open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kirsten Dunst

I **Kirsten Caroline Dunst** (míbait 30 ya ing Abril 1982) métung yang Americanang artista. Minúná yang línagé king peliculang antologíang *[[New York Stories]]* (1989). Mékilála ya king papil a anak a vampirang i Claudia king peliculang horror a *[[Interview with the Vampire (film)|Interview with the Vampire]]* (1994), at sínambut yang nominacion king  Golden Globe king Best Supporting Actress para kaníti. Línagé yá mú naman king *[[Little Women (1994 film)|Little Women]]* (1994) ampó king *[[Jumanji]]* (1995).
Usher (mosicus)

I **Usher Raymond IV** (míbait 14 ya ing Octubre 1978) métung yang Americanung talacanta, talasúlat canta ampóng talatérak. Kikilalánan déng ma-influenciang figura king musicang contemporary R&B ampóng pop music. Pépalual néng Usher ing kayang múmúnang album a Usher (album) (1994) king edad a disiseis, at síníkat ya anyang tawlí nang dáké ning decadang 1990 kaybat nang línual ning kadwá nang album, ing *[[My Way (Usher album)|My Way]]* (1997). Ibat ya kéni ing múmúná nang ''Billboard'' Hot 100 number-one single a ing "Nice & Slow", ampó réng top-two single a "You Make Me Wanna..." ampóng the title track. Migtagumpé ya mú naman ing katlú nang album, ing *[[8701]]* (2001), a maki adwang number-one single, ing "U Remind Me" ampó ing "U Got It Bad", ampó pa ing top-three single a ing "U Don't Have to Call". Walú lang miliung copiá na níti ding mísalí king mabílug a yátu, peniambut né níti i Usher karéng múmúná nang adwang Grammy Award para king Best Male R&B Vocal Performance a mitutukî, kanítang 2002 ampóng 2003.
Anthony Epstein

I **Sir Michael Anthony Epstein**  (18 ya ing Mayo 1921 – 6 ya ing Febrero 2024) métung yang Britanicong patólogo (pathologist) ampóng academico. Métung ya karéng mékátuklas king Epstein–Barr virus, kayábé ya i Yvonne Barr ampó i Bert Achong.
Yvonne Barr

I **Yvonne Margaret Balding**    (11 ya ing Marzo 1932 – 13 ya ing Febrero 2016) métung yang virólogong (virologist) Irlandés (Irish) a métung karéng mékátuklas king Epstein–Barr virus (EBV), a úling kinilála né ing métung a virus a páníbatán ning cancer karéng táwu, méyáus yang "métung karéng pékamaulagang métuklas king ciencia anyang kadwang pulung siglu."
Bert Achong

I **Bert Geoffrey Achong ** (6 ya ing Diciembre 1928 – 20 ya ing Noviembre 1996) métung yang patólogong  (pathologist) míbait king Trinidad, a mékilála antimóng métung karéng mékátuklas king 
 Epstein–Barr virus kapamílatán ning electron microscopy.
Emmanuel Frémiet

I **Emmanuel Frémiet** (6 ya ing Diciembre 1824 - 10 ya ing Septiembre 1910) métung yang Frances a escultor. Píkabaluan yang díli king kayang escultura nang Juana de Arco king Paris (ampó réng "sister" statues na king Philadelphia ampó king Portland, Oregon) ampó ing monumentu kang Ferdinand de Lesseps king Suez.  Métung ya karéng dakal nang estudianti ing escultor a i Pierre-Nicolas Tourgueneff.
Paul Élie Dubois

I **Paul Élie Dubois** (20 ya ing Octubre 1886, king Colombier-Châtelot, Francia – 14 ya ing Febrero 1949, king Montbéliard, Francia) métung yang Frances a pintor a  Orientalista; makaugné ya king "".
Henrik Ibsen

I **Henrik Johan Ibsen**  (20 ya ing Marzo 1828 – 23 ya ing Mayo 1906) métung yang Noruegong (Norwegian) talasúlat drama ampóng director king teatro. Métung ya karéng talatátag ning modernismo king teatro i Ibsen, a áusan dang "ibpá ning realismo" ampóng métung karéng ma-influenciang díling talasúlat drama ning kábang panaun, ampó king literatura ning Albugan. His major works include *[[Brand (play)|Brand]]*, *[[Peer Gynt]]*, *[[Emperor and Galilean]]*, *[[A Doll's House]]*, *[[Ghosts (play)|Ghosts]]*, *[[An Enemy of the People]]*, *[[The Wild Duck]]*, *[[Rosmersholm]]*, *[[Hedda Gabler]]*, *[[The Master Builder]]*, and *[[When We Dead Awaken]]*. Ibsen is the most frequently performed dramatist in the world after Shakespeare, and *A Doll's House* was the world's most performed play in 2006.
Gabriele D'Annunzio

I General **Gabriele D'Annunzio, Principe ning Montenevoso** (12 ya ing Marzo 1863 – 1 ya ing Marzo 1938), métung yang Italianung poeta, talasúlat drama, orador, periodista, aristocrata ampóng mánungkúlan king Royal Italian Army anyang Kadwang Gerang Pangyátu. Maulagá ya ing lugal na king literaturang Italianu manibat anyang 1889 anggang 1910 ampó king kayang biéng pang-politica manibat anyang 1914 anggang 1924.
Akebono Tarō

I  **Akebono Tarō** (míbait a **Chadwick Haheo Rowan**; 8 ya ing Mayo 1969 – Abril 2024) métung yang Hapon a  sumo wrestler a míbait a Americanu ibat king Waimānalo, Hawaii. Mikiábé ya king sumo anyang mintá ya king Japan anyang 1988, at tírú né ning talapangúnang wrestler a Hawayanung i Takamiyama, at mabilis yang mítas ranggu, at míras ya king pékamátas a division anyang 1990. Kaybat da réng adwang mitutuking *[[yusho]]* ó campeonatong torneo anyang Noviembre 1992 ampóng Enero January 1993, gínawá yang bakas king kasalésáyan anyang mégí yang múmúnang é-Hapon a wrestler a míras king *[[Yokozuna (sumo)|yokozuna]]*, ing pékamátas a ranggu king sumo.
Takamiyama Daigorō

I **Takamiyama Daigorō** (míbait ya anyang 16 ya ing Junio 1944 a **Jesse James Wailani Kuhaulua**) métung yang Hapon a míbait a Americanung sadyang sumo wrestler. Adwá yang púlung banwang mig-wrestling para king Takasago stable manibat 1964 anggang 1984, at *[[sekiwake]]* ing pékamátas a ranggung ikwá na. Gínawá yang pilang record king sumo, kayábé ya ing dakal díling torneo king pékamátas a *[[makuuchi]]* division, ampó ing dakal díling top division appearances. Anyang Julio 1972, ya ing méging múmúnang wrester a mibait king aliwang bangsang sínambut king campeonato ning pékamátas a division Yūshō. Yá múrin ing múmúnang wrestler a míbait king kilwal ning Japan a ménibálá king stable ning pámagsáné (training stale), at tétag né ing Azumazeki stable anyang 1986. Ing pékamatagumpé nang wrestler yá pin ing kalúpa nang Hawayanung i Akebono, a míras king pékamátas a ranggu ning sport, ing *[[yokozuna (sumo)|yokozuna]]* anyang 1993. Migretiru ya antimóng coach i Takamiyama  anyang 2009.
Augustus Saint-Gaudens

I **Augustus Saint-Gaudens** (1 ya ing Marzo 1848 – 3 ya ing Agosto 1907) métung yang Irlandés ampóng Americanung escultor ning henerasion a Beaux-Arts a yang mágdala karéng pigampa ning American Renaissance. Saint-Gaudens was born in Dublin to an Irish-French family, and raised in New York City.
Brenda Romero

I **Brenda Louise Romero** (née **Garno**; míbait 12 ya ing Octubre 1966), a sadyang kilála king lagyung **Brenda Brathwaite**, métung yang Americanang game designer ampóng developer king industriang video games. Míbait  ya king Ogdensburg, New York at méyárí ya king Clarkson University. Píkabaluan ya i Romero king kayang obra king *[[Wizardry]]*, métung a serie da réng role-playing video game, at mas báyú pa kaníti, king non-digital series a *The Mechanic is the Message*. Mégóbrá ya king game development manibat anyang 1981, at atin yang damla karéng 49 a pamagat da réng pyálung.
Taras Shevchenko

I **Taras Hryhorovych Shevchenko**  (9 ya ing Marzo 1814 – 10 ya ing Marzo 1861) métung yang Ucraniong (Ukrainian) poeta, talasúlat, talalalang ampóng pangmaldá ampóng political a figura, folclorista (folklorist) ampóng etnógrafo (ethnographer). Kayánib ya king Imperial Academy of Arts ampó king Brotherhood of Saints Cyril and Methodius. Sínúlat yang poesia king Ucranio ampóng prosa (syam a novella, métung a diary, ampó ing kayang autobiografía king Ruso.
Eleonora Duse

I **Eleonora Giulia Amalia Duse** (3 ya ing Octubre 1858 - 21 ya ing Abril 1924) a maralas dang áusang **Duse**, métung yang Italianang artista, a tutúring da réng áliwang mapyang díli anyang panaún na. Línagé ya karéng dakal a bangsâ, lakwas na karéng drama nang Gabriele D'Annunzio ampó i Henrik Ibsen.
Jules Coutan

I **Jules-Félix Coutan** (22 ya ing Septiembre 1848 - 23 ya ing Febrero 1939) métung yang Frances a escultor ampóng talaturû.
Constantin Meunier

I **Constantin Meunier** (12 ya ing Abril 1831 - 4 ya ing Abril 1905) métung yang Belgang (Belgian) pintor ampóng escultor. Maulaga ing mégí nang ambag king paniúlung ning makabáyung kalalangan kapamílatán ning pámagtas ning imahen ning talapagobrang industrial, cargador ampóng mineru antimóng tandá ning pánga-modernu. Makasalamin king obra karéng pámagbayu king industria, sociedad o kétawan ampóng politica ning kayang panaun.
Camille Claudel

I **Camille Rosalie Claudel** (8 ya ing Diciembre 1864 - 19 ya ing Octubre 1943) métung yang Francesang escultor a píkabaluan karéng kayang matalimhágang obra king tangsú ampóng marmol. É né masyádung kilála anyang maté ya, ónéng kaybat mékilála ya úli ning pánga orihinal na ampóng calidad ning kayang obra. Ating pilang talangbie ampong peliculang makabasi king bie na, kayabe ya ing *[[The Waltz (Claudel)|The Waltz]]* ampo ing *[[The Mature Age]]*.
Georges Lacombe (pintor)

I **Georges Lacombe** (18 ya ing Junio 1868 – 29 ya ing Junio 1916) métung yang Frances a escultor ampóng pintor.
Joseph Bernard

I **Joseph Bernard** (1866, Vienne, Isère – 1931) métung yang Frances a escultor a clasical, a makabíli king frontispiece ning librú nang Elie Faure tungkul king makabáyung kalalangan a mísúlat anyang 1927, ing "Spirit of Forms".  Mégáral ya i Bernard king École des Beaux-Arts, king studio nang Pierre-Jules Cavelier.
Bruce Springsteen

I **Bruce Frederick Joseph Springsteen** (míbait 23 ya ing Septiembre 1949) métung yang Americanung talacantang rock, talasúlat canta ampóng gitarista. Mípalagyuan yang "the Boss", at mékápagpalwal yang adwang púlu't métung a studio album king carera nang míras ánam a decada, at kéraklan king panaun a ini, kayábé né ing kayang banda, ing E Street Band.
Bob Dylan

I **Bob Dylan** |(míbait 24 ya ing Mayo 1941) métung yang Americanung talacanta ampóng talasúlat cantang maralas dang tutúring métung karéng mapyang díling talasúlat canta ning kábang panaun, a mánimúnang figura king pop culture king kayang carerang maygit ánam a decada.
Nick Nolte

I **Nicholas King Nolte** (míbait 8 ya ing Febrero 1941) métung yang Americanung artista. Mékátanggap yang Golden Globe Award ampóng nominacion para karéng atlung Academy Awards ampóng métung a Primetime Emmy Award. Minúná yang síníkat i Nolte úli ning kayang papil king serie ning ABC a *[[Rich Man, Poor Man (miniseries)|Rich Man, Poor Man]]* (1976), at mékátanggap yang nominacin para king Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Limited Series or Movie para kaníti.
Christopher Lee

I **Sir Christopher Frank Carandini Lee**  (27 ya ing Mayo 1922 – 7 ya ing Junio 2015) métung yang Ingles a artista, talacanta, ampóng sadyang oficial king militar. Mégí yang caballero (knight) anyang 2009, mékátanggap yang BAFTA Fellowship anyang 2011, at tínanggap yang BFI Fellowship anyang 2013.
Kiefer Sutherland

I **Kiefer William Frederick Dempsey George Rufus Sutherland** (mibait 21 ya ing Diciembre 1966)  metung yang Canadienseng (Canadian) artista ampong mosicus. Pikabaluan yang dili uli ning papil nang Jack Bauer king drama series a  *[[24 (TV series)|24]]* ning Fox (2001–2010, 2014), a peniambut nang metung a Emmy Award, metung a Golden Globe Award, adwang Screen Actors Guild Awards, ampong adwang Satellite Awards.
Camia

Ing **camia** (***Hedychium coronarium***), a  **white garland-lily** ó  **white ginger lily** king Inglis, a tanáman a mániampagang pilmihan (perennial) king familia ning láyang  (Zingiberaceae) katutúbú king kakéwan ning Asia.
Al Pacino

I **Alfredo James Pacino**  (míbait April 25, 1940) métung yang Americanung artista. Tutúring déng métung karéng mapia ampóng ma-influenciang diling artista anyang kadwang púlung síglu i Pacino, a dakal tinggap a galal, kayábé ya ing métung a Academy Award, adwang Tony Awards, ampóng adwang Primetime Emmy Awards, at ikwá né ing Triple Crown of Acting. Mékátanggap ya múring ápat a Golden Globe Awards, métung a BAFTA, adwang Screen Actors Guild Awards, at mírínan yang galal a Cecil B. DeMille Award anyang 2001, ing AFI Life Achievement Award anyang 2007, ing National Medal of Arts anyang 2011, ampó ing Kennedy Center Honors anyang 2016.
Antoine Bourdelle

I **Antoine Bourdelle** (30 ya ing Octubre 1861 – 1 ya ing Octubre 1929), míbait a **Émile Antoine Bordelles** métung yang Frances a escultor a ma-influencia, ampóng talaturû. Estudianti néng Auguste Rodin, talaturú dé ri Giacometti ampóng Henri Matisse, at maulagá yang figura ning pangimut a Art Deco ampó ing pámanális manibat king estilung Beaux-Arts style angga king modernung escultura.
Rob Lowe

I **Robert Hepler Lowe** (míbait 17 ya ing Marzo 1964) métung yang Americanung artista, talagawang pelicula ampóng podcast host. Minúná yang línagé king edad a 15 king sitcom a A New Kind of Family* (1979–1980) ning Broadcasting Company|ABC]]. Kaybat nang línagé karéng miáyaliwang papil anyang umpisá ning decadang 1980, síníkat ya antimóng [[teen idol]] ampóng kayábé king karéng [[Brat Pack]] karéng peliculang *The Outsiders *(1983), [[Class (film)|*Class*]] (1983), *The Hotel New Hampshire* (1984), *Oxford Blues* (1984), *St. Elmo's Fire* (1985), *About Last Night...* (1986), ampó ing *Square Dance'' (1987). Uling karéning pelicula, tinúring déng Hollywood star.
Christopher Hitchens

I **Christopher Eric Hitchens** (13 ya ing Abril 1949 – 15 ya ing Diciembre 2011) métung yang Britanico ampóng Americanung talasúlat, periodista ampóng talaturû. Mékásúlat yang labingwalung libru tungkul king kasalpantayánan, cultura, politica ampóng literatura. Míbait ya ampóng mégáral king Britania, at méyári ya anyang decadang 1970s king Oxford a maki titulu king Philosophy, Politics and Economics. Anyang múmúnang dáké ning decadang 1980, minális ya king Estados Unidos, at sínúlat ya para king *[[The Nation]]* ampó king *[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]*. Kilála ya antimóng métung karéng 'ápat a caballeru' ó 'four horsemen' (kayábé la ri Richard Dawkins, Sam Harris ampóng Daniel Dennett) ning New Atheism, at síníkat ya antimóng columnista ampóng talapagsalita.
Daniel Dennett

I **Daniel Clement Dennett III** (28 ya ing Marzo 1942 – 19 ya ing Abril 2024) métung yang Americanung philosopher filsosofo ampóng and cognitive scientist.
François-Désiré Froment-Meurice

I **François-Désiré Froment-Meurice** (31 ya ing Diciembre 1802 —  17 ya ing Febrero 1855) métung yang Frances a pande king gintu, a mánigobra king kaparalánan a Manierista (Mannerist) ampóng and Barroco (Baroque). Atiu Musée du Louvre ing metung a version ning kayang *Coupe des Vendanges*, ing "Copa ning Pupul", a megawa anyang 1844.
Mathurin Moreau

I **Mathurin Moreau** (18 ya ing Noviembre 1822 - 14 ya ing Febrero 1912) métung yang Frances a escultor king estilong academico.
Henry Vaughan (arquitectu)

I **Henry Vaughan** (1845 – 30 ya ing Junio 1917) métung yang arquitectu karéng pisamban a minális king Estados Unidos manibat king Inglaterra bá yang idala karin ing estilung English Gothic king sangá nang Americanu ning Anglican Communion (ing pisamban a Episcopal).
George Carlin

I **George Denis Patrick Carlin** (12 ya ing 1937 – 22 ya ing Junio 2008) métung yang Americanung comedianti, artista, talasúlat ampóng crítico social. Tutúring déng métung karéng ma-influenciang díling stand-up comedian ning kábang panaun, at mípalagyuan yang "the dean of counterculture comedians".
Émile Gallé

I **Émile Gallé** (4 ya ing Mayo 1846 - 23 ya ing Septiembre 1904) métung yang Frances a talalalang ampóng diseñador (designer) a ménigobra king salamin (glass), at tutúring déng métung karéng mánimunang migdalang pámagbáyu king pangimut a Art Nouveau ning Francia. Kabalítan ya karéng kayang diseniu ning Art Nouveau glass art ampóng Art Nouveau furniture, at ya ing talatátag ning École de Nancy ó Pipagaralan ning Nancy School, métung a pangimut ning pámagdiseniu king lakanbalén ning Nancy, Francia.
Carl von Clausewitz

I **Carl Philipp Gottfried** (ó **Gottlieb**) **von Clausewitz** (1 ya ing Julio 1780 – 16 ya ing Noviembre 1831) métung yang Prusianong heneral ampóng teórico militar a mítímid king "moral" ampóng political a aspetu ning pámaki-gera.
William Morris

I **William Morris** (24 ya ing Marzo 1834 – 3 ya ing Octubre 1896) métung yang Ingles a taladiseniung tela, poeta, talalalang, talasúlat ampóng activistang socialistang míyugné king Britanicong Arts and Crafts movement. Maragul ing ambag na king pámagpasikan pasibáyu karéng kalalangan king tela ampóng parálan ning pámangawâ (methods of production). Kayábé ya karéng ambag na king literatura ing pámanikdó king makabáyung estilung fantasy, at sínáup ya king pámananggap king socialismo king Britania anyang mayayárí né ing kalabingsyam a siglu.
William de Morgan

I **William Frend De Morgan** (16 ya ing Noviembre 1839 – 15 ya ing Enero 1917) métung yang Ingles a mamípin kapsâ (potter), taladiseniung tisa (tile designer) ampóng novelista. Kálugúran néng William Morris, at migdiseniu yang tisa, vitral (stained glass) ampóng kasangkápan balé (furniture) para king Morris & Co. manibat 1863 anggang 1872.
Russell Mulcahy

I **Russell Mulcahy**  (mibait 23 ya ing Junio 1953) métung yang Australianung director da réng videong pang-television ampóng pang-musica. Migumpisa ya ing kayang carera king pámag-direct music video para karéng mosicus anti ri Elton John ampóng Duran Duran, báyú ya méging director ning peliculang horror a *[[Razorback (film)|Razorback]]* (1984). Mékilála ya king mabílug a yátu kapamílatan ning peliculang fantasy action a *[[Highlander (film)|Highlander]]* (1986), a péníbatan na ning métung a franquiciang multimedia (multimedia franchise).
David Lynch

I **David Keith Lynch** (míbait 20 ya ing Enero 1946- 15 ya ing Enero 2025) métung yang Americanung talagawang pelicula, pintor, visual artist, mosicus, artista ampóng filántropo.Anyang 2007, sinábi na ning métung a grupu da réng criticong pinílí ning diariung *[[The Guardian]]* a i David Lynch ing mánimúnang talagawang pelicula ning salukúyan a panaun
Ryan Gosling

I **Ryan Thomas Gosling** (míbait 12 ya ing Noviembre 1980) métung yang artistang Canadiense (Canadian). Píkabaluan ya úling karéng pelicula nang timáwa (independent film) ampó karéng pelicula na karéng mangáragul a studio i Gosling. Míras nang adwang biliung dollar ing pénákitan da réng kayang pelicula king mabílug a yátu. Kayábé ya karéng tinggap nang galal Gosling ing métung a Golden Globe Award]], ampóng nominacion para karéng atlung Academy Awards ampóng adwang British Academy Film Awards.
Noah Wyle

I **Noah Strausser Speer Wyle** (mibait 4 ya ing Junio 1971) métung yang Americanung artista,  producer, director, ampóng talasúlat. Píkabaluan yang díli king papil nang John Carter king serie king television a *[[ER (TV series)|ER]]* (1994–2009), a péniambut nang nominacion para karéng atlung Golden Globe Awards ampóng limang Primetime Emmy Award.
Derek Jacobi

I **Sir Derek George Jacobi**  (míbait 22 ya ing Octubre 1938) métung yang Ingles a artista. Kilála ya i Jacobi king obra na king Royal National Theatre ampó karéng papil na king pelicula ampóng television. Dakal ya átanggap a galal, kayábé ya ing métung a BAFTA Award, adwang Olivier Awards, adwang Primetime Emmy Awards, adwang Screen Actors Guild Awards, ampóng métung a Tony Award. Dininan néng título ning caballero (knighthood) para king kayang servicio king teatrong Reina Elizabeth anyang 1994.
Joseph Wambaugh

I **Joseph Aloysius Wambaugh, Jr.** (míbait 22 ya ing Enero 1937)  métung yang Americanung best-selling a talasúlat a píkabaluan karéng kayang kasulátang a katsa (*fiction*) ampóng é-katsang (*nonfiction*) kasulátan tungkul king obra ning policia king Estados Unidos. King Los Angeles la ampó karéng kayang karulun makalugal déng kéraklan karéng kayang novela, at tungkul la karéng policia ning Los Angeles déti. Sínambut yang atlung Edgar Awards, at mítuldú yang Grand Master kapamilatan da réng Mystery Writers of America.
Roger Waters

I **George Roger Waters** (míbait 6 ya ing Septiembre 1943) métung yang Ingles a mosicus, talacanta ampóng talasúlat canta. Métung ya karéng mítátag king bándang rock a  Pink Floyd antimóng bahista (bassist). Anyang mékó ya ing karélang talasúlat canta, i Syd Barrett, anyang 1968, i Waters ing mêging letrista (lyricist), mêtung karêng mánimúnang vocalista ampóng conceptual leader anggang mékó ya anyang  1985.
Halle Berry

I **Halle Maria Berry** (mibait a **Maria Halle Berry**; 14 ya ing Agosto 1966) métung yang Americanang artista. Migumpisá ya king kayang carera antimóng modelu, at mékiábé ya karéng mápilang ligligan léguan, at mégí yang  first runner-up king Miss USA ampóng kánam king Miss World 1986. Minúná yang línagé king comediang romanticong *[[Boomerang (1992 film)|Boomerang]]* (1992), nung né ákayábé i Eddie Murphy, at mítukian ya ini karéng peliculang *[[The Flintstones (film)|The Flintstones]]* (1994) ampóng *[[Bulworth]]* (1998), ampó ing peliculang pang-television a  *[[Introducing Dorothy Dandridge]]* (1999), a péniambut nang Primetime Emmy Award ampóng Golden Globe Award.
François-Rupert Carabin

I **François-Rupert Carabin** (17 ya ing Marzo 1862 – 28 ya ing Noviembre 1932) métung yang Frances a talagawang paradul (cabinet maker), fotógrafo ampóng escultor. Kayábé la king estilong  Art Nouveau déng kayang obra.
Vanessa Hudgens

I **Vanessa Anne Hudgens** (míbait 14 ya ing Diciembre 1988) métung yang Americanung artista ampóng talacanta. Kaybat nang línagé king feature film a  *[[Thirteen (2003 film)|Thirteen]]* (2003), síníkat ya i Hudgens king papil a Gabriella Montez king ''High School Musical'' film series (2006–2008), a migdala kaya king tagumpe king mainstream media. Úli ning tagumpé na king múmúná nang pelicula, mika recording contract ya king Hollywood Records, at gínawá yang adwang studio album, ing *[[V (Vanessa Hudgens album)|V]]* (2006) ampó ing *[[Identified]]* (2008).
Sayed Mohamed Adnan

I **Sayed Mohamed Adnan** (míbait 5 ya ing Febrero 1983) métung yang talapamiálung football a Bahraini a sadyang mémiálung para king national team, at king salukúyan mámialung para king Malkiya.
Amanu

Ing **Amánu** (Amanung Tagalug: Wika), o **salità**, **sabi** ampóng **lenguahi**, métung yang sistema ning komunikasyon gamit ing deng tigtig, gramatika ampóng bokabularyo.

## Listaan da reng amanu


* ETH = *Ethnologue* (2019)
* WAM = *World Almanac* (2005)
* CIA = *CIA Factbook* (2000)
* SIL = (1998) *Summer Institute for Linguistics (SIL) Ethnologue Survey* http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm  
* ENC = (1998) Encarta http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm  
* WEB (1997) *“The World’s 10 Most Influential Languages” in Language Today* http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm  


## Ding daleráyan

## Ding suglung palual
* World Atlas of Language Structures，（語音，語法，詞彙）結構屬性大型資料庫
* Ethnologue: Languages of the World，全球已知語言總目錄
Andrew Porter (critico musical)

I **Andrew Brian Porter** (26 ya ing Agosto 1928 - 3 ya ing Abril 2015) métung yang Britanicong critico musical, talasúlat libretto, director ning opera,  scholar, ampóng organista.
Henry A. Grunwald

I **Henry Anatole Grunwald** (3 ya ing Diciembre 1922 – 26 ya ing Febrero 2005) métung yang Americanung periodista ampóng diplomático. Píkabaluan yang dlíi king kayang katungkúlan antimóng mánibálang talapatuntun (managing editor) ning magazine a *[[Time (magazine)|Time]]* ampóng pékapun a talapatuntun (editor in chief) ning Time, Inc.
Sammy Hagar

I **Roy Hagar** (míbait 13 ya ing Octubre 1947), a áusan dá ring **the Red Rocker**, métung yang Americanung talacanta, talasúlat canta, ampóng gitarista. Minúná yang síníkat anyang múmúná nang dáké ning decadang 1970 king bándang hard rock a Montrose báyú né inumpisan ing kayang carerang solo, at míka hit ya anyang 1984 king "I Can't Drive 55". Lakwas yang migtagumpé king carera na anyang élilan ne i David Lee Roth antimóng lead vocalist ning Van Halen anyang 1985, ónéng mékó ya anyang 1996. Míbálik ya king bánda manibat 2003 anggang 2005. Anyang 2007, míyábé ya i Hagar king Rock and Roll Hall of Fame antimóng kayánib ning Van Halen. Kéraklan king kayang musica maki kaurian a hard rock ampóng heavy metal.
David Lee Roth

I **David Lee Roth** (míbait October 10, 1954) métung yang Americanung talacantang rock. Mégí yang mánimúnang vocalista (lead vocalist) ning bandang hard rock a Van Halen karéng atlung pámikatágun: manibat 1974 anggang 1985, anyang 1996, at manibat 2006 angga anyang míkawá-kawání la anyang 2020. Míka matagumpé yá múring carerang solo, at dakal ya linual a  RIAA-certified Gold and Platinum albums. Kaybat da réng adwang decada, míbálik ya i Roth king Van Halen anyang 2006 para king a North American tour a yang maragul díli pénákitan king kasalésáyan ning bánda, ampó ing dakal díli pénákitan anyang banwang ita. Anyang 2007, míyábé ya king Rock and Roll Hall of Fame antimóng kayánib ning Van Halen.
Honoré de Balzac

I **Honoré de Balzac** (20 ya ing Mayo 1799 – 18 ya ing Agosto 1850) métung yang Frances a novelista ampóng talasúlat drama. Tutúring déng obra maestra na ing novel sequence a *[[La Comédie humaine]]*, nung nú ya milalaráwan ing bié ning Francia kaybat ning panaun nang Napoleon.
William Byrd

I **William Byrd** (circa| 1540- 4 ya ing Julio 1623) métung yang Ingles a compositor anyang Renacimiento (Renaissance o Pasibayung Pangabayit) Tutúring deng métung karéng mapiang díling compositor ning Renacimiento i Byrd, a maki malálam a influencia karéng compositor king kayang bangsâ ampó king Europa. He is often considered along with John Dunstaple, Thomas Tallis and Henry Purcell as one of England's most important composers of early music.

Dakal ya sinúlat a kaurian a atiu king Inglaterra anyang panaun a ita, kayábé la réng miáyaliwang clasi ning sagrado ampóng secular a musicang polyphony, ing áusan dang escuelang Virginalist, ampó ing musicang  consort. Sínúlat yang sagradung musica para karéng serviciong Anglican, ónéng mégí yang Catolicu anyang decadang 1570, at anyang tawlí nang dáké ning kayang bié, sagradong musicang Catolico ing sinúlat na.
Bernard Hill

I **Bernard Hill** (17 ya ing Diciembre 1944 – 5 ya ing Mayo 2024) métung yang Ingles a artista. Píkabaluan ya king kayang papil a Théoden, Ari ning Rohan, king ''The Lord of the Rings'' film trilogy, Capitan Edward Smith king *[[Titanic (1997 film)|Titanic]]*, ampóng Luther Plunkitt, Talapanibálá king Sukúlan ning San Quentin Prison king pelicula nang  Clint Eastwood a *[[True Crime (1999 film)|True Crime]]*. Kilála ya i Hill kareng papil na karéng dramang pang-television, kayábé ya i  Yosser Hughes, king Alan Bleasdale's *[[Boys from the Blackstuff]]* anyang decadang 1980, at mas báyú pa kaníti, king papil a Duke of Norfolk king serie ning BBC, ing BBC adaptation.
Richard Griffiths

I **Richard Thomas Griffiths** (31 ya ing Julio 1947 – 28 ya ing Marzo 2013) métung yang Ingles a artista king pelicula, television, ampóng teatro. Píkabaluan ya karéng kayang lagéng Vernon Dursley king serie da réng peliculang ''Harry Potter'' films (2001–2010), Uncle Monty king *[[Withnail and I]]* (1987), ampóng Henry Crabbe king *[[Pie in the Sky (TV series)|Pie in the Sky]]* (1994–1997). Dakal ya tinggap a galal king kayang carera, kayábé ya ing métung a Tony Award ampóng métung a Olivier Award , bukud king nominacion para king BAFTA Award. Tinuldú néng Reina Elizabeth II king Officer of the Order of the British Empire (OBE) anyang 2008.
Eddie Van Halen

I **Edward Lodewijk Van Halen** (26 ya ing Enero 1955 – 6 ya ing Octubre 2020) métung yang Americanung mosicus. Ya ing gitarista ampó ing mánimunang talasúlat canta ning rock band a Van Halen, a tétag na kayábé ning kapatad nang i Alex anyang 1972. I Van Halen múrin ing minié backing vocals para kang  David Lee Roth ampóng Sammy Hagar, at néng káyi ya ing títigtig king keyboard.
Roberto Clemente

I **Roberto Enrique Clemente Walker** (18 ya ing Agosto 18, 1934 – 31 ya ing Diciembre 31, 1972) métung yang Puertorriqueñong profesional a mámiálung baseball a mémiálung labingwalung season  king Major League Baseball (MLB) para karing Pittsburgh Pirates, kéraklan antimóng right fielder. Kaybat ning kayang maránun ampóng biglang pángamaté, élilan nó ning NationalAfter h Baseball Hall of Fame déng kayang pátakaran báng kaníta malyári yang miyábé ing métung a mámiálung a météng ánam a bulan. Anyang 1973, míyábé ya i Clemente, at ya ing múmúnang mámiálung ibat king Caribeng (Caribbean) mírínan galal kapamílatán ning pámiyábá king Hall of Fame.
Duncan Grant

I **Duncan James Corrowr Grant** (21 ya ing Enero 1885 – 8 ya ing Mayo 1978) métung yang Escocés (Scottish) a pintor ampóng mag-diseniung tela, kúran, set king teatro, ampóng imálan. Kayábé ya king Bloomsbury Group.
Cleveland Amory

I **Cleveland Amory**  (2 ya ing Septiembre 2, 1917 – 14 ya ing Octubre 1998) métung yang Americanung talasúlat,  reporter, critico king television, comentarista ampóng activista para king katulíran da réng animal. Sínúlat yang serie da réng kabalítan a librung satirico tungkul karéng pámagkanwarí ampóng kaugalian ning kétawan ó sociedad, manibat king *The Proper Bostonians* anyang 1947. Manibat anyang decadang 1950 anggang 1990s, mégóbrá ya antimóng reporter ampóng talasúlat para karéng pambangsang magazine, ampóng comentarista king television ampóng radiu. Amory devoted much of his life to promoting animal rights, particularly protection of animals from hunting and vivisection. The executive director of the Humane Society of the United States described Amory as "the founding father of the modern animal protection movement."
Tom Brady

I **Thomas Edward Patrick Brady Jr.** (mibait 3 ya ing Agosto 1977) métung yang Americanung sadyang mámiálung American football a  quarterback a mémiálung kilub ning adwang púlu't atlung (23) season. Adwá yang yang season king New England Patriots at maragul ya ambag king franchise's dynasty manibat 2001 anggang 2019. Anyang atlú nang tawling season, kayábé ya king Tampa Bay Buccaneers. Tutúring déng mapiang díling quarterback ning kábang panaun i Brady.
Stonewall Jackson

I **Thomas Jonathan** "**Stonewall**" **Jackson** (21 ya ing Enero 1824 – 10 ya ing Mayo 1863) métung yang mánungkúlan a heneral anyang Gerang Civil ning America. Maragul ya papil kareng álus éganaganang lában king dáneng Aslagan (eastern front ó eastern theater) anggang mété ya. Tutúring déng métung karéng byásang díling táctico militar (military tactician) king kasalésáyan nang militar ning Estados Unidos.
Cass Elliot

I **Ellen Naomi Cohen** (19 ya ing Septiembre 1941 – 29 ya ing Julio 1974), a mayayáus king kayang profesion a **Cass Elliot**, métung yang Americanang talacanta. Áusan dé múring "**Mama Cass**", óneng é né kanu burí ing lagyung ini. Kayánib ya i Elliot king grupung mágcantang the Mamas & the Papas. Kaybat nang mísalbag ning grupu, mékápagpalwal yang limang solo album. Tínanggap yang Grammy Award for Best Contemporary (R&R) Performance i Elliot para king "Monday, Monday" (1967). Anyang 1998, míka posthumous induction ya king Rock and Roll Hall of Fame para king kayang obra kayábé da réng the Mamas & the Papas.
Denny Doherty

I **Dennis Gerrard Stephen Doherty** (29 ya ing Noviembre 1940 – 19 ya ing Enero 2007) métung yang Canadienseng (Canadian) talacanta ampóng mosicus. Tenor ya, at  kayanib néng talatátag ning grupung musical anyang decadang 1960, ing the Mamas & the Papas, at úli na níti míyábé ya king Rock and Roll Hall of Fame anyang 1998.
James Freeman Clarke

I **James Freeman Clarke** (4 ya ing Abril 1810 – 8 ya ing Junio 8, 1888) métung yang Americanung ministru, teólogo (theologian) ampóng talasúlat.
Ginger Rogers

I **Ginger Rogers** (mibait a  **Virginia Katherine McMath**; 16 ya ing Julio 16, 1911 – 25 ya ing Abril 1995) métung yang Americanang artista, talatérak ampóng talacanta anyang Ginintuang Panaun ning  Hollywood. Sínambut yang Academy Award for Best Actress para king mánimúnang papil king peliculang ''Kitty Foyle'' (1940), at línagé ya anyang decadang 1930 king pelicula nang musical ning RKO kayábé ya i Fred Astaire. Mísundú ya ing kayang carera king teatro, radiu ampóng television anyang kéraklan king kadwang púlung siglu.
Elihu Thomson

I **Elihu Thomson** (29 ya ing Marzo 1853 – 13 ya ing Marzo 1937) métung yang Americanung inierung electrical ampóng inventor a maki maulagang papil king pángatátag da réng mangáragul a companiang electrical king Estados Unidos, Britania ampóng Francia.
Ed Sheeran

I **Edward Christopher Sheeran** (míbait 17 ya ing Febrero 1991) métung yang Ingles a talacanta ampóng talasúlat canta. Míbait ya king Halifax, West Yorkshire, at méragul ya king Framlingham, Suffolk. Minúná yang mégumpisang sumúlat canta king edad a labing métung. Anyang 2011, pépalual néng Sheeran ing dramang *[[No. 5 Collaborations Project]]*. Pínirmá ya king  Asylum Records ing banwang ita.
Misty Copeland

I **Misty Danielle Copeland** (míbait 10 ya ing Septiembre 10, 1982) métung yang Americanang talatérak ballet para king American Ballet Theatre (ABT), métung karéng manimunang companiang classical ballet king Estados Unidos. Anyang 30 ya ing Junio 2015, i Copeland ing méging múmúnang matuling a Americanong maging mánimúnang talatérak (principal dancer) king kasalésáyan ning ABT.
Michelle Phillips

I **Michelle Gilliam Phillips** (míbait a **Holly Michelle Gilliam**; 4 ya ing Junio 1944) métung yang Americanang talacantang pop, talasúlat canta, ampóng artista king pelicula ampóng television. Síníkat ya antimóng vocalista ning musical quartet a the Mamas & the Papas anyang kalibudtan na ning decadang 1960. Agpang king magazine a *[[Time (magazine)|Time]]* ing kayang siwálá ing the "purest soprano in pop music". Manibat anyang decadang 1970, míka matagumpé yang carera antimóng artista king pelicula ampóng television.
John Phillips

I **John Edmund Andrew Phillips** (30 ya ing Agosto 1935 – 18 ya ing Marzo 2001) métung yang Americanung mosicus a  folk rock. Ya ing pékapun ning grupung musical a the Mamas & the Papas, at maralas déng áusang **Papa John Phillips**. Bukud king pámaniulat karéng keraklan karing composicion ning grupu, sinúlat né múrin ing "San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)" in 1967 para king sadyá nang kayábé king bandang Journeymen, i Scott McKenzie, ampó pa ing "Me and My Uncle", a kayábé karéng favoritu nang canta ning Grateful Dead. I Phillips ing métung karéng mánimunang organizador ning 1967 Monterey Pop Festival.
Brooke Shields

I **Brooke Christa Shields** (míbait 31 ya ing Mayo 1965) métung yang Americanang artista. Anak néng modelu king edad a labing métung a bulan, i Shields, a línagéng makalubas king pelicula nang Louis Malle a *[[Pretty Baby (1978 film)|Pretty Baby]]* (1978), anyang labing métung ya pámung banwa. Sindú na ing pámag-modelu anggang tawlí nang dáké ning pánga-teenager na anyang decadang 1980, at línagé ya king peliculang *[[The Blue Lagoon (1980 film)|The Blue Lagoon]]* (1980), ampó king pelicula nang Franco Zeffirelling *[[Endless Love (1981 film)|Endless Love]]* (1981).
Louis Malle

I **Louis Marie Malle** (30 ya ing Octubre 1932 – 23 ya ing Noviembre 1995) métung yang Frances a director ding pelicula, talasúlat senario ampóng producer a mégóbra king industria ning Francia ampó king Hollywood. Áusan déng "eclectic" i Malle, a gínawang documentary, romance, period drama, ampóng thriller. Maralas controversial la réng paksang pápákit na karéng pelicula na.
E. T. A. Hoffmann

I **Ernst Theodor Amadeus Hoffmann** (míbait a **Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann**; 24 ya ing Enero 1776 – 25 ya ing Junio 1822) métung yang Aleman a talasúlat a Romantico da réng kasulátan a fantasía (fantasy) ampóng Góticong horror, a jurist, compositor, crítico musical ampong talalalang.
Martin Dihigo

I **Martín Magdaleno Dihigo Llanos** (25 ya ing Mayo 1906  – 20 ya ing Mayo 1971), a áusan dang  **The Immortal** ampóng **The Maestro**, métung yang Cuban profesional a mámiálung baseball. Mémiálung ya karéng Negro leagues ampóng Latin American leagues manibat 1923 anggang 1936 antimóng two-way player, at migsilbí yang pitcher ampóng second baseman, ónéng maténákan ya karéng syam a papil ampóng antimóng talapanibálâ (manager).
Allan Ramsay (talalalang)

I **Allan Ramsay** (13 ya ing Octubre 1713 - 10 ya ing Agosto 1784) métung yang píkabaluan a Escoces a pintor da réng laráwan da réng táwu.
David Hume

I **David Hume** (míbait a  **David Home**; 26 ya ing Abril Old Style) 1711 – 25 ya ing Agosto 1776) métung yang Escocés (Scottish) a filosofo, historiador, economista, talasimpan béluan (librarian), ampóng talasúlat sanéséng píkabaluan díli ngéni king kayang ma-influenciang sistema ning filosóficong empiricismo, escepticismo (skepticism), ampóng naturalismo.
Roger Corman

I **Roger William Corman** (5 ya ing Abril 1926 – 9 ya ing Mayo 2024) métung yang Americanung  director pelicula ampóng artista. Miáyaliwá ing áwus da kaya, antimó ing "The Pope of Pop Cinema", "The Spiritual Godfather of the New Hollywood", ampóng "The King of Cult", at kikilalánan déng talapangúna karéng independent film. Many of Corman's films are low-budget cult films including some which are adapted from the tales of Edgar Allan Poe.
James Cameron

I **James Francis Cameron**  (míbait 16 ya ing Agosto 1954) métung yang Canadienseng (Canadian) talagawang pelicula. Mánimúna yang figura king panaun kaybat ning New Hollywood. Gínámit yang báyung tecnolohiya king estilo ning clasical a pámangawang pelicula. Minuná yang mékilála king pámaniúlat at pámag-direct king *[[The Terminator]]* (1984) at lakwas yang migtagumpé karéng peliculang *[[Aliens (film)|Aliens]]* (1986), *[[The Abyss]]* (1989), *[[Terminator 2: Judgment Day]]* (1991), *[[True Lies]]* (1994), ampo ing *[[Avatar (2009 film)|Avatar]]* (2009) ampó réng kayang katuglung (sequels). Ya ing mig-direct, sínúlat, at métung karéng mig-produce ampóng mig-edit king *[[Titanic (1997 film)|Titanic]]* (1997). Sínambut yang atlung Academy Awards para king Best Picture, Best Director, ampóng Best Film Editing. Tínanggap ya múring áliwang galal ampóng nominacion king industria, at atlú karéng pelicula na ding pinílí ning Library of Congress báng misimpan king National Film Registry.
Kurt Vonnegut

I **Kurt Vonnegut** (11 ya ing Noviembre 1922 – 11 ya ing Abril 2007) métung yang Americanung talasúlat ampóng humoristang píkabaluan karéng kayang novelang satirico. Mekabulalag yang labing apat a novela, atlung pamitipun da reng makuyad a salita (short-story collections), limang drama, ampong limang kasulatang e-katsa (nonfiction works) kilub ning maygit limang pulung banwa. Miragdagan la deng pamitipun manibat anyang mete ya.
Tennessee Williams

I **Thomas Lanier Williams III** (26 ya ing Marzo 1911 – 25 ya ing Febrero 1983), a kilála king kayang talipanpan a **Tennessee Williams**, métung yang Americanung talasúlat drama ampóng talasúlat senario. Kayábé nó réng kayang kapanaun a i Eugene O'Neill ampo i Arthur Miller, a tutúring dang atlung mánimúnang talasúlat drama ning kadwang púlung siglu king Estados Unidos.
Booth Tarkington

I **Newton Booth Tarkington** (29 ya ing Julio 1869 – 19 ya ing Mayo 1946) métung yang Americanung novelista ampóng talasúlat dramang píkabaluan díli karéng kayang novelang *[[The Magnificent Ambersons]]* (1918) ampóng *[[Alice Adams (novel)|Alice Adams]]* (1921). Métung ya karéng apat mung novelistang maygit mísan sínambut king Pulitzer Prize for Fiction, kayábé ya i William Faulkner, John Updike, ampóng Colson Whitehead. Anyang decadang 1910 ampóng 1920, ya ing tutúring dang mapiang díling mabiéng talasúlat ning Estados Unidos. Mégí lang pelicula déng áliwá nang pelicula.
Jack Nicholson

I **John Joseph Nicholson** (mibait 22 ya ing  Abril 1937) métung yang Americanung retiradung artista ampóng talagawang pelicula. Tuturing deng metung kareng mapiang diling artista ning kadwang pulung siglu. Anyang limá nang decadang carera mékátanggap yang dakal a galal ampóng nominacion, kayábé la réng atlung Academy Awards,atlung BAFTA Film Awards, ánam a Golden Globe Awards, ampóng métung a Grammy Award. Mékátanggap ya múring American Film Institute's Life Achievement Award anyang 1994 ampóng Kennedy Center Honor anyang 2001.
Pabasa ning Pasyun

Ing **Pabasa ning Pasyun/Pasion** o mas kilala king terminolohiyang **Pabasa/Puni** metung yang devociong Katoliko a maralas magaganap king kekaban ning Mal a Aldo/Maleldo. Metung ya iting alang tuknang a pamamasa ning libru ning Pasion, poesyang patungkul king bie, lasa, kamatayan at pamanyubli nang mebie Jesus. Ding bersikulo meyangu la king Biblia at kng Banal a Tradisyun. 

## Kabaldugan
Ding babasa mipanalili la king pamamasa king libru ning Pasion, malyaring metunng lang grupo sabe-sabe babasa o kaya naman metung o adua lang mipamakibat karing bersikulo. Maralas mibabasa ya ing Pasion alang instrumento, dapot malyari murin ing pamanggamit kareti kalupa ring gitara, piano, organ, rondalla, at aliwa pa.

## Penibatan
Bayu ya mipalaganap, mipakilala ya ing tradisyun ning Pabasa karing grupong etniko ning Pilipinas kapamilatan din frailes a magpalaganap king relihiyun Katoliko. King kekaban ning panaung kolonyal manibat inyang kalabing-anam anggang kalabing-walung siglu, ding tubung Pilipinu tinggap da ing tradisyun a iti, ginamit da ding pari ing paralan pamagkanta ding etnikong tribu ning Pilipinas. Uli na niti, mi-preserba ing paralan a pamagkanta ding etnikong tribo ning Pilipinas kayabe ding Tagalug, Ilakanu, Kapampangan, at Bisaya.

## Kaba
Ing pamamasa ning Pasion malyari yang panimunan ding organisasyung relihiyoso, maralas deng Chapel Pastoral Council da ring balang bisitas. Ing pamamasa luluat yang atlung aldo, alang tuknang iti patingapun at kabukas.Ing Pabasa malyari yang umpisan king Domingo ning Palaspas o kaya naman Lunes Santo, malyari ya namang umpisan iti Huwebes Santo. Mayayari ya iti maralas kapitangan bengi ning Miyerkules nung inumpisan yang Duminggo o Lunes, o kaya naman Biyernes alas dose ning ugtu o bayu ing alas tres ning gatpanapun. 

## Ding tono
Ali la palagyuan maralas deng tono ning pasyun, ali la naman pakasulat king sheet music nune mikakanta la ring tono gamit ing memorya. King dane Katagalugan, mas simpli la ding tono a magagamit at malyari lang abalu king makuyad a panaun.

https://www.youtube.com/watch?v=JuqLJ8AQqSQ&pp=ygUYcGFzeW9uIHRyYWRpdGlvbmFsIHR1bmVz

https://www.youtube.com/watch?v=5kkztFBryks&pp=ygUYcGFzeW9uIHRyYWRpdGlvbmFsIHR1bmVz

Ding link king babo yapin ding peka-popular a tono at balu kerakalan ding babasa king Pasyun.

### Ding Tonong Kapampangan
Ding tono a magagamit king probinsya ning Pampanga mas masakit lang panigaralan. Makapangilabut la uli na ning gege da ring tono lalu na ding tonong tradisyunal.

Apat la ring klase da ding tono king Pampanga, ding Sane, Pamuntu, Pasadoble, at Memorial.
Colson Whitehead

I **Arch Colson Chipp Whitehead** (míbait 6 ya ing Noviembre 1969) métung yang Americanung novelista. Mékasulat néng syam a novela, manibat kétang minúná nang sinúlat anyang 1999, ing *[[The Intuitionist]]*. Péniambut néng 2016 National Book Award for Fiction ampóng 2017 Pulitzer Prize for Fiction ing *[[The Underground Railroad (novel)|The Underground Railroad]]* a línual anyang 2016. Sínambut ne namang Pulitzer Prize for Fiction anyang 2020 para king *[[The Nickel Boys]]*, at uli na niti, metung ya kareng apat mung talasulat a mekatadwa sinambut kaniting galal. He has also published two books of nonfiction. In 2002, he received a MacArthur Fellowship.
Courtney Love

I **Courtney Michelle Love** (née **Harrison**; míbait 9 ya ing Julio 1964) métung yang Americanang talacanta, gitarista, talasúlat canta ampóng artista. Figura ya king musicang alternative ampóng grunge anyang decadang 1990, at ápat neng decada ing kayang carera. Síníkat ya antimóng mánimúnang vocalista (lead vocalist) ampóng gitaristang rhythm king bándang alternative rock a Hole, a tétag na anyang 1989. Áyasáwa né ing ing frontman ning bandang Nirvanang i Kurt Cobain. Anyang 2020, pinílí né ning *[[NME]]* a métung karéng péka ma-influenciang talacanta king culturang alternativo anyang mílabásan a atlung púlung banwa.
M.S. Swaminathan

I **Mankombu Sambasivan Swaminathan** (7 ya ing Agosto 1925 – 28 ya ing Septiembre 2023) métung yang Indian a agrónomo (agronomist), científicong agrícultural, genetista (geneticist), talapanibálá ó administrador ampóng  humanitario.  Ya ing tutúring dang arquitectu ning ámanuan dang Green Revolution ning India.
William Faulkner

I **William Cuthbert Faulkner**   (25 ya ing Septiembre 1897 – 6 ya ing Julio 1962) métung yang  Americanung talasúlat a kilala karéng kayang novela ampóng makúyad a salítang míbílí king katsang  Condado ning Yoknapatawpha (Yoknapatawpha County), a makayagpang king Lafayette County, Mississippi, nung nú ya mébié i Faulkner. Métung yang laureadung Nobel i Faulkner, a métung karéng bantug díling talasúlat king literaturang Americanu, at tutúring déng mapiang díling talasúlat king literatura ning Mauling Estados Unidos.
John Updike

I **John Hoyer Updike** (18 ya ing Marzo 1932 – 27 ya ing Enero 2009) métung yang Americanung novelista, poeta, talasúlat makúyad a salita, criticong kalalangan, ampóng crítico literario. Métung ya i Updike karéng ápat mung talasúlat a maygit mísan sínambut king Pulitzer Prize for Fiction (déng aliwa ila ri Booth Tarkington, William Faulkner, ampong Colson Whitehead). Míbulalag yang maygit adwang púlung novela i Updike, bukud karéng maygit labing adwang pámitípun ding makúyad a salítâ (''short-story collections'), bukud karéng poesia, kalalangan, crítica literaria ampóng librung pang-anak.
Jean-Jacques Rousseau

I **Jean-Jacques Rousseau** (28 ya ing Junio 1712 – 2 ya ing Julio 1778) métung yang Genevan a filosofo, talasúlat ampóng compositor. Méká-influenciá ya ing kayang filosofiang pang-politica king paniúlung ning Panaun ning Pámipalínó (Age of Enlightenment) king mabílug a Europa, ampó réng pilang aspetu ning Revolución a Frances ampó ing paniúlung ning makabáyung kaisípang pang-politica, pang-economia ampóng pang-educacion.

## Ding daleráyan
David Cross

I **David Cross** (míbait 4 ya ing Abril 1964) métung yang  Americanung comedianting stand-up, artista, talasúlat ampóng director. Píkabaluan yang díli karéng lagé nang stand-up ing serie nang comediang HBO a ing *[[Mr. Show with Bob and David]]* (1995–1998), ampó ing lagé na antimóng Tobias Fünke king sitcom ning Fox/Netflix a *[[Arrested Development (TV series)|Arrested Development]]* (2003–2006, 2013–2019).
Eldridge Cleaver

I **Leroy Eldridge Cleaver** (31 ya ing Agosto 1935 – 1 ya ing Mayo 1998) métung yang Americanung talasúlat ampóng activistang pang-politicang méging métung karéng múmúnang pékapun ning Black Panther Party.
Dan Aykroyd

I **Daniel Edward Aykroyd** (míbait 1 ya ing Julio 1952) métung yang Canadiense (Canadian) ampong Americanung artista, comedianti, talasúlat senario, producer ampóng mosicus.
Patrick Swayze

I **Patrick Wayne Swayze** (18 ya ing Agosto 1952 – 14 ya ing Septiembre 2009) métung yang Americanung artista, talatérak, talacanta ampóng talasúlat canta. Anyang 1991, ya ing pinílí nang "Sexiest Man Alive" ning *[[People (magazine)|People]]*.
Audrey Hepburn

I **Audrey Kathleen Hepburn** (née **Ruston**; 4 ya ing Mayo 1929 – 20 ya ing Enero 1993) métung yang Britanicang artista. Tutúring déng icon ning pelicula ampóng moda, at pinílí né ning American Film Institute antimóng katlu karéng mapiang díling babáying artista ning Classical Hollywood cinema at miyábé ya king International Best Dressed Hall of Fame List.
John Landis

I **John David Landis** (míbait 3 ya ing Agosto 1950) métung yang Americanung talagawang pelicula ampóng artista. Píkabaluan yang díli kareng peliculang comedia nung nú ya director – anti ing *[[The Kentucky Fried Movie]]* (1977), *[[Animal House|National Lampoon's Animal House]]* (1978), ''The Blues Brothers'' (1980), *[[An American Werewolf in London]]* (1981), *[[Trading Places]]* (1983), *[[Three Amigos]]* (1986), *[[Coming to America]]* (1988) ampó ing *[[Beverly Hills Cop III]]* (1994) – ampó pa king pámag-dirihi kareng music video nang Michael Jackson, ing "Thriller" (1983) ampó ing "Black or White" (1991).
John Houseman

I **John Houseman** (mibait a **Jacques Haussmann**; 22 ya ing Septiembre 1902 – 31 ya ing Octubre 1988) métung yang Britanico-Americanung artista ampóng producer king teatro, pelicula ampóng television a míbait a Rumano (Romanian). Mékilála ya úli ning kayang kabalítan a pámakiugnáyan a profesional king director a i Orson Welles manibat anyang panaun a atílu king Federal Theatre Project angga king pámangawá ning *[[Citizen Kane]]* ampó ing kayang pámakiugnáyan, antimóng producer, ning *[[The Blue Dahlia]]*, kayábé ya ing talasúlat a i Raymond Chandler king senario  (screenplay). Sínambut yang Academy Award for Best Supporting Actor para king papil a Professor Charles W. Kingsfield king pelicula anyang 1973 a ing *[[The Paper Chase (film)|The Paper Chase]]*. Línagé yang Kingsfield king television series adaptation anyang 1978.