Diwata (Mitolohiya Filipino)

Ing **Divata** (a kilala mu naman antimong Duwata, Dewata, Ruwata, Diya, Dewa, at aliwa pang kaparehong lagyu) metung yang daung lagyu a gagamit para king **Diwata**, metung a pangkalahatang katagang gamit king Filipinas para karelang diyos, diyosa, espiritu ning kalikasan, nimpa, at engkantada o engkantado. Deng aliwang espiritu a e pa milalang tau, makiiba la kareng aliwang pangkat-etnolinguistiko at tawad dang diwata. Reng diwata a reni makasakop la manibat kareng simple espiritung mamantabe o mamantabe kareng bague, tanaman, hayupan, o lugar, anggang kareng diyos a talatandanan da reng abstraktung konseptu at likas a pangyayari, at maging kareng banal a nilalang a kabage kareng panteon  

## Etimolohiya
Ing katagang *divata* (ampong deng kaparehung salita antimong *dewatu*, *duwata*, *diya*, *dwata*) mibait ya manibat king salita a Sanskrit a *devatā* (देवता) o *deva* (देव), a kayang kayabe ing kay meaning a “diyos” o “banal a nilalang”. Ing pamana ning amanung iti bunga ne ning e deretsung palitang kultural at religiosu king pagitan da ring Kapulungan ning Pilipinas at ning Timog Asya, a pepakitna da reng Hindu-Buddhist a kaharian king Timog-Silangan Asya antimong Srivijaya Empire ampong Majapahit Empire.
King Tagalog, ing kaparehong kataga a *diwa* kayang kayabe ing meaning a “espiritu” o “esensya”, a makapokus king espiritwal a kahulugan.

## Katangian
Paniwalang manuknangan deng *divata* kareng ali-aliwang karinan ampong larangan ning kalikasan at ning espiritwal a yatu. Ing karelang gampanan ampong katangian dakal at e pare-pareho:

Deng espiritu ning kalikasan: deng tagapangalaga da reng pun, ilug, bunduk, o hayupan.

Deng engkantada: king makabayung Tagalog, ing *diwata* kayabe ing kay meaning a engkanta o nimpa. Tumutukoy la kareng espiritu ning kalikasan ampong deng engkantada o diwata a atin dakal a kagandahan, antimong i Maria Makiling.

Deng diyos ning abstraktung konseptu: antimong kasaganaan, digmaan, o kalusugan.

Deng miyembro ning panteon: deng matas a ranggung diyos a kilala da reng aliwang etnikung grupo, at atin lang makasulap a ritwal ampong handog.

Atin deng *divata* a mabuti a kaladwa, a telatawag para king pamangalaga at bendisyon, dapot atin namang e man makaba't keng mabuting layun, rason nung bakit lalapit la reng tau kareng ritwal a pangpakalme o handog.

## Mitolohiyang Pilipino

King Mitolohiyang Pilipino, deng *Diwata* tumutukoy la kareng engkantada, espiritu ning kalikasan, metung a nilalang a makalangit, at deng diyos ning mitolohiya. King relihiyung bayan, lalong tumutukoy la kareng espiritu at banal a nilalang a e pa milalang tau. Pwede lang maging tagapangalaga da reng bague, halaman, hayupan, o metung a diyos a tatambal kareng puwersa ning kalikasan, kaisipan, o dakal pang diyos kareng panteon.

Ing **Pagdiwata** metung yang ritwal ning pamagparangal, pamangadyi, ampong pamagsamba kareng diyos at espiritu ning kalikasan.

Ing makabayung pamanigaral da reng Pilipinu king “diwata” kayabe ne deng kay meaning a antimong engkantada, musa, nimpa, diyosa ning kakahuyan, o maging metung a diyos o diyosa. Paniwalang mibait ya ing salita manibat king Sanskrit a *devata* (diyos o diyosa).

King alamat ampong mitolohiya, deng *diwata* kadalasan a mekapantay o mekaugnay kareng engkanta a teluki *lambana*.

King makabayung Tagalog, ing *diwata* kayabe ing kay meaning a engkantada o nimpa. Tumutukoy la kareng espiritu ning kalikasan a atin dakal a kagandahan, antimong i Maria Makiling.
Deng espiritu a e pa milalang tau mekaiba la kareng aliwang etniko bilang *diwata*. Pwede la maging simple espiritu ning metung a bague, halaman, hayupan, o lugar, anggang maging deng diyos a tatambal kareng abstraktung konseptu ampong likas a penomena, at maging deng diyos a kayabe kareng panteon.

Kilalanan da naman la king ali-aliwang lagyu antimong *dewatu*, *divata*, *duwata*, *ruwata*, *dewa*, *dwata*, *diya*, ampong aliwa pa kareng amanung Pilipinu (kayabe ing Tagalog a *diwa*, a kabang kayabe meaning “espiritu” o “esensya”); nganing makasulhi la kareng Sanskrit a *[[devata]]* () o ** (), a kayabe meaning “diyos o diyosa”. Deng katagang iti bunga da ning pagsasanib da reng paniniwalang Hindu-Budista king pamamilatan ning palitang kultural (king pa-itan da reng Srivijaya ampong Majapahit) king pagitan ning Pilipinas ampong Timog Asya.

E mu rin pare-pareho deng nilalang a itinuturing a *diwata* kareng aliwang etniko. King aliwa antimong B'laan, Cuyonon, Visayans, ampong Tagalog, ing *Diwata* tumutukoy ya king kataas-taasang diyos king karelang panteon, rason nung bakit atin lang aliwang lagyu para kareng espiritung e tau.

Antimong kareng espiritu ning ninunu, telatawag deng *diwata* king pamamilatan da reng magalang a pamagat ning kapamaganakan nung lalapit la direkta, antimong *apo* (“matua”) o *nunu* (“ninunu”).

## Reperensya