear e ëd vrità assolùe.

## Definission
Ël postmodernism a peul esse definì 'me:
* Na condission cultural ch'a arfuda le grande narassion
* N'atitùdin ëd dubi vers le metanarassion moderniste
* Na pràtica ch'a valorisa ël pastiss, l'ironìa e la citassion
* Un fenòmen ch'a ambranca filosofìa, art, architetura e literatura

## Stòria

### Orìgin
Ël postmodernism a l'ha soe rèis ant ël:
* Crisi dle grande narassion moderniste
* Pèrdita 'd fiusa ant ël progress e la rason
* Anfluensa dël post-struturalism fransèis

### Svilup
* Ani '60: prime manifestassion an architetura e literatura
* Ani '70-80: afirmassion an filosofìa e teorìa literaria
* Ani '90: difusion an tuti ij camp dla coltura

### Declin
* An prinsipi dël sécol XXI: crìtiche e superament
* Nàssita dël post-postmodernism o metamodernism
* Continuassion ëd soe anfluense

## Caraterìstiche prinsipaj

### Arfud dle metanarassion
* Crìtica dle grande stòrie (progress, emancipassion, etc.)
* Dubi vers le vrità universaj
* Valorissassion dle narassion locaj e particolar

### Ironìa e pastiss
* Usagi irònich dle citassion
* Mës-cia dë stij e 'd géner
* Gieugh con le convension

### Framentassion
* Arfud dl'unità e dla coerenza
* Valorissassion dël disordin
* Strutura a "colage"

## Postmodernism an filosofìa

### Autor amportant
* Jean-François Lyotard (1924-1998): "La condission postmoderna"
* Jean Baudrillard (1929-2007): simulacr e simulassion
* Richard Rorty (1931-2007): pragmatism e ironism

### Tesi sentraj
* Fin dle metanarassion
* Mòrt ëd l'autor
* Trionf dël simulacr

## Postmodernism ant j'art

### Art visive
* Apropriassionism: art ch'a deuvra d'àutre euvre
* Instalassion: euvre ch'a ambranco lë spassi
* Performance: art efìmera

### Architetura
* Robert Venturi (1925-2018): "Less is a bore"
* Michael Graves (1934-2015): revival stòrich
* Frank Gehry (1929-): de-costrussion

### Literatura
* Italo Calvino (1923-1985): "Se na neuit d'invern un viagiator"
* Umberto Eco (1932-2016): "Ël nòm dla rosa"
* Thomas Pynchon (1937-): "L'arcansel ëd la gravità"

### Cine
* Quentin Tarantino (1963-): citassion e pastiss
* David Lynch (1946-): surealism postmodern
* Wes Anderson (1969-): estétich artifissial

## Tema sentraj

### La fin dl'originalità
* "Tut a l'é già stàit fàit"
* Valorisassion dla còpia e dla citassion
* Mòrt ëd l'autor genial

### L'iper-realtà
* La realtà a l'é sostituìa da soa rapresentassion
* Trionf dij media e dla publicità
* Società dë spetacol

### La crisi dël soget
* Framentassion dl'identità
* Fin dël soget sovran
* Multiplicità dj'identità

## Postmodernism e società

### La globalisassion
* Mës-cia 'd culture
* Fin dle frontiere culturaj
* Nàssita 'd neuve identità ibride

### La tecnologìa
* Anfluensa dij neuv media
* Cultura digital
* Realtà virtual

### Ël consumism
* Società 'd consum
* Cultura 'd massa
* Estétich comercial

## Crìtiche

### Relativism
* Negassion ëd qualsëssìa criteri 'd verità
* Impossibilità 'd giudissi
* Perìcol dël nichilism

### Sëns ëd responsabilità
* Ironìa ch'a degénera an cinism
* Arfud dël compromis
* Ecess ëd detachment

### Complicità con ël sistema
* Crìtica ch'a dventa commodity
* Rivolta comercialisà
* Assensa 'd propòsit ëd cambiament

## Eredità

### Ant la coltura contemporania
* Anfluensa ant la publicità e la television
* Presensa ant ij social media
* Continuassion djë stil postmodern

### Ant la filosofìa
* Debat an sla condission postmoderna
* Anfluensa ant jë studi culturaj
* Svilup d'àutre teorìe

### Ant l'educassion
* Atension a la cultura 'd massa
* Valorissassion dle përspetive mùltiple
* Crìtica dj'autorità

## Vëdde 'dcò
* Modernism
* Post-struturalism
* Decostrussion
* Metamodernism
* Ipermodernism

## Bibliografìa
* Lyotard, J.F., *La condission postmoderna*, 1979
* Jameson, F., *Postmodernism, or The Cultural Logic of Late Capitalism*, 1991
* Baudrillard, J., *Simulacres et simulation*, 1981

Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Sécol ch'a fa XX
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI