Jules de Palm

**Julius Philip (Jules) de Palm** (☆ 25 di yanüari 1922 na Willemstad - † 30 di sèptèmber 2013 na Den Haag) tabata un lingwista, poeta, eskritor i traduktor di kurasoleno-hulandes. E tabata defensor di Papiamentu den enseñansa i den tekstonan musikal i literario.

## Biografia
Julius de Palm a nase dia 25 di yanüari 1922 na Kòrsou komo yu di Jeronimo Emiliano de Palm i Geronimo Hendrina Schorea, tur dos nasé na Willemstad (Kòrsou). E tabata maestro na Kòrsou i Aruba (1938-1948) i a studia hulandes na *School for Taal- en Letterkunde* na Den Haag i na Universidat di Leiden. Aki el a promové na 1969 komo dòktòr den lenga i literatura hulandes ku e disertashon *Het Nederlands op de Curaçaose school*.

De Palm tabata fundadó di *Centraal Bureau Toezicht Curaçaose Bursalen* (CBTCB) i komo koordinadó prinsipal a enkabesá esaki for di 1959 te na su retiro na 1982. E tabata dediká i stimá komo mentor di hóbennan antiano, studiante na Hulanda, manera ta evidensiá dor di e vários artíkulo di despedida ku a sali despues di su morto. Den esaki tambe el a ser elogiá pa su sentido di humor i su pashon pa kita e stigma negativo di papiamentu i duna e idioma e lugá den sosiedat ku e meresé. Entre otro el a hasi esaki dor di skirbi tekstonan di kansion den Papiamentu ku Pierre Lauffer i René de Rooy, publiká bou di e pseudónimo Julio Perrenal.

El a yega di presentá na Radio Nederland Wereldomroep (RNW) pasobra Johan van de Walle, e hefe di e departamento di West-India di World Broadcasting, a pidié. Na novèmber 1952 De Palm a lesa poemanan na Papiamentu pa promé biaha. Te ku 1957 hopi poema, relato i ensayonan lo sigui, tantu di De Palm mes komo di otro eskritornan. Den e disertashon di Jos de Roo *Praatjes voor het Westen; de Wereldomroep en de Antilliaanse en Surinamse literatuur 1947-1958* (2014), un kapítulo ta dediká na Jules de Palm. Jos de Roo mes tabata programadó na e departamento karibense di RNW for di 1983 te su retiro na 2002.

E eskritor arubano Henry Habibe a skirbi den Ñapa, e suplemento di fin di siman di Amigoe, un artíkulo di despedida tokante Jules de Palm: "Cola Debrot un biaha a karakterisá Jules de Palm komo un di e outornan ei, ku sa di trese kurashi pa mustra nan naturalesa berdadero den tur simplisidat".

Ademas Jules de Palm a okupá varios funshon, entre nan komo ensayista pa Eldorado, e revista ku tabata representa e interesnan sürnameño i antiano (1949-1950); ko-redaktor di *[[Antilliaanse Cahiers]]* (1955-1967) ku un seri di publikashon tokante literatura antiano; ko-redaktor di e publikashon di *Verzameld werk* di Cola Debrot (1985-1989) i redaktor pa e reimprenta di *Encyclopedie van de Nederlandse Antillen* (1985). E tabata visepresidente di Sticusa.

De Palm a biba mayoria di su bida na Hulanda. Na edat altu el a bira siegu i a fayesé na Den Haag dia 30 di sèptèmber 2013 na edat di 91 aña. E tabata un hòmber modesto i a insistí pa ser kremá den un sirkulo chikitu den silensio. E tabata kasá i tabatin un yu muhé.

## Honor
Na 29 di aprel 1981 el a wòrdu promové komo Ofisial den Orden di Oranje-Nassau.
De Palm a risibí e Premio Cola Debrot pa literatura na 1995 pa su buki *Lekker Warm, Lekker Bruin*. E hurado a haña ku De Palm a logra deskribí e anekdotismo di e eksperensia individual di un manera ku el a sali for di e privasidat i a laga tur hende rekonosé algu den dje. Tambe e hurado a indiká e importansia di De Palm pa literatura antiano komo outor. 

Komo De Palm no por a bini Kòrsou, e premio a ser entregá na Hulanda na dje dor di Carel de Haseth, e tempu ei minister plenipotensiario di Antias Hulandes.

## Obra
* *Cancionero Papiamento I* (letra di kansionnan, 1943). Publika bou nomber di Julio Perrenal, un anagram di e trio konsistiendo di Jules de Palm, Pierre Lauffer i René de Rooy.
* *Ilushon di Anochi* (tradukshon na Papiamentu di *A Midsummernight’s Dream* van William Shakespeare, 1967). E estreno a tuma lugá den teatro di Emmastad na 1968.
* *Het Nederlands op de Curaçaose school* (disertashon, Wolters-Noordhoff, 1969)
* *Nederlandse Antillen : Literaire oogst* (Sticusa,  1969)
* *Kennismaking met de Antilliaanse en de Surinaamse poëzie* (Sticusa, 1973). Ku Hugo Pos i Max Nord.
* *Julio Perrenal : dichters van het Papiamentse lied* (De Bezige Bij, 1979). Ku Julian Coco.
* *Antiya* (kuentanan, De Bezige Bij, 1981). E kuenta *Kubalibre* ta disponibel online riba e wèpsait Leesuur.
* *Brief van Julius Philip de Palm (1922-) aan Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar PHD omslag J. de Palm (Korespondensia)* (1982)
* *Brieven van Julius Philip de Palm (1922-) aan Simonna Anna Gabriella Charlotta Dubois-de Bruyn (1910-2001) en Pierre Hubert Dubois (1917-1999) PHD omslag J. de Palm (Korespondensia)* (manuskrito, 1985-1993)
* *Brief van Julius Philip de Palm (1922-) aan Pierre Hubert Dubois (1917-1999) PHD omslag Université de L'Etat à Liëge (Korespondensia)* (manuskrito, 1986)
* *Kinderen van de fraters* (De Bezige Bij, 1986)
* *Wat niet weet, kan deren* (artíkulo, De gids: nieuwe vaderlandsche letteroefeningen, 1990)
* *Lekker warm, lekker bruin. Vallen en opstaan in twee culturen* (De Bezige Bij, 1990)
* *n Kwaaie zaak* (artíkulo, Peter Stuyvesant College, Willemstad, 1991)

## Link eksterno
* Jules de Palm https://www.literatuurgeschiedenis.org/schrijvers/jules-de-palm, Literatuurgeschiedenis.org (redakshon Koninklijke Bibliotheek di Hulanda i Nederlandse Taalunie)
* Jules de Palm, Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
* Biografia riba portal *Caraïbisch Uitzicht* https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/jules-de-palm-the-dutch-west-indian-man/, pa Blake Sonnenfeld