Tratament eve dë scàrich

**Tratament dj'eve dë scàrich** (o **depurassion dle eve réflue**) a l'é l'ansema dij process fìsich, chìmich e biològich ch'a servo a gavé j'anquinant da j'eve réflue (doméstiche, industriaj o urban-e) prima che a sio campà ant l'ambient (fium, lagh, mar) o riutilisà. L'obietiv a l'é protege la salute pùblica e l'ecosistema.

## Stòria
Anans dl'era moderna, j'eve réflue a j'ero campà diret ant ij cors d'eva o ant ël teren, con consequent problema sanitari. La prima forma ëd tratament a l'é stàita l'ossidassion natural ant ij camp d'infiltrassion. Dël sécol XIX, con la chërsùa dle sità e la teoria dij germ, a son ancaminà ij prim tentativ ëd tratament. Dël 1914 a l'é stàit dësvlupà ël process an Anghiltèra, ch'a l'é la base dij tratament biològich modern. Dël sécol XX, a son ëspantiasse ij depurator an tut ël mond.

## Sòrt ëd tratament
Ël tratament dle eve dë scàrich as divid normalment an tre livej.

### Tratament primari
A l'é un tratament fìsich ch'a gava ij sòlid grossolan e part ëd la sostansa orgànica an sospension. A comprend
* **Grijatura** eliminassion dij còrp gròss (tòch ëd bòsch, plàstica) con ëd bariere.
* **Dissabiatura** sedimentassion dle sabie e dle cite giaire an na càmera con fluss controlà.
* **Decantassion primaria** j'eve a resto ant na vasca për chèiche ore, e ij sòlid pì grev a van al fond (pàuta primaria), mentre ij grass e j'euli a resto an surfassa e a son gavà.

### Tratament secondari
A l'é un tratament biològich ch'a gava la sostansa orgànica fondùa. As deuvro dij microorganism (bater, protozò) ch'a consumo j'anquinant. Le técniche pì comun-e a son
* **Process a scuma ativà** j'eve a son mës-cià con na popolassion ëd microorganism ant na vasca areà. Apress, la mistura a va a la decantassion secondaria, andoa ij microorganism a decanto e a son riciclà.
* **Let batérich** (o *filtr percolator*) j'eve a colo an s'un let ëd pere o materia plàstica, coatà da 'n film batérich ch'a digeriss j'anquinant.
* **Lagunagi** j'eve a resto an lagun-e naturaj o artifissiaj për vàire sman-e, andoa a son tratà da microorganism e piante.

### Tratament tersiari
A l'é 'n tratament avansà për gavé ij nutriment (asòt, fòsfor), ij patògen, ij metal pèis e d'àutr anquinant. A peul comprende
* **Disinfession** con clor, lus UV, oson.
* **Floculassion** gionta 'd sostanse chìmiche për fé decanté le partissele fin-e.
* **Ossidassion avansà** process chìmich për dësblé j'anquinant pì persistent.
* **Osmosi inversa** për oten-e eva d'àuta qualità.

## Destinassion dij prodot dë scart
Ël tratament a produv doi sòrt ëd material
* **Pàuta** la part sòlida (primaria e secondaria). A peul esse
** Digerìa an digestor anaeròbich për produve biogas.
** Disidratà e compostà për usage agrìcol (se conforma a le norme).
** Incenerìa.
** Campà an discaria.
* **Eva tratà** a peul esse campà ant ij cors d'eva o riutilisà për l'agricoltura, l'industria o për d'usage urban (netiura stra, irigassion giardin).

## Amportansa për la salute e l'ambient
Ël tratament dle eve dë scàrich a l'é essensial për
* Prevnì la contaminassion dij cors d'eva e dle falde freatiche.
* Protege la vita aquàtica.
* Ridùe la difusion ëd maladìe ìdriche (colera, tif, epatite A).
* Permëtte ël riutilis ëd l'eva.

L'Organisassion Mondial dla Sanità a stima che pì che 80% dle eve réflue mondiaj a son campà ant l'ambient sensa tratament.

## Tratament dj'eve an Piemont
An Piemont, la gestion dj'eve dë scàrich a l'é afidà a SMAT (Società Metropolitana Acque Torino) e a d'àutri gestor locaj. Ij depurator prinsipaj a son col ëd Castiglione Torinese (un dij pì grand d'Italia), ch'a serv l'area metropolitan-a 'd Turin. La Region Piemont a l'ha dësvlupà 'n pian për adegué e potensié ij sistema ëd depurassion, conforma a le diretive europenghe.

## Vardé ëdcò
* Eva réflua
* Fognadura
* Inquinament
* Biogas

Categorìa:Tecnologìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI