Bullshit-Asymmetrie-Prinzip

S**'Bullschit-Uugleischhaid-Prinzip** (uff Englisch *Bullshit asymmetry principle*, *Brandolinis law* odda *Brandolini’s principle*) isch ä Aussach unn Oisischd vum italienische Informadigga Alberto Brandolini iwwa de Uffwond fas Widalesche vun G'rischde, Zwaifl, sinnfraija „Gridigg“, Bleedsinn, Liesche, Aldanadive Fagde, Bullschit, Desinformatione, Fake News, Valaimdunge etc. oddas Erkenne unn Korrigiere vun Trollshit zum Baischbiel in sozjale Medije unn midde KI a vun Bodshit, awwa a inde Wisseschafd (zum Baischbiel Händla vum Zwaifl, Zwaifl isch ihr Brodugd, De Driumph vum Zwaifle). unn inde Press etc.

S'Bullschit-Uugleischhaid-Prinzip:

## Ähnlische Aussache
S'Schbrischword wie „Ä Liesch konn um die halb Weld raise, bevor die Wohrhaid ihr Schdiefl ozieje konn (Mark Twain).“ gibds schun minnischns said 1710 in vaschiedene Forme. Ähnliche Aussache hodds donn a vun onnare Persenlischkaide, wie zum Baischbiel Max Planck, Vladimir Lenin, Benjamin Disraeli gewwe. In 1845, Frédéric Bastiat expressed an early notion of this law: Vum Frédéric Bastiat schdommd

Vorm Brandolini hodde italienische Blogga Uriel Fanelli unde Jonathan Koomey, Forscha unn Schebfa vun Koomey'sches Gesetz, ewefalls G'dong'ge kabd, wu midm Bullschit-Uugleischhaid-Prinzip iwwoischdimmen. De Fanelli hodd g'määnd „Än Idiod konn mehr Bullshit erfinne, alsma jemols zu widdalesche hoffe konn“. De Jonathan Koomey siehd donn als Folsch vum Brandolinis G'sedz donn, „In fast-changing fields, like information technology, refutations lag nonsense production to a greater degree than in fields with less rapid change.“, alla, „In B'raisch, wu sisch schnell vaännan, wie die Informazionsteschnologie, hing'gn die Widdaleschunge vunde Usinn Produgzion schdärga hinnaher als in Be'raisch mid wenischa schnellem Wondel.“

## Urschbrung
De Alberto Brandolini hodd soi Oisischd im Johr 2013 vaeffendlisch. Des ischm baim lese vum Daniel Kahneman's Buch Thinking, Fast and Slow korz vor änna Fernsehdiskussion midm Silvio Berlusconi unnem Journalist Marco Travaglio kumme.

## Baischbiel
Inde Covid Pondemie hodde Jeff Yates, än Journalischd, wu Desinformazione uff Fagde iwwabriefd, im Radio-Canada iwwa ä milljonefach g'guggdes YouTube-Wideo gsachd: „Der hodd alle meschlische B'haubdunge uffgschdelld. Isch hab jedi änzelni d'vu iwwabriefe misse. Isch hab mid oischleschige Experde telefonierd unn midn gschbroche. Die Gschbresch hab isch uffschwraiwe misse, so dasses lesba unn inderesond zu lese isch. Des isch Wohnsinn. Diear Typ hod 15 Minude g'brauchd, um soi Wideo zu drehen, und isch hab drai Dach g'brauchd, um die Faggde zu iwwabriefe.“

## Ursache, Grind unn Effeggde
Uffmergsomkaid hodd des G'sedz donn speda dursch ä Bild uff Twidda vunem Vordrach vum Brandolini unn dursch die effendlische Wahrnehmung vunde Effegd vun Fildablose unnde Fake News krischd. De Brandolini isch donn 2016 inde nadurwisseschafdlische Fachzaidschrifd *[[Nature]]* zidierd worre. Wisseschafdlische Unnasuchunge hawwen des a bschdedischd unn gfunne, dass die Zuherer vun Falschmeldunge, Fake News, Liesche, Bullschitt, Bleedsinn etc. bragdisch nemme mid Rischdischschdellunge unn Korregdure, alla mid Wisse zu erraische sinn. Ä wisseschafdlischi Schdudje hodd 2020 gfunne, dass „people are more receptive to bullshit, and less sensitive to detecting bullshit“, des heesd „dass die Laid mehr offe fa Bleedsinn unn wenischa empfindlisch sinn, umde Bleedsinn zu erkenne. “ was des Gsedz vum Brandolini bschdedischd.

Desinformazione etc. wirgen aus vaschiedene Grind unn finnen Oglong zum Baischbiel wesche

* S'isch efach grad was zu babble, wonns midde zugrundlischende Ängschd odda Iwwazunge vunnem selbschd odda de Grubb vun Zuherer iwwaoischdimmd (Bschedischungsfehla) unn krischd billisch Zuschdimmung.
* In abg'kabselde Grubbe, wus vaworzelde sbezijelle Weldsischde, Osischde unn Ängschd hodd, alla Grubbe vun Glaischgsinnde, werd de sozjale B'wais ausg'nudzd.
* Die B'waislaschd werd weg vunde B'haubdung gschowe unn hie zu denne, wu des widalesche missen. Zum Baischbiel efach midde B'haubdung, dass ebbes „meschlisch“ isch. Des isch die Umkehr vunde B'waislaschd. Zudem isch donn zu zaische, dass ebbes *nedd* so isch, wie jemond b'haubd hodd. Do'd'zu mussma awwa des Wisse (grad parad) unn die Zaid uns redorische Gschigg hawwe um des G'babbl so zu rischde, dasses a baide Laid okummd.
* Durschs schnelle gewwe vunna Erglärung va Eraigniss, Grise etc. ohne sisch um Fagde zu kimmere, werd de Ong’gaeffeggd g'nudzd.
* Dursch Widaholunge baim Babble odda a inde sozjale Medije werd de Mere-Exposure-Effeggd ausg'nudzd, wudursch Liesche inde Laid vaongad werren.

Psischologische Grind hodds a ä paa.

* Asimedrie vunde Wirgung, bei emozionsgeladene Theme, vabraiden sisch Liesche etc., wu in die emozional Kerwb hauwen, schndella unn waida, als ä oschliessendi Rischdischschdellung, wu nedd so ufffellisch unn emozionell uffg'lade isch.
* Asimedrie vum G'deschdnis, dem erschde, wasma herd (odda siehd), vor allem wonns emozionel uffg'lade isch, gewwema mehr Uffmergsomkaid unn des blaibd a besser im G'deschdnis hafde (Primärefeggd). Die schbeda Rischdischschdellung odda Widaleschung blaibd wenischa hafda unn ma vagissds a wida schnella.
* Asimedrie vunde Ausschdrahlung, nochem G. Bronner werren Laid, wu ä Thema fagdefrai vaäfachen, vunna Aad Charisma umgewwe unn die, wu mid Wisse unn Fagde vaninfdisch agumendieren, werren als Schbielvaderwer gseje. Es isch efacha G'babbl zu glawwe, als sich hard Erwerd zu mache, um ebbes zu vaschdeje odda ä Fehischkaid zu erlerne.

## Bolidigg
Inde Bolidigg werd des Bullschit-Uugleischhaid-Prinzip oigsedzd unn isch vum Steve Bannon, dem ejemolische Schdrdeg vum Donald Trump als „flood the zone with shit“, des heesd „die Zon mid Schaiße iwwaschwemme“, bschriwwe worre unn werd zum Baischbiel vum Donald Trump bragdisch dauwand b'nudzd. Die Tagdigg isch Gish-Gallop unde Steve Bannon saachd „This is exactly what the Gish-Gallop is designed to do: drown you in a deluge of distortions, deflections, and distractions“, des heesd „Des isch g'nau, woruff de Gish-Gallop abzield: Sie werren vunna Flud von Vazerrunge, Ableng'gunge unn Vawirrunge erdrängd“. Dursch die Flud vun Bleedsin werd de Uffwond vagressad, all den Uufuch rischdisch schdelle zu wolle.

Än zwedde Effeggd vun widaholde Liesche ischde Wahhaidseffeggd, wuma des wasma efdas herd audomadisch als wohr glabd. Ofd werd ä gons offensischdlischi Liesch efach oigsedzd um ä Bild in die Kebb vunde Laid zu krische unse so emotionell zu monibuliere.

## Geschemassnohme
Inna Schdudje hoddma gfunne, dass Faggde-Dschegga, wu fa die Effendlischkaid zugenglisch sinn, bis zum g'wisse Grad de Laid helfe kennen, nedd uff Bullshit roizufalle, was fas fungzioniere vunna Demogradie wischdisch isch.

## Guggschd a uff
* Wahhaidseffeggd
* B'waislaschd
* Gish-Galopp
* Argumentum ad captandum
* Rasiermessa vum Hitchen

* Dunning-Kruger-Effekt
* Händla vum Zwaifl
* Zwaifl isch ihr Brodugd
* De Driumph vum Zwaifle

## Bischa
* John Cook, Stephan Lewandowsky: *The Debunking Handbook.* University of Queensland, Australia, St. Lucia 2011, ISBN 978-0-646-56812-6.

## Websaide
* John Cook, Stephan Lewandowsky: ''Widerlegen, aber richtig 2020''  Deutsche Übersetzung von: Bärbel Winkler und Timo Lubitz, 2020.

## Vawais