Circulatory system

Ing **circulatory system** ing sistema ning katawan a magdala king daya king 
mabilug a katawan. Ing pusu ampo reng uyat ing bibilug king circulatory 
system. 

Artery ing aus da kareng uyat a magdala king daya padáyu o palaut 
king pusu. Lálati la reng artery kabang dadayu la king pusu. Nung malati 
na lang malati deti, arteriole ing aus karela.

Vein naman ing aus kareng uyat a magdala king daya papunta king 
pusu. Venule ing aus da kareng pekamalating vein. Daragul la reng vein 
kabang lalapit la king pusu. 

Den namang capillary, mangalati lang uyat king pilatan da reng 
artery ampong vein. 

Anya ing pamipulayi ning daya, **pusu->artery->arteriole->capillary->venule-
>vein->pusu**. :en:Circulation ing aus kaniting pamipulayi ning daya. Adwa 
lang klasi deng *circulation* king circulatory system. Miraras king keraklan 
king katawan ing daya kapamilata’ning *systemic circulation*. Samantala, 
miraras naman ing daya kareng baga kapamilata’ning *pulmonary 
circulation*. (Ing buri nang sabyan ning pulmonary, tungkul kareng baga). 

## Systemic Circulation
Mitmu yang oxygen ampong sustansia ing dayang ibat king kaili ning pusu. Deng sustansia sangkap lang kailangan ning kekang katawan ba yang mie, alimbawa ing protina, taba, w:carbohydrate, bitamina ampong mineral. Ing daya ing magdalang oxygen ampong sustansia king katawan.
 
*Systemic arterial blood* ing aus kaniting daya kareng *systemic* artery a 
mitmung oxygen ampong sustansya. Neng kayi, mayayaus muring *arterial blood* 
iti.

Ing aorta ing pekamaragul a systemic artery king katawan. Ini ing maragul a 
uyat a lulwal king pusu. Ating mas mangalating artery a manyanga manibat king 
aorta. Deni namang artery, atin la pang mas malating artery a manyanga manibat 
karela. Magi no mang arteriole deng pekamalating artery. 

Deng :en:capillary ing malating dili kareng uyat. Magi lang capillary deng 
systemic arteriole. Pupunta kareng capillary ing daya ibat kareng arteriole. 
Karas karin, lulwal king daya ing oxygen ampong sustansya, at pupunta king the 
tissue a makapadurut kareng capillary. Miraras murin 
king daya ing carbon dioxide ampong dinat ibat king tissue. *Capillary 
bed* ing aus karing misanga-sangang capillary a magdalang daya king metung a 
lugal. 

King sumangid ning capillary, magi ne mang venule. Deng venule ing pekamalati 
kareng vein. Deing vein ing manyubli king daya king pusu. Kabang lalapit la 
king pusu deng vein, lalu lang daragul. Deng vena cava ing maragul diling 
systemic vein king katawan. Adwa lang uri deng vena cava. Ing *inferior vena 
cava* ing kukwang daya king dake nang mababa ning katawan papunta king wanan 
nang tagiliran ning pusu. (“Mababa” ing kabaldugan ning “inferior” king 
medicina.) 

## Ing pulmonary circulation
Pareu ing pamipulayi ning daya king *pulmonary circulation*.

Mitmung carbon dioxide ing dayang daralan da reng vena cava king pusu. Ditak 
mung ditak ing oxygen a atyu kaniti ing pakiyanti o ikumpara king dayang 
systemic arterial. Tutulak ning wanan nang tagiliran ning pusu papunta king 
pulmonary artery ing venous blood o dayang dadalan da reng vein. Ing 
pulmonary artery ing magdalang daya kareng baga. Karas karing baga, pupunta 
king *pulmonary capillary bed*(deng capillary king baga) ing daya. 
Miraragdagan ing oxygen na keti, at mababawas naman ing kayang carbon dioxide. 
(Baligtad ing malilyari kareng capillary bed kareng aliwa nang dake ning 
katawan. King systemic circulation, milalako ya oxygen ing daya at mamulut ne 
mang carbon dioxide.)

Kaybat na king pulmonary bed, pupunta kareng pulmonary vein ing daya. Karas 
keti, mitmu ne namang oxygen ining *pulmonary venous blood*. Magdala lang 
daya king kayli nang tagiliran ning pusu deng pulmonary vein. Kaybat, magbalik 
king systemic circulation ing daya.

## Deng suglung
* detaillb.cfm?article ID=ZZZ8D8356JC&sub ca
t=72 American Medical Association Encyclopedia - The Circulatory System 
* Ohio 
Heart and Vascular Center - good pictures 
* Texas Heart Institute - 
Cardiovascular anatomy - Has text in Spanish