Container intermodal

Un **container intermodal** a l'é na cassia stàndard, fàita 'd metal (o 'd material compòsit), progetà për esse trasportà an manera eficenta an vàire mojen ëd traspòrt — nav, tren, camion — sensa dovèj dëscarié soa mërcansìa minca vira. Sòn a l'é ciamà **traspòrt intermodal** e a l'ha arvolussionà la logìstica e 'l comersi antërnassional dapress a la Sconda Guèra Mondial.

## Stòria
L'idèja d'un sistema 'd container standardisà a armonta a j'agn '50 dël sécol ch'a fa XX, ma a l'é stàit l'antreprenor american **Malcom McLean** che, dël 1956, a l'ha realisà ël prim viagi comersial con la *Ideal-X*, na nav petroliera modificà për porté 58 container. Soa companìa, Sea-Land Service, a l'ha dimostrà che costa técnica a l'avìa riduvù ij temp e ij cost dël trasport dël 90%.

La standardisassion a l'é vnùa essensial. Dël 1961, l**'ISO** (Organisassion Antërnassional për le Standardisassion) a l'ha adotà 'd dimension base, arzolvend ij problema d'incompatibilità antra le companìe. Ël container da **20 pé** (6.1 m) a l'é dventà l'unità ëd riferiment, conossùa 'me TEU (*Twenty-foot Equivalent Unit*).

## Caraterìstiche tècniche
Ij container ISO a l'han dle dimension fissà:
* **20' dry container**: 6.058 m (longh) × 2.438 m (largh) × 2.591 m (àut). Capassità: 33.2 m³.
* **40' dry container**: 12.192 m × 2.438 m × 2.591 m. Capassità: 67.7 m³.
* **40' high cube**: midema longhëssa e larghëssa, ma 2.896 m d'àutëssa. Capassità: 76.4 m³.

A esisto ëdcò 'd variant special:
* **Container frèid (Reefer)**: isolà, con un sistema autònom ëd frèid.
* **Container a cò duvert (Open top)**: sensa tèit, për caria 'd dzora.
* **Container piataforma (Flat rack)**: sensa le bande, për caria motobin gròssa o malfàita a manegé.
* **Container tank (Tank container)**: për lìquid o gas.

Ij container a son fàit d'assel corten (ch'a pija nen la ruso), con angolar d'assel rinforsà ant ij canton, andoa ch'a-i son ij **còrn** për l'ancoragi.

## Vantagi dël sistema intermodal
* **Efissiensa**: la mërcansìa a resta ant ël midem container da l'orìgin a la destinassion.
* **Sicurëssa**: ël container a l'é sarà e sigilà, riduvend ij robarissi e ij dann.
* **Ridussion dij cost**: mancà manutension, caria e dëscaria pì lesta.
* **Flessibilità**: a peul esse trasportà për mar, stra e ferovìa.
* **Standardisassion**: tuti ij mojen ëd trasport e j'utiss ëd manutension a son compatìbij.

## Trasport intermodal
Ël viagi tipich ëd n'oget ch'a riva da l'Àsia an Euròpa a peul comprende:
# Cariagi an su un camion ant la fàbrica cinèisa.
# Traspòrt al pòrt local.
# Cariagi an su na **nav porta-container**.
# Viagi marìtim.
# Scaricament al pòrt europé (për esempi, Rotterdam).
# Traspòrt an su un tren për l'anterior.
# Traspòrt final an camion al depòsit o al client.

Sti cambi a son possìbij grassie a le **gru pòrta-container**, ai **cariator për container** (*straddle carrier*) e a le **piataforme multimodaj** dij pòrt.

## Impat
### Econòmich
Ël container a l'ha globalisà la produssion, përmëttend a le companìe 'd prodove ant un paìs e vende ant n'àutr a cost motobin bass. A l'ha creà 'd **caden-e d'aprovigionament globaj**.

### Ambiental
Da na part, a l'ha riduvù l'energìa dovrà për unità 'd mërcansìa. Da l'àutra, a l'ha aumentà 'l tràfich marìtim e l'urbanisassion dij pòrt.

### Sossial
A l'ha causà la pèrdita 'd travaj ant ij pòrt tradissionaj (*stevedores*), ma a l'ha creà d'àutri ant la gestion dij container e ant la logìstica.

## Regolamentassion
La **Convension antërnassional për la Sigurëssa dij Container (CSC)** dël 1972 a stabiliss jë standard ëd costrussion e d'ispession për garantì la sicurëssa ant ël trasport.

## Vëdde 'dcò
* Pòrta-container
* Traspòrt intermodal
* TEU
* Malcom McLean
* Caden-a d'aprovigionament

## Ligam da fòra
* ISO 668:2020 - Series 1 freight containers
* International Container Shipping Information

Categorìa:Traspòrt
Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI