Fliegendes Spaghettimonster

S **'Fliegend' Spagheddimonschda** (englisch: *Flying Spaghetti Monster*, kõds *FSM*) isch eni Gottheit vunnere vum amerigånische Pysiker Bobby Henderson äfunneni Religion, wu di meeschde saache, 's wäer ä Parodie. Ehre Glauwenslehr väalwad dä Kreationismus unds Intelligent Design, vun dem månschi Lëid g'meend hawwe, 's solld in de Schuul unnarischd werre.

Di ågeblische Religion håd im Englischi d Nåm **Flying Spaghetti Monsterism**. Außerdem saache manschi aa **Pastafarinismus**, die Åhenga nenne sisch selwad *Pastafari* 

Da Nåm vum Flieschende Spagheddimonschda kummd vun seinere Äijnlischkaid middere groußi Portsion Spaghetti mid Fleischbällsche (Spaghetti with meatballs) un Stielauge. Schdadd vunnere Hõnd Goddes babbele di Pastafari vun „Seinerem Nudlischi Ånhängsel“ (de: „Seinem Nudeligen Anhängsel“, en: „His Noodly Appendage“)

## Idee un Verbreitung
Dä Grund fä d' Grindung vun derre Religion woar d' Dischbedere um dä Unnärischd vum *Intelligent Design* ån månschi Schule. Weije dem ff des&nbsp;- grad å vun dä Fäfeschdan vum *Intelligent Design* g'nmmeni&nbsp;– Agumend vun dä Gleischschchdellung hod dä Henderson innerem offene Brief ån d' Schulbhöad von Kansas, a seyni Glauwenslehr missd wi di kreationistische im Unnarischd vamiddld werre däffe. Des isch åls eni Barodie z'väschdeije un soll zeije, dås religieesis Sach im naduawissenschafdlischi Unnarischd nix valoan hod.

Seiddem g’winnd d‘ „Religioun“ vunnene imma widda ån Freijnde. Di Aktion hod sisch zuenem rischdischi soziokuldurelle Fänomen endwiggld. Dudzni Blogs hawwe zu’re weide Väbreidung ïwwas Internet beig’draache. Å wischdisch sin di -e Wedd vum Krationiste Kent Howid parodierendin-  groußi Breisgelda fä de Beweis, dås Jesus Christus net dä Soun vum FSM isch hawwe g'wessd. So schreibd parodierend des Blog Boing Boing:

Des Breisgeld wuad jedzad schunn uf eni Millioun Dollar eahöid. S geijd awwa aiendlisch blos d’rum, dõs ma soun B’weis net äbringe kõnn; di Pastafari glauwe net drå, dõß Jesus dä Soun vum FSM isch.

Nõch Ågawe vun dä *Ersten Vereinigten Kirche des fliegenden Spaghettimonsters in Deutschland* gibds ** uff dä Weld.
## Zendral‘s Glauwens-Sach
 

*D‘ Weld wuad vunnem ned nõchweisbårem „Fliegendm Spaghettimonschda“ easchaffe. Alle Hiweise uf eni Evolution hod’s b’wussd g’schdroid, um d‘ Mensche z’verwirre.
*Bobby Henderson isch dä Prophet vun derre Religion.
*Pirate wädde als d‘ urschbrünglische Pastafaris väehad. Moddo vun dä Gläuwische isch „WWAPD“ („What Would A Pirate Do?“, englisch fä: „Wõs Wäd En Pirad Mache?”)
*Nõchm Tod schdeije de Gläuwische im „Himmel“ unna õnnam en Biavulkan un eini Stripperfabrik zua Fafügung.
*Gebede wädde mid dem Woad „Ramen“ (ofd å „RAmen“ g’schriwwe), dem Nåm vunnere japanischi Nudlart
*Ma soll sisch ån di åchd „Mia wäas wiaglisch liwwa, du wädschd net…“ halde, die analog zu de Zehn Gebote vum FSM gepredisch werre, un sisch geije Diskriminirung, Voauadaile, Dogme, Nötigung, un Frauefaindlischkaid ausschbresche. S achde „Mia wäas wiaglisch liwwa, du wädschd net…“ b’schreib e abgwandeldi Foam fun dä Goldeni Reschl un fddad zua Freie Lieb unnem g’brauch vun Kondome uff.

## Kopfbedeggung
‘S hõd in Eïrouba efdas Schdreid mid Behörde ‘gewwe, nõchdem sisch Åhenga vun derre Religion õls Ausdrugg vun ehre Religion middem Nudlsieb uff’m Kobf uff Foddos fä ehre Ausweisdokumende g’zeigt hawwe. So hõd dä Pastafari un eschd’reischischa Atheist Niko Alm viel Uffmaksamkaid ‘griggd, nõchdem ea sisch middem Nudelsieb uffm Kobb fä’n Fïrerscheifoddo hõd Ablischde lõsse, weil des Religiëse in Eschd’reisch däffe. däffe. Dä Fiehrerschei wuad 2011 drei Jahr nõch Beandrachung abg’hold. Beim Fiehrerscheifoddo vum Rüdiger Weida war middem Piradeduch dä religiëse Bezug awwa eideaidisch.

## G‘schischt
Im Juni 2005 hõd Bobby Henderson en offene Brief ån d‘ Schulb’höad vun Kansas, USA g’schriwwe, wo a g’foddad hõd, sein Glauwe – wi di christlischi Iwwazoigung vum Kreationismus – in dä Schul z‘ unnarischde. Seid dem hawwe imma mea Leïd di Indanedsaid vum Henderson å’guggd, im August 2005 wares dånn gånz vieli, weil si in e på Blogs välingd worre isch.

Uff seineri Said zidiad zum Beischbil George W. Bush, dea sisch fä de Unnarischd vum Intelligent Design ausschbresche dudd. Dod’rum fïhld sisch Henderson in saim Åliege, Pastafarinismus unnarischde z’lõsse, vun Bush (wo zu dea Zeid Bräsidend vun de USA wa) b‘schdeagd

S gibbd vili Ãde vun derre Idee, wo in dä USA vädreijdini Sekte barodiere: dä *Cult of Oregano*, di *Reformed Church of Alfredo*, *Orthodox Monsterist Church of West Virginia*, *Mystical Order of the Flying Spaghetti Monster*, di *Moomin Church of His Spaghettiness* vun Jersey (Kanalinseln) odda di *SPAM* (*The Spaghetti & Pulsar Activating Meatballs*, pälzisch: *Di Spaghetti & un Pulsaragdivierende Fleischbällsche‘'; dä Nåm isch ä Woadschbilsche middem [[Spam]]).

Said 2012 gibbds in [[Polen|Põlen]]  B’schdrewunge, di „Põlnische Keasch vum Flieschnde Spaghettimonschda“ (*Polski Kościół Latającego Potwora Spaghetti*) åäkenne z’lõsse. Im Meaz 2013 wuads dõnn awwa vum Minischderium fä Effendlischi Väwaldung un Digitalisiarung abg’wiese, weil d‘ Keasch ned fä’s Glauw un Missioniere, sonnan fä Religionskritik ‘grinned wõn isch. D‘ Ådrachschdellung un di Abweisung hawwe schdakes Medieescho g’funne.

== Faiadãche un Feschd ==

*S wischdischdi Feschd un Faiadãch vun de Pastafari sin di *Holidays*. Wail sisch Pastafari net ån religieijsi Dogme halde, gibs do kå feschde Zaide odda Ordde fä des Feschd, s wädd awwa ofd um [[Weihnachten]] ‘rum g’faiad.

* Des *Passtahfeschd* isch wie’s [[Pessach]]feschd bei dä Jude unnem christliche [[Ostern]]. Zu derre Zaid esse Pastafari gånz viel Pasta, die ehre Familie innem Piratekoschdym zub’raide dudd. 

* *Ramendan* isch wie dä [[Ramadan]], di islamischi [[Faste]]nzeit. Pastafari esse do nua di, bei Studende b’liebdi Instant-Nudlsubb „[[Ramen]]“,um ån di Zaid zu g’denge, wissi noch hungrischi Studende ware. Am End vun derre Fastenzeit väschenge Pastafari de Reschd an B‘düafdige.

* *Halloween*Isch’n arg wischdischa Faiadãg fä Pastafari. Zu derrem Feschd g’denge se dä [[Piraterie|Piraten]], alse noch frei iwwa’s Meer g’seg’ld sin. Pastafari verkleide sisch zu Halloween efdas als Pirate un väschenge Süßigkeiten an Kinna. 

* Am 19. Sebdemba faian di Pastafaris dä „[[International Talk Like a Pirate Day|Sprich-wie-ein-Pirat-Tag]]“, wo ma sisch wiën Pirat åzied un jedde Sads mis „Arrr“ b’enne soll. Pastafari solle an dem Dãch missioniere, weil ma di hadnägischsde Mensche mid Grog zum Pastafarinismus b’kehre kennd. Ågeblisch solle uug’fäa 50% der järlische beidridde zum Pastafarinismus õn dem Dãch schdaddfinne. Dea Dãch wäd å in dä b‘kannde [[Massively Multiplayer Online Role-Playing Game|MMORPGs]] [[World of Warcraft]] un [[Guild Wars]] g’faiad.

*Dä hailischsdi Faiadãch vun dä Pastafari isch de *Freitag*, wo’ma jedi Woch hawwe dudd. Õn dem Dãch soll ma’s als Pastafari g’mïdlisch ågeë lõsse. Dä Freitag schdeijd fä di [[Jenseits]]voaschdellunge vun dä Pastafari: dem [[Bier]]vulkan un dä [[Stripper]]fabrik. 

* Ausadem g’heare alle kommerziell g’nudsde Faiadãche zu dä Feschddãche. Vieli G’schäfde väwenne ned de [[Slogan]] „Feijlischi Weihnachde“, sunnan „Scheijni Feschddãche“ (engl.: „Happy Holidays“, siehe oben). Des isch fäd‘ Pastafari e Zaische fäd‘ Ausbraidung vun ehre Religioun.

== Bïscha ==
* Bobby Henderson: *Das Evangelium des Fliegenden Spaghettimonsters.* (Originaltitel:* The Gospel of The Flying Spaghetti Monster* übersetzt von Jörn Ingwersen). [[Goldmann Verlag|Goldmann *Manhattan*]], München 2007, ISBN 978-3-442-54628-2 (Taschenbuchausgabe: Goldmann Taschenbuch 5462, München 2008, ISBN 978-3-442-54262-8)

== Weblinks ==
=== Indanedsaide zum Fieschendä Spaghettimonschda ===

* [http://www.pastafarianismus.de/ Webseite über den Pastafarianismus (deutsch)]
* [http://www.venganza.org/ Webseite des Pastafari-Gründers (englisch)]
* [http://www.venganza.info Erste Vereinigte Kirche des Fliegenden Spaghettimonsters in Deutschland, Deutschland]
* [http://www.pastafari.eu Kirche des Fliegenden Spaghettimonsters Deutschland e.&nbsp;V., Deutschland]
* [https://web.archive.org/web/20100116061522/http://venganza.at/ Vereinigte Kirche des Fliegenden Spaghettimonsters, Österreich]
* [https://web.archive.org/web/20140106065632/http://venganza.ch/ Kirche des Fliegenden Spaghettimonsters Schweiz]

=== Presseb‘rischte ===
* [http://www.stern.de/panorama/spassreligion-fliegendes-spaghettimonster-wiener-darf-nudelsieb-auf-fuehrerscheinfoto-tragen-1705651.html Wiener darf Nudelsieb auf Führerscheinfoto tragen]
* [http://www.newscientist.com/backpage.ns?id=mg18725112.800 Feedback des NewScientist Magazine]
* [http://derstandard.at/?id=2151434 *Neue Konkurrenz für Kreationisten: Das Spaghetti-Monster*]. In: [[Der Standard]] vom 23. August 2005
* [http://www.spiegel.de/netzwelt/web/0,1518,370849,00.html *Mein Gott, ein Nudelmonster!*]. In: [[Der Spiegel]] vom 23. August 2005
* [http://www.welt.de/print-welt/article688616/Spaghetti_Monster_haben_die_Welt_und_das_Leben_erschaffen_oder_etwa_nicht.html *Spaghetti-Monster haben die Welt und das Leben erschaffen – oder etwa nicht?*]. In: [[Die Welt]] vom 15. August 2005
* [http://www.taz.de/pt/2005/09/01/a0157.nf/text *Im Anfang war der Teig*]. In: [[Die tageszeitung|taz]] vom 1. September 2005
* [http://science-at-home.de/news/kurios/kurios_det_20050824174437.php *Eine neue Religion bemüht sich um Anerkennung*]. 24. August 2005
* [http://www.taz.de/index.php?id=archivseite&dig=2006/12/09/a0255 *Oh Herr, wirf Pasta vom Himmel*]. In: [[Die tageszeitung|taz]] vom 19. Dezember 2006
* [http://www.zeit.de/2007/50/OdE7-Gott-Stichworte?page=1 *Das menschliche Himmelspersonal&nbsp;– Götter, Halbgötter, Antigötter*]. In: [[Die Zeit]], 6. Dezember 2007, Nr. 50
* [http://www.tagesspiegel.de/kultur/Kreationismus;art772,2342113 *Im Anfang war die Nudel*]. In: [[Der Tagesspiegel]], 18. Juli 2007
* [http://derstandard.at/1308681039222/Oesterreichs-Behoerden-Nudelsieb-als-religioese-Kopfbedeckung-in-Fuehrerschein-genehmigt *Nudelsieb als religiöse Kopfbedeckung in Führerschein genehmigt*]. In: [[Der Standard]], 12. Juli 2011
* [https://web.archive.org/web/20170206030607/http://www.focus.de/panorama/welt/fuehrerscheinfoto-mit-piratentuch-satire-religion-schlaegt-behoerden-ein-schnippchen_aid_660026.html *Führerscheinfoto mit Piratentuch: Satirereligion schlägt Behörden ein Schnippchen]. In: Focus, 29. August 2011

## Eënzlnåchweisi