Charles Perrault

Scritor an lenga fransèisa.
**Charles Perrault** a l'é considerà l'anventor ëd la literatura për le masnà.

A l'era nà a Paris dël 1628.
Apress dij bon ëstudi al colege ëd Beauvais a Paris, dël 1651 a l'é vnù avocat.
Tòst a l'ha bandonà ël mësté, për giuté sò frel pì vej, ch'a travajava a le finanse ëd Paris.
Dël 1663 a l'é intrà al servissi ëd Colbert, dont a l'é vnù òm ëd fiusa.
A l'é ocupasse dl'aministrassion dle finanse dël re.

Dël 1671 a l'é stàit elegiù a l'Academia fransèisa.
Ant ël 1687, con la publicassion ëd soa poesìa *Le siècle de Louis le Grand*, a fa nasse l'arnomà rusa dj'antich e dij modern: chiel a difend la posission djë scritor modern e as opon a Boileau.

Charles Perrault a l'é mòrt a Paris dël 1703.

## Euvre
Dël 1697 a pùblica soe prime conte (*Contes de ma mère l'Oye*) con ël nòm ëd sò fieul Perrault d'Armancour.
A l'ha ëdcò scrivù *Histoires ou contes du temps passé*.
Costi lìber a conten-o, tra l'àutr, le stòrie ëd Sënnerin-a, la Bela andurmìa ant ël bòsch, ël Cit pòles.
Perrault a l'ha pa anventà coste stòrie, ch'a esistìo prima 'd chiel: chiel a l'ha butaje ansema e publicaje.

### J'adatament al cine
Vàire dle conte ëd Perrault a son ëstàite adatà për ël cine.

#### Ij dissegn animà
##### Sënnerin-a
Ël dissegn animà ëd Walt Disney dël 1950 a l'é un dij pì avosà.
L'adatassion a l'é pa tant fidela al test ëd Perrault, ma la stòria a l'é anciarmanta.

##### La Bela andurmìa ant ël bòsch
Ël dissegn animà ëd Walt Disney dël 1959 a l'ha otnù un sucess mondial.
Ëdcò ambelessì la stòria ëd Perrault a l'é pa vàire rispetà.
Ël prinsi a l'é përzoné dla faja grama, ch'a-j veul ampecé d'andé a basé la prinsipëssa për dësvijela.
Ma chiel a riess a scapé.
A dev antlora bat-se contra la faja ch'as trasforma ant un dragon.
A vagna la bataja e a peul vive content e për tant temp con la prinsipëssa.

#### Ij film
##### Ël Cit pòles
Na pelìcola a l'é stàita realisà dël 1972 da Michel Boisrond.
Jean-Pierre Marielle a fa l'òrch, Marie Laforêt l'argin-a, Jean-Luc Bideau ël re e Jean-Marie Proslier l'antendent.

N'àutr film, d'Olivier Dahan, a l'é surtì dël 2001, con j'atris Catherine Deneuve, Romane Bohringer, Élodie Bouchez, dij costum e dij senari fiamengh.

##### Barba bleuva
Sa conta a l'é stàita adatà vàire vire për ël cine.

Na prima pelìcola a seurt dël 1944, realisà da Edgar G. Ulmer.
John Carradine a fa Barba bleuva.
Ma la stòria as dësrola a Paris e Barba bleuva a massa dle fije.

N'àutr film a l'é realisà dël 1951 da Christian-Jaque, con Cécile Aubry e Pierre Brasseur (l'òrch).

Dël 1972, Edward Dmytryk a fa un neuv adament, pitòst lìber.
L'assion as dësrola durant la sconda guèra mondial, la stòria e la polìtica as mës-cio ai tema dla conta.

##### Sënnerin-a
Un film dël 1954 a l'é realisà da Charles Walters con Leslie Caron ant ël ròl ëd la prinsipëssa e ij balet ëd Roland Petit.

##### Pel d'aso
Jacques Demy a realisa dël 1970 na pelìcola con Catherine Deneuve ant ël ròl ëd Pel d'aso, Jean Marais an col dël re, Jacques Perrin an col dël prinsi anciarmant e Delphine Seyrig an col dla brava faja.
Ël film, motobin fidel al test ëd Perrault, a l'é un sucess; as peul percepisse l'ambientassion misteriosa e maravijosa dle conte.
Ij senari e ij costum (an particolar coj ëd Catherine Deneuve) a son fiamengh.
La stòria a l'é anrichìa da dle bele canson.

Perrault, Charles
Perrault, Charles