open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Consiglio di Rumo

**Consiglio di Rumo** (*San Grigoeu* o *Consili* an dialet laghé) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 10/02/2011; da l'11/02/2011 a l'é unisse aj comun ëd Germasino e Gravedona për formé ël neuv comun ëd Gravedona ed Uniti. 

Al 01/01/2011 Consiglio di Rumo a l'avìa 1.202 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Gravedona ed Uniti
Civenna

**Civenna** (*Scivéna* an dialet valassinèis) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é stàit ancorporà ant ël comun ëd Bellagio 

Al 01/01/2014 Civenna a l'avìa 741 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Bellagio
Alfonso Ogliaro

**Alfonso Ogliaro** a l'era nà a Biela dël 1897.
Dirigent sindical dj'ovrié murador, a l'é mòrt deportà ant ël camp ëd Gusen dël 1945.

Ogliaro, Alfonso
Callistosporium xanthophyllum

## Un pissacan: Callistosporium xanthophyllum

### Descrission
Capel fin a 5 cm, pòch igròfan, da òcra olivastr a gris vërdastr an sëccand. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 0,6 cm, fibrilosa. Lamele s-ciasse, strèite, giàune, dël midem color o a arfless vinos.

### Ambient
A chërs a bocc, dzora a bòsch ëd conìfera o ëd latifeuja sempevërda.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Callistosporium xanthophyllum*** (Malençon & Bertault) Bon

Categorìa:Callistosporium
Ël tòr

**Ël tòr** - *arvista lìbera dij piemontèis* - a l'é stàit n'arvista ëd coltura piemontèisa fondà e dirigiùa da Luis Olivé.
A-i son surtijne an tut 32 nùmer, dai 14 ëd luj 1945 ai 15 dë dzèmber 1948.

La linia ëd la publicassion a l'era spiegà ant l'artìcol ëd fond dël nùmer 1, antitolà «Proponiment dël Tòr - Paròle ciàire», anté che ël diretor Olivé a scrivìa: «Noi i-j tenoma mach a dì [...] che i saroma, 'dnans a tut e 'dzora tut, orgojosament piemontèis.»

Categorìa:Giornaj an piemontèis
Tricholoma boudieri

## Un pissacan: Tricholoma boudieri

### Descrission
Capel fin a 8 cm, soens bombà, sech, chërpà, ciàir peui anrossent, brun carmin. Gamba da reusa porprà a carmin vinos. Lamele ciaire, con ël fil rosà peui porprà. Carn rosastra. Odor pitòst aromàtich.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tricholoma boudieri** (Barla) Barla

Categorìa:Tricholoma
Categorìa:Figure da buté
Tricholoma lascivum

## Un pissacan: Tricholoma lascivum

### Descrission
Capel fin a 8 cm, bombà o piat, sech, crema bes peui ocra ciàir uniform. Gamba àuta fin a 8 cm e larga fin a 1,5 cm, silìndrica, biancastra un pòch anrossenta. Lamele pòch s-ciasse, bianche peui rossastre ciàire. Carn ciàira con odor ëd fior (portugal?). Savor débol.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tricholoma lascivum** (Fr. : Fr.) Gillet

Categorìa:Tricholoma
Domaso

**Domaso** (*Domas* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.472 abitant , ant la provinsa ëd Còm. As treuva an sla riva ossidental dël Lagh ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pietro Angelo Leggeri (dal 30/03/2010, scond mandà dal 01/06/2015).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Tricholoma sulphurescens

## Un pissacan: Tricholoma sulphurescens

### Descrission
Capel fin a 13 cm, bombà, bianch, motobin angiaunent (da giaun cròm a òcra giàun viv a la fin). Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, bianca, men angiaunenta. Lamele pòch s-ciasse, pa regolar, bianche, un pòch angiaunente. Carn ciaira. Odor frutà. Savor un pòch beus.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tricholoma sulphurescens** Bresadola

Categorìa:Tricholoma
Tricholoma pseudoalbum

## Un pissacan: Tricholoma pseudoalbum

### Descrission
Capel fin a 14 cm, da bombà a pa regolar, con ël bòrd scanalà, sech, bianch un pòch macià a la manipolassion. Gamba àuta fin a 15 cm e larga fin a 2 cm, motobin gorëgna, bianch monëtta. Lamele motobin s-ciasse e regolar, bianche, monëtte. Carn bianca con odor fòrt, com d'inseticida. Savor fòrt, beus e amèr.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje e ant ij tajiss.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tricholoma pseudoalbum** Bon

Categorìa:Tricholoma
Categorìa:Figure da buté
Tricholoma viridilutescens

## Un pissacan: Tricholoma viridilutescens

### Descrission
Capel fin a 8 cm, da cònich-bombà fin a pupa, brun oliva al sènter, giàun groson da d'àutre part, con ël bòrd giàun vërdastr viv. Lamele biancastre con ël fil giàun da fòra. Gamba àuta fin a 10 cm e larga fin a 1,5 cm, da biancastra a giaunastra, fibrilosa. Odor e savor farinos.

### Ambient
A chërs sota le latifeuje, un pòch a l'ùmid.

### Comestibilità

Sensa anteresse alimentar.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Tricholoma viridilutescens** Moser

Categorìa:Tricholoma
Categorìa:Figure da buté
Giancu du Feipu

Ël vin **Giancu du Feipu** as prodov ant la comun-a d'Albenga an provinsa ëd (Savon-a).

La zòna ëd produssion a l'é la frassion ëd *Bastia* d'Albenga.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Golfo del Tigullio

Ël vin **Golfo del Tigullio** as produv ant la zòna dël Gòlf dël Tigullio an provinsa ëd Génoa.

Categorìa:Vin bianch
Categorìa:Vin ëd la Liguria
Grenaccia ëd Quiliano

Ël vin **Grenaccia ëd Quiliano** as prodov ant la comun-a ës Quiliano an provinsa ëd (Savon-a).

A l'é un vin ëd gran elegansa. A smija che l'uvagi a sia stàit amportà da la Spagna ant ël 1700.

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Ertaverde bianch

Ël vin **Ertaverde bianch** as prodov ant la comun-a ëd Riccò del Golfo an provinsa ëd (La Spessia).

Categorìa:Vin ëd la Liguria
Faggeto Lario

**Faggeto Lario** (*Fasgee* an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.212 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Raffaele Ceresa (dal 14/06/2004, second mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Drezzo

**Drezzo** (*Drèzz* an dialet comasch) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é fondusse con Parè e Gironico e a fa part dël comun ëd Colverde 

Al 01/01/2014 Drezzo a l'avìa 1.296 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Colverde
Dosso del Liro

**Dosso del Liro** (*Dòss* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 264 abitant , ant la provinsa ëd Còm. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Luciana Palo (da l'08/06/2009, scond mandà dal 25/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Gravedona

**Gravedona** (*Gravedona* ëdcò an dialet laghé) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 10/02/2011; da l'11/02/2011 a l'é unisse aj comun ëd Consiglio di Rumo e Germasino për formé ël neuv comun ëd Gravedona ed Uniti. 

Al 01/01/2011 Gravedona a l'avìa 2.779 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Gravedona ed Uniti
Laglio

**Laglio** (*Laj* an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa d' 885 abitant , ant la provinsa ëd Còm. As treuva an sla riva esterna dël branch ossidental dël Lagh ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Pozzi (dal 16/04/2008, second mandà dal 06/06/2013).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Lambrugo

**Lambrugo** (*Lambrugh* an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.466 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Costanzo (dal 27/05/2013).

## Sità gemelà
Lambrugo a l'é gemelà con:
*  Rajcza, Polònia

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Lanzo d'Intelvi

**Lanzo d'Intelvi** (*Lanz* an dialet comasch) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2016; dal 01/01/2017 a l'é unisse aj comun ëd Pellio Intelvi e Ramponio Verna për formé ël neuv comun d'Alta Valle Intelvi 

Al 01/01/2016 Lanzo d'Intelvi a l'avìa 1.447 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Alta Valle Intelvi
Lasnigo

**Lasnigo** (*Lasnigh* an dialèt valassinèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 482 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Patrizia Mazza (dal 06/06/2016; dagià sìndich dal 2001 al 2011).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Lenno

**Lenno** (*Lenn* an dialet local) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é unisse aj comun ëd Mezzegra, Ossuccio e Tremezzo për formé ël neuv comun ëd Tremezzina 

Al 01/01/2014 Lenno a l'avìa 1.873 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Tremezzina
Longone al Segrino

**Longone al Segrino** (*Longon* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.878 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Angelo Navoni (dal 14/06/2004, second da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Deutsche Grammophon

**Deutsche Grammophon** (**DG**) a l'é na ca discogràfica specialisà ant la mùsica clàssica.
Soa sede a l'é a Amborgh.

Sò vir d'afé anual a l'é antra ij 15 e ij 20 milion d'éuro.

## La stòria
Dël 1898 a Hannover ij frej Emil, Manfred e Joseph Berliner a l'han creà la marca **Deutsche Grammophon Gesellschaft mbH**.

Con la prima guèra mondial, la dita a l'é separasse an doe branche, an fasend nasse l'EMI an Anghiltèra.
A l'época dla sconda guèra mondial, Siemens a l'avìa catala, an fasend-ne n'utiss ëd la propaganda nasista.

Al di d'ancheuj, propietari dla marca a l'é l'argropament Universal Music Group.

Categorìa:Industria
Categorìa:Mùsica
Emil Berliner

**Emil Berliner** a l'era nà dël 1851 e a l'é mòrt dël 1929.
Dël 1898, ansema ai sò frej Manfred e Joseph, a l'ha fondà a Hannover la Deutsche Grammophon Gesellschaft mbH.

Berliner, Emil
Luigi Motta

Scritor d'aventure, amis d'Emilio Salgari, al qual as anspirava.
**Luigi Motta** a l'era nà a Bussolengo dël 1881 e a l'é mòrt dël 1955.

Motta, Luigi
Motta, Luigi
Remo Formica

**Remo Formica** a l'era nà ai 30 ëd novèmber 1904.
Studios ëd literatura piemontèisa, dzortut ëd Norberto Rosa, a l'é stàit l'animator ëd j'Amis dël dialet.
A l'é mòrt ai 20 ëd luj 1965.

Formica, Remo
Giovanni Manca

Caricadurista.
**Giovanni Manca** a l'era nà a Càliari ai 23 maj 1889.

Dël 1905 a l'ha tramudà a Turin, anté ch'a l'ha studià a l'Academia Albertin-a.
Tanme caricadurista a l'ha ancaminà ant ël Due di coppe e a l'ha colaborà a vàire periòdich turinèis: Torino ride, Ma chi è?, Numero, Pasquino (dont a l'é stàit diretor).

Manca a l'ha tramudà a Tàranto e peui a Milan, anté ch'a l'é sucedù a Aldo Mazza ant ël Guerin meschino.
A l'é mòrt ëd luj 1984 an n'ospidal ëd Bérghem.

Manca, Giovanni
Lagh ëd Candia

Ël **lagh ëd Candia** a l'é un lagh dël Canavèis.
A l'ha na surfassa d'1,69 chilòmeter quàder.

Candia
Categorìa:Canavèis
Felice Momigliano

Scritor an lenga italian-a.
**Felice Momigliano** a l'era nà al Mondvì ai 27 maj 1866, an na famija ebrea divòta, fieul d'un mërcandin ch'a l'avìa combatù ant le guère d'indipendensa.

A l'avìa frequentà ël liceo al Mondvì.
Laureasse an litre, a l'ha fàit ël professor ëd filosofìa ant ij liceo.

## La militansa polìtica
Ant l'ost 1893 Momigliano a l'ha fàit part al Mondvì ëd na comission provisòria për la constitussion ëd na session aderenta al Partì sossialista dij travajeur italian; ëd gené 1894 a intra ant ël comità diretiv sossialista local e an luj a antërven a Turin a l'ancontr ëd preparassion për ël congress d'Ìmola.

Dël 1914-1915 a l'é surtì dal PSI, për esse da la part dj'antërventista.

## La mòrt
Momigliano a l'era malavi ëd na forma greva ëd nevrastenìa e a l'é mòrt an campand-se giù da la fnestra ëd soa ca a Roma ai 7 d'avril 1924.

Momigliano, Felice
Momigliano, Felice
You'll Never Walk Alone

**You'll Never Walk Alone** a l'é na canson, creà da la cobia american-a Rodgers/Hammerstein për ël musical Carousel dël 1945.

Ant l'achit a l'era stàita pensà për doe moment ant ëd l'assion teatral, peui a l'é dventà në standard për vàire cantant coma: Nina Simone, Frank Sinatra, Doris Day, Patti LaBelle e, an Euròpa, ël grop ëd Liverpool Gerry and the Pacemakers, che a l'han trasformala ant l'imn ofissial dël Liverpool FC (da ij ani '60), e dël Celtic FC (da ij ani '70).

Categorìa:Mùsica
Novedrate

**Novedrate** (*Nuedraa* an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.892 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Serafino Grassi (dal 06/06/2016; dagià sìndich dal 1997 al 2007).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Olgiate Comasco

**Olgiate Comasco** (*Olgiaa* o *Ulgiòò* an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa d'11.597 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Simone Moretti (dal 06/06/2016).

## Sità gemelà
Olgiate Comasco a l'é gemelà con:
*  Liancourt, Fransa
*  Pesterzsébet (Bùdapest), Ungherìa
*  San Cataldo, Italia

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Ossuccio

**Ossuccio** (*Ossusc* an dialet comasch) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é unisse aj comun ëd Lenno, Mezzegra e Tremezzo për formé ël neuv comun ëd Tremezzina 

Al 01/01/2014 Lenno a l'avìa 1.005 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Tremezzina
Parè

**Parè** (*Parè* ëdcò an dialet comasch) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é fondusse con Drezzo e Gironico e a fa part dël comun ëd Colverde 

Al 01/01/2014 Parè a l'avìa 1.887 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Colverde
Pellio Intelvi

**Pellio Intelvi** (*Pei* an dialet comasch) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2016; dal 01/01/2017 a l'é unisse aj comun ëd Lanzo d'Intelvi e Ramponio Verna për formé ël neuv comun d'Alta Valle Intelvi 

Al 01/01/2016 Pellio Intelvi a l'avìa 977 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Alta Valle Intelvi
Pianello del Lario

**Pianello del Lario** (*Pianello del Lario* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.058 abitant , ant la provinsa ëd Còm. As treuva an sla riva ossidental dël Lagh ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Dino Giucastro (dal 06/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Pigra

**Pigra** (*Pigra* ëdcò an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 258 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Balabio (dal 06/06/2016, dagià sìndich d'Albese con Cassano dal 1995 al 1999).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Ponna

**Ponna** (*Pona* an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 254 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Gian Antonio Sala (dal 30/05/2006, second mandà dal 01/06/2011, ters mandà dal 05/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Ponte Lambro

**Ponte Lambro** (*Pont* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.334 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ettore Antonio Pelucchi  (dal 25/05/2014).

## Sità gemelà
Ponte Lambro a l'é gemelà con:
*  Zawiercie, Polònia
*  Kamianets-Podilskyi, Ucrain-a
*  Carbone, Italia
*  Cortale, Italia

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Porlezza

**Porlezza** (*Porlessa* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.890 abitant , ant la provinsa ëd Còm. As treuva an riva al Lagh ëd Lugan.

## Aministrassion
Ël comun a l'é sota aministrassion ëstraordinària; ël Comissari Prefetissi a l'é Domenico Roncagli (dal 05/04/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Plesio

**Plesio** (*Pies* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa d'835 abitant , ant la provinsa ëd Còm. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Conti (dal 14/06/2004, scond mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Rovello Porro

**Rovello Porro** (*Rovell* o *Ruèl* an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 6.212 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël comun a l'é an aministrassion straordinaria. Ël Comissari dël Prefet a l'é Angela Pagano (dal 04/08/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
San Fedele Intelvi

**San Fedele Intelvi** (*San Fedél* an dialèt comasch) a l'é un pais ëd la Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2017; dal 01/01/2018 a l'é unisse ai comun ëd Casasco d'Intelvi e Castiglione d'Intelvi për formé ël neuv comun ëd Centro Valle Intelvi 

Al 01/01/2017 San Fedele Intelvi a l'avìa 1.827 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Centro Valle Intelvi
San Fermo della Battaglia

**San Fermo della Battaglia** (*San Fermo* an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 7.682 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

Dël 1 gené 2017 ël comun a l'ha ancorporà ël comun ëd Cavallasca. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pierluigi Mascetti (dal 06/06/2016; dagià sìndich dal 2001 al 2011).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
San Siro

**San Siro** (*San Sir* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 5.180 abitant , ant la provinsa ëd Còm. As treuva an sla riva ossidental dël Lagh ëd Còm.

Ël comun a l'é stàit creà dël 1 gené 2003 da la fusion dij comun ëd Sant'Abbondio e Santa Maria Rezzonico.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Claudio Raveglia (dal 27/05/2013).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Schignano

**Schignano** (*Schignan* an dialèt comasch) a l'é un comun dla Lombardìa d' 864 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ferruccio Rigola (dal 26/05/2014, dagià sìndich dal 1995 al 2004).

## Sità gemelà
Schignano a l'é gemelà con:
*  Saint-Amé, Fransa

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Sormano

**Sormano** (*Surman* an dialèt valassinèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 639 abitant , ant la provinsa ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Sormani (dal 16/05/2011, second mandà dal 06/06/2016; dagià sìndich dal 2001 al 2006).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Tremezzo

**Tremezzo** (*Tremez* an dialet local) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Còm. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é unisse aj comun ëd Lenno, Mezzegra e Ossuccio për formé ël neuv comun ëd Tremezzina 

Al 01/01/2014 Tremezzo a l'avìa 1.238 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Tremezzina
Trezzone

**Trezzone** (*Trezzon* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 239 abitant , ant la provinsa ëd Còm. As treuva davsin a la riva ossidental dël Lagh ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Davide Dadda (dal 16/05/2011, scond mandà dal 06/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Sorico

**Sorico** (*Soeurich* o *Suregh* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.246 abitant , ant la provinsa ëd Còm. A l'é ël pais pì a nòrd antra coj ch'as afacio sël Lagh ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ivan Tamola (dal 27/05/2013).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Valsolda

**Valsolda** (*Valsòlda* ëdcò an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.559 abitant , ant la provinsa ëd Còm. As treuva an sla riva stentrional dël Lagh ëd Lugan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giuseppe Farina (dal 16/05/2011, scond mandà dal 05/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Vercana

**Vercana** (*Vercana* ëdcò an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 757 abitant , ant la provinsa ëd Còm. A së spantia da la riva ossidental dël Lagh ëd Còm fin aj mont al confin con la provinsa ëd Sondri.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Oreste Aggio (dal 14/06/2004, scond mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Còm
Victor Horta

Architet ëd l'Art neuva.

**Victor Horta** a l'era nà dël 1861 e a l'é mòrt dël 1947.

Horta a l'ha progetà e costruì ël musé dle bele art ëd Tournai: apress djë sbòss ëd prima dël 1914, a l'é artornà a travajeje ant j'agn 1920, fòrt ëd soa dëscoerta dl'architetura merican-a.

Horta, Victor
Robert Campin

Pitor.
Nassù vers ël 1375, mòrt dël 1444.
**Robert Campin** a l'ha vivù a Tournai e a l'era arnomà pr'ij sò ritrat.

Campin, Robert
Annicco

**Annicco** (*Nich* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.049 abitant , ant la provinsa ëd Cremon-a.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Maurizio Antonio Fornasari (dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Cremon-a
Borago officinalis

## Borago officinalis
Pianta anual, peilosa, àuta fin a 20-60 cm, feuje ondolà al bòrd, coatà da pèil gris.
Fior bleu antens, a forma dë stèila. A fioriss da avril a aost.

### Ambient
A chërs ant ij pòst coltivà, ant le sev, fin a 800 méter.

### Proprietà
As deuvro lë smens për n'euli medissinal.

### Cusin-a
Le feuje giovo as peulo dovresse ant le frità e ant le torte salà.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Borago officinalis*** L.

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Borago
Bunium bulbocastanum

## Bunium bulbocastanum
Pianta che a l'ha na patata color brun larga da 2 a 4 cm, gamba anual, drita, àuta da 30 a 60 cm, bastansa ramificà. Fior a parapieuva, con 10-20 ragg, fior bianche. A fioriss da magg a luj.

### Ambient
A chërs ant ij camp ëd gran, da 400 a 1900 méter.

### Proprietà
Pa conossùe.

### Cusin-a
La patata a l'é bon-a a mangesse, bin cheuita.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Bunium bulbocastanum*** L.

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Bunium
Sylibum marianum

## Sylibum marianum
Pianta bienal, ant ël prim ann a fà le feuje, ant lë scond a fioriss. Pianta motobin spinosa, àuta fin a 1 méter e mes. A fioriss da giugn a aost.

### Ambient
A chërs ant ij pòst pa coltivà, arlongh le stra, fin a 1000 méter.

### Proprietà
Ij derivà dë sto card a son dovrà pi che d'àutr për soagné ël fìdich e ant j'anvelenament.

### Cusin-a
I but sentraj a peulo esse mangià crù, a la prima, an salada. Le cope dle fior, bujìe, a son mangià com j'articiòch.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Sylibum marianum*** (L.) Gaertner

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Sylibum
Galium verum

## Galium verum
Pianta che a viv sempe, con un risoma sot tèra da andoa a sponto le piante, àute da 20 cm a 1 méter, ëd session quadra.
Fior giàune, a fioriss da giugn a stèmber. 

### Ambient
A chërs ant ij pòst erbos e pa coltivà, fin a 1700 méter.

### Proprietà
A l'é considrà diurética e contra ij dolor. An Scòssia a l'era dovrà për tenze: le rèis për ël ross, la fior për ël giàun. Ant le culture germàniche pagan-e as dovrava coma sedativ, dont a-i ven sò nòm (*erba 'd Friga*) d'erba sacra a la dea Friga, fomna d'Odin e protetris ëd le fomne ch'a cato.

### Cusin-a
As peulo dovresse le ponte an salada.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Galium verum*** L.

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Galium
Calendula officinalis

## Calendula officinalis
Pianta anual, con feuje a lansa. Le fior a son dal giàun sòfro al groson. A l'é motibin coltivà, nopà a lë stat sërvaj a l'é bastansa ràira e a smija ëd pi a na margrita.

### Ambient
A chërs ant ij camp e ij pòst erbos, fin a 600 méter.

### Proprietà
A fà bin contra j'anfiamassion, dzortut ëd la pel.

### Cusin-a
Le feuje a peulo esse dovrà a la prima ant le salade. Le fior a coloro ëd giàun com ël safran.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Calendula officinalis*** L.

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Calendula
Stellaria media

## Stellaria media
Pianta anual, longa fin a 80 cm, a cor per tèra, soens a buta rèis a l'autëssa dij non. Le fior, cite, bianche, a son an sla ponta dle rame. A chërs dzortut ant ij mèis invernaj.

### Ambient
A chërs daspërtut, anfestant, fin a 1600 méter.

### Proprietà
As pensa ch'a l'abia dle proprietà astringente e diurétiche.

### Cusin-a
Le ponte as deuvro ant le salade e, ëdcò cheujte, as manten-o crocante.

### Notissie
Ël Balbis (1800, ai sò temp la denominassion sientìfica a l'era *Alsine media*) ant soa grafìa a arpòrta 'l nòm "*pavaronia*". Ël Capello a l'ha *puvrogna*, *puvronia*. Lë Zalli a l'ha *povrogna*, *poriona*.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
****Stellaria media*** (L.) Vill.
*

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Stellaria
Airuno

**Airuno** (*Airün*, *Irün* o *Irögn* an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.879 abitant , ant la provinsa ëd Lech. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Adele Carla Gatti (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Ballabio

**Ballabio** (*Balabi* an dialèt lechèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.069 abitant , ant la provinsa ëd Lech. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Alessandra Consonni (dal 01/06/2015).

## Sità Gemelà
Ballabio a l'é gemelà con:
*  Metsovo, Grecia
*  Hillion, Fransa 

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

 

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Voltido

**Voltido** (*Vultéd* an dialèt cremonèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 374 abitant , ant la provinsa ëd Cremon-a.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Valenti (dal 14/06/2004, scond mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 25/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Cremon-a
Bellano

**Bellano** (*Belàn* an dialèt laghé) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.231 abitant , ant la provinsa ëd Lech. As treuva an sla riva oriental dël Lagh ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Antonio Rusconi (dal 05/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

 

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Casargo

**Casargo** (*Casargh* o *Casarch* an dialèt lechèis) a l'é un comun dla Lombardìa d'830 abitant , ant la provinsa ëd Lech. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Pina Scarpa (dal 14/06/2004, scond mandà da l'08/06/2009, ters mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

 

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Introzzo

**Introzzo** (*Introeuzz* o *Tròzz* an dialèt lechèis) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Lech. 

A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2017; dal 01/01/2018 a l'é unisse ai comun ëd Tremenico e 'd Vestreno për formé ël neuv comun ëd Valvarrone. 

Al 01/01/2017 Introzzo a l'avìa 121 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Valvarrone
Lierna

**Lierna** (*Lierna* ëdcò an dialèt lechèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.207 abitant , ant la provinsa ëd Lech. As treuva an dla riva esterna dla branca oriental dël Lagh ëd Còm, ant na posission straordinaria sota 'l Mont Fopp.

## Geografìa

### Posission
Lierna as treuva:
* An sla riva oriental dël Lagh ëd Còm
* A metà stra fra Bellagio e Varenna
* Sota 'l Mont Fopp (1.060 m)
* Ant na posission isolà e caraterìstica

### Clima
Ël clima a l'é tìpich prealpin:
* Invern frèid ma pa tròp rèid
* Istà frësche e ventilà
* Pression atmosférica caraterìstica

## Stòria

### Epoca roman-a
* Lierna a l'ha d'orìgin roman-e
* Nòm ch'a peul ven-e da "Hibernia"
* Rest archeològich atestà

### Medioev
* Documentà dal 1124
* Feud dij Vësco 'd Còm
* Part dël Comun Medieval

### Epoca moderna
* Sota la signorìa dij Viscont e djë Sfòrza
* Ancorporà ant ël Ducà 'd Milan
* Svilup com paìs ëd pëscador

## Monument e leu d'anteresse

### Architeture religiose
* **Cesa ëd San Michel**: sécol XV, stil gòtich lombard
* **Oratori ëd Sant Ambrogi**: sécol XVII
* **Cesa ëd Santa Marìa**: ant la frassion ëd Genico

### Architeture sivile
* **Palass Bettoni**: sécol XVIII
* **Vila Gasparini**: sécol XIX
* **Vila Aureggi**: sécol XIX

### Sità antica
* Sentr stòrich ben conservà
* Stra cite e caraterìstiche
* Ca 'd pera con pòrti

## Coltura

### Tradission
* Festa ëd San Michel: 29 stèmber
* Sagra dël pess: a luj
* Festa dla Madòna dël Rosari: otòber

### Gastronomìa
* Pëss dël lagh
* Misultin (pëss sëccà)
* Polenta e pess

## Economìa

### Atività tradissionaj
* Pësca professional
* Coltivassion ëd l'uliv
* Artigianà local

### Turism
* Svilup dal sécol XIX
* Vile e residense 'd vacansa
* Atività ricreative e sportive

## Aministrassion

### Evolussion demogràfica

## Persone lià a Lierna

### Abitant famos
* Giacomo Puccini: compositor, a l'ha sogiornà a Lierna
* Vàire artista e scritor italian e strangé

## Vëdde 'dcò
* Lagh ëd Còm
* Bellagio
* Varenna
* Provincia ëd Còm

## Colegament estern
* Sit istitussional
* Anformassion turìstiche

## Arferiment

 

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Perego

**Perego** (*Péregh* an dialèt brianseul) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Lech. 

A l'é stait un comun autònom fin al 29/01/2015; dal 30/01/2015 a l'é unisse al comun ëd Rovagnate për formé ël neuv comun ëd La Valletta Brianza. 

Al 01/01/2015 Perego a l'avìa 1.799 abitant .

## Arferiment

Categorìa:La Valletta Brianza
Premana

**Premana** (*Promana* o *Promane* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.281 abitant , ant la provinsa ëd Lech. 

## Aministrassion
Ël comun a l'é sota aministrassion ëstraordinaria; ël Comissari dël Prefèt a l'é Marcella Nicoletti (dal 03/02/2017).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

 

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Sirtori

**Sirtori** (*Sirtol* o *Sìrtor* an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.819 abitant , ant la provinsa ëd Lech. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Davide Maggioni (dal 30/05/2006, scond mandà dal 16/05/2011, ters mandà dal 06/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Torre de' Busi

**Torre de' Busi** (*Torr de Bus* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 2.072 abitant , ant la provinsa ëd Bérghem. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Eleonora Ninkovic (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Bérghem
Valgreghentino

**Valgreghentino** (*Carghentin* an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.464 abitant , ant la provinsa ëd Lech. 

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Brambilla (dal 26/05/2014).

## Sità Gemelà
Valgreghentino a l'é gemelà con:
*  Saint-Rémy-en-Rollat, Fransa 

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Varenna

**Varenna** (*Varena* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 786 abitant , ant la provinsa ëd Lech. As treuva an sla riva oriental dël Lagh ëd Còm.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mauro Manzoni (dal 06/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

 

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech
Verderio Inferiore

**Verderio Inferiore** (*Verdé de Sot* an dialèt brianseul) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Lech. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é unisse al comun ëd Verderio Superiore për formé ël neuv comun ëd Verderio. 

Al 01/01/2014 Verderio Inferiore a l'avìa 3.069 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Verderio
Vestreno

**Vestreno** (*Vestren* an dialèt lechèis) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Lech. 

A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2017; dal 01/01/2018 a l'é unisse ai comun d'Introzzo e 'd Tremenico për formé ël neuv comun ëd Valvarrone. 

Al 01/01/2017 Vestreno a l'avìa 310 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Valvarrone
Brennivin

Ël **brennivin** a l'é na grapa tìpica dl'Islanda, a base 'd patate aromatisà al cumin.
A l'é stranomà la *Mòrt nèira*.

Categorìa:Bèive
Vincenzo Curia

Cronista.
**Vincenzo Curia** a l'era nà dël 1921 e a l'é mòrt dël 2010.

A l'ha travajà a La Repubblica e dël 2008 a l'ha arseivù ël premi ëd cronista dl'ann dal pressident ëd la repùblica italian-a, Napolitano.

Curia, Vincenzo
Simple Minds

Ij **Simple Minds** a son na formassion musical scossèisa, formasse a Glasgow dël 1977.

La banda a l'era formà an prinsipi da *Jim Kerr* (cantant e përsonalità pì an vista) e da *Charlie Burchill* (ghitarista). 
Dla fin dël 1977 as gionto *Derek Forbes* al bass, *Mick MacNeil* a le tastadure e *Brian McGee* a la baterìa.
 
L'àlbom d'esordi dij Simple Minds, *Life in a Day* (1979), a va dapress a la mùsica eletrònica post-punk, e as sent ëd fasson evidenta l'influensa ëd David Bowie e dij Kraftwerk.

Dël 1982 ij Simple Minds a l'han publicà l'àlbom *New Gold Dream* (81, 82, 83, 84), ch’a l’é stàit un pont ëd cambiament important an soa stòria. 
L'àlbom a l’é considerà ‘me un dij pi rapresentativ dël moviment new wave an camin a nasse. 
Canson ‘me *New Gold Dream* e *Somewhere, Someone in Summertime* a men-o la banda ai pi àut livej ant ël senari internassional.

A la mità dj'agn '80, per inissiativa ëd Kerr, ij Simple Minds a l'han comensà a s’angagé an polìtica, an sostenend Amnesty International, e an organisand ant ël Regn Unì e ant jë Stat Unì d'América grand consert contra ël regim dl'apartheid sud-african dzortut con l'avosà canson *Mandela Day*, an onor ëd Nelson Mandela.

## Euvre prinsipaj

*	1979 *Life in a Day* 
*	1979 *Real to Real Cacophony* 
*	1980 *Empires and Dance* 
*	1981 *Sons and Fascination/Sister Feelings Call* 
*	1982 *New Gold Dream (81, 82, 83, 84)* 
*	1983 *Sparkle in the Rain* 
*	1985 *Once Upon a Time* 
*	1989 *Street Fighting Years* 
*	1991 *Real Life* 
*	1995 *Good News from the Next World* 
*	1998 *Néapolis* 
*	2001 *Neon Lights* 
*	2002 *Cry* 
*	2005 *Black & White 050505* 
*	2009 *Graffiti Soul*
 
## Àlbom dal viv

*	1985 *Summertime In Glasgow (featuring Bono)* - bootleg 
*	1987 *Live in the City of Light* 
*	1998 *Real Live 91*

Categorìa:Mùsica legera
Lion (matemàtich)

**Lion** a l'era un matemàtich.
Ëd chiel as sa gnente, gavà ch'a l'era ativ dantorn al 380 aGC.

A l'ha scrivù un lìber d*'Element*.

Categorìa:Matemàtich
Categorìa:Siensià dël IV sécol aGC
Borghetto Lodigiano

**Borghetto Lodigiano** (*Burghét* an dialèt lodisan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.424 abitant , ant la provinsa ëd Lòd.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanna Gargioni (dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Lòd
Santiago Tequixquiac

**Santiago Tequixquiac**, l'é un cit paisòt ch'a resta a nòrd ëd Sità dël Méssich ant lë stat dël Méssich; sò vèj nòm an lenga otomí a l'é Mbije. Ël pais a l'é partagià an sinch borgià (*barrios*) e na colònia:
* *Barrio de San José* (na vira ciamà Taxdho)
* *Barrio de San Mateo* (na vira ciamà Hueycalco)
* *Barrio de San Miguel*
* *Barrio de Santiago o Centro* (na vira ciamà Tequixquiac)
* *Barrio del Refugio* (na vira ciamà Acatlán)
* *Colonia Ejidal Adolfo López Mateos*.

Categorìa:Sità dël Méssich
Categorìa:Méssich (stat federal)
Asola

**Asola** (*Àsula* an dialèt mantoan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 10.093 abitant , ant la provinsa ëd Màntoa.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Raffaele Favalli (dal 26/05/2014).

## Sità gemelà
Asola a l'é gemelà con:
*  Lésigny, Fransa
*  Leingarten, Gërmania

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Màntoa
Borgoforte

**Borgoforte** (*Borchfòrt* an dialet mantoan) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Màntoa. 

A l'é stait un comun autònom fin al 03/02/2014; dal 04/02/2014 a l'é unisse al comun ëd Virgilio për formé ël neuv comun ëd Borgo Virgilio. 

Al 01/01/2014 Borgoforte a l'avìa 3.467 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Borgo Virgilio
Dosolo

**Dosolo** (*Dösul* ant ël dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.418 abitant , ant la provinsa ëd Màntoa.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Vincenzo Madeo (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Màntoa
Felonica

**Felonica** (*Flonga* an dialet local) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Màntoa. 

A l'é stait un comun autònom fin al 28/02/2017; dal 1m ëd mars 2017 a l'é stàit ancorporà ant ël comun ëd Sermide për formé ël neuv comun ëd Sermide e Felonica. 

Al 01/01/2017 Felonica a l'avìa 1.336 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Sermide e Felonica
Pieve di Coriano

**Pieve di Coriano** (*La Péf* an dialèt bass mantoan) a l'é un pais dla Lombardìa, an provinsa ëd Màntoa.

A l'é stait un comun autònom fin al 31/12/2017; dal 01/01/2018 a l'é unisse ai comun ëd Revere e Villa Poma për formé ël neuv comun ëd Borgo Mantovano. 

Al 01/01/2017 Pieve di Coriano a l'avìa 1.033 abitant .

## Arferiment

Categorìa:Borgo Mantovano
Albairate

**Albairate** (*Bairaa* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 4.684 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Giovanni Pioltini (dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Milan
Categorìa:Comun dla Sità Metropolitan-a ëd Milan
Serravalle a Po

**Serravalle a Po** (*Seravàl* an dialèt mantoan) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 1.498 abitant , ant la provinsa ëd Màntoa. Ël pais a resta a 28 chilòmeter dal capleugh, a n'autëssa ëd 15 méter.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Tiberio Capucci (dal 13/06/2014, dagià sìndich dal 1999 al 2009).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Màntoa
Cassina de' Pecchi

**Cassina de' Pecchi** (*Casina dè Pèch* an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 13.652 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Massimo Ivan Mandelli (dal 26/05/2014).

## Sità gemelà
Cassina de' Pecchi a l'é gemelà con:
*  Élancourt, Fransa

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

CassinadePecchi
CassinadePecchi
Paderno Dugnano

**Paderno Dugnano** (*Paderna Dugnan* an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 46.633 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Alparone (dal 08/06/2009, second mandà dal 09/06/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

PadernoDugnano
PadernoDugnano
Sonchus oleraceus

## Sonchus oleraceus
Pianta anual, àuta da 20 a 100 cm, drita e un pòch ramificà, con feuje lunghe, slargà a la sima, dividùe. Fior giàune, da mars a otóber.

### Ambient
A chërs ant ij pra, ij camp e j'òrt; al bòrd ëd le stra, fin-a an sità. A chërs fin a 1700 méter.

### Proprietà
A l'é stàita motobin dovrà an erboristerìa, adess a l'é quase dësmentià. As pensava ùtil an dasend ël làit. A l'é diurética e imuno-stimolanta.

### Cusin-a
A l'é bon sia crù an salada che bujì con d'àutre erbe.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Sonchus oleraceus*** L.

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Sonchus
Equisetum arvense

## Equisetum arvense
Pianta motobin primitiva, con piante vërde stérij. Le piante fértij a son sempie, con na sòrt dë spi a la sima che a pòrta je spòre. Quand che le spòre a dròco, la pianta fértil a dventa com cola stéril. A produv je spòre a mars-magg.

### Ambient
A chërs ant ij pòst ùmid, fin a 2000 méter.

### Proprietà
A ven dovrà për fé un decòt për combate ij càlcoj renaj e ij dolor a j'articolassion.

### Cusin-a
An cusin-a a l'é pa dovrà përchè pa tute le përson-e a lo sopòrto.

## Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
***Equisetum arvense*** L.

Categorìa:Erbe an cusin-a
Categorìa:Equisetum
Costrutivism

Ël **costrutivism** a l'é na teorìa dl'amprendiment, antroduvùa da Piaget.
Conforma a costa teorìa, la conossensa mincadun as la costruiss ant la pròpia testa e a l'é nen presenta da la nàssita ni a esist ëd fasson indipendenta da l'antërassion uman-a.

Categorìa:Educassion
Pierre Varignon

Matemàtich.
Nassù dël 1654, mòrt dël 1722.
A l'é stàit anlev ëd Jakob Bernoulli.

Varignon, Pierre
Varignon, Pierre
Jakob Hermann

Matemàtich.
Nassù dël 1678, mòrt dël 1733.

## Euvre prinsipaj
***Phoronomia** (1716)
A l'é un tratà ëd dinàmica.

Hermann, Jakob
Pozzuolo Martesana

**Pozzuolo Martesana** (*Pusöl* an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa d'8.458 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Angelo Maria Caterina (da l'08/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Pozzuolomartesana
Pozzuolomartesana
Pregnana Milanese

**Pregnana Milanese** (*Pregnana* an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 7.204 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Sergio Romeo Maestroni (dal 29/05/2007, second mandà da l'08/05/2012).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

 

Categorìa:Comun dla provincia ëd Milan
Categorìa:Comun dla Sità Metropolitan-a ëd Milan
Pozzo d'Adda

**Pozzo d'Adda** (*Pozz* an dialèt local) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 6.032 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Roberto Botter (dal 16/05/2011, second mandà dal 06/06/2016).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Pozzodadda
Pozzodadda
San Giuliano Milanese

**San Giuliano Milanese** (*San Giuliàn* an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 38.226 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Marco Segala (dal 21/06/2016).

## Sità gemelà
San Giuliano Milanese a l'é gemelà con:
*  Bussy-Saint-Georges, Fransa
*  Curtea de Argeș, Romanìa

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Sangiulianomilanese
Sangiulianomilanese
Trezzano sul Naviglio

**Trezzano sul Naviglio** (*Trezzan sul Navili* an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 20.790 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Fabio Bottero (dal 10/06/2014).

## Sità gemelà
Trezzano sul Naviglio a l'é gemelà con:
*  Buje, Croassia
*  Eching, Almagna

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

TrezzanosulNaviglio
TrezzanosulNaviglio
Vizzolo Predabissi

**Vizzolo Predabissi** (*Vizzoeu* an dialèt milanèis) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 3.928 abitant , ant la Sità metropolitan-a 'd Milan.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Mario Mazza (dal 3.928, second mandà dal 15/06/2015).

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

VizzoloPredabissi
VizzoloPredabissi
David Bowie

**David Bowie**, stranòm ëd **David Robert Jones** (Brixton, 8 gené 1947 - 10 gené 2016), a l’é un mùsich e ëdcò ator anglèis.

Apress avèj otnù un grand sucess 'me cantant solista, a la mità dj'agn ’70 a l’ha ancaminà la cariera d'ator con pelìcole ch’a l'han otnù ëdco un bon sucess an mostrand ël sò talent poliédrich.
## Biografìa
David Robert Jones a l'era fieul ëd Haywood Stenton Jones e ëd Margaret Mary Burns, stranomà "Peggy".

## Àlbom ant jë studi

*	1967 - *David Bowie* 
*	1969 - *Space Oddity* 
*	1970 - *The Man Who Sold the World* 
*	1971 - *Hunky Dory* 
*	1972 - *The Rise And Fall Of Ziggy Stardust And The Spiders From Mars* 
*	1973 - *Aladdin Sane* 
*	1973 - *Pin-Ups* racòlta ëd cover 
*	1974 - *Diamond Dogs* 
*	1975 - *Young Americans* 
*	1976 - *Station to Station* 
*	1977 - *Low* 
*	1977 - *"Heroes"* 
*	1979 - *Lodger* 
*	1980 - *Scary Monsters (and Super Creeps)* 
*	1983 - *Let's Dance* 
*	1984 - *Tonight* 
*	1987 - *Never Let Me Down* 
*	1993 - *Black Tie White Noise* 
*	1993 - *The Buddha of Suburbia* 
*	1995 - *1.Outside* 
*	1997 - *Earthling* 
*	1999 - *hours...* 
*2002 - *Heathen* 
*2003 - *Reality*
*2013 - *The Next Day*

## Tin Machine
*	1989 - Tin Machine
*	1991 - Tin Machine II

## Filmografìa
### Ator ëd cine
**The Man Who Fell on Earth* (1976), ëd Nicolas Roeg 
**Schöner Gigolo, Armer Gigolo* (1979), ëd David Hemmings 
**Christiane F.: Wir Kinder vom Bahnhof Zoo* (1981), d'Ulrich Edel 
**The Hunger* (1983), ëd Tony Scott 
**Merry Christmas Mr. Lawrence* (1985), ëd Nagisa Oshima 
**Yellowbeard* (1983), ëd Mel Damski 
**Jazzin' For Blue Jean* (1984), ëd Julien Temple 
**Into The Night* (1985), ëd John Landis 
**Absolute Beginners* (1986), ëd Julien Temple 
**Labyrinth* (1986), ëd Jim Henson 
**The Last Temptation of Christ* (1988), ëd Martin Scorsese 
**The Linguini Incident* (1991), ëd Richard Shepard 
**Twin Peaks - Fire Walks with Me* (1992), ëd David Lynch 
**Basquiat* (1996), ëd Julian Schnabel 
**Il mio West* (1998), ëd Giovanni Veronesi 
**Everybody Loves Sunshine* (1999), d'Andrew Goth 
**Mr. Rice's Secret* (2000), ëd Nicholas Kendall 
**Zoolander* (2001), ëd Ben Stiller 
**The Prestige* (2006), ëd Christopher Nolan 
**Bandslam - High School Band* (2009), ëd Todd Graff

### Documentari
**Ziggy Stardust and the Spiders from Mars* (1973)
**Cracked Actor* (1974) (BBC)
**Group Madness* (1983)
**Cool Cats: Twenty-Five Years of Rock 'N' Roll Style* (1983)
**Queen: The Magic Years* (1987)
**Imagine: John Lennon* (1988)
**Superstar: The Life and Times of Andy Warhol* (1990)
**Travelling Light* (1992)
**Inspirations* (1997)
**Lou Reed: Rock and Roll Heart* (1998)
**Mayor of the Sunset Strip* (2003)

## Vos ch'a conta
**Omikron: The Nomad Soul* (1999), ëd David Cage - Videogieugh
**The Snowman* (1982), ëd Dianne Jackson - film d'animassion

## Ator dla tele
**Theatre 625*: The Pistol Shot (1968) - serie TV
**Baal* (1982), d'Alan Clarke - film TV
**The Hunger* (1997) - serie TV, dal 1999 al 2000

## Ator nen protagonista
**The Virgin Soldiers* (Regn Unì 1969), ëd John Dexter
**Yellowbeard* (Stat Unì, 1983), ëd Mel Damski

Bowie, David
Bowie, David
Bowie, David
Ca bianca

La **ca bianca** ëd Washington a l'é la residensa dël pressident djë Stat Unì 'd Mérica.

A l'é na costrussion dë stil colonial georgian, tirà su antra 'l 1792 e ël 1800.
A coata anviron 5100 méter quàder e a comprend 132 stansie, dont 35 bagn.

Categorìa:Architetura djë Stat Unì d'América
Categorìa:Polìtica djë stat Unì d'América
Agrate Brianza

**Agrate Brianza** (*Agrà* an dialèt brianseul) a l'é un comun dla Lombardìa ëd 15.426 abitant , ant la provinsa ëd Monza e dla Briansa.

## Aministrassion
Ël sìndich a l'é Ezio Colombo (da l'08/06/2009, second mandà dal 26/05/2014).

## Sità gemelà
Bernareggio a l'é gemelà con:
*  Česká Třebová, Repùblica Ceca

## Anliure esterne
* Sit istitussional

## Arferiment

Categorìa:Comun dla provincia ëd Monza e dla Briansa
Leonardo Pacchioni

Architet.
**Leonardo Pacchioni** a l'era nà dël 1479 e a l'é mòrt dël 1536.

A l'ha fàit ël dissegn complessiv dla fàbrica dël compless beneditin ëd San Pé a Res dl'Emilia.

Pacchioni, Leonardo
Bartolomeo Spani

Architet.
**Bartolomeo Spani** a l'era nà dël 1468 e a l'é mòrt dël 1539.

Ant j'agn 1524-1525 a l'ha realisà ël ciòstr minor dël compless beneditin ëd San Pé a Res dl'Emilia.

Spani, Bartolomeo
Bi-amplicassion

A së s-ciama **bi-amplicassion** un conetiv lògich ëd sòlit denotà  \Leftrightarrow  opura  \leftrightarrow .
Na manera për definilo a l'é 'd consideré
:P \Leftrightarrow Q
tanme n'abreviassion ëd
:(P \Rightarrow Q) \wedge (Q \Rightarrow P).
Ant la bi-amplicassion P \Leftrightarrow Q mincadun-a dle fórmole P e Q as dis condission necessaria e bastèivol për l'àutra.
La bi-amplicassion P \Leftrightarrow Q a l'é vera si e mach si P e Q a son tute doe vere o tute doe fàusse.

Categorìa:Lògica matemàtica