Misticism

Ël **misticism** a l'é na pràtica e na tradission spiritual ch'a serca la conession direta o l'union con la realtà divin-a o assolùa. A travers l'esperiensa direta e përsonal, ij mìstich a serco na comprension ëntima dël sacrà ch'a va oltre le forme esterior ëd la religion.

## Definission
Ël misticism a peul esse definì com:
* L'esperiensa direta dl'union con Dé o con l'Assolù
* La conossensa ëd la realtà për mojen dl'intuission spiritual
* La pràtica ch'a men-a a në stat ëd cossiensa alterà 'd conession con ël divin

## Caraterìstiche

### Element comun
* Esperiensa direta e përsonal
* Sens d'unità e 'd conession
* Trassendensa dël ego
* Sens d'inëfabilità (ampossibilità dë spieghé)

### Stat mìstich
* Unificassion con la realtà divin-a
* Pèrdita dël sens d'identità separà
* Pas e gòj profond
* Sens ëd sacràrità

## Tradission mìstiche

### Cristianésim
* Misticism cristian: union con Dé
* Teresa d'Ávila (1515-1582): le set stansie dl'ànima
* Giovan dla Cros (1542-1591): la neuit scura dl'ànima
* Meister Eckhart (1260-1328): misticism alman

### Islam
* Sufism: përcors spiritual vers Dé
* Rumi (1207-1273): misticism poétich
* Al-Ghazali (1058-1111): síntesi antra misticism e teologìa

### Ebraism
* Cabasà: misticism ebràich
* Zohar: lìber fondamental dla Cabalà
* Baal Shem Tov (1698-1760): fondator dël Chassidism

### Hinduism
* Advaita Vedanta: non-dualism
* Yoga: përcors vers l'union spiritual
* Bhagavad Gita: test fondamental

### Budism
* Zen: meditassion e iluminassion sùbita
* Vajrayana: misticism tàntrich
* Nirvana: stat ëd liberassion

## Pràtiche mìstiche

### Meditassion
* Calma dla ment e atension interior
* Diverse técniche an tradission diverse
* But: vacuità mentaj e apërtura al divin

### Contemplassion
* Fissassion an n'oget spiritual
* Pèrdita dël sens dël temp
* Union con l'oget ëd contemplassion

### Preghiera dël cheur
* Preghiera continuà e ripetitiva
* Fonsional a calmé la ment
* Esempi: preghiera ëd Gesù an Cristianésim oriental

### Assesi
* Dëspossession e semplificassion
* Digiun e penitense
* Contròl dij desideri sensoriaj

## Tema filosòfich

### La natura dl'esse
* Chi son mi realment?
* L'identità essensial dl'ànima
* L'union antra l'individual e l'Assolù

### La conossensa direta
* Conossensa për identità
* Intuission spiritual vs rason discorsiva
* Lìmit dël lengagi

### Ël paradòss mìstich
* Dé a l'é trassendent e imanent
* L'ànima a l'é distinta da Dé ma a peul unisse a Chiel
* La realtà a l'é divin-a e mondan-a al midem temp

## Esperiensa mìstica

### Fase dl'esperiensa
* Purificassion: preparassion dl'ànima
* Iluminassion: vision dle vrità spirituaj
* Union: stat final d'union con Dé

### Manifestassion
* Vision e revelassion
* Estasi e rapiment
* Stimàtigh e fenòmen misterios

### Verìfica
* Problema dla verificabilità
* Criteri d'autenticità
* Compatibilità con l'ortodossìa religiosa

## Misticism e filosofìa

### Anfluensa filosòfica
* Neoplatonism: Plotin e l'Un
* Filosofìa oriental: non-dualism
* Esistentialism: angossa e libertà spiritual

### Confront con la siensa
* Esperiensa sogetiva vs ogetività sientìfica
* Stat ëd cossiensa alterà
* Studi neurològich djë stat mìstich

## Misticism contemporani

### Misticism laich
* Sens d'unità sensa referiment religios
* Esperiensa ëd conession con la natura
* Spiritualità sensa religion

### Misticism e psicologìa
* William James: studi djë stat mìstich
* Carl Jung: archétip e l'incossient coletiv
* Transpersonal psychology: psicologìa djë stat ëd cossiensa alterà

### Misticism an literatura e art
* Espression dle esperiense mìstiche
* Sìmboj e metàfore
* Poesìa mìstica

## Crìtiche

### Problema epistemològich
* Mancansa d'evidense verificàbij
* Sogetività dl'esperiensa
* Ampossibilità dë spieghé a j'àutri

### Perìcoj psicològich
* Alienassion da la realtà
* Confusion antra patologìa e spiritualità
* Dipendensa da jë stat ëd cossiensa alterà

### Conflit con la religion organisà
* Esperiensa përsonal vs autorità religiosa
* Misticism e eresìa
* Tension antra istitussion e carisma

## Autor e mìstich amportant
* Plotin (204-270)
* Agustin d'Ipona (354-430)
* Rumi (1207-1273)
* Teresa d'Ávila (1515-1582)
* Giovan dla Cros (1542-1591)
* William Blake (1757-1827)
* Ramakrishna (1836-1886)

## Euvre fondamentaj
* *J'Enneadi* ëd Plotin
* *Ël Castel interior* ëd Teresa d'Ávila
* *La neuit scura dl'ànima* ëd Giovan dla Cros
* *Ël Masnavi* ëd Rumi

## Vëdde ëdcò
* Spiritualità
* Religion
* Meditassion
* Esperiensa religiosa
* Filosofìa dla religion

## Bibliografìa
* James, W., *Le varietà dell'esperienza religiosa*, 1902
* Underhill, E., *Misticismo*, 1911
* Stace, W.T., *Misticismo e filosofia*, 1960

Categorìa:Religion
Categorìa:Filosofìa
Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI