Càuss (colp ëd pé)

Ant ël combatiment còrp a còrp, ant j'art marsiaj e ant jë spòrt, un **càuss** a l'é un colp dàit con na part dl'art anferior (pé, tibia, gënoj o da na mira genérica la gamba): an particolar, ant j'art marsiaj as parla ëd "càuss" cand ch'as frapa con ël pé o la tibia, antant che ij colp ëd gënoj a son denominà an manera diversa (ëd sòlit, "gënojà"). Ël càuss a l'é dovrà ant ël combatiment dzortut për ataché, ma a peul esse dovrà ëdcò tanme arma ëd difèisa ant ij confront d'àutri càuss (tanme lë "stop kick" ant ël Jeet Kune Do). An general, ij càuss a son pì lent che ij pugn e a son pì fòrt che ij colp con le man. 

Ij càuss a son na part fondamental an vàire art marsiaj. Chèich esempi a son: ël wushu, ël karate, ël kick-boxing, ël tangsudo o ël taekwondo; d'àutre art, anvece, a deuvro gnun tipo ëd càuss, tanme ant ël cas dël judo o dla bòcs. D'àutre art marsiaj a peulo dovré chèich tipo ëd càuss, për esempi limità a j'atach a le gambe e a le part pì basse dël còrp ëd l'aversari.

A esisto un gran nùmer ëd càuss;  tanti a l'han dij nòm sò e soens l'istess moviment a l'ha 'd nòm diferent ant le vàire art marsiaj. Cost a dventa ciàir dzortut cand ij paragon a son fàit antra j'art marsiaj ossidentaj e j'art marsiaj orientaj.

## Esempi an kick-boxing
### Càuss comun
* **Càuss frontal** (*front kick*): càuss ëd facia - a l'é ëd forma "pistonà", ëd forma "possà" (*push kick*, *pushing kick*) o ëd forma "foatà" (*Front snap-kick*).
* **Càuss lateral** (*side kick*): càuss da banda - a l'é ëd forma "pistonà".
* **[[Càuss semi-sircolar]]** (*semi circular kick*): ëdcò càuss sircolar ëd 45 gré. Càuss dla categorìa dle técniche dite sircolar. A l'é realisà con ij galon ëd facia për mojen d'un moviment pendolar dj'art anferior antorn dij galon (moviment ëd ciusa dla cheussa an sël tronch) e as peul combinesse con n'estension viva dij ghëmmo. Parèj dij càuss sircolar, a visa ëd sòlit ai bërsaj lateraj dël còrp.
* **[[Càuss sircolar]]** (*roundhouse kick*):  - Càuss bass, Càuss median (*middle kick*, al livel dël tronch) o Càuss àut (*high kick*, al livel dla testa).
* **[[Càuss a gancio]]** (*hook kick*):  galon ëd facia o ëd profil.
* **[[Càuss andarera]]** (*back kick*):  galon dë schin-a.
* **Càuss ëd ramassa** (*sweeping*). Forme prinsipaj: ramassà a cuciar o gancio. A esisto le ramassà rotante (tipo *roundhouse-kick*) e ranversà (tipo *spinning hook-kick*). 

Ij càuss frontaj e lateraj, ëd forma "pistonà", an sj'art anferior a son autorisà për ij professionista e an chèich categorìa, ma pà an tuti ij pais.

A-i son vàire càuss ìbrid, parèj dël "lateral-frontal" (*side-front*) ch'a l'é un "càuss lateral" con ij galon pitòst ëd facia ch'a përmet ëd feje vnì dapress dle técniche ëd pugn tant dovrà an difèisa ativa.


Figura: direct posée-poussée.jpg |*Càuss frontal*
Figura: side-kick.jpg |*Càuss lateral*
Figura: circulaire10.jpg |*Càuss semi-sircolar*
Figura: circulaire9.jpg |*Càuss sircolar*


### Càuss men praticà
Categorìa ëd càuss con gamba drita, dit "a baston" (*stick kick*):
* **[[Càuss chërsent]]** (*crescent kick*): galon ëd facia.
* **[[Càuss robatant]]** (*hammer kick* o *axe kick*): portà con ël talon - càuss dit a "martel".


Figura: circulaire7.jpg |*Càuss a gancio*
Figura: balayage_retourné.jpg |*Ramassà ëd tipo càuss a gancio*
Figura: Outside Crescent kick.jpg |*Càuss chërsent*
Figura: hammer1.jpg |*Càuss robatant*


### Càuss arvirà e volant
* **Càuss a gancio arvirà** (*spinning hook kick*).
* **Càuss lateral arvirà** (*spinning side kick*).
* **Càuss a l'andarera arvirà** (*spinning back kick*).
* **Càuss ëd facia an sautand** (*jumping front kick*).
* **Càuss sircolar an sautand** (*jumping roundhouse kick*).
* **Càuss lateral an sautand** (*jumping side kick*).
* **Càuss dë schin-a an sautand** (*jumping back kick*).
Chèiche técniche a peulo dovré ansema ij colp arvirà e ij sàut.


Figura: stick-kick1.jpg |*Colp ëd tipo baston a distansa mojen-a*
Figura: back-kick.jpg |*Colp a l'andarera e arvirà an colp ëd difèisa*
Figura: jumping side-kick1.jpg |*colp lateral an sautand*
Figura: jump_back.jpg |*Colp a l'andarera an sautand*


Categorìa:Art marsiaj