open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Routing

**Routing** iss es Verfahre, wie in nem Datenetzwerk (normal es Internet odder annere IP-basierte Netzwerke), die Data-Peggelscher durschgeschickt werre.

## Routing im Internet

Im Internet genn Date in IP-Datepeggelsche uffgedeilt. Die genn dann einzeln unn independent vonnanner iwwerdraach ("geroutet"). Das nennt mer aach e "verbindungsloosi Vermittlung", weil sich es Netzwerk nit merke muss, welsches Peggelsche zu welscher Verbindung geheert. Jedes IP-Paket hat die IP-Adress vom Sender unn die vom Receiver, also genauso wie e Paket wo mit der Poscht verschickt gebbt. Sobald e Paket sei Ausgangs-Computer verloss hat, gebb's iwwa e chain von Router zum Receiver gelotst.

Normalerweis bassiert es Routing nur iwwer die Zieladress (*destination-based routing*). Typischerweis kennt weder de Sender, noch die Router uff em Weech de komplette Pfad vom Peggelsche dursch es ganze Netzwerk. Des kann ma vergleische mit nem Brief von Pittsburgh noo Los Angeles, wo jo aach weder de Absender noch die Clerks von der Poscht de ganz genaue Weech wisse.

IP-Adresse werre noo ne hierarchische Schema vergebb. Desweche braucht e Router beim Weiterleite von ne Peggelsche nur e Teil von der IP-Adress vom Receiver (es sogenannte *Prefix*) aanzugucke, um zu entscheide, an welscher von seine Nachbar-Router er es Paket weiterleide muss. Das kann man vergleische mit ne Poscht-Clerk in Pittsburgh, wo alle Briefe noo Kalifornie zum Flughafe schickt, ohne dass er jetzt genau guggt, in welschi kalifornischi Stadt odder in welschi Stroos der Brief genau muss. Die Information, dass alle Pakete mit Prefix&nbsp;*x* an de Nachbar *y* weitergeleit werre solle, nennt ma *die Route*.

## Routingprotokolle

Es wär aarisch miehseelisch unn fehleranfällisch, wann ma alle Route in nem Router manuell konfiguriere dääd. Um das ze automatisiere, genn *Routingprotokolle* verwendt. E Routingprotokoll is e Data-Protokoll, mit demm sisch die Router mitenanner underhalte, wie sich graad die Netzwerktopologie geännert hat, ob es neie Route gebbt, odder ob sisch bestehende Route verschlechtert hann odder ganz weggefall sinn. Sobald e Router so e Information von seim Nachbar kriecht, basst er (wann er muss) sei Lischt von Route, die sogenannte *Routingtabelle* (routing table), an, unn saacht seine Nachbarn entsprechend bescheid.

Es gebbt aarisch vill verschiedene Routingprotokolle, wo man in verschiedenste Klasse innteile kann, vor allem in bezuch uff de Anwennungsbereich (scope). Uff ennem Router laafe desweche oft mehrere verschiedene Routingprotokolle gleichzeitich. Dann muss de Router die einzelne Protokolle priorisiere (das wird oft *administrative distance* genannt), um e scheen definiertes Verhalte se gewährleischte, wann sisch einzelne Protokolle enanner widerspreche.

## Quelle unn Literatur
* James F. Kurose, Keith W. Ross: Computer Networking—A top-down approach featuring the Internet, Pearson
* Andrew S. Tanenbaum: Computer Networks, Prentice Hall
Odenwälder Blaue

Di **Orewäller Blooe** is e aldi Gedoffelsort aus-m Orewald.

## Herkunfd un Aussehe

Da Georg Friedrich Böhm aus Groß Biewera im Orewald hot di Sort gezischt un Nainzähhunnertacht di Zulossung griggt. Di Sort gibt-s bis hait noch. 

Di Knolle vun derre Gedoffel sin groß un rund bis oval. Wie da Nåme schun vermude loßt, is di Schal bloo-violedd. Innedrin sin se hellgeel, mit middeldiefe Aare. Di Bliede sinn hellbloo.

## Åbau, Aijeschafde un Verwendung

Gschdeggt werd se im Friehjohr. Di Ernd is middlfrieh. Di Sort kummt mit alle Bodearde vun såndisch bis läämisch zurescht. Am beschde baud ma se an nährschdoffraische Schdåndorde mit viel Sunn åå. Di Plånz is geje vaschiedene Viare gud resischdend, awwer e bissl åfellisch geje Gedoffelkrebs, -schorf un -nematode.

Di Orewäller Blooe hot in wärzische un mehlische Gschmagg un is mehlisch kochend. 

## Indresåndes

E waidari Gedoffelsort aus-m Orewald is di „Orewald Rood“.

## Quelle

* „Gündels Kulturstall“
* „Pflanzen im Web“ (Seid gibts nimmi)
* Hessisches Wörterbuch, Bånd 4, Ku – R, 1985
Mondsee (Speyer)

De **Mondsee** ischn Baggasee in Schbaija un isch uugfea drainhalb Hegda groß.

## Laach
De Mondsee isch änna vunde achd Baggaseeje im Schbaijmara Binsfeld, wuma mol Kies kold kabd hodd. De See lischd im neadlische Deel vunde Rhoiniedarung vun Schbaija im Schdadddeel Schbaija-Noad. De See geed 17 Meda runna oande diefschde Schdell un lieschd neadlisch vum Sunnesee un weschdlisch vum Biasiedasee.

## Nudzung
Oam Oschdufa inde Schdrooß "Am Mondsee", oam Siedufa im "Wildentenweg" un a oam Weschdufa in de Schdrooß "Binsfeld" hoddma gbaud. Weschdlisch vunde Schdrooß "Binsfeld" hodds noch ä Haisarai, wu nedd diregd oam See lische dud, un die Laid misssn duasch ä glääni Ligg zwische de Haisa oans Ufa geje. Fa die Dauwakämba uffm Kambingbladz "Lehr" hodds oam Noadufa än Briwadschdrond un inde Schdrooß "Germannswiese", wu do doan ä Briwadchdrooß isch, hodds a Haisa.

## Webpeidsch
* Badewassaqwalided

## Vawais
Şalom

**Şalom** (Hebräisch: שלום, *Friede*) iss ä Jidisch-Tirgische Woche-Zeidung, wu in Ischdambul, Tirkei publiziert wärd, un wärd uf Tirgisch un ä Seit uf Ladino gschriwwe. Die Zeidung iss im Johr 1947 vum Jidisch-Tirgische Journalischt Avram Leyon gegrind worre. Die erscht Ausgab vun Şalom iss am 29. Oktober 1947 vereffendlischd worre. Rausgewwer iss da Verlag Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.. Di Zaidung hot e Ufflag vun 5.000 Exemplare un erscheint am Mittwoch. Da Schefredakdea iss da İvo Molinas.

## Siehe auch
* Schalom – Hebräisch Gruß un Friedensgruß

## Websaide
* Websaide vun Şalom (Türkisch)
* Websaide vun Şalom (Ladino)
Mecklenburg-Vorpommern

**Megglebursch-Vorpommre** (daitsch *Mecklenburg-Vorpommern*, plattdaitsch *Mäkelborg-Vörpommern*) is e Bundeslond im Nordoschde vun de Bundesrepublik Deitschland.
Es hat e Gebiet vun 23.180 km², wo ugfähr 1,64 Mio. Leit wohne. 

De jetzische Minischderpräsident iss de Erwin Sellering vun de SPD, die regierende Pardaien sinn die SPD unn die CDU.
Die Hauptschtadt is Schwerin. De greescht Schdädt in Megglebursch-Vorpommre sin newe Schwerin noch Roschdogg, Naibrandebursch, Schdralsund un Graifswald.

Geredt werd in Megglebursch-Vorpommre newwer em Hochdaitsch des Nidadaitsche, awwer des vor allem noch vun de äldere Laid.

## Webpeidsch

* Landesportal MV
* Landesbibliographie MV
Achenheim

**Àchene** (franzesisch *Achenheim*, daitsch *Achenheim*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Àchene isch . Àchene gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Àchene gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks

## Fußnote
Allenweiler

**Àllewiller** (franzesisch *Allenwiller*, daitsch *Allenweiler*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass) gwest. Sait 2016 gheat se zu de naie Gemää Sommerau.

## Verwaltung
De letscht Maire vun Àllewiller isch de Roger Muller gwest.

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Àllewiller gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks

* https://web.archive.org/web/20080804045452/http://www.allenwiller.net/

## Fußnote
Schalom

**Schalom** (Hebräisch: שלום, *Friede*) is zugleich es normale hebräsche Word fär Friede un de hebräisch Gruß, am Sabbad sääd mär "Schabbad Schalom". Un es is - als "Schalom aljechem" de Urschbrung vum indanadzionale Friedensgruß "Friede sei mit Dir!", där wo när die jewailisch Iwwasedzung dodevun is.

Hebräisch waa zwää joadausend long ä dodi Schbrooch un is ärschd mim Schdaad Israel wirra lebendisch worrn. Es is also die originalschde vunde semidische Schbrooche un es haidische Arabisch is de Haubdzwaich vunde Waidaändwigglunge: "Salam alejkum" is de muslimisch Friedensgruß - die Vawandschafd is uuiwwaseh- un -iwwaheabaa. 

Als "Pax Vobiscum" un ärwaidad als "Pax Domini sit semper vobiscum" ("Äm Härrgodd soin Friede soll allwail bai aich sin!") isses muddaschbroochlich inde ladainisch Ridus vunde grisdlische Kärsche iwwagone un so wädds haid nuch ghalde: "Friede sai mid Dia!".

## Siehe auch
* Şalom – Jiddisch-Türkische Woche-Zeidung
Bellefosse

**Bellefosse** (daitsch *Schöngrund*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Bellefosse isch . Bellefosse gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De romanisch Dialekt vun Bellefosse gheat zum Welche un domit zum Lorrain.

## Weblinks

* https://web.archive.org/web/20080524133633/http://ledig.club.fr/ban/bellefosse.htm

## Fußnote
Bühl (Unterelsass)

**Bihl** (franzesisch *Buhl (Bas-Rhin)*, daitsch *Bühl*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass). S ligt in da Rhoiewene, im Outre-Forêt.

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Bihl isch . Bihl gheat zum Kommunalvaband .

## Gschischd
Bihl is im 7./8. Johrhunnerd endschdanne und waa schbäder im Bsitz vum Kloschder Murbach un danoch vun de Herre vun Fleggeschdää, bis di Herrschafd Fleggeschdää 1680 vun Frångraisch bsedzd worre isch. Dodanoch is di Herrschafd 1721 ans Haus Rohan-Soubise iwwergånge wu mi-da Frånzesisch Refoluziun uffgheat hot zu exischdiare.

## Ordsnåme
Soin Nåme kummt vum Buggl, uff demm da alde, urschbringlische Ordskern ågelegt worre isch, dort wu di Kärsch schdeht. Bihl is des alde sieddaitsche Word fär Buggl. 991 wärd da Ord im Zammehang mim Bau vum Kloschder Selz s erschdemol erwähnd, unnerm Nåme „Bühelen“.

## Bevelgerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch-pälzisch Dialekt vun Bihl gheat zum Rhoifränggisch.

## Kuldur un Seheswädischkaide
Iwwerm Ord trohnd di Bujg Hugschdää, wu 1236 erbaud worre isch.

## Weblinks
* http://www.ville-buhl.fr

## Fußnote
Büsweiler

#REDIRECT

**Büswiller** (franzesisch *Buswiller*, daitsch *Büsweiler*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Gschischt
Da Ort is im Johr 784 in are Urkund vum Kloschder Weißeburch unnerm Name *Buusso vilare* s erschdemol erwähnt worre.

## Verwaltung
 vun Büswiller isch . Büswiller gheat zum Kommunalvaband Pays de Hanau.

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Büswiller gheat zum Rhaifränkisch.

## Netzverweis
* Büswiller bei da CC Pays de Hanau

## Fußnote
Kleeburg

**Kleeburi** (franzesisch *Cleebourg*, daitsch *Kleeburg*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Kleeburi isch . Kleeburi gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De sidfränkisch Dialekt vun Kleeburi gheat zum Oschtfränkisch (Nordowerdaitsch).

## Weblinks

## Fußnote
Gungweiler

**Gungwiller** (franzesisch: *Gungwiller*, daitsch: *Gungweiler*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Gschìcht
Gungwiller ìsch im Johr 830 s erschde mol erwähnt worre.

## Verwaltung
 vun Gungwiller isch . Gungwiller gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Gungwiller gheat zum Rhoifränggisch.

## Weblink
* Gungwiller uf cc-alsace-bossue.net

## Fußnote
Hoffen

**Hoffe** (franzesisch/daitsch: *Hoffen*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

Hoffe isch am 1.1.1975 mid de Nochbaorde Laiderschwiller un Hermerschwiller zu äner Gemää zammegschlosse worre. Di Gemajkung ligt in da Rhoiewene, im Nadurpaag Outre-Forêt.

## Verwaltung
 vun Hoffe isch . Hoffe gheat zum Kommunalvaband .

## Gschischt
S erschdemol erwähnt worre is Hoffe im Johr 1052. Im 14. Jahrhundert ware "Hoven" un da benachbade Wailer "Buren" im Bsitz vun Jung-Sangd-Peter in Stroßburg. 1450 sin se an di Lehnsherre vun Fleckenschdõ und Hoheburg iwwergange. Ab em End vum 15. Johrhunnerd hawwe se zum Territorium Palz-Zweebrigge gekehrt. 1633 is Bure Hoffe ågegliedert worre.

## Bevelkerungsentwicklung

Vun de 1.238 Aiwohner hait lewe 292 in Hermerschwiller, 528 in Hoffe un 418 in Laiderschwiller.

## Dialekt
De Elsässisch-Pälzische Dialekt vun Laiderschwiller un Hoffe gheat zum Rhoifränggisch.

De Elsässisch-Alemannische Dialekt vun Hermerschwiller gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Kuldua un Sehenswirdischkaide

* S *alde Rothaus* (*l’ancienne mairie*) is Õfang vum achzähnde Johrhunnad erbaud un 1854 erwaidad worre. In da Erwaiderung waa in Schubbe fä di Faierwehrschbritze unnergebrocht, demm e Vorhall mid drai Holzsaile vorgelaarert is. Im alde Dail waa e Moschdbress oigerischt. Drowwe is da Rotssaal, s Aaschiv, di Wuhnung vum Gerischdsdiener un e Gfängnis unnergebrocht gwest. 
* Di *Rue du Tilleul* (Lindeschdrooß) bildt mid-are ganze Reih vun gud erhaldene Fachwerghaiser in molerische Õbligg. Di Fraihaitsslind (*Tilleul de la Liberté*), wu da Schdrooß de Nåme gewwe hot, is 1789 bai da Frõnzesische Revoluzion zua Ausrufung vun da Rebublig geplõnzt worre. 
* Di *Waldmihl*, e Wassermihl ausem achzähnde Johrhunnad, is hait noch fä zum Gedraidemohle im Bedrieb.
* Di *brodeschdandisch Kärsch* vun Laiderschwiller is 1189 erbaut worre un waa em Hailische Aegidius gewaiht. Di Bordkärsch mid florale Motive un di Aischeholzbänk schdamme vun 1804.
* Di *kadollisch Sõngd-Jossefs-Kärsch* vun Laiderschwiller is 1893 im nairomõnische Schdil erbaut worre, aus rodem Bundsandschdõõ vun de Vogese.

## Weblinks

* Hoffe, Hermerschwiller un Laiderschwiller uf da Said vun da Communauté de Communes du Soultzerland

## Fußnote
Hohatzenheim

**Àtzne** (franzesisch *Hohatzenheim*, daitsch *Hohatzenheim*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Àtzne isch . Àtzne gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Àtzne gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks

## Fußnote
Hunspach

**Hunschpàch** (franzesisch: *Hunspach*, daitsch: *Hunspach*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.

D Gemää gheat zum Kanton Soultz-sous-Forêts im Arrondissement Wissembourg.

## Verwaltung
De Biachamääschta vun Hunschpàch isch de Pierrot Billmann. Hunschpàch gheat zum Kommunalvaband CC du Pays de Wissembourg.

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch-Pälzische, (månschmol aa als sidfränkisch bezaischende) Dialekt vun Hunschpàch gheat zum Rhoifränggisch.

## Weblinks
Ingolsheim

**Ìngelse** (franzesisch *Ingolsheim*, daitsch *Ingolsheim*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Gschicht
Uf are Landkatt aus em Johr 967 is da Ort zum erschdemol erwähnt worre, unnerm Nãme „Ingoldeshaha“.

## Verwaltung
 vun Ìngelse isch . Ìngelse gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De Elsässisch-Pälzische Dialekt vun Ìngelse gheat zum Rhoifränggische.

## Lideratur
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Stroßbujg 2003

## Weblinks
* 
* Ìngelse uff da Sait vun da Communauté de Communes du Pays de Wissembourg (uff frãnzesisch)
Offendorf

**Offedorf** (franzesisch *Offendorf*, daitsch *Offendorf*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
De [Biachamääschta|| vun Offedorf isch . Offedorf gheat zum Kommunalvaband .

== Bevelkerungsentwicklung ==


== Dialekt ==
De [elsässisch Dialekt vun Offedorf gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks

## Fußnote
Pfaffenhoffen

**Pfàffoffe** (franzesisch *Pfaffenhoffen*, daitsch *Pfaffenhoffen*) isch e eemoliche franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass. Zum 1. Januar 2016 hot se mit de Gmxäände Ìwerach un Wàlik zua de *Commune nouvelle* Val de Moder fusioniert.

D Gemää gheat zum Kanton Bouxwiller im Arrondissement Saverne.

## Verwaltung
De Biachamääschta vun Pfàffoffe isch bis 2015 de Pierre Marmillod gwest. Pfàffoffe gheat zum Kommunalvaband Val de Moder.

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Pfàffoffe gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks
Saales

**Saales** (daitsch *Saal*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Saales isch . Saales gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De romanisch Dialekt vun Saales gheat zum Welche un domit zum Lorrain.

## Weblinks

* http://www.mairie-saales.fr/

## Fußnote
Salental

**Sàledàl** (franzesisch *Salenthal*, daitsch *Salental*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass) gwest. Sait 2016 gheat se zu de naie Gemää Sommerau.

## Verwaltung
De letscht Maire vun Sàledàl isch de Franck Hufschmitt gwest.

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Sàledàl gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks

## Fußnote
Schirrhofen

**Schiiroffe** orra ach **Schiiroft** (franzesisch *Schirrhoffen*, daitsch *Schirrhoffen*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass.

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Schiiroffe isch . Schiiroffe gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Schiiroffe gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Fußnote
Schiltigheim

**Schìlige** (franzesisch *Schiltigheim*, daitsch *Schiltigheim*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im [Arrondissement de Strasbourg-Campagnenton.

== Verwaltung ==
 vun Schìlige isch . Schìlige gheat zum Kommunalvaband .

== Bevelkerungsentwicklung ==


== Dialekt ==
De [elsässisch Dialekt vun Schìlige gheat zum Owerrhaialemannisch.

De brodeschdandische Parrer Robert Christian Bittendiebel (1907 – 1984) hot etlische Gedischde im Dialekt vun Schìlige gschriwwe, zum Beischiel *Kehr um's Dorf*, *D'alt Schrinnerbüddick*, *Dr Konal* un *Drunte uff'm Petersplätzel*.

## Wärtschaft

In Schìlige hots schun viele Brauareie gewwe: ärtlische wie Fischer, Schutzenberger, Adelshoffen un indernazionale wie Heineken. Heit laafts awwer nimmi so gut: Di Brauarei Adelshoffen hot im Auguschd 2000 zugmacht un di Schutzeberger im Juni 2006. 1996 isch di Fischer-Brauarei vun Heineken uffgekaaft un 2009 gschlosse worre. E paa Biersorde devuu werre hait vun Heineken in annere Brauareie hergschdellt.

S Unnernehme Caddie® mit Sitz in Schìlige schdellt di Wejele her, wu di Kunde währendem Oikaaf in de große Gschäfde mit rumfahre.

S Luxus-Bschdegg Deetjen wärd aa in Schìlige hergschdellt.

## Seheswärdischkeide
* Di efàngelisch Käisch geht uf e middelalderlischi Kabell zurigg (äner vun de Pailer vum Pordal träscht di Jahreszahl 1368), wu 1558 un 1764 vergräßerd worre isch.
* Di kadolisch Käisch Heilische Familje isch 1899 im neigodische Schdil gebaut worre, ihrn Turm erscht 1929.
* Da Schloßpaaik liggt uffem Gelände vum ehemolische, 1676 vun de Schdrooßburjer zerschderde Schloß. Im Paaik schdeht di Villa vum Bankjee Louis Valentin ausem Johr 1934.
* In Schìlige hots mehrere seheswerde hischdoarische Fachwäikhaiser.


Datei:Rue principale, Schiltigheim.jpg|Beerstub in de Rue Principale (Haubtschdrooß)
Datei:EU-FR-AL-67@Schiltigheim-Église catholique.jpg|Käisch Heilische Familje
Datei:Schiltigheim16.jpg|Brodesdandischi Käisch


## Weblinks

* http://www.ville-schiltigheim.fr/
* S Gedischd Kehr ums Dorf vum Robert Christian Bittendiebel

## Fußnote
Steinburg (Unterelsass)

**Staiweri** (franzesisch *Steinbourg*, daitsch *Steinburg*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Staiweri isch . Staiweri gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Staiweri gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks

* http://www.steinbourg.com/

## Fußnote
Steinselz

**Stanselz** (franzesisch *Steinseltz*, daitsch *Steinselz*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnerelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Stanselz isch . Stanselz gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De sidfränkisch Dialekt vun Stanselz gheat zum Oschtfränkisch (Nordowerdaitsch).

## Weblinks

* https://web.archive.org/web/20051015202958/http://www.mairie-steinseltz.fr/

## Fußnote
Thal bei Drulingen

**Dààl** (franzesisch *Thal-Drulingen*, daitsch *Thal*) isch e franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Grand Est (bis 2015 Elsass).

D Gemää gheat zum  im Arrondissement .

## Verwaltung
 vun Dààl isch . Dààl gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De lothringisch Dialekt vun Dààl gheat zum Rhaifränkisch.

## Weblinks

## Fußnote
Straßburg

**Schdrooßbursch** (Alemånnisch *Stroosburi*, franzesisch *Strasbourg*, daitsch *Straßburg*) isch e franzesische Stadt im Arrondissement de Strasbourg-Villerokorps.

## Geographie
Schdrooßbursch liechd am Owwerrhoi, desweege hot es aa en fer die Braide mildes Klima, die Dorschschniddsdemberadur vum Johr bedrägd 10,4&nbsp;°C. Die Ill dudd die Schdadt vun Weschde her dorschfließe unn vazwaigd sisch in zwee Saideärm, welle bai de Schdadt in de Rhoi minde. Zwische de zwee Ärm unnem Rhoi befind sisch die Grande Île Groß Insel), wu die Aldschdadt lieche dudd.
Zu de Gemää Stroosburi gheren d Kanton Strasbourg-1, Strasbourg-2, Strasbourg-3, Strasbourg-4, Strasbourg-5, Strasbourg-6, Strasbourg-7, Strasbourg-8, Strasbourg-9, Strasbourg-10

## Gschischd
Schdrooßbursch is schun 12 v. Chr. als en milidärische Außeposchde vun de Reemer gegrinded worre.

## Verwaltung
 vun Stroosburi isch . Stroosburi gheat zum Kommunalvaband .

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Stroosburi gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks

* Schdädisch Houmpeidsch uf daidsch
Überach

**Ìwerach** (franzesisch *Uberach*, daitsch *Überach*) isch e eemoliche franzesische Gemää im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Rechion Elsass. Zum 1. Januar 2016 hot se mit de Gmxäände Pfaffoffe un Wàlik zua de *Commune nouvelle* Val de Moder fusioniert.

D Gemää gheat zum Kanton Niederbronn-les-Bains im Arrondissement Haguenau.

## Verwaltung
De Biachamääschta vun Ìwerach isch bis 2015 de Rémi Bertrand gwest. Ìwerach gheat zum Kommunalvaband Val de Moder.

## Bevelkerungsentwicklung

## Dialekt
De elsässisch Dialekt vun Ìwerach gheat zum Owerrhaialemannisch.

## Weblinks
Pfalz-Ardenner

Da **Palz-Adenner** is e rescht jungi Kaldblieder-Gaulrass. 

## Gschischt

Di Rass is um 1900 rum entschdanne. Grundlag fär ihr Zucht ware vor allem frånzesische Kaltbludrasse wie Lothringer, Comtois un Adenner, un weiderhie Belgier, Rhåinisch Deitsches Kaltblut un Bayarisches Kaltblut. In da Palz ware di Palz-Adenner in da Lond- un Forschdwärtschaft noch in de nainzähhunnderdfuchzischer Johr weit vabreit im Oisatz.
 
In de nainzähhunnerdseschzischer un -sibzischer Johr hot da Beschdand, wie bei de meischde Kaldblutrasse, schdajg abgenumme. Heit kimmare sisch widder angaschierde Zischder um ihrn Fortbeschdand. Drotzdem is di Rass mid weldweit bloß ugfähr dreißisch råirassische Gail immer noch vum Ausschderwe bedroht. 

## Kennzeische

Di Palz-Adenner sin Fix, Braune, Rabbe un Schimmel un hawwe e Widerrischtheh vun ugfähr 152 bis 162 Zendimeder. Als Brandzeische hawwe se di Buschdawe „PA“ unnara Kron.

Des Zuchtziel is in vielseidisch vawendbarer Kaltbludgaul vun middlarem Råhme un ghowener Gångqualidät. Er soll leischt bis middlschwer soi un in ausgreifende un loggare Bewegungsablaaf hawwe. Charagderlisch soll-er umgänglisch, ausgeglische un leischdungsfähisch soi. Zum Veredle vun da Rass därfe Gail vun bschdimmde annare Rasse oigekraizt werre. Des sin Adenner, Bredone, Comtois, Sieddeitsches Kaltblut, Rhåinisch Deitsches Kaltblut, Schwedischer Adenner un Sächsisch-Diaringisches Kaltblut.

Verwendt worre is da Palz-Adenner vor allem in da Lond- un Forschdwärtschaft. Heit hodd-er als Freizeit- un Fahrgaul villeischt doch e Zukunft. Außer färs Ziege vun Warre eigent-a sisch durschaus aa gut zum Reide.

## Quelle
### Im Netz

* Pferdezuchtverband Rheinland-Pfalz-Saar e. V.
* Tiergarten Worms
Düsseldorf

**Disseldorf** (a *Dissldoaf*; Hochdeitsch: **Düsseldorf**; Ripoarisch: *Düsseldörp*; Latein: *Dusseldorpium*) is die Hauptschdadt vun Nordrhoi-Weschdfaale. 

Sein Name hats vun dem klääne Fluss Dissel, de in de Schdadt in de Rhoi minde dut.

Mit sainre 580.000 Lait, die do lewe is Disseldorf die viertgreeschd Schdadt vun Nordrhoi-Weschdfaale.

## Gschischd

Es erschde Mol erwähnt worre is Disseldorf im Johr 1159.

## Websaide

* Houmpäidsch vun Disseldorf
Belgien

**Belgje** (dt. *Belgien*, frz. *Belgique*, ndl. *België*), amdlisch: **Royaume de Belgique ** is än Schdaad in Weschdairopa. Ugfär 11,1 Millione Lait wohne in Belgje unn es hot e Fläch vun 30.528 km² (2013). Die Haubdschdadt vun Belgje is Brissl. Aingedaild isses in drai Regjone mit 10 Prowinze unn 43 Arondismons. 

Die drai offizielle Amtsschbrooche vun Belgje sin Daitsch, Franzeesisch, und Niidalännisch. Unnernanner sinn sisch die Laid in Belgje net so äänisch, weil die zwee greeschde Volksgrubbe, die Flame, die wu Niidalännisch unn die Wallone, wu Franzeesisch babble, sich oft schdraide due. 

Wegger dem Schdraid henn se in Belgje sait di letschde Wahle nur ä kommissarischi Regierung. Regierungsscheff dodevun is de Alexander De Croo, des Schdaadsowwahaubd is de Keenisch vun Belgje, Filip. 

Die Währung vun Belgje is de Euro.

## Geografie
Nachbarschdaade vun Belgje sinn im Uhrzaigersinn im Norde beginnend: die Niidalonde, Daitschlond, Lugsebursch unn Frongraisch. 

## Gschischd
Än aischndschdännische Schdaad is Belgje sait de belgisch Revolizjon im Johr 1830. Dodevor sinn se ä Deel vun de Niidalonde gewesse. Belgje is donn ä parlamendarischi Monaschie geworre unn hot de Leopold I. zu saim erschde Keenisch ernonnd.

In de Kolonjalzaid hot de Sohn vum Leopold I., Leopold II. de Kongo als Privadbsitz "gekaaft". Nochdem do brudale Exzess bai de wertschaftlisch Ausbaidung vun dem Lond rauskumme sinn, hot der des ganze Gebied 1908 als Kolonie an den belgische Schdaad abgetrede. Awwe aa de Schdaad hot sich mit dem Belgisch-Kongo net mit Ruhm bekleggat. 1960 is de Kongo donn u'abhängisch geworre.

In baide Wldkriesch is faschd des gonze Lond vun daitsche Truppe besetzt worre, obwohl Belgje domols naidral gwesse is.

1957 hot Belgje zamme mid Frongraisch, Idalje, Daitschlond, Lugsebursch unn de Niidalonde die EWG gegrind, aus dere donn 1993 die EG unn schbääder die EU hervorgange is.
 
## Websaide
* die Federal Bordalsait vun Belgje
Ellern (Hunsrück)

**Ällan (Hunsrigg)** isn Ord im Hunsrigg zwische Simman un Rhoibölle. De Ord hot so uug'feer 850 Oiwohner. 

## Aiwohna
Aiwohna in Ällan (31. Dezämba):

 Datequäll: Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz

## Gemeenderad
Imm Gemeenderad in Ällan sin zwälw Leits unn de Bojamääschda.
Hiea isch die Sitzvatailuung:

* FWG = Freie Wählergruppe Ellern e.&nbsp;V.

## Websaide
Beindersheim

**Boinderschem** (amtlich *Beindersheim*) is ä Ordsgemeende im Rhoi-Palz-Krääs in Rheinland-Pfalz. Sie gehäärd zur Verbandsgemeende Hesse.

## Gschichd
Boinderschem gibbds mindeschdens seid 855, gnannd *Bentritesheim*. Dann hot s *Bentersheim* ghääße, unn heit uff hochdeitsch *Beindersheim*.

Im Middlalda hot de Ord de Laininga Grafe g'heerd. 1481 isses zur Kurpalz kumme unn ab 1705 hots zum Bischdum Woms g'heerd.

1797 is die Palz unn somid aa Boinderschem fronzeesisch worre unn nochm Wiena Kongress bairisch. Nochm zwette Weldkriech is de Ord Deel vum Londkrääs Frongedahl worre unn im Zug vun de Gebiedsreform 1969 isses zum Londkrääs Ludwichshafe kumme, wu haid de Rhoi-Palz-Krääs is.

## Zum Nochgugge
### Lidaradua
* Paul Habermehl: *Beindersheim, Geschichte eines Dorfes*. Mid Bilder vum Erich Mang. Boinderschem, Gemeende, 1979
* *Noch e Dudd voll Sunneschoi, Mundart in Boinderschem*. Rausgewwe vun de Brunhilde Lotsch. Boinderschem, 2009
Deutsche Universität für Verwaltungswissenschaften Speyer

Die **Daidsch Hochschul fa Vawaldungswisseschafde (DHV) Schbajia** isch ä Hochschul fa Vawaldungswisseschafde in Schbajia un wead vum Bund un vunde 16 Lenda g'draache.

## Glääni Gschischd
Die DHV isch 1947 g'grind un 1958 vum Minschna Aschidegd Sep Ruf (aischendlisch *Franz Joseph Ruf*) g'baud worre. Die Bibliodeg hoddma 1968 eawaidad. Die Hochschul lischd in ännare Griezon, hoddä ääg`schossisches Schulhaus, ä draig`schossisches Schdudendewohnhoim unnä Mensa unde goanse Komplex isch ä Denkmoalzon.

## Oilaidung
Die DHV Schbajia hoddn Lea- un Forschungsuffdrach iwwas „Gesetz über die Deutsche Hochschule für Verwaltungswissenschaften“ un isch iwwan Vadraach middm Bund unde Lenda gebunne. Die Hochschul hodd iwwa 100 Va'oaschdaldunge, so 17 Leaschdiel, uug'fea 65 Dozende un um die 300 bis 400 Schdudende, wu je ä Semina, ä brojegdbezochene Abaidsg'moinschafd un Jurischde ia Londesiewung beleesche missen.

## Vawaldungswisseschafdliches Eagensungsschdudium
Iwwa 80 Brozend vunde Schdudende sinn Jurischde, wu nochem jurischdische Schdaadsegsoame ia Reschdsrefarendaa pragdisch un teoredisch a oam DHV in Schbaija mache kennen. Uff Oadrach werren solche Refarendare vunde Lända, wuse schdudiad kabd hawwen, noch Schbajia gschigd. Die reschdlische Schdudende sinn Eggonome, Sozial- odda a Bolidiggwisseschafdla, wu des ääsemeschdrische, poschduniveasidere Eagensungsschdudium mache dun um sisch waida gwalifiziare zu kenne.

## Webpeidsch

* Homepeidsch vunde Hochschul
* Ardiggl vun de F.A.Z.
* Forschungsinschdidud fa effendlischi Vawaldung
* S'Eagensungsschdudium fa Refarendaa im Iwarbligg

## Vawais
Affolterbach

**Affelboch** (außerhalb vum Iwwerwald aa Affolderbach) is e Dorf im Iwwerwald, wu heit zur Gemeinde Wald-Mischlbach im hessische Kreis Bergschdrooß ghert. Di Gemaakung vun Affelboch liggt im Ulfebachdal, zwische 352 un 410 m Heh i. NN. Da geologische Unnergrund beschdeht aus Buntsandschdåå.

## Gschischt
Zum erschdemol erwähnt worre iss-es im Johr 1353 im kurpälzische Kopialbuch als *Affolderbach*. *Affolter* is des alde Wort fär Abblbååm. Da Ortsnåme muß vun da Bach kumme, wu siedlisch am Owwerdorf entlång fließt. Die heeßt hait Abblbach. Da Ort waa als Schdroßedorf ågelegt.

1353 waa Affelboch im Bsitz vum Palzgraf Ruprecht, wu-s 1398 em Schenk Ewwerhad vun Erbach als Lehe iwwerlosse hot. Demm soin Nochfaa mim selwe Nåme Ewwerhad vun Erbach hot-s 1509 an di Kurpalz abgedrede. Urschbringlisch waa Affelboch da Haubdort vun da Håmmlbacher Zent. Mim pälzische Owweramt Lindefels isses 1803 zu Hesse kumme.

Im Zug vun da Gemeindereform is 1970 des Dorf Kocherbach zu Affelboch oigemaindt worre. Nur zwee Johr schbäder hot ma Affelboch, gege massive Prodeschde un entgege alle demogradische Regle zu Wald-Mischlbach zåwngsoigemeindt.

### Oiwuhnerendwigglung

Vun de 1.278 Oiwuhner im Johr 2003 ware 656 efangelisch, 318 kadolisch un 304 schunschdische. 115 ware Auslänner, vor allem aus da Tirkei.

## Kuldur

### Bauwerge
Di vum Arschidekt Friedrich Pützer im Jugendschdil endworfene efangelische Guschdaf-Adolf-Kärsch is 1906-07 erbaut worre. In de Johre 1995/96 hot ma se auße un 2001 inne widderhergerischt.

### Brauchdum
Di Affelbescher Kerwe werd irgendwånn zwische Åfang Mai un Åfang Juni gfeiert.

## Perseenlischkaide
* Des Grab vum Leander van Eß (* 1772 in Warburg; † 1847 in Affelboch), äm vun de große Biwel-Iwwersetzer newam Martin Luther, ligt uffm Kärschhof vun Affelboch.
* Da Obernsänger Joachim Sattler is 1899 in Affelboch uf di Welt kumme († 1984). Noch ihm is da Kammersänger-Joachim-Sattler-Weg benånnt.

## Quelle
### Lidaradur
* Wolfram Einsingbach (Beaawaider): Kreis Bergstraße, Die Kunstdenkmäler des Landes Hessen. Textbånd un Bildbånd. 1969

### Im Netz
* Londesgschischdlisches Informaziunssyschdem Hesse, Hischdorisches Ortslexikon
* 650 Jahre Affolterbach, Ein Dorf im Wandel der Zeit (Direktlink) vum Odewaldklub Affelboch

### Änzlnochwais
Sonnensee (Speyer)

De **Sunnesee** in Schbaija ischde easchde See gwesd, wuma fade Kies zu krische, ausg'baggad hodd. De See isch ug'fea 4.5 ha groß un 7 Meda dief.

## Laach
D'See lieschd wie a die maischde oannare Schbaimara Seeje im neadlische Deel vunde Rhoinidarung vun Schbaija, im Binsfeld, wu zum Schdaddeel Schbaija-Noad kead. Eschdlisch vunnem lischdde See Binsfeld, neadlisch duasch die Schdrooß "Wildentenweg" g'drend lischdde Mondsee und weschdlisch noch de Schbijalaxsee.

## Nudzung
Oam Weschdufa hodda uff 500 m² große Grundschdigg des easchde *Baug'bied Binsfeld* kabd. Die Haisa sinn iwwa die Schdrooß "Binsfeld" earaischba, wu frija än Feldwesch gwesd isch. Die Grundschdigg sinn frija vamied un doan midd ännae Bauvabflischdung in Eawbpachd vagewwe un oam Schluss vunde Pächda vakaafd worre. Zwische de Haisa unnem See hedd aischendlisch mol än effendlische Wesch valaafe solle, wu awwa weschem schdaile Ufa zu daija kumme wea. Deschwesche hoddma des doan a oan die Aischedimma vakaafd.

Oam Noadufa hoddma doan schbeda Grundschdigg fa 300 Joa vapachd un b'baud un solln doan noch Ablauf vunde Vadräch a vakaafd werre. De "Wildentenweg" fiad doadhi. 

Oam Oschdufa hodds frija än efendlische Badeschdroand kabd un oam Siedufa hoddma nix gmachd un s'sisch sisch selwa iwwalosse. Im siedeschdligdsche Egg hoddsn Kiosk un efendlischi Toiledde un visawi hodds Varoinshaim vum DLRG.

Zwischm Sunnesee unnem Binsfeldsee hodds neadlisch vum Kiosk än iwwabriggde un valoandede Duaschschdisch, uaschbringlisch domid die Fisch im flache Sunnesee laiche kennen.

## Websaide
* 
* Badewassaqwalided

## Vawais
Silbersee (Speyer)

De **Silwasee** in Schbaija isch änna vun achd Baggaseje, wuma fade Kies zu krische ausg'baggad hodd. De See isch uug'fea 6 ha groß un 13 Meda dief.

## Laach
D'See lieschd wie a die maischde oannare Schbaimara Seeje im neadlische Deel vunde Rhoiniedarung vun Schbaija, im Binsfeld, wu zum Schdadddeel Schbaija-Noad kead. De See lischd neadlisch vum See Binsfeld, zwischm Biasiedasee im Weschde unnem neadlische Deel vum Gensedreggsee im Oschde.

Er isch iwwa die "Kreisstraße" im Noade oag'schlosse. De Weesch isch abn See b'schrengd un valaafd zwischm Gensedreggsee unm Silwasee waida. Oam Siedlische End vum Silwasee bieschda doan nochm Weschde ab un laafd zwischm See Binsfeld im Siede unm Siedufa vum Silwasee unm Biasiedasee bis zum "Wildentenweg".

## Nudzung
De Silwasee hoddma goans oande Windsörfglub Schbaija vamied un alles oannare ausa Baade isch do vabode. Neadlisch vum Silwasee hoddsn große effendlische Paagblads, wu inde Badezaid was koschde dud. Frija hoddma iwwade "Wildentenweg" de goanse Kies weg'gschafd.

## Websaide
* 
*Rechtsverordnung über die Regelung des Gemeingebrauches an Gewässern im Naherholungsgebiet „ Im Binsfeld“ in der Gemarkung Speyer
* Badewassaqwalided

## Vawais
Südfränkische Dialekte

**Sidfränkisch** isch e Schprooch, die im Norde von Bade-Wirddeberg gschwätzt wird und zwar sidlich und öschtlich vom Pälzische. Die Schprooch liegt am Iwwergang zwischem Owwer- und em Mitteldaitsche und wird in de Schproochwisseschaft meischt zu de owwerdaitsche, in jingarer Zeit aa zu de middeldaitsche Sprooche gezählt.

Sidfränkisch schwätzt ma im nerdliche Elsass, iwwer Karlsruh bis Mossbach. Au Hailbronn gheert urspringlich zu dere Schproochgruppe, awwer dort wird de Oifluss vom Schwäbische immer schtärker.

S Sidfränkische werde eh schtark von de Nachbarschprooche beioiflusst. Des sind die mitteldaitsche Sprooche *Pälzisch* im Norweschte, Sidhessisch im Norde und Oschtfränkisch im Oschte und die owwerdaitsche Sprooche Schwäbisch und Niederalemannisch.

## Charakteristische Merkmol
**1. Es fehle, wie im Rheifränkische, die Endunge von Werder:**
*Wage* schtatt *Wagen*

**2. Nach ''m'' und ''n:'' fehle, wie im Rheifränkische, die Plosivlaut**
*Hemm* schtatt *Hemd*
*Kinner* schtatt *Kinder*

**3. Artikel:**
*da Mann* schtatt *der Mann*
*d’ Fraa* schtatt *die Frau*
*’s Kinn* schtatt *das Kind*

(wie zum Deil im Rheifränkische)

**4. Akkusativ:** im nominale Maskulinum isch da Akkusativ wie da Nominativ
*I heb da Kalle gseh*
*N guder Tag!*, *N scheener Oowed!*

(Gsmat-daidsch isch's schoo lang so im Femininum und Neitrum.)

**5. Charakteristischer ''ei''-Laut**
Alle im Alemannische als *ei* gschprochene Laut werre als *ai* bis *oi* ausgschproche.
Die Lautfärbunge sinn so charakteristisch, dass gübte Oiheimische zimlich genau sage kenne, woher jemand isch, der 
*Zw*'oi** w**oi**che **Oi**er in **oi**nera R**oi**h'' oder ''Zw**ai** w**ai**che **Ai**er in **ai**nera R**ai*'h* sagt.

(S'gibt aa gnug Gegende, wo die ei-Laut net in allene Werder gleich gsproche werre.)

## Lidaradur
* Rudolf Post: *Die Mundartlandschaft des östlichen Kraichgaues*, in: Marliese Echner-Klingmann: *Kraichgauer Wortschatz*, Heimatverein Kraichgau, Sonderveröffentlichung Nr. 23, Eppingen 2001, ISBN 3-921214-18-1. Im Netz: Kraichgau MundArt

## Weblinks
* Tonarchiv zum Thema Dialekte

## Oinzlnochwais
Imperativ (Modus)

De **Imberadiw** (vun Ladainisch imperare: befehle) is änner vun de drai Modi vun äm Verb (die annere zwee sinn de Indigatiw unn de Konjungdiw). De Imberadiw benutzt mer in de Regl fer Ufforderunge, Befehle unn Ailadung.

Annerschder als wie in viele annere Schbrooche dut mer in de Palz den Imberadiw ofd als Frooch ausbilde, awwer als Befehl määne: So saacht me schdadd em "Kumm her" besser "Kummschd du do her!", wenn mer des besunnerschd aidruggsvoll ausdrücke will. Des is donn die im Wiedaholungsfall noo vagewliche Vasuche mid närre uuausgschbrochne Drohung vabundeni Kozform: "Kummschd du do her!" orra "Kummschd du jezad do her!" schdadd de longform "Ai is des als noch ned do? Ai gäbds des donn? Ai kummschd du jezad soford do her! Orra muß ich Där ärschd Bää mache!"
Bündnis 90/Die Grünen

**Bindnis 90/Die Griene** (koaz *Griene; B´90/Griene;* offiziell *Bündnis 90/Die Grünen*) is ä bolidische Bardai, wu 1993 aus em Zammeschluß vun de weschtdaitsche Grine und de oschtdaitsche Bindnis 90 enschdanne sin.
## Struckdur
### Bunnesvorschdond
Die Bardai hot imma zwee Voasidzende: ä Fraa unn en Monn. Said 2001 is di Claudia Roth de waiblische Pard, de männlische Pard iwwernimmd said 2008 de Cem Özdemir. Vor 2001 henn die zwee Vorsidsende Bunnesvorschdandsschbrescha g'heeße, saidem heeße se Bunnesvorschdandsvorsidsende.
&nbsp;

## Bardaiprogromm
### Atomausschdieg
Da Atomausschdieg waa schun e Grindungsforderung vun de Griene. Die Bardai will so schnell wie meglich aussteige aus der Atomkraft, s letschde Atomkraftwerg solld bis 2017 soin Bedrieb beende. 2023 wars donn sowaid.
### Bildung
Die Bardai will e Aihaitliches Schulsischtäm, wu alle Schieler uff ää Schulform gehe un de gonze Dach do sinn. Des soll de Midder un Vädder entloschte un ermeglische, doß se long arweide kinnen.
### Birjerrschde
do sin una anerem Tehme wie Indanet, Demokradische Tehme un Birjareschde
### Euroba
Die Bardai is aa pro Europäisch un will die EU stärck, den Lobbiïsmus schwäsche, mehr Demokradie in de Europäische Gremie.
### Kliema und Umwelt
Die Bardai is fär n beschtmeglische Klima un Umweltschutz
### soziale Gerechtichkait
Die Bardai will bessere Bedingunge fer Aame, Ärwetslose, Geringverdiner un Aweidnehma.

## Palz

Im Pälzer Bezirgsdag sinn die Griene derzaid mit 2 Abgeordnede, Walter Altvater unn Ruth Ratter,  vadrede.

## Webverwais

* Houmpäidsch vun de Griene

## Änzlnochwais
Sickinger Höhe

Die **Sigginger Heeh** is e Lanndschaft im Siedweschde vun de Palz. Nmensgäwwer is de Raichsridda Franz vun Sigginge. Die Heeh had zum greschde Deel dem Kerl gehärt.

## Geografie
### Die Laach
Die Sigginger fangt in Landschduhl im Norre un härt im Sirre korz vor Zweebrigge uff. Im Weschde grenzd de Pälzer Wald un im Oschde es Saarlond.

### Geolochie
Uff de Sigginger Heeh find ma vor allem Bund.sand.schdä un Lähmborre uf de Ägger.

## Infraschdrugdur
Uf de Sigginger Heeh gäbts aichentlich kä Audobahn orrer Kraftschrooß. Es enzischd was es gäbt is die A62 Landstuhl (die Atzel e nuff) no Bärmesens, awwer die is nur dälweß zwä Schpurich ausgebaud.
Schtädt gäbts nur am Rand vun de Heeh wie Zweebrigge, Landschdul un Homburch.
Awwer wannere kann ma schä. Es gäbt de Jakobspilcherpaad, de Berchmannspaad, de Miehleweech im Walwer Däälche un e Hauwe mäa.
Daniel Caspary

**Daniel Caspary** (* 4. April 1976 in Kallsruh) isch en Bolidiger von de CDU. Said 2004 isch er Midglied vom Oiropäische Parlament. De Daniel Caspary isch in Blångeloch (Gemainde Schdudesee) ufgwagse, lebd in Wengerde, isch verhaiert und hot fünfe Kinner. 

## Webpeidsch

* Homepage des Europaabgeordneten
Aschbach (Odenwald)

** Aschbach ** is e Dorf im Iwwerwald, wu heit zur Gemoinde Wald-Mischlbach im hessische Kreis Bergschdrooß gheat. S liggt im Ulfebachdaal. Aschbach hot 1.235 Oiwuhner (2010). Di Gemaagung liggt zwische 326 un 437 m iwwerm Meeresschbiggl un hot Åådeil am Grundgebirg (Granid) un am Bundsandschdä. Di Wisse im Dal beim Ort werre vun ausgedehnde Wälder uf de Berge umgewwe.

## Gschischt
Zum erschdemol erwähnt worre iss-es im Johr 1369 im Zinsbuch färs pälzische Owweramt in Heidlberg als „Aspach“. Urschbringlisch hot Aschbach zum Lorscher Färschdetum ghert. Danoch hawwe sisch des Erzbischdum Moinz un di Palzgrafschaft net iwwer di Herrschaft einische kenne, was zu net gånz äfach zu duaischschauende Verhäldnisse gfiehrt hot. Bis 1848 hot Aschbach zur Birgermeischdarei Gare ghert un is dånn selbschdennisch worre. 1939 is di Gemoinde Därr-Ellebach, wu heit nur noch aus-eme Forschthaus bschdeht, zu Aschbach oigemoindt worre. Selles Dorf liggt eschdlisch vun Aschbach iwwer de Berg im nägschde Dal. Di Bach dort heeßt ewefalls Därr-Ellebach un fließt in di Ulfebach. S erschdemol erwähnt is da Ort 1437 unnerm Nåme Dorn Elbach. 1829 hot s noch 52 Oiwuhner ghatt. Im Zug vun da Gemoindereform is Aschbach 1971 zu Wald-Mischlbach kumme.

Schun frieh waa Aschbach ähnder e Aaweider wie e Bauaredorf. Mehrere Mihle hawwe di Wasserkraft genutzt. Vun da Mitt vum 19. Johrhunnert bis zur Mitt vum 20. waa e Schdreischholzfabrik vun Bedeidung.

## Wabbe
Des Ortswabbe erinnert an di ehemolisch Hammermihl. Des Wabbe is duaisch en senggreschde Welleschnidd in zwee Hälfde gedeilt. Linggs (vorne) schdehe in Gold drei schwatze Hämmer, reschts (hinne) drei silwerne Kåmmrädder i-mne bloe Feld. Do sin also Hämmer vun are Mihl un di Kåmmrädder daagschdellt, wu di Hämmer ågedriwwe hawwe.

## Oiwuhnerendwigglung

## Kuldurelles
Weil di Aschbacher frieher aus Birgereiser viel Bäse gebunne hawwe, heßt ma se heit noch di „Bäsebinner“. Di „Bäsebinner-Kerwe“ findt immer am Wocheend vor Chrischdi Himmelfaad schdatt.

Im Iwwerwald sescht ma zu-are Fischdebuzzl *Hussmoug*. Der 1998 gegrindte Kannewalsveroi hot sisch dodenoch „Di Hussmouge“ genannd.

## Quelle
### Lidaradur
Joachim Jänsch: *625 Jahre Aschbach im Odenwald: 1369 – 1994. Beiträge zur Geschichte und Kultur des Überwaldes*, Bånd 2, 1994

### Indernedseide
* Indernedpräsenz vun Aschbach
* Aschbacher Ortschronik vum Männergsangveroi „Harmonie“ 1882
* Hischdoarisches Ortslexikon vum Låndesgschischdlische Informaziunssyschdem Hesse: Aschbach, Därr-Ellebach

### Änzlnochweis
Aschbach (Begriffsklärung)

**Aschbach** is da Nåme vun folgende Orde:
* Aschbach im Odewald, finn-Da do: Aschbach (Odewald)
* Aschbach in da Weschdpalz, finn-Da do: Asbach Westpalz
* Aschbach im Saalond (Schdadt Lebach), finn-Da do: Aschbach (Saalond)
* Aschbach im Elsaß, finn-Da do: Àschbàch

un vun folgende Gewässer:
* Di Aschbach im Bienwald
* Di Aschbach im Kraischgau
* Di Aschbach im Pälzerwald, dodriwwer finn-Da do was: Pälzerwald
Weisenheim am Sand

**Waisrem** odder **Waisemsand** (amtlisch *Weisenheim am Sand*) is ä Ordsgemää im pälzische Londkrääs Derkem, hodd vierehalbdausend Oiwohner unn ä Fläsch vun 13,72 km². Waisrem is vun de Fläsch her die greeschd Gemää in de Verbondsgemää Fränsem. De jetzische Birgamaischda is se Dieter Helt vun de CDU.

## Geographie
Waisrem liechd in de vorderpälzische Rhoiewene unn de Fuchsbach fließd dorsch de Ord. Zum Ord g'herd es Naherholugsgebied Keschdebersch, aa "Luddwischshain" genonnd.

### Klima
Wege soina Laach in de Rhoiewene g'herd Waisrem zu eena vun de mildeschde Orde in Daitschlond. Desweege konn mer do aach gud Woi unn Obschd õõbaue.

## Bolidig
De Gemoinderad beschdehd aus 20 Midgliedan unn hot en ehrenamdlische Birgamaischda als Vorsidzende. Die Sidzvatailung:

De Ord hot ä Paddnaschafd midd Nierroßla in Tiiringä.
## Wärdschafd unn Infraschdruggdur

### Vakea
De Ord is an die Båånschdregg Fränsm-Frongedahl õõgschlosse.

### Bildung, Schbord unn Fraizaid
Waisrem hot drai Kinnergädde, ä Grundschul mid Gemaindetornhall. In de Schul befind sisch jedzd aa die Gemaindebiicherai.

De greeschd Schbordvaroi is de SV Waisemsand. Donn gebbds noch de ASV, de Tennisclub Luddwischshain unn die Schidzegild, de Raid- unn Fahrvaroi, de Ferdervaroi vun de Fraiwillische Faierwehr, de Häämat- unn Museumsvaroi unn mehrere Fasdnachdsgrubbe. Jeds Johr am Fasdnachdssunndaach find de Rieslingsworm, de Umzuuch schdadd, weller ä paar 10.000 Lait õõziehd. Immer am zwedde Wocheend im Auguschd faierd Waisrem soi Woikerwe.

## Persenlischkaide
De eestraischische Raidschbordla Hugo Simon unn de ehemolische Schiedsrischda Werner Föckla wohne in Waisrem.
Gadern

**Gare** (außerhalb vum Iwwerwald aa **Gadern**) is e Dorf im Iwwerwald, wu heit zur Gemainde Wald-Mischlbach (Wamiba) im hessische Kreis Bergschdrooß ghert. S liggt owwerhalb vum Wamiba im Mischlbachdal, eme Seidedal vum Ulfebachdal. Gare hot 510 Oiwuhner (2010). Di Gemaakung liggt zwische 383 un 430 m Heh i. NN. un is iwwerwiegend londwärschaftlisch geprägt. 

## Gschischt
Zum erschdemol erwähnt worre iss-es im Johr 805 als *Gadero*. Weidare iwwerlifferde Variande vum Nåme sin 1568 *Waldgaidtenheim*, 1613 *Waldgadern* un 1632 *Waldtgaidenheim*. 1623 is Gare vun da Kurpalz an Kur-Moinz kumme. Ab 1837 sin vum Birgermaischderåmt Gare aus aa di Orde Hadderod un Kocherbach verwaldet worre, bis se 1957 selbschdännisch worre sin. 1970 is Gare zu Wamiba oigemeindt worre. 

## Oiwuhnerendwigglung

## Kuldurelles
Des Dorfwabbe zeigt des ehemolische Schulhaus. Selles Haus schteht de Birger hait als Dorfgemeinschaftshaus zur Verfiegung. E weideres Symbol fär Gare is en Rådschuh. Des is e Geräd aus Eise wu, wanns schdeil wärd, zum Bremse unnerm reschde Hinnerråd vun Kutsche un Fuhrwerge feschdgemacht wärd. 

Di Garemer Rådschuh-Kerwe is immer Midde Juli.

## Quelle
### Webverweis
* Gare im Hischdoarische Ortslexikon vum Låndesgschischdlische Informaziunssyschdem Hesse

* Gare uf da Seit vun Wamiba

### Oinzlnochweis