open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lactarius rufus

## Un pissacan: ël Lactarius rufus

### Descrission
Capel fin a 10 cm, a pupa, feltrà tomentos, baross viv. Lamele motobin s-ciasse, biancastre peui crema ciàir. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 cm, an pressa veuida, dël midem color, bianca an bass. Carn sutila, da biancastra a dël midem color. Odor un pòch resinos brusch. 

### Ambient
A chërs dzortut sota ij pin.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius rufus** (Scop. : Fr.) Fries

Categorìa:Lactarius
Lactarius glyciosmus

## Un pissacan: ël Lactarius glyciosmus

### Descrission
Capel fin a 5 cm, povros, grisastr ëdzora a un fond bes lila rossastr. Lamele s-ciasse, crema groson. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 1 cm, fràgil, biancastra peui crema rosà o dël midem color. Carn biancastra. Scasi gnente làit, bianch làit, doss un pòch brusch. Odor ëd nos ëd còco.

### Ambient
A chërs sota le biole.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius glyciosmus** (Fr. : Fr.) Fries

Categorìa:Lactarius
Lactarius turpis

## Un pissacan: ël Lactarius turpis

### Descrission
Capel fin a 15 cm, sbërlusent, monet, brun oliva, masti, neirastr al disch o pì giàun vërdastr, vagament zonà fibrilos, con ël bòrd anrolà, un pòch barbù. Lamele s-ciasse, un pòch decorente, bianche peui lavà ëd vërdastr, macià ëd ross o ëd brun oliva. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 3 cm, un pòch dël midem color, dle vire scrobicolà. Carn monëtta, un pòch ambrunenta. Làit an sëccand giàun violet, àgher.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch mës-cià, dzortut sota le biole.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Lactarius turpis** (Weinmann) Fries
*[= L. necator (Bull. : Fr.) P. Karsten; L. plumbeus (Bull. : Fr.) S. F. Gray ss. Auct.]

Categorìa:Lactarius
Lactarius chrysorrheus

## Un pissacan: ël Lactarius chrysorrheus

### Descrission
Capel fin a 8 cm, zonà o macià da scrobìcoj groson o ross viv ëdzora a un fond armognan ciàir. Lamele s-ciasse, da crema rosà a groson ciàir. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 2 cm, biancastra peui crema groson ciàir. Carn giàun viv al taj. Làit bondos, bianch, an pressa giàun òr an sle lamele e la carn, brusch. Odor débol.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje, dzortut sota la rol.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius chrysorrheus** Fries

Categorìa:Lactarius
Lactarius volemus

## Un pissacan: ël Lactarius volemus

### Descrission
Capel fin a 12 cm, da vlutà a chërpà, da groson a giàun rossastr o anrossent. Bòrd pì o men ciàir. Lamele motobin s-ciasse, da crema a giàun groson ciàir. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 3 cm, povrosa, un pòch dël midem color o ciàira. Carn dura, da bianca a rossastra. Làit motobin bondos, un pòch ambrunent, doss. Odor ëd tapinabò (crostass).

### Ambient
A chërs sota le latifeuje, dle vire sota le conìfere.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius volemus** (Fr. : Fr.) Fries

Categorìa:Lactarius
Lactarius camphoratus

## Un pissacan: ël Lactarius camphoratus

### Descrission
Capel fin a 6 cm, da baross a brun vinos scur. Bòrd dle vire strià. Lamele motobin s-ciasse, òcra brunastr con arfless reusa vinos. Gamba àuta fin a 5 cm e larga fin a 1 cm, an pressa veuida, rupìa o venosa, brun scur pì vinos an bass. Carn fràgil, da brunastra a brun vinos ant la gamba. Làit motobin bondos, biancastr o seiros tërbol. Odor ëd Lactarius quietus peui motobin fòrt ëd sicòria an sëccand.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch, dle vire dzora al bòsch mars.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius camphoratus** (Bull. : Fr.) Fries

Categorìa:Lactarius
Lactarius fuliginosus

## Un pissacan: ël Lactarius fuliginosus

### Descrission
Capel fin a 10 cm, vlutà, un pòch seuli, da brunastr a café-làit grisastr, pì o men marmorà ëd rossastr. Lamele motobin s-ciasse, da òcra a salmonà giaunastre, anrossente. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 1,5 cm, da un pòch dël midem color a grisastra. Carn anrossenta. Làit bianch, isolà a cambia nen, lentament anrosent-anrossent an sle lamele e an sla carn, motobin brusch.

### Ambient
A chërs ant ij tajiss ëd chërpo.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius fuliginosus** (Fr. : Fr.) Fries

Categorìa:Lactarius
Lactarius lignyotus

## Un pissacan: ël Lactarius lignyotus

### Descrission
Capel fin a 7 cm, a pupa, vlutà, brun calëzzo scur. Bòrd strià. Lamele motobin spassià, adnà decorente për un fil, motobin ciàire. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1,5 cm, rupìa sota le lamele, un pòch dël midem color. Carn ciàira, a cambia scasi nen. Làit biancastr o scasi eva, isolà a cambia nen, lentament anrossent an sle lamele e an sla carn, scasi doss.

### Ambient
A chërs sota ij sapin torbos an montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius lignyotus** Fries

Categorìa:Lactarius
Hygrophoropsis aurantiaca

## Un pissacan: l'Hygrophoropsis aurantiaca

### Descrission
Capel fin a 8 cm, vlutà, da giàun a groson. Bòrd un pòch scanalà. Lamele s-ciasse, fin-e, forcà, dël midem color o ciàire. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 0,3 cm, un pòch dël midem color, pì o men an-neirenta. Carn mòla.

### Ambient
A chërs dzortut sota le conìfere.

### Comestibilità

A peul esse velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Hygrophoropsis aurantiaca** (Wulf. : Fr.) Fries

Categorìa:Hygrophoropsis
Omphalotus olearius

## Un pissacan: l'Omphalotus olearius

### Descrission
Capel fin a 15 cm, fibrilos-smajà radialment, d'un groson fiamengh, pì o men ciàir o dëstiss ëd brunastr. Bòrd chërpàbil. Lamele s-ciasse, fin-e, longament decorente, un pòch dël midem color. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 2 cm, soens nen al sentr, dël midem color o rossastra. Carn motobin consistenta.

### Ambient
A chërs a bocc dzora a suche ëd latifeuje.

## Galerìa

Figura:Omphalotus olearius2.JPG
Figura:Omphalotus olearius.jpg
Omphalotus olearius - listast himenofor.jpg
Omphalotus olearius - listići.jpg
Omphalotus olearius 1.jpg
Omphalotus olearius 3.jpg
Omphalotus olearius100.jpg


### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Omphalotus olearius** (De Cand. : Fr.) Fayod
*[= Pleurotus olearius (De Cand. : Fr.) Gillet; Clitocybe illudens Schw.]

Categorìa:Omphalotus
Paxillus involutus

## Un pissacan: ël Paxillus involutus

### Descrission
Capel fin a 15 cm, a l'inissi a pupa, tachiss al disch, brun masti giaunastr, oliva o rusnent. Bòrd vlutà, a l'inissi anrolà, scanalà. Lamele s-ciasse, mostarda peui brunastre, motobin sporcante, separàbij da la carn (fé score l'ongia arlongh la gamba). Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 2 cm, soens rossastra an bass.

### Ambient
A chërs ant ij bosch e ant l'erba, un pòch daspërtut.

### Comestibilità

Velenos. **Ch'as fasa bin atension, përchè a l'era e miraco a l'é ancora consumà an vàire part ëd Piemont**. A l'é na costuma da evité assolutament.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Paxillus involutus** (Batsch) Fries

Categorìa:Paxillus
Paxillus rubicundulus

## Un pissacan: ël Paxillus rubicundulus

### Descrission
Capel fin a 15 cm, a l'é pì cit dël Paxillus involutus, con ël capel un pòch scajos, pì ciàir o rusnent, ël bòrd an pressa aùss e un pòch scanalà. Lamele meno sporcante. 

### Ambient
A chërs sota le verne (Alnus).

### Comestibilità

Velenos. **Ch'as fasa bin atension, përchè a l'era e miraco a l'é ancora consumà an vàire part ëd Piemont**. E l'é na costuma da evité assolutament.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Paxillus rubicundulus** P. D. Orton
*[= Paxillus filamentosus (Fries) Fries ss. Auct., non Fries]

Categorìa:Paxillus
Paxillus atrotomentosus

## Un pissacan: ël Paxillus atrotomentosus

### Descrission
Capel fin a 20 cm, vlutà, brun giaunastr, da oliva a neirastr. Bòrd soens anrolà. Lamele s-ciasse, òcra giàun groson o bistrà, separàbij. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 4 cm, nen an sentr, tomentosa, brun nèir. Carn spëssa, brun-a ant la gamba, amèra. 

### Ambient
A chërs ëdzora a 'd bòsch mars, dzortut ëd conìfere.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Paxillus atrotomentosus** (Batsch : Fr.) Fries

Categorìa:Tapinella
Gomphidius glutinosus

## Un pissacan: ël Gomphidius glutinosus

### Descrission
Capel fin-a a 10 cm, da brun òcra a porpra grisastr. Lamele larghe, grisastre e peui neirastre. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 2 cm, slissa sota la zòna anular, bianca dzora, gris brunastra con ël pé giàun cròm viv, parèj dla carn.

### Ambient
A chërs sota ij sapin (Picea abies).

### Comestibilità

A lo dan për comestìbil, ma a venta gaveje tute le part slisse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Gomphidius glutinosus** (Fries) Fries

Categorìa:Gomphidius
Lactarius picinus

## Un pissacan: ël Lactarius picinus

### Descrission
Capel fin a 10 cm, vlutà, da seuli a rupì, brun neirastr sombr, dle vire marmorà ëd bes grisastr. Bòrd un pòch scanalà. Lamele s-ciasse, crema òcra, ciàire. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 3 cm, curta, dël midem color o ciàira an sima. Carn lentament ross rosastr. Làit bianch, isolà a cambia nen, lentament reusa rosastr an sle lamele e an sla carn, brusch.

### Ambient
A chërs sota conìfere, an montagna.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius picinus** Fries

Categorìa:Lactarius
Chroogomphus helveticus

## Un pissacan: ël Chroogomphus helveticus

### Descrission
Capel fin a 7 cm, un pòch tachiss, fibrilos feltrà, giàun armognan, groson rosastr peui pì brunastr o violet. Lamele spassià, reusa groson peui brun neirastr. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 2 cm, un pòch sëcca, con na fassa a forma ëd ridò pòch marcà, fibrilosa, da òcra groson a coram, pì reusa an bass. Carn giàuna groson. Odor un pòch frutà. 

### Ambient
A chërs sota conìfere, dzortut pin e sapin.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Chroogomphus helveticus*** (Singer) Moser
*[= *Gomphidius helveticus* Singer]

Categorìa:Chroogomphus
Coprinus micaceus

## Un pissacan: ël Coprinus micaceus

### Descrission
Capel fin a 4 cm, brun mon, ciàir al bòrd. Fiòch da bianch a brunastr. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 0,5 cm, da povrosa a fiòch òcra an bass.

### Ambient
A chërs ëdzora a suche e detrit ëd latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Coprinus micaceus*** (Bull. : Fr.) Fries

Categorìa:Coprinus
Gyroporus cyanescens

## Un bolè fré: ël Gyroporus cyanescens

### Descrission
Capel fin a 12 cm, sech, feltrà dzortut al bòrd e ant ij giovo, da seuli a zigrinà, da giaunastr ciàir a biancastr. Tùboj frastajà, bianch peui giaunastr. Përtus fin. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 3 cm, un pòch dël midem color, con na linia a anel, cavernosa. A ven bleu motobin viv an pressa e daspërtut.

### Ambient
A chërs sota latifeuje e conìfere.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Gyroporus cyanescens** (Bull. : Fr.) Quélet

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Gyroporus
Boletinus cavipes

## Un pinajeul: Boletinus cavipes

### Descrission
Capel fin a 12 cm., a pupa peui disteis, da fibrilos-feltrà a un pòch scajos, brun ross rusment o ross arancion. Bòrd apendicolà. Tuboj motobin curt, arcà decorent, da biancastr a giàun oliva o òcra monet. Përtus fin a 3 mm.. Gamba àuta fin a 8 cm. e larga fin a 1,5 cm., an pressa veuida an bass, dël midem color sota a un anel fibrilos-fiocos. carn pòch spëssa, mòla, da biancastra a giaunastra, a cambia nen. Savor doss. Odor débol. 

### Ambient
A chërs mach sota ij malëzzo (Larix decidua, a l'ha pì car la montagna.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletinus cavipes** (Klotzsch ex Fries) Kalchbrenner

Categorìa:Pinajeuj
Categorìa:Boletinus
Lactarius scrobiculatus

## Un pissacan: ël Lactarius scrobiculatus

### Descrission
Capel fin a 20 cm, da òcra giàun a baross motobin viv, tachiss con ël bòrd anrolà con motobin ëd barba, zonà fin. Lamele motobin larghe, arcà adnà, crema ciàir peui rosse, ambrunente. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 3 cm, povrosa, rossastra al pé, motobin scrobicolà. Carn bianca giaunastra. Làit angiaunent a l'aria, àgher. Odor frutà brusch.

### Ambient
A chërs sota ij sapin an montagna.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius scrobiculatus** (Scop. : Fr.) Fries

Categorìa:Lactarius
Lactarius porninsis

## Un pissacan: ël Lactarius porninsis

### Descrission
Capel fin a 10 cm, da brinà a rupì, un pòch zonà o macià consentricament, da groson a mon giaunastr viv, pì giàun al bòrd. Lamele adnà pòch decorente, biancastre peui òcra rossastre. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 3 cm, veuida, dle vire un pòch scrobicolà. Carn motobin fràgil, òcra ciàir peui rossastra groson, amèra. Làit doss o amer. Odor frutà. 

### Ambient
A chërs sota ij malëzzo (Larix decidua) an montagna.

### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Lactarius porninsis** Rolland

Categorìa:Lactarius
Chalciporus piperatus

## Un pissacan: ël Chalciporus piperatus

### Descrission
Capel fin a 10 cm, sliss peui brilant o vlutà, d'un brun giàun particolar. Tùboj un pòch decorent, da canela a rusnent. Përtus motobin largh, dël midem color. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1,5 cm, fibrilosa, un pòch dël midem color o pì giaunastra an su, giàun viv an bass (misseli). Carn crema giaunastra, rosastra dzora aj tùboj, giàun viv an bass, motobin peivrà.

### Ambient
A chërs sota conìfere e latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Chalciporus piperatus*** (Bull. : Fr.) Bataille

Categorìa:Chalciporus
Suillus bovinus

## Un pinajeul: ël Suillus bovinus

### Descrission
Capel fin a 10 cm., soens motobin cit, grass, brun giàun dle vire con tonalità rossastre o arancion. Tuboj adnà decorent, bes giaunastr peui mostarda oliva. Përtus dël midem color, angolos, largh. Gamba àuta fin a 8 cm. e larga fin a 1,5 cm., dël midem color o pì ciàira, dle vire rosà an bass (për ël misseli dël Gomphidius roseus). Carn bianch giaunastra, squase che a cambia nen. Savor assìdul.

### Ambient
A chërs sota ij pin a doe uje, ant l'ùmid.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Suillus bovinus** (L. : Fr.) Roussel

Categorìa:Pinajeuj
Categorìa:Suillus
Chroogomphus rutilus

## Un pissacan: ël Chroogomphus rutilus

### Descrission
Capel fin a 12 cm, a pupa, ancolant o brilant, da brun a òcra grisastr, pì soens coram, vinos, baross. Lamele spassià, òcra oliva peui da brun oliva a neirastre. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 2 cm, pì o men ancolanta sota la fassa ëd l'anel, seulia dëdzora, fibrilosa-strià dzora ëd brunastr oliva, un pòch dël midem color apress. Carn crema giaunastra, òcra groson o barossa an bass, un pòch anrossanta. 

### Ambient
A chërs mach sota ij pin.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Chroogomphus rutilus*** (Fries) Miller
*[= *Gomphidius viscidus* Fries; *G. rutilus* (Fries) Lundell]

Categorìa:Chroogomphus
Gyroporus castaneus

## Ël castagnin: Gyroporus castaneus

### Descrission
Capel fin a 10 cm., an pressa piat, nen regolar, sech, da seuli a bolà chërpà con l'età, ross castagn uniform, dle vire motobin ciàir. Tuboj frastajà, biach peui giaunastr o òcra brunastr ciàir. Përtus da cit a mesan. Gamba àuta fin a 7 cm. e larga fin a 3 cm., dël midem color, cavernosa. Carn dlicà, a cambia nen.

### Ambient
A chërs sota latifeuje e conìfere, ma dzortut sota la rol.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Gyroporus castaneus** (Bull. : Fr.) Quélet

Categorìa:Castagnin
Categorìa:Gyroporus
Suillus grevillei

## Un pinajeul: ël Suillus grevillei

### Descrission
Capel fin a 10 cm., tachiss, da giàun viv a giàun arancion o giàun rossastr. Bòrd ch'a passa fòra. Tuboj adnà un pòch decorent, motobin curt, da giàun a brun rossastr ciàir. Përtus streit, giàun ciàir o pì viv, dle vire macià ëd canela rusment. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 2 cm., tachissa e dël midem color sota l'anel biancastr motobin përsistent. Carn da biancastra a giàuna motobin viv, marmorà ëd reusa violet. Savor doss. Odor débol.

### Ambient
A chërs sota ij malëzzo (Larix decidua).

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Suillus grevillei** (Klotzsch : Fr.) Singer
*[= Suillus elegans (Schumacher) Snell]

Categorìa:Pinajeuj
Categorìa:Suillus
Suillus viscidus

## Un pinajeul: ël Suillus viscidus

### Descrission
Capel fin a 10 cm., tachiss, bes òcra dëstiss, marmorà ëd gris brun, soens lavà ëd vërdastr oliva dal bòrd che a l'é apendicolà. Tuboj da adnà a decorent, biancastr peui gris oliva monet. Përtus motobin largh, nen regolar, bes carn ciàir peui gris oliva monet. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 2 cm., un pòch dël midem color o rossastra sota l'anel, motobin ciàira dzora. Carn mòla, biancastra peui da bleu vërdastra monet a marmorà ëd violet niss. Savor doss.

### Ambient
A chërs mach sota ij malëzzo (Larix decidua).

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Suillus viscidus** (Linné) Roussel
*[= Boletus aeruginascens Secr. ex Opat. nom. inval.; S. laricinus n(Berk.) O. Kuntze; B. collarius Persoon]

Categorìa:Pinajeuj
Categorìa:Suillus
Suillus luteus

## Un pinajeul: ël Suillus luteus

### Descrission
Capel fin a 12 cm., tachiss, da brun a cicolata porprà, dle vire dëscolorant an òcra o giàun. Tuboj adnà, giàun ciàir peui òcra olivastr. Përtus streit, dël midem color. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 2,5 cm., sliss, granolosa-rugosa, giaun ciàir peui òcra olivastra. Carn consistenta, da bianca a giaunastra o un pòch dël midem color an surfassa. Savor doss.

### Ambient
A chërs sota ij pin.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Suillus luteus** (L. : Fr.) Roussel 1796, Gray

Categorìa:Pinajeuj
Categorìa:Suillus
Suillus granulatus

## Un pinajeul: ël Suillus granulatus

### Descrission
Capel fin a 12 cm., tachiss brilant, seuli, da bes giaunastr a brun rossastr mesan, soens colorà uniformement. Tuboj adnà, giàun ciàir peui giàun. Përtus dël midem color, a l'inissi a pioro ëd gosse laitose. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 2 cm., giaunastra, con gosse opalescente, peui pì giàuna e puntinà an su da granulassion brun-e o rosse. Carn bianca giaunastra, un pòch assidulà. 

### Ambient
A chërs sota ij pin a doe uje.

### Comestibilità

Comestìbil (ma a venta gaveje la pel dël capel, che a l'é lassativa).

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Suillus granulatus** (L. : Fr.) Roussel

Categorìa:Pinajeuj
Categorìa:Suillus
Suillus collinitus

## Un pinajeul: ël Suillus collinitus

### Descrission
Com ël Suillus granulatus, ma ël capel a l'é pì scur, smajà nen regolar o spòrch radialment ëd brun cicolata. Gamba reusa lila motobin viv al pé për ël misseli colorà. 

### Ambient
A chërs sota ij pin a doe uje.

### Comestibilità

Comestìbil (ma a venta gaveje la pel dël capel, che a l'é lassativa).

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Suillus collinitus** (Fr.) Kuntze
*[= Suillus fluryii Huijsmann]

Categorìa:Pinajeuj
Categorìa:Suillus
Xerocomus badius

## Un pinajeul: lë Xerocomus badius

### Descrission
Capel fin a 15 cm., tachiss (ecession) peui sech, brilant o vlutà, da maròn a brun bai. Tuboj longh, pian, adnà, da giaunastr a giàun vërdastr. Përtus fin, giàun pì o men viv, a ven-o motobin bleu al toch. Gamba àuta fin a 12 cm. e larga fin a 4 cm., da seulia a fibrilosa-rugosa, da giàuna ocra a brunastra. Carn motobin consistenta, biancastra o giaunastra, a ven un pòch bleua. Savor doss.  

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Xerocomus badius** (Fries) Kühner ex Gilbert

Categorìa:Crave frere
Categorìa:Xerocomus
Xerocomus subtomentosus

## Na crava giàuna: lë Xerocomus subtomentosus

### Descrission
Capel fin a 10 cm., vlutà, da brun giàun a olivastr, dle vire rossastr. Tuboj smajà, giàun viv peui un pòch oliva. Përtus largh, nen regolar, giàun òr peui olivastr, a cambio squase nen. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 2,5 cm., fibrilosa-strià, da un pòch dël midem color a brun rossastr. Carn ciàira, a cambia squase nen o a ven pen-e bleua, dossa. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Xerocomus subtomentosus** (L. : Fr.) Quélet

Categorìa:Crave giàune
Categorìa:Xerocomus
Xerocomus pruinatus

## Na crava frera: lë Xerocomus pruinatus

### Descrission
Capel brun porprà scur, da crespà a forma ëd servele. Gamba giàun viv e a ven bleua. Carn giàun viv.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Xerocomus pruinatus** (Fries) Quélet

Categorìa:Crave frere
Categorìa:Xerocomus
Xerocomus chrysenteron

## La crava frera: lë Xerocomus chrysenteron

### Descrission
Capel fin a 10 cm., vlutà, an pressa chërpà fissurà, variàbil, con tonalità giaunastre, oliva o brun dëstiss. Carn sota ël rivestiment reusa violet. Tuboj adnà, giàun ciàir peui monet, a ven-o un pòch bleu al toch. Përtus nen regolar, dël midem color. Gamba àuta fin a 8 cm. e larga fin a 2 cm., fibrilosa-strià, da giaunastra a giàun motobin viv e pì o men piturà ëd ross. Carn da giaunastra a giàun motobin viv, rossastra sota ël capel, a ven legerment bleua peui anrossanta, dossa. 

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Xerocomus chrysenteron** (Bulliard) Quélet

Categorìa:Crave frere
Categorìa:Xerocomus
Xerocomus armeniacus

## La crava frera: lë Xerocomus armeniacus

### Descrission
capel fin a 10 cm., vlutà pì o men chërpà, reusa rossastr o lila ametista, dëscolorant an arancion armogna peui òcra ciàir. Tuboj motobin curt, adnà un pòch decorent, giàun motobin ciàir peui vërdastr, a ven-o bleu. Përtus motobin largh, da giàun ciàir a vërdastr, a ven-o bleu a fërteje. Gamba àuta fin a 12 cm. e larga fin a 2,5 cm., da seulia a strià, un pòch dël midem color, pì giàuna an su e canela arancion an bass. Carn giàun ciàir ma armognan o arancion rossastr an bass, dossa. 

### Ambient
A chërs dzortut sota [latifeuje], ant j'indrit ciàir erbos.

=== Comestibilità ===
<br>
Comestìbil.

== Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse ==
'''Xerocomus armeniacus''' (Quélet) Quélet



[Categorìa:Crave frere
Categorìa:Xerocomus
Xerocomus rubellus

## Na crava frera: lë Xerocomus rubellus

### Descrission
Com lë Xerocomus chrysenteron, ma ël capel a l'é da ross sinabri a reusa fròla o ocra rossastr. Gamba clavà a siola, atenuà an bass.  

### Ambient
A chërs ant le bordure e j'indrit erbos.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Xerocomus rubellus** Quélet

Categorìa:Crave frere
Categorìa:Xerocomus
Boletus pulverulentus

## Un bolè fré: ël Boletus pulverulentus

### Descrission
Capel fin a 10 cm, sliss peui sech e vlutà, brun a tonalità variàbij, òcra, coram, vinos, oliva, an pressa monet ëd bleu neirastr. Tùboj adnà, giàun ciàir. Përtus mesan, giàun viv peui oliva. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 2 cm, fibrilosa-fiocosa, giàun an su e brun ross an bass.
Carn giàuna. A ven bleuva (bleu scur viv e intens) sùbit peui a ven nèira dzora a tute le part.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch, ij parch, le bordure.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus pulverulentus ** Opatowsky

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Phylloporus rhodoxanthus

## Un pissacan: ël Phylloporus rhodoxanthus
Costa specie a l'é na Boletacea bin dròla, con la part drùa a lamele.

### Descrission
Capel fin a 8 cm, da feltrà a vlutà, brun giàun, dle vire rossastr o oliva. Lamele spassià, spësse, anastomà an sël fond e forcà (përtus a forma ëd lamela), giàun òr peui òcra rusnent. Gamba àuta fin a 7 cm e larga fin a 2 cm, da fibrosa-strià a rupìa, da ross a baross, giàun òr an bass e sota le lamele. Carn giaunastra o rossastra, un pòch vinosa an sima, dossa.

### Ambient
A chërs dzortut sota le latifeuje.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Phylloporus rhodoxanthus** (Schw. : Fr.) Bresadola
*[= Phylloporus pelletieri (Léveillé) Quélet]

Categorìa:Phylloporus
Boletus radicans

## Un bolè fré: ël Boletus radicans

### Descrission
Capel fin a 20 cm, biancastr peui gris bes, pì o men tacà ëd vërdastr o ëd gris bluastr. Tùboj giàun ciàir peui vërdastr. Përtus cit, giàun viv peui monet ëd brunastr o ëd vërdastr, a ven-o bleu al toch. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 7 cm, soens con ël pé a ponta, dël midem color, ma giàun viv an su, reticolà ëd giaunastr peui ëd brunastr, dle vire rossastr, a ven bleu. Carn ciàira, a ven bleuva an pressa peui a s-ciairiss. Odor pitost dëspiasent.

### Ambient
A chërs sota latifeuje.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* **Boletus radicans** Pers. : Fr.
* [= Boletus albidus Roques; B. albiodus ssp. eupachypus Konrad]

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus calopus

## Un bolè fré: ël Boletus calopus

### Descrission
Capel fin a 15 cm, vlutà o feltrà peui squase plà, bes grisastr motobin ciàir peui òcra brunastr ciàir con tonalità giaunastre o olivastre. Tùboj giàun ciàir peui oliva. Përtus fin, giàun motobin viv peui monet ëd grisastr oliva ciàir, a ven-o bleu al toch. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 4 cm, relativament slansà, clavà, giàun ciàir an su, carmini viv ant j'àutre part, con retìcol bianch an su e dël midem color vers ël bass. Carn crema biancastra, a ven bleuva. Odor da débol o frutà a asilos.

### Ambient
A chërs sota latifeuje e conìfere.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Boletus calopus** Pers. : Fr.
*[= Boletus Pachypus Fr. : Fr.]

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus appendiculatus

## Un bolè fré: ël Boletus appendiculatus

### Descrission
Capel fin a 18 cm, da vlutà a feltrà, brun giàun, brun mon o maròn. Tùboj giàun ciàir peui giàun vërdastr o tacà ëd ruso. Përtus motobin fin, dël midem color, peui a ven-o bleu. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 5 cm, soens atenuà al pé, da giàun ciàir a giàun òcra o brunastr, a la fin dël midem color. Carn da biancastra a giaunastra, peui a ven bleuva. Savor doss. Odor débol.

### Ambient
A chërs sota latifeuje.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus appendiculatus** Schaeffer 1774

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Xerocomus ferrugineus

## Un pinajeul: lë Xerocomus ferrugineus

### Descrission
Com lë Xerocomus subtomentosus, ma ël capel a l'é da brun dàter a brun rossastr. Tuboj e përtus a son pì o men anvërdent. La gamba a l'é fibrilosa-rugosa.

### Ambient
A chërs sota latifeuje.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Xerocomus ferrugineus** (Schaeffer) Bon
*[= Boletus ferrugineus Fries nom. illeg.]

Categorìa:Crave frere
Categorìa:Xerocomus
Boletus fechtneri

## Un bolè fré: ël Boletus fechtneri

### Descrission
Capel fin a 15 cm, da pòch seuli a feltrà, da biancastr a òcra ciàir peui a tonalità grise, brunastre, rossastre. Tùboj giàun, a ven-o bleu. Përtus fin, giàun peui rossastr o tacà ëd ruso, a ven bleu. Gamba àuta fin a 13 cm e larga fin a 6 cm, bianca grisastra, giaunastra an su, ma fassà ëd reusa rossastr ant la fassa mesan-a, coatà d'un fin retìcol dël midem color. Carn consistenta, da biancastra a giàun ciàir, a ven motobin bleuva, dossa. Odor débol.

### Ambient
A chërs sota latifeuje.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* **Boletus fechtneri** Velenowsky
* [= Boletus appendiculatus var. pallescens Konrad]

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus regius

## Un bolè fré: ël Boletus regius

### Descrission
Capel fin a 20 cm, sech, feltrà fin, ëd color viv: reusa rossastr, carmini, rìbes. Tùboj motobin longh, a cambio nen. Përtus motobin fin, giàun, a cambio nen. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 6 cm, giàun ciàir, dle vire un pòch lavà ëd lila an bass, con un fin retìcol dël midem color. Carn giàuna ciàira, praticament a cambia nen.

### Ambient
A chërs sota latifeuje, a l'ha pì car la càud.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus regius** Krombholz

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus permagnificus

## Un bolè fré: ël Boletus permagnificus

### Descrission
Capel fin a 8 cm, sliss, seuli o un pòch feltrà, ross sangh ëscarlat saturà, peui coram dëstiss, brun ross o òcra, a ven bleu al toch. Tùboj da giàun a vërdastr, a ven-o bleu. Përtus cit, ross sangh, pì groson an vers ël bòrd, a ven-o bleu. Gamba àuta fin a 6 cm e larga fin a 3 cm, un pòch radicanta, con un retìcol ross viv spess dzora a un fond giàun òr, bleu nèir al toch. Carn giaunastra, marmorà, a ven bleuva al taj, assidulà. Odor frutà assidulà débol.

### Ambient
A chërs dle vire a bocc, ant ij bòsch, la macia, dzortut sota la rol.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus permagnificus** Pöder

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus erythropus

## Un bolè fré: ël Boletus erythropus

### Descrission
Capel fin a 20 cm, an pressa vlutà, brun scur con sfumadure porprà o oliva. Tùboj giàunastr oliva, a ven-o bleu. Përtus ross groson peui giàun groson dal bòrd, a ven-o bleu al toch. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 5 cm, silìndrica clavà, finiment pontinà ëd ross groson dzora a un fond giàun, pontin visìbij an sla sima, pì brun monet an bass. Carn consistenta, giàun viv, a ven bleuva motobin viv al taj. Savor doss.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* **Boletus erythropus** Persoon ss. Fries
* [= B. miniatoporus Secr. (nom. inval.); B. luridiformis Rostkovius]

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus luridus

## Un bolè fré: ël Boletus luridus

### Descrission
Capel fin a 20 cm, sech, finiment feltrà, giàun òcra con tonalità olivastre peui òcra groson, da brun rossastr a macià ëd brun nèir. Tùboj giàun olivastr, a ven-o bleu. Përtus fin, giàun peui da groson a rossastr o ross sangh peui pì ciàir, a ven-o bleu. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 5 cm, giàuna an sima, groson rossastra peui porpra vinos an bass, ornà da un retìcol ross o brunastr fin an su, con le maje ch'a së stiro largament an vers ël bass. Carn consistenta, giàun motobin ciàir ma da ross a vinosa al pé dla gamba, tipicament rossa dzora dij tùboj, a ven motobin bleuva. Savor doss.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch e ant ij parch.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus luridus** Schaeffer

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus rhodopurpureus

## Un bolè fré: ël Boletus rhodopurpureus

### Descrission
Capel fin a 15 cm, globos peui a mesa sfera o bombà, sliss peui sech, da feltrà a plà, motobin bolà o rugos a l'inissi, ëd color fondamentalment reusa antich caraterìstich, peui mës-cià ëd giaunastr, giàun, rossastr, vinos, e a la fin gris oliva monet o viòla spòrch. Tùboj frastajà, giàun viv, a ven-o bleu. Përtus fin, giàun dorà o pì tipicament da ross groson a sangh, a ven-o motobin bleu. Gamba àuta fin a 12 cm e larga fin a 7 cm, gorëgna, a eliss peui silìndrica-clavà, da giàun motobin viv a groson o rossastr vinos al pé, coatà da un fin retìcol dël midem color o ross viv. Carn consistenta, motobin pòch ëspëssa, giàun òr, a ven sùbit bleu nèir al taj, peui vinosa. Savor doss. Odor débol.

### Ambient
A chërs sota latifeuje, dzortut sota la rol o ant le bordure.

### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Boletus rhodopurpureus** Smotlacha
*[= Boletus purpureus ss. Auct.; B. torosus ss. Auct.]

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Boletus rhodoxanthus

## Un bolè fré: ël Boletus rhodoxanthus

### Descrission
Capel fin a 20 (o 25) cm, sliss peui finiment tomentos, biancastr con tonalità giaunastre, òcra e soens reusa, almanch al bòrd. Tùboj giaunastr peui oliva, a ven-o un pòch bleu al taj. Përtus giàun peui da ross groson a ross sangh, a ven-o bleu al toch. Gamba àuta fin a 16 cm e larga fin a 8 cm, giàuna motobin viva, ross sangh o vinos an bass, tuta coatà da un retìcol a maje longhe e pontinà ëd ross peui brun ross. Carn giàuna cròm viv o saturà, an gavand ël pé (rossastr), a ven un pòch bleuva al taj, dossa.

### Ambient
A chërs sota latifeuje.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus rhodoxanthus** (Krombholz) Kallenbach

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Tylopilus felleus

## Un bolè fré: ël Tylopilus felleus

### Descrission
capel fin a 15 cm., da sech a feltrà o chërpà, bes grisastr ciàir peui scurì ëd brunastr, con sfumadure olivastre o brunastre. Tuboj frastajà, biancastr peui rosà. Përtus nen regolar, bianch peui reusa a maturità, macià ëd brunastr. Gamba àuta fin a 15 cm. e larga fin a 1,5 cm., silìndrica o pansarùa, crema monet peui da giaunastra a brunastra, marcà da un fòrt retìcol brun grosser. Carn bianca o ciàira, a cambia nen, motobin amèra.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Tylopilus felleus** (Bull. : Fr.) P. Karsten

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Tylopilus
Boletus satanas

## Un bolè fré: ël Boletus satanas

### Descrission
Capel fin a 25 (o 30) cm, sliss peui vlutà, biancastr monet con tonalità grisastre, vërdastr, oliva, bistr, rosastre. Tùboj giàun peui vërdastr, a ven-o pòch bleu. Përtus giàun peui ross sangh, pì groson o giaunastr al bòrd, a ven-o bleu. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 12 cm, sférica peui clavà, giaunastra o giàuna an su, rossa an mes, giaunastra o vërdastra monet an bass, con retìcol motobin fin, ross sangh. Carn ëspëssa, biancastra o giàunastra, a ven pòch bleuva, dossastra. Odor a man a man nausiant.

### Ambient
A chërs vzin ai bòsch, ant ij tajiss ëd latifeuje. A l'ha pì car la càud.

### Comestibilità

Velenos.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Boletus satanas** Lenz

Categorìa:Bolè fré
Categorìa:Boletus
Categorìa:Bolè velenos
Leccinum versipelle

## Na crava rossa: ël Leccinum versipelle

### Descrission
Capel fin a 15 cm., feltrà, òcra arancion dëstiss o spòrch. Bòrd ch'a passa motobin fòra. Tuboj e përtus grisastr giaunastr peui gris òcra brunast. Gamba àuta fin a 18 cm. e larga fin a 5 cm., grisastra peui scurìa, dle vire vërda o bleu vërda an bass, con scajëtte spësse, brun-e, an pressa neire. Carn biancastra, da gris violet a rossastra viòla o neirastra.

### Ambient
A chërs sota le biole.

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Leccinum vulpinum** (Fr. em. Smotl.) Snell
*[= L. rufescens (Konr.) Sutara; "L. testaceoscabrum" Secr. ex Sing., comb. inval.]

Categorìa:Crave rosse
Categorìa:Leccinum
Leccinum lepidum

## Na crava grisa: ël Leccinum lepidum

### Descrission
Capel fin a 15 cm., gras, bolà, da brun giàun a òcra, dle vire neirastr. Tuboj e përtus giàun limon con tonalità grisastre o oliva peui brunastre. Përtus macià d'òcra al toch. Gamba àuta fin a 10 cm. e larga fin a 4 cm., arbusta, giàun viv, pì monëtta o anrossenta an bass, con fiòch giaunastr ambrunent. Carn giàuna, reusa-anrossenta peui da violet a grisastr scur. 

### Ambient
A chërs sota la rol sempevërda (Quercus ilex).

### Comestibilità

Comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Leccinum lepidum** (Bouchet ex Essette) Quadraccia

Categorìa:Crave grise
Categorìa:Leccinum
Albatrellus confluens

## Albatrellus confluens
### Descrission
L' ***Albatrellus confluens*** a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Albatrellaceae, caraterisà da 'n capel gròss 5-15 cm, da bombà a distèis, con la surfassa lissa e seuli, 'd color bianch o crema . La part inferior (imenòfor) a l'é formà da tùboj bianch, ch'a ven-o giaunastr al contat . La gamba a l'é silìndrica, àuta 3-8 cm, dël midem color dël capel . La carn a l'é bianca, con odor doss e savor doss . Le spore a son bianche.

### Ambient
A chërs ant ij bòsch ùmid ëd conìfere (pin, sapin), da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

**Comestìbil**, ma dë scarsa qualità (mediocre) . A l'é pì che àutr un fonz da mës-cia.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

****Albatrellus confluens*** (A. & S. : Fr.) Kotlaba & Pouzar
*[= *Scutiger confluens* (A. & S. : Fr.) Bondartzev & Singer]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Albatrellus
Albatrellus pes-caprae

## Un pissacan: l'Albatrellus pes-caprae
### Descrission
L**'Albatrellus pes-caprae** a l'é un fonz dla famija dle **Albatrellaceae**. A l'ha un capel motobin regolar, a forma 'd rognon, da 5 a 20 cm ëd diàmeter, con la surfassa fibrilosa, da brun oliva a brun giaunastr. Ël pé a l'é curt, s-centrà o lateral, dël midem color dël capel o pì ciàir. La carn a l'é ferma e bianca, an cambiand pa 'd color quand a l'é tajà. La facia inferior dël capel a l'é pien-a 'd tuboj motobin fin, separàbil da la carn, biancastr o crema. A smija motobin a n'àutra spéce, Albatrellus ovinus, ma a l'ha 'l capel pì scur e a l'é pì robust.

### Ambient
A chërs sota latifeuje (rol, fò, castagné) o bòsch mës-cià, an preferensa ant ij bòsch vej e pì o meno ùmid. As treuva da l'istà a l'otonn, sovens isolà o an cit grup. A l'é present an Euròpa e an América dël Nòrd, dzortut ant le region montagnose e pre-montagnose. A l'é na spece ch'a l'é motobin sensìbil a le condission ambientaj e a chërs pì sovens an sij teren silicos.

### Comestibilità

L'Albatrellus pes-caprae a l'é **comestìbil**, e considerà 'd bon-a qualità. A l'é mej cheujlo giovo e cheuslo a longh. As consilia mai deje crù. La spece a peul esse confondùa con d'àutri *Albatrellus* (coma l**A. ovinus'', bon) o con d'àutri polìpor ch'a son nen mangiàbij, për lòn a venta sempe la sente n'espert.

== Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse ==

****Albatrellus pes-caprae**' (Pers. : Fr.) Pouzar
*[= *Scutiger pes-caprae'' (Pers. : Fr.) Bondartzev & Singer]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Albatrellus
Polyporus ciliatus

## Un pissacan: ël Polyporus ciliatus

### Descrission
Cit Polyporus, caraterìstich për ij përtus motobin cit e la gamba tigrà, che a smija, an cit, col ëd Macrolepiota procera. 
Capel fin-a 7 cm., da bombù a spianà e amburià, sbassà al sentro, un pòch a ambossor; con ël bòrd un pòch ondolà, pitòst regolar, prima curvà an vers ël bass peui dëstendù, aùss, con dij peil fin fin. Surfassa da quase seulia a un pòch scarvassà, con dë zone a anèj un pòch pì scure, ëd color brun gris con na component oliva, che a tira un pòch a vnì giàuna vnisend veja.
Imenòfor fàit da tùboj curt, longh fin-a a 2 mm., spess parèj dla carn dël capel o un pòch ëd pì, un pòch dëcurent, biancastr e poi un pòch giaunissant. Përtus rotond, motobin fin, aprepò 4-6 për milim. Gamba da sentral a un pòch scartà, silìndrica o pen-e slargà an vers l'àut e an vers ël bass, pitòst arbusta, larga 6-12 mm e ëd sòlit lunga parèj dël il diametro dël capel, tigrà-scressià da bande ëd na colorassion che a smija cola dël capel, ansima a un fond biancastr.
Carn spëssa fin-a a 2 mm ant ël capel, elàstica e com ël coram ant la gamba e e ant ël capel già da giovo, ëd color bianch crema spòrch; odor che as sent nen, savor doss, pòch significàtiv.

### Ambient
A chërs ëd sòlit a cit grup ansima a bion o ramet ëd latifeuje, a preferiss Alnus (verne) e Fraxinus (frasso). Da la prima a l’inissi dl’istà.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Polyporus ciliatus** Fries
*[= Polyporus lepideus Fries]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Polyporus
Polyporus arcularius

## Un pissacan: ël Polyporus arcularius

### Descrission
Capel cit. Pertus largh. Gamba bastansa sentral.

### Ambient
A chërs a la prima dzora a tronch o ramet ëd latifeuje.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
**Polyporus arcularius** (Batsch) Fries

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Polyporus
Polyporus varius

## Un pissacan: ël Polyporus varius

### Descrission
Capel fin a 10 cm., òcra, seuli, sùtil. Përtus ciàir. Gamba nen sentral, con ël pé neir. Goregn.

### Ambient
A chërs tut l'ann dzora a tronch o ramet ëd latifeuje, a l'ha pì car *Fagus* e *Alnus*.

### Comestibilità

A ven dàit për comestìbil.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Polyporus varius** (Pers. : Fr.) Fries
*[= P. elegans (Bulliard) Fries]

Categorìa:Pissacan
Categorìa:Polyporus
Pycnoporus cinnabarinus

## Na lenga: ël Pycnoporus cinnabarinus

### Descrission
Capel fin a 10 cm. ëd diàmetr. A l'é l'ùnich *polypor* europeo ëd cost color. 

### Ambient
A chërs an dzora latifeuje. Miraco a l'é an mente ch'a së spatara.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* **Pycnoporus cinnabarinus** (Jacq. : Fr.) P. Karsten
* [= Trametes cinnabarina (Jacq. : Fr.) Fries]

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Pycnoporus
Ischnoderma benzoinum

## Na lenga: l'Ischnoderma benzoinum

### Descrission
Capel fin a 30 cm., sensa gamba (séssil), strià radialment, feltrà, brun scur, con ël bòrd pì ciàir. Part fértila (imenòfor) bianch che as macia ëd brun. A l'ha da 4 a 6 përtus për mm.. Carn da com ël coram a spugnosa. 

### Ambient
A chërs an dzora a conìfere.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Ischnoderma benzoinum** (Wahl. : Fr.) P. Karsten
*[= Lasiochlaena benzoina (Wahl. : Fr.) Pouzar]

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Ischnoderma
Piptoporus betulinus

## Na lenga: ël Piptoporus betulinus
### Descrission
Ël ***Piptoporus betulinus*** (lenga 'd biola) a l'é un fonz polipor (famija Fomitopsidaceae) ch'a chërs da parassita o saprofita an sël bòsch ëd le biole. A l'ha na forma a rognon o 'd scagn, con la surfassa superior biancastra o grisa, seulia da giovo e peui ch'as fessura. Ël bòrd a l'é ariond e motobin sutil. La part inferior a l'é formà da tuboj bianch fin ch'a seurto 'd përtus motobin cit, pì scur con l'età. La carn a l'é bianca e sùita, motobin fròla. A l'ha 'n odor agreàbil ch'a arcòrda dla farin-a o dla mandòrla.

### Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd biola (*Betula*), viva o mòrta, ëdcò an sij bion. A l'é 'n segn ëd decadiment dël bòsch e a peul esse trovà an tute le stagion, dzortut da la prima a l'otonn. A l'é comun ant ij bòsch temperà 'd l'emisfer setentrional. An Piemont a l'é present ant le zòne montagnose andoa a chërs la biola.

### Comestibilità

A l'é **nen comestìbil** e a l'é considerà velenos an quantità. La carn a l'é motobin amèra e a peul causé dësturb gastro-intestinaj. A l'é stàit dovrà ant la tradission popolar për ij sò efet antimicròbich, për afilé ij cotel e për fé dël feu. Da giovo a l'é sùit e as peul tajesse a frise, ma a l'é proibì mangelo.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* ***Piptoporus betulinus*** (Bull. : Fr.) P. Karsten

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Piptoporus
Phaeolus schweinitzii

## Phaeolus schweinitzii
### Descrission
Ël ***Phaeolus schweinitzii*** a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Fomitopsidaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd **sòch** o 'd **consolëtta**, gròss 10-30 cm, con la surfassa superior da giovo giauna, peui brun-rossastra, con ëd bòrd giaun . La part inferior (imenòfor) a l'é formà da tùboj cit (2-4 për mm), 'd color giaun . La carn a l'é mòla e fròla, giauna . Le spore a son brun-e . A l'é stàit descrivù dël 1794 dal micòlogh sudafrican Christiaan Hendrik Persoon .

### Ambient
A chërs al pé dle conìfere (pin, sapin), e a càusa un marsum brun dle rèis . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

* **Phaeolus schweinitzii** (Fries) Patouillard

Categorìa:Phaeolus
Meripilus giganteus

## Na lenga: ël Meripilus giganteus

### Descrission
Fin a 1 m. ëd diàmetr. Capej fin a 30 cm., vàire, brun òcra, zonà, motobin sutij. Such rognos gròss. Part fèrtila (imenòfor) crema, an-neirent. Da 3 a 5 përtus për mm.. Carn com ël coram. 

### Ambient
A chërs an dzora a bòsch ëd latifeuje, dzortut an dzora a suche.

### Comestibilità

As peul nen mangesse.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Meripilus giganteus** (Pers. : Fr.) P. Karsten
*[= Polyporus giganteus Pers. : Fr.]

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Meripilus
Laetiporus sulphureus

## Na lenga: ël Laetiporus sulphureus
### Descrission
Ël ***Laetiporus sulphureus*** a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Fomitopsidaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd **consolëtta** o 'd **ventaj**, gròss 10-30 cm, con la surfassa superior da giovo giauna, peui arancion . La part inferior (imenòfor) a l'é formà da pòr cit (2-4 për mm), 'd color giaun . La carn a l'é mòla e fròla, giauna, con odor e savor dlicà . Le spore a son bianche . A l'é stàit descrivù dël 1791 dal naturalista fransèis Jean Baptiste François Pierre Bulliard .

### Ambient
A chërs parassita e saprofita an dzora a latifeuje (rol, fò, castagné), da ràir an dzora ai malëzzo, ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd .

### Comestibilità

**Comestìbil** mach da giovo, quand la carn a l'é mòla . A venta cheuje mach ij tòch giovo (bianch e giaun) e cusineje con na bon-a cotura. A l'é apressià për sò savor dlicà . A venta nen confonde con d'àutre specie tòssiche .

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

***Laetiporus sulphureus** (Pers. : Fr.) Murril
*[= Polyporus sulphureus (Bull. : Fr.) Fries]

Categorìa:Lenghe (micologìa)
Categorìa:Laetiporus