Tecnologìa stealth

La **tecnologìa stealth** (da l'anglèis *stealth*, "furtività") a l'é n'ansem ëd técniche e 'd tecnologìe aplicà a veìcoj e struture militar për riduve soa marcadura për ij sensor (radar, infra-ross, acùstich, visiv) e rendje men individuàbij o localisàbij da 'n nemis. A l'é na dissiplin-a multidissiplinar ch'a comprend l'angignarìa, la fìsica e la strategìa.

## Prinsipi fondamentaj
La tecnologìa stealth a travaja për:
* **Ridùe la marcadura radar** (RCS - Radar Cross Section)
* **Minimisé l'emission d'onde 'd calor** (marcadura infra-rossa)
* **Controlé j'emission radio-eletròniche**
* **Camofé l'aparensa visiva e acùstica**

## Stòria
Ij concet ëd furtività a son ëstàit sperimentà ant la Sconda Guèra Mondial, ma a son dësvlupasse ëd fasson sistemàtica a parte da j'agn 1970. Ël program prinsipal a l'é stàit col dël **Lockheed F-117 Nighthawk** (prim vòl dël 1981), ël prim avion da guèra stealth operativ.

## Tècniche për ridùe la marcadura radar
* **Forma geométrica**: Surfasse pian-e e angolà ch'a devio l'energìa radar da la sorgiss (geometrìa facial).
* **Material assorbent** (RAM): material ch'a assòrb l'energìa dle onde radar.
* **Proget dij bord**: Bord s-ciass e alignà për ridùe la difrassion.
* **Struture compòsite**: Material nen metàlich che a riflet men l'energìa radar.

## Redussion dla marcadura infra-rossa
* **Scàrich dij motor**: Ch'a sio posissionà dzora o a-I é 'd sistema për mës-cé l'aria càuda con cola frësca.
* **Isolament tèrmich**: Për limité l'emisssion ëd calor da part ëd l'avion.
* **Dispositiv dë sghijé**: Ch'a ciapo o a men-o j'emission ëd calor.

## Contròl dj'emission eletròniche
* **Comunicassion e sensor silensios**: Modalità 'd trasmission lente o criptà.
* **Emissioni controlà**: Session radio e radar limità.
* **Schermagi eletromagnétich**: Për anulé j'emission nen vorsùe.

## Camofagi visiv e acùstich
* **Colorassion e schema mimétich**: Tinte scure o pattern ch'a ìmito 'l cel o 'l teren.
* **Forma dësfasà**: Siluëtta ch'a peul esse mal identificà.
* **Redussion dël rumor**: Motor silensios o sistema acùstich për ij sot-marin.

## Veìcoj stealth avansà
### Aviassion
* **Lockheed F-117 Nighthawk**: Prim cassa-bombardié stealth.
* **Northrop Grumman B-2 Spirit**: Bombardié stratégich a ala volanta.
* **Lockheed Martin F-22 Raptor**: Cassa stealth ëd superiorità aerea.
* **Lockheed Martin F-35 Lightning II**: Cassa-bombardié multifunsion.
* **Boeing B-21 Raider**: Bombardié stratégich ëd neuva generassion.

### Navaj
* **Destròir e fregà stealth**: Con pont s-ciass e superstruture angolà (classe *Visby* svedèisa, classe *Zumwalt* american-a).
* **Sot-marin stealth**: Con material assorbent e proget ch'a riduv ël rumor.

### Terestr
* **Veicoj blindà**: Proget con forma angolà për ridùe la marcadura radar.
* **Sistema d'artijerìa**: Piataforme semi-stelth.

## Lìmit e sfide
* **Còst elevà**: Proget e produssion a son motobin costos.
* **Manutension complicà**: Ij material speciaj a ciamo 'd mojen particolar.
* **Efetività limità a serte frequense**: Contramisure radar a bassa frequensa a peulo individué ij veìcoj stealth.
* **Pèrdita 'd performance**: La forma stealth a peul ridùe l'aerodinàmica o lë spassi intern.

## Contromisure anti-stealth
Le técniche për individué ij veicoj stealth a comprendo:
* **Radar a bassa frequensa** (UHF/VHF).
* **Radar bistàtich o multistàtich**.
* **Sension infra-ross passiv**.
* **Sistema ëd rilevament acùstich**.

## Futur dla tecnologìa stealth
Le diretriss ëd dësvlup a comprendo:
* **Material inteligent** ch'a cambia proprietà.
* **Tecnologìa metamaterial** për ël contròl dle onde eletromagnétiche.
* **Integrassion con l'inteligensa artifissial** për la gestion dël profil stealth.
* **Veìcoj nen abità (UAV) stealth**.

## Vos corelà
* Radar
* Camofagi
* Aviassion militar
* Guera eletrònica
* Veìcoj nen abità
* Material compòsit

## Arferiment


Categorìa:Tecnologìa militar
Categorìa:Aviassion
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI