open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gargamala, Mondariz

**Santa María** ëd **Gargamala** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Mondariz. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 433 abitant (237 fomne e 196 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Mondariz
Lamalonga, A Veiga

**Lamalonga, A Veiga** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd A Veiga. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 64 (36 fomne e 28 òm), distribuì an 1 entidade de poboación,
Liñares, As Neves

**Santa María** ëd **Liñares** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dle Neves. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 159 abitant (83 òm e 76 fomne), distribuì an 7 grup ëd popolassion. 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dle Neves
Marzás, Carballedo

**Marzás, Carballedo** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carballe. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 43 (25 òm e 18 fomne), distribuì an 3 categorìe ëd popolassion.
Oia, Oia

**Santa María** d**'Oia** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Oia. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 630 abitant (318 òm e 312 fomne), distribuì an 4 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi d'Oia
Santa María de Mones, Petín

**Santa María de Mones, Petín** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Petín. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 84 (43 fomne e 41 òm), distribuì an 5 categorìe ëd popolassion.
Olives, A Estrada

**Santa María** d**'Olives** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 205 abitant (107 fomne e 98 òm), distribuì an 5 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dla Estrada
Pol, Baralla

**Pol, Baralla** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Baralla.
Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era d'83 përson-e (45 fomne e 38 òm), constituent na sola partìa ëd popolassion.
Quintela, Castro de Rei

**Quintela, Castro de Rei** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Castro Rei. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 98 (52 fomne e 46 òm), distribuì an 9 categorìe ëd popolassion.
Rebordechán, Crecente

**Santa María** ëd **Rebordechán** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Crecente. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 129 abitant (68 fomne e 61 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Crecente
Santa María de Salceda, Salceda de Caselas

**Santa María** ëd **Salceda** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Salceda de Caselas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 2.798 abitant (1.418 òm e 1.380 fomne), distribuì an 23 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Salceda de Caselas
Samieira, Poio

**Santa María** ëd **Samieira** a l'é na paròchia dël munissipi ëd Poio, ant la provincia ëd Pontevedra, an Galissia. As treuva a pòchi chilòmeter dal sènter urban ëd Poio e a smon un paisagi fàit ëd colin-e, teren coltivà e bòsch, con na bela vista an sël ri ëd Pontevedra.

## Demografìa
Second ël censiment dël 2004, la paròchia a contava 1.070 abitant (541 fomne e 529 òm), spartì an 13 entità ëd popolassion o grup ëd ca. Ant j'agn dòp, la popolassion a l'é restà bastansa stàbil, con na legera chërsùa. Le borgà pì populà a son A Bouciña, O Burgo, A Graña e Outeiro.

## Stòria e patrimòni
La paròchia a l'ha na stòria antica, con testimonianse d'época roman-a e medieval. La cesa parochial dedicà a **Santa María** a l'é d'orìgin romànica, ma a l'é stàita modificà ant ij sécoj. A goerna dj'element architetònich anteressant, com la pòrta lateral e 'l cioché. Ant la paròchia a-i son ëdcò vàire cruceiro (cros ëd pera) tradissionaj e capele dedicà a sant locaj. L'architetura rural a caraterisa 'l paisagi, con ca 'd pera e grané (*hórreo*) spantià.

## Economìa
L'economìa ëd Samieira a l'é basà dzortut an sl'agricoltura (coltivassion ëd patate, mais e vigne), la produssion ëd vin (Albariño) e d'àutri prodot agrìcoj. A-i son ëdcò d'atività artisanal e servissi. Ant j'ùltim agn, ël turism rural a l'ha pijà pé, grassie a la bela posission e a la tranquilità dël leugh.

## Festa
La festa patronal an onor ëd **Santa María** a l'é selebrà a la fin d'agost o ant ij prim dë stèmber, con procession, mëssa e festegiament popolar. D'àutre feste locaj a son dedicà a San Benito e a San Antoni, con na gran partissipassion dla gent.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Poio
Temes, Carballedo

**Temes, Carballedo** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carballe. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 61 (33 òm e 28 fomne), distribuì an 8 categorìe ëd popolassion.
Valdín, A Veiga

**Valdín, A Veiga** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd A Veiga. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 52 (27 òm e 25 fomne), distribuì an 1 entidade de poboación,
Troitosende, A Baña

**Santa María** ëd **Troitosende** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Baña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 295 abitant (150 òm e 145 fomne) distribuì an 7 grup ëd popolassion. 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dla Baña
Vilanova de Valdeorras, O Barco de Valdeorras

**Vilanova de Valdeorras, O Barco de Valdeorras** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd O Barco Valorras. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 262 (133 fomne e 129 òm), distribuì an 2 categorìe ëd popolassion.
Xestoso, Silleda

**Santa María** dë **Xestoso** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Silleda. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 70 abitant (39 fomne e 31 òm), distribuì an 5 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Silleda
O Campo, Marín

**Santa María** dël **Campo** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Marín. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 374 abitant (199 fomne e 174 òm), distribuì an 5 grup ëd popolassion.

Campo
O Porriño, O Porriño

**Santa María** dël **Porriño** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dël Porriño. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 5.110 abitant (2.687 fomne e 2.423 òm), distribuì an 11 grup ëd popolassion.

Porriño
Marín (Santa María do Porto), Marín

**Santa María do Porto** ëd **Marín** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Marín. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 16.488 abitant (8.314 òm e 8.174 fomne). 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Marín
O Temple, Cambre

**Santa María** dël **Temple** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cambre. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 7.013 abitant (3.596 fomne e 3.417 òm), distribuì an 2 grup ëd popolassion.

Temple
Os Ánxeles, Brión

**Santa María** dj**'Ánxeles** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Brión. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 2.093 abitant (1.071 fomne e 1.022 òm) distribuì an 21 grup ëd popolassion. 

Anxeles
A Castañeda, Arzúa

**Santa Mariña** dla **Castañeda** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Arzúa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 171 abitant (86 òm e 85 fomne) distribuì an 8 grup ëd popolassion.

Castañeda
A Insua, Ponte Caldelas

**Santa Mariña** dl**'Insua** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponte Caldelas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.066 abitant (550 fomne e 516 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.

Insua
Agar, A Estrada

**Santa Mariña** d**'Agar** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 181 abitant (95 fomne e 86 òm), distribuì an 13 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dla Estrada
Santa Mariña do Castro, Carballedo

**Santa Mariña do Castro, Carballedo** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carballe. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 107 (54 fomne e 53 òm), distribuì an 6 categorìe ëd popolassion.
Gastrar, Boqueixón

**Santa Mariña** ëd **Gastrar** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Boqueixón. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 130 abitant (68 fomne e 62 òm) distribuì an 6 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Boqueixón
Aldemunde, Carballo

**Santa María Madalena** d**'Aldemunde** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carballo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 125 abitant (63 òm e 62 fomne), distribuì an 2 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Carballo
A Ponte, A Veiga

**A Ponte, A Veiga** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (*concello* an galissian) d'A Veiga.
Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 55 (29 òm e 26 fomne).
Santa Mariña de Presqueiras, Forcarei

**Santa Mariña** ëd **Presqueiras** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Forcarei. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 195 abitant (120 fomne e 75 òm), distribuì an 8 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Forcarei
Ramil, Castro de Rei

**Ramil, Castro de Rei** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Castro Rei. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 145 (76 fomne e 69 òm), distribuì an 12 categorìe ëd popolassion.
Verducido, A Lama

**Santa Mariña** ëd **Verducido** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Lama. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 215 abitant (121 fomne e 94 òm), distribuì an 11 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dla Lama
Vilachambre, Baralla

**Vilachambre, Baralla** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Baralla. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 65 (36 òm e 29 fomne), distribuì an 2 categorìe ëd popolassion.
Xinzo, Ponteareas

**Santa Mariña** dë **Xinzo** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponteareas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.229 abitant (659 fomne e 570 òm), distribuì an 18 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Ponteareas
O Barro, A Baña

**Santa Mariña** dël **Barro** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dla Baña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 174 abitant (89 fomne e 85 òm) distribuì an 4 grup ëd popolassion.

Barro
Rubiá, Rubiá

**Rubiá, Rubiá** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rubiá.
Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 958 përson-e (483 fomne e 475 òm), distribuì an 4 categorìe ëd popolassion.
Santa Marta de Babío, Bergondo

**Santa Marta** ëd **Santa Marta de Babío** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Bergondo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 315 abitant (159 fomne e 156 òm) distribuì an 4 grup ëd popolassion. 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Bergondo
Verducido, Pontevedra

**San Martiño** ëd **Verducido** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Pontevedra. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.032 abitant (533 fomne e 499 òm), distribuì an 7 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Pontevedra
San Miguel de Barcala, A Estrada

**San Miguel** ëd **Barcala** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 190 abitant (98 fomne e 92 òm), distribuì an 4 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dla Estrada
Santa Mariña do Monte, O Barco de Valdeorras

**Santa Mariña do Monte, O Barco de Valdeorras** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'O Barco Valorras.
Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 69 përson-e (41 òm e 28 fomne), distribuì an 3 categorìe ëd popolassion.
Soaserra, Cabanas

**Santa Olaia** ëd **Soaserra** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cabanas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 191 abitant (108 fomne e 83 òm), distribuì an 10 categorìe ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Cabanas
Santa Xusta de Moraña, Moraña

**Santa Xusta** ëd **Moraña** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Moraña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 525 abitant (286 fomne e 239 òm), distribuì an 10 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Moraña
Abegondo, Abegondo

**Santaia** d**'Abegondo** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Abegondo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 685 abitant (353 fomne e 332 òm) distribuì an 16 grup ëd popolassion. 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi d'Abegondo
Riba de Neira, Baralla

**Riba de Neira, Baralla** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Baralla. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 27 (14 fomne e 13 òm), distribuì an 1 entidade de poboación,
Santiso, Antas de Ulla

**Santiso, Antas de Ulla** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Antas Ulla. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 38 (22 fomne e 16 òm), ch'a formavo na partìa sola ëd popolassion.
A Ameixenda, Cee

**Santiago** dl**'Ameixenda** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cee. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 615 abitant (322 fomne e 293 òm), distribuì an 5 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Cee
Santiago de Covelo, Covelo

**Santiago** ëd **Covelo** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Covelo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 599 abitant (309 fomne e 290 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Covelo
Gres, Vila de Cruces

**Santiago** ëd **Gres** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vila de Cruces. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 172 abitant (88 fomne e 84 òm), distribuì an 3 grup ëd popolassion. 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Vila de Cruces
Lousada, Carballedo

**Lousada, Carballedo** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Carballe. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 307 (162 fomne e 145 òm), distribuì an 6 categorìe ëd popolassion.
Pousada, Baralla

**Pousada, Baralla** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Baralla. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 119 (62 òm e 57 fomne), distribuì an 3 categorìe ëd popolassion.
Oliveira, Ponteareas

**Santiago** d**'Oliveira** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Ponteareas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 302 abitant (155 òm e 147 fomne), distribuì an 7 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Ponteareas
Santiago de Ribarteme, As Neves

**Santiago** ëd **Ribarteme** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dle Neves. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 241 abitant (132 òm e 109 fomne), distribuì an 25 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dle Neves
Viladonga, Castro de Rei

**Viladonga, Castro de Rei** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Castro Rei. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 120 (66 fomne e 54 òm), distribuì an 9 categorìe ëd popolassion.
O Carril, Vilagarcía de Arousa

**Santiago** dël **Carril** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilagarcía de Arousa. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.515 abitant (799 fomne e 716 òm), distribuì an 2 grup ëd popolassion.

Carril
Meder, Salvaterra de Miño

**Santo Adrián** ëd **Meder** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Salvaterra de Miño. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 510 abitant (263 òm e 247 fomne), distribuì an 20 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Salvaterra de Miño
A Somoza, A Estrada

**Santo André** dla **Somoza** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 234 abitant (127 fomne e 107 òm), distribuì an 8 grup ëd popolassion.

Somoza
Meirama, Cerceda

**Santo André** ëd **Meirama** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cerceda. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 468 abitant (243 fomne e 225 òm), distribuì an 3 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Cerceda
Prada, A Veiga

**Prada, A Veiga** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd A Veiga. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 52 (29 fomne e 23 òm), distribuì an 2 categorìe ëd popolassion.
Santo André de Vea, A Estrada

**Santo André** ëd **Vea** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 460 abitant (259 fomne e 201 òm), distribuì an 12 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dla Estrada
Xeve, Pontevedra

**Santo André** dë **Xeve** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Pontevedra. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 1.219 abitant (640 fomne e 579 òm), distribuì an 6 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Pontevedra
A Barqueira, Cerdido

**Santo Antonio** dla **Barqueira** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cerdido. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 732 abitant (391 fomne e 341 òm), distribuì an 46 grup ëd popolassion. 

Barqueira
O Mazo, Vilamartín de Valdeorras

**O Mazo, Vilamartín de Valdeorras** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Vilamartín Valorras. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 34 (19 òm e 14 fomne), distribuì an 1 entidade de poboación,
A Canicouva, Pontevedra

**Santo Estevo** dla **Canicouva** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Pontevedra. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 308 abitant (4165 fomne e 143 òm), distribuì an 3 grup ëd popolassion.

Canicouva
Irís, Cabanas

**Santo Estevo** d**'Irís** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cabanas. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 219 abitant (110 fomne e 109 òm), distribuì an 10 categorìe ëd popolassion. 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Cabanas
Larín, Arteixo

**Santo Estevo** ëd **Larín** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) d'Arteixo. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 592 abitant (300 òm e 292 fomne) distribuì an 11 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi d'Arteixo
Loentia, Castro de Rei

**Loentia, Castro de Rei** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Castro Rei. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 291 (153 òm e 138 fomne), distribuì an 5 categorìe ëd popolassion.
Loureda, Cesuras

**Santo Estevo** ëd **Loureda** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Cesuras. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 149 abitant (79 òm e 70 fomne), distribuì an 13 categorìe ëd popolassion. 

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Cesuras
Oca, A Estrada

**Santo Estevo** d**'Oca** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) dl'Estrada. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 270 abitant (142 fomne e 128 òm), distribuì an 9 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi dla Estrada
Pardollán, Rubiá

**Pardollán, Rubiá** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rubiá. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 32 (17 fomne e 15 òm), distribuì an 2 categorìe ëd popolassion.
Santo Estevo do Castro de Amarante, Antas de Ulla

**Santo Estevo do Castro de Amarante, Antas de Ulla** a l’é na Paròchia galissian-a che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Antas Ulla. La soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 129 (71 fomne e 58 òm), distribuì an 3 categorìe ëd popolassion.
O Salto, Rodeiro

**Santo Estevo** dël **Salto** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Rodeiro. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 174 abitant (91 òm e 83 fomne), distribuì an 10 grup ëd popolassion.

Salto
Moaña (Virxe do Carme), Moaña

La **Virxe do Carme** ëd **Moaña** a l’é na paròchia che a aparten al munissipi (‘‘concello’’ an galissian) ëd Moaña. Soa popolassion al censiment dël 2004 a l’era ëd 5.078 abitant (2.643 fomne e 2.435 òm), distribuì an 8 grup ëd popolassion.

Categorìa:Paròchie dël Munissipi ëd Moaña
Lenga Nkem-Nkum

## Pais an dova a l'é parlà
La **lenga Nkem-Nkum** o **Nkem-Nkum** a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.


## Classificassion

Në schema ëd classificassion dël **Nkem-Nkum** a peul esse:

* lenghe nìger-kordofanian-e
** lenghe Atlantic-Còngo
*** lenghe Volta-Còngo
**** lenghe Benue-Còngo
***** lenghe bantoide meridionaj
****** lenghe Ekoid
******* **lenga Nkem-Nkum**



## Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **ISI**


## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=isi

Categorìa:Lenghe nìger-kordofanian-e
Lenga Bada

## Pais andoa a l'é parlà
La **lenga Bada** o **Bada** a fa part dle lenghe nìger-kordofanian-e e a l'é parlà specialment an Nigeria.


## Classificassion

Në schema ëd classificassion dël **Bada** a peul esse:

* lenghe nìger-kordofanian-e
** lenghe Atlantic-Congo
*** lenghe Volta-Congo
**** lenghe Benue-Congo
***** lenghe bantoide meridionaj
****** lenghe Jarawan
******* **lenga Bada**



## Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **BAU**


## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bau

Categorìa:Lenghe dla Nigeria
Categorìa:Lenghe nìger-kordofanian-e
Repùblica Srpska

La **Repùblica Srpska** (*Република Српска / Republika Srpska* an serb) a l'é un-a dj'entità ch'a formo lë stat federal ëd Bòsnia e Erzegòvina.

A l'ha na surfassa ëd 25.053 km² e a conta anviron 1.411.000 abitant.

## Anté ch'as treuva
An costa cartin-a a son rapresentà:



   * la ***Repùblica Srpska*** an ***ross***;
   * la ***[[Federassion dla Bòsnia e dl'Erzegòvina]]*** an ***bleu***;
   * ël ***[[Distret ëd Brčko]]*** an ***verd***.

## Popolassion
Dël 2005 la popolassion a l'era apopré d'1.411.000 abitant:

* Serb = 1.247.900 (88,4%) 
* Bosnian = 150.390 (10,7%) 
* Croat = 12.710 (0,9%)

Categorìa:Bòsnia e Erzegòvina
Federassion dla Bòsnia e dl'Erzegòvina

La **Federassion dla Bòsnia e dl'Erzegòvina** (*Федерација Босне и Херцеговине / Federacija Bosne i Hercegovine* an bosnian e an croat) a l'é un-a dj'entità ch'a formo lë stat federal ëd Bòsnia e Erzegòvina.

A l'ha na surfassa ëd 26.110 km² e a conta pì che 2.500.000 abitant.

## Anté ch'as treuva
An costa cartin-a a son rapresentà:



* la ***Federassion dla Bòsnia e dl'Erzegòvina*** an ***bleu***;
* la ***[[Repùblica Srpska]]*** an ***ross***;
* ël ***[[Distret ëd Brčko]]*** an ***verd***.

## Popolassion
Dël 2002 la popolassion a l'era apopré ëd 2.500.000 abitant:

* Bosnian : 80% 
* Croat : 14% 
* Serb : 4,4%
* Àutri : 1,2%

Categorìa:Bòsnia e Erzegòvina
Distret ëd Brčko

Ël **Distret ëd Brčko** a fà part dla Bòsnia e Erzegòvina, ma a l'é nën stait assegnà a gnuna dlë doi entità (Federassion dla Bòsnia e dl'Erzegòvina e Repùblica Srpska) ch'a formo lë stat federal.Sò capleugh a l'é la sità ëd Brčko.
As trova al nòrd-est dël pais; a l'ha na surfassa ëd 493&nbsp;km² e a conta anviron 80.000 abitant.

## Antè ch'as treuva
An costa cartin-a a son rapresentà:



   * ël ***Distret ëd Brčko*** an ***verd***;
   * la ***[[Repùblica Srpska]]*** an ***ross***;
   * la ***[[Federassion dla Bòsnia e dl'Erzegòvina]]*** an ***bleu***.

## Popolassion
* Serb : 40% - 65%  
* Bosnian : 25% - 39% 
* Croat : 10% - 20% 

Categorìa:Bòsnia e Erzegòvina
Biandrà

**Biandrà** (*Biandrate* an italian) a l’é un comun ëd 1.099 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Edoarda Trevisan (da l' 8/06/2009).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
San Pédar Mogeusch

**San Pédar Mogeusch** (*San Pietro Mosezzo* an italian) a l’é un comun ëd 1.900 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Degregori (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Sanpedarmogeusch
Vich Longh

**Vich Longh** (*Vicolungo* an italian) a l’é un comun d' 848 abitant  ëd la provincia ëd Noara. As treuva an sla snistra dël fium Sesia e a confin-a con Arbeu (VC), Biandrà, Casalegg, Landiona, Mandel, Riciat e San Pédar Mogeusch.

Ël pais a l'é conossù dzortut për la presenza dël *Vicolungo The Style Outlets*, un dij pì important seènter comersiaj dla provincia, e dël parch aquàtich *Ondaland* .

## Stòria
Dël pòst a son trovase 'd repert archeològich dl'età dël bronz (crocion d'urna e frament d'òss) . Ant l'Età 'd Mes, Vich Longh a l'ha seguità le vicende dla potenta contà 'd Biandrate, fin a passé peui ai Vërslèis . Dël sécol XIV ël pais a l'é stàit dësblà durant le lòte an tra i Visconti e 'l marchèis dël Monfrà e peui prontament arcostruì con la costrussion d'un castel .

Ël feud a l'é passà a Facino Cane, capitani dl'armà ducal, e peui a la famija Rabozio, ch'a l'ha fabricà la roca an tra 'l 1455 e 'l 1464 . Dël 1539 a l'é passà ai Gritta, e dël 1687 a l'é vnù proprietà dl'Ospidal dla Carità ëd Noara, për peui dventé na cassin-a .

## Monument e leugh d'anteresse
Ël pais a goerna vàire testimonianse d'época medieval e arnovà:

* **Castel Sforsesch**: as treuva an piassa, vzin a la cesa 'd San Giòrs. A l'é formà da vàire costrussion edificà ant ij sécoj . An sël canton sud-est, as leva 'n torion quadrà con caditòje e fnestre a sest avuss .
* **Cesa 'd San Giòrs**: d'orìgin antica, a goerna dle muraje romàniche. An sla faciada a-i é n'afresch dël sécol XV con San Giòrs, ël dragon e la prinsipëssa . A l'intern a-i é na tàula dla Madòna con Sant atribuìa a Bernardin Lanin (1580) .
* **Tenuta Tor ëd Gargaregn**: ant la frassion Gargaregn, a l'é 'n compless fortificà d'orìgin medieval, peui dovrà com cassin-a .
* **Oratori 'd San Martin**: costrussion romànica dël sécol XII, fòra dl'abità, davzin al simiteri. A l'ha l'àbsida decorà con afresch dël sécol XV (Crist Pantocrator con ij quatr evangelista) .
* **Compless dij Palass**: a comprend na cesa dedicà a Santa Marìa dle Grassie, fondà dël 1591 da Enrico Gritta, con decorassion e afresch dij pì important pitor novarèis (Cagnola, De Campo, Merli, Canta) .

## Economìa
L'economìa dël pais, na vòta prevalentement agrìcola, a l'é ancheuj basà dzortut an sël comersi e 'l turism, grassie a la presenza dël Vicolungo The Style Outlets e dël parch aquàtich Ondaland.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Salvo (lista cìvica *Vicolungo in crescita*) dal 10/06/2024 .

Vichlong
Casalvlon

**Casalvlon** (*Casalvolone* an italian) a l’é un comun d' 891 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
El sìndich a l'é Ezio Piantanida (dal 28/05/2007).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Casalegg

**Casalegg** o **Casaleugg** (*Casaleggio Novara* an italian) a l’é un comun ëd 905 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Valter Brustia (dal 28/05/2006).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Carpignan

**Carpignan** (*Carpignano Sesia* an italian, *Carpigneun* ant ël dialèt local) a l’é un comun ëd 2.540 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Maio (dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Cavàj d'Agogna

**Cavàj d'Agogna** (*Cavaglio d'Agogna* an italian) a l’é un comun ëd 1.322 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Ël pais as treuva a 24 chilòmeter da Noara, a 246 méter d'autëssa.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Leonardo Cipriani (dal 28/05/2007).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Cavajdagogna
Vavron

**Vavron** (*Vaprio d'Agogna* an italian) a l’é un comun ëd 1.025 abitant  dla provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maria Bellogini (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Borbané

**Borbané** (*Borgomanero* an italian) a l’é un comun ëd 21.004 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Anna Tinivella (dal 28/05/2007).

## Sità gemelà
Borbané a l'é gemelà con:
*  Bad Mergentheim, Gërmania
*  Digne-les-Bains, Fransa

## Vardé ëdcò
* Tapolòn

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Borbane
Olegg

**Olegg** ò **Vlegg** (*Oleggio* an italian) a l’é un comun ëd 13.166 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

A resta arlongh la stra ch'a men-a al pass dël Sempion, a mità stra antra Noara e ël Lagh Magior.

## Atività conòmiche
J'atività conòmiche stòriche prinsipaj ch'as son dësvlupasse a Olegg e ant j'anviron a son la filadura e la tëssiura dla seda.

## Leu d'anteresse coltural
* Pieve 'd San Michel (sécol ch'a fa X)
* Cesa ëd Santa Marìa Nonsià
* Palass Bellini
* Ca Celesia
* Ca dla comun-a
* Musé cìvich etnogràfich
* Musé d'art religiosa

## Ël carlevé
La mostacia prinsipal dël carlevé d'Olegg a l'é Pirin.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Marcassa (da l' 8/06/2009).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Maren

**Maren** (*Marano Ticino* an italian) a l’é un comun ëd 1.558 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Franco Merli (da l' 8/06/2009).

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Boeugn

**Boeugn** (*Bogogno* an italian) a l’é un comun ëd 1.259 abitant ëd la provincia ëd Noara.
Boeugn se diviso an 4 canton, Meja, giaun; Arble, verd; Fontana, bleu; San Roch, ross.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andrea Guglielmetti (dal 5/04/2005).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Bòca

**Bòca** (*Boca* an italian) a l’é un comun ëd 1.247 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

Ël pais a resta a 37 chilòmeter da Noara, a n'autëssa ëd 389 méter.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mirko Mora (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Boca
Divignan

**Divignan** o **Dimijan** (*Divignano* an italian) a l’é un comun ëd 1.420 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
El sìndich a l'é Antonio Raso (dal 28/05/2007).

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Varal Pombia

**Varal Pombia** (*Varallo Pombia* an italian) a l’é un comun ëd 4.844 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
El sìndich a l'é Luigi Mario Parachini (dal 28/05/2007).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Varalpombia
Borgh Tisen

**Borgh Tisen** o **Borgh Tisin** (*Borgo Ticino* an italian) a l’é un comun ëd 4.662 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Orlando (dal 29/05/2006).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Borghtisen
Asia

L**'Asia** a l'é 'l pì grand d'ij continent e a fa part dl'Eurasia. A l'ha na surfassa ëd 43.810.582 km² e a conta apopré 1.300.000.000 abitant. Ël nòm a deriva dal grech antich *Ασία*.

## Anliure esterne
Dublin

**Dublin** (*Baile Átha Cliath* an irlandèis; *Dublin* an anglèis) a l’é la capital dl'Irlanda.
A l’é ëdcò la prima sità dl'Irlanda për popolassion, con un milion e mes d'abitant.

## Geografìa
Dublin as treuva al centr dla còsta oriental dl'Irlanda, a le sboch dël fium Liffey.

## Sità binele

Dublin a l'é binelà con:
*  Barslon-a, Spagna
*  Bùdapest, Ungherìa
*  Liverpool, Regn Unì
*  Matsue, Giapon
*  San José, Stat Unì d'América

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Sità irlandèise
Varsavia

**Varsavia** (*Warszawa* an polonèis) a l’é la capital e la sità pì granda dla Polònia. A conta 1.860.281 abitant (2024) e l'àrea metropolitan-a a riva a 3,5 milion. A l'é ëdcò la sede dj'autorità polìtiche (Pressident, Parlament, Govern). La sità a l'é stàita quasi dël tut dësblà durant la Sconda guèra mondial e peui arcostruìa.

## Geografìa
Varsavia a resta a 350 km dal mar Bàltich e a l'é travërsà dal fium Vìstola, ch'a divid la sità an doe part: la riva snistra (òvest) con ël sènter stòrich e la part pì monumental, e la riva drita (est) con dij quarté pì modern. Ël clima a l'é continental, con invern frèid e istà càude.

## Stòria
Le prime notissie 'd Varsavia a armonto al sécol XIII. Dël 1596 a l'é dventà capital al pòst ëd Cracòvia përchè pì sentral ant ël Regn ëd Polònia e Lituania. D'apress a l'ha vivù ij perìod ëd decadensa e le spartission dla Polònia. Dël 1944, durant l'Arvira ëd Varsavia, la sità a l'é stàita dësblà da j'alman (apopré 85% dj'edifissi). D'apress la guèra, a l'é stàita arcostruìa con në sfòrs nassional, an arconstruend ël sènter stòrich, ch'a l'é stàit diciarà Patrimòni dl'Umanità da l'UNESCO.

## Monument prinsipaj
Ël sènter stòrich (*Stare Miasto*) a l'é stàit arconstruì con soe cese, ca e piasse com a j'ero ant ij sécoj. J'edifissi pì important a son:
* **Castel Real**: residensa dij rè.
* **Piassa dël Mercà**: con la statua dla Sirenëtta.
* **Catedral ëd San Gioann**: la gesia pì veja.
- **Barbacà**: fortificassion dël sécol XVI.
- **Palass dla Cultura e dle Siense**: un gratacel dë stil realism socialista regalà da l'Union Soviética (1955), ancora ancheuj l'edifissi pì àut ëd la Polònia.

## Economìa
Varsavia a l'é 'l prinsipal sènter econòmich dla Polònia, con na disocupassion motobin bassa. A l'ha n'economìa basà an sij sërvissi (finansa, tecnologìa, comersi) e a l'é 'l sènter dle borse polonèise. A l'é un-a dle sità con la pì àuta qualità dla vita ant l'Euròpa sentr-oriental.

## Traspòrt
Varsavia a l'ha doi aeropòrt: l'Aeropòrt Fryderyk Chopin ëd Varsavia (prinsipal) e l'Aeropòrt Modlin (për le linie low-cost). La sità a l'ha na rej ëd metro (doe linie), tram e autobus. La stassion sentral (*Warszawa Centralna*) a l'é la pì importanta dla Polònia për le ferovìe.

## Aministrassion
Ël sìndich (pressident ëd la sità) a l'é Rafał Trzaskowski (Piattaforma Cìvica), an càrica dal 2018 e rielegiù dël 2024.

## Sità gemelà
Varsavia a l'é gemelà con:

## Anliure esterne

* Sit istitussional

Categorìa:Sità polonèise
Coréa dël Sud

La **Corea dël Sud** a l'é un pais dl'Asia oriental.
A confin-a con la Corea dël Nòrd.
La capital a l'é Seoul.
A l'ha na surfassa ëd 99.274 km² e a conta anviron 48 milion d'abitant.

## Anté ch'as treuva



## Organisassion polìtica
La Corea dël Sud a l'é na repùblica (nòm ofissial:**Daehan Min-guk** = *Repùblica ëd Corea*).
Ël president a l'é Moon Jae-in (문재인 ; 文在寅)(dal 2017).
Ël prim ministr a l'é Kim Boo-kyum (김부겸 ; 金富謙) (dal 2021).

## Anliure esterne
Copenàghen

**Copenàghen** (*København* an danèis) a l’é la capital dla Danimarca.
A l’é ëdcò la prima sità dla Danimarca për popolassion, con 503.861 abitant (2008).

## Geografìa

La sità a l'é ant la part oriental dl'ìsola ëd Sjælland e, an part, ans l'ìsola Amager, pròpri dnans a la strèita dl'Øresund, ch'a separa la Danimarca da la Svessia. 

## Sità gemelà
Copenàghen a l'é gemelà con:
*  Paris, Fransa
*  Reykjavík, Islanda

## Anliure esterne

* Sit istitussional

Categorìa:Sità danèise
Coréa dël Nòrd

La **Corea dël Nòrd** (an corean: 조선민주주의인민공화국, *Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*) a l'é un pais dl'Asia oriental.

A confin-a a nòrd con la Federassion Russa e la Cin-a, a sud con la Corea dël Sud, e a l'é bagnà a òvest dal Mar Giàun e a est dal Mar dël Giapon. La capital a l'é Pyongyang.

A l'ha na surfassa ëd 120.540 km² e a conta anviron 25 milion d'abitant (stima 2023).

## Anté ch'as treuva

## Demografìa
La popolassion a l'é omogenia, con na minoransa cinèisa. Ël 24% ëd la popolassion a l'ha men che 15 agn; l'8,7% pì che 65. La mortalità anfantil a l'é dël 19,3 për mila. La lenga ofissial a l'é ël corean. La religion a l'é ofissialment l'ateism, ma a-i son chèiche pratiche tradissionaj e 'd comunità cristian-e sot-tèra.

## Stòria
La Corea dël Nòrd a l'é stàita fondà dël 1948 da Kim Il-sung, dòp la division dla penìsola corean-a an séguit a la Seconda Guèra Mondial. A l'ha travajà a la Guèra 'd Corea (1950-1953), finìa con n'armistissi ma gnun-a pas ofissial. Dal 1948 a l'é governà dal Partì dij Lavoreur ëd Corea, conform a l'ideologìa dla *Juche* (auto-suficensa). Dël 2011, Kim Jong-il a l'é mòrt e a l'é stàit sucedù da sò fieul Kim Jong-un.

## Economìa
L'economìa a l'é pianificà e isolà. A l'é basà an sla industria pesanta, l'agricoltura e lë strass militar. A l'ha problema crònich ëd mancansa 'd mangé. 4,4 milion d'abitant a travajo ant ël setor dl'agricoltura e dla pësca. A l'ha 'd risorse minerarie (carbon, fer) e a svilupa program nuclear e missilìstich, sogèt a 'd sansion antërnassionaj.

## Organisassion polìtica

La Corea dël Nòrd a l'é na ditatura dë stamp stalinista, ofissialment na **Repùblica Popolar Democràtica ëd Corea**. Ël podèj a l'é concentrà ant le man dla famija Kim e dël Partì dij Lavoreur. Ël president dël *Comità ëd Difèisa Nassional* (*de facto*, lìder dël pais) a l'é Kim Jong-un, ch'a l'ha pijà 'l podèj dël 2011. Soa polìtica a l'é ciamà "byungjin", ch'a buta ansema lë svilup nuclear e l'economìa.
Siria

La **Siria** (*سوريا* an àrab) a l'é un pais dl'Asia.

A confin-a con Turchìa, Lìban, Israel, Giordania e Irak e a l'é bagnà dal Mar Mediterani.
La capital a l'é Damasch.
A l'ha na surfassa ëd 183.885 km² e a conta anviron 19 milion d'abitant.

## Anté ch'as treuva



## Organisassion polìtica
La Siria (nòm ofissial: **الجمهوريّة العربيّة السّوريّة**, *Al Jumhuriyah al Arabiyah as Suriyah* = *Repùblica Àraba Sirian-a*) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é vacant .
Ël prim ministr a l'é vacant.
José Luis Rodríguez Zapatero

**José Luis Rodríguez Zapatero** a l'é n'òm polìtich ëspagneul.
A l'é nassù a Valladolid ël 4 d'agost dël 1960.
Dël 2000 a l'é stait nominà  Segretari General dël PSOE (*Partido Socialista Obrero Español*).
Dël 2004 a l'é 'l Prim Ministr dla Spagna.

Zapatero, Jose Luis Rodriguez
Abdullah II ëd Giordania

**As-Sayyid Muhammad 'Abdu'llah II bin al-Hussein al Hashimi** ëd Giordania a l'é nassu a Amman ël 30 ëd genè dël 1962.
Dël 1999 a l'ha marià la kuwaitian-a Rania Al-Yassin .
A l'é 'l rè dla Giordania dal 1999.

Categorìa:Sovran
Categorìa:Giordania
Cumgnagh

**Cumgnagh** (*Comignago* an italian) a l’é un comun ëd 1.146 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luisa Cucchi (dal 30/05/2006).

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Gàtich

**Gàtich** (*Gattico* an italian) a l’é un comun ëd 3.340 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Andrea Zonca (da l' 8/06/2009).

## Anliure esterne
Sit istitussional

Gatich
Tony Blair

**Anthony Charles Lynton Blair** (dit *Tony*) a l'é n'òm polìtich dël Regn Unì.
A l'é nassu a Edimborgh ël 6 ëd magg dël 1953.
Dël 1994 a l'é stait nominà  cap dël Partì Laburista (*Labour Party*).
A l'é stàit Prim Ministr dël Regn Unì dal 1997 al 2007.

Blair, Tony
Giordania

La **Giordania** (*الأردنّ* an àrabo) a l'é un pais dl'Asia.

A confin-a con Siria, Israel, Arabia Saodita, Irak e Palestin-a e a l'é bagnà dal Mar Ross (Gòlf d'Aqaba).
La capital a l'é Amman.
A l'ha na surfassa ëd 92.342 km² e a conta anviron 5.350.000 abitant.

## Anté ch'as treuva



## Organisassion polìtica
La Giordania (nòm ofissial: **المملكة الأردنية الهاشمية**, *Al-Mamlakah al-Urdunniyyah al-Hāšimiyyah* = *Regn Hashemita ëd Giordania*) a l'é 'n regn.
Ël rè a l'é Abdullah II (dal 1999).
Ël prim ministr a l'é Samir Rifai (dal 2009).
## Anliure esterne
Vrun

**Vrun** o **Verun** (*Veruno* an italian) a l’é un comun ëd 1.835 abitant , an provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gualtiero Pastore (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Gosan

**Gosan** (*Gozzano* an italian; *Godzeun* o *Gutsoeun* ant ël dialet local -lombard con influense piemontèise-) a l’é un comun ëd 5.802 abitant dla provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Carla Biscuola (da l' 8/06/2009).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Emirà Àrab Unì

J**'Emirà Àrab Unì** a son un pais dl'Asia sud-ossidental, situà ant la penìsola aràbica e afacià an sël Gòlf Pérsich e an sël Gòlf d'Oman. A confin-o a nòrd e a òvest con l'Arabia Saudita, a sud-est con l'Oman, e a nòrd-òvest col Qatar. La capital a l'é Abu Dhabi, e la sità pì granda a l'é Dubai. A l'han na surfassa d'82.880 km² e a conto anviron 9,7 milion d'abitant (2024), dont la pì part a son imigrà.

## Stòria
La zòna a l'era abità da popolassion locaj fin da l'antichità. Dël sécol XIX, le tribù locaj a l'han firmà dij tratà con ël Regn Unì për esse protegiù, an formand jë Stat dla Trëva (*Trucial States*). Dël 1971, ses stat a son unisse për formé j'Emirà Àrab Unì, e dël 1972 a l'é giontasse 'l setim, Ras al-Khaimah.

## Organisassion polìtica
J'Emirà Àrab Unì a son na federassion ëd set emirà (monarchìe assolùe), mincadun governà da n'emir. Ël president dla federassion a l'é, dal 2022, Mohamed bin Zayed Al Nahyan, emir d'Abu Dhabi, an sucedend a sò frel Khalifa . Ël prim ministr a l'é Mohammed bin Rashid Al Maktoum, emir ëd Dubai, an càrica dal 2006.

Ij set emirà a son:
* Abu Dhabi (la capital)
* Dubai
* Sharjah
* Ajman
* Umm al-Quwain
* Ras al-Khaimah
* Fujairah

J'Emirà a son mèmber dël Consèj ëd cooperassion dël Gòlf (GCC) e dl'Organisassion dij pais esportador ëd petròli (OPEC).

## Economìa
L'economìa dj'Emirà a l'é basà dzortut an sl'estrassion dël petròli e dël gas natural (dzortut ant l'emirà d'Abu Dhabi). Dubai a l'ha diversificà soa economìa anvers ël turism, la finansa, le telecomunicassion e ij servissi, an dventand un sènter comersial antërnassional. L'aeronàutica (Emirates Airlines) a l'é 'dcò amportanta.

## Società
La popolassion a l'é formà për la pì part da espatrià (apopré 88%), dzortut da India, Pakistan, Bangladesh e d'àutri pais àrab. La lenga ofissial a l'é l'àrab, ma l'anglèis a l'é motobin dovrà com lenga franca. La religion prinsipal a l'é l'Islam.
Abu Dhabi

**Abu Dhabi** a l'é un dij sèt emirà ch'a formo j'Emirà Àrabo Unì.

La capital a l'é Abu Dhabi.
A l'ha na surfassa ëd 67.340 km² e a conta anviron 1.400.000 abitant.

## Antè ch'as treuva


L'emirà d'Abu Dhabi a l'é rapresentà an **giàun**.

Categorìa:Emirà Àrabo Unì
San Mauritsi

**San Mauritsi** (*San Maurizio d'Opaglio* an italian) a l’é un comun ëd 3.157 abitant  ëd la provincia ëd Noara.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Diego Bertona (da l' 8/06/2009).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Sanmauritsi
Kuwait

Ël **Kuwait** (*الكويت* an àrabo) a l'é un pais dl'Asia.

A confin-a con Arabia Saodita e Irak e a l'é bagnà dal Gòlf Pérsich.
La capital a l'é Sità dël Kuwait.
A l'ha na surfassa ëd 17.818 km² e a conta anviron 3.100.000 abitant.

## Anté ch'as treuva



## Organisassion polìtica
Ël Kuwait (nòm ofissial: **دولة الكويت**, *Dawlat al-Kuwayt*) a l'é n'emirà.
L'emir a l'é Mishal Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah (dal 2023).
Ël prim ministr a l'é Mohammad Sabah Al-Salem Al-Sabah (dal 2024).

A fa part dël Consèj ëd cooperassion dël Gòlf.
Pela

**Pela** (*Pella* an italian) a l’é un comun ëd 1.115 abitant ëd la provincia ëd Noara.

## Monument
### Edifissi religios
* Cesa ëd San Filibert

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Nello Francesco Ferlaino (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara
Bahrain

Ël **Bahrain** a l'é un pais dl'Asia.

A l'é formà da vàire ìsole ant ël Gòlf Pérsich, davsin a l'Arabia Saodita (a i-é 'n pont fra ij doi pais) e 'l Qatar.
La capital a l'é Manama.
A l'ha na surfassa ëd 665 km² e a conta anviron 700.000 abitant.

## Anté ch'as treuva



## Organisassion polìtica
Ël Bahrain (nom ofissial: **مملكة البحرين**, *Mamlakat al-Bahrayn*) a l'é un regn.
Ël rè a l'é Hamad Bin Isa Al Khalifa (dal 1999).
Ël prim ministr a l'é Khalifah ibn Sulman Al Khalifah (dal 1971).

A fa part dël Consèj ëd cooperassion dël Gòlf.
Yemen

Ël **Yemen** (*ليمن* an àrabo) a l'é un pais dl'Asia.

A confin-a con Arabia Saodita e Oman e a l'é bagnà dal Mar Ross e dal Gòlf d'Aden.
La capital a l'é San'a.
A l'ha na surfassa ëd 527.970 km² e a conta anviron 21 milion d'abitant.

## Anté ch'as treuva

## Stòria
Dël 1990 ël Yemen dël Nòrd e col dël Sud as son gionzusse.

## Organisassion polìtica
Ël Yemen (nòm ofissial: **الجمهورية اليمنية**, *Al-Jumhūriyyah al-Yamaniyyah*) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Rashad al-Alimi (dal 2022).
Ël prim ministr a l'é Ahmad Awad bin Mubarak = (dal 2024).

## Anliure esterne
Abdullah dl'Arabia Saodita

**Abdullah bin Abdul Aziz Al Saod** dl'Arabia Saodita a l'é nassù a Riyadh dël 1924.
A l'é 'l re dl'Arabia Saodita dal 2005.

Categorìa:Arabia Saodita
Categorìa:Saod
Dromlèt

**Dromlèt** (*Dormelletto* an italian) a l’é un comun ëd 2.644 abitant ëd la provincia ëd Noara. As truva an sla riva dël Lagh Magior.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Lorena Vedovato (da l' 8/06/2009).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Dromlet
Aron-a

**Aron-a** (*Arona* an italian) a l’é un comun ëd 14.374 abitant ëd la provincia ëd Noara. As treuva an sla riva dël Lagh Magior, ant la zòna ciamà *Arôna* an dialèt, un dij pòrt pì amportant dël lagh. A confin-a a nòrd con Angera e Dormelét, a sud con Castelletto sopra Ticino e Gattico-Veruno, a òvest con Oleggio Castello e Comignago, e a est a l'é bagnà dal Lagh Magior.

## Stòria
La zòna a l'é stàita abità fin da l'antichità. Dël 981, l'imperator Oton I a l'ha donà 'l pais a la diòcesi ëd Noara. Dël sécol XIII, Aron-a a l'é dventà un féud dij Visconti e peui dij Borgh e dij Farnese. Dël 1538, a l'é stàit fabricà 'l castel visconteo e 'l bórgo fortificà. Dël 1707, con la guèra 'd sucession ëspagneula, a l'é passà ai Savòja.

## Monument e leu d'anteresse
* Colegià ëd Santa Marìa Nassenta (1488): edifissi dë stil rinassimental con na fàssada a caban-a e 'n cioché dël sécol XVI.
* Cesa dij Màrtir (1489): dedicà a san Giust e san Fel, con dj'afresch dël sécol XV.
* Statua ëd San Carl Boromèo, stranomà "Ël San Carlon": colòss àut 35 méter, costruìa ant ël 1697 për volontà dël cardinal Federigo Borromeo an onor ëd sò cusin, San Carl Boromèo, nassù a Aron-a dël 1538.

## Economìa
Aron-a a l'é un important sènter comersial e turìstich dël Lagh Magior. A l'é un pòrt colegà a le prinsipaj località dël lagh (Stresa, Verbania, Intra, Pallanza, Luino). A l'ha 'n museo dedicà a la navigassion e a la cultura dël lagh.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Federico Monti (dal 2022).

## Sità gemelà
Aron-a a l'é gemelà con:
*  Compiègne, Fransa
*  Donaueschingen, Gërmania

Categorìa:Comun dla provincia ëd Noara

## Anliure esterne
* Sit istitussional

Categorìa:Aron-a
Umm al-Quwain

**Umm al-Quwain** a l'é un dij sèt emirà ch'a formo j'Emirà Àrabo Unì.

La capital a l'é Umm al-Quwain.
A l'ha na surfassa ëd 777 km² e a conta anviron 58.000 abitant.

## Anté ch'as treuva


L'emirà d'Umm al-Quwain a l'é rapresentà an **violet**.

Categorìa:Emirà Àrabo Unì