Damasch

**Damasch** (دِمَشْق an arab, transliterà *Dimašq*; an sirian aramàich: ܕܰܪܡܣܘܩ, *Darmsûq*) a l'é la capital e la sità pì granda dla Siria.

A conta pì che 2,9 milion d'abitant (2023) e a l'é un dij sènter stòrich e colturaj pì antich dël mond, abità ininterotament pì 'd 5.000 agn.

### Geografìa
Damasch a së stend ant l**'oasi ëd Ghouta**, ai pé dël **Mont Qasioun**, ant la part sud-òvest dla Siria, a anviron 80 km da la frontiera con ël **Liban**. A l'é traversà dal fium **Barada**, ch'a dà vita a l'oasi e a l'ha përmetù la fondassion dla sità. Ël clima a l'é **mediterani desèrtich**, con istà motobin càude e sëcche e invern frèid e pì ùmid.

### Stòria
Damasch a l'é considerà **un-a dle sità abità ininterotament pì veje dël mond**. Le testimonianse dë stansiament uman a armonto al **III millenni aGC**. A l'era 'n pòst amportant për j'aramé, peui a l'é dventà capital dël **Regn Aramé** (sécol XI aGC). A l'é stàita conquistà da j**'Assir**, dai **Babilonèis**, dai **Persian**, da **Alessander Magn** e dai **Selèucid**. Sota l'Imperi Roman e peui Bisantin, a l'ha dësvlupasse 'me sènter comersial.

Dël **636**, Damasch a l'é conquistà da j**'àrab mussulman** e dël **661** a dventa la capital dël **Califat dj'Omayyad**, l'imperi islamich pì gran ëd sò temp. Dòp la fin dj'Omayyad (750), a l'ha përdù soa posission sentral ma a l'é restà 'n sènter cultural e comersial amportant. A l'é stàita conquistà da ij **Crosià** (1099), dai **Mameluch** (1260) e da j**'Otoman** (1516). Dòp la Prima Guèra Mondial, a l'é dventà part dël **Mandà Fransèis** e peui, dël **1946**, capital dla Siria indipendenta.

Dòp l'ancamin ëd la **Guèra Sivila Sirian-a** dël 2011, Damasch a l'é stàita teàter ëd vàire combatiment e assedi, ma a l'é restà sota 'l contròl dël govern.

### Monument e pòst d'antëresse
* **Templi dj'Omayyad**: un-a dle moschee pì amportante e antiche dël mond islàmich, costruìa dël sécol VIII.
* **Sita Veja**: arconossùa da l'UNESCO coma Patrimòni ëd l'Umanità, con soe stra strèite, soe ca tradissionaj e sò **sùq** (mercà covert).
* **Stra Drit-a** (*Via Recta*): l'antica stra prinsipal roman-a, ch'a traversa la sità veja.
* **Casa 'd Sant Anìa**: antich santuari cristian andova, scond la tradission, Sant Paolo a l'é stàit batià.
* **Palass Azem**: un palass otoman dël sécol XVIII, ancheuj Musé dj'Art e dle Tradission Popolar.
* **Cìtadela 'd Damasch**: na fortëssa medieval.

### Aministrassion
Damasch a l'é la capital dla Siria e la sede dël **govern**, dël **parlament** e dle **ambassade**. La sità a l'é 'l capleugh dël **Governatorà 'd Damasch**. L'àrea urban-a a comprend ëdcò la sità 'd **Daramà** (الدارماء), ch'a l'é separà aministrativament.

### Economìa
Prima dla guèra, l'economìa 'd Damasch as basava ansima ai **servissi**, al **comersi**, al **turism** e a l**'andustria legera** (tèssil, alimentar, artisanà). La guèra a l'ha causà 'n colass grev, ma la sità a l'é 'l sènter finansiari e comersial pì amportant dla Siria.

### Cultura
Damasch a l'é stàita storicament un **pont d'ancontr** antra diverse colture: àraba, otoman-a, cristian-a. A l'é famosa për soa **produssion ëd tessù** (ël "damasch", un tèssil ëd seda), për soa **cusin-a** (es. *meze*) e për soa **mùsica tradissional**. L**'Università 'd Damasch** a l'é la pì veja e granda dla Siria.

Categorìa:Sità asiàtiche
Categorìa:Siria