Maurice Béjart

Coreògraf.
**Maurice-Jean Berger** (ch'a pijërà sò stranòm **Béjart** dal nòm d'Amanda Béjart, la fomna ëd Molière) a l'era nassù a Marsèja ël 1m ëd gené dël 1927.
Sò pare, ël filòsof Gaston Berger a parlava set lenghe, a j'arsitava dle poesìe e a fabricava soe dësmore; soa mare a l'é mòrta che chiel a l'avìa set agn.
A l'avìa ëdcò dij cé african, dagià che Fatou Diagne, maregranda ëd sò pare, a l'era originaria dël Senegal.

Da adolessent a vorìa fé ël torero e as alenava con dle vache an Camargue.
A l'era un fieul assè nisi e un dotor a l'avìa consejaje la dansa pr'ëvnì pì an pianta; chiel a l'ha antlora pijà dle lession ëd dansa clàssica durant ël licéo e a 18 agn a l'ha decidù ëd fene sò mësté.
Rivà a Paris a l'ha avù dle magistre tanme madame Egorova e Rousanne e a l'ha travajà con le danseuse Janine Charrat, Yvette Chauviré.
Dël 1948, Roland Petit a l'ha pijalo an soa compagnìa.
Doi agn apress a l'ha colaborà con Birgit Cullberg për fé *L'osel ëd feu* a l'Òpera dë Stocòlma.

Dël 1953 a l'ha fondà soa prima compagnìa, ch'a dventa ij Balet djë stèile, an pontand ël dil contra l'art separà da la gent.
Dël 1955, sò prim sucess as antìtola *Symphonie pour un homme seul*, an sla mùsica d'avangardia ëd Pierre Henry e Pierre Schaeffer.

Dël 1959 a tramuda soa atività a Brussel anté che dël 1960 a fonda ël Balet dël sécol ch'a fa XX.
Su arcesta ëd Maurice Huisman, antlora diretor dël Teatro real dla Moneda, a crea *Le sacre du printemps* an sla mùsica dë Stravinski.
A restrà a Brussel për vintesset agn.
Soa scòla ëd dansa Mudra, a Brussel, a l'ha formà ant j'agn 1970-1980 ëd përsonage tanme Anne Teresa de Keersmaeker, Michèle Noiret, Bernardo Montet, Hervé Robbe.

Dël 1987 Béjart a chita Bruxelles e a tramuda a Losana.
Ambelessì a fonda n'àutra compagnìa, ël Béjart Ballet Lausanne e la scòla Rudra.

Ant ij darié agn ëd soa vita, Béjart a andasìa soèns a l'ospidal për dij problema al cheur e ai polmon.
A l'é mòrt a l'ospidal ëd Losana ai 22 ëd novèmber dël 2007.

## Sò stil
Maurice Béjart a l'é stàit un dij fondador e dij përsonage pì popolar ant la dansa contemporania.
Soa art ëspetacolar a mës-ciava tradission clàssica e acrobassìe ëd mùscoj.
A vorìa fé dla dansa n'art për tuti.
A l'é stàit autor ëd pì che 250 balet, dont cheidun, 'me ëdcò chiel a arconossìa, a son ëstàit dij faliment.

La mùsica e ij danseur a son ëstàit doe sorgiss d'anspirassion për sò travaj.
Për la mùsica, a pijava da j'euvre ëd Wagner, Bach, Berlioz, ma ëdcò le formassion dij U2 e dij Queen e le canson ëd Jacques Brel e Barbara; motobin amportant për chiel a son ëstàit ij composidor Pierre Boulez e Pierre Henri.
Soa colaborassion con Henry, rancontrà dël 1955, a men-a dël 1967 al grand sucess ëd *Messe pour le temps présent*.
Antra ij sò danseur a-i son ëstaje Tania Bari, Paolo Bortoluzzi, Patrick Dupond, Sylvie Guillem, Rudolf Nureev, Jorge Donn.
A l'é stàit dzortut bon a valorisé ij danseur mas-cc, soèns vestì ëd jeans.

## Realisassion prinsipaj
* *Symphonie pour un homme seul* (1955, sò prim sucess)
* *Le sacre du printemps* (1959, su partission dë Stravinski)
* *Boléro* (1961)
* *Messe pour le temps présent* (1967)
* *L'oiseau de feu* (1970, su mùsica dë Stravinski)
* *Serait-ce la mort?* (1970, su dij lieder ëd Richard Strauss)
* *La luna* (1984, su dla mùsica ëd Bach, scrivù a l'adoss për Luciana Savignano)
* *Vita nova* (1995)
* *Jérusalem, cité de la paix* (1997)
* *MutationX* (1998, an sël nuclear)
* *Casse-noisettes* (1999)
* *Lumière* (2001, omage ai frej Lumière)
Dël 1990 a l'ha scrivù un lìber, *La mort subite*, dedicà a sò pare.

Bejart, Maurice