open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fiuminata

**Fiuminata** a l'é na comun-a dla region Marche, provincia ëd Macerà, con sirca 1.515 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 76 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  20 ab/km quadrà. A confin-a con Castelraimondo, Esanatoglia, Fabriano (AN), Matelica, Nocera Umbra (PG), Pioraco, Sefro, Serravalle di Chienti.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun dle Marche
Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Loro Piceno

**Loro Piceno** a l'é na comun-a dla region Marche, provincia ëd Macerà, con sirca 2.485 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 32 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  78 ab/km quadrà. A confin-a con Colmurano, Massa Fermana (FM), Mogliano, Montappone (FM), Petriolo, Ripe San Ginesio, Sant'Angelo in Pontano, Urbisaglia.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun dle Marche
Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Montecosaro

**Montecosaro** a l'é na comun-a dla region Marche, provincia ëd Macerà, con sirca 5.198 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 21 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  248 ab/km quadrà. A confin-a con Civitanova Marche, Montegranaro (FM), Montelupone, Morrovalle, Potenza Picena, Sant'Elpidio a Mare (FM).

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun dle Marche
Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Pievebovigliana

**Pievebovigliana** a l'é na comun-a dla region Marche, an provincia ëd Macerà, con sirca 880 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 27 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 33 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Caldarola, Camerino, Cessapalombo, Fiastra, Fiordimonte, Muccia, Pieve Torina.

Ant l'ansëgna dla comun-a l'é figurà un beu.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Pollenza

**Pollenza** a l'é na comun-a dla region Marche, an provincia ëd Macerà, con sirca 5.823 abitant. A së stend su na surfassa ëd 39 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 149 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Macerà, San Severino Marche, Tolentino, Treia.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Sant'Angelo in Pontano

**Sant'Angelo in Pontano** a l'é na comun-a dla region Marche, provincia ëd Macerà, con sirca 1.496 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 27,43 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  55 ab/km quadrà. A confin-a con Falerone (FM), Gualdo, Loro Piceno, Montappone (FM), Penna San Giovanni, Ripe San Ginesio, San Ginesio.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun dle Marche
Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Miastenìa greva

La **miastenìa greva** (**miastenia gravis**) a l'é na maladìa crònica dla gionsion nevromuscolar.
Da la mira clìnica a l'é caraterisà da debolëssa muscolar e fiaca viaman pì fòrta dij mùscoj volontari.

La maladìa a antërferiss an sla trasmission ëd l'ampulsion nervosa dal motonevron alfa a le fibrocélule muscolar; l'alterassion dla trasmission a livel dla gionsion nevromuscolar a l'ha na patogénesi àuto-imuna: dj'anticòrp fabricà dal tim a ataco l'arsetor për l'acetilcolin-a, an provocandne na fòrta ardussion.

La maladìa a colpiss dzortut le fomne.
As presenta ëd sòlit antra ij vint e ij sinquant'agn.
A son possìbij dle forme prenataj temporarie an dle masnà ëd mare miasténiche, forme congénite anfantij con achit ant ij prim doi agn, e forme dla gioventura con achit prima dij vint agn.

## Evolussion
L'achit dla maladìa, ëd sòlit malfé da armarché, pì da ràir brusch, as presenta con na stragròssa fatiga e fiaca dij mùscoj ocular; autërtant ëd frequent a peulo esse colpì ij mùscoj mìmich dël moro e ij mùscoj dla mastiassion.
Pì tard a son anteressà ij mùscoj dij brass e coj dël còl.
A l'ancamin, la fiaca dle zòne muscolar colpìe a l'é pì fòrta ëd sèira e a passa apress un perìod d'arpòs.
Con ël progredì dla maladìa, ël perìod d'arpòs dont a-i fa damanca për n'arprèisa fonsional a së slonga, fin ch'a-i riva na paresi fonsional bele che continua.

La maladìa a toca nen la muscoladura seulia e cardìaca, ma a peulo comparì dij fastudi respiratòri ëdcò grev.
L'evolussion a peul esse motobin varia.
An chèich cas d'àutre partìe muscolar a son tocà an pressa; an d'àutri, la maladìa a resta për bomben ëd temp stassionaria ant ël distret tocà a l'inissi.
La mortalità për miastenìa a l'é dël 2%-3%, gropà ëd sòlit a le complicassion respiratòrie.

## Diagnòsi e soen
La diàgnosi as basa an sël quàder clìnich, su 'd preuve për controlé la fiaca dij mùscoj, su 'd preuve eletro-fisològiche e an sl'arserca d'anticòrp ëspessìfich ant ël sangh dij passient.
Ij soen a consisto ant la soministrassion d'anticolinesteràsich.
L'asportassion sirògica dël tim a l'é arvelasse ùtil, gavà ant ij cas ëd miastenìa localisà mach a j'euj e ant ij malavi pì vej.

Categorìa:Maladìe‎
Camilo Cienfuegos

**Camilo Cienfuegos** a l'era nà dël 1932.
A l'é stàit un dij faitor ëd l'arvolussion cuban-a.
A l'é mòrt an n'assident d'avion dël 1959.

Cienfuegos, Camilo
Armando Testa

Reclamista.
**Armando Testa** (**Armand Testa** an piemontèis) a l'é nassù a Turin ël 23 Mars 1917 e a l'é mòrtie 'l 20 Mars 1992. Da soa andrëssa për la pitura e 'l dissegn a l'ha anviarà na carierà 'd grand sucess ant l'animassion ëd cartron e ant la creassion ëd reclam.

Armando Testa a l'é stàit un notòri dissegnor e animador ëd cartron, oltra che n'autor gràfich e 'd test pr'ël setor dla reclam. A l'ha semper dovrà 'n grand minimalism ant ël segn gràfich e na granda imediatëssa dij mòt associà a le varie marche, ch'a son stàite 'd qualità vajante 'd soa manera 'd travajé. L'agensìa 'd reclam (*Gruppo Armando Testa*) durvìa da chiel a l'é ancor ancheuj tra le prima për faturassion e atività, tra cole ch'a travajo an Italia.

Testa a l'é stàit anandià a la cariera artìstica dal pitor astratista Ezio d'Errico, ch'a l'ha cognossùlo mentre ch'a frequentava la Scòla tipogràfica Vigliardi-Paravia. An particolar, a l'é stàit D'Errico istess ch'a l'ha falo avziné a l'art contemporania.
Soa atività frenética a l'ha nen dësmentià l'aspet social, mnà fòrt con d'assion ëd reclam për Amnesty International e la Cros Rossa Antërnassional.

Tra le vàire figure trovà da chiel pendent soa longa cariera a venta mëssioné almen ij famos *Caballero misterioso*, pistolé messican, e *Carmencita*, an-namorà 'd chiel-sì, ch'a son ij protagonista d'un famos Carosello për la Lavazza, ch'a andasìa motobin ëd mòda dj'agn 1970.

D'àutre reclam che Testa a l'ha signà – soens ëd dite 'd soa pròpia sità, Turin – a son stàite cole pr'ël digestiv Antonetto, la bira Peroni, ij televisor Philco, ij capej Borsalin, le vestimente Facis, l'euli Sasso, ël Pont e Mes, la Pirelli, la carn an scàtola Simmenthal, ij licor dla Martini e Rossi.

Turin, sità nativa 'd Testa, a l'ha dedicaje na mostra dël 2001, al Castel ëd Rìvole, ch'a l'armemoriava con ël tìtol *Less is more*, për càusa 'd sò minimalism estrem.

A l'edission ch'a fa 66 dl'Esibission dël Cine 'd Venessia, dlë Stèmber 2009, a l'é stàit presentà fòra dël concors un documentari 'd 50 minute ansima soa vita, con ël tìtol "Armando Testa – pòver ma modern" diret dal regista Pappi Corsicato.

Dël 2015, dnans la veja Stassion ëd Pòrta Susa a l'é stàit anaugurà 'n monument dedicà a chiel, ch'a arpresenta 'l *Pont e Mes* an tre dimension.

Categorìa:Përsonalità turinèise
Testa, Armando
Distrofìa muscolar ëd Duchenne

La **distrofìa muscolar ëd Duchenne** a arpresenta na forma motobin greva ëd distrofìa muscolar.
A l'é dovùa a la mancansa d'un gene an sël cromosòma X, ant ël tòch Xp21, ch'a codìfica për na protein-a presenta an sla membran-a dla fibra muscolar: la distrofin-a (1,2).
Essend gropà a n'anomalìa dël cromosòma X, la distrofìa muscolar ëd Duchenne as manifesta ant la mità dij fieuj mas-cc ëd na fomna portatris.
Dle vire, motobin da ràir, la maladìa a peul comparì an conseguensa ëd neuve mutassion.
An dij cas ecessionaj, a peul ven-e a dle gognin-e con sìndrom ëd Turner, dagià che sò particolar genotipo (XO) a përmët l'espression ëd la patologìa coma ant ij mas-cc: tuti doi an efet a l'han un cromosòma X sol.
L'ancidensa dla maladìa a l'é dantorn ai 25 cas su 100.000 mas-cc; soa prevalensa a l'é ëd 30-35 cas për milion d'abitant.

Na forma pì benigna ëd costa maladìa a l'é la distrofìa muscolar ëd Becker.

## L'evolussion dla maladìa
La maladìa a compariss tòst, dantorn a 1-3 agn, con dla fiaca muscolar che, a l'ancamin, a toca ij mùscoj dla sentura pélvica.
Le masnà a son meno svice e a robato 'd soens; manaman a aumenta ëdcò l'incòmod a marcé e a monté e a calé giù da le scale.
S'ël cit a robata, a fa motobin ëd dificoltà a aussesse torna: ëd sòlit a dev pogé le man për tèra e peui, pian pianòt, su soe gambe fin-a a aussesse.
L'andi a l'é parèj dj'òche, ël pé a l'é cascant e la marcia an sle ponte.
Manaman ij polpiss as agrandisso e a scompariss l'arfless idiomuscolar.
La fiaca e l'atrofìa a së spantio an pressa dal bassin ai mùscoj dla pansa e dla schin-a, causand iperlordos e pansa an fòra an posission drita; peui ai mùscoj dle spale, dij brass e dj'avambrass.

Vers ij 12-14 agn, ël malavi a l'é obligà a sté an sna cadrega a roe, con ritrassion dij téndin e contrassion muscolar viaman invalidante.
J'òss a dvento sutij e demineralisà, le nos d'ossificassion a comparisso tard, an blocand la chërsùa.

Pì tard a son anteressà ij mùscoj dla respirassion (diaframa, mùscoj antërcostaj), ij mùscoj dla faringe e dla laringe, con alterassion ëd la deglutission e dël parlé, e ël mùscol cardìach.
Pa pì dël 20%-25% dij malavi a sorpassa ij 25 agn.

An costa forma as armarca soens n'artard mental ëd vàire livej.

## La diagnòsi e ij soen
La diàgnosi dla maladìa as basa an sël quàder clìnich, j'esam ematochìmich (aument ëd tuti j'enzima muscolar, dzortut creatinfosfochinasi), an sla biopsìa muscolar (presensa ëd fibre muscolar iregolar, cheidun-e necròtiche, con tant tëssù grass e conetiv).

La fisoterapìa a fa diminuì le ritrassion dij téndin e le contrassion muscolar, ma a ameliora pa ni le prestassion ni la speransa ëd vita.

Duchenne
Kurt Cobain

**Kurt Donald Cobain** (Aberdeen, 20 fërvé 1967 - Seattle, 5 avril 1994) a l’é stàit un mùsich american.

A l’é stàit un dij fondador ëd l’avosà banda dij Nirvana dont a l’è stàit cantant e baterista.

La crìtica dël prinsipi dj'agn ’90 a l’avìa designalo 'me rapresentant ëd la Generassion X (Cola dël “Baby Boom” ëd la fin ëd j'agn ’60 a la mità dj'agn ’80).

Dël 1992 a l’ha marià la cantanta Courtney Love (conossùa dël 1989), mèmber dla formassion dle Hole, con la qual a l’ha avù soa fija Frances Bean Cobain, nassùa ai 18 ost 1992.
 
La relassion ëd Kurt Cobain con Courtney Love a l’é sèmper stàita difìssil e caraterisà da dij problema ëd dròga e ëd depression ch'a l’han portalo al suissidi ël 5 avril 1994 con un còlp ëd fusil.

Cobain, Kurt
Visso

**Visso** a l'é na comun-a dla region Marche, provincia ëd Macerà, con sirca 1.173 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 100 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  12 ab/km quadrà. A confin-a con Acquacanina, Castelsantangelo sul Nera, Cerreto di Spoleto (PG), Fiordimonte, Foligno (PG), Monte Cavallo, Pieve Torina, Preci (PG), Sellano (PG), Serravalle di Chienti, Ussita.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun dle Marche
Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Distrofìa muscolar ëd Becker

La **distrofìa muscolar ëd Becker** a l'é considerà na forma benigna dla distrofìa muscolar ëd Duchenne.

A l'é 'dcò chila gropà al cromosòma X e ël difet génich as presenta con carensa (nen mancansa total, tanme ant la forma ëd Duchenne) ëd distrofin-a.
L'ancidensa a l'é ëd 3-6 cas su 100.000 mas-cc.

La maladìa a colpiss j'istess distret ëd cola ëd Duchenne, ma a ancamin-a pì tard e l'evolussion a l'é men greva: l'abilità a marcé as perd vers ij vintessinch agn.
La mòrt a riva ëd sòlit ant la quinta desen-a d'agn; chèich malavi a vivo fin-a a n'età pì veja.
L'anteressament dël cheur a l'é pì ràir.

Becker
Distrofìa muscolar dla sòrt Emery-Dreifuss

La **distrofìa muscolar dla sòrt Emery-Dreifuss** a l'é na forma ràira ëd distrofìa muscolar, gropà al cromosòma X.
A ancamin-a an manera meusia e progressiva durant l'adolessensa con ipotrofìa muscolar e ipostenìa localisà dzortut a le spale e ai galon.
Ël segn pì caraterìstich a l'é la colòna dòss-lombar rèida (sìndrom dla colòna rèida).
L'invalidità a l'é cita.

Emery-Dreifuss
Castelsantangelo sul Nera

**Castelsantangelo sul Nera** a l'é na comun-a dla region Marche, an provincia ëd Macerà, con sirca 368 abitant. As dëstend su na surfassa dë 70 km², con na densità ëd popolassion ëd 5 abitant për chilòmeter quàder. A confin-a con Montefortino (an provinsa ëd Ferm), Montemonaco (an provinsa d'Àscoli Picen), Norcia (an provinsa ëd Perugia), Preci (an provinsa ëd Perugia), Ussita, Visso.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Macerà
Distrofìa muscolar ëd Landouzy-Dejerine

La **distrofìa muscolar ëd Landouzy-Dejerine**, o **distrofìa muscolar ëd facia-scàpola-òmero** a l'é na forma, nen ràira, ëd distrofìa muscolar.
A l'é trasmëttùa tanme caràter auto-sòmich dominant e a riva antra ij ses e ij vint agn, con cò vers ij quìndes.

Ël prim segn dla maladìa a l'é ëd sòlit l'incòmod a aussé le man dzora dla testa e l'atrofìa dij mùscoj dle spale.
Ij malavi as arconòsso për ël soris dë sbies, espression assenta, vos faussà, còl sutil e un pòch pendent.
Mach pì tard a son anteressà ij mùscoj dël bassin e dij polpiss, con pé cascant e andi a òca.

La maladìa a peul fërmesse an qualsëssìa moment sensa andé pì anans.
La qualità dla vita a l'é discreta e a-i é nen d'invalidità primissa o greva.

Landouzy-Dejerine
Albert Girard

Matemàtich.
**Albert Girard** a l'era nà dël 1590 e a l'é mòrt dël 1633.

Dël 1625, ant un coment a 'n test d'aritmética ëd Simon Stevin, a l'ha descrivù chèich dësvlup an frassion continuà ëd nùmer irassionaj, ma sensa na completa giustificassion.

Girard, Albert
Acqualagna

**Acqualagna** a l'é na comun-a dla region dle Marche, provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 4.180 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 50 km², con na densità ëd popolassion ëd  84 hab/km². A confin-a con Cagli, Fermignano, Urbania, Urbin.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun dle Marche
Categorìa:Comun dla provincia ëd Pésaro-Urbin
Isola del Piano

**Isola del Piano** a l'é na comun-a dla region dle Marche, an provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 665 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 23 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 29 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Fossombrone, Montefelcino, Urbin.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Pésaro-Urbin
Saltara

**Saltara** a l'é na comun-a dla region dle Marche, an provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 5.101 abitant. A së stend su na surfassa ëd 9 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 567 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Cartoceto, Montemaggiore al Metauro, Serrungarina.
Ël pais a resta a 160 méter d'autëssa.

## Leu d'anteresse
*Cesa dël Sacrament

Categorìa:Comun dla provincia ëd Pésaro-Urbin
San Costanzo

**San Costanzo** a l'é na comun-a dla region dle Marche, an provincia ëd Pésaro-Urbin, con sirca 4.092 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 40 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 102 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Fano, Mondolfo, Monte Porzio, Monterado (an provinsa d'Ancon-a), Piagge, San Giorgio di Pesaro.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Pésaro-Urbin
Toku

L**'ìsola ëd Toku** a l'é na cita ìsola ëd 240 chilòmeter quàder ant l'arsipélagh d'Amami, a 1400 chilòmeter a sud ëd Tokyo.

An sl'ìsola a vivo 24.000 abitant.
Ël sènter pì amportant a l'é Kametsu.

## Conomìa
J'arsorse prinsipaj a son la pësca e la càuna da sùcher.
Ël torism a l'é pòch dësvlupà.

Categorìa:Geografìa dël Giapon
Categorìa:Ìsole dl'Asia
Acuto

**Acuto** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 1.857 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 13 km², con na densità ëd popolassion ëd  143 hab/km². A confin-a con Anagni, Ferentino, Fiuggi, Piglio.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Frosinon
Esperia

**Esperia** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Frosinon, con sirca 4.125 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 108 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  38 ab/km quadrà. A confin-a con Ausonia, Campodimele (LT), Castelnuovo Parano, Formia (LT), Itri (LT), Pignataro Interamna, Pontecorvo, San Giorgio a Liri, Spigno Saturnia (LT).

Categorìa:Comun dla provincia ëd Frosinon
Ferentino

**Ferentino** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Frosinon, con sirca 19.903 abitant. A së stend su na surfassa d'80 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  249 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Acuto, Alatri, Anagni, Fiuggi, Frosinon, Fumone, Morolo, Sgurgola, Supino, Trivigliano.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Frosinon
Serrone

**Serrone** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Frosinon, con sirca 2.943 abitant. As dëstend an sna surfassa ëd 15 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 196 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Arcinazzo Romano (an provinsa ëd Roma), Olevano Romano (an provinsa ëd Roma), Paliano, Piglio, Roiate (an provinsa ëd Roma).

Categorìa:Comun dla provincia ëd Frosinon
Vallemaio

**Vallemaio** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Frosinon, con sirca 1.052 abitant. A së stend su na surfassa ëd 19 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  55 abitant për chilòmeter quadrà.
Ël pais a resta a 65 chilòmeter da Frosinon, a 337 méter d'autëssa.
A confin-a con Castelforte (an provinsa ëd Latin-a), Castelnuovo Parano, Coreno Ausonio, San Giorgio a Liri, Sant'Andrea del Garigliano, Sant'Apollinare.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Frosinon
Campodimele

**Campodimele** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 707 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 38 km², con na densità ëd popolassion ëd  19 hab/km². A confin-a con Esperia (FR), Fondi, Itri, Lenola, Pico (FR), Pontecorvo (FR).

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Latin-a
Castelforte

**Castelforte** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 4.254 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 29 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  147 ab/km quadrà. A confin-a con Coreno Ausonio (FR), Rocca d'Evandro (CE), Sant'Andrea del Garigliano (FR), Santi Cosma e Damiano, Sessa Aurunca (CE), Vallemaio (FR).

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Latin-a
Cori

**Cori** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 10.522 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 86 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  122 ab/km quadrà. A confin-a con Artena (RM), Cisterna di Latin-a, Lariano (RM), Montelanico (RM), Norma, Rocca Massima, Segni (RM).

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Latin-a
Ponza

**Ponza** a l'é n'ìsola dël Mar Tiren, apartenenta a le ìsole Pontin-e, ocupà da la comun-a con ël midem nòm, apartenent a la region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 3.107 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 9,87 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  315 ab/km quadrà. A confin-a con ël *[[Mar Tiren]]*.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Latin-a
Prossedi

**Prossedi** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Latin-a, con sirca 1.273 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 36 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  35 ab/km quadrà. A confin-a con Amaseno (FR), Giuliano di Roma (FR), Maenza, Priverno, Roccasecca dei Volsci, Villa Santo Stefano (FR).

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Latin-a
Sermoneta

**Sermoneta** a l'é na comun-a italian-a dla provincia ëd Latin-a, region dël Lassio, con sirca 6.350 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 44 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  144 ab/km quadrà. A confin-a con Bassiano, Cisterna di Latin-a, Latin-a, Norma, Sezze.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Latin-a
Hole

Le **Hole** a son na formassion rock alternative formasse a Los Angeles, (Stat Unì) dël 1989, separasse dël 2002, unisse torna dël 2010 e an fin separasse torna an 2012.

La banda a l'é stàita formà an soa prima version da: Courtney Love (cantanta e përsonalità pì an vista), Melissa Auf der Maur (bassista), Eric Erlandson (ghitara) e Kristen Pfaff (a la baterìa). Aprèss la mort per dròga ëd costa ùltima, sò pòst a l’é stàit pijà da Patty Schemel.

A l’han portà soa contribussion ëdcò Kurt Cobain (in Live Through This) e Billy Corgan (in Celebrity Skin).

## Àlbom
* *The First Session 4-Track* (1989) 
* *Pretty on the Inside* (1991) 
* *Live Through This* (1994)
* *My Body, The Hand Grenade* (1997) 
* *Celebrity Skin* (1998) 
* *Nobody's Daughter* (2010)

Categorìa:Formassion musicaj djë Stat Unì d'América
Categorìa:Formassion musicaj rock
Casperia

**Casperia** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 1.080 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 25 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  43 ab/km quadrà. A confin-a con Cantalupo in Sabina, Contigliano, Montasola, Rieti, Roccantica, Torri in Sabina.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Rieti
Accumoli

**Accumoli** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 724 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 87 km², con na densità ëd popolassion ëd  8 ab/km². A confin-a con Amatrice, Arquata del Tronto (AP), Cittareale, Norcia (PG), Valle Castellana (TE).

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Rieti
Castel di Tora

**Castel di Tora** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Rieti, con sirca 218 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 15 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  15 ab/km². A confin-a con Ascrea, Colle di Tora, Pozzaglia Sabina, Rocca Sinibalda, Varco Sabino.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Rieti
Castel Gandolfo

**Castel Gandolfo** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 6.927 abitant   . 
A s'ëstend për n'aira ëd 14 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  495 ab/km quadrà. A confin-a con Albano Laziale, Grottaferrata, Marino, Rocca di Papa e Roma (5 km). 

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Affile

**Affile** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.688 (Cens. 2001) abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 15,03 km², con na densità ëd popolassion ëd  112 ab/km². A confin-a con Arcinazzo Romano, Bellegra, Rocca Santo Stefano, Roiate, Subiaco.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Anguillara Sabazia

**Anguillara Sabazia** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 14.067 (Cens. 2001) abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 74,91 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  188 ab/km². A confin-a con Bracciano, Campagnano di Roma, Cerveteri, Fiumicino, Roma, Trevignano Romano.

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Arcinazzo Romano

**Arcinazzo Romano** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.335 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 28 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  48 ab/km quadrà. A confin-a con Affile, Jenne, Piglio (FR), Roiate, Serrone (FR), Subiaco, Trevi nel Lazio (FR).

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Arsoli

**Arsoli** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.537 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 12 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  128 ab/km quadrà. A confin-a con Cervara di Roma, Marano Equo, Oricola (AQ), Riofreddo, Rocca di Botte (AQ), Roviano.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Artena

**Artena** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 10.476 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 54 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  194 ab/km². A confin-a con Cisterna di Latina (LT), Colleferro, Cori (LT), Lariano, Palestrina, Rocca di Papa, Rocca Massima (LT), Rocca Priora, Segni, Valmontone, Velletri.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Campagnano di Roma

**Campagnano di Roma** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 8.139 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 46 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  177 ab/km quadrà. A confin-a con Anguillara Sabazia, Formello, Magliano Romano, Mazzano Romano, Nepi (VT), Roma, Sacrofano, Trevignano Romano.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Carpineto Romano

**Carpineto Romano** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 4.931 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 84 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  59 ab/km quadrà. A confin-a con Bassiano (LT), Gorga, Maenza (LT), Montelanico, Norma (LT), Roccagorga (LT), Sezze (LT), Supino (FR). Foi no Carpineto Romano que nasceu o 257º papa, Leão XIII.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Ciampino

**Ciampino** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Roma, con sirca 35913 abitant. A së stend su na surfassa d'11 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 3265 abitant për chilòmeter quadrà. A confin-a con Grottaferrata, Marino, Roma.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Ciciliano

**Ciciliano** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.133 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 19 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  60 ab/km². A confin-a con Capranica Prenestina, Castel Madama, Cerreto Laziale, Pisoniano, Sambuci, San Gregorio da Sassola.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Genazzano

**Genazzano** a l'é na comun-a italiana dla region dël Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 5.314 abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 32 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  166 ab/km quadrà. A confin-a con Capranica Prenestina, Cave, Colleferro, Olevano Romano, Paliano (FR), Rocca di Cave, San Vito Romano, Valmontone.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Grottaferrata

**Grottaferrata** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 17.309 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 18 km², con na densità ëd popolassion ëd  962 ab/km². A confin-a con Castel Gandolfo, Ciampino, Frascati, Marino, Monte Porzio Catone, Monte Compatri, Rocca di Papa, Roma.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Ladispoli

**Ladispoli** é uma comuna italiana litorânea da região do Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 27.234 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 25 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  1089 ab/km quadrà. A confin-a con Cerveteri, Fiumicino.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Magliano Romano

**Magliano Romano** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.278 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 21 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  61 ab/km quadrà. A confin-a con Calcata (VT), Campagnano di Roma, Castelnuovo di Porto, Mazzano Romano, Morlupo, Rignano Flaminio, Sacrofano.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Monteflavio

**Monteflavio** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.363 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 17 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  80 ab/km quadrà. A confin-a con Licenza, Montorio Romano, Moricone, Palombara Sabina, San Polo dei Cavalieri, Scandriglia (RI).

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Montecompatri

**Montecompatri** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 5.573 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 24 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  232 ab/km quadrà. A confin-a con Colonna, Grottaferrata, Monte Porzio Catone, Rocca di Papa, Rocca Priora, Roma, San Cesareo, Zagarolo.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Nazzano

**Nazzano** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 1.261 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 12 km², con na densità ëd popolassion ëd  105 ab/km². A confin-a con Civitella San Paolo, Fiano Romano, Filacciano, Montopoli di Sabina (RI), Ponzano Romano, Sant'Oreste, Torrita Tiberina.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Palombara Sabina

**Palombara Sabina** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Roma, con sirca 10.639 abitant. As dëstend an s'na surfassa dë 75 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 142 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Guidonia Montecelio, Mentana, Monteflavio, Montelibretti, Monterotondo, Moricone, San Polo dei Cavalieri, Sant'Angelo Romano.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Percile

**Percile** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Roma, con sirca 216 abitant. A së stend su na surfassa ëd 17 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 13 abitant për chilòmeter quadrà.
Ël pais a resta a 58 chilòmeter da Roma, a 585 méter d'autëssa.
A confin-a con Cineto Romano, Licenza, Mandela, Orvinio (an provinsa ëd Rieti), Scandriglia (an provinsa ëd Rieti), Vallinfreda.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Rocca di Papa

**Rocca di Papa** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 13.182 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 40 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  318 ab/km quadrà. A confin-a con Albano Laziale, Ariccia, Artena, Castel Gandolfo, Grottaferrata, Lariano, Marino, Monte Compatri, Nemi, Rocca Priora, Velletri.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Subiaco

**Subiaco** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 8.931 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 63 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  142 ab/km quadrà. A confin-a con Affile, Agosta, Arcinazzo Romano, Camerata Nuova, Canterano, Cervara di Roma, Jenne, Rocca Santo Stefano, Vallepietra.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Velletri

**Velletri** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 52.000 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 113 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  436 ab/km quadrà. A confin-a con Aprilia (LT), Artena, Cisterna di Latina (LT), Genzano di Roma, Lanuvio, Lariano, Nemi, Rocca di Papa.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Vivaro Romano

**Vivaro Romano** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Roma, con sirca 194 abitant. As dëstend an s'na surfassa ëd 12,50 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 16 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Carsoli (an provinsa dl'Àquila), Oricola (an provinsa dl'Àquila), Orvinio (an provinsa ëd Rieti), Pozzaglia Sabina (an provinsa ëd Rieti), Turania (an provinsa ëd Rieti), Vallinfreda.

Ël pais a resta a 73 chilòmeter da Roma, a n'autëssa ëd 757 méter.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Vallepietra

**Vallepietra** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 378 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 51 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  7 ab/km quadrà. A confin-a con Camerata Nuova, Cappadocia (AQ), Filettino (FR), Jenne, Subiaco, Trevi nel Lazio (FR).

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Trevignano Romano

**Trevignano Romano** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Roma, con sirca 4.541 abitant. As dëstend su na surfassa ëd 39 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 116 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Anguillara Sabazia, Bracciano, Campagnano di Roma, Monterosi (an provinsa ëd Viterb), Nepi (an provinsa ëd Viterb), Roma, Sutri (an provinsa ëd Viterb).

Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Lariano

**Lariano** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Roma, con sirca 10.092 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 26 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  388 ab/km quadrà. A confin-a con Artena, Cori (LT), Rocca di Papa, Rocca Priora, Velletri.

## Link

*  &quot;Gruppo Sub Lariano&quot; Underwater Association GRUPPO SUB LARIANO
* Photogallery del &quot;Gruppo Sub Lariano&quot; Photo Gallery of the Underwater Association GRUPPO SUB LARIANO

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Roma
Musé oceanogràfich ëd Mònaco

Ël **musé oceanogràfich ëd Mònaco** a l'é 'n musé consacrà ai pess.
A resta an cors San Martin.
A l'é stàit creà da Albert I dël 1910, për goerneje le colession sientìfiche ëd soe campagne dësrolasse dal 1885.
A l'é ëdcò n'anstitù d'arserche sientìfiche.

Dnans a l'intrada a son piassà un sot-marin a doi pòst e un cher ch'a l'ha servì a je spedission polar ant j'agn 1950.

Categorìa:Musé
Categorìa:Prinsipà ëd Mònaco
Categorìa:Zoologìa
Daniel Schwenter

Matemàtich.
Nassù dël 1585, mòrt dël 1636.

## Euvre prinsipaj

*Deliciae physico-mathematicae (euvra publicà pòstuma dël 1636 e dël 1651).

Schwenter, Daniel
Schwenter, Daniel
Étienne Bézout

Matemàtich.
Nassù dël 1730, mòrt dël 1783.
A l'ha mostrà a Mézière.


Bézout, Étienne – Cours de mathématiques, a l'usage du corps de l'artillerie, 1798 – BEIC 12049846.jpg|*Cours de mathématiques, a l'usage du corps de l'artillerie*, 1798


## Euvre prinsipaj
**Cours de mathématiques à l'usage de la garde de la marine* (1767)

Bezout, Étienne
Jean Antoine Caritat ëd Condorcet

Matemàtich.
**Jean Antoine Caritat, marchèis ëd Condorcet**, a l'era nassù dël 1743 e a l'é mòrt dël 1794.
A l'ha fàit le scòle dai gesuita e, fin da fiolin, a l'ha vagnà na nomea ëd matemàtich fiamengh.

## L'atività pùblica
A l'era n'anteletual ativ ant ij sìrcoj ëd Voltaire e d'Alembert.
Cand Turgot a l'é stàit ministr, Condorcet l'é vnù anspetor dle monede (1775).
A l'é stàit ëdcò giornalista ant ij prim giornaj che a col temp a ancaminavo a seurte.

A la ciambrea a tnisìa na posission sentral antra Gironda e Montagna.
Dël 1792 a l'ha presentà a la ciambrea ël pian për realisé dle scòle për ël pòpol.
A l'é ancamin ch'a lo les a l'adunansa cand che ëd bòt-an-blan a-i riva ël re ch'a nonsia la diciairassion ëd guèra a l'Àustria: l'esam dël pian ëd Condorcet a l'é anterompù.

### Ël perìod arvolussionari
Condorcet a l'ha avù n'angagg ativ durant la rivolussion fransèisa.
A l'ha votà contra la mossion ëd giustissié ël re, a l'ha fàit na denonsia pùblica contra jë stembrista, a l'ha nen risparmià le crìtiche ai giacobin e a Robespierre, ël qual a l'ha denonsialo ant ël perìod dël Teror.
A l'ha passà dij mèis ëstërmà a ca d'amis e, convint d'esse stàit dëscoatà, a l'é scapassne ant le campagne dantorn a Paris.
Arconossù, a l'é stàit arestà; la matin dòp a l'é stàit trovà mòrt.
Ëd fasson ofissial a l'é parlasse ëd suissidi, ma fin d'antlora a-i son ëstaje dij dùbit su costa version.

## Soa euvra matemàtica
Soa euvra matemàtica a l'é stàita adressà a l'ancamin vers ël càlcol antëgral.
Peui a l'é anteressasse a j'aplicassion dla matemàtica a la vita sossial.

## Euvre prinsipaj
* De calcul intégral (1765).
* Essai sur l'application de l'analyse à la probabilité des décisions rendue à la pluralité des voix (1785).

Caritat ëd Condorcet, Jean Antoine
Caritat, Jean Antoine
Caritat ëd Condorcet, Jean Antoine
Caritat, Jean Antoine
Jean Boillot

**Jean Boillot** a l'era nà a Jougn, ant ël Doubs, ai 6 ëd fërvé 1926.
Laureà an drit, passionà ëd viture, apress doi agn al Crédit lionèis dël 1954 a intra an Peugeot.
Ambelelà a farà tuta soa cariera, a l'ancamin tanme diretor dle vèndite, peui diretor comersial ant ël 1974; dël 1984 a l'é nominà pressident ëd Peugeot da Jacques Calvet, a col temp pressident dël diretòri ëd PSA.

Vice-pressident dal 1999 al 2007 dël consèj ëd dzorvijansa ëd PSA, cand ël pressident Pierre Peugeot a meuir dël 2002, Boillot a dventa pressident provisòri për chèich mèis.

Boillot a l'é considerà tanme ël pare ëd la Peugeot 205, e a l'é stàit chiel a propon-e a Jean Todt dë dventé diretor ëd Peugeot Talbot Spòrt.
A l'é mòrt a Paris ai 30 ëd mars 2010.

Boillot, Jean
Pierre Rostini

**Pierre Rostini** a l'era nà a Paris ai 2 ëd mars 1920.
Apress djë studi scondari a Ajaccio, a l'é anscrivusse a la facoltà ëd litre d'Aix-en-Provence ant ël 1940, mantend ij sò studi an fasend ël magìster an colege.

Dël 1943 a dventa pressident ëd l'Assossiassion general ëd jë student d'Aix-en-Provence, peui comissari ai cont ëd l'UNEF.
As angagia ant l'Arzistensa, an particolar an butand dij volantin ant ij lìber dla biblioteca universitaria.
Al congress ëstrasordinari dl'UNEF ëd novèmber 1944 a l'é nominà pressident ëd la comission d'epurassion; a dventa vice-pressident dël sindicà djë student.
Ant l'istess perìod a l'é segretari general ël l'Union patriòtica dj'organisassion djë student (UPOE) ch'a argropa l'UNEF e j'organisassion polìtiche e religiose s-ciodùe da l'Arzistensa.
A arpresenta l'UNEF al rëscontr mondial dla gioventura a Londra ant ël 1945 e a guida la delegassion fransèisa al rëscontr antërnassional ëd jë student ch'as ten a Praga ai 17 ëd novèmber 1945.
An cost'ocasion a pressied ël comità preparatòri antërnassional al rëscontr mondial che, sempe a Praga, ai 17 ëd novèmber 1946 a l'ha creà l'Union antërnassional ëd jë student (UIE).
Për l'UNEF e l'UIE a l'ha organisà ij gieugh universitari ëd Paris dël 1947.
Rostini a l'ha pressiedù l'Union nassional ëd j'assossiassion universitarie e ël Paris Université-Club.
A l'é un dij fondador dël Comità olìmpich Pierre de Coubertin.
A l'é angagiasse për la francofonìa, dësvlupand dle relassion, dzortut tanme editor, con vàire pais african.

Dal 1950 Rostini a l'ha travajà tanme giornalista.
A l'ha dirigiù l'arvista Ésope, ël giornal Kouakou e L'écho d'Afrique a parte dal 1986.
A l'ha travajà për un pòch con Boris Souvarine e l'Anstitù dë stòria sossial, dësvlupand dle liure con vàire sindicalista, dzortut coj ëd Fòrsa ovriera.
A l'é mòrt a Paris a j'8 d'avril 2010.

Rostini, Pierre
Rostini, Pierre
Rostini, Pierre
Ceres (Scòssia)

**Ceres** a l'é na comun-a dla Scòssia, ant la contà Fife, ëd 1500 abitant.
A resta apopré a 20 chilòmeter a sud ëd Dundee.

Fin-a al sécol ch'a fa XVII sò nòm a l'era *Seres*.

Categorìa:Sità scossèise
Ceres (Brasil)

**Ceres** a l'é na comun-a d'apopré 23.000 abitant ant lë stat ëd Goiàs, an Brasil.

A resta ant la val ëd San Patrissi, a scasi 200 chilòmeter a nòrd-òvest ëd Brasilia.

Categorìa:Brasil
Categorìa:Sità dl'América meridional
Euskaldunon Egunkaria

**Euskaldunon Egunkaria** a l'era un giornal cotidian, ël prim tut an lenga basca.
A l'era stàit creà dël 1990.
Ël giornal a vendìa 15000 còpie al di, a l'avìa 40000 letor regolar e a fasìa travajé 151 përson-e.
Ai 20 ëd fërvé dël 2003 ël giùdes Juan Del Olmo Galvez a l'ha ordinane la saradura temporania e l'arestassion ëd na desen-a dij sò quàder.

Categorìa:Giornaj
Olocàust

L**'Olocàust** dal grèch: *holos* "complet" e *kaustos* "feugh për sacrifissi"; (o **Shoa** (שואה) en ebréo) a designa ël genossidi ëd 17 milion ëd përson-e (dont pi ëd 5 milion d'Ebreo europèngh) durant la Sconda Guèra Mondial faìt da l'Almagna nasista.

Categorìa:Rassism
Categorìa:Sconda guèra mondial
Leonardo Cremonini

Pitor.
**Leonardo Cremonini** a l'era nà a Bològna ai 25 ëd novèmber 1925.
A l'era fieul d'un ferovié, artista diletant che a l'ha anviaralo a la pitura.

Dël 1935 ël pare a l'é trasferì e la famija a tramuda a Pàola, an Calabria.
Cremonini a l'é dotà e, titolar ëd na borsa dë studi, a peul ëstudié dal 1932 al 1936 a l'Academia dle bele art a Bològna, peui a l'Academia ëd Brera a Milan.
Dël 1948 a espon a Veron-a.
Con n'àutra borsa dë studi, dël 1951 a va a sté a Paris e a fa soa prima esposission ambelelà al Sènter d'art italian.
Soa prima esposission an galarìa a l'é dël 1952, a la galarìa Catherine Viviano ëd New York (andoa a esponrà quatr vire an des agn).
Dël 1960 a espon a la galarìa dël Dragon a Paris, anté ch'a esponrà ancor soens.

Soa prima retrospetiva a l'é dël 1969, al Palass dle bele art ëd Brussel.
Con j'agn a na farà d'àutre, dont a Paris, Praga, Tokyo, Basilea, Milan.
Dël 1983 a l'é nominà cap ëd laboratòri a la Scòla nassional superior dle bele art ëd Paris dal ministr ëd la coltura Jack Lang.

Leonardo Cremonini a l'é mòrt a Paris ai 12 d'avril 2010.

## Sò stil
Anfluensà da Morandi, Sironi, Casorati, Francis Bacon, Bernard Lorjou, soe prime euvre a arpresento, ant un filon espressionista, dij còrp torturà e dij beu splà.

Pì tard, soa art a evòlv vers na pitura d'anspirassion pì anteletual, motobin sofisticà.

Cremonini, Leonardo
Nathalia Dill

.

**Nathalia Goyannes Dill Orrico** (Rio de Janeiro, Brasil, 24 ëd mars dël 1986), a l'é stàita n'atris brasilian-a.
 

Dill, Nathalia
Malmö

**Malmö** a l'é na sità ëd 316.810 abitant (2014) an Svessia.
A l'é la tersa sità dla Svessia për popolassion, apress Stocòlma e Göteborg.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ilmar Reepalu.

Categorìa:Sità svedèise
Arlena di Castro

**Arlena di Castro** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 867 (Cens. 2001) abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 22,32 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  38,84 ab/km quadrà. A confin-a con Cellere, Piansano, Tessennano, Tuscania.

Categorìa:Sità italian-e

Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Viterb
Bomarzo

**Bomarzo** a l'é na comun-a dla region Lassio, an provincia ëd Viterb, con sirca 1.615 abitant (dàit dël censiment dël 2001). As dëstend an s'na surfassa ëd 39,89 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd 40,49 abitant al chilòmeter quadrà. A confin-a con Attigliano (an provinsa ëd Terni), Bassano in Teverina, Giove (an provinsa ëd Terni), Graffignano, Soriano nel Cimino, Viterb, Vitorchiano.

## Galarìa

File:Bomarzo parco mostri orco.jpg|Parch
File:Bomarzo-Chiesa di Santa Maria Assunta.JPG|Cesa ëd Santa Marìa Assonta
File:Bomarzo-Il Campanile.JPG|Dòm
File:Bomarzo- Chiesa di S.Maria della Valle.JPG|Cesa ëd Santa Marìa dla Val
File:Bomarzo-Chiesa di S.Anselmo.JPG|Cesa ëd Sant Anselm


Categorìa:Comun dla provincia ëd Viterb
Cellere

**Cellere** a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 1.301 (Cens. 2001) abitant. A s'ëstend për n'aira ëd 37,16 km², con na densità ëd popolassion ëd  35,01 ab/km². A confin-a con Arlena di Castro, Canino, Ischia di Castro, Piansano, Tessennano, Valentano.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Viterb
Tuscania

**Tuscania** () a l'é na comun-a dla region Lassio, provincia ëd Viterb, con sirca 7.717 (Cens. 2001) abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 208,03 km², con na densità ëd popolassion ëd  37,10 ab/km². A confin-a con Arlena di Castro, Canino, Capodimonte, Marta, Montalto di Castro, Monte Romano, Piansano, Tarquinia, Tessennano, Viterb.

Não confundir com a região italiana da Toscânia (*Toscana* em italiano), que fica mais a norte.

Categorìa:Sità italian-e
Categorìa:Comun-e ëd Lassio
Categorìa:Comun dla provincia ëd Viterb
Anicio Manlio Torquà Severin Boessi

Filòsof e matemàtich.
**Anicio Manlio Torquà Severin Boessi** a l'era nà dël 480 e a l'é mòrt dël 524.
A l'é stàit tradutor ëd j'euvre ëd Nicòmaco e d'Euclid.

## Euvre prinsipaj
* De consolatione philosophiae.
* De institutione aritmetica.
* Mathematica sine motu inabstracta.

Boessi, Anicio Manlio Torquà Severin
Boessi, Anicio Manlio Torquà Severin
Boessi, Anicio Manlio Torquà Severin
Imre Lakatos

Filòsof.
**Imre Lipschitz** a l'era nà dël 1922.
Durant la guèra a l'ha cangià sò cognòm an **Molnar** e peui an **Lakatos** pr'ëscapé a le përsecussion anti-ebreo.

A la Scola ëd conomìa ëd Londra, Lakatos a l'ha ancontrà Karl Popper, dont a l'é stàit anlev e peui colega, bele che dle vire a l'é artrovasse su posission diferente.
Antra soa idèje pì amportante a-i é cola ëd porté ant la matemàtica ël faussificassionism popperian.

A l'é mòrt dël 1974.

Lakatos, Imre
Triàngol medial

Dàit un triàngol T, as ciama **triàngol medial** ëd T ël triàngol dont ij vértes a son ij pont mesan dle bande ëd T.

Ël sercc anscrivù ant ël triàngol medial as ciama sercc dë Spieker ëd T.

Categorìa:Geometrìa
Triàngol òrtich

Dàit un triàngol T, ël triàngol determinà dai pé dj'autësse ëd T as dis **triàngol òrtich** ëd T.

Le tre autësse d'un triàngol a son le bisetris ëd sò triàngol òrtich.

Categorìa:Geometrìa
Reta ëd Simson

Ch'as consìdero un triàngol T e un pont P.
Ch'as ciamo P_1, P_2 e P_3 ij pont simétrich ëd P rëspet a le tre bande ëd T.
Na propietà arnomà a fortiss che P_1,P_2,P_3 a son alinià si e mach si P a resta an sla sirconferensa sirconscrita a T.
La reta che ij tre pont a detérmino a l'é ciamà **reta ëd Simson**.

Categorìa:Geometrìa
Röyksopp

Ij **Röyksopp** a son na formassion eletrònich pop norvegèisa, formasse a Tromsø a l’inissi dj'agn ‘90. 
La banda a l'é formà mach da Torbjørn Brundtland (cantant e sintetisator) e da Svein Berge (cantant, sintetisator e baterìa eletrònica) ai quaj as son giontasse ant l’ùltim disch, *Junior*, dle contribussion d’àutri artista ‘me le cantante svedèise Lykke Li, Karin Dreijer Andersson e Robyn.

## Àlbom
*2001 - *Melody A.M.* 
*2005 - *The Understanding* 
*2006 - *Röyksopp's Night Out* (live EP) 
*2007 - *Back to Mine* (Compilation) 
*2009 - *Junior*
*2010 - *Senior*
*2014 - *The Inevitable End*
*2022 – *Profound Mysteries*
*2022 – *Profound Mysteries ll*
*2022 – *Profound Mysteries III*
*2025 – *True Electric*

## Ep e sìngoj
* 2000 - *So Easy* 
* 2001 - *Eple* 
* 2001 - *Poor Leno* 
* 2002 - *Remind Me / So Easy* 
* 2002 - *Remind Me* 
* 2002 - *Sparks* 
* 2005 - *Only This Moment* 
* 2005 - *49 %* 
* 2005 - *What Else Is There?* 
* 2006 - *Beautiful Day Without You* 
* 2009 - *Happy Up Here* 
* 2009 - *The Girl and the Robot* (feat. Robyn) 
* 2009 - *This Must Be It*
* 2020 - *Lost tapes*

Categorìa:Formassion musicaj pop
Altino

**Altino** a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 2.532 abitant   . 
A s'ëstend për n'aira ëd 15 km², con na densità ëd popolassion ëd  169 ab/km². A confin-a con Archi, Atessa, Casoli, Perano, Roccascalegna, Sant'Eusanio del Sangro.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Chieti
Archi

**Archi** a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 2.336 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 28 kilòmetr quadrà, con na densità ëd popolassion ëd  83 ab/km quadrà. A confin-a con Altino, Atessa, Bomba, Perano, Roccascalegna, Tornareccio.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Chieti
Civitaluparella

**Civitaluparella** a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 432 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 22 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, con na densità ëd popolassion ëd  20 ab/km quadrà. A confin-a con Borrello, Fallo, Montebello sul Sangro, Montelapiano, Montenerodomo, Pennadomo, Pizzoferrato, Quadri.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Chieti
Colledimacine

**Colledimacine** a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 286 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 11 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, con na densità ëd popolassion ëd  26 ab/km quadrà. A confin-a con Lama dei Peligni, Lettopalena, Montenerodomo, Taranta Peligna, Torricella Peligna.

Categorìa:Comun dla provincia ëd Chieti
Cupello

**Cupello** a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 4.413 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 48 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, con na densità ëd popolassion ëd  92 ab/km quadrà. A confin-a con Fresagrandinaria, Furci, Lentella, Montenero di Bisaccia (CB), Monteodorisio, San Salvo, Vasto.

#### 
* Mapa no Google Maps

Categorìa:Comun dla provincia ëd Chieti
Fresagrandinaria

**Fresagrandinaria** a l'é na comun-a dla region Abruss, provincia ëd Chieti, con sirca 1.088 abitant   . A s'ëstend për n'aira ëd 24 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, con na densità ëd popolassion ëd  45 ab/km quadrà. A confin-a con Cupello, Dogliola, Furci, Lentella, Mafalda (CB), Palmoli, San Buono.

#### 
*Mapa no Google Maps

Categorìa:Comun dla provincia ëd Chieti