Nissa Marìtima

**Nissa Marìtima** (*Nissa* an dialèt nissard, *Niça* an provensal, *Nice* an fransèis), a l'é la quinta sità dla Fransa për popolassion e a conta 346.900 abitant.
As treuva ant la region Provensa-Alp-Còsta Asura e a l'é 'l capleugh dël dipartiment dj'Alp Marìtime.
Ant la tradission piemontèisa soèns a l'é ciamà **Nissa dël Mar** për fé diferensa con Nissa dla Paja.
A l'é na stassion balnear.

## Geografìa

Nissa a l'é un dij bisó dl'arnomà Còsta Asura.
As treuva a l'estremità sud-oriental dla Fransa, mach 30 km dal confin con l'Italia, a 211 chilòmeter da Marsèja.

Ël torent dël Paillon a partagia Nissa Marìtima an doi: a òvest la part moderna, a est la sità veja.

## Clima
A Nissa Marìtima a pieuv an media 86 di a l'ann.

## Stòria
Andoa che adess a-i é Nissa, a-i son ëstaje na sitadela ligurin-a e un pòst ëd comersi dij grech ëd Marsèja (*Nikaia*).
Ij roman a së stabilisso dël I sécol aGC ant ël vilage ëd *Cemenelum*, ch'a dventa ël capleugh ëd j'Alp Marìtime; dël II sécol as conto 20.000 abitant.
Dël 1246 a l'é antëgrà a la Provensa.

### La dominassion dij Savòja
Dal sécol ch'a fa XIV Nissa Marìtima a l'é stàita sota la sgnorìa dij Savòja: dij 28 dë stèmber 1388, con strument arnovà quatr agn apress, la sità a l'é sotmetusse ëd fasson volontaria a Medeo VII, ël *Cont Ross*.
A l'é passà ëd fasson ofissial al duca 'd Savòja dël 1419.

Dël 1543 Nissa a l'é assedià dai fransèis, alià dij turch.
La difèisa guidà da Catherine Ségurane a fòrsa j'atacant a gavé l'assedi.

Carl Emanuel III a l'ha ordinà ëd fossairé ël pòrt dël 1750 (dij travaj d'angrandiment a saran fàit ant ël sécol ch'a fa XIX).

La sità a l'é restà ai Savòja fin-a al 1860, gavà vintedoi agn ëd dominassion fransèisa, dal 1792 al 1814.
Dël 1793, sota la Convension, Nissa Marìtima e sò entrotèra a dvento ël dipartiment ëd j'Alp Marìtime.
Al droché dl'Amper, dël 1814, ël re 'd Sardëgna a j'arcupera con ël tratà ëd Paris.
Dël midem ann a l'é stàit arpristinà ël privilegi dël pòrt lìber, sorgiss ëd benesse dla sità.

Dël 1821 a l'ha trovaje arpar Vitòrio Emanuel I, ch'a l'avìa abdicà.

### Ël passage a la Fransa
Ai 24 ëd mars 1860 a l'é stàit sot-signà ël tratà ëd Turin antra Napoleon III e ël re 'd Sardëgna Vitòrio Emanuel II ch'a na trasferìa la sovranità a la Fransa.
Ël plebissit a dà 'me arzultà 25743 é e 260 nò.
Ël passage a l'é vnùit ai 14 ëd giugn, cand ël comissari sabàud Pirinoli a l'ha trasferì ij sò podèj a col fransèis Pietri.
Ai 12 dë Stèmber l'imperator e l'imperatris Genia a arsèivo dal sìndich ëd Nissa le ciav dla sità, an cola che al di d'ancheuj a l'é piassa Garibaldi.
A l'época la sità a contava 40.000 abitant.

## Ël carneval
La tradission dël carneval ëd Nissa Marìtima a l'é già massionà dël 1294 durant ël passage dël cont ëd Provensa, Carl II.
Apress na longa anterussion durant l'Arvolussion e l'Amper, na prima sfilà ëd cher a l'é tnusse dël 1830 për selebré l'artorn al regn ëd Sardëgna.

La forma moderna dël carneval a armonta al 1873.
Al di d'ancheuj ël carneval ëd Nissa a tira tuti j'agn pì d'un milion dë spetador.
Soa Maestà ël Carneval a fa soa intrada apopré tre sman-e prima 'd màrtes grass.
Soa plancia a l'é peui brusà.
Jë spitàcoj a comprendo feu d'artifissi, bataje ëd fior e ëd coriàndoj.
## Flower Parade


File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-43-52.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-47-17.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-50-16.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-53-48.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-56-44.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-00-53.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-18-29.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-23-33.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-15-01.jpg


## Galuparìe
*La salada nissarda

## Leu d'anteresse
*Catedral ëd Santa Riparà
*Cesa ëd San Fransesch ëd Pàula
*Cesa ëd San Bartromé
*Cesa ëd Santa Gioana d'Arch
*Catedral ortodòssa russa ëd San Nicòla
*Parch Phoenix

### Musé
*Musé Marc Chagall
*Musé Matisse
*Musé d'art moderna e d'art contemporania
*Musé dle bele art Jules Chéret
*Musé d'art candia Anatole Jakovsky
*Musé dj'art asiàtiche
*Musé dë stòria natural
*Musé archeològich
*Musé ëd Terra Amata

## Manifestassion
*Festin dij cougourdons (cosse sëcche e piturà), a la fin ëd mars
*Festa dij maj, tute le dumìniche ëd maj
*Festa dël mar e ëd san Pé, a la fin ëd giugn
*Nice Jazz Festival, la sconda quindzen-a ëd luj
*Festa ëd san Bartromé, a l'ancamin dë stèmber
Ant le feste ëd Natal as fa ël presepi vivent

### Mërcà
Tute le matin, gavà ël lùn-es, a-i é ël mërcà dël pess an piassa San Fransesch.
Tuti ij di, gavà ël lun-es, mërcà dle fior, dla fruta e dla vërdura an cors Saleya.

## Aministrassion

Ël sìndich a l'é Christian Estrosi (UMP, dal 2008).

## Sità binele
Nissa a l’é binelà con:
*  Coni, Italia
*  Dànsica Polònia
*  Edimborgh, Regn Unì
*  Hangzhou, Cin-a
*  Laval, Canadà
*  Maiorca, Spagna
*  Miami, Stat Unì d'América
*  Norimberga, Gërmania
*  Salonich, Grecia
*  Santa Cruz de Tenerife, Spagna
*  San Peroborgh, Federassion Russa
*  Yalta, Ucrain-a

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment