Industria automobilìstica

L**'industria automobilìstica** (o **andustria dl'automòbil**) a l'é l'ansem dle società e dj'atività ch'a progeto, a fàbrico, a monto, a vendo e a manten-o j'automòbij e j'àutri veicoj a motor.

### Stòria
L'industria automobilìstica a l'ha avù soa nàssita an Euròpa ant j**'ùltim agn dël sécol XIX**, con j'anvension ëd **Karl Benz** (1885) e **Gottlieb Daimler** an Almagna. Ant jë Stat Unì, **Henry Ford** a l'ha rivolussionà la produssion con la **linia 'd montage** dël 1913, ch'a l'ha rendù l'automòbil un prodòt ëd massa a bon mërcà. Ant ël perìod dël dòp-guèra, l'industria a l'ha vivù un **gran dësvlup**, specialment an Euròpa (con marche 'me Volkswagen, Fiat, Renault) e an Giapon (Toyota, Honda). Da j'agn '90, le **cà d'auto cinèise** e d'àutri pais asiàtich a son dventà protagoniste.

### Component prinsipaj
L'industria a comprend vàire setor:
# **Progetassion e arserca** (design, ingegnerìa).
# **Fornidura dël component** (motor, eletrònica, pneumàtich, arzòrse).
# **Produssion** (linie 'd montage an jë stabilmen automobilìstich).
# **Distribussion** (concessionari, vèndita).
# **Assistensa e arparassion** (oficin-e, tòch 'd ricambi).
# **Finansiament e leasing** (società ëd crédit).

### Pais prinsipaj
Al di d'ancheuj, ij produtor pì amportant a son:
* **Giapon**: Toyota, Honda, Nissan (concessionari motobin spantià).
* **Almagna**: Volkswagen Group, BMW, Mercedes-Benz (sinònim ëd precision e qualità).
* **Stat Unì**: General Motors, Ford, Tesla (inovassion e produssion 'd massa).
* **Corea dël Sud**: Hyundai-Kia (chërsita rapida).
* **Cin-a**: SAIC, Geely, BYD (ël pì grand mërcà al mond për nùmer d'unità vendùe).
* **Italia**: Stellantis (che a comprend Fiat, Alfa Romeo, Jeep, e d'àutre marche).

### Anvension e tendense moderne
L'industria a l'é an evolussion ràpida:
* **Veicoj elétrich** (EV) e **ìbrid**.
* **Veicoj a guida autònoma** (self-driving).
* **Conetività** (auto ch'a parlo con l'ambient e 'ntra 'd lor).
* **Material leger e sostenìbij** (alumini, fibra 'd carbòni, plàstica arsiclà).
* **Servissi ëd mobilità** (car sharing, ride-hailing).

### Sfide e critiche
L'industria a l'ha dë sfide amportante:
* **Sostenibilità ambiental**: ridussion dj'emission ëd CO2 e dël consum d'arzòrse.
* **Sicurëssa**: sempe pì àuta grassie a le neuve tecnologìe.
* **Concorensa global**: pression dai produtor asiàtich.
* **Cangiament dij modej ëd propietà**: ij giovo a ciamo 'd meno d'avèj n'auto.
* **Carensa ëd materie prime** (liti për le baterìe, semicondutor).

### An Piemont
Ël Piemont a l'é stòricament un dij sènter automobilìstich pì amportant d'Euròpa, con **Turin** ch'a l'ha la sede ëd **Fiat** (adess Stellantis) e 'd vàire fornidor. A-i son ëdcò 'd sènter 'd progetassion (design) e 'd rëserca. La crisi dël setor ant j'ùltim desen-e d'agn a l'ha portà a ëd **ristruturassion**, ma l'àrea a resta n**'arferiment mondial** për l'angignarìa e 'l design automobilìstich.

### Amportansa econòmica
L'industria automobilìstica a l'é un dij setor **industriaj pì amportant** al mond:
* A dà travaj a **desen-e 'd milion ëd përson-e** an tuta la caden-a 'd produssion.
* A l'é motobin anfluenta an sj**'economìe nassionaj** (es. Almagna, Giapon, Corea).
* A l'é 'n **motor ëd l'anovassion tecnològica**.
* A l'ha n'anfluensa fòrta an sla **polìtica dj'energie** e 'd l'ambient.

### Vos corelà
* Automòbil
* Produssion ëd serie
* Veicol elétrich
* Design automobilìstich
* Stellantis

Categorìa:Industria
Categorìa:Traspòrt
Categorìa:Economìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI