Stoicism

Lë **stoicism** a l'é stàit na scòla filosòfica dl'antichità ch'a l'ha avù soa orìgin an Grecia e peui a l'é spantiasse ant l'Imperi Roman. A l'é na filosofìa pràtica ch'a ansegna com vive na vita ëd pas e virtù, acetand lòn ch'as peul nen cambié e controland lòn ch'as peul cambié.

## Definission
Lë stoicism a peul esse definì 'me:
* Na filosofìa ch'a ansegna l'autocontròl e la resiliensa
* Un sistema étich basà an sla rason e la natura
* Na manera 'd vive ch'a serca la tranquilità an mes a le dificoltà
* La pràtica d'aceté lòn ch'a peul nen esse cambià

## Stòria

### Fondassion
Lë stoicism a l'é stàit fondà da:
* Zenon ëd Cision (334-262 a.C.): fondator a Atene
* Cleante (331-232 a.C.): sucessor ëd Zenon
* Crisipo (279-206 a.C.): "second fondator" dlë stoicism

### Svilup an Grecia
* Scòla ëd la Stoà Pecile a Atene
* Dësvlup dël sistema filosòfich complet
* Anfluensa an sla cultura elenìstica

### Difusion roman-a
* Seneca (4 a.C.-65 d.C.): consijé e scritor
* Epitet (55-135 d.C.): s-ciav diventa magìster
* March Aureli (121-180 d.C.): imperator filosòf

## Prinsipi fondamentaj

### La virtù com bin suprem
* La virtù a l'é l'ùnich bin ver
* Tut lòn ch'a l'é fòra dël nòst contròl a l'é 'ndiferent
* La saviëssa a l'é la pì àuta forma 'd virtù

### Divide e contròla
* Divide lòn ch'a peul esse controlà da lòn ch'a peul nen esse controlà
* Concentresse mach an sël nòst contròl
* Aceté lòn ch'a peul nen esse cambià

### Vive second natura
* Vive an armonìa con la natura
* Seghité la rason universal
* Aceté ël destin

## Part dlë stoicism

### Lògica
* Teorìa dla conossensa
* Lògica e semàntica
* Crìtica dle fausse opinion

### Fìsica
* Teorìa dla natura e dl'univers
* Materialism e determinism
* Lògos com prinsipi ativ

### Ética
* Teorìa dël bin vivent
* Virtù e dover
* Relassion con j'àutri

## Pràtiche stòiche

### La premeditassion dij mal
* Anticipé le dificoltà
* Preparasse a j'aversità
* Diminuì la paura

### L'esam ëd consiensa
* Revision dël dì
* Valutassion dij pròpi comportament
* Mijorament continuà

### La vista da dzora
* Vëdde le còse da na prospetiva pì àuta
* Arduve l'importansa dij problema
* Trové la prospetiva giusta

## Autor e euvre amportante

### Seneca
* *Lë litre a Lucilio*
* *Dl'ira*
* *Dla vita curta*

### Epitet
* *Manual*
* *Discors*
* Ansegnament trasmëttù da sò dissépol Arrian

### March Aureli
* *Meditassion*
* Ricòrd personaj d'un imperator
* Euvra fondamental dlë stoicism pràtich

## Anfluensa

### Ant la filosofìa
* Anfluensa sul cristianésim primitiv
* Eredità ant la filosofìa ossidental
* Revival modern dlë stoicism

### Ant la psicològìa
* Terapìa cognitiv-comportamental
* Tècniche për la gestion dlë stress
* Svilup dla resiliensa

### Ant la cultura moderna
* Literatura e teatro
* Leadership e management
* Moviment d'agiut personal

## Stoicism modern

### Revival contemporani
* Stoicism com filosofìa pràtica
* Comunità an ligna
* Lìber e podcast modern

### Aplicassion pràtiche
* Gestion dlë stress
* Presa 'd decision
* Svilup personal

## Vëdde 'dcò
* Filosofìa antica
* Epitet
* Seneca
* March Aureli
* Virtù

## Bibliografìa
* March Aureli, *Meditassion*, 170-180 d.C.
* Epitet, *Manual*, sécol I d.C.
* Seneca, *Lë litre a Lucilio*, 65 d.C.

Categorìa:Ética
Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Stòria dla filosofìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI