open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gloeophyllum odoratum

## Na lenga: Gloeophyllum odoratum
### Descrission
Ël ***Gloeophyllum odoratum*** a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Gloeophyllaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd **consolëtta** o 'd **ventaj**, gròss 5-10 cm, con la surfassa superior da giovo vilosa, peui seulia, 'd color brun giaunastr . La part inferior (imenòfor) a l'é formà da lamele (lamel) o da pòr (a sconda dla madurassion), 'd color brun giaunastr . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . La caraterìstica pì amportanta a l'é l'odor fòrt ch'a arcòrda l'ànis . Le spore a son bianche.

### Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd conìfere (pin, sapin), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissial.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Gloeophyllum odoratum** (Wulf. : Fr.) Imazeki
*[= Osmoporus odoratus (Wulf. : Fr.) Singer]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Gloeophyllum
Boletus aereus

## Ël bolè nèir: Boletus aereus
Ël B. aereus a l'é, ansema a B. aestivalis, B. edulis e B. pinophilus, un-a dle quatr specie 'd porsin. 

### Descrission
Capel fin-a a 20 cm, feltrà, neirastr scur, peui marmorà da brun a brun olivastr. Tùboj da bianch a giàun vërdastr. Përtus fin, dël midem color. Gamba àuta fin-a a 12 cm e larga fin-a a 8 cm, da larga a clavà, da bes òcra a gris brunastra, con un retìcol biancastr, dzortut an àut. Carn bianca e che a cambia nen. Savor doss.

### Ambient
A chërs sota latifeuja, dzortut sota le rol.

### Comestibilità

Comestìbil. 

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus aereus** Bull. : Fr.

Categorìa:Bolè
Categorìa:Boletus
Fomitopsis pinicola

## Na lenga: Fomitopsis pinicola

### Descrission
Capel fin a 40 cm., na sòrt d'un sòch ëd bòsch, con na crosta dura gris scur. Bòrd da arancion a biancastr. Part fèrtila (imenòfor) da crema a brunastr. Da 2 a 4 përtus për mm.

### Ambient
A chërs dzortut an dzora a conìfere.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Fomitopsis pinicola** (Swartz : Fr.) P. Karsten
*[= Ungulina marginata (Pers. : Fr.) Patouillardi]

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Fomitopsis
Trametes versicolor

## Na lenga: Trametes versicolor

### Descrission
Capel fin a 7 cm., motobin sutil, ëd vàire color., con zone conséntriche pla o peilose. Part fèrtila (imenòfor) ciàira. Da 3 a 5 përtus për mm.. Carn com ël coram.

### Ambient
A chërs an dzora al bòsch.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Trametes versicolor** (L. : Fr.) Pilát

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Trametes
Phellinus torulosus

## Na lenga: Phellinus torulosus
### Descrission
Ël ***Phellinus torulosus*** a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Hymenochaetaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd **sòch** o 'd **consolëtta**, gròss 5-15 cm, con la surfassa superior da brun-a a nèira, fessurà . Ij pòr a son cit (3-5 për mm), riond, 'd color brun giaunastr . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son brun-e.

### Ambient
A chërs an dzora a latifeuje (dzortut rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) .

### Comestibilità

As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* **Phellinus torulosus** (Persoon) Bourdot & Galzin

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Phellinus
Ganoderma lucidum

## Na lenga: Ganoderma lucidum

### Descrission
Capel fin a 20 cm., a forma ëd ren o dë spàtola, lateral, brun ross con la crosta anvërnisà, con chërsense conséntriche. Bòrd pì ciàir. Part fèrtila (imenòfor) biancastr o òcra. Da 4 a 6 përtus për mm.. Gamba àuta fin a 25 cm., pì o men nodosa, brun rossa, anvërnisà. Carn com ël coram. 

### Ambient
A chërs sota latifeuje, bin da ràir sota conìfere.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Ganoderma lucidum** (Leyss. : Fr.) P. Karsten

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Ganoderma
Ganoderma lipsiense

## Na lenga: Ganoderma lipsiense

### Descrission
La surfassa dë dzora a l’é brun-a, maròn tabach fin a nèira anvejand. Ël contest a l’é brun rossastr, ij tuboj a son dël midem color. Ij bòrd, an mente dla chërsùa, a son ciàir; la surfassa ëd sota a l’é biancastra bes, a ven scura con la manipolassion. Quand che le spore a maduro, ël fonz a peul esse coatà da ‘d pover sporal: a smija na drolarìa, ma a l’é mal fé spieghé com ch’a possa capité.

Costa lenga a smija motobin a Ganoderma adspersum.

### Ambient
A chërs al pé dle latifeuje, da ràir sota conìfere.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Ganoderma lipsiense** (Batsch) Atkinson
*[= Ganoderma applanatum (Persoon) Patouillard]

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Ganoderma
Stereum hirsutum

## Na lenga: Stereum hirsutum

### Descrission
Resupinà peui sporzù (fin a 3 cm.), comfluent (vàire dm.). Part fèrtila (imenòfor) da òcra giàun a giàun arancion, un pòch zonà, un pòch seuli. Part da dzora giàun òcra, peilosa, zonà. Carn com ël coram

### Ambient
A chërs an dzora a latifeuje, tut l'ann.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Stereum hirsutum** (Willd. : Fr.) S. F. Gray

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Stereum
Phellodon tomentosus

## Phellodon tomentosus
### Descrission
Ël ***Phellodon tomentosus*** a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Bankeraceae, caraterisà da 'n capel gròss 5-10 cm, da bombà a 'mpinìa (infundibuliform), con la surfassa vilosa, 'd color brun . La part inferior (imenòfor) a l'é formà da dë spin-e cite, bianche . La gamba a l'é silìndrica, àuta 3-8 cm, dël midem color dël capel . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son brun-e . A l'é stàit descrivù dël 1821 dal micòlogh svedèis Elias Magnus Fries .

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ùmid ëd conìfere (pin, sapin), ant ij teren calcaros, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa sentral e setentrional (dzortut an Scandinavia, Alp) .

### Comestibilità

As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* **Phellodon tomentosum** (L. : Fr.) Banker

Categorìa:Phellodon
Phellodon niger

## Un pissacan: Phellodon niger

### Descrission
Capel fin a 7 cm, turbinà, biancastr peui bleu nèir, creus, fibrilos-feltrà radialment. Part drùe (imenòfor) a uje grise. Gamba pien-a, feltrà, da brun-a a porprà neira. Soens confluent.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch. Miraco as riduv.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Phellodon niger** Banker in Peck

Categorìa:Phellodon
Hydnellum suaveolens

## Un pissacan: Hydnellum suaveolens

### Descrission
Costo capìtol a l'é mach në sbòss. Da finì.

### Ambient
A chërs an sla tèra dij bòsch ëd conìfere o mës-cià, associà a Picea abies.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Hydnellum suaveolens** (Scop. : Fr.) P. Karsten
*[= Calodon suaveolens (Scop. : Fr.) P. Karsten]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Hydnellum
Sarcodon imbricatus

## Un pissacan: Sarcodon imbricatus

### Descrission
Capel fin a 20 cm, brun, motobin scajos, creus. Part drùa (imenòfor) con uje brun-e, fin a 1 cm. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 5 cm.

### Ambient
A chërs sota conìfere.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Sarcodon imbricatus** (L. : Fr.) P. Karsten

Categorìa:Sarcodon
Hydnum repandum

## Lë spinòt: Hydnum repandum

### Descrission
Capel fin a 15 cm., nen regolar, da bes a brunastr, vlutà o seuli. Part fèrtila (imenòfor) a uje, fin a 6 mm., ciàira. Gamba àuta fin a 8 cm. e larga fin a 4 cm., soens dës-centrà, ciàira. Carn bianca, fròla, un pòch giaunastra. 

### Ambient
A chërs për tèra ant ij bòsch, a l'otonn.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* **Hydnum repandum** L. : Fr.

Categorìa:Spinòt
Categorìa:Hydnum
Hydnum rufescens

## Lë spinòt ross: Hydnum rufescens

### Descrission
Com l'Hydnum repandum, ma pì cit, con ël capel ross viv pì regolar, dle vire forà an mes e con la gamba pì sentral. As treuva un pòch ëd meno. Un pòch pì amer.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd latifeuje e conìfere.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Hydnum rufescens** Fries
*[= H. repandum var. rufescens (Fries) Barla]

Categorìa:Spinòt
Categorìa:Hydnum
Auriscalpium vulgare

## Un pissacan: Auriscalpium vulgare

### Descrission
Capel fin a 2 cm, a forma ëd mes sercc o ëd rognon, lateral, brun. Part drùa a grosse uje spësse, gris-brun. Gamba àuta fin a 10 cm, sutila, brun nèira, peilosa. 

### Ambient
A chërs dzora a pigne ëd conìfere, dzortut ëd pin.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Auriscalpium vulgare** S. F. Gray

Categorìa:Auriscalpium
Cantharellus cibarius

## La garìtola: Cantharellus cibarius

### Descrission
Capel fin a 15 cm, da turbinà a ancreus, da giàun groson a òcra. Part drùa (imenòfor) a pséud-lamele forcà. 

A l'ha color giàun pì o men lusent, che dle vire a smon dle nuanse portugal. Le lamele a son pitòst dle pséud-lamele, përchè a fan còrp ùnich con la carn dël bolè. A l'ha 'l capel iregolar e ondulà.

### Ambient
A nass da maj a novèmber an tuti ij bòsch, dzortut coj rich d'umidità.
A seurt pì che tut apress ij temporaj o durant le pieuve longhe.
As na treuvo a partìe ëd vàire un davzin a l'àutr o bele tacà dontré ansema; dle vire a son an fila o an sercc. Miraco a l'é pì ràir che na vòta.

### Comestibilità

Mangiativ, bon.

### Notissie
Ël Balbis (1800, ai sò temp la denominassion sientìfica a l'era *Agaricus cantharellus*) ant soa grafìa a arpòrta 'l nòm "*galitole*", ch'a conferma 'l nòm atual *garìtole*.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Cantharellus cibarius** (Fr. : Fr.) Fries
*

Categorìa:Garìtole
Categorìa:Cantharellus
Cantharellus friesii

## La garìtola rossa: Cantharellus friesii

### Descrission
A l'é tut arancion viv. Odor d'armognan. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd latifeuje.

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Cantharellus friesii** Quélet

Categorìa:Garìtole
Categorìa:Cantharellus
Cantharellus melanoxeros

## Un pissacan: ël Cantharellus melanoxeros

### Descrission
Capel fin a 10 cm, sùtil, giàun monet. Part drùa (imenòfor) gris violet con pséudo-lamele anastomosà e an-neirente. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd latifeuje.

### Comestibilità

Mangiativ.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Cantharellus melanoxeros*** Desmazières

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Cantharellus
Cantharellus lutescens

## Un pissacan: ël Cantharellus lutescens

### Descrission
Capel brun giàun. Gamba e part drùa (imenòfor) giàun groson, con pséudo-lamele scasi inesistente. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd latifeuje e conìfere, soens ant l'erba o ant la mofa.

### Comestibilità

Bon.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* ***Cantharellus lutescens*** (Pers. : Fr.) Fries
* [= *C. aurora* (Batsch) Kuyper]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Cantharellus
Cantharellus tubaeformis

## Un pissacan: ël Cantharellus tubaeformis

### Descrission
Capel fin-a a 6 cm., ancreus, da giàun a gris òcra fin-a a gris brun. Pseudo-lamele giaunastre com la gamba.

### Ambient
A chërs për tèra ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Cantharellus tubaeformis*** (Fr. : Fr.)

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Cantharellus
Cantharellus cinereus

## Un pissacan: ël Cantharellus cinereus

### Descrission
Capel gris scur. Part fèrtila (imenòfor) Ciàira. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd latifeuje, d'otonn, dzortut ant ij castagné.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Cantharellus cinereus*** (Pers. : Fr.) Fries

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Cantharellus
Craterellus cornucopioides

## Un pissacan: ël Craterellus cornucopioides

### Descrission
Capel fin a 15 cm, veuid fin an bass, da gris a nèir. Part drùa (imenòfor) scasi seulia. 

### Ambient
A chërs dzortut sota le latifeuje.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Craterellus cornucopioides** (L. : Fr.) Persoon

Categorìa:Craterellus
Gomphus clavatus

## Un pissacan: ël Gomphus clavatus

### Descrission
Capel fin a 10 cm, lila violet, turbinà ancreus. Part drùa (imenòfor) a ven-e forcà. 

### Ambient
A chërs për tèra ant ij bòsch.

### Comestibilità

A ven dàir për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Gomphus clavatus** (L. : Fr.) S. F. Gray
*[= Nevrophyllum clavatum (Fries) Patouillard]

Categorìa:Gomphus
Clavariadelphus truncatus

## Un pissacan: ël Clavariadelphus truncatus

### Descrission
Àut fin a 15 cm, clavà, òcra giàun, a l'é netament troncà a la sima.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ëd conìfere.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Clavariadelphus truncatus*** (Quélet) Donk

Categorìa:Clavariadelphus
Clavulina cristata

## Un pissacan: la Clavulina cristata

### Descrission
Àut fin a 12 cm, da bianch a crema, con ij branch ramificà, crëstà an sla sima.

### Ambient
A chërs për tèra o dzora al bòsch mars, dzortut sota latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* ***Clavulina cristata*** (Holmsk. : Fr.) Schroeter

Categorìa:Clavulina
Clavulina cinerea

## Un pissacan: la Clavulina cinerea

### Descrission
Com la Clavulina cristata, ma a l'é grisa.

### Ambient
A chërs dzortut sota latifeuje, ma ëdcò sota conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Clavulina cinerea*** (Bull. : Fr.) Schroeter

Categorìa:Clavulina
Ramaria botrytis

## Na manin-a: la Ramaria botrytis

### Descrission
Aut fin a 15 cm., con rame spësse, bianch crema, reusa vinos a la sima.

### Ambient
A chërs sota latifeuje.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Ramaria botrytis** (Pers. : Fr.) Ricken

Categorìa:Manin-e
Categorìa:Ramaria
Ramaria pallida

## Na manin-a: la Ramaria pallida
### Descrission
Aut fin a 15 cm., con rame motobin pòch s-ciasse, crema òcra ciàir, a la sima violet ciàir peui dël midem color. Carn bianca.

### Ambient
A chërs për tèra ant ij bòsch.

### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* **Ramaria pallida** (Schaeff.) Ricken

Categorìa:Manin-e
Categorìa:Ramaria
Ramaria flavescens

## Na manin-a: la Ramaria flavescens
### Descrission
La ***Ramaria flavescens*** (an piemontèis **manin-a giauna**) a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Gomphaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd **ramificassion** (a smija a na manin-a) . A l'é àuta 5-15 cm, con na base bianca e na part superior giauna o òcra . Ij branch a son motobin ramificà e a finisso con na ponta rionda . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son bianche . A l'é stàita descrivùa dël 1902 dal micòlogh fransèis René Maire .

### Ambient
A chërs për tèra dzortut sota latifeuje (rol, fò), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa sentral e meridional (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) .

### Comestibilità

A ven dàit për **comestìbil**, ma dë scarsa qualità . A l'é pì che àutr un bolé da mës-cia. A venta nen confonde con d'àutre *Ramaria* tòssiche o amère.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Ramaria flavescens** (Schaeff.) Petersen

Categorìa:Manin-e
Categorìa:Ramaria
Ramaria largentii

## Na manin-a: la Ramaria largentii

### Descrission
Aut fin a 15 cm., con le rame forcà, arancion motobin viv, con la sima pì scura. Al pé a l'é ciàir. Carn bianca.

### Ambient
A chërs dzortut sota conìfere, an montagna.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Ramaria largentii** Marr & Stuntz

Categorìa:Manin-e
Categorìa:Ramaria
Hirneola auricula-judae

## Un pissacan: la Hirneola auricula-judae

### Descrission
Largh fin a 10 cm, a copa peui distèis nen regolar, soens a forma d'orija. Part drùa (imenòfor) da barossa a porprà, da strià a venà. Da fòra finement povros, pì ciàir. Carn elàstica.

### Ambient
A chërs dzortut ëdzora al sambur (Sambucus nigra).

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* **Hirneola auricula-judae** (L. : Fr.) Berkeley
* [= Auricularia auricula-judae (L. : Fr.) Schroeter]

Categorìa:Hirneola
Calocera viscosa

## Un pissacan: la Calocera viscosa

### Descrission
Àut fin a 10 cm, ramificà, groson, mòl e tachiss. 

### Ambient
A chërs ëdzora a conìfere.

### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Calocera viscosa*** (Pers. : Fr.) Fries

Categorìa:Calocera
Exobasidium rhododendri

## Un pissacan: l'Exobasidium rhododendri
### Descrission
L**'Exobasidium rhododendri** a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Exobasidiaceae, un parassita specìfich dle piante dël géner Rhododendron. A càusa dle **gale** (chërsùe anforme) an sle feuje e ij branch, ch'a son carnose, color ross o giàun . A l'é na specie **endémica dl'Euròpa** e a l'é stàita descrivùa për la prima vira da C.E. Cramer . Ël genoma d'ës fonz a l'é stàit sequensià dël 2023 e a l'ha na longhëssa ëd 17,6 Mb . A conten 6.982 gene, dont 249 a son ëd "candidate effector" (sostanse ch'a giuto a anfesté la pianta) .

### Ambient
A chërs ëdzora a Rhododendron ferrugineum (rododendro ross) e a *Rhododendron hirsutum* (rododendro pelos) . A l'é tìpich dle montagne europenghe, com j'Alp, ij Pirené e ij Carpats, ant ij pòst andova a vivo le piante òspite . A anfesta dzortut le feuje e ij branch, andova a forma le gale.

### Notissie
L'istessa specie a peul ëdcò anfesté ij pomé . La gala ch'a produv a l'é comestìbil e a l'ha un savor doss, ma a venta nen confondla con la pianta. La pianta òspite, *Rhododendron ferrugineum*, a l'é moderà tòssica përchè a conten d'arbutin-a e arecolin-a .

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar. Combin che la gala a sia nen tòssica, ël fonz a l'ha gnun valor nutrissional e a l'é pa dovrà an cusin-a.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* **Exobasidium rhododendri** (Fuckel) Cramer

Categorìa:Exobasidium
Geastrum fimbriatum

## Un pissacan: ël Geastrum fimbriatum

### Descrission
Fin a 5 cm ëd diàmetr. Pel da fòra òcra ciàir, as chërpa pa ant lë spessor, duvert a stèila (6 o 7 ponte girà an sota). Pel d'andrinta sférica, sensa gamba, gris òcra motobin scur, sfrangià nen regolar.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch e ij parch.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Geastrum fimbriatum** Fries
*[= Geastrum sessile (Sowerby) Pouzar]

Categorìa:Geastrum
Geastrum triplex

## Un pissacan: ël Geastrum triplex

### Descrission
Fin a 12 o 15 cm ëd diàmetr. Pel da fòra bes brunastra, spëssa, carnosa, nen chërpà ant lë spessor, duvert a stèila (da 5 a 8 ponte girà an sota). Pel d'andrinta sférica, sensa gamba, brunastra, con un peristòma fibrilos sircondà da na zòna ciàira un pòch ribassà.

### Ambient
A chërs sota latifeuje e conìfere.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Geastrum triplex** Junghunh

Categorìa:Geastrum
Vascellum pratense

## Un pèt ëd luv: ël Vascellum pratense

### Descrission
Fin a 6 cm. ëd diàmetr, a clava. Pel da fòra bes ciàir peui brun, con poret cort peui squase seuli. Gleba oliva peui brun-a. Sub-gleba motobin consistenta, separà da un diaframa pressis.

### Ambient
A chërs ant ij pra.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Vascellum pratense** (Pers. : Pers.) Kreisel

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Vascellum
Bovista plumbea

## Un pèt ëd luv: la Bovista plumbea

### Descrission
Fin a 4 cm. ëd diàmetr, globos peui apiatì. Pel da fòra ciàir, a se scaja con l'età. Pel d'andrinta gris piomb. Gleba brun oliva.

### Ambient
A chërs ant l'erba.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Bovista plumbea** Pers. : Pers.

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Bovista
Calvatia utriformis

## Un pèt ëd luv: la Calvatia utriformis

### Descrission
Fin a 10-15 cm. ëd diàmetr, un pòch globos troncà. Pel da fòra da bianch a gris brunastr, un pòch seuli peui s-ciapà a motiv poligonaj. Gleba giàuna oliva peui brun-a, con na sòrt ëd diaframa an vers ël pé.

### Ambient
A chërs ant ij pra e ant le raisure.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Calvatia utriformis** (Bull. : Pers.) Japp
*[= Lycoperdon coelatum Bull. : Pers.]

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Calvatia
Calvatia excipuliformis

## Un pèt ëd luv: la Calvatia excipuliformis

### Descrission
Fin a 15(20) cm. d'autëssa, con na sòrt ëd gamba. Pel da fòra da biancastr a brunastr, a uje (fin a 2 mm.) ch'a dròco. An madurand la pel a spariss. Gleba brun oliva, motobin separà da la sòrt ëd gamba.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Calvatia excipuliformis** (Scop. : Pers.) Perdeck
*[= Lycoperdon excipuliforme Pers. : Pers.]

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Calvatia
Lycoperdon perlatum

## Un pèt ëd luv: ël Lycoperdon perlatum

### Descrission
Fin a 6 cm. d'autëssa, a clava. Pel da fòra da bianch a brunastr, coatà da uje còniche, ch'a dròco an lassand d'aire regolar, e dij poret pì fin. Gleba brun oliva. Sutgleba da bianca a ciàira, con veuid motobin largh.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Lycoperdon perlatum** Pers. : Pers.
*[= L. gemmatum Batsch]

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Lycoperdon
Lycoperdon pyriforme

## Un pèt ëd luv: ël Lycoperdon pyriforme

### Descrission
Fin a 5 cm. d'autëssa, a forma ëd pruss, da ciàir a brunastr, un pòch seuli o finment granulos. A madura da n'overtura motobin larga. Gleba brun oliva. Sutgleba ciàira, con veuid motobin cit.

### Ambient
A chërs a bocc, an dzora a suche e a bòsch mars.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Lycoperdon pyriforme** Schaeff. : Pers.

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Lycoperdon
Lycoperdon echinatum

## Un pèt ëd luv: ël Lycoperdon echinatum

### Descrission
Fin a 6 cm. d'autëssa, a clava. Pel da bes a brun, con longhe uje (fin a 6 mm.) dël midem color, ch'a dròco an lassand un retìcol poligonal. Gleba brun oliva. Sutgleba motobin consistenta.

### Ambient
A chërs ant ij gròss bòsch, dzortut ant ij fò.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Lycoperdon echinatum** Pers. : Pers.

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Lycoperdon
Scleroderma citrinum

## Un pèt ëd luv: lë Scleroderma citrinum

### Descrission
Fin a 10(15) cm. ëd diàmetr, globos nen regolar, dle vire con na sòrt ëd gamba bin marcà, da giàun òcra a giàun motobin viv. Pel spëssa (fin a 4 mm.), coatà da gròss poret nen regolar. Gleba biancastra peui viola neirastra. Odor fòrt, particolar.  

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Scleroderma citrinum** Pers. : Pers.

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Scleroderma
Astraeus hygrometricus

## Un pèt ëd luv: l'Astraeus hygrometricus

### Descrission
Fin a 8 cm. ëd diàmetr. Pel gris scur da fòra, brun dëstiss an drinta. *Igroscòpich*: dovert a steila (10-20 ponte) con l'umidità, sarà con ël sech. Pel d'an drinta sférica, gris piomb, sùtil, fràgil, as dësbela a maturità.

### Ambient
A chërs ant ij pòst sech ant ij bòsch, ant ij tajiss, dzortut an sla sabia.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Astraeus hygrometricus** (Pers. : Pers.) Morgan

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Astraeus
Rhizopogon vulgaris

## Un pèt ëd luv: ël Rhizopogon vulgaris
### Descrission
Ël ***Rhizopogon vulgaris*** a l'é un fonz gasteromicèt dla famija dle Rhizopogonaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd patata o 'd pera, gròss 2-5 cm, con la surfassa da giovo bianca, peui giaunastra e a la fin brun-a . A chërs anterà (ipogé), con un **miceli** (filament) motobin dësvlupà . La gleba (part interna) a l'é da bianca a giaunastra, con odor e savor nen particolar . Le spore a son bianche . A l'é stàit descrivù dël 1794 dal micòlogh sudafrican Christiaan Hendrik Persoon .

### Ambient
A chërs sota ij pin (*Pinus*), antërrà o un pòch antërrà, ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

As peul nen mangesse. A l'é considerà **nen comestìbil** .

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Rhyzopogon vulgaris** (Vittadini) M. Lange

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Rhizopogon
Rhizopogon roseolus

## Un pèt ëd luv: ël Rhyzopogon roseolus

### Descrission
Antërrà peui fòra tèra, fin a 4 cm., globos nen regolar, turbinà, slongà. Pel da giàuna a òcra giàuna, con un retìcol ëd filament miceliar. Gleba da giaunastra a oliva sombr.

### Ambient
A chërs sota ij pin, soens ant ij teren sabios.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Rhyzopogon roseolus** (Corda in Sturm) Th. M. Fries

Categorìa:Pèt dël luv
Categorìa:Rhizopogon
Cyathus striatus

## Un pissacan: ël Cyathus striatus

### Descrission
Àut fin a 1,5 cm e largh fin a 0,8 cm, a copa. Coercc bianch, a dura pòch. Strià andrinta, gris brunastr. Brun scur da fòra, peilos, con peil ràir. Ovet lenticolar, gris, lusent.

### Ambient
A chërs ëdzora a branch e tronch cogià.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Cyathus striatus** (Huds. : Pers.) Willdenow

Categorìa:Cyathus
Phallus impudicus

## Un pissacan: ël Phallus impudicus

### Descrission
A l'inissi sférich o a euv, fin a 6 cm, biancastr, con na rèis al pé. Da fòra gelatinos, andrinta a l'ha na màndola bianca (savor ëd cit pòis fresch) sircondà da na gleba verd oliva. Na vira madur, la gleba a l'é oliva portà dzora a na testa cònica alveolà ansima a un pé silìndrich bianch a fus, àut fin a 22 cm e largh fin a 5 cm, con dij veuid. Odor repulsiv, as sent a distansa.

A l'é arcognossìbil për la forma caraterìstica a picio e për l'odor cadavérich ch'a l'é possibil sente già a quàich méter ëd distansa.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Phallus impudicus** L. : Pers.

Categorìa:Phallus
Morchella conica

## Na pongòla: la Morchella conica

### Descrission
Àut fin a 18 cm., gamba corta, bianca. Capel cònich slongà, brun motobin ciàir, con vàire alvéoj compòst e slongà, separà da dle còste paralele pì sombre. Valecola a la sima dla gamba motobin marcà. 

### Ambient
A chërs sota piante da fruta e sota conìfere.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Morchella conica** Persoon
*[= Morchella elata Fr. : Fr. ss. Auct.]

Categorìa:Pongòle
Categorìa:Morchella
Morchella semilibera

## Na pongòla: la Morchella semilibera

### Descrission
Aut fin a 20 cm., gamba strià povrosa, bianch òcra, motobin longa. Capel curt, da bun òcra a brun neirastr, portant dle còste për longh e për travers, ch'a separo dj'alveoj nen regolar. Valécola motobin përfonda tra ël bòrd dël capel e l'atach dla gamba. 

### Ambient
A chërs ant ij giardin, ant j'indrit fresch, soens associà al Ranunculus ficaria.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Morchella semilibera** De Cand. : Fr.
*[= Mitrophora hybrida (Sow.) Boud.; M. semilibera (De Cand. : Fr.) Lév.]

Categorìa:Pongòle
Categorìa:Morchella
Aleuria aurantia

## Un pissacan: la Aleuria aurantia

### Descrission
Fin a 10 cm ëd diàmetr, copa sensa gamba peui distèisa, groson viv, con ël bòrd fin e filurà. Da fòra pì ciàir, finement povros.

### Ambient
A chërs an sla tèra, d'istà e d'otonn, dle vire ëdcò d'invern.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Aleuria aurantia** (Pers. : Fr.) Fuckel
*[= Peziza aurantia Persoon]

Categorìa:Aleuria
Claviceps purpurea

## Claviceps purpurea
### Descrission
La ***Claviceps purpurea*** a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Clavicipitaceae, caraterisà da 'n còrp (scleròssi) a forma 'd ciò, àut 1-3 cm, 'd color viòla o nèir . A l'é 'n parassita dle graminacee (dzortut gran, sèil, òrdi) e a càusa la maladìa ciamà "sgonfi" (*ergotismo*) . Le spore a son elìtiche, bianche.

### Ambient
A chërs an dzora a jë spì dle graminacee (gran, sèil), ant ij camp coltivà, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

**Velenos mortal** . A l'é tòssich përché a conten d'alcaloid (ergotamin-a, ergocristin-a) ch'a peulo causé l'ergotism (*feu dël gran*) con sìntom com convulsion, cancren-a e, ant ij cas pì grev, la mòrt. A l'é da evité a tut ij cost.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

****Claviceps purpurea*** (Fries) Tulasne

Categorìa:Claviceps
Discina perlata

## Discina perlata
### Descrission
La ***Discina perlata*** a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Discinaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 2-5 cm, 'd color brun giaunastr . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche.

### Ambient
A chërs an sla tèra ùmida dij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) .

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil .

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Discina perlata** (Fries) Fries

Categorìa:Discina
Dumontinia tuberosa

## Un pissacan: la Dumontinia tuberosa

### Descrission
Copëtta fin-a a 3 cm.,brun-a. Gamba dël midem color ò pì scura, a seurt da na "patata" nèira che a së s-ciama *sclerotius*. 

### Ambient
A chërs a la prima, assossià a l'anémon dij bòsch (Anemone nemorosa).

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Dumontinia tuberosa** (Hedwig) Kohn
*[= Sclerotinia tuberosa (Hedwig ex Fries) Fuckel]

Categorìa:Pissacan
Elaphomyces granulatus

## Un pissacan: l'Elaphomyces granulatus

### Descrission
Fin a 10 cm ëd diàmetr, nen regolar globos, da òcra ciàir a crema, seuli o rupì. Carn biancastra peui bes gris rosastra venà-marmorà ëd bianch. Odor fòrt caraterìstich.

### Ambient
A chërs sot-tèra, ant ij bòsch ëd conìfere o mës-cià.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Elaphomyces granulatus** Fr. : Fr.

Categorìa:Elaphomyces
Gyromitra esculenta

## Un pissacan: la Gyromitra esculenta

### Descrission
Aut fin a 15 cm., gamba curta, con dij veuid, bianca.Capel a forma ëd servela pì o men arotondà, da brun giàun a brun sombr o a arfless rossastr, saldà a la gamba an vàire manere. 

### Ambient
A l'ha pì car la montagna.

### Comestibilità

Velenos, ëdcò **mortal** an serte condission.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Gyromitra esculenta** (Persoon) Fries

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Gyromitra
Helvella acetabulum

## Un pissacan: la Helvella acetabulum

### Descrission
Fin a 12 cm. ëd diàmetr, emisférich nen regolar, an drinta da brun a brun sombr, da fòra da gris biancastr al pé a gris brun an vers la sima. Pé stipità grosser, coatà da ven-e forcà.

### Ambient
A chers a la prima, pì soens sota latifeuje.

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Helvella acetabulum** (L. : Fr.) Quélet
*[= Paxina acetabulum (Linné ex St. Amans) O. Kuntzel]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Helvella
Helvella crispa

## Un pissacan: la Helvella crispa

### Descrission
Aut fin a 12 cm., gamba soens arbust con dij veuid, bianca o motobin ciàira. Capel a sela, con 2 o 3 orije, nen regolar, biancastr. manere. 

### Ambient
A chers ant ij bòsch (dzortut ëd latifeuje) ciàir, ant ij senté.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Helvella crispa*** (Scop. : Fr.) Fries
*syn. *Helvella pithyophila* Boud.

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Helvella
Helvella elastica

## Un pissacan: la Helvella elastica

### Descrission
Àut fin a 12 cm, gamba slansà, silìndrica, veuida. Capel a sela regolar peui con orije, crema o monet d'òcra grisastr ciàir.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch e ai bòrd dij senté.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Helvella elastica** Bull. : Fr.
*[= Leptopodia elastica (Bulliard ex St. Amans) Boudier]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Helvella
Humaria hemisphaerica

## Un pissacan: la Humaria hemisphaerica

### Descrission
Fin a 3 cm ëd diàmetr, copa semisférica, dle vire mesa anterà, gris bluastr. Bòrd e pel con ëd pèil brun. 

### Ambient
A chërs an sla tèra dij bòsch.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Humaria hemisphaerica** (Weber in Wigg.. : Fr.) Fuckel

Categorìa:Humaria
Leotia lubrica

## Leotia lubrica
### Descrission
La ***Leotia lubrica*** a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Leotiaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd **fonz** con un capel da bombà a distèis, gròss 1-3 cm, 'd color giaunastr o brun olivastr . La surfassa a l'é viscosa . La gamba a l'é àuta 2-5 cm, silìndrica, dël midem color dël capel . La carn a l'é gelatinosa, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche . A l'é stàita descrivùa dël 1794 dal micòlogh sudafrican Christiaan Hendrik Persoon .

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ùmid e ant la mofa, ant ij bòsch ëd latifeuje e conìfere, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar. A l'é considerà **nen comestìbil** .

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Leotia lubrica** (Scopoli) Persoon

Categorìa:Leotia
Otidea alutacea

## Un pissacan: la Otidea alutacea

### Descrission
Com la Otidea onotica, ma pì cit e gris brunastr.

### Ambient
A chers an sla tèra dij bòsch.

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Otidea alutacea** (Persoon) Massee

## Galerìa

Otidea alutacea 11.jpg
Otidea alutacea 77.jpg
Otidea alutacea 66.jpg
Otidea alutacea 55.jpg
Otidea alutacea 6.jpg
Otidea alutacea 22.jpg
Otidea alutacea 899.jpg
Otidea alutacea 9.jpg
Otidea alutacea.jpg


Categorìa:Pissacan
Categorìa:Otidea
Helvella lacunosa

## Un pissacan: la Helvella lacunosa
### Descrission
La ***Helvella lacunosa*** a l'é na specie 'd fonz ascomicet ëd la famija dle Helvellaceae. Ël capel (apotessi) a l'ha na forma 'd sela iregolar, con la surfassa a coste, ëd color gris nèir o bruno scur. La gamba a l'é slansà e motobin sfrisà o scavà (da sì ël nòm "lacunosa"), ëd color bianch grisastr o bluastr. A peul rivé a n'autëssa 'd 5-10 cm. La carn a l'é fròla, dël midem color dla gamba, e a l'ha pòch odor.

### Ambient
A chërs daspërtut, ant ij bòsch ëd conìfere e 'd latifeuje, dzortut sota a pin, sapin, fò e rol, e 'dcò ant le raisure e le bordure. A l'é un fonz otonal, che a compariss da la fin ëd l'istà a l'otonn. A chërs ëd sòlit an grup, mai da sol. A l'é assè comun ant ij bòsch piemontèis.

### Comestibilità

A ven dàit për **comestìbil** apress na cheuita obligatòria (almanch 15-20 minute), për eliminé 'd sostanse tòssiche termolàbij ch'a peulo provoché dij problema gastro-intestinaj s'a l'é mangià crùa. Tutun, për soa carn pòch sostansiosa e soa somijansa con d'àutre Helvella pa sicure, a l'é nen considerà na bon-a racòlta e a l'é dovrà motobin pòch an cusin-a. Ij sercador a deuvo esse motobin espert për identifichela.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

****Helvella lacunosa*** Afz. : Fr.
**Helvella sulcata* Afzel.

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Helvella
Helvella leucomelaena

## Un pissacan: la Helvella leucomelaena

### Descrission
Fin a 10 cm. ëd diàmetr, përfondament a cùpola, an drinta da gris brun a neirastr, fòra gris brunastr an sima e bianch al pé, semplissement rigà, nen stipità. 

### Ambient
A chers an invern e a la prima, sota conìfere (pin). A l'inissi a l'é mes antërrà, peui a seurt.

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Helvella leucomelaena** (Persoon) Nannfeldt
*[= Paxina leucomelaena (Persoon) O. Kuntzel]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Helvella
Otidea onotica

## Un pissacan: la Otidea onotica

### Descrission
Aut fin a 10 cm., giàun arancion, anvërtojà e s-ciapà da na part, a forma d'orija. 

### Ambient
A chers an sla tèra patanùa dij bòsch.

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Otidea onotica** (Pers. : Fr.) Fuckel

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Otidea
Peziza badia

## Un pissacan: la Peziza badia

### Descrission
Fin a 8 cm. ëd diàmetr. Copa brun sombr con sfumadure oliva an mes an drinta, fòra brun-rossastr, un pòch povros al bòrd.

### Ambient
A chers an dzora a teren sabios e patanù.

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Peziza badia** Pers. : Fr.

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Peziza
Peziza badioconfusa

## Peziza badioconfusa
### Descrission
La ***Peziza badioconfusa*** a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pezizaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 2-5 cm, 'd color brun rossastr . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta ma pì ciàira . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, seulie . A l'é stàita descrivùa dël 1875 dal mìcòlogh fransèis Jean Louis Émile Boudier .

### Ambient
A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) .

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar. A l'é nen comestìbil .

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Peziza badioconfusa** Korf
*[= Galactinia olivacea Boudier in Bulliardi]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Peziza
Peziza michelii

## Un pissacan: la Peziza michelii

### Descrission
Fin a 5 cm. ëd diàmetr. Copa a l'inissi brun lila peui òcra brun rossastr, fòra pì ciàir, un pòch povros. carn giàunastra.

### Ambient
A chers an sla tèra patanùa ant ij bòsch.

### Comestibilità

Sensa antëresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Peziza michelii** (Boudier) Dennis

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Peziza
Rutstroemia echinophila

## Un pissacan: la Rutstroemia echinophila

### Descrission
Com tanti Ascomyceti, a l'ha la forma ëd na copëtta, fin-a a 10 mm. Dzora a l'é maròn pì o meno carià, sota a l'ha l'istess color. A l'ha na gamba bastansa curta, ëd l'istess color ëd la copëtta.

### Ambient
A chërs an sj'ariss ëd le castagne.

### Comestibilità

A l'ha gnun anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Rutstroemia echinophila** (Bulliard) Höhnel

Categorìa:Rutstroemia
Rutstroemia firma

## Rutstroemia firma
### Descrission
La ***Rutstroemia firma*** a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Rutstroemiaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche . A l'é stàita descrivùa dël 1870 dal micòlogh svedèis Elias Magnus Fries .

### Ambient
A chërs ëdzora a ramet e feuje mars ëd latifeuje (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) .

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Rutstroemia firma** (Persoon) P. Karsten

Categorìa:Rutstroemia
Sarcoscypha coccinea

## Un pissacan: la Sarcoscypha coccinea

### Descrission
Fin a 4 cm ëd diàmetr, copa ross scarlata (dle vire groson o giàun). Da fòra rosà, povros. Gamba motobin curta, ciàira.

### Ambient
A chers d'invern, dle vire a l'inissi dla prima. Normalment ëdzora a 'd bòsch mars.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Sarcoscypha coccinea** (Scopoli) Lambotte

Categorìa:Sarcoscypha
Sarcosphaera crassa

## Un pissacan: la Sarcosphaera crassa

### Descrission
Fin a 15 cm ëd diàmetr. Copa violet andrinta, fòra biancastra.
Carn bianca. 

### Ambient
A chërs a la prima.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Sarcosphaera crassa** (Santi ex Steudel) Pouzar
*[= S. eximia Durieu & Léveillé; S. coronaria (Jacquin) Schroeter]

Categorìa:Sarcosphaera
Scutellinia scutellata

## Un pissacan: la Scutellinia scutellata

### Descrission
Fin a 1 cm ëd diàmetr, a forma ëd disch soens motobin regolar, ross groson viv, sensa gamba. Pel e bòrd soagnà da 'd pèil brun nèir motobin longh (fin a 2 mm al bòrd).

### Ambient
A chërs ëscasi tut l'ann, dzora a 'd bòsch mars ùmid.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Scutellinia scutellata** (Fries) Lambotte

Categorìa:Scutellinia
Spathularia flavida

## Spathularia flavida
### Descrission
La ***Spathularia flavida*** a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Cudoniaceae, caraterisà da 'n còrp a forma dë **spàtola** o 'd **lenga**, àut 3-8 cm . La testa (part superior) a l'é pian-a o a ventaj, 'd color giaun viv, con la surfassa seulia . La gamba a l'é silìndrica, dël midem color dël capel o pì ciàira . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche . A l'é stàita descrivùa dël 1794 dal micòlogh sudafrican Christiaan Hendrik Persoon .

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ùmid ëd conìfere (sapin, pin), ant le feuje e ant le mofe, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar. A l'é considerà **nen comestìbil** .

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Spathularia flavida** Pers. : Fr.

Categorìa:Spathularia
Tarzetta catinus

## Un pissacan: la Tarzetta catinus

### Descrission
Fin a 10 cm ëd diàmetr, copa semisférica o 'n pòch globosa, con ël bòrd dentà o lobà, crema òcra, pì ciàir e povros da fòra, dzora a na gamba motobin fin-a.

### Ambient
A chërs an sla tèra patanùa dij bòsch.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tarzetta catinus** (Holmsk. : Fr.) Korf & Rogers

Categorìa:Tarzetta
Tuber aestivum

## Na trìfola: ël Tuber aestivum

### Descrission
Diàmetr fin a 4(8) cm., da fòra brun neirastr, coatà da poret poligonaj. Gleba a l'inissi bianca, peui brun ciàir, venà. Odor caraterìstich.

### Ambient
A chers sota latifeuje, da l'istà a l'inissi dl'invern.

### Comestibilità

Comestìbil, presià.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Tuber aestivum** Vittadini

Categorìa:Trìfole
Categorìa:Tuber
Tuber magnatum

## Na trìfola: ël Tuber magnatum

### Descrission
Fin a 10 cm. ëd diàmetr, nen regolar globos, da òcra ciàir a crema, seuli o rugos. Carn biancastra peui bes gris rosastra venà-marmorà ëd bianch. Odor fòrt caraterìstich.

### Ambient
A chers sot tèra, d'otonn e d'invern, sota latifeuje.

### Comestibilità

Comestìbil, presià.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tuber magnatum** Pico

Categorìa:Trìfole
Categorìa:Tuber
Tuber melanosporum

## Na trìfola: ël Tuber melanosporum

### Descrission
Fin a 10 cm. ëd diàmetr, da pì o men sférich a nen regolar, brun ross peui neir, coatà da poret piramidaj striolà. Carn violëtta peui neira, venà-mrmorà ëd bianch. Odor fòrt.

### Ambient
A chers sot tèra, d'invern, sota la rol e dle vire sota le nosere.

### Comestibilità

Comestìbil, presià.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tuber melanosporum** Vittadini

Categorìa:Trìfole
Categorìa:Tuber
Xylaria hypoxylon

## Xylaria hypoxylon
### Descrission
La ***Xylaria hypoxylon*** a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Xylariaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd ciò, àut 3-8 cm, con la surfassa nèira e 'd pontin (pùstule) ch'a conten-o le spore . La testa a l'é clavà (a forma 'd baston) e ramificà, la gamba a l'é silìndrica . La carn a l'é dura e coramosa, bianca . Le spore a son elìtiche, nèire . A l'é stàita descrivùa dël 1799 dal micòlogh sudafrican Christiaan Hendrik Persoon .

### Ambient
A chërs ëdzora al bòsch mars ëd latifeuje (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, tut l'ann . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil .

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Xylaria hypoxylon** (L.) Greville

Categorìa:Xylaria
Camarophyllus cereopallidus

## Un pissacan: ël Camarophyllus cereopallidus

### Descrission
Capel fin a 4 cm, pian-bombà, crema òcra al disch, striolà, a marca l'ùmid, lubrificà. Lamele un pòch dël midem color. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 0,5 cm, atenuà, ciàira.

### Ambient
A chërs ant ij pra.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Camarophyllus cereopallidus*** Clémençon
*[= *C. virgineus* p.p.]

Categorìa:Camarophyllus
Categorìa:Figure da buté
Camarophyllus colemannianus

## Un pissacan: ël Camarophyllus colemannianus

### Descrission
Capel fin a 8 cm, carnos, baross un pòch uniform. Bòrd pòch strià. Lamele spassià, antërvenà, un pòch dël midem color. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 1 cm, bes. Carn ciàira.

### Ambient
A chërs ant ij pra.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Camarophyllus colemannianus*** (Bloxam) Ricken ss. Auct., non Ricken
*[= *Cuphophyllus* Bon; *H. subradiatus* ss. Kühner & Romagnesi]

Categorìa:Camarophyllus