Mìmesi

La **mìmesi** (dal grech *μίμησις*, "imitassion") an filosofìa a l'é un concet sentral ch'a esprim la relassion an tra l'art e la realtà. A ìndica l'atività d'imitassion o 'd rapresentassion dla natura o dla vita uman-a, dzortut ant j'art.

## Tichëtte prinsipaj
La mìmesi a peul esse definìa coma:
* L'imitassion dla natura o dla realà ant l'art
* La rapresentassion dël mond real për mojen ëd forme artifissiaj
* Ël process creativ ch'a produv ëd còse ch'a smijo a d'àutre
* La relassion fondamental antra l'art e la vrità

## La mìmesi ant la filosofìa greca
### Platon
Për Platon, la mìmesi a l'é un problema filosòfich:
* J'artista a ìmito le còse sensìbij, ch'a son già 'd còpie dle Ideje
* Donca, l'art a l'é na còpia 'd na còpia, tre vire lontan-a da la Vrità
* Ant sò diàlogh "La Repùblica", Platon a crìtica ij poeta përchè a ìmito 'd comportament gram e a pòrto a la passion pitòst che a la rason

### Aristòtil
Aristòtil a dà na valutassion positiva dla mìmesi:
* La mìmesi a l'é natural për l'òm: as comensa a amparé për imitassion
* L'art a ìmita nen mach lòn ch'a l'é, ma lòn ch'a podrìa o a dovrìa esse
* La tragedia a fa mìmesi d'assion complete, provocand purificassion (*catarsi*) dle passion

## Evolussion dël concet
### Età medieval
* La mìmesi a l'era limità a l'imitassion ëd j'euvre clàssiche
* L'art a l'avìa 'dcò 'n propòsit religios: rapresenté la realtà divin-a

### Rinassiment
* Ritorn a l'imitassion dla natura
* La prospetiva a dventa lë strument për rapresenté la realtà tridimensional

### Romanticism
* Crìtica dla mìmesi coma sempia copiatura
* Valorisassion dl'espression original e dla creatività 'd l'artista

### Sécol ch'a fa XX
* Teorìe formaliste e struturaliste a crìtico l'idèja 'd mìmesi
* La mìmesi a dventa l'oget d'anàlisi dla semiòtica e dla teorìa literaria

## Forme 'd mìmesi
* **Mìmesi dla natura**: L'art ch'a ìmita paisage, përson-e, animal
* **Mìmesi dla vita uman-a**: Literatura e teatro ch'a rapresento 'd caràter e situassion
* **Mìmesi ëd l'art midema**: Citassion e omagg a j'euvre dël passà
* **Meta-mìmesi**: Euvre ch'a parlo dël process ëd creassion midem

## Problem filosòfich
* **Lë statut ëd la realtà**: Còsa a l'é la realtà ch'a dovrìa esse imità?
* **La libertà dël creator**: L'artista a l'é lìber o a deuv conformesse a la realtà?
* **La vrità dl'art**: L'art a peul disse na vrità diferente da cola sientìfica?
* **L'ética dl'imitassion**: A-i é 'd lìmit a lòn ch'as peul imité?

## Mìmesi e autri concet
* **Poiesi**: La creassion ëd còse neuve, nen l'imitassion ëd còse esistent
* **Diegesi**: La narassion, nen la rapresentassion direta
* **Catafora**: La trasposission simbòlica, nen l'imitassion literaria
* **Finsion**: L'art d'inventé 'd realtà alternative

## Amportansa contemporania
An filosofìa contemporania, la mìmesi a l'é stàita studià da:
* **Paul Ricœur**: A distingh an tre mìmesi: prefigurassion (antëssional), configurassion (creativ), refigurassion (ricetiv)
* **René Girard**: A dësvlupa la teorìa dël desideri mimétich (imitativ)
* **Jacques Derrida**: A analisa la mìmesi an relassion a la de-costrussion

## Vos corelà
* Estética
* Filosofìa dl'art
* Art
* Realism (art)
* Catafora
* Poiesi
* Catarsi
* Platon
* Aristòtil

## Arferiment


Categorìa:filosofìa
Categorìa:Platon
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI